6 kaisa rɨ wʉi tʉpo, Sises uya Pi'ta, Isens mɨrɨ awonsi'kɨ Isaan pokon arɨ'pʉ ta'kɨrɨ. To' arɨ'pʉ iya ka'tawon nɨ wʉ' pona tʉ'kenan yau to' e'to' pe. Mɨrɨ yau to' esi koro'tau, isensima'pʉ. 	 Jirbi iddu banda Yesu na Bitros da Yakuba nda Yohanna sambu nga banda ka koy tondi kuuku fo boŋ, ngey hinne. Kala Yesu taka barmay i jine.


e'tane mɨrɨ yawon kon uya ereutanʉkʉ'pʉ pen, apʉne pʉra Surusiran pona itɨ pɨ'. 	 Amma Samariyancey man'a kubayni, zama _i di__ a goono ga koy Urusalima haray.


mɨrɨpan kʉrɨ rɨ teta'kwanʉnsen tukai' to' ni'tunʉ Akorʉwan Mʉra'ta tato' yau Esuwerʉ amʉ' use'mato', ɨpʉremato' iwʉ' mʉra'ta nau te'sen pe ti'tuse, ipan pe to' usewansiuka'pʉ, iye'ku'sa' na'ne' ipɨ' pɨ'. 	 I n'a bay kaŋ nga no ga goro waato Irikoy windo me gaa kaŋ se i ga ne Ihanna ka bar kar. I to da takooko, boŋ haway n'i di mo haŋ kaŋ du a sabbay se.


E'tane Sises esi'pʉ e'pana rɨ to' eikʉ iya pʉra rɨ. Use'man nɨto' tʉrawasomanin nan epuru uya ekama'pokaa'pʉ kanan, “Ɨmɨrɨ pe' kʉrɨ rɨ Kʉrai, Iyɨpʉremasa' pe Te'sen Mu?” ta'pʉ iya. 	 Amma Yesu dangay, a mana tu da hay kulu. Alfaga beero ye k'a hã koyne ka ne a se: «Nin no ga ti Almasihu, Albarkakoyo izo?»


Tʉwɨnɨ pɨ' e'kamanɨsa' eta'pʉ Saarʉ uya. Wʉi nai, ewarupɨ nau nɨrɨ mʉra'ta nau Saarʉ enupɨkɨrɨ to' esi'pʉ, iwɨto' pe tʉuya'nokon e'tane, to' uya iwɨnɨ'pʉ pen. 	 Amma Sawulu du ka bay i me-hawyaŋo gaa. I goono ga birno meyey batu cin da zaari zama ngey m'a wi se.


Ɨmeruntɨrʉ kon ke ɨrepasa' uya 'nokon ɨkʉi amʉ' mɨrɨ awonsi'kɨ mɨnɨ' amʉ' wasa'pɨ'nin pe, tanporo ɨyeyaton kon Makoi meruntɨrʉ entai ɨwesi kon pa, ɨ'rɨ uya rɨ ama'tanʉkʉ kon pen. 	 Guna, ay n'araŋ no dabari araŋ ma gondiyaŋ da daŋyaŋ taamu, araŋ ma ibare dabaro kulu may mo. Hay kulu si no kaŋ g'araŋ maray.


I'tu auya'nokon pʉra pe' nai ɨpun kon esi Kʉrai pʉ'kʉ pe'ne? Kʉrai pʉ'kʉ pe rɨken pe' te'sen tʉrʉ uya tʉtʉrawasooi pe ekuman ku'nin uri'san pʉ'kʉ pe iye'to' pe? Ikupʉ uya pen! 	 Araŋ ga bay kaŋ Istifana kwaara borey ga ti sintina kaŋ yaŋ cimandi Akaya laabo ra. I na ngey boŋ ciya saajawkoyaŋ hanantey se mo. Sohõ, nya-izey, ay g'araŋ ŋwaaray


Itepuru uya rɨ serɨ ku'sa', mɨrɨpan esi wakʉ pe kuru uyenu kon yau,’ tukai'?” 	 Woodin ya Rabbi te-goy no, dambara hari mo no iri diyaŋ gaa.› »


Pi'ta esi koro'tau utɨn pɨ' pata ton kaisa rɨ'ne, Reta pon kon wakʉ ton Papa nʉkupʉ'san ka'kʉranpai' itɨ'pʉ. 	 A go mo, waato kaŋ Bitros goono ga gana kawyey kulu ra, kal a kaa hanantey do kaŋ yaŋ goono ga goro Lidda.


Sises uya, “Ɨiwano' kon pe serɨ main esi'pʉ mɨrɨ, urɨ iwano' pe pen,” ta'pʉ. 	 Yesu tu ka ne: «Jinda wo mana kaa ay sabbay se, amma a kaa araŋ sabbay se.


“Nai apurɨto' auya'nokon ike?” ta'pʉ iya tʉpoitorʉ ton pɨ'. Tetʉipɨtʉ kon pe rɨ, tʉusewansiuka kon pe rɨ to' usekama'po'pʉ, “Ɨnʉ' si pʉse? A'setun mɨrɨ awonsi'kɨ tuna esereme'nin, mɨrɨpan ton esi imaimu awɨrɨ!” ta'pʉ to' uya. 	 Waato din gaa no a ne i se: «Man araŋ cimbeero*?» Kal i humburu, ka dambara ka ne care se: «May no boro wo kaŋ ga salaŋ baa hawo nda haro se, hala mo i maa a sanney se?»


Moro iyesi Surusiran po karimeru mʉra'ta airɨ, iku'pɨ mʉre'pʉ 5 kaisaron enkurun nɨto' itau ton esa'; Ipuru amʉ' maimu yau Pe'sata tato' ipɨ'. 	 Urusalima ra mo Feejey Meyo jarga bangu fo go no kaŋ se i ga ne Baytazda Yahudancey sanney ra, kaŋ gonda tanda gu.


Eke pata mʉra'ta yau rɨ to' use'mato', ɨpʉremato' iwʉ' esi'pʉ Isus itese' tepuru kon apurɨse'na ka'pon amʉ' utɨto' ita'. Mɨrɨpan to' use'mato' tʉrawasomanin uya Paarʉ mɨrɨ awonsi'kɨ Panapas nʉkupʉ'pʉ eta'pʉ. Mɨrɨpan uya asa'rɨ paka amʉ' nee'pʉ, pata ipʉrʉ to' i'mʉ woi, to' use'mato' tʉrawasomanin, mɨrɨ awonsi'kɨ ka'pon amʉ' esi'pʉ paka amʉ' ɨnwɨpai Paarʉ mɨrɨ awonsi'kɨ Panapas apurɨ pe tenta'nato' kon pe. 	 Zufsa alfaga, kaŋ a tooru fuwo go kwaara jine, kande yeejiyaŋ da tuuri boosiyaŋ kwaara meyo do. A goono ga miila nga ma sargay te, nga nda jama.


Ɨnkupʉnʉ kon si'tuyai', i'tu uya ikomi' pe pʉra ɨwesi kon mɨrɨ awonsi'kɨ a'ne' pe pʉra nɨrɨ. Tisakonʉ'kai' ɨwesi kon i'se e'ai'. 	 Ay ga ni goyey bay. Ni si yay, ni si dungu mo. Doŋ day ni ma yay wala ni ma dungu!


Ukʉipʉnʉ kon uya main awɨron kon pe ukoneka kon aka'nero' pe rɨ, wakʉ pe tʉpona'nokon te'sen awɨrɨ; e'tane Papa uya main awɨron pe ukoneka kon wakʉ pe uku'nin kon pe, wakʉ pe iye'to' yau ipokon pe e'nɨto' pe. 	 Zama haciika iri ndunnya baabey din n'iri gooji jirbi kayna fooyaŋ mate kaŋ i di a ga hagu. Amma nga wo g'a te iri albarka se, hal iri ma du ka margu nd'a hananyaŋo.


Mɨrɨpan e'mʉ'sa'kasa' uya mʉre mɨrɨ awonsi'kɨ isan arɨ'pʉ ewarupɨ nau Isi' pona, 	 A tun mo ka koociya da nga nyaŋo sambu cin ra ka koy Misira laabo ra.


Mɨrɨpan uya itemiyatʉ pɨ' a'pɨtʉ'pʉ. Mɨrɨ a'tai rɨ, iye'kɨɨi'mato' ereuta'pʉ, mɨrɨpan e'mʉ'sa'ka'pʉ to' mʉta'napase'na. 	 Yesu n'a kamba ham, konno mo n'a taŋ. Gaa no waybora tun k'a saajaw.


Serɨ ta tʉpo, Kiyarari po iye'nɨmɨ'pʉ. 	 Waato kaŋ a na sanney din ci i se, a goro Galili ra.


“Ɨnʉ' rɨ e'tʉrawasoma pʉra iyesi asa'ron kon tepuru ton apiyo' pe. Tikin nan ewaruma'tɨ iya, isakon i'nʉnka iya; tikin nan pɨ' ita'si, isakon sanoma iya pʉra. Asa'rɨ rɨ marɨ Papa mɨrɨ awonsi'kɨ pʉrata apiyo' pe ɨwesi pʉra iyesi. 	 Boro kulu si hin ka may koy hinka se. Kal a ma wangu afa, ka ba afa, wala a ma mo ye afa gaa, ka donda afa. Araŋ si hin ka may Irikoy da arzaka se care banda.


E'tane eri'nɨ tʉpo e'mʉ'sa'kan nɨto' ensa' auya'nokon pʉra pe' nai Papa uya ayauro'ka'pʉ kon ipɨ'? 	 Amma tunyaŋo ciine ra, araŋ mana caw ce fo bo, haŋ kaŋ Irikoy ci araŋ se kaŋ a ne:


Oso sɨ! Itepuru, ɨnʉ' uya pe' anama pen nɨ? Ɨnʉ' esi, eke pe ɨyese' e'to' ɨnekamapai pʉra? Ɨmɨrɨ rɨken nɨ kʉrɨ rɨ wakʉ. Tanporon kon tʉpataron kon ka'pon amʉ' uye'to' oton ayapurɨpɨ'se'na, apʉne pʉra ipokena' ɨyeseru usenpoikasa' man,” tawon pɨ'. 	 Ya Rabbi, may no si humburu, a ma jaŋ ka ni maa beerandi mo? Ni hinne ga ti Hananyankoy, zama dumey kulu ga kaa ka sududu ni jine, zama ni goy adilitaraykoyyaŋ bangay.»


Pena rɨ ɨmɨrɨ'nokon Esuwerʉ amʉ' pen esi'pʉ i'se rɨ ɨwe'to' kon apurɨ pɨ' Papa uya rɨ ɨyenpɨtʉ'pʉ kon, apʉne pʉra ti'tu auya'nokon pʉra iyesi pɨ'. 	 Zamaney kaŋ yaŋ bisa ra, Irikoy na ndunnya dumey naŋ i ma dira ngey fondey ra.


Entu'manin nʉ'kwɨ kanan itaan'pʉ ima'tasa' rʉ'pʉ uya asa'ron nʉ'kwɨ aiko ton pʉrata, ka'pa pun tʉrʉ ene'pʉ iya. 	 A di mo wayboro talka fo kaŋ kurnye bu goono ga tanka* hinka daŋ.


Serɨ etasa' kopʉna uya yau, ɨkota'ma iya 'nokon namai' ina uya auro'ka mɨrɨ,” ta'pʉ to' uya to' pɨ'. 	 Da woodin du ka to dabarikoono hanga ra, kulu iri mo ga hin a k'araŋ waa da laakal tunay.»


“‘Enta kamoro ka'pon amʉ' piya' tase'na to' pɨ', “Tɨwɨrɨ rɨ eta auya'nokon, mɨrɨ e'tane ito'ka'nʉkʉ auya'nokon pʉra rɨ iyesi; tɨwɨrɨ rɨ ɨyenu kon tʉpɨtʉ auya'nokon, mɨrɨ e'tane ene auya'nokon pʉra iyesi,” tawon. 	 ‹Ma koy dumo wo do ka ne: Maayaŋ ra, araŋ ga maa, amma araŋ si faham baa kayna. Gunayaŋ ra mo, araŋ ga di amma araŋ si fayanka baa kayna.


Mekamatʉi' rɨ nɨrɨ ɨmɨrɨ'nokon upiyau ɨwe'sa' kon mɨrɨ iyepiya'tɨ'pʉ si'kɨrɨ. 	 Araŋ mo ga seeda no, zama araŋ go ay banda za sintina.


E'tane wakʉ pe ɨku'to' kon ipɨkɨrɨ moro man: Ni'korai'tan amʉ' eseru ewaruma'tɨ auya'nokon, uyewaruma rɨ nɨrɨ. 	 Amma woone no ni gonda: Ni ga konna Nikalawitey* goyey, haŋ kaŋ ay mo ga konna.


Ɨnʉ' rɨ ka'pon esi yau Papa pokon pe tʉuko'mansen pe te'ku'sen pe tani mainanpai'ma pʉra, kʉrɨ rɨ usenku'tɨ mɨrɨ awonsi'kɨ Papa pokon pe iko'manto' napurɨnʉ esi notʉn pe rɨ. 	 Boro kulu kaŋ ga tammahã nga ya diina ganako no, nga no bora si hin ka nga meyo gaay, amma a goono ga nga boŋ halli, bora din diina ya yaamo no.


Apʉne pʉra Papa esi'pʉ pori' pe tanporo rɨ tʉmɨrɨ rɨ esi pɨ' iyau, 	 Zama a kaan Baabo se no nga toonandiyaŋ kulu ma goro Almasihu ra.


Kʉrɨ rɨ si uri'san uya ti'tusa' iya i'tusa' a'tai, iyee'pʉ ɨsi'nʉkʉi'ma rɨ, mɨrɨpan tetʉipɨtʉ pe rɨ iseremuruku'pʉ Sises pʉta piyau. Tu'kan kon koro'tau, isekama'pʉ, mɨrɨ wenai, “Aya'pɨ'sa' uya tukai', mɨrɨpan usepi'tɨsa',” ta'pʉ iya. 	 Kaŋ waybora di nga si tugu, a jijiri ka kaa ka ganda biri Yesu jine ka dede jama kulu jine haŋ kaŋ se no nga n'a ham da mo mate kaŋ baani te d'a sahãadin.


Kin pe iye'to' yapai Saarʉ mo'ka tʉuya tʉpo, Papa uya Tepi' anʉmʉ'pʉ kin pe. Wakʉ pe kuru Papa usaurokʉ'pʉ ipɨ', ‘Eposa' uya man warawo' Tepi', Ise'si mu upori'manin pe te'sen ku'nin, i'se e'to' ku'to' iya oton mɨrɨ,’ ta'pʉ Papa uya. 	 Waato kaŋ Irikoy n'a kaa, a na Dawda tunandi a ma ciya i se bonkooni. Dawda boŋ no Irikoy seeda ka ne: ‹Ay di Dawda, Yasse izo, boro no kaŋ ga saba nd'ay bina, kaŋ g'ay miila kulu te.›


mɨrɨ awonsi'kɨ ekama'pʉ iya ina pɨ' ɨusi'nʉnkato' kon esi Iya'kwarʉ uya ɨkupʉ kon ke. 	 A binde n'araŋ Biya ra baakasina baaru dede iri se.


Mɨrɨ a'tai, Sepiti munkɨ amʉ' san uyee'pʉ Sises piya' tʉmunkɨ amʉ' pokon pe, mɨrɨpan e'sekunkasa' uya ekama'po'pʉ, wakʉ ku'to' pe iya tiwano' pe. 	 Saaya din no Zabadi izey nyaŋo nda nga izey maan ka kaa Yesu do. A sombu a se k'a ŋwaaray hari fo.


Mɨrɨpan pɨ', “Urɨ rɨ,” ta'pʉ Sises uya. “Ka'pon, Papa winon ereutasa' Meruntɨ pe te'sen emiya enwo'netʉ winɨ ento' auya'nokon oton, mɨrɨ awonsi'kɨ iyepʉ kapuru' yau Epʉn poi,” ta'pʉ iya. 	 Yesu ne: «Ay no ga ti NGA. Araŋ ga di mo Boro Izo goono ga goro Hina-Kulu-Koyo kambe ŋwaaro gaa, a go ga kaa mo beene burey ra.»


Ɨnʉ' rɨ imu apurɨnin eseru aimenka pen, apurɨnin pen eseru aimenkaka'sa' rɨ nin mɨrɨ, apʉne pʉra tikin nan kuru rɨ Papa Mumu apurɨsa' iya kasa pʉra. 	 Boro kaŋ g'a cimandi, Irikoy s'a ciiti, amma boro kaŋ man'a cimandi, Irikoy ban k'a ciiti, zama a mana Irikoy Ize follonka cimandi.


Apʉne pʉra nari' pe te'san pen ton nɨ kamoro esanon wannɨ ipokena' ku'nin nan pona, e'tane kamoro nin ipokena' pen ku'nin nan. Eke pɨ' pe' enari'mʉra e'pai me'atʉu? Ipokena' ken si iku'tɨ' ayapurɨpɨ'to' kon pe iya nin si. 	 Zama koyey manti humburkumay hariyaŋ no goy hanno teeko se, kala day goy laalo teeko se. Ni ga ba ma si humburu hinkoy, wala? To, kala ni ma hari hanno te, a ga saabu ni se mo.


Sises uya to' eikʉ'pʉ, “Se serɨ Papa tʉrawasooi ikupʉ auya'nokon i'se iye'to'; inennoko'pʉ apurɨtɨ',” ta'pʉ iya. 	 Yesu tu i se ka ne: «Irikoy goyo neeya: araŋ ma nga kaŋ Irikoy donton cimandi.»


Sises apurɨnin nan, ka'pon amʉ' nainʉnpa'san Surusiran apai utɨ'pʉ pata kaisa rɨ wakʉ Sises ekareei ekama pɨ'. 	 Borey kaŋ yaŋ say-say din mo koy nangu kulu ka Sanno waazu.


Serɨ non pon kon ka'pon amʉ' pɨ' ta uya pen, tʉtonpa kon no'pʉ pokon kon, mentaino kon, tennakai' ka'pon rapumanin nan, mɨrɨ pe pʉra ika'sa' pɨ' tʉwɨpʉremasan. Mɨrɨ pe iyesi yau, serɨ non nɨmɨ auya'nokon mɨrɨ. 	 Amma Irikoy gomno do no ay go mate kaŋ ay bara. A gomno mo, kaŋ a n'ay no mana goro yaamo, amma ay goy ka bisa i kulu. Day manti ay no, amma Irikoy gomno kaŋ go ay banda no.


Parau ku'pɨri e'pi po, asa'rɨ kanau ene'pʉ iya, moro' a'sinin nan kanwa'pʉ. Moro' a'sinin nʉ'san uya tʉpunwerʉ kon korʉkapɨtʉ esi'pʉ. 	 A di hi hinka go ga fandi teeko me. Day sorkey wo fatta hiyey ra, i goono ga taarey nyun.


Mɨrɨpan uya tenu tʉrʉ'pʉ ka'ta', mɨrɨpan uya ta'pʉ, “Ewai', ka'pon amʉ' senyai', e'tane to' usene yʉi amʉ' usarɨ kasa rɨ,” ta'pʉ iya. 	 Bora guna beene ka ne: «Ay go ga di borey, amma ay ga di ey sanda tuuri-nyayaŋ cine, i go ga windi.»


Pata karetaai menukapɨ'nin uya anpisin e'paka'nʉkʉ'pʉ. “E'pe'sas pon kon ka'pon amʉ'! I'tu auya'nokon pʉra pe' nai tanporo mɨ awɨron pata uya i'tu E'pe'sas esi eke Arʉ'times pɨ' ɨpʉreman nɨto' iwʉ' erasu pe te'san pe tukai'? Mɨrɨ nɨrɨ ipe ika'sa' Epʉn winɨ ita'mo'kasa' erasuntɨnin pe e'nɨ'nokon tukai'. 	 Waato kaŋ kwaara hantumkwa na jama laakal kanandi, gaa no a ne i se: «Ya Afasos borey, may no si bay kaŋ Afasos kwaara ga ti Artemis beero windo batukwa, d'a himando mo kaŋ fun beene ka kaŋ?


Itɨ'pʉ Nasare' pata pona, tʉusemo'ka'pʉ ya'. Mɨrɨpan utɨ'pʉ Esuwerʉ amʉ' usenupato' iwʉ' ta', te'pɨ'to' kasa rɨ Sapa' a'tai. Mɨrɨpan e'mʉ'sa'ka'pʉ Papa Maimu ekamai'. 	 A kaa Nazara kwaara, nango kaŋ i n'a biiri. A furo Yahudance diina marga fuwo ra asibti* hane, mate kaŋ a doona ka te. A tun ka kay ka caw.


Ka'pon amʉ' non pon kon e'to' oton pori' pe pʉsamoro asa'ron kon eri'sa' pɨ'. To' uta're'tɨpɨ'to' oton mɨrɨ awonsi'kɨ tʉtonpa kon amʉ' repapɨ'to' oton to' uya, apʉne pʉra kamoro asa'ron kon pu'kena' amʉ' uya ɨsɨ ne'sa' pɨ' ka'pon amʉ' pona. 	 Koyne, borey kaŋ yaŋ goono ga goro ndunnya ra ga farhã i boŋ. I ga soobay ka maa kaani, i ga soobay ka nooyaŋ samba care se zama annabi hinka din na ndunnya gorokoy gurzugandi.


Entantɨ' tʉku'sen ya'. Mɨrɨ ya' nin utɨ pʉra man, apʉne pʉra uweyu pe kuru te'sen e'seposa' pʉra iyesi pɨ',” ta'pʉ iya to' pɨ'. 	 Araŋ wo, wa koy bato do. Ay wo si koy bato wo do jina, zama ay alwaato mana to jina.»


Antiyo' po inke rʉ'kwɨ rɨ kanan tesi tʉpo, itɨ'pʉ kanan mɨrɨ apai. Mɨrɨpan utɨ'pʉ Kare'siya mɨrɨ awonsi'kɨ Pʉresiya nono awɨrɨ'ne, mɨrɨpan uya Sises apurɨnin nan meruntɨtanʉkʉ'pʉ. 	 Kaŋ a goro noodin alwaatiyaŋ, gaa no a tun ka Galatiya nda Firijiya laabey gana ka talibey kulu no bine-gaabi.


Mɨrɨpan uya anpisin ton nɨ nɨmɨ'pʉ, itɨ'pʉ ɨutɨ ta', mɨrɨpan ipoitorʉ ton uya ekama'po'pʉ serɨ panton pɨ'. 	 Waato kaŋ a dira ka borey marga naŋ ka furo fuwo ra a talibey na hã da misa wo.


I'nai rɨ kuru ekama uya, Papa uya entane, serɨ simenukayai'ne' esi kasi pe pen. 	 Sohõ binde, hayey din kaŋ ay goono ga hantum araŋ se ciine ra, guna: Irikoy jine ay siino ga taari.


Ka'pon amʉ', tanporo tʉponaron kon, rʉko' amʉ', tʉmaimuron kon mɨrɨ awonsi'kɨ tʉpataron kon koro'tapaino kon uya to' ekepu enpɨ'to' oton osorʉwau wʉi mɨrɨ awonsi'kɨ pʉre'po'si pʉ'kʉ pona iyema'sa' yau, to' ekepu u'na'tɨ to' uya i'se pʉra to' e'to' oton. 	 Borey mo dumey ra, da kundey ra, da deeney ra, da dumi cindey ra, i g'i buukoy gomdo jirbi hinza nda jare. I mana naŋ mo i m'i buukoy daŋ saaray ra bo.


Usentu'man nɨto', tʉusewankamai' pʉra e'nɨto', mɨrɨ awonsi'kɨ usi'nʉnkan nɨto' nesii ɨiwano' kon pe miyarɨ rɨ. 	 Suuji nda laakal kanay da baakasinay ma tonton araŋ gaa.


“Pata ya' ɨyewonsa' kon ereutanʉ'sa' a'tai, anta'napasa' kon pɨ' menta'natʉi'. 	 Kwaara kulu kaŋ ra araŋ ga furo, hala mo i n'araŋ kubayni, kal araŋ ma ŋwa haŋ kaŋ i ga jisi araŋ jine.


A'ne' pe iyesi uya ka'pon amʉ' puru'pʉ, mɨrɨpan kon uya Papa ese' pa'nʉkʉ'pʉ, tanporo serɨ paran amʉ' esa' pe te'sen. E'tane tʉmakooi kon apai era'tɨpai pʉra to' esi'pʉ apurɨpɨ'se'na. 	 Borey kukure dungay beero sabbay se. I na Irikoy maa kayna mo, nga kaŋ gonda dabari balaawey din boŋ. I mana tuubi mo k'a no darza.


Ta uya ɨpɨ'nokon, tu'kan kon nɨ ka'pon amʉ' uye'to' oton pata wʉi enu uyepʉ, wʉi enu utɨ winɨ'ne, mɨrɨpan kon ereutato' oton enta'nan pɨ' Epʉra'an, Aisi' mɨrɨ awonsi'kɨ Seko' pokon pe Papa e'to' esa' wannɨ pe yau. 	 Amma ay ga ne araŋ se: boro boobo ga fun wayna funay da wayna kaŋay haray, i ga kaa ka goro Ibrahim da Isaka da Yakuba banda beene koytara ra.


Ɨtonpa kon wari'sarʉ atɨ'; mɨrɨ a'tai, Kʉrai maimu a'ku'tɨ auya'nokon mɨrɨ. 	 Araŋ ma care tiŋay sambu. Woodin gaa no araŋ ga asariya kaŋ Almasihu no toonandi.


Mɨrɨ wenai, ɨyeta'pʉ kon tʉuya'nokon si'kɨrɨ ɨpona'nokon tʉwɨpʉremato' kon mɨrɨ awonsi'kɨ Papa ekama'poto' tʉuya'nokon ayarʉ'tɨto' kon pe iya iteseru i'tuto' auya'nokon ike ke tanporo iya'kwarʉ ipu'ketʉ mɨrɨ awonsi'kɨ ito'ka'nʉ'to' poro ereutanʉ'sa' ina uya pʉra rɨ iyesi. 	 Woodin sabbay se no iri mo, za hano kaŋ hane iri maa woodin, iri mana fay da adduwa nda ŋwaaray teeyaŋ araŋ sabbay se. Iri go ga ŋwaaray araŋ ma to da Irikoy miila bayyaŋ, laakal da fahamay ra kaŋ Biya _Hanno__ ga no.


Mɨrɨ wenai poitorʉ pe ɨwesi kon pen, e'tane imu pe; imu pe si ɨwesi kon pɨ', Papa uya ɨkonekasa' kon tʉnnonka'pʉ anʉnnin pe. 	 Yaadin gaa ni ya manti bannya no koyne, amma ni ya ize no. Za kaŋ ni ya ize no, ni ya tubuko mo no Irikoy do.


Apʉne pʉra Papa, Pi'ta e'tʉrawasomato' yau tʉrawaso pe iye'sa' Esuwerʉ amʉ' pɨ' itekare ekamai' enno'sa' tʉrawasooi yau nɨrɨ e'tʉrawasoma'pʉ, mɨrɨpan nɨ marɨ esi'pʉ utʉrawasooi yau itekare ekamai' enno'sa' pe Esuwerʉ amʉ' pen pana ya'. 	 Zama Irikoy kaŋ goy Bitros ra a ma ciya diya* Yahudancey se, nga no goy ay mo ra ay ma ciya diya dumi cindey se.


Tʉron nɨ inserʉ, korʉ pun konekasa' a'po'nan yen esa' uyee'pʉ, mɨrɨpan e'mʉ'sa'ka'pʉ use'man nɨto' apon piyau. Eke pe a'po'nan ke irepa'pʉ tanporon Papa munkɨ amʉ' ɨpʉrema piri'nin pe iye'to' pe, mɨrɨpan po'tɨto' pe korʉ pun konekasa' use'man nɨto' apon po apono' piyau te'sen. 	 Kala malayka fo mo kaa ka kay sargay feema do, a gonda wura cambu fo. I n'a no dugu boobo mo, zama a m'a dooru hanantey kulu adduwey banda wura sargay feema boŋ kaŋ go karga jine.


Mʉra'ta wɨpɨtʉ pɨ' rɨ Pi'ta esi'pʉ to' uya a'kokato' pe. To' uya a'kokasa' a'tai, to' usewansiuka'pʉ ene tʉuya'nokon pɨ'. 	 Amma Bitros soobay ka windo meyo kar. Waato kaŋ i n'a fiti, i di a mo, kal i dambara.


Serɨ ta Sises uya etasa' tʉuya'nokon a'tai, Pari'si amʉ' uya isapema'pʉ, apʉne pʉra pʉrata i'nʉnkanin nan pe tesi kon pɨ'. 	 Farisi* fonda borey mo maa woodin kulu. I soobay k'a haaru, zama ngey wo nooru baakoyaŋ no.


Isaan esi'pʉ raan'pu tepo'tɨsen pata weyu pe kasa, mɨrɨpan weyu yau e'pai ɨwesi'pʉ kon aka'ne' pe rɨ. 	 Yohanna ciya fitilla kaŋ goono ga di ka kaari mo, a kaaro ra araŋ yadda ka farhã alwaati kayna fo.


Sises e'mʉ'sa'ka'pʉ, mɨrɨpan uya ekama'po'pʉ, “Ma'non, nai kamo si? Ɨnʉ' uya ɨri ta uya uya ɨyeno'masa' pʉra rɨ?” ta'pʉ iya. 	 Yesu tun ka kay ka ne a se: «Waybora, man i go? Boro kulu mana ni ciiti ka zeeri?»


“Pʉse rɨ kʉrɨ rɨ Papa nʉsauro'ai'ne', ka'pon pen nɨ!” tukai', ka'pon amʉ' ukɨ'pɨ'nʉnpɨtʉ'pʉ Era' pɨ'. 	 Jama mo goono ga kuuwa ka ne: «Beene koy fo jinde no woone, manti boro wane no!»


“Ɨnʉ' uya rɨ raan'pu po'tɨ pʉra iyesi onanto' pe tʉuya wai ya' mɨrɨ pe pʉra te'nʉnto' apon o'koi' rɨ itʉrʉ iya. E'tane ru'ku, itapon pona itʉrʉ iya kamo tewonsan uya iweyu ento' pe. 	 Wa guna. Boro kulu si no kaŋ ga fitilla diyandi k'a daabu nda kusu, wala a m'a daŋ daari cire, amma a g'a dake taablo boŋ zama furokoy ma di kaaro.


Penti'kas tato' weyu e'seposa' a'tai, tanporo Sises apurɨnin nan amʉrasa' esi'pʉ tikin nɨ ipata Surusiran po. 	 Alwaato kaŋ Pantakot* zaaro to, ikulu margu care banda nangu folloŋ.


Ikʉipʉnʉ uya imu i'nʉnka, mɨrɨpan uya tanporon nɨ tʉnkupʉnʉ enpoika itena'. Serɨ entaino kuru rɨ enpoika iya mɨrɨ iku'to' pe iya, mɨrɨ uya ɨyewansiukato' oton kon. 	 Zama Baabo ga ba Izo, a g'a cabe mo hay kulu kaŋ nga bumbo goono ga te. A g'a cabe mo goyyaŋ kaŋ ga bisa woodin yaŋ beeray, zama araŋ ma dambara.


Mɨrɨpan uya rʉ'kwɨ Sises eta'pʉ, iyee'pʉ anpisin ton koro'tau ite'ma'pʉ pe. 	 Amma waato kaŋ a maa Yesu baaro, a furo jama ra a banda k'a kwaayo ham.


mɨrɨ awonsi'kɨ eyaton, wana' pɨnnin nʉ'pʉ esi Makoi. Kiyari akʉ'pʉsa' anʉmʉ esi non weyu u'ma'sa' a'taino, kiyari anʉnnin nan esi inserʉ amʉ'. 	 Ibara mo kaŋ n'i say din ya Iblisi no, wiyaŋo ga ti zamana bananta, wiikoy mo malaykey no.


Mɨrɨ wʉi awonsi'kɨ, tu'kan kon nɨ ipɨkɨrɨ tʉutɨsan enna'po'pʉ, iya'kɨrɨ to' utɨ pʉra. 	 Waato kaŋ i maa woodin, a talibey ra iboobo fun a banda, i mana ye k'a gana koyne.


Pi'ta utɨ'pʉ iya'kɨrɨ pariki'si tapai. I'napai rɨ pe' ne'ku'ai'ne' esi tai'ma rɨ Pi'ta epa'ka'pʉ pariki'si tapai, tenu uta'kwakasa' uya rɨ na'kɨ ene tukai' ɨsenuminkai'ma. 	 A fatta mo k'a gana. A mana bay hala haŋ kaŋ te malayka do ya cimi no, amma a ho hala bangayyaŋ no nga di.


Ipon pʉra esi a'tai, urepa'pʉ auya'nokon upon ke; takuru'ke esi a'tai, umainanpa pɨ' ɨwesi'pʉ kon; pariki'si tau esi a'tai, uka'kʉranpase'na ɨutɨ'pʉ kon,’ tato' iya oton. 	 Ay banji, araŋ n'ay bankaaray. Ay jante, araŋ n'ay kunfa. Ay go kasu ra, araŋ kaa ay do.›


Papa ena' use'man nɨto' iwʉ' uta'koka'pʉ Epʉn po, mɨrɨ awonsi'kɨ ekonekan nɨsa' en usene'pʉ mɨrɨ tau. Mɨrɨ yau, kamiri' esi'pʉ, ta'merunsen esi'pʉ, korʉme e'toi'pɨtʉ esi'pʉ, tʉrʉ'pʉnʉ mɨrɨ awonsi'kɨ eke pe tuna tɨ'mooi ton uta'pokʉ esi'pʉ. 	 Kal i na fuwo kaŋ ra i ga sududu Irikoy se kaŋ go beena ra feeri. A fuwo ra mo i di a alkawli sundurko. Nyalawyaŋ, da jindeyaŋ, da beene dunduyaŋ, da laabu zinjiyaŋ da gari bambata mo te.


Sises mɨrɨ awonsi'kɨ ipoitorʉ ton kɨ'masa' to' uya esi'pʉ mɨrɨ pona. 	 I na Yesu nda nga talibey burnye hiija hawyaŋo do.


Kamoro si asauro'se iyamʉrasa' kon nʉ'san uya Sises arɨ'pʉ Paire' Isutiya kopʉnaai piya'. 	 Kala i jama kulu tun ka kond'a Bilatos* jine.


Mɨrɨpan yau nin si ɨmɨrɨ'nokon nɨ nɨrɨ utamɨsa' mɨrɨ a'samʉtʉ yau itiwʉ' pe ɨyena kon pa Papa uko'manto' yau pe Ta'kwarʉ winɨ. 	 A ra mo no i goono g'araŋ cina care banda hal araŋ ma ciya naŋ kaŋ Irikoy ga goro Biya _Hanno__ ra.


Tʉron kon entusa' temari'masen ye' pe pʉra rɨ, tʉron kon konekasa' ka'pon amʉ' uya temari'masen ye' pe pʉra rɨ, tʉron kon nɨrɨ e'ku'sa' tiwano' kon pe temari'masen ye' pe pʉra te'to' kon pe, Papa e'to' esa' wannɨ pe uriya'. Ɨnʉ' rɨ kʉrɨ tikin sarɨ e'paino e'to' pe rɨ iyesi,” ta'pʉ Sises uya. 	 Zama mantawyaŋ go no kaŋ yaadin no i n'i hay za i go ngey nyaŋey gunde ra. Mantawyaŋ go no mo kaŋ borey kambe no k'i manta. Mantawyaŋ go no koyne kaŋ ngey no ka ngey boŋ te mantawyaŋ beene koytara sabbay se. Boro kaŋ ga hin ka sanno wo ta, a m'a ta.»


Ekama uya ɨpɨ'nokon; ɨnʉ' rɨ tʉno'pʉ nonkayai'ne', iyekumasa' pen nɨ e'tane, mɨrɨpan uya tʉron nɨ uri'san mari'ma, iyekuma pe iyesi mɨrɨ,” ta'pʉ iya. 	 Ay ga ne araŋ se koyne: boro kulu kaŋ ga nga wando fay, da manti zina taali sabbay se no, hal a ma afo hiiji koyne -- to, zina no a goono ga te. Wala mo, d'a na fayante fo hiiji, nga mo a na zina te nooya.»


Tu'kan kon uya rɨ nin si apurɨ'pʉ mɨrɨ imaimu etasa' tʉuya'nokon pɨ'. 	 Boro boobo tonton borey gaa kaŋ n'a cimandi, a sanno sabbay se.


Tʉron nɨ uya rɨ marɨ kanan ta'pʉ, ‘Serɨ pe kuru emari'masa' man. Mɨrɨ wenai, utɨ poken pʉra man,’ tukai' to' usekama'pʉ. 	 Afo mo ne: ‹Ay na wande fo hiiji, woodin sabbay se ay si du ka kaa.›


Mɨrɨ pe iyesi pɨ', serɨ pe na'ne' pɨ' kapai e'ai' ɨpɨ'nokon: tɨwɨ pʉsamoro warawo' amʉ' nesii; tɨwɨ to' nʉtɨi. Serɨ te'ku'sen esi a'tai ka'pon eseru pe, iye'kupʉ pʉra iyesi mɨrɨ. 	 Sohõ haŋ kaŋ ay ga ci araŋ se neeya: wa fun borey din banda ka fay d'ey. Zama saawara wala goyo wo, hala day borey do no a fun, a ga sara.


Pori' pe ɨwesi kon, ɨmɨrɨ'nokon serɨ pe iwan pe na'ne' nan, apʉne pʉra aya'wetato' oton kon. Pori' pe ɨwesi kon, ɨmɨrɨ'nokon serɨ pe nʉkaranyai'ne' nan, apʉne pʉra auta'kɨrɨto' oton kon. 	 Albarkantey no araŋ wo sohõ harayzey, Zama i g'araŋ kungandi. Albarkantey no araŋ wo sohõ hẽenikoyey, Zama araŋ ga aniya ka haaru.


mɨrɨpan kon uya apo' waraino ene'pʉ, mɨrɨpan e'ta'nʉkʉ'pʉ to' kaisa rɨ to' i'pai pona'ne ereutai'. 	 Deeneyaŋ mo kaŋ ga hima danji beeleyaŋ bangay i se, fay-fayante yaŋ da care, ka zumbu i afo-fo kulu boŋ.


Apʉne pʉra wakʉ nonkasa' winɨ ɨyepika'tɨsa' kon, apurɨto' poro—mɨrɨ awonsi'kɨ serɨ esi ɨwinon kon pen, Papa nʉtʉrʉnʉ mɨrɨ— 	 Zama gomni nooyaŋ do no Irikoy n'araŋ faaba, araŋ cimandiyaŋo do. _Faaba__ wo mo, manti araŋ do no a fun, amma Irikoy nooyaŋ no.


“‘Kane, Uyepuru, ikupʉ uya pʉra iyesi, apʉne pʉra kamoro warai'nan o' amʉ' ansa' uya pʉra kuru rɨ iyesi,’ tukai' imaimu eikʉ'pʉ uya. 	 Amma ay ne: ‹Manti yaadin no, ya Rabbi, zama haŋ kaŋ ga harram wala ziibikoy mana furo ay me ra baa ce fo.›


Sises uya to' maimu eikʉ'pʉ, “Ɨmɨrɨ'nokon esi ipoken pʉra, apʉne pʉra iye'menukasa' itekare mɨrɨ pe pʉra Papa meruntɨrʉ i'tu auya'nokon pʉra iyesi pɨ'. 	 Amma Yesu tu ka ne i se: «Araŋ harta, zama araŋ si Tawretu nda Zabura* nda Annabey* Tirey bay, araŋ mana Irikoy hino mo bay.


I'napairon nɨ ekama uya ɨpɨ'nokon; ɨyepa'kato' oton pen nɨ tanporo ɨne'manʉ kon i'ma'ka auya'nokon pʉ'kʉ pona rɨ. 	 Haciika ay ga ne ni se: ni si fatta noodin kala da ni n'a kulu bana, baa su* si cindi ni gaa.


Tenku'ne esii'ma ka'pon esanon! Ɨmɨrɨ'nokon esi weruwe eisikai'ma ɨuku kon apai, ɨikʉn kon eke rɨ kiyamerʉ tato' enko'mai'ma. 	 Araŋ danawyaŋ wo kaŋ goono ga fondo cabe, kaŋ yaŋ ga hamn'ize soolam ka yo gon!


Mɨrɨ ema'sa' yau, Isaan uya Sises uyepʉ tekare pɨ' ene'pʉ, mɨrɨpan uya ta'pʉ, “Pʉse rɨ si Papa iwano' karimeru mʉre, non makooi mo'kanin! 	 A wane suba, a di Yesu goono ga kaa nga do. A ne: «Guna Irikoy feej'izo kaŋ ga ndunnya zunubey sambu!


“Surusiran pona enna'posa' a'tai, ɨpʉrema koro'tau use'man nɨto', ɨpʉreman nɨto' iwʉ' tau, uyenu uta'kwakasa' uya ene'pʉ. 	 A go no binde, waato kaŋ ay ye Urusalima, ay go adduwa gaa Irikoy windo ra, kal ay di bangayyaŋ.


Ɨpʉreman pɨ' ɨye'mʉ'sa'kasa' kon a'tai, mɨrɨ koro'tau ekamʉra rɨ ɨnʉ' pɨ' rɨ ɨwesi kon yau, ipɨ' ɨsentu'matɨ', ɨkʉipʉnʉ kon, Epʉn pon usentu'mato' pe amakooi kon pɨ',” ta'pʉ Sises uya. 	 Waati kaŋ araŋ goono ga kay ka adduwa te mo, d'araŋ gonda hay fo araŋ da boro fo game ra, araŋ m'a yaafa. Zama araŋ Baabo kaŋ go beena ra mo, a m'araŋ taaley yaafa.


Sises uya kanan ta'pʉ, “Ɨmɨrɨ'nokon, ɨkʉi amʉ' kasa te'san, ayainʉmʉ kon pe' Papa uya ɨkota'mato' kon ta'mu kenan pen nɨ ekota'man nɨto' yapai? 	 Araŋ gondiyaŋ wo, gazama izey! Mate no araŋ ga te ka danji bangu ciito yana?


Sises ekanwa'tɨ'pʉ Saiman kanwa ya'. Mɨrɨpan uya ta'pʉ Saiman pɨ', “Akanwa a'tu'makɨ parau ku'pɨri e'pi apai,” ta'pʉ iya. Mɨrɨ apai, a'mun po te'san enupa'pʉ iya. 	 Yesu furo hi fo ra, kaŋ ga ti Siman wane, k'a ŋwaaray a ma fun jabo gaa kayna. Kal a goro hiyo ra ka borey marga dondonandi.


Mɨrɨpan kon uya Sises eikʉ'pʉ, “Ina uya i'tu pʉra man,” ta'pʉ to' uya. Sises uya ta'pʉ to' pɨ', “Apana'tɨ uya 'nokon pʉra rɨ nɨrɨ iyesi mɨrɨ, mɨrɨ meruntɨrʉ winɨ serɨ ton kupʉ uya tukai',” ta'pʉ iya. 	 I binde tu Yesu se ka ne: «Iri si bay.» Yesu mo tu ka ne i se: «Ay mo si ci araŋ se dabari kaŋ dumi no ay goono ga hayey din te d'a.»


Paire' uya ento' ipɨ' menukasa' esi'pʉ, mɨrɨpan tʉsa' iya esi'pʉ kurusu' pɨ', sises, nasare' pon esuwerʉ amʉ' kin, tawon. 	 Bilatos mo na hantum te k'a daŋ kanjiyaŋ bundo gaa. Haŋ kaŋ a hantum neeya: «YESU, NAZARA BORA, YAHUDANCEY BONKOONO.»


“Mɨrɨ pe iyesi pɨ', tanporon kon serɨ ton umaimu ton eta pɨ' na'ne' nan mɨrɨpan kupʉ pɨ' na'ne' nan esi mɨrɨ ta'kwarʉ kenan ka'pon kasa tɨ' po tiwʉ' amɨnin. 	 Boro kulu kaŋ ga maa ay sanney wo k'i te mo, i g'a himandi boro kaŋ gonda laakal, kaŋ na nga fu cina tondi boŋ.


Wakʉ pe pe' ka'pon esi tanporo non pon eponin ta'kwarʉ nonkai'ma? Kane ku! 	 Zama riiba woofo ka bara boro se, baa day a du ndunnya kulu, amma a fundo ma daray a se?


Mɨrɨ enta' rɨ, makoi a'kwarʉ ton epa'kapɨtʉ'pʉ ka'pon amʉ' apai. Makoi a'kwarʉ yen ton ukɨ'pɨ'nʉnpɨtʉ'pʉ, “Papa Mumu Ɨmɨrɨ!” ta'pʉ to' uya. E'se'ne' pe to' eseremekʉ'pʉ iya, to' usaurokʉ namai'. To' e'paka'nʉkʉ'pʉ iya, apʉne pʉra Kʉrai pe ti'tu to' uya wenai. 	 Follayyaŋ mo fun iboobo banda, i goono ga kuuwa ka ne: «Ni wo ga ti Irikoy Izo.» Amma a deen'i gaa. A si ta i ma salaŋ, zama i bay kaŋ nga ya Almasihu no.


“Mɨrɨ awonsi'kɨ kanan, ka'pon tʉutɨsen kasa iye'to' oton, tʉpoitorʉ ton kɨ'manin mɨrɨpan kon ena' timamin tʉnin. 	 Zama a si hima kala boro kaŋ ga koy laabu fo. A na nga tamey ce ka nga arzaka talfi i gaa.


Use'man nɨto' tʉrawasomanin nan epuru uya o' mʉnʉ rʉ'pʉ arɨ Ipan Wakʉ Kuru Pata ya' makoi ku'sa' epe'pʉ pe tʉtʉsen, e'tane nin ipun nʉ'pʉ po'tɨ ɨnnɨ rɨ pʉroroi apai. 	 Zama almaney kaŋ kuro alfaga beero ga kande Nangu Hanna ra zunubi se sargay, gata banda no i g'i ton kal i ma di balaw.


Serɨ tawon uya rɨ Esuwerʉ amʉ' epuru ton kupʉ'pʉ miyarɨ rɨ ɨnwɨpai; Main nɨken Sapa' pɨ' enupanin i'kwɨ'sa' iya pen, e'tane Papa esi tʉkʉipʉnʉ pe kuru tasa' iya pɨ', serɨ winɨ si Papa kaisarɨ rɨ iye'ku'sa' pɨ'. 	 Woodin sabbay se no Yahudancey ye ka ceeci ngey m'a wi, zama manti asibti zaaro hasarayaŋo hinne se, amma zama a goono ga nga boŋ sasabandi nda Irikoy, kaŋ a goono ga ne Irikoy ga ti nga Baaba.


Serɨ itekare ikupʉ uya tukai' isaurokʉ'pʉ rʉ'pʉ pena pu'kena' amʉ' imaimu pe tʉusauro'san poro Wakʉ iye'menukasa' itekare yau 	 Baaro wo, Irikoy n'a alkawlo sambu za doŋ nga annabey* do, Tira Hanney ra.


mɨrɨpan kon enupa pɨ' iye'sara'tɨ'pʉ: 	 A na nga me feeri k'i dondonandi ka ne:


Urɨ kʉsapurɨtʉu, ukʉipʉnʉ tʉrawasooi ku'tane uya pʉra rɨ. 	 D'ay s'ay Baaba goyey te, araŋ ma s'ay cimandi.


Mɨrɨ a'tai, to' kanan kɨ'makaa'pʉ to' uya. Ta'pʉ to' uya to' pɨ', “Serɨ tʉpo ɨnʉ' rɨ kʉsauro'katʉu, kʉsenupatʉu Sises ese' pɨ',” ta'pʉ to' uya. 	 Gaa no i na diyey ce k'i lordi ka ne i ma si salaŋ, wala i ma si dondonandi kulu-kulu Yesu maa ra.


Kʉrɨ uyenno'nin nʉ'pʉ esi se kupʉ uya i'se; kamo urepa'pʉ iya ike ton nonka uya i'se pʉra iyesi, e'tane tanporo to' i'mʉ'sa'kato' pe uya pata weyu u'ma'sa' a'tai. 	 Ay dontonkwa miila neeya: Borey kaŋ a n'ay no ra, baa afo ma si daray ay se, amma ay m'i tunandi zaari bananta ra.


Ɨyekama'po uya 'nokon kuru ɨwɨpʉrema kon pa, ɨpiya'nokon enna'poto' pe inke pʉra. 	 Ay g'araŋ ŋwaaray da himma araŋ ma adduwa te iri se, hal ay ma du ka ye araŋ do da waasi.


Serɨ ton uriya' Papa uya kota'man nɨto' uyepʉ na'ne'. 	 Woodin yaŋ sabbay se mo no Irikoy bine tuna goono ga kaa borey kaŋ ga wangu ka Irikoy gana yaŋ gaa.


to' wei'tɨnin pe kamo ewarupɨ yau tʉuko'mansan uma'tan nɨto' pɨ' tenari'nʉnsan. Uyanin kon pe usewankaman nɨto' pen e'ma tawɨrɨ,” ta'pʉ Sakaraya uya tʉmu pɨ'. 	 Ngey kaŋ yaŋ go kubay ra da buuyaŋ biyo ra mo ga goro, Nga no ga kaari i gaa. A g'iri cey daŋ baani fonda ra mo.»


Mɨrɨ awonsi'kɨ ɨtonpa ton nɨken nɨ pɨ' miyarɨ ta auya'nokon yau, ɨ'rɨ ken si kupʉ auya'nokon tʉron kon entai? Mɨrɨ pe' kupʉ Papa apurɨnin nan pen uya pʉra nai? 	 Wala mo, d'araŋ nya-izey hinne no araŋ ga fo, yaadin gaa ifo no araŋ te kaŋ bisa boro cindey? Manti baa dumi cindey kulu mo ga woodin te bo?


Serɨ ensa' ipoitorʉ ton, Isens mɨrɨ awonsi'kɨ Isaan uya a'tai, to' uya ekama'po'pʉ, “Uyepuru, apo' pe' nu'tɨ uya'nokon i'se me'an Epʉn poi to' ma'tanʉ'nin pe?” ta'pʉ to' uya. 	 Waato kaŋ a talibey Yakuba nda Yohanna di woodin, i ne: «Rabbi, ni ga ba iri ma ci danji ma fun beena ra k'i ŋwa, sanda mate kaŋ Iliya te?»


Ɨnnonsi'kɨ Sises ensa' tʉuya a'tai, iyeka'tumʉ'pʉ, mɨrɨpan e'sekunka'pʉ irau. 	 Waato kaŋ a na Yesu fonnay za nangu mooro, a zuru ka kaa ka sombu a se.


Serɨ ipoken e'nɨto' usi'tusa' uyepʉ Sises Kʉrai apurɨto' poro tanporon kon apurɨnin nan piya'. Tʉponaron pʉra rɨ iyesi, 	 Nga ga ti adilitaray kaŋ ga fun Irikoy do _kaŋ boro ga du__ Yesu Almasihu ra cimbeeri do. _A go__ boro kulu se kaŋ g'a cimandi. Zama baar'a-baar'a si no.


Mɨrɨ pe iyesi pɨ', entantɨ' tʉron kon kanan ipana'tɨtantɨ' ɨnene'pʉ kon pɨ'. 	 Araŋ ya seedayaŋ no hayey din gaa.


“Mɨrɨpan uya te'mai' pʉra tepuru imamin e'ma'tɨnin nʉ'san kɨ'ma'pʉ, mɨrɨpan kon uyee'pʉ tikin pa'ne. Wapiya iye'sa' ekama'po'pʉ iya, ‘Ɨ'rɨ kaisa rɨ te'mai' pʉra uyepuru imamin arɨ'pʉ auya nai?’ ta'pʉ iya ipɨ'. 	 A na nga koyo garawkooni fo kulu ce ka ne sintina se: ‹Marge no ay koyo ga ni gana garaw?›


Ɨnnɨ Papa piyapai ɨwesi'pʉ kon, mɨrɨ awonsi'kɨ iteyaton non pe ɨwesi'pʉ kon ɨusenuminkato' kon yau apʉne pʉra ɨri kupʉ auya'nokon pɨ'. 	 Waato araŋ ya mebarawyaŋ no Irikoy se, araŋ ya a ibareyaŋ mo no araŋ laakaley d'araŋ goy laaley ra.


Eke pe rɨ tanporon yau rɨ! Tanporon wapiya, Papa maimu kuru rɨ e'nonka'pʉ mɨrɨ to' ena'. 	 To! Iboobo no kambu kulu gaa. Sintina day, Irikoy na nga Sanno talfi i gaa.


E'tane Sayan Wʉpʉ pona ɨuye'sa' kon, Epʉn pe te'sen Surusiran pona, nurɨnan Papa pata'se' eke kuru ya'. Tu'kan kon, tu'kan kon inserʉ amʉ' pori' pe iyamʉrasa' kon piya' ɨuye'sa' kon, 	 Amma araŋ kaa Sihiyona* tondo do, da Irikoy Fundikoono birno do kaŋ ga ti Urusalima*, beena wano, da malayka zambar-zambarey farhã marga do mo.


Serɨ tonan tawon usenpoika'pʉ uyena', to'ken nʉ'kwɨ imenukaka'sa' uya na'ne' ipɨ'. 	 Araŋ maa mate kaŋ cine Irikoy na nga gundo bayrandi ay se bangandiyaŋ do. Ay jin ka woodin hantum da sanni kayna fooyaŋ.


Mɨrɨ eta iya a'tai, ika'nɨ' pʉra rɨ itemʉ' ena'pʉ. Pokoi pe itɨ'pʉ, apʉne pʉra eke pe kuru itimamin esi'pʉ. 	 Amma waato kaŋ bora maa woodin, a moyduma hasara. A dira nda bine saray, zama arzakante no gumo.


Miyarɨ ka'tɨ' Orʉpanos pɨ', Kʉrai yau e'tʉrawasoman tonpa, mɨrɨ awonsi'kɨ utonpa rʉ'kwɨ Sʉ'ta'kes. 	 Wa Urbanos fo kaŋ ti iri goykasin Almasihu ra, d'ay baakwa Istacis.


Mɨrɨ pɨ' si Pari'si amʉ' uya ta'pʉ mɨrɨ tʉtonpa kon pɨ', “Menyatʉu, ɨ'rɨ kupʉ poken pʉra rɨ iyesi. Entɨ', tanporo pata yawon kon utɨ ipɨkɨrɨ!” ta'pʉ to' uya. 	 Farisi fonda borey mo ci ngey nda care se ka ne: «Araŋ di kaŋ araŋ si ga du hay kulu! Guna, ndunnya kulu koy a banda.»


Isaan uya ta'pʉ anpisin ton ka'pon amʉ' pɨ' tʉpa'taisimato' kon pe iya tʉpiya' tʉuye'san pɨ', “Ɨmɨrɨ'nokon ɨsɨ ton ɨkʉi munkɨ ton! Ɨnʉ' uya apana'tɨsa' kon ayainʉmʉ kon pa nʉye'ai'ne' kota'man nɨto' piyapai? 	 Yohanna goono ga salaŋ borey marga se kaŋ yaŋ kaa zama a ma te i se baptisma. A ne: «Araŋ wo gazama izey! May no k'araŋ kaseeti ka ne araŋ ma zuru bona kaŋ goono ga kaa se?


Upʉrataai rɨ sa'ne mʉtʉrʉi'no pʉrata e'tonpa'tɨto' iwʉ' ta'; enna'posa' a'tai, iye'tonpa'tɨsa' simo'kai'no,’ ta'pʉ iya. 	 A ga hima doŋ ni ma kond'ay nooro barmaykoy do. D'ay kaa ay ga du a, nga nda nga riiba.


Serɨ ton pɨ' Sises usaurokʉ e'nonkasa' a'tai, anpisin ton nɨ ka'pon amʉ' usewansiuka'pʉ enupan nɨto' iya pɨ', 	 Kaŋ Yesu na sanney din kulu ban, borey dambara nd'a dondonandiyaŋo,


Mɨrɨ a'tai, Sises uya ta'pʉ to' pɨ', “Serɨ pe' panton to'ka'nʉkʉ auya'nokon pʉra rɨ iyesi? Ɨ'rɨ kasa ken si tʉron nɨ panton to'ka'nʉkʉ kon pa? 	 Yesu ne i se: «Araŋ mana faham da misa wo no? Mate no araŋ ga te ka faham da misey kulu?


Sapa' pata'pʉ pe, Meri Mataren, Meri, Isens san, mɨrɨ awonsi'kɨ Saromi uya a'po'nan enna'pʉ Sises ekepu karapaimai' tʉutɨto' kon pe. 	 Waato kaŋ asibti* zaaro bisa, Maryama Magdaliya bora, da Maryama Yakuba nya, da Salome na yaazi jinayyaŋ day zama ngey ma kaa ka Yesu tuusu.


To' enupa tʉuya koro'tau, Sises uya ta'pʉ to' pɨ', “Tenu ke e'tɨ' Main pɨ' enupanin nan pɨ', ɨpininpaino kon kusan tʉpon kon yau, ‘Miyarɨ,’ ta i'sero' kon tʉpɨ'nokon kʉrʉpo'po pɨ' e'nɨ pata'se' yau rɨ, 	 A dondonandiyaŋo ra a ne i se: «Araŋ ma haggoy da asariya dondonandikoy kaŋ yaŋ ga ba ngey ma dira ka windi nda kwaay kuuku yaŋ, borey m'i fo mo habey ra.


Sises epa'ka'pʉ Surusiran pona, mɨrɨpan utɨ'pʉ Esuwerʉ amʉ' use'mato', ɨpʉremato' iwʉ' ta', mɨrɨpan uya tanporon nɨ enpɨtʉ'pʉ. Pata uko'manka'sa' pɨ' nin si, iyenna'po'pʉ mɨrɨ Pe'tani pona 12 kaisaron kon tʉpoitorʉ ton pokon pe. 	 Yesu furo Urusalima mo, hala Irikoy* windo ra, ka hay kulu guna. Amma za kaŋ wiciri kambo to, a fatta ka koy Baytaniya, nga nda nga talibi way cindi hinka.


Mosi' usenupasa' esi'pʉ tanporo Isi' pon kon eseru yau. Imaimu, mɨrɨ awonsi'kɨ inkupʉnʉ esi'pʉ meruntɨ pe. 	 I na Musa dondonandi Misira bayray kulu, a te boro beeri mo nga sanney da nga goyey ra.


Mɨrɨ kasa si pʉse rɨ tikin nan nɨ ka'pon apai, iyeri'sa' pe rɨ te'sen apai rɨ, tu'ke rɨ ipayan ton e'seporo'pʉ mɨrɨ, itu'kanoro i'tu poken pʉra rɨ, sirikɨ amʉ' ka' awon kon mɨrɨ awonsi'kɨ wɨ'sɨ' parau e'pi pon kasa rɨ. 	 Woodin sabbay se no boro folloŋ kaŋ zeen kal a si hin ka du ize koyne, a gaa no boro jama fatta sanda beene handariyayzey cine baayaŋ se, sanda taasi gurey kaŋ go teeku me gaa cine kaŋ si kabu.


Mɨrɨ pe iyesi pɨ', ɨmɨrɨ'nokon kanan tekonekai' me'tʉi', apʉne pʉra Ka'pon, Papa winon uye'to' oton itenupɨkɨrɨ pʉra rɨ ɨwe'tane'nokon,” ta'pʉ iya. 	 Araŋ binde ma goro soolanteyaŋ, zama saaya kaŋ ra araŋ mana tammahã no Boro Izo ga kaa.


Mɨrɨ pe iyesi pɨ', utonpa ton nʉ'kwɨ, main awɨron kon pe rɨ ɨwe'pɨtʉ kon—moro rɨken esi pɨ' pen, e'tane serɨ pe mɨrɨ entai ipʉra esi pɨ'—ɨyepika'tɨto' kon tʉrawasooi pɨ' rɨ e'tɨ' ɨyetʉipɨtʉ kon, e'tɨtɨtɨ'ka pe rɨ, 	 Ya ay baakoy, araŋ goono ga gana waati kulu. Araŋ goono ga gana manti ay jine hinne bo, amma baa kaŋ ay si noodin araŋ goono ga koy da jina. Woodin se, goyey kaŋ araŋ go ga te zama araŋ jin ka du faaba, w'i te da humburkumay da jijiriyaŋ.


Ɨnʉ' uya nɨrɨ ken Papa nanʉmʉ'san pɨ' ɨri ton ta? Papa kʉrɨ rɨ anʉnnin ipokena' pe. 	 May no ga Irikoy suubanantey kalima? Irikoy no g'i adilandi _nga jine__!


To' uya euka tane, itesanon uya to' ene'pʉ, mɨrɨpan kon uya, “Ɨ'rɨto' pe euka auya'nokon?” ta'pʉ. 	 I goono ga farkay binj'izo feeri, kal a koyey ne i se: «Ifo se no araŋ ga farkay binj'izo feeri?»


Ekonekan weyu pe iyesi'pʉ, Sapa' nin si epiya'tɨkapʉ esi'pʉ. 	 Bato soolayaŋ zaaro hane no, asibti zaaro mo ga ba ka furo.


Mɨrɨpan kon pika'tɨ'pʉ Papa uya. Itekare ekama pɨ' to' esi koro'tau, tu'kan kon nɨ Esuwerʉ amʉ' pen nɨ ena'pʉ Sises apurɨnin nan pe, mɨrɨpan kon era'tɨ'pʉ Papa winɨkʉi'. 	 Rabbi kamba mo go i banda. Borey marga bambata no cimandi ka bare Rabbi do.


Uyanʉnsa' auya'nokon pen, e'tane ayanʉnsa' uya 'nokon ɨutɨ kon pa epetai', iteperu moro tʉuko'mansen ye' pe. Mɨrɨ a'tai, ikʉipʉnʉ uya ɨrepa kon ɨ'rɨ rɨ uyese' yau ɨnekama'ponʉ kon ke. 	 Araŋ mana ay suuban, amma ay no k'araŋ suuban k'araŋ daŋ araŋ ma koy ka izeyaŋ hay, araŋ izey mo ma goro, hala hay kulu kaŋ araŋ ga Baaba ŋwaaray ay maa ra, a ga woodin no araŋ se.


Warawo' mʉre uyepʉ koro'tau rɨ, makoi a'kwarʉ uya eno'ma'pʉ non pona iyai ennoko pe. E'tane Sises uya e'se'ne' pe ɨri a'kwarʉ eseremekʉ'pʉ. Mɨrɨ a'tai, Sises uya warawo' mʉre epi'tɨ'pʉ, mɨrɨpan tʉrʉ'pʉ iya ikʉipʉnʉ ena'. 	 Waati kaŋ a goono ga kaa Yesu do, folla n'a zeeri k'a kuubi-kuubi. Amma Yesu deeni follay laala gaa, ka zanka no baani k'a ye nga baabo se.


Pʉrata wenai tʉuta'kwarʉkai' pʉra ɨko'mantɨ', ɨyenau'nokon na'ne' pɨ' rɨ tepori'mai' e'tɨ', apʉne pʉra Papa uya, “Ɨnɨmɨ uya pʉra kuru iyesi; ɨnonka uya pʉra kuru iyesi,” tasa'. 	 Wa araŋ biney kaa nooru baakasinay gaa. Wa lasaabu kaŋ haŋ kaŋ go araŋ se ga wasa. Zama Irikoy bumbo ne: «Ay si fay da nin hal abada! Ay si ni furu hal abada!»


12,000 kaisa rɨ a'si'sa' kon esi'pʉ Isuta ko' amʉ', 12,000 kaisa rɨ Rupen ko' amʉ', 12,000 kaisa rɨ Kiyatʉ ko' amʉ', 	 Yahuda kunda ra i na boro zambar way cindi hinka kawaatimandi. Ruben kunda ra, zambar way cindi hinka; Gad kunda ra, zambar way cindi hinka;


Esuwerʉ amʉ' e'kamasa' Paarʉ wɨnɨ pɨ' ke upana'tɨsa' ka'pon uya a'tai, ennoko pɨ' e'kama'pʉ ɨpiya'. Esuwerʉ amʉ' kanan auro'kasa' uya man to' utɨto' pe Sisariya pona inkuu'pʉ ekamato' pe to' uya ɨpɨ'. Serɨ serɨ kareta, urɨ itepuru,” ta'pʉ iya. 	 Waato kaŋ boro fo n'ay kabarandi nda me-hawyaŋo kaŋ Yahudancey goono ga te a boŋ, sahãadin-sahãadin ay mo n'a donton ni do. Ay n'a kalimakoy mo lordi ka ne i m'a kalima ci ni jine.»


E'tane ina utɨ'pʉ kanau yau Piri'pai yapai A'sarutanʉ'sa' Pen Pʉreti Pɨ' Enta'nan Weyu tʉpo. 5 kaisa rɨ wʉi tʉpo, ina e'seporo'pʉ tʉron kon a'kɨrɨ Tʉrowas po. Mɨrɨ yau, ina uko'mamʉ'pʉ 7 kaisa rɨ wʉi. 	 Iri mo tun Filibi hi ra, buuru kaŋ sinda dalbu bato* jirbey banda. Jirbi gu da care game ra no iri to Tarawasa, iri te jirbi iyye noodin.


Papa uya to' pana'tɨ'pʉ to' e'ne'pɨtʉ yau, to' enna'po namai' kin pe te'sen Era' piya', mɨrɨpan kon enna'po'pʉ tʉpata kon ya' tʉron nɨ awɨrɨ. 	 Waato kaŋ i du bayrandiyaŋ Irikoy do hindiri ra i ma si ye Hirodus do, i tun ka fondo fo gana kala ngey laabo ra.


“Ɨyekareei man ina netapɨtʉnʉ pe pʉra rɨ; mɨrɨ wenai, ɨ'rɨ kuru ta auya e'kwa pe iyesi tukai' ina pɨ' enpoikakɨ,” ta'pʉ to' uya. 	 Zama ni goono ga kande hari taji iri hangey ra. Iri mo ga ba iri ma hayey din feerijo bay.»


“Serɨ serɨ ekonekan nɨto' mʉnʉ, Papa uya ayapiyontɨsa' kon na'ne' iyawɨrɨ ɨwesi kon pa,” ta'pʉ iya. 	 ka ne: «Woone ya sappa kaŋ Irikoy lordi araŋ se kuro no.»


E'tane tu'kan kon anpisin tonpa ton uya rɨ apurɨ'pʉ, mɨrɨpan kon uya, “Kʉrai uye'sa' a'tai, pʉse rɨ nʉku'ai'ne' entai kuru nɨrɨ ken pe' eke Papa tʉrawasooi ti'tuto' ipɨkɨrɨ ku'to' iya oton?” ta'pʉ to' uya. 	 Amma jama game ra boro boobo n'a cimandi ka ne: «Waati kaŋ Almasihu ga kaa, alaamey kaŋ a ga te ga bisa woone yaŋ kaŋ boro wo te no?»


Itɨ'pʉ ewarupɨ nau Sises piya', mɨrɨpan uya ta'pʉ ipɨ', “Ina uya ɨi'tu, Rapai, Papa nennoko'pʉ pe. Ɨnʉ' uya rɨ i'tuto' ipɨkɨrɨ kupʉ pʉra rɨ iyesi mɨrɨ mʉku'ai'ne', Papa pʉra iye'tane tʉpiyau,” ta'pʉ iya. 	 Bora din kaa Yesu do cino ra ka ne a se: «Alfa, iri bay kaŋ ni ya alfa no kaŋ fun Irikoy do, zama boro kulu si no kaŋ ga hin ka alaamey wo te kaŋ ni goono ga te da manti Irikoy no go bora banda.»


I'tu auya'nokon i'se e'ai', utonpa ton, iye'ku'sa' rʉ'pʉ upɨ' uya miyarɨ rɨ wakʉ itekare usekama ku'sa' man. 	 Ay ga ba araŋ ma bay, nya-izey, kaŋ hayey kaŋ du ay sabbay se no, Baaru Hanna say-say ka tonton.


“Mɨrɨ a'tai, osorʉwawon kon ka'pon amʉ' uyee'pʉ itau e'to' ɨutɨ airɨ, Koneriyas nennoko'san upiya' Sisariya apai. 	 Kala mo sahãadin, boro hinza kaŋ yaŋ i donton, kaŋ fun Kaysariya, go ga kay windo me gaa, nango kaŋ iri go.


Mɨrɨ Main enasa' esi'pʉ ka'pon pe, mɨrɨpan uko'mamʉ'pʉ ina piyau. Ina uya a'kwa ene'pʉ, tikin nan nʉ'kwɨ kuru rɨ imu a'kwarii, Ikʉipʉnʉ winɨ iye'sa', eke pe rɨ wakʉ nonkasa' mɨrɨ awonsi'kɨ i'napairon esa' pe. 	 Sanno mo ciya gaahamkoy, a goro iri game ra mo. Iri di a darza, darza kaŋ ti Ize follonka kaŋ fun Baaba do wano. A to da gomni nda cimi.


Pʉroroi pona to' enpa'ka tʉpo, ɨutɨ ta' iyewomʉ'pʉ, mɨrɨpan uya uri'san anʉmʉ'pʉ itemiyatʉ pɨ', mɨrɨpan uto'pamʉ'pʉ. 	 Amma waato kaŋ a na jama kulu kaa taray, a furo ka wandiya kamba di, wandiya mo tun.


Papa, usewankaman nɨto' pʉn nɨ nesii tanporo ɨpiyau'nokon. Amen. 	 Sohõ day, Irikoy kaŋ ti Laakal-Kanay-Koyo ma bara araŋ kulu banda. Amin!


Kairau amʉ' usene'pʉ kaware amʉ' e'kamasa' te'wɨto' kon pe a'taino kasa, to' i'pai po'ne korʉ pun konekasa' waraino aro', kʉron tato' amʉ' esi'pʉ, mɨrɨ awonsi'kɨ to' emʉ' usene'pʉ ka'pon amʉ' emʉ' kasa. 	 Dowey din himandi mo ga hima bariyaŋ kaŋ i soola wongu se. I boŋey gaa mo, sanda koytaray fuulayaŋ kaŋ ga hima wura no ka bara. I moydumey mo danga borey moyduma no.


To' uya enno'sa' kon a'si'pʉ, mɨrɨpan kon uya to' tʉrʉ'pʉ pariki'si ta'. 	 I na diyey di k'i daŋ kasu.


Isaan Pa'tes e'pɨtʉ'pʉ Era' auro'ka pɨ', “Main awɨrɨ ɨwesi pe pʉra iyesi mɨrɨ ayakon no'pʉ anʉnsa' auya na'ne',” ta'pʉ iya ipɨ'. 	 Yohanna mo ne Hirodus se: «A si halal* ni se ni ma goro nda ni kayne wande.»


Tʉron nɨ pe tato' yau, ka'pon i'naino kon esi pen Papa munkɨ pe, e'tane ikupʉ uya tukai' usauro'nɨsa' munkɨ ton esi Epʉra'an munkɨ pe. 	 Sanda, manti izey kaŋ i hay gaaham do no ga ti Irikoy izeyaŋ, amma day alkawlo izey no i ga lasaabu haamayaŋ.


Reta po Pi'ta esi a'tai, e'ne' pe tenai', uri'san Tarʉ'kas erikʉ'pʉ. Iyeri'sa' ekepu korʉka'pʉ to' uya, mɨrɨpan kon uya ka'tawon ɨutɨ tau inonka'pʉ. 	 A go no, jirbey din ra waybora jante ka bu. Waato kaŋ i n'a nyumay binde, i n'a jisi jidan bisa fu-ize fo ra.


E'tane apana'tɨ uya 'nokon Taya mɨrɨ awonsi'kɨ Saitan pon kon uya parɨ imoronkato' oton eseru aimenka weyu e'seposa' a'tai ɨmɨrɨ'nokon entai. 	 Amma ay ga ne araŋ se: Tir da Zidon ga du rongome ciiti zaaro ra ka bisa araŋ.


“Usaurokʉ e'sara'tɨ pe rɨ, Wakʉ A'kwarʉ u'tɨ'pʉ to' pona, wapiya upona'nokon iu'tɨ'pʉ kasa. 	 Waato kaŋ ay sintin ka salaŋ i se mo, Biya Hanna zumbu i boŋ, sanda mate kaŋ cine a zumbu iri boŋ za sintina gaa.


Mɨrɨpan Paarʉ mɨrɨ awonsi'kɨ Panapas uya ti'ta kon poi non tɨutɨ'pʉ pata nɨmɨi'ma, Papa uya to' nonkasa' ekamanin pe, mɨrɨpan kon utɨ'pʉ Ai'koniyan pona, Antiyo' ponsi'kɨ. 	 Amma Bulos da Barnaba na ngey ce taamey kusa kokobe _ka seeda__ i gaa ka dira ka kaa Ikoniya.


To' uya ayato' oton kon mɨrɨ kopʉna mɨrɨ awonsi'kɨ kin amʉ' piya' urɨ wenai, urɨ ekama kon pa Esuwerʉ amʉ' mɨrɨ awonsi'kɨ Esuwerʉ amʉ' pen pɨ'. 	 I ga konda araŋ laabu koyey da bonkooni beerey jine, zama araŋ ma seeda no i jine da dumi* cindey kulu mo se.


To' nɨmɨ tʉpo, wʉ' pona itɨ'pʉ ɨpʉremai'. 	 Waato kaŋ a n'i sallama, a banda a kaaru tondi kuuko boŋ zama nga ma te adduwa.


“Mɨrɨ yau warawo' mʉre man, 5 kaisa rɨ pʉreti mɨrɨ awonsi'kɨ asa'ron kon aiko ton moro' amʉ' esi ipiyau. Mɨrɨ e'tane ɨ'rɨ pʉ'kʉ pona itɨ tu'kan kon ewekʉ pɨ'?” ta'pʉ iya. 	 «Arwasu fo go ne kaŋ gonda buuru kunkuni gu, sayir* wane, da hamisa hinka, amma man no woodin ga to jama wo kulu se?»


Sises uya ta'pʉ to' pɨ', “Upɨkɨrɨ ɨsi'tɨ', ɨkonekato' kon pe uya ka'pon amʉ' a'sinin nan pe,” ta'pʉ iya. 	 Yesu ne i se: «W'ay gana, ay mo g'araŋ ciya borey sorkoyaŋ.»


Metatʉu rɨ sa'ne ko isaurokʉ Papa sapema pe. Ɨ'rɨ tukai' ken mɨsenuminkayatʉu?” ta'pʉ iya. Tanporon kon uya rɨ eno'ma'pʉ ima'tato' pe. 	 Araŋ maa Irikoy gaa kaynayaŋo. Ifo no araŋ di?» I kulu n'a zeeri nda ciiti ka ne: «A to wiyaŋ!»


Sara'sara'pan ti'kiyari pi'pɨ menkato' iya ike esi itemiyatʉ yau, mɨrɨpan uya i'kwato' tʉuya apon akoroka, ta'nasi, wi' amʉranʉkʉ iya itiwʉ' ta', ipi'pɨ rʉ'pʉ po'tɨ iya tʉusenkʉ'sen pen apo' ke,” ta'pʉ iya. 	 A fando go a kambe ra. A ga nga karayaŋ nango hanandi hal a ma boori, ka nga alkama margu ka daŋ barma ra, amma a ga duwo ton da danji kaŋ i si hin ka wi.»


Ɨmɨrɨ'nokon, Ka'paneyan pon kon, autanʉnto' oton kon pe' ka'takʉi'? Kane, auta'mo'kato' oton kon mɨrɨ ta'mu kenan pen nɨ ya',” ta'pʉ iya. 	 Ya nin Kafarnahum, ni ga ni boŋ beerandi ka koy hala beene no? Abada! I ga ni ye ganda hala Alaahara.


Ɨnʉ' rɨ itesa' pe te'sen repa mɨrɨ miyarɨ rɨ. Ɨnʉ' rɨ ɨ'rɨ esa' pen nɨ enapai imo'ka mɨrɨ, itenawon nʉ'kwɨ rɨ,” ta'pʉ iya. 	 Zama boro kaŋ gonda, nga se no i ga no. Boro kaŋ sinda mo, baa haŋ kaŋ go a se din, i g'a ta a gaa.»


“Anomʉra' a'tai nin si, ka'pon uya eke pe ekama'pʉ mɨrɨ, ‘Temari'masen si uye'nɨ pɨ' man! Entanʉ'tɨ' si!’ ta'pʉ iya. 	 Amma cino farsi bindi, kal i maa cilili: ‹Wa guna, arhiijo neeya! Wa fatta k'a kubay!›


“Awanakʉi', 9 a'kʉra' a'tai, itɨ'pʉ kʉrʉpo'po pɨ' e'nɨto' pata'se' ya'. Mɨrɨ yau, ka'pon amʉ' e'soto'pɨ'sa' ene'pʉ iya, ɨ'rɨ kupʉ pɨ' pʉra rɨ. 	 Sanda guuru yagga cine a ye ka fatta ka di boro fooyaŋ goono ga kay habu ra yaamo.


To' uyee'pʉ ipiya', mɨrɨpan kon uya ta'pʉ ipɨ', “Ti'sa, ina i'tu pɨ' man i'napairon ye' pe ɨwesi tukai'. Ka'pon amʉ' rɨ nensimanʉ pe pʉra ɨyeseru esi, apʉne pʉra ɨnʉ' pe rɨ to' esi pɨ' te'namasen pe pʉra ɨwesi; e'tane Papa eseru pɨ' enupan auya i'napairon awɨrɨ. Ipoken pe' iyesi Sisa ena' pʉrata tʉtʉsen e'ma a'tai, kane katɨ? 	 Waato kaŋ i kaa, i ne a se: «Alfa, iri ga bay kaŋ ni ya cimikoy no, ni baa si nda boro kulu zama ni si baar'a-baar'a te no, amma cimi ra no ni goono ga Irikoy fonda dondonandiyaŋo te nd'a. To, ma ci iri se hala a ga halal* iri ma jangal bana Kaysar* se no, wala manti yaadin no?


“Kurusu' pona ipokapɨ'kɨ!” tukai' to' ukɨ'pɨ'nʉnpɨtʉ'pʉ. 	 I kuuwa koyne ka ne: «A kanji*!»


To' enupɨkɨrɨ Paarʉ esi koro'tau A'tens po, ipan pe rɨ ekamʉra iye'kupʉ'pʉ ika'sa' ton ɨpʉreman nɨto' ton ipɨ' ene tʉuya a'tai mɨrɨ pata yau. 	 Waato kaŋ Bulos goono g'i batu noodin Atina, a bina butugu kaŋ a goono ga di kwaara to da tooruyaŋ.


mɨrɨpan kon ekanwa'tɨsa' utɨ'pʉ parau ku'pɨri ratoi pona Ka'paneyan winɨkʉi'. Pata ewarumankaa'pʉ, Sises uye'sa' pʉra rɨ marɨ iye'tane to' piya'. 	 I furo hi ra ka teeko daŋandi ka koy Kafarnahum haray. Alwaato din kuba furo i gaa, Yesu mo mana kaa i do jina.


Ɨnʉ' uya rɨ penaro' ensi tʉpo emenna' waain ensi pʉra iyesi, ‘Penaro' esi wakʉ pe kuru upona,’ ta iya,” ta'pʉ Sises uya. 	 Woodin banda, boro kulu si no kaŋ, d'a na reyzin hari zeena haŋ a ma ba itajo, zama a ga ne izeena ga kaan.»


Serɨ ton ta tʉuya e'nonkasa' a'tai, Sises uya Kiyarari nɨmɨ'pʉ, mɨrɨpan utɨ'pʉ Isutiya nono, Isotan tuna ratoi pona. 	 Kaŋ Yesu na sanney din kulu ban, a tun Galili ka kaa Yahudiya laabo ra, Urdun daŋanta haray.


Umɨ esa' ekama'potɨ', ka'pon amʉ' enno'to' pe iya kiyari akʉ'pʉsa' anʉmʉ amʉranʉ'nin nan pe,” ta'pʉ iya. 	 Woodin se binde araŋ ma ŋwaaray wiikwa gaa, a ma goy-teeriyaŋ donton nga faro wiyaŋo se.»


Tenku'na' nan mɨrɨ awonsi'kɨ ise'mesa' kon uyee'pʉ ipiya' Esuwerʉ amʉ' use'mato', ɨpʉremato' iwʉ' ta', mɨrɨpan kon epi'tɨpɨtʉ'pʉ iya. 	 Danawey da simbarkoy kaa a do noodin Irikoy windo ra. A na ikulu no baani mo.


Tikin nan ena' 5 kaisa rɨ ipaikii pʉrata tʉrʉ'pʉ iya, tʉron nɨ ena' asa'rɨ ipaikii tʉrʉ'pʉ iya, mɨrɨpan kon tonpa ena' tikin nɨ ipaikii pʉrata tʉrʉ'pʉ iya. To' repa'pʉ iya mɨrɨ to' uya ikupʉ poken iyesi ti'tui', mɨrɨpan nin si utɨ'pʉ tʉutɨto' ya'. 	 A na talent gu no afo se, afo mo se talent* hinka, afo mo talent fo. A n'i kulu no ngey hina me, gaa no a na nga diraw te.


Anpisin ka'pon amʉ' ennoko tʉpo, Sises ekanwa'tɨ'pʉ kanau ya' tʉpoitorʉ ton pokon pe, mɨrɨpan kon utɨ'pʉ Makatan itese' pʉ'kʉ pona. 	 Waato kaŋ a na marga sallama din banda, Yesu furo hi ra ka kaa Magdala laabo ra.


To' iwano' pe ekonekasa' wakʉ pe, to' nɨrɨ ekonekasa' e'to' pe wakʉ pe. 	 I se mo no ay g'ay boŋ fay waani, zama ngey mo ma ciya boroyaŋ kaŋ i fay waani cimi ra.


tʉron kon uya kanan pu'kena' Iraisa usenpoikasa' ta wenai, tʉron kon uya rɨ marɨ penaro' kon eke ton pu'kena' amʉ' tonpa e'mʉ'sa'kasa' ta pɨ'. 	 Afooyaŋ mo goono ga ne Iliya no bangay. Cindey mo ne doŋ annabi fo no ka tun.


Kamoro nɨrɨ eke pata epuru ton, Paarʉ mai'pʉremu ton uya main ennoko'pʉ itɨ namai'. 	 Kwaara jine boro fooyaŋ mo, kaŋ yaŋ ti a corey, donton a gaa k'a ŋwaaray ka ne a ma si koy marga batama do.


Tanporon kon nɨ pu'kena' amʉ' mɨrɨ awonsi'kɨ Main usenupan nɨto' ipɨ' uya Papa Maimu ekama'pʉ, Isaan Pa'tes uyepʉ pʉ'kʉ pona rɨ. 	 Zama Tawretu* da annabey kulu na annabitaray te hala i to Yohanna jirbey wo gaa.


Non enu yawon pen nɨ anʉnsa' iya mɨrɨ awonsi'kɨ eno'masa' rɨ, ipʉn nɨ, moro te'sen ma'tanʉ'to' pe tʉuya, 	 Kala boro kulu ma nga boŋ neesi, woodin banda a ma ŋwa buuro gaa ka haŋ gaasiya gaa.


Tɨwɨ ɨnʉ' rɨ umɨ yau na'ne' kʉsenna'ponin tʉpon epose'na. 	 Boro kaŋ go fari ra mo ma si ye banda ka nga taafe sambu.


Uyewa'noma iya 'nokon pʉra na'ne' esi mɨrɨ uwenaino' kon pe rɨ. 	 Zama boro kaŋ si gaaba nda iri, iri do haray no a go.


Tanporon nɨ ekoneka'pʉ iporo; ɨ'rɨ rɨ ekonekasa' pʉra iyesi ipʉra iye'tane. 	 Nga no na hay kulu taka. Hay kulu kaŋ taka mana taka kala nda Sanno.


Eke pe rɨ anpisin Kiyarari awɨron kon, Te'ka'pores, Surusiran, Isutiya pon kon, mɨrɨ awonsi'kɨ Isotan nono ratoi pon kon utɨ'pʉ ipɨkɨrɨ. 	 Borey marga bambata n'a gana za Galili da Dikabolis da Urusalima da Yahudiya da Urdun daŋanta mo.


uri'san uyee'pʉ po'toro arapasta yawon po'piyun epe'kena' kuru rɨ esa' pe, mɨrɨpan uya a'koka'pʉ Sises i'pai pona ima'pʉ iya, tʉteire' po tenai' tepʉrʉ piyau iyesi koro'tau. 	 wayboro fo kaa a do. Albasta* kolbo fo go a se kaŋ gonda waddi kaŋ ga caada gumo. A na waddo soogu Yesu boŋo boŋ, waato kaŋ a goono ga goro ŋwaayaŋ nango do.


Pi'ta a'no ensa' tʉuya a'tai, enpɨtʉ'pʉ iya a'ko pe esii'ma, “Ɨmɨrɨ rɨ nɨrɨ Nasare' pon Sises a'kɨron nʉ'pʉ,” ta'pʉ iya ipɨ'. 	 A di Bitros kaŋ go ga caan. A n'a guna ka ne: «Ni mo go Nazara bora, Yesu banda waato.»


Patawon amʉ' uya ɨkʉi e'sinkasa' ene a'tai itemiyatʉ pɨ', to' uya ta'pʉ tiwano' kon pe, “Pʉse rɨ ka'pon esi pe man te'wɨsen pe, parau apai iyapʉrʉnsa' e'tane, kʉrɨ rɨ Papa mɨrɨ waraino kon poni'simanin uya si ima'tanʉkʉ pe man,” ta'pʉ to' uya. 	 Waato kaŋ noodin borey di gondi laalo wo go ga sarku Bulos kamba gaa, i ne ngey nda care se: «Sikka si boro wo boro-wi no. Baa day kaŋ a du ka teeko hasarawo yana, asariya man'a taŋ. Alhakko go a banda, a ga bu mo.»


Mɨrɨpan uya ta'pʉ, “Ka'pon, Papa winon uya e'ne' moronkato' oton eke pe rɨ, mɨrɨpan ewaruma'tɨto' oton Esuwerʉ amʉ' epuru ton uya, use'man nɨto' tʉrawasomanin nan epuru ton uya, mɨrɨ awonsi'kɨ main pɨ' enupanin nan uya, mɨrɨpan wɨto' oton mɨrɨ awonsi'kɨ iye'mʉ'sa'kato' oton itosorʉwano wʉi a'tai uko'man nɨto' ya',” ta'pʉ iya. 	 A ne: «Tilas no kala Boro Izo ma taabi boobo haŋ, arkusey da alfaga beerey da asariya dondonandikoy ma wang'a k'a wi, zaari hinzanta hane mo a ma tun.»


Sises ekanwaka koro'tau tuna kapai, ka' uta'koka e'se'ne' pe ene'pʉ iya, mɨrɨpan uya Ita'kwarʉ u'tɨ wako'wa kasa ene'pʉ tʉpona. 	 Sahãadin-sahãadin, kaŋ a go ga fatta haro ra, a di beena feeri. _Irikoy__ Biya mo, sanda koloŋay cine, go ga zumbu a boŋ.


Serɨ si i'tu'nokon Papa uya eseru aimenkato' esi kamoro serɨ rupɨ ku'nin nan pɨ' esi i'nairon po. 	 Iri ga bay mo kaŋ Irikoy ciito ya cimi wane no borey kaŋ yaŋ doona ka goyey din dumi te boŋ.


Sises esi koro'tau Surusiran po, To' Epoi Itɨ'pʉ Weyu Rʉ'pʉ kupʉ to' uya a'tai, tu'kan kon uya rɨ apurɨ'pʉ, eke Papa tʉrawasooi ti'tuto' ipɨkɨrɨ kupʉ iya ene tʉuya'nokon pɨ'. 	 Saaya kaŋ Yesu go Urusalima* Paska bato* jirbey ra, boro boobo n'a cimandi, waato kaŋ i di alaamey kaŋ a goono ga te.


Meri Mataren mɨrɨ awonsi'kɨ Meri, Isoses san uya mɨrɨ airɨ itʉrʉ ene'pʉ. 	 Maryama Magdaliya bora, da Maryama Yosi nya di nango kaŋ i n'a Yesu gaahamo jisi.


mɨrɨ awonsi'kɨ Sises poro tanporon nɨ ekonekato' pe Papa pokon pe non mɨrɨ awonsi'kɨ ka' po na'ne' rɨ, kʉrɨ rɨ imʉnʉ iye'kwansa' rʉ'pʉ kurusu' po uya tʉusewankamai' pʉra e'nɨto' ku'sa'. 	 A kaan a se mo nga ma hay kulu sasabandi nga do, hala hayey kaŋ go ganda wala hayey kaŋ go beena ra, Almasihu do. Kuro kaŋ Almasihu dooru nga kanjiyaŋ bundo boŋ no ka laakal kana wo daŋ _boro nda Irikoy game ra__.


Kamoro nin iputurʉkapɨ'sa' na'ne' nan esi main awɨrɨ pʉra rɨ. Tʉutapurɨto' kon pe ɨputurʉkapɨtʉ i'se 'nokon to' esi. 	 Zama baa ngey bumbey kaŋ i dambangu siino ga asariya fonda gana, amma i ga ba ngey m'araŋ dambangu zama ngey ma fooma nd'araŋ gaahamey.


Tanporo kamoro wapiya iye'sa' kon esi ama' e' ton, rapumanin nan pe nɨrɨ, e'tane karimeru amʉ' uya to' maimu eta pʉra iyesi'pʉ. 	 Borey kulu kaŋ n'ay jin, zay da komko yaŋ no, amma feejey mana hangan i se.


“Kʉsereutanʉ'tʉu,” ta'pʉ Sises uya, “apʉne pʉra ɨnʉ' rɨ ɨyewa'nomanin pen esi ɨwenaino' pe,” ta'pʉ iya. 	 Yesu ne a se: «Wa s'a gaay, zama boro kaŋ si gaaba nd'araŋ, araŋ do haray no a go.»


“‘Itepuru uya ta'pʉ uyepuru pɨ': “Uyenwo'netʉ winɨ ereutakɨ, ɨyeyaton non tʉrʉ uya pʉkʉ pona a'ta o'koi',”’ tasa'. 	 Rabbi ne ay Koyo se: ‹Ma goro ay kambe ŋwaaro gaa hal ay ma ni ibarey daŋ ni ce taamey cire?›


Mɨrɨpan pɨ', “Enkɨ si, Papa apurɨ auya uya rɨ ɨyepi'tɨsa' man,” ta'pʉ Sises uya ipɨ'. 	 Yesu ne a se: «Ni ma di. Ni cimbeero* na ni no baani.»


Mɨrɨ pe pʉra katɨ, eke pe rɨ ɨsi'nʉnke' pe iye'to' iku'tane auya, ɨyenpɨ'to' iya, mɨrɨ awonsi'kɨ tʉuseta'kai' pʉra iye'to' nurunpa auya, i'tui'ma pʉra Papa e'to' ɨsi'nʉnke' pe uya ayato' esi ɨyera'tɨto' ya'? 	 Wala ni ga donda Irikoy gomno kaŋ ga yulwa gumo, d'a jalla, d'a suuru kuuko no? Ni mana bay kaŋ Irikoy booro goono ga ni daŋ fondo no hala ni ma to tuubiyaŋ do?


“Ti'tui' e'tɨ'; tense e'tɨ' Pari'si amʉ' mɨrɨ awonsi'kɨ Era' uya pʉrowa a'sarutanʉ'to' ike pɨ',” tukai' to' panama'pʉ iya. 	 Yesu n'i gongormandi ka ne: «Araŋ ma te laakal ka haggoy nda Farisi fonda borey dalbuwo*, da Hirodus* borey dalbuwo.»


E'tane parau ku'pɨri pʉro'po isarɨ ene tʉuya'nokon a'tai, a'kwarʉ'pʉ pe to' uya ekama'pʉ, mɨrɨpan kon upirorʉnpɨtʉ'pʉ, 	 Amma waato kaŋ i di a, a go ga dira teeko boŋ, i ho hala biya no. I na jinde sambu ka kaati.


“Apana'tɨ uya 'nokon, ɨnʉ' uya rɨ uyekama a'tai, i'nai rɨ iyesi tukai' ka'pon amʉ' pɨ', Ka'pon, Papa winon uya ekamato' oton i'nai rɨ iyesi tukai' Papa inserʉʉi ton pɨ'. 	 Woodin banda ay ga ne araŋ se: boro kulu kaŋ g'ay seeda borey jine, ay, Boro Izo g'a koy seeda Irikoy malaykey jine.


6 kaisa rɨ wʉi To' Epoi Itɨ'pʉ Weyu Rʉ'pʉ rawɨrɨ, Sises utɨ'pʉ Pe'tani pona, Ʉrasaras, Sises nʉ'mʉ'sa'ka'pʉ iyerikʉ'pʉ apai pata'se' ya'. 	 A cindi jirbi iddu Paska* bato ma to. Yesu kaa Baytaniya, nango kaŋ Liyaziru go, bora kaŋ Yesu tunandi buukoy game ra.


E'tane Sises pɨ' rɨ usauro'nɨ pɨ' to' esi'pʉ, “Eke pe rɨ usewa'noman emapu'tɨ iya pata Isutiya poro rɨ to' enupa ke. Pata Kiyarari po iye'sara'tɨ'pʉ, mɨrɨpan uye'ka'sa' serɨ ya', mɨrɨ pɨ' rɨ to' enupa pɨ' iyesi,” ta'pʉ to' uya. 	 Amma i tonton k'a kankam ka ne: «A goono ga jama zukku ka dondonandiyaŋ te Yahudiya* kulu ra. A sintin za Galili* kal a kaa ne.»


Mɨrɨ tʉpo, enno'sa' kon enna'po'pʉ Surusiran pona Are' Wʉpʉ poi, ɨnnɨ kuru pʉra rɨ, 1 mayirʉ o'koi' rɨ pata pona. 	 Gaa no i ye ka kaa Urusalima ka fun tondo boŋ kaŋ se i ga ne Zeytun* Tondo, kaŋ ga maan Urusalima. Asibti* zaari diraw cine no go Zeytun Tondo da Urusalima game ra.


Mɨrɨ a'tai, Piri' esi ene'pʉ to' uya itekare ekama pɨ' Aso'tas po, siya rɨ pata kaisa rɨ'ne Sisariya pona rɨ. 	 Amma i di Filibos Azatos ra. Kaŋ a goono ga bisa noodin, a na Baaru Hanna waazu kwaarey kulu ra kal a kaa Kaysariya kwaara.


6 kaisa rɨ wʉi tʉpo, Sises uya Pi'ta, Isens, mɨrɨ awonsi'kɨ iyakon Isaan pokon nɨken arɨ'pʉ ta'kɨrɨ wʉ' nakapu pona. 	 Jirbi iddu banda, kala Yesu na Bitros da Yakuba nda nga kayne Yohanna sambu ka kond'ey nga banda tondi kuuku fo boŋ, ngey hinne.


Asakɨrɨ'nan kon warawo' amʉ' ennoko'pʉ to' uya Antiyo' pata pona. To' amʉrasa' a'tai tanporo so'si ta', kareta tʉrʉ'pʉ to' uya to' ena', 	 A binde, kaŋ i n'i sallama, i zulli ka koy Antiyos. Kaŋ i na marga margu, i na tira no i se.


“Ti'tui' e'tɨ',” ta'pʉ Sises uya to' pɨ', “te'mainanpai' e'tɨ' Pari'si amʉ' mɨrɨ awonsi'kɨ Satu'si amʉ' uya pʉrowa a'sarutanʉ'to' ike namai',” ta'pʉ iya. 	 Yesu ne i se: «Araŋ ma haggoy da Farisi fonda borey da Sadusi fonda borey dalbuwo.»


E'tane, “Ketʉipɨtʉi!” ta'pʉ inserʉ uya ipɨ'. “Ɨwɨpʉremato' etasa' Papa uya man. Ɨno'pʉ, Resipe' uya ɨmʉre epoto' oton, mɨrɨpan mese'tɨi' Isaan tukai'. 	 Amma malayka ne a se: «Ma si humburu Zakariya, zama Irikoy maa ni ŋwaara. Ni wando Alizabata mo ga ize alboro fo hay ni se. Ni g'a maa daŋ Yohanna.


Mɨrɨ a'tai si, Pari'si amʉ' uya serɨ ensa' a'tai, ta'pʉ to' uya Sises poitorʉ ton pɨ', “Ɨ'rɨto' pe ɨti'saai kon enta'na pʉrata amʉranʉ'nin nan mɨrɨ awonsi'kɨ tʉmakooikena' nan pokon pe rɨ?” ta'pʉ to' uya. 	 Waato kaŋ Farisi* fonda borey di woodin binde, i ne a talibey se: «Ifo se no araŋ jina bora, da jangal taakoy, da zunubikooney goono ga ŋwa care banda?»


Makoi a'kwarʉ uya e'se'ne' pe ka'pon i'ki'ma'pʉ, mɨrɨpan epa'ka'pʉ iyapai tʉupirorʉnse. 	 Follay laala din na bora kuubi ka nga jinde sambu nda gaabi ka fun a banda.


Esuwerʉ amʉ' uya ta'pʉ, “Main esanon ina, mɨrɨ awɨrɨ ima'tato' pe rɨ iyesi, apʉne pʉra Papa Mumu pe iye'kupʉ pɨ',” ta'pʉ to' uya. 	 Yahudancey tu a se ka ne: «Iri gonda lordi fo, lordo wo boŋ mo a ga hima a ma bu, zama a na nga boŋ himandi Irikoy Ize.»


Mɨrɨ a'tai, Makoi uya Sises arɨ'pʉ wakʉ eke pata pona, mɨrɨpan uya Papa ena' Esuwerʉ amʉ' use'mato', ɨpʉremato' iwʉ' ka'tawon inakapu putu po iye'mʉ'sa'kato' pe ikupʉ'pʉ. 	 Alwaato din gaa no Iblisi* kond'a hala birni* hananta ra, k'a kayandi Irikoy* windo gar'izo boŋ beene.


apurɨto' winɨ esa' wannɨ pe te'sen pata ton mo'kapɨ'nin nʉ'san, ɨsi'kaisa rɨ ekamʉra te'san tʉrawasomapɨ'nin nʉ'san, usauro'nɨsa' rʉ'pʉ ipɨ' epopɨ'nin nʉ'san; rayan amʉ' mʉta a'kopɨ'nin nʉ'san, 	 Cimbeeri ra no i na koytarayyaŋ zeeri, i na cimi goy te, i du alkawliyaŋ, i na muusu beeri yaŋ me daabu.


Sises uya Pari'si amʉ' mɨrɨ awonsi'kɨ Main pɨ' enupanin nan ekama'po'pʉ, “Main awɨrɨ pe' e'nɨ pe iyesi Sapa' a'tai takuru'kenan ka'pon epi'tɨ yau, mɨrɨ pe pʉra kane katɨ?” ta'pʉ iya. 	 Yesu mo tu ka salaŋ asariya* baykoy da Farisi fonda borey se ka ne: «A ga halal* i ma baani nooyaŋ te asibti zaaro ra, wala a si halal?»


Mɨrɨpan iwʉ' ta' iyewomʉ'pʉ, itemiyatʉ pɨ' nin si ta'sii', “Uri'san mʉre, e'mʉ'sa'ka'!” ta'pʉ iya mɨrɨ. 	 Amma Yesu n'a kamba di k'a ce ka ne: «Wandiya, tun!»


“Ɨyekareei rɨ eta uya mɨrɨ ɨri ku'sa' auya tawon nan uye'sa' a'tai,” ta'pʉ kopʉna uya. Kopʉna uya soisa amʉ' auro'ka'pʉ Paarʉ ato' pe to' uya Era' iwʉ' ta', mɨrɨ awonsi'kɨ soisa amʉ' e'to' pe iterasu pe. 	 a ne a se: «Ay ga maa ni sanno waato kaŋ ni kalimakoy to ne.» A lordi ka ne i ma Bulos gaay k'a batu Hirodus faada ra.


Ɨkʉipʉnʉ kon nʉkupʉnʉ rɨ nin kupʉ auya'nokon mɨrɨ,” ta'pʉ iya. “Pʉrau amʉ' ton pen nɨ ina, Papa rɨken kʉrɨ rɨ ina kʉipʉnʉ,” ta'pʉ to' uya. 	 Araŋ wo goono g'araŋ baabo goyey te.» I ne a se: «Iri wo, i mana iri hay zina ra. Iri gonda baaba folloŋ kaŋ ga ti Irikoy.»


tenari'nʉnse pʉra ɨ'rɨ pɨ' rɨ ɨyewa'nomanin kon nʉkupʉnʉ pɨ'. Serɨ esi mɨrɨ to' uya ento' ipɨ', to' uma'ta ekamanin, ɨmɨrɨ'nokon nin si epika'tɨ tane, Papa winɨ. 	 Araŋ ma si humburu baa kayna borey kaŋ yaŋ ga gaaba nd'araŋ. Woodin binde ga ciya i se halaciyaŋ seeda. Amma araŋ wo, a ga ciya araŋ se faabayaŋ seeda kaŋ fun Irikoy do.


Inke rɨ to' enurikʉ'pʉ kʉrɨ rɨ temari'masen uyepʉ i'se, mɨrɨpan kon ena'pʉ e'moronʉ' pe, mɨrɨpan kon nin si e'nʉmʉ'pʉ mɨrɨ. 	 Amma waato kaŋ arhiijo gay hal a ga kaa, jirbi n'i kulu di hal i kani.


Ɨuko'manto' kon pata'se' si'tuyai', Se'tan apon pata'se' yau. I'napai rɨ upɨ' auta'sisa' kon, upɨ' i'napairon tato' auya'nokon nonkasa' auya'nokon pʉra rɨ, Anti'pas, iyawɨrɨ kuru uyekamanin wɨnɨ to' uya koro'tau rɨ apata kon yau mɨrɨ Se'tan uko'manto' yau. 	 Ay bay naŋ kaŋ ni goono ga goro, naŋ kaŋ Saytan* koytaray karga go. Ni go g'ay maa haggoy, ni man'ay cimi fonda ze mo, baa Antipas, ay seeda naanaykoyo jirbey ra, nga kaŋ i wi araŋ game ra, nango kaŋ Saytan goono ga goro.


Urɨ wenai eke pe iyekota'mato' enpoika uya mɨrɨ itenu ya',” ta'pʉ Itepuru uya Ananayas pɨ'. 	 Zama ay g'a cabe hari boobo kaŋ tilas kal a ma taabi haŋ ay maa sabbay se.»


Meruntɨ pe kuru esii'ma enno'sa' kon uya Itepuru Sises e'mʉ'sa'ka'pʉ terikʉ'pʉ apai ekama'pʉ, mɨrɨpan kon pona eke pe rɨ wakʉ nonkasa' tanporo to' pona. 	 Dabari bambata no diyey na ngey seeda no d'a, Rabbi Yesu tunyaŋo boŋ. Gomni bambata mo go i kulu boŋ.


Mɨrɨpan kon utɨ'pʉ ite'matai patawa ye' apɨmu ton itenau'ne, ɨkɨ'pɨ'nʉnpɨtʉi'ma, “Usana!” “Pori' pe kʉrɨ esi mɨrɨ Itepuru ese' yau nʉye'ai'ne'!” “Pori' kʉrɨ rɨ kin Esuwerʉ amʉ' epuru!” ta'pʉ to' uya. 	 i na teenay kambayaŋ sambu ka fatta ka kuband'a. I goono ga kuuwa ka ne: «Hosanna!*» «Albarkante no nga kaŋ goono ga kaa Rabbi maa ra, nga Israyla Bonkoono!»


Mɨrɨpan uya tararan ereutanʉkʉ'pʉ. Mɨrɨ a'tai, asa'rɨ rɨ marɨ Piri' mɨrɨ awonsi'kɨ kwin pʉrataai esa' utɨ'pʉ tuna ka', mɨrɨpan pa'taisima'pʉ iya. 	 A lordi ka ne i ma torka kayandi. I boro hinka zumbu ka furo haro ra, nga, Filibos da mantawo. A te a se baptisma.


kʉrɨ rɨ uriya' tu'kan kon nɨ Esuwerʉ amʉ' uya tʉnonka kon pɨ' Sises piya' tʉutɨto' kon pe mɨrɨ awonsi'kɨ to' uya rɨ apurɨ pɨ'. 	 zama a sabbay se no Yahudance boobo koy ka Yesu cimandi.


“Emennʉ'pʉ rɨ kamoro nin si uyee'pʉ mɨrɨ, mɨrɨpan kon uya ta'pʉ, ‘Ina epuru, mʉra'ta a'kokakɨ ina iwano' pe!’ ta'pʉ to' uya. 	 Kokor banda wandiyo fey din mo kaa ka ne: ‹Rabbi, Rabbi, ma fiti iri se!›


Tenku'nan pɨ' kanan tera'tɨi', “Ɨ'rɨ ta auya kʉrɨ ɨyenu a'kokanin nʉ'pʉ pɨ'?” ta'pʉ to' uya. “Pu'kena' pe iyesi!” ta'pʉ iya to' pɨ'. 	 Woodin sabbay se i ye ka danawo hã koyne ka ne: «Nin wo, ifo no ni ga ne a boŋ za kaŋ a na ni moy fiti?» A ne: «Annabi no.»


“Serɨ esi serɨ pu'kena' pe kuru usenuminkan i'se. 7 kaisa rɨ i'pai na'ne' esi 7 kaisaron wʉ' amʉ', uri'san ereutasa' na'ne' ipo. 	 Neewo no laakal go kaŋ gonda fahamay: Boŋ iyya din ya tondi kuuku iyye no, wo kaŋ boŋ waybora goono ga goro,


Sises uya to' ene'pʉ, mɨrɨpan kon ekama'po'pʉ iya, “Ɨ'rɨ ken si ta e'kwa pe iye'menukasa' esi: “‘Ɨutɨ amɨnin nan neno'ma'pʉ rʉ'pʉ tɨ' enasa' itekun airɨ te'sen tɨ' pe,’ tawon? 	 Amma Yesu na mo sinji i gaa ka ne: «Ifo no woone binde kaŋ i hantum ka ne: ‹Tondo kaŋ cinakoy wangu, nga no ciya cinaro boŋo›?


“Mɨrɨpan pɨ' Epʉra'an uya ta'pʉ, ‘Mosi' mɨrɨ awonsi'kɨ pu'kena' amʉ' auro'ka'pʉ Papa uya, to' uya imenukato' pe, mɨrɨ awɨrɨ pʉra to' esi a'tai, uruwai' awon nɨ e'mʉ'sa'kasa' e'tane to' uya nɨrɨ imaimu etato' oton pen nɨ,’ ta'pʉ iya nin si mɨrɨ ipɨ',” ta'pʉ Sises uya to' pɨ'. 	 Amma Ibrahim ne a se: ‹D'i mana maa Musa nda annabey se, i si hin ey, baa bu-ka-tun fo koy i do.› »


Ta'pʉ iya to' pɨ', “Ɨwɨpʉrema kon a'tai, se kasa mʉkatʉi': “‘Papai, tʉnamasen pe ɨyese' nesii. Ina esa' pe ɨwe'to' nʉyepʉi. 	 Yesu ne i se: «Waati kaŋ araŋ ga adduwa, araŋ ma ne: ‹Ya Baaba, ni maa ma ciya ihanna. Ni koytara ma kaa.


Ka'pon winɨ uneporo'pʉ pen nɨ, mɨrɨ pe pʉra uyenupasa' rʉ'pʉ ipɨ' pen nɨ; e'tane ru'ku, Sises Kʉrai uya enpoika winɨ uneporo'pʉ. 	 Manti boro do no ay n'a ta, i man'ay dondonandi nd'a mo, amma Yesu Almasihu bangandiyaŋo do no ay du a.


Pena Papa Maimu awɨrɨ pʉra me'ta'tʉine' kasa, main awɨrɨ pʉra to' esi moron nʉ'pʉ pe ɨpɨ'nokon usentu'man nɨto' eposa' auya'nokon, 	 Waato araŋ wo, araŋ wangu ka Irikoy gana, amma sohõ araŋ du suuji i ganayaŋ-jaŋa do.


E'tane ɨnʉ' rɨ unurunpayai'ne' ka'pon amʉ' rau nurunpato' oton Papa inserʉʉi ton rau. 	 Amma boro kaŋ n'ay ze borey jine, ay g'a koy ze Irikoy malaykey jine.


Mɨrɨpan pɨ' ta'pʉ to' uya, “E'tane sa'ne mɨrɨ tukai' ɨnʉ' rɨ ɨtonpa ese' pʉra iyesi,” ta'pʉ to' uya. 	 I tu ka ne a se: «Ni dumo ra boro kulu si no kaŋ i g'a ce nda maa woodin.»


Tu'kan pɨ' rɨ Sises ekama'popɨtʉ'pʉ iya, e'tane eikʉ'pʉ iya pen. 	 A soobay ka Yesu hã da sanni boobo, amma a mana tu a se da hay kulu.


Utonpa kon uya entakasa' karimeru mʉre mʉnʉ ke mɨrɨ awonsi'kɨ i'napairon to' nekamanʉ ke, mɨrɨpan kon uya tʉuko'manto' kon tʉrʉ'pʉ tʉusi'nʉmai' pʉra tʉuma'tato' kon pe. 	 I te zaama a boŋ mo Feej'izo kuro da ngey seeda sanno sabbay se. I mana ba ngey fundey mo hal i mana wangu ngey ma bu.


To' e'sara'tɨ'pʉ usauro'nɨ pɨ' tiwano' kon pe. “Apʉne pʉra pʉreti pʉra iyesi pɨ' isaurokʉ mɨrɨ,” ta'pʉ to' uya. 	 Talibey soobay ka care miisi ka ne: «Zama iri sinda buuru no.»


To' i'tu auya'nokon mɨrɨ to' eperu winɨ. Tikʉ kenan apai pe' kʉre' pʉipɨ'nin nan ka'pon amʉ', mɨrɨ pe pʉra pi' rɨ ɨmɨ'nɨ'ta apai? (Kane.) 	 I te-goyey do no araŋ g'i bay. Karji nya gaa i ga hin ka reyzin* ize kosu no? Jeejay ize binde, i g'a kaa yo-karji nya gaa, wala?


Tʉron nɨ ton kanau amʉ' uyee'pʉ Taipiriyas winɨpai'ne, mɨrɨpan e'te'kapɨtʉ'pʉ a'ko pe ka'pon amʉ' anpisin ton uya pʉreti ɨku'pʉ airɨ, Sises uya tenki ta tʉpo. 	 Hi fooyaŋ fun Tiberiya ka maan nango kaŋ i na buuro ŋwa, waato kaŋ Rabbi na saabuyaŋ te banda.


tikin nan Papa, tanporon kon kʉipʉnʉ, tanporon entaino, tanporon poron nɨ mɨrɨ awonsi'kɨ tanporon yawon nɨ. 	 Irikoy folloŋ no go no kaŋ ga ti ikulu Baabo, kaŋ go ikulu boŋ, a go ikulu game ra, a go ikulu ra mo.


ika'sa' kon nɨ emo'kato' pe ma'tanʉ'nin meruntɨrʉ apai, iyemo'kasa' kon Papa munkɨ pe eke pe te'ton kon pe. 	 kaŋ Irikoy ga ngey bumbey mo kaa kambe fumbi tamtaray gaa, hal i ma furo Irikoy izey burcinitara kaŋ gonda darza ra.


“Utɨ'nokon serɨ Surusiran pona. Mɨrɨ yau Ka'pon, Papa winon eparankato' oton use'man nɨto' tʉrawasomanin nan epuru ton mɨrɨ awonsi'kɨ Main pɨ' enupanin nan ena', to' uya eno'mato' oton ima'tato' ya', mɨrɨpan tʉto' oton to' uya Esuwerʉ amʉ' pen ena'. 	 A ne i se: «Wa guna, iri goono ga koy Urusalima. I ga Boro Izo nooyandi alfaga beerey da asariya dondonandikoy se. I ga buuyaŋ ciiti te a se k'a nooyandi dumi cindey se.


Ipun pe ɨpiyau'nokon e'tane pʉra rɨ, iya'kwarʉ pe esi ɨpiyau'nokon. Kʉrɨ rɨ ka'pon mɨrɨ ku'nin nʉ'pʉ pona eseru aimenkato' nonkasa' uya mɨrɨ, mɨrɨ yau esi kasa rɨ. 	 Zama ay no araŋ se haya kaŋ nafa bisa ikulu, kaŋ ay bumbo mo ta. Nga neeya: Almasihu bu iri zunubey sabbay se, sanda mate kaŋ i hantum Irikoy Tira Hanney ra,


E'tane nin si serɨ si Papa i'tu auya'nokon—mɨrɨ pe pʉra ru'ku, Papa uya ɨi'tu kon—nai pe ken si ɨyenna'po kon mɨ ton ɨ'sɨ'mʉnon, ɨri ton eseru ya'? To' uya rɨ pe' aya'sikapʉ kon kanan i'se ɨwesi kon? 	 Amma sohõ kaŋ araŋ ga Irikoy bay, wala a ga bisa ay ma ne Irikoy g'araŋ bay, mate no araŋ ga te ka bare ka ye ndunnya hayey do kaŋ gazanteyaŋ no, yaamoyaŋ mo no? Mate no araŋ ga te ka miila araŋ ma ye hayey din tamtara ra?


Mɨrɨ a'tai si, ka'pon Isairas itese', Esuwerʉ amʉ' usenupato' iwʉ' epuru pe te'sen uyee'pʉ Sises piya'. Mɨrɨpan useremuruku'pʉ Sises pʉta piyau inama tʉuya ekamanin pe, ipawana'tɨ'pʉ iya tiwʉ' ta' iye'to' pe, 	 Guna, boro fo kaa kaŋ a maa ga ti Yayirus. Bora din i diina marga jine boro fo no. A kaa ka ganda biri Yesu jine ka soobay k'a ŋwaaray a ma kaa nga kwaara,


Enno'sa' auya si, tu'kan kon nenton pe. 	 kaŋ ni soola ndunnya borey kulu jine.


Sises piya' tʉuye'sa' kon a'tai, tʉuta'kwarʉpɨ'se kuru, “Tʉpika'tɨsen ye' pe kuru pʉse rɨ ka'pon esi. Ipika'tɨkɨ kuru, 	 Ngey mo, waato kaŋ i to Yesu do, i n'a ŋwaaray da himma ka ne: «Bora kaŋ se ni ga woodin te, a to r'a,


ɨu'tɨkɨ si kurusu' poi, epika'tɨkɨ ɨiwano' pe!” tai'ma. 	 Ma ni boŋ faaba me, ka zumbu kanjiyaŋ bundo wo gaa!»


Eke soisa amʉ' epuru uya, “Ewai',” ta'pʉ tʉpo, Paarʉ e'mʉ'sa'ka'pʉ miye' pona, “E'pana e'tɨ'!” ta'pʉ iya temiyatʉ ke. Tanporo to' e'paka'sa' a'tai, ta'pʉ iya to' pɨ' Esuwerʉ amʉ' maimu yai. 	 Waato kaŋ a yadda a se, Bulos na nga kamba sambu jama se. Nga mo go ga kay fu kaarimi jabey boŋ. Waato kaŋ i dangay sulum, a salaŋ i se da Yahudancey sanni ka ne:


Tʉnkupʉnʉ pokena' rɨ ku'sa' iya mɨrɨ, po'piyun masa' iya upona ukoneka pe uruwai' ya' utʉrʉ e'ma ta'. 	 Waybora te nga hina, a jin k'ay gaahamo tuusu fijiyaŋo se.


Apʉne pʉra enku'tɨnin nan kʉrai amʉ', enku'tɨnin nan pu'kena' amʉ' usenpoikato' oton, mɨrɨpan kon uya i'tuto' ipɨ' ton mɨrɨ awonsi'kɨ eke Papa tʉrawasooi ton ku'to' oton anʉnsa' kon enku'tɨ pe, ikupʉ tʉuya'nokon poken iyesi yau. 	 Zama almasihu, tangari wane yaŋ, da tangari annabiyaŋ ga tun. I ga alaamayaŋ da dambara hariyaŋ cabe hala, nda haŋ kaŋ ga hin ka te no, doŋ i ga baa suubanantey darandi.


Kʉrai Sises poitorʉ pe e'to' pe Esuwerʉ amʉ' pen iwano' pe use'man tʉrawasomanin eseru yau wakʉ Papa ekareei ekama pɨ', Esuwerʉ amʉ' pen enato' pe Papa nanʉmʉnʉ ton wakʉ tʉtʉsan ton pe, Wakʉ A'kwarʉ winɨ iyekonekasa' kon pe. 	 hal ay ma ciya Almasihu Yesu goy-teeri dumi cindey se. Ay goono ga Irikoy goyo te kaŋ ga ti Baaru Hanna feyaŋ, hala dumi cindey kaŋ yaŋ Biya Hanno n'i ciya hanante ma ciya sargay yaddante Irikoy se.


Papa ena' use'man nɨto' tʉrawasomanin nan, Esuwerʉ amʉ' use'mato', ɨpʉremato' iwʉ' erasu ton epuru, mɨrɨ awonsi'kɨ Satu'si amʉ' uyee'pʉ, Pi'ta mɨrɨ awonsi'kɨ Isaan pokon nɨ marɨ usaurokʉ koro'tau. 	 I goono ga salaŋ jama se yaadin cine, kal alfagey da Irikoy windo batukoy jine funa, da Sadusi* fonda boroyaŋ kaa ka kaŋ i boŋ.


Mɨrɨ a'tai, tu'kan pɨ' rɨ to' auro'ka'pʉ iya panton yai. “Umɨ pɨ' te'sen utɨ'pʉ kiyari ye' pɨnse'na tʉpa'karakai'. 	 A na sanni boobo salaŋ i se da misayaŋ ka ne: «Guna, dum'izey sayko fo fatta ka koy dum'izey sayyaŋ.


Mɨrɨ a'tai, Esuwerʉ amʉ' amʉrasa' esi'pʉ mɨ awɨrɨ'nan nɨ, pata emʉ' apaino kon Surusiran pona. 	 A go, Yahudanceyaŋ go no Urusalima ra, kaŋ yaŋ ga humburu Irikoy, kaŋ yaŋ fun ndunnya dumey kulu ra kaŋ go beena cire.


Itekare pe' iye'menukasa' ennin nan pen ɨmɨrɨ'nokon: “‘Tɨ' ɨutɨ amɨnin nan neno'ma'pʉ enasa' itekun airon tɨ' pe; 	 Wala araŋ mana sanno wo kaŋ go Irikoy Tira Hanna ra caw no? ‹Tondo kaŋ cinakoy wangu, nga no ciya cinaro boŋo.


Si'tipʉn, eke rɨ Papa uya wakʉ nonkasa' esa' mɨrɨ awonsi'kɨ tʉmeruntɨrʉ kenan uya, eke pe rɨ a'kwarʉpɨ'nin mɨrɨ awonsi'kɨ i'tuto' ipɨkɨrɨ rɨ kupʉ'pʉ ka'pon amʉ' koro'tau. 	 Istifanos mo, kaŋ to nda gomni da dabari, na dambara hari da alaama bambata yaŋ te borey game ra.


I'tu uya umaimu etanin pe rɨ ɨwesi tɨwɨrɨ rɨ, e'tane ta uya rɨ nin pʉsamoro iye'soto'pɨ'sa' kon na'ne' uya rɨ nin apurɨto' pe uyenno'sa' auya tukai',” ta'pʉ iya. 	 Ay ga bay mo kaŋ ni ga maa ay se alwaati kulu, amma ay na woodin ci jama kaŋ goono ga kay ne se, zama i ma cimandi kaŋ ni n'ay donton.»


Raan'pu uya pata wei'tɨsa' usento' oton pen nɨ kanan ayau, mɨrɨ awonsi'kɨ temari'masen uri'san mɨrɨ awonsi'kɨ itaan'pʉ maimu usetato' oton pen nɨ kanan ayau. Ɨpoitorʉ ton kʉrʉpo'po pɨ' te'san esi'pʉ eke ton kuru rɨ serɨ yau mɨrɨpan enwoke' pe ɨwe'to' ke tanporo tʉpataron kon ka'pon amʉ' ano'ma'pʉ auya. 	 Fitilla kaaro mo si ye ka kaari ni ra hal abada. Arhiiji da wayhiiji jinde mo, i si ye ka maa r'ey ni ra hal abada. Zama ni fatawc'izey wo ndunnya boro beerey no, zama ndunnya dumey kulu, ni n'i halli nda ni moodabal teeyaŋo.


“Mɨrɨpan pɨ' itepuru uya ta'pʉ, ‘Amaimu ke rɨ ɨyeseru aimenka uya mɨrɨ, ɨmɨrɨ ɨri rɨ ipoitorʉ! I'tu auya si sa'man pe esi, unpata'tɨ'pʉ pen nɨ mo'kanin pe, mɨrɨ awonsi'kɨ unpɨmɨ'pʉ pen nɨ anʉnnin pe? 	 Koyo ne a se: ‹Ni me sanno boŋ no ay ga ciiti ni se, nin, tam laalo! Manti ni bay kaŋ ay ya boro no kaŋ cine ga gaabu? Ay ga sambu hari kaŋ ay mana jisi, ay ga wi mo hari kaŋ ay mana duma.


Apʉne pʉra tanporon nɨ iye'menupɨ'sa' na'ne' e'menupɨtʉ'pʉ uyenupanin kon pe, imoronka winɨ mɨrɨ awonsi'kɨ iye'menukasa' itekare uya tʉpori'mai', e'ku'nɨto' epoto' pe. 	 Zama hay kulu kaŋ i n'i hantum doŋ, i n'i hantum zama iri ma dondon se, hal iri ma du beeje suuro da bine-gaabo do kaŋ Irikoy Tira Hanney g'iri no.


“Kʉrɨ rɨ urɨ, ukayai'ne ko,” ta'pʉ Sises uya. “Uwarinpa auya'nokon pe iyesi yau, tɨwɨ pʉsamoro ka'pon amʉ' nʉtɨi,” ta'pʉ iya. 	 Yesu tu i se ka ne: «Ay jin ka ci araŋ se ka ne ay no ga ti NGA. D'ay no araŋ go ga ceeci, wa fay da borey wo, i ma ngey koyyaŋ te.»


Asa'ron kon ka'pon amʉ' usenpoika'pʉ a'kwa pe kuru, Mosi', mɨrɨ awonsi'kɨ Iraisa, 	 Guna mo, kala boro hinka goono ga salaŋ d'a, kaŋ ga ti Musa nda Iliya.


E'tane Papa uya i'mʉ'sa'ka'pʉ eri'nɨto' apai. 	 Amma Irikoy n'a tunandi ka kaa buukoy game ra.


Serɨ ensa' tʉuya'nokon a'tai, Pari'si amʉ' uya Sises ekama'po'pʉ, “Ɨ'rɨ pe iyesi pɨ' Main uya tʉku'sen pen nɨ Sapa' a'tai tasa' rʉ'pʉ kupʉ auya'nokon Sapa' a'tai?” ta'pʉ to' uya. 	 Kala Farisi fonda boro fooyaŋ ne: «Ifo se no araŋ goono ga te haŋ kaŋ mana halal* i ma te asibti zaari ra?»


E'tane use'man nɨto' tʉrawasomanin nan epuru ton eke ton kuru mɨrɨ awonsi'kɨ Esuwerʉ amʉ' epuru ton uya ka'pon amʉ' pori'ma'pʉ to' uya Parapas ekama'poto' pe inonkato' pe iya, Sises ma'tanʉkʉi'ma. 	 Amma alfaga beerey da arkusey hin jama ka naŋ i ma ŋwaaray ka ne ngey ga ba Barabbas, day i ma Yesu wo halaci.


Papa, iyapiyo' pe e'to' tanporo uyewan a'kɨrɨ Imu ekareei wakʉ ekama uya yau, esi uyekamanin pe inke rɨ uyenu yau ɨkupʉ uya 'nokon 	 Zama Irikoy, kaŋ se ay ga may d'ay bina kulu a Izo Baaru Hanna ra, nga ga ti ay seeda, kaŋ alwaati kulu ay g'araŋ ciine te ay adduwey ra.


e'tane tʉron nɨ main e'tʉrawasoma ene uya upun pʉ'kʉ ton yau, usenuminkato' iwano' main pokon pe usewa'noma kupʉ iya, mɨrɨpan uya ukoneka main iwano' makoi na'si'pʉ pe, te'tʉrawasomasen upun pʉ'kʉ ton yau. 	 amma ay go ga di asariya waani fo ay gaaham jarey ra, kaŋ goono ga tangam da haŋ kaŋ ay laakalo ga yadda nd'a. A goono g'ay daŋ tamtaray ra zunubi asariya se, nga kaŋ go ay gaaham jarey ra.


To' soisaai amʉ' wɨnɨ'pʉ supara kaware pon mʉta yapai tepa'kasen uya, mɨrɨpan tanporon kon toron amʉ' uya i'se te'to' kon pʉ'kʉ pona rɨ to' pun anɨ'pʉ. 	 I na boro cindey mo wi da bariyo kaarukwa takuba, sanda wo kaŋ goono ga fun a meyo ra nooya. Curey kulu kungu nd'i hamo mo.


Usewa'noman esi'pʉ Epʉn po. Maikarʉ mɨrɨ awonsi'kɨ itinserʉʉi amʉ' uya urupere ewa'noma'pʉ, mɨrɨpan kon ewa'noma'pʉ urupere mɨrɨ awonsi'kɨ itinserʉʉi ton uya. 	 Wongu te beena ra mo. Munkayla nda nga malaykey goono ga tangam da dodo-beero. Dodo-beero mo da nga malaykey tangam d'ey.


E'tane rɨ, ɨmɨrɨ'nokon a'naino kon amakooi kon esi pen ɨyesa' kon pe, e'tane Iya'kwarʉ, Papa A'kwarʉ uko'mamʉ yau ayau'nokon. Mɨrɨ awonsi'kɨ ɨnʉ' rɨ esi yau Kʉrai A'kwarʉ esa' pe pʉra, Kʉrai iwano' pe pʉra rɨ iyesi. 	 Amma araŋ wo, araŋ siino ga Adam-ize daa laalo gana, amma Biya _Hanno__ no araŋ goono ga gana, za kaŋ Irikoy Biya go araŋ ra da goray. Day boro kulu kaŋ sinda Almasihu Biya manti a wane no.


E'tane serɨ pe nin si, uyauron nin nʉ'pʉ kon ya' eri'nɨ winɨ, emo'kan nɨsa' main apai emenna' Iya'kwarʉ eseru yau iyapiyo' pe e'nɨto' kon pe, mɨrɨ awonsi'kɨ penaro' iye'menukasa' main awɨron pen nɨ. 	 Amma sohõ kaŋ Irikoy n'iri feeri asariya gaa, za kaŋ iri bu haya kaŋ n'iri gaay doŋ se, iri goono ga may Irikoy se fondo taji ra, Biya Hanno wano, manti fondo zeena boŋ _asariya tira__ biir'izey _kaŋ go hantumante__ wane.


mɨrɨpan utɨ tʉusene'pʉ tʉpo, inke pʉra rɨ mɨrɨ kasa tesi tukai' tʉusene'pʉ pu'tɨka'nʉkʉ iya. 	 A ma nga boŋ guna ka dira, amma sahãadin-sahãadin no a ga dinya nga moyduma alhaalo gaa.


Tʉron nɨ ton uta'pokʉ'pʉ tɨ' pe te'sen ya', eke pe pʉra te'sen non ya'. Inke pʉra iya'ta'pʉ, apʉne pʉra i'nau pʉra non esi ke. 	 Afooyaŋ mo kaŋ tondi batama boŋ, nangu kaŋ sinda laabu boobo. Sahãadin-sahãadin i fun, zama laabo si baa.


Asa'rɨ wʉi ennoko tʉpo mɨrɨ yau, mɨrɨ tʉnɨnse Sises utɨ'pʉ Kiyarari pona. 	 Jirbi hinka din banda a dira noodin ka koy Galili.


Mɨrɨ a'tai, ta'pʉ iya ipɨ', “E'mʉ'sa'ka', enta. Papa apurɨ auya uya rɨ ɨyepi'tɨsa' man,” ta'pʉ Sises uya ipɨ'. 	 Yesu ne a se mo: «Tun ka koy ni koyyaŋ. Ni cimbeero no ka ni no baani.»


Ɨri a'kwarʉ upirorʉmʉ'pʉ, mɨrɨpan uya warawo' mʉre ennoko'pʉ yai ipan pe, mɨrɨpan epa'ka'pʉ. Warawo' mʉre esi'pʉ eke' kasa, mɨrɨpan tu'kan kon uya, “Iyeri'sa',” ta'pʉ. 	 Waato kaŋ a kuuwa ka zanka kuubi-kuubi gumo-gumo, a fun zanka banda. Zanka te sanda buuko, hala borey baayaŋ kulu ne: «A bu.»


Ipoitorʉ ton utɨka'sa' esi'pʉ kanau yau 3 mayirʉ, 4 mayirʉ e'to' airɨ rɨ, mɨrɨ a'tai Sises uyepʉ ene'pʉ to' uya tuna pʉro'po. A'ko pe kanau piya' iyepʉ a'tai, to' etʉipɨtʉ'pʉ. 	 Waato kaŋ i na hiyo fun sanda kilometar gu wala iddu cine, i na Yesu fonnay. A goono ga dira teeko boŋ ka maan hiyo gaa. Kal i humburu.


Sises uya ta'pʉ to' pɨ', “Ipoken pʉra pe' ɨwesi kon pen mɨrɨ iye'menukasa' itekare mɨrɨ pe pʉra Papa meruntɨrʉ i'tu auya'nokon pʉra iyesi pɨ'? 	 Yesu mo ne i se: «Haŋ kaŋ se araŋ ga harta neeya: zama araŋ si Tawretu* nda Zabura* nda Annabey* Tirey bay, araŋ mana Irikoy hino mo bay.


Mɨrɨ eta tʉuya'nokon a'tai, to' enu ya' si iyena'pʉ Sises maimu rʉ'pʉ. 	 Wayborey fongu nd'a sanney.


Ɨmɨrɨ'nokon tenku'na' nan, Pari'si amʉ'! Wapiya kuru iyau a'sawʉ kon, aparapii kon ikorʉkaka'tɨ'. Mɨrɨ a'tai, iya'poi esi mɨrɨ wakʉ pe rɨ nɨrɨ. 	 Nin, Farisi fonda boro, danaw, ma gullayzo da gaaso ra haray nyun jina, a banda mo ga hanan.


Apʉne pʉra ɨyenpai'nokon iyesi mɨrɨ awonsi'kɨ ika'nɨ' pʉra rɨ iyesi, apʉne pʉra takuru'ke iyesi tawon etasa' auya'nokon pɨ'. 	 A faaji gumo araŋ kulu se, a bine sara gumo mo zama araŋ maa baaru kaŋ a jante.


I'nai rɨ sa'ne main esi tanporon iwa rɨ ekorʉka i'se mʉn ke, apʉne pʉra mʉn utɨsa' pʉra iye'tane makoi pɨ' usentu'man pʉra rɨ iyesi. 	 Boro ga hin ka ne kaŋ i ga hayey baayaŋ kulu hanandi nda kuri asariya boŋ. Da kuri mana dooru mo, yaafa si no.


Mɨrɨpan tanʉnse to' uya eno'ma'pʉ kiyari e'kwa yapai, mɨrɨpan wɨnɨ'pʉ to' uya. 	 I n'a di k'a catu kalo banda k'a wi.


Iyepiya'tɨ koro'tau, ipoitorʉ uya eke kuru rɨ ipʉrataai ko'manʉ'pɨ'nin nʉ'pʉ nee'pʉ ipiya'. 	 Waato kaŋ a sintin k'a lasaabu, kal i kande tam fo kaŋ koyo g'a gana zambar hala sorro zambar way.


Apurɨ pɨ' to' esi'pʉ, apʉne pʉra enwoke' pe tesi ke to' ewansiukapɨtʉ'pʉ iya, inke rɨ. 	 I goono ga hangan a se mo, zama za gayyaŋ no a goono g'i dambarandi nda nga moodabalo.


Ɨnekamapai e'ai' ɨpɨ'nokon, sa'man pe kuru iye'tʉrawasoma ɨiwano' kon pe, mɨrɨ awonsi'kɨ Ʉrawote'siya mɨrɨ awonsi'kɨ Era'poris pon kon iwano' pe. 	 Zama ay g'a seeda: a go ga taabi araŋ se gumo, da ngey mo se kaŋ yaŋ go Lawodisiya da Hiyarapolis.


Tanporo serɨ ton makoi eseru ton epa'kasa' ka'pon apai uya ɨri pe rɨ ikupʉ,” ta'pʉ iya. 	 Hari laaley wo dumi kulu no ga fatta boro bina ra ka boro ziibandi.»


Temekon tʉtʉse iwoi mʉre ta'sii' isoto'ka'pʉ iya to' koro'tau, mɨrɨpan uya ta'pʉ to' pɨ', 	 Kal a na zanka kayna fo sambu k'a kayandi i bindo ra. A n'a ganday ka ne i se:


Sises uya serɨ etasa' a'tai, isewansiuka'pʉ ipɨ' era'tɨi'ma anpisin ka'pon amʉ' tʉpɨkɨrɨ te'san winɨkʉi' ta'pʉ, “Ta uya serɨ ɨpɨ'nokon, ɨnʉ' rɨ eposa' uya pʉra rɨ man Esuwerʉ amʉ' koro'tau eke rɨ serɨ waraino apurɨto',” ta'pʉ iya. 	 Waato kaŋ Yesu maa sanney wo, kal a dambara nda bora. A bare marga kaŋ goono g'a gana din gaa ka ne: «Ay ga ci araŋ se: ay mana di cimbeeri* gaabikooni sanda woone cine, baa Israyla ra.»


Isens, Pi'ta mɨrɨ awonsi'kɨ Isaan, anʉnsan kon itepuru ton pe uya urɨ mɨrɨ awonsi'kɨ Panapas a'si'pʉ temiyatʉ kon enwo'netʉ ke tʉtonpa kon pe, wakʉ nonkasa' uyena' to'ka'nʉkʉ tʉuya'nokon a'tai. To' uya ewai' ta'pʉ, ina utɨto' pe iyesi a'tai Esuwerʉ amʉ' pen ton piya', mɨrɨ awonsi'kɨ kamoro Esuwerʉ amʉ' piya'. 	 Yakuba nda Kefas da Yohanna, kaŋ yaŋ ga ti bonjareyaŋ di gomno kaŋ Irikoy n'ay no. Waato din gaa binde, i na baakasinay daŋyaŋ kambe no in da Barnaba se hal iri ma koy dumi cindey do, ngey mo ma koy Yahudancey do.


Mɨrɨ e'tane rɨ, tʉron nɨ ton uta'pokʉ'pʉ wakʉ non ya', mɨrɨpan uwa'ta'pʉ, mɨrɨpan epeta'pʉ tʉron nɨ ton esi'pʉ 30 kaisa rɨ ite'kwa iteperu, tʉron nɨ 60, mɨrɨ awonsi'kɨ 100 kaisarɨ rɨ ite'kwa e'to' airɨ inpɨmɨ'pʉ entai rɨ,” ta'pʉ iya. 	 Afooyaŋ mo kaŋ laabu hanno ra. I beeri gumo ka tonton hal i hay, afooyaŋ no waranza, afooyaŋ waydu, afooyaŋ mo zangu.»


Ka'pon uya ipana'tɨ'pʉ, “Asan mɨrɨ awonsi'kɨ ayakon non e'soto'pɨ'sa' man pʉroroi po. Ayauro'kapai to' esi,” ta'pʉ iya. 	 Kala boro fo ne a se: «Guna, ni nya da ni nya izey neeya taray, i ga ba ngey ma salaŋ da nin.»


Piri' uya ta'pʉ, “Uyepuru, ikʉipʉnʉ enpoikaka'kɨ ina ena'; mɨrɨ rɨken i'se ina esi mɨrɨ,” ta'pʉ iya. 	 Filibos ne a se: «Rabbi, ma Baabo cab'iri se, a ga wasa iri se.»


Mɨrɨ pe iyesi pɨ', kʉkʉkʉ pe te'sen ɨyemekon kon mɨrɨ awonsi'kɨ ɨ'sɨ'mʉn ɨyese'mu kon imeruntɨtanʉ'tɨ'. 	 Woodin sabbay se, w'araŋ kambe fargantey d'araŋ kanjey kaŋ jaŋ gaabi mo gaabandi.


Ikaimaka'sa' pe ɨwesi kon mɨrɨ main kanyauro'kayatʉi'ne' ike uriya'. 	 Baa sohõ araŋ wo hananteyaŋ no, sanno kaŋ ay ci araŋ se sabbay se.


Utɨn pɨ' Sises e'sara'tɨ koro'tau, ka'pon eka'tunsa' uyee'pʉ, mɨrɨpan e'sekunka'pʉ irau, mɨrɨpan uya ekama'po'pʉ, “Wakʉ, Ti'sa, ɨ'rɨ kuru ku'to' uya esi tɨwɨrɨ uko'man nɨto' epoto' pe uya?” ta'pʉ iya. 	 Waato kaŋ Yesu dira ka koy fonda ra, boro fo kaa a do da zuray ka sombu a se. A na Yesu hã ka ne: «Alfa hanno, ifo no ay ga hima ka te hal ay ma du fundi hal abada ka tubu?»


“Mɨrɨ pe iyesi pɨ', utonpa ton, i'tu auya'nokon i'se esi Sises poro makoi pɨ' usentu'man, usekama ɨpɨ'nokon. 	 Araŋ ma bay mo, ay nya-izey, bora din do no i goono ga zunubi yaafayaŋ waazu araŋ se.


Isose' nɨrɨ si utɨ'pʉ mɨrɨ Nasare', Kiyarari pon ponsi'kɨ, Isutiya pona Tepi' pata'se' Pe'teri'en itese' pona, apʉne pʉra Tepi' pa rʉ'pʉ pe tesi pɨ'. 	 Yusufu mo ziji ka fun Nazara kwaara ra, Galili* laabo do, ka koy Yahudiya laabo ra, hala Dawda kwaara do, kaŋ se i ga ne Baytlahami, zama nga wo Dawda dumi no, d'a kuray boro mo.


“Ataan'pʉ ikɨ'mata ɨuye'kapʉ pa kanan serɨ ya',” ta'pʉ Sises uya. 	 Yesu ne a se: «Koy ka ni kurnyo ce ka kaa ne.»


Apʉne pʉra Papa i'tu tane to' uya, Papa pe to' uya apurɨpɨtʉ pʉra iyesi, to' uya tenki ta pʉra rɨ iyesi ipɨ', e'tane to' usenuminkato' esi iwotori'pɨ pʉra rɨ mɨrɨ awonsi'kɨ emepo pʉn to' ewan ewarumamʉ'pʉ. 	 Zama baa kaŋ borey bay kaŋ Irikoy go no, i man'a beerandi sanda Irikoy no, i man'a saabu mo, amma i daray ngey fonguyaŋey ra, i biney kaŋ sinda laasabu mo te kubay.


uye'nɨpai'nokon si a'ko pe Papa piya' wakʉ pe itewan, apurɨto' esa' pe uyewan kon yau, iyepai'pai'masa' ukorʉkanin kon pe ɨri ku'nin nʉ'pʉ pe usi'tun nɨto' apai mɨrɨ awonsi'kɨ upun kon iyekorʉkasa' pe esukenan tuna ke. 	 Yaadin gaa, kal iri ma maan nda bine cimikoy, da cimbeeri daahirante, da bine kaŋ nyun ka hanan ka fay da bine lasaabu laalo kulu, da gaahamyaŋ kaŋ i nyumay da hari hanno.


To' ekepu nonkasa' e'to' oton eke pata e'ma tau, kurusu' pona tepuru kon pokapɨtʉ'pʉ yau. Mɨrɨ pata ese' ekamanin pe to' nesakʉ'pʉ esi Satan mɨrɨ awonsi'kɨ Isi'. 	 I buukoy mo ga kani birni bambata fonda ra, birno kaŋ se i ga ne da misa Saduma* nda Misira, nango kaŋ borey n'i Rabbo kanji mo nooya.


Soisa amʉ' epuru uya Sises ekareei eta'pʉ, mɨrɨpan uya Esuwerʉ amʉ' epuru ton ennoko'pʉ ikɨ'mai' tʉpoitorʉ epi'tɨi' iye'to' pe. 	 Kaŋ a maa Yesu baaro, a na Yahudance arkusuyaŋ donton a do k'a ŋwaaray a ma kaa ka nga bannya no baani.


“Itepuru, ɨnʉ' pʉra rɨ man,” ta'pʉ iya. “Urɨ uya rɨ nɨrɨ si ɨri ta pe ɨyeno'mato' pʉra man. Enta si, makoi yau ɨuko'manto' tʉnonkai',” ta'pʉ iya. 	 Waybora ne: «Boro kulu si no, ya Rabbi.» Yesu mo ne: «Ay mo si ni ciiti ka zeeri. Ma koy ni koyyaŋ. Ma si ye ka zunubi te koyne.»


Mɨrɨ ema'sa' yau, ti'ta kon po tʉutɨsan soisa amʉ' enna'po'pʉ Surusiran pona tʉron kon kaware pon kon soisa amʉ' utɨ tane Paarʉ a'kɨrɨ Sisariya pata ya'. 	 A wane suba mo i naŋ bari-karey ma koy a banda. Soojey mo ye ngey fuwo do.


Kariyo esi a'tai Roman amʉ' kopʉnaai pe, A'kaya pata epuru pe a'samʉtʉ ya' tʉwenai, Esuwerʉ amʉ' uya Paarʉ a'si'pʉ, mɨrɨpan kon uya inee'pʉ ko'tʉ pɨ' e'nɨ iwʉ' ta'. 	 Amma waato kaŋ Galliyo gonda Akaya koytara, Yahudancey tun ka gaaba nda Bulos me folloŋ. I kond'a ciiti karga do


tanporon kon eseru aimenkase'na, mɨrɨ awonsi'kɨ Papa uya tasa' pen nɨ awɨrɨ te'san eno'mase'na, Papa uya tasa' pen nɨ awɨrɨ te'san nʉkupʉ'pʉ Papa uya tasa' pen nɨ awɨrɨ te'san eseru yau, mɨrɨ awonsi'kɨ tanporon nɨ ɨsɨ pe Papa uya tasa' pen nɨ awɨrɨ te'san tʉmakooikena' nan usauro'sa' rʉ'pʉ ewa'noma pe,” ta'pʉ iya. 	 zama a ma ciiti te borey kulu se ka borey kulu kaŋ wangu Irikoy zeeri mo ngey Irikoy wangay goyey kaŋ i te Irikoy wangay ra sabbay se, da sanni yaamey kulu kaŋ zunubikooney kaŋ yaŋ ti Irikoy wangey salaŋ a boŋ sabbay se.»


A'sisa' pe Itepuru iwano' pe esi koro'tau, ipan pe ayapiyo'ma uya 'nokon ɨuko'mamʉ kon pa uko'man nɨto' yau ikɨ'masa' kon pe te'san pe anʉnsa' auya'nokon na'ne' yau. 	 Ay mo, kaŋ ga ti kas'ize Rabbi se, ay g'araŋ yaamar araŋ ma diraw te kaŋ ga saba nda ceeyaŋo kaŋ i n'araŋ ce d'a.


Ɨ'rɨ pɨ' rɨ usaurokʉ pen Kʉrai nʉkupʉ'pʉ uporo pɨ' rɨken Esuwerʉ amʉ' pen arɨ pɨ' Papa Maimu awɨron kon pe usauro'sa' rʉ'pʉ mɨrɨ awonsi'kɨ unkupʉ'pʉ winɨ— 	 Zama ay si te bine-gaabi ka hay kulu sanni te, kala day hayey din kaŋ Almasihu te ay do, kaŋ yaŋ naŋ dumi cindey n'a gana, _ay__ sanno d'_ay__ te-goyo do.


E'tane, ipan pe Pari'si amʉ' mɨrɨ awonsi'kɨ Main pɨ' enupanin nan usakorota'pʉ. “Ɨ'rɨ pe iku'pai nai?” tukai' to' usaurokʉ'pʉ. 	 Amma ngey wo te bine hal i ga ba ka follo. I saaware ngey game ra haŋ kaŋ ngey ga te Yesu se.


Se pe rɨ e'tane sepan kon kuru nɨrɨ Papa munkɨ amʉ' o'koi' kuru, serɨ wakʉ nonkasa' ke urepa'pʉ: Esuwerʉ amʉ' ton pen ena' iwarinpa pokena' pen nɨ eke Kʉrai iwano' ekamanin pe. 	 Ay wo kaŋ ti hanantey kulu ra ikayna, ay se no Irikoy na gomno wo no ay ma Almasihu arzaka waazu dumi cindey se. Arzako wo, boro fahamay si to a me.


Isose' mɨrɨ awonsi'kɨ Meri uya Main, Mosi' winon awɨrɨ ekorʉkan eseru entun nɨ tʉpo tʉku'sen kupʉ'pʉ. Mɨrɨ tʉpo, tʉmʉre kon arɨ'pʉ to' uya Surusiran pona itʉse'na Itepuru ena'. 	 Waato kaŋ i hanandiyaŋo jirbey to mo, Musa asariya* boŋ, kal i konda Yesu hala Urusalima* kwaara zama i m'a salle Rabbi se.


E'tane to' eikʉ'pʉ iya, “Ui'kiyari esi mɨrɨ moro ɨni'tunʉ kon pen nɨ,” ta'pʉ iya. 	 Amma a ne i se: «Ay gonda ŋwaari kaŋ ay ga ŋwa kaŋ araŋ si bay.»


Era'tɨtɨ' amakooi kon apai. Ikupʉ auya'nokon pʉra iyesi yau, inke pʉra uyepʉ mɨrɨ ɨpiya'nokon to' ewa'nomase'na, mɨrɨ unta apai tepa'kasen supara ke. 	 Ma tuubi fa! Da manti yaadin, ay ga kaa ni do da waasi, ya wongu nd'ey d'ay meyo takuba.


Ka'pon nonka'pʉ iya usewa'noman ku'sa' iya pɨ' mɨrɨ awonsi'kɨ ka'pon nɨrɨ wɨsa' iya pɨ' a'sisa' rʉ'pʉ, to' nekama'po'pʉ, Sises nonkai'ma i'se to' e'to' ya'. 	 Bora kaŋ i daŋ kaso ra murteyaŋ da boro-wiyaŋ se, kaŋ borey ŋwaaray, a n'a taŋ, amma a na Yesu no i miila boŋ.


Mɨrɨ ema'sa' yau, Sises ekoneka'pʉ Kiyarari pona tʉutɨto' pe. Piri' eporo'pʉ iya, ta'pʉ iya ipɨ', “Upɨkɨrɨ ɨsi'kɨ.” 	 A wane suba, Yesu ga ba nga ma koy Galili* laabu. A di Filibos. Yesu ne a se mo: «Ay gana.»


Ɨyenu uya ɨye'makoima emapu'tɨ pe iyesi yau, imo'kakɨ. Wakʉ iwa pe rɨ iyesi mɨrɨ tikin nɨ itenu tɨwɨrɨ rɨ uko'man nɨto' ya' ɨyepa'ka a'tai, asa'rɨ itenu ɨyeno'ma entai ya'mu pʉn ekota'man nɨto' ya'. 	 Da ni mwa na ni daŋ ni ma taali te, m'a dagu! Ni ma furo Irikoy koytara ra mo-fo-koy ga bisa ni se i ma ni catu danji bango ra nda ni mo hinka.


To' pa'sima pɨ' te'san ka'pon amʉ' eka'tumʉ'pʉ pata pona itekareei ekamase'na, umɨ yau'ne rɨ te'san pana'tɨ'pʉ to' uya. Iye'ku'sa' rʉ'pʉ ense'na ka'pon amʉ' utɨ'pʉ. 	 I kurukoy mo zuru ka koy ka baaro ci kwaara nda kawyey ra. Ngey mo koy ka di haŋ kaŋ te.


“Ɨ'rɨ ton si e'kupʉ'pʉ?” ta'pʉ nin si Sises uya mɨrɨ ipɨ'. “Mɨ ton sa'ne, Sises, Nasare' pon pɨ' iye'ku'sa' rʉ'pʉ. Pu'kena' pe sa'ne iyesi tukai', Papa ni'tunʉ, ka'pon amʉ' rɨ nɨrɨ ni'tunʉ, meruntɨ pe tʉusauro'sen, mɨrɨ awonsi'kɨ ɨ'rɨ rɨ ku'nin meruntɨ pe. 	 A ne i se: «Hari woofo yaŋ?» I ne a se: «Yesu, Nazara bora ciine, kaŋ ga ti annabi kaŋ gonda dabari goy ra da sanni ra, Irikoy jine da jama kulu jine mo.


Era' uya tentu'pʉ weyu rʉ'pʉ kupʉ esi'pʉ iyenta'nato' mɨrɨ awonsi'kɨ Eratiyas mʉre umanumʉ'pʉ to' iwano' pe. Serɨ uya Era' kupʉ'pʉ ipan pe rɨ pori' pe, 	 Amma waato kaŋ Hirodus hayyaŋ zaaro kaa ka to, Hirodiya ize wandiyo gaan i jama bindi ra, hal a kaan Hirodus se.


e'tane aiko rʉ'kwɨ mʉra'ta mɨrɨ awonsi'kɨ aiko rʉ'kwɨ asanta esi wakʉ uko'man nɨto' ya' utɨn e'ma pe, e'tane tu'kan kon pen nɨ utɨto' iyawɨrɨ,” ta'pʉ Sises uya. 	 Zama fonda kaŋ ga koy fundi do din, a meyo ga kankam no, fonda mo ga mari, a duukoy mo si baa.


Tu'kan kon ka'pon amʉ' uyee'pʉ ipiya'. Ta'pʉ to' uya, “Isaan uya i'tuto' ipɨkɨrɨ kupʉ'pʉ pen, e'tane tanporon Isaan usaurokʉ'pʉ pʉse pɨ' esi i'napai rɨ,” ta'pʉ to' uya. 	 Boro boobo kaa a do ka ne: «Sikka si, Yohanna mana alaama kulu te, amma hay kulu kaŋ Yohanna ci bora din boŋ, cimi no.»


E'tane ɨ'rɨ rɨ ɨnku'pai pʉra esi'pʉ ewai' tasa' auya pʉra iye'tane, ɨnku'pai ɨwe'to' kupʉ pa ɨiwano' pe ɨmɨrɨ ta'kwarʉkai' pʉra. 	 Amma ay mana ba ya hay kulu te d'ay mana ni miila hã, hala ni gomno ma si bara sanda tilas wane, amma danga ni boŋ yaddayaŋ wane.


Pari'si amʉ', Main pɨ' enupanin nan nɨrɨ, usenuminka'pʉ tiwano' kon pe, “Ɨnʉ' pʉse rɨ ka'pon Papa sapema pe rɨ tʉusauro'sen? Papa rɨken Kʉrɨ rɨ makoi pɨ' tʉusentu'masen!” ta'pʉ to' uya. 	 Asariya dondonandikoy da Farisi fonda borey sintin ka miila ngey biney ra ka ne: «May no boro wo kaŋ ga Irikoy kayna? May ka bara nda dabari kaŋ ga zunubi yaafa da manti Irikoy hinne?»


Pata eposa' tʉuya a'tai, Papa uya eke pe rɨ wakʉ nonkasa' to' pona ene'pʉ iya. Pori' pe iyesi'pʉ, mɨrɨpan uya to' pori'mapɨtʉ'pʉ miyarɨ rɨ Sises apurɨnin nan pe to' e'to' pe tanporo tewan kon pokon pe. 	 Nga mo, waato kaŋ a kaa noodin, a di Irikoy gomno mo, kal a farhã. A n'i kulu yaamar ka ne i ma lamba Rabbi gaa da anniya.


Mɨrɨ a'tai rɨ, Sises uya ta'kwarʉ yau i'tu'pʉ to' usenuminka tewan kon yau, mɨrɨpan uya ta'pʉ to' pɨ', “Ɨ'rɨ pe iyesi pɨ' mɨrɨ kasa ɨusenuminka kon? 	 Sahãadin-sahãadin Yesu n'i miiley bay. Kal a ne i se: «Ifo se no araŋ go ga miila woone te araŋ biney ra?


Era' esi'pʉ Isaan ɨnwɨpai, e'tane iyenari'nʉmʉ'pʉ ka'pon amʉ' pɨ', apʉne pʉra Isaan i'tu to' uya pɨ' pu'kena' pe. 	 Waato kaŋ Hirodus miila nga ma Yohanna wi, a humburu borey marga, zama i ne Yohanna ya annabi no.


Tʉron kon inkɨ'ma'san uya nin si ti'nau'nokon, “Ɨnʉ' si pʉse makoi pɨ' tʉusentu'masen?” ta'pʉ. 	 Borey kaŋ yaŋ goono ga goro a banda sintin ka ne ngey nda care se: «May ga ti nga, kaŋ a ga baa zunubiyaŋ yaafa?»


mɨrɨpan uya ta'pʉ, “I'napairon ekama uya ɨpɨ'nokon; ɨusensima kon a'tai rɨken mʉre amʉ' pe tenai', ɨyepa'ka kon Papa e'to' esa' wannɨ pe ya'. 	 ka ne: «Haciika ay ga ne araŋ se: d'araŋ mana bare ka te sanda zanka kayney cine, abada araŋ si furo beene koytara ra.


“Ina uya kanan si serɨ wakʉ kuru itekare ekama serɨ ɨpɨ'nokon. ‘Mɨrɨ kupʉ uya,’ ta'pʉ Papa uya utamokori kon pɨ' uta'ku'tɨsa' rʉ'pʉ 	 Iri mo goono ga waazu araŋ se Baaru Hanna wo: alkawlo kaŋ Irikoy sambu iri kaayey se,


E'tane Pi'ta uya e'ma'pʉka'pʉ ɨnnonsi'kɨ rɨ, use'man nɨto' tʉrawasomanin nan epuru iwʉ' pʉrorooi pona, mɨrɨpan ewomʉ'pʉ, iyereuta'pʉ erasu ton piya' te'ku'sen ense'na. 	 Amma Bitros n'a banda gana nangu mooro. Kal a furo alfaga beero windo batama ra ka goro Irikoy windo goy-teerey game ra, zama nga ma du ka di haŋ kaŋ ga te bananta.


apʉne pʉra iwan pe esi a'tai, urepa'pʉ auya'nokon ui'kiyari ke; tuna'kiri' ke esi a'tai, uwo'pa'pʉ auya'nokon; ka'kʉran pe rɨ e'tane, ukɨ'ma'pʉ auya'nokon ɨiwʉ' kon ta'. 	 Zama ay maa haray, araŋ n'ay no ŋwaari. Ay maa jaw, araŋ n'ay no hari ya haŋ. Ay go yawtaray ra, araŋ n'ay zumandi araŋ do.


Ka'pon ainʉmʉ, apʉne pʉra te'masen pe iye'to' pe ekama'posa' pe tesi ke, aiko tawon pe pʉra iyesi karimeru amʉ' pɨ'. 	 Goy-izo din ga zuru zama a baa si nda feejey.


Warawo' mʉre yun pi'pɨ si puturʉka yau Sapa' a'tai, Mosi' maimu si e'kwɨtʉ namai', ɨ'rɨ pɨ' ken si upɨ' ausakorota kon ka'pon epi'tɨsa' uya pɨ' Sapa' a'tai? 	 D'i ga boro dambangu asibti zaari zama i ma si Musa asariya daaru, ifo se no araŋ konnandi ay gaa zama ay na boro summaare no baani asibti zaari?


Ka'pon uya uyekama i'se e'tane pʉra rɨ, e'tane serɨ ta uya ɨpɨ'nokon iyepika'tɨsa' pe ɨwesi kon pa. 	 Amma seeda kaŋ ay ga ta, manti borey wane no, amma ay ga sanney din ci zama araŋ ma du faaba.


Pata ton tonpa yau, Sises esi koro'tau, erekʉ'pan ka'pon uyee'pʉ ipiya'. Sises ensa' tʉuya a'tai, ita'mo'ka'pʉ non pona itemʉ' eta'kwanʉnse ipɨ', “Uyepuru, ɨnku'pai ɨwesi yau, wakʉ pe ukupʉ auya,” ta'pʉ iya. 	 A go no mo, waato kaŋ a go kwaara fo ra, kala boro fo go noodin kaŋ to nda jiraytaray. Kaŋ a di Yesu, a sombu ka ganda biri, k'a ŋwaaray ka ne: «Rabbi, da ni yadda, ni ga hin k'ay hanandi.»


Ka'pon amʉ' uyee'pʉ iye'ku'sa' rʉ'pʉ ense'na. To' uye'sa' a'tai Sises piya', to' uya kʉrɨ rɨ ka'pon eporo'pʉ, makoi a'kwarʉ enpʉ'pʉ. Sises piyau iyereutasa' esi'pʉ iyepontɨsa', wakʉ pe nin si iya'kwarʉ, mɨrɨpan pɨ' to' enari'nʉmʉ'pʉ. 	 Borey fatta mo ka kaa ka di haŋ kaŋ te. I kaa Yesu do ka bora gar kaŋ banda follayey fun. A gonda bankaaray, a gonda nga laakalo, ga goro ganda Yesu jarga. Hal i humburu.


“Esuwerʉ amʉ' uya wakʉ pe uko'mamʉ'pʉ eseru i'tu mɨrɨ, mʉre pe esi'pʉ si'kɨrɨ utonpa ton koro'tau Surusiran po. 	 Yahudancey kulu ga bay da mate kaŋ ay goro nd'a, za ay go arwasu, sintina day ay dumo do, da Urusalima ra mo.


mɨrɨpan uya, “Tanporon kon nɨ sa'ne wapiya wakʉ kuru waain ekannin nan ko, tanporo ikɨ'masa' kon uya nin si; ensika'sa' a'tai te'sen nʉ'kwɨ rɨ nin si ekamʉ to' uya mɨrɨ. E'tane wakʉ kuru rɨ enkurunpasa' auya man ko serɨ pʉ'kʉ pona!” ta'pʉ iya. 	 ka ne a se: «Boro kulu ga jin ka duvan hanna no, waati kaŋ borey na iboobo haŋ, gaa no i ga wo kaŋ si kaan no. Amma nin wo, ni na duvan hanna jisi hala sohõ.»


Moro warawo' esi'pʉ Esuwerʉ amʉ' usenupato' iwʉ' tau, makoi a'kwarʉ yen. Eke pe ikɨ'pɨ'nʉmʉ'pʉ, 	 Boro fo go diina marga fuwo ra kaŋ gonda follay*. Nga mo kuuwa nda jinde bambata ka ne:


Wakʉ itekare pɨ' ɨpiyɨtʉ pen nɨ, apʉne pʉra Papa meruntɨrʉ pe iyesi tanporon kon apurɨnin nan epika'tɨto' ike pe; wapiya Esuwerʉ iwano' pe, mɨrɨ awonsi'kɨ Esuwerʉ pen iwano' pe. 	 Zama haawi s'ay di Almasihu Baaru Hanna se, zama Irikoy dabaro no kaŋ ga faaba no boro kulu kaŋ g'a cimandi se, sintina Yahudancey*, gaa dumi cindey mo se.


Asa'ron kon, osorʉwawon kon nʉ'kwɨ rɨ amʉrasa' a'tai, uyese' yau, to' piyau rɨ esi,” ta'pʉ iya. 	 Zama nangu kaŋ boro hinka wala ihinza goono ga margu ay maa ra, ay mo go no noodin i bindo ra.»


Iyotiya mɨrɨ awonsi'kɨ Sinti'ki, ɨyekama'po uya 'nokon ipan pe ɨseseru yau ɨwesi kon pa Itepuru yau. 	 Ay goono ga Afodiya yaamar, ay goono ga Sintici mo yaamar, i ma goro da laakal folloŋ Rabbi ra.


To' wɨnɨ'pʉ tɨ' ke; to' sara'mo'pʉ saka ke a'sa'mʉyai; supara ke to' wɨnɨ'pʉ. To' upinimʉ'pʉ karimeru mɨrɨ awonsi'kɨ kapirita pi'pɨ ipon pe, entu'ma', ikota'masa' pe e'ne' pe mɨrɨ awonsi'kɨ ɨri pe rɨ iku'sa' pe— 	 Afooyaŋ mo i n'i catu ka wi da tondiyaŋ, i n'i si, i n'i dumbu ka fay ihinka nda garza. I n'i wi da takuba. I bar-bare nda feeji nda hincin kuuru bankaarayyaŋ ngey gaa. I go moori nda gurzugay da taabi ra, --


Mɨrɨ pe iyesi pɨ', ɨ'rɨ rɨ eseru kʉsaimenkatʉu iweyu rawɨrɨ rɨ; apʉne rɨ e'tɨ' Itepuru uyepʉ pona rɨ. Onansa' pe rɨ ewarupɨ yau te'sen enpoikanin a'kwa ya', mɨrɨ awonsi'kɨ ka'pon amʉ' ewan yawon nɨ enpoika iya. Mɨrɨ a'tai, tʉkaisarɨ'nokon tapurɨpɨ'to' kon eporo to' uya Papa winɨ. 	 Ay ga ba araŋ boro kulu ma salaŋ nda ciine waani-waani yaŋ, sanku fa annabitaray teeyaŋ. Zama boro kaŋ go ga annabitaray te, a bisa boro kaŋ go ga salaŋ nda ciine waani-waani yaŋ, da manti a g'a feeri no hala marga ma du ka koy jina.


Anomʉra' a'tai, Paarʉ mɨrɨ awonsi'kɨ Sairas esi'pʉ eke pe ɨpʉreman pɨ'. To' userenka'pʉ Papa apurɨpɨtʉ'pʉ to' uya, tʉron kon a'sisa' kon esi'pʉ to' etapɨtʉ pɨ'. 	 Amma sanda cin bindi cine, Bulos da Sila goono ga adduwa ka baytu Irikoy gaa, kas'ize cindey mo goono ga hangan i se.


Utamokori kon amʉ' uya mɨrɨ amʉranʉ'nɨto' ita' eporo'pʉ tʉkʉipʉnʉ kon winɨ, mɨrɨpan arɨ'pʉ to' uya ta'kɨrɨ'nokon Isa'suwa a'kɨrɨ tʉutɨ kon a'tai non mo'kai'. Mɨrɨ non mo'ka'pʉ to' uya tʉron kon ka'pon amʉ' enapai. Papa uya to' ainʉnpa'pʉ Esuwerʉ amʉ' uya non mo'kato' pe. Iko'mamʉ'pʉ mɨrɨ pata yau Tepi' weyu e'seporo pona rɨ. 	 Iri kaayey du hukumo din ngey alwaato ra. I kand'a Yasuwa banda waato kaŋ i na dumi cindey koytaray ŋwa kaŋ yaŋ Irikoy gaaray iri kaayey jine. Hukumo go no mo kal a ma koy to Dawda jirbey gaa.


Mɨrɨ pe iyesi pɨ', ɨmɨrɨ, ka'pon, ɨnʉ' rɨ eseru aimenkanin, ɨye'wapu'tɨto' ipona pʉra iyesi, ɨ'rɨ poirɨ rɨ tʉron nɨ eseru aimenka auya, ɨiwano' pe rɨ nin ɨuseno'ma mɨrɨ, apʉne pʉra ɨmɨrɨ eseru aimenkanin uya mɨrɨ ton nɨ kupʉ. 	 Woodin sabbay se ya nin Adam-ize, boro kulu kaŋ cine ni ciya, nin kaŋ ga boro fo ciiti, ni sinda kobay. Zama naŋ kaŋ ni goono ga boro fo ciiti, ni boŋ no ni goono ga zeeri, zama nin, kaŋ ga ti ciitikwa, ni mo goono ga hayey din te.


Pori' kʉrɨ rɨ ka'pon ti'tupɨ'to' entakanin, uko'man nɨto' arʉkooi, kʉron tato' epoto' iya oton, Papa nekama'pʉ kamoro ti'nʉnkanin nan pɨ'. 	 Albarkante no boro kaŋ ga suuru taabi ra, zama waati kaŋ a ciya yaddante, a ga du fundi boŋtobay kaŋ Irikoy n'a alkawli sambu ka ne nga ga no borey kaŋ yaŋ ga ba nga se.


Wakʉ pe te'sen to'ka'nʉ'sa' ka'pon uya a'tai, ɨri kupʉ iya pen. Mɨrɨ na'ne' kasa nin si, wakʉ pe ɨnkupʉnʉ kon, weyu uya ɨwei'tɨ kon kasa rɨ,” ta'pʉ Sises uya. 	 Yaadin gaa da ni gaahamo kulu ga kaari, kubay si nangu kulu mo, kal a kulu ma kwaaray danga saaya kaŋ fitilla ga kaari ni gaa da nga kaaro.»


7 kaisaron kon Sʉ'kepa, use'man nɨto' Papa ena' tʉrawasomanin nan epuru pe te'sen munkɨ amʉ' uya serɨ ku'pɨtʉ'pʉ. 	 Boro iyye go no, boro folloŋ izeyaŋ no, kaŋ maa Sikewa, Yahudance alfaga beeri fo no. Ngey no goono ga woodin te.


“Ketʉipɨ'tʉu,” ta'pʉ iya. “Si'tuyai' Sises, Nasare' pon warinpa auya'nokon kurusu' pona ipokapɨ'sa' rʉ'pʉ. Serɨ yau pʉra man, iye'mʉ'sa'kakaa'pʉ man! Apʉne entɨ', to' uya itʉrʉ'pʉ pata'pʉ. 	 Amma a ne i se: «Wa si dambara. Araŋ go ga Yesu Nazara bora kaŋ i kanji* din ceeci. A si neewo, a tun. Wa guna nango kaŋ i n'a jisi din.


Ka'pon ipɨnnin mɨrɨ awonsi'kɨ ka'pon inanʉ'nin esi mɨrɨ tʉpona rɨ'ne pʉra rɨ, mɨrɨpan kon e'mato' oton esi mɨrɨ itʉrawasooi rʉ'pʉ pɨkɨrɨ rɨ. 	 Baakasinay si gaze abada. Amma annabitarayey ga ban, ciine waani-waaney ga ban, bayray mo ga ban.


Tʉron kon nin si ipoitorʉ ton uya, Itepuru ensa' tʉuya'nokon nʉ'pʉ ekama a'tai, ta'pʉ iya, “Tui' ɨ rʉ'pʉ itemiyatʉ pokon, mɨrɨpan ya' uyemiyatʉ tʉsa' uya a'tai, mɨrɨ awonsi'kɨ iteire' ya' uyemiyatʉ tʉsa' uya a'tai kuru nin apurɨ uya mɨrɨ,” ta'pʉ iya. 	 Talibi cindey binde goono ga ne a se: «Iri di Rabbi!» Amma a ne i se: «D'ay mana di kuusayzey dolley a kambey ra, d'ay man'ay kambayzo daŋ kuusayzey nangey ra, d'ay man'ay kamba daŋ a carawo ra mo, kulu ay si cimandi abada.»


“Miyarɨ rɨ utɨ mɨrɨ epi'tɨi',” ta'pʉ Sises uya ipɨ'. 	 Yesu ne a se: «Ay ga kaa k'a no baani.»


emenna' mɨrɨ awonsi'kɨ nurɨnan uye'ma kon uta'kokasa' pɨ' iwapu awɨrɨ, ipun nɨ si, 	 fondo tajo kaŋ gonda fundi kaŋ a feeri iri se boŋ. Fonda din boŋ no iri ga furo kosaray taafa kaŋ ga ti a gaahamo jine.


Miyarɨ ta to' uya utonpa ton Ʉrawote'siya pon kon pɨ', ekamatɨ' mɨrɨ awonsi'kɨ Ninpa pɨ' mɨrɨ awonsi'kɨ itiwʉ' tau so'si pɨ' te'san pɨ'. 	 Araŋ ma nya-izey fo kaŋ yaŋ go Lawodisiya. Araŋ ma Nimfas da nga windo ra Almasihu marga fo.


E'tane nin si ekama uya ɨpɨ'nokon, Iraisa uye'kaa'pʉ, mɨrɨpan i'tu to' uya pʉra rɨ iyesi'pʉ, e'tane i'se te'to' kon awɨrɨ ɨri eseru kupʉ'pʉ to' uya ipɨ'. Mɨrɨ kasa rɨ marɨ Ka'pon, Papa winon ekota'mato' oton to' enau,” ta'pʉ iya. 	 Amma ay ga ne araŋ se: Iliya jin ka kaa, day i man'a bay, i te a se mo haŋ kaŋ kaan ngey se. Yaadin no Boro Izo mo ga maa taabi i kambe ra.»


“Ɨi'nʉnkanin kon nɨken i'nʉnka auya'nokon yau, ɨ'rɨ wakʉ eporo auya'nokon? Tʉmakooikena' nan uya rɨ ti'nʉnkanin kon i'nʉnka. 	 D'araŋ ga ba araŋ baakoy, saabuyaŋ woofo no araŋ se? Baa zunubikooney ga ba ngey baakoy.


Imaimu awɨrɨ to' esi'pʉ, e'tane tiwano' kon pe to' usekama'popɨtʉ'pʉ mɨrɨ pɨ', ɨ'rɨ ta e'kwa pe, “eri'nɨsa' e'mʉ'sa'ka pʉ'kʉ pona rɨ,” ta esi tukai'. 	 I na sanno wo yaari, i go ga care miisi ka hã haŋ kaŋ ga ti «tun ka fun buukoy game ra».


Mɨrɨ yau, iko'mamʉ'pʉ osorʉwau kapʉi. Iye'kama koro'tau kanau epotorʉ'pʉ yau utɨn pɨ' Siriya pona, Esuwerʉ amʉ' ekonekasa' eta'pʉ iya ipɨ' te'to' kon pe. Mɨrɨ pe iyesi pɨ', iyekoneka'pʉ tenna'poto' pe Ma'sitoniya poro. 	 Waato kaŋ a te handu hinza noodin, Yahudancey na me-hawyaŋ fo te a boŋ saaya kaŋ cine a goono ga soola nga ma furo hi ra ka koy Suriya. Woodin se no a miila nga ma Masidoniya fonda gana ka ye.


I'tu uya pʉra rɨ marɨ iyesi'pʉ. E'tane uyenno'nin nʉ'pʉ pa'taisimanin pe tuna ke uya uyauro'kasa' esi'pʉ, ‘Ɨnʉ' rɨ pona Iya'kwarʉ uyepʉ ene auya a'tai, uta'si rɨ nɨrɨ ipo te'ton pe, kʉrɨ rɨ si kʉrɨ rɨ Wakʉ A'kwarʉ ke pa'taisimanin,’ ta'pʉ iya. 	 Ay bumbo mo man'a bay, amma Irikoy kaŋ n'ay donton hal ay ma baptisma te hari ra, nga no ne ay se: ‹Bora kaŋ ni ga di Biya* _Hanno__ ga zumbu ka goro a boŋ, bora din no ga baptisma te da Biya Hanno.›