Serɨ pe kuru Papa uya ɨkota'ma mɨrɨ, tenku'ne ɨyena mɨrɨ, mɨrɨpan inke kuru pʉra rɨ wʉi enu tense pʉra ɨuko'mamʉ mɨrɨ,” ta'pʉ Paarʉ uya ipɨ'. Inke pʉra rɨ, tenku'ne iyena'pʉ kapuru' mɨrɨ awonsi'kɨ ewarupɨ uyee'pʉ ipona, mɨrɨpan usarɨ'pʉ te'ma a'pɨtʉ i'se, ka'pon nɨ i'se iyesi'pʉ temiyatʉ pɨ' tanin oton. 	 Sohõ binde, Rabbi kamba go ni boŋ. Ni ga dana, ni si di wayna hal alwaati fo.» Sahãadin-sahãadin mo, buuda da kubay kaa a gaa. A goono ga dadabe ka ceeci boro kaŋ ga nga candi.


To' tamokori ton pokon pe unkoneka'pʉ ekonekan nɨto' waraino pen, to' emiya pɨ' to' a'si'pʉ uya a'taino to' ato' pe uya Isi' apai, apʉne pʉra tʉmɨrɨ'nokon pokon pe ekoneka a'tai tʉusaurokʉ'pʉ kon awɨrɨ pʉra to' esi'pʉ, mɨrɨpan kon piyapai era'tɨ'pʉ, ta Itepuru uya. 	 Manti sappa kaŋ dumo ay te d'i kaayey, hano kaŋ hane ay n'i kambe di k'i kaa Misira laabo ra. Zama i mana ay sappa gaay, ay mo man'i saalu. Yaadin no Rabbi ci.


Mɨrɨ ko'mamiri pe rɨ, Sises uya, “Iratoi pona utɨnpai'nokon,” ta'pʉ tʉpoitorʉ ton pɨ'. 	 Zaaro din ra, waato kaŋ wiciri kambo to, Yesu ne nga talibey se: «Iri ma teeko daŋandi ka koy ya-haray kambo gaa.»


Miyarɨ ka'tɨ' Pirorokas, Isuriya, Nereyas mɨrɨ awonsi'kɨ iparusi, mɨrɨ awonsi'kɨ Orenpas mɨrɨ awonsi'kɨ tanporo wakʉ ton to' piyau na'ne' nan. 	 Wa Filologus fo, da Yuliya, da Niriyos da nga wayme, da Olimpas, da hanantey kaŋ yaŋ go i banda.


Ɨyepuru kon amʉ' iku'tɨ' ɨyenu kon yau, Papa Maimu ekamanin nʉ'san ɨpɨ'nokon. To' uko'mamʉ'pʉ otori'pɨ pɨ' ɨsenuminkatɨ', to' uya apurɨto' ipatakapɨ'tɨ'. 	 Wa fongu nd'araŋ jine borey kaŋ yaŋ na Irikoy Sanno fe araŋ se. Wa lasaabu ka di mate kaŋ i na ngey gora te d'a kal i fundey me, w'i cimbeero dondon mo.


Sakaraya ewonsa' a'tai Esuwerʉ amʉ' use'mato', ɨpʉremato' iwʉ' ta' a'po'nan kɨrɨi'nʉnpase'na, pʉroroi po tanporo iyamʉrasa' kon ɨpʉremase'na esi'pʉ ɨpʉreman pɨ'. 	 Jama kulu mo go taray ga adduwa te dugu tonyaŋo alwaato ra.


Apʉne pʉra tato' oton to' uya iweyu e'seposa' a'tai, ‘Wakʉ ton kuru rɨ kamoro uri'sami'si amʉ' mʉre a'sinin nan pen, mʉre yen pe itewan e'sa' kon pen, mʉre na'su'ka'pʉ pen imanatʉ ton.’ 	 Zama guna, jirbey ga kaa kaŋ i ra i ga ne: ‹Albarkanteyaŋ no wayguney: gundey kaŋ mana hay ce fo, da mo fafey kaŋ i mana naanu ce fo.›


To' uyee'pʉ etase'na, ɨsepi'tɨse'na teparan kon apai'ne. Makoi a'kwarʉ yen pe te'san usepi'tɨ'pʉ. 	 I kaa zama ngey ma hangan ka maa, zama a m'i no baani mo ngey jantey gaa. Borey kaŋ follayyaŋ goono g'i gurzugandi mo, a n'i no baani.


Mɨrɨ ta iya a'tai rɨ, ennin pe iyena'pʉ. Sises a'kɨrɨ itɨ'pʉ Papa apurɨpɨtʉi'ma. Kamo ka'pon amʉ' mɨrɨ ennin nʉ'san uya Papa kanan apurɨpɨtʉ'pʉ. 	 Sahãadin-sahãadin a ye ka di, ka Yesu gana, a goono ga Irikoy beerandi. Boro kulu kaŋ di woodin mo na Irikoy kuku.


mɨrɨ yau iye'soto'pɨ'sa' kon ka'pon amʉ' uya, “Ɨ'rɨ kupʉ auya'nokon, kʉrɨ rɨ isa'ka'si mʉre meukayatʉi'ne'?” ta'pʉ to' pɨ'. 	 Boro fooyaŋ kaŋ goono ga kay noodin ne i se: «Ifo se no araŋ goono ga farkay binj'izo feeri?»


Serɨ e'kupʉ'pʉ tʉpo, tʉron nɨ inserʉ uyepʉ ene'pʉ uya Epʉn winɨpai. Eke pe te'to' tʉmeruntɨrʉ yau iyesi'pʉ, mɨrɨpan a'kwarii uya tanporo non a'kwaka'pʉ. 	 Woodin banda ay di malayka fo goono ga zumbu ka fun beena ra. A gonda hin beeri, a darza mo na ndunnya kubay nda kaari.


Main, uneta'pʉ Epʉn winɨpai uya kanan uyauro'kakaa'pʉ, “Enta mɨrɨ kareta amon imo'ka ta inserʉ enapai kʉrɨ rɨ parau mɨrɨ awonsi'kɨ non po iye'mʉ'sa'kasa' na'ne',” tawon. 	 Jinda mo kaŋ ay maa kaŋ fun beena ra ye ka salaŋ ay se ka ne: «Koy ka tira kaŋ go feerante ta malayka kaŋ go ga kay teeko da laabo boŋ kamba ra.»


Moro Kiri' amʉ' tonpa ton esi'pʉ to' koro'tau ɨpʉremai' itɨsa' kon nʉ'san Iweyu Rʉ'pʉ pɨ'. 	 Gareku fooyaŋ mo go borey game ra kaŋ yaŋ goono ga koy ka sududu bato do.


Itemekon a'sipɨ'sa' to' uya esi'pʉ ari'po'pɨ'tane, Paarʉ uya ta'pʉ itepuru e'mʉ'sa'kasa' pɨ' mɨrɨ yau, “Iye'to' pe rɨ pe' iyesi Roman pe te'sen ari'po'pɨtʉ a'tai ɨnʉ' uya rɨ ɨri iteseru eposa' pʉra iye'tane?” ta'pʉ iya. 	 Waato kaŋ i goono ga Bulos haw da kuuru korfoyaŋ, Bulos ne sooje jine funa se kaŋ goono ga kay noodin: «I ga yadda araŋ se araŋ ma boro kaŋ Romance no barzu, kaŋ ciiti man'a zeeri mo?»


“Ɨ'rɨ pe iyesi pɨ' wakʉ tukai' uyesakʉ auya?” tukai' Sises uya eikʉ'pʉ. “Ɨnʉ' pʉra rɨ iyesi wakʉ e'tane Papa rɨken. 	 Yesu ne a se: «Ifo se no ni ga ne ay se ihanno? Ihanno kulu si no kal afolloŋ, Irikoy hinne.


Iwan pe te'san a're'tɨsa' iya wakʉ ke, imaminkena' ton ennokoi'ma itemiyatʉ arʉ pʉra. 	 A na harayzey kungandi nda hari hanno yaŋ, Amma arzakantey, a n'i sallama kambe koonu.


E'tane ɨ'rɨ pe pʉra rɨ iyesi use'man nɨto' ike pe te'sen tensisen kasa rɨ use'man nɨto' pona rɨ e'ma tane apurɨto' auya'nokon winɨ, pori' pe rɨ esi epori'ma rɨ tanporo aya'kɨrɨ'nokon. 	 Ay g'ay fundo lasaabu sanda haŋyaŋ sargay kaŋ i ga soogu. Baa d'i g'ay fundo no ya-cine araŋ sarga d'araŋ saajaw goy boŋ, kaŋ araŋ goono ga te cimbeeri ra, ay maa kaani. Ay ga farhã mo araŋ kulu banda.


mɨrɨ pɨ' ɨnkupʉnʉ e'to' pe nesii ama'ai, ɨkʉipʉnʉ, ama'ai ɨnkupʉnʉ ennin nʉ'pʉ uya ɨye'mato' pe. 	 zama ni sarga ma ciya tuguyaŋ ra. Ni Baabo mo kaŋ goono ga di tuguyaŋ ra ga ni bana.


Pʉse rɨ sa'ne si kʉrɨ rɨ ko iye'menukasa' itekare usauro'sa' rʉ'pʉ ipɨ', “‘Umaimu ekamanin ennoko uya mɨrɨ arawɨrɨ, ɨye'ma konekanin pe awapiya,’ ta'pʉ rʉ'pʉ ipɨ'. 	 Nga no ga ti boro kaŋ i hantum a boŋ ka ne: ‹Guna, ay g'ay diya donton ni jine, kaŋ ga ni fonda soola ni jine.›


Ɨnʉ' uya rɨ ɨyekama'po kon yau, ‘Ɨ'rɨto' pe mɨrɨ kupʉ auya'nokon?’ tukai', ‘Itepuru esi i'se inke pʉra inna'poto' pe tʉuya rɨ,’ mʉkatʉi' ipɨ',” ta'pʉ iya. 	 Boro kulu kaŋ n'araŋ hã ka ne: ‹Ifo se no araŋ go ga te yaadin?› araŋ ma ne: ‹Rabbi no gond'a muraadu.› Sahãadin d'a bora din g'a samba ne.»


Mɨrɨ awonsi'kɨ tanporon kon kamoro tiwʉ' kon, takon kon nɨ, tʉparusi kon nɨ, tʉkʉipʉnʉ kon nɨ, tʉsan kon nɨ, tʉmunkɨ kon nɨ, tʉmainarʉ kon nɨ nɨnnin nʉ'san urɨ wenai uya 100 kaisa rɨ'ne ite'kwa epoto' oton, mɨrɨpan kon uya tɨwɨrɨ rɨ uko'man nɨto' epoto' oton. 	 Boro kulu mo kaŋ na fuyaŋ naŋ, wala nya-ize alboro wala wayboro, wala baaba, wala nya, wala izeyaŋ, wala fariyaŋ, ay maa sabbay se, a ga du riiba boobo, woodin banda a ga fundi hal abada tubu mo.


Inke rɨ tenki ta pɨ' ina man, Papa, uyepuru kon Sises Kʉrai kʉipʉnʉ pɨ', ina ɨpʉrema ɨpona'nokon a'tai, 	 Iri goono g'iri Rabbi Yesu Almasihu Irikoyo kaŋ ti a Baabo saabu, ka adduwa te araŋ se alwaati kulu.


Utonpa ton, serɨ ton ku'sa' uya ina pɨ', urɨ mɨrɨ awonsi'kɨ A'poros, ɨiwano' kon pe, ɨusenupa kon pa ina winɨ, ɨ'rɨ ta e'kwa pe se tawon esi, “Imenukasa' na'ne' enta' kɨtɨtʉu,” tawon. Mɨrɨ a'tai, tikin nan apurɨ auya'nokon namai' isakon entai. 	 Sohõ binde, nya-izey, d'ay kaa araŋ do ka salaŋ da ciine waani-waani yaŋ, ifo no ay ga hanse araŋ se, da manti ay ga salaŋ araŋ se da bangandiyaŋ fo, wala bayray, wala annabitaray, wala dondonandiyaŋ?


Sises kʉrɨ rɨ Nasare' pon tawon etasa' tʉuya a'tai, ukɨ'pɨ'nʉnpɨ' nɨ pɨ' iye'sara'tɨ'pʉ, “Sises, Tepi' pa rʉ'pʉ, upɨ' ɨsentu'makɨ!” ta'pʉ iya. 	 Waato kaŋ a maa i ne Yesu, Nazara bora no go ga bisa, kal a soobay ka nga jinda sambu ka ne: «Ya Yesu, Dawda Izo, ma bakar ay se!»


Utamokori kon amʉ' Epʉra'an, Aisi', mɨrɨ awonsi'kɨ Seko' e'to' itese' pɨ' Papa uya tʉpoitorʉ Sises ku'sa' eke pe, mɨrɨpan Paire' piya' inee'pʉ auya'nokon iwɨto' pe iya. Inonka tane iya rɨ, ‘Sises i'se pʉra ina man,’ ta'pʉ auya'nokon Paire' pɨ'. 	 Ibrahim da Isaka nda Yakuba Irikoyo, kaŋ ti iri kaayey Irikoyo, nga no ka nga tamo Yesu beerandi, nga kaŋ araŋ nooyandi ka wang'a Bilatos* jine, waato kaŋ Bilatos miila nga m'a taŋ.


Iyema'sa' yau, Akʉri'pa mɨrɨ awonsi'kɨ Pones utɨ'pʉ amʉran nɨto' iwʉ' ta' tʉwaai ke, tʉsoisaai amʉ' ke eke pe tesi kon ekamanin pe. Eke ton soisa amʉ' epuru pe te'san mɨrɨ awonsi'kɨ tʉron kon nɨ eke ton pe te'san Sisariya po uyee'pʉ to' a'kɨrɨ. Pesʉ'tas uya ta pɨ' Paarʉ nee'pʉ to' uya. 	 A suba mo, waato kaŋ Agariba da Barnisi kaa, da koytaray zankamyaŋ, i furo saaware fuwo ra, da wongu nya boobo, da kwaara boro beerey. Fastos lordo boŋ no i kande Bulos.


Kʉrɨ rɨ winɨ Papa uya tanporon nɨ koneka'pʉ: ka'yawon ton mɨrɨ awonsi'kɨ non pon ton nɨ, tʉusensen mɨrɨ awonsi'kɨ tʉusensen pen, apono' amʉ', pata esanon, meruntɨ mɨrɨ awonsi'kɨ eke ton nɨ kanan; tanporon ekoneka'pʉ iwinɨ mɨrɨ awonsi'kɨ itiwano' pe. 	 Zama nga no ka hay kulu taka, beena ra waney da ganda waney, haŋ kaŋ boro ga di da haŋ kaŋ boro si di, hala kargey no wala koytarayey wala koyey wala hinkoyey. Nga no na hay kulu taka, a sabbay se mo no i go no.


Mɨrɨ a'tai, Sises san mɨrɨ awonsi'kɨ iyakon non uyee'pʉ. Te'soto'pɨ'se pʉroroi po ikɨ'manin ennoko'pʉ to' uya. 	 Waato kaŋ a nya d'a nya izey kaa, i kay taray ka boro fo donton Yesu do k'a ce.


Uma'tanʉ'to' ya' utɨ pe man, e'tane e'ne' pe kuru ukupʉ iya serɨ iu'matʉ pʉ'kʉ pona rɨ. 	 Ay gonda baptisma fo kaŋ i g'ay baptisma te d'a. Ay go kankami ra mo hal a ma timme.


Pʉse rɨ sa'ne si kʉrɨ rɨ ko iye'menukasa' itekare usauro'sa' rʉ'pʉ ipɨ': “‘Umaimu ekamanin ennoko uya mɨrɨ arawɨrɨ, ɨye'ma konekanin pe awapiya,’ ta'pʉ rʉ'pʉ ipɨ',” ta'pʉ iya. 	 Nga no ga ti bora kaŋ i hantum a boŋ ka ne: ‹Guna, ay g'ay diya donton ni jine, kaŋ ga ni fonda soola ni jine.›


Piri' uya ta'pʉ, “Apurɨ auya a'tai tanporo ɨyewan a'kɨrɨ, iye'kupʉ rɨ,” ta'pʉ iya. Mɨrɨpan maimu eikʉ'pʉ iya, “Apurɨ uya serɨ Sises Kʉrai esi Papa Mu pe tukai',” ta'pʉ iya. 	 Filibos ne: «Da ni ga cimandi da ni bina kulu, a ga hin ka te.» A tu ka ne: «Ay ga cimandi kaŋ Yesu Almasihu ya Irikoy Izo no.»


Wakʉ ka'pon uya wakʉ usentɨsa' tewan yawon enpa'ka mɨrɨ, mɨrɨ awonsi'kɨ ɨri ka'pon uya ɨri usentɨsa' tewan yawon enpa'ka mɨrɨ. Apʉne pʉra itewan yau te'sen epe'tɨsa' ke inta usaurokʉ mɨrɨ. 	 Boro hanno, nga bina jisiri hanna ra no a ga ihanno kaa taray. Boro laalo mo, nga bina jisiri laala ra no a ga ilaalo kaa taray. Zama haŋ kaŋ na bine to no me ga ci.


Main pɨ' enupanin nan tonpa uye'sa' uya to' usaurokʉ etapɨtʉ'pʉ. Wakʉ pe to' maimu ei'sa' Sises uya pɨ', ekama'po'pʉ iya, “Tanporon iyawɨrɨ e'nɨto' pe inonkasa' Main ton koro'tapai, nai esi eke pe kuru?” ta'pʉ iya. 	 Asariya* dondonandikoy ra afo kaa, a maa mo mate kaŋ i go ga care hã d'a. A bay mo kaŋ Yesu tu i se hal a boori. A na Yesu hã ka ne: «Woofo ga ti lordi* sintina i kulu ra.»


Tʉron nɨ a'tai, ka'pon amʉ' enupa pɨ' iyesi'pʉ. Pari'si amʉ' mɨrɨ awonsi'kɨ Main pɨ' enupanin nan iye'pɨ'sa' kon tanporon nɨ eke iwa pata ton Kiyarari po'nan apai, Isutiya, Surusiran winɨ'ne rɨ ereutasa' esi'pʉ. Papa uya imeruntɨrʉ ke irepasa' esi'pʉ e'ne' ton epi'tɨnin pe. 	 A go mo, jirbey din ra han fo, kaŋ Yesu goono ga dondonandi, kala Farisi* fonda boroyaŋ nda asariya dondonandikoyaŋ go ga goro noodin. I kaa ka fun Galili kawye kulu ra, da Yahudiya laabo ra da Urusalima kwaara. Rabbi dabaro go Yesu boŋ baani nooyaŋ se mo.


Tanporo kuru Papa amataai ya' enatɨ', wakʉ pe ɨye'soto'ka kon pa makoi eseru namai'. 	 Wa araŋ wongu bankaarayey daŋ, wa araŋ wongu jinayey koto. Irikoy n'i no araŋ se zama araŋ ma du ka kay ka gaaba nda Iblisi carma.


“Serɨ kasa si Papa uya eseru aimenka mɨrɨ: Iweyu uye'sa' non pona, e'tane ka'pon amʉ' uya ewarupɨ i'nʉnka iweyu entai, ɨri pe teseru kon esi ke. 	 Ciito mo neeya: annura kaa ndunnya ra, amma borey ga ba kuba ka bisa annura, zama i goyey ga laala.


“‘Epʉn esi uyapon pe, non esi u'ta apon pe. Ɨ'rɨ warai ɨutɨ amɨ auya'nokon uiwʉ' pe? ta Itepuru uya. Mɨrɨ pe pʉra nai yau umoronka'to' pata'se' esi? 	 ‹Beene ya ay karga no, ganda mo ay ce furkange no.› Irikoy ne: ‹Fu woofo dumi no araŋ ga cina ay se? Wala man gaa no ga ti ay fulanzamyaŋ do?


“Usenupan nɨto' iwʉ', esa' wannɨ ton mɨrɨ awonsi'kɨ eke ton rakʉi' to' uya ɨne'sa' kon a'tai, kɨsewankamatʉu, nai kasa e'wapu'tɨ mɨrɨ pe pʉra ɨ'rɨ ta uya, tukai'. 	 Amma waati kaŋ i g'araŋ candi Yahudance diina marga borey, wala koyey, wala mo dabarikoyey jine, araŋ laakal ma si tun da tuyaŋ kaŋ dumi araŋ ga te, wala haŋ kaŋ araŋ ga ci.


mɨrɨ awonsi'kɨ, “Ɨ'rɨ rɨ ekama'po auya a'tai, ɨrepa uya kuru rɨ mɨrɨ,” tukai' isaurokʉ'pʉ. 	 A binde na alkawli sambu wandiya se da zeyaŋ ka ne hay kulu kaŋ a ga ŋwaaray, nga mo g'a no nd'a.


Paire' uya to' eikʉ'pʉ, “Imenukasa' uya na'ne' esi mɨrɨ, imenukasa' uya pe rɨ,” ta'pʉ iya. 	 Bilatos tu ka ne: «Haŋ kaŋ ay n'a hantum, ay ban ka hantum.»


Mɨrɨ wenai, mapurɨyatʉi'ne' serɨ ton pɨ' enkurunpatɨ' ɨmɨrɨ'nokon mɨrɨ awonsi'kɨ Papa ya' rɨken. Pori' pe te'sen kʉrɨ rɨ ka'pon tiwano' pe tʉuseno'masen pen wakʉ tato' tʉuya ipɨ' winɨ. 	 Cimbeero* kaŋ ni gonda, ni m'a gaay ni boŋ se Irikoy jine. Albarkante no boro kaŋ si nga boŋ kalima haya din ra kaŋ a goono ga yadda nd'a ka te.


Mɨrɨ kasa iyesi pen! Mɨrɨ kasa iyesi yau, nai kasa Papa non eseru aimenkai'no? 	 Da yaadin no, doŋ mate no Irikoy ga te ka ndunnya ciiti?


Iyewomʉ'pʉ Esuwerʉ amʉ' use'mato', ɨpʉremato' iwʉ' ta' tʉtonpa ton pokon pe mɨrɨpan kon uya ipʉremasa' pʉreti ɨku'pʉ, to' nʉkupʉnʉ tasa' pen nɨ Main uya e'tane. Papa ena' use'man nɨto' tʉrawasomanin nan yu pe rɨken te'sen ɨku'pʉ to' uya. 	 A furo Irikoy* fuwo ra ka buuru* jisante ŋwa, kaŋ a mana halal a se a ma ŋwa, wala a banda borey mo se, kala day alfagey hinne se?


To' utanʉnsa' utɨ'pʉ non emʉ' kaisa rɨ e'sorʉ'mai'ma, mɨrɨpan kon uya Papa munkɨ amʉ' pata'se' oimentɨ'pʉ, eke pata ini'nʉnkanʉ, e'tane apo' u'tɨ'pʉ Epʉn winɨpai, mɨrɨpan uya to' ma'tanʉkʉ'pʉ. 	 I gana ka bisa ndunnya kulu ra ka jama hananta nango nda kwaara kaŋ i ga ba daŋ game. Danji mo fun beena ra k'i ŋwa.


Ɨ'rɨ pe iyesi pɨ' Papa uya iyeri'sa' i'mʉ'sa'ka'pʉ apurɨ auya'nokon pʉra iyesi? 	 Araŋ diyaŋo gaa, ifo se no woone si daahirandi, da Irikoy ga buukoy tunandi?


Kaware amʉ' mɨrɨ awonsi'kɨ to' pon kon ene'pʉ uya, to' pʉropo nɨpon esi'pʉ isuweyu pe apo' kasa, mɨrɨ awonsi'kɨ tʉtarire, mɨrɨ awonsi'kɨ kara'kwa' pe, sorʉ'pa tato' kasa. Kaware amʉ' i'pai esi'pʉ rayan amʉ' i'pai kasa, to' mʉta yai apo', ikɨrɨsin mɨrɨ awonsi'kɨ sorʉ'pa epa'ka'pʉ. 	 Guna mo, mate kaŋ ay di bangayyaŋ ra, bariyey da borey kaŋ yaŋ go i boŋ neeya: I gonda ganda gaa kosaray kaŋ ga ciray sanda danji cine, kaŋ ga boogu, kaŋ ga say mo. Bariyey boŋey mo, sanda muusu beeri boŋ cine yaŋ no. I meyey ra mo danji da dullu da sufar* goono ga fatta.


Ipan pe Main i'tunin e'mʉ'sa'ka'pʉ Sises i'tupɨ'se. “Ti'sa, ɨ'rɨ kupʉ uya tɨwɨrɨ rɨ uko'manto' epoto' pe uya?” ta'pʉ iya. 	 A go no mo kala Tawretu* bayko fo tun ka Yesu si. A ne: «Alfa, ifo no ay ga te hal ay ma fundi hal abada tubu?»


Era' uya Isaan a'sisa' mɨrɨpan auronpɨ'sa' tʉsa' pariki'si ta' esi'pʉ, Eratiyas, Piri' takon no'pʉ wenai, 	 Zama waato Hirodus na Yohanna di k'a haw, k'a daŋ kasu Hirodiya nga kayne Filibos wando sabbay se.


Serɨ si wapiyaro' ekonekan nɨto' esi'pʉ, teseru ke Papa apurɨpɨ'to' esi'pʉ mɨrɨ awonsi'kɨ ɨpʉreman nɨto' iwʉ' serɨ non pon kanan. 	 Sappa sintina, daahir a gonda Irikoy saajaw goy farillayaŋ, a gonda mo nangu hanno, ndunnya wane dumi.


Mɨrɨ awonsi'kɨ main, “Umunkɨ amʉ',” tawon pu'tɨka'nʉ'sa' auya'nokon ɨpori'mapɨ'nin kon pe te'sen: “Mooi, usennakan pe Itepuru uya main awɨron pe ɨkonekato' kʉ'kupʉi, ɨyewan kʉ'mo'kai ɨyeseremekʉ iya a'tai, 	 Araŋ dinya yaamaryaŋo kaŋ sabaabo i cabe araŋ se, sanda izeyaŋ cine, kaŋ ne: «Ay izo, ma si donda Rabbi goojiyaŋo, ma si yangala waati kaŋ a ga deeni ni gaa.


Emennʉ'pʉ rɨ, kiyari ye' a'ta'pʉ epetan pɨ' iye'sara'tɨ'pʉ e'tane, ipoitorʉ ton uya wana' e' a'tasa' ene'pʉ kiyari ye' koro'tau. 	 Saaya kaŋ dumaro tun ka koy hay, alwaato din no borbota mo bangay.


urɨ rɨ mɨrɨ wenai uyenu yau esi tato' uya e'tane. Ɨnʉ' rɨ usenuminka yau mɨrɨ wenai ipun esi uyenu yau tukai', urɨ man mɨrɨ entai rɨ: 	 baa kaŋ ay gonda gaaham do naanay daliili. Da boro fo ga miila nga gonda gaaham do naanay daliili, ay wo du ka bis'a.


Mɨrɨ a'tai, tʉron nɨ eke inserʉ u'tɨ ene'pʉ uya Epʉn winɨpai. Iyepontɨsa' esi'pʉ kapuru' ya', mɨrɨ awonsi'kɨ ɨkɨɨimɨ esi'pʉ i'pai epoi, itemʉ' esi'pʉ wʉi enu kasa, mɨrɨ awonsi'kɨ i'si ton esi'pʉ apo' tepo'tɨsen esi ipiyaino ton kasa. 	 Ay di malayka gaabikooni fo mo kaŋ goono ga zumbu ka fun beena ra. A goono ga daabu nda buru nga gaa. Sajeera mo go a boŋo gaa, a moyduma ga hima wayno cine, a cey mo ga hima danji sariyaŋ.


“Ɨyenku'tɨsa' iya 'nokon kanan na'kɨ?” ta'pʉ Pari'si amʉ' uya to' pɨ'. 	 Farisi fonda borey binde tu i se ka ne: «Araŋ mo, a n'araŋ fafagu no?


Isens, Papa mɨrɨ awonsi'kɨ Itepuru Sises Kʉrai poitorʉ winɨpaino, 12 kaisaron kon iko' amʉ' tʉpataron kon koro'tawɨrɨ iye'ta'nʉ'sa' kon enakan: Miyarɨ'nokon. 	 Ay, Yakuba, ay ya Irikoy da Rabbi Yesu Almasihu bannya no. Ay go ga tira wo hantum dumi way cindi hinka se kaŋ yaŋ go say-sayante ndunnya ra. Ay go g'araŋ fo.


“Porʉkaman pon so'si inserʉʉi ena' imenuka': “Se ka'kɨ ɨmunkɨ amʉ' pɨ', tukai': Serɨ serɨ main, iyɨkena' ɨsi'ratoi pokon iyɨ supara esa' maimu. 	 Ma hantum Almasihu marga diya se kaŋ go Birgamos ka ne: «Nga kaŋ gonda takuba kaana, sanno kaŋ a ci neeya:


Sa'man pe pʉra rɨ uyekama'poto' auya ipɨ' to'ka'nʉkʉ auya mɨrɨ. Pena kuru pʉra rɨ 12 kaisarɨ rɨ wʉi Surusiran pona ɨpʉremai' utɨ'pʉ yapai. 	 Zama ni ga hin ka bay kaŋ hunkuna a mana bisa jirbi way cindi hinka kaŋ ay koy Urusalima sududuyaŋ se.


To' uya ito'ka'nʉkʉ pʉra iyesi'pʉ tʉkʉipʉnʉ pɨ' tauro'ka tane iya 'nokon. 	 I mana faham kaŋ Baabo sanni no a goono ga te ngey se.


Mɨrɨ yau, wanamari kasa tʉusensen parau ene'pʉ uya apo' pokon pe iye'sumasa'. Mɨrɨ awonsi'kɨ kamoro kanan ene mɨrɨ awonsi'kɨ ipe ika'sa' mɨrɨ awonsi'kɨ nonpa pe itese' isenpoikasa' entai iye'sa' kon ene'pʉ uya. To' e'mʉ'sa'kasa' esi'pʉ awai'nan wanamari waraino parau e'pi po, Papa uya tʉrepa'pʉ kon tʉwaai kon, a'pu esa' pe'ne. 	 Ay di mo teeku kaŋ boro ga di hal a ganda, a go sanda i na nga nda danji kaasum care ra. Borey kaŋ yaŋ te zaama nda alman laala nda nga himando, da nga maa lamba, i goono ga kay teeko din boŋ. I gonda Irikoy mooley.


Sises uya eikʉ'pʉ, “Iye'menukasa', ‘Ka'pon esi tʉuko'mansen pʉreti pɨ' rɨken pen, e'tane tanporon nɨ main pɨ' Papa mʉta yapai tʉuye'sen,’ tawon,” ta'pʉ iya. 	 Amma Yesu tu ka ne: «I n'a hantum ka ne: ‹Manti ŋwaari hinne no boro ga funa nd'a bo, amma da sanni kulu kaŋ ga fun Irikoy meyo ra.› »


Mɨrɨ a'tai, Sises uya ta'pʉ, “Kanyapurɨpɨ'ai', Papai, Epʉn mɨrɨ awonsi'kɨ non Epuru, apʉne pʉra serɨ ton onansa' auya pɨ' pu'kena' ton mɨrɨ awonsi'kɨ isenupasa' kon piyapai, mɨrɨpan enpoikasa' auya pɨ' aiko ton mʉre amʉ' ena'. 	 Alwaato din ra binde Yesu tu ka ne: «Ya Baaba, beene nda ganda Koyo, ay ga saabu ni se, zama ni na hayey din tugu laakalkooney da fahamantey se, k'i bangandi zankey se.


E'tane, urɨ utanʉnsa' a'tai non apai, tanporon kon nɨ kɨ'mato' uya oton upiya',” ta'pʉ iya. 	 Ay mo, d'i n'ay sambu beene, ay ga borey kulu candi ay do.»


“E'tane si ɨmɨrɨ'nokon, ɨnʉ' pe ken si esi mʉkayatʉu?” ta'pʉ iya to' pɨ'. Pi'ta uya eikʉ'pʉ, “Ɨmɨrɨ kʉrɨ rɨ Kʉrai!” tukai'. 	 A n'i hã ka ne: «Araŋ binde, araŋ ga ne ay ya may no?» Bitros tu ka ne a se: «Ni ya Almasihu no.»


Iwɨto' iwenai menukasa' poka'pʉ to' uya i'pai epoi; sises pʉse rɨ, esuwerʉ amʉ' kin, tawon. 	 I n'a kalima hantum ka dake a boŋ do beene, kaŋ ne: WOONE YA YESU NO YAHUDANCEY BONKOONO.


Tɨwɨ Kʉrai Maimu nʉko'mamʉi ayau'nokon eke pe kuru, tʉron kon enupa mɨrɨ awonsi'kɨ panama auya'nokon koro'tau tanporo tʉpu'ketʉ ke, mɨrɨ awonsi'kɨ eren ton pɨ' ɨserenkai'ma, ɨpʉreman eremu mɨrɨ awonsi'kɨ a'kwarʉ eremu ton tenki tai'ma ɨyewan kon yau Papa pɨ'. 	 Almasihu sanno ma goro araŋ ra, a ma yulwa mo laakal kulu ra. Araŋ ma care dondonandi ka care yaamar mo da Zaburayaŋ da saabu baytuyaŋ da dooniyaŋ kaŋ fun Biya Hanno do. Araŋ ma baytuyaŋ te da gomni araŋ biney ra Irikoy se.


emenna' ɨyeseru kon ya' ɨyena kon pa, iye'ka'sa' rʉ'pʉ Papa kasa iye'to' pe i'nairon ipoken e'nɨto' yau mɨrɨ awonsi'kɨ wakʉ pe e'nɨto' yau. 	 Araŋ ma boro* tajo mo faka kaŋ Irikoy taka nga alhaalo boŋ. A n'a taka adilitaray da hananyaŋ kaŋ cimi ganayaŋ ga no ra.


mɨrɨpan kon uya ekama'po'pʉ, “Ɨ'rɨ meruntɨrʉ winɨ serɨ ton kupʉ auya; ɨnʉ' uya serɨ meruntɨ ke ɨrepa'pʉ?” ta'pʉ to' uya. 	 I salaŋ ka ne a se: «Ma ci iri se dabari kaŋ no ni goono ga hayey din te d'a? Wala may no ka ni no dabaro wo?»


Itepuru apiyo' pe esi'pʉ se pe rɨ tenai', tʉukaranpɨ'se nɨrɨ, sa'man pe rɨ Esuwerʉ amʉ' uya ukota'ma tane. 	 Ay goono ga may Rabbi se da lalabu kulu, da mo mundi da taabey kaŋ yaŋ ay haŋ Yahudancey me-hawyaŋey do.


To' epantakapɨ'sa' e'to' oton; ikʉipʉnʉ tʉmu ewa'noma pɨ', imu tʉkʉipʉnʉ ewa'noma pɨ', isan uri'san tʉmʉre ewa'noma pɨ', imʉre uri'san tʉsan ewa'noma pɨ', itewo'pʉ tʉpa'se ewa'noma pɨ', mɨrɨ awonsi'kɨ ipa'se tewo'pʉ ewa'noma pɨ',” ta'pʉ iya. 	 I ga fay da care: baaba ga gaaba nda nga ize aru, ize aro mo ga gaaba nda baabo. Nya ga gaaba nda ize way, ize wayo mo ga gaaba nda nyaŋo. Anzuray ga gaaba nda nga anzuray way, anzuray wayo mo ga gaaba nda nga anzuray.»


Mɨrɨ yau, a'ko pe iye'soto'pɨ'sa' kon tonpa uya tʉsuparaai mo'ka'pʉ, mɨrɨpan uya use'man nɨto' tʉrawasomanin nan epuru poitorʉ pana a'tɨ'pʉ. 	 Amma a talibey ra afo kaŋ goono ga kay noodin na nga takuba foobu ka alfaga beero bannya zafa k'a hanga kaa.


Mɨrɨ tʉpo, Paarʉ uya ta'pʉ Panapas pɨ', “Enna'ponpai utonpa kon amʉ' ka'kʉranpase'na tanporo pata kaisarɨ Itepuru Maimu ekama ne'taine' awɨrɨ, ikupʉ to' uya ense'na,” ta'pʉ iya. 	 Jirbi fooyaŋ banda Bulos ne Barnaba se: «Sohõ kay iri ma ye kwaara kulu ra ka nya-izey kunfa, nangey kaŋ iri na Rabbi sanno waazu, hal iri ma du ka di mate kaŋ i bara nd'a.»


Ka'pon pe kuru rɨ eseru aimenka auya'nokon; ɨnʉ' eseru aimenka uya pʉra nin man. 	 Araŋ ga ciiti danga mate kaŋ ndunnya borey ga te, ay wo si boro kulu ciiti.


Tanporon kon Ron pon kon enakan Papa ni'nʉnkanʉ ton mɨrɨ awonsi'kɨ ikɨ'masa' kon wakʉ ton pe to' e'to' pe: Wakʉ nonkasa' mɨrɨ awonsi'kɨ tʉusewankamai' pʉra ɨwe'to' kon Papa, ukʉipʉnʉ kon mɨrɨ awonsi'kɨ Itepuru Sises Kʉrai winon nesii ɨyenakan kon pe. 	 Ay go g'araŋ kulu kaŋ go Roma kwaara ra fo, kaŋ yaŋ Irikoy ga ba, kaŋ yaŋ a ce mo araŋ ma ciya hananteyaŋ. Gomni nda laakal kanay ma bara araŋ banda kaŋ yaŋ ga fun iri Baabo Irikoy da Rabbi Yesu Almasihu do.


Sises ekanwakasa' uya tu'ke anpisin pe ka'pon amʉ' ensa' a'tai, ipan pe rɨ to' pɨ' isentu'ma'pʉ, apʉne pʉra to' esi'pʉ karimeru amʉ' esi tʉpa'simanin ke pʉra kasa. Mɨrɨpan kon enupa pɨ' iye'sara'tɨ'pʉ tu'kan pɨ' rɨ. 	 Yesu fatta hiyo ra ka di jama bambata, kal a bakar i se. Zama i go sanda feejiyaŋ kaŋ sinda kuruko. A sintin k'i dondonandi hari boobo.


Mɨrɨ a'tai, to' uya ikanwa'tɨ'pʉ kanau ya', mɨrɨpan kon uya pata tʉutɨto' kon ya' eporo'pʉ inke pʉra rɨ. 	 Gaa no i yadda ngey m'a sambu hiyo ra, sahãadin-sahãadin mo hiyo to jabo kaŋ i goono ga koy gaa.


Papa apurɨnin kʉrɨ rɨ. Tɨwɨ Papa nʉpika'tɨi i'se tesi yau, ‘Papa Mumu urɨ,’ tasa' iya pɨ',” ta'pʉ to' uya. 	 A naanay Irikoy gaa, wa naŋ Irikoy m'a faaba sohõ, d'a ga ba r'a. Zama a ne nga ya Irikoy Ize no.»


Urɨ, Isaan uya serɨ ton eta'pʉ mɨrɨ awonsi'kɨ ene'pʉ. Etasa' uya mɨrɨ awonsi'kɨ ensa' uya a'tai, uta'mo'ka'pʉ inserʉ, uyenu ya' enpoikanin nʉ'pʉ pʉta piyau apurɨpɨ'se'na. 	 Ay mo, Yohanna, ay no ka maa, ay no ka di hayey din. Saaya kaŋ ay maa, ay di mo, ay ye ganda zama ya sududu malayka jine, nga kaŋ na hayey din bangandi ay se.


To' uyee'pʉ Sises piya', mɨrɨpan kon uya kʉrɨ rɨ anpisin kuwayau makoi a'kwarʉ yen pe te'sen ka'pon ene'pʉ iyepontɨsa', iyereutasa' esi'pʉ, wakʉ pe iya'kwarʉ. Tanporo enari'ke' pe to' ena'pʉ mɨrɨ pɨ'. 	 I kaa Yesu do ka di bora kaŋ gonda follayey doŋ, a goono ga goro, a go ga daabu nda bankaaray, a go nga laakalo ra, nga kaŋ doŋ a gonda follay jama. Kal i humburu.


Mosi' uya mɨrɨ etasa' a'tai, iyapʉrʉmʉ'pʉ Metiyan pona. Mɨrɨ yau, iko'mamʉ'pʉ ka'kʉran pe. Mɨrɨ yau, asa'rɨ imu'ta'pʉ. 	 Musa binde zuru sanno din sabbay se. A koy yawtaray Midiyan laabo ra ka goro. Noodin no a na ize hinka hay.


Mɨrɨ a'tai, 5 pe to' ku'nin inserʉ uya tʉronpi' turunpa'pʉ. Sirikɨ ka' poi ita'mo'kasa' rʉ'pʉ non pona ene'pʉ uya; irepa'pʉ iya'mu pʉn iteuta a'kokato' ike ki ke. 	 Malayka guwanta mo kar. Ay di handariyayze fo mo kaŋ jin ka fun beene ka kaŋ ndunnya boŋ. I n'a no guusu kuuko kaŋ sinda me saaf'izo.


Mɨrɨ a'tai rɨ, imaimu epa'ka'pʉ, mɨrɨpan nin si usaurokʉ'pʉ mɨrɨ Papa apurɨpɨtʉ'pʉ iya nin si. 	 Sahãadin-sahãadin, Irikoy na baabo meyo fiti, a n'a deena taŋ mo, hal a salaŋ ka Irikoy sifa.


‘Kʉrɨ rɨ uriya' uko'man nɨ, upinin nɨ, nurɨne e'nɨ.’ Imenukanin, ɨtonpa kon pe te'sen uya, ‘Urɨ'nokon kamoro ipayan nʉ'san,’ tasa' na'ne' kasa rɨ. 	 Zama a ra no iri goono ga funa, iri goono ga nyooti, iri goonoyaŋo bara mo, mate kaŋ araŋ doonkoy ra boro fooyaŋ mo ne: ‹Zama iri mo a izeyaŋ no.›


Mɨrɨpan kon tʉnɨnse iyenna'po'pʉ kanau ya', mɨrɨpan e'kwɨrɨtʉ'pʉ iratoi pona. 	 A fay d'ey ka ye ka furo hiyo ra koyne ka daŋandi ka koy ya-haray.


Eri'nɨ tʉpo e'mʉ'sa'kan nɨsa' a'tai, ɨnʉ' no'pʉ pe ken si iyesi mɨrɨ, apʉne pʉra sa'ne 7 kaisaron kon uya imari'mapɨ'sa'?” ta'pʉ to' uya. 	 Kayando hane binde, waybora ga bara i ra woofo wande, zama i boro iyya kulu n'a hiiji?»


Ipan pe ɨyekama'po uya, umu, Onisimos iwano' pe, umu pe iyenasa' rʉ'pʉ i'sen yau esi koro'tau. 	 Ay go ga ni ŋwaaray no, ay izo Onisimos se, nga kaŋ ay hay kaso ra.


Serɨ etasa' to' uya a'tai, to' epa'taisima'pʉ Sises ese' yau. 	 Waato kaŋ i maa woodin, i te i se baptisma Rabbi Yesu maa ra.


Sises uya, “E'mʉ'sa'ka', ayapon tanʉnse enta!” ta'pʉ ipɨ'. 	 Yesu ne a se: «Ma tun ka ni daarijo sambu ka dira.»


Mɨrɨpan ɨutɨ esa' pɨ' mɨkatʉi', ‘Ti'sa man, nai yau tʉpoitorʉ ton pokon pe To' Epoi Itɨ'pʉ Weyu Rʉ'pʉ pɨ' tenta'na kon tukai' ɨni'tupai.’ 	 Araŋ ma ne windikoyo se: ‹Alfa ne ni se: Man yaw fuwo, nango kaŋ ay ga Paska ŋwa, in d'ay talibey?›


Serɨ kareta usekama ɨpɨ'nokon tʉpo, Ʉrawote'siya po so'si pɨ' kanan isekama mentʉi', mɨrɨ awonsi'kɨ ɨmɨrɨ'nokon kanan Ʉrawote'siya pon kon karetaai unennoko'pʉ rɨ marɨ mekamatʉi'. 	 Waati kaŋ i na tira wo caw araŋ do, i m'a caw mo Lawodisiya Almasihu marga ra. Araŋ mo, araŋ ma Lawodisiya tira caw.


Apurɨpɨ'to' tʉpai'nokon Papa ena'! Pana' pe ɨye'mʉ'sa'ka kon apurɨ auya'nokon yau kupʉ iya, wakʉ itekare sekamayai'ne' kasa rɨ, itekare Sises Kʉrai pɨ' mɨrɨ awonsi'kɨ ama'aino i'nairon onansa' rʉ'pʉ pena rɨ usenpoikasa' na'ne' kasa rɨ. 	 Wa darza no Irikoy se! Nga no ga hin k'araŋ sinji, ay Baaru Hanna boŋ, da Yesu Almasihu wane waazo boŋ. Woodin ga te mo gundo bangandiyaŋo boŋ kaŋ go tugante za zamana sintinayey ra.


Sises ewomʉ'pʉ Esuwerʉ amʉ' use'mato', ɨpʉremato' iwʉ' pʉ'kʉ ta'. Mɨrɨ yau, to' enupa pɨ' iyesi koro'tau, Papa ena' use'man nɨto' tʉrawasomanin nan epuru ton mɨrɨ awonsi'kɨ ka'pon amʉ' epuru ton pokon uyee'pʉ ipiya'. “Ɨ'rɨ meruntɨrʉ winɨ serɨ ton kupʉ auya? Ɨnʉ' uya serɨ meruntɨ ke ɨrepa'pʉ?” tukai' to' uya ekama'po'pʉ. 	 Waato kaŋ a furo Irikoy windo ra, alfaga beerey da jama arkusey* kaa a do waato kaŋ cine a goono ga borey dondonandi. I ne: «Dabari woofo dumi no ni go ga hayey din te d'a? May ka ni no dabaro wo mo?»


Pori' pe e'ai', ɨmɨrɨ'nokon pɨ', mɨrɨ yau e'sa' pʉra iyesi pɨ', apurɨ kon pa. E'tane pʉra utɨnpai'nokon ipiya',” ta'pʉ iya. 	 Ay mo ga maa kaani araŋ sabbay se kaŋ ay si noodin, zama araŋ ma cimandi. Amma iri ma koy a do.»


Mɨrɨ pata nɨmɨ'pʉ to' uya, mɨrɨpan kon utɨ'pʉ Kiyarari poro. Sises esi'pʉ mɨrɨ yau tesi tukai' ɨnʉ' uya rɨ ti'tu i'se pʉra, 	 I dira noodin ka gana ka bisa Galili ra. Yesu mana yadda boro kulu ma bay nga gaa,


“Isose' esi'pʉ to' tonpa pe. Irunan nɨ ɨkɨnta'pʉ Isose' pɨ', mɨrɨpan kon uya ikʉrʉpo'poma'pʉ Isi' yawon kon poitorʉ pe. E'tane Papa esi'pʉ iya'kɨrɨ, 	 Kaayey baabey mo canse Yusufu gaa. I n'a neera _boro fooyaŋ se__ i ma kond'a Misira laabu. Amma Irikoy go a banda


Serɨ serɨ emenna' ekonekan nɨto' iwano' umʉnʉ, tu'kan kon iwano' pe rɨ iye'kwansa' makoi ton pɨ' usentu'man nɨto' pe. 	 Zama woone wo ay kuro no, alkawli wano, kaŋ a si gay i g'a dooru boro boobo sabbay se, i zunubey yaafayaŋ se.


Mɨrɨ a'tai, eke aimu'nan apono' ene'pʉ uya, mɨrɨ awonsi'kɨ ipo te'sen. Non mɨrɨ awonsi'kɨ ka' apʉrʉmʉ'pʉ ipiyapai, to' pata oton pʉra rɨ iyesi'pʉ. 	 Ay di karga kwaaray beeri mo da nga kaŋ go ga goro a boŋ. Beene nda ganda zuru a se, i mana du i se nangu mo.


Mɨrɨ pata'pʉ pe, 11 kaisaron kon ipoitorʉ ton utɨ'pʉ Kiyarari pona, wʉ' pona, Sises uya, “Mɨrɨ ya' entantɨ',” ta'pʉ rʉ'pʉ pona. 	 Amma a talibi way cindi fa din koy Galili hala tondo kaŋ Yesu ci i se din do.


Ta'pʉ iya to' pɨ', “Ɨnʉ' rɨ pe' raan'pu ewonnʉ'nin pʉsau o'koi' itʉto' pe tʉuya, mɨrɨ pe pʉra e'nʉn nɨto' apon o'koi' rɨ? E'tane ru'ku, itapon pona pe' itʉnin pen ɨmɨrɨ? 	 A ne i se: «I ga fitilla diyandi k'a daabu nda cilla, wala i m'a daŋ daari cire? Manti i g'a dake taablo boŋ no?


Mɨrɨ yau si, takuru'kenan esi'pʉ mɨrɨ itemekon ton mɨrɨ awonsi'kɨ i'si ton a'sarutapɨ'sa'. 	 Guna mo, boro fo go noodin a jine kaŋ te yeeni fuusi.


To' tonpa Esuwerʉ pon wɨpɨtʉ Isi' ko' uya ene'pʉ iya, mɨrɨpan utɨ'pʉ Esuwerʉ pon pika'tɨse'na. Mɨrɨpan e'ma'pʉ Mosi' uya, Isi' ko' tʉwɨse. 	 Waato kaŋ a di nga nya-izey ra i goono ga boro fo toonye, a furo ka faasa bora kaŋ i goono ga toonye din se ka Misiranca wi.


Sises uya tu'ke rɨ tʉron nɨ ton nɨ nɨrɨ kupʉ'pʉ. Tanporo rɨ iye'menukasa' pe iyesi yau, si'tuyai', serɨ non po imenukapɨ'sa' kareta ton pata pʉra iyesi. 	 Hayey din dumi boobo go no kaŋ Yesu te, kaŋ d'i na ikulu hantum afo-fo, doŋ ay ga tammahã baa ndunnya bumbo si hin ka tirey kulu kaŋ i ga hantum gaay.


Ka'pon uya ɨutɨ amɨ kasa iyesi, i'na' akanin nʉ'pʉ mɨrɨpan uya iyapon nonkasa' tɨ' pona. I'mʉnpʉ uye'sa' a'tai, itapʉ'netʉ uya mɨrɨ ɨutɨ wɨnɨ'pʉ e'tane iwokouka iya poken pʉra iyesi'pʉ, apʉne pʉra wakʉ pe amɨsa' pe iyesi pɨ'. 	 A ga hima boro fo kaŋ na fu cina, kaŋ fansi ka koy hala ganda ka sinji tondi gaa. Waato kaŋ hari kaŋ, hari zuray mo kar fuwo din gaa, a mana du k'a zinji, zama i n'a cina ka boori.


To' auro'ka'pʉ iya kanan, “To' uya ɨyereutanʉ'sa' kon na'ne' airɨ rɨ, mɨrɨ rɨ ɨutɨ tau me'tʉi' pata nɨmɨ auya'nokon pona rɨ. 	 A ne i se: «Waato kaŋ araŋ ga furo fu fo ra, wa goro noodin kal araŋ ma tun noodin.


Serɨ e'kupʉ'pʉ isaurokʉ'pʉ a'ku'tɨnin pe: “Tikin nɨ rɨ urepa'pʉ auya ton tonpa ano'masa' uya pʉra man,” ta'pʉ iya rʉ'pʉ. 	 (Zama sanno ma to kaŋ a ci ka ne: «Borey kaŋ yaŋ ni n'ay no ra, baa afo mana daray ay se.»)


“Tasa' iya kanan, ‘Ɨnʉ' uya rɨ tʉno'pʉ nonka a'tai, tɨwɨ nʉkaretai'tɨi kuru rɨ iye'nonka karetaai ke,’ 	 I ne koyne: ‹Boro kulu kaŋ ga nga wande fay, kal a m'a no hiijay fayyaŋ tira.›


Mɨrɨ wenai, pena rɨ Papa uya tʉpu'ketʉ yau ta'pʉ, ‘Pu'kena' amʉ' mɨrɨ awonsi'kɨ itekare ekamanin nan ennoko uya mɨrɨ. Tʉron kon tʉ'kato' oton to' uya, mɨrɨ awonsi'kɨ tʉron kon kota'mato' oton to' uya.’ 	 Woodin sabbay se mo, Irikoy laakalo ga ne: ‹Ay ga annabiyaŋ da diyayaŋ donton i do. Afooyaŋ, i g'i wi k'i gurzugandi,›


e'tane tikin nan nɨ esi i'se e'nɨto'. Meri uya nin wakʉ kuru anʉnsa' mɨrɨ, mɨrɨpan emo'kato' oton pen ipiyapai,” ta'pʉ iya. 	 amma hari follonku no i ga laami. Maryama na baa hanna suuban kaŋ i s'a ta a gaa.»


Mɨrɨ tʉpo, Sises utɨ'pʉ, mɨrɨpan uya pʉrata amʉranʉ'nin kopʉna iwano' pe ene'pʉ, Ripai itese'. Iyereutasa' esi'pʉ pʉrata amʉranʉ'to' iwʉ' tau. “Uya'kɨrɨ utɨnpai,” ta'pʉ Sises uya ipɨ'. 	 Woodin banda Yesu fatta. A di jangal taako fo kaŋ maa Lawi kaŋ goono ga goro jangal taayaŋ fuwo ra. Yesu ne a se: «M'ay gana.»


Mɨrɨpan pɨ' iyenta'na'pʉ to' enu airɨ. 	 A n'a sambu k'a ŋwa i jine.


Sises uya ta'pʉ, “Ɨnʉ' rɨ kʉ'pana'tɨi, e'tane enta ɨsenpoikata Papa ena' use'man nɨto' tʉrawasomanin ena' mɨrɨ awonsi'kɨ ɨuse'mato' pe te'sen, Mosi' uya tasa' na'ne' awɨrɨ mʉtʉrʉi', ɨyekorʉkasa' pɨ', ekamanin pe to' pɨ',” ta'pʉ iya. 	 Yesu n'a kaseeti gumo ka ne a ma si ci boro kulu se. A ne: «Day, ma koy ka ni boŋ cabe alfaga se. Ma sargay no ni hanandiyaŋo sabbay se mate kaŋ cine Musa ci, zama a ma te i se seeda.»


Pi'ta kanan e'ku'kaa'pʉ i'tunin pe pʉra. Mɨrɨ a'tai rɨ, kɨrɨtɨkɨ epiya'tɨ'pʉ uturun nɨ pɨ'. 	 Bitros ye ka ze koyne. Sahãadin-sahãadin gorongaari fo ca.


Enno'sa' kon mɨrɨ awonsi'kɨ tʉron kon to' tonpa ton Isutiya po tʉuko'mansan uya, Esuwerʉ amʉ' pen nɨ uya Papa ekareei anʉnsa' tawon eta'pʉ. 	 A go mo, diyey da nya-izey kaŋ yaŋ go Yahudiya ra maa baaro kaŋ dumi cindey mo na Irikoy sanno ta.


Kamoro Se'tan munkɨ amʉ', kasi ye' ton Esuwerʉ amʉ' pe te'ku'san kasi pe rɨ, ɨpiya'nokon to' uye'to' pe ikupʉ uya mɨrɨ a'ta kon piya' epeimase'na. To' uya si i'tu mɨrɨ ɨi'nʉnka kon uya tukai'. 	 Guna, Saytan* jama ra boro fooyaŋ go no, kaŋ yaŋ ga ne ngey ya Yahudanceyaŋ no, manti yaadin no i go mo, amma i ga tangari no. Guna, ay g'i daŋ i ma kaa ka sombu ni jine, i ma bay kaŋ ay ba nin.


To' uya nɨrɨ i'tusa' serɨ tanporon urepa'pʉ auya esi ɨwinon pe tukai'. 	 Sohõ i bay kaŋ hay kulu kaŋ ni n'ay no, ni do no a fun.


Mɨrɨ pɨ' Esuwerʉ amʉ' uya, “Serɨ si ina uya i'tu ɨri a'kwarʉ yen pe ɨwesi tukai'! Epʉra'an erikʉ'pʉ, mɨrɨ awonsi'kɨ pu'kena' amʉ' rɨ nɨrɨ erikʉ'pʉ, mɨrɨ e'tane si ɨnʉ' rɨ esi yau umaimu awɨrɨ iyeri'to' oton pen nɨ ta auya. 	 Yahudancey ne a se: «Sohõ no iri bay kaŋ ni gonda follay. Ibrahim bu, annabey mo bu. Ni mo go ga ne boro kaŋ ga ni sanno gana si buuyaŋ taba abada.


Sises ereuta'pʉ tʉtʉsen nonkato' to' uya pata'se' ratoi pe, anpisin ton ka'pon amʉ' uya tʉpʉrataai kon tʉpɨtʉ Esuwerʉ amʉ' use'mato', ɨpʉremato' iwʉ' pʉrataai yen ya' enpɨtʉ pɨ'. Tu'kan kon nɨ ipʉrataaike' ton uya eke pe rɨ itʉpɨtʉ'pʉ. 	 Yesu goro ga tanji nda nooru jisiro. A go ga di mo mate kaŋ borey marga goono ga ngey noorey daŋ nooru jisiro ra. Arzakante boobo mo na iboobo daŋ a ra.


Takaa'pʉ iya kanan, “Ɨ'rɨ kasa Papa e'to' esa' wannɨ pe esi ta? Ɨ'rɨ rupɨ panton ekama, ekamanin pe? 	 A ne mo: «Mate no iri ga Irikoy koytara himandi nd'a? Misa fo dumi no iri g'a deede nd'a?


Uya'sisa' wenai tu'ke rɨ tonpa ton pe te'san Itepuru yau, epori'mapɨ'sa' tʉusauro'san pe Papa Maimu pɨ' epiyɨ'kena' pe pʉra mɨrɨ awonsi'kɨ enari'mʉra. 	 Zama ay go kaso ra se mo no, borey baayaŋo kulu du gaabi Rabbi ra. I bine-gaabo goono ga tonton gumo mo ka Irikoy sanno ci humburkumay si.


Umaimu awɨrɨ ɨwesi kon yau, usi'nʉnkato' yau moro ɨwesi kon mɨrɨ, ukʉipʉnʉ maimu awɨrɨ e'sa' na'ne' kasa kuru mɨrɨ awonsi'kɨ moro isi'nʉnkato' yau e'ai'ne' kasa. 	 D'araŋ g'ay lordey gana, araŋ ga goro ay baakasina ra, danga mate kaŋ cine ay n'ay Baaba lordey gana ka goro a baakasina ra.


Mɨrɨ a'tai, Iya'kwarʉ uya Sises arɨ'pʉ rɨmono' ta' Makoi uya i'tupɨ'to' pe. 	 Alwaato din binde kala Biya konda Yesu ganjo ra zama Iblisi ma du k'a si.


“Kʉrʉpo'po pɨ' te'san non pon kon ukaranto' oton iwenai tʉuta'kwarʉkai', apʉne pʉra timamin kon ennanin pʉra iyesi pɨ' mɨrɨ enta'— 	 Ndunnya fatawc'izey mo goono ga hẽ ka seew a sabbay se, zama boro kulu si no kaŋ ga ngey fatawci jinayey day koyne.


Serɨ e'kupʉ'pʉ 450 kaisa rɨ wʉipiya yau iwa'ne rɨ. “Mɨrɨ tʉpo, Papa uya to' usewa'noma epuru pe te'ton kon anʉnpɨtʉ'pʉ, Sanwerʉ, pu'kena' pe te'sen ena to' epuru pe pona rɨ. 	 Woodin mana te kala jiiri zangu taaci nda waygu cine. Hayey din banda no Irikoy n'i no jine boroyaŋ hala ka kaa annabi Samuwila zamana gaa.


Main uyee'pʉ kapuru' apai, “Umu pʉse rɨ, Unanʉmʉ'pʉ. Imaimu etatɨ',” tawon. 	 Jinde fo mo fun buro ra ka ne: «Boro woone ga ti ay Izo suubananta. Wa maa a se.»


5 kaisaron kon ya' ɨyemari'mapɨ'sa' man, kʉrɨ rɨ kanan si ipiyau me'ai'ne' ataan'pʉ kuru pen nɨ kanan. I'napairɨ rɨ ɨusekamasa' mɨrɨ,” ta'pʉ Sises uya. 	 zama ni te kurnye gu. Bora kaŋ ni gonda sohõ mo, manti ni kurnye no. Woodin, ni na cimi ci.»


Moro ka'pon esi'pʉ Papa nennoko'pʉ, Isaan itese'. 	 Boro fo kaa kaŋ Irikoy donton, a maa ga ti Yohanna.


Mɨrɨ a'tai, main useta'pʉ apono' winɨpai, se kasa tawon: “Papa, itese' pɨ' e'nɨto' apurɨpɨ'tɨ' tanporon kon ipoitorʉ ton, ɨmɨrɨ'nokon inamanin nan, aiko ton mɨrɨ awonsi'kɨ eke ton!” tawon. 	 Kala jinde fo fun karga do ka ne: «Wa iri Irikoyo sifa, araŋ kaŋ ga ti a tamey kulu, araŋ borey kaŋ yaŋ ga humbur'a, ibeerey da ikayney.»


To' uya arɨ koro'tau, ka'pon, Sairini pon Saiman itese', a'si'pʉ to' uya, Surusiran pona tʉutɨsen tʉmainarʉ awonsi'kɨ. Mɨrɨpan ena' kurusu' nonka'pʉ to' uya ato' pe iya Sises e'ma'pʉ pe. 	 Alwaato kaŋ i goono ga kond'a, i na boro fo di kaŋ maa Siman, Kayrawa kwaara boro no, kaŋ goono ga fun saajo ra. I na kanjiyaŋ bundo dak'a boŋ, a m'a jare Yesu banda.


Mɨrɨ ema'sa' yau, itepuru ton uya pʉresiman amʉ' ennoko'pʉ a'sinin piya'. “Tɨwɨ kamoro ka'pon amʉ' nʉtɨi,” tawon main esa' pe. 	 Amma waato kaŋ mo bo, alkaaley na doogariyaŋ donton ka ne: «Ni ma borey din taŋ i ma koy.»


“E'tane upiyau uiwano' pe rɨ usekamato' esi Isaan uya ekama'pʉ na'ne' entaino. Tʉrawaso unkupʉnʉ i'ma'kato' pe uya ukʉipʉnʉ nʉtʉrʉ'pʉ, mɨrɨ ton uya rɨ ekama ikʉipʉnʉ uya uyenno'sa' tukai'. 	 Amma ay gonda seeda kaŋ ga bisa Yohanna wano. Zama goyey kaŋ ay Baaba n'ay no ay m'i toonandi, goyey din bumbey kaŋ ay go ga te, i goono ga seeda ay boŋ ka cabe kaŋ Baaba n'ay donton.


“Apʉne pʉra uyapurɨsa' auya pɨ', Papa uya ɨpika'tɨsa' man auma'tato' apai. Enta si tʉusewankamai' pʉra,” ta'pʉ Sises uya uri'san pɨ'. 	 Amma Yesu ne waybora se: «Ni cimbeero* na ni faaba. Ni ma koy da laakal kanay.»


Pariki'si ta' a'sisa' kon tʉku'se ɨyenu kon yau, to' pokon pe rɨ a'sisa' pe ɨwesi kon pe te'ku'se, mɨrɨ awonsi'kɨ kamoro ɨsɨ pe tʉkota'masan, ɨmɨrɨ'nokon nɨ ekota'ma pe. 	 Wa fongu nda borey kaŋ go kasu, danga araŋ go hawante i banda. Wa fongu mo da borey kaŋ yaŋ i go ga gurzugandi, za kaŋ araŋ bumbey, araŋ go gaaham ra.


Isara'tɨsa' iya e'tane, i'ma'ka iya pʉra iyesi yau, tanporon kon ennin nan uta'kɨrɨ mɨrɨ ipɨ', 	 A ma si te, waato kaŋ a na daba sinji, a ma jaŋ k'a kubay, hala boro kulu kaŋ ga di a, i ma sintin k'a haaru


Mɨrɨ yau, Panapas esakʉ'pʉ to' uya Isus tukai', “Eke pe iyesi,” ta'pʉ to' uya, mɨrɨpan Paarʉ esakʉ'pʉ to' uya Ɨrʉmes tukai', apʉne pʉra tʉusauro'sen pe iyesi pɨ'. 	 I na Barnaba ce Zufsa*, Bulos mo Harmisa*, zama nga no ga ti sanni kondako.


Sises uya eikʉ'pʉ, “Mata, tu'kan pɨ' rɨ sa'ne ɨusewankama, 	 Amma Rabbi tu ka ne a se: «Marta, Marta, ni goono ga sakulla ka taabi hari boobo se,


Sises ewomʉ'pʉ Esuwerʉ amʉ' use'mato', ɨpʉremato' iwʉ' pʉ'kʉ ta', mɨrɨ yau te'san ka'pon amʉ' usennan pɨ', kʉrʉpo'po pɨ' te'san enpa'ka'pʉ iya. Pʉrata ensimanin nan tepʉrʉʉi mɨrɨ awonsi'kɨ wako'wa amʉ' kʉrʉpo'pomanin nan apon ton nɨ rawoipɨtʉ'pʉ iya. 	 Yesu furo Irikoy windo ra. A na neerakoy da daykoy gaaray i ma fun Irikoy windo ra. A na nooru barmaykoy taabley tuti ka bare, ngey da koloŋay neerakoy goray nangey mo.


Entu'manin akon wannɨ ne'kupʉi mɨ pe eke yau tesi pɨ'. 	 Nya-ize talka ma farhã nga beera ra.


Tanporo kamoro Main pɨ' tʉuta'sii' te'san esi pa'nʉ'nɨsa' o'no, apʉne pʉra iye'menukasa': “Ipa'nʉ'sa' kon pe kamoro esi tanporo Main apon pɨ' iye'menukasa' kupʉ pɨ' te'san pen,” tukai'. 	 Amma borey kulu kaŋ ga naanay asariya goyey gaa, laaliyaŋ kaŋ i boŋ, zama i hantum ka ne: «Laalante no boro kulu kaŋ si mo ye hay kulu kaŋ go hantumante asariya tira ra, ka n'i te mo.»


Pen kuru rɨ! Tɨwɨ Papa nesii i'nai rɨ, mɨrɨ awonsi'kɨ tanporon kon e'tane kasi ye' pe. Iye'menukasa' na'ne': “Ipokena' pe ɨusi'tu pa amaimu yau ɨyeseru aimenkato' yau itentai ɨyena pa,” tawon. 	 Abada! Irikoy ma ciya cimikoy, boro kulu mo tangarikom, mate kaŋ i n'a hantum ka ne: «Zama ni ma bara nda cimi ni sanney ra, Ni ma te zaama mo waati kaŋ ni goono ga ciiti dumbu.»


Era' uya i'tusa' a'tai pu'kena' amʉ' uya tennakasa', ipan pe isakorota'pʉ, mɨrɨpan uya, “Warawo' munkɨ amʉ' Pe'teri'en pon kon itʉ'katɨ' asa'ron wʉipiya airon kon mɨrɨ awonsi'kɨ mɨrɨ o'koi'no kon nɨ,” ta'pʉ iya, pu'kena' amʉ' uya ekama'pʉ rʉ'pʉ pɨ'. 	 Alwaato din za kaŋ Hirodus di kaŋ seekoy din na nga hahaara, a dukur gumo. A donton ka zanka alborey kulu wi kaŋ go Baytlahami ra, hal a laabo me kulu, za jiiri hinka ize ka kaa ganda, jirbey lasaabuyaŋ boŋ kaŋ a ceeci nda laakal seekoy do.


Apʉne pʉra tɨkɨnta kon pɨ' to' uya itʉsa' tena' tukai' i'tu tʉuya pɨ'. 	 Zama a bay kaŋ canse sabbay se no i na Yesu nooyandi.


Eke Papa tʉrawasooi kupʉ iya poken pʉra rɨ iyesi'pʉ mɨrɨ yau, e'tane rɨ temiyatʉ rɨken nonkapɨtʉ'pʉ iya tu'kan kon pen ka'pon amʉ' takuru'kena' nan pona, mɨrɨpan kon epi'tɨpɨtʉ'pʉ iya. 	 A mana du ka dabari goy kulu te noodin kala day a na nga kambe dake jantekom kayna fooyaŋ boŋ k'i no baani.


No'pʉ ton, ataan'pʉ kon ena' e'tʉtɨ' Itepuru ena' ɨye'tʉrʉ kon pe rɨ. 	 Wandey, araŋ m'araŋ boŋ ye ganda araŋ kurnyey se, danga mate kaŋ cine araŋ ga te Rabbi se.


Mɨrɨpan uya ta'pʉ tʉpoitorʉ ton pɨ', “Eke pe rɨ umɨ yau kiyari akʉ'pʉsa' tanʉnsen man e'tane, tu'ke pʉra tʉrawaso amʉ' amʉranʉ'nin nan esi. 	 Gaa no a ne nga talibey se: «Haciika faro wiyaŋo ga baa, amma goy-teerey si baa.


Surusiran pon kon apurɨnin nan uya serɨ etasa' esi'pʉ, mɨrɨpan kon uya Panapas ennoko'pʉ Antiyo' pona. 	 I baaro koy ka kaŋ Almasihu marga borey hangey ra kaŋ go Urusalima. Ngey mo na Barnaba donton a ma koy kala Antiyos.


“Se nin si ta iya e'kwa pe, panton esi mɨrɨ, ite' pe na'ne' mɨrɨ, Papa Maimu. 	 Misa wo neeya: Dum'izey ya Irikoy Sanno no.


ipan pe ɨnku'paino pe e'to' pɨ', so'si amʉ' kota'ma pɨ'; Mosi' nʉnonka'pʉ awɨrɨ e'nɨ pɨ', ima'takʉʉi pʉra. 	 Ay na anniya haw hal ay na Almasihu* marga gurzugandi. Adilitaray ciine ra mo (sanda asariya wano do), ay sinda taali.


“Tanporo serɨ ke apana'tɨsa' uya 'nokon serɨ autano'ma kon namai'. 	 Ay na sanney din ci araŋ se zama araŋ ma si harta.


Mosi' usenuminka'pʉ tʉtonpa ton uya tʉto'ka'nʉkʉ tukai' Papa uya tʉku'sa' to' pika'tɨnin pe tukai', e'tane to' uya ito'ka'nʉkʉ pʉra iyesi'pʉ. 	 A ho hala nga nya-izey ga faham kaŋ Irikoy g'i faaba Musa kamba do, amma i mana faham.


“Ɨɨɨɨ! Sises, Nasare' pon, ɨ'rɨ pe ina ku'se'na ɨuye'sa'? Ina ma'tanʉ'se'na pe' ɨuye'sa'? Kɨnyi'tuyai' ɨmɨrɨ kʉrɨ rɨ—Wakʉ Ye' Papa iwano'!” ta'pʉ iya. 	 «Ifo k'iri zaa nda nin, ya Yesu, Nazara bora? Ni kaa zama ni m'iri halaci nooya? Ay ga ni bay, ni ya boro kaŋ no! Ni ya Irikoy wane hanna no.»


Mɨrɨ a'tai, Sairas mɨrɨ awonsi'kɨ Isutas, pu'kena' pe te'san uya eke pe rɨ to' pika'tɨ'pʉ. Meruntɨ pe rɨ tʉtonpa kon amʉ' kupʉ'pʉ to' uya. 	 Yahuta nda Sila mo, zama annabiyaŋ no, na nya-izey yaamar da sanni boobo k'i no bine-gaabi.


Mɨrɨ a'tai rɨ, ipiyau ita'mo'ka'pʉ eke' pe, mɨrɨpan moine ton warawo' amʉ' ewomʉ'pʉ itekepu ekare pɨ'. Itekepu arɨ'pʉ to' uya iu'na'tɨto' pe itaan'pʉ piyau rɨ. 	 Sahãadin waybora kaŋ Bitros jine ka bu. Arwasey mo furo, kal i di waybora mo bu. I kond'a taray k'a fiji kurnyo jarga.


Ɨmɨrɨ'nokon uya Papa uya ayapiyontɨto' kon apurɨ pʉra iyesi, e'tane ka'pon uya ɨyenupato' kon apurɨ auya'nokon nɨken,” ta'pʉ iya. 	 Araŋ na Irikoy lordey furu ka borey alaadey gaay.»


“Usaurokʉine' ipɨ' pe' mʉto'ka'nʉ'tʉu?” ta'pʉ Sises uya tʉpoitorʉ ton pɨ'. Mɨrɨ pɨ', “Ewai', ina uya ito'ka'nʉ'sa' man,” ta'pʉ ipoitorʉ ton uya ipɨ'. 	 Araŋ faham da harey din kulu, wala?» Talibey ne a se: «Oho.»


Mɨrɨpan uya eke tʉpana'pano wapiyaro' ene winɨ tʉneporo'pʉ apurɨ'pʉ eke ton kupʉ pɨ'. Non mɨrɨ awonsi'kɨ tanporo iyau te'san apiyo'ma'pʉ iya wapiyaro' ene ikuntɨpɨ'sa' usepi'tɨsa' rʉ'pʉ apurɨpɨ'to' pe to' uya. 	 Alman sintina hino kulu no a goono ga goy d'a a jine. A goono ga ndunnya nda nga gorokoy kulu daŋ i ma sududu alman sintina se, nga kaŋ a buuyaŋ goobo biyo yay.


Apʉne pʉra Kʉrai Sises yau iputurʉka mɨrɨ pe pʉra iputurʉka pʉra rɨ e'nɨ esi mɨrɨ notʉn pe rɨ. Tikin nan nɨken ti'tusen esi apurɨto', tiwano' pe tʉusenpoikasen usi'nʉnkan nɨto' poro. 	 Zama Almasihu Yesu ra dambanguyaŋ wala dambanguyaŋ-jaŋay si hay kulu hanse, kala cimbeeri kaŋ ga goy baakasinay do.


Apurɨnin nan uya to' ennoko'pʉ. To' utɨ koro'tau Pini'siya, Sameriya yawɨrɨ, Sises apurɨnin nan auro'ka'pʉ to' uya, “Esuwerʉ amʉ' pen enasa' man Sises apurɨnin nan pe,” tukai'. Tanporon kon epori'ma'pʉ ipan pe eta tʉuya'nokon a'tai. 	 Gaa no, waato kaŋ Almasihu marga n'i gaakasinay da hindoonay kaŋ ga kond'ey baani, i bisa Finiciya da Samariya ka dumi cindey bareyaŋo baaro dede. Baaru woodin kande nya-izey kulu se farhã bambata.


E'tane serɨ iye'menukasa' Main uta'ku'tɨto' pe iyesi: ‘Iwenai pʉra rɨ to' uya uyewaruma'tɨ'pʉ,’ tawon. 	 Amma woodin te zama i ma sanno toonandi kaŋ i hantum i Tawreto* ra ka ne: ‹I konna ay, sabaabu kulu si.›


Mɨrɨ a'tai, to' auro'ka'pʉ iya, ‘Ɨmɨrɨ'nokon nɨ marɨ, itɨtɨ' umainarʉ ya' e'tʉrawasomai'. Ɨye'ma uya 'nokon mɨrɨ iye'to' awɨrɨ rɨ,’ ta'pʉ iya. 	 A ne woodin yaŋ mo se: ‹Araŋ mo, wa koy ay kalo ra. Haŋ kaŋ ay di ga hima nd'a, ay g'araŋ no.›


“Emenna' main ke ɨrepa uya 'nokon: Ɨtonpa kon i'nʉnkatɨ'. Ɨi'nʉnkasa' uya 'nokon na'ne' kasa, mɨrɨ kasa ɨtonpa kon i'nʉnkatɨ'. 	 Lordi taji no ay goono ga no araŋ se: araŋ ma ba care. Mate kaŋ ay ba araŋ, yaadin cine no araŋ ma ba care.


Serɨ orʉ eseru awɨrɨ inke ke'tʉu, e'tane ɨsensimatɨ' kuru ɨusenuminkato' kon eseru kupʉ winɨ emenna' pe, Papa eseru wakʉ pe te'sen i'tunin pe nin si ɨwesi kon pa mɨrɨ awonsi'kɨ wakʉ pe iyesi ta kon pa—pori'manin pe te'sen mɨrɨ awonsi'kɨ ima'takʉʉi pʉra te'sen. 	 Araŋ ma si araŋ boŋ sasabandi nda zamana wo _alhaalo__, amma wa naŋ Irikoy m'araŋ bare, k'araŋ laakaley tajandi. Yaadin gaa no araŋ ga du fayanka ka Irikoy miila bay, kaŋ ga ti ihanno, da yadda hari, da timmante.


Kopʉna Era' uya etasa' a'tai tanporo te'ku'sen, i'pai utaka'ma'pʉ, apʉne pʉra tʉron kon uya Sises esi Isaan e'mʉ'sa'kasa' pe terikʉ'pʉ apai ta pɨ', 	 Bonkoono Hirodus* maa hay kulu kaŋ te baaru. A boŋ haw mo, zama boro fooyaŋ goono ga ne Yohanna tun ka fun buukoy game ra.


Auro'kanin nʉ'pʉ inserʉ utɨ'pʉ a'tai, Koneriyas uya asa'rɨ tʉpoitorʉ ton kɨ'ma'pʉ. Tikin nɨ soisa kɨ'ma'pʉ iya nɨrɨ, Papa apurɨnin, tʉtonpa pe te'sen. 	 Waato kaŋ malayka kaŋ salaŋ a se din dira, Korniliyos na nga kwaara zanka hinka ce, da sooje fo kaŋ _Yahudance diina__ ganako hanno no, kaŋ yaŋ go a saajawkoy ra.


Mɨrɨ a'tai, kopʉna Era' uya ka'pon amʉ' nekamanʉ eta'pʉ mɨrɨ kupʉ Sises uya tukai'. 	 Alwaato din Bonkoono Hirodus* maa Yesu baaru.


Mɨrɨ awonsi'kɨ ka'pon amʉ' wako'wa amʉ' kʉrʉpo'pomanin nan pɨ', “To' akanʉ'tɨ' serɨ tapai, ukʉipʉnʉ iwʉ' kʉ'ku'tʉu kʉrʉpo'po pɨ' e'nɨ iwʉ' pe,” ta'pʉ iya. 	 A ne koloŋay neerakoy se: «Wa hayey din kaa neewo! Araŋ ma s'ay Baaba fuwo ciya fatawci nangu.»


“Mɨrɨ a'tai, Itepuru uya ta'pʉ upɨ', ‘Enta, ɨyennoko uya ɨnnɨ Esuwerʉ amʉ' pen koro'ta',’ ta'pʉ iya,” ta'pʉ Paarʉ uya to' pɨ'. 	 Rabbi ne ay se: ‹Tun, zama ay ga ni donton nangu mooro dumi cindey do.› »


Inke parɨ iko'manto' pe to' uya ekama'po tane, e'pai pʉra iyesi'pʉ. 	 Waato kaŋ i n'a ŋwaaray a ma ye ka goro ngey do koyne, a mana yadda.


Mɨrɨ pe iyesi pɨ', ka'pon amʉ' uya e'ne' ton nepʉ'pʉ, asanta ta' to' nonka'pʉ to' uya to' e'kwe' po'ne to' apon po'ne rɨ, Pi'ta utɨ a'kwarʉ'pʉ uya rɨ to' epi'tɨto' pe. 	 Kala borey goono ga doorikomey sambu ka kand'ey fondey gaa, k'i jisi dimey da daarijey boŋ, zama waati kaŋ Bitros goono ga bisa, a biya ma kani i ra boro fooyaŋ gaa.


Merʉ' ke ɨwo'pa'pʉ uya 'nokon, sa'man kiyari ke ɨrepa'pʉ uya 'nokon pen, apʉne pʉra ɨyekonekasa' kon pʉra iyesi pɨ', itiwano' pe. I'napairɨ rɨ, ɨyekonekasa' kon pʉra rɨ marɨ iyesi. 	 Baa d'ay du annabitaray nooyaŋ, hal ay ga gundu kulu nda bayray kulu bay mo, d'ay gonda cimbeeri kulu hal ay ga tondi kuukuyaŋ ganandi, nga no ay sinda baakasinay, ay ya yaamo no.


Sises uyee'pʉ to' piya', mɨrɨpan uya ta'pʉ to' pɨ', “Umeruntɨrʉ ke urepasa' man tanporon nɨ Epʉn mɨrɨ awonsi'kɨ non poron kon nɨ esa' pe e'to' pe. 	 Yesu binde kaa i do ka salaŋ i se ka ne: «Dabari kulu, beene nda ganda wane, i n'i no ay se.


Mɨrɨpan e'tɨmuikakaa'pʉ kanan non menukai'. 	 A ye ka gungum ka hantum laabo ra koyne.


Mɨrɨ a'tai, karimeru mʉre uya 7 pan tonpa wapiyaro' a'si'sa' a'koka ene'pʉ uya. Mɨrɨ a'tai, tikin nɨ asakɨrɨ'nan kon ene amʉ' tonpa usaurokʉ eta'pʉ uya korʉme kasa, “Ɨsi'kɨ!” tawon. 	 Ay go ga di mo, alwaato kaŋ Feej'izo na kawaatimi iyya din ra afo feeri. Kal ay maa fundikooni taaca din ra afo goono ga ce da jinde kaŋ ga hima sanda dunduyaŋ ka ne: «Kaa!»


Okoro' pen nɨ ina nekamanʉ eta pa wakʉ pe ɨyewan tʉku'se, ina uya ɨyekama'po. 	 Amma zama ay ma si ni fargandi ka tonton, woodin se no ay ga ni ŋwaaray, ni rongoma boŋ, ma hangan iri se, iri ma salaŋ kayna.


“Papa A'kwarʉ man uyau. Papa uya uyanʉnsa' wakʉ ekareei ekamato' pe uya entu'manin nan ka'pon amʉ' pɨ'. Uyenno'sa' iya serɨ ekamase'na a'sisa' kon ponaro' pe. Mɨrɨ awonsi'kɨ tenku'na' nan e'to' pe ennin pe. Mɨrɨ tʉpo, kamoro ɨri pe to' nʉkupʉnʉ ton pika'tɨnin pe. 	 «Rabbi Biya go ay boŋ. Woodin sabbay se no Irikoy n'ay daŋ zama ay ma baaru hanna waazu talkey se, ay n'ay donton ay ma taŋyaŋ fe tamey se, da mo-diyaŋ danawey se. Borey kaŋ yaŋ i kankam mo, ay m'i feeri k'i taŋ,


Pata ema'sa' a'tai, ka'pon amʉ' epuru ton—asa'rɨ rɨ use'man nɨto' tʉrawasomanin nan epuru ton eke ton kuru mɨrɨ awonsi'kɨ Main pɨ' enupanin nan amʉra'pʉ, mɨrɨpan kon rakʉi' Sises arɨ'pʉ to' uya. 	 Waato kaŋ mo bo, jama arkusey da alfaga beerey da asariya dondonandikoy margu. I na Yesu candi ka kond'a ngey Yahudancey arkusey marga do


Mɨrɨpan kon utɨ'pʉ to' pɨ' ɨri pe rɨ ina e'sa' man tase'na. Paarʉ mɨrɨ awonsi'kɨ Sairas enpa'ka'pʉ to' uya pariki'si tapai, mɨrɨpan kon pɨ', “Entantɨ',” ta'pʉ to' uya. 	 Gaa no i kaa k'i suurandi. Waato kaŋ i n'i kaa taray, i goono g'i ŋwaaray ka ne i ma dira kwaara ra.


Kanau epotorʉ'pʉ ya' ina ekanwa'tɨ'pʉ pata Atʉrami'tiyan, Eisa awon apai. Kanau tʉutɨsen pe te'sen ereutapɨtʉ'pʉ Eisa awo'nan tʉron nɨ ton nɨ pata ton yau. Aresta'kos, Sises apurɨnin Tesaroni'ka winon esi'pʉ ina tonpa pe, Ma'sitoniya apaino. 	 Kaŋ iri furo Adramatiya hi fo ra, kaŋ ga ba ka Aziya laabu casu, kal iri sintin ka dira. Aristarkos mo, Tassalonika kwaara, Masidoniya laabu boro no, go iri banda.


Use'man nɨto' tʉrawasomanin nan epuru uya tʉpon karaka'pʉ. “Ɨ'rɨto' pe miyarɨ rɨ ekamanin nan i'se e'nɨ? 	 Waato gaa alfaga beero na nga bankaaray tooru-tooru ka ne: «Iri ga laami nda seeda fooyaŋ koyne, wala?


Moro takuru'kenan ka'pon esi'pʉ Ʉrasaras itese', Pe'tani eke iwa pata pon, Meri mɨrɨ awonsi'kɨ Mata pata'se'. 	 Boro fo jante kaŋ maa Liyaziru, Baytaniya boro no, Maryama nda nga beere Marta yaŋ kwaara boro mo no.


Mɨrɨ yau, Paarʉ mɨrɨ awonsi'kɨ Sairas uya Itepuru Sises ekareei ekama'pʉ a'sinin mɨrɨ awonsi'kɨ itiwʉ' tawon kon pɨ'. 	 I na Irikoy sanno ci a se, nga nda borey kulu kaŋ yaŋ go a windo ra.


Apʉne pʉra kʉrɨ rɨ rɨ esi usewankaman namai'no pe, asa'rɨ te'san ku'nin nʉ'pʉ tikin nɨ, mɨrɨpan uya wa'kʉ'nin pe te'sen ma'tanʉkʉ'pʉ, ɨ'seyaton pe e'nɨto' wekupiri, 	 Zama nga no ga ti iri laakal kana. A na dumi hinka din ye ka ciya afolloŋ. A na kosara kaŋ n'iri fay da care zeeri,


Mɨrɨ a'tai Saarʉ, Paarʉ tukai' to' nesakʉnʉ uta'kwarʉ'tɨ'pʉ Wakʉ A'kwarʉ ke uya to'sa rɨ Erimas ene'pʉ, 	 Amma Sawulu, kaŋ se i ga ne Bulos, to da Biya Hanno. A n'a guna


Kʉrɨ rɨ entakanin nʉ'pʉ ku'to' uya oton ipiyaino pe, Papa, itese' pɨ' e'to' iwʉ' tau, mɨrɨpan uya inonkato' oton pen. Papa, itese' pɨ' e'to' ese' menukato' uya oton ipɨ' mɨrɨ awonsi'kɨ Papa pata'se' ese', emenna' Surusiran ese', tʉu'tɨ ton Epʉn winɨpai Papa, itese' pɨ' e'to' piyawonsi'kɨ; mɨrɨ awonsi'kɨ emenna' uyese' menukato' uya oton ipɨ'. 	 Boro kaŋ te zaama, ay g'a te bonjare, fuwo kaŋ ra i ga sududu Irikoy se. A si fatta a ra mo hal abada. Ay g'ay Irikoyo maa hantum a boŋ, d'ay Irikoyo birno maa, kaŋ ti Urusalima tajo kaŋ ga zumbu ka fun beena ra ay Irikoyo do, d'ay bumbo maa tajo mo.


Urɨ e'pokapɨ'sa' kurusu' pona Kʉrai a'kɨrɨ, mɨrɨ awonsi'kɨ uko'mamʉ pʉra iyesi, e'tane Kʉrai uko'mamʉ uyau. Uko'manto' uko'manyai'ne' ipun yau, Papa Mumu apurɨto' uya yau uko'mamʉ, ui'nʉnkanin nʉ'pʉ mɨrɨ awonsi'kɨ tʉmɨrɨ pe iye'tʉsa' rʉ'pʉ uiwano' pe. 	 Almasihu banda no i n'ay kanji. Kulu nda yaadin ay goono ga funa, amma manti ay no, day Almasihu no goono ga funa ay ra. Fundo mo kaŋ ay goono ga funa nd'a sohõ ay gaahamo ra, ay goono ga funa nd'a cimbeeri ra. Cimbeero wo go Irikoy Izo ra, nga kaŋ ga ba ay, kaŋ na nga boŋ no ka bu ay sabbay se.


“I'tuto' ipɨ' ton e'ku'to' oton wʉi enu yau, kapʉi yau mɨrɨ awonsi'kɨ sirikɨ amʉ' yau. Non po tʉpataron kon e'to' oton ɨsɨ rɨ i'tu pɨ', etʉipɨ' nɨ pɨ' parau a'merumʉ mɨrɨ awonsi'kɨ iyenu'pɨtʉ pɨ'. 	 Alaamayaŋ ga bara wayna da hando da handariyayzey ra. Ndunnya ra mo, ndunnya dumey ga bara bine saray ra. I laakal ga tun gumo teeko dunduyaŋ da hari bondayey sabbay se.


Mɨrɨ a'tai, tanporo Kerasa nono pon kon uya Sises ennoko'pʉ tʉpiyapai'nokon, apʉne pʉra enari'ke' pe tenasa' kon pɨ'. Mɨrɨpan ekanwa'tɨsa' utɨ'pʉ. 	 Kala no-haray borey kulu, Gadarancey, na Yesu ŋwaaray a ma dira ngey do, zama humburkumay bambata n'i di. Woodin banda Yesu furo hi ra zama nga ma ye.


Si'tuyai', uye'sa' a'tai ɨpiya'nokon, uyepʉ mɨrɨ eke pe kuru Kʉrai uya ɨpʉremasa' kon esa' pe. 	 Ay ga woone bay mo: waati kaŋ ay ga kaa araŋ do kulu, ay ga kaa da Almasihu albarka toonanta.


Pari'si amʉ' uyee'pʉ mɨrɨpan kon e'sara'tɨ'pʉ Sises ekama'popɨtʉ pɨ'. I'tupɨtʉ pe to' uya ekama'po'pʉ i'tuto' ipɨkɨrɨ Epʉn winon pɨ'. 	 Farisi* fonda boro fooyaŋ kaa, i sintin ka kakaw da Yesu. I goono ga beene alaama fo ceeci a do, k'a si.


Esuwerʉ amʉ' use'mato', ɨpʉremato' tʉrawasomanin nan epuru ton eke ton kuru uya ta'pʉ Paire' pɨ', “‘Esuwerʉ Amʉ' Kin’ tukai' kʉ'menukai, e'tane pʉse rɨ e'kupʉ Esuwerʉ amʉ' kin pe, tukai' rɨken imenuka',” ta'pʉ to' uya. 	 Yahudance alfaga beerey binde ne Bilatos se: «Ma si hantum Yahudancey bonkoono, amma ma hantum kaŋ nga no ne nga ga ti Yahudancey bonkoono.»


Sises uya entakanoma'pʉ, “Tikin nan pɨ' rɨ ɨyekama'po uya 'nokon. Uyei'tɨ'; mɨrɨ a'tai nin si ekama uya mɨrɨ, mɨrɨ winɨ umeruntɨrʉ tepose, serɨ ton kupʉ uya tukai'. 	 Yesu mo ne i se: «Ay g'araŋ hã sanni fo. Araŋ ma tu ay se, ay mo ga ci araŋ se dabari kaŋ dumi no ay goono ga hayey din te d'a.»


“Nai kʉrɨ rupɨ uya tʉkʉipʉnʉ e'to' i'se kupʉ'pʉ tukai', mi'tuyatʉu?” ta'pʉ iya. “Wapiyaro' uya kuru,” tukai' to' uya imaimu eikʉ'pʉ. Mɨrɨ a'tai, Sises uya ta'pʉ, “I'napairon ekama uya serɨ ɨpɨ'nokon; pʉsamoro pʉrata amʉranʉ'nin nan mɨrɨ awonsi'kɨ uri'sami'si amʉ' ɨri pe iteseru iko'mansa' rʉ'san uya Papa e'to' esa' wannɨ pe epoto' oton arawɨrɨ'nokon. 	 To. I boro hinka din ra woofo no ka te haŋ kaŋ i baabo ga ba?» Kal i ne: «E! ijina me!» Yesu ne i se: «Haciika ay ga ne araŋ se: jangal taakoy da kaaruwey g'araŋ jin ka furo Irikoy koytara ra.


Mɨrɨpan kon usewansiuka'pʉ Papa meruntɨrʉ ke Sises e'tʉrawasoma pɨ'. Tʉusewansiuka'pʉ kon si'kɨrɨ rɨ ka'pon amʉ' esi koro'tau Sises nʉkupʉ'pʉ pɨ', ta'pʉ iya tʉpoitorʉ ton pɨ', 	 Kal i kulu dambara nda Irikoy koytara darza. Waato kaŋ boro kulu goono ga dambara nda hayey wo kulu kaŋ Yesu te, kal a ne nga talibey se:


Papa A'kwarʉ uya uyauro'ka'pʉ te'kʉ'kʉ'mai' pʉra rɨ to' a'kɨrɨ utɨto' pe, Esuwerʉ amʉ' pe pʉra rɨ to' e'tane. 6 kaisaron kon Isa'pa pon kon utonpa ton utɨ'pʉ uya'kɨrɨ Sisariya pona. Mɨrɨ yau, ka'pon iwʉ' ta' ina ewomʉ'pʉ. 	 Biya _Hanno__ mo ci ay se ka ne ay ma koy i banda, ya si sikka mo. Nya-ize iddo wo mo koy ay banda. Iri furo mo bora fuwo ra.


Mɨrɨ wenai inke rɨ ɨpiya'nokon utɨ pʉra iyesi usemapu'tɨpɨ'sa' mɨrɨ. 	 Woodin no k'ay ganji sorro boobo ay ma kaa araŋ do.


Mɨrɨ a'tai rɨ, iyekanwa'tɨ'pʉ kanau ya' to' piya'. Mɨrɨ a'tai rɨ, a'setun ereuta'pʉ, mɨrɨpan poitorʉ ton usewansiuka'pʉ, 	 Gaa no a kaaru ka furo hiyo ra i do. Hawo mo kani. I dambara gumo ngey biney ra.


Saiman ewo'pʉ esi'pʉ e'kɨɨi'man pɨ', te'kwe' tau. Inke pʉra rɨ Sises uye'sa' a'tai, to' uya ekama'pʉ ipɨ'. 	 Siman anzuray waybora goono ga kani kaŋ konni n'a zeeri. Sahãadin-sahãadin i na baaro ci Yesu se.


Kaya'pas kʉrɨ rɨ Esuwerʉ amʉ' pɨ' wakʉ pe iwa iyesi mɨrɨ tikin nan ka'pon uma'tasa' a'tai ka'pon amʉ' iwano' pe tawon nʉ'pʉ. 	 Kayafa ga ti bora kaŋ saaware nda Yahudancey ka ne a gonda nafa boro folloŋ ma bu jama se.


Tʉwɨpʉrema tʉpo, iye'mʉ'sa'kasa' utɨ'pʉ tʉpoitorʉ ton piya'. To' e'nʉnpɨ'sa' eporo'pʉ iya, pokoi uya to' eketu'kasa'. 	 Adduwa banda a tun ka kaa talibey do k'i gar jirbi gaa, bine saray sabbay se.


Ɨri to' eseru pɨ' usentu'mato' oton, mɨrɨ awonsi'kɨ uyenu yau to' makooi ku'to' uya oton pen nɨ mɨrɨ enta',” tasa'. 	 Zama ay ga suuji cabe i taaley se, ay si ye ka fongu i zunubey gaa mo koyne.»


Mɨrɨ pe iyesi pɨ', apurɨto' poro Papa uya uyanʉnsa' kon ipokena' pe pɨ', usewankaman nɨto' pʉra iyesi Papa pokon pe e'nɨ pɨ' Sises Kʉrai, uyepuru kon poro, 	 Sohõ binde, za kaŋ Irikoy n'iri ciya adilante _nga jine__ zama iri cimandi, iri gonda laakal kanay iri nda Irikoy game ra, iri Rabbi Yesu Almasihu do.


Mɨrɨ yau, A'kira itese', Esuwerʉ eporo'pʉ iya, Pontas pon, pena pʉra iye'sa' kon I'tari pata winɨpai tʉno'pʉ Pʉre'sira a'kɨrɨ, apʉne pʉra Roman pata epuru Kʉrautiyas itese' uya tanporo Esuwerʉ amʉ' epa'kato' pe tasa' pɨ'. Paarʉ utɨ'pʉ A'kira mɨrɨ awonsi'kɨ Pʉre'sira ense'na. 	 A du Yahudance fo noodin kaŋ maa Akila, kaŋ i hay Bontos laabu. A mana gay da Italiya funyaŋ, nga nda nga wando kaŋ se i ga ne Birisila, zama Bonkooni Kuludiyos lordi ka ne Yahudancey kulu ma fun Roma kwaara. Bulos mo kaa i do.


iye'menkasa' kon pe pʉra pe' me'ku'atʉu mɨrɨ awonsi'kɨ eseru aimenkanin pe ɨyenasa' kon, ipoken pʉra ɨri pe ɨusenuminka kon winɨ rɨ? 	 Yaadin gaa, manti araŋ goono ga fayanka te araŋ da care game ra nooya, hal araŋ bara ciitikoyaŋ kaŋ gonda miila laalo yaŋ?


Eren pɨ' tʉuserenkasa' kon tʉpo, to' utɨ'pʉ Are' Wʉpʉ pona. 	 Kaŋ i na baytu fo te, i fatta ka koy Zeytun* tondo do.


wakʉ pe iku'nin pe, ikorʉka tʉuya winɨ tuna ke tʉmaimu winɨ, 	 A na nga boŋ no zama a ma nga marga fay waani Irikoy se, waati kaŋ a n'a hanandi da nyumayaŋ hari Sanno do.


Emenna' waain amu'to' pe iyesi emenna' iten ya'. 	 Amma tilas boro ma reyzin hari taji daŋ humbur taji yaŋ ra.


Nai kʉrɨ warai uya tʉmu uya pʉreti ekama'po yau irepa tɨ' ke? 	 Wala boro woofo no araŋ game ra, kaŋ d'a ize n'a ŋwaaray buuru, a g'a no tondi?


E'tane Sises enkurumʉ'pʉ e'pana rɨ. Use'man nɨto' tʉrawasomanin nan epuru uya ta'pʉ ipɨ', “Ayapiyo'ma uya serɨ Papa tʉuko'mansen uya eta tane i'napairon pe ɨusekama pa ina pɨ'; Kʉrai pe pe' ɨwesi, Papa Mumu pe?” ta'pʉ iya. 	 Amma Yesu go ga dangay. Kala alfaga beero ne a se: «Ay ga ni daŋ ni ma ze nda Irikoy fundikoono, kala ma ci iri se hala nin no ga ti Almasihu, Irikoy Izo?»


“Kʉrɨ rɨ entakanin nʉ'pʉ ku'to' uya oton upiyau iyereutato' pe uyapon po, entakasa' uya pɨ' Ukʉipʉnʉ piyau iyapon po ereutasa' na'ne' kasa. 	 Boro kaŋ te zaama, ay g'a gorandi ay banda ay karga boŋ, sanda mate kaŋ ay mo te zaama, ay goro mo ay Baaba banda a karga boŋ.


Mɨrɨ tʉpo kanan, ka'ta' iyenuku'pʉ pʉreti pɨ' enta'nai'. Pata tema'kwai' tʉusaurokʉ tʉpo, itɨ'pʉ. 	 Waato kaŋ a ye ka kaaru koyne, ka buuru ceeri ka ŋwa, gaa no a soobay ka salaŋ i se kala mo bo. Waato gaa no a dira noodin.


“Wakʉ eponin ye' pe ɨwesi, ɨmɨrɨ, ina Epuru, mɨrɨ awonsi'kɨ Papa, itese' pɨ' ina e'to', eke pe ɨi'tuto', anamato' mɨrɨ awonsi'kɨ meruntɨ eponin pe ɨwesi, tanporon nɨ esi pɨ' ankaa'pʉ pe. Amaimu awɨrɨ iye'ka'pɨtʉ'pʉ, tʉuko'manton kon pe,” ta'pʉ to' uya. 	 Ya iri Rabbo d'iri Irikoyo, nin no to ni ma darza nda beeray da dabari ta. zama nin no ka hay kulu taka. Ni miila sabbay se no i go no, ni miila sabbay se mo no i taka.


Sises uya Pi'ta mɨrɨ awonsi'kɨ Isaan ennoko'pʉ, tai'ma to' pɨ', “Entantɨ' enta'nan nɨto' To' Epoi Itɨ'pʉ Weyu Rʉ'pʉ pɨ' ikonekatantɨ',” ta'pʉ iya. 	 Yesu na Bitros da Yohanna donton ka ne i se: «Araŋ ma koy ka Paska sooley te iri se zama iri ma ŋwa.»


Iyakʉ'pʉsa' anʉmʉ weyu e'seposa' a'tai nin si, tʉpoitorʉ enno'kaa'pʉ iya umɨ tʉrʉ'pʉ tʉuya itena' ton piya' tʉrepato' pe to' uya tʉmainarʉ yawon ke, e'tane si kamoro uya ipanta'ma'pʉ, mɨrɨpan ennoko'pʉ to' uya itemiyatʉ arʉ pʉra rɨ. 	 Waato kaŋ alwaato to, a na bannya fo donton goy-teerey do, i m'a no kalo albarka ra. Amma goy-teerey n'a kar ka tutubu, k'a sallama kambe koonu.


Karimeru amʉ' pa'simanin nan esi'pʉ ewarupɨ nau itʉi po tikʉn kon pa'sima pɨ'. 	 Kurukoyaŋ go no laabo din ra, kaŋ yaŋ ga kani saajo ra ka ngey alman kuro batu cino ra.


E'tane i'tunin pe pʉra iye'kuu'pʉ, “I'tu uya pʉra man; ito'ka'nʉkʉ uya pʉra man ɨ'rɨ pɨ' ausaurokʉ tukai',” ta'pʉ iya, mɨrɨpan utɨ'pʉ utɨn nɨto' e'ma ta', mɨrɨ a'tai kɨrɨtɨkɨ uturumʉ'pʉ. 	 Amma Bitros ze ka ne: «Ay si bay, yana faham mo da haŋ kaŋ ni goono ga ci.» A tun noodin ka koy taray tanda ra. Sahãadin d'a, gorongaari ca.


Ɨnnɨ ka'pon utɨ kasa iyesi: Tʉpoitorʉ ton enau tiwʉ' nɨmɨ iya, to' tʉrawasooi ke to' tʉrepapɨ'se, mɨrɨ awonsi'kɨ mʉra'tanawon pɨ' tenu ke e'kɨ tai'ma. 	 A ga hima sanda mate kaŋ cine boro kaŋ ga koy yawtaray laabu fo ra ka fay da nga windo, a na dabari no nga bannyey se, boro kulu nda nga goyo. A na windi me batukwa mo lordi ka ne a ma batu.


Esuwerʉ amʉ' epuru ton usekama'po'pʉ tʉtonpa kon amʉ' pokon pe esii'ma, “Nai ya' mairɨ itɨ eporo poken pʉra? Kiri' amʉ' pata'se' airɨ katɨ itɨ Esuwerʉ amʉ' na'ne' airɨ, Kiri' amʉ' enupai'? 	 Yahudancey salaŋ ngey game ra ka ne: «Man gaa no boro wo ga ba ka koy kaŋ iri si di a? Wala a ga ba ka koy borey do kaŋ yaŋ say-say dumi cindey game ra ka dumi cindey dondonandi no?


Ta'pʉ iya to' pɨ', “Ɨnʉ' ni'tunʉ pen nɨ ama'aino Papa e'to' esa' wannɨ pe i'tu kon pa ɨyena'nokon itʉsa', e'tane tʉron kon pana ya' panton yai usaurokʉ, ‘Enei'ma rɨ to' uya ene pʉra iye'to' pe; etai'ma rɨ to' uya ito'ka'nʉkʉ pʉra iye'to' pe.’ 	 A ne i se: «I n'araŋ no araŋ ma Irikoy koytara gundey bay, amma cindey se, kala misayaŋ, ‹hala gunayaŋ ra i ma si di, maayaŋ ra mo i ma si faham.›


Mɨrɨ wʉi yau rɨ, Satu'si amʉ', eri'nɨ tʉpo e'mʉ'sa'kan pʉra iyesi tawon nan uyee'pʉ Sises piya' ekama'pose'na. 	 Han din hane Sadusi* fonda borey, kaŋ yaŋ goono ga ne buukoy tunandiyaŋ si no, ngey mo kaa Yesu do k'a hã.


E'tane makoi, iku'to' uya iwinɨ ta'sii' apiyontɨn nɨto' winɨ, uya uyau tanporon nɨ i'se ipan pe esi ku'sa'. Apʉne pʉra main pʉra iyesi a'tai, makoi esi iyeri'sa' pe. 	 Amma waato kaŋ zunubi du daama lordo do, a goy ay ra k'ay zukku biniyay kulu dumi ra. Zama nda asariya si no, zunubi ya buuko no.


Mɨrɨ pe iyesi pɨ', Kʉrai yau rɨ enari'mʉra e'tane, ayapiyo'mato' uya rɨ ɨnku'ton pɨ' pɨ', e'tane ikupʉ uya pen. 	 Woodin sabbay se no, baa kaŋ ay ga hin ka salaŋ da bine-gaabi Almasihu ra ka ni lordi nda haŋ kaŋ ni ga hima ka te,


Sera esi'pʉ Kenan mu pe. Kenan esi'pʉ Arʉpa'satʉ mu pe. Arʉpa'satʉ esi'pʉ Isen mu pe. Isen esi'pʉ Nowa mu pe. Nowa esi'pʉ Rame' mu pe. 	 Kaynama wane, Arpaksadu wane, Sem wane, Nuhu wane, Lameku wane,


E'tane Pari'si amʉ' mɨrɨ awonsi'kɨ Main pɨ' enupanin nan uya ta'pʉ Sises poitorʉ ton pɨ', “Ɨ'rɨ pe iyesi pɨ' ɨyenta'na kon pʉrata amʉranʉ'nin nan kopʉna iwano' pe pokon pe mɨrɨ awonsi'kɨ tʉmakooikena' nan pokon pe?” ta'pʉ to' uya. 	 Amma Farisi fonda borey da ngey asariya dondonandikoy na jance sanni te Yesu talibey* se ka ne: «Ifo se no araŋ ga ŋwa ka haŋ jangal taakoy da zunubikooney banda?»


Mɨrɨ tʉpo, tʉpoitorʉ ton pɨ', “Isutiya pona kanan utɨnpai'nokon,” ta'pʉ iya. 	 Gaa no a ne nga talibey se: «Iri ma koy Yahudiya laabo ra koyne.»


Mɨrɨ a'tai, imaimu uya non i'ki'ma'pʉ, e'tane si serɨ pe isauro'sa' ikupʉ tʉuya pɨ', “Serɨ rɨken pe non nɨken i'ki'ma uya pen, e'tane ka' rɨ nɨrɨ,” tasa' iya. 	 Waato, a jinda no ka ndunnya zinjandi, amma sohõ a na alkawli sambu ka ne: «A cindi sorro folloŋ koyne, manti ganda hinne no ay ga zinji bo, amma hala nda beena mo.»


Inserʉ uya eno'ma'pʉ iya'mu pʉn iteuta ya'. A'koro'pʉ iya, mɨrɨpan a'sikʉ'pʉ iya, tʉpataron kon ka'pon amʉ' enku'tɨ iya namai' 1,000 kaisa rɨ wʉipiya u'matʉ pona rɨ. Mɨrɨ tʉpo, inonkato' pe aka'ne' pe rɨ. 	 A n'a jindaw guuso kaŋ sinda me ra ka guuso meyo daabu. A na kawaatimi daŋ meyo gaa dodo-beero se beene, zama a ma si ye ka ndunnya dumey halli koyne kala jiiri zambaro din ma kubay. Amma woodin banda, tilas kal i m'a feeri alwaati kayna.


E'tane tenu yawon ke ɨwesi kon yau, aumakoita kon; Main, Mosi' winon uya nin si ama'tanʉkʉ kon mɨrɨ, mɨrɨ Main i'kwɨ'nin pe ɨwesi kon pɨ'. 	 Amma d'araŋ goono ga baar'a-baar'a te, araŋ goono ga zunubi te. Asariya n'araŋ zeeri k'araŋ ciya asariya taamukoyaŋ.


Tanporo to' enu paru a'munakato' iya oton. Eri'nɨto' pʉra rɨ iye'to' oton, tʉuta'kwarʉkai' ukaran nɨ pʉra rɨ, ukaran nɨ pʉra rɨ, e'ne' pʉra rɨ, penaro' ton pʉra iyesi wenai,” tawon. 	 A ga mundi kulu tuusu i moy gaa, buuyaŋ mo si ye ka te koyne. I si ye ka te seew mo koyne noodin, wala hẽeni wala doori, zama hari sintinayey bisa.»


Sises uya panton ekama'pʉ wakʉ pe Papa enu yau tesi kon pe ekamanin nan pɨ', tʉron kon eno'mai'ma ɨri pe, se tawon, 	 Yesu na misa wo ci koyne boro fooyaŋ se kaŋ yaŋ goono ga naanay ngey boŋ gaa hal ngey ya toonanteyaŋ no Irikoy jine, hala i ga boro cindey ye yaamo.


Mereutanʉ'tɨi' Itepuru yau ipan pe, pori' pe esii'ma, ka'pon amʉ' kʉrɨ rɨ waraino kon mʉnamatʉi', 	 Araŋ m'a ta mo Rabbi ra da farhã koonu. Araŋ ma boro wo dumi beerandi mo.


Miyarɨ rɨ Sises esi'pʉ usauro'nɨ pɨ', “Pʉsamoro aiko ton nʉ'kwɨ kʉsenpɨ'tʉu. Ekama uya ɨpɨ'nokon, to' inserʉʉi ton esi ukʉipʉnʉ emʉ' ennin nan pe tɨwɨrɨ rɨ Epʉn po. 	 Wa te laakal araŋ ma si donda ikayney wo ra baa afo, zama ay ga ne araŋ se, beena ra i malaykey goono g'ay Baabo kaŋ go beene moyduma guna waati kulu.


E'tane to' eikʉ'pʉ iya, “Ɨmɨrɨ'nokon pe rʉ'kwɨ rɨ to' irepatɨ' to' enta'nato' ike ke,” ta'pʉ iya. Ta'pʉ to' uya ipɨ', “Mɨrɨ uya 8 kaisa rɨ kapʉi ka'pon e'tʉrawasomasa' epe'pʉ mo'ka mɨrɨ! Mɨrɨ kaisa rɨ ken pe' ennoko pʉreti pɨ' to' ewe'to' pe?” ta'pʉ to' uya. 	 Amma Yesu tu ka ne nga talibey se: «Araŋ bumbey m'i no ŋwaari i ma ŋwa.» I ne a se: «Ni ga ba iri ma koy ka day buuru kaŋ ga saba nda handu ahakku banandi cine ka no i se i ma ŋwa?»


Mosi' uya karukuri ka'sa' ɨkʉi pe i'mʉ'sa'ka'pʉ yʉi pɨ' rɨmono' tau kasa rɨ marɨ, Ka'pon, Papa winon i'mʉ'sa'kato' pe iyesi, 	 Sanda mate kaŋ cine Musa na gondo sambu beene ganjo ra, yaadin mo no tilas i ma Boro Izo sambu beene


Kɨpu'tɨka'tʉu ka'kʉran amʉ' ereutanʉ'to' pɨ', mɨrɨ ku'nin nan tʉron kon ka'pon amʉ' uya inserʉ amʉ' ereutanʉkʉ'pʉ mɨrɨ i'tui'ma pʉra. 	 Araŋ ma si dinya yaw gaayyaŋ. Woodin teeyaŋ ra boro fooyaŋ mana bay i goono ga malaykayaŋ zumandi.


Kamoro si Papa ena' use'ma nɨto' tʉrawasomanin nan epuru ton eke ton kuru e'seposa' a'tai Esuwerʉ amʉ' epuru ton pokon pe, to' ekoneka'pʉ mɨrɨ ku'to' kon pe tukai'. Soisa amʉ' ena' eke pe rɨ pʉrata tʉrʉ'pʉ to' uya. 	 Ngey mo margu nangu folloŋ, ngey nda arkusey mo ka saaware. I na soojey no nooru boobo


Tikin nan nin si enna'po'pʉ Sises piya' tʉusepi'tɨsa' tense, ipan pe kuru rɨ Papa apurɨpɨtʉ'pʉ iya. 	 I ra afo, waato kaŋ a di nga du baani, kal a ye ka kaa da jinde beeri ka darza no Irikoy se.


Kʉrɨ rɨ ene moro iye'sa' rʉ'pʉ, e'tane ima'tasa' rʉ'pʉ esi mɨrɨ 8 pe kin amʉ' ku'nin pe, mɨrɨpan esi wapiyaro' 7 pan kon tonpa, mɨrɨpan utɨto' oton ama'tase'na. 	 Alman laala kaŋ go no za doŋ, a si no mo sohõ, nga bumbo koy ahakkanta no kaŋ go iyya din ra. A ga koy halaciyaŋo do mo.


Mɨrɨ wʉi a'tai, uyese' yau ekama'poto' auya'nokon oton. Amaimu kon pe ikʉipʉnʉ ekama'poto' uya oton ta uya pen. 	 Zaaro din ra araŋ ga ŋwaaray ay maa ra. Ay si ne araŋ se ay ga Baaba ŋwaaray araŋ se,


E'tane Saraman uya kuru ɨutɨ amɨ'pʉ. 	 Amma Suleymanu no ka windo cina a se.


(Pari'si amʉ' mɨrɨ awonsi'kɨ Esuwerʉ amʉ' kamoro tenta'nasan pen temiyatʉ kon korʉkasa' tʉuya'nokon pʉra iye'tane tepuru kon eseru awɨrɨ. 	 Zama Farisi fonda borey da Yahudancey kulu si ŋwa kala nd'i na ngey kambey nyun jina, arkusey* alaadey boŋ.


Itɨ'pʉ Isotan ratoi pona, Isaan uya epa'taisiman kupʉ'pʉ pena iwa'ne pata piya'. Mɨrɨ yau, iko'mamʉ'pʉ. 	 A ye ka Urdun daŋandi koyne ka koy nango kaŋ Yohanna jin ka baptisma te, noodin mo no a goro.


Sises uya to' eta'pʉ, mɨrɨpan kon pɨ' ta'pʉ iya, “Atu' ka'pon esi pen mɨrɨ ta'ta i'se e'tane, takuru'kenan esi i'se. 	 Amma waato kaŋ Yesu maa, a ne: «Baanikooney si laami nda safarikoy, kala day doorikomey.


“Mɨrɨ pɨ' ta uya ɨpɨ'nokon: Ekama'potɨ', mɨrɨ a'tai ɨyena'nokon nɨ iye'tʉrʉ; iwarinpatɨ', mɨrɨ a'tai eporo auya'nokon; mʉra'ta iwɨpɨ'tɨ', mɨrɨpan uta'kokato' pe ɨyena'nokon. 	 Ay mo ga ci araŋ se: wa ŋwaaray, i g'araŋ no. Wa ceeci, araŋ ga du. Wa kobi, i ga fiti araŋ se.


Mɨrɨ tʉpo, use'man nɨto' tʉrawasomanin utɨ'pʉ mɨrɨ asanta tawɨrɨ. Ensa' tʉuya a'tai, entaka'pʉ iya iratoi poro. 	 A kaa ka saba nda alfaga fo goono ga fonda din gana; kal a di bora din. A kamba ka bis'a gaa.


To' ɨpʉrema upɨ', ɨ'rɨ epoton kon kasa rɨ, to' usenupato' esi ka'pon amʉ' uya rɨken to' enupa'pʉ ipɨ' to' e'to' yawɨrɨ pe,’ tawon,” ta'pʉ iya. 	 Day yaamo no i go ga sududu ay se. Dondonandiyaŋey kaŋ i ga te mo, borey alaadayaŋ no.› »


Kʉrɨ rɨ yau tanporo mamin, pu'kena' pe mɨrɨ awonsi'kɨ i'tunin pe e'nɨto' e'so'nansa' na'ne' mɨrɨ. 	 A ra no laakal da bayray arzaka kulu go tugante.


Sises uya ennoko'pʉ ipata'se' ya', “Kenna'poi eke iwa pata pona,” ta'pʉ iya ipɨ'. 	 Yesu n'a sallama ka ne a ma koy fu. A ne: «Day ma si koy kwaara ra bo.»


Makoi poitorʉ pe ɨwesi kon a'tai, ipoken te'sen Papa enu yau ku'to' auya'nokon pʉra rɨ iyesi'pʉ. 	 Zama waato kaŋ araŋ goro bannyayaŋ zunubi se, araŋ si adilitaray se tamtaray sanney ra.


Pʉse rɨ si ka'pon uta'sisa' esi'pʉ Pi'ta mɨrɨ awonsi'kɨ Isaan pokon pɨ', mɨrɨpan ka'pon amʉ' usewansiukasa' eka'tumʉ'pʉ to' piya' Saraman Epa'kato' Iya' tato' ya'. 	 Kaŋ a goono ga Bitros da Yohanna di, kala borey kulu zuru ka margu care do, ka kaa i do tanda kaŋ se i ga ne Suleymanu wane din ra. I go ga takooko gumo.


To' usauro'to' i'tu tʉuya pɨ', Sises uya to' ekama'po'pʉ, “Ɨmɨrɨ'nokon aiko rʉ'kwɨ apurɨto' iya ton! Ɨ'rɨ pɨ' ausaurokʉ kon pʉreti pʉra ɨwesi kon pɨ'? 	 Yesu mo kaŋ faham da woodin ne i se: «Ya araŋ cimbeeri kayna koyey, ifo se no araŋ goono ga lasaabu woone te, way, zama araŋ sinda buuru?


Serɨ yau si kurusu' pona to' uya ipokapɨtʉ'pʉ mɨrɨ, asa'ron kon tʉron kon pokon pe, sen winɨ'ne Sises si to' aporo' po. 	 Noodin no i n'a kanji, nga nda boro hinka a banda, afo a kambe ŋwaaro gaa, afa mo a kambe wow gaa, Yesu mo go i bindo ra.


Sises uya eikʉ'pʉ, “Kʉrɨ rɨ rɨ urɨ, kʉrɨ rɨ rɨ usauro'nɨ pɨ' na'ne' ɨpokon pe,” ta'pʉ iya. 	 Yesu ne a se: «Ay kaŋ goono ga salaŋ ni se ga ti nga.»


Tuna uyee'pʉ, tuna apɨrʉ ton u'ma'pʉ, mɨrɨ awonsi'kɨ a'setun uyee'pʉ e'se'ne' pe ɨutɨ tʉwɨse, e'tane ita'mo'ka'pʉ pen nɨ, apʉne pʉra tɨ' po iyapon esi pɨ'. 	 Beene hari kaŋ, goorey to kal i ga mun, haw mo tun ka fuwo kar. Amma a mana kaŋ, zama i n'a sinji tondi boŋ.


Umɨ esi ka'pon amʉ' serɨ non po te'san, mɨrɨ awonsi'kɨ wakʉ kiyari ye' esi esa' wannɨ pe e'nɨ munkɨ amʉ'; wana' esi Makoi munkɨ amʉ' ekamanin pe, 	 faro mo ndunnya no. Dum'ize hanna mo, koytara izey no, amma borbota Boro Laalo izey no.


Entakato' tʉtʉrawasooi i'ma'kai, iyakʉ'pʉsa' pe mɨrɨ awonsi'kɨ iyenuka'sa' pe ɨwesi kon pa, ɨ'rɨ i'se pʉra rɨ. 	 Wa naŋ suuro ma nga goyo toonandi mo, zama araŋ ma bara toonante yaŋ da timmante yaŋ, kaŋ si jaŋ hay kulu.


Sises uya eikʉ'pʉ, “Mɨrɨ iku'kɨ kʉkai upɨ', ma'non. Uweyu e'seposa' pʉra rɨ marɨ man,” tukai'. 	 Yesu mo ne a se: «Waybora, ifo se no ni g'ay daŋ woone ra? Ay alwaato mana to jina.»


To' uya eikʉ'pʉ, “Ina kamoro Epʉra'an payan ton; ɨnʉ' rɨ enawon kon ye' pen nɨ. Nai kasa imo'kasa' pe ɨwe'to' oton kon ta auya?” ta'pʉ to' uya. 	 I tu a se ka ne: «Iri wo Ibrahim haamayaŋ no, iri mana bay ka ciya boro kulu bannya. Mate no ni ga te ka ne iri ga ciya burciniyaŋ?»


Ipoitorʉ ton uya ta'pʉ, “Mɨrɨ na'ne' kasa iyesi yau, tɨwɨ uri'san mɨrɨ awonsi'kɨ warawo' emari'ma e'pai pʉra rɨ nin si man,” ta'pʉ to' uya ipɨ'. 	 Talibey ne a se: «Da boro nda nga wando sanni wo, ya-cine no a bara nd'a, yaadin gaa a si hima baa boro ma hiiji.»


Ɨ'rɨ pe ken si iyesi pɨ' Papa i'tupɨtʉ i'se ɨwesi kon? Sa'man pe rɨ Esuwerʉ amʉ' pen apurɨnin nan kupʉ i'se ɨwesi kon mɨrɨ, urɨ'nokon mɨrɨ awonsi'kɨ ukʉipʉnʉ kon nʉkupʉ'pʉ pen nɨ. 	 Sohõ binde, ifo se no araŋ goono ga Irikoy si, ka calu* daŋ talibey jindey gaa kaŋ iri kaayey wala iri bumbey si hin ka jare?


“Mɨrɨ awonsi'kɨ ɨnʉ' uya rɨ pʉsamoro uyapurɨnin nan aiko ton nʉ'kwɨ tonpa e'makoima emapu'tɨsa' yau, wakʉ iwa pe rɨ iyesi parau ka' eno'ma eke rɨ a'nai' e'pato' ike ewa'tɨsa' i'mʉ pɨ' esa' pe. 	 «Zanka kayney wo kaŋ yaŋ g'ay cimandi, boro kulu kaŋ ga baa afolloŋ i ra daŋ a ma taali te, a ga bisa bora se i ma fufuyaŋ* tondi sarku a jinde gaa k'a catu teeko ra.


Inke pʉra warawo' mʉre kʉipʉnʉ uya tʉukɨ'pɨ'nʉmʉ pe, “Apurɨ uya rɨ; upika'tɨkɨ apurɨnin pe pʉra e'to' entai enato' pe!” ta'pʉ iya. 	 Sahãadin-sahãadin zanka baabo na nga jinda sambu ka ne: «Ya Rabbi! Ay ga cimandi! M'ay cimandiyaŋ-jaŋa gaakasinay!»


Sises uya ta'pʉ, “Ɨpiyau'nokon esi serɨ mara rʉ'kwɨ parɨ, mɨrɨ awonsi'kɨ nin si utɨ mɨrɨ uyenno'nin nʉ'pʉ piya'. 	 Yesu mo ne: «A cindi kayna ay go araŋ do jina, ay ga ye ka koy mo ay dontonkwa do.


Mɨrɨpan kon ukɨ'pɨ'nʉnto' oton iyepo'tɨ kɨrɨsin ene tʉuya'nokon a'tai, ‘Moro rɨ pe' pata ne'tai serɨ eke pata warai?’ tato' oton to' uya. 	 Waato kaŋ i di a tonyaŋ dullo, i kuuwa ka ne: «Birni woofo no ga hima nda birni beero wo?»


Tanporo ɨnwoma'san kon e'matɨ': Tamʉranʉ'sen omasa' auya'nokon yau, e'ma'tɨ'; ɨntʉrʉnʉ kon yau ɨye'womasa' kon yau, e'matɨ'; eke pe iku'to' yau ɨye'womasa' kon yau, eke pe iku'ka'tɨ' rɨ; inamato' yau ɨye'womasa' kon yau, inamaka'tɨ' rɨ. 	 Wa boro kulu no nga wane: jangal, jangal tako se, dwan nooru, dwanyey se. Wa bara nda humburkumay, nga kaŋ to i ma humbur'a se. Wa beerandi mo nga kaŋ to beerandiyaŋ.


“E'tane ɨsɨ yau me'atʉi' ɨmɨrɨ'nokon ipʉrataaikena' ton, apʉne pʉra wakʉ epoka'sa' auya'nokon pɨ'. 	 Amma kaari araŋ wo, sohõ arzakantey! Zama araŋ gonda araŋ wane kunfa sohõ.


Pi'ta e'sara'tɨ'pʉ to' auro'ka pɨ', “Serɨ pe ito'ka'nʉkʉ uya, i'napai rɨ Papa esi tanporo ka'pon amʉ' i'nʉnkanin pe ɨsi'kaisa rɨ, 	 Bitros mo na nga me feeri ka ne: «Haciika, ay di kaŋ Irikoy si baar'a-baar'a te.


Wakʉ pe pʉra rɨ iyesi non iwano' pe mɨrɨ pe pʉra non isu pe; eno'masa' pe iyesi. “Kʉrɨ tʉpana ke na'ne' etanin pe, tɨwɨ netai,” ta'pʉ Sises uya. 	 A sinda nafa kulu laabu se wala birji se. I g'a furu no. Boro kaŋ gonda hanga kaŋ ga maa, a ma maa.»


E'tane Epʉn po ɨimamin kon amʉranʉ'tɨ', ene amʉ' uya ima'tanʉ'to' pen pata'se' yau, ikaranto' pen yau, ama' amʉ' e'to' ama' pe pata pen nɨ yau. 	 Amma araŋ ma arzaka margu araŋ boŋ se beena ra, nangu kaŋ kollo nda haŋ kaŋ ga guuru hayandi s'a ŋwa, nangu kaŋ zay mo si hin ka fun ka zay.


Mɨrɨ a'tai, Paarʉ uko'mamʉ'pʉ tikin nɨ wʉipiya mɨrɨ awonsi'kɨ 6 kaisa rɨ kapʉi ipona Papa maimu ke to' enupa pɨ'. 	 Bulos mo goro noodin jiiri fo da handu iddu. A goono ga Irikoy sanno dondonandiyaŋo te i game ra.


Se kasa ta'pʉ to' uya: “Itepuru Papa Meruntɨ pe kuru te'sen ye', moro na'ne', moro iye'sa' rʉ'pʉ; tenki ta pɨ' ina man apana'pano apurɨsa' auya pɨ', mɨrɨ awonsi'kɨ esa' pe ɨwesi pa ɨye'sara'tɨsa' pɨ'. 	 ka ne: «Ya Rabbi Irikoy, Hina-Kulu-Koyo, iri goono ga saabu ni se, nin kaŋ go no sohõ, nin kaŋ go no za doŋ, zama ni na ni dabari bambata sambu ka may.


Nakei esi'pʉ Meya' mu pe. Meya' esi'pʉ Ma'ta'tayas mu pe. Ma'ta'tayas esi'pʉ Semeyai mu pe. Semeyai esi'pʉ Isose' mu pe. Isose' esi'pʉ Isuta mu pe. 	 Mata wane, Matatiya wane, Simona wane, Yusufu wane, Yoda wane,


Mɨrɨ yau si te'soto'pɨ'se te'san uya serɨ etasa' a'tai, “Iraisa kɨ'ma pɨ' man!” ta'pʉ to' uya. 	 I ra boro fooyaŋ kaŋ goono ga kay noodin, waato kaŋ i maa woodin, i ne: «Boro wo, Iliya no a goono ga ce.»


tai'ma to' pɨ', “Entantɨ' ɨyentau'nokon na'ne' eke iwa pata ya'. Mɨrɨ yau, inke pʉra rɨ isa'ka'si ewa'tɨsa' eporo auya'nokon mɨrɨ, imʉre ipiyau, mɨrɨpan kon teukai', to' mʉne'tʉi' upiya'. 	 ka ne i se: «Wa koy kwaara kaŋ go araŋ jine din ra. Sohõ da araŋ ga di farkay nya fo goono ga haw da nga ize binji kaŋ go a jarga. Araŋ m'i feeri ka kand'ey ay se.


To' enupa pɨ' iye'sara'tɨ'pʉ, Ka'pon, Papa winon uya e'ne' moronkato' oton eke pe rɨ, mɨrɨpan ewaruma'tɨto' oton Esuwerʉ amʉ' epuru ton uya rɨ, use'man nɨto' tʉrawasomanin nan epuru ton amʉ' uya rɨ, mɨrɨ awonsi'kɨ Main pɨ' enupanin nan uya rɨ nɨrɨ, mɨrɨpan wɨto' oton, mɨrɨ awonsi'kɨ iye'mʉ'sa'kato' oton osorʉwau wʉi tʉpo tukai'. 	 A sintin k'i dondonandi kaŋ tilas no kala nga, Boro Izo ma taabi boobo haŋ, arkusey* da alfaga beerey da asariya dondonandikoy ma wang'a, k'a wi. Jirbi hinzanta banda mo a ma tun koyne.


Tanporon kon uya kuru ene'pʉ pen; ina rɨken ennin nan pe anʉnsa' kon uya Sises ene'pʉ, tʉron kon ka'pon amʉ' auro'kanin nan pe ina e'to' pe. Ina iyenta'nasa' kon iya'kɨrɨ, ensinin nʉ'san nɨ iya'kɨrɨ, nurɨne iyenasa' a'tai terikʉ tʉpo, 	 Day, a mana bangay jama kulu se bo, kala seedey kaŋ Irikoy jin ka suuban yaŋ se, sanda iri nooya, kaŋ ŋwa ka haŋ a banda a bu ka tunyaŋo banda.


To' pʉta korʉka nonka tʉuya tʉpo, iyepontɨkaa'pʉ kanan, mɨrɨpan enna'po'pʉ tʉpata'pʉ ya'. Mɨrɨpan uya, “Mʉto'ka'nʉ'atʉu pe' ɨpɨ'nokon siku'ai'ne'?” ta'pʉ to' pɨ'. 	 Waato kaŋ a n'i cey nyum ka ban, a ye ka nga kwaayey sambu ka goro koyne. A ne i se: «Araŋ ga bay haŋ kaŋ ay te araŋ se, wala?


“Ina uya eta'pʉ, ‘Serɨ ka'pon nʉkoneka'pʉ use'man nɨto', ɨpʉreman nɨto' iwʉ' ma'tanʉkʉ uya mɨrɨ, mɨrɨ awonsi'kɨ osorʉwau wʉi yau, tʉron nɨ kanan amɨ uya, ka'pon nʉkoneka'pʉ pe pʉra nin si,’ ta iya,” ta'pʉ to' uya. 	 «Iri maa a ne: ‹Ay ga Irikoy fu wo kaŋ i te da borey kambey zeeri, amma jirbi hinza nda care game ra ay g'afo cina kaŋ manti nda kambey.› »


Ta'pʉ tʉuya awɨrɨ rɨ pena pu'kena' amʉ' poro rɨ. 	 Mate kaŋ Irikoy ci din annabi* hanney meyey ra, Za doŋ zamaney waney.


Apurɨto' winɨ Isose', a'ko pe tʉweyu esi pɨ', isaurokʉ'pʉ Esuwerʉ amʉ' utɨto' pɨ' Isi' apai mɨrɨ awonsi'kɨ tʉyɨ'pʉ rʉ'pʉ ato' pe to' uya ta'kɨrɨ'nokon to' auro'ka'pʉ iya. 	 Cimbeeri ra no Yusufu, waato kaŋ a maan buuyaŋ, a na Israyla kundey dirawo ciine te, k'i lordi mo nga biriyey ciine ra.


Mɨrɨ a'tai, Sises uya ta'pʉ to' pɨ', “Sisa iwano' rɨ itʉtɨ' Sisa ena', mɨrɨ awonsi'kɨ Papa iwano' rɨ kanan tʉrʉ auya'nokon Papa ena',” ta'pʉ iya. Mɨrɨpan kon nin si usewansiuka'pʉ mɨrɨ ipɨ'. 	 Yesu ne i se: «Wa Kaysar hayey no Kaysar se. Irikoy hayey mo, araŋ m'i no Irikoy se.» I dambara nd'a gumo.


Pi'ta uya imaimu eikʉ'pʉ, “Ɨpʉrataai pokon pe auma'ta mɨrɨ, apʉne pʉra ɨusenuminka pɨ' Papa winon e'ma auya pʉrata ke tukai'! 	 Amma Bitros ne a se: «Ni nooro ma halaci ni banda, zama ni ho hala ni ga du Irikoy nooyaŋo da nooru.


Ta auya ipɨ', ‘Ui'kiyari ikoneka' unta'napa pa, mɨrɨ tʉpo rɨ nin si, ɨyenta'na parɨ,’ tawon ɨmɨrɨ. 	 Day manti a ga ne a se: ‹Ni ma hay fo soola kaŋ ay ga ŋwa, ma guddama k'ay saajaw hal ay ma ŋwa ka haŋ jina? Woodin banda ni mo ga ŋwa ka haŋ.›


Mɨrɨ koro'tau, ka'pon amʉ' enurikʉ'pʉ Sakaraya enupɨkɨrɨ, usenuminkan pɨ' to' esi'pʉ, “Ɨ'rɨ pɨ' inke kuru rɨ iko'mamʉ tepa'kai' pʉra?” ta'pʉ to' uya. 	 Jama mo go taray ga Zakariya batu. Kal i dambara nda gayyaŋo kaŋ a te Irikoy fuwo ra.


Mɨrɨ pe pʉra: “Iwan pe ɨyeyaton esi yau, a're'tɨkɨ; tuna'kiri' ke iyesi yau, iwo'pakɨ. Serɨ kupʉ auya uya enkena' kamarʉka' amʉranʉkʉ mɨrɨ i'pai pona,” tasa' iya. 	 Amma day: «Da ni ibara haray, m'a no ŋwaari. D'a jaw, m'a no hari. Zama woodin teeyaŋ gaa no ni ga danj'ize gusam a boŋo boŋ.»


Mɨrɨ a'tai, tʉtonpa ton kɨ'ma iya, mɨrɨpan uya ta to' pɨ', ‘Epori'manpai'nokon. Uikʉn karimeru itano'masa' rʉ'pʉ eposa' uya man!’ 	 D'a to fu, kal a ma nga corey da nga gorokasiney kulu margu ka ne i se: ‹Araŋ ma farhã ay banda, zama ay di ay feejo kaŋ daray!›


Mɨrɨ a'tai si, Sises uya Pi'ta pɨ', “Saiman, Saiman,” ta'pʉ, “apʉne uyetakɨ. Se'tan uya Papa ekama'posa' man ɨi'tupɨ'to' kon pe tʉuya, ka'pon uya ta'nasi eisika kasa, 	 Siman, Siman, Saytan ŋwaaray nga ma du araŋ zama a m'araŋ hagay sanda alkama cine.


e'tane uni'tunʉ, apʉne pʉra iwinon pe esi, mɨrɨ awonsi'kɨ inennoko'pʉ pe esi,” ta'pʉ iya. 	 Ay g'a bay, zama a do no ay fun, nga no k'ay donton mo.»


To' uya si Sises arɨ'pʉ use'man nɨto' tʉrawasomanin nan epuru piya', mɨrɨpan tanporo use'man nɨto' tʉrawasomanin nan epuru ton eke ton kuru, Esuwerʉ amʉ' epuru ton nɨ, mɨrɨ awonsi'kɨ Main pɨ' enupanin nan nɨ amʉra'pʉ. 	 I na Yesu candi ka kond'a alfaga beero do. Noodin alfaga beerey da arkusey da asariya dondonandikoy margu a boŋ.


“Mɨrɨpan pɨ' ta'pʉ itepuru uya, ‘Ɨmɨrɨ, emiya'ne' rɨ ipoitorʉ! I'tu auya si unpɨmɨ'pʉ pen nɨ anʉnnin pe esi, ite' untʉrʉ'pɨtʉ'pʉ pen nɨ amʉranʉ'nin pe esi? 	 Amma a koyo tu ka ne a se: ‹Ni ya tam laalo no, kaŋ ga hawfun mo! Ni bay kaŋ ay ga wi naŋ kaŋ manti ay k'a duma, ay ga margu mo naŋ kaŋ ay mana say.


E'tane Paarʉ parusi mʉre uya etasa' a'tai, itɨ'pʉ soisa amʉ' iwʉ' ta' Paarʉ piya', ipana'tɨse'na iwɨnɨ pɨ' to' e'kamasa' ekamai'. 	 Amma Bulos waymayzo maa i gumando baaru. A binde kaa ka furo soojey fuwo ra ka ci Bulos se.


Paarʉ mɨrɨ awonsi'kɨ Temu'ti, Sises Kʉrai poitorʉ ton winɨpaino, Tanporo wakʉ ton a'samʉtʉ pe so'si epuru ton mɨrɨ awonsi'kɨ to' pika'tɨnin nan pokon pe te'san Sises Kʉrai yau Piri'pai yau te'san enakan: 	 Ay, Bulos, da Timotiyos, iri ya Almasihu Yesu bannyayaŋ no. Iri go ga hanantey kulu da jine borey, da saajawkoy kaŋ yaŋ go Almasihu Yesu ra fo, ngey kaŋ yaŋ go Filibi kwaara.


To' uya itemʉ' ento' oton, itese' e'menukasa' e'to' oton to' pee'pɨ pɨ'ne. 	 a maa mo ga bara i sukutey gaa.


To' maimu awɨrɨ me'tʉi', ɨ'rɨ rɨ tasa' to' uya na'ne' ɨpɨ'nokon mʉku'tʉi', e'tane to' nʉkupʉnʉ kʉ'ku'tʉu, apʉne pʉra tʉusauro'to' kon ku'nin nan pen kamoro. 	 Hayey kulu kaŋ i ga ci araŋ se, araŋ m'i gana, araŋ m'i te mo. Day wa si te i goyey cine bo, zama i ga ci no, amma i si ga te.


Pe'tani po iyesi koro'tau, tʉteire' po tenai' tepʉrʉ piyau, ka'pon, Saiman, erekʉ'pan tukai' ti'tusen iwʉ' tau, uri'san uyee'pʉ po'toro arapasta yawon, epe'kena' po'piyun esukenan natʉ konekasa' esa' pe. Tʉputurʉkai' i'pai pona po'piyun ma'pʉ iya. 	 Waato kaŋ Yesu go Baytaniya, Siman jiraykoono kwaara, a goono ga goro ŋwaayaŋ nango do. Kala wayboro fo kaa kaŋ gonda albasta* kolbo fo kaŋ to da nardi* ji hanno kaŋ ga caada gumo. A na kolba bagu ka waddo soogu Yesu boŋo boŋ.


Uye'masa' iya 'nokon, Epʉra'an pʉremasa' rʉ'pʉ utɨto' pe Esuwerʉ amʉ' pen pona Kʉrai Sises poro, mɨrɨpan apurɨto' winɨ Ita'kwarʉ usauro'nɨsa' rʉ'pʉ ipɨ' epoto' pe. 	 Woodin te mo hala albarka kaŋ Irikoy no Ibrahim se ma kaa dumi kulu gaa Yesu Almasihu do, hala mo iri ma du Biya _Hanno__ cimbeeri ra, kaŋ Irikoy jin ka alkawli sambu ka ne nga ga no.


Mɨrɨ a'tai rɨ, iye'mʉ'sa'ka'pʉ, mɨrɨpan e'sara'tɨ'pʉ usarɨn pɨ' (12 kaisaron iwʉipiyaai pe iyesi'pʉ). Serɨ e'ku'sa' pɨ' ipan pe to' usewansiuka'pʉ. 	 Sahãadin-sahãadin wandiya tun ka dira. A gonda mo jiiri way cindi hinka. Kal i dambara gumo-gumo.


Serɨ ton main pɨkɨrɨ, Esuwerʉ amʉ' kanan epantakapɨtʉ'pʉ. 	 Kakaw ye ka tun Yahudancey game ra koyne sanney din sabbay se.


Wʉ' piya' ɨuye'sa' kon pen ta'pɨ'sen mɨrɨ awonsi'kɨ apo' nʉpo'tɨnʉ; ewarupɨ ya', ipan ewarupɨ mɨrɨ awonsi'kɨ pana'pan a'setun; 	 Zama araŋ mana kaa tondi kuuko do, kaŋ gaa boro ga hin ka lamba, kaŋ gaa danji di. Araŋ mana kaa kubay, da kubay bi, da beene hirriyaŋ haw do,


Ite'ma i'tu auya'nokon mɨrɨ utɨn nɨto' ya' utɨyai'ne' ya',” ta'pʉ iya. 	 Nango kaŋ ay goono ga koy mo, araŋ ga fonda bay.»


Tɨwɨ Papa tʉusewankamai' pʉra e'nɨto' esa', siyaro' pe ekonekan nɨto' mʉnʉ poro iyeri'sa' uyepuru kon Sises i'mʉ'sa'kanin nʉ'pʉ, kʉrɨ rɨ eke kuru karimeru amʉ' Pa'simanin, 	 Irikoy Laakal-Kanay-Koyo kaŋ na feejey Kuruko beero, kaŋ ga ti iri Rabbi Yesu, tunandi ka kaa buukoy game ra, alkawli kaŋ ga duumi kuro do,


Ipon a'pɨtʉ'pʉ iya, mɨrɨpan mʉn tʉutɨsen ereuta'pʉ mɨrɨ a'tai rɨ. E'ne' pe iye'to' anpokʉmanin usepi'tɨ'pʉ. 	 Sahãadin-sahãadin a kuro dooruyaŋo ban ka koogu. A maa nga gaahamo ra kaŋ nga du baani nga gurzuga gaa.


Wakʉ A'kwarʉ u'tɨ'pʉ tʉpun ke ipona wako'wa kasa. Main uyee'pʉ Epʉn awonsi'kɨ, “Umu ɨmɨrɨ, uni'nʉnkanʉ; ɨpɨ' pori' pe e'ai' ipan pe,” tawon. 	 Biya Hanna mo zumbu a boŋ da gaaham alhaali danga koloŋay cine. Jinde fo mo fun beena ra ka ne: «Nin no ga ti ay Izo kaŋ ay ga ba. Ay ga maa ni kaani gumo.»


To' uya to' eposa' a'tai, to' ɨpʉrema'pʉ to' pona Wakʉ A'kwarʉ epoto' pe to' uya, 	 Waato kaŋ i to noodin, i na adduwa te borey din se, zama i ma du Biya Hanna.


Main pɨ' enupanin nan mɨrɨ awonsi'kɨ use'man nɨto' tʉrawasomanin nan epuru ton esi'pʉ inke pʉra a'sito' tʉuya'nokon ipɨkɨrɨ warinpa pɨ', apʉne pʉra serɨ panton ekamasa' iya tʉpɨ'nokon ta iya e'kwa pe tukai', e'tane to' enari'nʉmʉ'pʉ ka'pon amʉ' pɨ'. 	 Saaya din ra asariya dondonandikoy da alfaga beerey ceeci ngey m'a di, zama i faham ka bay kaŋ ngey boŋ no a na misa wo ci, amma i humburu jama.


Pi'ta uya ekama'po'pʉ, “Serɨ rɨken pe' Ananayas ya' ɨnono kon epe'pʉ pe ɨneporo'pʉ kon?” ta'pʉ iya. “Ewai', mɨrɨ rɨken itepe'pʉ,” ta'pʉ iya. 	 Bitros mo n'a hã ka ne: «Ci ay se hala nooru ya-cine no araŋ na batama neera?» Nga mo ne: «Oho, nooru yaadin no.»


mɨrɨpan kon uko'mamʉ'pʉ Era' uma'ta pona rɨ. Pena pu'kena' amʉ' nekama'pʉ uta'ku'tɨ'pʉ, “Umu kɨ'ma uya Isi' apai,” tawon. 	 A goro noodin kala Hirodus buuyaŋ, zama i ma haŋ kaŋ Rabbi ci annabi do toonandi, kaŋ ne: «Ay n'ay izo ce a ma fun Misira laabo ra.»


Kʉrɨ rɨ Tʉmu teme'nin nʉ'pʉ pen, e'tane inonkanin nʉ'pʉ tanporon kon urɨ'nokon iwano' pe—nai kasa ken urɨ'nokon repa iya pʉra nesii'no ipokon pe wakʉ pe rɨ tanporon ke rɨ? 	 Nga kaŋ mana nga Izo gaay nga boŋ se, amma a n'a nooyandi iri kulu se, mate n'a ga te ka jaŋ k'iri no hay kulu a banda nga gomno do?


Mɨrɨpan uya tinserʉʉi ton enno'to' oton eke wai tʉronpi' turunpa pe, mɨrɨpan kon uya mɨ a'setun uye'to' yawɨron kon nɨ inanʉmʉ'san amʉranʉ'to' oton, ka' pʉ'kʉ awɨron kon nɨ. 	 A ga nga malaykey donton da hilli hẽeni bambata, ngey mo g'a suubanantey margu i ma fun ndunnya haw taaca do haray za beena me fo gaa kal a me fa gaa.


Tikin nɨ tanporo to' e'to' pe, Papai, ɨmɨrɨ esi na'ne' kasa uyau, urɨ nɨrɨ ayau. To' nɨrɨ e'to' pe tikin nɨ nɨrɨ uyau'nokon, orʉ pon kon uya apurɨto' pe uyenno'sa' auya tukai'. 	 Zama ikulu ma goro afolloŋ, danga mate kaŋ cine nin, Baaba, ni go ay ra, ay mo go ni ra. Ngey mo ma goro iri ra, zama ndunnya ma cimandi kaŋ nin no k'ay donton.


Mɨrɨ apai, ina utama'pʉ sa'man yau, pana' pe rɨ a'setun esi koro'tau. Mɨrɨ tʉpo, ina uyee'pʉ Wakʉ Peya' tato' ya', a'ko pe pata Raseya piya' rɨ. 	 Iri go ga gana a jabo gaa da cat, hal iri to nangu fo kaŋ se i ga ne Fandiyaŋ Do Hanna, kaŋ ga maan Laseya kwaara.


Mɨrɨ a'tai, asa'ron kon pu'kena' amʉ' uya main eta'pʉ Epʉn winɨpaino, “Ɨsi'tɨ' serɨ ya',” tawon. To' eyaton non uya to' enpɨtʉ koro'tau, to' enuku'pʉ Epʉn pona kapuru' yau. 	 I maa jinde beeri kaŋ fun beena ra ka ne i se: «Wa kaaru ka kaa neewo!» I kaaru ka koy beena ra buro ra. I ibarey mo go g'i guna.


Mɨrɨ kasa rɨ marɨ, no'sami'si amʉ' iwa ton enupakɨ Papa namanin nan pe to' e'to' pe tʉuko'mamʉ kon yau, tʉtonpa kon teseru'tɨi' tʉusauro'san pe pʉra mɨrɨ pe pʉra waain otori pe pʉra, e'tane wakʉ pɨ' enupanin pe. 	 Yaadin mo no ni ma ne wayboro zeeney se i ma goro danga mate kaŋ hanantey hima ka te. I ma si ciya kormotanteyaŋ, i ma si ciya mo baji tamyaŋ. I ma hari hanno yaŋ dondonandi,


Apurɨto' winɨ Esuwerʉ amʉ' uya Isuweyu Parau nɨ'kwɨrɨ'nʉkʉ'pʉ a'mun non poro utɨn kasa rɨ; mɨrɨ kupʉ i'se Isi' pon kon e'tane, to' aputa'pʉ. 	 Cimbeeri ra no Israyla izey na Teeku Cira dumbandi, danga laabu kogo boŋ. Amma Misirancey, waato kaŋ i ne ngey ga te yaadin, haro n'i gon.


Mɨrɨ yau te'san tonpa ton usakorota usaurokʉ'pʉ tiwano' kon pe, “Ɨ'rɨto' pe rɨ si po'piyun ma'tanʉkʉ ko? 	 Amma boro fooyaŋ go noodin kaŋ te bine. I ne ngey nda care se: «Ifo se no i na waddo wo halaci?


“Ɨnʉ' ken usauro'nɨ'pʉ awɨron mɨrɨ awonsi'kɨ emiya'pokena' ipoitorʉ pe nai itesa' nʉnonka'pʉ tiwʉ' tawon kon tʉpoitorʉ ton esa' pe to' i'kiyari ke to' repanin pe itʉto' weyu a'tai? 	 May no tamo wo kaŋ gonda naanay da laakal, kaŋ a koyo n'a daŋ nga windo almayaaley boŋ, zama a m'i no ŋwaari alwaati kaŋ ga hagu ra?


mɨrɨ kasa si Kʉrai e'tʉrʉ'pʉ tikin ite'kwa tu'kan kon ka'pon amʉ' makooi mo'kanin pe; mɨrɨpan usenpoikato' oton iyakon ite'kwa pe, makoi tʉrawasomase'na pen, e'tane epika'tɨn nɨto' ne'se'na kamoro tenupɨkɨrɨ te'san iwano' pe. 	 yaadin mo no Almasihu na nga boŋ salle sargay sorro folloŋ zama a ma boro boobo zunubey sambu. A ga ye ka bangay koyne mo sorro hinkanta, manti zunubi ciine ra, amma faaba no a ga kande borey kaŋ yaŋ goono g'a batu se.


“Kiyarari pon nɨ marɨ pe' ɨmɨrɨ? Iye'menukasa' itekare pɨ' ɨsenupa'; mɨrɨ a'tai, i'tu auya mɨrɨ Pu'kena' uye'to' pʉra rɨ iyesi Kiyarari winɨ,” ta'pʉ to' uya. 	 I tu a se ka ne: «Ni mo Galili boro no? Guna Tira Hanney ra ka di kaŋ Galili ra annabi kulu si fun.»


Mɨrɨ eta Esuwerʉ amʉ' pen uya a'tai, to' epori'ma'pʉ. Papa Maimu inamato' uya. Esuwerʉ amʉ' pen, Papa nanʉmʉ'san tʉpiyau to' e'to' pe uya Sises ekareei apurɨ'pʉ. 	 Waato kaŋ dumi cindey maa woodin, i goono ga farhã ka Rabbi sanno beerandi. I boro kulu mo kaŋ yaŋ i n'i waadu fundi hal abada duura gaa cimandi.


(5,000 kaisa rɨ iwa rɨ ka'pon amʉ' esi'pʉ mɨrɨ yau.) E'tane rɨ tʉpoitorʉ ton pɨ' ta'pʉ iya, “To' ereutanʉ'pɨ'tɨ' tamu'kuru' ke'ne 50 kaisa rɨ'ne,” ta'pʉ iya. 	 (Zama alborey to danga zambar gu cine.) Kala Yesu ne nga talibey se: «W'i gorandi sata-sata, sata kulu ra danga boro waygu cine.»


Ɨ'rɨ pe ken iyesi to' tonpa ton uya apurɨto' pʉra iyesi yau? To' uya apurɨto' pʉra iyesi uya Papa e'to' tʉusauro'sa' awɨrɨ pʉra kupʉ? 	 Ifo no? Baa da afooyaŋ jaŋ cimbeeri*, i cimbeeri-jaŋa ga Irikoy naanayo ye yaamo no?


Wakʉ nʉnonkasa' mɨrɨ awonsi'kɨ tʉusewankamai' pʉra e'nɨto' nesii ɨyenakan kon pe Papa, ukʉipʉnʉ kon mɨrɨ awonsi'kɨ Itepuru Sises Kʉrai winon. 	 Gomni nda laakal kanay ma bara araŋ banda kaŋ yaŋ ga fun iri Baabo Irikoy da Rabbi Yesu Almasihu do.


Anpisin uyee'pʉ Paire' piya' tʉnku'se' e' ku'se'na iye'to' pe tiwano' kon pe. 	 Borey marga koy Bilatos do ka soobay k'a ŋwaaray a ma te mate kaŋ cine a doona ka te i se.


Ka'pon uya ipana'tɨ'pʉ, “Asan mɨrɨ awonsi'kɨ ayakon non e'soto'pɨ'sa' man pʉroroi po, ɨyenpai to' esi,” ta'pʉ iya. 	 Kala borey ci Yesu se ka ne: «Ni nya da ni nya izey go no taray ga kay, i ga ba ngey ma di nin.»


To' utɨ'pʉ Siriya mɨrɨ awonsi'kɨ Siri'siya awɨrɨ, apurɨnin nan meruntɨtanʉkʉ pɨ'. 	 Bulos bisa Suriya da Silisiya ka Almasihu margey no bine-gaabi.


“Ɨnʉ' uya rɨ Papa repa'pʉ, Papa uya te'mato' pe?” 	 May no jin k'a no, hal a m'a yeti a se?»


Mɨrɨ ema'sa' yau, ina utɨ'pʉ mɨrɨ apai Kiyos pona. Mɨrɨ tʉpo, ina e'kwɨrɨtʉ'pʉ Samos pona; mɨrɨ ema'sa' yau, Mairi'tos eporo'pʉ ina uya. 	 Kaŋ iri tun noodin, a suba iri kaa Ciyos jarga, a subasiyo iri to Samos, jirbi hinzanta mo iri to Militos.


Apurɨto' si uye'sa' pɨ', main o'no pʉra e'nɨ'nokon serɨ. 	 Amma sohõ kaŋ cimbeeri kaa, iri si ize gaaykwa din dabaro cire koyne.


Iya'kwarʉ pʉnon kon pe ina esi Kʉrai iwano' pe, e'tane si ɨmɨrɨ'nokon esi pu'kena' pe Kʉrai awɨrɨ. Ɨ'sɨ'mʉra ina esi, e'tane ɨmɨrɨ'nokon esi pana' pe! Tʉnamasan pe ɨwesi kon, ina esi tʉnamasan pe pʉra! 	 Baa kaŋ jinde waani-waani boobo go ndunnya ra, i afo kulu si jaŋ haŋ kaŋ ga fahamandi.


e'tane iyentu rawɨrɨ a'pɨ'pɨtʉ'pʉ iya pen. Mɨrɨpan mʉre entusa' ese'tɨ'pʉ iya “Sises” tukai'. 	 Amma a man'a bay wayboro, kal a na izo hay. A n'a maa daŋ Yesu.


Mɨrɨ uriya', Ka'pon, Papa winon esi Sapa' Epuru pe rɨ,” ta'pʉ iya. 	 Woodin sabbay se no Boro Izo bumbo ga ti asibti zaaro Koyo.»


“Ka'pon amʉ' eseru kʉsaimenkatʉu, ɨyeseru kon nɨ nɨrɨ aimenka kʉse'nin. 	 Araŋ ma si ciiti, zama i ma si koy ka ciiti araŋ se.


Tʉusentu'masan pe e'tɨ', ɨkʉipʉnʉ kon esi tʉusentu'masen pe kasa. 	 Araŋ ma ciya bakarawkoyyaŋ, mate kaŋ araŋ Baabo ya Bakarawkoy no.


Sises uya eikʉ'pʉ, “Iye'menukasa' rɨ nɨrɨ, ‘Itepuru, Papa, itese' pɨ' ɨwe'to' kʉsi'tupɨtʉi,’ tasa',” ta'pʉ iya ipɨ'. 	 Yesu ne a se: «I n'a hantum koyne ka ne: ‹Ni ma si Rabbi ni Irikoyo si.› »


Ɨpʉrematɨ' ɨutɨto' kon esi namai' komi' pata weyu a'tai, mɨrɨ pe pʉra Sapa' a'tai. 	 Araŋ ma te adduwa araŋ zura ma si ciya jaw waate, wala asibti* hane.


Pori' pe kʉrɨ ka'pon esi imakooi i'tuto' Itepuru uya pen ipɨ',” ta. 	 Albarkante no alboro kaŋ Rabbi si zunubi lasaabu a se.»


Sises uya imaimu eikʉ'pʉ, “I'napairon ekama uya ɨpɨ', serɨ ewarupɨɨi tau kuru, kɨrɨtɨkɨ uturumʉ rawɨrɨ, osorʉwau ite'kwa unonkato' auya oton,” ta'pʉ iya. 	 Yesu ne a se: «Haciika ay ga ci ni se: cin woone ra, za gorongaari mana ca, ni g'ay ze sorro hinza.»


Serɨ ton tʉpo, tʉpoitorʉ ton pokon pe Sises utɨ'pʉ Isutiya pona. Mɨrɨ yau iko'mamʉ'pʉ epa'taisiman nɨto' kupʉ pɨ'. 	 Woodin banda Yesu kaa Yahudiya laabo ra, nga nda nga talibey. Noodin a goro, nga nd'ey ka baptisma te.


Mɨrɨ kasa si, utonpa ton, ɨmɨrɨ'nokon nɨ nɨrɨ main yau ɨuko'manto' kon apai ɨyeri'sa' kon Kʉrai pun poro, tʉron nɨ iwano' pe ɨwesi kon pa, kʉrɨ iye'mʉ'sa'kasa' rʉ'pʉ terikʉ'pʉ apai, Papa iwano' pe epetan nɨto' pe. 	 Yaadin cine no, ay nya-izey, araŋ mo ciya buukoyaŋ asariya se Almasihu gaahamo do, zama araŋ ma funa boro fo se, nga din se kaŋ tun ka fun buukoy game ra, zama iri ma kande Irikoy se nafa.


Pʉsamoro warawo' amʉ' utɨ'pʉ ina rawɨrɨ to' esi'pʉ ina enupɨkɨrɨ Tʉrowas po. 	 Amma borey din n'iri jin hal i goono g'iri batu Tarawasa.


Mɨrɨ pe iyesi pɨ', ɨtonpa kon pɨ' rɨ amakooi kon ekamatɨ', mɨrɨ awonsi'kɨ ɨtonpa kon pona rɨ ɨpʉrematɨ', ɨusepi'tɨ kon pa. Ipokena' e' pe te'sen ka'pon ɨpʉrema esi mɨrɨ ipan pe meruntɨ pe mɨrɨ awonsi'kɨ tʉwotori'pɨ ke. 	 Yaadin gaa araŋ m'araŋ zunubey ci care se. Araŋ ma te care se adduwa, zama araŋ ma du baani. Adilante adduwa gonda dabari gumo, a ga to mo.


Urɨ nɨrɨ esi uyenu yau Itepuru yau serɨ pe rɨ urɨ rɨ utɨto' oton pɨ'. 	 Amma ay goono ga de Rabbi gaa kaŋ ay bumbo ga kaa d'a tonton kayna.


“Itepuru uya serɨ iweyu ton nu'tɨsa' pʉra iyesi yau, ɨnʉ' ne'nonkai'no pen nɨ. E'tane anʉnsa' kon, tʉnanʉmʉ'san pɨkɨrɨ nin ito'kena'masa' iya mɨrɨ. 	 Da manti kaŋ Irikoy na jirbey din dunguriyandi, doŋ fundikooni kulu si no kaŋ ga du faaba. Amma suubanantey kaŋ a suuban sabbay se, a ga jirbey din gazandi.


Tikin ite'kwa kʉra' emiya era'tɨ'pʉ tʉpo'ne rɨ, tʉron nɨ ka'pon uya e'se'ne' pe ipɨ', “I'napai rɨ sa'ne pʉse rɨ esi'pʉ iya'kɨrɨ; apʉne pʉra Kiyarari pon pe iyesi,” ta'pʉ iya. 	 Waato kaŋ guuru fo cine bisa, afo koyne seeda nda anniya ka ne: «Haciika boro wo go a banda, zama Galili laabu boro no.»


Emennʉ'pʉ iwa rɨ, Isose', Arama'tiya pon uya Sises ekepu ekama'po'pʉ Paire' pɨ'. Isose' esi'pʉ Sises poitorʉ pe, e'tane ama'ai, apʉne pʉra Esuwerʉ amʉ' pɨ' tenari'nʉmʉ pɨ'. Paire' uya ewai' tasa' pɨ' iyee'pʉ Sises ekepu kan. 	 Woodin banda Yusufu, Arimatiya bora, (nga mo Yesu talibi no, amma tuguyaŋ ra Yahudancey humburkumay sabbay se), a ŋwaaray Bilatos gaa nga ma du ka Yesu gaahamo sambu. Bilatos yadd'a se. A kaa k'a gaahamo sambu.


Ɨnʉ' rɨ tenupato' anʉnnin main yau esi a'tai, tɨwɨ tanporo wakʉ ton pe te'sen ekamʉi tenupanin ena'. 	 Amma boro kaŋ i ga dondonandi nda Irikoy Sanno, a ma nga dondonandikwa nafa nga hari hanno kulu ra.


Ɨpʉrematɨ' apurɨnin nan pen Isutiya pon kon enapai emo'kato' pe mɨrɨ awonsi'kɨ Surusiran po e'tʉrawasomato' e'to' pe wakʉ ton mɨrɨ yawon kon nanʉmʉnʉ pe. 	 Wa gaara ay ma du ka faaba Yahudiya* laabu borey kaŋ yaŋ si gana kambey ra. Woodin banda, hal ay saajaw goyo kaŋ ay gonda Urusalima ra ma ciya yadda hari hanantey se.


I'napairon ekama uya ɨpɨ'nokon, serɨ a'taino kon kuru rɨ pʉra iyenato' oton pen nɨ tanporo serɨ ton e'kupʉ pʉ'kʉ pona rɨ. 	 Haciika ay ga ne araŋ se: dumo wo si ban kala day hayey din kulu ma te.


To' uya ɨyenpa'kato' oton kon usenupan nɨto' iwʉ' tapai; i'napai rɨ iweyu uye'kapʉ, ɨwɨnin e'ku'to' oton wakʉ kupʉ tʉuya pe tekamai' Papa iwano' pe. 	 I g'araŋ kaa ngey diina margey ra. Oho, saaya go kaa kaŋ boro kaŋ g'araŋ wi ga tammahã hala nga goono ga goy Irikoy se no.


“Serɨ ton ekamasa' uya ɨpɨ'nokon, uyau ɨwesi kon pa ewankamanin pʉra. Serɨ orʉ po eke rɨ ɨyewankamanin kon esi, e'tane ɨyewan kon imeruntɨtanʉ'tɨ': Orʉ wapiya'kasa' uya man,” ta'pʉ iya. 	 Ay na sanney din ci araŋ se, zama ay ra araŋ ma du laakal kanay. Ndunnya ra araŋ gonda taabi, amma wa te bine-gaabi, ay te zaama ndunnya boŋ.»


Use'man nɨto' tʉrawasomanin nan epuru ton eke ton kuru mɨrɨ awonsi'kɨ tanporon kon nɨ Esuwerʉ amʉ' Konsʉrʉʉi ton esi'pʉ Sises ewa'nomato' tʉuya'nokon ipɨkɨrɨ eporo i'se itʉto' pe tʉuya'nokon ima'tato' ya', e'tane to' uya ɨ'rɨ rɨ eporo'pʉ pen nɨ. 	 Alfaga beerey da Yahudancey arkusey marga kulu ceeci seeda Yesu boŋ hala ngey ma du k'a wi, amma i mana du.


apʉne pʉra uye'sa' serɨ Epʉn poi uyenno'nin nʉ'pʉ eseru ku'se'na, uyeseru ku'se'na pen. 	 Zama ay zumbu ka fun beena ra, manti zama ay m'ay boŋ miila te bo, amma nga kaŋ n'ay donton miila.


Eke pe rɨ auro'ka'pʉ iya tʉnku'ton pɨ', “Ɨnekama'po'pʉ ke rɨ ɨrepa uya, a'sa'mʉyai itesa' pe e'to' pata ke rɨ,” ta'pʉ iya. 	 A ze a se mo ka ne: «Hay kulu kaŋ ni g'ay ŋwaaray, ay ga ni no nd'a. Baa ay koytara farsimo no, ay g'a no ni se.»


Wakʉ nonkasa' mɨrɨ awonsi'kɨ tʉusewankamai' pʉra e'nɨto' nesii ɨyenakan kon pe, Papa, ukʉipʉnʉ kon mɨrɨ awonsi'kɨ Itepuru Sises Kʉrai winɨpaino. 	 Gomni nda laakal kanay ma bara araŋ banda kaŋ yaŋ ga fun iri Baabo Irikoy da Rabbi Yesu Almasihu do.


Ɨyenu kon esi ɨpun kon raan'puui pe. Wakʉ pe ɨyenu kon esi a'tai, tanporo ɨpun kon esi a'kwa pe. E'tane ɨri pe iyesi a'tai, ɨpun kon nɨ nɨrɨ esi ewarupɨ pe. 	 Ni gaahamo fitilla ga ti ni mwa. Da ni mwa ga boori, ni gaahamo kulu ga to da kaari. Amma d'a gonda laru, kala ni gaahamo ma to da kubay.


Mɨrɨpan a'tai, ipan pe rɨ Sises pawana'tɨ'pʉ to' uya, “Ina kʉsennokoi ta'mu kenan pen nɨ ya'!” ta'pʉ to' uya. 	 Kal i na Yesu ŋwaaray ka ne a ma si ngey lordi ngey ma koy hala guuso kaŋ sinda me ra.


Isaan pon esi'pʉ kiyamerʉ i'po' konekasa', o' pi'pɨ konekasa' esi'pʉ ipokʉrʉʉi pe iworo'pai pɨ'. Iti'kiyari esi'pʉ kairau amʉ' mɨrɨ awonsi'kɨ teusan e'ku. 	 Yohanna bumbo, a bankaara yo hamni no i n'a kay d'a. A goono ga guddu nda kuuru nga canta gaa. A ŋwaaro mo ga ti do-ize da ganjo ra yu.


Mɨrɨ kasa rɨ Satan mɨrɨ awonsi'kɨ Komora mɨrɨ awonsi'kɨ pata ton ipiyawo'nan yawon kon e'tʉrʉ'pʉ ekuman mɨrɨ awonsi'kɨ nɨkɨ eseru ya'. Apo' inkero' ke ekota'man nɨto' ento' ipɨ' pe to' esi'pʉ. 	 Wa fongu mo da Saduma* nda Gomorata* nda kwaarey kaŋ go i windanta. I na ngey boŋ no zina se ka ceeci mo ngey ma kani nda boroyaŋ kaŋ mana hima nd'a, danga mate kaŋ cine malaykey din te. Irikoy n'i ciiti nda hal abada danjo ciito k'i ciya deedandiyaŋ hari.


To' maimu awɨrɨ e'tɨ', to' uya ɨyenpɨ'tane'nokon nɨken pen wakʉ tato' pe to' uya ɨpɨ'nokon, e'tane Kʉrai apiyo' ton pe, Papa eseru kupʉ pɨ' ɨyewan kon apai. 	 Wa araŋ koyey gana, manti waati kaŋ i goono g'araŋ guna hinne bo, zama se i ma maa araŋ kaani. Amma wa te danga Almasihu bannyayaŋ kaŋ ga Irikoy miila te da bine kulu.


Mɨrɨ a'tai, inserʉ uya uyarɨ'pʉ Ita'kwarʉ yau rɨmono' ta'. Mɨrɨ yau, uri'san ene'pʉ uya, isuweyu ene po iyereutasa', Papa sapemato' ese' ton e'menukapɨ'sa' ke iwontɨsa'. 7 kaisa rɨ i'pai ton esi'pʉ mɨrɨ awonsi'kɨ 10 kaisa rɨ iretʉ ton. 	 Kal a n'ay sambu biya ra ka kond'ay saaji fo ra. Ay di wayboro fo mo goono ga goro alman fo boŋ. Almano gaahamo iciray coy! no. Irikoy alaasiray maayaŋ go a gaa hantumante nangu kulu. A gonda boŋ iyye nda hilli way.


Mɨrɨ a'tai, imu, entun eseru yau rɨ iyentusa' rʉ'pʉ uya Iya'kwarʉ winɨ iyentusa' kota'ma'pʉ. Mɨrɨ kasa rɨ si iyesi serɨ pe. 	 Amma danga mate kaŋ izo kaŋ i hay gaaham miila do na izo kaŋ i hay _Irikoy__ Biya do gurzugandi, yaadin mo no sohõ.


Mɨrɨ ema'sa' yau, Paarʉ uya ka'pon amʉ' arɨ'pʉ to' pokon pe iyekorʉka'pʉ. Mɨrɨ tʉpo, itɨ'pʉ Papa ena' Esuwerʉ amʉ' use'mato', ɨpʉremato' iwʉ' ta' to' auro'kase'na, ekorʉkan nʉ'pʉ weyu u'ma'to' pɨ', tanporon kon use'mato' ike ekonekato' oton pɨ' to' kaisa rɨ. 	 Gaa no Bulos na borey din sambu. A suba a na nga boŋ hanandi i banda ka furo Irikoy windo ra. A ci waato kaŋ ngey hananyaŋ jirbey ga to, da waato kaŋ i ga hima ka sarga te i afo-fo kulu se.


Ɨtonpa e'kʉuma pe iyesi yau ananɨ'pʉ pɨ', usi'nʉnkan nɨto' esi pen nɨ mɨrɨ ɨnkupʉnʉ yau. Ananɨ'pʉ ɨtonpa ma'tanʉ'nin Kʉrai uma'ta'pʉ iwenaino pe rʉ'pʉ. 	 Amma nda ŋwaari fo sabbay se ni nya-izo bina sara, manti baakasinay goy no ni goono ga te koyne. Ni ŋwaaro sabbay se ni ma si boro kaŋ se Almasihu bu halaci.


Pari'si amʉ' mɨrɨ awonsi'kɨ Satu'si amʉ' ena'pʉ ɨsɨ pe to' e'sei'pɨtʉ'pʉ. Main pɨ' enupanin nan esi'pʉ Pari'si amʉ' pe, mɨrɨpan kon uya Satu'si amʉ' ei'pɨtʉ'pʉ ipan pe, “Ɨ'rɨ rɨ ɨri ku'sa' pʉse ka'pon uya eposa' ina uya pʉra man! A'tai pʉra inserʉ mɨrɨ pe pʉra a'kwarʉ rɨ uya auro'kasa', mɨrɨ kasa rɨ Papa ekareei ekamato' pe iya!” ta'pʉ Pari'si amʉ' uya. 	 Kosongu bambata tun. Asariya dondonandiko fooyaŋ kaŋ ti Farisi fonda boroyaŋ tun ka kay. I goono ga salaŋ ka gubi ka ne: «Iri ya kay mana di taali boro wo gaa. Da biya wala malayka no ka salaŋ a se binde, yaadin gaa mate no?»


Tanporon kon etanin nʉ'san usenuminka'pʉ serɨ pɨ', mɨrɨpan kon usekama'popɨtʉ'pʉ, “Ɨnʉ' pe rɨ si pʉse rɨ mʉre e'to' oton?” ta'pʉ to' uya, apʉne pʉra Papa meruntɨrʉ yau iyesi pɨ'. 	 Borey kulu kaŋ maa mo n'i jisi ngey biney ra ka ne: «Zanka wo binde, mate no a ga bara nd'a? Zama haciika Rabbi kambe go a banda.»


Mɨrɨ a'tai, Sises uya ta'pʉ tʉpoitorʉ ton pɨ', “I'napairon ekama uya ɨpɨ'nokon; sa'man pe kuru iyesi imaminke' epa'ka poken pʉra Papa e'to' esa' wannɨ pe ya'. 	 Yesu ne nga talibey se: «Haciika ay ga ne araŋ se: da cat no arzakante ma furo beene koytara ra.


E'tane, makoi a'kwarʉ uya to' maimu eikʉ'pʉ, “Sises si'tuyai', Paarʉ nɨrɨ si'tuyai', e'tane ɨnʉ' yan ken ɨmɨrɨ'nokon?” tukai'. 	 Kala folla tu i se ka ne: «Ay ga Yesu bay, ay ga Bulos mo bay, amma araŋ ya may yaŋ no?»