Sa'man pe kuru rɨ sa'ne temiyatʉ kon ke ina e'tʉrawasoma. Ina pa'nʉkʉ a'tai, ina uya tʉpa'nʉ'nin kon pʉrema; ina kota'ma a'tai iwenai pʉra, ina uya rɨ imoronka; 	 Yaadin gaa araŋ wo, za kaŋ araŋ gonda anniya araŋ ma du Biya Hanno nooyaŋey, kala araŋ ma ceeci nda baayaŋ wo kaŋ yaŋ ga naŋ Almasihu marga ma koy da jina.


Anas uya ennoko'pʉ auronpɨ'sa' pe rɨ marɨ Kaya'pas piya' use'man nɨto' tʉrawasomanin nan epuru. 	 Gaa no Hanana na Yesu donton hawante alfaga beero Kayafa do.


enuri'nɨ koro'tau wakʉ e'ku'nɨto' enupɨkɨrɨ—a'kwa yau eke Papa, itese' pɨ' e'nɨto' mɨrɨ awonsi'kɨ upika'tɨnin kon, Sises Kʉrai usenpoika, 	 Gomno din g'iri dondonandi iri ma goro yaadin ka bangandiyaŋ darzakoyo batu kaŋ ga ti iri beeje albarkanta. Bangandiyaŋ darzakoyo din ga ti iri Irikoy Beeraykoyo kaŋ ga ti iri Faabakwa, Yesu Almasihu, wano.


Paarʉ e'sara'tɨ rawɨrɨ usauro'nɨ pɨ', Kariyo uya ta'pʉ Esuwerʉ amʉ' pɨ', “Ɨri kuru rɨ, ipokena' pen kuru rɨ ku'sa' Paarʉ uya wenai, ausaurokʉ kon a'tai amaimu kon setai'no. 	 Amma waato kaŋ Bulos ga ba ka nga meyo fiti, Galliyo ne Yahudancey se: «Ya araŋ Yahudancey, da day zamba hari no, wala da goy laalo fo no, doŋ haciika ay ga suuru araŋ se.


Anpisin ton si iya'kɨrɨ iye'sa' kon nʉ'san nɨ esi'pʉ ekama pɨ' Ʉrasaras kɨ'ma'pʉ iya uruwai' apai, iyeri'sa' apai i'mʉ'sa'ka'pʉ iya rɨ ekama pɨ'. 	 Jama kaŋ go Yesu banda waato kaŋ a na Liyaziru ce a ma fatta saara ra ka tun buukoy game ra goono ga seeda.


Tʉusenutɨi' to' utɨ'pʉ. Mɨrɨ a'tai Meri mɨrɨ awonsi'kɨ Isose' eporo'pʉ to' uya, mɨrɨ awonsi'kɨ mʉre esi'pʉ paka amʉ' yu yen yau. 	 I kaa da waasi. Kal i na Maryama nda Yusufu gar, da attaciriya kaŋ go garba ra ga kani.


Upun pɨ' tʉuta're'tɨsen nɨ, umʉnʉ ensinin nɨ uko'mamʉ mɨrɨ uyau, iyau nɨrɨ uko'mamʉ. 	 Boro kaŋ g'ay gaahamo ŋwa k'ay kuro haŋ mo, ay ra no a goono ga goro, ay mo goono ga goro a ra.


Tetʉipɨtʉ kon pɨ' uri'sami'si amʉ' epeima'pʉ non pona, e'tane to' pɨ' ta'pʉ to' uya, “Ɨ'rɨto' pe eke' amʉ' koro'tau nurɨnan warinpa auya'nokon? 	 Za kaŋ wayborey goono ga humburu ka ngey moydumey ye hala ganda, kala alborey ne i se: «Ifo se no araŋ go ga fundikooni ceeci buukoy do?


Ɨnʉ' ken ka'pon nai ka'pon usenuminkato' i'tunin, iya'kwarʉ rɨ nin tɨ iyawon nɨ? Mɨrɨ kasa rɨ, ɨnʉ' uya Papa usenuminkato' i'tu pʉra rɨ iyesi, Papa A'kwarʉ uya rɨ nin i'tu. 	 Amma hayey din kulu, Biya _Hanno__ follonka din no g'i te, a g'i fay ka zaban boro fo kulu se, mate kaŋ a ga ba.


Eikʉ'pʉ iya, “Ipoken pʉra iyesi mʉre amʉ' yu pʉreti eno'ma to' ikʉn non pero amʉ' ena',” ta'pʉ iya. 	 Amma a tu ka ne: «A mana hagu i ma zankey ŋwaaro sambu k'a catu hans'izey se.»


Kamoro tʉuko'mansan ti'naino kon tʉmakooi kon awɨrɨ uya tʉusenuminkato' kon tʉsa' mɨrɨ ti'naino kon e'to' i'se pona; e'tane kamoro tʉuko'mansan Iya'kwarʉ awɨrɨ uya tʉusenuminkato' kon tʉsa' mɨrɨ Iya'kwarʉ e'to' i'se pona. 	 Zama borey kaŋ yaŋ goono ga funa Adam-ize daa laalo boŋ, Adam-ize daa laalo harey gaa no i goono ga laakal daŋ. Amma borey kaŋ goono ga funa Biya _Hanno__ ra, Biya _Hanno__ wane gaa no i goono ga laakal daŋ.


Ipɨkɨron nʉ'pʉ uya nin si ino'pʉ rʉ'pʉ mari'ma'pʉ mɨrɨ, e'tane iyerikʉ'pʉ tʉumu'tai' pʉra rɨ kanan. Mɨrɨ kasa rɨ to' osorʉwano pe te'sen esi'pʉ. 	 Ihinkanta mo n'a hiiji. Nga mo bu, nga mo mana ize kulu naŋ. Ihinzanta mo, yaadin n'a te,


Mɨrɨ rɨ suntaaka e'sara'tɨ a'tai, asa'ron kon Sises poitorʉ ton utɨ esi'pʉ, eke iwa pata Emeyas tato' ka'pon amʉ' uya ya'. Serɨ pata esi'pʉ 7 mayirʉ e'to' airɨ rɨ Surusiran poi. 	 Guna mo, i boro hinka goono ga dira hano din hane ka koy kawye fo do kaŋ se i ga ne Imuwasu. Kawya ga mooru Urusalima sanda kilometar way cindi fo cine.


I'naino makoi tʉrawasooi esi tense rɨ: ekuman nɨto', ɨri eseru kupʉ pɨ' e'nɨto', mɨrɨ awonsi'kɨ unɨkɨrun nɨto', 	 Bine ibaay laaley goyey binde, taray kwaaray no i go. Ngey ga ti: zina, da ziibi, da furkutaray,


Mɨrɨ a'tai, Pari'si amʉ' uya kanan ekama'po'pʉ nai kasa ennin pe iyenasa' tukai'. Ta'pʉ iya to' pɨ', “Tawa nonka'pʉ iya uyenu pona, ikumisi'pʉ uya, ennin pe nin si esi serɨ,” ta'pʉ iya. 	 Farisi fonda borey binde n'a hã koyne mate kaŋ cine no a du diyaŋ. A ne i se: «A na botogo daŋ ay moy gaa. Ay mo koy k'i nyum, ay goono ga di mo.»


Tʉtʉrawasooi i'ma'ka tʉuya winɨkʉi', Isaan uya to' ekama'popɨtʉ'pʉ, ‘Ɨnʉ' pe uku'atʉu? Ka'pon ennoko uya mɨrɨ, tasa' rʉ'pʉ Papa uya ipɨ' pe, uyekama auya'nokon serɨ, e'tane etatɨ', serɨ pe rɨ iyepʉ mɨrɨ e'tane isapatooi mʉ' ara'ka poken pʉra rɨ esi,’ ta'pʉ iya. 	 Waato kaŋ Yohanna ga ba ka nga bata toonandi, a ne: ‹Ay wo manti bora kaŋ araŋ go ga miila. Amma guna, ay banda boro fo goono ga kaa kaŋ ay mana to naŋ kaŋ ay ma ce daŋ a ce ra.›


“Ɨsɨ sɨ, ipan pe main i'tunin nan, apʉne pʉra i'tunin pe e'nɨto' kii mo'kasa' auya'nokon pɨ'. Ɨmɨrɨ'nokon nɨ epa'kasa' pʉra iyesi, mɨrɨ awonsi'kɨ tepa'kasan wa'kʉ'pɨtʉ auya'nokon,” ta'pʉ Sises uya. 	 Kaari araŋ asariya dondonandikoy! Zama araŋ na bayray saaf'izo sambu. Araŋ bumbey, araŋ mana furo, ngey mo kaŋ yaŋ ga ba ngey ma furo, araŋ n'i ganji.»


12 a'kʉra' a'tai, pata ewarumamʉ'pʉ 3 a'kʉra' pʉ'kʉ pona rɨ. 	 Waato kaŋ zaari guuru way cindi hinka to, kubay na laabu kulu daabu hala wiciri kambu guuru hinza.


Tikin nan ka'pon uya apurɨto' uya ikupʉ tanporon pɨ' rɨ tenta'nasen pe, e'tane tʉron nɨ, ɨ'sɨ'mʉra te'sen apurɨto' iya enta'na ipatamasa' kiyari pɨ' rɨken. 	 Boro fo gonda cimbeeri kaŋ ga naŋ a ma hay kulu ŋwa. Afo mo, kaŋ sinda gaabi, a si ŋwa kala kassi nda tuuri izey baano-baaney.


Mosi' uya tanporon nɨ apiyontɨn nɨto' main yau na'ne' ekama a'tai tanporon kon ka'pon amʉ' pana ya', paka munkɨ mʉnʉ anʉmʉ'pʉ iya tuna amʉtʉ pe, tʉtariren karimeru i'po' konekasa' mɨrɨ awonsi'kɨ i'so'pu ye' tato' panta, mɨrɨpan uya kareta amon mɨrɨ awonsi'kɨ tanporon kon ka'pon amʉ' pai'pai'ma'pʉ ike. 	 Zama waato kaŋ Musa na asariya* lordey kulu ci jama kulu se, kal a na handayze da hincin kuri sambu, da hari, da feeji hamni silli ciray, da hissop* kambe. A na kuro say-say tira bumbo da jama kulu gaa,


Unkupʉ'pʉ ekama to' uya u'ma'sa' a'tai, ene, iya'mu pʉn iteuta yapai iyepa'kasa' uya to' ewa'nomato' oton. To' entai iye'to' oton, mɨrɨpan uya to' wɨto' oton. 	 Waati kaŋ i na ngey seeda ban mo, alman futo kaŋ ga fun guuso kaŋ sinda me ra ga wongu nd'ey. A ga te i boŋ zaama k'i wi mo.


“Ɨnʉ' uya rɨ raan'pu po'tɨ pʉra iyesi onansa' pe iye'to' ya' itʉto' pe tʉuya, mɨrɨ pe pʉra pʉsau o'koi'. E'tane ru'ku, itapon pona itʉrʉ iya kamo tewonsan uya iweyu ene poken. 	 Boro kulu si fitilla diyandi k'a tugu, wala a m'a daŋ cilla cire. Amma a g'a jisi taablo boŋ no, zama ngey kaŋ yaŋ ga furo ma di kaaro.


Mɨrɨ pe pʉra iyesi yau, ɨ'rɨ ken ense'na ɨutɨ'pʉ kon? Wakʉ pe katɨ ka'pon epontɨpɨ'sa' ense'na? Kane. Kamoro rupɨ ton nin esi mɨrɨ epe'kena' ton ipon ton esi kin iwʉ' tawon kon. 	 Wala ifo no araŋ koy ka guna? Boro kaŋ ga bankaaray baano daŋ no? Wa guna ka di: bankaaray baano dankoy go koyey windey ra.


Ta'pʉ iya to' pɨ', “Ito'ka'nʉkʉ auya'nokon pʉra rɨ marɨ pe' iyesi?” ta'pʉ iya. 	 A ne i se: «Hala sohõ araŋ mana faham no, wala?»


Ka'pon tʉuko'manto' i'nʉnkanin uya inonka mɨrɨ, kʉrɨ tʉuko'manto' ewaruma'tɨnin serɨ non po uya rɨ nin iko'manʉkʉ mɨrɨ tɨwɨrɨ uko'man nɨto' iwano' pe. 	 Boro kaŋ ga ba nga fundo, a ga daray a se no, amma boro kaŋ ga wangu nga fundo ndunnya wo ra g'a gaay ka kaa fundi hal abada gaa.


Ekamakapʉ uya kanan; sa'man pe pʉra rɨ kiyamerʉ epa'ka akusa enu euta awɨrɨ, imaminke' epa'ka Papa e'to' esa' wannɨ pe ya' entai.” 	 Ay ga ne araŋ se koyne, a ga faala yo se a ma furo sana fune ra, da arzakante ma furo Irikoy koytara ra.»


Serɨ etasa' tʉuya a'tai, Ananayas uta'mo'ka'pʉ eke' pe, mɨrɨ awonsi'kɨ ipan pe rɨ serɨ etanin nʉ'san enari'nʉmʉ'pʉ iye'ku'sa' rʉ'pʉ pɨ'. 	 Kaŋ Hananiya maa sanno din, a kaŋ ka bu. Humburkumay bambata na hangankoy kulu di.


Ka'pon imamin ma'tanʉ'sa' auya yau, ɨnʉ' uya rɨ ɨrepa ɨimamin ke kupʉ auya? 	 Koyne, d'araŋ mana goro naanaykoyyaŋ boro fo hari ra, may no g'araŋ wano no araŋ se?


Sises enta'na koro'tau Ma'siu iwʉ' tau, tu'kan kon nɨ pʉrata amʉranʉ'nin nan mɨrɨ awonsi'kɨ tʉmakooikena' nan uyee'pʉ ipokon pe enta'nase'na, mɨrɨ awonsi'kɨ ipoitorʉ ton pokon pe rɨ nɨrɨ. 	 Waato kaŋ Yesu go a fuwo ra ga ŋwa, kala jangal taako da zunubikooni boobo kaa ka goro Yesu nda nga talibey banda.


I'napairon ekama uya ɨpɨ'nokon; unene'pʉ ikʉipʉnʉ piyau; ɨkʉipʉnʉ kon winɨ ɨneta'pʉ kon kupʉ auya'nokon nɨ nɨrɨ mɨrɨ,” ta'pʉ iya. 	 Ay wo ci hayey kaŋ ay di Baaba do. Araŋ mo go ga te hayey kaŋ araŋ maa araŋ baaba do.»


“Tanporon nɨ to' nʉkupʉ'pʉ pe na'ne' esi mɨrɨ ka'pon amʉ' uya tento' kon ipɨ' pe: tʉwɨpʉremato' kon yen konepɨtʉ to' uya eke ton pe ika'ta, mɨrɨ awonsi'kɨ tʉpon kon sousowʉ pe te'sen kanan ɨnkapɨtʉ to' uya kusan ton pe. 	 Amma i ga ngey goyey kulu te no borey ma di se. I ga ngey tira kobtey te itafoyaŋ, ka ngey kwaay bazay-bazey te i ma ku.


Mɨrɨ a'tai, Sises uyee'pʉ Kiyarari winɨ Isaan piya' Isotan tuna airɨ tʉpa'taisimato' pe iya, 	 Alwaato din Yesu tun Galili ka koy Urdun Yohanna do, zama nga ma du baptisma a do.


Pena rɨ, Papa i'tu auya'nokon pʉra iyesi a'tai, apiyo' pe ɨwesi'pʉ kon kamo ti'naino kon papa amʉ' pen iwano' pe. 	 Waato din kaŋ araŋ mana Irikoy bay, araŋ goro tamtaray ra toorey se kaŋ yaŋ manti irikoyyaŋ no da cimi.


“Mɨrɨ pe iyesi pɨ', ekama uya serɨ ɨpɨ'nokon, ɨuko'manto' kon pɨ' rɨ kɨsewankamatʉu, ɨi'kiyari kon pɨ' rɨ mɨrɨ pe pʉra ɨuku kon pɨ' rɨ, mɨrɨ pe pʉra ɨpun kon pɨ' rɨ, ɨ'rɨ esi upon pe tukai'. Ɨuko'manto' pe' esi pen mɨrɨ kiyari entai? Mɨrɨ awonsi'kɨ ɨpun kon pe' esi pen pon entai? 	 Woodin se no ay ga ne araŋ se: araŋ ma si karhã araŋ fundey se, haŋ kaŋ araŋ ga ŋwa, wala haŋ kaŋ araŋ ga haŋ, wala araŋ gaahamey se, haŋ kaŋ araŋ ga bankaaray d'a. Fundi mana bisa ŋwaari no, wala gaaham mana bisa bankaaray no?


Isuta esi'pʉ Isowanan mu pe. Isowanan esi'pʉ Iri'sa mu pe. Iri'sa esi'pʉ Userupaperʉ mu pe. Userupaperʉ esi'pʉ Siya'tiyerʉ mu pe. Siya'tiyerʉ esi'pʉ Nirai mu pe. 	 Yohanan wane, Risa wane, Zerubabel wane, Salitila wane, Neri wane,


E'tane wʉi enu enu'sa' a'tai, a'ne' pe ipuru'pʉ iya, mɨrɨpan aipʉta'pʉ apʉne pʉra imi' utɨpɨ'sa' pʉra iyesi wenai. 	 Waato kaŋ wayna fatta, i kukure zama i sinda kaaji hanno, hal i koogu.


Utonpa ton, ɨpiya'nokon uye'taine' a'tai, eke pe rɨ ika'nɨ pe rɨ, pu'kena' pe rɨ Papa ekareei ekamai' uyepʉ pʉn. 	 Sohõ, nya-izey, Biya Hanno _nooyaŋey__ ciine ra, ngey neeya: Ay si ba araŋ ma jaŋ ka bay i gaa.


Mɨrɨpan ɨnʉ' rɨ utɨ i'se pʉra iyesi'pʉ ta'kɨrɨ, Pi'ta, Isens mɨrɨ awonsi'kɨ iyakon Isaan nɨken. 	 Kaŋ Yesu goono ga koy, a mana ta boro kulu ma koy nga banda kala Bitros da Yakuba nda Yohanna, Yakuba kayne.


Sises usakorota uya to' enpɨtʉ'pʉ, ipan pe rɨ ɨpokoitai'ma rɨ marɨ, apʉne pʉra sa'man pe rɨ to' ewan esi pɨ', mɨrɨpan uya ta'pʉ ka'pon pɨ', “Ɨyemiyatʉ ɨnka'!” Ɨnka'pʉ iya, mɨrɨpan emiyatʉ enna'po'pʉ tesi'pʉ ya'. 	 Waato kaŋ Yesu na borey din guna, a dukur, a fundo mo goono ga taabi i bine sanda sabbay se. Kal a ne bora kaŋ kamba suugu din se: «Ma ni kamba salle.» A n'a salle, a kamba du baani mo.


Papa A'kwarʉ uya amaimu ke ɨrepa mɨrɨ, mɨrɨ a'tai,” ta'pʉ Sises uya. 	 Zama saaya din ra no Biya Hanno g'araŋ dondonandi nda hayey kaŋ yaŋ araŋ ga hima ka ci.»


Tanporo to' uta'kwarʉ'tɨ'pʉ Wakʉ A'kwarʉ ke, mɨrɨpan kon e'sara'tɨ'pʉ usauro'nɨ pɨ' tʉron kon ka'pon amʉ' maimu yau'ne, Iya'kwarʉ uya tʉusauro'to' kon pe tʉkupʉ kon pɨ'. 	 Ikulu to da Biya Hanno. I sintin ka salaŋ da ciine waani-waani yaŋ, mate kaŋ cine Biya goono ga no i se i ma salaŋ d'a.


E'tane Papa winon pe iyesi a'tai, ɨnʉ' uya rɨ pʉsamoro ereutanʉkʉ pʉra rɨ iyesi. Papa ewa'noma auya'nokon pe rɨ iye'to' oton,” ta'pʉ iya. 	 Amma da Irikoy do no a fun, araŋ si hin ey k'i zeeri. A ma si ciya mo araŋ goono ga kande wongu Irikoy gaa.»


Mɨrɨpan Papa ena' use'man nɨto' tʉrawasomanin nan epuru mɨrɨ awonsi'kɨ tanporon kon iya'kɨrɨ te'san Satu'si amʉ' tonpa ton ɨkɨntato' esi'pʉ ipan pe to' pɨ'. 	 Amma alfaga beero tun, nga nda borey kulu kaŋ go a banda, (sanda Sadusi fonda borey nooya). I to da canse.


Ekama uya ɨpɨ'nokon: Mɨrɨ ewarupɨɨi tau, asa'ron kon ka'pon amʉ' e'to' oton te'nʉnto' kon apon po; tikin nɨ anʉnto' oton, isakon e'nɨnto' oton. 	 Ay ga ne araŋ se: cino din ra boro hinka ga bara daari fo boŋ, i g'afo sambu k'afa naŋ.


Mɨrɨ si'kɨrɨ, Sises uya tʉpoitorʉ ton pɨ' ekama'pʉ Surusiran pona tʉutɨto' oton nɨ, mɨrɨ yau tu'kan yau rɨ itepuru ton uya, Papa ena' use'man nɨto' tʉrawasomanin nan epuru ton mɨrɨ awonsi'kɨ Main pɨ' enupanin nan uya rɨ tʉkota'mato' oton, mɨrɨpan kon uya tʉwɨto' oton, mɨrɨpan te'mʉ'sa'kato' oton itosorʉwano wʉi a'tai tʉuko'manton pe ekama'pʉ iya. 	 Za alwaato din no Yesu sintin ka cabe nga talibey se kaŋ tilas no nga ma koy Urusalima, ka taabi boobo haŋ arkusey* da alfaga beerey da asariya dondonandikoy kambey ra, i m'a wi. Zaari hinzanta hane mo a ma tun.


I'tu auya'nokon, Papa uya tʉmaimu ennoko'pʉ Esuwerʉ amʉ' piya'. Wakʉ itekare ekama'pʉ iya, wakʉ pe tʉpokon pe uko'man nɨ emapu'tɨnin Sises poro. (Sises esi Esuwerʉ amʉ' epuru pe rɨken pen, e'tane tanporon kon nɨ epuru pe iyesi.) 	 Woone ga ti sanno kaŋ a donton Israyla izey se, ka laakal kanay baaru hanna waazu Yesu Almasihu do, nga kaŋ ga ti ikulu se Rabbi.


Serɨ si ina uya i'tu tanporon nɨ i'tunin pe ɨwesi mɨrɨ awonsi'kɨ ɨnʉ' uya rɨ ɨyekama'poto' i'se pʉra rɨ ɨwesi. Serɨ uya ina kupʉ Papa winon pe ayapurɨnin pe,” ta'pʉ to' uya. 	 Sohõ iri ga bay kaŋ ni ga hay kulu bay, ni si ba boro kulu ma ni hã. Woodin se no iri go ga cimandi kaŋ ni fun Irikoy do.»


Tʉuseta'kai' pʉra umaimu awɨrɨ e'tɨ' tasa' uya awɨrɨ ɨwe'sa' kon pɨ', amainanpa kon uya mɨrɨ ewankamanin weyu a'tai, non emʉ' pona nʉye'ai'ne' ka'pon amʉ' non pon kon i'tupɨ'se'na. 	 Za kaŋ ni n'ay sanno gaay da himma, ay mo ga ni faaba zarraba alwaato gaa kaŋ go kaa ndunnya kulu boŋ, zama a ma ndunnya gorokoy kulu si.


To' usewansiuka'pʉ enupan nɨto' iya pɨ', apʉne pʉra meruntɨ pe inekamanʉ esi pɨ'. 	 I kulu dambara nd'a dondonandiyaŋo mo, zama a sanno gonda gaabi.


Ɨkʉipʉnʉ kon, Epʉra'an esi'pʉ pori' pe uweyu ento' oton tʉuya pɨ'; mɨrɨpan uya ensa' epori'ma'pʉ,” ta'pʉ iya. 	 Araŋ baabo Ibrahim wo farhã d'ay zaaro diyaŋ. Hal a di a, a bina kaan mo.»


E'tane ɨ'rɨ ken nɨkayan imenukasa' itekare? “Uri'san poitorʉ pe te'sen mɨrɨ awonsi'kɨ imʉre inonkakɨ, apʉne pʉra poitorʉ pe te'sen mʉre uya ɨnʉ' enawon pen mʉre pokon pe inonkasa' rʉ'pʉ anʉmʉ pen mɨrɨ,” tawon. 	 Amma ifo no Irikoy Tira Hanna ci? A ne: «Ni ma koŋŋa da nga izo gaaray, zama koŋŋa izo si du tubu wayboro burcino izo banda.»


E'tane Panapas uya inee'pʉ itekare ekamase'na enno'sa' kon piya'. Panapas uya enpoika'pʉ to' pɨ', “Saarʉ utɨ koro'tau Tamaskas e'ma tau, Itepuru ene'pʉ iya, mɨrɨpan uya auro'ka'pʉ,” ta'pʉ iya. Panapas uya nɨrɨ to' auro'ka'pʉ, “Saarʉ uya Sises ekareei ekama'pʉ enari'mʉra Tamaskas pon kon ka'pon amʉ' pɨ',” ta'pʉ iya. 	 Amma Barnaba n'a ceeci ka kond'a diyey do. A na baaru kulu dede i se mate kaŋ cine Sawulu di Rabbi fonda boŋ, a dede kaŋ Yesu salaŋ a se, da mate kaŋ cine Sawulu waazu Damaskos ra da bine-gaabi Yesu maa ra.


To' yuku, waain u'ma'sa' a'tai, isan uya, “To' yuku, waain u'matʉ'pʉ man,” ta'pʉ ipɨ'. 	 Waato kaŋ duvaŋo* gaze, Yesu nya ne Yesu se: «Duvaŋo ban.»


Sises uya serɨ ta'pʉ, tʉron kon uya, “Makoi a'kwarʉ esi iyau,” tasa' pɨ'. 	 Yesu na woodin yaŋ ci zama boro fooyaŋ ne a gonda follay laalo.


E'tane pata ya' ɨyewonsa' kon ereutanʉ'sa' to' uya pʉra iyesi a'tai, asanta ta' mʉtɨtʉi', 	 Amma kwaara kulu kaŋ ra araŋ furo, d'i mana araŋ kubayni, araŋ ma fatta ka koy kwaara fondey ra ka ne:


Tenta'na kon e'nonkasa' a'tai, Sises uya ta'pʉ Saiman Pi'ta pɨ', “Saiman, Isaan mumu, ui'nʉnka auya kuru rɨ pe' pʉsamo entai?” ta'pʉ iya. “Ewai', uyepuru, ɨi'nʉnka uya rɨ i'tu auya,” ta'pʉ Pi'ta uya. Sises uya ta'pʉ ipɨ', “Uikʉn non karimeru munkɨ amʉ' ken si ewe'kɨ,” ta'pʉ iya ipɨ'. 	 Waato kaŋ i na alciri kaa, Yesu ne Siman Bitros se: «Siman, Yonana ize, ni ga ba ay ka bisa woone yaŋ no?» A ne a se: «Oho, ya Rabbi, ni ga bay kaŋ ay ga ba nin.» Yesu ne a se: «M'ay feej'izey kuru.»


mɨrɨ awonsi'kɨ ta'pʉ to' uya, “Ɨmɨrɨ, use'man nɨto', ɨpʉreman nɨto' iwʉ' a'morʉkanin, mɨrɨpan amɨ auya osorʉwawon wʉi yau, epika'tɨ'! Ɨu'tɨkɨ kurusu' poi, Papa Mumu pe ɨwesi yau!” ta'pʉ to' uya. 	 ka ne: «Nin kaŋ ga Irikoy fuwo zeeri ka ye k'a cina mo jirbi hinza nda care game ra, to, ma ni boŋ faaba me! Da ni ya Irikoy Ize no, ma zumbu ka fun kanjiyaŋ bundo wo gaa!»


Sises uya 12 kaisaron kon tʉpoitorʉ ton tʉpantakai' ta'pʉ to' pɨ', “Utɨ'nokon serɨ Surusiran pona. Mɨrɨpan tanporon nɨ pu'kena' amʉ' nʉmenuka'pʉ Ka'pon, Papa winon pɨ' uta'ku'tɨto' oton mɨrɨ yau. 	 Yesu na iway cindi hinka sambu nga banda ka ne i se: «Wa guna, iri goono ga koy Urusalima*. Hay kulu mo kaŋ i hantum annabey do Boro Izo boŋ, i g'i toonandi.


Ɨyereutanʉ'nin kon nʉ'pʉ piyau me'tʉi', tʉron nɨ pata nɨmɨ auya'nokon pona rɨ, 	 Windi kulu mo kaŋ ra araŋ ga furo, araŋ ma goro noodin ka tun noodin.


Ekama uya etatɨ', tʉtonpa pe ɨwesi pɨ' ɨrepase'na iye'mʉ'sa'ka pen e'tane, ɨyepiyɨtʉ pʉra ekama'popɨtʉ auya pɨ' ɨrepase'na iye'mʉ'sa'ka i'se ɨwe'to' ke. 	 Ay ga ne araŋ se: baa a mana tun k'a no zama nga ya a coro no se, kulu nda yaadin a kankamandiyaŋo sabbay se a ga tun k'a no hay kulu kaŋ a ga laami nd'a.


Apʉne pʉra mara rʉ'kwɨ a'ne' pe ɨwesi kon—a'ne' pe pʉra mɨrɨ awonsi'kɨ ikomi' pe pʉra ɨwesi kon pɨ', unta yapai ɨyeta'tanʉkʉ uya 'nokon mɨrɨ. 	 Za kaŋ ni go kumay-kumay, ni si yay, ni si dungu mo, kal ay ma ni yeeri.


Serɨ non po esi koro'tau, urɨ esi non weyu pe,” ta'pʉ iya. 	 Waato kaŋ ay go ndunnya ra, ay no ga ti ndunnya annura.»


To' uya eikʉ'pʉ, “Ina epuru, ennin pe e'pai ina esi,” ta'pʉ to' uya. 	 I ne a se: «Rabbi, iri moy ma fiti.»


Wakʉ A'kwarʉ uya rɨ nɨrɨ serɨ ekamasa' upɨ'nokon. Ta iya wapiya: 	 Biya Hanna mo goono ga seeda iri se, zama waato kaŋ a ne:


To' pʉropo nɨpon usene'pʉ wa'ka pun kasa, mɨrɨ awonsi'kɨ to' apiri useta'pʉ kaware amʉ' uya tararan pi'sikʉ a'merumʉ ɨsewa'nomase'na to' utɨ a'taino kasa. 	 I gonda ganda gaa kosaray mo, sanda guuru-bi wane. I fatey yooja mo go sanda torkoyaŋ kosongu kaŋ bari boobo go ga candi ka zurandi ka koy wongu do.


Miyarɨ rɨ to' enupa'pʉ iya se kasa, “Iyekonekasa' pe e'tɨ', Papa tʉrawasooi ku'nin pe inke rɨ. 	 Araŋ ma goro nda guddama, araŋ fitilley goono ga di.


apʉne pʉra Kʉrai Sises poro uko'man nɨto' A'kwarʉ iwano' main uya umo'kasa' makoi mɨrɨ awonsi'kɨ uma'tan nɨto' iwano' main apai. 	 Zama Biya _Hanno__ asariya, kaŋ ga fundi no Almasihu Yesu ra no, nga no k'ay fansa zunubi nda buuyaŋ asariya gaa.


Mɨrɨ awonsi'kɨ ɨ'rɨ rɨ kupʉ auya'nokon a'tai, amaimu kon ke, ɨyemiya kon ke, tanporo iku'tɨ' Itepuru Sises ese' yau, tenki tai'ma Papa, Ikʉipʉnʉ pɨ' Kʉrai poro rɨ. 	 Hay kulu mo kaŋ araŋ goono ga te, da sanni ra no wala goy ra no, araŋ m'a kulu te Rabbi Yesu maa ra ka Baaba Irikoy saabu a do.


Sises ekama'po'pʉ Paire' uya, “Esuwerʉ amʉ' kin pe' ɨmɨrɨ?” tukai'. Mɨrɨpan eikʉ'pʉ Sises uya, “Ewai', mʉkayai'ne' kasa rɨ,” tukai'. 	 Bilatos n'a hã ka ne: «Ni ya Yahudancey bonkoono no?» A tu a se ka ne: «Mate kaŋ ni ci no.»


Ikʉipʉnʉ uya tʉmu i'nʉnka, tanporon nɨ nɨrɨ tʉsa' iya itena'. 	 Baabo ga ba Izo, a na hay kulu daŋ a kamba ra mo.


Mɨrɨpan kon winɨkʉi' Sises era'tɨ'pʉ, “Surusiran pon kon uri'sami'si amʉ', uwenai kakarantʉu; ɨwenai'nokon nɨ, ɨmunkɨ kon wenai rɨ akarantɨ', apʉne pʉra ɨsɨ rɨ e'ku'to' oton pɨ' ɨpɨ'nokon. 	 Amma Yesu bare i gaa ka ne: «Urusalima wayborey, araŋ ma si hẽ ay sabbay se, amma araŋ ma hẽ araŋ bumbey sabbay se, d'araŋ izey mo se.


Mɨrɨpan epa'ka'pʉ, mɨrɨpan ukaramʉ'pʉ ipan pe. 	 Kala Bitros fatta taray ka baray da hẽeni konno.


Ipon, iyau iye'to' esi'pʉ mʉn ka' iki'sa' pe. Itese' esa'to' yau esi “Papa Maimu” tukai'. 	 A gonda kwaay fo mo nga gaa kaŋ i sufu kuri ra, a maa mo ga ti Irikoy Sanno.


To' usauro'to' i'tu tʉuya pɨ' to' ekama'po'pʉ iya, “Ɨ'rɨ pɨ' ausaurokʉ kon pʉreti pʉra ɨwesi kon pɨ'? Ene auya'nokon pʉra rɨ pe', mɨrɨ pe pʉra ito'ka'nʉkʉ auya'nokon pʉra rɨ pe' iyesi? Ɨyewan kon nɨ usa'manta? 	 Yesu mo kaŋ a faham da woodin, a ne i se: «Ifo se no araŋ goono ga care miisi zama araŋ sinda buuru? Day, hala hõ araŋ mana faham jina, wala? Araŋ gonda bine sanday no hala hõ?


Pori' pe Itepuru yau e'tɨ' tɨwɨrɨ rɨ. Takapʉ uya kanan: Pori' pe e'tɨ'! 	 Araŋ ma farhã Rabbi ra waati kulu! Ay ga ye k'a ci koyne: araŋ ma farhã!


Sises uya to' uya tanʉmʉ tʉmɨrɨ ta'kwarʉkai' kin pe, tukai' i'tusa' a'tai, itɨ'pʉ tikin sarɨ i'kʉrʉ pona. 	 Yesu mo, waato kaŋ a di i go ga soola ka kaa ka nga di da gaabi ka nga ciya bonkooni, a dira ka koy tondi kuuko boŋ nga hinne.


“Etakɨ,” ta Sises uya, “Serɨ pe kuru uye'ai'. To' epe'pʉ ton sine'ai' uya'kɨrɨ tikin pa'ne to' repato' pe uya, to' nʉkupʉ'pʉ pɨkɨrɨ rɨ. 	 Guna, ay goono ga kaa da waasi. Ay alhakko go ay banda mo, kaŋ ay ga boro kulu bana nga goyo boŋ.


“Ewai', Epuru, e'tane tesa' i'kiyari punu'pɨ uta'po'sa' tepʉrʉ poi pɨ' rɨ tʉuta're'tɨsan kamoro pero amʉ',” ta'pʉ uri'san uya. 	 Amma waybora ne: «Oho Rabbi, amma baa hans'izey ga du zanjarmey ngey koyey waney do.»


E'tane si, a'tai pʉra kʉrɨ rɨ ipoitorʉ esi ɨri pe, mɨrɨpan uya, ‘Uyepuru uko'mamʉ serɨ sunwa inke rɨ,’ ta, 	 Amma da tam laala din ga ne nga bina ra: ‹Ay koyo ga gay hal a ga kaa,›


To' uya nɨrɨ i'tu Si'tipʉn, itekare ekamanin pe te'sen mʉnʉ utɨ a'tai, e'mʉ'sa'kasa' esi'pʉ mɨrɨ yau iwɨtɨ' rɨ ta pe iwɨnin nan pon esa' pe esi'pʉ,’ ta'pʉ uya Itepuru pɨ'. 	 Koyne, waato kaŋ i goono ga ni seedakwa Istifanos kuro mun, ay goono ga kay noodin, ay go ga yadda, ay go g'a wiikoy bankaarayey batu mo.›


“Mɨrɨ a'tai si, ka'pon amʉ' uya Ka'pon, Papa winon uyepʉ ento' oton mɨrɨ kapuru' yau eke tʉmeruntɨrʉ ke mɨrɨ awonsi'kɨ a'kwa yau, 	 Gaa no i ga di Boro Izo go kaa beene burey ra da dabari bambata nda darza mo.


Sises uya to' eikʉ'pʉ, “Atu' pe te'san esi ta'ta i'se pʉra. Takuru'kena' nan nɨken esi tepi'tɨnin kon i'se. 	 Amma Yesu tu ka ne i se: «Baanikooney si laami nda safarikoy, kala day doorikomey.


Tʉron kon ka'pon amʉ' uya ipana pʉn, tʉusauro'sen pen ka'pon nee'pʉ, mɨrɨpan kon uya Sises ekama'po'pʉ temiyatʉ tʉto' pe iya ipona. 	 I kande a do boro fo kaŋ lutu, a ga jiji mo. I n'a ŋwaaray a ma bora din ham.


Mɨrɨ koro'tau, kʉrɨ rɨ inserʉ piyau tu'kan kon inserʉ amʉ' esi'pʉ userenkan pɨ', “Eke kuru Papa esi ka'tawon, mɨrɨ awonsi'kɨ non po nɨrɨ tʉusewankamai' pʉra ka'pon amʉ' e'to' pe ikupʉ iya, kamo wakʉ tato' tʉuya ton nɨ pɨ',” tukai' to' userenka'pʉ. 	 Kala sanni si, beene marga bambata fo go noodin malayka banda ga Irikoy kuku ka ne:


Mɨrɨ ensa' tʉuya a'tai, ipan pe isewansiuka'pʉ yu' epo'tɨ pʉra iyesi pɨ'. A'ko pe iwinɨkʉi' itɨ koro'tau, Papa maimu eta'pʉ iya: 	 Waato kaŋ Musa di a kulu, a n'a dambarandi. A maan zama nga ma guna, kal a maa Irikoy jinde kaŋ ne:


E'tane pu'kena' Isowerʉ nekama'pʉ rʉ'pʉ uta'ku'tɨ serɨ, 	 Amma woone ga ti wo kaŋ annabi* Yowel ci.


“Serɨ si Papa A'kwarʉ uya tapiyo'mai', utɨ si serɨ Surusiran pona, ɨ'rɨ e'kupʉ upɨ' mɨrɨ yau tukai' i'tui'ma pʉra. 	 Sohõ binde guna, Biya _Hanno__ goono g'ay boy ka kond'ay Urusalima. Ay si bay mo haŋ kaŋ ga du ay noodin.


Utɨn pɨ' rɨ uri'sami'si amʉ' e'tane, Sises uruwasii erasuntɨnin nan soisa amʉ' utɨ'pʉ Surusiran pona, mɨrɨpan kon uya tanporo rɨ iye'ku'sa' rʉ'pʉ ekama'pʉ Papa ena' use'man nɨto' tʉrawasomanin nan epuru ton eke ton kuru pɨ'. 	 I go koyyaŋo gaa fonda boŋ, kala batuko fooyaŋ furo kwaara ra ka ci alfaga beerey se hay kulu kaŋ te.


Serɨ uya, ɨnʉ' uya rɨ ikʉipʉnʉ ene'pʉ ta pen; kʉrɨ Papa winon uya rɨken ikʉipʉnʉ ene'pʉ. 	 Manti hala boro fo di Baaba no bo, kala day bora kaŋ fun Irikoy do. Nga no di Baaba.


Mɨrɨ pɨ' nin si tanporo iye'ku'sa' rʉ'pʉ pataka'pʉ Pi'ta uya na'ne' to' pɨ'; 	 Amma Bitros sintin ka sanno feeri i se za boŋo kal a me ka ne:


Sises apurɨnin nan tonpa, Piri' itese' utɨ'pʉ Sameriya pata ya', mɨrɨpan uya mɨrɨ yau Kʉrai ekama'pʉ ka'pon amʉ' pɨ'. 	 Filibos mo koy Samariya laabo gallu fo ra ka Almasihu waazo te i se.


Ka'pon uyepʉ pe iyesi yau ayamʉrasa' kon koro'ta', korʉ pun konekasa' irimuui pe, wakʉ ya' iyepontɨpɨ'sa', mɨrɨ awonsi'kɨ entu'manin, ɨri rɨ nin ipon nɨrɨ uyepʉ. 	 Iri ma ne boro fo furo araŋ marga ra da wura korbayyaŋ da bankaaray hanno yaŋ, alfukaaru fo mo furo nda zaara-zaara.


Moro kanan si entu'manin esi'pʉ mɨrɨ, ipon pʉn, itimamin pʉn, iti'kiyari pʉn, erekʉ'pan, Ʉrasaras itese'. Mɨrɨpan nin si tase to' uya inɨnpɨtʉ'pʉ mɨrɨ, imaminkena' mʉra'ta nau. 	 Bar karko fo go no mo, kaŋ maa Liyaziru, kaŋ i jisi arzakanta windo meyo gaa, toonante nda biyaŋ no.


Mɨrɨpan pʉsamoro asa'ron kon uya Emeas e'ma tau iye'ku'sa' rʉ'pʉ ekama'pʉ kanan to' pɨ', ito'ka'nʉkʉ'pʉ tʉuya'nokon pʉreti i'kwɨtʉ iya a'tai. 	 Boro hinka din dede hari kaŋ te fonda ra, da mate kaŋ i n'a bay buuru ceeriyaŋo waate mo.


To' eikʉ'pʉ iya, “Kʉrɨ uyepi'tɨnin nʉ'pʉ uya, ‘Ayapon tanʉnse enta,’ tasa' upɨ',” ta'pʉ iya to' pɨ'. 	 Amma a tu i se ka ne: «Bora kaŋ n'ay no baani, nga no ne ay se ay m'ay daarijo sambu ka dira.»


“Iweyu e'seposa' man, Papa e'to' esa' wannɨ pe man a'ko pe! Amakooi kon apai era'tɨtɨ', mɨrɨ awonsi'kɨ itekare apurɨtɨ'!” ta'pʉ iya. 	 ka ne: «Alwaato kubay. Irikoy* koytara mo maan. Araŋ ma tuubi ka baaru hanna cimandi.»


Pata eposa' tʉuya'nokon a'tai, pata tʉto' tʉuya'nokon itau, ka'tawon ɨutɨ ta' to' utɨ'pʉ. Pʉsamoro iyamʉrasa' kon esi'pʉ; Pi'ta, Isaan, Isens, Anturu, Piri', Tamas, Pa'taramiu, Ma'siu, Isens (Arʉ'piyas mu), Saiman (Usera' tukai' tesa'sen), mɨrɨ awonsi'kɨ Isutas (tʉron nɨ Isens mu). 	 Waato kaŋ i to fu mo, i kaaru ka furo jidan bisa ra, i zumbuyaŋo do. Borey din neeya: Bitros da Yohanna, da Yakuba, da Andarawos, da Filibos, da Toma, da Bartalami, da Matta, da Yakuba Halfa ize, da Siman kaŋ se i ga ne Anniyakoy, da Yahuta Yakuba ize.


Mi'tuyatʉi'ne' kasa rɨ, apʉne pʉra takuru'ke esi pɨ' ɨmɨrɨ'nokon pɨ' kuru wapiya wakʉ itekare ekama'pʉ uya. 	 Araŋ ga bay mo kaŋ ay jante no. Woodin sabbay se no ay na Baaru Hanna waazu araŋ se za sintina.


apʉne pʉra tʉmakooikenan usenuminkan nɨto' esi ɨsɨ pe Papa pɨ'. Papa iwano' main ya' iye'tʉrʉ pʉra iyesi, mɨrɨ kupʉ iya poken pʉra rɨ nɨrɨ iyesi. 	 Zama Adam-ize daa laalo miila ya ibaretaray no Irikoy se, zama a siino ga Irikoy asariya gana, a si baa hin k'a te mo.


Ɨ'rɨ ken si wakʉ mepota'tʉi mɨrɨ a'tai serɨ pe ipɨ' si mɨpiyɨ'atʉi'ne' apai? Mɨrɨ ton moron nʉ'pʉ esi uma'tan nɨto'! 	 Albarka fo dumi no araŋ du waato din hayey din ra kaŋ sohõ i haawi goono g'araŋ di? Zama hayey din kokora ya buuyaŋ no.


Tai'tas enakan, i'nairon kuru umu apurɨto' uya'nokon yau: Wakʉ nonkasa' mɨrɨ awonsi'kɨ tʉusewankamai' pʉra e'nɨto', Papa, Ikʉipʉnʉ mɨrɨ awonsi'kɨ Kʉrai Sises, urɨ'nokon pika'tɨnin winon. 	 Ay, Bulos, go ga hantum Titos se, ay izo no da cimi cimbeero ra kaŋ g'iri boro hinka kulu margu. Gomni nda laakal kanay ma bara ni banda kaŋ yaŋ ga fun Baaba Irikoy d'iri Faabakwa Almasihu Yesu do.


Eke pe wakʉ nonkasa' esa' pe e'nɨ winɨ wakʉ ke upʉremasa' iya 'nokon eporo ɨse'ma'pʉ tau'ne rɨ. 	 Zama a tooyaŋo ra no iri kulu du. Gomni mo goono ga gomni gana.


Mɨrɨpan kon utɨ'pʉ pata apai Sises piya'. 	 I fatta birno ra ka kaa Yesu do.


E'tane pʉra rɨ, utɨ si serɨ Surusiran pona wakʉ ton mɨrɨ yawon kon apiyo' pe. 	 Amma sohõ ay goono ga koy Urusalima* zama ay ma konda gaakasinay hanantey se.


14 kaisa rɨ wʉipiya tʉpo, Surusiran pona kanan utɨ'pʉ Panapas pokon pe. Serɨ a'tai, Tai'tas nɨrɨ arɨ'pʉ uya uya'kɨrɨ. 	 Kala jiiri way cindi taaci banda no in da Barnaba ye Urusalima koyne. Ay na Titos kabay ay banda mo.


Main uya ta'pʉ tʉronpi' turunpanin nʉ'pʉ inserʉ pɨ', “Kamoro asakɨrɨ'nan kon inserʉ amʉ' arankapɨ'kɨ eke tuna tʉu'tɨsen Yu'pʉretes itese' piyau auronpɨ'sa' kon.” 	 A goono ga ci malayka iddanta kaŋ gonda hilli se ka ne: «Malayka taaca din kaŋ yaŋ go hawante Ufratis isa beero me gaa, m'i feeri.»


Ɨpoitorʉ ton pɨ', ‘Enpa'katɨ',’ ta'pʉ uya e'tane, to' uya ikupʉ poken pʉra iyesi'pʉ,” ta'pʉ iya. 	 Ay na ni talibey ŋwaaray i m'a gaaray, amma i mana hin.»


“Ina pɨ' ɨsekamakɨ, Kʉrai pe ɨwesi yau,” ta'pʉ to' uya. Sises uya to' eikʉ'pʉ, “Usekamasa' yau, uyapurɨ auya'nokon pʉra iyesi; 	 ka ne: «Da ni ya Almasihu no, ma ci iri se.» Amma a ne i se: «D'ay ci araŋ se, araŋ si cimandi baa kayna.


mɨrɨpan utɨto' oton Itepuru rawɨrɨ meruntɨ pe, Iraisa esi'pʉ kasa, tʉmunkɨ kon i'nʉnkanin nan pe ikʉipʉnʉ ton e'to' pe to' ewan ensimato' iya oton, main awɨron kon pen nɨrɨ ipokena' pu'ketʉ yau te'ton kon pe. Ka'pon amʉ' konekanin pe itepuru e'ma ta',” ta'pʉ inserʉ uya. 	 A ga koy Rabbi jine mo nda Iliya* biya*, d'a dabaro mo, zama a ma baabey biney bare k'i ye izey do haray, a ma hanga sandey ye i ma dira adilantey* laakalo ra, a ma jama soolante mo margu Rabbi se.»


Karimeru pa'simanin nan enna'po'pʉ tʉuserenka kon pe eke pe Papa esi pɨ'. Tanporo tʉneta'pʉ kon pɨ', mɨrɨ awonsi'kɨ tʉnene'pʉ kon pɨ' nɨrɨ, inserʉ uya ekama'pʉ kasa. 	 Kurukoy ye, i goono ga Irikoy beerandi k'a kuku hayey wo kulu boŋ kaŋ ngey maa, da kaŋ ngey di mo, mate kaŋ cine i ci i se.


Tʉusi'nʉnkai' e'tɨ' ɨsitonpa pe. 	 Wa soobay ka koy da jina nya-izey baakasinay ra.


Aka'nero' rɨ kiyari pɨ' ke'tʉrawasomatʉu; e'tʉrawasomatɨ' tɨwɨrɨ rɨ ɨuko'manto' kon pe ɨku'nin kon kiyari pɨ'. Serɨ kiyari ke Ka'pon, Papa winon uya ɨrepa kon mɨrɨ. Papa, ikʉipʉnʉ uya enpoikasa' ɨyena'nokon urɨ piyau meruntɨ esi,” ta'pʉ Sises uya. 	 Araŋ ma si goy ŋwaari kaŋ ga halaci se, amma wa goy ŋwaari se kaŋ ga te aloomar ka to fundi hal abada gaa, kaŋ Boro Izo g'araŋ no. Zama nga no Baaba Irikoy kawaatimandi.»


(Mɨrɨ ta tʉuya tukai' i'tu iya pʉra rɨ iyesi'pʉ, apʉne pʉra kʉrɨ rɨ mɨrɨ awonsi'kɨ tʉron kon etʉipɨ'sa' esi'pʉ mɨrɨ pɨ'.) 	 Zama a mana du sanni kaŋ nga ga ci, zama ikulu humburu gumo.


Iyapiyo' pe e'tɨ' ari'kena' pe, Itepuru apiyo' pe ɨwesi kon pe, ka'pon amʉ' pen, 	 Araŋ ma may i se da bine yaddayaŋ, danga Rabbi se no, manti danga borey se.


Mɨrɨ a'tai, tu'kan kon esi'pʉ ipan pe Piri' maimu ɨnetapai, wakʉ i'tuto' ipɨ' inkupʉnʉ ensa' tʉuya'nokon pɨ'. 	 Jama mo na Filibos sanno kaŋ a ci ngey se din hangan da bina folloŋ, waato kaŋ i maa, i di mo alaamey kaŋ a goono ga te.


“Papa nʉkoneka'san pe e'nɨ wenai, usenuminkan poken pʉra iyesi ika'sa' pe iyesi tukai'; korʉ, tɨ', mɨrɨ pe pʉra sirʉpa, ka'pon nʉkoneka'pʉ ɨpʉreman nɨto' pe e'tane nurɨne pʉra iyesi. 	 To! Za kaŋ iri ya Irikoy izeyaŋ no, a si hima iri ma tammahã hala Irikoy barayaŋ ga hima sanda wura cine, wala nzarfu, wala tondi jabante, haŋ kaŋ boro ga du nga gonitaray da nga lasaabuyaŋo ra.


Mɨrɨpan eposa' tʉuya yau, i'napairon ekama uya ɨpɨ'nokon; pori' pe kuru iyesi tikin nan itano'masa' rʉ'pʉ karimeru pɨ' 99 pan kon itano'masa' kon pen karimeru amʉ' pɨ' pori' pe tesi entai. 	 D'a di a mo, haciika ay ga ne araŋ se, farhã kaŋ a ga te daranta kaŋ margu din sabbay se ga bisa wo kaŋ a ga te wayga cindi yagga kaŋ yaŋ mana daray din se.


Urupere e'mʉ'sa'kasa' esi'pʉ parau e'pi po. 	 A ye ka kay mo teeko taaso boŋ.


Mɨrɨpan kon utɨ'pʉ nin si mɨrɨ, to' uya eporo'pʉ Sises uya ekama'pʉ poro rɨ. Mɨrɨpan kon uya si To' Epoi Itɨ'pʉ Weyu Rʉ'pʉ pɨ' te'to' kon koneka'pʉ. 	 I koy. I di mate kaŋ a ci ngey se. I na Paska ŋwaaro soola te.


Ɨnʉ' rɨ uya tʉmakooi ke ui'tu? I'napai rɨ usaurokʉ pe iyesi yau, ɨ'rɨ pe iyesi pɨ' uyapurɨpai pʉra ɨwesi kon? 	 Araŋ ra may no ga hin ka cabe kaŋ ay na zunubi te? Da cimi no ay goono ga ci, ifo se no araŋ s'ay cimandi?


“Ɨ'rɨ ke uye'ma auya'nokon ɨyena'nokon itʉsa' uya yau?” ta'pʉ iya to' pɨ', mɨrɨpan kon uya 30 kaisa rɨ sirʉpa pʉrata pun i'tu'pʉ itiwano' pe. 	 ka ne: «Ifo no araŋ g'ay no, ay mo g'a nooyandi araŋ se?» I no a se nzarfu noor'ize waranza.


Entɨ' kʉrɨ tʉusauro'sen nurunpa auya'nokon namai'. To' ainʉmʉ poken pʉra iye'sa' yau, kʉrɨ non po tʉpanamanin kon tʉnurunpai', mɨrɨ o'koi' pe' e'nɨ'nokon upanamanin kon Epʉn poi piyapai era'tɨn nɨsa'nokon yau? 	 Wa haggoy fa, araŋ ma si wangu _Irikoy__ kaŋ go ga salaŋ se. Zama nda borey kaŋ yaŋ wangu ka maa nga kaŋ kaseeti i gaa se ndunnya ra mana koma, sanku fa iri, d'iri ga banda bare nga kaŋ kaseetiyaŋo ga fun beena ra gaa.


Era' uya soisa apiyo'ma'pʉ Isens, Isaan rui wɨto' pe iya supara ke. 	 A na Yohanna beere Yakuba wi da takuba.


Pi'ta uya mʉra'ta wɨpɨtʉ'pʉ. Ka'pon uya rɨ tewonnʉ'to' pe, apiyo' pe rʉ'kwɨ te'sen, Rota itese' uyee'pʉ imaimu'se'na mʉra'ta na'. 	 Waato kaŋ Bitros na windo me kar, wandiyo goy-ize fo kaŋ maa Roda koy ka di boro kaŋ no.


Ina'po uya ɨpiya'—uyewan pe kuru rɨ nin te'sen. 	 Ay goono g'a sallama a ma ye ni do, nga kaŋ ay bina go a banda.


Mɨrɨpan utɨ'pʉ tʉpata'se' ya'. Ka'pon amʉ' enupa pɨ' iye'sara'tɨ'pʉ to' usenupato' iwʉ' tau. Mɨrɨpan kon usewansiuka'pʉ. “Nai yau si tʉpu'ketʉ eporo'pʉ iya tʉusauro'to' pe mɨrɨ awonsi'kɨ tʉpana'pano eke Papa tʉrawasooi ku'nin pe te'to' pe?” ta'pʉ to' uya. 	 Saaya kaŋ a to nga laabo ra, a na borey dondonandi i diina marga fuwey ra, hal i dambara ka ne: «Man no boro wo du laakal woone da dabari goy wo mo?


Serɨ esi'pʉ pu'kena' Aisaya maimu a'ku'tɨnin pe: “Itepuru, ɨnʉ' uya ina nekamanʉ etasa'; ɨnʉ' ena' Itepuru meruntɨrʉ usenpoikasa'?” tawon. 	 zama i ma annabi Isaya sanno toonandi, kaŋ a ci ka ne: «Rabbi, may no k'iri baaro cimandi? May se mo no Rabbi kamba bangay?»


Mɨrɨ pe iyesi pɨ', amakooi kon inonkatɨ', Papa winɨkʉi' era'tɨtɨ'. Mɨrɨ a'tai, Papa usentu'ma ɨpɨ'nokon uya tanporo amakooi kon korʉkato' pe. Mɨrɨ a'tai, wakʉ pe rɨ Papa uya ɨmeruntɨtanʉkʉ kon mɨrɨ, 	 Yaadin gaa, wa tuubi ka bare, zama Irikoy m'araŋ zunubey tuusu,


Ka'pon amʉ' uya pe' uyapurɨto' i'se esi serɨ, mɨrɨ pe pʉra Papa uya katɨ? Mɨrɨ pe pʉra ka'pon amʉ' katɨ ɨnpori'mapai esi? Ka'pon amʉ' ɨnpori'mapai esi yau, Kʉrai poitorʉ pe pʉra rɨ esi mɨrɨ. 	 Yaadin gaa, sohõ ay goono ga borey yadda ceeci no, wala Irikoy wano? Wala, ay goono ga ceeci borey ma maa ay kaani no? D'ay goono ga ceeci hala hõ borey ma maa ay kaani no, doŋ ay si te Almasihu se bannya.


Sises enuku'pʉ i'kʉrʉ pona, mɨrɨpan ereuta'pʉ tʉpoitorʉ ton pokon pe. 	 Yesu mo kaaru tondi kuuko boŋ. A goono ga goro noodin, nga nda nga talibey.


Mɨrɨpan uya inserʉ e'mʉ'sa'kasa' ene'pʉ tʉuya ekama'pʉ ina pɨ', ‘Ka'pon amʉ' enno'kɨ Isa'pa pona Saiman Pi'ta kɨ'mai'. 	 A dede iri se mo mate kaŋ cine nga di malayka kaŋ go ga kay nga fuwo ra ka ne: ‹Ma donton Yaffa kwaara ka Siman kaŋ se i ga ne Bitros ce.


Kwin pʉrataai esa' uya Piri' ekama'po'pʉ, “Ekamakɨ ɨnʉ' pɨ' pu'kena' uya imenukasa'; tʉmɨrɨ pɨ' pe', tʉron nɨ pɨ' rɨ katɨ?” ta'pʉ iya. 	 Mantawo mo tu Filibos se ka ne: «Ay ga ni ŋwaaray, ma ci ay se: annabo wo, may sanni no a goono ga te? Nga bumbo no, wala boro fo gaa no a go?»


Iye'nonka pe rɨ nin si, Paire' uya itʉrʉ'pʉ mɨrɨ to' ena' kurusu' pona to' uya ipokapɨ'to' pe. Soisa amʉ' uya nin si Sises a'sikaa'pʉ mɨrɨ. 	 Woodin banda a na Yesu sallama i se, i m'a kanji. I na Yesu boy ka kond'a.


Sises uya eikʉ'pʉ, “Uyentai ɨmeruntɨrʉ pʉra iyesi ka'tapai ɨrepa'pʉ ike. Mɨrɨ pɨ' kʉrɨ ɨyena' utʉnin nʉ'pʉ umakoitasa' mɨrɨ eke pe kuru,” ta'pʉ iya. 	 Yesu tu a se ka ne: «Ni sinda dabari kulu ay boŋ, da manti i na ni no nd'a za beena ra no. Woodin sabbay se no bora kaŋ n'ay nooyandi ni se gonda zunubi ka bisa nin.»


Sairas mɨrɨ awonsi'kɨ Temu'ti uye'sa' a'tai Paarʉ piya' Ma'sitoniya pata apai, Paarʉ uya tʉweyu ennoko'pʉ itekare rɨken ekama pɨ' Esuwerʉ amʉ' pɨ', Sises, kʉrɨ rɨ Kʉrai, tukai' enpoika'pʉ iya. 	 Amma waato kaŋ Sila nda Timotiyos kaa ka fun Masidoniya, Bulos na mo ye waazo gaa. A goono ga seeda Yahudancey se ka ne: «Yesu no ga ti Almasihu.»


Wakʉ ku'to' auya'nokon mɨrɨ awonsi'kɨ ɨtonpa kon pokon pe te'repai' ɨwe'to' kon kʉ'pu'tɨka'nʉ'tʉu, serɨ warai use'man nɨto' esi Papa pori'manin pe. 	 Amma wa si dinya gomni teeyaŋ da care gaakasinayyaŋ mo, zama sargayey din dumi kaani no Irikoy ga maa.


I'tu uya rɨ ekota'man nɨto', mɨrɨ awonsi'kɨ i'tu uya rɨ eke pe itesa' pe e'nɨto'. Usenupasa' man mɨrɨ yau e'nɨto' eseru pɨ' pori' pe te'sen pe ti'tui' pʉra rɨ mɨrɨ awonsi'kɨ tanporon yau rɨ e'nɨto' pɨ', eke pe rɨ tenta'nai' mɨrɨ pe pʉra iwan pe rɨ e'nɨto' yau; eke pe rɨ itesa' pe e'nɨto' yau mɨrɨ pe pʉra ipʉra e'nɨto' yau. 	 Ay ga waani jaŋay goray, ay ga waani duure goray mo. Nangu kulu hay kulu ra ay dondon ay ma kungu, ay dondon ay ma maa haray mo. Ay dondon ay ma bara nda iboobo, ay dondon ay ma bara nda kayna mo.


Serɨ wenai, Sises ewa'noma pɨ' to' e'sara'tɨ'pʉ, apʉne pʉra usepi'tɨn ku'sa' iya pɨ' Sapa' a'tai. 	 Woodin sabbay se no Yahudancey goono ga Yesu gurzugandi zama asibti zaari ra no a goono ga woodin yaŋ te.


Apurɨto' winɨ To' Epoi Itɨto' pɨ' enta'nan nɨto' tɨpiyarʉka'pʉ iya. Mɨrɨ a'tai, mʉn pai'pai'mato' pe mʉra'ta wakapuri pona to' uya ikuu'pʉ iya, wapiya iyentusa' ma'tanʉ'nin uya wapiya iyentusa' Esuwerʉ amʉ' mʉre ma'tanʉkʉ namai'. 	 Cimbeeri ra no a na Paska* bato da kuri say-sayyaŋo daŋ hala halacikwa ma si lamba i hay-jiney gaa.


“Temari'masen uri'san esi mɨrɨ temari'masen warawo' iwano' pe rɨ. E'tane si tɨ, temari'masen warawo' tonpa esi ipiyau imaimu eta pɨ', mɨrɨpan esi pori' pe imaimu eta tʉuya a'tai. Mɨrɨ kasa si pori' pe e'to' e'seposa' serɨ, mararon pe pʉra. 	 Bora kaŋ gonda wayhiijo no ga ti arhiijo, amma arhiijo cora kaŋ goono ga kay ka hangan a se ga farhã gumo-gumo arhiijo jinda sabbay se. Ay farhã wo to mo.


mɨrɨ si wakʉ pe te'sen i'tunin pe ɨwesi kon pa, ɨri tato' ipɨ' pe pʉra mɨrɨ awonsi'kɨ esuken Kʉrai weyu pʉ'kʉ pona, 	 hal araŋ ma neesi ka di hayey kaŋ yaŋ ga bisa ikulu booriyaŋ. Woone ma te mo hal araŋ ma bara cimikoyyaŋ kaŋ sinda taali kulu, ka koy Almasihu zaaro gaa.


“Ɨnʉ' uya tɨ' uruwai' mʉra'ta pon tɨrinkato' pe uiwano' kon pe?” tukai' to' usekama'po'pʉ. 	 I goono ga salaŋ care se ka ne: «May no ga tondo gunguray ka kaa iri se saara meyo gaa?»


Tenu ke esii'ma ɨpʉrematɨ', i'tupɨ'nɨto' ya' auta'mo'ka kon namai'. Iya'kwarʉ esi ɨnku'pai, e'tane ipun esi ɨ'sɨ'mʉra,” ta'pʉ iya. 	 Araŋ ma batu fa ka te adduwa, zama araŋ ma si furo siyaŋ ra. Daahir biya* wo kay ga yadda, amma gaaham ya londibuuno no.»


mɨrɨpan kon uya Isaan i'pairʉka'pʉ pariki'si tau. 	 A donton mo ka Yohanna boŋo kaa kaso ra.


To' amʉrasa' tanporon nɨ ɨmeruntɨrʉ mɨrɨ awonsi'kɨ ɨyeseru awɨrɨ iye'ku'to' pe ɨnkupʉ'pʉ ku'se'na. 	 Zama i ma hayey kulu te kaŋ me ni kamba da ni saawara waadu ka ne ga te.


Sises uya nin si ta'pʉ ipɨ', “Ɨsuparaai ina'poka'kɨ si ipata'pʉ ya'! Kamoro supara apurɨnin nʉ'san nɨ eri'to' oton esi mɨrɨ supara ke rɨ. 	 Gaa no Yesu ne a se: «Ma ni takuba ye nga nango ra, zama boro kulu kaŋ ga takuba sambu, nga mo takuba do no i g'a halaci.


Apʉne pʉra wakʉ itekare yau Papa uya anʉn nɨ ipokena' rɨ tukai' apurɨto' winɨ iyepiya'tɨ si'kɨrɨ iu'matʉ pona, iye'menukasa' na'ne' kasa: “Ipokena' awɨrɨ te'sen uko'mamʉ apurɨto' winɨ,” tawon. 	 Zama Baaru Hanna ra no adilitaray* kaŋ Irikoy ga no bangay. A si fun kala cimbeeri do ka goro cimbeeri ra _hala bananta__. Mate kaŋ i n'a hantum ka ne: «Amma boro kaŋ ciya adilante* _Irikoy jine__, cimbeeri ra no a ga funa.»


Ka'pon, Papa winon weyu e'seposa' a'tai, kamiri' e'wei'tɨ uya ka' a'kwaka ipʉ'kʉ pona'ne kasa kuru iyesi mɨrɨ. 	 Zama mate kaŋ maliyaŋ ga mali za beene kuray fo ka kwaarandi hala ya-haray kura gaa, yaadin mo no Boro Izo ga bara nd'a nga zaaro ra.


To' apiyo'ma'pʉ iya to' epa'taisimato' pe Sises Kʉrai ese' yau, mɨrɨpan kon uya Pi'ta ekama'po'pʉ tʉpiyau'nokon iko'manto' pe miyarɨ rʉ'kwɨ parɨ. 	 Bitros binde lordi ka ne i ma te i se baptisma Yesu Almasihu maa ra. Gaa no i na Bitros ŋwaaray a ma goro ngey banda jirbiyaŋ.


E'tane to' ukɨ'pɨ'nʉnpɨtʉ'pʉ, “Kurusu' pona ipokapɨ'kɨ! Kurusu' pona ipokapɨ'kɨ!” ta'pʉ to' uya. 	 Amma i soobay ka kuuwa ka ne: «A kanji*! A kanji!»


Sises uya ensa' a'tai, isentu'ma'pʉ ipɨ', mɨrɨpan uya, “Kakaramʉi,” ta'pʉ ipɨ'. 	 Waato kaŋ Rabbi di waybora, kal a bakar a se ka ne a se: «Ma si hẽ koyne.»


Papa uya tʉmakooikena' nan eta pʉra iyesi, tukai' i'tu'nokon, e'tane Papa uya tasa' kasa te'sen, iteseru nɨrɨ kupʉi'ma eta iya. 	 Iri ga bay kaŋ Irikoy si maa zunubikooney se, amma boro kulu kaŋ ga humburu Irikoy k'a miila te mo, Irikoy ga maa bora din se.


Pi'ta uya ensa' a'tai, ekama'po'pʉ iya, “Uyepuru, pʉse kanan si?” ta'pʉ iya. 	 Waato kaŋ Bitros di a binde, a ne Yesu se: «Rabbi, boro wo binde?»


Punwe epe'tɨsa' a'tai, to' uya ipi'sikʉ makʉi'. Tereutai', tansan pe te'san menkato' pe tʉuya'nokon pa'siki'ti ya', mɨrɨ awonsi'kɨ tansan pen ma'kɨrɨi'ma. 	 Saaya kaŋ a to mo, i n'a candi jabo gaa, ka ihanney suuban k'i kaa ilaaley ra, ka daŋ gumbutuyaŋ ra. Ilaaley mo i n'i furu.


Kʉrɨ rɨ si pu'kena' maimu awɨron pen esi a'tai, Papa uya ima'tanʉ'to' oton tʉmunkɨ amʉ' koro'tapai,’” ta'pʉ Pi'ta uya to' pɨ'. 	 A ga ciya mo, boro kulu kaŋ si hangan annabo din se, i g'a koy halaci parkatak, k'a kaa jama ra.›


Sises uya rɨ ta'pʉ, “Tʉusenupasen esi pʉra iyesi tʉti'saai entai, mɨrɨ pe pʉra ipoitorʉ pe te'sen tesa' entai. 	 Talibi si bisa nga alfaga bo, tam mo si bisa nga koyo.


E'tane to' uya ito'ka'nʉkʉ pʉra iyesi'pʉ ɨ'rɨ ta e'kwa pe serɨ esi tukai'. To' piyapai iye'so'nansa' esi'pʉ to' uya a'si poken pʉra, mɨrɨpan kon enari'nʉmʉ'pʉ mɨrɨ pɨ' ɨnekama'popai pʉra. 	 Amma i mana faham da sanno wo. A go tugante i se hal i ma si bay a gaa. I humburu mo ngey ma Yesu hã sanno din ciine.


Apʉne pʉra siku'ai'ne' esi wakʉ ɨnku'pai e'to' pe pʉra; ɨri, ɨnku'pai pʉra e'to' kupʉ uya—serɨ kupʉ pɨ' rɨ uko'mamʉ. 	 Zama ihanno kaŋ ay ga ba, ay siino g'a te, amma ilaala kaŋ ay si ba din, nga no ay goono ga te waati kulu.


E'tane serɨ rupɨ epa'ka pʉra iyesi ɨpʉreman mɨrɨ awonsi'kɨ useruman tʉuta're'tɨi' pʉra uya rɨken enpa'ka,” ta'pʉ Sises uya. 	 Amma woone dumi si gaaray kala adduwa nda mehaw gaa.»


Sa'man annawɨrɨ rɨ ɨutɨto' kon pe iyesi te'nonkai' pʉra, Papa e'to' i'se ku'sa' auya'nokon a'tai, isaurokʉ'pʉ rʉ'pʉ iye'ku'to' pe eporo kon pa. 	 Araŋ ga hima ka hin suuru, hala waati kaŋ araŋ na Irikoy miila te araŋ ma du alkawlo toonandiyaŋo.


Tʉpataron kon ka'pon amʉ' usakorotasa'; kota'man nɨto' auya weyu e'seposa' pɨ', mɨrɨ awonsi'kɨ iyeri'pɨ'sa' kon eseru aimenkato' auya. Ɨpoitorʉ ton pu'kena' ton e'mato' auya weyu e'seposa', mɨrɨ awonsi'kɨ wakʉ ton ɨpoitorʉ ton mɨrɨ awonsi'kɨ kamoro ɨyese' namanin nan, eke ton mɨrɨ awonsi'kɨ aiko ton, kamoro non ma'tanʉ'nin nʉ'san ma'tanʉ'to' auya pe man,” ta'pʉ to' uya. 	 Ndunnya dumey mo te bine, ni futa mo kaa i gaa. Alwaato kaŋ i ga ciiti buukoy se mo to, da alwaato kaŋ i ga alhakko no ni bannyey kaŋ ti annabey, da hanantey da borey kaŋ yaŋ goono ga humburu ni maa se, ikayney nda ibeerey. Borey mo kaŋ yaŋ goono ga ndunnya halaci, i m'i halaci.»


To' e'nonkasa' a'tai, Isens usaurokʉ'pʉ, “Utonpa ton, uyetatɨ'. 	 Waato kaŋ i dangay no Yakuba na sanno sambu ka ne:


Ipan pe rɨ Sises pawana'tɨ pɨ' iyesi'pʉ mɨrɨ pata yapai ɨri a'kwarʉ ton ennoko iya namai'. 	 A soobay ka Yesu ŋwaaray gumo ka ne a ma si ngey gaaray ka kaa laabo ra.


Mɨrɨ a'tai, to' uya papa tato' pe ipɨ' ika'sa' koneka'pʉ paka mʉre kasa, tʉuse'mato' kon nee'pʉ to' uya ipiya', mɨrɨpan kon userenka'pʉ, to' umanumʉ'pʉ tʉnkoneka'pʉ kon nama tʉuya'nokon ekamanin pe. 	 Jirbey din ra mo i na handayze tooru fo te ka kande tooro se sargay. I goono ga farhã ngey kambey goyo se.


Mɨrɨ a'tai, tanporon kon utunta'pʉ. 	 Boro kulu mo koy nga kwaara,


Sises apurɨnin nan esi'pʉ tikin nɨ rɨ isenuminkato', tikin nɨ rɨ itewan. Ɨnʉ' uya rɨ uiwano' serɨ ta pʉra rɨ, e'tane tiwano' kon ke rɨ te'repasan pe to' esi'pʉ. 	 Jama kaŋ cimandi ra, i biney d'i miiley ya afolloŋ no. Koyne i ra boro kulu si ne jinay kaŋ nga ga dabari se ya nga wane no, amma hay kulu kaŋ go i se jama wane no.


Mɨrɨpan kon uya ka'pon amʉ', Esuwerʉ amʉ' epuru ton mɨrɨ awonsi'kɨ Main pɨ' enupanin nan nɨ tʉrʉnka'pʉ. To' uya Si'tipʉn a'si'pʉ, mɨrɨpan nepʉ'pʉ to' uya Esuwerʉ amʉ' Konsʉrʉʉi ton piya'. 	 I na jama, da arkusey da asariya dondonandikoy zukku, hal i kaŋ a boŋ k'a candi ka kond'a Yahudancey arkusey marga jine.


Neyasan esi'pʉ Aminatapu mu pe. Aminatapu esi'pʉ A'min mu pe. A'min esi'pʉ Arʉni mu pe. Arʉni esi'pʉ Esuran mu pe. Esuran esi'pʉ Peres mu pe. Peres esi'pʉ Isuta mu pe. 	 Aminadab wane, Admin wane, Arama wane, Hezron wane, Farisa wane, Yahuda wane,


Reta esi'pʉ a'ko pe Isa'pa piyau. Sises poitorʉ rʉ'san uya Reta po Pi'ta esi tukai' etasa' a'tai, asa'ron kon ka'pon amʉ' ennoko'pʉ to' uya ipiya'. “Inke pʉra ɨsi'kɨ,” ta'pʉ to' uya ipɨ'. 	 Za kaŋ Lidda ga maan Yaffa kwaara, waato kaŋ talibey maa kaŋ Bitros go noodin, i na boro hinka donton a gaa k'a ŋwaaray ka ne: «Ma waasu ka kaa iri do.»


Papa uya rɨ, “Aisi' winɨ usauro'nɨsa' kon ipɨ' apayan ton uyepʉ mɨrɨ,” tasa' e'tane. 	 kaŋ ciine ra Irikoy ne: «Isaka gaa no ni banda ga fun.»


Pari'si amʉ' iya'kɨrɨ te'san kon uya serɨ ta iya eta'pʉ. Ta'pʉ to' uya ipɨ', “Ɨ'rɨ? Tenku'ne nɨrɨ ina esi?” ta'pʉ to' uya. 	 Farisi fonda boro fooyaŋ kaŋ go a banda maa sanney din ka ne a se: «Iri mo danawyaŋ no?»


Sises uya ta'pʉ to' pɨ', “Upɨkɨrɨ ɨsi'tɨ'. Ɨkonekato' kon pe uya ka'pon amʉ' a'sinin nan pe,” ta'pʉ iya. 	 Yesu ne i se: «W'ay gana, ay mo g'araŋ ciya borey sorkoyaŋ.»


Wakʉ pe rɨ kʉrɨ rɨ ipoitorʉ e'to' oton itepuru neporonʉ ikupʉ pɨ' tenna'posa' a'tai. 	 Tamo wo ya albarkante no d'a koyo kaa ka gar a goono ga te yaadin.


Ina sa'ne si Esuwerʉ amʉ' mo'ka iya ina eyaton non enapai tukai' ina e'ku'sa' e'tane. Mɨrɨ rɨken pe ekama tane, serɨ si osorʉwau wʉi iko'mankapʉ to' uya iwɨnɨ'pʉ si'kɨrɨ. 	 Amma iri wo, iri na laakal dak'a gaa, hala nga no ga ti boro kaŋ ga ba ka Israyla* fansa. Woodin banda mo, hunkuna ga ti hayey din teeyaŋo zaari hinzanta.


Tʉron nɨ kanan Sapa' a'tai, itɨ'pʉ Esuwerʉ amʉ' usenupato' iwʉ' ta' to' enupase'na. Mɨrɨ yau, ka'pon esi'pʉ enwo'ne' itemiyatʉ yaipʉtasa' amʉrasa'. 	 Asibti zaari fo koyne, a furo Yahudance diina marga fuwo ra ka borey dondonandi. Boro fo go noodin kaŋ a kambe ŋwaaro suugu.


Itenwo'netʉ winɨ itemekon a'si'pʉ iya iye'mʉ'sa'ka tane, mɨrɨpan i'ta ton mɨrɨ awonsi'kɨ ipʉrakon amʉ' ena'pʉ pana' pe inke pʉra rɨ. 	 Bitros n'a kambe ŋwaaro di k'a tunandi. Sahãadin a ce taamey d'a sangariyey te gaabi.


Eke pe to' ukɨ'pɨ'nʉnpɨtʉ'pʉ: “Epika'tɨn nɨto' esi Papa, ina e'to' itese' pɨ' winɨpaino, iyereutasa' na'ne' apono' po, mɨrɨ awonsi'kɨ karimeru mʉre winɨpaino,” tukai'. 	 I kuuwa nda jinde beeri ka ne: «Faaba ya iri Irikoyo wane no, nga kaŋ goono ga goro karga boŋ, Feej'izo wane mo no.»


Mɨrɨ wenai, tʉusauro'sa' rʉ'pʉ kupʉ iya pe iyesi Papa ena' use'man nɨto' apon tesa'pɨ'se, mɨrɨ kasa rɨ marɨ iyesi ta tʉuya pe iyesi yau, tʉusauro'sa' iku'to' pe uya ta tʉuya a'tai, tanporon nɨ Papa ena' use'man nɨto' apon tesa'pɨ'se. 	 A binde, boro kaŋ ze da sargay feema, a ze da sarga mo kaŋ go a ra.


Ɨnʉ' rɨ Papa e'to' i'se ku'nin esi mɨrɨ uyakon pe mɨrɨ awonsi'kɨ uparusi pe mɨrɨ awonsi'kɨ usan pe,” ta'pʉ iya. 	 Zama ngey wo kulu kaŋ ga Irikoy miila te, ngey no ga ti ay nya ize alborey, d'ay waymey, d'ay nya.»


To' uya imaimu eikʉ'pʉ tai'ma ipɨ', “Makoi yau ɨyentu'pʉ! Nai kasa rʉ'kwɨ ina enupa i'se ɨwesi!” ta'pʉ to' uya. Mɨrɨ tʉpo, to' uya enpa'ka'pʉ usenupan nɨto' iwʉ' tapai. 	 I tu a se ka ne: «Waato kaŋ i na ni hay ni to da zunubi. Nin no goono g'iri dondonandi, wala?» I n'a gaaray mo.


Mɨrɨpan kon uya ama'ai ka'pon amʉ' anʉmʉ'pʉ eseru'tɨnin nan pe, “Si'tipʉn eta'pʉ ina uya Mosi' mɨrɨ awonsi'kɨ Papa sapema pe rɨ isaurokʉ'pʉ,” taton kon. 	 Gaa no i na boro fooyaŋ bana tuguyaŋ ra i ma ne: «Iri maa a na alaasiray sanniyaŋ ci Musa nda Irikoy boŋ.»


I'pai rʉ'pʉ nee'pʉ to' uya parapi po, mɨrɨpan kon uya itʉrʉ'pʉ uri'san ena', mɨrɨpan arɨ'pʉ iya tʉsan ena'. 	 I kande boŋo mo taasa ra k'a no wandiya se, wandiya mo kond'a nga nyaŋo do.


“Uyepuru,” ta'pʉ Isaan uya, “ka'pon ene'pʉ ina uya ɨyese' yau ɨri a'kwarʉ ton enpa'kapɨ'nin. Mɨrɨpan ereutanʉkʉ i'se ina esi'pʉ, apʉne pʉra utonpa kon pe pʉra iyesi pɨ',” ta'pʉ. 	 Yohanna tu ka ne a se: «Ay jine bora, iri di boro fo kaŋ goono ga follayyaŋ gaaray ni maa ra. Iri n'a gaay mo, zama a si g'iri gana.»


Ikʉrʉpo'pomapaino rɨ tikin nɨ wʉipiya iye'tʉrawasomasa' e'mato' epe' entai rɨ, itepe'pʉ tʉto' pe entu'manin nan ena'!” ta'pʉ to' uya. Ɨsɨ pe rɨ to' uya eseremekʉ'pʉ. 	 Zama i ga hin ka waddo wo neera haŋ kaŋ ga bisa jiiri fo banandi cine, i m'a no talkey se.» Kala i na waybora jance.


Apʉne pʉra taan'pʉ esi no'pʉ i'pai pe, Kʉrai esi kasa so'si i'pai pe, tʉpun, ipika'tɨnin pe te'to'. 	 Zama kurnye ga wande may mate kaŋ cine Almasihu ga nga marga may. Nga bumbo mo no ga ti gaahamo faabakwa. Gaahamo din no ga ti Almasihu marga.


Mɨrɨ pe iyesi pɨ', ɨsipɨ' ɨwe'to' kon esi yau serɨ rupɨ ton pɨ', ɨnepotɨ' si so'si tawon kon eseru aimenka ton kon, tʉnamasan ye' ton pʉra rɨ to' e'tane! 	 D'a ga hima ay mo ma koy, kal i m'ay dum ka koy.


Ɨmɨrɨ'nokon Sameriya pon kon uya i'tu pʉra rɨ iyesi ɨwɨpʉremato' kon ipɨ'; e'tane ina ɨpʉrema tʉni'tunʉ kon pɨ', apʉne pʉra epika'tɨn nɨto' uyepʉ Esuwerʉ amʉ' winɨ. 	 Araŋ wo, araŋ ga sududu haŋ kaŋ araŋ si bay se. Iri mo, iri ga sududu haŋ kaŋ iri ga bay se, zama faaba si fun kala Yahudancey do.


Ɨnʉ' uya rɨ emenna' waain amuku pʉra iyesi penaro' itenpʉ'pʉ ya'. Ikupʉ iya yau, ten i'moi iya. Iye'kwamʉ, iten nɨ si uma'ta. 	 Woodin banda, boro kulu si reyzin* hari taji daŋ humbur zeeno yaŋ ra, zama yaadin gaa reyzin hari tajo ga humburey bagu, a ga mun mo. Humburey mo ga halaci.


Tanporo serɨ ton anʉnka'sa' uya pen, mɨrɨ pe pʉra wakʉ pe ekonekaka'sa' pen, e'tane uta'kwarʉka uta'sito' pe Kʉrai Sises uya uya'sisa' na'ne' pɨ'. 	 Manti danga ay jin ka to no, wala danga Irikoy jin k'ay toonandi no bo, amma ay goono ga anniya haw hal ay ma du ka haya di kaŋ sabbay se Almasihu Yesu jin k'ay di.


E'tane nin pʉse rɨ use'man nɨto' tʉrawasomanin uya tikin ite'kwa rɨ use'man nɨto' makoi iwano' pe tʉrʉ'pʉ siyaro' pe rɨ, mɨrɨpan nin si ereutasa' Papa emiyatʉ enwo'netʉ winɨ. 	 Amma alfaga woone kaŋ ti Almasihu, waato kaŋ a na duumi sargay follonka salle zunubey se, kal a goro Irikoy kambe ŋwaaro gaa.


Inserʉ uya ta'pʉ upɨ', “Tuna amʉ' meneine' tekumasen ereutasa' ipo esi mɨrɨ ka'pon amʉ', tʉron kon rʉko' amʉ', tʉpataron kon mɨrɨ awonsi'kɨ tʉmaimuron kon. 	 A ne ay se mo: «Hari booba din kaŋ ni di, naŋ kaŋ kaaruwa goono ga goro, jamayaŋ, da boroyaŋ, da dumiyaŋ da deene waani-waani yaŋ no.


Mɨrɨ pata'pʉ pe, mi'tuyatʉi'ne' kasa, serɨ si tʉpʉremato' eporo i'se iyesi a'tai, inurunpa'pʉ si. Inkuu'pʉ rʉ'pʉ enna'po poken pʉra iyesi'pʉ, tʉukaranse tʉpʉremato' warinpa tane iya rɨ. 	 Zama araŋ ga bay kaŋ woodin banda baa kaŋ a ceeci nga ma albarka tubu, i wangu a se. Zama a mana du daama ka wo kaŋ te barmay, baa kaŋ a n'a ceeci nda mo-mundi.


Mɨrɨpan pɨ' isanon usewansiuka'pʉ, e'tane si tɨ, “Kʉsekamatʉu ɨnʉ' pana ya' rɨ,” ta'pʉ iya to' pɨ'. 	 A hayrey dambara, amma Yesu n'i kaseeti ka ne i ma si dede boro kulu se haŋ kaŋ te.


Ka'pon amʉ' auro'kakapʉ tʉuya a'tai kanan, Sises uya ta'pʉ, “Pata weyu pe esi. Ɨnʉ' rɨ upɨkɨrɨ tʉuye'sen uya, uko'man nɨto' weyu eporo mɨrɨ, mɨrɨ awonsi'kɨ ewarupɨ yau isato' oton pen nɨ,” ta'pʉ iya. 	 Yesu binde ye ka salaŋ i se ka ne: «Ay no ga ti ndunnya annura. Boro kaŋ g'ay gana si dira kubay ra hal abada, amma a ga du fundi kaari.»


Itisakon nʉ'pʉ uya tʉwaai turunpa'pʉ. Mɨrɨ a'tai, eke wʉ' waraino epo'tɨ apo' ke eno'ma'pʉ to' uya parau ka'. Ipʉ'kʉ pe rɨ, 1 3 e'to' airɨ parau ena'pʉ mʉn pe. 	 Malayka hinkanta mo kar. Kal i na hay fo kaŋ ga hima tondi bambata kaŋ danji go ga ŋwa jindaw teeko ra. Teeko kanandi hinza ra afo bare ka te kuri.


uya Papa sakorooi euku, waain ensito' oton, kota'man nɨto' tʉuya pʉsawʉ ya' inma'pʉ. Tanporon kon serɨ ku'nin nʉ'san ekota'mato' oton sorʉ'pa epo'tɨ yau wakʉ ton inserʉ amʉ' mɨrɨ awonsi'kɨ karimeru mʉre uya enpɨ'tane. 	 bora din koy ga Irikoy futay duvaŋo haŋ, wo kaŋ i dooru a dukuri gaasiya ra, i man'a gaabo zabu mo. I ga bora din gurzugandi nda danji da sufar* malayka hanney nda Feej'izo jine.


Ene isakon use'netu'kato' pe wapiyaro' ene kasa ika'sa' ya' to' uya iku'sa' esi'pʉ tʉusauro'sen pe iye'to' pe, mɨrɨ awonsi'kɨ tapurɨpɨ'nin nan pen tʉ'kato' pe iya. 	 I n'a no dabari mo a ma fundi daŋ alman himando gaa zama alman himando ma salaŋ, hala mo a ma naŋ i ma borey kulu wi kaŋ si sududu alman himando se.


Tanporo ika'sa' ton ko'manʉkʉ'pʉ itiwano' pe ika'sa' epoto' iya piyapai, ɨko'manpai iyesi pɨ' pen. Serɨ e'kuu'pʉ iye'moronkato' pe ku'nin nʉ'pʉ poro, te'ku'se 	 Zama takahari kulu ye yaamo do haray, manti nda ngey boŋ ibaay, amma nga kaŋ mayra cire i go ibaayo ra. Amma takahari kulu goono ga beeje daŋ


“Mɨrɨ a'tai nin si, kin uya ta mɨrɨ to' pɨ', ‘I'napairon ekama uya ɨpɨ'nokon, ɨ'rɨ rɨ ku'sa' auya'nokon na'ne' pʉsamoro sepa' nan nʉ'kwɨ kuru utonpa ton pe te'san pɨ', urɨ pɨ' iku'sa' auya'nokon pe iyesi,’ tato' iya oton. 	 Koyo mo ga tu ka ne i se: ‹Haciika, ay ga ne araŋ se: za kaŋ araŋ na woodin te ay nya-izey wo se, baa bora kaŋ ga kayna ka bisa ikulu, ay se no araŋ n'a te.›


Mɨrɨ a'tai, i'tuto' si'na' ton ennasikapɨtʉ'pʉ to' uya. Mɨrɨ a'tai, to' uya eporo'pʉ 120 pi' i'nau iyesi tukai'. Emennʉ'pʉ iwa to' uya kanan i'tukaa'pʉ; 90 pi' i'nau iyesi tukai' kanan to' uya eporo'pʉ. 	 Kal i na haro guusuyaŋo neesi, i di a to gande waranka. I bisa ka koy jina kayna ka neesi koyne. I di kaŋ gande way cindi gu no.


Sises uya ta'pʉ to' pɨ', “Papa esi yau ɨkʉipʉnʉ kon pe, ui'nʉnkatʉi'no, Papa winɨpai uye'sa' pɨ' serɨ ya'. Uiwano' pe uye'sa' pen, e'tane uyenno'sa' iya. 	 Yesu ne i se: «D'araŋ baaba ga ti Irikoy, doŋ araŋ ga ba ay, zama Irikoy do no ay fun. Zama ay mana kaa ay boŋ miila se, amma nga no k'ay donton.


“Pata ipʉrʉ ton a'ta pɨ' ɨsenupatɨ': Te'tʉrawasomasan pen, mɨrɨ pe pʉra ɨ'pɨ'nin nan pen. Mɨrɨ rɨ e'tane, ekama uya serɨ ɨpɨ'nokon, Saraman imaminkena' epontɨsa' pʉra iyesi'pʉ mɨrɨ ton kasa. 	 Araŋ ma waaliya bokey guna, beeray kaŋ cine i ga te. I si ga taabi, i siino ga silli bi. Kulu nda yaadin ay ga ne araŋ se: baa Suleymanu nda nga darza kulu mana sutura ka to i afo cine.


Pata ema'tane, Sises utɨ'pʉ tʉ'kenan pata ya'. Ka'pon amʉ' esi'pʉ iwarinpa pɨ'. Mɨrɨpan eposa' tʉuya'nokon a'tai, ereutanʉkʉ i'se to' esi'pʉ, itɨ namai'. 	 Kaŋ mo bo, a fatta ka koy naŋ kaŋ boro kulu si no. Borey marga n'a ceeci ka kaa a do. I n'a gaay hal a ma si fay da ngey.


“Tʉron nɨ kanan panton etatɨ': Moro non esa' ka'pon esi'pʉ kiyari ye' si'na' pe te'sen patama'pʉ iya. Iwoi iwa'kʉtʉi pe iwekupiri'tɨ'pʉ iya. Non aka'pʉ iya tʉmainarʉ yau ikasu'kato' yai, mɨrɨ awonsi'kɨ ipa'simato' ponsi'kɨ ka'tawon soto'pan ɨutɨ amɨ'pʉ iya. Mɨrɨpan uya umɨ pɨ' te'san ena' tʉmainarʉ tʉrʉ'pʉ, mɨrɨpan utɨ'pʉ ɨnnon pata ya'. 	 Araŋ ma maa misa fo: Waato no boro fo go no, windikoy no. Day a na reyzin* kali tilam. A n'a kali nda sinkita, a na guusu fansi a ra mo reyzin haro kankamyaŋ sabbay se. A na jidan bisa cina ka kalo sufuray goy-teeri fooyaŋ se ka koy laabu fo ra.


Serɨ kasa si iye'to' oton pata weyu u'ma'sa' a'tai. Inserʉ amʉ' uye'to' oton, mɨrɨpan kon uya ɨri ton ka'pon amʉ' menkato' oton ipokena' ton piyapai, 	 Yaadin cine no a ga ciya zamana bananta ra. Malaykey ga fatta ka ilaaley fay k'i kaa adilantey ra,


Mɨrɨ a'tai, Paarʉ uya rɨ tʉrepa pʉrata ke tukai' iye'kupʉ'pʉ. Mɨrɨ pɨ' nin si, ikɨ'mapɨtʉ'pʉ iya, mɨrɨ awonsi'kɨ auro'kapɨtʉ'pʉ iya. 	 A goono ga laakal dake hala Bulos ga nga no nooru. Woodin se no a n'a ce sorro boobo, a ma kaa ka salaŋ d'a.


Tu'kan kon nɨ usaurokʉ'pʉ ipɨ' kasi ye' pe rɨ, e'tane ɨsi'kaisa rɨ pʉra to' maimu esi'pʉ. 	 Zama boro boobo kande tangari seeda, amma i seedey mana saba.


Pari'si amʉ' mɨrɨ awonsi'kɨ Main pɨ' enupanin nan iye'sa' kon Surusiran winɨ amʉrasa' esi'pʉ Sises woi, 	 Farisi* fonda borey da asariya* dondonandiko fooyaŋ kaŋ fun Urusalima* kaa ka margu Yesu do.


Mɨrɨ opa'wʉ epuru pe te'sen, Sɨsiyas Paaros itese' a'kɨrɨ inke itɨpɨtʉ'pʉ. Kʉrɨ rɨ kopʉna esi'pʉ i'tunin kuru. Tikin nan ka'pon ennoko'pʉ iya Panapas mɨrɨ awonsi'kɨ Saarʉ kɨ'mase'na to' uye'to' pe tʉpiya', apʉne pʉra Papa Maimu ɨnetapai tesi pɨ'. Mɨrɨ a'tai, Panapas mɨrɨ awonsi'kɨ Saarʉ pokon utɨ'pʉ ipɨ' ekamase'na. 	 A go Sarjiyas Bulos banda kaŋ ga ti mayko, boro no kaŋ gonda fahamay. Bora din binde na Bulos da Barnaba ce ka ceeci nga ma maa Irikoy sanno i do.


To' eikʉ'pʉ iya, “Entantɨ' eke pata Surusiran pona ka'pon piya', mɨrɨpan pɨ', ‘Ti'sa uya tasa' man, “Papa nʉkoneka'pʉ uweyu e'seposa' man, a'ko pe. Mɨrɨ pe iyesi pɨ', urɨ mɨrɨ awonsi'kɨ upoitorʉ ton pokon pe To' Epoi Itɨ'pʉ Weyu Rʉ'pʉ kupʉ uya ɨiwʉ' tau,” tukai',’ mekamatʉi' ipɨ',” ta'pʉ iya. 	 A ne i se: «Wa koy kwaara ra boro filaana do ka ne a se: ‹Alfa ne nga alwaato maan. Ni do no ay ga Paska ŋwa, in d'ay talibey.› »


“‘Mɨrɨ pʉrata paikii imo'katɨ' itenapai, mɨrɨpan itʉtɨ' kʉrɨ 10 kaisaron pʉrata paikii esa' ena'. 	 Wa taleŋo din ta a gaa k'a no bora kaŋ gonda iway din se.


Awanakʉi' kuru, ewarupɨ pe rɨ marɨ pata e'tane, Sises e'mʉ'sa'ka'pʉ, mɨrɨpan utɨ'pʉ ɨutɨ tapai tʉ'kenan pata ya' ɨpʉremase'na. 	 Cino ra, za mo mana bo, a tun ka fatta ka koy naŋ kaŋ boro kulu si no. Noodin no a te adduwa.


Utonpa ton, pi' e' pe' epeta poken nai are' pe, mɨrɨ pe pʉra kʉre' e' pe' epeta poken nai pi' pe? Ine'ne' pe tepa'kasen tuna uya wakʉ enpa'ka pen nɨ nɨrɨ. 	 Ay nya-izey, jeejay nya ga hin ka zeytun* ize hay no? Wala reyzin* nya ga hin ka jeejay ize hay no? Mansaare kaŋ gonda ciiri mo si hin ka hari kaŋ ga kaan kaa taray.


Apʉne pʉra non e'kaa'pʉ si'kɨrɨ Papa ewakiri tʉusensen pen—siyaro' rɨ imeruntɨrʉ mɨrɨ awonsi'kɨ Papa pe iye'to' i'naino rɨ—usensa' wakʉ pe rɨ, tʉto'ka'nʉ'se iyekonekasa' rʉ'pʉ winɨ, ka'pon amʉ' e'to' pe iye'wapu'tɨto' ipona pʉra. 	 Zama za ndunnya takayaŋ, Irikoy hayey kaŋ boro si di, sanda a dabari duumikoyo d'a Irikoytara, taray kwaaray no i go. Borey goono ga di ey takaharey ra, hal i sinda kobay.


Mɨrɨ pe iyesi pɨ', pori' pe e'tɨ', Epʉn amʉ' mɨrɨ awonsi'kɨ iyau te'san! E'tane ɨsɨ, nari' yau kuru me'atʉi' non mɨrɨ awonsi'kɨ parau, apʉne pʉra Makoi u'tɨsa' pɨ' ɨpiya'nokon, mɨrɨpan usakorotasa', apʉne pʉra a'ko pe tʉweyu enasa' i'tu tʉuya pɨ',” tawon. 	 Woodin sabbay se no, araŋ ma farhã, ya beeney d'araŋ mo kaŋ yaŋ goono ga goro i ra. Amma kaari ndunnya nda teeko! Zama Iblisi zumbu araŋ do haray. A gonda futay beeri, zama a bay kaŋ alwaati kayna no cindi nga se.»


Matapurɨyatʉi'ne' esi wakʉ pe pʉra. I'tu auya'nokon pʉra pe' iyesi aiko rɨ a'sarutanʉ'nin e'tʉrawasoma tanporo rɨ pʉrowa ki'masa' awɨrɨ? 	 Woodin banda a bangay nya-ize kaŋ bisa zangu gu se saaya folloŋ ra, kaŋ i baayaŋ kulu ga funa hala hõ, amma afooyaŋ jin ka kani.


Serɨ ta'pʉ iya tʉpo, ipan pe ipokoita'pʉ ta'kwarʉ yau, mɨrɨpan uya ekama'pʉ, “I'napairon ekama uya ɨpɨ'nokon, ɨtonpa kon uya uyeparankato' oton,” ta'pʉ iya. 	 Waato kaŋ Yesu na hayey din ci, a bina sara gumo. A seeda ka ne: «Haciika, haciika ay ga ci araŋ se: araŋ ra boro fo g'ay nooyandi.»


Apʉne pʉra serɨ pe iwa'ne rɨ, “Tʉuye'sen uye'nɨ pɨ' man, emennʉ'pʉ iyepʉ pen. 	 Zama -- «A cindi kayniyaw fo hala nga kaŋ ga kaa ma kaa, a si gay mo.


Nai kasa ɨtonpa pɨ', ‘Utonpa, apʉne amuru simo'kai' ɨyenu apai,’ ta auya, ɨyenu awon nɨ paranka ene auya pen nɨ e'tane? Ɨmɨrɨ'nokon wakʉ pe te'ku'san, wapiya ɨyenu apai paranka imo'kaka'kɨ, mɨrɨ a'tai wakʉ pe ene auya ɨtonpa enu apai amuru mo'ka pa,” ta'pʉ Sises uya. 	 Wala mate ni ga te ka ne ni nya-izo se: ‹Ay nya-izo, naŋ ya sub'izo kaŋ go ni mwa ra din kaa,› amma ni siino ga di bundo kaŋ go ni bumbo mwa ra? Nin, munafico! Ma bundo kaa ni bumbo mwa ra jina, gaa no ni ga di gumo ka sub'izo kaŋ go ni nya-izo mwa ra din kaa.


“Etakɨ! Ama' kasa uye'ai'! Pori' pe kuru kʉrɨ rɨ esi mɨrɨ te'nʉnse pʉra nenkurunyai'ne' tʉpon mainanpa pɨ' ipon pʉra tʉusarɨ namai' ka'pon amʉ' koro'tau tɨpiyɨtʉ namai',” ta'pʉ iya. 	 (Guna, sanda zay cine no ay goono ga kaa. Albarkante no nga kaŋ goono ga batu, kaŋ goono ga haggoy da nga bankaarayey hal a ma si dira gaa-koonu, hala borey ma di a haawi mo.)


Pi'ta mɨrɨ awonsi'kɨ Isaan pokon ewontane tʉpʉrataai oton pɨ' to' ekama'po'pʉ iya. 	 A binde, waato kaŋ a di Bitros da Yohanna ga ba ka furo Irikoy windo ra, a na bar kar i gaa.


Mɨrɨ ensa' tʉuya a'tai, Pari'si ikɨ'manin nʉ'pʉ uya ti'nau, “Pu'kena' pe pʉse rɨ ka'pon esi yau, ta'pɨ'nin uri'san eseru i'tui'no! Ɨri pe iyesi tukai',” ta'pʉ. 	 Amma waato kaŋ Farisi fonda bora kaŋ na Yesu ce din di woodin, a salaŋ nga bina ra ka ne: «Da boro wo ya annabi no, doŋ a ga bay wayboro kaŋ no, da boro kaŋ cine no go ga lamb'a gaa, zama nga wo ga ti zunubikooni.»


Serɨ ta Temi'tʉriyas uya eta tʉuya'nokon a'tai, to' ena'pʉ sakoro' pe. Ukɨ'pɨ'nʉnpɨ' nɨ pɨ' to' e'sara'tɨ'pʉ, “Eke kʉrɨ rɨ papa tato' ipɨ' pe ika'sa', Arʉ'times, ɨpʉreman nɨto' kon ipɨ' E'pe'sas po!” tukai'. 	 Waato kaŋ i maa woodin binde, i biney tun. I sintin ka kuuwa ka ne: «Artemis, Afasos wano, ya ibeeri no!»


Mɨrɨ a'tai, emenna' Epʉn mɨrɨ awonsi'kɨ emenna' non ene'pʉ uya. Wapiyaro' Epʉn mɨrɨ awonsi'kɨ wapiyaro' non pʉra iyena'pʉ, mɨrɨ awonsi'kɨ parau pʉra rɨ iyesi'pʉ. 	 Kal ay di beene taji da ganda taji, zama beene sintina nda ganda sintina bisa, teeko mo si no koyne.


Ɨnʉ' rɨ aiko pe irepasa' uya wakʉ pe ikupʉ yau, eke ke irepa rɨ mɨrɨ wakʉ pe ikupʉ iya pɨ', e'tane ɨnʉ' rɨ kʉrɨ tʉrepasa' ma'tanʉ'nin nʉ'pʉ repa pʉra rɨ iyesi mɨrɨ eke ke. 	 Boro kaŋ ga ti naanaykoy hari kayna ra, naanaykoy no hari boobo ra. Koyne, boro kaŋ sinda cimi hari kayna ra, a sinda cimi mo hari boobo ra.


Kane, ta uya, ɨyera'tɨ kon pʉra iyesi yau amakooi kon apai, ɨmɨrɨ'nokon nɨ nɨrɨ uma'ta mɨrɨ to' kasa rɨ marɨ ɨwesi kon pɨ',” ta'pʉ iya. 	 Ay ga ne araŋ se: abada! Amma d'araŋ mana tuubi, araŋ kulu ga halaci yaadin cine.»


Uyenu tʉrʉ'pʉ uya, aimu'nan kaware ene'pʉ uya urau. Ipo te'sen uya urapa a'sisa' esi'pʉ, aro', kʉron tato' ke to' uya irepa'pʉ, mɨrɨpan utɨ'pʉ iwapiya'kanin ye' pe, iwapiya'kai'. 	 Ay guna kal ay di bari kwaaray fo. Bora kaŋ goono ga goro a boŋ mo gonda biraw. I n'a no koytaray fuula, a fatta mo da saaya ka te zaama.


E'tane ɨkɨ'masa' a'tai, sepan airɨ rʉ'kwɨ mereutai'. Apatawono uye'sa' a'tai, ‘Se ya' parɨ wakʉ ya' atamakɨ,’ tato' pe iya ɨpɨ'. Mɨrɨ a'tai, eke pe ɨkupʉ iya ɨpokon pe ikɨ'masa' kon enu airɨ. 	 Amma d'i na ni ce, ma koy ka goro i kulu kokor banda nango ra, zama boro kaŋ na ni ce ma kaa ka ne ni se: ‹Ay cora, ma kaaru ka to beene.› Alwaato din ni ga du darza borey kulu kaŋ nin d'ey goono ga goro ŋwaaro do jine.


Mɨrɨpan kon maimu eikʉ'pʉ Paarʉ mɨrɨ awonsi'kɨ Panapas uya te'namai' pʉra, “Sises ekareei, Papa winon ekamato' ina uya pe iyesi wapiya Esuwerʉ amʉ' pɨ', e'tane Papa Maimu ewaruma'tɨ auya'nokon, mɨrɨ uya ekama wakʉ tɨwɨrɨ uko'man nɨto' eponin nan pe pʉra rɨ tukai' ɨye'kupʉ kon. 	 Amma Bulos da Barnaba salaŋ da bine-gaabi ka ne: «A ga tilas i ma Irikoy sanno ci araŋ se jina. A binde, kaŋ araŋ n'a ganandi araŋ gaa, k'araŋ boŋ ye sanda araŋ mana to fundi hal abada gaa, guna, iri goono ga bare ka ye dumi cindey do.


e'tane ta uya ɨpɨ'nokon, ɨnʉ' rɨ sakoro' pe na'ne' tʉtonpa pɨ' kota'mato' oton Papa uya. Takapʉ uya kanan, ɨnʉ' rɨ tʉtonpa esa'nin ‘Ra'ka,’ tukai' esi Esuwerʉ amʉ' Konsʉrʉʉi ton nʉkota'ma ton pe, e'tane ɨnʉ' uya, ‘Ɨmɨrɨ, iya'kwarʉ pʉn!’ tasa' a'tai tʉtonpa pɨ', ɨsɨ rɨ apo' e'ma tau iyesi mɨrɨ. 	 Amma ay ga ne araŋ se: boro kulu kaŋ ga te bine nga nya-ize se, a koy ga furo Yahudancey arkusey marga kataru ra. Boro kulu kaŋ ga ne nga nya-izo se saamo, nga mo ga furo marga ciiti kataru ra. Boro kulu kaŋ ga ne: ‹Nin, boro yaamo!› nga mo ga furo danji* bango ra.


Sises uya eikʉ'pʉ, “‘Papa i'nʉnkakɨ tanporo ɨyewan pokon pe, aya'kwarʉ pokon pe, mɨrɨ awonsi'kɨ ɨusenuminkato' pokon pe.’ 	 Yesu ne a se: « ‹Ni ma ba Rabbi ni Irikoyo da ni bina kulu, da ni fundo kulu, da ni laakalo kulu mo.›


“Epʉra'an kʉrɨ rɨ ina kʉipʉnʉ,” tukai' to' uya eikʉ'pʉ. “Epʉra'an munkɨ pe rɨ rʉ'san pe ɨwesi kon yau, inkupʉ'pʉ mʉku'tʉi'no. 	 I tu a se ka ne: «Iri baaba ga ti Ibrahim.» Yesu ne i se: «D'araŋ ya Ibrahim izeyaŋ no, doŋ araŋ ga Ibrahim te-goyey te.


Mɨrɨ awonsi'kɨ tʉmu repasa' iya eseru aimenka meruntɨrʉ ke, apʉne pʉra Ka'pon, Papa winon pe iyesi pɨ'. 	 A na dabari no a se mo a ma ciiti te, zama nga ya Boro Izo no.


Wʉi kaisarɨ rɨ, ka'pon amʉ' enupa pɨ' Sises esi'pʉ Esuwerʉ amʉ' use'mato', ɨpʉremato' iwʉ' pʉ'kʉ tau. Ko'mamʉ pe'ne nin si tɨ, itɨpɨtʉ'pʉ Are' Wʉpʉ pona e'nʉnse'na. 	 Zaari kulu Yesu go ga dondonandi Irikoy windo ra. Cin kulu mo a ga fatta ka koy kani tondo boŋ kaŋ se i ga ne Zeytun* tondo.


Tu'kan kon pen nɨ ka'pon amʉ' ena'pʉ Paarʉ pɨkɨron kon pe, mɨrɨpan kon uya nɨrɨ Sises apurɨ'pʉ. To' koro'tau Sises apurɨnin pe iyenasa' ese' esi Tayano'siyas, Areyo'pakas itese' konsʉrʉ amʉ' tonpa pe te'sen, Tamares itese' nɨrɨ uri'san, mɨrɨ tʉpo tʉron kon uya rɨ nɨrɨ Sises apurɨ'pʉ. 	 Amma boro fooyaŋ lamb'a gaa ka cimandi. I ra no Diyonisiyos go, Arobasa marga boro fo no, da wayboro fo kaŋ maa Damaris, da boro fooyaŋ koyne i banda.


Temiyatʉ tʉrʉ tʉpo to' pona, itɨ'pʉ mɨrɨ apai. 	 A na nga kambey dake i boŋ, gaa no a dira noodin.


E'tane tʉron kon ka'pon amʉ' Esuwerʉ amʉ' usenupato' iwʉ' tau te'san tonpa ton Inonkasa' Kon tukai' tesa'san, Esuwerʉ amʉ' pe rɨ te'san, Sairini mɨrɨ awonsi'kɨ Arisantiriya winon kon ena'pʉ ewa'noma pɨ'. Kamoro mɨrɨ awonsi'kɨ Esuwerʉ amʉ' Siri'siya mɨrɨ awonsi'kɨ Eisa Mʉre'pʉ winon kon pokon pe te'sepose Si'tipʉn pokon pe to' e'sei'pɨtʉ'pʉ. 	 Amma boro fooyaŋ tun Burcini Yahudance diina marga ra, Kayrawa kwaara boroyaŋ no, da Iskandarey, da afooyaŋ kaŋ fun Silisiya laabu da Aziya laabu mo. I goono ga kakaw da Istifanos.


“Se kanan ekama uya etatɨ': Asa'rɨ tekonekai' serɨ non po ɨ'rɨ rɨ ɨnekama'ponʉ kon pɨ', ukʉipʉnʉ, Epʉn pon uya rɨ amaimu kon eikʉ. 	 Ay ga ne araŋ se koyne: d'araŋ boro hinka ga saba ndunnya ra, hari kulu boŋ kaŋ araŋ ga ŋwaaray, ay Baabo kaŋ go beena ra ga woodin te araŋ se.


Mɨrɨ rɨ e'tane, tʉron nɨ uya kanan, “Uyepuru, aya'kɨrɨ utɨ, e'tane wapiya kuru utonpa ton piya' utɨi'ya, ‘Ɨisirɨ utɨyai',’ ka'se'na,” ta'pʉ iya. 	 Afo mo ne a se: «Rabbi, ay ga ni gana, amma ma yadda ay ma koy jina ka ci ay fu borey se: ‹Kal ay kaayaŋ.› »


Ɨyeseru kon nesii Kʉrai Sises esi'pʉ kasa: 	 Araŋ ma bara nda miila araŋ gaa kaŋ dumi go Almasihu Yesu ra mo.


Ukʉipʉnʉ uya ui'nʉnka, apʉne pʉra uko'manto' nonkasa' uya pɨ', anʉnka'to' pe uya kanan. 	 Woone sabbay se no Baaba ga ba ay: zama ay g'ay fundo no, ay ma ye k'a ta koyne.


Sises erasu pe te'san e'sara'tɨ'pʉ isapema pɨ' mɨrɨ awonsi'kɨ iwɨpɨtʉ pɨ'. 	 Alborey mo kaŋ yaŋ goono ga Yesu gaay n'a hahaara k'a jadde.


Pi'ta uya ta'pʉ ipɨ', “Tanporon nɨ sa'ne nɨnsa' ina uya ɨpɨkɨrɨ tʉutɨto' kon pe,” ta'pʉ iya. 	 Woodin banda Bitros sintin ka ne a se: «Guna me, iri na hay kulu naŋ ka ni gana.»


Apʉne pʉra ɨmɨrɨ'nokon nɨ nɨrɨ esi'pʉ ewarupɨ pe, e'tane nin si Itepuru yau iweyu pe ɨwesi kon. Ɨko'mantɨ' iweyu munkɨ pe, 	 zama waato araŋ ya kubay no, amma sohõ araŋ ya annura no Rabbi ra. Wa dira danga annura izeyaŋ.


Miyarɨ ka'tɨ' A'peres pɨ', wakʉ ye' pe Kʉrai yau i'tusa'. Miyarɨ ka'tɨ' Arestoporos tonpa ton pɨ'. 	 Wa Appeles fo, yaddante no Almasihu ra. Wa Aristabulos almayaaley fo.


Mɨrɨ a'tai, iwan pe iyesi'pʉ, enta'napai iyesi'pʉ. Iti'kiyari ekoneka koro'tau, Papa uya itenu a'kwaka'pʉ. 	 Haray mo n'a di, hal a ga ba ŋwaari. Amma za borey goono ga ŋwaaro soola, kala Bitros di bangayyaŋ.


“Itepuru, amaimu ekamanin nan pu'kena' amʉ' wɨpɨtʉ'pʉ to' uya, mɨrɨpan kon uya ɨyena' use'man nɨto' apon a'morʉpɨtʉ'pʉ; urɨ rɨken e'nonkasa', mɨrɨpan kon esi urɨ rɨ nɨrɨ ɨnwɨka'pai,” tawon? 	 «Rabbi, i na ni annabey wi, I na ni sargay* feemey zeeri. Ay mo, ay hinne no ka cindi. I goono g'ay fundo mo ceeci, ngey m'a kaa.»


Ɨi'nʉnkanin kon nɨken i'nʉnka auya'nokon yau, ɨ'rɨ ken si ɨyepe'pʉ kon eporo auya'nokon mɨrɨ? Mɨrɨ pe' kupʉ pʉrata amʉranʉ'nin nan uya pʉra nai? 	 Zama nd'araŋ ga ba araŋ baakoy, yaadin gaa man gaa araŋ alhakko? Manti baa jangal taakoy mo ga woodin te?


Ɨiwano' kon nɨ Main, Mosi' winon yau iye'menukasa', asa'ron kon ka'pon amʉ' uya ekama a'tai i'napai rɨ iyesi tasa'. 	 Baa araŋ asariya ra a go hantumante kaŋ boro hinka seeda ya cimi no.


e'tane Pari'si, Main pɨ' enupanin nan tonpa, Kamariyerʉ itese', ka'pon amʉ' nʉnamanʉ rɨ e'soto'ka'pʉ to' piya', “Apʉne rʉ'kwɨ, kamoro warawo' amʉ' enpa'katɨ' aka'ne' pe,” ka'se'na. 	 Amma Farisi* fonda boro fo kaŋ maa Gamaliyel go no, Tawretu* dondonandiko no, kaŋ gonda beeray borey kulu do. A tun ka kay Yahudancey arkusey marga ra, ka lordi ka ne i ma diyey kaa taray kayna.


Mɨrɨ pɨ', usoisaai amʉ' uya rɨ nin ari'po'pɨ'to' pe ta uya, mɨrɨ awonsi'kɨ inonkato' pe uya rɨ nin,” ta'pʉ Paire' uya. [ 	 Ay binde g'a barzu k'a taŋ.»


E'tane Isaan uya kopʉna Era' esereme'sa' a'tai, iyakon no'pʉ Eratiyas wenai mɨrɨ awonsi'kɨ tanporon nɨ ɨri ton inkuu'pʉ pɨ', 	 Amma waato kaŋ a deeni bonkoono Hirodus gaa, a kayno wando sanni ra (wando maa Hirodiya), a deen'a gaa mo goy meerey kaŋ a te sabbay se,


Ɨnnɨ kuru pʉra rɨ to' piyapai tu'kan kon nɨ peiruku amʉ' esi'pʉ enta'nan pɨ'. 	 Gursuna* kuru bambata fo goono ga kuru i se nangu mooro.


Esuwerʉ amʉ' epuru ton usewansiuka'pʉ ipan pe rɨ, mɨrɨpan kon uya ta'pʉ, “Nai kasa pʉse rɨ uya eke pe rɨ i'tu, urɨ'nokon kasa enupasa' kasa rɨ?” ta'pʉ to' uya. 	 Yahudancey mo go ga dambara ka ne: «Mate no boro wo te ka waani Tira Hanney kaŋ a mana baa dondon?»


“Tʉpana ke te'sen, tɨwɨ Ita'kwarʉ uya so'si ton auro'kayai'ne' etai,” ta'pʉ iya. 	 Boro kaŋ gonda hanga ma maa haŋ kaŋ Biya goono ga ci Almasihu margey se.»


Serɨ si esi serɨ pena pu'kena' amʉ' nʉmenuka'pʉ awɨrɨ. Iye'menukasa' na'ne' kasa: 	 Annabey sanney mo ga saba nda woodin, mate kaŋ i n'a hantum ka ne:


to' enapai temo'kai' iyeka'tumʉ'pʉ iwon pʉra. 	 amma a na lin taafa naŋ ka zuru gaa-koonu.


Tʉron nɨ a'tai ewarupɨ nau, Itepuru Sises uya Paarʉ auro'ka'pʉ itenu uta'kwakasa' yau, “Enari'ke' kesii. Asauro'kɨ rɨ. E'pana kesii, 	 Rabbi mo salaŋ Bulos se cin bangayyaŋ ra ka ne a se: «Ma si humburu, amma ma salaŋ, ma si dangay bo.


Mɨrɨpan eikʉ'pʉ Saiman uya, “Eke kuru ipʉrataai ko'manʉ'nin nʉ'pʉ na'kɨ,” ta'pʉ iya. “Ipoken kuru i'tusa' auya mɨrɨ,” ta'pʉ Sises uya. 	 Siman tu ka ne: «Ay ga tammahã bora kaŋ se i na ibooba yaafa.» Yesu ne a se: «Ni lasaabo ga saba.»


Apʉne pʉra Itepuru uya iyekota'mato' ya' non tʉrʉ inke pʉra mɨrɨ awonsi'kɨ ɨ'rɨ kupʉ poken pʉra,” ta. 	 Zama Rabbi ga nga sanno kaŋ a ci toonandi da waasi ndunnya boŋ.»


Mɨrɨ kasa si iyesi Se'tan uya Se'tan nɨrɨ enpa'kasa' a'tai, tiwano' pe rɨ iyepantakasa' pe iyesi ɨsewa'nomai'; mɨrɨ kasa iyesi a'tai, nai kasa ken Se'tan e'to' itesa' pe uko'mamʉ? 	 Da Saytan ga Saytan gaaray, yaadin gaa a fay ihinka nooya ka gaaba nda nga boŋ. Mate no a koytara ga te ka kay?


E'tane si pʉse rɨ ɨmu ayapuruui, ɨpʉrataai ma'tanʉ'nin nʉ'pʉ ekuman pɨ', mɨrɨpan enna'posa' yo' pe, eka'nʉ'sa' paka mʉre wɨsa' auya,’ ta'pʉ iya. “Mɨrɨpan eikʉ'pʉ ikʉipʉnʉ uya, 	 Amma waato kaŋ ni izo wo kaa, nga kaŋ na ni arzaka darandi kaaruwey do, kala ni na handayzo kaŋ i kuru hal a naasu wi a se.›


E'tane kanau putu a'muna'pʉ. Mɨrɨ apai, iye'wʉrʉuka'pʉ pen, pana' pe sipa'sipa e'wɨpɨtʉ uya iyaure i'kwɨtʉ'pʉ ipʉra. 	 Amma kaŋ iri to naŋ kaŋ hari hinka ga care kubay, noodin haro na hiyo sambu ka kond'a taaso boŋ. Hi boŋo fiji hal a si miri, banda mo sintin ka ceeri-ceeri bondayey gaabo sabbay se.


Imenuka uya ɨyena', eke Tiyo'peras, tu'kan kon nɨ uya imenukasa' iye'ku'sa' rʉ'pʉ Sises pɨ' ina koro'tau. 	 Ya nin ay jine bora Tiyafilos, boro boobo na anniya haw ka hayey din baarey hantum kaŋ yaŋ tabbat no, i n'i te iri game ra.


Anpisin ton ka'pon amʉ' irawɨrɨ tʉutɨsan mɨrɨ awonsi'kɨ ipɨkɨrɨ te'san ukɨ'pɨ'nʉnpɨtʉ'pʉ, “Usana! Kin Tepi' pa rʉ'pʉ apurɨpɨtʉ serɨ!” “Pori' pe kʉrɨ esi mɨrɨ Itepuru ese' yau nʉye'ai'ne'!” “Usana ka' entawon yau!” ta'pʉ to' uya. 	 Jama kaŋ go a jine ga dira, da borey kaŋ yaŋ go a banda ga kaa, i soobay ka kuuwa ka ne: «Hosanna* Dawda Izo gaa!» «Albarkante no nga kaŋ goono ga kaa Rabbi maa ra!» «Hosanna beene kaŋ bisa ikulu ra!»


‘800 kiyaran e'to' airɨ are' kasi',’ ta'pʉ iya nin si mɨrɨ. “Mɨrɨpan pɨ' ta'pʉ iya, ‘Se si imenuka' 400 kaisaron iten karapa, are' kasi' tukai',’ ta'pʉ iya. 	 Bora ne: ‹Ji tono waranka no.› A ne a se: ‹Ma ni tira sambu ka goro nda waasi ka hantum: iway no.›


Utɨn pɨ' rɨ to' esi koro'tau asanta tawɨrɨ, ka'pon uya ta'pʉ ipɨ', “Aya'kɨrɨ utɨ serɨ mʉtɨyai'ne' ya' rɨ,” ta'pʉ iya. 	 Kaŋ i go fonda ra ga koy, boro fo ne a se: «Ay ga ni gana nangu kulu kaŋ ni ga koy.»


tai'ma, “Kʉrai, pu'kena' pe ekamakɨ ina pɨ'. Ɨnʉ' ɨwɨnɨi?” ta'pʉ to' uya ipɨ'. 	 ka ne a se: «Ma annabitaray te iri se me, nin, Almasihu! May no ka ni kar?»


Iyɨkena' supara epa'ka'pʉ inta yai, mɨrɨ ke tʉpataron kon ka'pon amʉ' wɨto' iya oton. “To' esa' pe iye'to' oton wa'ka pun itɨɨi pe,” mɨrɨpan uya waain kasu'kato' oton, Meruntɨ pe kuru te'sen ye' Papa uya kota'man nɨto' kasu'kato' en yai. 	 A meyo ra takuba kaano ga fatta zama a ma ndunnya dumey kar nd'a, a g'i may mo da guuru-bi goobu. A ga duvan* kankamyaŋ nango taamu mo, Irikoy Hina-Kulu-Koyo futay dunga wano nooya.


Mɨrɨ pe iyesi pɨ', Papa na'sikʉ'san ɨsipona mo'ka ka'pon uya kʉse'nin,” ta'pʉ iya. 	 Haŋ kaŋ Irikoy haw care gaa, boro ma s'a feeri.»


Sises uya ta'pʉ ipɨ', “Ma'non, anapurɨnʉ uya rɨ ɨkonekasa' mɨrɨ wakʉ pe. Enta si tʉusewankamai' pʉra, ɨusepi'tɨsa' si mɨrɨ ɨyewankamanin apai,” ta'pʉ iya. 	 Yesu ne a se: «Ay ize wayo, ni cimbeero* na ni no baani. Ma koy da laakal kanay, ni ma du baani ni gurzuga gaa mo.»


Mɨrɨ kasa, tɨwɨ ɨweyu pe na'ne' ne'wei'tɨi ka'pon amʉ' uya ento' pe. Mɨrɨ a'tai, wakʉ ɨnkupʉnʉ ento' pe to' uya, mɨrɨ awonsi'kɨ Papa, ɨkʉipʉnʉ, Epʉn pon apurɨpɨ'to' pe to' uya nɨrɨ. 	 Yaadin no araŋ mo. Wa naŋ araŋ annura ma kaari borey jine, zama i ma di araŋ goy hanney, hal i m'araŋ Baabo kaŋ go beena ra beerandi.


E'tane ewarupɨ yau ka'pon usarɨ a'tai, ita'mo'ka, apʉne pʉra a'kwa pe pʉra iyesi ke,” ta'pʉ iya. 	 Amma da boro ga dira cin, boro ga kati, zama kaari si bora ra.»


Miyarɨ ka'tɨ' ɨyepuru kon amʉ' pɨ' mɨrɨ awonsi'kɨ tanporo Papa munkɨ amʉ' pɨ'. Kamoro I'tari winon kon miyarɨ nɨkayan ɨpɨ'nokon. 	 Wa araŋ jine borey da hanantey kulu fo. Italiya hanantey mo go g'araŋ fo.


E'tane Papa pu'ketʉ usi'tu mɨrɨ i'napai rɨ, tanporo imunkɨ amʉ' winɨ,” ta'pʉ Sises uya. 	 Day, da boro lasaabuyaŋo ga saba, kulu ni te-goy mo ga saba!»


Sises uya eikʉ'pʉ, “Pori' rɨ ɨmɨrɨ, Saiman, Isona mu, i'napairon serɨ uye'sa' ka'pon amʉ' winɨ pen e'tane tʉmɨrɨ pe Papa uya ekamasa' ɨpɨ'. 	 Yesu tu ka ne a se: «Ni ya albarkante no, Siman Yonana ize, zama Adam-ize mana woone bangandi ni se, amma ay Baabo kaŋ go beena ra no.


Sises ekota'ma'pʉ, mɨrɨ awonsi'kɨ iyerikʉ'pʉ tʉpo kurusu' po, to' piya' isenpoikapɨtʉ'pʉ inke ite'kwa rɨ, to' uya te'mʉ'sa'kasa' apurɨto' pe. Inke rɨ to' piya' isenpoikapɨtʉ'pʉ 40 kaisa rɨ wʉi ton u'matʉ koro'tau terikʉ tʉpo te'mʉ'sa'kasa' a'tai, mɨrɨpan usaurokʉ'pʉ Papa e'to' esa' wannɨ pe pɨ'. 	 A gurzuga banda a na nga boŋ cabe baafuna diyey din se, seeda hari tabbatante boobo yaŋ do. A na woodin te jirbi waytaaci ra kaŋ a ga cin ka bangay i se. Alwaato din ra mo a goono ga Irikoy koytara baaro salaŋ i se.


“Inke rɨ ipika'tɨ iya pʉra iyesi'pʉ, e'tane nin si isenuminka'pʉ mɨrɨ, ‘Apʉne pʉra tɨwɨrɨ rɨ itaan'pʉ ima'tasa' rʉ'pʉ uye'pɨtʉ pɨ' uyewana'tɨse'na, mɨrɨ enta' nin si uyewana'tɨ iya pen mɨrɨ. Mɨrɨ pe iyesi pɨ', ipika'tɨkapʉ uya serɨ i'se iye'to' ke, Papa namanin pe pʉra rɨ e'tane, mɨrɨ awonsi'kɨ ka'pon amʉ' pɨ' tʉusentu'masen pe pʉra rɨ e'tane,’ ta'pʉ iya,” ta'pʉ Sises uya. 	 Day alkaalo wangu jina. Amma kokor banda a ne nga bina ra: ‹Baa kaŋ ay si humburu Irikoy, ay baa si nda borey mo,


Iye'taripasa' pe uri'san ene'pʉ uya Papa munkɨ amʉ' mʉnʉ ke mɨrɨ awonsi'kɨ kamoro Sises ekamanin nan mʉnʉ ke. Ene uya a'tai, ipan pe rɨ usewansiuka'pʉ. 	 Ay di mo waybora din bugu nda hanantey kuri, da Yesu seedey kuri. Alwaato kaŋ ay di a, ay dambara nda dambara beeri.


Mɨrɨ rɨ suntaaka e'sara'tɨ ko'mamiri pe, a'samʉtʉ yau ipoitorʉ ton esi a'tai, mʉra'ta ta'kopɨ'se Esuwerʉ amʉ' pɨ' enari'ke' pe tesi kon pɨ', Sises uyee'pʉ, mɨrɨpan e'soto'ka'pʉ to' koro'tau, mɨrɨpan uya, “Miyarɨ'nokon!” ta'pʉ to' pɨ'. 	 Zaaro din wiciri kambo, habo zaari sintina ra, kaŋ fu meyey go daabante nango kaŋ talibey go Yahudancey humburkumay sabbay se, Yesu kaa ka kay i bindo ra ka ne: «Laakal kanay ma bara araŋ banda.»


Sises uya to' eikʉ'pʉ, “Kin Tepi' nʉkupʉ'pʉ pe' etasa' auya'nokon pʉra nai, tʉpoitorʉ ton pokon pe iwan pe tesi kon a'tai? 	 Amma a ne i se: «Araŋ mana caw ka di haŋ kaŋ Dawda te no, waato kaŋ nga nda nga jama maa haray?


Serɨ wenai, Itepuru Sises apurɨto' auya'nokon eta'pʉ uya si'kɨrɨ mɨrɨ awonsi'kɨ wakʉ ton i'nʉnkato' auya'nokon, 	 Ay maa baaru kaŋ araŋ na cimbeeri sinji Rabbi Yesu ra, da baakasina kaŋ araŋ go ga cabe hanantey kulu se.


E'tane Surusiran ka'tau na'ne' esi ɨnʉ' apiyo' pe pʉra rɨ, kʉrɨ rɨ si kʉrɨ rɨ usan kon. 	 Amma Urusalima, beene wano, kaŋ ga ti iri nya, ya burcini no.


E'tane ta auya'nokon, ka'pon uya tʉkʉipʉnʉ mɨrɨ pe pʉra tʉsan pɨ' ta pe iyesi yau, ‘Ɨ'rɨ rɨ ɨpika'tɨnin pe uwinɨ ɨneporonʉ pan e'tane Kapan pe man’ (Papa ena' iye'tʉka'sa' man ta e'kwa pe), 	 Amma araŋ ga ne: ‹Da boro fo ne nga baaba wala nga nya se: Haŋ kaŋ ga hima doŋ ni ma du ay do, woodin ga ti Korban› (sanda, ay n'a sarga* Irikoy se nooya),


tikin nan Itepuru, tikin nan apurɨto', tikin nan epa'taisiman nɨto'; 	 Rabbi folloŋ no go no, da cimi fondo folloŋ, da baptisma folloŋ mo.


Mɨrɨpan ekareei utɨ'pʉ siya rɨ mɨrɨ awɨro'nan awɨrɨ. 	 A baaro mo goono ga koy nangu kulu laabo din ra.


“Ukʉipʉnʉ ese' yau uye'sa' e'tane uyereutanʉ'sa' auya'nokon pʉra iyesi. E'tane tʉron nɨ uye'sa' a'tai tese' yau, kʉrɨ rɨ ereutanʉkʉ auya'nokon mɨrɨ. 	 Ay wo kaa ay Baaba maa gaa, amma araŋ man'ay ta. Da boro fo kaa nga boŋ maa gaa, bora din wo araŋ g'a ta.


Inke Tamaskas po Saarʉ esi koro'tau, Esuwerʉ amʉ' e'kama'pʉ iwɨnɨ pɨ'. 	 Waato kaŋ a te jirbi boobo noodin, Yahudancey saaware ngey game ra ka ne ngey g'a wi.


“Ma'non, ɨ'rɨ pɨ' aukaramʉ? Ɨnʉ' warinpa auya?” ta'pʉ iya ipɨ'. Umɨ tʉrawasomanin pe rɨ nin si tekamai', “Apʉne ken, arɨ'pʉ auya pe iyesi yau, ekamakɨ nai ya' itʉrʉ'pʉ auya, ikan utɨto' pe,” ta'pʉ iya ipɨ'. 	 Yesu ne a se: «Waybora, ifo se no ni goono ga baray? May no ni go ga ceeci?» Maryama mo tammahã kali koyo no. A ne a se: «Ay jine bora, da nin no n'a sambu ka kond'a nangu fo, ma ci ay se nango kaŋ ni n'a jisi, ay mo g'a sambu.»


Mɨrɨpan soisa amʉ' epuru uya arɨ'pʉ tʉpiya' mɨrɨ awonsi'kɨ, “Ɨ'rɨ na'kɨ esi ɨnekamanʉ upɨ'?” ta'pʉ iya. 	 Wongu nyaŋo mo na arwaso kamba di ka kond'a labu gaa k'a hã tuguyaŋ ra ka ne: «Baaru woofo dumi no ni du kaŋ ni ga ba ni ma ci ay se?»


Apʉne pʉra kʉrɨ rɨ awɨrɨ eke pe rɨ eposa' auya'nokon tanporon yau rɨ—ausauro'to' kon yau, i'tunin pe ɨwe'to' kon yau— 	 Amma wayboro kulu kaŋ go ga adduwa te, wala a go ga annabitaray te, d'a boŋo si daabante, nga mo go ga nga koyo kaynandi, zama a ga saba nda wayboro kaŋ na nga boŋo cabu.


Urɨ, Paarʉ uya serɨ menuka uyemiyatʉ ke. Urɨ uya rɨ e'ma—enpoika uya pen nɨ e'tane, ukai'ya ɨmɨrɨ rɨ uya ɨke rɨ uwomasa' man. 	 Ay Bulos, ay goono ga woone hantum d'ay bumbo kamba: ay ga ikulu bana ni se. Ay mo si ga ci ni se kaŋ ni bumbo fundo ga hima sanda garaw ay se.


Mɨrɨ pɨ' ekama uya ɨpɨ'nokon, ɨ'rɨ rɨ ekama'po auya'nokon a'tai ɨwɨpʉremato' kon yau, apurɨtɨ' eposa' auya'nokon tukai', mɨrɨ a'tai ɨiwano' kon pe rɨ iyesi. 	 Woodin sabbay se no ay ga ne araŋ se: hay kulu kaŋ me araŋ ga ŋwaaray adduwa ra, wa cimandi kaŋ araŋ du a, a ga ciya araŋ wane mo.


A'sarutanʉ'sa' Pen Pʉreti Pɨ' Enta'nan Weyu e'sara'tɨ a'tai, iteseru pe To' Epoi Itɨ'pʉ Weyu Rʉ'pʉ pɨ' karimeru mʉre wɨto' a'tai, Sises poitorʉ ton uya ekama'po'pʉ, “Nai ya' ina utɨ i'se me'an To' Epoi Itɨ'pʉ Weyu Rʉ'pʉ pɨ' ɨyenta'nato' konekase'na?” ta'pʉ to' uya. 	 Buuru kaŋ sinda dalbu bato* zaari sintina, hano kaŋ i ga Paska feejo wi, Yesu talibey ne a se: «Man no ni ga ba iri ma Paska sooley te ni se ni ma ŋwa?»


Mɨrɨ yau, Paarʉ mɨrɨ awonsi'kɨ Panapas pokon uya wʉi apɨtʉ'pʉ inke rɨ. Enari'mʉra Sises ekareei ekama pɨ' to' esi'pʉ, i'napai rɨ wakʉ nonkasa' iya ekareei esi enpoikanin pe, to' repa'pʉ iya winɨ to' meruntɨrʉ ke, i'tuto' ipɨkɨrɨ mɨrɨ awonsi'kɨ a'kwarʉpɨ'nin ku'to' pe to' uya. 	 Bulos da Barnaba binde gay noodin, i goono ga salaŋ da bine-gaabi Rabbi ra. Rabbi na seeda no nga gomno sanno boŋ ka yadda alaamayaŋ, da dambara hariyaŋ ma te d'i kambey.


Tu'ke kuru rɨ anpisin pe ka'pon amʉ' esi pɨ' tʉwoi, kanau ya' tekanwa'tɨi' iyereuta'pʉ ka'pon amʉ' e'tane a'mun po. 	 Marga bambata margu a do mo. Nga bumbo furo hi fo ra ka goro. Borey marga mo go jabo gaa ga kay.


Serɨ serɨ tapurɨsen kuru main. Serɨ ton pɨ' kuru ausaurokʉ i'se e'ai' kamoro Papa apurɨsa' iya na'ne' nan e'to' pe ti'tui' kuru te'tʉsan pe wakʉ pe te'sen ku'nin pe. Serɨ ton amʉ' esi mɨrɨ wakʉ ton pe kuru tanporon kon ku'nin pe wakʉ pe. 	 Sanni woodin ya naanaykoy no. Ay ga ba mo ni ma woodin yaŋ seeda nda gaabi hala borey kaŋ yaŋ na Irikoy cimandi ma laakal ye goy hanno teeyaŋ gaa. Woodin yaŋ ga boori. I gonda nafa mo borey se.


I'tu auya'nokon pʉra pe' iyesi ɨye'tʉsa' kon a'tai ka'pon ena' imaimu awɨrɨ ɨwesi kon pa ipoitorʉ ton pe, imaimu awɨrɨ ɨwe'to' kon poitorʉ pe ɨwesi kon? Makoi poitorʉ pe ɨwesi kon yau, uma'tan nɨto' ya' anin, mɨrɨ pe pʉra main awɨrɨ e'nɨto' ya', ipoken uko'man nɨto' ya' anin. 	 Wala araŋ mana bay kaŋ boro kaŋ se araŋ g'araŋ boŋ no sanda bannyayaŋ zama araŋ m'a gana se, araŋ ya a bannyayaŋ no, nga kaŋ se araŋ go no ga may? Da zunubi se no, a ga kande buuyaŋ. Da ganayaŋ se mo no, a ga kande adilitaray.


Mɨrɨ yau, wʉi enu enuku kamisi winɨkʉi' aiko Kauta opa'wʉri awɨrɨ ina utɨ'pʉ, a'setun pʉra mɨrɨ awɨrɨ iyesi wenai. Epika'tɨn nɨto' kanwa kupʉ poken pʉra iyesi pɨ'. Mɨrɨ wenai, ina uya anʉmʉ'pʉ kanau epotorʉ'pʉ ya'. 	 Kaŋ iri gana ka gungu kayna fo mooru kaŋ se i ga ne Kalawda, gaa no iri du ka hin hi kayna.


Mɨrɨ entai kuru rɨ nin si Kʉrai mʉnʉ, aka'nero' pen Iya'kwarʉ awɨrɨ iye'tʉsa' rʉ'pʉ tiwano' pe tʉmaku'pɨ ke pʉra Papa ena', uya uyewan kon korʉka, unkupʉnʉ kon uyanin kon uma'tan nɨto' ya' apai, Papa nurɨnan apiyo' pe e'nɨto' pe! 	 Sanku fa binde Almasihu kuro g'araŋ bine lasaabey hanandi goy buukoy _kaŋ sinda nafa__ gaa, hal araŋ ma goy Irikoy Fundikoono se. Zama Almasihu na nga boŋ sarga Irikoy se taali kulu si. A n'a te mo Biya kaŋ go no duumi do.


To' ukɨ'pɨ'nʉnpɨtʉ'pʉ eke pe, “Meruntɨ Itepuru, wakʉ ɨmɨrɨ, mɨrɨ awonsi'kɨ i'napairon! Ɨ'rɨ a'tai non pon kon ka'pon amʉ' eseru aimenka auya mɨrɨ awonsi'kɨ to' kota'mato' auya ina mʉnʉ wenai?” 	 I kuuwa nda jinde beeri ka ne: «Ya Koy Beero hanna da Cimi-Cimo wano, waatifo no ni ga ciiti da ndunnya gorokoy k'iri kuro bana i boŋ?»


Apʉne pʉra makoi epe'pʉ esi uma'tan nɨto', e'tane Papa e'repato' ike esi inke uko'man nɨto' Kʉrai Sises, uyepuru kon poro. 	 Zama zunubi alhakko ya buuyaŋ no, amma Irikoy gomni nooyaŋo ya fundi hal abada no, iri Rabbi Almasihu Yesu ra.


Serɨ tonan tawon, wakʉ itekare poro Esuwerʉ amʉ' pen esi Esuwerʉ amʉ' pokon pe ɨsi'kaisa rɨ itesa' pe te'ton kon pe, tikin nan nɨ ipun pʉ'kʉ pe ɨsi'kaisa rɨ, mɨrɨ awonsi'kɨ ɨsi'kaisa rɨ ikupʉ tukai' usauro'nɨsa' eponin nan pe Kʉrai Sises yau. 	 Gundo din ga ti woone: dumi cindey ciya tubukoyaŋ Israyla borey banda. I te gaaham folloŋ da marguyaŋ hangasinyaŋ mo alkawlo ra kaŋ Irikoy sambu Almasihu Yesu ra Baaru Hanna do.


“Eke pe rɨ tato' uya man ɨyeseru kon aimenka pe. E'tane uyenno'nin nʉ'pʉ kuru esi i'napairon pe; kʉrɨ rɨ winɨ uneta'pʉ nin ekama uya non pon kon pɨ',” ta'pʉ iya. 	 Ay gonda hari boobo kaŋ ay ga ci ka ciiti mo araŋ boŋ, ay dontonkwa ya cimikoy mo no. Haŋ kaŋ ay maa a do, woodin yaŋ no ay goono ga salaŋ ndunnya se.»


Ɨnkupʉnʉ kon si'tuyai'. Mʉra'ta si a'kokasa' uya man ɨiwano' kon pe ɨnʉ' uya a'koro poken pʉra rɨ. Aiko pe rʉ'kwɨ apana'pano kon man e'tane ayauro'kato' uya 'nokon awɨrɨ rɨ ɨwe'sa' kon man, mɨrɨ awonsi'kɨ uyese' nonkasa' auya'nokon pʉra man. 	 Ay ga ni goyey bay. Guna, ay na me feerante daŋ ni jine, kaŋ boro kulu si hin k'a daabu. Ni gonda dabari kayna. Ni n'ay sanno haggoy, ni man'ay maa ze mo.


Makoi apai ɨyemo'kasa' kon; ipoken e'nɨto' Papa enu yau poitorʉ pe ɨyenasa' kon. 	 Irikoy n'araŋ fansa zunubi gaa k'araŋ ciya adilitaray se bannyayaŋ.


Tanporon kon mɨrɨ tɨ' pona nʉta'mo'kayai'ne' nan utakiti'kwa mɨrɨ, e'tane ipona tɨ' nʉta'mo'kayai'ne' uta'si'kɨrɨ mɨrɨ,” ta'pʉ iya. 	 Boro kulu kaŋ ga kaŋ tondo din boŋ, a ga ceeri-ceeri, amma bora kaŋ boŋ a ga kaŋ, a g'a fufu k'a te sanda kusa cine.»


Sises uya eikʉ'pʉ, “Iye'menukasa': ‘Ka'pon esi tʉuko'mansen pʉreti pɨ' rɨken pen,’ tawon,” ta'pʉ iya. 	 Yesu tu ka ne a se: «I n'a hantum ka ne: ‹Manti ŋwaari hinne no boro ga funa nd'a bo.› »


Soisa amʉ' epuru uya serɨ etasa' a'tai, itɨ'pʉ eke soisa amʉ' epuru piya' ekamase'na, “Ɨ'rɨ kupʉ auya? Roman pe sa'ne man ko!” ta'pʉ iya. 	 Waato kaŋ sooje jine funa din maa woodin, a koy ka ci wongu nyaŋo se ka ne: «Ifo no ni ga ba ka te? Zama bora din ya Romance no.»


Ɨ'rɨ rɨ kupʉ auya'nokon a'tai, iku'tɨ' ɨyewan kon pokon pe, Itepuru iwano' pe ikupʉ auya'nokon pe, ka'pon amʉ' iwano' pe pen, 	 Hay kulu mo kaŋ araŋ ga te, araŋ m'a te da bine kulu, danga Rabbi se, manti borey se.


A'tariya ponsi'kɨ kanau yau, parau kau to' utɨ'pʉ Antiyo' pona rɨ marɨ te'sara'tɨ'pʉ kon ya'. Mɨrɨ yau, to' tʉrʉ'pʉ Papa uya wakʉ nonkasa' ya' to' tʉrawasooi to' uya enuka'nʉ'sa' na'ne' si ku'nin pe to' e'to' pe. 	 Noodin no i furo hi ka kaa hala Antiyos, nango kaŋ i n'i talfi Irikoy gomno gaa, goyo kaŋ i toonandi din se.


Ina uya nin Esuwerʉ amʉ' pen enasa' Sises apurɨnin pe ena' imenukasa' man. Ina e'ku'sa' man ika'sa' ena' itʉsa' pɨ' to' enta'na namai', to' enta'na namai' mʉnʉ'pan nɨ o' pɨ' mɨrɨ pe pʉra erupatu'kasa' pɨ' rɨ, mɨrɨ awonsi'kɨ tekumasan pe to' esi namai',” ta'pʉ to' uya. 	 Amma dumi cindey kaŋ yaŋ cimandi, i ciine ra iri hantum i se. Iri n'i lordi ka ne i ma ngey boŋ gaay i ma si lamba hay fo kaŋ i wi tooru se gaa, i ma si kuri ŋwa, wala haŋ kaŋ i koote ka wi, i ma fay da zina mo.»


Mɨrɨ wʉi a'tai'ne, ɨsɨ pe kuru rɨ uri'sami'si amʉ', mono' pe te'san pona iye'to' oton mɨrɨ awonsi'kɨ mana' pokon kon imunkɨ pona! 	 Amma kaari ngey kaŋ gonda gunde, da ngey mo kaŋ go ga naanandi jirbey din ra!


Mɨrɨ yau, anpisin pe ka'pon amʉ' uyee'pʉ ipiya', mɨrɨpan kon uya tʉusasan pen mɨrɨ awonsi'kɨ tenku'na' nan nee'pʉ ta'kɨrɨ'nokon; tʉron kon nee'pʉ to' uya ise'mepɨ'sa' kon mɨrɨ awonsi'kɨ tʉusauro'san pen, mɨrɨ awonsi'kɨ tʉron kon nɨ e'ne' pe te'san, mɨrɨpan kon nonkapɨtʉ'pʉ to' uya Sises piya', mɨrɨpan uya tanporo rɨ to' epi'tɨpɨtʉ'pʉ. 	 Borey marga bambata kaa a do. I kande simbarantey, da danawey, da beebey, da larantey, da jantekom boobo fooyaŋ ngey banda. I n'i jisi Yesu jine, a na ikulu no baani mo.


E'tane ɨiwano' kon pe ɨusekama kon kamoro pu'kena' amʉ' tʉ'kanin nʉ'san payan nʉ'san pe. 	 Woodin boŋ no araŋ goono ga te seeda araŋ boŋ se, araŋ ya annabey wiikoy izeyaŋ no.


To' uya isa'ka'si mɨrɨ awonsi'kɨ imʉre ne'kaa'pʉ. To' uya tʉpon kon tʉpɨtʉ'pʉ to' pona, mɨrɨpan po Sises ereuta'pʉ. 	 I kande farka nda nga ize binjo. I na ngey taafey dake farkayey boŋ, Yesu mo kaaru ka goro.


Ka'pon esi pen mɨrɨ Esuwerʉ pe kuru kɨpo'po rɨ kʉrɨ rɨ pe iyesi yau, mɨrɨ awonsi'kɨ kɨpo'po rɨ, ipun pe rɨ un pi'pɨ puturʉkato' esi nɨrɨ pen nɨ. 	 Zama boro si ciya Yahudance da taray alhaali hinne bo. Dambanguyaŋ mo, manti gaaham ra taray wane hinne no.


Pana' pe rɨ ɨyenkurunpa kon Uyepuru kon Sises Kʉrai uya mɨrɨ iu'matʉ pona rɨ, imakooi pʉra ɨwesi kon pa tʉweyu a'tai. 	 Zama i mana alboro kaa wayboro gaa, amma wayboro no i kaa alboro gaa.


Ɨ'rɨ rɨ i'se ɨwesi kon e'tane eporo auya'nokon pʉra iyesi. Iwenai ɨye'wɨnɨ kon mɨrɨ awonsi'kɨ ɨ'rɨ rɨ enkuui pe ɨwesi kon, e'tane i'se ɨwe'to' kon eporo auya'nokon poken pʉra iyesi. Ɨsipɨ' ɨwesi kon mɨrɨ awonsi'kɨ ɨyepanta'ma kon. Eporo auya'nokon pʉra iyesi, apʉne pʉra Papa pɨ' ekama'po auya'nokon pʉra iyesi pɨ'. 	 Araŋ goono ga bini, araŋ si du mo. Araŋ goono ga wi, araŋ goono ga canse, araŋ si hin ka du mo. Araŋ goono ga yanje, araŋ goono ga wongu te. Araŋ si du zama araŋ si ŋwaaray no.


E'tane Paarʉ mɨrɨ awonsi'kɨ Panapas uya etasa' esi'pʉ, mɨrɨpan kon utɨ'pʉ tʉron nɨ pata pona, Restʉra, Terʉpi, mɨrɨ awonsi'kɨ iwoino' nan pata pona, Rai'koniya pata yau. 	 kal i du a baaru. I binde zuru ka koy Listra da Darba, kaŋ ga ti Likoniya kwaarayaŋ, da laabo kaŋ go i windanta.


Mɨrɨ a'tai, Sises ewomʉ'pʉ Esuwerʉ amʉ' epuru iwʉ' ta'. Mɨrɨ yau, ka'pon amʉ', sarakuwa turunpa pɨ' te'san mɨrɨ awonsi'kɨ tʉron kon ukaran nɨ pɨ' te'san ene tʉuya a'tai, 	 Saaya kaŋ cine Yesu furo marga jine bora windo ra, a di seese karey da jama kulu goono ga kosongu.


Apurɨto' pɨ' ken pe' si usauro' nɨ uya main, Mosi' winon pʉra iye'to' pe ikupʉ? Parɨ pen nɨ! E'tane ru'ku, main awɨrɨ e'nɨ'nokon. 	 Yaadin gaa iri ga asariya ciya yaamo cimbeeri do no? Abada! Amma iri goono ga asariya tabbatandi no.


To' nin si utɨto' pe ikupʉ'pʉ iya mɨrɨ. Ɨri a'kwarʉ ton nin si utɨ'pʉ mɨrɨ ka'pon yapai peiruku amʉ' ya'. Tanporo rɨ nin si, 2,000 e'to' airon kon peiruku amʉ' e'tʉrʉ'kwa'pʉ, mɨrɨpan kon aputa'pʉ parau ku'pɨri ka'. 	 A yadda i se mo. Follayey fun ka furo gursuney ra. Gursuney kuro kulu mo te nyagas ka do teeko ra ka yoole noodin. I to sanda zambar hinka cine.


Tɨwɨ ka'pon teseru i'tui. Mɨrɨ tʉpo, mɨ pe te'ku'to' pe, tʉron nɨ pokon pe tʉusi'tui' pʉra, 	 Amma boro kulu ma nga boŋ goyo deedandi, waato gaa no a ga du farhã nga boŋ hinne se, amma manti nda boro fo gaa deedandiyaŋ.


Serɨ ton si apiyontɨn nɨto', iteseru ton ka'pon amʉ' rɨ nʉkoneka'pʉ pokon pe Papa apurɨpɨ'to' eseru pe, mɨrɨpan kon uya kasi pe rɨ mɨ pe te'ku'se pʉra mɨrɨ awonsi'kɨ ɨri pe rɨ tʉpun kon ma'tanʉkʉ to' uya. Pu'kena' pe kasa rɨ to' esi, e'tane i'nai rɨ makoi pe i'se te'to' kon takʉ'ma to' uya pʉra iyesi. 	 Hayey din ga hima danga i gonda laakal, zama fundi ibaay sombuyaŋ anniya ra n'i bara, da boŋ kaynandiyaŋ da gaaham taabandiyaŋ ra, amma i sinda nafa kulu gaaham ibaay laaley boŋ hiniyaŋ se.


Aiko tawon pe tesi pɨ' entu'manin nan pɨ' serɨ ta'pʉ iya pen nɨ, e'tane ama' e' pe tesi pɨ'. Pʉrata paikii esa' pe tesi koro'tau, iyawon enno'nin pe iye'pɨtʉ'pʉ i'se te'to' pɨ'. 	 A na woodin ci, manti zama a baa go da talkey no bo, amma zama zay no. Koyne zama nooru foola go a se, a go ga sambu haŋ kaŋ go a ra.


“Iya'tai pʉra si, kin ekoneka serɨ ko tʉutɨto' pe tʉron nɨ kin ewa'nomai', mɨrɨ awonsi'kɨ itentai enai'. Iyereuta pen pe' ɨsenuminkase'na 10,000 kaisaron kon tʉsoisaai amʉ' pe' esi pana' pe tukai' teyaton non uyepʉ pe iyesi yau 20,000 kaisa rɨ tewa'nomai'? 	 Wala laabu koy woofo no, kaŋ ga fatta ka kubanda laabu fo koy wongu ra, kaŋ a si goro ganda jina ka saaware nga boŋ gaa, hala nga kaŋ gonda sooje zambar way, a ga hin ka kubanda nga kaŋ ga kand'a gaa sooje zambar waranka?


I'tu auya'nokon i'se e'ai', utonpa ton, sekamayai'ne' wakʉ itekare esi ka'pon nʉkoneka'pʉ pen. 	 Zama ay g'araŋ fahamandi, nya-izey, da Baaru Hanna ciine kaŋ ay waazu. Manti borey do no a fun.


To' uya ekama'po'pʉ, “Ɨ'rɨ pe ken iyesi pɨ' ɨmɨrɨ uya to' pa'taisima, Kʉrai pe pʉra rɨ, Iraisa pe pʉra rɨ, pu'kena' pe pʉra rɨ ɨwe'tane?” ta'pʉ to' uya. 	 I n'a hã ka ne: «Ifo se no ni goono ga baptisma* te, da ni manti Almasihu, ni manti Iliya*, ni manti annabo din mo?»


To' utɨ koro'tau, ka'pon Sairini winon, Saiman itese' eporo'pʉ to' uya, mɨrɨpan a'kwarʉka'pʉ to' uya kurusu' ato' pe iya. 	 I go diraw gaa, kal i kubay da boro fo, Kayrawa kwaara boro no, kaŋ a maa ga ti Siman. I binde n'a tilasandi a ma Yesu kanjiyaŋ bundo jare.


‘Imaminkena' pe rɨ ina man; ipʉrataaike' pe rɨ ina man, i'se ina e'to' pʉra rɨ man,’ ta auya'nokon, e'tane ɨri pe ɨwesi kon, entu'ma' kuru rɨ ɨwesi kon, itimamin pʉra ɨwesi kon, ipon pʉra mɨrɨ awonsi'kɨ tenku'ne ɨwesi kon. 	 Ni go ga ne: ay ya arzakante no, ay te arzaka, ay sinda hay kulu muraadu! Ni si bay mo kaŋ ni ya alfukaaru no, bakaraw hari, talka, danaw, gaa-koonu!


Tɨwɨ kamoro itepuru ton nesii, itenu pʉra to' esi mɨrɨ. Tenku'nan uya tenku'nan arɨ a'tai, asa'rɨ rɨ to' uta'mo'ka mɨrɨ akasa' ya',” ta'pʉ Sises uya. 	 Wa fay d'ey. Danawyaŋ no kaŋ goono ga danaw candi. Da danaw na danaw goobu candi binde, i boro hinka kulu no ga kaŋ goota folloŋ ra.»


Itekare e'menukasa' uya pena rɨ ensa' esi'pʉ, Papa uya Esuwerʉ amʉ' pen konekato' oton apurɨto' to' uya winɨ, mɨrɨ uya iye'kupʉ rawɨrɨ rɨ itekare ekama'pʉ Epʉra'an pɨ': “Tanporon kon tʉpataron kon pʉremato' uya oton ɨporo,” tukai'. 	 Tawreto Tira jin ka ci ka ne kaŋ Irikoy ga dumi cindey adilandi* _nga jine__ cimbeeri do. Zama Irikoy na Baaru Hanna waazu Ibrahim se ka ne: «Ni do no ndunnya dumey kulu ga du albarka.»


Eke pata pʉrorooi po pero amʉ'; enwoke' eseru ku'nin nan, ekumanpɨ' te'san, te'wɨsan, ika'sa' apurɨnin nan, mɨrɨ awonsi'kɨ kasi ye' ton, main ke mɨrɨ awonsi'kɨ tʉku'se esi. 	 Taray haray mo hansiyaŋ go no, da moodabal-teekoy, da zina-teerey, da boro-wiyey, da borey kaŋ yaŋ ga sududu tooru se, da boro kulu kaŋ ga ba tangari, k'a te mo.


Utonpa ton, uyewan e'to' i'se mɨrɨ awonsi'kɨ ɨpʉremato' Papa pɨ' esi Esuwerʉ amʉ' epika'tɨto' pe. 	 Nya-izey, haŋ kaŋ ay bina ga ba, da mo ay ŋwaara kaŋ ay ga te Irikoy gaa Israyla* se ga ti: i ma du faaba.


“Ɨnʉ' rɨ esi pʉra iyesi upoitorʉ pe tʉkʉipʉnʉ, tʉsan i'nʉnkai'ma, tʉno'pʉ, mɨrɨ awonsi'kɨ tʉmunkɨ amʉ', takon non mɨrɨ awonsi'kɨ tʉparusi ton, tʉuko'mamʉ eseru rɨ nɨrɨ i'nʉnkai'ma rɨ urɨ i'nʉnkato' tʉuya entai. 	 «Boro kulu kaŋ kaa ay do, d'a mana wangu nga baaba, da nga nya, da nga wande, da nga izey, da nga nya ize alborey, nda nga waymey, oho, hala nga bumbo fundo mo -- a si hin ka ciya ay talibi.


Kanau wɨnɨ'pʉ iya pana' pe, miyarɨ rɨ itɨto' pʉra rɨ iye'to' temapu'tɨi'. Mɨrɨ pɨ', a'setun uya kanau epotorʉ'pʉ ato' pe ina uya inonka'pʉ. 	 Kaŋ hawo na hiyo kar, hala hiyo boŋo si hin k'a do haray guna, kala iri n'a gana, hawo go ga kond'iri.


Utonpa ton, ɨsenuminkatɨ' ɨkɨ'ma kon a'tai ɨwesi'pʉ kon nʉ'pʉ pɨ'. Tu'ke pʉra rɨ ɨwesi'pʉ kon pu'kena' pe ka'pon eseru yau, eke ton pe, eke ton mʉre pe iyentusa' kon pe. 	 Zama alwaati kulu kaŋ araŋ ga buuro wo ŋwa ka gaasiya wo haŋ mo, araŋ go ga Rabbi buuyaŋo waazu no hal a ga kaa.


pori'mapɨ'nin pe iyesi yau, tɨwɨ pori'man pɨ' nesii; entu'manin nan repanin pe iyesi yau, tɨwɨ amʉre'mʉra ne'repai; epuru pe iyesi yau, tɨwɨ esa' wannɨ pe nesii ari'kena' pe; tʉusentu'masen pe iyesi yau, tɨwɨ pori' pe esii'ma nʉkupʉi. 	 Boro kaŋ ga yaamar ma nga boŋ no yaamaryaŋo se. Boro kaŋ ga no m'a te da bine folloŋ. Boro kaŋ gonda jineborotaray m'a te da anniya. Boro kaŋ ga suuji cabe m'a te da farhã.


Mɨrɨpan kon uya tʉkanwa kon amʉ' pi'si'pɨtʉ'pʉ parau ku'pɨri e'pi pona. Tanporon nɨ tʉnɨnse to' utɨ'pʉ ipɨkɨrɨ. 	 Waato kaŋ i na hiyey fandi jabo gaa, i na hay kulu naŋ ka Yesu gana.


Nai airɨ ken si pu'kena' nai? Nai airɨ ken si isenupasa' nai? Nai airɨ ken si serɨ a'taino kon pata eseru pɨ' tʉusauro'san nai? Papa uya pe' se pe te'sen konekasa' pʉra nai pata pu'ketʉ pe? 	 Yaadin gaa, waati kaŋ araŋ ga margu nangu folloŋ, manti Rabbi ŋwaaro no araŋ go ga ŋwa.


“I'napairon ekama uya ɨpɨ'nokon; serɨ non po ɨ'rɨ rɨ auronsa' auya'nokon a'tai, Epʉn po kanan Papa uya auromʉ, mɨrɨ awonsi'kɨ serɨ non po ɨ'rɨ rɨ eukasa' auya'nokon a'tai, Papa uya kanan euka Epʉn po. 	 Zama haciika ay ga ne araŋ se: Lordi kulu kaŋ araŋ ga haw ndunnya ra, i jin k'a haw beena ra no. Lordi kulu kaŋ araŋ ga feeri ne ndunnya ra, i jin k'a feeri beena ra mo.


“Serɨ serɨ umʉnʉ, emenna' ekonekan nɨto' iwano', tu'kan kon iwano' pe iye'kwansa',” ta'pʉ iya to' pɨ'. 	 A ne i se: «Woone wo ay kuro no, alkawli wano, kaŋ a si gay i g'a dooru boro boobo nangu ra.


“Ina epuru, kʉrɨ Sises kasi ye' esi a'tai serɨ yau nurɨne isaurokʉ'pʉ esi ina enu yau, ‘Osorʉwau wʉi pata'pʉ pe e'mʉ'sa'kato' oton,’ tawon. 	 I ne: «Ya nin, beeray koyo, iri fongu kaŋ za hiilante wo ga funa a ne: ‹Jirbi hinza banda ay ga ye ka tun koyne.›


Papa apurɨ pɨ' to' esi koro'tau, mɨrɨ awonsi'kɨ tʉuta're'tɨi' pʉra to' useruma koro'tau, Papa A'kwarʉ uya to' auro'ka'pʉ, “Inke pʉra serɨ pe Panapas mɨrɨ awonsi'kɨ Saarʉ pokon anʉntɨ', uyapiyo' ton pe, mɨrɨ awonsi'kɨ tʉkɨ'ma'pʉ uya 'nokon ya' ku'se'na to' utɨto' pe,” ta'pʉ iya. 	 I goono ga goy Rabbi se ka mehaw*, kala Biya Hanna ne: «Araŋ ma Barnaba da Sawulu kaa ay se waani, goyo kaŋ se ay n'i ce din.»


Mɨrɨ a'tai Sises uya ta'pʉ tʉpoitorʉ ton pɨ', “Mɨrɨ pe iyesi pɨ' ekama uya serɨ ɨpɨ'nokon, ɨuko'manto' kon pɨ' rɨ kɨsewankamatʉu, ɨ'rɨ pɨ' enta'nato' pe, mɨrɨ pe pʉra ɨpun kon pɨ' rɨ, ɨ'rɨ esi upon pe, tukai'. 	 A ne nga talibey se: «Woodin sabbay se no ay ga ne araŋ se: araŋ ma si karhã araŋ fundey se, haŋ kaŋ araŋ ga ŋwa, wala araŋ gaaham se, haŋ kaŋ araŋ ga bankaaray d'a.


Asa'rɨ wʉipiya e'to' airɨ, Paarʉ uko'mamʉ'pʉ tʉne'manʉ ɨutɨ tau, tikin nɨ'ne tʉuye'san ereutanʉkʉ'pʉ iya to' auro'kato' pe tʉuya. 	 Bulos goro nga sufuray fuwo ra kal a na jiiri hinka toonandi. A goono ga borey kulu kubayni kaŋ yaŋ ga kaa a do.


Iye'menukasa' itekare pɨ' ɨusenupa kon; tɨwɨrɨ uko'man nɨto' esi iyau tukai' ɨusenuminka kon pɨ', upɨ' rɨ si tʉusauro'sen. 	 Araŋ ga ceeci Irikoy Tira Hanney ra, zama araŋ ga tammahã i ra no araŋ ga du fundi hal abada, ngey mo no goono ga seeda ay boŋ.


Mɨrɨ yau, Esuwerʉ amʉ' pen mɨrɨ awonsi'kɨ Esuwerʉ amʉ' usaurokʉ'pʉ Paarʉ mɨrɨ awonsi'kɨ Panapas kota'mato', tepuru kon pokon pe to' e'kama'pʉ, tɨ' ke to' wɨto' pe tʉuya'nokon. 	 Waato kaŋ dumi cindey da Yahudancey da ngey jine borey tun Bulosyaŋ gaa zama ngey m'i gurzugandi, k'i catu ka wi da tondiyaŋ,


Mɨrɨ wenai, “Eke pe iyesi; tiwano' pe tʉusauro'sen pe,” ta'pʉ isanon uya. 	 Woodin sabbay se no a hayrey ne: «A to albeeri, w'a hã.»


Ipa'nʉ'sa' pe mɨrɨ awonsi'kɨ imo'kasa' pe Kʉrai piyapai esi i'se e'ai', utonpa ton pika'tɨnin pe, kamoro kuru tʉponaron kon upokon pe, 	 Zama doŋ ay ga yadda Irikoy m'ay laali k'ay fay da Almasihu ay nya-izey se, kaŋ yaŋ ga ti ay dumo, gaaham wane.


Tu'kan kon Sises apurɨnin nan pe iyenasa' kon e'sara'tɨ'pʉ uye'nɨ pɨ', mɨrɨpan kon uya tʉmakooi kon ekama'pʉ tʉron kon apurɨnin nan pana ya'. 	 Boro boobo kaŋ cimandi goono ga kaa ka ngey zunubey ci, ka ngey goyey mo cabe.


Mɨrɨ rɨ e'tane, ɨsi'kaisa rɨ pʉra to' maimu esi'pʉ. 	 Amma baa woodin yaŋ ra, i seedey mana saba.


mɨrɨ kasa si urɨ esi ɨpiyau'nokon kanan uya pori' pe ɨkupʉ kon, Kʉrai Sises yau ɨwe'to' kon anʉ'kato' pe urɨ pɨkɨrɨ. 	 hal araŋ farhã ma baa Almasihu Yesu ra ay sabbay se, waati kaŋ ay ga kaa araŋ do koyne.


Orʉ iwano' ton pe pʉra to' esi, orʉ iwano' pe pʉra e'ai'ne' kasa. 	 Ngey wo manti ndunnya wane yaŋ no, danga mate kaŋ cine ay wo manti ndunnya wane.


Mɨrɨ awonsi'kɨ kanan tʉron nɨ tʉpoitorʉ enno'kaa'pʉ iya, mɨrɨpan kanan panta'ma'pʉ to' uya, mɨrɨ awonsi'kɨ ɨri pe rɨ to' uya ikupʉ'pʉ, mɨrɨpan enna'po'pʉ itemiyatʉ arʉ pʉra rɨ marɨ. 	 A ye ka bannya fo donton. Nga mo, i n'a kar ka tutubu, k'a fanta, k'a sallama kambe koonu.


E'tane Ita'kwarʉ eperu ton esi usi'nʉnkan nɨto', pori' pe e'nɨto', tʉusewankamai' pʉra e'nɨto', tʉuseta'kai' pʉra e'nɨto', mannʉ' pe e'nɨto', wakʉ pe e'nɨto', main nʉ'pʉ awɨrɨ e'nɨto', 	 Amma wo kaŋ Biya _Hanno__ ga hay ga ti: baakasinay, da farhã, da laakal kanay, da suuru kuuku, da dogonay, da booriyaŋ, da naanay,


Tʉron nɨ kanan inserʉ, apo' esa' epa'ka'pʉ use'man nɨto' apon winɨpai, eke pe ikɨ'pɨ'nʉmʉ'pʉ iyɨkena' si'kʉrʉ esa' inserʉ uya etato' pe, “Amariyarʉ, si'kʉrʉ apurɨkɨ kʉre' kiyari a'tɨkɨ umɨ non pon yawon apʉne pʉra iyakʉ'pʉka'sa' mɨrɨ,” tawon. 	 Malayka fo mo kaa ka fun sargay feema do haray, kaŋ gonda dabari danji boŋ. Kal a na candi-kaano-koyo ce nda jinde beeri ka ne: «Ma ni candi kaana salle ka ndunnya reyzin* nya izey margu, zama i izey nin.»


apʉne pʉra iweyu esi tanporon nɨ ku'nin pe tensen pe. Mɨrɨ wenai tasa' iya: “Aiko te'nʉnsen, apakakɨ, eri'nɨsa' apai e'mʉ'sa'ka', Kʉrai uya ɨwei'tɨto' pe,” ta iya. 	 Woodin se no a ne: «Ma tun, nin kaŋ goono ga jirbi, ka fun buukoy game ra, Almasihu mo ga kaari ni gaa.»


Serɨ ton e'kupʉ'pʉ Pe'tani pata yau, Isotan tuna ratoi po, Isaan uya ka'pon amʉ' pa'taisimato' airɨ. 	 Hayey din Baytaniya ra no i te, Urdun* daŋanta jabo me gaa, naŋ kaŋ Yohanna goono ga baptisma te.


mɨrɨpan kon uya tʉnono kon mɨrɨ awonsi'kɨ timamin kon tonpa kʉrʉpo'pomapɨtʉ'pʉ. Mɨrɨ epe'pʉ ke tʉtonpa kon repapɨtʉ'pʉ to' uya i'se iye'to' airɨ. 	 I goono ga ngey arzakey da ngey jiney neera ka fay-fay jama se, boro kulu laamo boŋ.


e'tane ɨpʉremasa' man ɨpona, Saiman, anapurɨnʉ apai ɨyemo'ka namai'. Ɨyenna'posa' pe iyesi a'tai, ɨtonpa ton mʉmeruntɨtanʉkʉi' to' tauro'kai',” ta'pʉ iya. 	 Amma ay mo ŋwaaray ni se hala ni cimbeero* ma si gaze. Ni mo, da ni ye ka bare, ni ma ni nya-izey gaabandi.»


Mɨrɨ pe iyesi pɨ', wakʉ itekare ɨnekamapai kuru esi serɨ ɨmɨrɨ'nokon Ron pon kon pɨ' rɨ marɨ. 	 Woodin sabbay se no, mate kulu kaŋ cine ay hina go nd'a, ay gonda anniya ay ma Baaru Hanna waazu araŋ mo se, araŋ kaŋ yaŋ go Roma ra.


Sises uya to' eikʉ'pʉ, “I'napairon ekama uya ɨpɨ'nokon; tanporon kon nʉmakoitayai'ne' nan esi makoi poitorʉ ton pe. 	 Yesu tu i se ka ne: «Haciika, haciika ay ga ci araŋ se: boro kulu kaŋ ga zunubi te ya zunubi bannya no.


Wakʉ nonkasa' Itepuru Sises uya nesii Papa munkɨ amʉ' piyau. Amen. 	 Rabbi Yesu gomno ma bara hanantey kulu banda. Amin!