Sises usarɨ koro'tau parau ku'pɨri Kiyarari piyawɨrɨ, asa'ron kon moro' a'sinin nan ka'pon amʉ' ene'pʉ iya, Saiman, mɨrɨ awonsi'kɨ iyakon Anturu pokon, tʉpunwerʉ kon yai moro' amʉ' a'si to' uya esi'pʉ. 	 A goono ga gana Galili teeko me gaa, kal a di Siman da Andarawos, Siman kayne. I goono ga taaru catu teeko ra, zama sorkoyaŋ no.


Tu'ke kuru rɨ anpisin pe rɨ ka'pon amʉ' amʉra koro'tau mɨrɨ awonsi'kɨ ka'pon amʉ' uyee'pʉ Sises piya' ɨse'ma'pʉ pe'ne rɨ eke iwa ton pata ton apai'ne, serɨ panton ekama'pʉ iya: 	 Han fo, kaŋ borey marga bambata fo margu ka kaa Yesu do ka fun kwaarey kulu ra, kal a ci i se misa fo. A ne:


apʉne pʉra tanporo ɨmɨrɨ'nokon ipokon pe iyenasa' kon ɨyepa'taisima kon yau Kʉrai ya' epontɨsa' mɨrɨ Kʉrai ke. 	 Zama araŋ kulu kaŋ se i na baptisma* te Almasihu ra, araŋ na Almasihu faka.


tiwano' kon pe tʉuse'se'tɨi' te'san pe mɨrɨ awonsi'kɨ esuken ɨ'rɨ rʉ'pan pe pʉra, ari'kena' pe tiwʉ' kon tau te'tʉrawasomasan pe, mannʉ' pe, mɨrɨ awonsi'kɨ tʉtaan'pʉ kon, Papa maimu sapema namai' ɨnʉ' uya rɨ. 	 I ma ciya laakalkooniyaŋ, fundi-hanno-koyyaŋ, fu-koy hannoyaŋ, dogonandikoyaŋ, kaŋ ga ngey kurnyey gana, zama boro kulu ma si Irikoy Sanno ciinay da laala.


Tanporon wakʉ ton mɨrɨ awonsi'kɨ ipan nɨ wakʉ ton repan nɨto' esi ka'tawinɨ tʉuye'sen ka' a'kwarii Kʉipʉnʉ winɨpai, tʉusensimasen pen a'kwarʉ'pʉ usensimapɨtʉ kasa. 	 Nooyaŋ hanno nda nooyaŋ toonante kulu, beene no i ga fun, Irikoy kaŋ ti kaari kulu Baabo do, kaŋ do bareyaŋ si no wala bareyaŋ biya.


Sara'sara'pan ti'kiyari pi'pɨ menkato' iya ike esi itemiyatʉ yau i'kwato' tʉuya apon akorokato' pe tʉuya mɨrɨ awonsi'kɨ ta'nasi, wi' amʉranʉkʉ iya tiwʉ' ta', e'tane ipi'pɨ rʉ'pʉ po'tɨ iya tʉusenkʉ'sen pen apo' ke,” ta'pʉ iya. 	 A fando go a kamba ra, hal a ma nga karayaŋ nango hanandi hal a ma boori. A ga alkama margu ka daŋ nga barma ra, amma a ga duwo ton da danji kaŋ i si hin ka wi.»


Retiya mɨrɨ awonsi'kɨ itiwʉ' tau te'san pa'taisima ina uya tʉpo, tiwʉ' ta' ina kɨ'ma'pʉ iya. “Itepuru Sises apurɨnin pe esi tukai' i'tu auya'nokon pɨ' si, uiwʉ' ta' ɨsi'tɨ',” ta'pʉ iya. Ina utɨto' pe tiwʉ' ta' ina kuu'pʉ iya. 	 Waato kaŋ i te nga nda nga almayaaley se baptisma, a n'iri ŋwaaray ka ne: «D'araŋ di ay ya naanaykoy no Rabbi gaa, araŋ ma kaa ka zumbu ay kwaara.» A n'iri tilasandi no.


E'tane rɨ Pi'ta uya, “Uma'tato' pe rɨ aya'kɨrɨ, ɨnonka uya pen nɨ mɨrɨ,” ta'pʉ. Mɨrɨ kasa rɨ marɨ itonpa ton uya ta'pʉ. 	 Bitros ne a se: «Baa a tilas no ay ma bu ni banda, ay day si ni ze.» Yaadin mo no talibi cindey kulu ci.


E'tane Papa nanʉmʉnʉ ipokena' pe e'nɨto' ya' apurɨto' winɨ te'sen uya ta: “Kʉkai ɨyewan yau, ‘Ɨnʉ' enuku Epʉn pona?’” kʉkai ta (Kʉrai nu'tɨnin pe ta e'kwa pe), 	 Amma adilitaray kaŋ ga fun cimbeeri* do, ya-cine no a ga ne: «Ma si miila ni bina ra: ‹May no ga ziji ka koy hala beena ra,› (sanda hal a ma Almasihu zumandi nooya)!


Ɨse'mai' to' utɨ'pʉ: “asa'rɨ toron amʉ', wako'wa waraino kon ke,” Itepuru winon Main uya tasa' awɨrɨ. 	 I koy mo zama ngey ma sargay* no mate kaŋ Rabbi asariya ci, danga: «Koloŋay hinka wala tantabal ize hinka.»


tʉrawaso pɨkɨron pen, ɨnʉ' rɨ utapurɨ namai'. 	 Manti te-goyey do no faaba fun, zama boro kulu ma si fooma nd'a.


E'tane iweyu uye'to' oton temari'masen kasa te'sen anʉnto' oton ipoitorʉ ton piyapai; mɨrɨ a'tai to' userumato' oton tenta'nai' pʉra,” ta'pʉ iya. 	 Amma jirbiyaŋ ga kaa kaŋ i ga arhiijo kaa i game ra. Waato din gaa no i ga mehaw.»


Inke pʉra soisa amʉ' anʉmʉ'pʉ iya. To' eka'tumʉ'pʉ tu'kan kon koro'ta'. Roman amʉ' soisaai epuru mɨrɨ awonsi'kɨ soisa amʉ' ensa' to' uya a'tai, iwɨpɨtʉ tʉuya'nokon ereutanʉkʉ'pʉ to' uya. 	 Sahãadin-sahãadin, a na soojeyaŋ da sooje jine funayaŋ sambu ka kaa i gaa da jirsi. Ngey mo, kaŋ i di wongu nyaŋo da soojey, na Bulos karyaŋo naŋ.


Kamoro iyenta'nasa' kon tu'kanoro esi'pʉ 4,000 kaisa rɨ, uri'sami'si amʉ' mɨrɨ awonsi'kɨ mʉre amʉ' pokon ti'tui' pʉra. 	 Borey kaŋ yaŋ ŋwa mo, alboro zambar taaci no, kaŋ wayborey da zankey baa si.


Eke pe kuru epori'mayai' Itepuru yau, emennʉ'pʉ rɨ upɨ' ɨusewankamato' kon enpoikasa' auya'nokon pɨ'. I'nairɨ rɨ sa'ne, pena upɨ' ɨusewankama'pʉ kon, e'tane enpoikato' auya'nokon a'tai pʉra iyesi'pʉ. 	 Amma ay goono ga farhã gumo Rabbi ra zama araŋ ye k'araŋ fonguyaŋ cabe ay se. Baa waato din araŋ fongu, amma araŋ mana du daama.


Sises uya imaimu eikʉ'pʉ, “Ama'ai pʉra usauro'sa' man usenupan ku'sa' uya man Esuwerʉ amʉ' usenupato' iwʉ' tau, use'man nɨto', ɨpʉreman nɨto' iwʉ' tau, Esuwerʉ amʉ' amʉrato' yau'ne. 	 Yesu tu a se ka ne: «Taray kwaaray no ay salaŋ ndunnya se. Diina marga fuwey da Irikoy windo ra, naŋ kaŋ Yahudancey kulu ga margu no, ay ga dondonandi alwaati kulu. Ay mana sanni kulu ci tuguyaŋ ra.


Apurɨto' pʉra iye'tane pori' pe Papa kupʉ auya pʉra iyesi, apʉne pʉra ɨnʉ' rɨ ipiya' tʉuye'sen uya apurɨto' pe kuru iyesi moro iyesi tukai', mɨrɨ awonsi'kɨ i'nai rɨ tʉwarinpanin nan e'ma iya tukai'. 	 A binde boro si hin ka kaan Irikoy se kala nda bora gonda cimbeeri, zama boro kaŋ ga kaa Irikoy do, kal a ma cimandi kaŋ Irikoy go no, kaŋ nga mo no ga alhakku no borey kaŋ ga nga ceeci se.


Mɨrɨ yau Paarʉ mɨrɨ awonsi'kɨ Sairas arɨ'pʉ a'sinin uya tiwʉ' ta' to' a're'tɨi'. Papa apurɨ tʉuya pɨ' nin si ipan pe pori' pe iyesi'pʉ mɨrɨ, mɨrɨ awonsi'kɨ itonpa ton nɨ nɨrɨ. 	 A kond'ey nga windo ra k'i no ŋwaari. A farhã gumo, nga nda nga windo kulu, zama i na Irikoy cimandi.


Iyeri'sa' kon e'mʉ'sa'ka tawon pɨ', Mosi' karetaai yawon pe' ensa' auya'nokon pʉra rɨ iyesi, yu' epo'tɨ'pʉ tawon? Mɨrɨ yau, Papa uya ta'pʉ ipɨ', ‘Urɨ kʉrɨ rɨ Epʉra'an, Aisi' mɨrɨ awonsi'kɨ Seko' pokon e'to' itese' pɨ'.’ 	 Amma buukoy ciine ra d'i tunyaŋo mo, araŋ mana caw Musa tira ra, mate kaŋ Irikoy salaŋ a se gumbo do ka ne: ‹Ay no ga ti Ibrahim Irikoyo, da Isaka Irikoyo, da Yakuba Irikoyo.›


“Etatɨ' ɨ'rɨ ta e'kwa pe tʉpa'karakai' te'pɨnsen pantomʉ esi tukai': 	 Day, araŋ ma hangan ka maa dum'izey saykwa din misa.


Piri'kʉs, Ite'ma to'ka'nʉ'nin nʉ'pʉ uya Paarʉ ekama'popɨ'to' ereutanʉkʉ'pʉ. “Eke soisa amʉ' epuru uye'sa' a'tai, Raisayas itese', serɨ ɨko'tʉʉi konekato' pe uya nesii,” ta'pʉ iya. 	 Amma Filikos, zama a ga Fonda muraadey bay gumo ka bisa boro boobo, na sanno gaay ka ne: «Waati kaŋ Lisiyas kaŋ ga ti wongu nyaŋo kaa, ay g'araŋ sanno wo ciito te.»


E'tane tʉron kon uya, “Tenku'nan enu a'kokanin nʉ'pʉ uya rɨ pe' pʉse rɨ ka'pon erikʉ namai' ikupʉ pʉra iyesi'pʉ?” ta'pʉ. 	 Amma i ra boro fooyaŋ ne: «Boro wo kaŋ na danawo moy fiti, manti a ga hin ka te haŋ kaŋ ga naŋ boro wo ma si bu?»


Ɨri kuru kʉsenanin ɨyentai'nokon, e'tane ɨri entai enatɨ' wakʉ ke. 	 Wa si yadda laala ma hin araŋ, amma wa hin laala ihanno teeyaŋ ra.


Usauro'nɨ pɨ' rɨ marɨ iyesi koro'tau, anpisin uyee'pʉ to' piya', ka'pon, Isutas tukai' tesa'sen, 12 kaisaron kon tonpa pe te'sen esi'pʉ to' esa' pe. Sises piya' a'ko pe iyee'pʉ a'su'kase. 	 Za a go ga salaŋ, guna jama fo kaa. Bora kaŋ se i ga ne Yahuta mo, i way cindi hinka ra afo, n'i jin. A kaa ka maan Yesu gaa, zama nga m'a sunsum.


Ikʉipʉnʉ esi'pʉ e'ne' pe e'kɨɨi'man pɨ', mɨrɨ awonsi'kɨ mʉnʉimɨ pɨ', mɨrɨpan piya' Paarʉ ewomʉ'pʉ ipʉremai', mɨrɨpan uya temiyatʉ nonka'pʉ ipona, mɨrɨpan epi'tɨ'pʉ iya. 	 Wiiza, Bubliyos baaba goono ga kani, konni da gunde kar goono g'a taabandi. Kaŋ Bulos kaa a do ka te adduwa, a na nga kambe dake jantekomo boŋ k'a no baani.


Tiwano' pe rɨ iye'pa'nʉkʉ'pʉ, mɨrɨpan uya ta'pʉ to' pɨ', “Pʉse rɨ ka'pon ipɨ' masauro'atʉi'ne' i'tu uya pʉra man!” ta'pʉ iya. 	 Amma a sintin ka nga boŋ laali nda zeyaŋ ka ne: «Bora din kaŋ araŋ go ga ci, ay s'a bay.»


Sirikɨ ese' esi I'ne'. Tuna tonpa, 1 3 e'to' airɨ ena'pʉ i'ne' pe. Mɨrɨ tensise tu'kan kon ka'pon amʉ' eri'pɨtʉ'pʉ, apʉne pʉra i'ne' pe tuna enasa' ke. 	 Handariyayzo din maa ga ti Absint*, _(danga fotti nooya)__. Hari kanandi hinza ra afo bare ka fottu, boro boobo mo bu haro sabbay se, zama a ciya ifotto.


Pʉrekiya, Panperiya, Isi', Ripiya mɨrɨ awonsi'kɨ Ron piyaworo' nan nɨ uye'sa' man ko, Esuwerʉ amʉ' mɨrɨ awonsi'kɨ Esuwerʉ amʉ' pen e'tane, Esuwerʉ amʉ' napurɨnʉ apurɨnin nan. Tʉron kon kanan Kʉri' winɨpaino kon mɨrɨ awonsi'kɨ Arepiya winɨpaino kon, e'tane si umaimu kon tau'ne to' usaurokʉ eta'nokon, eke rɨ Papa nʉkupʉ'pʉ ekareei pɨ'!” ta'pʉ to' uya. 	 da Firijiya, da Bamfiliya, da Misira, da Libi nangey, Kayrawa do haray, da Romance yawey, danga Yahudancey da borey kaŋ yaŋ furo i diina ra,


I'napairɨ rɨ main esi mɨrɨ, ‘Tikin nan uya ipɨmɨ; tʉron nɨ uya anʉmʉ,’ tawon. 	 Zama yaadin gaa sanno wo cimi no kaŋ ne: ‹Boro fo go ga duma, boro fo mo go ga wi.›


kʉrɨ rɨ yau iye'seposa' pe e'to' pe, uiwano' pe ipoken e'to' pe pen main winɨ tʉuye'sen, e'tane mɨ Kʉrai apurɨto' poro—wakʉ ipokena' Papa winon mɨrɨ awonsi'kɨ apurɨto' winɨ tʉuye'sen. 	 hala mo ay ma bara a ra da adilitaray kaŋ fun Irikoy do cimbeero boŋ. Adilitaray wo, manti ay bumbo wano kaŋ fun asariya ganayaŋ do. Amma nga ga ti adilitaray kaŋ boro ga du Almasihu ra cimbeeri do.


Mɨrɨ pata'pʉ pe, Sises uya eporo'pʉ use'man nɨto', ɨpʉreman nɨto' iwʉ' tau, mɨrɨpan uya ta'pʉ ipɨ', “Apʉne enkɨ, wakʉ pe si ɨyenasa' mɨrɨ. Amakooi inonkakɨ, ɨsɨ kuru rɨ e'kupʉ namai' ɨpɨ' inonka auya pʉra iyesi yau,” ta'pʉ iya ipɨ'. 	 Woodin banda Yesu di a Irikoy windo ra ka ne a se: «Guna, ni du baani. Ma si ye ka zunubi te zama hari laalo kaŋ jaase woodin ma si ye ka du nin.»


E'tane pʉra rɨ, e'se'ne' pe rɨken umaimu tʉrʉ'pʉ uya to' koro'tau: Eri'nɨ tʉpo e'mʉ'sa'kan nɨto' apurɨ uya pɨ'. Mɨrɨ pɨkɨrɨ rɨken uyekama'popɨ'to' pe auya esi serɨ, serɨ pe,” ta'pʉ Paarʉ uya. 	 Kala sanni wo hinne se, kaŋ ay n'ay jinde sambu, waato kaŋ ay goono ga kay i game ra, ka ne: ‹Buukoy tunandiyaŋo sanni sabbay se no, i goono g'ay ciiti hunkuna araŋ jine.› »


Tekama'popɨtʉ pɨ' rɨ to' e'tane, iye'mʉ'sa'kasa' uya ta'pʉ to' pɨ', “Ɨnʉ' rɨ ɨ'koro'tawon kon esi yau imakooi pʉra, tɨwɨ si asara'tɨi'nokon tɨ' ke iwɨnɨ pɨ',” ta'pʉ iya. 	 Amma waato kaŋ i soobay k'a hã, a tun ka kay ka ne i se: «Araŋ ra boro kaŋ sinda zunubi ma jin k'a catu nda tondi.»


I'napairon ekama uya ɨpɨ'nokon, serɨ yau iye'soto'pɨ'sa' na'ne' nan tonpa ton eri'to' oton pen Papa e'to' esa' wannɨ pe ene tʉuya'nokon rawɨrɨ,” ta'pʉ iya. 	 Amma cimi no ay ga ci araŋ se: afooyaŋ goono ga kay ne kaŋ yaŋ si buuyaŋ taba baa kayna kala nd'i di Irikoy koytara jina.»


Tenku'tɨpai to' esi poro tense to' pɨ' ta'pʉ iya, 	 Amma Yesu di i munaficitara, ka ne i se:


To' epori'ma'pʉ, mɨrɨpan pʉrata ke irepa pɨ' to' e'kama'pʉ. 	 I maa kaani gumo ka wafaku nd'a ka ne ngey g'a no nooru.


Mɨrɨ wenai, ɨyento' kon pe uya, ayauro'kato' kon pe uya ɨkɨ'masa' uya 'nokon mɨrɨ. A'sisa' pe e'ai', apʉne pʉra Esuwerʉ amʉ' pika'tɨnin pe ekamasa' rʉ'pʉ ese' pɨ' esi pɨ',” ta'pʉ iya. 	 Woodin se no ay n'araŋ ce ka du ka di araŋ, ka salaŋ araŋ se mo. Zama Israyla beeja sabbay se no i n'ay haw da sisiro wo.»


Tanporo rɨ tʉpataron kon amʉrato' oton irau, mɨrɨpan uya ka'pon amʉ' menka, karimeru amʉ' pa'simanin uya karimeru amʉ' menka kasa kapirita amʉ' piyapai. 	 I ga ndunnya dumey kulu mo margu a jine. Nga no g'i kaa care ra, mate kaŋ cine kuruko ga hincin da feeji kaa care ra.


Serɨ ekama uya ɨpɨ'nokon, Papa uya ka'pon amʉ' aimenkato' oton tanporon nɨ tʉusenuminkai' pʉra rɨ to' usauro'sa' rʉ'pʉ pɨ'. 	 Amma ay ga ne araŋ se, sanni yaamo kulu kaŋ borey ga salaŋ, ciiti zaaro ra i ga ye k'i lasaabu.


“Iye'kupʉ rɨ Papa A'kwarʉ rɨ uyepʉ ɨpona, mɨrɨ awonsi'kɨ Papa meruntɨrʉ ereuta ɨpiyau. Mɨrɨ pɨ' wakʉ mʉre esa'to' oton Papa Mumu, tukai',” ta'pʉ inserʉ uya. 	 Malayka tu ka ne a se: «Biya Hanno ga zumbu ni boŋ. Koy Beero kaŋ bisa ikulu dabaro no ga te ni se yuumay. Woodin sabbay se no, izo kaŋ ni ga hay din, i ga ne a se Ihanna, Irikoy Ize.


Ɨsi'tɨ', kin amʉ' pun, soisa amʉ' epuru ton pun, meruntɨ ton pun, kaware amʉ' pun, to' po te'san pun, tanporon kon ka'pon amʉ' poitorʉ pe te'san mɨrɨ awonsi'kɨ ɨnʉ' enawon kon pen, eke ton mɨrɨ awonsi'kɨ aiko ton nɨ nɨrɨ pun anɨ kon pa,” ta'pʉ iya. 	 Zama araŋ ma bonkooney ham ŋwa, da wongu nyaŋey, da gaabikooney, da bariyey, d'i kaarukoy, da borey kulu ham, burciney da tamey, ibeerey da ikayney.»


Ensa' uya a'tai, i'ta piyau uta'mo'ka'pʉ eke' kasa. Mɨrɨpan uya temiyatʉ enwo'netʉ ke uya'pɨtʉ'pʉ, “Kenari'nʉmʉi. Urɨ kʉrɨ rɨ Wapiyaro', mɨrɨ awonsi'kɨ Iu'matʉ. 	 Alwaato kaŋ ay di a, ay kaŋ a cey do sanda buuko. A na nga kambe ŋwaaro dak'ay boŋ ka ne ay se: «Ma si humburu! Ay no Sintina nda Bananta.


Utamokori kon pɨ' isentu'mato' pokon pe, wakʉ tʉusaurokʉ'pʉ kupʉ iya tenu yau. 	 A ma suuji te iri kaayey se, Ka fongu nda nga sappa hanna,


Pi'ta uya ta'pʉ, “Pʉrata pʉra man, e'tane itesa' pe rɨ e'ai'ne' ke ɨrepa uya: Sises Kʉrai Nasare' pon ese' yau, e'mʉ'sa'ka', mɨrɨ awonsi'kɨ asakɨ,” ta'pʉ iya ise'mesa' pɨ'. 	 Amma Bitros ne a se: «Ay sinda nzarfu, ay sinda wura, amma wo kaŋ go ay se, nga no ay ga no ni se. Yesu Almasihu, Nazara bora maa ra, ni ma tun ka dira!»


Mara rɨ iyesi'pʉ tʉpo kamoro mɨrɨ yau te'soto'pɨ'se te'san utɨ'pʉ Pi'ta piya', tase'na ipɨ', “I'napai rɨ kuru rɨ ɨmɨrɨ kʉrɨ rɨ to' tonpa, ausaurokʉ eseru uya ɨyekama,” ta'pʉ to' uya ipɨ'. 	 A gay kayna fo, borey kaŋ yaŋ goono ga kay noodin kaa ka ne Bitros se: «Cimi no ni mo go i ra, zama ni sanno no goono ga ni bangandi.»


Kʉrɨ rɨ ite' ita'po'sa' rʉ'pʉ tikʉkenan nʉ'ta' esi mɨrɨ ka'pon Main etanin nʉ'pʉ, e'tane tʉusewankamasen wakʉ pe ɨko'manpai tesi pɨ', mɨrɨ awonsi'kɨ imaminke' pe te'to' pɨ' tʉusenku'tɨsen. Mɨrɨ uya ɨwɨtanʉkʉ, tepetasen pe pʉra ikupʉ iya. 	 Wo kaŋ i say karjey ra mo, nga ga ti bora kaŋ ga maa sanno, amma zamana wo karhã, da arzaka halliyaŋ, ngey no ga sanno koote, hal a ma jaŋ ka te albarka.


E'tane kʉrɨ rɨ te'masen pe iye'to' pe ekama'posa', karimeru amʉ' esa' pen, karimeru amʉ' esi itikʉn non pe pʉra. Ene kaikusi uyepʉ ene iya a'tai, karimeru amʉ' nɨmɨ iya. Iyainʉmʉ, ene kaikusi uya to' a'si, karimeru amʉ' nɨrɨ e'tʉrʉ'kwa. 	 Goy-ize kaŋ ga goy te alhakku se, kaŋ manti kuruko no, kaŋ feejey manti a wane yaŋ mo no, d'a di sakali* go kaa, a ga zuru ka feejey naŋ no. Sakalo mo g'i hamay k'i say-say.


“Mɨrɨ pɨ' kɨsewankamatʉu, ‘Ɨ'rɨ kuru ɨ'to' pe?’ mɨrɨ pe pʉra, ‘Ɨ'rɨ kuru ensito' pe?’ mɨrɨ pe pʉra, ‘Ɨ'rɨ kuru e'to' pe upon kon pe?’ tukai'. 	 Araŋ ma si karhã ka ne: ‹Ifo no iri ga ŋwa?› wala: ‹Ifo no iri ga haŋ?› wala: ‹Ifo no iri ga bankaaray d'a?›


(To' uya ito'ka'nʉkʉ pʉra rɨ marɨ iyesi'pʉ iye'menukasa' itekare Sises e'mʉ'sa'kato' oton terikʉ'pʉ apai, tawon.) 	 Zama hala hõ i mana faham da Irikoy Tira Hanna kaŋ ne tilas a ga tun ka fun buukoy game ra.


Te'pɨ'to' kasa rɨ, Paarʉ utɨ'pʉ Esuwerʉ amʉ' usenupato' iwʉ' ta' osorʉwau Sapa' kaisa rɨ ka'pon amʉ' auro'ka pɨ' iyesi'pʉ iye'menukasa' itekare ke. 	 Bulos mo nga alaada boŋ furo i do. Asibti hinza no a goono ga kakaw nd'ey Tawreto da Annabey Tirey da Zabura* ra.


“Mɨrɨ pe iyesi pɨ', wakʉ pe tʉusenuminkai' e'tɨ' etato' auya'nokon pɨ'. Ɨnʉ' rɨ itesa' pe te'sen repa mɨrɨ miyarɨ rɨ; ɨnʉ' rɨ ɨ'rɨ esa' pen nɨ enapai imo'ka mɨrɨ itesa' pe tesi tukai' rɨ iye'ku'to',” ta'pʉ Sises uya. 	 Woodin sabbay se, wa haggoy da mate kaŋ araŋ ga maa d'a. Zama boro kaŋ gonda, nga se no i ga no. Boro kaŋ sinda mo, i ga baa haŋ kaŋ a ga tammahã go nga se ta a gaa.»


“Tenu ke esii'ma ɨpʉrematɨ', i'tupɨ'nɨto' ya' auta'mo'ka kon namai'. Iya'kwarʉ esi ɨnku'pai, e'tane ipun esi ɨ'sɨ'mʉra,” ta'pʉ iya. 	 Wa batu fa, ka te adduwa, zama araŋ ma si furo siyaŋ ra. Daahir biya* wo kay ga yadda, amma gaaham ya londibuuno no.»


Soisa amʉ' uya tikʉkena' e'mepɨtʉ'pʉ aro', kʉron pe, mɨrɨpan tʉrʉ'pʉ to' uya i'pai pona. To' uya ipontɨ'pʉ tʉtariren ya', 	 Soojey mo na karji boŋtobay handam ka dake a boŋo boŋ k'a daabu nda kwaay ciray.


Mɨrɨpan e'tane ikʉipʉnʉ uya ta'pʉ tapiyo' ton pɨ', ‘Inke pʉra wakʉ ipon ine'tɨ' ipontɨ kon pa, irimuui ɨntʉtɨ' itemiyatʉ pɨ'. Wakʉ ke kuru isapatooi'tɨtɨ'. 	 Amma baabo ne nga bannyey se: ‹Araŋ ma waasu ka kande kwaay kaŋ ga boori nd'i kulu ka daŋ a gaa. Araŋ ma korbay daŋ a kamba gaa da taamey mo a cey gaa.


Mɨrɨ tʉpo si, use'man nɨto' tʉrawasomanin nan epuru ton mɨrɨ awonsi'kɨ Esuwerʉ amʉ' epuru ton amʉra'pʉ. To' e'seporo'pʉ Kaya'pas pata'se' yau, use'man nɨto' tʉrawasomanin nan epuru eke pe kuru te'sen. 	 Alwaato din binde alfaga beerey da jama arkusey margu alfaga beero kaŋ se i ga ne Kayafa* faada ra.


Kʉrai esi tʉusensen pen Papa pe rɨ, Eke Kuru tanporon iye'ka'sa' ton na'ne' entaino. 	 Boro si du ka di Irikoy, amma Almasihu ya Irikoy follonka no kaŋ bangay iri se. Nga no go no za takahari kulu mana taka.


Wakʉ pe te'san pe e'nɨpai'nokon, wʉi naino kon pe, ipɨ' rɨ te'kamai' e'taripan pɨ' pʉra mɨrɨ awonsi'kɨ te'taripasan pe pʉra, ekuman pʉra mɨrɨ awonsi'kɨ ipan pe ɨri kupʉ pɨ' ɨko'manpai e'nɨ pɨ' pʉra, ɨseseru yau pʉra e'nɨto' pʉra mɨrɨ awonsi'kɨ ɨkɨntan pʉra. 	 Iri m'iri diraw te da daa hanno, sanda zaari kwaaray, manti nda annasuwa wala nda baji haŋ-ka-buguyaŋ, manti nda zina wala furkutaray, manti nda yanje wala canse.


Mɨrɨ a'tai, ‘Enna'po serɨ ɨutɨ unnɨmɨ'pʉ ta',’ ta iya. Iye'sa' a'tai, eporo iya itawon pʉra, wakʉ pe akorokasa' pe mɨrɨ awonsi'kɨ ikonekasa' pe. 	 Gaa no, a ga ne: ‹Ay ga ye ay fu zeena ra, naŋ kaŋ ay fun.› Waato kaŋ a to noodin a ma gar boro kulu si fuwo ra, i n'a haabu k'a taalam.


Mɨrɨ a'tai'ne, Sises utɨ'pʉ wʉ' poi rɨ ɨpʉremai', ewarupɨ nau ɨpʉreman pɨ' iyesi'pʉ Papa pɨ' pata tema'kwai'. 	 A go no mo, jirbey din ra, kaŋ Yesu fatta ka koy tondi kuuko boŋ zama nga ma te adduwa, a hanna ka te adduwa Irikoy gaa.


“Ui'nʉnka auya'nokon pe iyesi yau, umaimu awɨrɨ rɨ ɨwesi kon mɨrɨ. 	 D'araŋ ga ba ay, araŋ g'ay lordey gana.


Utonpa ton nʉ'kwɨ, ɨmenukapai'nokon esa' e'tane, ina nekamanʉ epika'tɨn nɨto' ekareei pɨ', ɨmenukato' kon pe uya kuru e'kupʉ'pʉ mɨrɨ awonsi'kɨ ipan pe kuru ɨyekama'po kon pe apurɨto' Kʉri'san pe e'nɨ pɨ' wenai ɨyetokʉ kon pa Papa nʉtʉrʉ'pʉ tikin nan parɨ rɨ, tʉusensimaton pe pʉra rɨ wakʉ ton ena'. 	 Ay baakoy, ay goono g'ay hina kulu te ka hantum araŋ se faaba boŋ kaŋ goono g'iri margu nda care, amma sohõ a tilas ay gaa ay ma hantum araŋ se k'araŋ yaamar araŋ ma anniya haw ka wongu te cimbeeri* fonda se, kaŋ Irikoy no hanantey se me fo.


“Tikin nɨ nin si inennokonʉ e'nonkasa' esi'pʉ, imu rɨ nin si, ini'nʉnkanʉ. ‘Pʉse rɨ, umu nin si nama to' uya mɨrɨ,’ tai'ma nin si tanporon kon u'matʉ pe ennoko'pʉ iya. 	 Sohõ afolloŋ no ka cindi a se, a izo kaŋ a ga ba gumo no. A n'a donton kokor banda ka ne: ‹I g'ay izo beerandi.›


“Mɨrɨ koro'tau si, eke imu esi'pʉ mɨrɨ umɨ yau. Ɨutɨ piya' a'ko pe iye'sa' a'tai, wai uturumʉ mɨrɨ awonsi'kɨ tʉumanunsan eta'pʉ iya. 	 Amma ize hay-jina go fari. A goono ga kaa, kal a maan fuwo do. Kaŋ a maa dooni nda kobi nda gaani,


Kanau ereutato' pata esi'pʉ wakʉ pe iyau e'nɨ poken pʉra, komi' pe pata e'to' weyu e'seposa' a'tai, tu'kan kon uya, “Miyarɨ rɨ utɨnpai'nokon nɨ,” ta'pʉ. Pini'kʉs itese' pata Kʉri' pon eporo tʉuya'nokon tukai' to' esi'pʉ, mɨrɨ yau komi' pe pata e'to' weyu enno'to' pe tʉuya'nokon. Serɨ Kʉri' pata esi'pʉ mɨrɨ asa'ron winɨpai ɨsi'ratoi pe kanau ereutapɨ'to' pata'se' pe. 	 Woodin banda mo, nango mana hima hi ma jaw a ra. Kala borey baayaŋ soobay ka kande saaware i ma tun noodin, mate kaŋ no kulu day, i ma hin ka to Finiska ka jawo te noodin. Karita gungo fandiyaŋ do no kaŋ ga azawa da dandi kambe guna, wayna kaŋa do haray.


Mɨrɨ yau, pata kaisa rɨ to' usarɨ'pʉ. Surusiran pon kon enno'sa' kon mɨrɨ awonsi'kɨ so'si epuru ton nʉkoneka'pʉ main Esuwerʉ amʉ' pen napurɨ ton pe iku'sa' ekama pɨ' to' esi'pʉ pata kaisa rɨ. 	 Kaŋ i goono ga gana kwaarey ra, i goono g'i no lordey kaŋ yaŋ diyey da arkusey kaŋ go Urusalima te, i m'i gaay.


Isose' upakasa' uya nin si, Meri mari'ma'pʉ mɨrɨ, Itepuru inserʉʉi uya tauro'ka'pʉ awɨrɨ, mɨrɨpan uya arɨ'pʉ tiwʉ' ta', 	 Yusufu tun nga jirbo gaa ka te sanda mate kaŋ cine Rabbi malayka na nga lordi* nd'a. A na nga wando sambu.


Ka' pʉra iyena'pʉ kareta amon e'mepɨtʉ a'taino kasa, tanporo wʉ' amʉ' mɨrɨ awonsi'kɨ opa'wʉ ton utamapɨtʉ'pʉ tʉpata'se' yawonsi'kɨ'ne. 	 Beene batama mo bara sanda tira kaŋ i g'a kunkuni. Tondi beeri kulu da gungu kulu mo fun ngey nangey ra.


Sises emenna' ekonekan nɨto' tʉneporo'pʉ tʉnin piya', mʉn pai'pai'masa' wakʉ pe parɨ imaimu tʉusauro'sen Eperʉ mʉnʉ entai. 	 Araŋ kaa Yesu do mo, nga kaŋ ga ti alkawli tajo sasabandikwa. Araŋ kaa kuri say-sayyaŋo do kaŋ ga hari hannoyaŋ ci kaŋ bisa Habila sarga wano.


Mɨrɨ wenai, Isa'pa pona Saiman Pi'ta kɨ'mase'na ka'pon amʉ' ɨnenno'kɨ. Saiman nɨ marɨ itese' ka'pon o' pi'pɨ konepɨtʉ pɨ' te'sen piyau iyesi mɨrɨ, parau e'pi po na'ne',’ ta'pʉ iya upɨ'. 	 Day sohõ, ma donton Yaffa kwaara ka Siman kaŋ se i ga ne Bitros ce. A go Siman kuuru mortukwa kwaara, kaŋ go teeko me gaa.›


Tʉron nɨ wʉi a'tai kanan, ka'pon amʉ' enupa pɨ' mɨrɨ awonsi'kɨ wakʉ itekare ekama pɨ' Sises esi koro'tau use'man nɨto', ɨpʉreman nɨto' iwʉ' pʉ'kʉ tau. Papa ena' use'man nɨto' tʉrawasomanin nan epuru ton, Main pɨ' enupanin nan mɨrɨ awonsi'kɨ Esuwerʉ amʉ' epuru ton uyee'pʉ ipiya', 	 A go no mo, han fo jirbey din ra kaŋ Yesu goono ga borey dondonandi Irikoy windo ra, ka Baaru Hanna waazu, kala alfaga beerey da asariya* dondonandikoy da arkusey kaa a gaa.


Serɨ e'kupʉ ennin nʉ'san ina, Wakʉ A'kwarʉ uya rɨ nɨrɨ ene'pʉ, Papa nʉtʉrʉ'pʉ tʉmaimu awɨron kon ena',” ta'pʉ to' uya. 	 Iri mo hayey din seedayaŋ no. Biya Hanna kaŋ Irikoy no borey kaŋ goono g'a gana se, nga mo ga ti seeda.»


Iya'kwarʉ uya Simiyan arɨ'pʉ Esuwerʉ amʉ' use'mato', ɨpʉremato' iwʉ' ta'. Isanon uya asa' a'tai pʉse rɨ si mʉre Sises, Esuwerʉ amʉ' use'mato', ɨpʉremato' iwʉ' ta' si Main, Mosi' winon awɨrɨ, 	 Biya _Hanna__ ra no a furo Irikoy* windo ra waato kaŋ hayrey kande zanka Yesu zama ngey ma te a se asariya alaada boŋ.


Mɨrɨpan uya tʉpoitorʉ ton panama'pʉ ɨnʉ' rɨ pana'tɨ to' uya namai' Kʉrai pe iyesi, tukai'. 	 Alwaato din no a na nga talibey gongormandi i ma si nga bangandi boro kulu se, kaŋ nga ya Almasihu no.


I'napairon ekama uya ɨpɨ'nokon; ɨnʉ' uya rɨ se wʉ' pɨ' ta pe iyesi yau, ‘Parau ka' ɨsennasikata,’ ikasimai'ma pʉra tewan yau, e'tane apurɨi'ma tʉmaimu awɨrɨ iye'kupʉ tukai', iye'kupʉ rɨ itiwano' pe. 	 Zama haciika ay ga ne araŋ se: boro kulu kaŋ ga ne tondi kuuko wo se: ‹Ma dagu ka koy kaŋ teeko ra,› bora mana sikka nga bina ra mo, amma a ga cimandi kaŋ haya kaŋ nga ga ne ga te, woodin ga te.


Mɨrɨpan Paarʉ uya, “E'mʉ'sa'ka', utonpa!” ta'pʉ ipɨ' tʉukɨ'pɨ'nʉnse. Mɨrɨ etasa' tʉuya a'tai, iye'sanʉmʉ'pʉ, mɨrɨpan usarɨ'pʉ wakʉ pe. 	 Bulos na jinde sambu nda gaabi ka ne: «Tun ka kay ni cey gaa.» A garmas ka tun ka dira.


Mɨrɨ ema'sa' yau, anpisin ton parau ku'pɨri ratoi po iye'nɨnsa' kon uya tikin nan nɨken kanau utɨ'pʉ i'tu'pʉ. To' uya i'tu'pʉ Sises utɨ pʉra iyesi'pʉ kanau yau tʉpoitorʉ ton a'kɨrɨ, ipokon pe pʉra to' utɨ'pʉ. 	 A wane suba, jama kaŋ go noodin ga kay ya-haray teeko me gaa di kaŋ hi kulu si noodin kal afolloŋ. I di mo kaŋ Yesu mana furo hiyo ra nga talibey banda, amma a talibey koy ngey hinne.


I'napairon ekama uya ɨpɨ'nokon, tu'kan kon nɨ pu'kena' amʉ' mɨrɨ awonsi'kɨ ipokena' ton ka'pon amʉ' esi'pʉ menyatʉi'ne' ɨnenpai e'tane, to' uya ene'pʉ pen; mɨrɨ awonsi'kɨ metayatʉi'ne' ɨnetapai e'tane, to' uya eta'pʉ pen,” ta'pʉ Sises uya. 	 Zama cimi no ay ga ci araŋ se, annabi boobo da adilante boobo bini ngey ma di haŋ kaŋ araŋ goono ga di, amma i mana di a, i ma maa mo haŋ kaŋ araŋ goono ga maa, amma i mana maa mo.


Tuna uyee'pʉ, tuna apɨrʉ ton u'ma'pʉ, mɨrɨ awonsi'kɨ a'setun uyee'pʉ e'se'ne' pe ɨutɨ tʉwɨse, mɨrɨpan uta'mo'ka uya eke pe pata a'merunpa'pʉ,” ta'pʉ iya. 	 Hari kaŋ, goorey to kal i ga mun, haw mo tun ka fuwo kar. A na fuwo zinji k'a zeeri. A kaŋyaŋo ga laala gumo.»


Tanporo to' ene'pʉ iya, mɨrɨpan uya ta'pʉ warawo' pɨ', “Ɨyemiyatʉ ɨnka'!” Ikupʉ'pʉ iya, mɨrɨpan emiyatʉ enna'po'pʉ tesi'pʉ ya'. 	 A n'i kulu guna, gaa no a ne bora din se: «Ma ni kamba salle.» Nga mo te yaadin, a kamba mo du baani.


E'tane inserʉ uya ta'pʉ to' pɨ', “Kɨsi'nʉ'tʉu! Wakʉ itekare ne'sa' uya serɨ ɨiwano' kon pe, tanporon kon nɨ ka'pon amʉ' pori'ma pɨ' te'ton. 	 Amma malayka ne i se: «Wa si humburu, zama a go, ay kande araŋ se baaru hanno fo, farhã bambata wane, kaŋ ga ciya boro kulu wane.


mɨrɨpan uya, “Main uya, ‘Ka'pon pɨ' ɨri ta pʉra iyesi eta tʉpo pʉra rɨ mɨrɨ awonsi'kɨ inkupʉ'pʉ eposa' pen nɨ e'tane,’ tasa',” ta'pʉ iya. 	 A ne i se: «Iri asariya ga boro ciiti ka zeeri no za i mana maa haŋ kaŋ bora ne ka bay haŋ kaŋ a te?»


Itosorʉwano ite'kwa pe to' auro'ka'pʉ iya, “Ɨ'rɨto' pe? Ɨ'rɨ ɨri ku'sa' pʉse rɨ ka'pon uya? Ɨ'rɨ rɨ ima'tato' ipɨkɨrɨ eposa' uya pʉra man. Mɨrɨ pe iyesi pɨ', ikota'mato' pe ikupʉ uya, mɨrɨ awonsi'kɨ inonkato' pe,” ta'pʉ iya. 	 Sorro hinzanta Bilatos ne i se: «Ifo se? Hari laalo woofo no a te? Ay mana di buuyaŋ fondo a gaa. Ay g'a barzu k'a taŋ.»


To' enta'na koro'tau, ta'pʉ iya to' pɨ', “I'napairon ekama uya ɨpɨ'nokon; ɨtonpa kon uya uyeparankato' oton,” ta'pʉ iya. 	 I go ŋwaayaŋo gaa, kala Yesu ne: «Haciika ay ga ci araŋ se: araŋ ra boro fo g'ay nooyandi.»


Papa munkɨ amʉ' pokon pe tʉkota'mato' pe iye'kuu'pʉ, makoi eseru yau pori' pe tʉuko'mamʉ namai' aka'ne' pe rɨ. 	 A suuban nga ma gurzugay Irikoy borey banda ka bisa nga ma zunubi kaani ŋwa alwaati kayna fo.


Warawo' isepi'tɨsa' na'ne' esi'pʉ 40 kaisaron entaino rɨ iwʉipiyaai. 	 Zama bora kaŋ boŋ baani nooyaŋ alaama goyo te ga bisa jiiri waytaaci.


A'setun utɨ mɨrɨ i'se te'to' awɨrɨ rɨ. Imaimu eta auya, e'tane mɨrɨ winɨ iyepʉ, miyarɨ itɨ tukai' i'tu auya pʉra rɨ iyesi. Mɨrɨ kasa tanporon kon esi mɨrɨ iyentusa' kon iya'kwarʉ winɨ,” ta'pʉ iya. 	 Haw ga faaru ka koy naŋ kaŋ a ga ba. Ni ga maa a yooja, amma ni si bay naŋ kaŋ a fun wala naŋ kaŋ a goono ga koy. Yaadin no boro kulu kaŋ i hay Biya _Hanno__ do go.»


Mɨrɨ tʉpo, Ripai uya eke enta'nan kupʉ'pʉ Sises iwano' pe tiwʉ' tau. Anpisin pe pʉrata amʉranʉ'nin nan, tʉron kon nɨ nɨrɨ esi'pʉ enta'nan pɨ' to' pokon pe. 	 Kala Lawi na yaaray bambata te a se nga kwaara. Jangal taakoy marga bambata, da mo boro fooyaŋ koyne goro i banda ka ŋwa.


E'tane Sises uya ta'pʉ, “Ka'pon uya kuru sa'ne uya'pɨ'sa' i'tu uya, meruntɨ epa'kasa' pɨ' upiyapai,” ta'pʉ. 	 Amma Yesu ne: «Boro fo n'ay ham, zama ay wo bay kaŋ dabari fatta ay gaa.»


Iyau e'man nɨto' esi imʉnʉ poro, makoi pɨ' usentu'man nɨto', Papa uya wakʉ nonkasa' na'ne' awɨrɨ eke pe kuru rɨ 	 Irikoy n'iri fansa nda Almasihu kuro, danga a n'iri taaley yaafa nooya nga gomni arzakey boŋ. A na woodin te iri se da Almasihu.


Mɨrɨ awonsi'kɨ tapurɨi' pʉra e'nɨto' yau to' esi pʉra iyesi yau, to' rɨ are'na'tɨ ipona, apʉne pʉra Papa rɨ esi to' are'na'tɨka'nin pe rɨ kanan. 	 Borey mo, d'i mana soobay ka goro ngey cimbeeri-jaŋa ra, Irikoy ga ye k'i dabu, zama a gonda dabari k'i dabu koyne.


iya'kwarʉ pʉnon enupanin pe ɨwesi kon pɨ', aiko ton nʉ'kwɨ mʉre amʉ' ti'saai pe ɨwesi pɨ', apʉne pʉra main esi wakʉ pe i'tuto' mɨrɨ awonsi'kɨ i'nairon yen pe— 	 Ni ga ne ni ya boro kaŋ sinda laakal cabeko no, zanka kayna dondonandiko, zama asariya ra ni gonda bayray da cimi fondo.


Apʉne toron amʉ' entɨ' ka'tawon kon. Ti'kiyari kon pɨnnin nan pen nɨ, anʉnnin nan pen nɨ, mɨrɨ pe pʉra amʉranʉ'nin nan pen nɨ, e'tane rɨ ɨkʉipʉnʉ kon, Epʉn pon uya to' ewekʉ. Ɨmɨrɨ'nokon ken pe' si esi pen i'nʉnkena' pe to' entai? 	 Wa guna beene curey. I siino ga duma, i siino ga wi, i siino ga margu barma ra mo. Amma araŋ Baabo kaŋ go beena ra no g'i ŋwaayandi. Araŋ mana bisa curey beeray gumo no?


Nurɨne e'ai'; iyeri'sa' rʉ'pʉ urɨ e'tane, nurɨne e'ai' inkero', inkero' pe rɨ! Ekota'man pata'se' mɨrɨ awonsi'kɨ eri'nɨto' kii esa' pe e'ai'. 	 Ay no Fundikoono. Ay bu, guna mo ay gonda fundi hal abada abadin. Ay gonda buuyaŋ da Alaahara saaf'izey mo.


Mɨrɨ ema'sa' yau, Paarʉ a'kɨrɨ ina utɨ'pʉ Isens ense'na. Tanporo so'si epuru ton esi'pʉ mɨrɨ yau. 	 A wane suba, Bulos koy iri banda Yakuba do, arkusey kulu mo kaa noodin.


Wakʉ nonkasa' Papa uya nonka uya pen, Main poro ipoken e'nɨto' eporo pe iyesi yau, Kʉrai uma'ta'pʉ pe iyesi notʉn pe rɨ!” 	 Ay si ga Irikoy gomno ye yaamo, zama nda boro ga du adilitaray _Irikoy jine__ asariya ganayaŋ do, yaadin gaa Almasihu bu yaamo nooya.»


To' konekasa' auya esa' wannɨ pe to' e'to' pe, use'man nɨto' tʉrawasomanin nan pe, itese' pɨ' ina e'to' apiyo' pe, mɨrɨpan kon e'to' pe serɨ non esanon pe,” tukai'. 	 Ni n'i ciya koytaray da alfagayaŋ iri Irikoyo se. I ga koytaray ŋwa mo ndunnya boŋ.»


Mɨrɨpan kon epa'ka'pʉ to' eka'tumʉ'pʉ uruwai' piyapai e'tɨtɨtɨ'kai'ma, apʉne pʉra ipan pe rɨ to' etʉipɨ'sa' esi'pʉ. Ɨ'rɨ ta'pʉ to' uya pen nɨ ɨnʉ' pɨ' rɨ, apʉne pʉra enari'ke' pe tesi kon pɨ'. 	 I tun da zuray ka dira saara do, zama i gaahamey jijiri, i dambara mo gumo. I mana hay fo ci boro kulu se mo, zama i humburu.


mɨrɨ ton ipanta ton pɨ' katapurɨi. Ikupʉ auya yau, se pɨ' ɨsenuminka': Imi' esa' pe ɨwesi pen, e'tane imi' esi ɨyesa' pe. 	 To, yaadin gaa, ni ma si fooma kambe fey din gaa, zama nda ni ga fooma, ma bay kaŋ manti nin no goono ga kaajo jare bo, amma day kaajo no goono ga ni jare.


Wʉi nai pata esi koro'tau, uyenno'nin nʉ'pʉ tʉrawasooi ku'pai'nokon. Ewarupɨ nʉye'an, ɨnʉ' rɨ e'tʉrawasoma weyu pen. 	 Tilas kal iri ma nga kaŋ n'ay donton goyey te za zaaro ga cindi. Cin ga kaa kaŋ boro kulu si hin ka goy.


Si'tuyai', uyepuru imamin anʉnnin nʉ'san pika'tɨ uya mɨrɨ, to' uya nɨrɨ upika'tɨto' pe, tiwʉ' kon ta' to' uya uyereutanʉ'to' pe rɨ,’ ta'pʉ iya. 	 To! Ay ga bay haŋ kaŋ ay ga te, hala waato kaŋ i n'ay kaa jine-funetara ra, borey m'ay ta ngey windey ra.›


Kamoro pen pe' kamoro eke ipɨ' ɨye'tʉsa' kon na'ne' ese' sapema pe tʉusauro'san pen? 	 Manti ngey mo no goono ga maa kaŋ gonda darza din kayna, maa din kaŋ i go g'araŋ ce d'a?


Serɨ non po ayapurɨpɨ'to' ne'sa' uya man, tʉrawaso ɨntʉrʉ'pʉ iku'to' pe uya i'ma'kasa' uya winɨ. 	 Ay na ni beerandi ndunnya ra. Ay na goyo toonandi kaŋ ni n'ay no ay ma te.


I'napairon ekama uya ɨpɨ'nokon, itepuru uya tanporon tapuruui esa' pe iku'to' oton. 	 Haciika ay ga ne araŋ se: a g'a daŋ a ma nga jinayey kulu dabari.


E'tane ru'ku, usi'nʉnkan yau i'nairon pɨ' tʉusauro'sen pe, tanporon yau usemo'ka'nokon u'pai kon pe te'sen, Kʉrai kaisa rɨ. 	 Amma baakasinay ra cimi sanno ciyaŋ se no, iri ga beeri hay kulu ra Almasihu ra, nga kaŋ ga ti boŋo.


Ɨnʉ' rɨ upun pɨ' tʉuta're'tɨsen, umʉnʉ ensinin uya tɨwɨrɨ rɨ uko'man nɨto' eposa' mɨrɨ, mɨrɨpan i'mʉ'sa'kato' uya oton pata weyu u'ma'sa' a'tai. 	 Boro kaŋ goono g'ay gaahamo ŋwa k'ay kuro haŋ mo gonda fundi hal abada, ay mo g'a tunandi zaari bananta ra.


Ina nʉko'manʉkʉnʉ ɨri pɨ' ɨsentu'makɨ, ina usentu'masa' ɨri ko'manʉ'nin nan pɨ' na'ne' kasa. 	 M'iri garaw-garawey yaafa iri se, Sanda mate kaŋ cine iri mo g'iri garawkooney yaafa nd'a.


Serɨ itekare poitorʉ pe iyenasa' rʉ'pʉ urɨ Papa uya wakʉ nonkasa' ke urepasa' pɨ' tʉpana'pano e'tʉrawasoma poro. 	 Ay ciya saajawko mo Baaru Hanna din se Irikoy gomni nooyaŋo boŋ. Irikoy na gomno din no ay se nga dabari gaabikoono boŋ.


E'tane miyarɨ rɨ tʉnekamanʉ yau meruntɨ pe Saarʉ ena'pʉ. Papa Maimu winɨ enpoika pɨ' iyesi'pʉ, “Sises esi Kʉrai pe,” tukai', mɨrɨpan pɨ' to' utanpokʉma'pʉ. 	 Amma Sawulu soobay ka gaabu ka tonton. A goono ga Yahudancey boŋ haw kaŋ yaŋ goono ga goro Damaskos ra. A goono ga tabbatandi i se ka ne: «Yesu wo day ga ti Almasihu.»


Tʉron nɨ kanan inserʉ epa'ka'pʉ Papa ena' use'man nɨto', ɨpʉreman nɨto' iwʉ', Epʉn pon tapai, mɨrɨpan esi'pʉ iyɨkena' rɨ marɨ si'kʉrʉ esa' pe. 	 Kala malayka fo mo kaa ka fun fuwo kaŋ ra i ga sududu Irikoy se kaŋ go beena ra. Nga mo gonda candi kaano.


I'tu tʉuya wenai teparanka ton; mɨrɨ pɨ' nin si, tanporo wakʉ pe ɨwesi kon pen, ta'pʉ iya na'ne'. 	 Zama Yesu bay boro kaŋ g'a nooyandi. Woodin sabbay se no a ne: «Manti araŋ kulu no ga hanan.»


Ɨ'rɨ kasa ken si umaimu kon tau'ne to' usaurokʉ eta serɨ? 	 Day, mate no kaŋ iri boro kulu goono ga maa nga ciina kaŋ ra i n'iri hay?


“10 kaisaron iretʉ amʉ' meneine' nan esi 10 pan kon kin amʉ', apʉne rɨ itepuru pe to' enasa' pʉra rɨ marɨ iyesi. E'tane kin pe to' e'to' oton tikin ite'kwa kʉra' emiya era'tɨto' airɨ rɨken ene pokon pe. 	 Hilli waya kaŋ ni di din, bonkooni way no kaŋ mana koytaray ŋwa jina, amma i ga du bonkooni hina, ngey nda alman laala care banda, guuru folloŋ wane.


Ɨi'tu uya wenai ipan pe ɨyɨkɨnta ina pɨ' tukai', tɨwɨ rɨ ɨye'makoima winɨ,” ta'pʉ iya. 	 Zama ay di kaŋ ni goono ga to da forti, ni go mo izelaalotaray kumsa ra.»


Paarʉ enu uta'kwaka'pʉ tʉpo, inke pʉra rɨ Ma'sitoniya pona tʉutɨto' kon pe ina e'kama'pʉ, apʉne pʉra ina uya i'tu'pʉ Papa esi mɨrɨ yau ina uya itekare ekama i'se tukai'. 	 Waato kaŋ Bulos di bangayyaŋo din, sahãadin-sahãadin iri na Masidoniya koyyaŋ fondo ceeci. Iri goono ga ne Irikoy n'iri ce, iri ma Baaru Hanna waazu i se.


E'tane kʉrɨ rɨ mʉra'ta awɨrɨ tewonsen esi mɨrɨ karimeru amʉ' esa' pe. 	 Amma boro kaŋ ga furo meyo gaa haray ya feeji kuruko no.


Itɨ'pʉ Isotan tuna piyawɨron pata ya'ne, makoi apai era'tɨn pe epa'taisiman nɨto' makoi pɨ' usentu'man nɨto' pe ekareei ekama pɨ'. 	 Yohanna koy laabey kulu ra kaŋ ga maan Urdun* isa. A goono ga tuubi baptisma waazu zunubi yaafayaŋ sabbay se.


“Ɨpʉremai' asa'ron kon ka'pon amʉ' utɨ'pʉ Esuwerʉ amʉ' use'mato', ɨpʉremato' iwʉ' ta', tikin nan esi'pʉ Pari'si pe, mɨrɨ awonsi'kɨ isakon esi'pʉ pʉrata amʉranʉ'nin pe. 	 A ne: «Boro hinka koy Irikoy* windo ra zama ngey ma te adduwa. Afa Farisi* fonda boro no, afa mo jangal taako no.


Ɨ'rɨ pe iyesi serɨ ku'sa' iya yau eke pe tʉku'to' ipɨ' usi'tuto' pe tʉusentu'mato' ton ipɨ', inkoneka'san pena eke pe to' e'to' pe— 	 Ifo binde no iri ga ne koyne da Irikoy na woodin te zama a ga ba nga ma nga darza arzakanta bayrandi borey kaŋ yaŋ ga du suuji do, kaŋ yaŋ a soola i ma du darza,


“Ito'ka'nʉ'nin nan pe pʉra rɨ pe' ɨwesi kon? Ene auya'nokon pʉra pe' iyesi, ɨ'rɨ rɨ kɨpo'ponsi'kɨ tewonsen ka'pon ya' uya, ɨri pe ikupʉ pʉra iyesi? 	 A ne i se: «Araŋ mo, araŋ sinda fahamay no? Araŋ mana bay kaŋ hay kulu kaŋ boro ga daŋ nga gunda ra si hin ka boro ziibandi,


Entantɨ' asanta ka'ta pona rɨ, ɨneporo'pʉ kon nɨ mʉkɨ'matʉi',’ ta'pʉ iya. 	 Sohõ binde, wa koy birni meyey gaa. Borey kulu kaŋ araŋ ga di, w'i ce i ma kaa hiijay bato do.›


Utonpa kon amʉ' enupa to' uya urɨ'nokon Roman amʉ' nʉkupʉnʉ pen nɨ ku'to' pe to' uya,” ta'pʉ to' uya. 	 I goono ga alaadayaŋ waazu kaŋ yaŋ si halal iri se iri m'i ta, wala iri m'i gaay, iri kaŋ ga ti Romanceyaŋ.»


Mɨrɨpan uya 7 kaisaron pʉreti mɨrɨ awonsi'kɨ tu'kan kon pen moro' amʉ' anʉmʉ'pʉ, mɨrɨpan uya tenki ta'pʉ tʉuya rʉ'pʉ pe i'kwɨ'pɨtʉ'pʉ. Tʉpoitorʉ ton ena' itʉpɨtʉ'pʉ iya, mɨrɨpan kon uya ka'pon amʉ' ena' ekamʉ'pʉ. 	 A na buuru kunkuni iyya da hamisey din sambu ka saabu. Waato gaa no a n'i ceeri-ceeri ka no nga talibey se. Talibey mo soobay ka zaban borey se.


“Kin amʉ' non pon kon ɨri pe iya'kɨrɨ iyekumasa' kon mɨrɨ awonsi'kɨ iya'kɨrɨ iye'sa' kon wakʉ ton kuru rɨ itapuruui ton pɨkɨrɨ ukaranto' oton tʉuta'kwarʉkai', to' ukaranto' oton ipan pe pata wenai iyepo'tɨ kɨrɨsin ene tʉuya'nokon a'tai. 	 Ndunnya bonkooney mo kaŋ yaŋ na zina nda goray kaano te d'a, i ga hẽ, i ga baray a sabbay se, waati kaŋ i g'a tonyaŋ dullo fonnay.


I'napairon ekama uya ɨpɨ'nokon, ɨupokoitato' oton kon, tʉuta'kwarʉkai' aukaranto' oton kon pata epori'ma tane. Ɨupokoitato' oton kon, e'tane ɨpokooi kon era'tɨto' oton epori'man pe. 	 Haciika, haciika ay ga ci araŋ se: araŋ ga hẽ ka baray, amma ndunnya ga farhã. Araŋ ga te bine saray, amma araŋ bine sara ga bare ka te farhã.


Pata, Pu'pɨ Ɨ'pʉ rʉ'pʉ tato' eposa' to' uya a'tai, to' uya si kurusu' pona ipokapɨtʉ'pʉ ɨri ton pokon pe, tikin nɨ itenwo'netʉ winɨ, isakon ikamisi winɨ. 	 Waato kaŋ i to nango kaŋ se i ga ne Boŋ Kurubu, i na Yesu kanji* noodin, nga nda zambantey din, afo a kambe ŋwaaro gaa, afa mo a kambe wow gaa.


Pari'si amʉ' tonpa ton uyee'pʉ ipiya', mɨrɨpan kon uya i'tupɨtʉ'pʉ ekama'popɨtʉ tʉuya'nokon winɨ, “Main awɨrɨ rɨ e'nɨ pe rɨ pe' iyesi ka'pon uya tʉno'pʉ nonka a'tai?” ta'pʉ to' uya. 	 Farisi* fonda borey mo kaa a do k'a hã ka ne: «A ga halal* no boro ma nga wande fay?» I goono g'a si no.


Tepi' uya mɨrɨ rɨ marɨ ta isaurokʉ a'tai ka'pon e'to' pɨ' pori' pe Papa uya anʉmʉ a'tai ipokena' pe iyesi tukai', inkupʉnʉ pɨkɨrɨ pen: 	 Yaadin no Dawda mo ci albarka kaŋ go boro kaŋ Irikoy go ga adilitaray lasaabu a se, kaŋ manti nda te-goyey.


mɨrɨpan isakon Kiriyo'pas itese' uya ta'pʉ Sises pɨ', “Ɨmɨrɨ rɨken na'kɨ si nai serɨ ton, Surusiran po iye'ku'sa' rʉ'pʉ i'tunin pe pʉra,” ta'pʉ ipɨ'. 	 I ra afo kaŋ se i ga ne Ciliyobas tu a se ka ne: «Ni hinne no ga ti yaw Urusalima, kaŋ mana bay hayey kaŋ te jirbey wo gaa?»


Mɨrɨ pata tʉnɨnse, Sises utɨ'pʉ Kiyarari ponsi'kɨ Taya mɨrɨ awonsi'kɨ Saitan itese' ton nono ya'ne. 	 Kala Yesu tun noodin ka koy Tir* da Zidon* laabey ra.


Esuwerʉ amʉ' esi'pʉ unonka i'se pʉra, mɨrɨ wenai enno'sa' urɨ Sisa uya uyeseru aimenkato' pe, ɨ'rɨ rɨ ekamʉn tʉto' uya pʉra rɨ iye'tane utonpa ton, Esuwerʉ amʉ' pɨ'. 	 Amma waato kaŋ Yahudancey wangu ka yadda nda woodin, kal a tilas ay gaa ya konda ay ŋwaarayyaŋo Kaysar do, i ma ciiti ay se neewo a jine. Manti hala zama ay gonda kalima fo ay dumo boŋ no bo.


“Ta uya etasa' auya'nokon, ‘Utɨ serɨ, uye'kapʉ rɨ marɨ ɨpiya'nokon.’ Ui'nʉnka auya'nokon yau, pori' pe rɨ ɨwesi kon mɨrɨ utɨ pɨ' ikʉipʉnʉ piya', apʉne pʉra ikʉipʉnʉ esi eke pe uyentai. 	 Araŋ maa kaŋ ay ne araŋ se ay ga dira, ay ga ye ka kaa araŋ do koyne. D'araŋ ga ba ay, doŋ araŋ ga maa kaani kaŋ ay go ga koy Baaba do, zama Baaba bisa ay.


“Ɨ'rɨto' pe? Ɨ'rɨ ɨri ku'sa' iya?” ta'pʉ Paire' uya. E'tane eke pe kuru to' ukɨ'pɨ'nʉnpɨtʉ'pʉ, “Kurusu' pona ipokapɨ'kɨ!” ta'pʉ to' uya. 	 A ne: «Ifo se? Goy laalo woofo no a te?» Amma i kaati ka tonton ka ne: «I m'a kanji!»


E'tane Sises utɨ'pʉ Are' Wʉpʉ pona. 	 amma Yesu kaaru Zeytun tondo boŋ.


Apʉne pʉra urɨ pona, uko'man nɨ pe Kʉrai esi, mɨrɨ awonsi'kɨ eri'nɨ esi eporo pe. 	 Zama ay wo se fundi ga ti Almasihu, d'ay bu mo riiba no.


Kʉrɨ rɨ yau tanporo mɨrɨ amɨsa' enasa' ɨsipona, mɨrɨpan nin si e'mʉ'sa'kasa' wakʉ use'man nɨto' mɨrɨ awonsi'kɨ ɨpʉreman nɨto' iwʉ' pe tenai' Itepuru yau. 	 Nga no ga cinaro kulu haw care gaa hal a ma soobay ka tonton ka ciya Irikoy fu hanna Rabbi ra.


Ewarupɨ pʉra rɨ iye'to' oton, raan'pu i'se pʉra rɨ to' e'to' oton mɨrɨ pe pʉra wʉi enu rɨ, apʉne pʉra Itepuru Papa e'to' oton to' weyu pe, mɨrɨpan kon e'to' oton esa' wannɨ, kin amʉ' pe inke rɨ, inke rɨ. 	 Cin si te noodin koyne, i sinda fitilla kaari wala wayno kaari mo laami, zama Rabbi Irikoy g'i no kaari. I ga may mo ka koy hal abada abadin.


E'tane si Era' uya ta'pʉ, “Isaan ne si'pairʉkatai ko. Ɨnʉ' nɨrɨ ken si ekareei eta uya serɨ?” ta'pʉ iya. Mɨrɨpan esi'pʉ Sises ɨnenpai. 	 Amma Hirodus ne: «Ay na Yohanna boŋo kaa, amma may no boro woone kaŋ boŋ ay go ga maa hayey wo dumi?» Kal a ceeci nga ma di Yesu.


Tʉku'sen weyu u'matʉ esi'pʉ ipan pe, eke pe kuru te'sen pe. Mɨrɨ wʉi a'tai, Sises e'soto'kasa' uya ta'pʉ eke pe tʉmaimu tʉku'se, “Ɨnʉ' rɨ tuna'kiri' ke te'sen nʉyepʉi upiya' tʉyuku epose. 	 Zaari bananta kaŋ ti bato zaari beero ra, Yesu kay ka nga jinda sambu ka ne: «Boro kulu kaŋ maa jaw ma kaa ay do ka haŋ!


E'tane rɨ Papa uya ikupʉ tʉuya tukai' tauro'ka'pʉ apurɨ'pʉ iya, apurɨto' iya umeruntɨta'pʉ, mɨrɨpan uya Papa apurɨpɨtʉ'pʉ, 	 Amma a goono ga Irikoy alkawlo guna. A mana sikka ka jaŋ cimbeeri, amma a te gaabi cimbeeri ra ka Irikoy beerandi.


“Mɨrɨ pe iyesi pɨ', enei'ma e'tɨ', apʉne pʉra i'tu auya'nokon kasa pʉra ɨ'rɨ a'tai ɨyepuru kon uyepʉ tukai'. 	 Araŋ ma batu fa, zama araŋ si bay zaari kaŋ ra no araŋ Rabbo ga kaa.


Mɨrɨ yau Sises uya tʉsan ensa' a'tai, mɨrɨ awonsi'kɨ tʉpoitorʉ tʉni'nʉnkanʉ e'soto'kasa' a'ko pe, ta'pʉ iya tʉsan pɨ', “Kʉrɨ rɨ si ɨmʉre,” ta'pʉ iya, 	 Yesu binde, waato kaŋ a di nga nya nda talibo kaŋ nga ga ba, i boro hinka goono ga kay noodin, kal a ne nga nya se: «Waybora, guna ni izo!»


Apʉne pʉra iye'menukasa': “Epori'makɨ tʉumu'tasen ye' pen uri'san, mʉre amʉ' entunʉ'nin pen; eke pe ɨkɨ'pɨ'nʉnkɨ, ɨmɨrɨ entun nɨto' pe e'tinkan nɨsa' i'tunin pen; apʉne pʉra tu'ke imunkɨ inonkasa' uri'san esi pɨ' tʉtaan'pʉ kenan entai,” tukai'. 	 Zama i hantum ka ne: «Ya nin wayguno kaŋ mana hay, ma farhã! Nin kaŋ mana maa hay-zaŋay, ma jinde sambu ka cilili bine kaani sabbay se, zama waybora kaŋ go goboro, a izey ga baa da waybora kaŋ gonda kurnye wane.»


Pʉsamoro si inanʉmʉ'san 12 kaisaron kon: Saiman (Pi'ta tukai' inese'tɨ'pʉ); 	 A na iway cindi hinka daŋ. A na maa-dake daŋ Siman gaa ka ne a se Bitros.


I'tu auya'nokon i'se esi sa'man pe kuru e'tʉrawasoman pɨ' esi ɨiwano' kon pe, Ʉrawote'siya pon kon iwano' pe, mɨrɨ awonsi'kɨ tanporon kon ka'pon pe uyennin nʉ'san pen nɨrɨ. 	 Zama ay ga ba araŋ ma bay ay tangami bambata gaa kaŋ ay go ga te araŋ sabbay se, da ngey mo sabbay se kaŋ go Lawodisiya ra, da borey kulu mo kaŋ mana di ay mo-da-mo.


Mɨrɨ pata'pʉ pe, Sises kanan usenpoikakaa'pʉ tʉpoitorʉ ton piya', Taipiriyas ku'pɨri piyau. Se kasa iyesi'pʉ: 	 Woodin banda Yesu ye ka nga boŋ bangandi talibey se Tiberiya teeko me gaa. Mate kaŋ cine a na nga boŋ bangandi i se neeya:


I'tunin nan pe pʉra ɨwesi kon i'se pʉra esi, utonpa ton, ekonepɨtʉ'pʉ inke rɨ ɨpiya'nokon utɨto' pe (e'tane mɨrɨ namai' uwa'kʉ'pɨ'sa' serɨ pona rɨ nin si) ɨ'koro'tau'nokon iyakʉ'pʉsa' anʉnto' pe uya, tʉron kon Papa pʉnon kon koro'tau eporo'pʉ uya kasa. 	 Ay nya-izey, ay si ba araŋ ma jaŋ ka bay mo kaŋ sorro boobo ay miila ay ma kaa araŋ do (amma i n'ay ganji ay ma kaa hala hõ), zama ay ma du izeyaŋ araŋ game ra, mate kaŋ ay jin ka du dumi* cindey game ra.


Serɨ po'piyun masa' iya upona iku'sa' iya mɨrɨ upun koneka pe uwu'na'tɨ e'ma ta'. 	 Day waddo sooguyaŋo wo kaŋ a te ay gaahamo gaa, a n'a te no ay gaahamo fijiyaŋ se.


Surusiran pon kon ka'pon amʉ' mɨrɨ awonsi'kɨ to' epuru ton uya i'tu pʉra iyesi'pʉ pʉse rɨ Sises esi pika'tɨnin pe tukai', mɨrɨ awonsi'kɨ pu'kena' amʉ' maimu Sapa' kaisa rɨ tʉusekamasen to'ka'nʉkʉ to' uya pʉra iyesi'pʉ, e'tane pu'kena' amʉ' uya ekama'pʉ awɨrɨ to' uya iwɨnɨ'pʉ. 	 Zama Urusalima gorokoy d'i jine borey, kaŋ i mana Yesu bay, i mana annabey sanney mo bay kaŋ yaŋ i goono ga caw asibti kulu, i n'i toonandi waato kaŋ i na Yesu ciiti ka zeeri.


Mɨrɨ a'tai, meruntɨ inserʉ uya tɨ' anʉmʉ'pʉ eke a'nai' e'pato' yai kaisaron nɨ, mɨrɨpan eno'ma'pʉ iya parau ka' se kasa tai'ma: “Serɨ kasa ɨsɨ pe eke pata Paperan eno'mato' oton, mɨrɨ awonsi'kɨ epoton pe pʉra rɨ kanan. 	 Kala malayka gaabikooni fo na tondi sambu, sanda fufuyaŋ tondi bambata cine. A n'a jindaw teeko ra ka ne: «Da gaabi beeri yaadin cine no i ga Babila* birni beero jindaw nd'a. I si ye ka di a mo hal abada.


E'tane Esuwerʉ amʉ' piya' entantɨ', karimeru utano'masa' waraino kon piya'. 	 Day wa koy Israyla izey kaŋ yaŋ ga ti feeji darantey do.


E'tane Esuwerʉ pɨ' ta iya, “Pata tʉko'manʉ'se rɨ uyemiyatʉ tɨnkai' uko'mamʉ ka'pon amʉ' main awɨron kon pen mɨrɨ awonsi'kɨ sa'man nɨ itewan ton ena',” ta iya. 	 Amma Israyla ciine ra a ne: «Ay foy k'ay kambe salle jama hanga sando turanto wo se.»


Serɨ serɨ, Sises Kʉrai entu'pʉ pantomʉ: Isanon pe te'ton kon, Meri, mɨrɨ awonsi'kɨ Isose' pokon usauro'sa' esi'pʉ temari'mato' kon pe, e'tane to' uta'pɨtʉ rawɨrɨ rɨ, tʉumono'tasa' i'tu'pʉ Meri uya, Wakʉ A'kwarʉ winɨ. 	 Mate kaŋ Yesu Almasihu hayyaŋo bara nd'a neeya: alwaato kaŋ i na hiijay alkawlo te a nyaŋo Maryama nda Yusufu game ra, za i mana care kubay jina, i na Maryama gar da gunde Biya* Hanna do.


Urɨ uya rɨ kʉrɨ rɨ i'tusa' pʉra iyesi, ɨnʉ' pe iyesi tukai', e'tane uye'sa' na'ne' esi pa'taisiman nɨse'na tuna ke Esuwerʉ amʉ' ena' enpoika pe,” ta'pʉ iya. 	 Ay bumbo mo man'a bay, amma hal a ma bangay Israyla* se no ay kaa ka baptisma te hari ra.»


Temi'tʉriyas uya tʉtonpa ton kɨ'ma'pʉ, mɨrɨ waraino rɨ marɨ itʉrawasooi ton to' pokon pe tʉusauro'to' pe. Ta'pʉ iya, “Mi'tuyatʉu pe' utonpa ton, serɨ utʉrawasooi kon ikupʉ na'ne' winɨ eke pe pʉrata eporo uya'nokon? 	 Day, a n'i margu, da ceeci woodin fonda goy-teerey. A ne: «Ya alborey, araŋ ga bay kaŋ ceeci woone do no iri goono ga du iri arzaka.


Pu'kena' Aisaya nʉmenuka'pʉ kareta amon tʉrʉ'pʉ itena'. Ara'ka'pʉ iya se tawon e'menukasa' airɨ: 	 I na annabi Isaya tira salle a se. Waato kaŋ a n'a fiti, a du nango kaŋ i hantum ka ne:


Tu'kan kon Esuwerʉ amʉ' uya serɨ tawon ene'pʉ, apʉne pʉra a'ko pe pata piyau Sises pokapɨ'sa' to' uya esi'pʉ, kurusu' pona ento' ipɨ' e'menukasa' esi'pʉ Arami' pe, Ra'ten pe, mɨrɨ awonsi'kɨ Kiri' pe. 	 Hantumo mo, Yahudance boobo n'a caw, zama nango kaŋ i na Yesu kanji ga maan kwaara. A n'a hantum Yahudance, da Romance da Gareku ciine ra.


Tanporon kon nɨ Isutiya mɨrɨ awonsi'kɨ eke pata Surusiran winon kon nɨ utɨ'pʉ ipiya'. Tʉmakooi kon ekama pɨ', mɨrɨpan kon pa'taisima'pʉ iya Isotan tuna tʉu'tɨsen kau. 	 Yahudiya* laabo borey da Urusalima* borey kulu fatta ka koy a do. I goono ga ngey zunubey ci. A te i se baptisma Urdun* isa ra mo.


To' piyau esi koro'tau, to' wapu pe e'sa' man, to' pa'sima pɨ' mɨrɨ itese' urepa'pʉ auya ike ke. Ɨnʉ' rɨ utano'masa' pʉra man, kʉrɨ rɨken tʉuma'tasen ye' pe rɨ iye'ku'sa' rʉ'pʉ iye'menukasa' itekare a'ku'tɨnin pe rɨ. 	 Waato kaŋ ay go i banda, ay n'i gaay ni maa kaŋ ni n'ay no din ra, ay n'i haggoy mo. I ra baa boro folloŋ mana halaci, kala day halaciyaŋ izo, zama Irikoy Tira Hanna sanney ma to.


Tʉusaurokʉ etanin nʉ'san esi koro'tau, panton ekama pɨ' rɨ Sises esi'pʉ, a'ko pe Surusiran epokapʉ to' uya rɨ esi'pʉ, mɨrɨpan ka'pon amʉ' usenuminka'pʉ Papa e'to' esa' wannɨ pe rɨ na'kɨ e'sara'tɨkapʉ serɨ pe rɨ ko tukai'. 	 Waato kaŋ i goono ga maa hayey din, Yesu tonton ka misa fo ci i se, zama nga ga maan Urusalima, ngey mo go ga tammahã hala Irikoy koytara ga bangay sahãadin-sahãadin.


Tamas uya ta'pʉ ipɨ', “Uyepuru, ina uya sa'ne i'tu pʉra iyesi nai ya' ɨutɨ tukai'; nai kasa ken ina uya ite'ma i'tu?” ta'pʉ iya. 	 Toma ne a se: «Rabbi, iri si bay nango kaŋ ni goono ga koy. Mate no iri ga te ka fonda bay?»


Sises uye'sa' a'tai, asakɨrɨ'ne wʉi uruwai' yau iko'manka'sa' eporo'pʉ iya. 	 Waato kaŋ Yesu kaa, a kaa ka gar Liyaziru te jirbi taaci saara ra.


Tʉnnɨmɨnʉ kon tʉpata kon pɨ' to' usenuminka yau, to' rɨ enna'po'pʉ nesii'no. 	 Zama d'i laakaley go nango kaŋ i fun din gaa no, doŋ i ga du daama ka ye noodin.


Tʉpun, so'si i'pai pe iyesi; mɨrɨ awonsi'kɨ ipʉrakon pe iyesi, iyepiya'tɨ pe iyepa'kasa' rʉ'pʉ pe iyesi eri'nɨto' apai, mɨrɨ pɨ' tanporon epoi eke pe kuru te'to' pe. 	 Nga no ga ti boŋo gaahamo se, kaŋ ga ti a marga. Nga no ga ti sintina nda boro jina kaŋ tun ka fun buukoy game ra, zama hay kulu ra a ma ciya ibeero.


Mɨrɨ ema'sa' yau awanakʉi' iyenna'po'pʉ Esuwerʉ amʉ' use'mato', ɨpʉremato' iwʉ' pʉ'kʉ ta'. Anpisin pe ka'pon amʉ' amʉra'pʉ iwoi, mɨrɨpan ereuta'pʉ to' enupase'na. 	 Za mo bo a ye ka furo Irikoy windo ra. Borey kulu goono ga kaa a do, a goro mo k'i dondonandi.


Pori' pe anpisin ɨnku'pai tesi pɨ', Paire' uya Parapas nonka'pʉ to' iwano' pe. Sises ari'po'pɨ'to' pe to' uya ikupʉ'pʉ iya, mɨrɨpan nonka'pʉ iya to' ena' kurusu' pona to' uya ipokapɨ'to' pe. 	 Za kaŋ Bilatos ga ba nga ma te haŋ kaŋ ga kaanu marga borey se, kal a na Barabbas taŋ i se ka Yesu barzu k'a no i m'a kanji.


“Ite' pe esi; ɨmɨrɨ'nokon esi ipanta ton pe. Moro ka'pon esi yau uyau mɨrɨ awonsi'kɨ urɨ nɨrɨ iyau, tu'ke rɨ iyepeta mɨrɨ; urɨ pʉra iye'tane ɨ'rɨ kupʉ auya'nokon pʉra rɨ iyesi. 	 Ay no ga ti reyzin nya tikse, araŋ no ga ti kambey. Boro kaŋ ga goro ay ra, ay mo ga goro a ra, bora din ga ize boobo hay, zama da manti ay, araŋ si hin ka hay kulu te.


“Ɨnʉ' rɨ ewomʉ pʉra iyesi mɨrɨ pana'pan ka'pon iwʉ' ta' tanporo itapuruui e'ma'tɨse'na, wapiya auronpɨ'sa' iya a'tai rɨken; mɨrɨ a'tai nin si, itimamin arɨ iya itiwʉ' tapai. 	 Zama boro kulu si hin ka furo gaabikooni fu ra k'a jinay ku, da manti a jin ka gaabikoono haw no jina. Waato din gaa no a ga hin ka fuwo din jinayey ku.


e'tane imu ensa' tʉuya'nokon a'tai, ta'pʉ to' uya tʉtonpa kon pɨ', ‘Pʉse rɨ kuru pʉse rɨ kiyari pata'se' anʉnton. Apʉne, iwɨpai'nokon, inanʉmʉnʉ anʉnto' kon pe,’ ta'pʉ to' uya. 	 Amma waato kaŋ goy-teerey di izo, i ne ngey nda care se: ‹Woone ya tubukwa no. Wa kaa iri m'a wi ka tubo ta.›


Kʉrɨ rɨ yau rɨ nɨrɨ utanʉn nɨ'pʉ'nokon pena, inkuu'pʉ iye'ku'to' pe awɨrɨ rɨ tanporon nɨ tʉrawasomanin mɨrɨ kasa iye'to' pe tawon teseru awɨrɨ, 	 Irikoy ga hay kulu te nga miila saawara boŋ. A jin k'iri suuban nga waado boŋ. Almasihu do mo no iri ciya tubu hari a se.


“Kɨsenuminkatʉu urɨ uya ikʉipʉnʉ ena' ɨyeseru'tɨ kon tukai', Mosi' rɨken kʉrɨ rɨ ɨyeseru'tɨnin kon, kʉrɨ rɨ anapurɨ'pʉ kon. 	 Araŋ ma si tammahã ay g'araŋ kalima Baaba do. Araŋ kalimakwa go no, nga ga ti Musa kaŋ gaa araŋ naanay.


Paarʉ uya eikʉ'pʉ, “Esuwerʉ urɨ, Tarʉsas, Siri'siya yawon yau iyentusa' rʉ'pʉ, patawon kanan urɨ tɨ ekasiman pen yawon. Apʉne, ka'pon amʉ' sauro'kai'ya,” ta'pʉ iya. 	 Amma Bulos ne: «Ay wo Yahudance no, Tarsus boro, Silisiya laabo ra, kwaara kaŋ boro kulu ga bay, ay ya a kwaara ize no. Ay ga ni ŋwaaray mo, ma yadda ay se hala ya salaŋ jama se.»


Ewai' Papai, serɨ ku'sa' auya i'se ɨwe'to' awɨrɨ pori' pe ɨku'nin pe iyesi pɨ',” ta'pʉ iya. 	 Oho, ya Baaba, zama yaadin no ga kaan ni se.


“Inke rɨ iwɨnɨ i'se iye'pɨ'sa' mɨrɨ teno'mapɨ'se apo' ya' mɨrɨ awonsi'kɨ tuna ka'. Ina pɨ' ɨsentu'ma', ina ipika'tɨ', ikupʉ auya poken iyesi yau,” ta'pʉ iya. 	 Sorro boobo a g'a zeeri danji ra nda hari ra zama nga m'a halaci se. Day da ni ga hin ka hay fo te, ma bakar iri se k'iri gaa.»


Tʉron nɨ pe uku'sa' iya 'nokon pʉra rɨ iyesi kamoro piyapai. To' ewan korʉka'pʉ iya to' uya apurɨto' winɨ. 	 In d'ey game ra mo, Irikoy mana fayanka fo te, za kaŋ a n'i biney hanandi cimbeeri* do.


Kʉrɨ ipun pe itun pi'pɨ iputurʉkasa' pen, mɨrɨpan e'tane main awɨron, uya ɨyeno'ma mɨrɨ, ɨmɨrɨ iye'menukasa' main tensen pe esa' mɨrɨ awonsi'kɨ un pi'pɨ puturʉkato' esa', esi main i'kwɨ'nin pe. 	 Bora kaŋ ga asariya toonandi, kaŋ sinda gaaham ra dambanguyaŋ, manti a ga ciiti da nin, ni kaŋ ciya asariya taamuko, baa kaŋ ni gonda _asariya tira__ biir'izey _kaŋ go hantumante__, ni gonda dambanguyaŋ mo.


Mɨrɨ yau, tu'kan kon nɨ ti'tui' pʉra rɨ ene amʉ', ɨkʉi amʉ' mɨrɨ awonsi'kɨ ɨri ton nɨ toron amʉ' rɨ ene'pʉ uya. 	 A binde, waato kaŋ ay guna a ra, ay goono ga laakal daŋ mo, kal ay di ndunnya alman ce-taaci-koyyaŋ, da ganji hamyaŋ, da ganda fanakayaŋ, da beene curoyaŋ.


Ka'pon amʉ' uyee'pʉ, ite'kwe' po ipu'tɨka'sa' ka'pon nee'pʉ to' uya. To' usi'tu'pʉ inepʉ i'se Sises piya', epi'tɨto' pe iya. 	 Guna, alboro fooyaŋ na boro fo jare dima boŋ ka kand'a. Bora din, yeeni na dabey wi no. I go ga ceeci ngey ma furo nd'a k'a jisi Yesu jine.


Tanporo serɨ ton esi mɨrɨ e'tinkan entun nɨto' pe kasa. 	 Amma woodin yaŋ kulu taabi sintin yaŋ no jina.


Mɨrɨ a'tai, Saiman uya ta'pʉ Pi'ta mɨrɨ awonsi'kɨ Isaan pɨ', “Ɨpʉrematɨ' upona. Mɨrɨ a'tai, mʉkayatʉi'ne' rɨ e'kupʉ namai' upɨ',” ta'pʉ iya. 	 Gaa no Siman tu ka ne: «Araŋ ma ŋwaaray ay se Rabbi gaa, zama hayey kaŋ araŋ ci ma si kaŋ ay boŋ, baa afolloŋ.»


Mɨrɨ a'tai rɨ, mɨ poro rɨ te'san ka'pon amʉ' uya Isa'pa po eke Papa tʉrawasooi e'ku'sa' i'tu'pʉ. Tu'kan kon uya Itepuru apurɨ'pʉ. 	 Woone ciya mo hari kaŋ Yaffa gorokoy kulu gond'a bayray. Boro boobo mo na Rabbi cimandi.


“Ɨnʉ' uya rɨ emenna' pon ke ipooi'pɨ pon a'si'tɨ pʉra rɨ iyesi mɨrɨ. Mɨrɨ kasa iyesi yau, emenna' pon uya ipooi'pɨ pon karaka eke pe rɨ iteuta tʉku'se. 	 Boro kulu si zu taji ta kwaay zeeno gaa, zama itajo ga izeena tooru hala kortimo ma ye ka jaase ijina.


“Itepuru, pu'kena' pe kɨnyi'tuyai'. 	 Waybora ne a se: «Albora, ay faham kaŋ ni ya annabi no.


Mɨrɨ pata wekupiri ekonekasa' esi'pʉ 12 kaisaron tɨ', iyapon pe te'sen po'ne, mɨrɨpan pɨ'ne 12 kaisaron kon itekare ekamai' karimeru mʉre nennoko'san ese' ton e'menukasa' esi'pʉ. 	 Birni windo cinaro mo gonda daba way cindi hinka, i gaa mo maa way cindi hinka go no, Feej'izo diya way cindi hinka waney nooya.


Serɨ ta'pʉ isanon uya, apʉne pʉra enari'ke' to' esi'pʉ Esuwerʉ amʉ' pɨ', apʉne pʉra Esuwerʉ amʉ' e'ku'sa' esi'pʉ ɨnʉ' uya rɨ Kʉrai pe Sises esi tukai' ekamasa' a'tai, ipa'kato' pe iyesi usenupan nɨto' iwʉ' tapai tukai'. 	 Yaadin no a hayrey ci, zama i ga humburu Yahudancey. Zama Yahudancey te me folloŋ ka ne boro kulu kaŋ seeda ka ne Yesu ya Almasihu no, i ga bora din gaaray ngey diina marga ra.


“Umakoitasa' man, imakooi pʉn nɨ mʉnʉ teparankai',” ta'pʉ iya. “Ɨ'rɨ pe ken si mɨrɨ uya ina kupʉ? Ɨiwano' sa'ne mɨrɨ ko!” ta'pʉ to' uya ipɨ'. 	 A ne: «Ay na zunubi te, zama ay na boro kaŋ sinda taali nooyandi.» Amma i ne: «Iri wo baa fo. Woodin ni sanni no.»


E'tane, ɨri kupʉ pɨ' to' e'ku'to' i'tu tʉuya ke Sises uya ta'pʉ. “Ɨmɨrɨ'nokon wakʉ pe te'ku'san, ɨ'rɨ pe iyesi pɨ' usa'mapai ɨwesi kon? 	 Amma za kaŋ Yesu faham d'i laalayaŋo, a ne i se: «Ifo se no araŋ g'ay si, araŋ munaficey?


Kamo pero amʉ' enei'ma e'tɨ', kamo ka'pon amʉ' makoi ku'nin nan, kamo pun ma'tanʉ'nin nan. 	 Araŋ ma haggoy da goy laalo teekoy, araŋ ma haggoy da ngey kaŋ ga ti hansey, araŋ ma haggoy da borey kaŋ ga gaaham dumbu.


Tʉmakooi kon ekama pɨ', mɨrɨpan kon pa'taisima'pʉ iya Isotan tuna tʉu'tɨsen kau. 	 I goono ga ngey zunubey ci. A te i se baptisma* Urdun isa ra mo.


Ɨnʉ' rɨ esi to' ma'tanʉkʉ i'se a'tai, apo' epa'ka mɨrɨ to' mʉta yai to' eyaton non ma'tanʉ'se'na. Serɨ kasa ɨnʉ' rɨ to' anma'tanʉ'paino nerikʉi. 	 Da boro fo ga ba nga m'i maray mo, kala danji ma fun i meyey ra k'i ibarey ŋwa. Da boro fo ga ba nga m'i maray, tilas kal i m'a koy wi yaadin cine.


Auma'tato' oton kon amakooi kon yau ta'pʉ uya, kʉrɨ rɨ urɨ, ukayai'ne' apurɨ auya'nokon pʉra iyesi yau, auma'ta kon kuru rɨ amakooi kon yau,” ta'pʉ iya. 	 Woodin sabbay se no ay ci araŋ se ka ne araŋ ga bu araŋ zunubey ra. Zama d'araŋ mana cimandi kaŋ ay no ga ti AY* GO NO, araŋ ga bu araŋ zunubey ra.»


Apana'tɨ uya 'nokon serɨ ɨnʉ' uya rɨ wakʉ pe rɨ tʉusauro'se ɨyenku'tɨ kon namai'. 	 Woodin no ay goono ga ci hala boro kulu ma si araŋ halli nda sanni kaŋ ga darandi.


Paarʉ uya to' maimu eikʉ'pʉ, “Use'man nɨto' tʉrawasomanin nan epuru tukai' i'tusa' uya pʉra man, utonpa ton. Mosi' nʉmenuka'pʉ yau, ‘Ɨri pe kasaurokʉi ka'pon amʉ' esa' pe te'sen pɨ' tawon nɨ,’ i'tunin urɨ e'tane,” ta'pʉ iya to' pɨ'. 	 Bulos ne: «Ay nya-izey, ay mana bay me hala nga no ga ti alfaga beero. Zama i n'a hantum ka ne: ‹Ni ma si sanni yaamo ci ni jama jine bora boŋ.› »


Oko pe pʉra rɨ, to' kɨ'ma'pʉ iya, mɨrɨpan kon uya tʉkʉipʉnʉ kon mɨrɨ awonsi'kɨ aka'ne' pe anʉnsa' kon ipoitorʉ ton pokon pe tʉnɨnse kanau yau, to' utɨ'pʉ ipɨkɨrɨ. 	 Sahãadin-sahãadin Yesu n'i ce. I na ngey baabo Zabadi nda goy-izey naŋ hiyo ra, ka Yesu gana.


Asa'ron kon uri'sami'si amʉ' e'to' oton a'nai' e'pa pɨ'; tikin nɨ anʉnto' oton, isakon e'nɨnto' oton. 	 Wayboro hinka ga bara nangu fo ga fufu care banda. I g'afa sambu k'afa naŋ.


Ipoitorʉ ton tonpa pe te'sen, Anturu, Saiman Pi'ta akon uya ta'pʉ ipɨ', 	 A talibey ra afo, Andarawos kaŋ ti Siman Bitros nya ize, ne Yesu se:


Ipoitorʉ ton tonpa ton uya ta'pʉ tʉtonpa kon pɨ', “Ɨ'rɨ ta iya e'kwa pe iyesi, ‘Serɨ pe iwa rɨ mɨrɨ enta' uyene auya'nokon pʉra iyena mɨrɨ, mɨrɨ awonsi'kɨ mɨrɨ tʉpo uyento' auya'nokon oton mɨrɨ,’ mɨrɨ awonsi'kɨ, ‘Apʉne pʉra ikʉipʉnʉ piya' utɨ pɨ',’ nɨkayai'ne'?” ta'pʉ to' uya. 	 A talibey ra afooyaŋ binde ne care se: «Ifo no a goono ga ne iri se wo: ‹A cindi kayna fo araŋ si ye ka di ay, a cindi kayna koyne araŋ ga ye ka di ay›, da mo: ‹Zama ay goono ga koy Baaba do›?»


I'tu auya'nokon pʉra pe' iyesi urɨ'nokon uya inserʉ amʉ' eseru aimenkato' oton? Mɨrɨ entai rɨ sa'ne serɨ po uko'man nɨto' yau eseru aimenka mɨrɨ ko! 	 D'ay kaa mo, borey kaŋ yaŋ gaa araŋ yadda, ay g'i donton da tirayaŋ, i ma konda araŋ nooyaŋey Urusalima*.


Esuwerʉ amʉ' use'mato', ɨpʉremato' iwʉ' uta'koka'pʉ Weyu Rʉ'pʉ e'seporo'pʉ Surusiran po. Ikomi' pe pata esi weyu pe iyesi'pʉ. 	 Alwaato din i goono ga Hanandiyaŋ Bato* te Urusalima, hargu alwaato ra mo no.


mɨrɨpan uya tinserʉʉi ton ennoko tʉnanʉmʉ'san amʉranʉ'se asakɨrɨ'nan a'setun uye'to' yawɨron kon nɨ, non pʉ'kʉ u'matʉ apai'ne, ka' u'matʉ pʉ'kʉ ponsi'kɨ'ne. 	 Waato gaa a ga malaykey donton ka nga suubanantey margu i ma fun ndunnya haw taaca do haray, za ndunnya me ka koy hala beena me.


Ɨ'rɨ kaisa rɨ ken si ka'pon kota'mato' pe iyesi, Papa Mumu wasa'pɨ'nin ti'ta ke, sepan pe rɨ tʉkonekanin pe te'sen ekonekan nɨto' mʉnʉ ku'nin, mɨrɨ awonsi'kɨ wakʉ nonkasa' Iya'kwarʉ uya sapemanin nʉ'pʉ tukai', mi'tuyatʉu? 	 Araŋ diyaŋ gaa, ciiti beeri laalo fo dumi no i ga hima ka dake boro kaŋ na Irikoy Izo taamu nga cey cire boŋ, kaŋ na alkawlo kuro kaŋ i n'a hanandi nd'a himandi yaamo, ka donda gomni Biya _Hanna__ mo?


Iyesi na'ne' kasa, urɨ pe iyesi pen nʉku'ai'ne', e'tane makoi uyau nʉko'manyai'ne'. 	 Sohõ manti ay no goono ga woodin te, amma day zunubo no kaŋ go ay ra da goray.


“Ɨ'rɨ ken si kupʉ ina uya, Papa uya tʉkota'ma kon namai'?” tukai' anpisin ka'pon amʉ' uya ekama'po'pʉ. 	 Kala borey marga n'a hã ka ne: «To, da yaadin no, ifo no iri ga te?»


Paire' epa'ka'pʉ to' piya', “Ɨ'rɨ waraino ke eseru'tɨ auya'nokon?” tase'na. 	 Bilatos mo fatta ka koy i do ka ne i se: «Kalima woofo dumi no araŋ kande boro wo boŋ?»


‘Ka'pon, Papa winon tʉto' oton ka'pon amʉ' uya tʉmakooikenan kon ena' to' uya ipokapɨ'to' pe kurusu' pona, e'tane iye'mʉ'sa'kato' oton itosorʉwano wʉi a'tai,’ tawon,” ta'pʉ to' iya. 	 kaŋ a ne: ‹Tilas kal i ma Boro Izo daŋ zunubikooney kambey ra, i m'a kanji*, jirbi hinzanta mo a ma tun.› »


Ɨnʉ' uya rɨ uyapurɨ pe iyesi a'tai, iye'menukasa' itekare nɨkayai'ne' kasa rɨ, ‘I'napaino rɨ to'panʉ'nin tuna epa'ka mɨrɨ iyapai,’” ta'pʉ iya. 	 Boro kaŋ g'ay cimandi, mate kaŋ Tira Hanney ga ci, bora din ra no hari fundikooni isayaŋ ga zuru ka fun.»


Mɨrɨ awonsi'kɨ ɨpʉrematɨ' Iya'kwarʉ yau tanporo te'ku'sen a'tai rɨ, ti'tui' pʉra rɨ ɨpʉreman nɨto' mɨrɨ awonsi'kɨ esa'to' yai. Serɨ itewan yau esii'ma, tenu ke esii'ma mɨrɨ awonsi'kɨ tɨwɨrɨ rɨ ɨpʉremai'ma tanporon kon wakʉ ton pona. 	 Araŋ ma adduwa te alwaati kulu mo Biya _Hanno__ ra, adduwa kulu dumi da ŋwaarayyaŋ. Araŋ ma woodin haggoy da anniya ka ŋwaarayyaŋ te mo hanantey kulu se.


E'tane entu'manin nan repa auya a'tai, tɨwɨ akamisi winon ɨyemiyatʉ kʉsi'tunin ɨyenwo'netʉ winon ɨyemiyatʉ nʉkupʉnʉ, 	 Amma waati kaŋ ni ga sarga, ma si naŋ ni kambe wow ma bay haŋ kaŋ no ni kambe ŋwaaro goono ga te,


Ɨnʉ' rɨ tekota'masen kuru rɨ pʉra iyesi'pʉ to' koro'tau, kamoro tʉmainarʉ ke, tiwʉ' ke rɨ te'san uya ikʉrʉpo'pomapɨtʉ'pʉ, mɨrɨpan epe'pʉ rʉ'pʉ ne'pɨtʉ'pʉ to' uya 	 I ra mo boro kulu mana jaŋ hay fo, zama i me-a-me kaŋ yaŋ gonda batama da windi yaŋ, i go g'i neera, ka kande hayey kaŋ i neera nooro


Mɨrɨ a'tai Isaan uya se ekama'pʉ: “Iya'kwarʉ u'tɨ ene'pʉ uya Epʉn poi wako'wa kasa, mɨrɨpan uta'si'pʉ ipona. 	 Yohanna seeda ka ne: «Ay di Biya _Hanno__ goono ga zumbu ka fun beena ra sanda koloŋay cine ka goro a boŋ.


Ito'ka'nʉkʉ auya'nokon pʉra rɨ marɨ pe' iyesi? Ɨyenu kon yau pe' ikupʉ auya'nokon pʉra iyesi 5 kaisaron pʉreti 5,000 kaisaron kon iwano' rʉ'pʉ, mɨrɨ awonsi'kɨ pa'siki'ti ton pe'tɨpɨtʉ'pʉ auya'nokon? 	 Day, hala hõ araŋ mana faham jina, wala? Araŋ si fongu buuru kunkuni guwa din boro zambar gu wano? Cilla kayna marge no araŋ du ka sambu?


Se pe rɨ iye'ku'to' yau, ɨnʉ' rɨ iwenaino' pʉra iyesi'pʉ. Ɨnʉ' uya rɨ ipayan nʉ'san ekamato' oton pen nɨ, apʉne pʉra non po iko'manto' emo'ka'pʉ pɨ',” tawon. 	 A kaynandiyaŋo ra i n'a cimi ciito ta a gaa. May no g'a banda baaro dede? Zama i n'a fundo kaa ndunnya ra.»


Mɨrɨ pɨ' entu'manin nan repa auya'nokon a'tai, eke pe kʉsekamai, wakʉ pe te'ku'san uya ikupʉ kasa Esuwerʉ amʉ' usenupato' iwʉ' tau, mɨrɨ awonsi'kɨ asanta tawɨrɨ rɨ, tapurɨto' kon pe ka'pon amʉ' uya tukai'. I'napairon nɨ ekama uya serɨ ɨpɨ'nokon, to' uya tepe'pʉ kon epoka'sa' rɨ mɨrɨ. 	 Waati kaŋ ni ga sargay* sarga mo, ma s'a fe, sanda mate kaŋ cine munaficey ga te i diina marga fuwey ra, da fondey gaa, zama borey ma di ngey k'i beerandi. Haciika ay ga ci araŋ se, i alhakko mo nooya.


Apurɨ auya pe iyesi yau, eporo auya rɨ ɨnekama'po'pʉ ɨwɨpʉremato' yau,” ta'pʉ Sises uya tʉpoitorʉ ton pɨ'. 	 Hay kulu kaŋ me araŋ ga ŋwaaray adduwa ra, d'araŋ ga cimandi, araŋ ga du a.»


Saiman Pi'ta ekanwa'tɨsa' uya nin si punwe pi'sikʉ'pʉ mɨrɨ makʉi'. Tu'ke rɨ, 153 kaisa rɨ eke ton moro' amʉ' esi'pʉ, e'tane punwe ekaraka pʉra rɨ iyesi'pʉ. 	 Siman Bitros mo furo hiyo ra ka taaro candi ka kaa jabo gaa. A to mo da hamisa beeri zangu nda waygu cindi hinza. Baa kaŋ i baa gumo, taaro mana kottu.


mɨrɨ awonsi'kɨ i'tu kon pa serɨ usi'nʉnkan nɨto', i'tunin pe e'nɨto' entaino rɨ—autarʉ'tɨ kon pa eke pe kuru Papa uya ɨrepato' kon ike ke. 	 Araŋ ma Almasihu baakasina wo bay, kaŋ ga bisa bayray, hal araŋ ma to ka koy hala Irikoy toonandiyaŋo gaa.


Mɨrɨ a'tai, main eta'pʉ uya Epʉn winɨpai, “Imenuka',” ta'pʉ iya, “Pori' pe kuru kamoro esi mɨrɨ serɨ tʉpo teri'ton kon Itepuru tʉrawasooi pe esii'ma.” “Ewai',” ta'pʉ Ita'kwarʉ uya, “Tʉumoronka'to' kon eposa' to' uya tʉtʉrawasooi kon apai, mɨrɨpan kon nʉkupʉ'pʉ utɨ to' pɨkɨrɨ,” ta'pʉ iya. 	 Ay maa jinde fo koyne beena ra kaŋ ne: «Ma woone hantum: Albarkanteyaŋ no buukoy kaŋ yaŋ ga bu Rabbi ra za sohõ. Oho, Biya ci, hal i ma fulanzam ngey taabo gaa, zama i goyey go g'i gana.»


Tʉron nɨ Sapa' a'tai, Sises utɨ esi'pʉ a'nai' e'kwa nawɨrɨ. Tʉutɨi'ma'nokon ipoitorʉ ton uya a'nai' e'suruupɨ'sa' i'kwɨ'pɨtʉ'pʉ. 	 A goono ga dira farey ra asibti* zaari fo hane. Kal a talibey soobay ka jeeney ceeri.


“Apʉne pʉra ka'pon amʉ' uya ɨri pe ɨku'sa' a'tai, to' pɨ' ɨusentu'ma yau, ɨkʉipʉnʉ, Epʉn pon nɨ nɨrɨ usentu'ma mɨrɨ ɨpɨ'. 	 Zama d'araŋ ga borey yaafa nda ngey taaley, yaadin gaa no araŋ Baabo kaŋ go beena ra mo g'araŋ yaafa nd'araŋ taaley.


Temiyatʉ kon yau to' uya ayanʉmʉ, tɨ' pona a'ta wɨnɨ auya namai',’ tukai',” ta'pʉ iya. 	 I ga ni tambe ngey kambey ra, zama ni ma si ni ce nuku tondi gaa.› »


Serɨ pɨ' penaro' kon apurɨpɨtʉ'pʉ mɨrɨ. 	 Zama a ra no doŋ kaayey du seeda hanno.


iyɨmʉrewato' ton imunkɨ amʉ' so'sii ta', itese' iye'menukapɨ'sa' kon Epʉn po. Papa piya' ɨuye'sa' kon, tanporon kon eseru aimenkanin piya', ipokena' kon nʉ'san a'kwarʉ'pʉ ton ekonekasa' wakʉ pe piya', 	 Araŋ kaa hay-jina marga kaŋ maayey go hantumante beena ra do. Araŋ kaa Irikoy do mo, kaŋ ga ti boro kulu ciitikwa. Araŋ kaa borey kaŋ ciya adilante _Irikoy jine__ kaŋ i toonandi biyey do.


Sises uya ta'pʉ, “Ɨsɨ sɨ, Korasin pon kon! Ɨsɨ sɨ, Pe'saita pon kon! Apʉne pʉra eke Papa tʉrawasooi e'ku'sa' na'ne' apata'se' kon yau, e'ku'sa' yau, Taya mɨrɨ awonsi'kɨ Saitan pon kon koro'tau, pena rɨ to' era'tɨ'pʉ nesii'no tʉmakooi kon apai isa'ka'si ya' tepontɨi' to' ereutasa' nesii'no urumɨrʉ'pʉ yau. 	 Kaari nin, Korazin! Kaari nin, Baytsayda! Zama nda Tir* da Zidon* ra no i na dabari goyey wo te kaŋ yaŋ i te araŋ ra, doŋ i tuubi za waatifo, ka goro bufu zaara nda boosu ra.


Panton ekama'pʉ Sises uya tʉpoitorʉ ton pana ya', se tawon: “Mɨrɨ yau ka'pon esi'pʉ ipʉrataaike', mɨrɨpan esi'pʉ timamin esa' ke. Tʉron nɨ a'tai, itepuru piya' ka'pon utɨ'pʉ tepuru pʉrataai mɨrɨ awonsi'kɨ itimamin ma'tanʉkʉ iya ekamai'. 	 Yesu salaŋ talibey se koyne ka ne: «Arzakante fo go no kaŋ gonda jine fune. Nga mo, i kand'a kalima koyo do ka ne a goono ga koyo jinay hasara.


I'napairon ekama uya ɨpɨ'nokon, ɨnʉ' uya rɨ ɨnʉ' rɨ unennokonʉ anʉmʉ uya uyanʉmʉ rɨ, mɨrɨ awonsi'kɨ ɨnʉ' uya rɨ uyanʉmʉ uya kʉrɨ uyenno'nin nʉ'pʉ anʉmʉ,” ta'pʉ iya. 	 Haciika, haciika ay ga ci araŋ se: boro kaŋ ga bora kaŋ ay donton ta g'ay ta. Bora kaŋ g'ay ta mo ga nga kaŋ n'ay donton ta.»


Kiyari, kʉre' eperu ekasu'ka'pʉ ikasu'kato' yai, eke pata yau pʉra, mʉn epa'ka'pʉ ikasu'kato' yapai i'mʉnpʉ pe 1,600 kaisa rɨ yʉi epotorʉ'pʉ pe ikusano mɨrɨ awonsi'kɨ 5 pi' kaisa rɨ i'na', kaware mʉta yawon ato' ipɨ' kusano airɨ. 	 I na kankamyaŋ nango taamu-taamu mo birno banda. Kuri mo fun kankamyaŋ nango ra ka kaa hala bariyey kaasijey gaa, a salleyaŋ mo to hala kilometar zangu hinza.


Mɨrɨ a'tai, Sises uya ta'pʉ tʉpoitorʉ ton pɨ' tanporon kon uya rɨ eta tane, 	 Kaŋ borey kulu goono ga hangan, Yesu ne nga talibey se:


Ina makooi pɨ' ɨsentu'makɨ, apʉne pʉra ina nɨrɨ usentu'ma pɨ' ina pɨ' imakoitasa' kon pɨ'. Mɨrɨ awonsi'kɨ ina kʉsarɨi i'tupɨ'nɨto' ya'.’” 	 M'iri zunubey yaafa iri se, zama iri mo, iri goono g'iri garawkooney kulu yaafa. Ma si konda iri siyaŋ do.› »


Mɨrɨ pɨ' si tu'kan kon ka'pon amʉ' Meri piya' iye'sa' kon, Sises nʉkupʉnʉ ennin nʉ'san uya apurɨ'pʉ. 	 Yahudancey ra boro boobo kaŋ yaŋ kaa Maryama do, kaŋ di haŋ kaŋ Yesu te mo, n'a cimandi.


Kiri'pas, Esuwerʉ amʉ' usenupato' iwʉ' epuru, mɨrɨ awonsi'kɨ itiwʉ' tau te'san uya Sises apurɨ'pʉ. Tu'ke itekare etanin nʉ'san Koren pon kon uya apurɨ'pʉ, mɨrɨpan kon epa'taisima'pʉ. 	 Kirisbos, kaŋ ga ti Yahudance diina marga jine bora na Rabbi cimandi, nga nda nga windo kulu. Korint kwaara boro boobo mo, waato kaŋ i maa _Bulos waazo__, cimandi, i te i se baptisma mo.


Eren pɨ' tʉuserenka kon tʉpo, to' utɨ'pʉ Are' Wʉpʉ pona. 	 Kaŋ i na baytu fo te, i fatta ka koy Zeytun tondo do.


Iye'sa' a'tai, ɨutɨ eporo iya wakʉ pe akorokasa' pe mɨrɨ awonsi'kɨ ikonekasa' pe. 	 A ga kaa ka gar i n'a haabu k'a taalam.


To' uya teposa' a'tai, ta'pʉ iya to' pɨ'; “Uko'mamʉ'pʉ eseru i'tu auya'nokon mɨrɨ ɨpiyau'nokon Eisa po esi a'tai. 	 Waato kaŋ i kaa a do, a ne i se: «Araŋ bumbey ga bay, za hano kaŋ hane ay na ce daŋ Aziya laabo ra, gora kaŋ dumi ay te araŋ game ra jirbey kulu.


Sises pokapɨ'sa' tʉuya'nokon a'tai kurusu' pona, soisa amʉ' uya ipon anʉmʉ'pʉ asakɨrɨ'ne tʉkaisarɨ'nokon to' uya ekamʉ'pʉ, iyo'non nɨken tʉnonkai'. Serɨ ipon esi'pʉ to'sa rɨ ika'sa' tikin nan nɨ inakapu ponsi'kɨ ipʉrakon pʉ'kʉ pona. 	 Soojey binde, waato kaŋ i na Yesu kanji, i n'a bankaarayey sambu k'i fay itaaci, sooje kulu nda nga baa, jabba mo _cindi__. Jabba wo sinda tayaŋ, amma kaymante no za beene kala ganda.


mɨrɨ pɨ' Sises ese' pɨ' tanporon ese'mu ton e'sekunka, Epʉn yawon kon mɨrɨ awonsi'kɨ non pon kon mɨrɨ awonsi'kɨ non o'non kon, 	 Zama Yesu maa gaa no kange kulu ga gurfa, beena ra waney, da ndunnya boŋ waney, da ndunnya cire waney.


“Iya'tai pʉra, 100 kaisa rɨ karimeru amʉ' itikʉn ton ɨtonpa kon esi yau, mɨrɨpan kon tonpa utano'masa' pe iyesi yau, 99 pan kon pe' nɨnnin pen ayupon pata yau itano'masa' e'ma'pʉ tau tʉutɨto' pe eporo tʉuya pʉ'kʉ pona rɨ? 	 «Mate no araŋ boro fo ga te, d'a gonda feeji zangu, day afo ma daray a se? Manti a ga wayga cindi yagga din naŋ ganjo ra ka koy ka wo kaŋ daray din ceeci hal a ma di a?


Serɨ serɨ ɨpʉremato': ɨusi'nʉnkato' kon enato' pe miyarɨ rɨ eke pe i'tunin pe mɨrɨ awonsi'kɨ ipan pe ennin pe, 	 Haŋ kaŋ ay go ga ŋwaaray neeya: araŋ baakasina ma baa ka tonton bayray da fahamay kulu ra


Iyenna'posa' a'tai kanan, to' rɨ marɨ e'nʉnsa' eporo'pʉ iya, apʉne pʉra e'tape'ne' pe'ne to' enu pi'pɨ ton esi ke. Ɨ'rɨ rɨ ta tʉuya'nokon ipɨ' tukai' to' uya i'tu pʉra rɨ iyesi'pʉ. 	 Waato kaŋ a ye ka kaa, a n'i gar i go ga jirbi, zama i moy tin gumo. I mana bay mate kaŋ ngey ga tu a se d'a.


Kamoro si uri'sami'si amʉ' enna'po'pʉ mɨrɨ uruwai' piyapai to' etʉipɨ'sa' esi'pʉ e'tane ipan pe rɨ kanan to' esi'pʉ pori' pe, mɨrɨpan kon utɨ'pʉ teka'tunse ipoitorʉ ton pana'tɨse'na. 	 I binde fun saara do da waasi da humburkumay da farhã bambata. I zuru nda waasi zama ngey ma konda baaro a talibey se.


Mɨrɨ yau tereutai' te'san, Main pɨ' enupanin nan usenuminka'pʉ tiwano' kon pe, 	 Amma asariya* dondonandiko fooyaŋ go noodin ga goro. I sintin ka salaŋ ngey biney ra


Isutas uya pʉreti a'si pe rɨ, iyepa'ka'pʉ nin si. Ewarupɨ nau serɨ esi'pʉ. 	 Nga mo, waato kaŋ a na looma ta, a fatta nda waasi. Cino mo to.


Serɨ ta'pʉ iya, se kasa uma'tato' oton ta tʉuya ekama pe rɨ. 	 A goono ga woodin ci no ka cabe buuyaŋ kaŋ dumi no nga ga ba ka bu.


Apʉne pʉra pʉsamoro ka'pon amʉ' ewan enasa' sa'man pe, tʉpana kon a'kopɨ'sa' to' uya, tenu kon nɨ a'kopɨ'sa' to' uya. To' uya tenu kon ke ene nesii'no, to' uya eta tʉpana kon ke nesii'no, to' uya tewan kon ke ito'ka'nʉkʉ nesii'no, mɨrɨpan kon era'tɨ uwinɨkʉi' nesii'no to' epi'tɨ uya nesii'no,’ tawon,” ta'pʉ Paarʉ uya. 	 Zama dumo wo bina te tijina, i na ngey hangey sandandi, I na ngey moy daabu mo. Da manti yaadin no i ga di da ngey moy, i ga maa nda ngey hangey, i ga faham mo da ngey biney ka ye ka bare ay do, hal ay m'i no baani.›


Ka'pon e'tʉrawasoma a'tai, itepe'pʉ esi mɨrɨ irepato' ike tukai' iyesi pen nɨ e'tane iye'tʉrawasomasa' rʉ'pʉ ipɨ' pe iyesi. 	 Boro kaŋ na goy te, i s'a banando lasaabu a se sanda gomni cine, amma sanda a goyo alhakku.


Simiyan uya to' pʉrema'pʉ, mɨrɨpan uya ta'pʉ Meri, isan pɨ', “Pʉse rɨ mʉre esi Papa Nanʉmʉ'pʉ, tʉron kon ma'tanʉ'nin pe, tʉron kon nɨrɨ pika'tɨnin pe, tu'kan kon nɨ Esuwerʉ amʉ' pata awon kon. Tensen pe iyesi Papa winɨpaino tu'kan kon nɨ newa'nomanʉ ton tʉmaimu kon ke. 	 Kala Simeyon na albarka gaara i se, ka ne a nyaŋo, Maryama se: «Guna, Irikoy na zanka wo jisi Israyla boro boobo kaŋyaŋo d'i tunyaŋo se. A ga goro alaama mo kaŋ i ga jance.


Tepi' esi'pʉ pu'kena', mɨrɨpan uya Papa uya, ‘Ikupʉ uya kuru rɨ mɨrɨ,’ tukai' tauro'ka'pʉ rʉ'pʉ si i'tu'pʉ: tikin nɨ ipayan amʉ' tonpa ku'to' oton Papa uya itepuru pe, Papa munkɨ amʉ' esa' pe, Tepi' esi'pʉ to' esa' pe kasa, tawon. 	 A binde, za kaŋ annabi no, a bay kaŋ Irikoy ze nga se da zeyaŋ ka ne Dawda banda gaa no Irikoy ga boro fo gorandi Dawda koytaray karga boŋ.


Oso sɨ! Epʉn, pori' pe e'kɨ, apʉne pʉra ima'tasa' pɨ'. Pori' pe e'tɨ', Papa munkɨ amʉ', itekare ekamai' enno'sa' kon mɨrɨ awonsi'kɨ pu'kena' ton, apʉne pʉra Papa uya ɨpɨ'nokon inkupʉ'pʉ ku'sa' mɨrɨ ipɨ',’” tato' oton. 	 Ya nin beena, da hanantey, da diyey, da annabey, wa farhã a boŋ, zama Irikoy n'araŋ alhakkey kaa a gaa.»


apʉne pʉra Itepuru kʉrɨ rɨ tʉni'nʉnkanʉ ton konekanin main awɨron kon pe, mɨrɨ awonsi'kɨ tanporon kon tʉmu pe tʉnanʉmʉnʉ ton kota'ma iya,” tawon. 	 Zama boro kaŋ Rabbi ga ba no a ga gooji, ize kulu kaŋ a ga ta mo, a g'a barzu.»


a'sito' tʉuya'nokon ipɨkɨrɨ oton nɨ imaimu eta i'se to' esi'pʉ. 	 I go ga lamba k'a batu mo, zama ngey m'a di a me sanney ra.


Serɨ si ama'aino ekamanin, 7 kaisaron kon sirikɨ amʉ' uyemiyatʉ enwo'netʉ yau na'ne' nan mɨrɨ awonsi'kɨ 7 kaisaron korʉ pun konekasa' raan'pu apon ton: Kamoro 7 kaisaron kon sirikɨ amʉ' esi 7 kaisaron so'si inserʉʉi amʉ' mɨrɨ awonsi'kɨ 7 kaisaron raan'pu apon ton esi 7 kaisaron so'si amʉ' ekamanin pe. 	 Handariyayze iyya din kaŋ ni di ay kambe ŋwaaro ra, da wura fitilla suntulu iyya din mo, i gundo neeya: Handariyayze iyya din ga ti Almasihu marga iyya diyey, fitilla suntulu iyya din mo ga ti Almasihu marga iyya.»


Mɨrɨpan kon uya ta'pʉ ipɨ', “Ti'sa, Mosi' uya imenukasa' uiwano' kon pe, ka'pon rui eri'sa' yau, tʉno'pʉ tʉnonkai' imunkɨ pʉra, iyakon nʉ'pʉ uya tʉrui no'pʉ rʉ'pʉ mari'mato' pe iyesi imu'tanʉ'to' pe tʉuya tʉrui iwano' pe. 	 ka ne: «Alfa, Musa hantum iri se ka ne: da boro fo nya-ize bu kaŋ gonda wande, a sinda ize mo, kal a nya-izo m'a wando hiiji ka du ize nga nya-izo se.


Apʉne pʉra Ka'pon, Papa winon esi Sapa' Epuru pe rɨ,” ta'pʉ iya. 	 Amma Boro Izo ya asibti zaari Koyo no.»


Sises nennoko'san enna'posa' a'tai, tʉnkupʉ'pʉ kon ekama'pʉ to' uya Sises pɨ'. Mɨrɨ a'tai, Sises uya to' arɨ'pʉ anpisin a'kɨrɨ pʉra Pe'saita pata pona. 	 Waato kaŋ diyey ye ka kaa, i dede Yesu se hay kulu kaŋ ngey te. A kamba ka kond'ey hala kwaara fo do kaŋ se i ga ne Baytsayda.


Itɨ koro'tau, kʉrɨ rɨ ka'pon uya Sises pawana'tɨ'pʉ iya'kɨrɨ tʉutɨto' pe, e'tane Sises uya ta'pʉ, 	 Amma bora kaŋ banda follayey fun din n'a ŋwaaray da himma nga ma goro Yesu banda. Amma Yesu n'a sallama ka ne:


“E'tane serɨ rawɨrɨ, to' uya aya'sito' oton kon, ɨkota'mato' oton kon to' uya. Usenupan nɨto' iwʉ' ta' mɨrɨ awonsi'kɨ pariki'si ta', kin amʉ', kopʉna amʉ' rakʉi' nɨrɨ to' uya ɨtʉto' oton kon, tanporo serɨ esi uyese' uriya'. 	 Amma za hayey din kulu mana kaa jina, i g'araŋ di k'araŋ gurzugandi, k'araŋ no Yahudance diina marga borey se, k'araŋ daŋ kasey ra mo. I ga kond'araŋ bonkooney da dabarikooney jine ay maa sabbay se.


Apakatɨ', moro iye'ku'sa' na'ne' imeruntɨtanʉ'tɨ', eri'nɨ poken na'ne'. Eposa' uya man ɨnkupʉ'pʉ kon esi iyenuka'sa' pe pʉra Papa, itese' pɨ' e'to' enu yau. 	 Ma batu! Ma hayey kaŋ cindi gaabandi, kaŋ yaŋ go buuyaŋ me, zama yana ni goyey kulu gar timmante yaŋ no ay Irikoyo jine.


Uyau Papa iwano' main pɨ' tepori'masen urɨ; 	 Zama ay ga maa Irikoy asariya kaani ay bina ra,


“Ka'pon amʉ' uya rɨ uyapurɨpɨ'to' i'se esi pen. 	 Ay si beeray ceeci borey do,


Sises uya ta'pʉ, “Moro eseru aimenkanin esi'pʉ pata yau, Papa Maimu apurɨnin pen nɨ mɨrɨ awonsi'kɨ ka'pon amʉ' pɨ' tʉusentu'masen pen nɨ. 	 A ne: «Alkaali fo go kwaara fo ra, kaŋ a si humburu Irikoy, a baa si nda borey mo.


Mɨrɨ kasa Papa uya wana' rɨ pontɨ pe iyesi yau, wana' serɨ pe na'ne' mɨrɨ awonsi'kɨ awanapairɨ eno'ma apo' ya', mɨrɨ entai rɨ ɨpontɨ iya 'nokon. Aiko sɨ, aiko pe rʉ'kwɨ apurɨto' auya'nokon esi! 	 Amma da Irikoy ga bankaaray yaadin te subu kaŋ go batama ra se, kaŋ hunkuna a go no, suba mo i g'a catu danji ra, sanku fa araŋ, a g'araŋ bankaara, cimbeeri kayna koyey.


Tɨwɨ kamoro Isutiya po na'ne' nan nainʉmʉi wʉ' ton pona'ne; tɨwɨ kamoro eke pata yawon kon nepa'kai, mɨrɨ awonsi'kɨ kamoro pata yau na'ne' nan kʉsepa'kanin eke pata pona. 	 Waato din gaa wa naŋ ngey kaŋ yaŋ go Yahudiya* ra ma zuru ka koy tondi kuukey ra. Ngey kaŋ yaŋ go kwaara bindo ra ma fatta a ra. Ngey mo kaŋ yaŋ go a kawyey ra ma si furo a ra.


Papa uya ta'pʉ uyeyaton kon enapai umo'ka kon tʉuya pɨ', tʉmaimu awɨrɨ e'nɨto' pe tenari'nʉnse pʉra. 	 Hal a m'iri no iri ma faaba iri ibarey kambey ra, Iri ma may Irikoy se humburkumay si.


Ɨuko'manto' kon Kʉrai yau uya pana' pe ɨku'sa' kon, mɨrɨ awonsi'kɨ isi'nʉnkato' uya aya'kwarʉ kon ne'sa', mɨrɨpan uya Iya'kwarʉ pokon pe ɨku'sa' kon ɨsi'nʉnkena' pe mɨrɨ awonsi'kɨ ɨsentu'kena' pe ɨtonpa kon amʉ' pokon pe. 	 Yaadin gaa, za kaŋ bine yaamaryaŋ go Almasihu ra, za kaŋ bine-gaabandiyaŋ go baakasinay ra, za kaŋ markasinay go Biya* _Hanno__ do, za kaŋ bine bakaraw da suuji go no mo,


Mɨrɨpan pɨ' rɨ itonpa ton akontawon kon usewansiuka'pʉ, mɨrɨ ton pɨ' usauro'nɨ pɨ' to' esi'pʉ siya rɨ Isutiya i'kʉrʉ poro'ne rɨ. 	 Humburkumay kaa gorokasiney kulu gaa. Yahudiya tondey laabo kulu ra mo borey na baarey din ciinay te.


Mɨrɨpan entu'pʉ warawo' pe, tanporon pata esa' pe te'ton wa'ka pun itɨɨi pe. Imʉre anʉmʉ'pʉ, mɨrɨpan arɨ'pʉ Papa mɨrɨ awonsi'kɨ iyapon piya'. 	 Waybora na ize alboro hay mo, nga kaŋ ga ndunnya dumey kulu may da guuru-bi goobu. Izo mo, i n'a hamay ka kond'a Irikoy do, hal a karga do.


Se uya ukʉipʉnʉ apurɨpɨ'to' enpoika, tu'ke ɨyepeta kon, upoitorʉ ton pe ɨwesi kon ekamanin pe. 	 Mate kaŋ i g'ay Baabo beerandi neeya: araŋ ma ize boobo hay. Yaadin gaa no araŋ ga cabe kaŋ araŋ ya ay talibiyaŋ no.


Eparankanin uya tʉnku'ton ekamasa' esi'pʉ to' pɨ', “Kʉrɨ sa'su'kayai'ne' si kʉrɨ rɨ, ma'sitʉi', matʉi' terasu ke,” tasa' esi'pʉ. 	 Bora kaŋ n'a nooyandi n'i no misa fo ka ne: «Bora kaŋ ay g'a sunsum din, nga no araŋ ga di ka kond'a ka gaab'a gaa.»


Mɨrɨ yau, soisa amʉ' epuru uya Arisantiriya pata apai kanau uye'sa' eta'pʉ. Utɨn pɨ' iyesi'pʉ I'tari winɨkʉi', mɨrɨpan ya' ina kanwa'tɨ'pʉ iya. 	 Noodin sooje jine funa du Iskandariya hi fo kaŋ goono ga koy Italiya k'iri daŋ a ra.


Mɨrɨ a'tai, Mata uya ta'pʉ Sises pɨ', “Itepuru, serɨ yau ɨwesi yau, upi nʉma'tai'no pen. 	 Marta binde ne Yesu se: «Rabbi, da ni go ne, doŋ ay armo si bu.


Tanporo unkupʉnʉ winɨ, sa'man tʉrawaso kupʉ'pʉ uya winɨ, ɨyenupasa' uya 'nokon ipʉrataai pʉnon kon pika'tɨnin pe e'nɨto' pe. Sises uya se kasa ta'pʉ iku'tɨ' ɨyenu kon yau, ‘Wakʉ pe kuru iyesi te'repasan pe e'nɨ a'tai, tʉrepasan pe e'nɨ entai,’” ta'pʉ Paarʉ uya to' pɨ'. 	 Hay kulu ra ay na fonda cabe araŋ se kaŋ yaadin no araŋ ga hima ka goy d'a ka du ka londibuuney gaa. Araŋ ma fongu nda Rabbi Yesu sanno mo, kaŋ nga bumbo ci ka ne: ‹Nooyaŋ ga bisa tayaŋ albarka.› »


Tanporon kon ka'pon amʉ' usi'tu'pʉ a'pɨtʉ i'se, apʉne pʉra meruntɨ epa'ka pɨ' piyapai, mɨrɨpan uya tanporo to' epi'tɨpɨtʉ pɨ'. 	 Hala marga kulu ceeci ngey ma lamb'a gaa, zama dabari goono ga fun a do k'i kulu no baani.


Mɨrɨ rɨ e'tane ekama uya serɨ ɨpɨ'nokon; Saraman, imaminkena' epontɨsa' pʉra iyesi'pʉ mɨrɨ ton kasa. 	 Kulu nda yaadin, ay ga ne araŋ se: baa Suleymanu nda nga darza kulu mana sutura ka to i afo cine.


E'tane to' uya ɨ'rɨ rɨ iteseru eporo'pʉ pen nɨ mɨrɨ rɨ e'tane tu'ke rɨ kasi ye' pe tʉusauro'san esi'pʉ. Emennʉ'pʉ tʉpo rɨ, asa'ron kon ka'pon amʉ' uyee'pʉ, 	 Amma i mana du, baa day kaŋ tangari seeda boobo kaa ka haawa a gaa. Amma kokor banda ihinka kaa


Serɨ pata'pʉ pe, Sises uya tʉron kon 72 kaisaron kon tʉnanʉmʉ'san ennoko'pʉ asa'rɨ'ne tʉrawɨrɨ to' utɨto' pe pata kaisa rɨ'ne tʉutɨto' ya'ne to' enupai' tʉpɨ', mɨrɨ awonsi'kɨ to' enna'poto' pe. 	 Hayey din banda Rabbi na boro wayye fo suuban k'i donton ihinka-hinka i ma koy nga jine kwaara kulu da nangu kulu kaŋ nga wo ga ba ka koy.


Inke kuru pʉra rɨ mɨrɨ tʉpo, tʉron kon kanan anpisin ton amʉrakaa'pʉ. To' enta'nato' ipɨ' pʉra iyesi pɨ', Sises uya tʉpoitorʉ ton kɨ'ma'pʉ tʉpiya', mɨrɨpan uya ta'pʉ, 	 Jirbey din ra, waato kaŋ borey marga bambata ye ka margu a do koyne, i sinda hay kulu kaŋ i ga ŋwa. Kala Yesu na nga talibey ce nga do ka ne i se:


Tanporon kon e'tʉto' pe iyesi eke ton esa' wannɨ pe te'san ena', apʉne pʉra moro ɨnʉ' rɨ eke pʉra iyesi Papa nʉ'mʉ'sa'ka'pʉ pen. Eke pe na'ne' nan esi Papa nʉ'mʉ'sa'ka'san pe. 	 Tilas kala boro kulu ma nga boŋ ye ganda hinkoyey se, zama dabari kulu si no kaŋ manti Irikoy do no a fun. Hinkoyey kaŋ go no mo, Irikoy no k'i waadu.


E'tane rɨ kanan tʉron nɨ ennoko'pʉ iya. Kʉrɨ rɨ nin si wɨnɨ'pʉ to' uya mɨrɨ. Tu'ke rɨ tʉron kon enno'pɨtʉ'pʉ iya; tʉron kon nɨ panta'mapɨtʉ'pʉ to' uya, tʉron kon nɨ wɨnɨi'ma. 	 A ye k'afo donton koyne. Nga wo i n'a wi. A na iboobo fooyaŋ mo donton. Afooyaŋ i n'i kar ka tutubu, afooyaŋ i n'i wi.


Wakʉ nonkasa' mɨrɨ awonsi'kɨ tʉusewankamai' pʉra e'nɨto' Papa, ukʉipʉnʉ kon mɨrɨ awonsi'kɨ Itepuru Sises Kʉrai winon esi ɨyenakan kon pe. 	 Gomni nda laakal kanay ma bara araŋ banda kaŋ yaŋ ga fun iri Baabo Irikoy da Rabbi Yesu Almasihu do.


Tanporon nɨ wapiyaro' pe iyesi, mɨrɨpan yau tanporon nɨ uta'si a'samʉtʉ pe. 	 Nga no go no za hay kulu mana te. Nga no goono ga hay kulu haw care gaa.


tikin nɨ rɨken Papa esi pɨ', ka'pon itun pi'pɨ iputurʉkasa' anʉnton apurɨto' winɨ mɨrɨ awonsi'kɨ itun pi'pɨ iputurʉkasa' pen mɨrɨ rɨ marɨ apurɨto' poro. 	 za kaŋ Irikoy ya afolloŋ no. A ga dambangantey ciya adilante _nga jine__ zama i cimandi. A ga borey kaŋ manti dambanganteyaŋ mo ciya adilante _nga jine__ zama i cimandi.


Mɨrɨ pe iyesi pɨ', tʉuyepʉ a'tai serɨ non pona, Kʉrai uya ta'pʉ: “Use'man nɨto' ike mɨrɨ awonsi'kɨ tʉtʉsen i'se pʉra ɨwesi'pʉ, e'tane upun ɨnkoneka'pʉ; 	 Woodin sabbay se no, waato kaŋ Almasihu ga ba ka furo ndunnya ra a ne: «Ni si ba sargay da nooyaŋ, amma gaaham no ni soola ay se.


Ra' no'pʉ esi'pʉ na'ne' kuru nesii ɨyenu kon yau, timamin pɨ' iyera'tɨpɨ'sa' rʉ'pʉ. 	 Araŋ ma fongu Lotu wando.


Sises uya nin si ta'pʉ mɨrɨ ipɨ', “Serɨ ɨutɨ tawon pika'tɨsa' Papa uya man serɨ pe, apʉne pʉra apurɨnin pe ɨwesi pɨ' Epʉra'an esi'pʉ kasa. 	 Yesu ne a se: «Hunkuna faaba kaa windo wo ra, za kaŋ nga din ya Ibrahim ize no.


Miyarɨ rɨ Pi'ta usaurokʉ'pʉ to' emiya'pontɨnin pe, “Epika'tɨtɨ' ɨri ton serɨ a'taino kon piyapai,” ta'pʉ iya. 	 Da sanni boobo yaŋ gaa a n'i seeda k'i yaamar mo ka ne: «Wa araŋ boŋ faaba zamana siiro wo gaa.»


Papa apurɨpɨtʉ pɨ' to' esi'pʉ, mɨrɨpan tʉron kon ka'pon amʉ' esi'pʉ pori' pe to' pɨ'. Wʉi kaisa rɨ Itepuru uya tʉnkoneka'san ke to' tonpa'tɨ'pʉ. 	 I goono ga Irikoy kuuku, i gonda gaakuri borey kulu do mo. Zaari ka koy zaari mo, Rabbi goono ga tonton i se borey kaŋ yaŋ du faaba.


Tu'kan winɨ rɨ Isaan usi'tu'pʉ, wakʉ ekareei ekama pɨ' to' uya apurɨto' pe. 	 Yaamaryaŋ sanni fooyaŋ go no mo iboobo kaŋ Yohanna goono ga Baaru Hanna waazu nd'a jama se.


Mɨrɨ tʉpo, tʉron nɨ ene epa'ka non yapai ene'pʉ uya. Asa'rɨ iretʉ amʉ' esi'pʉ karimeru mʉre retʉ kasa, e'tane isaurokʉ'pʉ urupere kasa. 	 Ay di alman fo mo goono ga fun ganda laabo ra. A gonda hilli hinka sanda feej'ize wane cine. A goono ga salaŋ mo sanda dodo-beero cine.


Anpisin ka'pon amʉ' Surusiran woi tʉuko'mansan uya e'ne' ton, makoi a'kwarʉ yen ton nɨ nee'pʉ, mɨrɨpan kon usepi'tɨ'pʉ. 	 Jama mo kaŋ fun kwaarey kaŋ yaŋ go Urusalima windanta margu ka kande ngey doorikomey, da borey kaŋ yaŋ follayyaŋ goono ga taabandi. Ikulu mo goono ga du baani.


“Mɨrɨ a'tai si, to' eikʉ iya mɨrɨ, ‘I'napairon ekama uya ɨpɨ'nokon, ɨ'rɨ rɨ ku'sa' auya'nokon pʉra na'ne', pʉsamoro sepa' nan nʉ'kwɨ kuru utonpa ton pe te'san pɨ', urɨ pɨ' iku'sa' auya'nokon pe pʉra rɨ iyesi.’ 	 Gaa no nga mo ga tu i se ka ne: ‹Haciika, ay ga ne araŋ se: za kaŋ araŋ mana woodin te bora kaŋ kayna nda ikulu afo se, ay se no araŋ man'a te.›


Main, Epʉn winon uya ta'pʉ, “Umu pʉse rɨ, uni'nʉnkanʉ; ipɨ' epori'mayai',” ta'pʉ iya. 	 Jinde fo mo fun beena ra ka ne: «Boro woone ga ti ay Izo kaŋ ay ga ba, nga kaŋ ay ga maa a kaani gumo.»


Mɨrɨ kasa rɨ tanporo 7 kaisa rɨ to' esi'pʉ imunkɨ amʉ' pʉra rɨ to' eri'pɨtʉ'pʉ. Kʉrɨ rɨ nin si uri'san erikʉ'pʉ mɨrɨ to' e'ma'pʉ pe rɨ. 	 hala i boro iyya kulu mo, i mana ize kulu naŋ. I kulu banda waybora bumbo bu.


kamoro main o'no te'san e'manin pe, imunkɨ amʉ' pe kuru e'nɨto' epoto' pe. 	 hal a ma du ka borey kaŋ go asariya fonda ra fansa, hal iri ma du izetaray daŋyaŋ do ka ciya Irikoy izeyaŋ.


Esuwerʉ amʉ' use'mato', ɨpʉremato' iwʉ' tau ka'pon amʉ' enupai'ma eke pe tʉmaimu tʉku'se Sises uya, “Ui'tu auya'nokon kuru rɨ si, mɨrɨ winon tukai' kuru rɨ nɨrɨ. E'tane sa'ne uiwano' pe uye'sa' pen, e'tane rɨ uyenno'nin nʉ'pʉ esi ikasima auya'nokon pokena' pen nɨ. Ɨni'tunʉ kon pen nɨ, 	 Gaa no, Yesu na nga jinde sambu Irikoy windo ra, a goono ga dondonandi ka ne: «Araŋ g'ay bay, araŋ ga bay naŋ kaŋ ay fun mo. Ay mana kaa ay boŋ miila se, amma ay dontonkwa ya cimi-cimo wano no, kaŋ araŋ wo si bay.


Sises uya eikʉ'pʉ, “Iye'menukasa': ‘Itepuru, Papa, itese' pɨ' ɨwe'to' pɨ' rɨken ɨpʉrema', mɨrɨ awonsi'kɨ kʉrɨ rɨ rɨken poitorʉ pe e'kɨ,’ tawon,” ta'pʉ iya. 	 Yesu tu ka ne a se: «I n'a hantum ka ne: ‹Ma sududu Rabbi ni Irikoyo se, nga hinne se mo no ni ga may.› »


Kane, ta uya, ɨyera'tɨ kon pʉra iyesi yau amakooi kon apai, ɨmɨrɨ'nokon nɨ nɨrɨ uma'ta mɨrɨ to' kasa rɨ marɨ ɨwesi kon pɨ'. 	 Ay ga ne araŋ se: abada! Amma d'araŋ mana tuubi, araŋ kulu ga halaci yaadin cine.


“E'pana e'kɨ! Epa'kakɨ iyapai!” ta'pʉ Sises uya e'se'ne' pe. 	 Yesu deen'a gaa ka ne: «Ma dangay ka fun boro wo banda.»


Tanporo ka'pon amʉ' mɨrɨ yau te'san uya isarɨ ene'pʉ Papa apurɨpɨtʉ pɨ', 	 Borey kulu di a kaŋ a goono ga dira ka Irikoy kuuku.


Ka'pon, Papa winon utɨto' oton tʉpɨ' isekamasa' na'ne' kasa rɨ, e'tane ɨsɨ yau rɨ kʉrɨ rɨ ka'pon esi eparankanin,” ta'pʉ iya. 	 Zama Boro* Izo ga koy daahir, sanda mate kaŋ cine i n'a waadu amma kaari bora din kaŋ nga no g'a nooyandi!»


Uya'kɨron kon uya a'kwa ene'pʉ e'tane, uyauro'kanin eta to' uya pʉra iyesi'pʉ. 	 Ay banda borey go ga di kaaro, amma i mana maa jinda kaŋ goono ga salaŋ ay se.


Mɨrɨ wenai, urɨ, Paarʉ, Kʉrai Sises iwano' pe a'sisa' pe te'sen ɨmɨrɨ'nokon Esuwerʉ amʉ' pen iwano' pe— 	 Woodin sabbay se ay, Bulos, kaŋ ga ti Almasihu kas'ize araŋ dumi cindey wo sabbay se, ay ga Irikoy ŋwaaray.


Serɨ e'ma'pʉ pe, eke anpisin ka'pon amʉ' maimu waraino eta'pʉ uya Epʉn po, se kasa tawon: “Areruya! Epika'tɨn nɨto', eke pe iku'to' mɨrɨ awonsi'kɨ meruntɨ esi Papa iwano' pe, 	 Woodin banda ay maa jinde beeri, sanda jama boobo no beena ra. I goono ga ne: «Alleluya! Faaba nda darza nda dabari si kal iri Irikoyo se!


Kamoro si usauro'nɨ pɨ' te'san asakoropanin kon esi i'se e'ai' miyarɨ rɨ tʉ'ma'kai' akʉ'pɨtʉ pɨ'! 	 Ay ga ba borey kaŋ yaŋ goono g'araŋ laakal tunandi ma koy ka ngey boŋ manta.


Papa, iyeri'sa' kon e'to' itese' pɨ' pe iyesi pen, e'tane nurɨnan kon nɨken. Ipoken pʉra kuru ɨwesi kon mɨrɨ,” ta'pʉ iya. 	 Nga wo manti buukoy Irikoy no bo, amma fundikooney wane no. Araŋ binde harta gumo.»


Tu'kan kon uya Sises maimu apurɨ'pʉ mɨrɨ yau. 	 Boro boobo mo n'a cimandi noodin.


Isenpoikasa' rʉ'pʉ maimu eikʉ pe utɨ'pʉ itekare ekamai' to' pɨ' mɨrɨ unekamanʉ Esuwerʉ amʉ' pen koro'tau. E'tane serɨ kupʉ'pʉ uya ama'ai, kamoro itepuru pe to' esi tato' ton iwano' pe, apʉne pʉra enari'ke' pe esi pɨ' eka'tumʉ, mɨrɨ pe pʉra eka'tunsa' esi iwotori'pɨ pʉra na'kɨ ko, tukai'. 	 Ay koy zama Irikoy bangandi ay se ay ma koy. Ay koy ka Baaru Hanna dede kaŋ ay goono ga waazu dumi cindey se. Amma ay n'a dede labu gaa jine borey se, zama a ma si te ay goono ga goy, wala ay jin ka goy yaamo se.


Si'tuyai', kasi ton enupanin nan uye'to' oton ɨsɨ ton ene amʉ' kasa ɨ'koro'ta'nokon. Kʉrai apurɨto' apai to' ereutanʉ'to' oton to' uya. 	 Ay ga bay kaŋ ay dirawo banda sakali* futaykooniyaŋ ga furo araŋ game ra, i si kalo naŋ bo.


Iyema'sa' yau, ina utɨ'pʉ Sisariya tepose. Mɨrɨ yau, ina utɨ'pʉ Piri' itekare ekamanin iwʉ' ta' ipiyau e'se'na, Surusiran po 7 pe to' nanʉmʉ'san tonpa pe te'sen. 	 A wane suba, iri tun ka kaa Kaysariya kwaara. Kaŋ iri furo Filibos kwaara, waazuko no kaŋ ga ti ngey boro iyya din ra afo, iri zumbu a gaa.


Paarʉ uko'mamʉ'pʉ inke rʉ'kwɨ rɨ Koren pata po. Mɨrɨ yau, tʉtonpa ton tʉnɨnse itɨ'pʉ kanau epotorʉ'pʉ yau Siriya pona. Tʉutɨ rawɨrɨ, ti'pai kiriri'ka'pʉ iya, Papa auro'kasa' tʉuya pɨ', mɨrɨpan a'kɨrɨ Pʉre'sira mɨrɨ awonsi'kɨ A'kira e'sara'tɨ'pʉ itonpa pe. 	 Amma hayey din banda, Bulos goro ka te jirbi boobo noodin. Gaa no a na nya-izey to baani. A furo hi noodin ka koy hala Suriya laabu, Birisila nda Akila mo koy a banda. A jin ka nga boŋo cabu Sankariya kwaara ra, zama a na sarti sambu.


Entakanoma pe Sises uya ekama'pʉ, “I'napairon ekama uya ɨpɨ', ɨnʉ' uya rɨ Papa e'to' esa' wannɨ pe ene pʉra rɨ iyesi iyakon ite'kwa pe iyentuka'sa' pʉra te'tane,” ta'pʉ iya. 	 Yesu tu a se ka ne: «Haciika, haciika, ay ga ci ni se: d'i mana boro hay hayyaŋ taji, a si di Irikoy* koytara.»


mɨrɨ kasa Kʉrai yau urɨ'nokon, tu'kan kon nɨ ena tikin nɨ ipun pe, mɨrɨpan esi ɨsipʉ'kʉ pe'ne. 	 yaadin mo no iri, kaŋ ga ti iboobo, iri ciya gaaham folloŋ Almasihu ra, iri boro fo kulu mo care gaaham jareyaŋ no.


Papa uya i'mʉ'sa'kasa' tenwo'netʉ winɨ, iku'sa' iya esa' wannɨ pe mɨrɨ awonsi'kɨ pika'tɨnin pe, Esuwerʉ amʉ' ra'tɨnin pe, to' makooi pɨ' isentu'ma ke. 	 Yesu wo, Irikoy n'a beerandi nga kambe ŋwaaro gaa k'a ciya Jine Boro da Faabako, zama a ma tuubi nda zunubi yaafayaŋ no Israyla se.


E'tane nin si, kʉrɨ tikin nɨ paiki eponin nʉ'pʉ utɨ'pʉ, non aka'pʉ iya, mɨrɨpan uya tepuru pʉrataai onamʉ'pʉ iya'. 	 Amma bora kaŋ n'afa ta din, a koy ka guusu fansi no laabo ra ka nga koyo nooro tugu.


Paperan pona Esuwerʉ amʉ' a'sisa' asa' to' eyaton non uya a'tai: Ise'konaya esi'pʉ Siya'tiyerʉ kʉipʉnʉ pe, Siya'tiyerʉ esi'pʉ Userupaperʉ kʉipʉnʉ pe, 	 Dira ka koy Babila banda, Yekoniya na Salitila hay, Salitila na Zerubabel hay,


Mɨrɨ a'tai, Sises uyee'pʉ Nasare', Kiyarari yawon winɨ, mɨrɨpan pa'taisima'pʉ Isaan uya Isotan kau. 	 A go no, kala jirbey din ra Yesu kaa ka fun Nazara kwaara, Galili* laabo ra. Yohanna mo na baptisma te a se Urdun isa ra.


Ɨnʉ' uya Papa ensa' pʉra iyesi; tikin nan kuru rɨ Papa Mumu, tʉkʉipʉnʉ enau te'sen kʉrɨ rɨ uya rɨken enpoikasa' i'tuto' pe. 	 Boro kulu si no kaŋ di Irikoy baa ce fo. Irikoy Ize follonka kaŋ go Baaba ganda ra, nga no ka Baaba bangandi.


Serɨ ta iya pɨ', “Ewai' rɨ ka'wa,” ta'pʉ to' uya. Enno'sa' kon kɨ'ma'pʉ to' uya, mɨrɨpan kon ari'po'pɨtʉ'pʉ to' uya, mɨrɨpan kon uya ta'pʉ to' pɨ', “Sises ese' yau kasauro'tʉu serɨ tʉpo,” ta'pʉ to' uya. To' utɨto' pe to' nonka'pʉ to' uya. 	 Marga yadda nd'a saawara. I na diyey ce k'i barzu. I n'i lordi ka ne i ma si salaŋ Yesu maa ra. Gaa no i n'i taŋ.


Mɨrɨpan eikʉ'pʉ imainarʉ esa' uya, ‘Tɨwɨ tikin nɨ rɨken wʉipiya isi'tuka'to' pe nesii. Iwoi aka uya, mɨrɨpan epetanʉ'nin ke iu'na'tɨto' pe uya. 	 Amma goy-teero tu ka ne a se: ‹Ay jine bora, ma fay d'a jiiro wo koyne, hal ay m'a far k'a birji.


Ɨmɨrɨ'nokon kanan mɨrɨ kasa rɨ ɨwe'to' oton kon mɨrɨ Papa uya ɨnkupʉnʉ kon ke ɨrepasa' kon i'ma'kasa' auya'nokon yau, ta auya'nokon nin si mɨrɨ, ‘Sepa' nan nʉ'kwɨ rɨ nin sa'ne ina, ina uya tʉtʉrawasooi kon i'ma'kasa' man,’ ta auya'nokon,” ta'pʉ Sises uya. 	 Yaadin mo no araŋ wo: waato kaŋ araŋ te hay kulu kaŋ i ci araŋ se, kal araŋ ma ne: ‹Iri ya bannyayaŋ no kaŋ sinda nafa. Iri te haŋ kaŋ ga hima iri se iri ma te.› »


Mɨrɨ a'tai, tʉwapu'tɨi' pʉra to' pɨ' ekamato' uya oton, ‘Ɨi'tusa' uya 'nokon pʉra man. Entantɨ' upiyapai, ɨmɨrɨ'nokon ɨri ku'nin nan!’” ta'pʉ iya. 	 Saaya din ra ay mo ga ne i se: ‹Ay s'araŋ bay kulu-kulu! Araŋ ma fay d'ay, araŋ goy laalo teekoy.›


To' uya inna'poto' ike pʉra rɨ iyesi'pʉ. Asa'rɨ rɨ marɨ to' pɨ', ‘Tɨwɨ si nesii,’ ta'pʉ iya. Nai kʉrɨ uya kuru i'nʉnka ipan pe?” ta'pʉ iya nin si mɨrɨ Saiman pɨ'. 	 Kaŋ i sinda hay kulu kaŋ ga bana, kal a na ikulu yaafa. To. Boro woofo no i game ra ga ba r'a ka bisa afo?»


Sises uya to' eikʉ'pʉ, “Se Papa ena' use'man nɨto', ɨpʉreman nɨto' iwʉ' a'morʉkatɨ', amɨto' pe uya osorʉwau wʉi yau,” ta'pʉ iya. 	 Yesu tu i se ka ne: «Wa fuwo din zeeri, jirbi hinza nda care game ra mo ay g'a tunandi koyne.»


E'tane, wakʉ pe pʉra ɨyenu esi a'tai, ewarupɨ pe rɨ ɨpun esi. Iweyu pʉra ɨpun esi yau, ipan pe rɨ ewarupɨ pe iyesi mɨrɨ! 	 Amma da ni mwa gonda laru, kala ni gaahamo kulu ma to da kubay. Da binde, kaaro kaŋ go ni do din ya kubay no, man gaa kuba din himandi!


“Eri'nɨto' ya' tʉrui eparankato' oton iyakon uya, ikʉipʉnʉ uya nɨrɨ tʉmʉre. Mɨrɨ kasa rɨ marɨ, mʉre amʉ' enato' oton tʉsan kon amʉ' ewa'noma pɨ' to' eri'to' ya' to' tʉrʉ pɨ'. 	 Nya ize ga nga nya izo no i m'a wi, baaba mo ga nga izo no. Izey mo ga murte hayrey gaa k'i daŋ kambe i m'i wi se.


Ka'pon uya ekama'po'pʉ, “Uyepuru, tu'kan kon pen nɨ si ka'pon amʉ' pika'tɨto' oton Papa uya to' ato' pe tʉuya Epʉn pona?” ta'pʉ iya. Sises uya ta'pʉ to' pɨ', 	 Boro fo mo ne a se: «Rabbi, ngey kaŋ yaŋ ga du faaba, i si baa gumo, wala?» Yesu ne a se:


Kanau ya' to' ekanwa'tɨsa' a'tai rɨ, a'setun ereuta'pʉ. 	 Waato kaŋ i furo hiyo ra, hawo kani.


Serɨ etasa' Era' uya a'tai, tʉmaimu ennoko'pʉ iya pu'kena' amʉ' piya' to' pokon pe ama'ai te'sepoto' kon pe, mɨrɨpan kon winɨ eta'pʉ iya, mɨrɨ a'tai kaiyono' epa'ka'pʉ tukai'. 	 Alwaato din binde Hirodus na seekoy din ce tuguyaŋ ra, ka baaro ceeci i do laakal gaa waati kaŋ cine no handariya bangay.


“Mɨrɨ a'tai, Ka'pon, Papa winon uyepʉ i'tuto' ipɨ' usenpoikato' oton ka' yau, mɨrɨpan tanporon kon non pon kon ukaranto' oton tʉuta'kwarʉkai'. To' uya Ka'pon, Papa winon uyepʉ kapuru' po, ka' yau ento' oton, tʉmeruntɨrʉ ke mɨrɨ awonsi'kɨ eke a'kwa yau. 	 Gaa no Boro Izo alaama mo ga bangay beena ra. Saaya din no ndunnya dumey kulu ga te bine saray. I ga di Boro Izo go kaa beene burey boŋ da dabari da darza bambata.


Mɨrɨpan eikʉ'pʉ iya, ‘Ayakon enna'posa'. Mɨrɨ pɨ' eka'nʉ'sa' paka wɨsa' ɨkʉipʉnʉ uya, atu' pe rɨ iyenna'posa' pɨ',’ ta'pʉ iya. 	 Kal a ne a se: ‹Ni nya izo no ka kaa. Ni baaba mo na handayze naasa wi zama a di a baani samay.›


Sises uya ta'pʉ, “I'napairon ekama uya ɨpɨ'nokon, ipata'se' yau, pu'kena' nama pʉra iyesi. 	 Amma Yesu ne: «Daahir ay ga ci araŋ se: i si annabi kulu ta nga laabo ra.


Apono' rau parau wanamari kasa tʉusensen esi'pʉ awai'nan tɨ' kʉrestarʉ tato' kasa. Mɨrɨpan a'sanau apono' woi iyesi'pʉ asakɨrɨ'nan kon ene amʉ', tenukena' nan to' pʉropo winɨ'ne mɨrɨ awonsi'kɨ to' a'poi winɨ'ne. 	 Karga jine mo ga hima sanda teeku kaŋ boro ga di hal a ganda, kaŋ ga hima kristal* tondi. Karga bindo ra da karga windanta mo, fundikooni taaci go no kaŋ to da moy jine nda banda.


Uyenu tʉrʉ'pʉ uya, mɨrɨ a'tai tu'kan kon nɨ inserʉ amʉ' maimu eta'pʉ uya, tu'kan kon nɨ, tu'kan kon nɨ, 1,000 kaisaron kon pona rɨ 1,000 e'to' airɨ, 10,000 ite'kwa rɨ 10,000 kaisaron kon. To' e'soto'pɨ'sa' esi'pʉ apono' woi, ene amʉ' mɨrɨ awonsi'kɨ itepuru ton woi. 	 Ay guna koyne. Ay maa malayka boobo jindey kaŋ yaŋ go ga karga nda fundikooney din da arkusey din windi. I baayaŋo mo jama nda jama no, da zambar-zambarey.


Pori' pe ɨwesi mɨrɨ, to' uya ɨye'ma tane pʉra rɨ. Ɨyepe'pʉ eporo auya, ipokena' ton eri'sa' e'mʉ'sa'ka a'tai,” ta'pʉ Sises uya. 	 I ga albarka gaara ni se, zama i sinda hari kaŋ i ga ye ni se. Zama Irikoy g'a ye ni se adilantey tunandiyaŋo waate.»


eke pe kuru ipan pe upokoitato' man mɨrɨ awonsi'kɨ iyereuta pʉra uyewan yau upokoitato' esi. 	 kaŋ ay gonda bine saray gumo, doori go ay bina ra mo waati kulu.


To' nʉkupʉnʉ e'nonkakapʉ iwa koro'tau rɨ, Sises ewomʉ'pʉ Esuwerʉ amʉ' use'mato', ɨpʉremato' iwʉ' ta', mɨrɨpan e'sara'tɨ'pʉ to' enupa pɨ'. 	 Amma waato kaŋ bato jirbey to bindi, Yesu ziji ka koy Irikoy windo ra ka sintin ka dondonandi.


Iweyu e'seposa' a'tai, tu'kan kon nɨ ka'pon amʉ' uya tato' oton upɨ', ‘Uyepuru, uyepuru, pu'kena' pe pe' ina usaurokʉ pʉn ɨyese' yau, mɨrɨ awonsi'kɨ ɨyese' yau pe' ɨri a'kwarʉ ton enpa'kapɨtʉ'pʉ ina uya pʉn, mɨrɨ awonsi'kɨ eke Papa tʉrawasooi ku'pɨtʉ pʉn pe' ina uya?’ 	 Hano din hane boro boobo ga ne ay se: ‹Rabbi, Rabbi! Ni maa ra no iri na annabitaray te. Ni maa ra no iri na follayyaŋ gaaray, ni maa ra mo no iri na dabari goy boobo te. Wala manti yaadin no?›


Korʉ, sirʉpa, ka'pa rɨ kʉsatʉu ɨpokʉrʉʉi kon yau; 	 Araŋ ma si nooru jare, wura wala nzarfu wala guuru-ciray araŋ guddama ra.


Sises uya tʉtonpa kon epi'tɨ tʉuya tukai' apurɨto' to' uya ensa' a'tai, “Utonpa, amakooi pɨ' usentu'mayai',” ta'pʉ iya ipu'tɨka'sa' pɨ'. 	 Waato kaŋ a di i cimbeero, Yesu ne: «Ay bora, ay na ni zunubey yaafa ni se.»


I'napai rɨ kuru ui'tu auya'nokon pe iyesi yau, ukʉipʉnʉ rɨ nɨrɨ i'tu auya'nokon mɨrɨ. Serɨ awonsi'kɨ i'tu auya'nokon, mɨrɨ awonsi'kɨ ensa' auya'nokon,” ta'pʉ iya. 	 D'araŋ n'ay bay, doŋ araŋ g'ay Baaba mo bay. Za sohõ araŋ g'a bay, araŋ di a mo.»


Inke pʉra rɨ, iyakon ite'kwa pe kɨrɨtɨkɨ uturumʉ'pʉ. Mɨrɨ a'tai, Pi'ta uya Sises maimu rʉ'pʉ nee'pʉ tenu ya' tʉpɨ' isauro'sa' rʉ'pʉ, “Kɨrɨtɨkɨ uturumʉ rawɨrɨ iyakon ite'kwa pe, ‘I'tu uya pʉra man,’ tato' auya oton osorʉwau ite'kwa,” ta'pʉ iya rʉ'pʉ, mɨrɨpan ukaramʉ'pʉ. 	 Sahãadin-sahãadin gorongaari fo ca sorro hinkanta. Bitros mo fongu mate kaŋ Yesu ci nga se ka ne: «Za gorongaari mana ca sorro hinka, ni g'ay bayray ze sorro hinza.» Waato kaŋ a fongu woodin gaa, kal a baray.


Tanporo urɨ'nokon iyakʉ'pʉsa' ton uya ento' esi. Mɨrɨ awonsi'kɨ tʉron nɨ airɨ usauro'ai'ne' pɨ' tʉron nɨ pe ɨusenuminka kon yau, mɨrɨ rɨ kanan enpoika Papa uya ɨyena'nokon. 	 Iri binde, iri kulu kaŋ ga ti toonanteyaŋ, kala iri ma miila yaadin. D'araŋ di hay fo araŋ laakaley ra mo kaŋ waan'a, baa woodin Irikoy g'a bangandi araŋ se.


Ma'siu, Tamas, Isens (Arʉ'piyas mumu), Saiman (Usera' tukai' tesa'sen), 	 da Matta, da Toma, da Yakuba Halfa ize, da Siman kaŋ se i ga ne Anniyakoy, da Yahuta Yakuba ize,


Tepʉrʉ piyau tʉteire' kon po tenai' enta'nan pɨ' to' esi koro'tau, ta'pʉ iya, “I'napairon ekama uya ɨpɨ'nokon, ɨtonpa kon uya uyeparankato' oton—kʉrɨ upokon pe enta'nan pɨ' na'ne' rɨ,” ta'pʉ iya. 	 Waato kaŋ i go ga goro ka ŋwa, Yesu ne: «Haciika ay ga ci araŋ se: araŋ ra boro fo kaŋ go ga ŋwa ay banda g'ay nooyandi.»


Kʉrɨ rɨ ipoitorʉ epuru uye'to' oton wʉi a'tai itenupɨkɨrɨ iye'tane pʉra, mɨrɨ a'kʉra' iyepʉ ta tane iya pʉra rɨ. 	 kala tamo din koyo ga kaa zaaro kaŋ a mana tammahã din ra, da saaya kaŋ a si bay ra.


Isaan piya' amaimu kon esanon ennoko'pʉ auya'nokon, mɨrɨpan uya i'napairon enpoika'pʉ. 	 Araŋ na boroyaŋ donton Yohanna do, nga mo na seeda no cimo se.


Esa'sa' pe iyesi kamoro itena' inonkasa' pe na'ne' nan e'to' pe iyesi tʉusaurokʉ'pʉ kon iyawɨron kon pe. 	 Zama boro kaŋ ga salaŋ da ciine waani, Irikoy se no a go ga salaŋ, manti borey se, za kaŋ boro kulu si faham d'a, day Biya _Hanno__ do a go ga gunduyaŋ salaŋ.


Mosi' uya tasa', ‘Ɨkʉipʉnʉ mɨrɨ awonsi'kɨ asan inamakɨ,’ mɨrɨ awonsi'kɨ, ‘Ɨnʉ' rɨ tʉkʉipʉnʉ mɨrɨ awonsi'kɨ tʉsan nɨ pa'nʉ'nin wɨto' pe iyesi.’ 	 Zama Musa ne: ‹Ni ma ni baaba nda ni nya beerandi.› A ne koyne: ‹Boro kaŋ na baaba wala nya wow mo, haciika i g'a wi.›


e'tane, tʉron kon uya ta'pʉ, “Pirɨsipupʉ, makoi amʉ' epuru winɨ makoi amʉ' enpa'kapɨtʉ iya mɨrɨ,” ta'pʉ to' uya. 	 Amma i boro fooyaŋ ne: «Baalzabula* kaŋ ga ti follayey koyo, a dabaro no a goono ga follayyaŋ gaaray d'a.»


Mɨrɨpan uya to' auro'ka'pʉ, “Esuwerʉ amʉ', ɨnkupʉnʉ kon ti'tui' e'tɨ' pʉsamoro ka'pon amʉ' pɨ'. 	 Gaa no a ne jama se: «Ya Israyla borey, wa te laakal d'araŋ boŋ borey din ciine ra, da haŋ kaŋ araŋ ga ba ka te.


Ɨnʉ' uya rɨ ɨ'rɨ rɨ ta yau ɨpɨ'nokon, ‘Itepuru esi to' i'se,’ mʉkatʉi'. Mɨrɨ a'tai nin si, to' uya to' ennoko mɨrɨ inke pʉra rɨ,” ta'pʉ iya. 	 Da boro fo salaŋ d'araŋ, araŋ ma ne a se: ‹Rabbi no gonda i muraadu.› Sahãadin-sahãadin a ga naŋ i ma kaa.»


Pi'ta esi koro'tau non po, ɨutɨ pʉrorooi po, uri'san, use'man nɨto' tʉrawasomanin poitorʉ uyee'pʉ. 	 Bitros mo go ganda windo batama ra. Alfaga beero koŋŋo fo kaa.


“Eta'pʉ auya'nokon; ‘Tʉtaan'pʉ kenan kʉsekumankai,’ tawon. 	 Araŋ maa i ne: ‹Ni ma si zina.›


Mɨrɨ pɨ' uri'san epa'ka'pʉ tʉsan ekama'pose'na. “Ɨ'rɨ kuru rɨ ekama'po uya serɨ?” ta'pʉ iya. “Isaan Pa'tes i'pai rʉ'pʉ ekama'po',” tukai' eikʉ'pʉ iya. 	 Wandiya mo fatta ka koy nga nyaŋo do ka ne: «Ifo no ay ga ŋwaaray?» Nyaŋo ne: «Ma ne Yohanna baptisma teekwa boŋo.»


E'tane rɨ pʉsamoro ka'pon amʉ' usaurokʉ tʉnto'ka'nʉkʉnʉ kon pen nɨ tʉsapemai'; to' nʉto'ka'nʉkʉnʉ tʉpe'nokon, o' amʉ' tʉusenuminkasan pen kasa—serɨ ɨri ton uya kuru to' ma'tanʉkʉ mɨrɨ. 	 Amma borey din go ga hayey kaŋ yaŋ i si faham d'a wow. Haŋ kaŋ i ga bay mo doonay kaŋ boro zumbu nd'a boŋ, danga almanyaŋ kaŋ sinda laakal cine, hayey din do no i go ga halaci.


Tepi' uya Kʉrai pɨ' Papa auro'kasa' tʉron nɨ Eren yau, “‘Ikɨtato' pe uyekepu nonka auya pen, apʉne pʉra wakʉ urɨ, ɨpoitorʉ ukɨta i'se pʉra ɨwesi.’ 	 A sabbay se a ne Zabura fo ra koyne: ‹Ni si naŋ ni wane Hanna ma fumbu.›


Isutas Eskariya', 12 kaisaron kon ipoitorʉ ton tonpa utɨ'pʉ use'man nɨto' tʉrawasomanin nan epuru ton piya', Sises eparankase'na to' ena'. 	 Yahuta, Kariyoti bora, kaŋ ga ti Yesu talibi way cindi hinka din ra afo, koy alfa beerey do zama nga ma Yesu nooyandi i se.


Mɨrɨ pɨ', Kʉrai Sises anʉnsa' auya'nokon pɨ' Itepuru pe, miyarɨ rɨ iyau ɨko'mantɨ', 	 Mate kaŋ araŋ na Rabbi Almasihu Yesu ta, yaadin cine mo no a ga hima araŋ ma dira a ra.


Kamoro uya Pesʉ'tas apiyontɨ'pʉ Surusiran pona Paarʉ uye'to' pe ekamato' pe iya, mɨrɨpan ekama'popɨ'to' pe. E'tane to' e'kama'pʉ asanta piyau tʉron kon e'so'nanto' pe Surusiran pona itɨ a'tai iwɨnin nan pe. 	 ka gaakuri ceeci a do ka ne a ma donton ka kande Bulos Urusalima. I ga ba ngey m'a kosaray k'a wi fonda boŋ.


I'napairon ekama uya ɨpɨ'nokon, ɨnʉ' rɨ kʉrɨ Papa e'to' esa' wannɨ pe eporo iya pʉra na'ne' mʉre kasa te'se ewonto' oton pen nɨ ya',” ta'pʉ iya. 	 Haciika ay ga ci araŋ se: boro kulu kaŋ si Irikoy koytara ta sanda zanka kayna cine si furo a ra hal abada.»


Mɨrɨ tʉpo, Papa usaurokʉ'pʉ, ‘Apayan nʉ'san, Esuwerʉ amʉ' e'to' oton ka'kʉran pe tʉron kon pata yau. Mɨrɨ yau, tapiyo' kon pe to' e'tane, to' kota'mato' oton to' uya 400 kaisa rɨ wʉipiya, 	 Yaa no Irikoy ci mo: a ‹banda ga yawtaray goray te mebarawey laabo ra. I g'i daŋ tamtaray mo k'i taabandi jiiri zangu taaci.


E'tane Sises uya warawo' mʉre anʉmʉ'pʉ itemiyatʉ pɨ', mɨrɨpan e'mʉ'sa'ka'pʉ. 	 Amma Yesu n'a kamba di k'a tunandi. Zanka mo tun ka kay.


Mɨrɨ a'tai, ta'pʉ iya Tamas pɨ', “Ɨyemiyatʉ itʉkɨ se ya'; uyemiyatʉ ton enkɨ. Ɨyemiyatʉ tɨnkai' uteire' ya' itʉkɨ. Ikasimato' auya tʉnonkai' apurɨkɨ,” ta'pʉ iya. 	 Waato gaa a ne Toma se: «Kande ni kambayze neewo, m'ay kambey guna mo. Ma kande ni kambe ka daŋ ay carawo ra mo. Ma si goro nda cimandiyaŋ-jaŋay, amma ma cimandi.»


Pereya pon kon Esuwerʉ amʉ' esi wakʉ pe parɨ iteseru, ɨsenupapai parɨ Tesaroni'ka pon kon ka'pon amʉ' entai, ipan pe Sises ekareei ɨnetapai to' esi'pʉ. Tɨwɨrɨ wʉi kaisa rɨ iye'menukasa' itekare warinpa pɨ' to' esi'pʉ, i'napai rɨ pe' Paarʉ uya tenupato' kon esi tukai'. 	 Beriya borey mo bisa Tassalonika borey daa hanno, zama i na sanno ta da bine yadda, ka Tawreto da Annabey Tirey da Zabura fintal zaari kulu, ka di hala yaadin no hayey din bara.


E'tane ɨnʉ' rɨ eseru aimenka uya pe iyesi yau, iyawɨrɨ kuru iku'sa' uya mɨrɨ, apʉne pʉra tikin sarɨ esi kasa pʉra, ikʉipʉnʉ, uyenno'nin nʉ'pʉ pokon pe esi. 	 Amma baa d'ay ga ciiti mo, ay ciito ya cimi no, zama manti ay hinne no, amma in d'ay Baabo kaŋ n'ay donton no.


“Ina piyau 5 kaisaron nɨken itekiino pʉreti mɨrɨ awonsi'kɨ asa'ron kon nʉ'kwɨ moro' amʉ' esi,” ta'pʉ to' uya ipɨ'. 	 Amma i ne a se: «Buuru ize gu da hamisa ize hinka hinne no ka bara iri se neewo.»


Apʉne pʉra iye'menukasa' itekare uya ta, Peero pɨ': “Ɨi'mʉ'sa'kasa' uya serɨto' pe, umeruntɨrʉ enpoikato' pe uya ayau mɨrɨ awonsi'kɨ uyese' usekamato' pe tanporo non yau,” ta iya. 	 Zama Irikoy Tira Hanna ne Firawna se: «Woone se no ay na ni no beeray: Hal ay m'ay dabaro cabe ni gaa. Zama mo i m'ay maa baaro fe ndunnya kulu ra.»


Ɨumono'tato' oton, mɨrɨpan entuto' oton warawo' pe, mɨrɨpan mese'tɨi' Sises tukai'. 	 Guna mo, ni ga te gunde, ni ga ize aru hay, ni g'a maa daŋ Yesu mo.


Serɨ ta uya ɨpɨ'nokon apʉne pʉra Ka'pon, Papa winon uye'sa' itano'masa' kon pika'tɨi'. 	 Boro Izo kaa no zama nga ma borey kaŋ daray faaba se.