Sises uya ta'pʉ to' pɨ', “I'napairon ekama uya ɨpɨ'nokon; Papa uya emenna' pe tanporon nɨ koneka a'tai, Ka'pon, Papa winon ereuta a'tai a'kwa tapon po, ɨmɨrɨ'nokon upɨkɨrɨ iye'sa' kon nɨrɨ ereutato' oton 12 kaisaron apono' po 12 kaisaron kon Esuwerʉ pon kon eseru aimenka pɨ'. 	 Yesu ne i se: «Haciika ay ga ne araŋ se: araŋ kaŋ yaŋ n'ay gana sohõ, d'i na takayaŋ tajandi, waati kaŋ Boro Izo ga goro nga darza karga boŋ, araŋ mo ga goro karga way cindi hinka boŋ, ka Israyla izey dumi way cindi hinka ciiti.


“Ewontɨ' aiko rʉ'kwɨ mʉra'ta awɨrɨ, apʉne pʉra eke mʉra'ta mɨrɨ awonsi'kɨ eke asanta esi uma'tan nɨto' ya' utɨn e'ma pe, mɨrɨpan tu'kan kon nɨ ka'pon amʉ' ewomʉ iyawɨrɨ, 	 Wa furo me kankamanta ra. Zama meyo kaŋ ga koy halaciyaŋ do din, itafo no, a fonda ganayaŋ mo ga dogon no, borey kaŋ yaŋ ga furo a ra mo ga baa.


Iyenna'po a'tai, iyereutasa' esi'pʉ tʉkanwa tararan yau. Eke pe pu'kena' Aisaya nʉmenuka'pʉ kareta ekama iya esi'pʉ. 	 Waato kaŋ a goono ga ye fu, a go ga goro nga torko ra ka annabi Isaya tira caw.


Ka'pon amʉ' wapiya iye'sara'tɨsa' kon tʉrawaso pe uyee'pʉ tepe'pʉ kon epose'na. To' e'kupʉ'pʉ eke pe parɨ pʉrata eporo tʉuya'nokon tukai', e'tane to' uya tikin nɨ rɨ marɨ pʉrata pun eporo'pʉ. 	 Waato kaŋ sintinay waney kaa, i ho hala ngey wo ga du haŋ kaŋ ga bisa yaadin, amma ngey mo boro fo kulu zaari fo far-far'ize banandi no a du.


Wakʉ pe te'ku'san! I'tu auya'nokon non mɨrɨ awonsi'kɨ ka' winɨ rɨ ɨ'rɨ rɨ enpoikanin pe ɨwesi kon. Ɨ'rɨ pe ken si iyesi pɨ' serɨ pe iweyu na'ne' enpoika i'tu auya'nokon pʉra iyesi? 	 Araŋ wo munaficey! Araŋ ga hin ka ndunnya nda beena baaru fay-fay, amma zamana wo, ifo se no araŋ si hin k'a fasara?


“Ɨnʉ' uya rɨ ɨkɨ'masa' pe iyesi yau, temari'masan uta're'tɨ koro'ta', eke ton pata'se' airɨ kereutai. Iya'tai pʉra, eke ɨyentaino kɨ'masa' iya esi. 	 «Waati kaŋ boro fo ga ni ce hiijay batu do, ma si sintin ka goro boro beerey nango ra, zama hambara i na boro fo ce kaŋ bisa nin beeray.


Meri Mataren nin si utɨ'pʉ mɨrɨ itekareei esa' pe ipoitorʉ ton piya', “Itepuru ene'pʉ uya,” ta'pʉ iya. Tauro'ka'pʉ iya ke to' pana'tɨ'pʉ iya. 	 Maryama, Magdaliya bora, kaa ka ci talibey se ka ne: «Ay di Rabbi!» A ci i se mo kaŋ a na hayey din ci nga se.


Ɨnnɨ iwa rʉ'kwɨ itɨsa' a'tai, Isens ene'pʉ iya, Sepiti mu mɨrɨ awonsi'kɨ Isaan, iyakon kanau yau, tʉpunwerʉ kon konepɨtʉ pɨ'. 	 Waato kaŋ a to ka bisa noodin kayna, a di Yakuba Zabadi ize, da nga kayne Yohanna. Ngey mo go hi ra ka taarey hanse.


Umunkɨ amʉ' ekota'ma ensa' uya man Isi' po. To' a'nʉmʉ etasa' uya man. Mɨrɨ pɨ' uye'sa' man to' mo'kase'na. Inke pʉra ɨsi'kɨ; ɨyennoko uya serɨ Isi' pona’ ta'pʉ iya ipɨ'. 	 Haciika, ay di ay borey kaŋ go Misira laabo ra kankamo, ay maa i durayyaŋey mo. Ay zumbu zama ay m'i faaba se. Sohõ binde koy, ay ga ni donton Misira laabu.›


5 pe to' ku'nin inserʉ uya ti'sawʉ yawon i'kwamʉ'pʉ ene apon pona. Ewarupɨ pe itesa' pe iye'to' ena'pʉ. Ka'pon amʉ' uya tani kon i'kapɨtʉ'pʉ, apʉne pʉra e'ne' pe tesi kon pɨ'. 	 Iguwanta mo na nga sintilo dooru alman laala karga boŋ, a koytara mo te kubay. Borey na ngey deeney nama mo gurzuga sabbay se.


“Mɨrɨ pe iyesi pɨ', enei'ma e'tɨ', apʉne pʉra i'tu auya'nokon kasa pʉra ɨ'rɨ a'tai ɨutɨ esa' enna'poto' oton tukai'—ko'mamʉ pe rɨ, mɨrɨ pe pʉra anomʉra' rɨ, mɨrɨ pe pʉra rɨ kɨrɨtɨkɨ uturumʉ a'tai rɨ, mɨrɨ pe pʉra pata emakʉ a'tai. 	 Araŋ ma batu fa, zama araŋ si bay saaya kaŋ windikoyo ga kaa, hala wiciri kambu wala cin bindi, wala goroŋo cayaŋ waate, wala susubay.


Mɨrɨ ema'sa' yau, Sapa' a'tai, Papa ena' use'man nɨto' tʉrawasomanin nan epuru ton, Pari'si amʉ' utɨ'pʉ Paire' piya'. 	 A wane suba, kaŋ ga dake soolayaŋ hano gaa, alfaga beerey da Farisi fonda borey margu Bilatos do.


Mɨrɨ awonsi'kɨ, “Iu'ma'sa' si man,” ta'pʉ iya. “Urɨ kʉrɨ rɨ Arʉ'pa mɨrɨ awonsi'kɨ Omeka, Iye'sara'tɨ mɨrɨ awonsi'kɨ Iu'matʉ. Ɨnʉ' rɨ tuna'kiri' ke na'ne' o'pa uya mɨrɨ te'masen pen nɨ tuna ke, uko'man nɨto' tuna'kwaai ke. 	 A ne ay se koyne: «A te ka ban! Ay no A nda Zed, Sintina nda Bananta. Boro kaŋ jaw, ay g'a no fundi hari-mo gaa, nooyaŋ no.


Kʉrɨ rɨ ti'naino ku'nin tʉpori'manin pe esi a'tai, mɨrɨ i'naino uya ima'tanʉkʉ; kʉrɨ rɨ wakʉ Iya'kwarʉ pori'manin pe ipɨnnin esi a'tai, Iya'kwarʉ winɨpai inkero' uko'man nɨto' eporo iya. 	 Zama boro kaŋ duma haŋ kaŋ ga kaan nga bine ibaay laala se, bine ibaay laala do no a ga fumbi wi. Amma boro kaŋ ga duma haŋ kaŋ ga kaan Biya _Hanno__ se, Biya _Hanno__ do no a ga fundi hal abada wi.


Mɨrɨ pe iyesi pɨ', ti'tui' e'tɨ', pu'kena' amʉ' nekama'pʉ e'kupʉ namai' ɨpɨ'nokon: 	 A binde, araŋ ma te laakal, hayey din kaŋ i ci Annabey Tirey ra ma si kaŋ araŋ boŋ


e'tane Paarʉ uya Sairas anʉmʉ'pʉ. Sises apurɨnin nan uya to' tʉrʉ'pʉ Itepuru uya wakʉ nonkasa' ya'. Mɨrɨpan kon nin si utɨ'pʉ mɨrɨ. 	 Amma Bulos na Sila suuban, nga nd'a koy. Nya-izey mo n'i talfi Rabbi gomno gaa.


“‘Mooi, mi'tuyan pe' nurɨne ɨwesi a'tai, pori' pe rɨ ɨuko'mamʉ'pʉ, Ʉrasaras kanan ɨri rɨ moronka pɨ'. Mɨrɨpan e'tane nin si, serɨ yau wakʉ pe rɨ iyesi mɨrɨ, ɨmɨrɨ kanan si ɨsɨ yau. 	 Amma Ibrahim ne: ‹Ay izo, ma fongu mate kaŋ ni du ni hari hanney ni fundo ra, Liyaziru mo du masiiba. Amma sohõ i goono ga bakar a se, day ni goono ga maa bone.


Tʉron nɨ a'tai, Sises uya tʉpoitorʉ ton pɨ', “Parau ku'pɨri ratoi pona e'kwɨrɨ'nɨpai'nokon,” ta'pʉ. Mɨrɨpan kon ekanwa'tɨsa' utɨ'pʉ. 	 A go no mo, han fo jirbey din ra, kaŋ a furo hi ra, nga nda nga talibey. A ne i se: «Iri ma daŋandi ka koy teeko banda ya-haray.» Kal i tun.


Anpisin uya kuru rɨ e'ma'pʉka'pʉ, apʉne pʉra ti'tuto' ipɨkɨrɨ ku'sa' iya pɨ' takuru'kena' nan pɨ'. 	 Jama bambata goono g'a gana zama i go ga di alaamey kaŋ a goono ga te jantekomey boŋ.


Ina e'pakapʉ poken pʉra man ina nene'pʉ ton, mɨrɨ awonsi'kɨ ina neta'pʉ ekamato' tʉuya'nokon piyapai,” ta'pʉ to' uya. 	 Zama a si du ka te iri ma jaŋ ka dede haŋ kaŋ iri di da haŋ kaŋ iri maa.»


Mɨrɨ a'tai, mʉre amʉ' nee'pʉ to' uya Sises piya' temiyatʉ tʉto' pe iya to' pona mɨrɨ awonsi'kɨ iyɨpʉremato' pe to' pona, e'tane ipoitorʉ ton uya kamoro to' ne'nin nʉ'san eseremekʉ'pʉ. 	 Gaa no i kand'a se zanka kayna yaŋ, zama a ma nga kambey dake i boŋ ka te _i se__ adduwa, amma talibey deeni i gaa.


Tenu kon anʉnsa' to' uya a'tai, ɨnʉ' ene'pʉ to' uya pen nɨ, Sises rɨken ene'pʉ to' uya tikin sarɨ. 	 Waato kaŋ i na ngey moy feeri, i mana di boro kulu koyne kala Yesu hinne.


Mi'tuyatʉi'ne' kasa rɨ, ipʉremasa' pe to' esi ta, kamoro imoronkanin nʉ'san pɨ'. Isopu uya imoronkasa' rʉ'pʉ etasa' auya'nokon, mɨrɨ awonsi'kɨ iu'matʉ pe ene'pʉ Itepuru nʉkupʉ'pʉ rʉ'pʉ. Itepuru esi eke pe tʉusentu'masen mɨrɨ awonsi'kɨ aiko tawon nɨ. 	 Guna, iri ga ne borey kaŋ suuru se albarkanteyaŋ. Araŋ maa Ayuba suuro baaro. Araŋ di haŋ kaŋ Rabbi te a se kokor banda mo, za kaŋ Rabbi to da bakaraw da suuji.


Emennʉ'pʉ po iwa rɨ, Sises enna'po'pʉ Ka'paneyan pona. Mɨrɨ a'tai, tʉpata'se' ya' iyenna'posa' man tawon useta'pʉ. 	 Jirbi fooyaŋ banda, waato kaŋ Yesu ye ka furo Kafarnahum, baaro koy nangu kulu kaŋ a kaa fu.


Enno'sa' kon utɨ'pʉ Esuwerʉ amʉ' Konsʉrʉʉi ton piyapai. Pori' pe to' esi'pʉ, apʉne pʉra Papa pona wakʉ pe rɨ iyesi pɨ' to' ekota'ma Sises ese' wenai. 	 Diyey binde fun Yahudancey arkusey marga jine. I goono ga farhã, za kaŋ Irikoy n'i lasaabu i to ngey ma di kayna Yesu maa sabbay se.


tai'ma to' pɨ', “Entantɨ' ɨyentau'nokon na'ne' eke iwa pata ya', iya' ɨyepa'ka kon pe rɨ, mɨrɨ yau eporo auya'nokon mɨrɨ isa'ka'si mʉre ewa'tɨsa', ɨnʉ' utɨ'pʉ ipo pen nɨ. Teukai' mʉne'tʉi' serɨ ya'. 	 ka ne i se: «Wa koy kawya kaŋ go araŋ jine din ra. Za araŋ furanta, araŋ ga di farkay binj'ize fo kaŋ i n'a haw, kaŋ boro kulu mana goro a boŋ jina. W'a feeri ka kand'a.


Isaan uya to' maimu eikʉ'pʉ, “Ɨ'rɨ rɨ eporo ka'pon uya pʉra iyesi, Epʉn winɨ rɨken tʉrepasa' a'tai eporo iya pe iyesi. 	 Yohanna tu ka ne: «Boro kulu si hin ka du hay kulu, kala nd'i n'a no nd'a a ma fun a se beena ra.


Ɨyenpoikasa' uya to' ena', mɨrɨ kupʉ uya miyarɨ rɨ, ui'nʉnkato' auya e'to' pe to' iwano' pe, urɨ rɨ nɨrɨ si e'to' pe to' yau,” tukai' iwɨpʉrema'pʉ. 	 Ay na ni maa bayrandi i se. Ay g'a bayrandi koyne, zama baakasina kaŋ ni ga ba ay d'a ma goro i ra, ay mo ma goro i ra.»


Moineri'pɨ uya serɨ etasa' a'tai, pokoi pe rɨ esii'ma itɨ'pʉ, apʉne pʉra eke pe kuru itimamin esi'pʉ. 	 Amma waato kaŋ arwaso maa sanno din, a dira nda bine saray, zama arzakante no gumo.


To' enna'posa' a'tai ɨutɨ ta', ipoitorʉ ton uya serɨ pɨ' ekama'po'pʉ. 	 Fuwo ra mo, talibey ye k'a hã sanno wo koyne.


Sises uya ta'pʉ, “Papai, to' pɨ' ɨsentu'makɨ, apʉne pʉra to' uya i'tu pʉra rɨ iyesi ɨri kupʉ tʉuya'nokon tukai',” ta'pʉ iya. Ipon nʉ'pʉ ta'nʉkʉ'pʉ to' uya te'wapiya'kapɨ'se. 	 Kala Yesu ne: «Baaba, m'i yaafa, zama i si bay hari kaŋ no i goono ga te.» I na kurne te Yesu bankaarayey boŋ k'i fay-fay ngey nda care game ra.


Pi'ta uya ta'pʉ Sises pɨ', “Rapai, wakʉ rɨ pan pe rɨ serɨ yau ina man. Tɨwɨ osorʉwau ɨiwʉ' kon oton amɨi ina — tikin nɨ ɨiwʉ' pe, Mosi' iwʉ' pe mɨrɨ awonsi'kɨ Iraisa iwʉ' pe.” 	 Bitros tu ka ne Yesu se: «Alfa, iri ne goonoyaŋo wo boori. Iri ma tanda hinza te, afo ni se, afo Musa se, afo mo Iliya se.»


Paarʉ uya apo' pe te'ton amʉranʉ'sa' a'tai, ɨsɨ kuru ɨkʉi esi'pʉ i'koro'tau. A'ne' uya enpa'ka'pʉ, mɨrɨpan uta'si'pʉ itemiyatʉ pɨ'. 	 Waato kaŋ Bulos koy mo ka tuuri ganday fo ku ka daŋ danjo ra, wiiza, gondi go tuuro ra. Danjo konno n'a kaa taray, nga mo na Bulos kambe di.


Aiko kareta amon a'kokasa' esi'pʉ itenau. Enwo'ne' winon ti'ta nonkasa' iya esi'pʉ parau po, mɨrɨ awonsi'kɨ kami' winon ti'ta nonkasa' iya esi'pʉ non pona. 	 A kamba ra mo a gonda tira kunkunante kayna fo kaŋ go feerante. A na nga kambe ŋwaari ca sinji teeko boŋ, kambe wow wano mo laabo boŋ.


Sises si epa'kakaa'pʉ Iseri'ko pona, mɨrɨpan utɨ esi'pʉ iyawɨrɨ. 	 Yesu furo Yeriko ka gana a ra.


“Tʉtaan'pʉ kenan pen urɨ,” ta'pʉ uri'san uya ipɨ'. Sises uya eikʉ'pʉ, “Ipoken nɨ ausaurokʉ, ‘Tʉtaan'pʉ kenan pen urɨ,’ ta auya a'tai. 	 Waybora tu a se ka ne: «Ay sinda kurnye.» Yesu mo tu ka ne: «Ni na cimi ci kaŋ ni ne ni sinda kurnye,


Mɨrɨ panton ekama iya tʉpo, to' pokon pe Sises utɨ'pʉ Surusiran pona. 	 Waato kaŋ Yesu na woodin ci, a koy jina ka ziji ka to Urusalima.


Mɨrɨ kasa rɨ marɨ, ka'pon amʉ' uya emenna' waain entɨ pʉra iyesi mɨrɨ ipooi'pɨ iten ya'. Mɨrɨ ku'sa' to' uya a'tai, emenna' waain uya penaro' rʉ'pʉ iten toi'kwa rɨ mɨrɨ; mɨrɨ tʉpo, asa'rɨ rɨ marɨ waain mɨrɨ awonsi'kɨ iten uma'tasa' rɨ mɨrɨ. Ka'pon amʉ' uya emenna' waain entɨto' pe iyesi emenna' iten ya'. Mɨrɨ a'tai, asa'rɨ rɨ marɨ wakʉ pe iyesi mɨrɨ,” ta'pʉ Sises uya. 	 Reyzin* hari taji mo, boro kulu s'a daŋ humbur zeeno yaŋ ra, zama yaadin gaa humburey no ga bagu, reyzin hari ma mun, humburey mo ma halaci. Amma i ga reyzin hari taji daŋ humbur taji yaŋ ra, i boro hinka kulu ga hallasi care banda.»


Ta'pʉ iya to' pɨ', “Iye'menukasa', ‘Uiwʉ' e'to' oton ɨpʉreman iwʉ',’ tukai' e'tane ‘ama' amʉ' en pe rɨ’ mʉku'atʉi'!” ta'pʉ iya. 	 A ne i se: «I n'a hantum ka ne: ‹I ga ne ay windo se adduwa windi.› Amma araŋ n'a bare ka ciya ‹zayyaŋ guusu›.»


“Kʉrɨ rɨ ka'tapai tʉuye'sen esi mɨrɨ tanporon kon entai rɨ; kʉrɨ rɨ non winon esi mɨrɨ non pon pe rɨ, mɨrɨ awonsi'kɨ non pɨ' nɨrɨ isaurokʉ. Kʉrɨ rɨ ka'tapai tʉuye'sen esi tanporon kon entai. 	 Bora kaŋ fun beene bisa hay kulu. Bora kaŋ fun ndunnya gaa, ndunnya wane no, ndunnya wano boŋ mo no a ga salaŋ. Bora kaŋ kaa ka fun beena ra bisa hay kulu.


Kamoro ta'sisan pe te'san, a'sito' oton kuru rɨ, mɨrɨ awonsi'kɨ kamoro supara ke tʉwɨsan wɨto' oton kuru rɨ supara ke. Serɨ esi Papa munkɨ amʉ' esi tʉuseta'kai' pʉra imoronkanin nan pe mɨrɨ awonsi'kɨ iyawɨron kon pe to' esi i'se. 	 Boro kulu kaŋ i waadu tamtaray se, tamtaray ra no a ga koy. Boro kulu kaŋ ga wi nda takuba, tilas, takuba mo no i g'a wi nd'a. Noodin mo no hanantey suuro d'i cimbeero go.


Sises uya ta'pʉ, “Kɨsewankamatʉu! Papa apurɨtɨ'; urɨ rɨ nɨrɨ apurɨtɨ'. 	 «Araŋ biney ma si sara. Wa Irikoy cimandi, w'ay cimandi mo.


Tu'kan kon amʉrasa' a'tai, Paire' uya to' ekama'po'pʉ, “Nai kʉrɨ rupɨ enpa'ka uya i'se me'atʉu ɨiwano' kon pe? Parapas, mɨrɨ pe pʉra Sises, Kʉrai tato' katɨ?” ta'pʉ iya. 	 A binde, za kaŋ i margu yaadin, Bilatos ne i se: «Woofo no araŋ ga ba ay ma taŋ araŋ se? Barabbas no, wala Yesu kaŋ se i ga ne Almasihu?»


Ipiya' itɨ'pʉ, mɨrɨpan uya iwɨpɨ'sa' rʉ'pʉ aku'nɨ'pʉ waain ke, mɨrɨ awonsi'kɨ karapa ke, mɨrɨpan ontɨ'pʉ iya. Mɨrɨpan anʉmʉ'pʉ iya tikʉn isa'ka'si pona, arɨ'pʉ iya patatʉse' ya', ipa'simato' pe tʉuya. 	 A koy a do, a na ji da duvan* dooru a biyey boŋ k'i didiji. Waato kaŋ a na bora dake nga bumbo almano boŋ, a kond'a yaw fu fo do k'a saajaw.


apʉne pʉra ɨsipɨkɨrɨ Papa inserʉʉi u'tɨ iku'pɨ mʉre'pʉ ka', mɨrɨpan uya tuna sokousokouma. Takuru'kenan si wapiya tʉutɨsen iku'pɨ mʉre'pʉ ka' iyesokousokouma'pʉ tʉpo usepi'tɨpɨtʉ'pʉ ti'tui' pʉra rɨ teparan kon pe te'sen apai.) 	 zama hatta ka kaa hatta malayka fo ga zumbu bango ra ka haro tunandi. Haro tunandiyaŋo banda boro kaŋ jin ka furo ga du baani, doori kulu kaŋ go a gaa.


Mɨrɨ pe iyesi pɨ', serɨ non eseru ton iwɨtɨ': ɨyekumato' kon, ipan pe wakʉ pe pʉra ɨwe'to' kon, ɨnɨkɨru kon, ɨri ɨnku'pai e'nɨto', mɨrɨ awonsi'kɨ mentai ɨwe'to' kon; mɨrɨ esi ika'sa' pɨ' papa ta kasa. 	 Araŋ ma ndunnya hayey kaŋ goono ga goy araŋ gaaham jarey ra wi. Ngey neeya: zina, da ziibi, da canse laalo, da ibaay laalo, da biniyay (zama biniyay ya tooru ganayaŋ dumi fo no).


E'tane amaimu eta iya pʉra iyesi yau, tikin nɨ mɨrɨ pe pʉra asa'rɨ rɨ ka'pon amʉ' akɨ aya'kɨrɨ auro'kaka'se'na. Pʉsamoro asa'ron kon ka'pon amʉ' esi, ‘auro'ka pɨ' ɨpika'tɨnin nan mɨrɨ awonsi'kɨ ɨri pe ɨwe'sa' esi i'napai rɨ tawon nan pe ipɨ'.’ 	 Amma d'a wangu ka maa ni se, ma boro fo wala ihinka tonton ni gaa, zama ‹seeda hinka wala ihinza me ra no sanni kulu ga tabbat.›


Pena rɨ Papa uya iku'sa' esi'pʉ ɨyena'nokon itʉto' pe tʉuya, mɨrɨpan tʉrʉ'pʉ auya'nokon ɨri ton ena' to' uya kurusu' pona ipokapɨ'to' pe, iyeri'to' pe. 	 Nga, Yesu, i n'a nooyandi Irikoy saawara kaŋ a waadu da hayey kaŋ a jin ka bay boŋ. Amma araŋ wo, araŋ n'a di k'a kanji _bundo gaa__, k'a wi da boro laaloyaŋ kambey.


Sises uya ta'pʉ ipɨ', “Ɨ'rɨ pe iyesi pɨ' wakʉ pɨ' uyekama'po auya? Mɨrɨ yau iyesi mɨrɨ tikin nan nɨ wakʉ. Uko'man nɨto' ya' epa'kapai ɨwesi yau, Mosi' nʉmenuka'pʉ ton awɨrɨ e'kɨ,” ta'pʉ iya. 	 Yesu tu a se ka ne: «Ifo se ni g'ay hã booriyaŋ ciine boŋ? Afo hinne ga ti ihanno, _Irikoy no_. Amma da ni ga ba ni ma furo fundi hal abada ra, ni ma lordey* gana.»


Paarʉ mɨrɨ awonsi'kɨ Sairas utɨ'pʉ Anpi'pores mɨrɨ awonsi'kɨ A'poroniya pata ton awɨrɨ. Tesaroni'ka pata eposa' to' uya a'tai, Esuwerʉ amʉ' usenupato' iwʉ' eporo'pʉ to' uya mɨrɨ pata yau. 	 Waato kaŋ i bisa Amfibolis da Aboloniya, i kaa Tassalonika kwaara, naŋ kaŋ Yahudance diina marga fu fo go.


Tɨwɨ wakʉ nonkasa' mɨrɨ awonsi'kɨ tʉusewankamai' pʉra ɨwe'to' kon Papa, ukʉipʉnʉ kon mɨrɨ awonsi'kɨ Itepuru Sises Kʉrai winɨpaino nesii ɨyenakan kon pe. 	 Gomni nda laakal kanay ma bara araŋ banda kaŋ yaŋ ga fun iri Baabo Irikoy da Rabbi Yesu Almasihu do.


Moro si 7 kaisaron kon ɨsirunan esi'pʉ. Wapiyaro' emari'ma'pʉ, mɨrɨpan erikʉ'pʉ imʉre pʉra. 	 To. Doŋ, nya-ize iyye go no. Sintina na wande hiiji. A bu, a mana ize kulu naŋ.


Pɨrʉka ponsi'kɨ to' utɨ'pʉ Antiyo', Pi'sitiya yawon pona. Sapa' a'tai, to' utɨ'pʉ Esuwerʉ amʉ' usenupato' iwʉ' ta', mɨrɨpan kon ereuta'pʉ. 	 Ngey mo fun Bargata ka kaa Antiyos, Bisidiya wano. I furo Yahudance diina marga fuwo ra asibti* hane ka goro.


Sises uya ta'pʉ, “Ka'pon esi'pʉ moro imaminke', tʉtariren mɨrɨ awonsi'kɨ wakʉ rɨ ipon renen tato', epe'kena' ton nɨ. Eke pe rɨ iti'kiyari esi'pʉ. 	 Arzakante fo go no, kaŋ ga nzarfu-boogu da kwaay kwaaray daŋ, a goono ga nga waate ŋwa han kulu, a goono ga fooma mo.


Kane! Apurɨ Itepuru Sises uya wakʉ nonkasa' poro epika'tɨn nɨsa', to' kasa rɨ,” ta'pʉ iya. 	 Amma iri cimandi kaŋ Rabbi Yesu gomno do no iri du faaba, sanda mate kaŋ cine ngey mo du a.»


Mɨrɨ a'tai, Saiman Pi'ta, supara esa' pe te'sen uya imo'ka'pʉ, mɨrɨpan uya use'man nɨto' tʉrawasomanin nan epuru poitorʉ pana enwo'ne' winon a'tɨ'pʉ. (Ipoitorʉ ese' esi'pʉ Marʉ'kas.) 	 Siman Bitros kaŋ gonda takuba mo n'a foobu ka alfaga beero bannya fo zafa k'a kambe ŋwaari hanga kaa. Bannya din maa ga ti Malkus.


Mɨrɨ a'tai, e'sei'pɨ'nɨto' esi'pʉ Isaan poitorʉ ton mɨrɨ awonsi'kɨ Esuwerʉ pokon pe ekorʉkan nɨto' pɨ'. 	 Kakaw mo tun Yohanna talibey da Yahudance fo game ra, diina ra hananyaŋ boŋ.


Kɨsenku'tɨtʉu, utonpa ton nʉ'kwɨ. 	 Ay nya-izey, ay baakoy, wa si araŋ boŋ darandi.


Sises uya mɨrɨ tawon etasa' a'tai, iyenna'po'pʉ Isutiya poi Kiyarari pona. 	 Waato kaŋ Rabbi bay woodin gaa, a dira Yahudiya ka ye Galili*.


Ripai e'mʉ'sa'ka'pʉ, tanporon nɨ nɨmɨ'pʉ iya, iya'kɨrɨ itɨ'pʉ. 	 Nga mo na hari kulu naŋ ka tun k'a gana.


Mɨrɨ a'tai nin si, ta'pʉ iya mɨrɨ uri'san pɨ', “Amakooi ton pɨ' usentu'masa' man,” ta'pʉ iya ipɨ'. 	 Kala Yesu ne waybora se: «Ay na ni zunubey yaafa ni se.»


“Serɨ enta' uyene auya'nokon pen,” ta iya pɨ', to' upokoita'pʉ. Eke kanau ya' ipɨkɨrɨ to' utɨ'pʉ. 	 Bine saray boobo go i gaa sanno kaŋ Bulos te i se din sabbay se, kaŋ a ci ka ne i si ye ka di nga koyne. I n'a dum ka koy hala hiyo do.


Paire' piya' itɨ'pʉ Sises ekepu ekama'pose, ato' pe tʉuya. Paire' uya tʉsoisaai ton apiyo'ma'pʉ Sises ekepu tʉto' pe to' uya itena'. 	 Bora din no ka koy Bilatos do ka Yesu gaahamo ŋwaaray. Bilatos binde lordi ka ne i m'a no.


Pori' pe kuru ɨku'to' iya oton mɨrɨ. Mɨrɨ awonsi'kɨ tu'kan kon nɨ epori'mato' oton iyentusa' a'tai, 	 Ni ga farhã ka te bine kaani, boro boobo mo ga farhã a hayyaŋo sabbay se.


Itare'kasa' rʉ'pʉ atu'ta a'tai, tanporon kon uya i'tu iyepetato' oton tukai'. 	 Waato kaŋ i sintin ka te kobto hal araŋ di a, araŋ ga bay araŋ boŋ se kaŋ kaydiya ga ba ka to.


Tʉuserumasen urɨ tenta'nai' pʉra asa'rɨ wʉi suntaaka a'sanau'ne, mɨrɨpan ɨrepato' tʉnin urɨ tasa' auya awɨrɨ uneporo'pʉ apai,’ tukai' iyɨpʉrema'pʉ. 	 Ay ga mehaw sorro hinka habu kulu, ay ga zakka kaa hay kulu gaa kaŋ ay ga du.›


Tu'kan kon nɨ epi'tɨsa' iya pɨ', tanporon kon nɨ takuru'kena' nan uyee'pʉ tʉuta'tu'mapɨ'se rɨ a'pɨ'se'na. 	 Zama a na boro boobo no baani hala boro boobo kaŋ gonda doori futu yaŋ n'a kankam zama ngey m'a ham se.


Serɨ tʉpo, asakɨrɨ'nan kon inserʉ amʉ' ene'pʉ uya. To' e'mʉ'sa'kapɨ'sa' asakɨrɨ'nan non ekun airɨ'ne, asakɨrɨ'nan a'setun amʉ' a'si'pɨ'sa' to' uya esi'pʉ, non, parau mɨrɨ awonsi'kɨ yʉi posi'ma iya namai'. 	 Woodin banda ay di malayka taaci goono ga kay ndunnya kuray taaca gaa. I goono ga ndunnya haw taaca gaay, zama haw fo kulu ma si faaru laabo wala teeko wala tuuri-nya kulu boŋ.


ka'pon amʉ' uya i'tuto' pe iye'sa' rʉ'pʉ pen tʉron nɨ a'tai iye'sa' kon ena' serɨ a'tai isenpoikasa' na'ne' kasa Iya'kwarʉ winɨ wakʉ ton Papa nennoko'san itekare ekamai' mɨrɨ awonsi'kɨ pu'kena' amʉ' ena'. 	 Irikoy mana jin k'a bayrandi Adam-izey se zamaney kaŋ bisa ra, mate kaŋ cine a n'a bangandi sohõ nga diya hanantey da annabey se, Biya _Hanno__ do.


Mɨrɨ nin si e'tane, akaisarɨ'nokon kuru ɨno'pʉ kon i'nʉnkato' auya'nokon pe iyesi mɨsi'nʉnkayatʉi'ne' kasa, mɨrɨ awonsi'kɨ no'pʉ uya tʉtaan'pʉ namato' pe iyesi. 	 Woodin banda araŋ mo, araŋ boro fo kulu ma ba nga wando danga mate kaŋ cine a ga ba nga boŋ. Wando mo ma nga kurnyo gaakuro guna.


Tanporo kuru rɨ, iye'to' entai rɨ ɨwinɨpai'nokon eposa' uya man, serɨ kanan si epoka'sa' uya E'pa'pʉrotai'tas winɨ ɨnennoko'pʉ kon urepato' auya'nokon ike. A'po'nan ikɨtun tʉtʉsen pe iyesi, tanʉnsen ye' use'man nɨto' pe iyesi Papa pori'manin pe iyesi. 	 Amma ay du hay kulu nda yulwa. Ay kungu nda wo kaŋ ay du, gomno kaŋ araŋ na Abafaroditos donton d'a. A ciya haw kaano salleyaŋ hari, sargay kaŋ Irikoy ga yadda nd'a, kaŋ ga kaan a se mo.


“Entu'manin nan kamoro ɨpiyawon kon nɨ i'se ɨwe'to' kon a'tai rɨ ɨnpika'tɨnʉ kon, e'tane inke urɨ pʉra iyesi ɨpiyau'nokon. 	 Zama araŋ gonda talkey araŋ banda waati kulu. Waati kaŋ araŋ ga ba kulu, araŋ gonda daama ka te i se goy hanno, amma ay si goro araŋ do waati kulu.


“Eta'pʉ auya'nokon; ‘Ɨtonpa i'nʉnkakɨ, ɨyeyaton ewaruma'tɨi'ma.’ 	 Araŋ maa i ne: ‹Ni ma ba ni gorokasin, day ni ma konna ni ibare.›


Si'na' amʉ' tʉkonekai' to' ari'po'pɨ'to' tʉuya ike pe, paka amʉ', karimeru amʉ' enpa'kanʉkʉ'pʉ iya; pʉrata ensimanin nan tepʉrʉʉi rawoipɨtʉ'pʉ iya, to' pʉrataai tʉrʉ'pɨtʉ'pʉ iya. 	 A na barzu bi nda korfo k'i gaaray ka kaa Irikoy windo ra, da feejey da hawey. A na barmaykoy noorey mun k'i taabley bare.


Ɨtonpa kon pɨ' te'naipɨ'se pʉra, utonpa ton, ɨyeseru kon kuru nin aimenka mɨrɨ. Eseru aimenkanin man mʉra'ta nau rɨ iye'soto'kasa'! 	 Ay nya-izey, araŋ ma si care jance zama i ma si araŋ ciiti. Guna, Ciitikwa goono ga kay fu meyo gaa.


Tanporon nɨ iku'tɨ' tepatakai' pʉra mɨrɨ pe pʉra te'sei'pɨ'se pʉra, 	 Araŋ ma si hay kulu te da jance nda kakaw,


Mɨrɨpan nin si e'mʉ'sa'kasa' a'tai terikʉ tʉpo, ipoitorʉ ton enu ya' iyee'pʉ mɨrɨ, serɨ ta'pʉ iya rʉ'pʉ, mɨrɨpan kon uya pena iye'menukasa' rʉ'pʉ itekare apurɨ'pʉ, mɨrɨ awonsi'kɨ Sises maimu rʉ'pʉ. 	 Woodin sabbay se, waato kaŋ a tun ka fun buukoy game ra, a talibey fongu kaŋ a na sanney din ci. I na Irikoy Tira Hanney cimandi da mo sanno kaŋ Yesu ci.


Pika'tɨnin wannɨ uyeyaton kon piyapai uyewaruma'tɨnin kon enapai. 	 Hal a m'iri faaba iri ibarey gaa, D'iri konnakoy kulu kambe ra mo.


“Ka'pon entanʉ'tɨ' tanporon nɨ unku'pɨtʉ'pʉ ekamasa' iya upɨ'. Kʉrai pe pe' si pʉse rɨ esi serɨ?” ta'pʉ iya. 	 ka ne: «Wa kaa ka di boro fo kaŋ ci ay se hay kulu kaŋ ay te! Wala boro wo manti Almasihu no?»


Ɨ'sɨ'mʉra ipana'pano ton amʉ' mɨrɨ awonsi'kɨ eke ton tʉku'se annau to' piyɨ'nʉkʉ'pʉ iya to' entai tenai' kurusu' winɨ. 	 A na koyey da hinkoyey kaa nga gaa. Gaa no a n'i haawandi taray kwaaray ka du zaama i boŋ kanjiyaŋ bundo do.


Mɨrɨ awonsi'kɨ wakʉ nonkasa' winɨ iyesi yau, tʉrawaso winɨ iyesi pen; mɨrɨ kasa iye'sa' yau, wakʉ nonkasa' esi pen nɨ mɨrɨ wakʉ nonkasa' pe. 	 Amma da gomni boŋ no, manti goyey boŋ no koyne. Da manti yaadin no, gomno manti gomni no koyne.


Esuwerʉ amʉ' Meri piyau iye'sa' kon ɨutɨ tau iya'kwarʉ nepʉ pɨ' uya iye'mʉ'sa'ka ensa' inke pʉra, mɨrɨpan epa'ka a'tai, to' uya e'ma'pʉka'pʉ, tʉuta'kwarʉkai' akaranse tɨ' akasa' uruwai' pe ya' itɨ pe tekamai'. 	 Yahudancey mo kaŋ go Maryama banda fuwo ra, kaŋ yaŋ goono g'a fonda tilas, waato kaŋ i di Maryama tun da waasi ka fatta, i n'a gana. Zama i ho hala saara do no a goono ga koy ka bu baray te noodin.


Surusiran pona Saarʉ epa'kasa' a'tai, Sises poitorʉ rʉ'san tonpa pe kuru enapai iyesi'pʉ, e'tane tu'kan kon enari'nʉmʉ'pʉ ipɨ', “I'napai rɨ pe' ken Sises apurɨnin pe iyenasa'?” tukai'. 	 Waato kaŋ a kaa Urusalima, a ceeci nga ma lamba talibey gaa, amma i kulu goono ga humburu. I mana cimandi hala nga mo talibi no.


Sises uya imaimu eikʉ'pʉ, “Ewai', ta auya na'ne' kasa rɨ, e'tane tanporo ɨpɨ'nokon ta uya; Serɨ enta', Ka'pon, Papa winon ento' auya'nokon oton iyereutasa' Meruntɨ pe Te'sen enwo'netʉ winɨ, mɨrɨ awonsi'kɨ iyepʉ Epʉn poi kapuru' yau,” ta'pʉ iya. 	 Kala Yesu ne a se: «Mate kaŋ ni ci din. Day, ay ga ne araŋ se: ne ka koy jina araŋ ga di Boro Izo goono ga goro Hina-Kulu-Koyo kambe ŋwaaro gaa, a go ga kaa mo beene burey boŋ.»


poitorʉ pe pen, e'tane poitorʉ pe tesi entai, ɨtonpa pe rʉ'kwɨ. Rʉ'kwɨ kuru rɨ upɨ' e'tane mɨrɨ entai kuru rɨ rʉ'kwɨ pe kuru ɨpɨ' iyesi mɨrɨ, asa'rɨ rɨ, ka'pon pe mɨrɨ awonsi'kɨ tonpa pe Itepuru yau. 	 manti danga bannya koyne, amma boro kaŋ bisa bannya, danga nya-ize cine. Nya-ize no kaŋ ay ga ba gumo, kaŋ a ga hima mo ni ma ba r'a ka bisa ay a borotara ra da Rabbi ra mo.


Pʉsamoro 10 pan kon kin amʉ' esi'pʉ tikin nɨ iteseru, mɨrɨpan kon uya tʉpana'pano kon tʉto' oton ene ena'. 	 Iwaya din mo, ikulu miila folloŋ no: i ga ngey dabaro da ngey hino no alman laala se.


Ipoitorʉ ton uya ekama'po'pʉ ɨ'rɨ ta e'kwa pe serɨ panton esi tukai'. 	 A talibey goono g'a hã misa wo, mate kaŋ no a bara nd'a.


Kʉrɨ rɨ apono' po iyereutasa' uya, “Serɨ pe tanporon konekasa' uya man emenna' pe,” ta'pʉ, mɨrɨ awonsi'kɨ upɨ' kanan ta'pʉ iya. “Serɨ imenuka', apʉne pʉra serɨ main ton esi i'napai rɨ kuru mɨrɨ awonsi'kɨ tapurɨsen pe kuru iyesi,” ta'pʉ iya. 	 Nga mo kaŋ goono ga goro karga boŋ ne: «Guna, ay ga hay kulu tajandi no.» A ne mo: «Ma hantum, zama sanney din ya naanaykoyyaŋ no, cimi-cimi wane yaŋ mo no.»


“Ene auya'nokon pʉra pe' ne'pɨ'an kareta yau?” ta'pʉ iya to' pɨ'. “Pena iyepiya'tɨ a'tai, ‘Ka'nin uya warawo' mɨrɨ awonsi'kɨ uri'san nɨrɨ koneka'pʉ.’ 	 A tu ka ne: «Araŋ mana caw no kaŋ nga kaŋ n'i taka din za sintina, a n'i te no alboro nda wayboro,


Pʉsamoro uyee'pʉ Isutiya winɨ, Surusiran winɨ, Itumiya winɨ, Isotan ratoi nono winɨ, mɨrɨ awonsi'kɨ Taya mɨrɨ awonsi'kɨ Saitan nono winɨ'ne. Anpisin ton nɨ uyee'pʉ Sises piya', apʉne pʉra inkupʉnʉ etasa' tʉuya'nokon pɨ'. 	 da Urusalima*, da Idumeya laabu, da Urdun* se ya-haray, da Tir* da Zidon* kwaara borey -- marga bambata no. Waato kaŋ i maa hay kulu kaŋ Yesu goono ga te din baaru, kal i kaa a do.


Pori' pe ɨwesi yau tenku'na' nan anin pe ɨwesi pɨ', ewarupɨ yau te'san weyu pe ɨwesi pɨ', 	 A go mo, ni ga tabbat ni bina ra kaŋ ni ga hin ka danaw daŋ fondo, ni ciya mo annura borey kaŋ yaŋ go kubay ra se.


“Ɨnʉ' uya mɨrɨ wʉi mɨrɨ pe pʉra iwekusi i'tu pʉra rɨ iyesi, inserʉ amʉ' Epʉn pon kon uya rɨ mɨrɨ pe pʉra imu uya rɨ, e'tane ikʉipʉnʉ uya rɨken i'tu. 	 Amma zaaro din, wala saaya din sanno, boro kulu s'i bay, baa beene malaykey, wala Izo mo, kala Baabo hinne.


Apʉne pʉra Isaan Pa'tes uyee'pʉ pʉreti ɨku iya pʉra mɨrɨ pe pʉra waain ensi iya pʉra, mɨrɨpan pɨ', ‘Makoi esi iyau,’ ta'pʉ auya'nokon. 	 Zama Yohanna baptisma teekwa kaa, a siino ga buuru ŋwa, a siino ga duvan haŋ. Kal araŋ ga ne: ‹A gonda follay.›


Tanporo pʉsamoro uya itʉsa' eke rɨ nin tʉpʉrataai kon tonpa; e'tane kʉrɨ rɨ tekota'mato' apai rʉ'kwɨ rɨ tanporo rɨ tʉpiyawon tʉrʉ'pʉ tʉuko'manto' ipɨ' rʉ'kwɨ rɨ,” ta'pʉ iya. 	 Zama borey din kulu kaa ngey arzaka baayaŋ gaa ka daŋ nooyaŋey jisiro ra. Amma wayboro wo, nga alfukaarutara ra no a daŋ hay kulu kaŋ a gonda nga baafuna se.»


Enki'sa amʉ' mɨrɨ awonsi'kɨ pon ton nɨ Paarʉ napurɨpɨtʉ'pʉ rɨ apɨtʉ'pʉ to' uya e'ne' ton piya' to' epi'tɨpɨ'nin pe. Mɨrɨ a'tai, to' eparan apai to' usepi'tɨpɨtʉ'pʉ, makoi a'kwarʉ uya to' nonkapɨtʉ'pʉ. 	 hal i goono ga sungay tuusuyaŋ calley da cancandiyaŋ ta Bulos do ka kond'ey doorikomey do. Doori waani-waani yaŋ mo fun borey gaa, follay tamey mo follayey dira.


Uyenno'sa' iya ka'pon amʉ' pika'tɨto' tʉuya weyu ekamase'na,” tawon. 	 ay ma Rabbi gomni jiiro fe.»


Pari'si amʉ' tonpa uya Sises kɨ'ma'pʉ tʉpiya' entai'kwase'na. Mɨrɨpan utɨ'pʉ itiwʉ' ta' tʉteire' po iyena'pʉ tepʉrʉ piyau. 	 Kala Farisi fonda boro fo na Yesu ce a ma kaa ka hawru nga banda. A furo mo Farisi fonda bora fuwo ra ka goro ŋwaayaŋ nango do.


Esuwerʉ amʉ' eseru yau ukɨɨyisi kaisaron kon entai rɨ utɨsa' esi'pʉ utamokori ton eseru kuru awɨrɨ e'nɨ pɨ'. 	 Araŋ maa mate kaŋ Yahudancey diina ra ay furo jina ka bisa ay waddey baayaŋ kulu ay dumo ra, mate kaŋ ay bis'ey mo ay kaayey alaadey anniya do.


Era' uya rɨ nɨrɨ ɨri pe man tasa' pʉra man, apʉne pʉra inna'posa' iya man upiya'nokon. Menyatʉi'ne' rɨ, ɨ'rɨ rɨ ku'sa' iya pʉra iyesi tʉwɨto' ipɨkɨrɨ. 	 Wala baa Hirodus mo, zama a n'a yeti iri do. Guna mo, a mana hay kulu te kaŋ to buuyaŋ.


“Mɨrɨ a'tai nin si tɨ, tanporon nɨ usene; ama'ai na'ne' serɨ pe usenpoikato' oton kɨpo'pona. 	 Zama hay kulu si tugante kaŋ i s'a bangandi. Hay kulu mo si kaŋ go gundu ra kaŋ i s'a kaa taray kwaaray.


Tʉpiya'nokon Pi'ta mɨrɨ awonsi'kɨ Isaan nepʉ'pʉ to' uya to' ekama'popɨ'to' pe tʉuya'nokon, “Nai kasa ikupʉ'pʉ auya'nokon? Ɨnʉ' meruntɨrʉ yau, ɨnʉ' ese' yau ikupʉ'pʉ auya'nokon?” tukai'. 	 Waato kaŋ i na diyey kayandi borey bindo ra, i n'i hã ka ne: «Dabari woofo dumi wala maa woofo no araŋ na woone wo te d'a?»


Meri uya tanporo serɨ pu'tɨka'nʉkʉ pʉra iyesi'pʉ, mɨrɨ awonsi'kɨ isenuminka'pʉ ipan pe ipɨ'. 	 Amma Maryama na hayey wo kulu gaay k'i lasaabu nga bina ra.


Serɨ pe iwa rɨ, ukʉipʉnʉ usaurokʉ'pʉ ennoko uya ta'pʉ rʉ'pʉ iya'kwarʉ ennoko uya mɨrɨ ɨpiya'nokon. Mɨrɨ pe iyesi pɨ', serɨ yau Surusiran po e'tɨ' Papa winon ɨmeruntɨrʉ kon eporo auya'nokon pʉ'kʉ pona,” ta'pʉ iya to' pɨ'. 	 Guna mo, ay g'ay Baaba alkawlo donton araŋ boŋ. Amma araŋ ma goro kwaara ra jina hala Irikoy ma dabari daŋ araŋ gaa, beene wane.»


Era' uma'ta'pʉ tʉpo, inserʉ usenpoika'pʉ iye'ne'pɨtʉ yau Isose' piya', Isi' po, 	 Amma alwaato kaŋ Hirodus bu, kala Rabbi malayka bangay Yusufu se koyne Misira laabo ra ka ne:


“I'napairon ekama uya ɨpɨ'nokon, iteperu euku ensito' uya oton pen ɨpokon pe 'nokon Papa e'to' esa' wannɨ pe yau emenna' pe ensi uya pʉ'kʉ pona,” ta'pʉ iya. 	 Haciika ay ga ne araŋ se: Za sohõ ay si ye ka reyzin* hari haŋ koyne kala day han kaŋ hane ay g'a haŋ itaji Irikoy koytara ra.»


mɨrɨ awonsi'kɨ Sises Kʉrai winɨpaino, i'napai rɨ kuru ekamanin, wapiya kuru iyentusa' rʉ'pʉ e'mʉ'sa'kasa' rʉ'pʉ eri'nɨto' yapai, mɨrɨpan esi non pon kon kin amʉ' epuru pe. Tɨwɨ ui'nʉnkanin kon, mɨrɨ awonsi'kɨ umo'kanin kon umakooi kon yapai tʉmʉnʉ ke, 	 I ga fun Yesu Almasihu do mo, nga kaŋ ga ti seeda naanaykoy, boro jina kaŋ tun ka fun buukoy game ra, ndunnya koyey maykwa mo no. Nga kaŋ ga ba iri, kaŋ n'iri feeri iri zunubey gaa nga kuro ra,


24 kaisaron kon itepuru ton e'sekunka'pʉ apono' po iyereutasa' piyau apurɨpɨtʉ pe, tʉuko'mansen inke rɨ, inke rɨ, mɨrɨpan kon uya apono' rau tarʉkooi kon, kʉron nonkapɨtʉ'pʉ. 	 Alwaati kulu kaŋ i ga woodin te no, arkusu waranka cindi taaca din ga ye ganda nga kaŋ goono ga goro karga boŋ jine ka sududu nga kaŋ goono ga funa hal abada abadin se. I ma ngey koytaray fuuley jisi karga jine ka ne:


Mɨrɨpan uya ekama'po'pʉ, “Nai ton?” tukai'. Sises uya eikʉ'pʉ, “Ɨnʉ' rɨ kʉ'wɨnɨi, iyemari'masa' uri'san kʉsekumankai, ama' pe kesii, kasi pe ka'pon pɨ' kasaurokʉi, 	 Bora ne a se: «Woofo yaŋ?» Yesu ne: «Ni ma si boro wi, ni ma si zina, ni ma si zay, ni ma si tangari seeda te,


Sises e'sara'tɨkaa'pʉ kanan tʉpoitorʉ ton enupa pɨ'. Ta'pʉ iya, “Ti'tui' e'tɨ', wakʉ ɨnkupʉnʉ kon yau, wakʉ pe e'nɨto' pɨ' ka'pon amʉ' uya ɨyento' pe tukai'. Mɨrɨ ku'sa' auya a'tai, ɨyepe'pʉ eporo auya pʉra rɨ iyesi mɨrɨ ɨkʉipʉnʉ, Epʉn pon winɨ. 	 Wa haggoy araŋ ma s'araŋ adilitaray te borey jine, zama i ma di se. Zama da yaadin no, kulu araŋ sinda alhakku fo araŋ Baabo kaŋ go beena ra do.


Mɨrɨ pɨ', Isutas utɨ'pʉ are' e'kwa na', tamu'kuru' tawon kon soisa amʉ' arɨ pe mɨrɨ awonsi'kɨ use'man nɨto' tʉrawasomanin nan epuru ton eke ton kuru mɨrɨ awonsi'kɨ Pari'si amʉ' poitorʉ ton arɨ pe. To' uya ta'sʉrai' ton, raan'pu ton mɨrɨ awonsi'kɨ tepaai kon arɨ esi'pʉ. 	 Yahuta binde kande _Romance__ sooje jama nda doogariyaŋ kaŋ yaŋ fun alfaga beerey da Farisi fonda borey do. A kand'ey noodin da fitillayaŋ da yulbeyaŋ da wongu jinayyaŋ.


Tʉusewankamai' te'san i'nɨ'panʉ'pɨ'nin nan, usewankaman nɨto' yau pʉra te'pɨnsan uya ipoken e'nɨto' akʉ'pʉsa' anʉmʉ. 	 Borey kaŋ ga laakal kanay ceeci, kaŋ ga duma laakal kanay ra ga adilitaray albarka wi.


To' usaurokʉ eta'pʉ ka'pon amʉ' uya e'tane rɨ, to' ereutanʉkʉ i'se to' e'tane paka amʉ' wɨnɨ to' uya namai', to' ereutanʉkʉ to' uya poken pʉra iyesi'pʉ. 	 Kala nda cat, da sanni woodin yaŋ no i du ka hin jama hal i ma si sargayey din te ngey se.


Kʉrɨ kuru wakʉ pe iyepontɨpɨ'sa' kupʉ auya a'tai wakʉ pe, “Se kuru wakʉ ayapon,” tai'ma ipɨ', entu'manin pɨ', “Mɨ airɨ e'soto'ka',” mɨrɨ pe pʉra, “Ereuta' non po u'ta piyau,” tai'ma. Mɨrɨ ku'sa' auya'nokon a'tai, 	 Araŋ mo ma bankaaray hanno koyo guna ka ne: «Ni wo, ma goro nangu hanno wo ra». Amma araŋ ma ne alfukaaro se: «Ni mo, ma kay ne,» wala: «Ma goro ganda ay ce furkanga do».


Mɨrɨ awonsi'kɨ te'wɨto' kon, enwoke' pe te'to' kon, tekumato' kon, mɨrɨ pe pʉra ama' pe te'to' kon apai to' era'tɨ pʉra iyesi'pʉ. 	 I mana tuubi mo ka fay nda ngey care wiyaŋ, wala ngey moodabal teeyaŋey, wala ngey zina teeyaŋey wala ngey zaytaray mo.


Iyɨpʉrema koro'tau, tʉron nɨ pe itemʉ' ena'pʉ, mɨrɨpan pon ena'pʉ aimu'ne sirɨn pe kamiri' e'wei'tɨ kasa. 	 Waato kaŋ a goono ga adduwa, kal a moyduma alhaalo barmay, a bankaaray mo kwaaray far-far ka nyaale.


Mɨrɨ e'tane rɨ, a'munan pe man opa'wʉ tonpa ton pona rɨ; kanau rɨ uta'morʉka,” ta'pʉ iya. 	 Amma daahir no, i g'iri catu gungu fo boŋ.»


“Pori' pe ɨwesi kon, ɨmɨrɨ'nokon ka'pon amʉ' newaruma'tɨnʉ ton, tʉpokon pe ɨwesi kon i'se pʉra to' esi a'tai, asapema kon a'tai, ɨyese' kon eno'ma a'tai ɨri tukai', Ka'pon, Papa winon uriya'. 	 Albarkantey no araŋ waati kaŋ borey ga konna araŋ, waati kaŋ i g'araŋ fay waani, K'araŋ wow, k'araŋ maa furu danga boro laaloyaŋ no, Ay wo, Boro Izo sabbay se.


Paarʉ arɨ to' uya koro'tau soisa amʉ' iwʉ' ta', eke soisa amʉ' epuru ekama'po'pʉ iya, “Apʉne, kanyauro'kai'ya,” ta'pʉ iya. “Kiri' pe pe' tʉusauro'sen ɨmɨrɨ?” ta'pʉ soisa amʉ' epuru uya ipɨ'. 	 Kaŋ i ga ba ka konda Bulos soojey fuwo ra, a ne wongu nyaŋo se: «Ni ga yadda ay se ya salaŋ ni se?» A ne Bulos se: «Ni ga waani Gareku sanni no?


E'tane pʉra rɨ, ina mɨrɨ pe pʉra inserʉ Epʉn poino uya rɨ tʉron nɨ itekare ekama pe iyesi yau, serɨ ina nekamayai'ne' ɨpɨ'nokon warai pen nɨ, tɨwɨ ipa'nʉ'sa' pe nesii! 	 Amma baa d'iri no, wala nda malayka* fo kaŋ fun beene no ga kaa ka waazu araŋ se baaru hanno fo kaŋ waana wo kaŋ iri jin ka waazu araŋ se, a koy ma ciya laalante.


Mɨrɨ pe iyesi pɨ', To' Epoi Itɨ'pʉ Weyu Rʉ'pʉ ku'pai'nokon, penaro' a'sarutanʉ'nin ke pen, ɨri ɨsɨ pe e'paino, ɨri iteseru pe e'paino a'sarutanʉ'nin pen, e'tane pʉreti a'sarutanʉ'nin a'kɨron pen ke, pʉreti enku'tɨnin pen, e'tane i'napairon ke. 	 Ikulu banda gaa, a bangay ay mo se, kaŋ go sanda booma cine.


Ɨmɨrɨ'nokon temari'masa' kon e'tane tekumasan waraino kon ka'pon amʉ', i'tu auya'nokon pʉra pe' iyesi, orʉ kupʉ auya'nokon ɨtonpa kon pe a'tai, Papa ewaruma'tɨ auya'nokon pe iyesi? Ɨnʉ' rɨ orʉ tonpa pe e'paino ena mɨrɨ Papa eyaton pe. 	 Ya araŋ zina-teerey, araŋ si bay kaŋ ndunnya corotaray ya Irikoy ibaretaray no? Yaadin gaa, boro kulu kaŋ ga ba nga ma ciya ndunnya coro, a na nga boŋ te Irikoy ibare nooya.


E'tane tanporo Esuwerʉ amʉ' esi'pʉ pen wakʉ itekare awɨrɨ. Aisaya uya tasa' kasa, “Epuru, ɨnʉ' uya ina nekamanʉ itekare apurɨsa'?” tawon. 	 Amma manti boro kulu no hangan Baaru Hanna din se. Zama Isaya ne: «Rabbi, may no k'iri baaro cimandi?»


“Tanporo rɨ pe' serɨ ton menyatʉu? I'napairon ekama uya ɨpɨ'nokon, tikin nɨ rɨ tɨ' e'nonkato' oton pen nɨ mɨrɨ ɨsipʉro'po; tanporon nɨ uta'po'to' oton,” ta'pʉ iya. 	 A tu ka ne i se: «Araŋ di cinarey wo kulu? Haciika ay ga ne araŋ se: tondi fo si cindi tondi fo boŋ kaŋ i s'a zeeri.»


Ɨmɨrɨ'nokon nɨrɨ, tekonekai' me'tʉi', apʉne pʉra Ka'pon, Papa winon uye'to' oton itenupɨkɨrɨ pʉra rɨ ɨwe'tane'nokon,” ta'pʉ iya. 	 Araŋ mo ma goro soolanteyaŋ, zama saaya kaŋ ra araŋ mana tammahã no Boro Izo ga kaa.»


Tanporon kon si utɨ'pʉ mɨrɨ tese' kon menukai' tʉtɨpiya kon pata'pʉ ya'. 	 Kal i kulu koy zama i m'i hantum, boro kulu koy nga kwaara do.


“Entantɨ' ɨyentau'nokon na'ne' eke iwa pata ya'. Mɨrɨ yau ɨyepa'ka kon pe rɨ isa'ka'si mʉre ewa'tɨsa' eporo auya'nokon mɨrɨ, ɨnʉ' rɨ utɨ'pʉ rʉ'pʉ pen ipo. Teukai' mʉne'tʉi' serɨ ya'. 	 A ne: «Wa koy kwaara kaŋ go araŋ jine din ra. D'araŋ furo, araŋ ga di farkay binj'ize fo goono ga haw, kaŋ boro kulu man'a kaaru jina. Araŋ m'a feeri ka kand'a.


Apʉne pʉra tikin nan ka'pon uya ɨri ku'sa' winɨ, uma'tan nɨto' e'sa' esa' wannɨ pe yau kʉrɨ rɨ tikin nan ka'pon poro, mɨrɨ entai kuru kamoro eke pe rɨ wakʉ Papa nʉnonka'pʉ eponin nan mɨrɨ awonsi'kɨ anʉn nɨto' Papa uya ipokena' pe nʉtʉrʉnʉ esi esa' wannɨ pe uko'man nɨto' yau tikin nan nɨ ka'pon, Sises Kʉrai poro. 	 Zama nda boro follonka taalo do no, boro follonka din hinne sabbay se buuyaŋ na koytaray ŋwa, sanku fa borey kaŋ yaŋ goono ga du gomni booba da _Irikoy jine__ adilitaray nooyaŋo ga koytaray ŋwa fundi ra nga hinne do kaŋ ti Yesu Almasihu.


To' enpa'ka'pʉ iya pariki'si tapai, mɨrɨpan kon pɨ', “Ɨ'rɨ kuru tʉku'se epika'tɨto' pe iyesi?” ta'pʉ iya to' pɨ'. 	 A n'i kaa taray ka ne i se: «Ay jine borey, ifo no ay ga te hal ay ma du faaba?»


Mɨrɨ a'tai, tamu'kuru' tawon kon Roman soisaai amʉ', tepuru kon pokon pe esii'ma, mɨrɨ awonsi'kɨ Esuwerʉ amʉ' erasu ton uya Sises a'si'pʉ. To' uya auronpɨtʉ'pʉ, 	 _Romance__ sooje jama da wongu nya da Yahudancey doogarey na Yesu di ka haw.


Isakon pe te'sen iwapu entau iwa'kʉ'sa' kanan esakʉ esi'pʉ Ipan Wakʉ Kuru Pata, tukai', 	 Kosaray taafa jine mo, Nangora go no kaŋ se i ga ne Nango kaŋ ga hanan gumo.


Kamoro to' i'naino makoi e'to' itesanon pe uya Papa pori'ma poken pʉra rɨ iyesi. 	 Borey mo kaŋ yaŋ goono ga Adam-ize daa laalo gana si du ka kaan Irikoy se.


“Oko pe pʉra ɨyeyaton ko'tʉ ta' ayayai'ne' a'kɨrɨ ekonekaka'kɨ ipokon pe rɨ marɨ ɨwesi koro'tau, ɨkota'mato' ya' ɨtʉrʉ iya wapiya, eseru aimenkanin uya ɨtʉrʉ pʉresiman ena', mɨrɨ awonsi'kɨ ɨyeno'ma to' uya pariki'si ta'. 	 Nin da ni yanjekaaro ma saba nda waasi, za araŋ go fonda boŋ. Zama ni yanjekaaro ma si ni no alkaali se, alkaali mo ma ni daŋ nga doogari kambe ra, nga mo ma ni daŋ kasu.


Tʉron nɨ Sapa' a'tai, Sises utɨ'pʉ a'nai' e'kwa nawɨrɨ. Ipoitorʉ ton e'sara'tɨ'pʉ iye'suruupɨ'sa' i'kwɨ'pɨtʉ pɨ'. To' uya isoko'soko'ma'pʉ temiya kon yau, mɨrɨpan kon uya ɨku'pʉ. 	 A go no mo, asibti* zaari fo hane, Yesu goono ga gana farey ra. A talibey go mo ga jeeney ceeri ka musay ngey kambey ra ka kaama.


“I'napairon ekama uya serɨ ɨpɨ'nokon,” ta'pʉ Sises uya. “Apurɨto' auya'nokon esi a'tai, tʉkasimai' pʉra, mɨrɨ pi' e' pɨ' iku'sa' na'ne' rɨken kupʉ auya'nokon pen e'tane, ‘Ata'mo'kakɨ tuna ka',’ ta auya'nokon a'tai wʉ' pɨ', mɨrɨpan nɨ e'kupʉ. 	 Yesu tu ka ne i se: «Haciika ay ga ne araŋ se: d'araŋ gonda cimbeeri* kaŋ sinda sikka, manti wo kaŋ te jeejay nyaŋo se hinne no araŋ ga te bo, amma hala baa tondi kuuko wo, d'araŋ ga ne a se: ‹Ma dagu ka koy kaŋ teeko ra,› kal a m'a te.


Sises epa'kasa' a'tai, ɨmɨ'nɨ si e'mepɨ'sa' iyarʉkooi pe mɨrɨ awonsi'kɨ tʉtariren pe si ipon, Paire' uya si ta'pʉ to' pɨ', “Pʉse rɨ si!” ta'pʉ iya. 	 Yesu binde fatta taray, karji boŋtobay go a boŋo gaa, a goono ga faka da kwaay ciray. Bilatos ne jama se: «Wa guna _araŋ__ bora!»


5 kaisaron itekiino pʉreti anʉmʉ'pʉ iya, asa'ron kon moro' amʉ' rʉ'kwɨ nɨrɨ mɨrɨ esa' pe esii'ma, tenu tʉrʉ'pʉ iya ka'takʉi'. Tenki ta pe rɨ Papa pɨ' i'kwɨ'pɨtʉ'pʉ iya si. Mɨrɨpan uya itʉrʉ'pʉ tʉpoitorʉ ton ena' to' uya ekanto' pe. 	 Yesu na buuru guwa da hamisa hinka din sambu ka beena guna ka albarka daŋ i gaa. Waato gaa a n'i ceeri-ceeri k'i no talibey se, i m'i zaban borey se.


“Serɨ pe rɨ ito'ka'nʉ'sa' auya'nokon a'tai, ɨ'rɨ uya usewankaman pʉra na'ne' kupʉ tukai', Papa uya rɨ ɨusewankama kon pʉra rɨ ikupʉ, e'tane serɨ pe Papa uya ito'ka'nʉkʉ auya'nokon namai' onansa' man. 	 ka ne: «Da day ni bay zaari woone ra, ni bumbo, hari kaŋ ga tabbat baani se! Amma sohõ i n'i tugu ni se.


“Ɨtunta' apata'se' ya' Papa nʉkupʉ'pʉ ɨpɨ' ekamata ɨtonpa ton pana ya',” ta'pʉ iya. Mɨrɨpan si utɨ'pʉ mɨrɨ, Sises nʉkupʉ'pʉ tʉpɨ' ekamase'na mɨ awɨrɨ rɨ. 	 «Ma koy fu ka dede hayey wo kaŋ yaŋ Irikoy te ni se.» Nga mo na nga koyyaŋo te ka hayey kaŋ Yesu te nga se dede kwaara kulu ra.


Ite' pɨmɨ uya, A'poros uya nin si inanʉkʉ mɨrɨ, e'tane Papa uya nin si a'tanʉkʉ mɨrɨ. 	 Baakasinay si farhã da cimi-jaŋay, amma a ga farhã cimi se.


‘Mɨrɨ wenai, warawo' uya tʉkʉipʉnʉ mɨrɨ awonsi'kɨ tʉsan nɨnto' esi, mɨrɨpan uta'sikʉ tʉno'pʉ ya', 	 ‹Woodin se no alboro ga nga baaba nda nga nya naŋ, ka naagu nga wando gaa,


I'napairon ekama uya ɨpɨ'nokon; itepuru uya tanporon nɨ tapuruui esa' pe iku'to' oton. 	 Haciika ay ga ne araŋ se: a g'a daŋ a ma nga jinayey kulu dabari.


To' uya itʉto' oton Esuwerʉ amʉ' pen ena', isapemato' oton to' uya, to' eta'tapɨ'to' oton ipona, to' uya ari'po'pɨ'to' oton, mɨrɨ awonsi'kɨ to' uya rɨ iwɨto' oton. 	 Zama i g'a daŋ dumi cindey kambey ra. Ngey mo g'a hahaara k'a fanta, ka tufa a gaa,


E'tane uwɨto' ipɨkɨrɨ ku'sa' uya yau, ɨ'rɨ pe pʉra man ukota'ma, to' uya uwɨnɨ a'tai, e'tane ɨri ton ku'sa' uya pʉra man. Mɨrɨ pɨ', Esuwerʉ amʉ' epuru ton ena' ɨnʉ' uya utʉrʉ pʉra iyesi mɨrɨ. Itepuru Sisa uya uyekama'popɨtʉ i'se esi!” ta'pʉ Paarʉ uya Pesʉ'tas pɨ'. 	 D'ay ya taali-teeri no, hala mo ay na hay fo te kaŋ to buuyaŋ, ay mana wangu buuyaŋo. Amma hala day wo kaŋ borey wo goono g'ay kalima nd'a, cimi kulu si a ra, yaadin gaa boro kulu sinda dabari k'ay nooyandi i se. Ay kond'ay ŋwaarayyaŋo Kaysar do.»


E'tane Sises uyee'pʉ to' a'pɨ'se'na, “E'mʉ'sa'katɨ',” ta'pʉ iya, “Ketʉipɨ'tʉu,” ta'pʉ iya. 	 Yesu kaa i do k'i ham. A ne i se: «Wa si humburu bo, wa tun.»


Ipa'karaka iya koro'tau, tʉron nɨ ton uta'pokʉ'pʉ asanta ta'. Toron amʉ' uyee'pʉ, mɨrɨpan kon uya ɨku'pʉ. 	 Waato kaŋ a go sayyaŋo gaa, kala dum'ize fooyaŋ kaŋ fonda jarga. Kala curayzey kaa k'i ŋwa.


mɨrɨ awonsi'kɨ eseru aimenkato' pɨ', apʉne pʉra serɨ orʉ epuru si esi pɨ' eno'masa' pe. 	 Ciiti se mo no zama i na ndunnya wo koyo ciiti.


Uma'tan nɨto' iyerikʉ'pʉ na'ne' yau, iyerikʉ'pʉ makoi ya' tikin ite'kwa tʉnakonomaton pe pʉra rɨ; e'tane si iko'manto' nʉko'manʉ'ai'ne', iko'mamʉ Papa iwano' pe i'se iye'to' awɨrɨ. 	 Zama kaŋ a bu, a bu zunubi se sorro folloŋ. Amma fundo kaŋ a goono ga funa nd'a, a goono g'a funa Irikoy se.


Asa'ron kon ipoitorʉ ton uya isaurokʉ etasa' a'tai, to' uya Sises e'ma'pʉka'pʉ. 	 Talibi hinka din maa sanney kaŋ a ci, i na Yesu gana mo.


Epʉra'an uya i'tu Papa uya rɨ Aisi' i'mʉ'sa'ka ima'tato' apai tukai', Papa uya rɨ si Aisi' i'mʉ'sa'ka'pʉ iyerikʉ'pʉ apai kasa rɨ si. 	 Ibrahim lasaabu kaŋ Irikoy gonda dabari ka Isaka tunandi ka kaa baa buukoy game ra. Misa ra mo no woodin te.


Mɨrɨ yau nin si, iweyu e'sepokaa'pʉ mɨrɨ. Tentu'pʉ weyu rʉ'pʉ a'tai, Era' uya enta'nan kupʉ'pʉ eke ton itepuru ton, soisa amʉ' epuru ton, mɨrɨ awonsi'kɨ eke ton Kiyarari pata yawon kon ewe'to' iya. 	 Han fo saaya zaari kaa. Hirodus na nga hayyaŋ zaaro bato te nga koyey da wongu nyaŋey da Galili boro beeri fooyaŋ se.


To' osorʉwano rʉ'pʉ uya ti'sawʉ yawon i'kwamʉ'pʉ tʉu'tɨsen tuna ka' mɨrɨ awonsi'kɨ non yai tepa'kasen tuna pona'ne rɨ, mɨrɨpan ton era'tɨ'pʉ mʉn pe. 	 Ihinzanta mo na nga sintilo dooru isey boŋ da hari-moy boŋ. I bare ka te kuri mo.


Mɨrɨ pe iyesi pɨ', ɨ'koro'ta'nokon pu'kena' amʉ', ta'kwarʉkena' nan mɨrɨ awonsi'kɨ ti'sa amʉ' ennoko uya to' tonpa ton tʉ'kato' auya'nokon oton mɨrɨ awonsi'kɨ tʉron kon pokapɨ'to' auya'nokon kurusu' pona mɨrɨ awonsi'kɨ tʉron kon nɨ ari'po'pɨ'to' auya'nokon oton ɨusenupato' kon iwʉ' tau, mɨrɨpan kon nɨ e'ma'pʉkapɨ'to' auya'nokon oton tʉron nɨ pata yapai'ne tʉron nɨ pata ya'ne. 	 Woodin se, wa guna. Ay goono ga annabiyaŋ da laakalkooniyaŋ da dondonandikoyaŋ donton araŋ gaa. Afooyaŋ araŋ g'i wi, afooyaŋ mo araŋ g'i kanji. Afooyaŋ mo araŋ g'i barzu no araŋ diina marga fuwey ra, k'i gurzugandi kwaara fo ka koy kwaara fo do.


To' uyee'pʉ itepuru iwʉ' ta', mɨrɨ yau Sises uya tʉutano'masan eke pe rɨ ene'pʉ, pokoi pe rɨ tʉukɨ'pɨ'nʉnpɨ'se rɨ tʉukaransan eta'pʉ. 	 I kaa diina marga jine bora windo do. Kal i maa kosongu boobo, i goono ga baray gumo.


Wakʉ rɨ mɨrɨ uwari'sarʉ apon, mɨrɨ awonsi'kɨ uwari'sarʉ esi asi'ono pe,” ta'pʉ Sises uya. 	 Zama ay calo gonda daama, ay jaraw mo si tin.»


Ɨnʉ' rɨ i'napai rɨ imaimu anʉmʉ pɨ' na'ne', i'napai rɨ Papa esi tukai' ekama iya mɨrɨ. 	 Boro kaŋ n'a seeda ta, bora din tabbatandi kaŋ Irikoy ya cimikoy no.


Apiyo' ton, non pon kon ɨyepuru kon maimu awɨrɨ e'tɨ', to' nama pe mɨrɨ awonsi'kɨ tenari'nʉnse to' pɨ', wakʉ pe itewan, Kʉrai maimu awɨrɨ ɨwesi kon pe rɨ. 	 Bannyey, araŋ m'araŋ ndunnya wo koyey gana nda humburkumay da jijiriyaŋ bine folloŋ ra, danga mate kaŋ araŋ ga may Almasihu se.


Mɨrɨ awonsi'kɨ wʉi kaisarɨ rɨ Esuwerʉ amʉ' use'mato', ɨpʉremato' iwʉ' tau, ka'pon amʉ' iwʉ' tau'ne tereutai' pʉra rɨ, Sises pɨ' to' enupa pɨ' to' esi'pʉ, wakʉ itekare ekama pɨ' to' esi'pʉ, Sises esi Papa Nanʉmʉ'pʉ, tukai'. 	 Zaari kulu mo Irikoy windo ra da ngey fuwey ra, i mana jaŋ ka dondonandi ka baaro hanno waazu ka ne Yesu ya Almasihu no.


Isaan uya pa'taisiman nɨto'—Epʉn winon pe', mɨrɨ pe pʉra ka'pon amʉ' winon katɨ? Ekamatɨ'!” ta'pʉ iya. 	 A ne: «To, Yohanna baptisma*, Irikoy do no a fun, wala borey do no? Wa tu ay se.»


Kamoro Ai'koniyan po tʉuko'mansan epantakapɨ'sa' esi'pʉ; tʉron kon uya enno'sa' kon apurɨ'pʉ, tʉron kon uya tʉron kon Esuwerʉ amʉ' apurɨ'pʉ. 	 Amma kwaara jama fay ihinka, jara go Yahudancey banda, jara fo mo ye diyey banda.


Wʉi enu ewarumanto' oton, mɨrɨ awonsi'kɨ kapʉi usuitato' oton mʉn kasa. Eke rɨ, mɨrɨ awonsi'kɨ wakʉ rɨ Itepuru Weyu uyepʉ rawɨrɨ tanporo serɨ ton e'ku'to' oton. 	 Wayna ga bare ka ciya kubay, hando mo ga bare ka ciya kuri, hala Rabbi zaaro ga kaa ka to, zaari bambata din kaŋ gonda darza.


Ɨmɨrɨ'nokon, utonpa ton kɨ'masa' a'sisa' pe ɨwesi kon pa pen, e'tane a'sisa' pe pʉra ɨwe'to' kon ɨku'tɨ' nin ɨri eseru kupʉ pɨ'; e'tane ru'ku, ɨsiyapiyo' pe e'tɨ' ɨusi'nʉnkato' kon yau. 	 Amma araŋ wo, nya-izey, Irikoy n'araŋ ce burcinitaray se no. Day wa si naŋ burcinitara din ma bine ibaay* laaley no fondo, amma baakasinay do araŋ ma may care se.


Ekama uya ɨpɨ'nokon, Papa uya inke pʉra rɨ nin wakʉ kupʉ to' iwano' pe. E'tane, Ka'pon, Papa winon uyepʉ a'tai ken pe' si, ka'pon amʉ' rɨ pe' eporo iya tapurɨ pɨ', ɨpʉreman pɨ' serɨ non po?” ta'pʉ Sises uya. 	 Ay ga ne araŋ se: waasi no a ga faasa i se d'a. Kulu nda yaadin, waati kaŋ Boro Izo ga kaa, a ga gar cimi fonda ganayaŋ ndunnya ra, wala?»


Eke pe na'ne' ɨ'koro'tau'nokon esi mɨrɨ ayapiyo' kon pe rɨ. 	 Amma araŋ ra bora kaŋ ga ti albeeri ka bisa ikulu, nga no ga ciya araŋ se bannya.


To' uya itenu auromʉ'pʉ, mɨrɨpan kon uya ekama'po'pʉ, “Pu'kena' pe ekamakɨ! Ɨnʉ' ɨwɨnɨi?” ta'pʉ to' uya. 	 I n'a moy haw ka soobay k'a hã ka ne: «Ma annabitaray te me, may no ka ni kar?»


12 kaisaron kon tʉpoitorʉ ton kɨ'ma'pʉ iya tʉpiya', mɨrɨpan kon repa'pʉ iya ɨri a'kwarʉ pa'kato' meruntɨrʉ ke, ti'tui' pʉra rɨ paran ton pɨ' takuru'ke'ne te'san nɨrɨ epi'tɨpɨ'nin nan pe. 	 Yesu na nga talibi* way cindi hinka ce nga do k'i no hina kaŋ ga follayyaŋ gaaray ka dirandi, i ma jante da gaaham baani-jaŋay kulu dumi no baani.


Mɨrɨpan ukɨ'pɨ'nʉmʉ'pʉ, “Sises, Tepi' pa rʉ'pʉ, upɨ' ɨsentu'ma'!” ta'pʉ iya. 	 Sahãadin a na nga jinde sambu ka ne: «Ya Yesu, Dawda izo, ma bakar ay se!»


ikasimanin pe kuru iyesi mɨrɨ, inkupʉnʉ esi mɨrɨ petenan pe pʉra. 	 za kaŋ bine-hinka-koy no, kaŋ si kay nga fondey kulu ra.


Tai'ki'kas, tonpa rʉ'kwɨ mɨrɨ awonsi'kɨ iyawɨron apiyo' Itepuru yau, uya tanporon nɨ ekama mɨrɨ ɨpɨ'nokon, i'tu kon pa mɨrɨ kasa esi mɨrɨ awonsi'kɨ ɨ'rɨ pɨ' esi. 	 Iri nya-izo Ticikos, kaŋ iri ga ba, saajawko naanaykoy mo no Rabbi goyo ra, a g'araŋ bayrandi d'ay baaru kulu, zama araŋ m'ay goray baaro bay, da haŋ kaŋ ay goono ga te.


Mɨrɨ pɨ' isenuminka'pʉ tʉpo, Papa inserʉʉi uyee'pʉ ipiya' iye'ne'pɨtʉ yau, mɨrɨpan uya ta'pʉ ipɨ', “Isose', Tepi' pa rʉ'pʉ, tenari'nʉnse pʉra Meri anʉnkɨ ɨno'pʉ pe, apʉne pʉra Wakʉ A'kwarʉ winɨ imono'tasa' mɨrɨ. 	 Amma za a goono ga woodin fongu nga bina ra, kal Rabbi* malayka bangay a se hindiri ra ka ne a se: «Yusufu, Dawda izo, ma si humburu Maryama hiija, naŋ a ma ciya ni wande, zama izo kaŋ go a gunda ra din, Biya Hanno do wane no.


Paarʉ uya to'sa rɨ Esuwerʉ amʉ' Konsʉrʉʉi ton enpɨtʉ'pʉ, mɨrɨpan uya ta'pʉ, “Utonpa ton Esuwerʉ amʉ', uko'mamʉ koro'tau, Papa nama pɨ' e'sa' man, mɨrɨ awonsi'kɨ si'tuyai' ɨ'rɨ rɨ ɨri ku'sa' uya pʉra rɨ iyesi, serɨ pʉ'kʉ pona rɨ,” ta'pʉ iya. 	 Amma Bulos na Yahudancey arkusey marga guna ka ne i se: « Ay nya-izey, bine lasaabu hanno no ay goono ka kay d'a Irikoy jine hala ka kaa hunkuna.»


Apʉne pʉra tanporon kon tʉpataron kon ka'pon amʉ' uya waain ensi'pʉ, mɨrɨ ɨsɨ waain iyekumato' euku. Tanporon kon kin amʉ' non pon kon ekumasa' iya'kɨrɨ, mɨrɨ awonsi'kɨ kʉrʉpo'po pɨ' te'san enasa' ipʉrataaikena' pe, wakʉ ton kuru itapuruui ton tonpa ke rɨ,” tukai'. 	 Zama dumey kulu haŋ futay duvaŋo* gaa, a zina teeyaŋ wano. Ndunnya bonkooney zina nd'a, ndunnya fatawc'izey mo te arzaka a jinay booro do.»


Ɨnenkurunpapai rɨ nin esi upiyau, apata'pʉ yawon pe upika'tɨnin pe i'sen yau esi koro'tau wakʉ itekare wenai. 	 Ay mo, ay ga ba ay m'a gaay ay do, zama ni nango ra a ma saajaw ay se kaŋ ay go kaso ra Baaru Hanna sabbay se.


Mɨrɨ na'ne' kasa kuru rɨ marɨ, pʉsamoro te'ne'pɨ'san uya tʉpun kon ma'tanʉkʉ, meruntɨ tentaino kon pe te'sen nurunpa, inserʉ amʉ' sapema rɨ nɨrɨ. 	 Yaadin cine mo no hindirikoy din goono ga ngey gaahamey ziibandi. I goono ga _Irikoy__ mayra ciya yaamo ka beena beeraykoyey wow.


Ɨnʉ' uya tʉpana'tɨi' pʉra rɨ, Sises uya tʉpoitorʉ ton entarumʉ serɨ pɨ' i'tusa' esi'pʉ, mɨrɨpan uya ta'pʉ to' pɨ', “E'nonkapai na'kɨ serɨ ɨku'atʉu? 	 Amma Yesu, zama a bay nga boŋ se kaŋ nga talibey goono ga guunu-guunu woodin boŋ, a ne i se: «Woodin ga naŋ araŋ ma harta no?


Osorʉwau wʉi itenu pʉra iyesi'pʉ. Iyenta'na pʉra, ɨ'rɨ rɨ ensi iya pʉra iyesi'pʉ. 	 A te jirbi hinza kaŋ a siino ga di, a mana ŋwa, a mana haŋ mo.


Ɨri ka'pon, ipokapɨ'sa' ipiyau uya rɨ isapema'pʉ, “Kʉrai pen nɨ pe' ɨmɨrɨ, epika'tɨkɨ, ina nɨrɨ ipika'tɨkɨ,” ta'pʉ iya. 	 Afo zambantey kaŋ i kanji din game ra canda Yesu gaa ka ne: «Manti ni ya Almasihu no? To, ma ni boŋ faaba, d'iri mo.»


Pata uko'mansa' a'tai, 12 kaisaron kon ipoitorʉ ton uyee'pʉ ipiya', “To' enno'kɨ eke iwa ton pata pona'ne mɨrɨ awonsi'kɨ umɨ awɨrɨ'ne ti'kiyari kon epoto' pe to' uya, pata tʉto' tʉuya'nokon nɨ epoto' pe to' uya. Ɨnnon pata yau e'nɨ pɨ',” ta'pʉ to' uya. 	 Amma wayna sintin ka ye ganda. Kal iway cindi hinka din maan Yesu do ka ne a se: «Ma borey marga sallama, i ma koy kawyey da windey do ne windanta, i ma du ka zumbu, i ma du ŋwaari mo, zama neewo saaji ra no iri go.»


Paarʉ, Sises Kʉrai poitorʉ, esa'sa' itekare ekamai' enno'sa' pe, imo'kasa' wakʉ Papa ekareei iwano' pe, winɨpaino. 	 Ay Bulos, ay ya Yesu Almasihu* bannya no. Irikoy n'ay ce ay ma ciya diya. A n'ay fay waani mo nga Baaru Hanna se.


Itonpa ton akontawon kon mɨrɨ awonsi'kɨ itonpa ton kuru uya etasa' esi'pʉ, eke pe kuru Papa usentu'masa' ipɨ' tawon. Mɨrɨpan kon esi'pʉ pori' pe ipokon pe. 	 A gorokasiney d'a nya-ka-fo-siney maa kaŋ Rabbi na nga suuji beero cabe a se. I farhã mo a banda.


Awanakʉi' kuru, Sises e'soto'kasa' esi'pʉ tuna e'pi po, e'tane ipoitorʉ ton uya ito'ka'nʉkʉ pʉra iyesi'pʉ Sises pe. 	 Amma waato kaŋ mo ga ba ka bo, Yesu kay teeko me gaa, amma talibey mana bay hala Yesu no.


Mɨrɨ uya Eratiyas ɨkɨnʉnpasa' esi'pʉ Isaan nɨ ɨnwɨpai, e'tane ikupʉ iya poken pʉra iyesi'pʉ, 	 Hirodiya mo konna Yohanna, a ga ba nga m'a wi za doŋ, amma a mana du fondo.


E'tane i'napairon ekama uya ɨpɨ'nokon: Wakʉ pe ɨwesi kon pa utɨ serɨ. Utɨsa' pʉra iyesi yau, Ɨpika'tɨnin kon uyepʉ pʉra iyesi ɨpiya'nokon; e'tane utɨsa' yau, ennoko uya mɨrɨ ɨpiya'nokon. 	 Kulu nda yaadin ay ga cimi ci araŋ se: a ga bisa araŋ se ay ma koy, zama nd'ay mana koy, Gaakwa si kaa araŋ do. Amma d'ay koy, ay g'a donton araŋ do.


“Serɨ si iweyu orʉ eseru aimenkato' yai. Serɨ orʉ epuru pe si te'sen ainʉnpato'. 	 Sohõ ndunnya wo ciito to, sohõ i ga ndunnya wo koyo gaaray.


Mɨrɨ pɨ', Sises apurɨnin nan umeruntɨta'pʉ apurɨto' tʉuya'nokon yau, mɨrɨpan kon epirikʉ'pʉ tu'ke rɨ wʉi kaisa rɨ. 	 Almasihu margey binde tabbat cimi fonda ra, borey mo goono ga tonton _i ra__ zaari kulu.


Urɨ uriya' tu'kan kon ka'pon amʉ' uya ɨyewaruma'tɨto' oton kon, e'tane kʉrɨ rɨ pana' pe ne'mʉ'sa'kayai'ne' iu'matʉ pona rɨ epika'tɨto' oton mɨrɨ. 	 Araŋ ga ciya konnari hari mo ndunnya dumey kulu do ay maa sabbay se, amma boro kaŋ ga hin suuru hala bananta, nga no ga du faaba.


“I'tu auya'nokon mɨrɨ Esuwerʉ amʉ' enta'na pʉra iyesi tʉron kon Esuwerʉ amʉ' pen a'kɨrɨ, to' rɨ ka'kʉranpa to' uya pʉra rɨ iyesi to' iwʉ' ta'. E'tane pʉra, Papa uya enpoikasa' man uyenu ya' tʉron kon wakʉ pe inkoneka'san pɨ' ɨri tukai' esi namai'. 	 A ne i se: «Araŋ bumbey ga bay kaŋ harram no Yahudance se a ma nga boŋ margu wala a ma lamba dumi waani fo gaa. Amma Irikoy n'ay cabe ay ma si boro kulu lasaabu harram no wala ziibikoy.


To' esi'pʉ ka'ta' tenu kon tʉtʉse enpɨtʉ pɨ' iyenu'tane. Mɨrɨ koro'tau, ite'kwanau pʉra rɨ, asa'ron kon inserʉ amʉ' e'soto'kasa' esi'pʉ to' piyau. 	 Za i go fonnayyaŋo gaa mo, kaŋ a goono ga ziji ka koy beene, kala boro hinka kaŋ yaŋ gonda bankaaray kwaaray go ga kay jama jarga.


Papa uya anʉn nɨsa' ipokena' pe pɨ' imʉnʉ winɨ, mɨrɨ entai rɨ epika'tɨn nɨto' oton kon iporo Papa uya kota'man nɨto' apai! 	 Sanku fa, sohõ kaŋ iri ciya adilanteyaŋ _Irikoy jine__ Almasihu kuro do, Irikoy g'iri faaba nga futa gaa Almasihu sabbo ra.


Tanporo inserʉ amʉ' e'mʉ'sa'ka'pʉ apono' woi, itepuru ton mɨrɨ awonsi'kɨ asakɨrɨ'nan kon ene amʉ' woi. To' uta'mo'kapɨtʉ'pʉ temʉ' kon po apono' piyau, mɨrɨpan kon uya Papa apurɨpɨtʉ'pʉ: 	 Malaykey kulu mo kaŋ yaŋ go ga karga windi, da arkusey, da fundikooni taaca din, ikulu ganda biri ngey moydumey boŋ karga jine ka sududu Irikoy se.


Sises utɨpɨtʉ'pʉ tanporon eke iwa ton pata yau'ne, mɨrɨpan uya ka'pon amʉ' enupa'pʉ Esuwerʉ amʉ' usenupato' iwʉ' tau'ne. Papa e'to' esa' wannɨ pe ekareei ekama'pʉ iya, mɨrɨpan uya tanporo ka'pon amʉ' epi'tɨpɨtʉ'pʉ ti'tui' pʉra paran pɨ' takuru'ke te'san. 	 Yesu binde windi kwaarey da kawyey kulu ra ka dondonandi i diina marga fuwey ra. A goono ga Irikoy koytara baaru hanna waazu. A goono ga doori dumi kulu kaa, a ma baani-jaŋay kulu no baani.


Epuru ton, ayapiyo' kon amʉ' irepatɨ' ipokena' ke mɨrɨ awonsi'kɨ wakʉ ke, apʉne pʉra i'tu auya'nokon ɨyepuru kon kanan esi Epʉn po. 	 Koyey, araŋ ma te araŋ bannyey se haŋ kaŋ ga hagu, da haŋ kaŋ ga saba mo, zama araŋ ga bay kaŋ araŋ mo gonda Koy beena ra.


Pena nurɨne iye'sa' rʉ'pʉ urɨ main pʉra iyesi a'tai; e'tane apiyontɨn nɨto' uye'sa' a'tai, makoi usenpoika'pʉ, 	 Waato ay funa, kaŋ manti nda asariya. Amma waato kaŋ lordo* kaa, kala zunubi ye ka funa, ay mo bu.


Tɨwɨrɨ rɨ Papa pɨ' tenki tawon urɨ ɨpɨ'nokon, apʉne pʉra wakʉ nonkasa' iya pɨ' ɨpona'nokon, Sises Kʉrai awɨrɨ. 	 Alboro kulu kaŋ go ga adduwa te, wala a go ga annabitaray te, d'a boŋo go daabante, a go ga nga koyo kaynandi.


Kʉrɨ rɨ Sises Kʉrai iye'tʉsa' rʉ'pʉ umakooi kon iwano' pe umo'kanin kon pe serɨ pe na'ne' ɨri pe e'nɨto' apai, urɨ'nokon e'to' itese' pɨ' Papa, ukʉipʉnʉ kon e'to' i'se awɨrɨ, nesii ɨyenakan kon pe. 	 A na nga boŋ no iri zunubey sabbay se zama nga m'iri fansa sohõ zamana laalo wo dabaro gaa, iri Baabo Irikoy miila boŋ.


Mɨrɨ a'tai, a'sisa' kon esa' upaka'pʉ, mɨrɨpan mʉra'ta amʉ' uta'kokapɨ'sa' tense, tʉsuparaai mo'ka'pʉ tʉutapurukato' pe ike, apʉne pʉra a'sisa' kon utɨpɨtʉ'pʉ tukai' tʉusenuminka ke. 	 Kaso batukwa mo, kaŋ a mo hay, a go ga di meyey kulu go feerante mo, a na nga takuba foobu. A ga ba ka nga boŋ wi, zama a ho hala kas'izey zuru no.


“Sises, Nasare' pon, ɨ'rɨ pe ina ku'se'na ɨuye'sa'? Ina pe' ma'tanʉ'se'na ɨuye'sa'? Kɨnyi'tuyai' ɨmɨrɨ kʉrɨ rɨ—Wakʉ Ye' Papa Iwano'!” ta'pʉ iya ipɨ'. 	 ka ne: «Ifo k'iri zaa da nin, ya Yesu, Nazara bora? Ni kaa k'iri halaci nooya?» A ne mo: «Ay ga ni bay, ni ya boro kaŋ no. Ni ya Irikoy wane hanna no.»


Iyakʉ'pʉsa' a'tai nin si, iye'sara'tɨ mɨrɨ e'tʉrawasoman pɨ' a'tɨto' tʉuya tʉmariyarʉ, si'kʉrʉ tato' ke, apʉne pʉra anʉnto' weyu e'seposa' pɨ',” ta'pʉ iya. 	 Waato kaŋ izey nin mo, sahãadin-sahãadin a ga zaama daŋ ka wi, zama heemaro to.»


“Uyauro'kapai pʉra si ɨwesi?” ta'pʉ iya ipɨ'. “I'tu auya pʉra pe' iyesi tʉmeruntɨrʉ ke esi ɨmo'kato' ike mɨrɨ pe pʉra kurusu' pona ɨpokapɨ'to' ike?” ta'pʉ iya. 	 Bilatos binde ne a se: «Ni si salaŋ ay se no? Ni si bay kaŋ ay gonda dabari ka ni taŋ, ay gonda dabari mo ka ni kanji?»


“Ɨnʉ' uya mɨrɨ wʉi mɨrɨ pe pʉra iwekusi i'tu pʉra rɨ iyesi; inserʉ amʉ' Epʉn pon kon uya rɨ, mɨrɨ pe pʉra imu uya rɨ e'tane ikʉipʉnʉ uya rɨken serɨ i'tu. 	 Amma zaaro din, wala saaya din sanno, boro kulu s'a bay, baa beene malaykey, wala Izo mo, kala Baabo hinne.


Sises mɨrɨ awonsi'kɨ ipoitorʉ ton uya Ka'paneyan pata eposa' a'tai, Esuwerʉ amʉ' use'mato', ɨpʉremato' iwʉ' ta' te'masen amʉranʉ'nin nan uyee'pʉ Pi'ta piya', mɨrɨpan kon uya ekama'po'pʉ, “Ɨti'saai kon pe' Esuwerʉ amʉ' use'mato', ɨpʉremato' iwʉ' ta' tʉuse'masen?” ta'pʉ to' uya. 	 Waato kaŋ i kaa Kafarnahum, kala Irikoy windo jangal taakoy kaa Bitros do ka ne: «Ni alfaga, a si Irikoy windo jangal bana, wala?»


Mɨrɨ waraino iku'to' pe pori'manin uyepʉ pʉra rɨ iyesi mɨrɨ kʉrɨ ɨkɨ'manin kon nʉ'pʉ winɨ. 	 Boŋ-bareyaŋo wo mana fun Irikoy kaŋ goono g'araŋ ce din do!


apʉne pʉra Era' esi'pʉ Isaan namanin pe, iwapu pe iyesi'pʉ i'tu tʉuya ke, ipokena' pe, mɨrɨ awonsi'kɨ wakʉ pe. Isaurokʉ eta tʉuya a'tai, ekamʉra rɨ iyenapɨ'pɨtʉ'pʉ mɨrɨ rɨ e'tane imaimu ɨnetapai iyesi'pʉ. 	 Zama Hirodus humburu Yohanna, zama a bay kaŋ adilante* no, boro hanno mo no. A n'a gaay ka boori. Waati kaŋ Hirodus maa Yohanna waazu, a maa r'a nda farhã, amma sanney n'a kankam gumo.


Resipe' entuto' weyu e'seposa' a'tai, iyentu'pʉ warawo' pe. 	 A go no mo, Alizabata jirbey to kaŋ a ga hay, hala mo a na ize alboro hay.


Kamoro ennin nʉ'san uya ka'pon amʉ' pana'tɨ'pʉ iye'ku'sa' makoi a'kwarʉ yen ka'pon pɨ' mɨrɨ awonsi'kɨ peiruku amʉ' pɨ' rɨ nɨrɨ. 	 Borey kaŋ di mate kaŋ te bora din kaŋ gonda follay doŋ se, da gursuney se mo, i na baaro dede borey se.


Mɨrɨ waraino rɨ ipu'ketʉ u'tɨ pʉra iyesi Epʉn poi, e'tane non winon nɨ, iya'kwarʉ pen nɨ, Makoi winon nɨ. 	 Laakal wo manti laakal kaŋ fun beene no, amma ndunnya wane no, Adam-ize daa laala wane no, Iblisi* wane mo no.


Mɨrɨ a'tai, use'man nɨto' tʉrawasomanin nan epuru uya Si'tipʉn ekama'po'pʉ, “I'napai rɨ pe' ka'pon amʉ' nʉsauro'ai'ne' ɨpɨ' esi?” tukai'. 	 Alfaga beero mo ne: «Hayey din, ya-cine no i bara?»


ɨnnɨ rɨ tanporon nɨ esa' wannɨ pe te'sen mɨrɨ awonsi'kɨ eke ton, pana'pano mɨrɨ awonsi'kɨ eke pata esanon, mɨrɨ awonsi'kɨ tanporon eke pe te'sen ese' ese'tɨn nɨto', serɨ a'taino rɨken pen e'tane serɨ entakan pe rɨ te'sen a'taino entaino. 	 Almasihu ga mayray te koy kulu, da hin kulu, da gaabi kulu, da mayraykoy kulu, da maa kulu kaŋ i ga ce boŋ, manti zamana wo hinne ra bo, amma baa zamana kaŋ ga kaa ra mo.


Tato' sa'ne ko, ‘Asakɨrɨ'ne rɨken kapʉi e'ku'ka'sa' kiyari akʉ'pʉ rawɨrɨ.’ Ta uya ɨpɨ'nokon, apʉne wakʉ pe umɨ amʉ' enpɨ'tɨ'. Kiyari akʉ'pʉka'sa', tanʉnsen pe iyenaka'sa'. 	 Manti araŋ ga ne a cindi handu taaci, gaa heemaro ma to? Wa guna, ay ga ne araŋ se: w'araŋ boŋ sambu ka farey guna zama i kwaaray ka to wiyaŋ.


Papa Maimu ɨpʉreme'sa' kasa iyesi pen. Apʉne pʉra tanporon kon Esuwerʉ apai iu'tɨsa' kon esi pen Esuwerʉ pe. 	 Amma manti sanda Irikoy Sanno ciya yaamo no bo. Zama manti borey kulu kaŋ fun Israyla* gaa no ga ti Israyla waneyaŋ bo.


Mɨ awɨrɨ tenu kon tʉpɨ'tane to' uya, ɨnʉ' pʉra rɨ iyesi'pʉ. Sises rɨken esi'pʉ to' piyau. 	 I zagu-zagu da waasi ka guna. I mana di boro kulu koyne, kala Yesu hinne i do.


Mɨrɨ koro'tau, Isairas pana'tɨnin nan uyee'pʉ itiwʉ' tawonsi'kɨ, mɨrɨpan kon uya ta'pʉ, “Ɨyensi eri'ka'sa' man. Ti'sa rɨ kʉsanpokʉmai,” ta'pʉ to' uya. 	 Za Yesu go sanno din ciyaŋo gaa, kal i kande baaru Yahudance diina marga jine bora se ka ne: «Ni izo wayo bu. Ifo se ni ga Alfa taabandi koyne?»


Kiyari pe rɨ nin mɨrɨ awonsi'kɨ tensisen pe rɨ nin iyesi'pʉ, ekorʉkan pe rɨ—kɨpo'pon eseru pe rɨ nin emenna' eseru weyu e'seporo pona rɨ. 	 Zama i manti hay fooyaŋ no kala ŋwaari da haŋyaŋ hari da nyun-nyunyaŋ waani-waani, kaŋ ga ti farillayaŋ gaaham hinne se. I n'i daŋ mo hala hanseyaŋ alwaato ma to.


E'tane Pi'ta esi'pʉ mʉra'ta nau itenupɨkɨrɨ e'nɨ pɨ'. Tʉron nɨ ipoitorʉ use'man nɨto' tʉrawasomanin nan epuru ni'tunʉ, enna'posa' uyee'pʉ, mɨrɨpan uya mɨrɨ yawon uri'san auro'ka'pʉ, mɨrɨpan uya Pi'ta ewonnʉkʉ'pʉ. 	 Amma Bitros goono ga kay taray windo me gaa. Talibi fa din kaŋ alfaga beero ga bay fatta ka salaŋ wandiya kaŋ goono ga windi meyo batu se zama nga ma furo nda Bitros windo ra.


Mɨrɨ pe iyesi pɨ', tesa' ke e'nɨto' yau tʉusi'ki'masen pen eporo pɨ', tenki tapai'nokon, mɨrɨ awonsi'kɨ Papa apurɨpɨ'pai'nokon ipori'manin pe inama mɨrɨ awonsi'kɨ eke pe i'tuto' winɨ, 	 Woodin sabbay se binde, iri kaŋ yaŋ ga du koytaray kaŋ si zinji, iri ma iri saabuyaŋ cabe, kaŋ ra iri ga goy te kaŋ ga kaan Irikoy se. Iri m'a te da gaakuri nda humburkumay mo.


“Utonpa ton Esuwerʉ amʉ', Epʉra'an payan nʉ'san, Esuwerʉ amʉ' pen nɨ nɨrɨ Papa namanin nan, etatɨ'! Urɨ'nokon iwano' pe kuru Papa uya epika'tɨn nɨto' eseru ennoko'pʉ. 	 Ay nya-izey, Ibrahim asulo izey, da _dumi cindey__ kaŋ go araŋ ra kaŋ yaŋ ga humburu Irikoy, iri se no i na faaba sanno wo samba.


E'tane Sises uya ekama'po'pʉ, “Isutas, Ka'pon, Papa winon pe' eparanka auya mɨrɨ uta'su'kan ke?” ta'pʉ iya. 	 Amma Yesu ne a se: «Yahuta, sunsumyaŋ no ni ga Boro Izo nooyandi nd'a, wala?»


“I'napairon ekama uya ɨpɨ'nokon; Epʉra'an entu rawɨrɨ rɨ, urɨ esi!” ta'pʉ iya to' pɨ'. 	 Yesu ne i se: «Haciika, haciika ay ga ci araŋ se: za i mana Ibrahim hay, AY* GO NO.»


Mɨrɨpan ipan pe rɨ ipawana'tɨ'pʉ iya, “Aiko rʉ'kwɨ uyensi man takuru'ke, iyeri'kapʉ rɨ. Apʉne ɨsi'kɨ, ɨyemiyatʉ inonkatanʉ'kɨ ipona, mɨrɨpan usepi'tɨto' pe iyerikʉ namai',” ta'pʉ iya. 	 k'a ŋwaaray gumo-gumo ka ne: «Ay ize wandiyo go bu da funa game ra. Ay ga ni ŋwaaray ni ma kaa ka ni kambey dake a boŋ, zama a ma du baani ka funa.»


E'tane si iweyu kuru e'seposa' a'tai, Papa uya Tʉmu ennoko'pʉ, uri'san yai iyentu'pʉ, main o'no iyentu'pʉ, 	 Amma kaŋ alwaato to, Irikoy na nga Izo donton. Wayboro no k'a hay. A hay mo asariya fonda ra,


Uto'ka'nʉ'atʉi'ne' a'tai i'tuto' auya'nokon oton ukʉipʉnʉ yau esi, ɨmɨrɨ'nokon esi uyau, mɨrɨ awonsi'kɨ urɨ esi ayau'nokon. 	 Han din hane araŋ ga bay kaŋ ay go ay Baaba ra, araŋ mo go ay ra, ay mo go araŋ ra.


Ɨnʉ' kʉrɨ eno'manin? Kʉrai Sises, iyeri'sa' rʉ'pʉ—mɨrɨ entai, iye'mʉ'sa'kasa' rʉ'pʉ uko'man nɨto' ya'—esi na'ne' Papa emiyatʉ enwo'netʉ winɨ, urɨ'nokon pona rɨ nɨrɨ ɨpʉreman pɨ' te'sen. 	 May no g'i ciiti ka zeeri? Almasihu Yesu no ka bu, oho, hal a tun mo, a go Irikoy kambe ŋwaaro gaa ga goro, a goono ga ŋwaaray iri se mo.


Papa uya itʉsa' use'man nɨto' ike pe upɨ'nokon tʉusentu'mato' pe imʉnʉ apurɨto' poro. Serɨ ku'sa' iya ipokena' pe tesi ekamanin pe, apʉne pʉra a'kʉre'tɨnin pe tesi ke makoi ton pena iye'ku'sa' rʉ'san nonka'pʉ iya tʉponi'simai' pʉra— 	 Nga no Irikoy bangandi sasabandiyaŋ sargay* a kuro do borey se kaŋ g'a cimandi. Irikoy na woodin te ka nga adilitara bangandi zama a man'i ciiti nda ngey doŋ zunubey nga jalla ra.


E'tane ekama uya ɨpɨ'; ɨ'rɨ rɨ kʉkai ɨnku'ton pen nɨ pɨ', Epʉn nɨ kʉsesakʉi---Papa apon mɨrɨ, 	 Amma ay ga ne araŋ se: araŋ ma si ze baa kayna. Hala beena boŋ zama Irikoy karga no,


Iyereuta'pʉ to' pokon pe enta'nase'na, mɨrɨpan uya tenki ta pe Papa pɨ' pʉreti anʉmʉ'pʉ, i'kwɨtʉ'pʉ iya, mɨrɨpan tʉrʉ'pʉ iya to' ena'. Mɨrɨ a'tai, Papa uya to' enu a'koka'pʉ, mɨrɨpan to'ka'nʉkʉ'pʉ to' uya, mɨrɨpan kon enu apai'ka'pʉ iya. 	 A go no mo, waato kaŋ a goro i banda ŋwaaro do, kal a na buuru kunkuni fo sambu k'a albarkandi, k'a ceeri ka salle i se.


Sises uya, “Main awɨron kon pen pe' esa' pe esi serɨ, ɨuye'sa' kon na'ne' supara amʉ' mɨrɨ awonsi'kɨ wa'tana amʉ' esa' pe uya'sise'na? 	 Yesu tu ka ne i se: «Araŋ kande takuba nda goobu yaŋ ay diire se danga day kosarayko do no?


Apʉne pʉra ɨnʉ' rɨ serɨ yau tʉuko'manto' ɨnnonkapai pʉra na'ne' uya epoto' oton pen nɨ, e'tane ɨnʉ' rɨ serɨ yau tʉuko'manto' nonkanin uya, urɨ wenai, epoto' oton. 	 Zama boro kulu kaŋ ga miila nga ma nga fundo faaba, a fundo ga daray. Amma boro kulu kaŋ ga nga fundo nooyandi ay wo sabbay se ga du a.


Nowa a'tai iyesi'pʉ na'ne' kasa, mɨrɨ kasa iye'to' oton Ka'pon, Papa winon uyepʉ a'tai. 	 Amma mate kaŋ Nuhu jirbey te d'a, yaadin no Boro* Izo bangayyaŋo mo ga te d'a.


‘Apata'se' mɨrɨ awonsi'kɨ ɨtonpa ton inɨnkɨ, itɨkɨ mɨrɨ non sekamayai'ne' ya',’ ta'pʉ Papa uya ipɨ'. 	 A ne a se: ‹Ma fatta ni laabo da ni dumey ra, ka koy laabo kaŋ ay ga cabe ni se ra.›


Main poro, eri'sa' main pona, uko'manto' pe Papa iwano' pe. 	 Zama ay wo, asariya do no ay bu asariya se, hal ay ma funa Irikoy jine.


Pʉsamoro 12 kaisaron kon tʉpoitorʉ ton ennoko'pʉ iya to' tauro'kai' se kasa: “Esuwerʉ amʉ' ton pen nɨ ka'pon amʉ' piya' kʉtɨtʉu, mɨrɨ pe pʉra kepa'katʉu Sameriya pata ton ya' rɨ. 	 Boro way cindi hinka wo binde, Yesu n'i donton k'i lordi ka ne: «Araŋ ma si dumi cindey fondey gana. Araŋ ma si furo mo Samariyancey* kwaarey ra.


mɨrɨ si, ɨmɨrɨ'nokon mɨrɨ awonsi'kɨ urɨ uya apurɨto' winɨ epori'mapɨ'nɨto' pe asa' ipɨ'. 	 Zama in d'araŋ ma care gaabandi, iri afo kulu cimbeero do, kaŋ ra in d'araŋ ga margu.


Mɨrɨ rɨken pe pʉra, ene auya'nokon pʉra pe' iyesi Main yau Papa ena' use'man nɨto' tʉrawasomanin nan uya Papa iwʉ' tau Sapa' a'tai Main i'kwɨtʉ'pʉ te'tʉrawasoma kon winɨ, e'tane wakʉ pe rɨ to' esi? 	 Wala araŋ mana caw asariya ra no, mate kaŋ cine alfagey ga asibti zaaro kaynandi nd'a Irikoy windo ra, i sinda taali mo?


Kiyarari ponsi'kɨ pʉsamoro uri'sami'si amʉ' uyee'pʉ iya'kɨrɨ, i'se iye'to' ke to' uya imainanpa'pʉ. Tu'kan kon tʉron kon uri'sami'si amʉ' iya'kɨrɨ iye'sa' kon nʉ'san Surusiran pona rɨ nɨrɨ esi'pʉ mɨrɨ yau. 	 Waato kaŋ Yesu go Galili ra, woodin yaŋ n'a gana ka saajaw a se. Wayboro fooyaŋ, ngey boro boobo kaŋ kaa Urusalima a banda, go noodin.


Ka'pon amʉ' uye'to' oton wʉi enu uyepʉ winɨ, wʉi enu utɨ winɨ, wʉi enu enwo'netʉ winɨ, wʉi enu kamisi winɨ, mɨrɨpan kon ereutato' oton enta'nan pɨ' Papa e'to' esa' wannɨ pe yau. 	 I ga kaa ka fun wayna funay haray da wayna kaŋay haray, da azawa nda dandi kambe mo, ka goro Irikoy koytara ra.


5 kaisaron kon uyakon non panamase'na, serɨ ya' to' uyepʉ namai'. Wakʉ pe to' uko'manto' pe, Papa Maimu awɨrɨ,’ ta'pʉ iya. 	 zama ay gonda nya ize gu. A ma seeda i se hal i ma si kaa ne bone nango ra.›


Wa'ka e'kamasa' man yʉi amʉ' mi' airɨ, mɨrɨ awonsi'kɨ tanporon yʉi amʉ' tepetasen pen a'tɨto' oton nɨ mɨrɨ, mɨrɨpan eno'ma apo' ya'. 	 Baa sohõ i na deesi dake tuurey tiksey gaa. Yaadin gaa, tuuri kulu kaŋ siino ga ize hanno hay, i g'a wi k'a catu danji ra.


Apʉne pʉra tu'ke kuru tiwano' kon pe e'paino kon ka'pon amʉ' man, tʉusauro'san nɨken mɨrɨ awonsi'kɨ enku'tɨnin nan, kamo kuru sa'ne un pi'pɨ puturʉka tawon nan kon. 	 Zama boro boobo go no kaŋ murtanteyaŋ no, sanni kaŋ sinda nafa salankoyaŋ no, fafagukoyaŋ mo no, sanku fa borey kaŋ go dambanguyaŋ* borey do haray.


Userupaperʉ esi'pʉ Apaiyutʉ kʉipʉnʉ pe, Apaiyutʉ esi'pʉ Iraiya'kin kʉipʉnʉ pe, Iraiya'kin esi'pʉ Esorʉ kʉipʉnʉ pe, 	 Zerubabel na Abihud hay, Abihud na Eliyacim hay, Eliyacim na Azura hay,


Sises uya eikʉ'pʉ, “Maikan amʉ' kamoro tenkena' nan, toron amʉ' nɨrɨ tʉponkena' nan, e'tane Ka'pon, Papa winon e'sapontɨto' yau pʉn nɨ,” ta'pʉ iya. 	 Yesu ne a se: «Zoŋey gonda guusuyaŋ, beene curey mo gonda fitiyaŋ, amma Boro Izo sinda nangu kaŋ a ga nga boŋo dake.»


Apʉne pʉra Papa i'tunin nan pen e'to' ipɨkɨrɨ pe tanporo serɨ warai'nan esi, mɨrɨpan ɨkʉipʉnʉ kon uya i'tu serɨ ton i'se ɨwesi kon. 	 Zama hayey din kulu, ndunnya dumey goono g'i ceeci, amma araŋ Baabo ga bay araŋ ga laami nd'ey.


Sises uya eikʉ'pʉ, “Ɨmɨrɨ'nokon, Main pɨ' enupanin nan, Papa uya ɨkota'ma kon mɨrɨ ipan pe, apʉne pʉra ka'pon amʉ' apiyo'masa' auya'nokon sa'man nɨ ku'to' pe to' uya Papa Maimu serɨ tukai', mɨrɨpan kon pika'tɨ auya'nokon pʉra iyesi ikupʉ pɨ'. 	 Amma Yesu ne: «Kaari araŋ wo mo, asariya dondonandikoy! Zama araŋ goono ga borey jarandi nda jarawey kaŋ ga tin. Araŋ bumbey wo si baa kambayze folloŋ dake jarawey gaa.


“Mɨrɨpan etasa' itepuru uya a'tai, apurɨpɨtʉ'pʉ iya, ɨri ku'sa' iya rɨ e'tane, tʉuko'manto' e'ma konekasa' iya pɨ'. Serɨ ta uya apʉne pʉra serɨ non pon kon esi emiya'poke' ton non eseru wenai uta'kwarʉkan pɨ' te'san, Papa munkɨ uta'kwarʉka non eseru pɨ' pʉra rɨ nin iyesi mɨrɨ. 	 Kala koyo na jine funa kaŋ sinda naanay kuuku, zama a te dabari nda laakal. Zama ngey alwaato ra, zamana wo izey ga bisa annura izey laakal.


Osorʉwau wʉi tʉpo, Esuwerʉ amʉ' epuru ton kɨ'ma'pʉ Paarʉ uya. To' amʉrasa' a'tai, ta'pʉ iya to' pɨ', “Utonpa ton, ɨ'rɨ rɨ ekamʉn mɨrɨ pe pʉra ɨ'rɨ rɨ penaro' kon ukʉipʉnʉ kon amʉ' nekama'pʉ pen nɨ ku'sa' uya pʉra iye'tane, a'sisa' pe e'ai'. A'sisa' rʉ'pʉ urɨ Surusiran po. Mɨrɨ tʉpo, Ron pon kon ena' inonkasa' rʉ'pʉ urɨ. 	 A jirbi hinzanta banda, Bulos na Yahudancey jine borey ce. Waato kaŋ i margu mo, a ne i se: «Nya-izey, baa day kaŋ ay mana hay fo te iri dumo wala iri alaadey gaa, kulu nda yaadin i n'ay daŋ hawante Urusalima kwaara Romancey kambe ra.


Ɨnʉ' rɨ aiko pe rʉ'kwɨ na'ne' Main tonpa i'kwɨ'nin mɨrɨ awonsi'kɨ tʉron kon enupanin mɨrɨ rɨ marɨ ku'to' pe to' uya e'to' oton aiko pe Papa e'to' esa' wannɨ pe yau; e'tane ɨnʉ' rɨ Main kupʉ pɨ' na'ne' mɨrɨ awonsi'kɨ ipɨ' enupanin pe na'ne' e'to' oton eke pe kuru Papa e'to' esa' wannɨ pe yau. 	 Boro kulu mo kaŋ ga lordi kaŋ kayna d'i kulu daaru ka borey dondonandi yaadin, i ga ne a se boro kaŋ bisa ikulu kaynayaŋ beene koytara ra. Amma boro kulu kaŋ g'i te, ka borey dondonandi nd'ey, i ga ne a se ibeeri beene koytara ra.


“Ti'sa, Mosi' uya imenukasa' uiwano' kon pe, ka'pon rui eri'sa' yau, tʉno'pʉ tʉnonkai' imunkɨ pʉra, iyakon nʉ'pʉ uya ino'pʉ rʉ'pʉ mari'mato' pe iyesi, mɨrɨpan kon umu'tato' pe tʉrui iwano' pe. 	 I ne: «Alfa, Musa hantum iri se ka ne, da boro fo nya ize bu ka nga wande naŋ, a mana ize naŋ mo, kal a nya ize fo m'a wando hiiji ka du ize nga nya izo se.


Mɨrɨ kasa si ipʉra Papa Maimu kupʉ auya'nokon ɨyeseru kon mɨn winɨ rɨ iyɨ'kwɨrɨ'pɨ'sa' ke. Mɨrɨ awonsi'kɨ tu'ke rɨ ɨnkupʉnʉ kon man serɨ warai'nan,” ta'pʉ iya. 	 Araŋ goono ga Irikoy sanno ciya sanni yaamo araŋ alaadey se, kaŋ araŋ wo daŋ. Hari boobo go no mo, woodin yaŋ dumi, kaŋ araŋ goono ga te.»


Mɨrɨ yau tesi kon a'tai, itekare ekama pɨ' to' esi'pʉ ka'pon amʉ' pɨ'. 	 Noodin yaŋ mo i goono ga Baaru Hanna waazu.


Esorʉ esi'pʉ Isato' kʉipʉnʉ pe, Isato' esi'pʉ A'kin kʉipʉnʉ pe, A'kin esi'pʉ Iraiyutʉ kʉipʉnʉ pe, 	 Azura na Zadok hay, Zadok na Ahima hay, Ahima na Aliyuda hay,


To' ennoko tʉuya rawɨrɨ, ta'pʉ iya to' pɨ', “Eke pe kiyari akʉ'pʉka'sa' tanʉnsen man, e'tane tu'ke pʉra tʉrawaso amʉ' esi. Mɨrɨ pe iyesi pɨ', kiyari akʉ'pʉsa' anʉmʉ Epuru ekama'potɨ', tʉrawaso amʉ' enno'to' pe iya kiyari akʉ'pʉsa' anʉmʉ e'kwa na'. 	 A ne i se mo: «Faro wiyaŋo ga baa, amma goy-teerey si baa. Woodin se binde araŋ ma ŋwaaray wiikwa gaa, a ma goy-teeriyaŋ donton nga faro wiyaŋo se.


Mɨrɨ a'tai, tu'ke rɨ Sises apurɨnin nan tu'kanoro epirikʉ'pʉ. Kiri' pe tʉusauro'san Esuwerʉ amʉ' mɨrɨ awonsi'kɨ patawon amʉ' Esuwerʉ amʉ' pokon pe to' e'manenpato' esi'pʉ, kiyari ke tʉtonpa kon uri'sami'si amʉ' itaan'pʉ ima'tasa' kon ɨnɨ to' uya pɨ'. 	 Amma jirbey din ra, waato kaŋ ganakoy goono ga baa ka tonton, Yahudancey kaŋ ga Gareku sanni salaŋ go ga borey kaŋ yaŋ ga Ibraniyancey* sanni salaŋ jance, zama i n'i wayborey kaŋ kurnyey bu muray zaari kulu gaakasina gaa.


Anturu, Piri', Pa'taramiu, Ma'siu, Tamas, Isens Arʉ'piyas mu, Tatiyas, Saiman Usera' tukai' tesa'sen, 	 Andarawos mo go no, da Filibos, da Bartalami, da Matta, da Toma, da Yakuba Halfa ize, da Taddawus, da Siman Kanaana bora,


Tɨwɨrɨ rɨ tʉtonpa ton amʉtʉ pe Papa eseru poro ɨko'mamʉ i'se te'sen, tɨwɨrɨ rɨ entu'manin nan repanin pe iyesi'pʉ eke pe rɨ, tɨwɨrɨ rɨ tʉwɨpʉremasen Papa pɨ'. 	 Bora din binde _Yahudance diina__ ganako hanno no kaŋ ga humburu Irikoy, nga nda nga almayaaley kulu. A ga sargay boobo no _Yahudance__ kunda se, a ga ŋwaaray Irikoy gaa mo han kulu.


mɨrɨpan kon esi namai' Esuwerʉ amʉ' pantomʉ mɨrɨ pe pʉra kamo i'nairon ewaruma'tɨnin nan uya apiyontɨn nɨsa' etanin pe. 	 I ma si hangan Yahudancey jandey se da Adam-izey lordey* kaŋ goono ga fun borey kaŋ na banda bare cimo gaa do.


Serɨ pe si pori' pe e'ai', ɨiwano' kon pe ekota'man nʉ'pʉ pɨ', mɨrɨ awonsi'kɨ upun yau nin si arʉ'tɨ uya ipʉra na'ne' Kʉrai ekota'ma'pʉ airɨ, ipun pɨkɨrɨ, so'si pe na'ne'. 	 Sohõ day, ay goono ga farhã ay gurzuga kulu ra araŋ sabbay se. Ay goono ga toonandi ay gaahamo ra haŋ kaŋ gaze Almasihu kankamey ra a gaahamo sabbay se, danga Almasihu* marga nooya.


“Urepatɨ' mɨrɨ ku'nin ke. Mɨrɨ a'tai, tanporo uyemiyatʉ tʉto' uya ton ipona uya, Wakʉ A'kwarʉ epoto' pe,” ta'pʉ iya. 	 A ne: «W'ay mo no dabaro wo, zama boro kulu kaŋ boŋ ay ga kambey dake ma du Biya Hanno.»


apʉne pʉra Isaan uya ta esi'pʉ ipɨ': “Main awɨrɨ ɨwesi pe pʉra iyesi kʉrɨ rɨ anʉnsa' auya na'ne',” ta. 	 Zama Yohanna ci a se ka ne: «A si halal* ni ma goro nd'a.»


“Nai kasa si isemo'kaka'sa' rɨ ka'pon entukapʉ kanan iyakon ite'kwa pe?” tukai' Sises ekama'po'pʉ iya. “Iyewonkapʉ poken pʉra rɨ sa'ne iyesi tʉsan ewan ya' tentuka'to' pe iyakon ite'kwa pe,” ta'pʉ iya. 	 Nikodimu ci a se ka ne: «Mate no i ga te ka boro kaŋ zeen hay? A ga hin ka ye nga nya gunda ra, i m'a hay koyne?»


Mɨrɨ a'tai, tikin nan itepuru ton tonpa uya ta'pʉ upɨ', “Kakaramʉi. Enkɨ! Moro rayan Isuta ko', Tepi' atʉ rʉ'pʉ uya iwapiya'kasa' man; kʉrɨ rɨ uya si 7 kaisaron a'si'to' ike i'kwɨtʉ mɨrɨ, mɨrɨ awonsi'kɨ kareta amon a'koka iya,” ta'pʉ iya. 	 Kal arkusey ra boro fo ne ay se: «Ma si hẽ! Guna, muusu beero kaŋ fun Yahuda kunda ra, Dawda kaajo, nga no ka te zaama kaŋ a ga tira feeri, nga nd'a kawaatimi iyya.»


Tikin nɨ upun kon esa' esi na'ne' kasa tu'ke rɨ ipʉ'kʉ ton e'tane, mɨrɨpan serɨ ton ipʉ'kʉ ton esi pen tikin nɨ itʉrawasooi, 	 Zama mate kaŋ iri gonda jare boobo gaaham folloŋ ra, jare kulu mo goyo go waani,


Ɨpika'tɨ uya mɨrɨ ɨtonpa ton Esuwerʉ amʉ' mɨrɨ awonsi'kɨ Esuwerʉ amʉ' pen namai'. Ɨyennoko uya to' piya' 	 Ay ga ni faaba mo _ni__ dumo kambe ra, da dumi cindey kaŋ yaŋ do ay go ga ni donton.


“Mɨrɨ a'tai kiyari e'kwa esa' uya ta'pʉ, ‘Ɨ'rɨ ken si kupʉ uya serɨ? Uni'nʉnkanʉ rɨ nin si umu ennoko uya serɨ; to' uya nin si inama mɨrɨ,’ ta'pʉ iya. 	 Kali koyo ne: ‹Ifo no ay ga te? To. Ay g'ay izo donton, nga kaŋ ay ga ba gumo. Hambara i g'a beerandi.›


A'sarutanʉ'sa' Pen Pʉreti Pɨ' Enta'nan Weyu e'sara'tɨ a'tai, Sises poitorʉ ton uyee'pʉ ipiya' ekama'pose'na, “Nai yau kuru ina uya To' Epoi Itɨ'pʉ Weyu Rʉ'pʉ pɨ' ɨyenta'nato' koneka ina uya i'se me'an?” ta'pʉ to' uya. 	 Buuru kaŋ sinda dalbu bato* zaari sintina, talibey kaa Yesu do ka ne: «Man no ni ga ba iri ma Paska sooley te ni se ni ma ŋwa?»


Mɨrɨpan uya ta'pʉ tʉmu pɨ', “Ɨmɨrɨ, umʉre usesa'to' oton pu'kena' Papa iwano' tukai', apʉne pʉra ɨutɨto' oton uyepuru kon rawɨrɨ ite'ma ta' ka'pon amʉ' koneka pe, 	 Oho, nin mo zanka kayna, I ga ne ni se Koy Beero kaŋ bisa ikulu wane annabi, Zama ni ga furo Rabbi jine k'a fondey soola.


E'tane Temi'tʉriyas mɨrɨ awonsi'kɨ ɨpʉreman nɨto' ku'pɨ'nin nan uya pata eseru main i'kwɨ'sa' pe iyesi yau, serɨ rupɨ konekato' esi moro rɨ. Mɨrɨ yau, konekanin nan eke ton esi. Mɨrɨ yau, to' utɨto' pe iyesi teseru kon konekai'. 	 Da day Dimitriyos da zamey kaŋ go a banda gonda sanni fo ngey da boro kulu kaŋ no game ra, ciiti fuyaŋ go no feerante, ciitikoyaŋ mo go no. Wa naŋ i ma kande care kalima noodin.


Mɨrɨpan uya to' pɨ' ekama'pʉ tʉpɨ' itekare usauro'sa' Mosi' nʉmenuka'pʉ si'kɨrɨ te'sara'tɨi', siya rɨ pu'kena' amʉ' nʉmenuka'pʉ rɨ tʉpɨ'. 	 Kal a sintin za Musa tira gaa ka koy hala Annabey kulu Tirey ra, ka nga boŋ waney fasar i se Tira Hanney kulu ra.


Apʉne pʉra i'tu'nokon pena e'nɨto' eseru pokapɨtʉ'pʉ kurusu' pona ipokon pe makoi pun enato' pe ɨ'sɨ'mʉra, makoi poitorʉ ton pe pʉra e'nɨto' kon pe— 	 Iri ga bay kaŋ Irikoy n'iri boro zeena kanji Almasihu banda, zama a ma zunubi gaahamo dabaro halaci, hal iri ma si ye ka bara zunubi tamtaray ra koyne.


Main esi apurɨto' pokon pen; mɨrɨ e'tane, “Kʉrɨ rɨ serɨ ton ku'nin uko'mamʉ rɨ mɨrɨ winɨ,” tasa'. 	 Amma asariya wo, manti cimbeeri ra no a bara bo. Amma Tawretu* Tira ne: «Boro kaŋ g'i gana, a ga nga baafuna te i ra.»


Asa'ron kon ama' rʉ'san pokapɨtʉ'pʉ to' uya ipokon pe; tikin nɨ itenwo'netʉ winɨ mɨrɨ awonsi'kɨ ikamisi winɨ tikin nɨ. 	 Woodin banda mo komko hinka go kanjante a banda, afo a kambe ŋwaaro gaa, afa mo a kambe wow gaa.


Siya rɨ, mɨ awɨrɨ rɨ, eke rɨ wakʉ rɨ Piri'kʉs, tewan kon yapai kuru ina uya ekama serɨ, pori' pe ina man ɨnkupʉ'pʉ ina iwano' pe pɨ'. 	 «Ya Filikos beeraykoy, ni do no iri goono ga du baani goray gumo. Ni laakal goyey ra mo no, i goono ga hari laalo kulu hanse laabo wo se. Iri ga woodin ta mo da saabuyaŋ, fondey kulu da naŋ kulu ra.


Mosi' apurɨsa' auya'nokon pe iyesi yau, uyapurɨsa' auya'nokon nɨrɨ nesii'no, apʉne pʉra urɨ pɨ' imenukasa' iya. 	 Zama nd'araŋ na Musa cimandi no, doŋ araŋ g'ay mo cimandi, zama a n'ay baaro hantum.


I'nai rɨ, takuru'ke iyesi'pʉ, ima'taiwa'pʉ rɨ. E'tane Papa usentu'ma'pʉ ipɨ', kʉrɨ rɨ pɨ' rɨken pen, urɨ pɨ' rɨ nɨrɨ, pokoi pe e'to' tonpa'tɨ pe rɨ iyesi namai' pokoi ke. 	 Da cimi mo a jante, hal a ba ka bu. Amma Irikoy n'a suuji, day manti nga hinne bo, hala nda baa ay mo, zama ay ma si du bine saray bine saray ra.


mɨrɨ awɨrɨ rɨ sa'ne ɨutɨ kon esi mɨrɨ e'suranman pɨ' uyenta'tʉine' awɨrɨ rɨ, mɨrɨ awonsi'kɨ serɨ pe eta auya'nokon urɨ rɨ esi e'suranman pɨ'. 	 Yaadin gaa no araŋ goono ga wongo kaŋ araŋ di ay te din dumo te. Wongo wo mo ay goono g'a te hala hõ, sanda mate kaŋ araŋ goono ga maa.


“Tanporo serɨ ton ke ɨrepa uya, urɨ pɨ' te'sekunkai' ɨwɨpʉrema yau,” ta'pʉ iya ipɨ'. 	 A ne Yesu se: «Woone yaŋ kulu ay g'i no ni se, da ni ga ye ganda ka sududu ay se.»


Sai'pʉras ene tʉuya'nokon tʉpo, ina uya entaka'pʉ wʉi enu enuku kamisi winɨkʉi'. Ina utɨ'pʉ Siriya pona. Ina ekanwaka'pʉ Taya pona, apuru kanwaka to' uya koro'tau. 	 Waato kaŋ iri na Kubrus fonnay, iri n'a naŋ kambe wow haray ka koy Suriya. Iri zumbu Tir kwaara, zama noodin no i ga hiyo jinay zumandi.


Mɨrɨ ku'sa' iya pɨ' itaan'pʉ ima'tasa' rʉ'pʉ pɨ', Papa nin si wakʉ eseru aimenkanin kamo ka'pon amʉ' tʉnanʉmʉ'san iwano' pe, tɨwɨrɨ rɨ tʉpika'tɨto' kon ekama'ponin nan. Tɨnɨn pɨ' iyesi pen nin kʉrɨ eseru aimenkanin kasa. 	 Irikoy binde, manti a ga faasa nga suubanantey se, kaŋ yaŋ goono ga hẽ a gaa cin da zaari, kaŋ a gonda i se suuru kuuku mo?


Sises uya mɨrɨ pata nɨmɨ'pʉ, iyenna'po'pʉ tʉpata'se' ya', ipoitorʉ ton nɨ itonpa pe. 	 Yesu fun noodin ka kaa nga laabo ra, a talibey mo n'a gana.


Ɨnʉ' rɨ itesa' pe te'sen repa mɨrɨ miyarɨ rɨ, mɨrɨpan e'to' pe eke pe itesa' pe. Ɨnʉ' rɨ ɨ'rɨ esa' pen nɨ enapai imo'ka mɨrɨ itenawon nʉ'kwɨ rɨ. 	 Zama boro kulu kaŋ gonda, nga se no i ga no, a ma du iboobo mo. Amma boro kaŋ sinda, baa haŋ kaŋ go a se din, i g'a ta a gaa.


“Utonpa ton, kin Tepi' poro Wakʉ A'kwarʉ usauro'sa' rʉ'pʉ Isutas pɨ' si uta'ku'tɨsa' man. Sises a'si ton kon anin pe iyena'pʉ. 	 «Ay nya-ize alborey, a ga tilas Irikoy Tira Hanna sanno ma to kaŋ Biya Hanna jin ka ci Dawda me ra Yahuta ciine ra, nga kaŋ ciya fondo cabeko Yesu diikoy se.


Eposa' tʉuya a'tai, tʉtonpa ton kɨ'ma iya, mɨrɨpan uya ta to' pɨ', ‘Epori'manpai'nokon, itano'masa' rʉ'pʉ upʉrataai eposa' uya man!’ 	 Waato kaŋ a di a mo, kal a ma nga corey da nga gorokasiney margu ka ne: ‹Araŋ ma farhã ay banda zama ay di ay nzarfu tamma kaŋ daray ay se.›


apʉne pʉra Papa nʉtʉrʉnʉ ton mɨrɨ awonsi'kɨ kɨ'man nɨto' iya esi inna'ponʉ pe pʉra. 	 Zama Irikoy nooyaŋey da Irikoy ceeyaŋo, a si ba ye i gaa.


Tiwano' kon pe to' usaurokʉ'pʉ, “‘Epʉn winon,’ ta pe iyesi yau, ‘Ɨ'rɨ pe ken si iyesi pɨ' apurɨ auya'nokon pʉra iyesi'pʉ?’ ta iya esi. 	 Kala i saaware ngey da care game ra ka ne: «D'iri ne: ‹Irikoy do no›, a ga ne: ‹Day ifo se no araŋ man'a cimandi?›


Mɨrɨ pe iyesi pɨ', siya rɨ entantɨ' tanporon kon ka'pon amʉ' ikonekatantɨ' upoitorʉ pe to' e'to' pe. To' ipa'taisimatantɨ' ikʉipʉnʉ, imu, mɨrɨ awonsi'kɨ Wakʉ A'kwarʉ ese' yau. 	 Araŋ binde ma koy ka ndunnya dumey kulu dondonandi i ma ciya talibiyaŋ. Araŋ ma te i se baptisma* Baabo da Izo da Biya* Hanna maa ra,


E'tane Paarʉ uya, “Kane, serɨ ɨpiyau e'mʉ'sa'kasa' na'ne' Sisa uya ɨku'sa' pɨ'. Serɨ yau kuru uyekama'popɨ'to' auya pe iyesi. I'tu auya ɨri pe rɨ Esuwerʉ amʉ' pɨ' e'sa' pʉra iyesi. 	 Amma Bulos ne: «Kaysar ciiti karga jine no ay go ga kay, nango kaŋ ga hima i ma ciiti ay se. Ay mana taali te Yahudancey se, ni mo ga woodin bay gumo!


To' e'te'kasa' a'tai, enkena' pe apo' e'sɨmikasa' ene'pʉ to' uya moro' e'puru ipo, mɨrɨ awonsi'kɨ pʉreti esi'pʉ. 	 Waato kaŋ i fatta taray ka laabo taamu, i di danj'izeyaŋ noodin. Hamisa da buuru go i boŋ.


Wakʉ nonkasa' Itepuru Sises Kʉrai iwano' nesii aya'kwarʉ kon piyau. Amen. 	 Rabbi Yesu Almasihu gomno ma bara araŋ biya banda.


ɨuko'mamʉ'pʉ kon na'ne' iyau serɨ orʉ eseru awɨrɨ ɨwesi kon a'tai, mɨrɨ awonsi'kɨ ka'yawon kon esanon, iya'kwarʉ e'tʉrawasoman pɨ' na'ne' kamoro main awɨron kon pen yau. 	 Hayey din ra no araŋ goro waato, saaya kaŋ araŋ goono ga ndunnya wo fondey d'a miiley gana. Araŋ goono ga may mo beene batama dabarikwa se. Nga ga ti biya* din _(Iblisi no)__ kaŋ goono ga goy hala sohõ borey kaŋ yaŋ wangu ka Irikoy gana ra.


Mɨrɨ tʉpo, Tamas (Titimas tukai' tesa'sen) uya ta'pʉ tʉtonpa ton, ipoitorʉ ton pɨ', “Utɨnpai'nokon nɨ nɨrɨ uma'tan nɨto' pe ipokon pe,” ta'pʉ iya. 	 Toma binde kaŋ se i ga ne Taway ne nga hangasin talibey se: «Iri mo ma koy, zama iri ma bu a banda.»


Mɨrɨ a'tai, ipasi ton uya ikɨ'mai' tʉmaimu kon ennoko'pʉ, “Itepuru, ipan pe ɨni'nʉnkanʉ man takuru'ke,” tukai'. 	 Waymey na boro fo donton Yesu do ka ne a se: «Rabbi, guna, bora kaŋ ni ga ba sinda baani.»


Anpisin uya ta'pʉ, “Ina uya etasa' man Main, Mosi' winon winɨ, Kʉrai uko'manto' oton tɨwɨrɨ rɨ, mɨrɨ ken pe' e'tane, ‘Ka'pon, Papa winon utanʉnto' oton,’ ta auya? Ɨnʉ' pʉse rɨ Ka'pon, Papa winon?” ta'pʉ to' uya. 	 Jama binde tu a se ka ne: «Iri maa i ne Tawretu ra Almasihu ga goro hal abada. Mate no kaŋ ni ga ne: tilas kal i ma Boro Izo sambu beene? May ga ti Boro Izo wo?»


E'tane Maikarʉ, inserʉ amʉ' epuru tonpa e'maimu'pɨtʉ a'tai Makoi a'kɨrɨ, Mosi' ekepu wenai isapema i'se iyesi'pʉ pen e'tane, “Tɨwɨ Itepuru ɨyeseremekʉi!” ta'pʉ iya. 	 Amma Munkayla kaŋ ti malaykey jine bora, waato kaŋ a goono ga yanje nda Iblisi ka kakaw Musa gaahamo boŋ, a mana farrati ka kande wowi ciiti a boŋ. Amma a ne: «Rabbi ma deeni ni gaa!»


Anpisin ton apiyo'ma'pʉ iya to' ereutapɨ'to' pe non pona, mɨrɨpan 7 kaisaron nʉ'kwɨ rɨken itekiino pʉreti anʉmʉ'pʉ iya, tenki ta'pʉ iya Papa pɨ', mɨrɨpan i'kwɨ'pɨtʉ'pʉ iya. Itʉrʉ'pʉ iya tʉpoitorʉ ton ena', to' uya ekanto' pe anpisin ton ena', mɨrɨpan nɨ kupʉ'pʉ ipoitorʉ ton uya. 	 A na jama lordi ka ne i ma goro ganda laabo ra. Waato gaa a na buuru kunkuni iyya din sambu ka saabu. Gaa no a n'i ceeri-ceeri ka no nga talibey se i ma zaban borey se. Ngey mo n'i zaban i se.


“E'tane si, ɨmɨrɨ'nokon, ɨnʉ' pe ken si esi mʉkayatʉu?” ta'pʉ Sises uya. 	 A ne i se: «Araŋ binde, araŋ ga ne ay ya may no?»


mɨrɨpan uya to' ekama'po'pʉ, “Wakʉ A'kwarʉ pe' mepotantʉu Sises apurɨsa' auya'nokon a'tai?” tukai'. “Kane, Wakʉ A'kwarʉ esi moro tukai' ina uya i'tusa' pʉra rɨ man,” tukai' to' uya imaimu eikʉ'pʉ. 	 A ne i se: «Waato kaŋ araŋ cimandi, araŋ du Biya Hanno, wala?» I ne a se: «Hã'a. Iri ya mana baa maa hala Biya Hanno go no.»


Serɨ esi pu'kena' pe e'nɨ i'se. Ɨnʉ' esi yau tenu ke, tɨwɨ ene nonpaai i'tui, apʉne pʉra ka'pon nonpaai pe iyesi. Inonpaai esi 666. 	 Neewo no laakal ga bara: boro kaŋ gonda fahamay ma alman laala lamba lasaabu, zama Adam-ize lamba no. A lamba mo neeya: zangu iddu nda waydu cindi iddu.


Mɨrɨpan nin si uko'mansa' 84 kaisa rɨ wʉipiya tʉtaan'pʉ uma'ta'pʉ pata'pʉ yau. Tʉutɨsen pen nɨ Esuwerʉ amʉ' use'mato', ɨpʉremato' iwʉ' tapai, wʉi kaisa rɨ tʉwɨpʉremasen Papa pɨ', useruman pɨ' tenta'nai' pʉra te'sen. 	 A ciya wayboro kaŋ kurnye bu mo hal a to jiiri wahakku cindi taaci. A si fay da Irikoy windo mo. A goono ga sududu nda mehaw da adduwa mo cin da zaari.


Mɨrɨ pe rɨ, eke utanpokʉman esi'pʉ mɨrɨ pata yau. Ka'pon amʉ' uya Kayas mɨrɨ awonsi'kɨ Aresta'kos a'si'pʉ, Paarʉ upinimʉ tonpa pe te'san. Mɨrɨ a'tai, anpisin ka'pon amʉ' enasa' tikin nɨ uya Kayas mɨrɨ awonsi'kɨ Aresta'kos pi'sikʉ'pʉ amʉran nɨto' iwʉ' ta'. 	 Kwaara kulu to mo da kururuwa. I kulu te me folloŋ mo ka tun da zuray ka koy marga batama do. I goono ga Gayos da Aristarkos candi ka kond'ey, kaŋ yaŋ ti Masidoniya boroyaŋ, kaŋ ngey da Bulosyaŋ ga dira care banda.


mɨrɨpan kon uya si ekama'pʉ, “Pʉse rɨ uya ta'pʉ, ‘Papa iwano' use'man nɨto', ɨpʉreman nɨto' iwʉ' ma'tanʉkʉ uya mɨrɨ, mɨrɨpan konekato' pe uya kanan osorʉwau wʉi yau,’ ta'pʉ iya,” ta'pʉ to' uya. 	 ka ne: «Boro wo ne, way: nga ga hin ka Irikoy fuwo zeeri, nga ma ye k'a cina mo koyne jirbi hinza nda care game ra.»


Ipoitorʉ ton usewansiuka'pʉ imaimu pɨ'. E'tane Sises uya takaa'pʉ kanan, “Mʉre amʉ', sa'man pe kuru rɨ iyesi Papa e'to' esa' wannɨ pe ya' epa'kan poken pʉra. 	 Talibey dambara a sanno sabbay se. Yesu mo ye ka tu ka ne i se: «Ay zankey, a ga sandi sanda ifo cine ngey kaŋ yaŋ goono ga naanay arzaka gaa din se, i ma furo Irikoy koytara ra.


Ipoitorʉ ton uya eikʉ'pʉ, “Ene auya pʉra pe' nai ka'pon amʉ' uya ɨwontɨsa'? Ɨ'rɨ pe iyesi pɨ', ‘Ɨnʉ' uya'pɨtʉi?’ ta auya?” 	 Talibey ne a se: «Ni di boro boobo goono ga ni kankam, ni ma ne mo may no ka ni ham?»


Mɨrɨ a'tai si ɨutɨ ta' Sises ewonka'sa' koro'tau, to' uyee'pʉ ipiya'. To' ekama'po'pʉ iya, “Mapurɨyatʉu pe' ɨyepi'tɨ uya 'nokon tukai'?” ta'pʉ iya. Mɨrɨpan kon uya si ta'pʉ, “Ewai', Uyepuru, ina uya rɨ ayapurɨ,” ta'pʉ to' uya. 	 Waato kaŋ a furo fuwo ra, kala danawey din kaa a do. Yesu ne i se: «Araŋ ga cimandi ay gonda hina kaŋ ga woodin te?» I ne a se: «Oho, ya Rabbi.»


“Tʉron nɨ rʉ'pʉ kanan ipoitorʉ uye'kaa'pʉ tase'na ipɨ', ‘Uyepuru, serɨ si ɨiwano' maina; iko'manʉ'sa' uya tonanse, pon piya'pɨ po. 	 Afa mo kaa ka ne: ‹Ay jine bora, ni mina neeya, kaŋ ay jisi ni se diko ra.


“Eri'nɨto' ya' tʉrui eparankato' oton iyakon uya, ikʉipʉnʉ uya nɨrɨ tʉmʉre; mɨrɨ kasa rɨ marɨ, mʉre amʉ' enato' oton tʉsan kon amʉ' ewa'noma pɨ' to' eri'to' ya' to' tʉrʉ pɨ'. 	 Amma nya-ize ga nga nya-izo no i m'a wi, baaba mo ga nga izo no. Izey mo ga murte hayrey gaa k'i daŋ kambe i m'i wi se.


Enno'sa' kon enna'posa' amʉra'pʉ Sises woi, mɨrɨpan kon uya tanporo tʉnkupʉ'pʉ kon mɨrɨ awonsi'kɨ to' enupa'pʉ tʉuya'nokon nɨ ekama'pʉ. 	 Diyey margu Yesu do. I ci a se hay kulu kaŋ ngey te, da hay kulu kaŋ ngey dondonandi mo.


Sises uya to' eikʉ'pʉ, “Mosi' uya ɨno'pʉ kon amʉ' inonkatɨ' tasa', sa'man pe rɨ ɨyewan kon esi wenai, mɨrɨpan pen nin pena iyepiya'tɨ'pʉ si'kɨrɨ. 	 A ne i se: «Zama araŋ biney ga sandi se no Musa yadda araŋ m'araŋ wandey fay. Amma za sintina ya, manti yaadin no bo.


Sises ukaramʉ'pʉ. 	 Yesu hẽ.


Tanporo serɨ ton pʉro'pona, usi'nʉnkan nɨto' ipata'tɨtɨ', tanporo serɨ ton amʉranʉ'nin wakʉ pe ɨsipona. 	 Hayey din kulu boŋ, araŋ ma bara nda baakasinay, zama nga no g'araŋ haw care gaa gumo hal araŋ ma ciya afolloŋ.


Papa uya, “itʉrʉ ka'pon kaisa rɨ inkupʉ'pʉ pɨ' tense,” tasa' iya. 	 «Zama Irikoy ga boro kulu bana nga goyo boŋ.»


Iyamʉrasa' kon esi'pʉ ɨsɨ pe ukɨ'pɨ'nʉnpɨ' nɨ pɨ'; tʉron kon esi'pʉ tʉron nɨ pe ukɨ'pɨ'nʉnpɨ' nɨ pɨ'; tʉron kon nɨrɨ, tʉron nɨ pe rɨ. Mɨrɨ yawon kon tu'kan kon ka'pon amʉ' uya ɨ'rɨ pe iyesi pɨ' to' amʉrasa' mɨrɨ yau tukai' i'tu pʉra rɨ iyesi'pʉ. 	 Boro fooyaŋ binde kuuwa ka hay fo ci, boro fooyaŋ mo goono ga hay fo waani ci. Zama jama boŋ haw, i baayaŋo mo mana bay haŋ kaŋ se no i margu.


Mɨrɨ a'tai rɨ, itɨ'pʉ Isa'pa pona to' a'kɨrɨ. Pata eposa' iya a'tai, to' uya arɨ'pʉ ka'ta', Tarʉ'kas ekepu piya'. Tanporo uri'sami'si amʉ' itaan'pʉ ima'tasa' kon nʉ'san amʉrasa' esi'pʉ ipiyau, ukaran nɨ pɨ', pon amʉ' Tarʉ'kas nʉkonepɨtʉ'pʉ enpoikapɨtʉ pɨ' to' esi'pʉ nurɨne iyesi a'taino rʉ'pʉ. 	 Bitros mo tun ka koy i banda. Waato kaŋ a to noodin, i kond'a jidan bisa fu-izo ra. Wayborey kulu kaŋ yaŋ kurnye bu mo kaa ka kay a jarga. I goono ga hẽ ka bankaaray waani-waani yaŋ cabe kaŋ yaŋ Tabita te za a go ngey do.


Tanporon kon nɨ enta'na'pʉ ta'wetapɨ'se, 	 Borey kulu ŋwa hal i kungu.


Ɨutɨ kon pe rɨ, serɨ itekare mekamatʉi': ‘A'ko pe Papa e'to' esa' wannɨ pe man,’ tukai'. 	 Araŋ diraw ra mo, araŋ ma waazu ka ne: ‹Beene koytara maan.›


Serɨ etasa' mɨrɨ yau te'san tonpa uya a'tai, ta'pʉ iya Sises pɨ', “Pori' pe kuru kamoro esi mɨrɨ enta'nan pɨ' te'ton kon Papa e'to' esa' wannɨ pe yau,” ta'pʉ iya. 	 I boro fo mo kaŋ go ga goro ŋwaaro do, waato kaŋ a maa woodin, kal a ne Yesu se: «Albarkante no boro kaŋ ga ŋwaari ŋwa Irikoy koytara ra!»


Mɨrɨpan wapiya kuru wakʉ itekare usekamato' pe iyesi tanporon kon mɨ yawɨron kon pana ya'. 	 Tilas mo kal i ma Baaru Hanna waazu ndunnya dumi kulu se jina.


Tanporo ina uta'mo'ka'pʉ non pona. Mɨrɨ yau, main eta'pʉ uya, Arami' pe, ‘Saarʉ, Saarʉ, ɨ'rɨ pe iyesi pɨ' uponi'sima auya? Ɨiwano' pe rɨ e'ne' mʉmoronkayai' tɨwɨrɨ rɨ urɨ poni'sima auya kaisa rɨ, tesa' yʉʉi pona te'wɨpɨ'sen itikʉn paka waraino kasa.’ 	 Waato kaŋ iri borey kulu kaŋ ganda, kal ay maa jinde fo kaŋ go ga salaŋ ay se Yahudance sanni ra ka ne: ‹Sawulu, Sawulu, ifo se no ni goono g'ay gurzugandi? A ga sandi ni se ni ma gooruyaŋ hari zi.›


Mɨrɨ 1,000 kaisaron wʉipiya ton u'ma'sa' a'tai, Se'tan e'nonkato' oton pariki'si tapai, 	 Waati kaŋ jiiri zambaro din kubay mo, i ga Saytan kaa nga kaso ra.


Tu'kan kon nɨ utɨ'pʉ Sises pɨkɨrɨ kurusu' pona soisa amʉ' uya ipokapɨ'to' ya'. Uri'sami'si amʉ' rɨ tʉuta'kwarʉkai' tʉukaransan iwenai. 	 Borey marga bambata n'a gana, da wayboroyaŋ mo kaŋ goono ga hẽ ka baray a sabbay se.


Mɨrɨpan uya, Esuwerʉ amʉ' use'mato', ɨpʉremato' iwʉ' pʉ'kʉ tau, ka'pon amʉ' uya paka amʉ', karimeru amʉ', wako'wa amʉ' kʉrʉpo'poma eporo'pʉ, pʉrata ensimapɨ'nin nan nɨ ereutapɨ'sa' esi'pʉ tʉtepʉrʉʉi kon piyau'ne. 	 Irikoy windo ra binde a na borey gar kaŋ yaŋ goono ga haw da feeji da koloŋay neera. Nooru barmaykoy mo go ga goro noodin.


Sises uya eikʉ'pʉ, “Ɨnʉ' rɨ upɨkɨrɨ te'sara'tɨ tʉpo tenu tʉpɨ'nin te'ma'pʉ ta' esi mɨrɨ Papa e'to' esa' wannɨ pe tʉrawasomanin ye' pe pʉra rɨ,” ta'pʉ iya. 	 Amma Yesu ne a se: «Boro kaŋ kamba go farmi jinay gaa, d'a ye ka banda guna, bora mana to Irikoy koytara gaa.»


Urɨ wenai tu'kan kon ka'pon amʉ' uya ɨyewaruma'tɨto' oton kon, e'tane kʉrɨ rɨ pana' pe ne'mʉ'sa'kayai'ne' iu'matʉ pona rɨ epika'tɨto' oton mɨrɨ. 	 Araŋ ga ciya konnari hari mo ndunnya dumey kulu do ay maa sabbay se. Amma boro kaŋ ga hin suuru hala bananta, nga no ga du faaba.


“Serɨ si ekamase'na ipoitorʉ enna'po'pʉ mɨrɨ tepuru pɨ'. Mɨrɨ pɨ' itepuru usakorota'pʉ ipan pe, mɨrɨpan uya tʉpoitorʉ apiyo'ma'pʉ, ‘Inke pʉra enta pata ya'ne, eke ton asanta tawɨrɨ'ne, aiko ton tawɨrɨ'ne entu'manin nan ine'ta, ipu'tɨka'sa' kon, tenku'na' nan mɨrɨ awonsi'kɨ wasesenpa' nan,’ ta'pʉ itepuru uya. 	 Bannya kaa ka sanney din ci nga koyo se. Kala windikoyo dukur ka ci nga bannya se: ‹Ma waasu ka koy kwaara fondo beerey da fondo kayney ra ka kande talkey da larantey da danawey da simbarkoy.›


Tʉtʉrawasooi kon u'ma'sa' a'tai, Panapas mɨrɨ awonsi'kɨ Saarʉ pokon enna'po'pʉ Surusiran poi. Isaan, Ma' tato' nee'pʉ to' uya ta'kɨrɨ'nokon. 	 Waato kaŋ i na ngey saajaw goyo toonandi, Barnaba da Sawulu ye ka fun Urusalima. I kande Yohanna kaŋ se i ga ne Markos ngey banda.


“E'tane nin si to' uya ta'pʉ mɨrɨ, tiwano' kon pe, ‘Pʉse rɨ kuru pʉse rɨ kiyari pata'se' anʉnton. Iwɨto' kon pe ɨsi'tɨ', inanʉmʉnʉ e'to' pe uiwano' kon pe,’ ta'pʉ to' uya. 	 Amma goy-teerey din ne ngey nda care se: ‹Woone ya tubukwa no. Wa kaa, iri m'a wi, tubo ma ciya iri wane.›


Mɨrɨ tʉpo, ite'ma'pʉ pe iye'sa' ekama'po'pʉ iya, ‘Ɨ'rɨ kaisa rɨ te'mai' pʉra uyepuru imamin arɨ'pʉ auya nai?’ ta'pʉ iya ipɨ'. “‘1,000 kaisa rɨ pʉrowa paikii,’ ta'pʉ iya. “Mɨrɨpan pɨ' ta'pʉ iya, ‘Se si imenuka' 80 kaisa rɨ pʉrowa paikii tukai',’ ta'pʉ iya. 	 Waato din gaa a ne afo se: ‹Ni binde, marge no a ga ni gana?› Nga mo ne: ‹Alkama saaku zangu gu no.› A ne a se: ‹Ma ni tira sambu ka hantum: zangu taaci no.›


Tu'ke rɨ pata wannɨ man ukʉipʉnʉ iwʉ' tau; sekamai'no mɨrɨ pe pʉra iyesi yau. Mɨrɨ ya' utɨ serɨ apata'se' kon oton konekai'. 	 Ay Baaba windo ra goray nangu boobo go no. Da manti yaadin no, doŋ ay ga ci araŋ se, zama ay goono ga koy ka nangu soola araŋ se.


Isaan pon esi'pʉ kiyamerʉ i'po' konekasa', o' pi'pɨ konekasa' esi'pʉ ipokʉrʉʉi pe iworo'pai pɨ'. Kairau amʉ' mɨrɨ awonsi'kɨ teusan e'ku pɨ' tenta'nasen pe iyesi'pʉ. 	 Yohanna bankaara, yo hamni no i n'a kay d'a. A goono ga guddu nda kuuru nga canta gaa. A ŋwaaro mo ga ti do-ize da ganjo ra yu.


“Urɨ kʉrɨ rɨ Arʉ'pa mɨrɨ awonsi'kɨ Omeka,” ta Itepuru Papa Meruntɨ pe kuru te'sen ye' uya, “moro te'sen, moro iye'sa' rʉ'pʉ mɨrɨ awonsi'kɨ tʉuye'ton,” uya ta. 	 Ay no A nda Zed, yaadin no Rabbi Irikoy ci, nga kaŋ go no sohõ, a go no za doŋ, a ga kaa mo, Hina-Kulu-Koyo no.


Mɨrɨ awonsi'kɨ Papa uya ui'mʉ'sa'kasa' kon Kʉrai pokon pe, mɨrɨ awonsi'kɨ uyaponontɨsa' iya 'nokon ipokon pe Epʉn pe te'sen pata yau, Kʉrai Sises yau, 	 A n'iri tunandi Almasihu banda k'iri gorandi mo a banda beena ra Almasihu Yesu ra.


Uri'san ainʉmʉ'pʉ rɨmono' ta', Papa nʉkoneka'pʉ ipata'se' pe. Mɨrɨ yau imainanpato' pe 1,260 kaisa rɨ wʉi pʉ'kʉ pona rɨ. 	 Waybora binde zuru ka koy ganjo ra, naŋ kaŋ Irikoy jin ka nangu soola a se, hal i m'a jare jirbi zambar fo da zangu hinka nda waydu.


Mɨrɨ e'tane rɨ, tʉron nɨ ton uta'pokʉ'pʉ wakʉ non ya', mɨrɨpan epeta'pʉ 100 kaisarɨ rɨ, 60 mɨrɨ pe pʉra 30 kaisarɨ rɨ ite'kwa ipɨmɨ'pʉ entai rɨ. 	 Afooyaŋ mo kaŋ laabu hanno ra. I te albarka mo, afo no zangu, afo waydu, afo mo waranza.


Uri'sami'si amʉ' utɨ'pʉ Pi'ta mɨrɨ awonsi'kɨ itonpa ton piya' to'ken nɨ tʉpana'tɨ'pʉ kon ekamase'na to' pɨ'. 	 Waato kaŋ Yesu tun jirbi iyya zaari sintina hane za da hinay, a jin ka bangay Maryama Magdaliya bora se, bora kaŋ a na follay iyye gaaray ka kaa a banda.


Kamoro esi ɨmo'kapai'nokon kuru rɨ tʉwinɨkʉi'no kon, e'tane wakʉto' pe pʉra rɨ. Ina piyapai rɨ nin ene amʉ' pe ɨku'pai'nokon to' esi, ɨwesi kon pa to' winɨkʉi'no kon pe kuru. 	 Borey din kaŋ goono g'araŋ ceeci nda anniya sinda miila hanno bo. Amma i ga ba ngey m'araŋ kaa waani zama araŋ ma ngey ceeci nda anniya.


Wʉi kaisarɨ rɨ ɨpiyau'nokon esi'pʉ Esuwerʉ amʉ' use'mato', ɨpʉremato' iwʉ' pʉ'kʉ tau. Upɨ' ɨyemiyatʉ kon tʉsa' auya'nokon pʉra iyesi. E'tane serɨ pe ɨweyu kon pe iyesi—ewarupɨ esi pana' pe ɨyesa' kon pe koro'tau,” ta'pʉ iya. 	 Waato kaŋ ay go araŋ banda zaari kulu Irikoy windo ra, araŋ mana kambe dake ay gaa. Amma saaya woone ya araŋ wane no, da kubay dabari wane mo.»


Tʉusenupasen e'to' pe iyesi tʉti'saai kasa, mɨrɨ awonsi'kɨ ipoitorʉ kanan tesa' kasa rɨ. Ɨutɨ esa' pe te'sen esakʉ pe iyesi yau Pirɨsipupʉ tukai', mɨrɨ entai kuru rɨ si to' uya itiwʉ' tawon kon esakʉ! 	 Oho, a wasa day talibi se a ma ciya danga nga alfaga cine, tam mo danga nga koyo cine. Zama hala day i ne windikoy se Baalzabula*, sanku fa a windo borey!


“To' enu rɨ a'kopɨ'sa' iya mɨrɨ awonsi'kɨ to' ewan nɨ sa'mantanʉ'pɨ'sa' iya, to' uya ene namai' tenu kon ke, to' uya ito'ka'nʉkʉ namai' tewan kon ke, to' era'tɨ namai' to' epi'tɨto' pe uya,” tawon. 	 «A n'i moy danandi k'i biney sandandi, zama i moy ma si di, i biney ma si faham hal i ma bare ay do, hal ay m'i no baani.»


Saiman Pi'ta mɨrɨ awonsi'kɨ tʉron nɨ ipoitorʉ uya Sises e'ma'pʉka esi'pʉ. Apʉne pʉra use'man nɨto' tʉrawasomanin nan epuru ni'tunʉ pe pʉse rɨ ipoitorʉ esi'pʉ, mɨrɨpan utɨ'pʉ Sises a'kɨrɨ use'man nɨto' tʉrawasomanin nan epuru iwʉ' pʉ'kʉ ta'. 	 Siman Bitros da talibi fo goono ga Yesu gana. Talibo din mo, alfaga beero g'a bay. A furo Yesu banda alfaga beero faada ra.


enno'sa' kon ena', mɨrɨpan ekanpɨtʉ'pʉ to' uya to' kaisa rɨ ipʉra kuru to' esi pɨ' tense. 	 k'a jisi diyey jine. Diyey goono g'a fay-fay boro fo kulu se, mate kaŋ ga saba nda boro fo kulu laami.


“Mɨrɨ kasa kuru iye'to' oton Ka'pon, Papa winon usenpoika weyu a'tai. 	 Yaadin mo no a ga bara hano kaŋ hane Boro Izo ga bangay.


“To' epuru uya nin si, ‘Uyeyaton uya rɨ ipɨnsa' pe iyesi mɨrɨ,’ ta'pʉ to' pɨ'. “‘Wana' ken pe' nai' ina utɨ i'se me'an?’ ta'pʉ ipoitorʉ ton uya. 	 A ne i se: ‹Ibare fo no ka woodin te.› Bannyey ne a se: ‹Ni ga ba iri ma koy k'i dagu, wala?›


A'ko pe ipa'sima pɨ' to' esi'pʉ, mɨrɨpan kon uya wakʉ ton pe itese' ka'pon amʉ' ennoko'pʉ ama'ai Sises maimu etase. Mɨrɨ wenai eparankato' pe tʉuya'nokon Roman amʉ' kopʉnaai ena' a'sito' pe iya. 	 I n'a batandi ka ce-kortasiyaŋ donton, kaŋ yaŋ na ngey boŋ himandi adilanteyaŋ. I go ga kobay ceeci a gaa sanni fo do, zama i ma du ka Yesu daŋ mayray da dabarikoono kambe ra.


“Apʉne etatɨ'! Umɨ pɨ' te'sen utɨ'pʉ kiyari ye' pɨnse'na tʉpa'karakai'. 	 «Wa maa: dum'izey sayko fo fatta ka koy dum'izey sayyaŋ.


To' uya eikʉ'pʉ, “Ɨ'rɨ eke Papa tʉrawasooi ɨi'tuto' ipɨkɨrɨ kupʉ auya ina nenton, ina uya ayapurɨto' pe? Ɨ'rɨ kupʉ auya? 	 Gaa no i ne a se: «To, alaama fo no ni ga te hal iri ma di ka ni cimandi? Goy woofo no ni ga te?


Pori' pe te'ton kon kamoro tʉuta'kwarʉkai' ukaran nɨ pɨ' na'ne' nan serɨ pe, apʉne pʉra Papa uya pori' pe to' ku'to' oton. 	 Albarkanteyaŋ no ngey kaŋ gonda bine saray, Zama i ga bakar i se.


Ipoitorʉ ton e'sekunka'pʉ apurɨpɨ'se'na. Mɨrɨpan kon enna'po'pʉ ipan pe rɨ pori' pe esii'ma Surusiran pona. 	 I ye Urusalima nda farhã bambata.


Pʉsamoro si enna'po'pʉ tʉron kon pɨ' ekamase'na, e'tane to' apurɨ to' uya pʉra rɨ iyesi'pʉ. 	 Ngey din koy ka ci boro cindey se, amma ngey wo man'i cimandi.


‘Non nɨ apata kon yawon uta'si'sa' ina pʉta pɨ' tɨutɨ ina uya apa'nʉkʉ kon pe. E'tane se kuru i'tutɨ': Papa e'to' esa' wannɨ pe man a'ko pe,’ mʉkatʉi' to' pɨ'. 	 ‹Baa araŋ kwaara kusa kaŋ lamba iri cey gaa, iri g'a kokobe araŋ gaa. Kulu nda yaadin wa bay kaŋ Irikoy koytara kaa ka maan.›


Sises uya, “Moro' amʉ' si serɨ pe kuru ma'sitʉune' ɨnne'tɨ',” ta'pʉ mɨrɨ to' pɨ'. 	 Yesu ne i se: «Wa sambu hamisey ra kaŋ araŋ du sohõ ka kand'ey.»


Apʉne pʉra ekama uya ɨpɨ'nokon; uyento' auya'nokon oton pen nɨ kanan serɨ enta', ‘Pori' pe rɨ kʉrɨ rɨ nʉye'ai'ne' Itepuru ese' yau esi,’ ta auya'nokon pʉ'kʉ pona,” ta'pʉ Sises uya. 	 Zama ay ga ne araŋ se: Araŋ si ye ka di ay koyne kal alwaati kaŋ araŋ ga ne: ‹Albarkante no nga kaŋ goono ga kaa Rabbi maa ra.› »


Pʉse rɨ ken pe' si uri'san Epʉra'an pa rʉ'pʉ, Se'tan newa'tɨ'pʉ 18 kaisa rɨ wʉipiya euka pen ken pe' si Sapa' a'tai?” ta'pʉ Sises uya. 	 Wayboro wo binde, kaŋ ga ti Ibrahim ize fo kaŋ Saytan* n'a haw sohõ a jiiri waranka ihinka si, manti a ga hima i m'a feeri hawyaŋo gaa asibti zaaro ra bo?»


Tikin nan nɨken Papa, mɨrɨpan main uye'sa' pʉra iyesi iwinɨpai kuru. 	 Sasabandikwa binde, manti boro folloŋ hinne se no a bara. Amma Irikoy ya nga hinne no.


Apʉne pʉra wapiyaro' ekonekan nɨto' esi yau wakʉ pe, tʉron nɨ ne'warinpai'no pen nɨ. 	 Zama nda sintinay wano sinda taali, doŋ i s'a barmay da ihinkanta.


“mɨrɨ pe pʉra, ‘Ɨnʉ' u'tɨ serɨ i'nawon ya'?’” kʉkai ta (Kʉrai arʉ'nʉ'nin pe eri'nɨsa' apai ta e'kwa pe). 	 Wala: ‹May no ga zumbu hala guuso kaŋ sinda me ra,› (sanda hal a ma Almasihu tunandi ka kaa buukoy game ra nooya)!»


Mɨrɨ yau asakɨrɨ'nan kon ene amʉ' tonpa uya 7 kaisaron kon inserʉ amʉ' repa'pʉ 7 kaisaron korʉ pun ka'sa' pʉsau pe'ne ke. Papa uya kota'man nɨto' ke'ne iyepe'tɨpɨ'sa', Papa inke rɨ tʉuko'mansen. 	 Kala fundikooni taaca din ra afo na malayka iyya din no wura sintili iyye, kaŋ to da futay, Irikoy kaŋ ga funa hal abada abadin wano.


Na'ne' rɨ si, uwɨnɨ pɨ' ɨye'kupʉ kon, ka'pon sa'ne i'napairon ekamanin nɨ ɨpɨ'nokon tʉneta'pʉ Papa winon. Epʉra'an uya mʉku'atʉi'ne' waraino ku'sa' pʉra rɨ iyesi. 	 Amma sohõ araŋ go ga ceeci araŋ m'ay wi, ay kaŋ ti bora kaŋ na cimo ci araŋ se kaŋ ay maa Irikoy do. Ibrahim binde mana te yaadin.


Main yau Mosi' uya ina pɨ' tasa' kamoro waraino kon uri'sami'si amʉ' tʉwɨsan tɨ' ke, tasa' iya. Ɨ'rɨ ken mʉkayan?” ta'pʉ to' uya. 	 To. Asariya ra Musa n'iri lordi ka ne iri ma wayborey wo dumi catu ka wi da tondiyaŋ. Ni binde, ifo no ni ga ne a boŋ?»


Ipoitorʉ ton upu'tɨkaa'pʉ esi'pʉ tu'ke pʉreti arɨ to' uya pʉra, tikin nɨ rɨken to' piyau iyesi'pʉ kanau yau. 	 Talibey dinya ka kande buuru, i sinda haŋ kaŋ ga bisa kunkuni folloŋ ngey banda hiyo ra.


Tanporo to' amʉrasa' a'tai Kiyarari pona, Sises uya ta'pʉ to' pɨ', “Ka'pon, Papa winon eparankato' oton ka'pon amʉ' ena'. 	 Za i go Galili ga goro jina Yesu ne i se: «I ga Boro Izo daŋ borey kambe ra.


Asa'ron kon tenku'na' nan ka'pon amʉ' ereutasa' esi'pʉ asanta ka'ta po. Sises utɨ etasa' tʉuya'nokon a'tai, to' ukɨ'pɨ'nʉnpɨtʉ'pʉ, “Ina epuru, Tepi' pa rʉ'pʉ, ina pɨ' ɨsentu'makɨ!” ta'pʉ to' uya. 	 Kala danaw hinka goono ga goro fonda me gaa. Waato kaŋ i maa Yesu no go ga bisa, i kaati ka ne: «Ya Rabbi, ya Dawda Izo, ma bakar iri se!»


“Tɨwɨ tikin nɨ ɨyenwo'netʉ winɨ mɨrɨ awonsi'kɨ akamisi winɨ ina nereutai ayapon po ɨyereutasa' a'tai kʉrore po,” ta'pʉ to' uya ipɨ'. 	 I ne a se: «Ma yadda iri se iri ma goro afo ni kambe ŋwaaro gaa, afa ni kambe wow gaa ni darza ra.»


Ipoitorʉ ton enu ya' iyee'pʉ iye'menukasa' itekare, “Papa, ɨiwʉ' kuru wenai uta'kwarʉka ukɨrɨ'nʉkʉ pɨ' man,” tawon. 	 A talibey fongu kaŋ i n'a hantum ka ne: «Anniya kaŋ ay gonda ni fuwo se g'ay kankam.»


“Itepuru tonpa ton nɨ mɨrɨ pe pʉra Pari'si amʉ' tonpa ton nɨ uya pe' apurɨ tukai' mi'tuyatʉu? 	 Jine borey wala Farisi fonda borey ra boro fo go no kaŋ n'a cimandi no?


Ɨsi'kaisa rɨ to' ekoneka pʉra iyesi'pʉ, mɨrɨpan kon e'sara'tɨ'pʉ inɨmɨ pɨ', iu'matʉ pe rɨ se tawon ekama iya tʉpo, “Wakʉ A'kwarʉ usaurokʉ'pʉ rɨ i'napairon pɨ' ukʉipʉnʉ kon pɨ'. Ta'pʉ iya na'ne' Aisaya pu'kena' awɨrɨ: 	 Kaŋ i mana wafaku nda care, i sintin ka dira, saaya kaŋ cine Bulos na sanni fo ci i se banda, kaŋ a ne: «Biya Hanna gonda cimi kaŋ a salaŋ annabi Isaya me ra araŋ kaayey se ka ne:


Serɨ serɨ Sises tamokori ton ese' asi', kin pe te'sen Tepi' pa pe iyesi'pʉ, Epʉra'an pa pe nɨrɨ kanan iyesi'pʉ. 	 Yesu Almasihu kaajo tira neeya, Dawda izo, Ibrahim ize.