Se si serɨ ekonekan nɨto' konekato' uya Esuwerʉ amʉ' pokon pe, mɨrɨ pata'pʉ pe, ta Itepuru uya, Umaimu nonka uya mɨrɨ to' usenuminkato' ya' mɨrɨ awonsi'kɨ imenuka uya to' ewan pɨ'. To' e'to' itese' pɨ' pe e'to' oton, mɨrɨ awonsi'kɨ umunkɨ amʉ' pe to' e'to' oton. 	 Amma woone ga ti alkawlo kaŋ ay ga sambu Israyla kunda se jirbey din banda, Yaa no Rabbi ci: Ay g'ay lordey* daŋ i laakaley ra, Ay g'i hantum mo i biney ra. Ay ga ciya i Irikoyo, ngey mo ga ciya ay jama.


Nai ken si utapurɨn nɨto'? Mɨrɨ pʉra rɨ iyesi. Ɨ'rɨ iteseru pe? Main pe' awɨrɨ e'nɨ pɨ'? Kane, e'tane apurɨto' pɨ'. 	 Man fooma haro binde? I n'a kaa! Asariya woofo boŋ? Te-goy wane no? Abada! Amma cimbeeri asariya boŋ no.


Saiman uya ene'pʉ Papa uya Ta'kwarʉ tʉrʉ ka'pon amʉ' pona enno'sa' kon uya temiyatʉ kon tʉrʉ to' pona a'tai, pʉrata ke to' repa i'se iyesi'pʉ. 	 Waato kaŋ Siman di diyey kambey dakeyaŋ gaa no Irikoy na Biya Hanno no, a na nooru salle diyey se.


I'napairon ekama tane uya, uyapurɨ auya'nokon pʉra iyesi. 	 Amma zama ay ga cimo ci, araŋ s'ay cimandi.


3 a'kʉra' a'tai'ne rɨ, Sises ukɨ'pɨ'nʉmʉ'pʉ, “Iroi, Iroi, rama sapa'tani?” ta'pʉ iya, “Papa, Papa, ɨ'rɨto' pe unonkasa' auya?” ta e'kwa pe. 	 Waato kaŋ guuru hinza to, Yesu ce da jinde beeri ka ne: «Eli, Eli, lama sabaktani! (sanda: Ya ay Irikoyo, ay Irikoyo, ifo se no ni n'ay furu?)»


Makoi uya ta'pʉ Sises pɨ', “Papa Mumu pe ɨwesi yau, se tɨ' pɨ' pʉreti pe enakɨ ka'kɨ,” ta'pʉ iya. 	 Gaa no Iblisi ne a se: «Da ni ya Irikoy Izo no, ma ci tondo wo se a ma bare ka te buuru.»


I'napai rɨ Era' mɨrɨ awonsi'kɨ kopʉna Ponsiyas Paire' pokon amʉra'pʉ Esuwerʉ amʉ' pen ka'pon amʉ' Esuwerʉ pon kon pokon pe serɨ pata yau, wakʉ ayapiyo' Sises ananʉmʉ'pʉ ewa'noma pɨ' te'to' kon pe ekonekai'. 	 Zama haciika Hirodus* da Bilatos Buntus margu birno wo ra, ngey nda dumi cindey da Israyla jama, ka gaaba nda ni tamo Yesu kaŋ ni daŋ.


Mɨrɨ a'tai, inke pʉra rɨ Sises uya temiyatʉ ɨnka'pʉ a'sise'na, mɨrɨpan uya ta'pʉ Pi'ta pɨ', “Aiko pe kuru anapurɨnʉ man! Ɨ'rɨ pe iyesi pɨ' ikasima'pʉ auya?” ta'pʉ iya ipɨ'. 	 Sahãadin-sahãadin Yesu na nga kambe salle k'a di ka ne a se: «Nin, cimbeeri kayna koyo! Ifo se no ni sikka?»


E'sei'pɨ' nɨ pɨ' ipoitorʉ ton e'sara'tɨ'pʉ, ɨnʉ' kuru e'to' oton eke pe tukai'. 	 Kakaw mo tun i game ra, hala woofo no ga ti i ra ibeero.


“Ɨ'rɨ pen nɨ, ɨpʉreman uya rɨken serɨ rupɨ enpa'ka,” ta'pʉ Sises uya. 	 A ne i se: «Woone dumi si fun da hay kulu kala day adduwa nda mehaw.»


Ipoitorʉ pe te'sen esi mɨrɨ tʉtonpa ton koro'tawon pen nɨ, e'tane imu rɨken esi mɨrɨ, mɨrɨ yawon tɨwɨro' e' pe rɨ. 	 Bannya mo si goro fu waati kulu, izo no ga goro waati kulu.


Itepuru, itese' pɨ' ɨwe'to' i'nʉnkakɨ tanporo ɨyewan pokon pe, aya'kwarʉ pokon pe, ɨusenuminkato' pokon pe mɨrɨ awonsi'kɨ tanporo ɨmeruntɨrʉ pokon pe,’ tawon. 	 Ni ma ba Rabbi ni Irikoyo da ni bina kulu, da ni fundo kulu, da ni laakalo kulu, da ni gaabo kulu.›


Sises uya ta'pʉ, “Upɨ' kata'sii, apʉne pʉra enna'posa' pʉra rɨ marɨ man ikʉipʉnʉ piya'. E'tane, enta ru'ku uyakon non piya', to' pana'tɨi', ‘Utɨyai' ukʉipʉnʉ piya', mɨrɨ awonsi'kɨ ɨkʉipʉnʉ kon piya', itese' pɨ' e'to' piya', mɨrɨ awonsi'kɨ itese' pɨ' ɨwe'to' kon piya',’” ta'pʉ iya. 	 Yesu ne a se: «Ma s'ay di zama ay mana kaaru ka koy Baaba do jina. Amma ma koy ay nya-izey do ka ci i se ka ne ay goono ga kaaru ka koy ay Baaba nd'araŋ Baaba do, ay Irikoyo nd'araŋ Irikoyo no.»


Miyarɨ rɨ Pi'ta usaurokʉ'pʉ, “Serɨ pe si ne'ku'ai'ne' esi penaro' rɨ tanporon kon pu'kena' amʉ' nekama'pʉ Sanwerʉ esi'pʉ si'kɨrɨ rɨ. 	 Oho, annabey kulu mo, za Samuwila da annabey kaŋ yaŋ n'a banda gana, hal i me-a-me kaŋ yaŋ salaŋ, i na jirbey wo baaru dede.


Ɨiwano' kon pe rɨ ɨserasu kon pe e'tɨ'! Tenu ke e'tɨ'! I'tu auya'nokon pʉra iyesi ɨ'rɨ a'tai mɨrɨ weyu e'seporo tukai'. 	 Araŋ ma haggoy, araŋ ma batu, araŋ ma te adduwa, zama araŋ si bay waati kaŋ alwaato ga to.


Ewarupɨ nau, kʉrɨ rɨ mɨrɨ awonsi'kɨ ipoitorʉ ton e'nʉnsa' e'tane, iteyaton uyee'pʉ, mɨrɨpan uya wana' e' pɨmɨ'pʉ mɨrɨ rɨ umɨ yau, mɨrɨpan utɨ'pʉ. 	 Amma waato kaŋ borey goono ga kani, kal a ibara kande borboto ka say alkama ra, ka dira.


“Mɨrɨ airɨ imo'katɨ' tasa' na'ne' awɨrɨ rɨ, mʉmo'katʉi' itentai pen,” ta'pʉ iya to' pɨ'. 	 Kal a ne i se: «Araŋ ma si ta ka bisa wo kaŋ i kosu araŋ se din me.»


Mɨrɨpan kon uya ikupʉ'pʉ, pʉrata ennoko'pʉ to' uya so'si epuru ton ena', Panapas mɨrɨ awonsi'kɨ Saarʉ pokon enau. 	 I n'a te mo. I na gaakasina samba arkusey do Sawulu nda Barnaba kambe ra.


Sises uya ta'pʉ, “Eke iwa pata ya' ɨutɨ kon a'tai, wakʉ pe tiwʉ' kon ta' ɨyereutanʉ'nin kon mɨnentʉi'. Itiwʉ' tau me'tʉi' inɨmɨ auya'nokon pona rɨ. 	 Kwaara nda kawye kulu kaŋ ra araŋ furo mo, wa ceeci boro kaŋ gonda Adam-izetaray. Araŋ ma zumbu a gaa kala han kaŋ hane araŋ ga dira.


Iye'menukasa' itekare uya ta, Kʉrai e'to' pe iyesi kin Tepi' pa rʉ'pʉ pe, Pe'teri'en po iyentu, Tepi' uko'mamʉ'pʉ rʉ'pʉ yau,” ta'pʉ to' uya. 	 Manti Tira Hanney ne Almasihu ga fun Dawda haamey ra nda Baytlahami kwaara ra no, naŋ kaŋ Dawda bara?»


Mɨrɨ a'tai, tese ke te'sen a'sisa' pariki'si ta' esi'pʉ, Parapas tukai' tesa'sen. 	 I gonda mo kas'ize laalo bambata fo, kaŋ a maa ga ti Barabbas.


I'tu auya'nokon pʉra pe' nai, utonpa ton—ka'pon amʉ' main, Mosi' winon i'tunin nan auro'ka uya serɨ—meruntɨ pe ka'pon pɨ' main esi iko'mamʉ pʉ'kʉ pona rɨken? 	 Wala araŋ mana bay no, nya-izey, kaŋ asariya ga boro dabari hala bora fundo me? Zama ay goono ga salaŋ borey kaŋ yaŋ ga asariya bay se.


Mɨrɨpan uya ta'pʉ to' pɨ', “Teseru ke kuru ɨwesi kon Papa Maimu nonka kon pa, ɨyeseru kon awɨrɨ ɨwesi kon pa! 	 Yesu ne i se mo: «Daahir no araŋ wangu Irikoy lordey, zama araŋ m'araŋ alaadey gana.


Tʉron nɨ Sapa' a'tai, tu'ke rɨ anpisin pe Antiyo' pon kon amʉra'pʉ Esuwerʉ amʉ' usenupato' iwʉ' ta' Paarʉ mɨrɨ awonsi'kɨ Panapas usaurokʉ etase'na Itepuru Sises pɨ'. 	 Waato kaŋ asibto din kaa ka to binde, a cindi kayna boro ma ne hala kwaara kulu no ka margu noodin zama ngey ma maa Irikoy sanno.


“‘Uyepuru, pʉsamoro uya ui'tu mɨrɨ usenupan nɨto' iwʉ' kaisa rɨ utɨpɨ'sa', to' a'sipɨtʉ pɨ' pariki'si ta', to' wɨpɨtʉ pɨ' kamoro ayapurɨnin nan. 	 Ay ne: ‹Rabbi, ngey bumbey ga bay kaŋ waato, Yahudance diina marga fu kulu ra, borey kaŋ yaŋ na ni cimandi, ay doona k'i barzu ka kond'ey ka daŋ kasu.


Mɨrɨ ema'sa' yau wʉ' poi to' u'tɨsa' a'tai, anpisin nɨ ka'pon amʉ' uya to' eporo'pʉ. 	 A go no, a wane suba, waato kaŋ i goono ga zumbu ka fun tondi kuuko boŋ, kala borey marga bambata fo kuband'a.


Main, Mosi' winon esi wakʉ ton tʉuye'sen a'kwarʉ'pʉ pe rɨ—tʉuye'ton kapisin pe iyesi. Mɨrɨ pe iyesi pɨ', kamoro a'ko pe Papa apurɨpɨ'se tʉuye'san koneka iya pʉra iyesi wakʉ pe, mɨrɨ rɨ use'man nɨto' ike utakonomapɨ'tane wʉipiya kaisarɨ rɨ. 	 Zama asariya kaŋ gonda hari hanney kaŋ ga kaa biya, amma manti cimi-cimi waney no, hal abada a sinda dabari ka borey kaŋ yaŋ ga maan toonandi, sargay dumi follonkey din do kaŋ i ga salle alwaati kulu, jiiri ka kaa jiiri.


Miyarɨ ka'tɨ' Tʉrai'pina mɨrɨ awonsi'kɨ Tʉrai'posa pɨ', kamoro uri'sami'si amʉ' sa'man pe rɨ te'tʉrawasomasan Itepuru apiyo' pe. Miyarɨ ka'tɨ' utonpa rʉ'kwɨ Pɨrʉses pɨ', kʉrɨ rɨ kanan uri'san sa'man pe kuru rɨ iye'tʉrawasomasa' Itepuru apiyo' pe. 	 Wa Tarifana da Tarifosa fo, kaŋ yaŋ goono ga goy Rabbi ra. Wa Barsida kaŋ borey ga ba gumo fo, kaŋ na goy boobo te Rabbi se.


I'nʉnkato' tanporo ewan wannɨ pokon pe, ito'ka'nʉ'to' pokon pe mɨrɨ awonsi'kɨ meruntɨrʉ wannɨ pokon pe, mɨrɨ awonsi'kɨ tonpa i'nʉnka usi'nʉnkan kasa rɨ esi eke pe kuru tʉpo'tɨse tʉtʉsen mɨrɨ awonsi'kɨ tʉron nɨ ton nɨ use'man nɨto' entai,” ta'pʉ iya. 	 Boro ma ba r'a da bine kulu da laakal kulu da gaabi kulu, a ma ba nga gorokasin mo danga nga boŋ cine, woodin ga bisa tonyaŋ sargay da nooyaŋey kulu gumo.»


Eke pe to' ukɨ'pɨ'nʉnpɨtʉ'pʉ. Tanporo to' utɨ'pʉ itekare pɨ', temiyatʉ kon tʉpɨtʉ'pʉ to' uya tʉpana kon pona imaimu eta tʉuya'nokon namai'. 	 Gaa no i wurru da jinde beeri ka ngey hangey daabu. I zuru ka kaŋ a boŋ ce folloŋ.


Apʉne pʉra makoi e'to' pe pʉra iyesi ɨyepuru kon pe, apʉne pʉra main o'no ɨwesi kon pen, e'tane wakʉ nonkasa' o'no. 	 Zama zunubi si ye ka koytaray ŋwa araŋ boŋ, zama araŋ si asariya cire, amma gomno cire no araŋ go.


Mɨrɨ rɨ e'tane, Pi'ta e'mʉ'sa'kasa' nin si eka'tumʉ'pʉ tɨ' akasa' uruwai' pona. Te'tɨmuikai' Sises ekepu ontɨto' ike pe isaai'pɨ'sa' rʉ'pʉ renen tato' atʉ ene'pʉ iya tʉpona rɨ. Mɨrɨpan utɨ'pʉ, “Ɨ'rɨ pe rɨ si iyesi'pʉ ko?” tai'ma. 	 Amma Bitros tun da zuray ka koy saara do. Kaŋ a gungum ka niigaw a ra haray, kal a di sutura zaarey goono ga jisi kambu fo gaa. A dira noodin, a goono ga dambara nga bina ra da hayey din kaŋ te.


mɨrɨpan usaurokʉ'pʉ eke pe, “Ɨmɨrɨ kuru rɨ si kʉrɨ rɨ wakʉ rɨ uri'san Papa uya wakʉ ku'sa' man ɨpɨ' tu'kan kon koro'tapai ayanʉnsa' iya, mɨrɨ awonsi'kɨ ɨmʉre nɨrɨ kanan iten pe me'ai'ne'. 	 A na nga jinda sambu nda gaabi ka ne: «Ni ya albarkante no wayborey game ra, albarkante mo no ni gundayzo.


Mɨrɨ a'tai, Pari'si amʉ' mɨrɨ awonsi'kɨ Main pɨ' enupanin nan tonpa ton utɨ'pʉ Sises piya' Surusiran poi, mɨrɨpan kon uya, 	 Kala Farisi* fonda borey da asariya* dondonandiko fooyaŋ fun Urusalima* ka kaa Yesu do ka ne:


Esuwerʉ amʉ' esi i'tuto' ipɨkɨrɨ e'kupʉ ɨnenpai, Kiri' amʉ' esi ipu'ketʉ ɨnenpai, 	 Mate no? Araŋ sinda fuyaŋ kaŋ ra araŋ ga ŋwa ka haŋ no? Wala araŋ go ga donda Irikoy marga, ka borey kaŋ gaa jaŋay go haawandi? Ifo no ay ga ne araŋ se? Y'araŋ saabu nda woone? Ay si.


Pu'kena' amʉ' uya imenukasa', ‘Tanporon kon nɨ ka'pon amʉ' enupato' oton Papa uya,’ tawon. Mɨrɨ pɨ', tanporon kon ikʉipʉnʉ maimu etanin nan mɨrɨ awonsi'kɨ iwinɨ tʉusenupasan uyepʉ upiya'. 	 Mate kaŋ i n'a hantum Annabey* Tirey ra ka ne: ‹Ikulu ga du dondonandiyaŋ Irikoy do.› Boro kulu binde kaŋ maa Baabo se kaŋ dondon a do mo ga kaa ay do.


Roman amʉ' soisaai ton epuru mɨrɨ awonsi'kɨ ita'kɨrɨ te'san itonpa ton Sises erasuntɨ pɨ' te'san uya tʉrʉ'pʉnʉ amʉ' utɨ i'tu'pʉ, mɨrɨ awonsi'kɨ tanporon nɨ te'ku'sen ene'pʉ, ipan pe rɨ to' etʉipɨtʉ'pʉ, mɨrɨpan kon uya, “I'napai rɨ kuru rɨ ka'si, pʉse rɨ esi'pʉ mɨrɨ wa Papa Mumu pe!” ta'pʉ. 	 Amma wongu jine funa da borey kaŋ yaŋ go a banda kaŋ yaŋ goono ga Yesu batu, waato kaŋ i di laabo zinjiyaŋo da haŋ kaŋ te mo, i humburu gumo. I ne: «Haciika, boro woone ya Irikoy Ize no.»


E'pe'sas po Paarʉ esi a'tai, eke tʉrawaso e'kupʉ emapu'tɨ'pʉ Papa uya iporo. 	 Irikoy mo na dabari goy waani yaŋ te Bulos kambe ra,


Si'tipʉn uya imaimu eikʉ'pʉ, “Ɨmɨrɨ'nokon, tʉnamasan itepuru ton, apʉne etatɨ'. Papa usenpoika'pʉ Epʉra'an piya' Me'sa'po'temiya po Eran pona itɨ rawɨrɨ. 	 Istifanos ne: «Alborey, nya-izey da baabey, wa hangan ka maa: Irikoy Darzakoyo bangay iri kaayo Ibrahim se waato kaŋ a go Mesopotamiya laabo ra, za a mana goro Haran kwaara ra.


Ka'pon amʉ' uya eta tane tanporo serɨ ta nonkasa' tʉuya a'tai, Sises epa'ka'pʉ Ka'paneyan pona. 	 Waato kaŋ Yesu na nga sanney kulu ban borey hangey ra, a furo Kafarnahum kwaara ra.


“Ɨsɨ sɨ, Main pɨ' enupanin nan mɨrɨ awonsi'kɨ Pari'si amʉ', ɨmɨrɨ'nokon wakʉ pe te'ku'san! Iya'poi pɨ' a'sawʉ kon, aparapii kon korʉka auya'nokon, e'tane eke pe rɨ iyau mentai e'nɨto' mɨrɨ awonsi'kɨ amʉre' pe e'nɨto' esi. 	 Kaari araŋ, asariya dondonandikoy da Farisi fonda borey, araŋ munaficey! Zama araŋ goono ga gullayze da gaasu banda gaa nyun, amma i ra haray go ga to da zamba da jaŋ-ka-boŋ-hinay.


Tʉkʉipʉnʉ kenan kon urɨ'nokon main awɨron pe ukonekanin kon, mɨrɨ pɨ' nin si to' namanin nan urɨ'nokon. Mɨrɨ entai nin si, Epʉn pon Kʉipʉnʉ wannɨ ena' e'tʉn nɨto' pe iyesi mɨrɨ awonsi'kɨ uko'man nɨto' pe! 	 Woodin banda, iri gonda iri ndunnya baabey kaŋ g'iri gooji, iri g'i beerandi mo, sanku fa iri Baabo kaŋ go beene, nga kaŋ se iri ga hima k'iri boŋ kaynandi ka funa.


Ɨ'rɨ rɨ te'masen kʉsenkurunpatʉu te'mai' pʉra, ɨusi'nʉnkato' kon nɨken enkurunpatɨ' miyarɨ rɨ usi'nʉnkan pɨ', apʉne pʉra kʉrɨ tʉtonpa i'nʉnkanin uya main a'ku'tɨsa' pe iyesi. 	 Araŋ ma si bara garawkooniyaŋ boro kulu se, kala day care se baakasinay, zama boro kaŋ ga ba nga gorokasin na asariya toonandi.


Ka'pon tiwano' pe rɨ nʉsauro'ai'ne' esi tapurɨto' ipɨkɨrɨ rɨ i'se, kʉrɨ tenno'nin nʉ'pʉ apurɨto' ipɨkɨrɨ i'se te'sen esi mɨrɨ, usenku'tɨn ipɨ' pen nɨ. 	 Boro kaŋ ga nga boŋ wane te, nga boŋ beeray no a goono ga ceeci, amma boro kaŋ goono ga nga dontonkwa beeray ceeci, bora din ya cimikoy no, adilitaray-jaŋay si a ra mo.


Tanporo iye'ku'sa' rʉ'pʉ pɨ' to' auro'ka'pʉ iya. Mɨrɨ tʉpo, Isa'pa pona Pi'ta kɨ'mai' to' ennoko'pʉ iya. 	 Waato kaŋ a na hayey kulu dede i se, a n'i donton Yaffa kwaara.


Pi'ta uya ta'pʉ ipɨ', “Tanporon nɨ sa'ne nɨnsa' ina uya ɨpɨkɨrɨ tʉutɨto' kon pe!” ta'pʉ iya. 	 Bitros mo ne: «Guna me, iri na hay kulu naŋ ka ni gana.»


Pun, iya'kwarʉ pʉn esi iyeri'sa' pe kasa, apurɨto' tʉku'sen a'kɨrɨ pʉra esi iyeri'sa' pe rɨ. 	 Zama mate kaŋ cine gaahamo kaŋ sinda biya* wo buuko no, yaadin cine no cimbeeri kaŋ sinda goyey mo buuko no.


Enwo'ne' winon ɨyemiyatʉ uya ɨye'makoima emapu'tɨ pe iyesi yau, a'tɨkɨ eno'ma pa; wakʉ iwa pe iyesi mɨrɨ tikin nɨ ɨpun tonpa'kasa' auya a'tai, tanporo ɨpun eno'ma ekota'man nɨto' ya' entai,” ta'pʉ Sises uya. 	 Da mo ni kambe ŋwaaro ga ni to taali, m'a dumbu k'a furu. Zama dambe ni gaaham jare fo ma halaci, d'i m'a timmanta kulu daŋ danji bango ra.


I'napairon ekama uya ɨpɨ'nokon; tanporo serɨ e'moronka mɨrɨ serɨ a'taino kon pona,” ta'pʉ Sises uya. 	 Haciika ay ga ne araŋ se: hayey din kulu ga kaŋ zamana wo borey boŋ.


“Tɨ' amatɨ',” ta'pʉ iya. E'tane Mata, eke' pasi uya, “Uyepuru, ikɨ pe ikɨtaka'sa' serɨ, asakɨrɨ'ne wʉi iko'manka'sa' mɨrɨ yau,” ta'pʉ iya. 	 Yesu ne: «Wa tondo kaa.» Marta, buukwa waymo, ne a se: «Rabbi, sohõ a fumbu, zama a jirbi taaci ne.»


Mɨrɨ yau, Paarʉ e'mʉ'sa'ka'pʉ, temiyatʉ ari'ma'pʉ iya, e'pana to' e'to' pe, mɨrɨpan uya, “Utonpa ton, Esuwerʉ amʉ', mɨrɨ awonsi'kɨ Esuwerʉ amʉ' pen, Papa namanin nan, umaimu etatɨ'! 	 Bulos binde tun ka kay ka nga kamba sambu ka ne: «Israyla borey d'araŋ _dumi cindey__ kaŋ yaŋ ga humburu Irikoy, wa maa:


Wakʉ kuru esukenan mɨrɨ awonsi'kɨ imaku'pɨ pʉn Papa pokon pe uko'man nɨto', Papa, ukʉipʉnʉ kon e'to' i'se esi se kasa: piyapaino kon mɨrɨ awonsi'kɨ itaan'pʉ ima'tasa' kon tʉmainanpai' to' usewankamato' yapai, ɨri serɨ non eseru uya tʉma'tanʉ'to' apai nɨrɨ te'mainanpa pe. 	 Diina hanno kaŋ sinda ziibi Baaba Irikoy jine no ga ti: boro ma alatuumey da wayborey kaŋ kurnyey bu kunfa ngey kankamey ra, a ma nga boŋ gaay mo hal a ma si furo ndunnya ziibi ra.


Serɨ esi Isaan maimu rʉ'pʉ, Esuwerʉ amʉ' epuru ton Surusiran pon kon uya Esuwerʉ amʉ' use'mato' tʉrawasomanin nan mɨrɨ awonsi'kɨ Ripai amʉ' enno'sa' Isaan ekama'pose'na a'taino, ɨnʉ' pe ɨwesi tukai'. 	 Yohanna seeda neeya, waato kaŋ Urusalima* Yahudancey na alfagayaŋ* da Lawi boro fooyaŋ donton i ma koy a do k'a hã ka ne: «Nin no may?»


“Miyarɨ,” ta tʉpo to' pɨ', Paarʉ uya tanporon Papa nʉkupʉ'pʉ pɨ' Esuwerʉ amʉ' pen koro'tau te'tʉrawasoma a'taino pɨ' to' auro'ka'pʉ. 	 Waato kaŋ Bulos n'i fo, a dede i se afo-fo haŋ kaŋ yaŋ Irikoy te dumi cindey game ra nga goyo do.


I'napairon ekama uya ɨpɨ'; moine pe iwa ɨwesi a'tai, ɨiwano' pe rɨ ɨyepontɨpɨtʉ'pʉ mɨrɨ awonsi'kɨ ɨutɨpɨtʉ'pʉ i'se ɨwe'to' ya'; e'tane ɨukɨɨi'pansa' a'tai, ɨyemiyatʉ ton ɨnka auya mɨrɨ awonsi'kɨ ka'pon uya nin si ɨpontɨ mɨrɨ, mɨrɨpan uya ayarɨ itɨpai ɨwe'to' pen nɨ ya',” ta'pʉ iya ipɨ'. 	 Haciika, haciika ay ga ci ni se: waato kaŋ ni go zanka, ni na ni boŋ guddama ka koy naŋ kaŋ ni ga ba. Amma waati kaŋ ni zeen, ni ga ni kambey salle, boro fo ga ni haw ka konda nin naŋ kaŋ ni si ba.»


Pu'kena' Irai'sa esi a'tai, Esuwerʉ po tu'ke rɨ erekʉ'pa' nan esi'pʉ. E'tane rɨ, tikin nan nɨ epi'tɨsa' iya pʉra iyesi. Neman nɨken epi'tɨ'pʉ iya, Siriya pon, Esuwerʉ pon pen,” ta'pʉ iya to' pɨ'. 	 Annabi Iliyasu* jirbey ra mo, jiraykooni boobo go no Israyla laabo ra, amma i mana baa afo hanandi i ra, kala day Naaman, Suriya laabu boro fo.»


Ikupʉ uya rɨ ɨnekama'ponʉ kon uyese' yau, imu uya ikʉipʉnʉ apurɨpɨ'to' ipɨkɨrɨ enpoikato' pe. 	 Hay kulu kaŋ araŋ ga ŋwaaray ay maa ra, ay ga woodin te araŋ se, zama Baaba ma du beeray Izo ra.


Kin poitorʉ uya, “Itepuru, uya'kɨrɨ utɨnpai umʉre erikʉ rawɨrɨ,” ta'pʉ ipɨ'. 	 Faadanca din ne a se: «Rabbi, ma kaa za ay izo mana bu!»


“Papa uya i'tupɨ'nɨto' ya' utʉsa',” kʉ'kanin ɨnʉ' rɨ i'tupɨ'nɨto' ya' te'tʉsa' a'tai, apʉne pʉra Papa esi i'tupɨ'nin pen ɨri ke, ɨnʉ' rɨ i'tupɨ'nin pen kʉrɨ rɨ; 	 Waati kaŋ boro du siyaŋ, boro ma si ne: «Irikoy do no ay siyaŋo fun.» Zama i si hin ka Irikoy si da hari laalo, nga bumbo mo si boro kulu si.


Tepuru kon pe kin pe, iya'mu pʉn iteuta inserʉʉi ku'sa' to' uya esi'pʉ. Itese' Ipuru amʉ' maimu yau “Apatan,” mɨrɨ awonsi'kɨ Kiri' amʉ' maimu yau “A'poriyon”. 	 I gonda ngey bonkooni ngey boŋ, guuso kaŋ sinda me malayka nooya. Yahudance ciine ra a maa ga ti Abadon. Gareku sanno ra mo a gonda maa Abolyon, _kaŋ a feerijo ga ti Halaciko__.


Itepuru ena' unmenukanʉ i'tu uya pʉra iyesi, mɨrɨ pe iyesi pɨ' pʉse rɨ senno'ai' tawon, apʉne pʉra ɨri ku'sa' iya pʉra iyesi pɨ'. Mɨrɨ pe iyesi pɨ', ɨpiya'nokon ine'sa' uya, ɨmɨrɨ kuru kin Akʉri'pa piya'. Ekama'popɨtʉ uya'nokon tʉpo, itepuru Sisa ena' unmenukanʉ oton nin si i'tu uya mɨrɨ. 	 Ay sinda hay kulu kaŋ ga tabbatandi a boŋ, kaŋ ay ga hantum ay koyo se. Woodin sabbay se no ay kand'a ne araŋ jine, hala ni bumbo jine, ya Bonkoono Agariba, zama d'i n'a gosi ka ban ay ma du haŋ kaŋ ay ga hantum.


“Mɨrɨ pɨ' Papa e'to' esa' wannɨ pe emo'kato' oton ɨpiyapai'nokon, mɨrɨ awonsi'kɨ wakʉ pe epetanʉ'nin nan ena' iye'tʉto' oton. 	 Woodin se no ay ga ne araŋ se: i ga Irikoy koytara ta araŋ gaa, k'a no dumi fo se kaŋ g'a goyo te mate kaŋ a ga hima nd'a.


“Kenari'nʉntʉu!” ta'pʉ Sises uya to' pɨ'. “Utonpa ton pɨ' Kiyarari pona entantɨ' ka'tantɨ'; mɨrɨ yau nin si to' uya uyene mɨrɨ,” ta'pʉ iya. 	 Gaa no Yesu ne i se: «Wa si humburu bo. Wa koy ka ci ay nya-izey se i ma koy Galili. I ga di ay noodin.»


Inke pʉra rɨ mɨrɨ pata'pʉ pe, Sises utɨ'pʉ Nen itese' pata pona. Ipoitorʉ ton mɨrɨ awonsi'kɨ anpisin ton ka'pon amʉ' utɨ'pʉ iya'kɨrɨ. 	 Woodin banda, Yesu koy ka furo kwaara fo ra kaŋ se i ga ne Nayin. A talibey koy a banda, ngey nda borey marga bambata mo.


tʉmaimu anin nan ennoko'pʉ iya tʉrawɨrɨ. Mɨrɨpan kon utɨ'pʉ eke iwa Sameriya pon pata pona ite'ma ta' ekonekase'na, 	 ka diyayaŋ donton nga jine. Ngey mo koy ka furo Samariya kawye fo ra, zama ngey ma soola a se.


E'mʉ'sa'katɨ'. Utɨnpai'nokon! Uyeparankanin si uye'ka'nɨ pɨ' man!” ta'pʉ iya. 	 Wa tun, iri ma koy. Guna, bora kaŋ g'ay nooyandi neeya ka maan.»


Anpisin ipɨkɨrɨ te'san ukɨ'pɨ'nʉnpɨtʉ'pʉ, “Iwɨtɨ' rɨ!” ta'pʉ to' uya. 	 Zama jama goono g'i banda gana ka wurru ka ne: «Wa konda k'a wi!»


Eke, Itepuru maimu iye'menukasa' na'ne' itekare yau yawɨrɨ kuru ɨwesi kon yau, “Ɨtonpa i'nʉnkakɨ, mɨsi'nʉnkayai'ne' kasa,” tawon, ipoken ɨwesi kon mɨrɨ. 	 D'araŋ goono ga Koyo asariya toonandi nda cimi, mate kaŋ a go Irikoy Tira Hanna boŋ, wo kaŋ ne: «Ni ma ba ni gorokasin danga ni boŋ cine», yaadin gaa ni goono ga te haŋ kaŋ ga boori nooya.


Paarʉ, enno'sa' itekare ekamai'—ka'pon amʉ' winɨpai enno'sa' pen, mɨrɨ pe pʉra ka'pon nennoko'pʉ pen, e'tane Sises Kʉrai mɨrɨ awonsi'kɨ Papa, Ikʉipʉnʉ, i'mʉ'sa'kanin nʉ'pʉ iyerikʉ'pʉ apai nennoko'pʉ winɨpaino— 	 Ay, Bulos, ay ya diya no. Ay diyatara mana fun borey do. Ay mana du a mo boro fo do. Amma ay wo, Yesu Almasihu da Baaba Irikoy diya no, nga kaŋ na Yesu tunandi ka kaa buukoy game ra.


“Ɨsɨ sɨ, Korasin pon kon! Ɨsɨ sɨ, Pe'saita pon kon! Ɨ'koro'tau'nokon ne'ku'ai'ne' eke Papa tʉrawasooi e'ku'sa' pe iyesi yau Taya mɨrɨ awonsi'kɨ Saitan pon kon koro'tau, pena rɨ to' era'tɨ'pʉ nesii'no tʉmakooi kon apai. To' epontɨpɨ'sa' esi'pʉ nesii'no isa'ka'si ya', urumɨrʉ'pʉ yau to' nesii'no. 	 A ne: «Kaari nin, Korazin! Kaari nin, Baytsayda! Zama nda Tir* da Zidon* ra no i na dabari goyey wo te kaŋ yaŋ i te araŋ ra, doŋ i tuubi za waatifo ka goro bufu zaara nda boosu ra.


E'tane, ‘Ka'pon amʉ' winon,’ ta pe iyesi yau, . . . .” (To' enari'nʉmʉ ka'pon amʉ' pɨ', apʉne pʉra tanporon kon uya rɨ Isaan esi pu'kena' pe ta pɨ'.) 	 Amma d'iri ne: ‹Borey do no›, to!» -- i ga humburu borey marga zama i kulu tabbat kaŋ Yohanna ya annabi no daahir.


“Ɨmɨrɨ'nokon mɨrɨ awonsi'kɨ itepuru ton uya serɨ kupʉ'pʉ Sises pɨ' ɨnkupʉnʉ kon i'tu auya'nokon pʉra iyesi pɨ'. 	 Sohõ, nya-izey, ay bay kaŋ jaŋ-ka-bayyaŋ ra no araŋ na woodin te, mate kaŋ cine araŋ koyey mo te.


Serɨ si asa'ron iyawɨrɨ e'nɨto' po, tanporo Main mɨrɨ awonsi'kɨ Pu'kena' amʉ' esi mɨrɨ,” ta'pʉ Sises uya. 	 Lordi hinka din, i gaa no Tawretu nda annabey sanney kulu goono ga sarku.»


Si'tuyai' rɨ serɨ, si'tuyai' serɨ yau rɨ e'to' esi tukai' mɨrɨ awonsi'kɨ tanporo aya'kɨrɨ'nokon nɨ esi mɨrɨ ikupʉ kon pa mɨrɨ awonsi'kɨ pori' pe ɨwesi kon pa apurɨto' auya'nokon yau, 	 Woodin bayray ga tabbat ay se: ay ga goro. Oho, ay ga goro araŋ kulu banda hal araŋ ma du ka koy jina nda farhã cimbeeri ra,


Iteseru esi'pʉ serɨ pe si, so'si poro, i'tu pokena' pen nɨ Papa pu'ketʉ enato' pe ti'tusen pe esa' wannɨ ton mɨrɨ awonsi'kɨ eke ton ena' Epʉn eseru pe te'sen yawon kon, 	 A na woodin te hala sohõ, Almasihu marga do, Irikoy ma nga fahamay waani-waaney bayrandi koyey da hinkoyey se kaŋ yaŋ go beena ra nangey do.


Iyee'pʉ pata pona Sameriya pon Si'karʉ itese', ɨnnon kuru pen nɨ non Seko' nʉtʉrʉ'pʉ tʉmu Isose' ena' piyapai. 	 A kaa Samariya kwaara fo ce gaa kaŋ se i ga ne Sikar, kaŋ ga maan batama kaŋ Yakuba no nga izo Yusufu se.


To' uya si a'si'pʉ, mɨrɨpan wɨnɨ'pʉ to' uya, mɨrɨpan eno'ma'pʉ to' uya kiyari e'kwa apai. 	 I n'a di k'a wi k'a catu kalo banda.


Moine e'wontɨsa' epe'kena' pon renen tato' atʉ ke tʉpon ke pʉra esii'ma utɨ esi'pʉ Sises pɨkɨrɨ. Mɨrɨpan a'si i'se to' e'tane, 	 Arwasu fo n'a gana. A go ga daabu nda lin* taafe, a gaahamo go koonu. I n'a di,


Sises uya inke pʉra ennoko'pʉ ipanama tʉpo se tukai', 	 Yesu n'a lordi nda gaabi, waato gaa a n'a sallama nda waasi


E'tane kʉrɨ rɨ isepi'tɨsa' rʉ'pʉ uya i'tu pʉra iyesi'pʉ ɨnʉ' pe iyesi tukai', apʉne pʉra anpisin pe mɨrɨ yau to' esi'pʉ, mɨrɨpan kon koro'tawɨrɨ Sises utɨ'pʉ esi'pʉ. 	 Amma bora kaŋ du baani mana bay boro kaŋ no, zama Yesu daray a se zama jama go noodin.


Saiman, Usera' tukai' tesa'sen; mɨrɨ awonsi'kɨ Isutas Eskariya', eparankanin pe iyesi'pʉ na'ne'. 	 Siman Kanaana bora da Yahuta Kariyoti bora, kaŋ na Yesu amaana ŋwa.


Piri' utɨ'pʉ Anturu pana'tɨi'; Anturu mɨrɨ awonsi'kɨ Piri' uya nin si Sises pana'tɨ'pʉ mɨrɨ. 	 Filibos kaa ka ci Andarawos se, Andarawos mo kaa, nga nda Filibos, ka ci Yesu se.


Ina esa' pe ɨwe'to' nʉyepʉi, serɨ non po ɨyeseru ne'kupʉi Epʉn po iyesi na'ne' kasa. 	 Ni koytara ma kaa. Mate kaŋ cine i ga ni miila te beena ra, I m'a te neewo mo ndunnya ra.


apʉne pʉra main uya kota'man nɨto' nepʉ. Mɨrɨ awonsi'kɨ main pʉra na'ne' airɨ main awɨrɨ pʉra e'nɨto' pʉra iyesi. 	 Zama asariya no ga kande Irikoy futa, amma naŋ kaŋ asariya kulu si, taali mo si noodin.


Mɨrɨ a'tai ta'pʉ uya, ‘Moro rɨ e'ai', Papa, uye'sa' man i'se ɨwe'to' ku'se'na—iye'menukasa' na'ne' kasa upɨ' kareta amon pɨ',’” ta'pʉ iya. 	 Gaa no ay ne: ‹Ay neeya, ay kaa. (I hantum ay boŋ tira kunkunante ra.) Ya Irikoy, ay kaa zama ay ma ni miila te.› »


Uri'sami'si amʉ' Sises a'kɨrɨ iye'sa' kon nʉ'san Kiyarari poi utɨ'pʉ Isose' a'kɨrɨ. Mɨrɨpan kon uya Sises ekepu emaika ene'pʉ. 	 Wayborey kaŋ fun Galili Yesu banda mo gana banda ka di saara da mate kaŋ cine no i n'a gaahamo jisi nd'a.


I'tui'ma rɨ Papa usauro'sa' esi ipoken kamoro serɨ rupɨ ku'nin nan esi uma'tan nɨto' eponin nan pe tawon, serɨ ton kuru kupʉ to' uya, mɨrɨ awonsi'kɨ kamoro serɨ ku'nin nan pɨ' rɨ nɨrɨ wakʉ pe man ta to' uya. 	 Borey din, baa kaŋ i ga Irikoy ciito bay, kaŋ ne goy woodin yaŋ teekoy ga hima ka bu, manti i goono g'i te hinne no bo, amma i goono ga yadda nda borey kaŋ yaŋ g'i te mo.


Ka'pon amʉ' tonpa'san mɨrɨ paran nʉwɨnɨ'san pen era'tɨ pʉra iyesi'pʉ tʉnkoneka'pʉ kon piyapai. Makoi amʉ' mɨrɨ awonsi'kɨ korʉ ka'sa', sirʉpa ka'sa', karukuri ka'sa', tɨ' ka'sa' mɨrɨ awonsi'kɨ yʉi konekasa' apurɨto' tʉuya'nokon ereutanʉkʉ to' uya pʉra iyesi'pʉ—ennin pen, etanin pen, mɨrɨ awonsi'kɨ tʉusasen pen. 	 Boro cindey mo, kaŋ yaŋ balaawey din mana wi, i mana tuubi ka fay nda ngey kambe goyey, hal i ma fay da follayey se sududuyaŋ, da toorey mo, wura waney, da nzarfu waney, da guuru-say waney, da tondi waney, da bundu waney, kaŋ yaŋ si hin ka di, i si maa, i si dira.


Mɨrɨ yau eke pe ikɨ'pɨ'nʉmʉ'pʉ rayan kasa. Ikɨ'pɨ'nʉnsa' a'tai, 7 kaisaron kon korʉme amʉ' usaurokʉ'pʉ. 	 A kuuwa nda jinde beeri sanda muusu beeri kaŋ goono ga dundu. Waato kaŋ a kuuwa mo, beena kaatiyaŋ iyya na ngey jinde tunandi.


Papa ena' use'man nɨto' tʉrawasomanin nan epuru ton mɨrɨ awonsi'kɨ Main pɨ' enupanin nan uya mɨrɨ eta'pʉ, mɨrɨpan kon e'sara'tɨ'pʉ iwɨto' tʉuya'nokon eseru warinpa pɨ', ipɨ' tenari'nʉmʉ kon pɨ', apʉne pʉra anpisin nɨ usewansiukasa' pɨ' to' enupato' iya pɨ'. 	 Alfaga beerey da asariya* dondonandikoy mo maa. I ceeci mate kaŋ ngey ga te k'a halaci nd'a, zama i ga humbur'a zama borey marga dambara nd'a dondonandiyaŋo.


Isose' esi'pʉ ipokena' pe te'sen, mɨrɨpan ekoneka'pʉ ama'ai imari'mato' tʉuya ereutanʉ'to' pe tʉuya. 	 A kurnyo Yusufu binde, zama nga wo boro adili no, a si ba nga m'a daŋ batama, a miila nga m'a taŋ tuguyaŋ ra.


Kayas, tewakiri kon pe urɨ mɨrɨ awonsi'kɨ tanporo rɨ so'si na'ne' serɨ yau itiwʉ' tau te'san miyarɨ nɨkayan ɨpɨ'nokon. Erastas, eke pata pʉrataai esa' pe te'sen, mɨrɨ awonsi'kɨ utonpa kon Kuwarʉ'tas miyarɨ nɨkayan ɨpɨ'nokon. 	 Gayos g'araŋ fo, nga kaŋ kwaara ay zumbu, kaŋ ga Almasihu marga borey kulu kubayni mo. Arastos kaŋ ti kwaara nooru gaaykwa, d'iri nya-izo Kuwartos, ngey mo g'araŋ fo.


Mɨrɨpan kon utɨ'pʉ si peiruku amʉ' ya' ɨsentɨi'. Mɨrɨpan kon si e'tʉrʉ'kwa'pʉ parau ku'pɨri ka', mɨrɨpan kon aputa'pʉ. 	 Kala follayey fun bora banda ka koy furo gursuney ra. Ngey mo te nyagas! ka do teeko ra ka yoole.


Ipan pe mepori'matʉi', pori' pe ɨwesi kon pɨ' me'sanʉnpɨ'tʉi' mɨrɨ wʉi a'tai, apʉne pʉra eke rɨ ɨyepe'pʉ kon esi pɨ' Epʉn po. Apʉne pʉra mɨrɨ kasa rɨ to' kʉipʉnʉ ton uya pu'kena' ton ku'pɨtʉ'pʉ. 	 Wa farhã han din hane ka sar bine kaani sabbay se, zama wa guna, araŋ alhakku beero go no beena ra. Zama yaadin cine no i kaayey te annabey se.


e'tane urɨ uya mɨrɨ eke pata kota'mato' oton. To' epa'kato' oton mɨrɨ eke pata yapai, serɨ pata ya' uyapurɨpɨ'se'na,’ ta'pʉ Papa uya. 	 Dumo kaŋ se i ga may din mo, ay g'a ciiti. Woodin banda no i ga fun ka kaa ka sududu ay se nango wo ra.› Yaadin no Irikoy ci.


Tʉukɨ'pɨ'nʉmʉ kon yau, “Kane, kʉrɨ rɨ pen. Parapas kuru!” ta'pʉ to' uya. Parapas esi'pʉ Roman kopʉnaai ewa'noma yau iye'sa' rʉ'pʉ. 	 I binde ye ka kuuwa ka ne: «Manti boro wo, amma Barabbas!» Barabbas wo mo zay no.


E'tane tʉron nɨ uya ta poken iyesi, “Apurɨto' esa' pe ɨwesi; iku'to' esa' pe esi,” ta. E'tane ta uya nin, “Anapurɨnʉ ikupʉi'ma pʉra enpoikakɨ uyena', mɨrɨ awonsi'kɨ unapurɨnʉ ikupʉi'ma enpoikato' pe uya ɨyena',” tasa'. 	 Amma boro fo ga ne: «Ni gonda cimbeeri, ay mo ay gonda a goyey.» To. Ma ni cimbeero cabe ay se goyey si, ay mo g'ay cimbeero cabe ni se ay goyey do.


Sises uya ta'pʉ, “Kʉrɨ tʉyu ki'ai'ne' pʉsau ya' upokon pe uya uyeparankato' oton. 	 Amma a tu ka ne: «Bora kaŋ na nga kambe daŋ tuwo ra ay banda, nga no g'ay nooyandi.


Ɨmɨrɨ'nokon nin si ɨri ton uya i'tu yau wakʉ ton e'repan nɨto' ike ke ɨmunkɨ kon repa auya'nokon, mɨrɨ entai kuru ɨkʉipʉnʉ kon, Epʉn pon uya Wakʉ A'kwarʉ tʉrʉ kamoro ekama'ponin nan ena',” ta'pʉ iya. 	 Woodin sabbay se mo, d'araŋ wo, kaŋ ga ti boro laaloyaŋ ga waani mate kaŋ araŋ ga nooyaŋ hanney no araŋ izey se, sanku fa araŋ Baabo kaŋ go beena ra ga Biya Hanna no borey kaŋ yaŋ ga ŋwaaray a gaa se.»


Apʉne pʉra Isona esi'pʉ i'tuto' ipɨkɨrɨ pe Ninipa pon kon pona, mɨrɨ kasa rɨ marɨ Ka'pon, Papa winon esi mɨrɨ serɨ a'taino kon pona. 	 Zama mate kaŋ Yonana ciya alaama Ninawiya* borey se, yaadin cine no Boro* Izo mo ga ciya zamana wo izey se.


Mɨrɨpan uri'san uya i'tu'pʉ tʉpɨ' iye'ku'sa', mɨrɨpan uyee'pʉ e'tɨtɨtɨ'kai'ma rɨ tenari'nʉmʉ ke. Ita'mo'ka'pʉ i'ta piya', mɨrɨpan uya tanporo rɨ i'napairon ekama'pʉ ipɨ', tʉpɨ' iye'ku'sa' rʉ'pʉ. 	 Waybora kaa a do, a goono ga humburu, a gaahamo go ga jijiri, zama a bay haŋ kaŋ te nga se. A sombu Yesu jine ka dede a se da cimi haya kaŋ nga te.


Ɨmɨrɨ'nokon wakʉ pe te'ku'san! I'napai rɨ kuru rɨ Aisaya usaurokʉ'pʉ man ɨpɨ'nokon: 	 Araŋ wo munaficey, Isaya na annabitaray te araŋ boŋ ihanna dumi ka ne:


Unma'tanʉkʉ'pʉ amɨ uya pe kanan iyesi a'tai, main i'kwɨ'nin pe esi tukai' usenpoika. 	 Zama nd'ay ye ka cina hayey kaŋ ay jin ka zeeri, ay go ga cabe kaŋ ay wo asariya daaruko no.


Ɨmɨrɨ'nokon pu'pʉnon Kare'siya pon kon! Ɨnʉ' uya ayawopasa' kon? Ɨyenu kon yau kuru Sises usene'pʉ kɨpo'po kurusu' pona ipokapɨ'sa' pe. 	 Ya Galatiya borey kaŋ sinda carmay, may no k'araŋ darandi, araŋ kaŋ araŋ moy jine no i cabe taray kwaaray mate kaŋ i na Yesu Almasihu kanji nd'a?


“I'napairon ekama uya ɨpɨ'nokon,” ta'pʉ Sises uya, “ɨnʉ' rɨ kʉrɨ tʉpata'se', takon non, tʉparusi ton, tʉsan, tʉkʉipʉnʉ, tʉmunkɨ amʉ' mɨrɨ pe pʉra tʉmainarʉ nɨnsa' iya na'ne', urɨ pɨkɨrɨ mɨrɨ awonsi'kɨ wakʉ itekare pɨkɨrɨ, uya 	 Yesu ne: «Haciika ay ga ne araŋ se: boro kulu si no kaŋ na nga fu naŋ, wala nya-ize alborey, wala wayborey, wala nya, wala baaba, wala izeyaŋ, wala fariyaŋ, in da Baaru Hanna sabbay se,


Sises utɨ koro'tau Surusiran pona, 12 kaisaron kon tʉpoitorʉ ton pantaka'pʉ iya mɨ airɨ. Ta'pʉ iya to' pɨ', 	 Kaŋ Yesu goono ga koy Urusalima*, a na talibi way cindi hinka sambu k'i ye waani fonda boŋ. A ne i se:


Mɨrɨ a'tai, to' uya ekama'po'pʉ, “Nai kʉrɨ ken si ɨkʉipʉnʉ?” ta'pʉ to' uya. “Ui'tu auya'nokon pʉra iyesi, ukʉipʉnʉ rɨ nɨrɨ i'tu auya'nokon pʉra iyesi. Ui'tu auya'nokon yau, ukʉipʉnʉ rɨ nɨrɨ mi'tutʉi'no,” tukai' to' eikʉ'pʉ iya. 	 Gaa no i ne a se: «Man ni Baaba?» Yesu tu i se ka ne: «Araŋ s'ay bay, araŋ s'ay Baabo mo bay. D'araŋ n'ay bay, doŋ araŋ g'ay Baabo mo bay.»


Papa apurɨpɨ'to' esi yau, iyau, Papa uya rɨ nɨrɨ tʉmu apurɨpɨtʉ mɨrɨ tʉyau, inke pʉra apurɨpɨtʉ iya mɨrɨ. 	 Da Irikoy du beeray a ra, Irikoy mo g'a beerandi nga bumbo ra, a g'a beerandi da waasi mo.


Esuwerʉ amʉ' uya eikʉ'pʉ, “Ina uya pe' ta pʉn Sameriya pon pe ɨwesi, ɨri a'kwarʉ yen pe?” ta'pʉ to' uya. 	 Yahudancey tu a se ka ne: «E! Manti iri gonda cimi bo kaŋ iri ne ni ya Samariya boro no, ni gonda follay* mo?»


Ɨ'rɨ eponin pe ken si e'nɨ Esuwerʉ pe e'nɨ yau, mɨrɨ pe pʉra ɨ'rɨ epe' pe yun wannɨ pi'pɨ puturʉka? 	 Ifo binde ga ti Yahudance nafa? Wala ifo ga ti dambanguyaŋ nafa?


Tenta'nakapʉ a'tai nin si, tʉpoitorʉ ennoko'pʉ iya tʉnkɨ'ma'san pana'tɨse'na, ‘Ɨsi'tɨ' si, tanporon nɨ si ekonekasa' man,’ tukai'. 	 Alwaato kaŋ ŋwaaro nin, a na nga bannya donton zama a ma ne ngey kaŋ i n'i ce din se: ‹Wa kaa, zama hay kulu go soolante sohõ.›


Serɨ ta uya, apʉne pʉra mɨrɨ si e'to' oton, Papa uya Surusiran yawon kon kota'ma weyu pe, serɨ e'kupʉ mɨrɨ pu'kena' amʉ' nʉmenuka'pʉ a'ku'tɨ pe. 	 Zama jirbey din ga ti banayaŋ waney hal i ma hari kulu kaŋ i hantum din toonandi.


Mɨrɨ pe iyesi pɨ', tʉusewankamai' pʉra e'nɨto' ya' mɨrɨ awonsi'kɨ ɨsi'kaisa rɨ usemo'kan nɨto' pe apurɨto' yau epika'tɨn nɨto' ya' anin ku'pai'nokon. 	 Yaadin gaa, iri ma ceeci haŋ kaŋ ga laakal kanay tonton, da mo haŋ kaŋ ga care no jina-koyyaŋ.


apʉne pʉra karimeru mʉre apono' aporo' po na'ne' e'to' oton to' esa' pe, to' ato' iya oton to'panʉ'nin non yai tepa'kasen tuna ka'. Mɨrɨ awonsi'kɨ Papa uya to' enu paru a'munakato' oton,” ta'pʉ iya. 	 Zama Feej'izo kaŋ go karga bindo ra g'i kuru. A ga kond'ey hari-mo fundikooney do. Irikoy mo g'i mundey kulu tuusu ka kaa i moy gaa.»


Apʉne pʉra iporo asa'rɨ rɨ marɨ urɨ'nokon utɨto' e'ma esi Ikʉipʉnʉ piya' tikin nan Iya'kwarʉ winɨ. 	 Zama a do no iri boro hinka gonda fondo ka furo Baabo do Biya folloŋ ra.


Tikin ite'kwa e'ta'nʉ'nɨ emapu'tɨnin ipanama' mɨrɨ awonsi'kɨ iyakon ite'kwa pe. Mɨrɨ tʉpo nin si, kɨsa'pɨ'pɨtʉi. 	 Da ni na boro kaŋ ga fay-fayyaŋ daŋ borey game ra kaseeti sorro fo hal ihinka, _d'a wangu__ ni ma moor'a.


Sises uya eikʉ'pʉ, “Ui'tu auya pʉra pe' iyesi, Piri', ɨpiyau'nokon nɨ inke rɨ uko'manka'sa' e'tane? Ɨnʉ' rɨ kʉrɨ uyennin pe na'ne' uya rɨ ukʉipʉnʉ ensa' pe iyesi. Nai pe mairɨ, ‘Ikʉipʉnʉ enpoikakɨ ina ena',’ ta auya? 	 Yesu ne a se: «Filibos, za gayyaŋ in d'araŋ go care banda, hala hõ ni s'ay bay? Boro kaŋ di ay di Baaba. Mate no ni ga te ka ne ay ma Baaba cabe araŋ se?


“Ɨmɨrɨ'nokon ɨri ton nɨ, sa'man ton nɨ ɨyewan kon! Ɨmɨrɨ'nokon e'makoima atamokori kon amʉ' esi'pʉ kasa. Ɨuko'mamʉ kon Wakʉ A'kwarʉ ewaruma'tɨ pɨ'. 	 Araŋ boŋ sandey, araŋ kaŋ araŋ biney d'araŋ hangey mana du dambanguyaŋ, duumi araŋ goono ga gaaba nda Biya Hanna. Danga mate kaŋ cine araŋ kaayey te din, yaadin no araŋ mo goono ga te.


Apʉne pʉra tanporon kon itesa' pe na'ne' nan nɨ repa, miyarɨ ipona rɨ, mɨrɨpan esa' pe iye'to' oton eke pe rɨ. Ɨnʉ' rɨ kʉrɨ itesa' pe pʉra na'ne' enapai, itenau rʉ'kwɨ rɨ na'ne' emo'ka mɨrɨ. 	 Zama boro kulu kaŋ gonda, nga se no i ga no, a ma du iboobo mo. Amma boro kaŋ sinda, baa haŋ kaŋ go a se din, i g'a ta a gaa.


Mɨrɨ esi'pʉ i'napairon iweyu, tanporon kon ka'pon amʉ' non pon kon wei'tɨnin pe iyepʉ esi'pʉ. 	 Woodin annura cimi-cimo no kaŋ goono ga kaa ndunnya ra, kaŋ ga kaari boro kulu gaa.


Tewan yau rʉ'kwɨ rɨ, “Sises pon nɨ a'pɨ'sa' uya yau, usepi'tɨ rɨ mɨrɨ,” ta'pʉ iya. 	 Zama a ne nga bina ra: «Baa ay du k'a kwaayo ham, kulu ay ga du baani.»


Mɨrɨ a'tai, Sises uya, “Ɨnʉ' pɨ' rɨ kʉsekamai,” ta'pʉ, “e'tane enta ɨsenpoikata use'man nɨto' tʉrawasomanin ena', mɨrɨ awonsi'kɨ ɨntʉrʉnʉ pe te'sen Mosi' uya tasa' na'ne' awɨrɨ mʉtʉrʉi'. Mɨrɨ uya rɨ nin si ɨusepi'tɨsa' ekama mɨrɨ to' pɨ',” ta'pʉ iya. 	 Gaa no Yesu ne a se: «Ma haggoy ni ma si ci boro kulu se. Amma ma koy ka ni boŋ cabe alfaga* se. Ma sarga kaŋ Musa lordi no mo, zama a ma te i se seeda.»


Iyeri'sa' kon e'mʉ'sa'kasa' a'tai, to' emari'ma pʉra rɨ iyesi, mɨrɨ pe pʉra to' e'tʉrʉ pen nɨ emari'man nɨto' yau; Epʉn pon kon, inserʉ amʉ' kasa to' e'to' oton. 	 Zama waati kaŋ buukoy ga tun, i si hiiji, i s'i hiijandi mo, amma i go sanda beena ra malaykey cine.


Mɨrɨ pe iyesi pɨ', ekama uya ɨpɨ'nokon serɨ pe; makoi pʉra esi tanporon kon ka'pon amʉ' mʉnʉ piyapai. 	 Woodin sabbay se no, ay ga seeda araŋ se hunkuna ka ne: ay ga hanan. Boro kulu alhakku si ay boŋ.


Miyarɨ ka'tɨ' Anpʉriya'tas pɨ', Itepuru yau uni'nʉnkanʉ. 	 Wa Ampliyatos fo, kaŋ ay ga ba Rabbi ra.


Ka'pon amʉ' utɨ eta tʉuya a'tai, “Ɨ'rɨ ne'ku'an?” ta'pʉ iya. 	 Kaŋ a maa borey marga yooje kaŋ goono ga bisa, a soobay ka hã haŋ kaŋ no wo.


Mɨrɨ yau, pʉresiman amʉ' epuru ton enna'po'pʉ Paarʉ maimu rʉ'pʉ ekamai' Roman amʉ' epuru ton pɨ'. Roman amʉ' ina, tasa' Paarʉ mɨrɨ awonsi'kɨ Sairas uya etasa' tʉuya'nokon a'tai, to' usenari'pa'pʉ. 	 Doogarey koy ka sanno din ci alkaaley se. I humburu waato kaŋ i maa kaŋ Bulosyaŋ wo Romanceyaŋ no.


Kamoro si enno'sa' kon uya eporo'pʉ mɨrɨ tasa' iya rʉ'pʉ awɨrɨ. 	 Ngey mo kaŋ a donton, waato kaŋ i koy, i gar mate kaŋ a ci ngey se din.


non esi'pʉ wakʉ pe pʉra rɨ to' pona. To' usarɨ'pʉ te'ma ke pʉra rɨ rɨmono'ta awɨrɨ, wʉ' poro'ne rɨ, tɨ' euta nau'ne rɨ mɨrɨ awonsi'kɨ non euta nau'ne rɨ. 	 ngey kaŋ ndunnya mana to i beera gaa. -- I go ga dira ka windi ganjo ra da tondi kuukey ra, i goro tondi guusey da laabu guusey ra.


“wakʉ pe ɨwesi pa inke ɨuko'mamʉ pa serɨ non po,” tawon. 	 Alkawlo din neeya: «Ni ga goro nda baani, ni aloomaro ga ku mo ndunnya ra.»


Tʉron nɨ kanan ka'pon Sises poitorʉ pe e'paino uya, “Uyepuru, apʉne ken si, wapiya ukʉipʉnʉ siu'na'tɨka'tai',” ta'pʉ. 	 Talibey ra afo mo ne a se: «Rabbi, ma yadda ay se ay ma koy k'ay baaba fiji jina.»


Iu'matʉ pe rɨ si, utonpa ton, Itepuru pɨ' pori' pe e'tɨ'! Mɨrɨ rʉ'pʉ rɨ marɨ menuka uya ɨyena'nokon uya uyanpokʉmato' pʉra man, mɨrɨ awonsi'kɨ ɨserasu kon pe iyesi. 	 Ay nya-izey, haŋ kaŋ cindi kaŋ ay ga ba ay ma ci araŋ se neeya: araŋ ma farhã Rabbi ra. Kaŋ ay ga ye ka hayey din hantum araŋ se, manti kankami hari no ay se, amma a go araŋ hallasiyaŋ se.


Papa uya rɨ sa'ne iku'sa' esi'pʉ mɨrɨ ko pʉse rɨ tʉnanʉmʉ'pʉ ekota'mato' pe rɨ. Mɨrɨpan i'mʉ'sa'kasa' tʉuya e'to' pe tapurɨpɨ'sen pe Epʉn po,” ta'pʉ iya. 	 Manti wazibi no Almasihu se a ma taabi woone yaŋ haŋ, ka furo nga darza ra bo?»


“Sates pon so'si inserʉʉi ena' imenuka': “Se ka'kɨ ɨmunkɨ amʉ' pɨ' tukai': Serɨ main esi 7 kaisaron Papa A'kwarʉ amʉ' mɨrɨ awonsi'kɨ 7 kaisaron kon sirikɨ amʉ' a'sisa' iya na'ne' winɨpaino. Ɨnkupʉnʉ kon si'tuyai', nurɨne ɨwesi kon tukai' ɨye'kupʉ kon e'tane iyeri'sa' pe ɨwesi kon. 	 Ma hantum Almasihu marga diya se kaŋ go Sardisu ka ne: «Nga kaŋ gonda Irikoy Biya iyye da handariyayze iyya din, sanno kaŋ a ci neeya: Ay ga ni goyey bay. Ni gonda maa ni ya fundikooni no, amma ni ya buuko no.


Iyenna'posa' a'tai kanan, to' rɨ marɨ e'nʉnpɨ'sa' eporo'pʉ iya, apʉne pʉra e'tape'ne' pe'ne to' enu pi'pɨ ton esi ke, 	 A ye ka kaa, a n'i gar i go ga jirbi, zama i moy tin.


Mɨrɨ yau, itemiyatʉ aipʉtasa' amʉrasa' ka'pon esi'pʉ. Sises eseru'tɨto' pe tʉuya'nokon, mɨrɨ yawon kon ka'pon amʉ' uya ekama'po'pʉ, “Main awɨrɨ pe' e'nɨ pe iyesi mɨrɨ, Sapa' a'tai ka'pon epi'tɨsa' a'tai?” ta'pʉ to' uya. 	 Boro fo binde go noodin kaŋ kamba suugu. I na Yesu hã mo ka ne: «A ga halal no asibti zaari ra i ma boro no baani?» (zama i ma du k'a kalima se).


Papa e'to' esa' wannɨ pe yau kii ke ɨrepa uya; serɨ non po ɨ'rɨ rɨ auronsa' auya a'tai, Papa uya kanan auromʉ mɨrɨ Epʉn po; mɨrɨ awonsi'kɨ serɨ non po ɨ'rɨ rɨ eukasa' auya iyesi a'tai, Papa uya kanan euka mɨrɨ Epʉn po,” ta'pʉ iya. 	 Ay ga beene koytara saaf'izey no ni se. Lordi kulu kaŋ ni ga haw ndunnya ra, i jin k'a haw beena ra no. Lordi kulu kaŋ ni ga feeri ne ndunnya ra, i jin k'a feeri beena ra mo.»


Mɨrɨ a'tai, Sises apurɨnin nan Isutiya, Kiyarari, mɨrɨ awonsi'kɨ Sameriya pon kon uko'mamʉ'pʉ ewankamanin pʉra, ɨnʉ' uya rɨ to' kota'ma pʉra iyesi wenai. Wakʉ A'kwarʉ uya to' meruntɨtanʉkʉ'pʉ, to' pori'ma'pʉ iya rɨ. Miyarɨ rɨ Sises apurɨ pɨ' tu'ke to' ena'pʉ. Mɨrɨpan kon uko'mamʉ'pʉ Itepuru nama pɨ' rɨ tʉuko'mamʉ kon kaisa rɨ. 	 Almasihu marga mo kaŋ go Yahudiya nda Galili nda Samariya laabey ra du laakal kanay. Almasihu marga tonton ka koy jina. A goono ga dira Irikoy humburkumay ra da Biya Hanna gaakasinay ra hal a soobay ka tonton.


Ite'kwanau pʉra rɨ, inserʉ usenpoika'pʉ Pi'ta piya', mɨrɨpan uya a'kwa pe pata kupʉ'pʉ pariki'si tau. Inserʉ uya Pi'ta enpaka'pʉ ta'pɨ'pɨ'se, “Inke pʉra e'mʉ'sa'ka',” ta'pʉ iya, mɨrɨpan auronpɨ'sa' itemiyatʉ utaranka'pʉ. 	 Guna mo, Rabbi malayka fo bangay a se, annura fo mo na fuwo kaarandi. Malayka na Bitros kar a carawo gaa k'a tunandi. A ne: «Tun ka kay da waasi.» A sisirey kulu mo fun kambey gaa ka kaŋ.


Sises uya ta'pʉ ipɨ', “Utonpa, iku'se ɨuye'sa' na'ne' rɨ iku'kɨ,” ta'pʉ iya. Mɨrɨ a'tai, ka'pon amʉ' utɨ'pʉ Sises winɨkʉi' mɨrɨpan kon uya a'si'pʉ. 	 Yesu ne a se: «Ay bora, woone no ka kande nin?» Kala borey maan ka kambe dake Yesu gaa k'a di.


Mɨrɨpan uya anpisin ton kɨ'ma'pʉ tʉpoitorʉ ton pokon pe tʉpiya', “Ɨnʉ' rɨ uyepʉ pe iyesi yau uye'ma'pʉ pe, tɨwɨ tʉpɨ' rɨ tʉupu'tɨka'se, tʉkurusukuui tanʉnse nʉyepʉi upɨkɨrɨ. 	 A na borey marga da nga talibey mo ce, ka ne i se: «Da boro fo ga baa nga ma kaa ay banda, kal a ma nga boŋ ze jina, ka nga kanjiyaŋ* bundo sambu k'ay gana.


wakʉ pe amaimu, teno'masen pe pʉra, kamo ɨyewa'nomanin nan ɨpiyɨ'to' pe apʉne pʉra ɨri pe rɨ to' usauro'to' pʉra iyesi pɨ' upɨ'nokon. 	 Ma sanni hanno yaŋ te kaŋ yaŋ i si hin ka zeeri, hala borey kaŋ ga gaaba nda nin, haawi m'i di, zama i sinda hari laalo kulu kaŋ i ga ci iri boŋ.


ɨyenta'na kon pa mɨrɨ awonsi'kɨ ensi kon pa utepʉrʉʉi po esa' wannɨ pe e'to' yau mɨrɨ awonsi'kɨ ɨyereuta kon pa apono' po 12 kaisaron kon Esuwerʉ pon kon eseru aimenka pɨ',” ta'pʉ iya. 	 zama araŋ ma ŋwa, araŋ ma haŋ ay banda ay koytara ra. Woodin banda, araŋ ga goro koytaray karga way cindi hinka boŋ ka Israyla* kunda way cindi hinka ciiti.


E'tane ‘ka'pon amʉ' winɨ’ ta yau, ka'pon amʉ' uya enari'pan, apʉne pʉra Isaan esi pu'kena' tukai' to' uya apurɨ'pʉ,” ta'pʉ to' uya. 	 Amma d'iri ne: ‹Borey do no› -- to, iri ga humburu borey marga, zama i goono ga ne Yohanna ya annabi no.»


I'tu auya'nokon i'se e'ai' utonpa ton Temu'ti si nonkasa' man. Serɨ pe iwa iye'sa' yau, iya'kɨrɨ utɨ mɨrɨ ɨyense'nokon. 	 Araŋ ma bay kaŋ i n'iri nya-izo Timotiyos kaa kasu. D'a kaa da hinay mo, ay ga koy di araŋ a banda.


Kʉrɨ ɨri ku'nin nesii ɨri kupʉ pɨ' rɨ; kʉrɨ ɨri pe na'ne' nesii ɨri pe rɨ; kʉrɨ ipokena' ku'nin nesii ikupʉ pɨ' rɨ; kʉrɨ wakʉ pe na'ne' nesii wakʉ pe rɨ,” ta'pʉ iya. 	 Boro kaŋ goono ga adilitaray-jaŋay te, naŋ a ma nga adilitaray-jaŋa te hala hõ. Boro kaŋ ga ziibi mo, a ma tonton ka ziibi. Boro kaŋ ciya adilante mo, a ma soobay ka adilitaray te. Boro kaŋ ciya hanante, a ma hanan ka tonton.


Iye'menukasa': “‘Uko'manyai'ne' kasa,’ ta Itepuru uya, ‘Tanporon kon e'sekunkato' oton urau; tanporon ani uya ekamato' oton Papa pɨ',’” tukai'. 	 Zama i n'a hantum ka ne: Rabbi ne: «Ay ze d'ay fundo, ay se no kange kulu ga gurfa. Deene kulu mo ga Irikoy _darza__ seeda.»


Miyarɨ rɨ usenupan nɨto' ekama'pʉ Sises uya; “Eta'pʉ auya'nokon pena rɨ ka'pon amʉ' pɨ' ta'pʉ, ‘Ɨtonpa kʉ'wɨnɨi,’ tawon, mɨrɨ awonsi'kɨ, ‘Ɨnʉ' rɨ tʉtonpa wɨnin nʉ'pʉ kota'mato' oton,’ tawon, 	 Araŋ maa i ne doŋ borey se: ‹Ni ma si boro wi. Boro kulu mo kaŋ na boro wi ga furo ciiti kataru ra.›


E'tane Pi'ta mɨrɨ awonsi'kɨ Isaan pokon uya to' maimu eikʉ'pʉ, “Ɨmɨrɨ'nokon pe i'tutɨ', ipoken pe' ɨwesi kon Papa enu yau, amaimu kon awɨrɨ e'nɨ yau Papa Maimu tentakai'? 	 Amma Bitros da Yohanna tu ka ne i se: «D'a ga saba Irikoy jine iri ma maa araŋ se ka bisa iri ma maa Irikoy se, kal araŋ ma sanno dumbu.


Penaro' rʉ'pʉ a'sarutanʉ'nin eno'matɨ', emenna' iki'masa' pʉrowa pe ɨwesi kon pa a'sarutanʉ'nin a'kɨrɨ pʉra—me'atʉi'ne' pe kuru nin si, apʉne pʉra Kʉrai, urɨ'nokon iwano' To' Epoi Itɨ'pʉ iwano' karimeru mʉre, e'wɨsa' pɨ'. 	 Waato din gaa a bangay Yakuba se, gaa diyey kulu se.


Serɨ ton ke to' auro'ka'pʉ iya, “Ɨ'rɨ rɨ kʉsatʉu aya'kɨrɨ'nokon ɨutɨ kon koro'tau, teke'sen nɨken—tʉwenantu ke pʉra rɨ, tʉpaikii ke pʉra rɨ, pʉrata pʉra rɨ ɨpokʉrʉʉi kon yau mʉtɨtʉi'. 	 A ci i se i ma si hindoonay sambu, baa buuru, wala foolo, wala nooru ngey guddama ra, wala kwaay hinka-hinka. Kala day goobu, da taamey ngey cey gaa hinne.


E'tane to' uya eikʉ pʉra iyesi'pʉ, apʉne pʉra asanta tau ɨnʉ' esi eke pe kuru tukai' to' e'sei'pɨtʉ esi'pʉ. 	 Amma i dangay, zama i bay kaŋ fonda ra ngey goono ga kakaw care game ra ka ne: «Iri boro woofo no ga ti ibeero?»


Mɨrɨpan Sises ukɨ'pɨ'nʉmʉ'pʉ, “Papai, ɨyena' si uya'kwarʉ sitʉyai'!” ta'pʉ iya. Serɨ ta tʉpo si, iyerikʉ'pʉ mɨrɨ. 	 Yesu ce nda jinde beeri ka ne: «Baaba, ni kambey ra no ay g'ay biya talfi!» Kaŋ a na woodin ci, a na nga fundo taŋ.


Mɨrɨ yau, Anas, Papa ena' use'man nɨto' tʉrawasomanin nan epuru pe te'sen esi'pʉ, Kaya'pas a'kɨrɨ te'san, Isaan, Arisanta mɨrɨ awonsi'kɨ tʉron kon nɨ esi'pʉ itepuru tonpa ton pe te'san. 	 Hanana kaŋ ga ti alfaga* beero go noodin, nga nda Kayafa, da Yohanna, da Iskandari, da alfaga beero dumey kulu.


“Sisa,” tukai' to' uya imaimu eikʉ'pʉ. Mɨrɨ a'tai, ta'pʉ iya to' pɨ', “Sisa iwano' itʉtɨ' itena' rɨ, mɨrɨ awonsi'kɨ Papa iwano' rɨ itʉtɨ' Papa ena' rɨ,” ta'pʉ Sises uya. 	 I ne a se: «Kaysar wane no.» Nga mo ne i se: «Wa Kaysar hayey no Kaysar se. Irikoy hayey mo, araŋ m'i no Irikoy se.»


Mɨrɨ pe pʉra, 7 kaisaron pʉreti 4,000 kaisaron kon iwano', ɨ'rɨ kaisa rɨ pa'siki'ti mamʉranʉ'ta'tʉi? 	 Da mo koyne, buuru kunkuni iyye boro zambar taaci wane? Nga mo, cilla beeri marge no araŋ du ka sambu?


Mɨrɨpan a'tai, “Ɨyemiyatʉ ɨnka',” ta'pʉ Sises uya ka'pon pɨ', mɨrɨpan uya temiyatʉ ɨnka'pʉ, mɨrɨpan enna'po'pʉ tesi'pʉ ya', itemiyatʉ ratoi kasa rɨ marɨ. 	 Gaa no a ne bora se: «Ma ni kamba salle.» A na nga kamba salle mo, kal a du baani sanda afa cine.


Mɨrɨ tʉpo, Sises uya mɨrɨ pata nɨmɨ'pʉ; parau ku'pɨri Kiyarari e'pi poro itɨ'pʉ. Wʉ' pona iyenuku'pʉ, mɨrɨpan ereuta'pʉ. 	 Yesu tun noodin ka kaa Galili teeko me gaa haray. A kaaru tondi boŋ ka goro noodin.


Ikʉipʉnʉ tanporon kon a'samʉtʉ yawon kon apurɨnin nan Epʉn mɨrɨ awonsi'kɨ non pon kon uya tese' kon eposa' na'ne' iwinɨ. 	 nga kaŋ almayaali kulu kaŋ go beena ra da ganda boŋ ga du ngey maa a do.


“Wapiyaro' uye'sa' uya, ‘Uyepuru, tikin nɨ urepa'pʉ auya ike piri'sa' uya man, 10 kaisa rɨ nin si maina esi,’ ta'pʉ. 	 Sintina kaa a jine ka ne: ‹Ay jine bora, ni mina du mina way.›


i'napai rɨ, mɨrɨ awonsi'kɨ wakʉ pe kuru eseru aimenkanin pe iyesi. Eke tekumasen eno'masa' iya, non ano'ma pɨ' iye'sa' rʉ'pʉ ɨri teseru ke. Papa uya ikota'masa' tʉpoitorʉ ton mʉnʉ epe'pʉ pe,” ta'pʉ to' uya. 	 Zama a ciitey ya cimi-cimi wane yaŋ no, adilitaraykoyyaŋ mo no. Zama a na ciiti te kaaruwa beero se, nga kaŋ na ndunnya sara nda nga zina. Irikoy na nga tamey fundey alhakko bana a gaa mo.»


To' kanan ekama'pokaa'pʉ iya, “Ɨnʉ' i'se ɨwesi kon?” ta'pʉ iya. Mɨrɨpan kon uya, “Sises, Nasare' pon,” ta'pʉ. 	 A ye k'i hã ka ne: «May no araŋ goono ga ceeci?» I ne a se: «Yesu, Nazara bora.»


Mɨrɨ awonsi'kɨ kanan, “Itepuru apurɨpɨ'tɨ', tanporon kon Esuwerʉ amʉ' pen, mɨrɨ awonsi'kɨ apurɨpɨ'to' erenkatɨ', tanporon kon ka'pon amʉ',” tasa' iya. 	 A ne koyne: «Ya dumi cindey kulu, wa Rabbi sifa. Dumey kulu, m'a sifa mo.»


To' ese' esi'pʉ: Saiman (Pi'ta tukai' inese'tɨ'pʉ), iyakon Anturu, Isens, Isaan, Piri', Pa'taramiu, 	 Ngey neeya: Siman, kaŋ a na maa-dake daŋ a gaa Bitros, d'a nya ize Andarawos, da Yakuba, da Yohanna, da Filibos, da Bartalami,


Kamoro si 7 pan kon inserʉ amʉ' 7 kaisaron tʉronpi' esanon e'kama'pʉ iturunpato' pe tʉuya'nokon. 	 Malayka iyya din mo kaŋ gonda hilli iyya kaŋ i ga kar soola karyaŋ se.


e'tane kamoro Papa nʉkɨ'ma'san, asa'rɨ rɨ Esuwerʉ amʉ' mɨrɨ awonsi'kɨ Kiri' amʉ' pona, Kʉrai esi Papa meruntɨrʉ mɨrɨ awonsi'kɨ Papa pu'ketʉ pe. 	 Waato kaŋ a saabu, a banda a n'a ceeri-ceeri ka ne: «Woone ga ti ay gaahamo kaŋ i go ga pati araŋ sabbay se. Araŋ ma woone te ka fongu nd'ay.»


Utɨsa' pe iyesi yau apata'se' kon konekai', uye'kapʉ kanan ayase'na'nokon upiyau ɨwesi kon pa, e'ai'ne' yau ɨwesi kon pa. 	 D'ay koy ka nango soola araŋ se mo, ay ga ye ka kaa k'araŋ ta ay do, hala nango kaŋ ay go, araŋ mo ma bara noodin.


Mɨrɨ awonsi'kɨ ɨnʉ' uya rɨ ayarɨ pe iyesi yau ko'tʉ ta' ɨ'rɨ wenai rɨ, mɨrɨpan uya ɨpon mo'ka pe iyesi yau itepe'pʉ pe, tɨwɨ ipʉro'pon pokon pe ɨpon mo'kai. 	 Boro kaŋ ga ba nga ma konda nin ciiti do ka ni kwaay ta ni gaa, ma ni taafa mo taŋ a se.


Kane ku! Uko'man nɨto' ɨri yau eri'sa'; nai kasa iyau rɨ marɨ uko'man nɨ pɨ' e'nɨ? 	 Abada! Iri kaŋ bu zunubi se, mate no iri ga te ka ye ka funa a ra koyne?


Sises uya to' entakanoma'pʉ, “I'napairɨ rɨ Iraisa uye'to' oton ta to' uya, tanporon nɨ konekai' iyesi'pʉ ya'. 	 A tu ka ne: «Daahir no Iliya ga kaa, a ga hay kulu ye mo.


Paarʉ uya temiyatʉ ton nonka'pʉ a'tai to' pona, Wakʉ A'kwarʉ uyee'pʉ to' pona'ne. Mɨrɨ a'tai, to' usaurokʉ'pʉ tʉron nɨ ton main yai'ne, mɨrɨpan kon uya Papa Maimu ekama'pʉ. 	 Waato kaŋ Bulos na nga kambey dake i boŋ, Biya Hanna zumbu i boŋ. I sintin ka salaŋ da ciine waani-waani yaŋ ka annabitaray te.


apʉne pʉra mɨrɨ waraino ewankamanin e'ku'sa' pʉra rɨ iyesi iyepiya'tɨ'pʉ si'kɨrɨ, Papa uya non kaa'pʉ si'kɨrɨ serɨ pʉ'kʉ pona, mɨrɨ waraino kanan e'ku'to' oton pen nɨ. 	 Zama jirbey din ra gurzugay ga te kaŋ dumi mana bay ka te za takayaŋ sintina kaŋ Irikoy taka ka kaa hunkuna. A si ye ka te mo, abada.


Inke pʉra ipoitorʉ ton ipana'tɨtantɨ': ‘Iye'mʉ'sa'kasa' man terikʉ'pʉ apai, mɨrɨpan utɨn pɨ' man arawɨrɨ'nokon Kiyarari pona. Mɨrɨ yau ene auya'nokon mɨrɨ.’ Apana'tɨsa' uya 'nokon si mɨrɨ,” ta'pʉ inserʉ uya. 	 Araŋ binde ma koy da waasi ka ci a talibey se kaŋ a bu ka tun. Wa guna mo, a goono ga koy Galili araŋ jine. Araŋ ga di a noodin. To, ay ya day ci araŋ se.»


“Emennʉ'pʉ rɨ Surusiran pona uye'sa', utonpa ton entu'manin nan pʉrataai oton tʉse'na, mɨrɨ awonsi'kɨ ɨse'mase'na ina use'mato', ɨpʉremato' iwʉ' ta'. 	 A go mo, jiiri boobo banda, ay kaa ka kande nooyaŋey ay dumo se, ka sargayyaŋ te mo.


Kamoro si esi'pʉ makoi a'kwarʉ ton eke tʉtʉrawasooi kon kupʉ pɨ'. Pʉsamoro osorʉwawon kon a'kwarʉ amʉ' utɨto' oton non emʉ' kaisaron kon kin amʉ' amʉranʉ'se'na to' usewa'nomato' pe Papa Meruntɨ pe kuru te'sen ye', eke iweyu a'tai. 	 Zama follay biyayaŋ no, kaŋ yaŋ ga alaama goyyaŋ te. I ga fatta ka koy ndunnya kulu bonkooney do, zama i m'i margu ka koy wongo do, Irikoy Hina-Kulu-Koyo zaari beero wano.


Iraiyutʉ esi'pʉ Eriyesarʉ kʉipʉnʉ pe, Eriyesarʉ esi'pʉ Ma'tan kʉipʉnʉ pe, Ma'tan esi'pʉ Seko' kʉipʉnʉ pe, 	 Aliyuda na Eliyezar hay, Eliyezar na Mattana hay, Mattana na Yakuba hay,


Sameriya pon uri'san uyee'pʉ tuna kan, mɨrɨpan pɨ', “Uyuku tuna ɨntʉkɨ,” ta'pʉ Sises uya. 	 Kala Samariya wayboro fo kaa zama nga ma hari guru. Yesu ne a se: «Ay no hari ay ma haŋ.»


mɨrɨpan kon uya tʉron kon ipoitorʉ ton enta'na ene'pʉ ɨri, ikorʉkasa' pen temiyatʉ kon ke. 	 Kal i di a talibi fooyaŋ goono ga ŋwa da kambey kaŋ i mana nyun.


tikin nɨ enan pʉ'kʉ pona apurɨto' yau mɨrɨ awonsi'kɨ Papa Mumu i'tuto' yau mɨrɨ awonsi'kɨ wakʉ pe iyakʉ'pʉsa' pe, Kʉrai yau eke pe utarʉ'tɨn nɨto' wakʉ ke eponin pe. 	 A ga ba iri kulu ma du ka ciya afolloŋ cimi fonda ra da Irikoy Izo bayray ra mo, hal iri ma koy to albeeri toonanteyaŋ, ka to Almasihu alhaalo toonandiyaŋ deedando gaa.


Serɨ ta pɨ' Sises esi'pʉ to' enupai'ma Esuwerʉ amʉ' use'mato', ɨpʉremato' iwʉ' pʉ'kʉ tau, to' use'mato' en ton pata piyau iwa esii'ma. E'tane ɨnʉ' uya a'si'pʉ pen nɨ, apʉne pʉra iweyu e'seposa' pʉra iyesi pɨ'. 	 A na sanney din ci nooru jisiro do, waato kaŋ a go ga dondonandi Irikoy windo ra. Boro kulu man'a di, zama a alwaato mana to jina.


I'tu auya'nokon mɨrɨ, tanporo unekamanʉ ekama'pʉ uya ɨpika'tɨnin kon pe te'sen, ɨyenupa'pʉ uya 'nokon annau'ne rɨ, ɨiwʉ' kon tau'ne nɨrɨ. 	 Araŋ ga bay mo, yana wangu hari albarkante kulu ciyaŋ araŋ se k'araŋ dondonandi kwaara batamey ra da windi ka kaa windi mo.


5 kaisaron pʉreti si'kwɨ'pɨ'taine' a'tai 5,000 kaisaron kon ka'pon amʉ' iwano' pe, ɨ'rɨ kaisa rɨ pa'siki'ti amʉ' tʉpe'tɨpɨ'se ipʉ'kʉ rʉ'san mentɨta'tʉi?” ta'pʉ iya to' pɨ'. “12 kaisa rɨ,” ta'pʉ to' uya. 	 Waato kaŋ ay na buuru kunkuni gu ceeri boro zambar guwa se, cilla kayna marge no araŋ sambu kaŋ to da patarmi?» I ne a se: «Iway cindi hinka no.»


Takuru'ke rɨ e'to' e'tane ɨi'tupɨ'to' kon pe, ɨri pe rɨ ukuu'pʉ auya'nokon pen mɨrɨ pe pʉra upɨ' rɨ ɨunuirata'pʉ kon pen nɨ. E'tane ru'ku, uyereutanʉkʉ'pʉ auya'nokon Papa inserʉʉi pe esi kasa rɨ, Kʉrai Sises pe esi kasa rɨ. 	 Amma baa kaŋ ay janta ciya siyaŋ hari araŋ se, araŋ mana dond'ay ka wangu ay. Amma danga Irikoy malayka cine no araŋ n'ay ta, danga Almasihu Yesu cine.


Te'to' kon kasa rɨ Ai'koniyan po, Paarʉ mɨrɨ awonsi'kɨ Panapas pokon utɨ'pʉ Esuwerʉ amʉ' usenupato' iwʉ' ta', mɨrɨpan kon uya wakʉ pe pori'ma' kuru rɨ itekare ekama'pʉ. Mɨrɨpan tu'ke rɨ Esuwerʉ amʉ' mɨrɨ awonsi'kɨ Esuwerʉ amʉ' pen nɨ nɨrɨ ena'pʉ Sises apurɨnin nan pe. 	 A ciya mo Ikoniya ra i furo care banda Yahudance diina marga fuwo ra. I salaŋ hala Yahudance da Gareku jama boobo cimandi.


Sises uya to' eta'pʉ, mɨrɨpan kon eikʉ'pʉ iya, “Atu' pe te'san ka'pon amʉ' esi mɨrɨ ta'ta i'se pʉra rɨ, e'tane kamoro takuru'ke te'san nɨken esi i'se. Uye'sa' serɨ ipokena' ton nɨ ka'pon amʉ' kɨ'mase'na pen, e'tane tʉmakooikena' nan nɨken,” ta'pʉ iya. 	 Waato kaŋ Yesu maa, a ne i se: «Baanikooney si laami nda safarikoy, kala day doorikomey. Zama manti adilantey ceeyaŋ se no ay kaa bo, amma zunubikooney se.»


Era' usakorota'pʉ ipan pe rɨ Taya mɨrɨ awonsi'kɨ Saitan pon kon ka'pon amʉ' pɨ'. Tʉron kon ka'pon amʉ' Taya mɨrɨ awonsi'kɨ Saitan pon kon tonpa ton utɨ'pʉ Era' ense'na. Era' poitorʉ, eke pe kuru te'sen Pʉrastas e'to' pe tʉmaimu kon awɨrɨ kin Era' auro'kato' pe to' uya ekama'po'pʉ, tʉpata'se' kon yawon kon ka'pon amʉ' e'to' pe wakʉ pe kin a'kɨrɨ tukai', apʉne pʉra kin pata'se' apai ti'kiyari kon eponin nan pe te'to' kon pe. 	 A go no, a te bine gumo da Tir da Zidon borey. Waato kaŋ i hin Balatusu kaŋ ga ti koyo kwaara ize, i kaa Hirodus do da bina folloŋ. I goono ga laakal kanay ceeci, zama i laabo goono ga du ŋwaari koyo laabo ra.


apʉne pʉra to' uya ito'ka'nʉ'sa' pʉra iyesi'pʉ ɨ'rɨ kuru ta e'kwa pe pʉreti esi tukai'; to' ewan nɨ usa'mantasa' esi'pʉ. 	 Day i mana faham buuru kunkuney ciina gaa, zama i biney ga sandi no.


Sises utɨ'pʉ Pi'ta iwʉ' ta'. Mɨrɨ yau, Pi'ta ewo'pʉ ene'pʉ iya te'kwe' tau e'kɨɨi'man pɨ'. 	 Waato kaŋ Yesu furo Bitros kwaara, a di a anzuray waybora goono ga kani nda konni.


Tanporon kon ka'pon amʉ' pʉrata amʉranʉ'nin nan nɨ uya Sises maimu etasa' tʉuya'nokon a'tai, i'tu'pʉ Papa eseru esi i'napairon pe, apʉne pʉra Isaan nʉpa'taisima'san pe tesi kon pɨ'. 	 Borey kulu kaŋ yaŋ maa mo, ngey nda jangal taakoy, i na Irikoy adilitara seeda, zama i na Yohanna baptisma ta.


Mɨrɨ a'tai, ta'pʉ iya to' pɨ', “Ɨmɨrɨ'nokon kuru sa'ne si kamoro ko wakʉ pe te'ku'san ka'pon amʉ' enu airɨ, e'tane Papa uya ɨi'tu kon pʉrata i'nʉnka auya'nokon ti'nʉnka auya'nokon entai, tukai'. Ka'pon uya wakʉ tato' ipɨ' pɨ', Papa uya ɨri ta. 	 Yesu ne i se: «Araŋ no ga ti borey kaŋ yaŋ g'araŋ boŋ adilandi borey jine amma Irikoy g'araŋ biney bay. Zama haŋ kaŋ borey ga beerandi ya fanta hari no Irikoy do.


Moro 7 kaisaron kon ɨsirunan esi'pʉ. Wapiyaro' emari'ma'pʉ, mɨrɨpan erikʉ'pʉ innonkaton kon imunkɨ amʉ' pʉra rɨ. 	 Doŋ nya ize iyye go no. Sintina na wando hiiji. A bu, a mana ize kulu naŋ.


“Mɨrɨpan poitorʉ uta'mo'ka'pʉ irau tese'mu po tenai', ‘Apʉne parɨ, ɨye'ma uya rɨ mɨrɨ tanporo,’ ta'pʉ iya. 	 Tamo binde kaŋ ganda ka sombu koyo se ka ne: ‹Ay koyo, ma suuru ay se. Ay g'i kulu bana ni se.›


Ɨpʉrematɨ' serɨ e'kupʉ namai' komi' pe pata e'to' weyu a'tai, 	 Araŋ ma te adduwa haya din ma si te jaw waate ra.


Nekutimas esi'pʉ to' tonpa pe, wapiya ewarupɨ nau itɨsa' rʉ'pʉ Sises piya', 	 Nikodimu kaŋ kaa Yesu do doŋ ga ti i ra boro fo.


mɨrɨpan ipoitorʉ ton uya 12 kaisa rɨ pa'siki'ti pʉreti mɨrɨ awonsi'kɨ moro' amʉ' tonpa'pʉ e'nonkasa' anuku'pʉ. 	 I na hamisa nda buuru kaŋ cindi din patarmey margu, ka cilla kayna way cindi hinka toonandi.


Tʉusewankamai' pʉra e'nɨto' mɨrɨ awonsi'kɨ ɨsentu'ke' pe e'nɨto' esi tanporo serɨ iporo e'nɨto' iyawɨrɨ te'san pona kan pe, kamo rɨ nɨrɨ Papa iwano' ton nɨrɨ Esuwerʉ amʉ' pona. 	 Boro kulu mo kaŋ ga dira lordo wo boŋ, laakal kanay da suuji ma bara a banda, da Israyla kaŋ ga ti Irikoy wano banda mo.


Restʉra po ka'pon esi'pʉ ise'mepɨ'sa' i'ta. Iyentusa' a'tai, mɨrɨ kasa rɨ iyesi'pʉ, mɨrɨpan usarɨ pʉra rɨ iyesi'pʉ. 	 Listra ra mo, boro fo goono ga goro kaŋ ce sinda gaabi, larante no za nyaŋo gunda ra. A mana dira baa ce fo.


Paarʉ, Kʉrai Sises nennoko'pʉ itekare ekamai' Papa eseru awɨrɨ, mɨrɨ awonsi'kɨ utonpa kon Temu'ti winɨpaino, 	 Ay, Bulos, ay ya Almasihu* Yesu diya no Irikoy miila do. In da Timotiyos, iri nya-izo,


Tanporon nɨ Papa e'to' i'tu auya'nokon i'se ekamasa' uya man. Ɨ'rɨ rɨ Papa Maimu nonkasa' uya pʉra iyesi. 	 Zama ay mana wangu ka Irikoy saawara kulu ci araŋ se.


“Ekama'potɨ'; mɨrɨ a'tai, ɨyena'nokon nɨ iye'tʉrʉ. Iwarinpatɨ'; mɨrɨ a'tai, eporo auya'nokon. Mʉra'ta iwɨpɨ'tɨ', mɨrɨpan uta'kokato' pe ɨyena'nokon. 	 Araŋ ma ŋwaaray, i g'araŋ no. Wa ceeci, araŋ ga du. Wa kobi, i ga fiti araŋ se.


Ene rɨ, ɨnʉ' rɨ koneka Main uya pʉra iyesi Papa enu yau, apʉne pʉra, “Ipokena' pe te'sen uko'mamʉ apurɨto' winɨ,” tasa' iya. 	 Zama woone, taray kwaaray no a go: asariya ganayaŋ si naŋ boro kulu ma ciya adilante Irikoy jine, zama «boro kaŋ ciya adilante _Irikoy jine__, cimbeeri ra no a ga funa.»


“Mɨrɨpan uya nin si mɨrɨ yau iye'soto'kasa' kon pɨ' ta'pʉ, ‘Mɨrɨ itenau na'ne' maina imo'katɨ' itʉrʉ kon pa kʉrɨ 10 kaisaron maina esa' pe na'ne' ena',’ ta'pʉ iya. 	 A ne ngey kaŋ yaŋ ga kay noodin se: ‹Wa mina kaŋ go a se din ta k'a no bora kaŋ gonda iway se.›


Itosorʉwano rʉ'pʉ uya tʉwaai turunpa'pʉ. Mɨrɨ a'tai, eke sirikɨ epo'tɨsa' ta'sʉrai' kasa uta'mo'ka'pʉ ka' ponsi'kɨ tuna tʉu'tɨsen ton tonpa ka', 1 3 e'to' airɨ mɨrɨ awonsi'kɨ non yai tepa'kasen tuna ton ka'ne. 	 Malayka hinzanta mo kar. Kala handariyayze beeri fo fun beena ra ka kaŋ. A goono ga di sanda yulba danji cine. A fun ka kaŋ isa kanandi hinza ra afo boŋ, da hari-moy boŋ.


Nai esi sa'man pe pʉra iwa: ‘Amakooi pɨ' usentu'ma,’ ta; mɨrɨ pe pʉra, ‘E'mʉ'sa'ka', asakɨ,’ ta katɨ ipu'tɨka'sa' pɨ'? 	 Woofo no ga faala, ay ma ne: ‹Ay na ni zunubey yaafa ni se,› wala ay ma ne: ‹Tun ka dira?›


Makoi uya kanan arɨ'pʉ ka'tawon wʉ' pona, mɨrɨpan uya tanporo eke ton pata enpoika'pʉ itenu ya', mɨrɨ awonsi'kɨ wakʉ pe rɨ iye'to'. 	 Iblisi ye ka kond'a tondi kuuku fo boŋ koyne, ka ndunnya kulu koytarayey da ngey darza cab'a se.


Pata, Sises pokapɨtʉ'pʉ to' uya kurusu' pona na'ne' airɨ iyesi'pʉ umɨ, mɨrɨ umɨ yau emenna' pe tɨ' akasa' uruwai' pe esi'pʉ ɨnʉ' rɨ emaikasa' rʉ'pʉ pen nɨ ya'. 	 Nango kaŋ i n'a kanji din, kali fo go no. Kalo ra mo tondi ra saaray taji fo go no kaŋ ra i mana boro kulu fiji jina.


Ɨ'rɨ pe iyesi pɨ' sa'man pe rɨ umaimu esi ɨpona'nokon? Umaimu ɨnetapai pʉra ɨwesi kon pɨ' iyesi. 	 Ifo se no araŋ si faham nd'ay sanney? To, zama araŋ si du ka maa ay sanno.


Tanporo to' ukaramʉ'pʉ ipɨ' tʉuta'sii', to' uya a'su'ka'pʉ nɨrɨ. 	 I kulu hẽ mo da hẽeni konno, i na Bulos jinda di k'a garba sunsum.


Mɨrɨ a'tai rɨ, ipana uta'koka'pʉ, iyani ekoneka'pʉ, mɨrɨpan usaurokʉ'pʉ ɨ'rɨ anpokʉmanin pʉra rɨ. 	 Hangey mo feeri, wo kaŋ na deena naagu mo, sahãadin no a feeri. Bora salaŋ hal a ma boori.


Tikin nɨ ene i'pai tonpa kuntɨpɨ'sa' ɨsɨ pe poken isene'pʉ, e'tane isepi'tɨsa' esi'pʉ. Tanporo non usewansiuka'pʉ mɨrɨpan kon utɨ'pʉ ene pɨkɨrɨ. 	 Ay di a boŋ fo, danga i n'a kar buuyaŋ goobu, amma a buuyaŋ goobo biyo yay. Ndunnya kulu dambara nda alman laala din.


“Tu'ke pʉra rɨ esii'ma, enari'ke' pe pʉra e'tɨ', apʉne pʉra ɨkʉipʉnʉ kon man pori' pe itesa' pe rɨ marɨ ɨwesi kon pa ɨrepa kon tʉuya pɨ'. 	 Ya araŋ kuru kayna, wa si humburu! Zama a ga kaan araŋ Baabo se a m'araŋ no koytara.


Main pɨ' enupanin nan tonpa uya eikʉ'pʉ, “Ti'sa, serɨ tasa' auya a'tai, ina piyɨ'nʉ'pɨ'pɨtʉ auya,” ta'pʉ iya. 	 Boro fo kaŋ asariya bayko no tu a se ka ne: «Alfa, kaŋ ni na woodin ci, ni goono g'iri mo foy no.»


Mɨrɨ a'tai Sises uya ta'pʉ, “Kʉrɨ tʉpana ke na'ne' etato' ike, tɨwɨ netai,” ta'pʉ. 	 Yesu ne: «Boro kaŋ gonda hanga kaŋ ga maa, a ma maa!»


“Ɨsɨ yau me'atʉi', ɨmɨrɨ'nokon wakʉ pe ka'pon amʉ' usaurokʉ a'tai ɨpɨ'nokon, mɨrɨ na'ne' kasa to' tɨpiya ton uya ennakanin nan pu'kena' amʉ' ku'pɨtʉ'pʉ mɨrɨ. 	 Kaari araŋ waati kaŋ boro kulu ga saabu araŋ se! Zama yaadin cine no i kaayey te tangari annabey se.


Inke kuru iye'sa' koro'tau pʉra rɨ, pana'pan a'setun, kuranau warai uyee'pʉ opa'wʉ pata winɨpai kanau wɨse'na, Wʉi Enu Enuku Enwo'netʉ Winon A'setun tukai' tesa'sen. 	 Amma a mana baa gay kayna kala day haw gaabikooni fo, kaŋ se i ga ne Yurokalidon, fun gungo do haray.


Mɨrɨ tʉpo, itɨ'pʉ patawon piya' tʉtʉrawasooi epose. Mɨrɨpan uya tikʉn non peiruku amʉ' ewe'se'na ennoko'pʉ. 	 A koy ka sarku laabo din boro fo banda, nga mo n'a daŋ saajo ra a ma nga gursuney kuru.


“Urɨ nɨrɨ uya apurɨ'pʉ man wakʉ pe na'kɨ iyesi tukai' tanporon yau rɨ Nasare' pon Sises ewa'noma pɨ' esi'pʉ. 	 Haciika ay bumbo, ay tammahã ay bina ra a ga hima ya hari boobo te ka gaaba nda Yesu, Nazara bora maa.


Mɨrɨ yau nɨrɨ, Esuwerʉ amʉ' esi'pʉ pata kaisa rɨ makoi a'kwarʉ pa'kapɨtʉ pɨ', Itepuru ese' tesa'pɨ'se makoi a'kwarʉ pa'ka i'se usi'tupɨ' nɨ pɨ' to' esi'pʉ. Ta to' uya, “Itepuru Sises ese' yau, Paarʉ itekareei nekamanʉ pe na'ne', kʉrɨ rɨ ese' yau epa'ka',” ta'pʉ to' uya. 	 Amma Yahudance fooyaŋ kaŋ yaŋ goono ga windi-windi laabo ra, kaŋ tibbonceyaŋ no, si ka Rabbi Yesu maa ce borey kaŋ gonda follayyaŋ boŋ. I goono ga ne: «Ay g'araŋ lordi da Yesu kaŋ Bulos goono g'a baaro waazu.»


Mɨrɨ epe'pʉ pe, ɨnnon kon pe pʉra mɨrɨ awonsi'kɨ sunwaron kon pe pʉra ɨwesi kon, e'tane Papa munkɨ amʉ' tonpa pe mɨrɨ awonsi'kɨ itiwʉ' tau te'san tonpa ye' ton pe, 	 Yaadin gaa binde, araŋ wo manti yawyaŋ wala ce-yawyaŋ no, amma araŋ ya laab'izeyaŋ no hanantey banda, araŋ ya Irikoy almayaaliyaŋ mo no.


“Akon ite'kwa pe kanan uyauro'ka'pʉ iya, ‘Ɨ'rɨ pɨ' rɨ ɨri kʉkai, tanporon nɨ Papa nʉkoneka'pʉ esi wakʉ pe.’ 	 Amma jinda ye ka fun beene ka tu ay se sorro hinkanta ka ne: ‹Haŋ kaŋ Irikoy hanandi, ni ma s'a harramandi.›


“En esi pun raan'puui pe rɨ. Wakʉ pe ɨyenu esi yau, tanporo ɨpun esi a'kwa pe. 	 Gaaham fitilla ga ti mo. Da ni mwa ga boori, ni gaahamo kulu mo ga to da kaari.


“Ɨsɨ sɨ, Main pɨ' enupanin nan mɨrɨ awonsi'kɨ Pari'si amʉ', ɨmɨrɨ'nokon wakʉ pe te'ku'san! Siya rɨ tʉutɨsan ɨmɨrɨ'nokon non poro, parau kau rɨ, tikin nan nɨ konekai'. Ɨtonpa pe ikonekasa' auya'nokon a'tai, ikupʉ auya'nokon asa' ite'kwa iye'to' airɨ akasa'nokon, iyeri'sa' kon utɨto' ya' ekota'mai' itɨto' pe. 	 Kaari araŋ, asariya dondonandikoy da Farisi fonda borey, araŋ munaficey! Zama araŋ ga teeko da laabo windi ka ceeci boro folloŋ hinne kaŋ ga furo araŋ diina ra. Day waati kaŋ a ciya yaadin, gaa no araŋ g'a ciya danji bangu ize ka jaase araŋ hala sorro hinka.


E'tane urɨ'nokon esi Epʉn pon kon pe, mɨrɨ awonsi'kɨ enuri'nɨ'nokon itenupɨkɨrɨ pika'tɨnin Itepuru Sises Kʉrai uyepʉ mɨrɨ winɨ, 	 Amma iri wo beene boroyaŋ no. Iri goono ga batu mo iri Faabakwa ma fun noodin, nga Rabbi Yesu Almasihu.


Mɨrɨpan kon enau kareta ennoko'pʉ to' uya se tawon si: “Ina, enno'sa' kon mɨrɨ awonsi'kɨ so'si epuru ton, ɨrunan kon uya, ‘Miyarɨ'nokon,’ ina tonpa ton pe iyenasa' kon Esuwerʉ amʉ' pen Antiyo', Siriya, Siri'siya pon kon. 	 I na woone wo hantum ka daŋ i kambey ra ka ne: «Iri, diyey da arkusey, kaŋ ti araŋ nya-izeyaŋ, go ga dumi cindey nya-izey kaŋ yaŋ go Antiyos, da Suriya, da Silisiya fo.


Mɨrɨ moron nʉ'pʉ pe, tikin nan ka'pon nʉkuu'pʉ ɨri moron nʉ'pʉ pe tanporon kon ka'pon amʉ' eno'mato' esi'pʉ kasa, mɨrɨ kasa rɨ marɨ tikin nan Papa maimu awɨrɨ e'nɨto' ku'sa' moron nʉ'pʉ esi'pʉ anʉn nɨ Papa uya ipokena' pe uko'man nɨto' ne'nin pe tanporon kon ka'pon amʉ' iwano' pe. 	 Yaadin gaa, sanda mate kaŋ cine zunubi folloŋ kande ciiti ka zeeriyaŋ boro kulu gaa, yaadin mo no adilitaray goy folloŋ kande boro kulu se _Irikoy jine__ adilandiyaŋ kaŋ ga fundi no.


Ta'kɨrɨ tʉron nɨ pata ya'ne Temu'ti mɨrɨ awonsi'kɨ Sairas anapai Paarʉ esi'pʉ, mɨrɨpan uya Temu'ti yun pi'pɨ puturʉka'pʉ. Mɨrɨ kupʉ'pʉ iya, Temu'ti uya ekamʉra mɨrɨ pata yau te'san Esuwerʉ amʉ' e'kupʉ emapu'tɨ namai', apʉne pʉra Esuwerʉ pe pʉra ikʉipʉnʉ esi uya iku'sa' pe pʉra to' uya i'tu'pʉ. 	 Bulos ga ba nga ma konda bora din nga banda. A n'a sambu ka dambangu, Yahudancey kaŋ go nangey din ra sabbay se, zama boro kulu no ga bay kaŋ Timotiyos baaba ya Gareku boro no.


“Piraterʉ'piya pon so'si inserʉʉi ena' imenuka': Se ka'kɨ ɨmunkɨ amʉ' pɨ' tukai': “Serɨ main esi wakʉ mɨrɨ awonsi'kɨ i'napairon winɨpaino, Tepi' iwano' ki esa', a'kokanin pe iyesi ɨnʉ' uya rɨ a'koro poken pʉra, mɨrɨ awonsi'kɨ a'konin pe iyesi ɨnʉ' uya ɨ'rɨ a'koka poken pʉra. 	 Ma hantum Almasihu marga diya se kaŋ go Filadelfiya ka ne: «Nga kaŋ ya Ihanna no, nga kaŋ ga ti Cimi-Cimo, nga kaŋ gonda Dawda saafo, nga kaŋ d'a feeri, boro kulu si hin ka daabu, nga kaŋ d'a daabu mo, boro kulu si hin ka feeri, sanno kaŋ a ci neeya:


Kʉrɨ rɨ uriya' Kʉrai Sises yau ɨwesi kon mɨrɨ, iyekonekasa' rʉ'pʉ upu'ketʉ kon pe Papa winon pe—iyawɨron pe, wakʉ mɨrɨ awonsi'kɨ uye'manin kon pe. 	 Woodin sabbay se no, araŋ game ra boro boobo te londibuunoyaŋ, i jante, iboobo mo kani.


Mɨrɨ yau, soisa amʉ' epuru poitorʉ esi'pʉ, ipan pe ini'nʉnkanʉ takuru'ke kuru, eri'ka'nɨ pɨ' rɨ. 	 Kala sooje jine funa fo go no kaŋ a bannya jante hal a ga ba ka bu. A binde ga ba r'a gumo.


Ɨyepuru kon amʉ' enno'tɨ' uya'kɨrɨ to' utɨto' pe, ɨri ton kupʉ iya mʉkayatʉi'ne' pɨ' Paarʉ patakase'na to' utɨto' pe, i'napai rɨ iyesi yau,” ta'pʉ iya to' pɨ'. 	 Kal araŋ ra borey kaŋ yaŋ ga ti dabarikooniyaŋ ma kaa ay banda. Da mo i di taali fo bora gaa, kal i ma kande a kalima.»


e'tane ɨnʉ' rɨ enta'nan pɨ' te'sen uya ito'ka'nʉkʉ'pʉ pen ɨ'rɨ pe iyesi pɨ' serɨ ta Sises uya ipɨ' tukai'. 	 Borey kulu kaŋ yaŋ go ga goro taablo do mana bay haŋ kaŋ se no a na woodin ci a se.


To' uya Surusiran eporo koro'tau, Pe'pake ya' si to' uye'kaa'pʉ Are' Wʉpʉ pon. Sises uya asa'ron kon tʉpoitorʉ ton ennoko'pʉ, 	 Waato kaŋ i maan Urusalima, i to Baytfaji, Zeytun* tondo do haray. Gaa no Yesu na nga talibi hinka donton


Sises uya eikʉ'pʉ, “Eke sa'ne Esuwerʉ amʉ' ti'saai ɨmɨrɨ ko, mɨrɨ pe' e'tane serɨ i'tu auya pʉra iyesi? 	 Yesu tu a se ka ne: «Nin kaŋ ga ti Israyla* dondonandiko, ni si faham da hayey wo, wala?


Mɨrɨ pe iyesi pɨ', pori' pe uyewan yau esii'ma, uyesen uya epori'mato' enpoika. Ayapurɨ uya, Papa, eri'sa' rɨ e'tane, upun uko'mamʉ te'ku'to' yau, 	 Woodin sabbay se no ay bina ga farhã, ay deena mo ga kaan. Oho, ay gaahamo mo ga goro beeje ra.


Sises uya to' eikʉ'pʉ, “Ɨyenupato' kon uya ike esi uwinon pen nɨ, e'tane Papa, uyenno'nin nʉ'pʉ winɨ iyepʉ. 	 Yesu tu i se ka ne: «Ay dondonandiyaŋo manti ay wane no, amma ay dontonkwa wane no.


E'tane makoi amʉ' enpa'ka uya pe iyesi yau Papa A'kwarʉ ke, Papa e'to' esa' wannɨ pe nin si uye'sa' mɨrɨ ɨpona'nokon. 	 Amma hala day Irikoy Biya* dabari no ay goono ga follayey gaaray d'a, yaadin gaa Irikoy koytara kaa araŋ do nooya.


miyarɨ rɨ apurɨto' auya'nokon yau ɨwesi kon yau iye'mʉ'sa'kasa' mɨrɨ awonsi'kɨ pana'pan pe, tʉutamai' pʉra, ɨye'ku'to' kon apai wakʉ itekare nekama'pʉ. Serɨ serɨ wakʉ itekare ɨneta'pʉ kon mɨrɨ awonsi'kɨ isekamasa' rʉ'pʉ tanporon kon ika'sa' kon pana ya' ka' o'non kon iwano' pe, mɨrɨ awonsi'kɨ urɨ, Paarʉ, enasa' ipoitorʉ pe wenai. 	 Woodin ga te da day araŋ goono ga koy jina cimbeeri ra, sinjanteyaŋ da kayyanteyaŋ kaŋ mana banda bare Baaru Hanna beeja gaa. Baaru Hanno wo ga ti wo kaŋ araŋ maa, kaŋ i waazu takahari kulu se kaŋ yaŋ go beena cire. Ay, Bulos, Irikoy n'ay ciya Baaru Hanna saajawko.


To' enupa pɨ' rɨ Sises esi'pʉ, ta'pʉ iya, “Wakʉ yʉi epeta pʉra iyesi mɨrɨ ɨri pe, mɨrɨ pe pʉra ɨri yʉi epeta pʉra iyesi mɨrɨ wakʉ pe. 	 Tuuri-nya hanno si no kaŋ ga ize laalo hay, tuuri-nya laalo mo si no kaŋ ga ize hanno hay.


ɨnʉ' rɨ usenna pen, mɨrɨ pe pʉra kʉrʉpo'po pɨ' iyesi pen tʉma'kʉʉi ke pʉra kʉrɨ rɨ ene ese' mɨrɨ pe pʉra itese' nonpaai pʉra iye'tane. 	 Boro kulu mo si hin ka day wala ka neera kala nga kaŋ gonda seeda din, sanda alman laala maa wala a maa lamba.


Serɨ e'kupʉ'pʉ pena Papa usaurokʉ'pʉ pu'kena' Aisaya awɨrɨ a'ku'tɨnin pe: 	 Woodin kulu mo, a ciya no zama i ma Rabbi sanno kaŋ a ci annabi* do din toonandi kaŋ ne:


Tanporon kon ukʉipʉnʉ urepayai'ne' ike ton uyepʉ mɨrɨ upiya'; ɨnʉ' rɨ upiya' tʉuye'sen nurunpa uya pʉra rɨ iyesi, 	 Boro kulu kaŋ Baaba g'ay no ga kaa ay do. Boro kaŋ ga kaa ay do mo, ay s'a gaaray hal abada.


Mɨrɨpan kon usaurokʉ'pʉ tiwano' kon pe, “‘Epʉn winon’ ta pe iyesi yau, ekama'pon nɨ iya, ‘Ɨ'rɨ pe ken iyesi pɨ' apurɨ auya'nokon pʉra iyesi'pʉ?’ tukai'. 	 Kala i saaware ngey da care game ra ka ne: «D'iri ne: ‹Irikoy do no›, a ga ne: ‹Ifo se no araŋ man'a cimandi?›


to' utɨ'pʉ e'ma'pʉ tau uma'tan nɨsa' mɨrɨ awonsi'kɨ usewankaman nɨto' e'nɨmɨ, 	 Halaciyaŋ da masiiba no go i fondey boŋ.


Pʉsamoro ka'pon amʉ' ewarupɨ yau tʉuko'mansan uya eke rɨ iweyu ensa' man; uma'tan nɨto' nono yau te'san pona iweyu e'wei'tɨsa' man.” 	 Borey kaŋ yaŋ goono ga goro kubay ra di kaari bambata! Borey kaŋ yaŋ go buuyaŋ biya laabo ra da goray, i boŋ no kaari bangay.»


To' panama'pʉ iya tʉron kon pɨ' kʉrɨ rɨ kʉrɨ rɨ ta to' uya namai' tʉpɨ'. 	 A n'i lordi mo ka ne i ma s'a bangandi taray


Papa A'kwarʉ uya Panapas mɨrɨ awonsi'kɨ Saarʉ pokon ennoko'pʉ tu'kan pata yau'ne tʉnekamanʉ kon ekama pɨ'. To' utɨ'pʉ Antiyo' ponsi'kɨ Seru'siya pona, mɨrɨpan kon ekanwa'tɨ'pʉ, Saramis pona tʉutɨto' kon pe, Sai'pʉras opa'wʉri pon. 	 Ngey mo, kaŋ go Biya Hanno dontonkoyaŋ, zulli ka koy Selusiya kwaara. I furo hi ra noodin ka koy Kubrus gungo do.


Serɨ wenai, Ite'ma awɨron kon kota'mapɨtʉ'pʉ uya to' wɨto' pe to' ne'pɨtʉ'pʉ uya. Warawo' amʉ', uri'sami'si amʉ' nɨrɨ a'sipɨtʉ'pʉ uya pariki'si ta'. 	 Ay na fondo wo borey gurzugandi mo, hal a to fundi ciine gaa. Ay na alborey da wayborey haw ka kond'ey ka daŋ kasu.


Miyarɨ rɨ ensa', etasa' auya'nokon E'pe'sas po rɨken pen, e'tane siya rɨ Eisa pata awɨrɨ, tu'kan kon ka'pon amʉ' uya apurɨto' pe Paarʉ uya iku'sa' ka'pon nʉkoneka'pʉ ɨpʉreman nɨto' ipɨ' pe esi papa pe pʉra rɨ ta iya. 	 Araŋ goono ga di, araŋ goono ga maa mo, kaŋ manti Afasos ra hinne no, amma Aziya baayaŋo kulu ra, Bulos wo na boro boobo candi k'i bare. A goono ga ne woone yaŋ kaŋ kambey goono ga te manti irikoyyaŋ no.


Tʉuko'mansen ikʉipʉnʉ uya uyenno'sa', kʉrɨ rɨ uriya' uko'mamʉ rɨ marɨ. Mɨrɨ kasa rɨ, upɨ' tʉuta're'tɨsen uko'mamʉ mɨrɨ urɨ uriya'. 	 Danga mate kaŋ cine Baaba fundikoono n'ay donton, ay mo goono ga funa Baaba sabbay se, yaadin no boro kaŋ g'ay ŋwa mo, bora koy ga funa ay sabbay se.


Ipayan nʉ'san pe rɨ to' esi pɨ' tanporo Epʉra'an munkɨ pe to' esi pen. E'tane mɨrɨ kasa pʉra kuru rɨ; “Aisi' poro ɨmunkɨ amʉ' e'seporo mɨrɨ,” tasa'. 	 Manti mo borey kulu kaŋ ti Ibrahim bandayaŋ no ga ti izeyaŋ. Zama _Irikoy ne__: «Isaka gaa no ni banda ga fun.»


Sises uya tʉpoitorʉ ton kɨ'ma'pʉ tʉpiya', mɨrɨpan uya ta'pʉ, “Pʉsamoro ka'pon amʉ' pɨ' usentu'mayai', apʉne pʉra osorʉwau wʉi upiyau'nokon to' uko'mansa', mɨrɨpan kon enta'nato' ipɨ' pʉra iyesi to' ɨnenno'pai pʉra esi iwan pe, yai to' utɨ esi tʉutɨ kon koro'tau,” ta'pʉ iya. 	 Yesu na nga talibey ce nga do ka ne: «Ay goono ga bakar jama wo se, zama a to jirbi hinza sohõ kaŋ i go ay banda. I sinda haŋ kaŋ i ga ŋwa mo. Ay si ba ay m'i sallama da haray, i ma si koy ka gaze fonda boŋ.»


E'pe'sas po iyesi'pʉ ka'pon, Temi'tʉriyas itese', ɨpʉreman Arʉ'times pɨ' iwʉ' ka'pɨ'nin sirʉpa ke, mɨrɨpan tonpa ton uya eke pe kuru pʉrata epopɨtʉ'pʉ. 	 Zama boro fo go no kaŋ maa Dimitriyos, nzarfu zam no. A ga Artemis* fuwo alhaalo te da nzarfu, kaŋ kande zamey se daymi boobo.


Ina uya etasa' man ta iya pʉse rɨ Sises, Nasare' pon uya serɨ pata ma'tanʉkʉ tawon. Mɨrɨ awonsi'kɨ ensima iya uko'man nɨ eseru Mosi' nʉtʉrʉ'pʉ uyena'nokon,” ta'pʉ to' uya. 	 Zama iri maa a goono ga ne, way, Yesu Nazara bora din ga nangu wo zeeri ka alaadey kaŋ yaŋ Musa no iri se barmay mo.»


E'tane ta auya'nokon, ka'pon uya rɨ tʉkʉipʉnʉ pɨ' mɨrɨ pe pʉra tʉsan pɨ', ‘Ɨpika'tɨto' pe ɨneporonʉ uwinɨ tʉsa' man Papa ena',’ ta yau, 	 Amma araŋ ga ne: ‹Boro kulu kaŋ ga ne nga baaba wala nga nya se: Haŋ kaŋ ga hima doŋ ni ma du ay do, woodin ya sargay no,› kulu a si baabo da nyaŋo beerandi baa kayna.


Mɨrɨ kasa rɨken pen, e'tane urɨ'nokon nɨ nɨrɨ, iyepiya'tɨ pe te'sen Wakʉ A'kwarʉ eponin nʉ'san nɨ a'nʉmʉ u'nau'nokon enurikʉ tenu ke esii'ma uyanʉnto' kon pɨ' imunkɨ pe, upun kon e'mato'. 	 Manti woodin hinne mo no. Iri bumbey kaŋ gonda boŋ-jina kaŋ Biya _Hanno__ n'iri no, baa iri mo goono ga duray iri ra ka izetaray daŋyaŋo batu, kaŋ ga ti iri gaahamo fansayaŋo.


Sises uya ta'pʉ ipɨ', “Ɨpi kanan e'mʉ'sa'kato' oton,” ta'pʉ iya. 	 Yesu ne a se: «Ni armo ga tun.»


Tʉron nɨ ton uta'pokʉ'pʉ tikʉkenan nʉ'ta', mɨrɨpan ɨmɨ'nɨ'ta a'ta uya ɨwɨtanʉkʉ'pʉ. 	 Afooyaŋ mo kaŋ karjiyaŋ ra, karjey mo fun ka beeri k'i koote.


Pi'ta usaurokʉ koro'tau, enkena' kapuru' uya to' nɨpontɨ'pʉ. Main kapuru' yawon uya ta'pʉ, “Umu pʉse rɨ, Uni'nʉnkanʉ, ipɨ' pori' pe e'ai' ipan pe; imaimu etatɨ'!” tawon. 	 A go sanno gaa yaadin, kala buru fo go kaŋ ga kaari, a te i se yuumay. Kala jinde fo fun buro ra ka ne: «Boro woone ga ti ay izo kaŋ ay ga ba, kaŋ ay ga maa a kaani gumo. Wa maa a se.»


Tanporon kon uya rɨ main awɨrɨ ɨwe'to' kon etasa' man, mɨrɨ wenai ipan pe rɨ pori' pe e'ai' ɨpɨ'nokon; e'tane wakʉ pe te'sen ti'tui' ɨwesi kon i'se e'ai', mɨrɨ awonsi'kɨ ɨri ku'nin nan ye' pe pʉra. 	 Araŋ ganayaŋ baaro to boro kulu do. Ay binde goono ga farhã araŋ se. Amma ay ga ba araŋ ma ciya laakalkooniyaŋ ihanno ciine ra, araŋ ma ciya ihannoyaŋ mo ilaalo ciine ra.


Asaurokʉi'ma iya'kɨrɨ Pi'ta ewomʉ'pʉ, tu'kan kon ka'pon amʉ' amʉrasa' koro'ta'. 	 Kaŋ a goono ga salaŋ d'a, i furo _fuwo__ ra, Bitros na boro boobo gar mo kaŋ margu.


Tenu ke nɨrɨ me'tʉi' ka'pon amʉ' pɨ'; to' uya ɨtʉto' oton kon mɨrɨ pata epuru ton ena'. To' uya nɨrɨ ayari'po'pɨ'to' oton kon mɨrɨ tʉusenupato' kon iwʉ' tau'ne. 	 Araŋ ma haggoy da borey, zama i g'araŋ nooyandi marga ciiti borey se, i diina marga fuwey ra mo i g'araŋ barzu.


Mɨrɨ si ɨutɨ tau me'tʉi', uta're'tɨn pɨ' to' uya ɨrepato' kon ike pɨ', apʉne pʉra tʉrawaso kʉrɨ rɨ tepe'pʉ warinpanin. Ɨutɨ kaisa rɨ ke'kwɨrɨ'pɨ'tʉu. 	 Araŋ ma goro windo din ra, ka ŋwa ka haŋ wo kaŋ go i se, zama goy-teeri ga hima ka du nga banando. Araŋ ma si zumbu windi-windi.


Ɨnʉ' uya rɨ ta'kwarʉkai' ayarɨ ta'kɨrɨ a'tai 1 mayirʉ, enta 2 mayirʉ e'to' airɨ. 	 Boro kulu kaŋ ga ni tilasandi mo ni ma koy kilometar fo, ma koy a banda hala ihinka.


Asakɨrɨ'nan kon a'pɨ'pʉnon itensi ton esi'pʉ pu'kena' pe itekare ekamanin nan. 	 Bora din gonda ize wandiyo taaci kaŋ yaŋ ga annabitaray te.


Ta'pʉ iya wapiya, “Use'man nɨto' ike mɨrɨ awonsi'kɨ tʉtʉsen, ipo'tɨ pe tʉtʉsen mɨrɨ awonsi'kɨ makoi ku'sa' epe'pʉ pe tʉtʉsen i'se pʉra ɨwesi'pʉ, pori' pe pʉra ɨwesi'pʉ ipɨ',” ta'pʉ iya (main uya rɨ iye'ku'to' pe tasa' e'tane). 	 A jin ka ne: «ni si ba sargayey da nooyaŋey da sargay summaarey kaŋ yaŋ i ga ton, da zunubi se sargayey, ni si maa i kaani mo» (wo kaŋ i goono ga salle asariya lordey boŋ).


“Panton yai ayauro'kapɨ'sa' uya 'nokon, e'tane iweyu nʉye'an serɨ rupɨ main yai ayauro'kato' uya 'nokon weyu pen nɨ, e'tane sa'man yai pʉra rɨ ukʉipʉnʉ ekamato' uya oton ɨpɨ'nokon. 	 Ay na sanney din ci araŋ se da misayaŋ. Saaya go kaa kaŋ ay si ye ka salaŋ araŋ se da misayaŋ koyne, amma ay ga Baaba baaro ci araŋ se taray kwaaray.


Mɨrɨ kasa rɨ iya'kɨrɨ kurusu' pona ipokapɨ'sa' kon uya isapema'pʉ. 	 Yaadin no komkoy kaŋ i kanji a banda mo soobay k'a jance da sanney wo dumi yaŋ.


“Si'tuyai' ɨmɨrɨ'nokon serɨ itekare, Papa e'to' esa' wannɨ pe ekama'pʉ uya ipana ya' ton uya uyento' oton pen serɨ enta'. 	 Sohõ mo guna, ay ga bay kaŋ araŋ kulu si ye ka di ay moyduma koyne, araŋ kaŋ yaŋ game ra ay gana ka Irikoy koytara waazu.


Mɨrɨ kasa rɨken pen, e'tane epori'ma'nokon nɨ nɨrɨ ekota'ma'nokon yau, apʉne pʉra i'tu'nokon ekota'man nɨto' uya sa'man awɨrɨ iku'to' enpa'ka; 	 Manti woodin hinne mo no bo, amma iri ga farhã mo kankami ra, zama iri ga bay kaŋ kankami no ga kookari hay.


E'ne' moronkato' pe iya iku'kɨ mɨrɨ awonsi'kɨ isewankamato' pe, eke pe iyesi'pʉ mɨrɨ awonsi'kɨ wakʉ pe iyesi'pʉ kasa. Tewan yau mɨ pe iye'kupʉ'pʉ, ‘Moro ereutasa' kwin pe; itaan'pʉ ima'tasa' rʉ'pʉ pe esi pen, tʉuta'kwarʉkai' ukaranto' oton pen,’ ta iya. 	 Misa kaŋ a na nga boŋ beerandi nd'a kulu, ka goray kaano te, yaadin mo no i m'a no gurzugay da seew. Zama a goono ga ne nga bina ra: ‹Ay goono ga goro wayboro bonkooni goray! Ay manti goboro mo, ay si di seew mo hal abada.›


I'nairon itekare poro pʉra to' esi ensa' uya a'tai, tu'kan kon koro'tau Pi'ta pɨ' ta'pʉ uya, “Esuwerʉ pon pe ɨwesi, e'tane rɨ Esuwerʉ pon pen kasa ɨuko'mamʉ, Esuwerʉ pon kasa pʉra. Ɨ'rɨ kasa ken si Esuwerʉ amʉ' pen a'kwarʉka auya Esuwerʉ amʉ' eseru yau to' utɨto' pe? 	 Amma waato kaŋ ay di i siino ga dira nda mate kaŋ ga saba Baaru Hanna cimo boŋ, kala ikulu jine ay ne Kefas se: «Nin kaŋ ga ti Yahudance, ni goono ga goro danga dumi cindey boro cine, manti danga Yahudance cine. Ifo se no ni goono ga dumi cindey tilasandi i ma goro danga Yahudancey cine?


“Mɨrɨ ton a'tai'ne utɨ a'tai, use'mato' tʉrawasomanin nan epuru ton eke ton kuru uya uyenno'sa' pɨ' tʉmeruntɨrʉ ke utɨto' pe uku'sa' utɨ koro'tau Tamaskas pata e'ma tau. 	 Woodin fonda ra no, ay go ga dira ka koy Damaskos da dabari da fondo kaŋ ay du alfaga beerey do.


Parau uya tʉkau iyeri'pɨ'sa' kon nonka'pʉ, mɨrɨ awonsi'kɨ eri'nɨto' uya mɨrɨ awonsi'kɨ orʉ iyeri'pɨ'sa' kon pata'se' uya tʉna'si'pʉ ton nonka'pʉ, mɨrɨpan kon eseru utaimenka'pʉ to' kaisa rɨ to' nʉkupʉ'pʉ pɨkɨrɨ. 	 Teeku na buukoy kaŋ go nga ra no, buuyaŋ da Alaahara mo na buukoy kaŋ yaŋ go i ra no. I ciiti i se i goyey boŋ.


“Mɨrɨ a'tai ta iya mɨrɨ, tʉkamisi winon kon pɨ', ‘Atamatɨ' upiyapai, ɨmɨrɨ'nokon Papa nʉpa'nʉkʉ'san! Entantɨ' apo' ya', Papa nʉkoneka'pʉ makoi mɨrɨ awonsi'kɨ itinserʉʉi ton iwano' pe! 	 Gaa no a ga ne nga kambe wow haray waney se: ‹Wa fay d'ay, araŋ laalantey, ka koy furo danji kaŋ ga duumi ra, kaŋ i soola Iblisi nda nga malaykey se.


mɨrɨpan kon epa'kato' oton tʉuruwasii kon apai: kamoro wakʉ ku'nin nʉ'san e'mʉ'sa'kato' oton tʉuko'manto' kon pe, mɨrɨ awonsi'kɨ kamoro ɨri ku'nin nʉ'san e'mʉ'sa'kato' oton teno'mato' kon ya'. 	 I ga fatta mo. Borey kaŋ yaŋ te ihanno ga tun fundi se. Borey kaŋ yaŋ te ilaalo mo ga tun ciiti se.


mɨrɨ a'tai, Esuwerʉ amʉ' uyee'pʉ iwoi. Ta'pʉ to' uya ipɨ', “Ɨ'rɨ pʉ'kʉ pona ina ko'manʉkʉ auya usenuminkan pɨ'? Kʉrai pe ɨwesi a'tai, wakʉ pe ina pɨ' ɨsekamakɨ,” ta'pʉ to' uya. 	 Yahudancey mo n'a windi ka ne a se: «Kala waatifo no ni g'iri kaa baaru? Da ni ya Almasihu no, ma ci iri se taray kwaaray.»


E'tane ɨ'rɨ rɨ eposa' uya pʉra iyesi iwɨto' iwenai, mɨrɨ awonsi'kɨ a'sito' pariki'si ta', mɨrɨ awonsi'kɨ main tʉusenupato' kon pɨ' rɨ nin to' uya eseru'tɨ. 	 A binde, ay du ka maa i goono g'a kalima ngey asariya* sanni boŋ, amma i mana kande kalima nda hay fo kaŋ to buuyaŋ, wala baa sisiri hawyaŋ.


Mɨrɨ ye' pe ɨtonpa kon amʉ' esi'pʉ. E'tane si ɨkorʉkasa' kon, wakʉ pe ɨkonekasa' kon Papa iwano' pe, Papa pokon pe iyekonekasa' pe ipokena' pe, Itepuru Sises Kʉrai ese' yau, Papa, itese' pɨ' e'nɨto' A'kwarʉ ke. 	 Yaadin gaa boro kulu ma si dond'a, amma araŋ m'a gaakasinay da hindoonay kaŋ ga kand'a baani kal ay do, zama ay go g'a hangan, nga nda nya-izey.


To' uya tʉweyu kon koneka'pʉ tʉron nɨ wʉi a'tai kanan etato' pe tʉuya'nokon, mɨrɨpan kon uyee'pʉ tu'ke parɨ Paarʉ pata'se' ya'. Awanakʉi' si'kɨrɨ iko'mamʉ pona rɨ, Papa e'to' esa' wannɨ pe enpoika pɨ' iyesi'pʉ to' pana ya', ɨ'rɨ tukai' mɨrɨ ya' ewon nɨto' esi tukai' nɨrɨ. Main, Mosi' winon apai mɨrɨ awonsi'kɨ tʉron kon nɨ pu'kena' ton eseru apai'ne rɨ to' uya Sises apurɨto' pe ikupʉ i'se iyesi'pʉ. 	 Waato kaŋ hano kaŋ i kosu a se to, boro boobo kaa a do, nango kaŋ a go da goray. A goono g'i fahamandi ka Irikoy koytara baaro seeda i se, a goono g'i candi Yesu ciine boŋ Musa Tawreto ra, da Annabey Tirey ra mo, za susubay kala wiciri kambo.


“Koneriyas, Roman amʉ' soisaai epuru uya ina enno'sa' man,” ta'pʉ to' uya ipɨ'. “Ipokena' pe te'sen mɨrɨ awonsi'kɨ tɨwɨrɨ rɨ Papa eseru poro ɨko'mamʉ i'se te'sen; Esuwerʉ amʉ' uya nɨrɨ wakʉ kʉrɨ rɨ tato' ipɨ'. Papa inserʉʉi uya auro'ka'pʉ ɨuye'to' pe itiwʉ' ta' auro'kato' auya etato' pe iya,” ta'pʉ to' uya. 	 I ne a se: «Korniliyos, kaŋ ga ti soojey jine funa, boro adili no kaŋ ga humburu Irikoy, i g'a seeda mo Yahudancey dumi kulu do. Malayka hanante fo ci a se ka ne a ma ni ce nga kwaara, a ma du ka maa ni sanney.»


Pori' pe kuru kʉrɨ rɨ imenu ennin pe na'ne' esi mɨrɨ, mɨrɨ awonsi'kɨ kamoro nɨrɨ serɨ te'ku'ton ekamanin main etanin nan mɨrɨ awonsi'kɨ anʉnnin nan serɨ kareta yau iye'menukasa' na'ne', apʉne pʉra a'ko pe iye'ku'to' weyu esi pɨ'. 	 Albarkante no boro kaŋ goono ga caw, da borey kaŋ yaŋ goono ga maa annabitaray sanney wo, kaŋ yaŋ goono ga haggoy da haŋ kaŋ i hantum a ra mo, zama alwaato maan.


Kʉrai iwano' pe ɨwesi kon yau, Epʉra'an payan ton pe ɨwesi kon mɨrɨ, mɨrɨ yau usauro'nɨsa' rʉ'pʉ epoton kon pe. 	 Amma d'araŋ ya Almasihu wane yaŋ no, kulu araŋ ya Ibrahim bandayaŋ no, da tubukoyaŋ mo, mate kaŋ alkawlo ci.


E'tane ekama uya ɨpɨ'nokon; ɨri pe ɨku'nin nʉ'pʉ pɨ' kɨse'mai. Ɨnʉ' uya rɨ ɨwɨnɨ yau enwo'ne' winon ɨye'peta pɨ', iratoi rʉ'pʉ rɨ marɨ ira'tɨkɨ iwinɨkʉi'. 	 Amma ay ga ne araŋ se: wa si kay ka yanje nda boro laalo. Amma boro kulu kaŋ na ni saŋ ni kambe ŋwaari garba gaa, m'afa mo bare a se.


Apʉne si entɨ', ɨiwʉ' kon e'nonkasa' ɨyena'nokon yawon pʉra. Ekama uya ɨpɨ'nokon, uyento' auya'nokon oton pen nɨ kanan serɨ enta', ‘Pori' pe rɨ kʉrɨ rɨ nʉye'ai'ne' Itepuru ese' yau esi,’ ta auya'nokon pʉ'kʉ pona,” ta'pʉ Sises uya. 	 Wa guna, i n'araŋ fuwo naŋ araŋ se kurmu! Ay ga ne araŋ se mo: araŋ si di ay, kal alwaati kaŋ araŋ ga ne: ‹Albarkante no nga kaŋ goono ga kaa Rabbi maa ra.› »


Mɨrɨ awonsi'kɨ iya'kɨrɨ te'san kanan tʉ'ka uya mɨrɨ, so'si ton uya i'tuto' pe urɨ esi ka'pon amʉ' ewan mɨrɨ awonsi'kɨ to' usenuminkato' i'tunin, mɨrɨ awonsi'kɨ akaisarɨ'nokon ɨye'ma uya 'nokon mɨrɨ ɨnkupʉ'pʉ kon pɨkɨrɨ rɨ. 	 Ay g'a izey kar mo da buuyaŋ. Almasihu margey kulu ga bay mo kaŋ ay no ga _borey__ miiley d'_i__ biney guna. Koyne, ay g'araŋ boro kulu bana nga goyo boŋ.


Itepoi Itɨ'pʉ Weyu Rʉ'pʉ e'ma ta' ekonekan nɨto' pe iyesi'pʉ, pʉre'po'si e'to' a'tai rɨ, “Pʉse rɨ si kin, ɨiwano' kon,” ta'pʉ Paire' uya Esuwerʉ amʉ' pɨ'. 	 Paska bato soolayaŋ zaaro hane no, sanda zaari bindi cine no. Bilatos ne Yahudancey se: «Wa guna araŋ bonkoono!»


“Ɨmɨrɨ'nokon mɨrɨ awonsi'kɨ tanporo rɨ Esuwerʉ amʉ' uya i'tu i'se esi i'napai rɨ kuru iyesi tukai': Pʉse rɨ si Sises ɨnwɨnɨ'pʉ kon ku'sa' Papa uya man Itepuru pe mɨrɨ awonsi'kɨ Kʉrai pe,” ta'pʉ Pi'ta uya. 	 Wa naŋ Israyla dumo kulu ma bay kaŋ daahir Yesu wo kaŋ araŋ kanji din, nga no Irikoy ciya Koy da Almasihu.»


“Mɨrɨ pɨ' ita'kwarʉka'pʉ ipan pe, ‘Warai yau ken si, Ʉrasaras enno'kɨ ukʉipʉnʉ iwʉ' ta' 	 Kala bora din ne: ‹Ay ga ni ŋwaaray, baaba, m'a donton ay baabo kwaara,


Mɨrɨ tʉpo, uyenu tʉrʉ'pʉ uya, mʉra'ta uta'kokasa' Epʉn po ene'pʉ uya urau. Mɨrɨ a'tai, wapiya uneta'pʉ wai, tʉronpi' warai maimu uya uyauro'ka'pʉ, “Enu'kɨ serɨ ya', mɨrɨ awonsi'kɨ ɨpɨ' enpoikato' pe uya te'ku'sen ton serɨ tʉpo,” tukai'. 	 Hayey din banda ay guna, kal ay di me fitante fo beena ra. Jinda kaŋ ay jin ka maa, sanda hilli hẽeni wane cine, goono ga salaŋ ay se ka ne: «Ma kaaru ka kaa neewo, ya ni cabe hayey kaŋ yaŋ tilas i ga aniya ka te hayey din banda.»


Mɨrɨpan pirikʉ iya: “To' makooi mɨrɨ awonsi'kɨ main uya tato' awɨrɨ pʉra to' nʉkupʉnʉ kupʉ uya pen uyenu yau,” ta iya. 	 «I zunubey d'i taaley mo, ay si ye ka fongu i gaa koyne baa kayna!»


Serɨ e'ku'sa' a'tai, tʉron kon e'ne' ton uyee'pʉ ipiya', mɨrɨpan kon usepi'tɨpɨtʉ'pʉ. 	 Waato kaŋ woodin te mo, gungo ra boro cindey kulu kaŋ yaŋ sinda baani goono ga kaa, i du baani mo.


E'tane pʉra rɨ, Papa uya pu'kena' amʉ' auro'kasa' rʉ'pʉ pena rɨ awɨrɨ serɨ e'kupʉ'pʉ, pʉse rɨ Kʉrai ekota'mato' oton tawon. 	 Amma hayey kaŋ yaŋ Irikoy jin k'i baaru ci annabey kulu meyey ra, ka ne nga Almasihu ga maa taabi, yaadin mo no ka te.


Tanporo ikupʉ auya pokena' iku'kɨ Sinas, raya pe te'sen mɨrɨ awonsi'kɨ A'poros pika'tɨnin pe to' utɨ koro'tau mɨrɨ awonsi'kɨ menei' tanporo i'se kuru te'to' kon eposa' to' uya. 	 Ma ni hina kulu te ka Zenas kaŋ ga ti ciitikwa, da Abolos gaakasinay da hindoonay hal i ma si jaŋ hay kulu.


Sises pokon pe kanan tamʉrasa' kon a'tai, to' uya ekama'po'pʉ, “Ina epuru, serɨ a'tai pe' urɨ'nokon Esuwerʉ amʉ' e'to' itesa' pe na'po auya serɨ?” ta'pʉ to' uya. 	 Waato kaŋ borey din margu care banda mo, i na Yesu hã ka ne: «Rabbi, sohõ no ni ga koytara ye Israyla* kambe ra?»


Epʉra'an anʉnsa' pe iyesi yau ipokena' pe inkuu'pʉ winɨ, itapurɨto' ipɨ' esi mɨrɨ—e'tane Papa rau pen. 	 Zama nda goyey do no Ibrahim ciya adilante, doŋ a gonda fooma hari, amma manti Irikoy jine.


Sises uya panton ke to' auro'ka'pʉ to' enupanin pe, “Tapiyara ka'pon esi'pʉ, eke imainarʉ. 	 Kal a na misa fo salaŋ i se ka ne: «Arzakante fo laabu na albarka boobo hay.


Papa so'sii, Koren pon enakan, kamoro Kʉrai Sises winɨ iyekonekasa' kon wakʉ pe te'ton kon pe, kamoro mɨ awɨrɨ na'ne' nan amʉtʉ pe esii'ma Sises Kʉrai, uyepuru kon esakʉ pɨ' na'ne' nan, to' epuru mɨrɨ awonsi'kɨ uyepuru kon nɨ nɨrɨ: 	 Sohõ ay g'araŋ saabu kaŋ araŋ fongu nd'ay hay kulu ra. Araŋ go ga dondonandiyaŋey yaari mo, mate kaŋ cine ay n'i ci araŋ se.


Papa uya tanporo ɨmɨrɨ'nokon i'se e'to' ekama mɨrɨ Kʉrai Sises usi'nʉnkato' ike ke. 	 Zama Irikoy no ga ti ay seeda mate kaŋ ay go ga faaji araŋ kulu se, da Almasihu Yesu bine bakarawo.


Pu'pʉra kuru rɨ pe' ɨwesi kon? Papa A'kwarʉ a'kɨrɨ ɨye'sara'tɨ kon tʉpo, serɨ pe i'se ɨwe'to' kon pe' eporo i'se ɨwesi kon ka'pon nʉkupʉnʉ winɨ? 	 Day araŋ sinda carmay baa kayna no, hal araŋ kaŋ sintin Biya ra, sohõ araŋ goono ga ceeci araŋ ma koy jina ka toonandi araŋ boŋ gaabi ra no?


Mɨrɨ a'tai nin si Aisaya uya ta mɨrɨ enari'mʉra esii'ma, “Kamoro uwarinpanin nan pen nɨ uya uyeporo'pʉ; kamoro nai yau nai tawon nan pen nɨ ena' usenpoika'pʉ,” ta. 	 Isaya mo du bine-gaabi gumo ka ne: «Borey kaŋ yaŋ mana ay ceeci no du ay, Ay bangay mo borey kaŋ yaŋ man'ay hã se.»


10 kaisaron kon uya asa'ron kon tʉtonpa kon maimu etasa' a'tai, to' usakorota'pʉ. 	 Waato kaŋ boro wayo maa sanney din, i dukur nya ize hinka din se.


“Serɨ ton pɨ' usaurokʉ mɨrɨ ɨpiyau'nokon esi koro'tau. 	 Ay na sanney wo salaŋ araŋ se za ay go araŋ do.


Iweyu e'sepoka'sa' a'tai, Sises mɨrɨ awonsi'kɨ ipoitorʉ ton enapɨtʉ'pʉ tʉteire' kon po tepʉrʉ piyau. 	 Waato kaŋ saaya to, a goro, nga nda diyey.


Kerasin amʉ' nono pona to' utɨ'pʉ, parau ku'pɨri ratoi pon kon. 	 I kaa teeko se ya-haray kambo gaa, Gadarancey laabo ra.


Tʉron nɨ a'tai to' piyau tesi koro'tau, to' auro'ka'pʉ iya, “Surusiran apai kʉtɨtʉu, e'tane ukʉipʉnʉ usauro'sa' rʉ'pʉ ipɨ' enupɨkɨrɨ me'tʉi' usaurokʉ rɨ metata'tʉine'nokon ipɨ'. 	 Waato kaŋ i goono ga margu care banda, Yesu n'i lordi ka ne i ma si fun Urusalima*, amma i ma Baabo alkawlo batu, «wo kaŋ araŋ maa ay do.


mɨrɨpan kon uya tikʉ ke te'sen e'mepɨtʉ'pʉ aro', kʉron pe, mɨrɨpan ke to' uya arʉko'tɨ'pʉ. To' uya iyɨɨi'tɨ'pʉ itenwo'netʉ winon itemiyatʉ ya', mɨrɨpan kon e'sekunkapɨtʉ'pʉ irau, mɨrɨ awonsi'kɨ to' uya isapema'pʉ. “Miyarɨ, Esuwerʉ amʉ' kin!” ta'pʉ to' uya Sises pɨ'. 	 I na karji boŋtobay handam ka dake a boŋo boŋ. I na kwaari fo mo daŋ a kambe ŋwaaro ra. I sombu a jine k'a hahaara ka ne: «Fofo, Yahudancey bonkoono!»


Serɨ awonsi'kɨ, 5 kaisaron kon ka'pon amʉ' e'to' oton ɨsitonpa pe usewa'noman pɨ'; osorʉwawon kon asa'ron kon ewa'noma pɨ', asa'ron kon osorʉwawon kon ewa'noma pɨ' nɨrɨ. 	 Zama ne ka koy jina boro gu ga bara windi fo ra kaŋ yaŋ ga fay da care. Ihinza ga gaaba nda ihinka, ihinka mo ga gaaba nda ihinza.


Sises uya imaimu eikʉ'pʉ, “Pi' e' o'no ɨyene'pʉ uya tasa' uya ɨpɨ' pɨ' rɨ pe' uyapurɨ auya? Mɨrɨ entaino kuru ento' auya oton mɨrɨ. 	 Yesu tu a se ka ne: «Zama ay ci ni se ka ne ay di nin jeejay nyaŋo cire se no ni go ga cimandi, wala? Ni ga di hariyaŋ kaŋ ga bisa woodin yaŋ beeray.»


Itau te'to' kon ɨutɨ nɨmɨ'pʉ to' uya, asaurokʉi'ma tʉtonpa kon amʉ' pokon pe. “Pʉse rɨ uya ɨri rɨ tʉwɨto' mɨrɨ awonsi'kɨ ta'sito' iwenai ku'sa' pʉra rɨ iyesi,” ta'pʉ to' uya. 	 Waato kaŋ i fatta, i goono ga salaŋ care se ka ne: «Boro wo mana hay fo te kaŋ to buuyaŋ wala baa hawyaŋ.»


“Ɨ'rɨ pe iyesi pɨ' aiko rʉ'kwɨ rɨ paranka punu'pɨ ɨnenpai ɨwesi ɨtonpa enu yawon, eke rɨ paranka e'tane ɨyenu yau? 	 Ifo se no ni ga sub'izo kaŋ go ni nya-izo mwa ra guna, amma ni baa si nda bundo kaŋ go ni bumbo din mwa ra?


Wakʉ pe pe' iyesi, utonpa ton, ka'pon e'kupʉ yau apurɨto' esa' pe e'tane ɨ'rɨ rɨ kupʉi'ma pʉra? Mɨrɨ warai pe' apurɨto' uya ipika'tɨ? 	 Ay nya-izey, da boro fo ne nga gonda cimbeeri amma a sinda a goyey, ifo no a ga hanse bora se? Cimbeero wo ga hin k'a faaba no?


Mɨrɨ awonsi'kɨ Papa apurɨpɨtʉ'pʉ to' uya urɨ uriya'. 	 I goono ga Irikoy beerandi mo ay sabbay se.


Tenku'ne iko'mansa' rʉ'pʉ nepʉ'pʉ to' uya Pari'si amʉ' piya'. 	 I kond'a Farisi fonda borey do, bora kaŋ ga ti danaw doŋ.


mɨrɨ awonsi'kɨ awanakʉi', ‘Serɨ pe tuna pokon pe a'setun pe pata esi mɨrɨ, apʉne pʉra isuweyu pe ka' esi mɨrɨ awonsi'kɨ ewarupɨ pe,’ ta auya'nokon. Ka' winɨ rɨ ɨ'rɨ rɨ enpoikanin pe ɨwesi kon, e'tane si pata weyu i'tuto' ipɨ' enpoika auya'nokon pʉra iyesi. 	 Susubay mo araŋ ga ne: ‹Hunkuna beena ga hirri, zama a ga ciray-ciray, a ga ziibi.› To. Araŋ ga hin ka beena baaru fayanka, amma araŋ si hin ka alwaatey alaamey fayanka.


E'tane, “Saarʉ piya' enta. Anʉnsa' uya man uyapiyo' pe, uyekareei pɨ' Esuwerʉ amʉ' pen, to' epuru ton, mɨrɨ awonsi'kɨ Esuwerʉ amʉ' auro'kato' pe iya. 	 Amma Rabbi ne a se: «Koy ni koyyaŋ. Boro wo ya goy jinay suubanante no ay se, a m'ay maa sambu dumi cindey da bonkooney da Israyla izey jine.


“Amakooi kon apai era'tɨtɨ', apʉne pʉra Papa e'to' esa' wannɨ pe a'ko pe man,” ta'pʉ iya. 	 ka ne: «Araŋ ma tuubi, zama beene* koytara maan.


Tʉusi'tui' ɨko'mantɨ' tʉusewankamai' pʉra tanporon kon ka'pon amʉ' pokon pe mɨrɨ awonsi'kɨ wakʉ pe te'san pe; wakʉ pe te'san pe pʉra esii'ma, ɨnʉ' yan uya Itepuru ene pʉra iyesi. 	 Wa himma daŋ ka laakal kanay goray ceeci araŋ da boro kulu game ra. Wa hananyaŋ mo ceeci da himma kaŋ boro kulu si di Irikoy da bora sind'a.


“Ɨ'rɨ pe ken si Esuwerʉ amʉ' kin tato' kupʉ uya?” ta'pʉ Paire' uya to' pɨ'. 	 Bilatos ye ka tu ka ne i se koyne: «Day, ifo no ay ga te da boro kaŋ se araŋ ga ne Yahudancey bonkoono?»


Eke soisa amʉ' epuru pe te'sen iye'soto'kasa' rʉ'pʉ Sises rau uya Sises ukɨ'pɨ'nʉmʉ eta'pʉ, iyerikʉ rɨ ene'pʉ, mɨrɨpan uya, “I'napai rɨ kuru rɨ ka'si, pʉse rɨ esi'pʉ mɨrɨ wa Papa Mumu pe!” ta'pʉ. 	 Waato kaŋ sooje jine funa kaŋ goono ga kay Yesu jine di mate kaŋ Yesu na nga fundo taŋ d'a, a ne: «Haciika, boro wo Irikoy Ize no.»


Apʉne pʉra ka'pon amʉ' eseru maimenkayatʉi'ne' kasa rɨ marɨ ɨyeseru kon aimenka mɨrɨ. I'tuto' auya'nokon yai pe rɨ ɨnkupʉ'pʉ yai rɨ ɨyena'nokon i'tu mɨrɨ. 	 Zama sanda mate kaŋ cine araŋ ga ciiti nd'a, a dumi no i ga ciiti nd'a araŋ se. Neesijo kaŋ araŋ ga neesi nd'a din, nga no i ga neesi nd'a araŋ se.


Sises eparankanin nʉ'pʉ, Isutas uya si ensa' esi'pʉ mɨrɨ, to' uya ikonekasa' Sises uma'tato' pe, ipan pe rɨ ipokoita'pʉ Sises eparankasa' tʉuya pɨ', mɨrɨpan uya 30 kaisaron sirʉpa pun na'po'pʉ use'man nɨto' tʉrawasomanin nan epuru ton mɨrɨ awonsi'kɨ Esuwerʉ amʉ' epuru ton ena'. 	 Saaya kaŋ cine Yahuta kaŋ n'a nooyandi din di kaŋ i na wiyaŋ ciiti dumbu Yesu se, kal a ye ka ba ye, way, nga ma nzarfu noor'ize waranza yeti alfaga beerey da arkusey se.


Sises uya to' eikʉ'pʉ, “I'napairon ekama uya ɨpɨ'nokon; Ka'pon, Papa winon pun pɨ' auta're'tɨsa' kon pʉra iyesi yau, imʉnʉ rɨ ensisa' auya'nokon pʉra iyesi yau, uko'man nɨto' pʉra rɨ iyesi mɨrɨ ayau'nokon. 	 Yesu mo ne i se: «Haciika, haciika ay ga ci araŋ se: d'araŋ si Boro Izo gaahamo ŋwa k'a kuro haŋ, araŋ sinda fundi araŋ ra.


E'tane iweyu e'sepoto' oton warawo' temari'masen emo'kato' oton to' piyapai; mɨrɨ wʉi a'tai nin si, to' useruma mɨrɨ tenta'nai' pʉra. 	 Amma jirbiyaŋ ga kaa, kaŋ i ga arhiijo kaa i game ra. Waato din gaa no i ga mehaw, jirbey din ra.


Sises uya tenu tʉpɨtʉ'pʉ, mɨrɨpan uya ta'pʉ tʉpoitorʉ ton pɨ', “Sa'man pe kuru rɨ iyesi, imaminke' ton epa'ka poken pʉra Papa e'to' esa' wannɨ pe ya'!” ta'pʉ iya. 	 Yesu mo na nga windanta guna ka ne nga talibey se: «Da cat no ngey kaŋ gonda arzaka ma furo Irikoy koytara ra!»


Panapas esi'pʉ Isaan, Ma' tukai' tesa'sen arɨ i'se ta'kɨrɨ'nokon, 	 Barnaba mo ga ba nga ma konda Yohanna kaŋ se i ga ne Markos ngey banda.


e'tane serɨ non pon kon uya i'tuto' pe iyesi ikʉipʉnʉ i'nʉnka uya, mɨrɨpan uyapiyo'ma'pʉ iya rʉ'pʉ kupʉ uya iyawɨrɨ kuru. “Ɨsi'tɨ', utɨnpai'nokon,” ta'pʉ iya. 	 Amma zama ndunnya ma bay kaŋ ay ga ba Baaba, mate kaŋ Baaba n'ay no lordi, yaadin mo no ay goono ga te. Wa tun, iri ma fun ne.


Tʉron nɨ a'tai, Sises ɨpʉrema koro'tau, tʉpoitorʉ ton pokon pe rɨken, to' ekama'po'pʉ iya, “Ɨnʉ' pe rɨ esi tukai' anpisin ka'pon amʉ' nʉsauro'an?” ta'pʉ iya to' pɨ'. 	 Han fo kaŋ Yesu kamba ka te adduwa, a talibey go a banda. A n'i hã ka ne: «Borey marga goono ga ne ay ya may no?»


Ɨmɨrɨ'nokon iya'kwarʉ pʉnon ka'pon amʉ'! Kʉrɨ pe' iya'poi pɨ' ika'nin nʉ'pʉ uya rɨ marɨ pe' iyawon kapʉ pen? 	 Araŋ saamey! Nga kaŋ na banda te, manti nga no ka a ra hara mo te?


Kairau amʉ' u'tɨ'pʉ ikɨrɨsin koro'tau non pona, mɨrɨpan kon upana'panta'pʉ mɨnɨ' amʉ' pana'pano kasa. 	 Dullo ra mo doyaŋ fatta ka koy ndunnya boŋ. I n'i no dabari mo sanda mate kaŋ ndunnya daŋ gonda dabari.


Ɨnʉ' rɨ apurɨnin nɨ epa'taisimasa' rɨ epika'tɨ, e'tane ɨnʉ' rɨ kʉrɨ apurɨnin pen nɨ eno'ma rɨ. 	 Boro kaŋ cimandi, kaŋ se i na baptisma* te mo, a ga du faaba, amma boro kaŋ wangu ka cimandi, i g'a zeeri ciiti ra.


Mɨrɨ a'tai, Meri uya se kasa ta'pʉ: “Uyewan uya kuru Papa apurɨpɨtʉ. 	 Maryama mo ne: «Ay bina ga Rabbi beerandi,


Soisa amʉ' uya Pi'ta a'si tʉpo, to' uya arɨ'pʉ pariki'si ta', mɨrɨpan Era' uya asakɨrɨ'nan kon iyamu'kuru' ton asakɨrɨ'nan yawon kon soisa amʉ' apiyo'ma'pʉ erasuntɨ pɨ'. Era' esi'pʉ Pi'ta tenpa'kai' pariki'si tapai ɨnekama'popɨ'pai Esuwerʉ amʉ' pana airɨ, To' Epoi Itɨ'pʉ Weyu Rʉ'pʉ tʉpo. 	 Waato kaŋ a n'a di, a n'a daŋ kasu. A n'a daŋ sooje sata taaci kaŋ ikulu gonda sooje taaci-taaci kambe ra, i m'a batu. Hirodus gonda anniya nga ma Bitros kaa taray jama se Paska* banda.


“Pʉse rɨ Mosi' Esuwerʉ amʉ' newaruma'tɨ'pʉ, ‘Ɨnʉ' uya ɨku'sa' ina epuru pe, ina eseru aimenkanin pe?’ ta'pʉ ipɨ' rʉ'pʉ, kʉrɨ rɨ ennoko'pʉ Papa uya to' epuru pe, to' pika'tɨnin pe nɨrɨ, inserʉ winɨ isenpoikasa' rʉ'pʉ yu' yau. 	 Musa wo, kaŋ i wang'a ka ne a se: ‹May ka ni daŋ koy da ciitiko iri boŋ?›, nga no Irikoy donton koy da faabako Malayka kambe do kaŋ bangay a se gumbo ra.


‘E'tane pʉse rɨ ayakon enna'posa' pɨ', itano'masa' rʉ'pʉ pe iyesi pɨ', ima'tasa' kasa rɨ iko'mansa' pɨ' epori'man,’ ta'pʉ ikʉipʉnʉ uya ipɨ',” ta'pʉ iya. 	 Amma a ga hima iri ma farhã ka te bine kaani, zama ni nya izo bu, a ye ka funa. A daray, a ye ka margu.› »


Ainʉntɨ' ekuman nɨto' apai. Tanporo tʉron nɨ ton makoi amʉ' ka'pon nʉkupʉnʉ ton esi ipun yau pʉra, e'tane kʉrɨ tekumai' imakoitasa' na'ne' umakoitasa' mɨrɨ tʉpun tʉma'tanʉ'se. 	 I n'ay bina yeenandi, da araŋ waney mo. Araŋ ma boro woone yaŋ dumi beeray di.


To' Epoi Itɨ'pʉ Weyu Rʉ'pʉ, Esuwerʉ amʉ' nʉkupʉnʉ e'seporo esi'pʉ. 	 Paska* kaŋ ti Yahudancey bato maan.


Uyenu tʉrʉ'pʉ uya, aimu'nan kapuru' ene'pʉ uya urau. Mɨrɨ po ka'pon, Papa winon waraino ereutasa' ene'pʉ uya. Korʉ pun konekasa' aro' kʉron pe i'pai po mɨrɨ awonsi'kɨ iyɨkena' mariya, si'kʉrʉ tato' itenau. 	 Ay guna kal ay di buru kwaaray fo. Buro din boŋ mo ay di boro fo goono ga goro kaŋ ga hima boro ize. A boŋo gaa mo a gonda wura koytaray fuula, candi kaŋ ga kaan go mo a kambe ra.


Soisa amʉ' e'kupʉ'pʉ a'sisa' kon wɨnɨ pɨ' tʉupɨnʉnse to' apʉrʉmʉ namai', 	 Soojey binde ne ngey ma kas'izey kulu wi, zama i ma si du ka zi ka yana.


“Kʉrɨ nin ka'pon umaimu eta pɨ' na'ne' e'tane, ikupʉ iya pʉra na'ne', iteseru aimenka uya pen nɨ, apʉne pʉra pata eseru aimenkai' uye'sa' pen, e'tane ipika'tɨi'. 	 Boro kulu kaŋ maa ay sanney, d'a s'i gana mo, ay s'a ciiti, zama ay mana kaa ndunnya ciitiyaŋ se, amma zama ay ma ndunnya faaba.


“Utɨyai' si uyenno'nin nʉ'pʉ piya', e'tane ɨnʉ' uya uyekama'po pʉra man, ‘Nai ya' ɨutɨ?’ tukai'. 	 Amma sohõ ay goono ga ye _Irikoy__ kaŋ n'ay donton do koyne. Araŋ boro kulu s'ay hã nango kaŋ ay go ga koy mo.


Apʉne pʉra ka'pon pe ɨpiyau'nokon e'tane pʉra rɨ, uya'kwarʉ yau rɨ ɨpiyau'nokon esi mɨrɨ, wakʉ pe ɨwesi kon pɨ' epori'mapɨ' nɨ pɨ' mɨrɨ awonsi'kɨ pana' pe kuru Kʉrai apurɨto' auya'nokon esi pɨ'. 	 Zama baa kaŋ ay si araŋ do noodin gaaham ra, ay go araŋ do Biya _Hanno__ ra. Ay goono ga farhã ka di mate kaŋ araŋ sasare ka kay care banda nda gaabi araŋ cimbeero do Almasihu ra.


tʉron kon imo'katɨ' apo' apai, to' pika'tɨ pe; tʉron kon pɨ' ɨusentu'mato' kon enpoikatɨ', enari'nʉn nɨ pokon pe tʉsumai'—ɨri iteseru ton ke to' na'sikʉ'pʉ to' pon ewaruma'tɨi'ma. 	 Afooyaŋ mo, araŋ m'i faaba k'i hamay ka kaa danjo ra. Afooyaŋ mo araŋ ma suuji kaŋ margu nda humburkumay cabe i se, araŋ ma wangu baa bankaaray kaŋ gaaham ziibandi.


Ɨnnɨ ipiyapai to' e'to' oton, apʉne pʉra e'ne' moronka iya pɨ', mɨrɨpan kon uya ta: “‘Ɨsɨ kusa! Ɨsɨ kusa, serɨ eke mɨrɨ awonsi'kɨ pana'pan pata Paperan! Inke pʉra rɨ ɨyekota'mato' e'seposa' man!’ tato' oton. 	 I goono ga kay nangu mooro a gurzuga humburkumay sabbay se ka ne: «Kaari! Kaari! Babila* birni beero, birni gaabikoono. Zama guuru folloŋ ra no ni ciito kaa.»


Nai kasa ɨtonpa pɨ', ‘Apʉne amuru simo'kai' ɨyenu apai,’ ta auya inke rɨ moro paranka e'tane ɨyenu yau? 	 Wala mate ni ga te ka ne ni nya-ize se: ‹Naŋ ya sub'izo wo kaa ni mwa ra,› a go mo bundu go ni bumbo mwa ra?


Mɨrɨ a'tai nin si, tʉron nɨ warawo' ya' iyemari'masa' yau nurɨne rɨ tʉtaan'pʉ esi koro'tau, tekumasen temari'masa' e'tane ta mɨrɨ ipɨ'. E'tane itaan'pʉ eri'sa' pe iyesi yau, iyemo'kasa' mɨrɨ main apai, mɨrɨpan esi tekumasen temari'masa' e'tane tato' ipɨ' pe pʉra, tʉron nɨ warawo' mari'ma tane iya rɨ. 	 Da waybora na alboro fo hiiji za kurnyo go baafuney ra, i ga ne a se zina-teeri. Amma da kurnyo bu, wando ga feeri asariya wo gaa, hala baa a na alboro fo hiiji, manti zina n'a te.


Ɨnʉ' rɨ Papa e'to' i'se ɨnku'pai na'ne' uya i'tuto' oton kɨnyenupayatʉi'ne' esi Papa winon pe mɨrɨ pe pʉra uiwano' pe rɨ tukai'. 	 Boro kulu kaŋ ga ba nga ma Irikoy miila te, bora ga bay hal ay dondonandiyaŋo ya Irikoy wane no wala ay bumbo wane no ay goono ga te.


Osorʉwau kapʉi tʉpo, kanau epotorʉ'pʉ yau parau po ina utɨ'pʉ iko'mansa' komi' weyu pe pata esi wenai. Arisantiriya winon pe kanau esi'pʉ. Kanau putu pɨ' Munui' Amʉ' Papa tato' ipɨ' pe yʉi ewa'pɨ'sa' ton esi'pʉ. 	 Handu hinza banda no iri tun Iskandariya hi fo ra, kaŋ jaw noodin gungo ra, kaŋ a seeda ga ti Tawey himandi.


“Mɨrɨ a'tai, iwankan uta'mo'ka'pʉ tanporo Isi' mɨrɨ awonsi'kɨ Kenan pata pona. Mɨrɨ a'tai, ka'pon amʉ' apʉ'kaa'pʉ iwan pɨ', utamokori kon amʉ' rɨ enta'nato' ipɨ' pʉra iyesi'pʉ, mɨrɨpan uya eke rɨ ewankamanin nee'pʉ. 	 Amma haray fo te Misira laabo da Kanaana laabo kulu ra, kaŋ te kankami bambata, hal iri kaayey mana du haŋ kaŋ ga ngey boŋ ŋwaayandi.


Iye'menukasa' na'ne' kasa: “Seko' i'nʉnkasa' uya, e'tane I'sa ewaruma'tɨsa' uya,” tukai'. 	 Mate kaŋ i n'a hantum ka ne: «Ay ba Yakuba, amma ay konna Isuwa.»


“Iye'to' pe kuru ei'sa' auya man,” tukai' Sises uya eikʉ'pʉ. “Serɨ si iku'kɨ, mɨrɨ a'tai ɨuko'mamʉ rɨ tɨwɨrɨ rɨ,” ta'pʉ iya. 	 Yesu binde ne a se: «Ni tuyaŋo saba. Ni ma te yaadin, ni ga funa.»


E'tane ekama uya ɨpɨ'nokon; ɨnʉ' uya rɨ uri'san ensa' a'tai ekumai' pe, iyekumaka'sa' rɨ mɨrɨ uri'san a'kɨrɨ tewan yau. 	 Amma ay ga ne araŋ se: boro kulu kaŋ na wayboro guna hal a n'a miila, a n'a zina nga bina ra nooya.


Anpisin uya Paarʉ maimu eta'pʉ mɨrɨ ta iya pʉ'kʉ pona rɨ. Mɨrɨ a'tai, to' ukɨ'pɨ'nʉnpɨtʉ'pʉ, “Iwɨka'tɨ' kuru rɨ! Iko'manto' pʉra rɨ iyesi mɨrɨ!” ta'pʉ to' uya. 	 Jama hangan Bulos se kal a na sanno din ci, gaa no i na ngey jinde sambu ka ne: «Ni ma boro wo dumi kaa ndunnya ra, zama a si hima a ma funa!»


Sises uya ta'pʉ to' pɨ', “Pʉreti mɨrɨ awonsi'kɨ moro' amʉ' ine'tɨ' uyena',” ta'pʉ iya. 	 Yesu ne: «Wa kand'ey ay do neewo.»


Mɨrɨ a'tai rɨ, a'sinin uya to' arɨ'pʉ to' ari'po'pɨtʉ'pʉ pata'pʉ korʉkase'na. Inke pʉra rɨ mɨrɨ tʉpo, Paarʉ mɨrɨ awonsi'kɨ Sairas uya kʉrɨ rɨ mɨrɨ awonsi'kɨ itiwʉ' tawon kon pa'taisima'pʉ. 	 Cino saaya din ra, a n'i sambu k'i biyey nyum. Sahãadin-sahãadin, i te nga nda nga almayaaley kulu se baptisma.


mɨrɨ yau korʉ pun konekasa' use'man nɨto' apon a'po'nan kɨrɨi'nʉnpato' ipo, mɨrɨ awonsi'kɨ korʉ ke ipi'pɨ'tɨsa' ekonekan nɨsa' en. Serɨ yau kanan korʉ pun konekasa' samaku pe yau “mana” tato' to' yu pe iye'sa' rʉ'pʉ esi'pʉ, Eran yʉʉi iyenpʉrʉkʉtasa' rʉ'pʉ, mɨrɨ awonsi'kɨ tɨ' amʉ' ekonekan nɨto' apon ton. 	 A ra gonda wura feema, dugu tonyaŋ wano, da sappa daŋyaŋ sundurko kaŋ i daabu nangu kulu nda wura. Woodin ra wura kusu go no kaŋ ra gonda Manna*, Haruna* goobo go no kaŋ zay ka zaada, sappa walhẽy mo go no.


To' ukɨ'pɨ'nʉnpɨ'kaa'pʉ kanan, “Areruya! Iyepo'tɨ kɨrɨsin ekainʉmʉ inke rɨ,” tukai'. 	 I ye ka ci koyne ka ne: «Alleluya! A dullo mo ga ciciri beene hal abada abadin!»


Mɨrɨ awonsi'kɨ a'pai rɨ kʉsesakʉi, apʉne pʉra tikin nɨ rɨ a'pai i'po' aimu'naka auya pʉra iyesi mɨrɨ awonsi'kɨ i'kʉrʉntanʉkʉ auya pʉra rɨ iyesi. 	 Ni ma si ze mo da ni boŋ, zama ni si hin ka baa ni gaa-hamni ize fo ye ibi wala ikwaaray.


Ɨ'rɨ pe tanporo rɨ pori' pe ɨwe'to' kon enasa' nai? Mɨrɨ rɨ ekama uya, mɨrɨ ku'sa' auya'nokon pe iyesi yau, ɨyenu kon nɨ mʉmo'katʉi'no uyena' itʉrʉ kon pa. 	 Man gaa albarka din kaŋ go araŋ se doŋ? Zama ay goono g'araŋ seeda, d'a hin ka te, doŋ araŋ n'araŋ moy dagu k'ay no nd'ey.


Patawon amʉ' uya wakʉ pe kuru ina ereutanʉkʉ'pʉ. Apo' po'tɨ'pʉ to' uya, mɨrɨpan kon uya ina kɨ'ma'pʉ a'nose'na, apʉne pʉra tuna pe, ikomi' pe nɨrɨ pata esi pɨ'. 	 Noodin borey mo n'iri cabe gomni, hala gomni kulu dumi. Zama i na danji funsu k'iri kulu kubayni, zama beene hari goono ga kaŋ, yeeni mo go no.


E'tane Mata usewankamato' esi'pʉ tanporon tʉnkupʉnʉ pɨ'. Iyee'pʉ Sises piya' ekama'pose, “Uyepuru, upɨ' pe' ɨusentu'ma pʉra rɨ iyesi, uyakon uya unɨnsa' pɨ' tikin sarɨ e'tʉrawasomato' pe? ‘Ipika'tɨta!’ ka'kɨ ipɨ',” ta'pʉ iya. 	 Amma Marta laakalo tun saajawo baayaŋ sabbay se. Kal a furo Yesu do ka ne: «Rabbi, ni baa si kaŋ ay kayno n'ay naŋ ay hinne da saajawo? Kala ma ci a se a ma kaa ka kambe daŋ ay se.»