Mɨrɨpan kon uya, “Sises sa'ne pʉse rɨ ko, Isose' mu, pen pe'? Ikʉipʉnʉ mɨrɨ awonsi'kɨ isan uni'tunʉ kon. Nai kasa, ‘Epʉn poi u'tɨsa',’ ta iya nin si?” ta'pʉ to' uya. 	 I goono ga ne: «Manti boro wo ga ti Yesu, Yusufu izo, kaŋ iri g'a baabo nd'a nyaŋo bay? Mate no kaŋ sohõ a goono ga ne: ‹Ay zumbu ka fun beena ra›?»


Itepuru era'tɨ'pʉ to'sa rɨ Pi'ta ense'na. Mɨrɨ a'tai si, Pi'ta uya Itepuru uya tauro'ka'pʉ rʉ'pʉ nee'pʉ tenu ya', “Kɨrɨtɨkɨ uturumʉ rawɨrɨ serɨ pe, osorʉwau ite'kwa unonkato' auya oton,” tawon. 	 Rabbi mo bare ka Bitros guna. Kala Bitros fongu nda Rabbi sanno, mate kaŋ a ci nga se ka ne: «Za gorongaari mana ca hunkuna, ni ga ze ka ne ni s'ay bay sorro hinza.»


Mɨrɨ a'tai, i'tu'pʉ uya Itepuru Sises uya ta'pʉ rʉ'pʉ, ‘Isaan uya ka'pon amʉ' pa'taisimapɨtʉ tuna ke, e'tane ɨmɨrɨ'nokon epa'taisimato' oton Wakʉ A'kwarʉ ke,’ tawon. 	 Ay mo fongu nda Rabbi sanno, mate kaŋ a ne: ‹Haciika Yohanna na baptisma te da hari, amma araŋ ga du Biya Hanna baptisma.›


apʉne upokapɨtʉ'pʉ iyɨ rʉ'pʉ entɨ', uyemiyatʉ pɨ' mɨrɨ awonsi'kɨ u'ta pɨ'. Urɨ rɨ kʉrɨ rɨ, uya'kwarʉ'pʉ ensa' auya'nokon pen, uya'pɨ'tɨ', urɨ rɨ kʉrɨ rɨ. Urɨ kasa pe' tʉpun ke a'kwarʉ'pʉ esi pe ekama auya'nokon,” ta'pʉ iya to' pɨ'. 	 Araŋ ma guna ay kambey d'ay cey. Ay no, ay bumbo. W'ay ham ka maa, zama biya sinda basi nda biri mate kaŋ araŋ goono ga di ay gonda.»


Apʉne pʉra enku'tɨnin nan kʉrai amʉ' mɨrɨ awonsi'kɨ enku'tɨnin nan pu'kena' amʉ' usenpoikato' oton, eke ton nɨ i'tuto' ipɨ' ton mɨrɨ awonsi'kɨ eke Papa tʉrawasooi ton ku'to' oton to' uya, Papa nanʉmʉ'san enku'tɨnin pe—ikupʉ tʉuya'nokon pe iyesi yau. 	 Zama almasihu, tangari wane yaŋ, da tangari annabiyaŋ, ga tun ka alaama bambata yaŋ da dambara hariyaŋ cabe, hala nda haŋ kaŋ ga hin ka te no, doŋ i ga baa suubanantey darandi.


Mɨrɨpan a'tai, ta'pʉ iya tu'kan kon pɨ', “Ti'tui' e'tɨ'! Mentai pʉra e'tɨ'! Ka'pon uko'mamʉ pʉra rɨ iyesi serɨ non po inke pori' pe tanporon esa' pe tesi pɨ',” ta'pʉ iya. 	 A ne i se mo: «Araŋ ma haggoy k'araŋ boŋ gaay biniyaŋ laalo kulu gaa, zama manti arzaka boobo kaŋ go boro se no ga naŋ a fundo ma yulwa nda albarka.»


Urɨ, Paarʉ, uya serɨ miyarɨ tato' menuka serɨ uyemiyatʉ ke. A'sisa' pe esi mi'tutʉi'. Wakʉ nonkasa' nesii ɨpiyau'nokon. 	 Ay, Bulos no ka fooyaŋ wo hantum d'ay bumbo kamba. Araŋ ma fongu kaŋ ay go hawante kasu ra. Gomni ma bara araŋ banda.


Sises uya ensa' a'tai, ikɨ'ma'pʉ iya tʉpiya'. Mɨrɨpan uya ta'pʉ ipɨ', “Ma'non, ɨyeparan apai ɨmo'ka uya serɨ.” 	 Waato kaŋ Yesu di a, a n'a ce ka ne a se: «Waybora, i na ni feeri ni zaŋa gaa.»


Taka'sa' iya kanan, “Epori'matɨ', Esuwerʉ amʉ' pen, imunkɨ amʉ' pokon pe,” tasa' iya. 	 A ne koyne: «Ya dumi cindey, wa farhã Rabbi jama banda.»


E'tane si serɨ ton nono yau e'tʉrawasomato' pʉra iyesi pɨ', mɨrɨ awonsi'kɨ inke kuru rɨ wʉipiya tenno'pɨ'se ɨyenpai'nokon e'sa' pɨ', 	 Amma sohõ, muraadu kulu mana cindi ay se ne laabey ra. Za jiiri boobo mo ay go ga beeje ay ma kaa araŋ do.


Serɨ ke apana'tɨsa' uya 'nokon, iweyu uye'sa' a'tai, apana'tɨ'pʉ uya 'nokon e'to' pe ɨyenu kon yau. Serɨ ke apana'tɨ uya 'nokon pʉn wapiya, apʉne pʉra ɨpiyau'nokon esi pɨ'. 	 Amma ay na sanney din ci araŋ se zama waati kaŋ i alwaato to, araŋ ma fongu kaŋ ay n'i ci araŋ se. Ay mana sanney din ci araŋ se za sintina zama ay go araŋ do.


apʉne pʉra tanporon nɨ ku'nin pe Papa esi,” ta'pʉ iya. 	 Zama sanni si Irikoy do kaŋ ga jaŋ dabari.»


Papa uya eke pe kuru ikupʉ'pʉ, mɨrɨpan ereutanʉ'sa' iya tenwo'netʉ winɨ, mɨrɨpan uya apiyo'ma'pʉ ta'kwarʉ enno'to' pe iya tʉpoitorʉ ton pona, tʉusaurokʉ'pʉ awɨrɨ rɨ. Sises uya si eke pe kuru rɨ ina repasa' Wakʉ A'kwarʉ ke menyatʉi'ne' mɨrɨ awonsi'kɨ metayatʉi'ne'. 	 Irikoy n'a beerandi nga kambe ŋwaaro gaa beene. A na alkawlo ta Baaba do kaŋ ga ti Biya Hanno. A n'a zumandi da mate kaŋ araŋ goono ga di, araŋ goono ga maa mo.


“Papai, urepasa' auya ike na'ne' nan i'se esi upiyau e'ai'ne' yau, uyapurɨpɨ'to' ento' pe to' uya, urepa'pʉ auya na'ne' ike, apʉne pʉra ui'nʉnka auya pɨ', orʉ ekoneka rawɨrɨ rɨ. 	 Ya Baaba, borey kaŋ ni n'ay no, ay ga ba i ma bara ay banda nango kaŋ ay go, zama i ma di ay darza kaŋ ni n'ay no, zama ni ga ba ay za ndunnya mana sinji.


Ripai esi'pʉ Simiyan mu pe. Simiyan esi'pʉ Isuta mu pe. Isuta esi'pʉ Isose' mu pe. Isose' esi'pʉ Isonan mu pe. Isonan esi'pʉ Eraiya'kin mu pe. 	 Simeyon wane, Yahuda wane, Yusufu wane, Yonana wane, Eliyacim wane,


Ina mɨrɨ awonsi'kɨ pʉse rɨ ka'pon uya Sises apurɨ uriya' pʉse rɨ e'mʉ'sa'kasa' pana' pe. Sises apurɨ ina uya uriya', pʉse rɨ ise'mesa' usepi'tɨsa' tanporon kon pe menyatʉi'ne'. 	 Yesu maa ra cimbeeri* no na boro wo, kaŋ araŋ go ga di, araŋ g'a bay mo, no gaabi. Oho, Yesu maa da cimbeeri kaŋ a gonda Yesu ra, nga no na boro wo no baani toonante araŋ borey kulu jine.


Mɨrɨ a'tai, tu'kan kon Esuwerʉ amʉ' uyee'pʉ Meri mɨrɨ awonsi'kɨ Mata pokon a'kwarʉ ne'pɨ'se'na to' pi pata'pʉ yau. 	 Yahudance boobo mo kaa Marta nda Maryama do k'i fonda tilas d'i armo buuyaŋo.


Mɨrɨ wenai, to' uya apurɨ pʉra rɨ iyesi, Aisaya uya tasa' na'ne' awɨrɨ rɨ: 	 Woodin sabbay se no i si hin ka cimandi, zama Isaya ye ka ci koyne ka ne:


Mɨrɨpan e'tane, ka'pon uyee'pʉ, “Apʉne entɨ', pariki'si ta' ana'si'pʉ kon amʉ' e'soto'pɨ'sa' use'man nɨto', ɨpʉreman nɨto' iwʉ' tau ka'pon amʉ' enupa pɨ',” tase'na. 	 Kala boro fo kaa ka ne i se: «Guna, borey din kaŋ araŋ daŋ kaso ra goono ga kay Irikoy windo ra ka jama dondonandi.»


Isutas utɨ'pʉ Sises piya' to'sarɨ rɨ, mɨrɨpan uya ta'pʉ ipɨ', “Miyarɨ, Rapai!” mɨrɨpan a'su'ka'pʉ iya. 	 Sahãadin binde a maan ka to Yesu do ka ne: «Alfa, Irikoy ma ni no aloomar!» Kal a soobay k'a garba sunsum.


Mɨrɨpan utɨ'pʉ pʉroroi mʉra'taai pona. Mɨrɨ yau, tʉron nɨ uri'san uya kanan ene'pʉ, mɨrɨpan uya ka'pon amʉ' mɨrɨ yau te'san pɨ', “Pʉse rɨ kʉrɨ rɨ Sises, Nasare' pon a'kɨron nʉ'pʉ,” ta'pʉ iya. 	 Gaa no a koy taray tanda ra. Kala koŋŋo fo mo di a ka ne borey kaŋ go noodin yaŋ se: «Boro wo mo go Nazara bora Yesu banda.»


Kin amʉ' non pon kon ekumasa' kʉrɨ rɨ eke tekumasen a'kɨrɨ, mɨrɨ awonsi'kɨ ka'pon amʉ' e'taripasa' ɨri inkupʉnʉ euku pɨ',” ta'pʉ iya. 	 Ndunnya bonkooney zina nd'a. Ndunnya boŋ gorokoy mo bugu nd'a zina teeyaŋo duvaŋo*.»


Serɨ ta uya ɨpiyɨ'nʉ'nin kon pe rɨ. Ɨnʉ' pʉra kuru rɨ pe' iyesi ɨ'koro'tau'nokon emiya'pokena' eseru aimenkanin ɨsipɨ' ɨwe'to' kon pɨ' apurɨnin pe esii'ma? 	 Ay ga kaa araŋ do waati kaŋ ay na Masidoniya kottu ka bisa, zama ay ga gana ka bisa Masidoniya laabu.


Mata uya Sises uyepʉ eta pe rɨ, itɨ'pʉ ite'matai, e'tane Meri esi'pʉ ɨutɨ tau moro rɨ. 	 Waato kaŋ Marta maa baaru kaŋ Yesu go kaa, a koy k'a kubay, amma Maryama goro fu jina.


Pʉrowa a'sarutanʉ'nin kasa iyesi, uri'san nanʉmʉnʉ, mɨrɨpan uya pʉrowa pokon pe eke pe iki'ma tanporo ipun yau iyena pʉ'kʉ pona,” ta'pʉ iya. 	 To. A ga hima sanda dalbu* cine kaŋ wayboro fo sambu ka daŋ hamni neesiji hinza ra ka diibi, hala dalbuwo n'a kulu kubay.»


Iyakon ite'kwa pe tenku'nan nʉ'pʉ ka'pon kɨ'makaa'pʉ to' uya kanan. Ta'pʉ to' uya ipɨ', “Papa apurɨpɨ'kɨ; pʉse rɨ nin i'tu pɨ' ina man tʉmakooikenan pe,” ta'pʉ to' uya. 	 Woodin banda i ye ka bora din kaŋ ga ti danaw doŋ ce ka ne a se: «Ma Irikoy beerandi, zama iri ga bay kaŋ bora din ya zunubikooni no.»


Mɨrɨpan utɨ'pʉ siya rɨ Kiyarari poro itekare ekama pɨ' Esuwerʉ amʉ' usenupato' iwʉ' ton tau, mɨrɨ awonsi'kɨ makoi a'kwarʉ ton nɨ enno'pɨtʉ'pʉ iya. 	 A furo i diina marga fuwey ra Galili laabo kulu ra. A goono ga waazu ka follayyaŋ gaaray ka kaa borey banda.


Mɨrɨpan ekonekasa' utɨ koro'tau, ka'pon eporo'pʉ iya mɨrɨ asanta tau tʉutɨsen, eke kuru rɨ I'tiyo'piya pata kwin pʉrataai esa', Surusiran pona itɨsa' rʉ'pʉ ɨpʉremai'. 	 A tun ka koy mo. Guna, boro fo go ga kaa kaŋ Etiyopi boro no, mantaw fo no kaŋ gonda dabari boobo Kandata cire, kaŋ ga ti Etiyopi wayboro bonkoono. A arzaka kulu go mantawo din kamba ra. Mantawo koy Urusalima zama nga ma sududu noodin.


Wakʉ ton mɨrɨ awonsi'kɨ tʉusaurokʉ'pʉ awɨron kon tonpa ton Kʉrai yau Koro'se pon kon enakan: Tɨwɨ wakʉ nonkasa' mɨrɨ awonsi'kɨ tʉusewankamai' pʉra e'nɨto' nesii ɨyenakan kon pe, Papa, ukʉipʉnʉ kon winon. 	 iri go ga hanantey da nya-ize naanaykoyey fo kaŋ yaŋ go Kolosi kwaara Almasihu ra. Gomni nda laakal kanay ma bara araŋ banda kaŋ yaŋ ga fun iri Baabo Irikoy do.


Ɨnʉ' rɨ tiwʉ' nakapu po te'sen kʉu'tɨnin ɨ'rɨ rɨ anʉnse'na tiwʉ' tapai. 	 Boro kaŋ go fu boŋ ma si zumbu ka hay fo sambu nga fuwo ra.


I'napairon ekama uya ɨpɨ'nokon, ɨnʉ' rɨ uyapurɨnin esi pe iyesi yau, kʉrɨ rɨ uya iku'to' oton mɨrɨ siku'ai'ne' rɨ. Mɨrɨ entaino kuru rɨ ku'to' iya oton siku'ai'ne' entai kuru rɨ, apʉne pʉra utɨ wenai ikʉipʉnʉ piya'. 	 Haciika, haciika ay ga ci araŋ se: boro kaŋ g'ay cimandi, goyey kaŋ ay goono ga te, nga mo g'i te. Goyey kaŋ ga bisa woone yaŋ mo a g'i te, zama ay go ga koy Baaba do.


Apurɨto' winɨ Reyapu, pʉrata pɨkɨrɨ tekumasen, wɨnɨ pʉra iyesi'pʉ, main awɨron kon pen pokon pe, apʉne pʉra, ama'ai non ense itɨsa' kon ereutanʉ'sa' iya pɨ'. 	 Cimbeeri ra no kaaruwa Rahab mana halaci murtantey banda, zama a na ma-cararey zumandi nda baani.


Uiwano' pe rɨ si usekama, tʉron nɨ uyekamanin kanan esi ikʉipʉnʉ, uyenno'nin nʉ'pʉ,” ta'pʉ iya. 	 To, ay goono ga seeda ay boŋ se, Baaba kaŋ n'ay donton mo goono ga seeda ay boŋ.»


Serɨ wenai Kʉrai esi emenna' ekonekan nɨto' yau iporo e'nɨto' pe, kamoro si ikɨ'masa' kon uya iye'kupʉ tukai' auro'kasa' kon uya tʉtʉsen epoto' pe siyaro' rɨ—serɨ si tʉuma'tasa' pɨ' to' epe' pe to' mo'kanin pe makoi, to' nʉkupʉ'pʉ apai wapiyaro' ekonekan nɨto' o'noro esii'ma. 	 Woodin sabbay se Almasihu ya alkawli tajo sasabandiko no, hala borey kaŋ yaŋ i ce ma du hal abada tubo alkawlo toonandiyaŋ, za kaŋ buuyaŋ fo te zunubey fansayaŋo se kaŋ yaŋ _borey te__ sappa sintina cire.


Utonpa ton, uta'sika'sa' pʉra iwa rɨ man ipɨ' e'tane tikin nan kupʉ uya, uye'ma'pʉ ta' te'sen tʉpu'tɨka'nʉ'se mɨrɨ awonsi'kɨ sa'man pe uta'kwarʉka urawɨrɨ te'sen ekare pɨ', 	 Nya-izey, ay bumbo, ay mana lasaabu kaŋ ay jin ka du a bo, amma hari folloŋ no ay goono ga te: ay go ga dinya hayey kaŋ yaŋ go banda ka kookari ka to wo kaŋ yaŋ go jina gaa.


imeruntɨrʉ uya tanporon nɨ ena iyo'koi' emapu'tɨ, sepan nɨ upun kon ensima iya, a'kwa tʉpun kasa iye'to' pe. 	 A g'iri gaahamey kaŋ ga ti kayna wane yaŋ bare zama a m'i te danga nga gaaham darzanta cine. A ga woodin te nga dabaro ra kaŋ do a ga hayey kulu daŋ nga boŋ mayra cire.


E'tane rɨ, Sises uya mʉre amʉ' kɨ'ma'pʉ tʉpiya', “Tɨwɨ mʉre amʉ' nʉyepʉi upiya'; to' kʉsereutanʉ'tʉu, apʉne pʉra Papa e'to' esa' wannɨ pe kuru esi pʉsamoro waraino' nan iwano' pe. 	 Amma Yesu na talibey ce nga do ka ne: «Wa naŋ zanka kayney ma kaa ay do. Wa s'i ganji, zama woone yaŋ dumi no Irikoy koytara ga bara nd'a.


E'tane ɨ'rɨ tukai' ennin pe iyenasa' tukai' ina uya i'tu pʉra iyesi. Ɨnʉ' uya itenu a'kokasa' tukai' nɨrɨ ina uya i'tu pʉra iyesi. Ekama'potɨ'. Eke pe iyesi; tiwano' pe tʉusauro'sen pe iyesi,” ta'pʉ to' uya. 	 Amma mate kaŋ a te ka di sohõ, iri si bay. Bora kaŋ n'a moy fiti mo, iri s'a bay. W'a hã, a to albeeri, a ma salaŋ nga boŋ se.»


Ɨ'rɨ waraino ton o'noro serɨ e'kuu'pʉ? Itun pi'pɨ puturʉka'pʉ tʉpo pe' iyesi'pʉ, mɨrɨ pe pʉra irawɨrɨ katɨ? Mɨrɨ tʉpo pen e'tane mɨrɨ rawɨrɨ! 	 Mate no i na woodin lasaabu nd'a? Waato kaŋ a go dambangante, wala waato kaŋ a mana dambangu? To. Manti a dambanguyaŋo banda, amma za i man'a dambangu no.


Miyarɨ rɨ nin si Sises esi'pʉ to' enupa pɨ', “Pana'pan ka'pon esi a'tai tepaai ton ke esii'ma tiwʉ' erasu pe, itapuruui ton esi mɨrɨ wakʉ pe rɨ. 	 Waati kaŋ gaabikooni kaŋ gonda wongu jinay goono ga nga windo batu, a arzaka ga goro baani.


Kin usakorota'pʉ, mɨrɨpan uya tʉsoisaai amʉ' ennoko'pʉ kamoro to' wɨnin nʉ'san ma'tanʉ'se'na, to' pata'se' rɨ po'tɨpɨ'se'na. 	 Kala koyo futu. A na nga wongu marga donton ka boro-wiyey din halaci, k'i kwaara ton parkatak.


Uyekareei ekamato' auya'nokon oton to' pɨ' serɨ moron nʉ'pʉ pe. 	 Woodin yaŋ kulu ga bare k'araŋ ciya seedayaŋ.


Iyee'pʉ mɨrɨpan uya tʉusewankamai' pʉra e'nɨto' ekama'pʉ ɨmɨrɨ'nokon ɨnnɨ te'san pɨ' mɨrɨ awonsi'kɨ a'ko pan kon nʉ'san pɨ'. 	 A kaa ka laakal kanay Baaru Hanna waazu araŋ kaŋ ga mooru se da ngey kaŋ yaŋ ga maan se mo.


Tanporon kon serɨ kareta yawon te'ku'ton ekamanin maimu etanin nan panama uya: Ɨnʉ' rɨ itonpa'tɨpɨ'nin nʉ'pʉ esi yau, Papa uya rɨ kanan paran tonpa'tɨto' oton serɨ kareta yau isekamasa' na'ne'. 	 Ay goono ga seeda boro kulu se kaŋ goono ga maa tira woone annabitaray sanney ka ne: boro kulu kaŋ ga tonton i gaa, Irikoy ga balaawey tonton a se kaŋ yaŋ go hantumante tira woone ra.


Apʉne pʉra apurɨsa' uya uma'tan nɨto' mɨrɨ pe pʉra uko'man nɨto', inserʉ amʉ' rɨ mɨrɨ pe pʉra makoi amʉ' rɨ, serɨ pe na'ne' mɨrɨ pe pʉra serɨ enta' na'ne', mɨrɨ pe pʉra ɨ'rɨ rɨ meruntɨ rɨ, 	 Zama ay tabbat no kaŋ buuyaŋ s'iri fay da Irikoy baakasina, wala fundi, wala malaykey*, wala koyey, wala hayey kaŋ go no sohõ, wala wo kaŋ yaŋ ga aniya ka kaa, wala dabarey,


Ɨmɨrɨ'nokon, Ka'paneyan pon kon, autanʉnto' oton kon pe' ka'takʉi'? Kane! I'na' auta'mo'kato' oton kon mɨrɨ ta'mu kenan pen nɨ ya'. Ɨ'koro'tau'nokon ne'ku'ai'ne' eke Papa tʉrawasooi e'ku'sa' pe iyesi yau Satan po, moro rɨ mɨrɨ pata nesii'no serɨ pʉ'kʉ pona rɨ. 	 Ya nin Kafarnahum, ni ga ni boŋ beerandi ka koy hala beene no? Abada! I ga ni ye ganda hala Alaahara. Zama nda Saduma* ra no i na dabari goyey wo te kaŋ yaŋ i te ni ra, doŋ a ga goro hala hõ.


Serɨ ensa' tʉuya'nokon a'tai, ipan pe rɨ ka'pon amʉ' enari'nʉmʉ'pʉ. To' uya si Papa apurɨpɨtʉ'pʉ eke rɨ serɨ meruntɨ tʉsa' iya pɨ' ka'pon amʉ' ena'. 	 Amma waato kaŋ borey marga di a, i humburu. I na Irikoy beerandi, nga kaŋ na hina din cine no Adam-izey se.


I'tu'nokon tanporo ika'sa' kon a'nʉmʉ mʉre entunʉkʉ pɨ' e'nɨ kasa serɨ pʉ'kʉ pona rɨ. 	 Iri ga bay kaŋ takaharey kulu goono ga duray ka hay zaŋay mo care banda hala hõ.


Ipon pɨ' mɨrɨ awonsi'kɨ ite'mata pɨ' ese' e'menukasa' esi'pʉ: Kin amʉ' epuru mɨrɨ awonsi'kɨ itepuru ton epuru tukai'. 	 A kwaayo gaa d'a tanja gaa a gonda maa hantumante, kaŋ ga ne: BONKOONEY KULU BONKOONO DA KOYEY KULU KOYO


Ɨinɨ ka'nin pe' e'to' pe pʉra tʉmeruntɨrʉ yau iyesi mɨrɨ rɨ ɨinɨ pun ke eke pata weyu a'tai tapurɨsen mɨrɨ awonsi'kɨ tʉweyu ke pʉra rɨ tapurɨsen ka'nin pe? 	 Manti kusu cinako gonda dabari botogo boŋ, hal a ma kunkuni fo sambu, jare fo ra a ma kusu fo cina goy kaŋ gonda darza se. Jare fa mo, a ma afo cina kayna goy se?


“Aiko sɨ, Surusiran pon kon, Surusiran pon kon! Ɨmɨrɨ'nokon, pu'kena' amʉ' tʉ'kanin nʉ'san, ɨpiya'nokon Papa nennoko'san wɨpɨ'nin nʉ'san tɨ' ke. Inke rɨ sa'ne ɨmunkɨ amʉ' amʉranʉkʉ i'se esi'pʉ, kɨrɨtɨkɨ uya tʉmunkɨ amʉranʉkʉ kasa tapiri o'koi', e'tane ikupʉ uya i'se pʉra ɨwesi'pʉ kon. 	 Ya Urusalima, Urusalima kaŋ ga annabey wi. Borey kaŋ yaŋ i donton ni do mo, ni g'i catu-catu nda tondiyaŋ. Sorro marge no ay ga ba ya ni izey margu, sanda mate kaŋ cine goroŋo nya ga nga fambu taji margu nga fatey cire, amma araŋ mana ta.


To' a'wetapɨ'sa' a'tai, Sises uya ta'pʉ tʉpoitorʉ ton pɨ', “Ipʉ'kʉ rʉ'pʉ ton amʉranʉ'tɨ', itonpa'pʉ uma'ta namai',” ta'pʉ iya. 	 Waato kaŋ i kungu, a ne nga talibey se: «Wa patarmey kaŋ cindi margu, zama hay kulu ma si hasara.»


12 kaisa rɨ iye'to' airɨ rɨ to' esi'pʉ. 	 Ikulu me-da-me si kala ngey alboro way cindi hinka.


“Inke pʉra pe' Kʉri'san pe enato' pe ukupʉ auya tukai' ɨusenuminka?” ta'pʉ Akʉri'pa uya Paarʉ pɨ'. 	 Agariba ne Bulos se: «Alwaati kayna wo ra no ni ga ba ni m'ay ciya Almasihu ganako?»


mɨrɨpan uya, “Makoi kasa kuru me'ai'! Wakʉ pe te'sen ewaruma'tɨ auya! Kasi pe rɨ ka'pon amʉ' auro'ka auya, mɨrɨ awonsi'kɨ tʉron nɨ ton nɨ ɨri ton nɨ kupʉ auya to' pɨ'. I'napairon nɨ Papa eseru ensima i'se ɨwe'to' ereutanʉ'kɨ! 	 ka ne: «Nin kaŋ to da munaficitaray da zamba kulu dumi, nin Iblisi izo, adilitaray kulu ibare, ni si fay da Rabbi fondo kayantey siirandiyaŋ no?


Kʉrɨ rɨ si eke urupere eno'ma'pʉ—kʉrɨ rɨ si penaro' ɨkʉi, Makoi, mɨrɨ pe pʉra Se'tan itese', tanporo serɨ non ano'manin. Serɨ non pona eno'ma'pʉ tanporo itinserʉʉi amʉ' pokon pe. 	 I na dodo-beero bambata din catu ganda, gondi zeena nooya, nga kaŋ se i ga ne Iblisi da Saytan*, ndunnya kulu hallikwa. I n'a catu ndunnya ra. A malaykey mo, i n'i catu a banda.


Ko'maan pe iwa, 3 a'kʉra', Papa uya itenu a'kwakasa' uya, kɨpo'po Papa inserʉʉi uyepʉ tʉpiya' ene'pʉ. “Koneriyas!” ta'pʉ iya ipɨ'. 	 _Han fo__ zaari guuru hinza cine, a di taray kwaaray Irikoy malayka fo bangayyaŋ ra kaŋ furo nga do. Malayka ne a se: «Korniliyos!»


“Uyepuru, upoitorʉ man ipan pe e'ne' pe iyesi, ipu'tɨka'sa' te'kwe' tau rɨ iyesi, pata po,” ta'pʉ iya. 	 ka ne: «Ay jina bora, ay zanka fo kaŋ gonda yeeni goono ga kani fu, a goono ga gurzugay gumo.»


Pi'ta uya eikʉ'pʉ, “Mooi, ipɨ' masauro'atʉi'ne' i'tu uya pʉra rɨ man!” ta'pʉ iya. Usauro'nɨ pɨ' iyesi koro'tau, kɨrɨtɨkɨ uturumʉ'pʉ. 	 Amma Bitros ne: «Albora, ay si baa bay haŋ kaŋ no ni go ga ci.» Sahãadin-sahãadin, za a go sanno din gaa, gorongaari fo ca.


Sises Kʉrai kʉrɨ rɨ, kʉrɨ rɨ rɨ ko'mamiyau iye'sa' rʉ'pʉ, mɨrɨ awonsi'kɨ serɨ pe, mɨrɨ awonsi'kɨ inkero' rɨ. 	 Yesu Almasihu ya afollonka no -- bi da hunkuna, oho, da hal abada mo.


Ta'pʉ iya Sises pɨ', “Uyepuru, umu pɨ' ɨsentu'makɨ. Yai itɨpɨtʉ, ipan pe iyekota'ma. Apo' ya', tuna ka' rɨ ita'mo'kapɨ'pɨtʉ. 	 «Rabbi, ma bakar ay izo wo se, zama curo-curo no a gaa. A goono ga gurzugay gumo. Zama sorro boobo a ga kaŋ danji ra, sorro boobo mo hari ra.


Papai, serɨ pe uyapurɨpɨ'kɨ upiyau ɨwesi ke rɨ, pena ɨpokon pe esi a'tai uyapurɨpɨ'taine' kasa non ekoneka wapiya. 	 Sohõ, ya Baaba, m'ay beerandi ni jine da darza kaŋ go in da nin se za ndunnya mana te.


E'tane imaminke' ne'kupʉi mɨ pe aiko pe tenasa' pɨ', apʉne pʉra wana' ipʉrʉ uma'ta kasa ima'tato' oton. 	 Amma nya-ize arzakante ma farhã nga kaynandiyaŋo ra, zama a ga bisa sanda subu boosi cine.


Mɨrɨ yau, tu'ke rɨ ka'pon amʉ' uye'pɨtʉ mɨrɨ awonsi'kɨ to' utɨpɨtʉ esi'pʉ, Sises mɨrɨ awonsi'kɨ ipoitorʉ ton enta'nato' a'tai pʉra rɨ iyesi'pʉ. Mɨrɨ uriya', to' pɨ' ta'pʉ iya, “Utɨnpai'nokon mɨ airɨ rɨ tʉ'kena'pɨ yau e'nɨ poken mɨrɨ koro'tau ɨumoronkapʉ kon pa,” ta'pʉ iya. 	 Yesu ne i se: «Wa kaa araŋ bumbey nangu kaŋ boro kulu si no, hal araŋ ma fulanzam kayna.» Zama borey go ga kaa, i go ga ye hal i sinda daama i ma baa ŋwa.


Papa pe'ne to' esa'sa' iya yau, Papa maimu uyee'pʉ na'ne' ipiya' ton, Papa Maimu i'kwɨtʉ poken pʉra nɨrɨ iyesi. 	 D'a ne borey kaŋ yaŋ Irikoy sanno kaa i do se ‹irikoyyaŋ› (Irikoy Tira Hanney mo si tun),


Mɨrɨpan uye'kaa'pʉ Saiman Pi'ta poi rɨ, tekama'po ton, “Uyepuru, u'ta si korʉka auya?” tukai'. 	 Kal a to Siman Bitros do. Bitros ne a se: «Rabbi, ni no g'ay cey nyum?»


Pena rɨ pu'kena' ton nekama'pʉ kupʉ'pʉ ka'pon amʉ' uya mɨrɨ Sises pɨ'. To' uya iwɨnɨ'pʉ. Kurusu' pona to' uya ipokapɨtʉ'pʉ, mɨrɨpan mo'ka'pʉ tʉron kon uya kurusu' poi, mɨrɨpan emaika'pʉ to' uya tɨ' akasa' uruwai' pe ya'. 	 Waato kaŋ i na hay kulu toonandi kaŋ go hantumante Yesu boŋ, i n'a zumandi k'a kaa kanjiyaŋ bundo gaa, k'a daŋ saaray fo ra.


To' uya inee'pʉ ipiya'. Ɨri a'kwarʉ uya Sises ensa' a'tai, inke pʉra warawo' mʉre ennoko'pʉ iya yai. Ita'mo'ka'pʉ non pona, mɨrɨpan e'rakairakaima'pʉ, inta a'koronta'pʉ. 	 I kand'a Yesu do. Waato kaŋ folla di Yesu, sahãadin-sahãadin a na zanka kuubi-kuubi kal a kaŋ laabo ra. A go ga bimbilko, a meyo mo go ga kufu kaa.


makoi esi'pʉ na'ne' kasa esa' wannɨ pe uma'tan nɨto' yau, mɨrɨ kasa rɨ marɨ wakʉ nonkasa' e'to' pe esa' wannɨ pe Papa uya anʉn nɨ ipokena' pe poro tɨwɨro' rɨ uko'man nɨto' ne'nin pe Sises Kʉrai, uyepuru kon poro. 	 Hala, sanda mate kaŋ cine zunubi na koytaray ŋwa buuyaŋ do, yaadin mo no gomni ma koytaray ŋwa adilitaray ra hala ka koy fundi hal abada gaa, iri Rabbi Yesu Almasihu do.


Tanporon kon usewansiuka'pʉ, i'tu tʉuya'nokon pʉra iyesi pɨ'. “Ɨ'rɨ ekamanin pe serɨ esi?” tukai' to' usekama'popɨtʉ'pʉ. 	 Ikulu jirsi hala boŋ haway n'i di. I ne ngey nda care se: «Ifo no woone wo?»


Sises uya Pi'ta eikʉ'pʉ, “7 kaisa rɨ ite'kwa pen e'tane, 70 kaisa rɨ 7 ite'kwa kuru,” ta'pʉ iya. 	 Yesu ne a se: «Ay si ne ni se hala sorro iyye hinne bo, amma iyye hala sorro wayye.


To' uya entakanoma'pʉ, “Tʉron kon uya Isaan Pa'tes pe ɨwesi ta; tʉron kon uya Iraisa pe ɨwesi ta; tʉron kon uya kuru rɨ kanan pu'kena' amʉ' tonpa ta,” ta'pʉ to' uya. 	 I ne a se: «Yohanna baptisma* teekwa no. Boro fooyaŋ mo ga ne Iliya* no, amma afooyaŋ ga ne doŋ annabey ra afo no.»


Iye'menukasa' na'ne' kasa: “Entɨ', inonkasa' uya Sayan po, tɨ', ka'pon amʉ' e'pi'poto' ipona mɨrɨ awonsi'kɨ, tɨ', to' eno'manin, mɨrɨ awonsi'kɨ kʉrɨ, kʉrɨ rɨ si apurɨnin pe te'sen ɨpiyɨ'to' oton pen,” tukai'. 	 mate kaŋ i n'a hantum ka ne: «Guna, ay go ga tondi sinji Sihiyona* ra, katiyaŋ tondi nda hartayaŋ daliili tondi daaru mo. Boro kaŋ g'a cimandi mo si haaw.»


Moro use'man nɨto' apon esi ipoi kamoro ta'porin tau te'tʉrawasomasan enta'nato' itau pen nɨ. 	 Iri wane sargay feema, hukumo* saajaw goy teekoy sinda dabari ka ŋwa a gaa.


Itepuru Sises usaurokʉ'pʉ tʉpo to' pokon pe, itanʉmʉ'pʉ Epʉn pona, mɨrɨpan ereuta'pʉ enwo'ne' Papa emiyatʉ winɨ. 	 Waato kaŋ Rabbi Yesu salaŋ i se ka ban, gaa no i n'a sambu ka kond'a beene. A goro mo Irikoy kambe ŋwaaro gaa.


Mɨrɨpan nin si, Sameriya pon kon uye'sa' a'tai nin si ipiya', to' uya ekama'po'pʉ ipan pe tʉpiyau'nokon iko'manto' pe; mɨrɨ yau, Sises uko'mamʉ'pʉ asa'rɨ wʉi to' piyau. 	 Woodin se no, waato kaŋ Samariya borey kaa Yesu do, i goono g'a ŋwaaray a ma goro ngey do. Nga mo te jirbi hinka noodin.


To' uya ine'kaa'pʉ Sises piya', tʉpon kon tʉpɨtʉ'pʉ to' uya isa'ka'si a'poi pona, mɨrɨpan pona Sises tʉrʉ'pʉ to' uya. 	 I kand'a Yesu do ka ngey taafey daaru farkay binj'izo boŋ ka Yesu kaarandi a boŋ.


Ti'tui' kuru e'tɨ' ɨ'rɨ rɨ kupʉ auya'nokon a'tai so'si tawon kon pen pɨ'; wakʉ pe ɨweyu kon tapurɨi' e'tɨ'. 	 Araŋ ma dira nda laakal ngey kaŋ yaŋ mana cimandi jine. Araŋ ma alwaati wi mo da laakal.


I'tu auya'nokon Sises, Nasare' pon Papa uya Ta'kwarʉ mɨrɨ awonsi'kɨ tʉmeruntɨrʉ tʉrʉ'pʉ ipona. Sises utɨpɨtʉ'pʉ nɨrɨ wakʉ kupʉ pɨ' pata kaisa rɨ'ne, ka'pon amʉ' epi'tɨpɨtʉ pɨ' Makoi meruntɨrʉ apai. Sises uya serɨ ton kupʉ'pʉ Papa esi wenai tʉpika'tɨnin pe. 	 Araŋ ga bay mate kaŋ Irikoy na Biya Hanna da dabari zumandi Yesu Nazara bora boŋ. A windi ka gomni goy te, ka borey kulu kaŋ Iblisi* goono ga taabandi no baani, zama Irikoy go a banda.


Isairas, Esuwerʉ amʉ' usenupato' iwʉ' epuru uyee'pʉ, mɨrɨpan Sises ensa' tʉuya a'tai ita'mo'ka'pʉ i'ta piya'. 	 Yahudance diina marga jine boro fo mo go no kaŋ a maa ga ti Yayirus. Kaŋ a di Yesu, a somb'a jine


Apʉne pʉra ka'pon amʉ' ewan yapai ɨri isenuminkato' epa'ka, tekumasen pe, ama' e' pe, te'wɨsen pe, 	 Zama boro bina ra no miila laaley yaŋ ga fun, da zina* kulu dumi, da zaytaray, da boro wiyaŋ,


Orʉ pona uyenno'sa' auya na'ne' kasa, mɨrɨ kasa rɨ marɨ to' enno'sa' uya non pon kon koro'ta'. 	 Mate kaŋ cine ni n'ay donton ndunnya ra, yaadin cine mo no ay n'i donton ndunnya ra.


Iyakon non uya rɨ nɨrɨ apurɨ pʉra iyesi'pʉ. 	 Zama baa a nya izey man'a cimandi.


Serɨ ton e'kupʉ'pʉ iye'menukasa' itekare uta'ku'tɨto' pe, “Tikin nɨ rɨ iyɨ'pʉ e'kwɨ'to' oton pen,” tawon, 	 Hayey din te zama Irikoy Tira Hanna sanno ma to kaŋ ne: «Baa a biri fo, i s'a ceeri.»


Osorʉwau wʉi pata'pʉ pe, to' uya eporo'pʉ Esuwerʉ amʉ' use'mato', ɨpʉremato' iwʉ' pʉ'kʉ tau. Iyereutasa' esi'pʉ Main pɨ' enupanin nan koro'tau to' eta pɨ' mɨrɨ awonsi'kɨ to' nɨrɨ ekama'popɨtʉ pɨ'. 	 Hala jirbi hinza banda i di a Irikoy windo ra. A goono ga goro asariya* dondonandikoy game ra ka hangan i se, g'i hã mo.


Mɨrɨpan utɨ'pʉ iten a'pɨ'se'na, mɨrɨpan anin nan e'takʉ'ka'pʉ. Mɨrɨpan pɨ', “Moineri'pɨ, e'mʉ'sa'ka'!” ta'pʉ iya. 	 A kaa ka maan dima gaa k'a ham. Borey kaŋ yaŋ goono g'a jare kay. Gaa Yesu ne: «Arwaso, ay ga ne ni se: ma tun.»


I'tu auya'nokon pʉra pe' iyesi ɨri ton uya Papa e'to' esa' wannɨ pe eporo pʉra iye'to' oton? Kɨsenku'tɨtʉu: Tekumasan, mɨrɨ pe pʉra Papa tato' ipɨ' pe ika'sa' pɨ' tʉwɨpʉremasan, iyemari'masa' pe esii'ma tekumasan, warawoti'si amʉ', warawo' ku'nin nan tʉtaan'pʉ kon pe, tʉwaraino kon nɨ ku'nin nan tʉno'pʉ kon pe, 	 zama me beeri fo feeri ay se, goy wane kaŋ gonda nafa boobo, yanjekaarey ga baa mo.


Sises uya to' uya apurɨto' ene'pʉ, mɨrɨpan uya ipu'tɨka'sa' ka'pon pɨ' ta'pʉ, “Mooi, amakooi pɨ' usentu'masa' man,” ta'pʉ iya. 	 Yesu mo di i cimbeero* ka ne yeenikoono se: «Ay izo, ay na ni zunubey yaafa ni se.»


Mɨrɨ wenai kuru, Esuwerʉ amʉ' uya uya'si'pʉ mɨrɨ use'man nɨto', ɨpʉreman nɨto' iwʉ' pʉ'kʉ tau. Mɨrɨ tʉpo, to' esi'pʉ uwɨnɨ i'se. 	 Woodin sabbay se no Yahudancey n'ay di Irikoy windo ra ka ceeci ngey m'ay wi.


Tanporo iyamʉrasa' kon esi'pʉ e'pana Panapas mɨrɨ awonsi'kɨ Paarʉ eta pɨ' i'tuto' ipɨkɨrɨ mɨrɨ awonsi'kɨ a'kwarʉpɨ'nin ku'sa' Papa uya tʉporo'nokon Esuwerʉ amʉ' pen koro'tau ekama tane to' uya. 	 Gaa no marga kulu dangay ka hangan Barnaba nda Bulos se. I goono ga alaamey da dambara harey kaŋ yaŋ Irikoy te ngey do dumi cindey game ra din baaru dede.


Ta'pʉ iya, ‘Mɨrɨ wenai, warawo' uya tʉkʉipʉnʉ, tʉsan nɨrɨ nɨnto' pe iyesi, mɨrɨpan uta'sikʉ tʉno'pʉ ya', mɨrɨpan asa'ron kon ena tikin nɨ ipun.’ 	 ka ne: ‹woodin se no alboro ga nga baaba nda nga nya naŋ, ka naagu nga wando gaa, i boro hinka mo ga ciya gaaham folloŋ.›


Sises uya Satu'si amʉ' maimu'kasa' tense, Pari'si amʉ' amʉra'pʉ. 	 Amma Farisi fonda borey, waato kaŋ i maa Yesu na Sadusi fonda borey me daabu, i margu care banda.


E'tane si, Pari'si amʉ' mɨrɨ awonsi'kɨ Main pɨ' enupanin nan uya Papa nʉkupʉ'pʉ tiwano' kon pe ewaruma'tɨ'pʉ, apʉne pʉra to' esi'pʉ Isaan uya tʉpa'taisima kon i'se pʉra. 	 Amma Farisi fonda borey da asariya dondonandikoy na Irikoy saawara furu ngey boŋ se, zama i man'a baptisma ta.


Uiwano' pe usauro'sa' kasa pʉra, e'tane ikʉipʉnʉ uyenno'nin nʉ'pʉ uya uyapiyo'masa' usauro'to' pe umaimu'tɨsa' iya rɨ. 	 Zama ay mana ay boŋ sanni salaŋ, amma Baabo kaŋ n'ay donton no k'ay lordi nda haŋ kaŋ ay ga ci da haŋ kaŋ ay ga salaŋ.


Soisa amʉ' epuru uya eikʉ'pʉ, “Uyepuru, uiwʉ' ta' ɨuyepʉ pokena' pen nɨ urɨ. Amaimu rɨken itʉkɨ; mɨrɨ a'tai, upoitorʉ usepi'tɨto' pe. 	 Sooje jine funa ne: «Ay jina bora, ay mana to ni ma furo ay nangora ra. Day, ma salaŋ hinne, ay zanka mo ga du baani.


Mɨrɨpan uya Parapas nonka'pʉ to' ena', e'tane ari'po'pɨ'to' pe Sises kupʉ'pʉ iya, mɨrɨ awonsi'kɨ itʉrʉ'pʉ iya kurusu' pona to' uya ipokapɨ'to' pe. 	 Gaa no Bilatos na Barabbas taŋ i se, amma a na Yesu barzu, k'a no i m'a kanji.


Ɨ'rɨ ken si ku'nin pe main esi mɨrɨ? Iponantɨsa' mɨrɨ makoi esi pɨ', ekamasa' rʉ'pʉ Epʉra'an pa rʉ'pʉ uyepʉ pona rɨ. Papa uya main tʉrʉ'pʉ inserʉ amʉ' poro Mosi', ka'sanawon wannɨ ena' ka'pon amʉ' enakan pe. 	 Yaadin gaa, ifo no asariya ga hanse binde? To. Irikoy n'a tonton no hala borey ma faham da haŋ kaŋ ga ti nga miila daaruyaŋ. Asariya wo ma goro mo hala banda bora ma kaa kaŋ se i na alkawlo no. I na asariya samba mo malaykayaŋ banda, sasabandiko fo kambe ra.


“Papa Mumu pe ɨwesi yau, ata'mo'kakɨ, apʉne pʉra iye'menukasa': “‘Tinserʉʉi ton apiyo'ma iya ɨpɨ', mɨrɨpan kon uya temiyatʉ kon yau ayanʉmʉ tɨ' pona a'ta wɨnɨ auya namai',’ tawon,” ta'pʉ Makoi uya ipɨ'. 	 A ne a se mo: «Da ni ya Irikoy Izo no, ma ni boŋ taŋ ganda, zama i n'a hantum ka ne: ‹A ga lordi no nga malaykey se ni boŋ, i ga ni tambe ngey kambey ra mo, zama ni ma si ni ce nuku tondi gaa.› »


“Ka'pon, Papa winon uyepʉ a'tai tʉmeruntɨrʉ yau, mɨrɨ awonsi'kɨ tinserʉʉi amʉ' pokon pe, iyereutato' oton tapon po. 	 Amma waati kaŋ Boro Izo ga kaa nga beera ra, da malaykey kulu a banda, alwaati din no a ga goro nga darza karga boŋ.


Mɨrɨ pe iyesi pɨ', Sises poro miyarɨ rɨ Papa ena' use'man pe apurɨpɨ'pai'nokon—mʉta tʉrawasooi winɨ itese' pɨ' tʉsauro'sen. 	 Yaadin gaa, iri ma saabuyaŋ sargay salle Irikoy se Yesu do waati kulu, sanda iri me sanney nooya kaŋ yaŋ g'a maa seeda.


Pata uko'mansa' a'tai, Sises esi'pʉ tʉteire' po tenai' 12 kaisaron kon pokon pe tepʉrʉ piyau. 	 A go no, waato kaŋ wiciri kambo to, a goono ga goro ŋwaaro do, nga nda nga talibi way cindi hinka.


mɨrɨpan kon uya, “Nai airɨ mʉre, Esuwerʉ amʉ' kin pe te'ton entusa' nai? Kaiyono' epa'kasa' ene'pʉ ina uya iyentusa' ekamanin. Mɨrɨ pɨ' apurɨpɨ'se'na ina uye'sa',” ta'pʉ to' uya. 	 «Man gaa no Yahudancey bonkoono kaŋ i hay din go? Zama iri di a handariya wayna funay haray, iri kaa mo zama iri ma sududu a se.»


Enta'napai iyesi'pʉ ipʉrataaikena' ka'pon i'kiyari punu'pɨ pɨ'. Pero amʉ' uye'pɨtʉ'pʉ iterekʉʉi ami'kai'. 	 A goono ga bini i m'a ŋwaayandi nda zanjarmey kaŋ fun arzakanta din taablo boŋ ka kaŋ. Hala baa hansey ga kaa k'a biyey loogu.


Apʉne pʉra Papa i'tunin nan pen e'to' ipɨkɨrɨ ton serɨ, mɨrɨpan ɨkʉipʉnʉ kon, Epʉn pon uya i'tu serɨ ton i'se ɨwesi kon. 	 Amma woone yaŋ kulu no dumi cindey goono ga ceeci. Araŋ Baabo kaŋ go beene ga bay araŋ ga laami nda hayey din kulu.


Mɨrɨ yau, tu'ke raan'pu amʉ' esi'pʉ ka'tawon tau ina amʉrato' yau. 	 Fitilla boobo mo goono ga di jidan bisa ra, nango kaŋ iri margu.


Mɨrɨ yau, to' mainanpa pɨ' te'san eka'tumʉ'pʉ pata pona, mɨrɨpan kon uya tanporo iye'ku'sa' rʉ'pʉ ekama'pʉ ka'pon amʉ' pɨ'. To' uya rɨ nɨrɨ kamo makoi a'kwarʉ yen ton pe te'san ka'pon amʉ' pɨ' iye'ku'sa' rʉ'pʉ ekama'pʉ. 	 Amma kurukoy wo zuru ka koy kwaara ra ka baaro kulu dede, da haŋ kaŋ du follokom hinka din mo.


Ene kon pa iku'sa' uya mɨrɨ, ikupʉ kon pa ɨpɨ'nokon iku'sa' uya na'ne'. 	 Ay na fondo cabe araŋ se, zama araŋ ma te mate kaŋ ay te araŋ se.


To' uya imaimu etasa' a'tai, tanporo Esuwerʉ amʉ' usenupato' iwʉ' tau te'san usakorota'pʉ ipan pe. 	 Borey kulu kaŋ yaŋ go diina marga fuwo ra to da bine tunay waato kaŋ i maa hayey din.


E'tane, makoi amʉ' enpa'ka uya pe iyesi yau Papa meruntɨrʉ ke, mɨrɨ nin si Papa e'to' esa' wannɨ pe uye'sa' ɨpiya'nokon,” ta'pʉ iya. 	 Amma d'ay ga follayyaŋ gaaray da Irikoy kamba dabaro, yaadin gaa Irikoy koytara kaa araŋ do nooya.


“Ɨnʉ' pe rɨ Kʉrai esi tukai' mi'tuyatʉu? Ɨnʉ' pa rʉ'pʉ pe iyesi?” ta'pʉ iya. “Tepi' pa rʉ'pʉ tukai',” to' uya eikʉ'pʉ. 	 ka ne: «Ifo no araŋ ga tammahã Almasihu boŋ? May se n'a ga te ize?» I ne: «Dawda ize no.»


te'ku'se utonpa ton ɨkɨntanʉ'nin pe, to' tonpa ton nɨ epika'tɨto' pe. 	 ka di, mate kulu kaŋ no, hal ay m'ay bumbo dumo zukku a ma canse, zama ay ma i ra afooyaŋ faaba.


Tanporon yau rɨ to' nenton ɨnku'kɨ wakʉ ɨnkupʉnʉ winɨ. Enupan nɨto' auya yau, i'nai rɨ ɨnku'pai ɨwe'to' enpoikakɨ, tʉnamasen pe, 	 Ni mo, hay kulu ra ma ni boŋ cabe deedandiyaŋ hari goy hanney ra. Ma ciya boro kaŋ ga dondonandiyaŋ cimi-cimo te, ma ciya mo laakal-kanay-koy.


A'pɨ'pʉn uri'san, Meri itese', auro'kato' iya ike esi'pʉ, Isose', Tepi' pa rʉ'pʉ, no'pʉ oton pe te'ton. 	 A ma koy wandiyo fo do kaŋ i ga ba k'a hiijandi alboro fo se. Albora maa ga ti Yusufu, Dawda dumo boro no. Wandiya mo maa Maryama.


Emennʉ'pʉ tʉpo rɨ, kin Akʉri'pa mɨrɨ awonsi'kɨ ino'pʉ Pones utɨ'pʉ Sisariya pona. Pesʉ'tas apurɨpɨ'se'na to' utɨ'pʉ. 	 A go mo, waato kaŋ jirbiyaŋ bisa, Bonkoono Agariba da Barnisi kaa Kaysariya ka Fastos fo.


Mɨrɨ awonsi'kɨ ɨmɨrɨ'nokon pe rɨ kɨsenuminkatʉu, ‘Epʉra'an esi ina kʉipʉnʉ pe,’ tukai'. Apana'tɨ uya 'nokon serɨ, serɨ ton tɨ' apai Papa uya Epʉra'an munkɨ oton kon koneka mɨrɨ. 	 Araŋ ma si tammahã araŋ biney ra, way: Ibrahim ga te iri se baaba. Zama ay ga ne araŋ se: Irikoy gonda hina kaŋ ga izeyaŋ kaa Ibrahim se baa tondey wo gaa.


Wakʉ pe ɨseseru yau tʉko'mansan pe e'tɨ'. Mɨ pe te'ku'san pe pʉra e'tɨ', e'tane se pe te'san pokon pe te'san pe e'tɨ'. Tʉutaperʉkasan pe pʉra e'tɨ'. 	 Araŋ ma bara nda laakal folloŋ care se. Araŋ ma si laakal da hari beeriyaŋ, amma w'araŋ biney ye ikayney gaa. Wa si ciya boroyaŋ kaŋ ga boŋ jare.


‘Upiyau te'sen ɨmɨrɨ tɨwɨrɨ rɨ, mɨrɨ awonsi'kɨ tanporon nɨ upiyau na'ne' mɨrɨ ɨiwano',’ ta'pʉ ikʉipʉnʉ uya ipɨ'. 	 Day baabo ne a se: ‹Ay izo, alwaati kulu ni go ay do. Hay kulu kaŋ ga ti ay wane, ni wane no.


Mɨrɨpan tu'ke rɨ makoi a'kwarʉ enpa'kapɨtʉ'pʉ to' uya, mɨrɨpan kon uya tu'kan kon nɨ takuru'kena' nan karapaimapɨtʉ'pʉ to' epi'tɨpɨtʉ'pʉ to' uya. 	 I na follay boobo gaaray borey banda. I na ji soogu boro boobo kaŋ sinda baani boŋ k'i no baani.


“Ɨmɨrɨ pen pe' kʉrɨ rɨ, kʉrɨ rɨ poitorʉ ton tonpa, ɨmɨrɨ rɨ?” tukai' uri'san mʉra'ta nawon uya Pi'ta ekama'po'pʉ. Entakanoma'pʉ iya, “Urɨ pen nɨ kʉrɨ rɨ,” tukai'. 	 Wandiya mo kaŋ ga windi meyo batu ne Bitros se: «Manti ni mo go bora din talibey ra?» Bitros ne: «Manti ay no!»


Wakʉ nonkasa' nesii ɨpiyau'nokon. 	 Gomni ma bara araŋ kulu banda.


Mɨrɨ kasa rɨ marɨ, iyakon nʉ'pʉ erikʉ'pʉ imʉre pʉra rɨ. To' osorʉwano esi'pʉ mɨrɨ kasa rɨ. Tanporo 7 pe te'to' kon kaisa rɨ. 	 Nga mo yaadin, da ihinzanta mo -- hala i boro iyya kulu me, baa afo mana hay waybora gaa.


Pana' pe rɨ a'setun uyee'pʉ, sipa'sipa uya eke pe tuna anuku'pʉ kanau yau, isemʉ'nʉkʉ poken nɨ tʉku'se. 	 Hari haw bambata fo tun ka hari bondayey kar kala hiyo ra, hala hiyo goono ga to mo.


E'tane kʉrɨ rɨ i'napairon ku'nin uyepʉ iweyu ya', wakʉ teseru usento' pe Papa eseru awɨrɨ,” ta'pʉ Sises uya. 	 Amma boro kaŋ ga cimi goy te ga kaa annura do, zama a goyey ma bangay kaŋ Irikoy ra no a n'i te.»


Iso'saya esi'pʉ Ise'konaya mɨrɨ awonsi'kɨ iyakon non kʉipʉnʉ pe. To' eyaton non uya Esuwerʉ amʉ' a'sisa' arɨ a'tai'ne Paperan pona. 	 Yosiya na Yekoniya nda nga nya-izey hay dira ka koy Babila* yaŋo alwaato ra.


Ɨnʉ' rɨ, wakʉ tʉnkupʉnʉ i'tunin, ikupʉ iya pʉra na'ne' umakoita mɨrɨ. 	 Yaadin gaa, boro kaŋ ga ihanno bay kaŋ si g'a te mo, bora se woodin ya zunubi no.


Mɨrɨ pɨ' ipoitorʉ ton uya, “Nai yau rɨ eke pe pʉreti eporo ina uya pʉsamoro ka'pon amʉ' a're'tɨto' ike serɨ ɨnnon nɨ pata yau?” ta'pʉ to' uya. 	 A talibey ne a se: «Day, man no iri ga du ŋwaari boobo neewo ganjo ra, hal iri ma borey marga wo cine kungandi?»


Mɨrɨ ton pɨ' usauro'nɨ pɨ' to' esi koro'tau, Sises uyee'pʉ a'ko pe to' piya', mɨrɨpan utɨ'pʉ to' a'kɨrɨ, 	 A go no mo, i go sanno gaa ga salaŋ care se, kala Yesu bumbo maan i gaa ka dira i banda.


Pʉse rɨ ka'pon ena'pʉ wakʉ pe, mɨrɨpan e'mʉ'sa'kasa', enna'po'pʉ tʉpata'se' ya'. 	 A tun mo ka koy fu.


Sises uya ta'pʉ to' pɨ', “Kin amʉ' Esuwerʉ amʉ' pen esanon esi to' esa' pe, mɨrɨ awonsi'kɨ kamo tʉmeruntɨrʉ kon apurɨnin nan to' pɨ' e'sesakʉ ‘ka'pon amʉ' pika'tɨnin nan’ tukai'. 	 Kala Yesu ne i se: «Ndunnya dumey bonkooney ga koytaray cabe ngey borey boŋ. Ngey mo kaŋ yaŋ gonda dabari i boŋ, i ga ne i se: boriyandiyankoyey.


Ɨmɨrɨ'nokon wakʉ pe te'ku'san, wapiya kuru ɨyenu apai paranka imo'kaka'kɨ, mɨrɨ a'tai wakʉ pe ene auya ɨtonpa enu apai amuru mo'ka pa,” ta'pʉ iya. 	 Nin, munafico! ma bundo kaa ni bumbo mwa ra jina, gaa no ni ga di gumo ka sub'izo kaŋ go ni nya-izo mwa ra din kaa.


mɨrɨ si iyenuka'sa' eposa' auya'nokon mɨrɨ Kʉrai awɨrɨ, tanporo meruntɨ esa' mɨrɨ awonsi'kɨ eke pe e'nɨto' esa'. 	 Irikoy n'araŋ toonandi Almasihu ra mo, nga kaŋ ga ti koytaray da hin kulu boŋo.


apʉne pʉra tanporon kon nɨ umakoitasa' mɨrɨ awonsi'kɨ to' u'ma'sa' mɨ airɨ rɨ eke pe Papa ku'to' tepose pʉra, 	 Zama boro kulu na zunubi te, i gaze mo Irikoy darza gaa.


E'tane esa' wannɨ pe e'nɨto' yau te'ton kon tasa' kon nʉ'san eno'mato' iya oton ewarupɨ ya', ukaran nɨto' oton, ɨ e'kɨtɨtɨi'mato' oton ya',” ta'pʉ iya. 	 Amma koytara izey, i g'i catu taray kubay bi ra. Noodin no i ga hẽ ka hinjey kanji.»


Emiya'ne' pe ke'tʉu, e'tane ɨnku'paino ye' pe kuru aya'kwarʉ kon ke, Itepuru apiyo' ton pe e'tɨ'. 	 Wa ciya kokoranteyaŋ, manti hawfunoyaŋ. Wa haw daŋ araŋ biney ra ka may Irikoy se.


Mɨrɨ yau si, tu'ke rɨ enku'tɨnin nan pu'kena' amʉ' usenpoikato' oton, mɨrɨpan kon uya tu'kan kon nɨ enku'tɨto' oton. 	 Tangari annabi boobo mo ga tun ka boro boobo darandi.


“Tu'kan kon nɨ kɨ'ma e'tane, tu'ke pʉra to' anʉmʉ,” ta'pʉ Sises uya. 	 Zama borey kaŋ i ce, iboobo no, amma borey kaŋ i suuban ikaynayaŋ no.»


Kamoro si pena tʉnkoneka'san, to' kɨ'masa' iya rɨ marɨ; kamoro tʉnkɨ'ma'san, anʉmʉ iya ipokena' pe; kamoro tʉnanʉmʉ'san ipokena' pe, kupʉ iya eke pe rɨ marɨ. 	 Borey kaŋ yaŋ a waadu, ngey mo no a ce. Borey kaŋ yaŋ a ce din, ngey mo no a ciya adilante _nga jine__. Borey kaŋ yaŋ a ciya adilante din _nga jine__, ngey se mo no a na darza no.


Tʉpataron kon ka'pon amʉ' to' e'to' eke pe mɨrɨ awonsi'kɨ to' imamin ton ne'to' oton mɨrɨ pata ya'. 	 I ga kande ndunnya dumey darza nd'i beeray mo a ra.


Serɨ etasa' Esuwerʉ amʉ' mɨrɨ awonsi'kɨ Kiri' amʉ' tʉuko'mansan E'pe'sas po uya a'tai, ipan pe enari'ke' to' ena'pʉ. Mɨrɨ a'tai, ipan pe kuru Itepuru Sises ese' nama'pʉ to' uya imeruntɨrʉ wenai. 	 Woodin mo, Afasos gorokoy kulu bay a gaa, Yahudancey ka guna Garekey kulu. Humburkumay na ikulu di, Rabbi Yesu maa mo goono ga du beeray.


Paarʉ uya to' ekama'po'pʉ, “Ɨ'rɨ waraino epa'taisiman nɨto' ke ɨyepa'taisima'pʉ kon?” tukai'. “Isaan Pa'tes uya epa'taisiman nɨto' ke ka'pon amʉ' enupa'pʉ poro ina epa'taisimasa',” tukai' to' uya imaimu eikʉ'pʉ. 	 A ne: «Baptisma woofo no araŋ du?» I ne: «Yohanna baptisma no iri du.»


Pari'si amʉ' uya ta'pʉ ipɨ', “Mɨrɨ si ɨiwano' pe ɨusekama, mʉkayai'ne' esi mɨrɨ i'napai rɨ pʉra rɨ,” ta'pʉ to' uya. 	 Gaa no, Farisi fonda borey ne a se: «Ni goono ga seeda ni boŋ se, ni seeda manti cimi no.»


Tu'kan kon ka'pon amʉ' koro'tawon uya ta'pʉ Sises pɨ', “Ti'sa, urui pɨ' ekamakɨ urepato' pe iya a'sa'mʉyai ina kʉipʉnʉ apuruui rʉ'pʉ ke,” ta'pʉ iya. 	 Boro fo kaŋ go borey marga game ra ne a se: «Alfa, ma ci ay nya izo se a ma tubo fay in d'a game ra.»


Tanporon kon etanin nʉ'san usewansiuka'pʉ karimeru pa'simanin nan nekama'pʉ pɨ'. 	 Borey kulu kaŋ maa dambara nda hayey kaŋ kurukoy ci i se.


To' ennoko'pʉ iya, Papa e'to' esa' wannɨ pe ekareei ekamai', e'ne' ton nɨ nɨrɨ epi'tɨi'. 	 A n'i donton i ma Irikoy koytara waazu, i ma borey no baani.


Sises usarɨ koro'tau Esuwerʉ amʉ' use'mato', ɨpʉremato' iwʉ' pʉ'kʉ tau, Saraman Epa'kato' Iya' tawɨrɨ, 	 Yesu goono ga windi Irikoy windo ra Suleymanu tanda ra.


Ɨnʉ' uya rɨ ipana'tɨto' pʉra iyesi ka'pon amʉ' pɨ', apʉne pʉra to' ewan nɨ i'tu iya wenai. 	 A si ba boro kulu ma boro fo seeda nga se, zama nga bumbo ga bay haŋ kaŋ go boro kulu bine ra.


“Esuwerʉ amʉ' kin pe' nonka uya i'se me'atʉu ɨiwano' kon pe?” ta'pʉ Paire' uya to' pɨ', 	 Bilatos tu i se ka ne: «Araŋ ga ba ay ma Yahudancey bonkoono taŋ araŋ se, wala?»


Aisaya uya Esuwerʉ ekare'tɨ ukɨ'pɨ'nʉmʉ: “Esuwerʉ amʉ' tu'kanoro e'tane rɨ parau e'pi pon wɨ'sɨ' kasa rɨ, tu'ke pʉra to' tonpa'san epika'tɨto' oton. 	 Isaya mo go ga kuuwa Israyla* boŋ ka ne: «Baa kaŋ Israyla izey lasaabuyaŋ ga ciya danga teeku me gaa taasi cine, Jare kayna hinne day no ga du faaba.


Parau po Siri'siya mɨrɨ awonsi'kɨ Panperiya poro iwa rɨ ina e'kwɨrɨtʉ'pʉ. Ina uya Maira eporo'pʉ Iri'siya awon. 	 Waato kaŋ iri na Silisiya da Bamfiliya laabo jarga teeko daŋandi, iri kaa Mira, Lisiya laabu.


To' esi'pʉ usekama'popɨ' nɨ pɨ', “Ɨ'rɨ ta iya e'kwa pe iyesi, ‘serɨ pe iwa rɨ’ nɨkayai'ne'? Ito'ka'nʉkʉ'nokon pʉra man,” ta'pʉ to' uya. 	 Woodin sabbay se i goono ga ne: «Ifo no woone kaŋ a goono ga ci ka ne: ‹a cindi kayna›? Iri si bay haŋ kaŋ boŋ a goono ga salaŋ.»


“Wakʉ pe yʉi iku'kɨ; mɨrɨ a'tai, wakʉ pe iteperu esi mɨrɨ. Mɨrɨ pe pʉra, ɨri pe yʉi iku'kɨ; mɨrɨ a'tai, ɨri pe rɨ iteperu esi mɨrɨ, apʉne pʉra yʉi usi'tu mɨrɨ iteperu winɨ. 	 D'i ne tuuri-nyaŋo ihanno no, a izey mo ihanno yaŋ no. Wala i ma ne tuuri-nyaŋo ilaalo no, a izey mo ilaalo yaŋ no. Zama izey do no i ga tuuri-nya bay.


Inke pʉra tʉpoitorʉ ton ekanwa'tɨto' pe kanau ya' ikuu'pʉ Sises uya, to' utɨto' pe tʉrawɨrɨ iratoi pona, anpisin enno'tane tʉuya. 	 Sahãadin-sahãadin a na nga talibey tilasandi k'i daŋ jine i ma furo hi ra ka daŋandi ka koy ya-haray, hala nga ma jama sallama.


mɨrɨ awonsi'kɨ Kʉrai, Papa Nanʉmʉ'pʉ ennoko iya mɨrɨ---Sises rɨ. 	 hala baani alwaati ma du ka kaa ka fun Rabbi do. Zama a ma Almasihu Yesu donton mo, nga kaŋ Irikoy waadu araŋ se,


Ipoitorʉ ton tonpa ton piya' to' uye'sa' a'tai, anpisin ton nɨ ka'pon amʉ' ene'pʉ to' uya to' oi. Main pɨ' enupanin nan e'sei'pɨtʉ esi'pʉ to' pokon pe. 	 Waato kaŋ i kaa ka to talibi cindey do, i di borey marga bambata goono g'i windi, asariya dondonandikoy mo go no ga kakaw d'ey.


Itekare apurɨnin nan, Restʉra mɨrɨ awonsi'kɨ Ai'koniyan pon kon uya, “Wakʉ kʉrɨ rɨ Temu'ti,” ta'pʉ. 	 Nya-izey kaŋ yaŋ go Listra da Ikoniya goono g'a seeda nda seeda hanno.


E'tane ipokena' ton e'wei'tɨto' oton wʉi enu kasa tʉkʉipʉnʉ kon e'to' esa' wannɨ pe yau. Kʉrɨ rɨ tʉpana ke na'ne' tɨwɨ netai,” ta'pʉ Sises uya. 	 Alwaato din adilantey ga kaari sanda wayno cine ngey Baabo koytara ra. Boro kaŋ gonda hanga kaŋ ga maa, a ma maa.


Mɨrɨ apai tʉutɨi', tʉron kon asa'ron kon ɨsirunan ene'pʉ iya, Isens mɨrɨ awonsi'kɨ Isaan, Sepiti munkɨ amʉ'. Kanau yau to' esi'pʉ, tʉkʉipʉnʉ kon Sepiti pokon pe tʉpunwerʉ kon konepɨtʉ pɨ'. Sises uya to' kɨ'ma'pʉ. 	 A to ka bisa noodin mo, kal a di nya ize hinka koyne, Yakuba Zabadi izo, da nga kayno Yohanna. I go hi ra ngey baabo Zabadi banda ka ngey taarey hanse. Yesu n'i ce.


Kane, tanporo serɨ ton yau'ne e'nɨ'nokon entakanin nan entai kuru rɨ, kʉrɨ ui'nʉnkanin kon poro. 	 Amma hayey din kulu ra iri zaama bisa zaamayaŋ iri baakwa do.


iyawɨron pɨ', apʉne pʉra ikʉipʉnʉ piya' utɨ pɨ', mɨrɨ enta' uyene auya'nokon pʉra iye'to' ya'; 	 Adilitaray se no zama ay goono ga koy Baaba do, araŋ si ye ka di ay koyne.


Mɨrɨpan si enna'pokaa'pʉ pata pona, mɨrɨpan uya tʉmʉre e'pɨrinkasa' te'kwe' po eporo'pʉ, ɨri a'kwarʉ rɨ si epa'kakaa'pʉ esi'pʉ iyapai. 	 Kala waybora ye fu ka gar nga ize wandiya goono ga kani daaro boŋ, baani samay. Folla n'a taŋ.


E'tane main pʉreme'sa' to' uya uya eke pe pata pʉremato' ne'sa' yau, mɨrɨ awonsi'kɨ to' eno'masa' uya Esuwerʉ amʉ' pen pʉremato' eke pe kupʉ yau, mɨrɨ entai kuru si eke pe rɨ pʉreman nɨto' nepʉ tanporo wakʉ pe to' konekasa' Papa uya, uya! 	 To. Za kaŋ i katiyaŋo ciya ndunnya se arzaka, i mursa mo ciya dumi* cindey se albarka, sanku fa mo i toonandiyaŋo.


Uta'sinpai'nokon pana' pe e'ku'nɨto' unekamanʉ kon pɨ', apʉne pʉra isauro'sa' rɨ esi tʉusaurokʉ'pʉ awɨron pe rɨ. 	 Iri ma iri beeja seeda di da gaabi, zama Irikoy kaŋ na alkawlo sambu ya naanaykoy no.


Ka'pon amʉ' e'soto'pɨ'sa' esi'pʉ enpɨtʉ pɨ', Esuwerʉ amʉ' epuru ton uya Sises sapema'pʉ, “Tʉron kon sa'ne si pika'tɨ'pʉ iya, tɨwɨ si nepika'tɨi tiwano' pe, i'napai rɨ Kʉrai pe tesi yau, Papa Nanʉmʉ'pʉ pe,” ta'pʉ to' uya. 	 Borey goono ga kay k'a fonnay. Bonkooney n'a hahaara ka ne: «A na boro fooyaŋ faaba. Da woone ya Irikoy wane Almasihu no, a suubananta mo, a ma nga boŋ faaba me.»


Wakʉ pe kuru ɨwesi mɨrɨ apurɨ auya pɨ' Papa Maimu ɨpiya' iye'sa' rʉ'pʉ uta'ku'tɨ a'tai,” ta'pʉ iya. 	 Albarkante no ni kaŋ cimandi kaŋ Irikoy ga haya kaŋ nga ci ni se toonandi.»


Mɨrɨpan uya ta'pʉ Sises pɨ', “Sises, ɨyenu yau rʉ'kwɨ ukupʉi' kin pe ɨyenasa' a'tai,” ta'pʉ iya. 	 A ne mo: «Ya Yesu, da ni furo ni koytara ra, ma fongu ay gaa.»


Mɨrɨpan kon uya ekama'po'pʉ, “Ɨ'rɨ pe ken iyesi pɨ' Main pɨ' enupanin nan uya Iraisa kuru uye'to' oton wapiya ta?” ta'pʉ to' uya. 	 I na Yesu hã ka ne: «Ifo se no asariya dondonandikoy ga ne kala Iliya ma kaa jina?»


Mɨrɨ wenai, ukan ka'pon amʉ' enno'sa' auya a'tai, inke pʉra rɨ uye'nɨ pɨ' epori'ma'pʉ. Apʉne ekama'; ɨ'rɨ pe iyesi pɨ' ukɨ'masa' auya?” ta'pʉ Pi'ta uya ipɨ'. 	 Woodin sabbay se no, waato kaŋ araŋ n'ay ce ay kaa, yana kakaw mo. Ay g'araŋ hã mo sabaabo kaŋ se no araŋ n'ay ce?»


Apurɨ auya pʉra pe' iyesi urɨ esi ikʉipʉnʉ yau, ikʉipʉnʉ nɨrɨ esi uyau? Main sekamayai'ne' ɨpɨ'nokon esi uiwano' pen e'tane ikʉipʉnʉ, uyau nʉko'manyai'ne' uya tʉtʉrawasooi kupʉ mɨrɨ. 	 Wala ni mana cimandi kaŋ ay go Baaba ra, Baaba mo go ay ra no? Sanney kaŋ ay goono ga salaŋ araŋ se mo, manti ay bumbo wane yaŋ no ay goono ga salaŋ, amma Baabo kaŋ go ay ra no goono ga nga goyey te.


I'tu auya'nokon nɨ mɨrɨ uiwano' pe rɨ e'tʉrawasomapɨ'sa' pʉrata eporo pɨ' i'se e'to' eporo pɨ', utonpa ton e'to' i'se nɨrɨ. 	 Araŋ bumbey ga bay kaŋ ay kambey wo no ka hayey kaŋ ay ga laami kulu goy te, hala nd'ay banda borey wane.


Isaan uya pa'taisiman nɨto'—Epʉn winon pe pe' iyesi'pʉ, ka'pon winon pe katɨ iyesi'pʉ?” ta'pʉ iya. 	 Yohanna baptisma, Irikoy do no a fun, wala borey do no?»


Mɨrɨpan era'tɨ'pʉ tʉpoitorʉ ton winɨkʉi', mɨrɨpan uya ta'pʉ to' pɨ' ama'ai, “Pori' pe en ton esi, menyatʉi'ne' ene pɨ' na'ne'. 	 A bare nga talibey gaa ka guunu i se ka ne: «Albarkanteyaŋ no moy kaŋ yaŋ ga di haŋ kaŋ araŋ wo goono ga di.


iporo epoto' eposa' apurɨto' winɨ serɨ eke nonkasa' iya' iyau e'mʉ'sa'kan nɨsa'nokon na'ne'. Mɨrɨ awonsi'kɨ epori'ma'nokon ipokon pe Papa ku'to' eke pe yau e'nɨ'nokon pɨ' e'ku'nɨto' yau. 	 A do mo no iri du furoyaŋ fondo cimbeeri do, ka furo gomno wo ra, kaŋ ra iri goono ga kay. Iri goono ga farhã ka beeje daŋ mo Irikoy darza gaa.


Tonan tawon i'tunin nan pe pʉra ɨwesi kon i'se pʉra e'ai', utonpa ton, autaperʉka kon namai': Esuwerʉ uya sa'man pe enan i'tusa' mɨrɨ ipʉ'kʉ pe rɨ tanporo Esuwerʉ amʉ' pen ewomʉ pʉ'kʉ pona. 	 Nya-ize, ay si ba araŋ ma jaŋ ka bay gundo wo gaa (zama araŋ ma si ciya boroyaŋ kaŋ ga boŋ jare). Gundo wo ga ti: bine sanday te Israyla* jare se, hala waati kaŋ dumi cindey toonandiyaŋo ga to.


Aisaya uya serɨ tasa' apʉne pʉra Sises apurɨpɨ'to' ipɨkɨrɨ ensa' tʉuya pɨ', ipɨ' isaurokʉ'pʉ. 	 Isaya na sanney wo ci zama a di Yesu darza k'a bumbo ciine te.


Ene uya tanporon kon ka'pon amʉ' kupʉ'pʉ—aiko ton, eke ton, imaminkena' ton, entu'manin nan, poitorʉ ton mɨrɨ awonsi'kɨ ɨnʉ' enawon kon pen—e'ma'kʉi'tɨto' pe enwo'ne' winon temiyatʉ kon pɨ', mɨrɨ pe pʉra tʉpee'pɨ kon pɨ', 	 Koyne, a ga naŋ i ma no borey kulu se, ikayney da ibeerey, arzakantey da talkey, burciney da bannyey, i ma du seeda ngey kambe ŋwaarey gaa wala i sukutey gaa.


E'tane rɨ Sises uya tenu tʉpɨtʉ'pʉ, ɨnʉ' uya iku'sa' tukai'. 	 Amma Yesu bare ka guna ka di bora kaŋ n'a ham.


Mɨrɨpan uko'mamʉ'pʉ Resipe' piyau osorʉwau kapʉi, mɨrɨ awonsi'kɨ iyenna'po'pʉ tʉpata ya'. 	 Kala Maryama goro Alizabata do sanda handu hinza cine, waato din gaa no a ye fu.


Mɨrɨ a'tai si, Isutas utɨ'pʉ use'man nɨto' tʉrawasomanin nan epuru ton eke ton kuru mɨrɨ awonsi'kɨ Esuwerʉ amʉ' use'mato', ɨpʉremato' iwʉ' pa'simanin nan piya'. Mɨrɨpan kon a'kɨrɨ usauro'nɨ pɨ' iyesi'pʉ Sises eparankato' tʉuya pɨ' to' uya a'sito' pe. 	 A koy mo ka fakaaray da alfaga beerey da Irikoy windo batukoy jine funey, mate kaŋ cine nga ga Yesu nooyandi i se d'a.


Mɨrɨ kasa main anin nʉ'san eikʉ'pʉ iya, “Enna'potɨ' Isaan pɨ' ekamatantɨ' ɨnene'pʉ kon, ɨneta'pʉ kon: tenku'na' nan enasa' ennin nan pe; ise'mesa' kon enasa' tʉusasan pe; wereei'pa' nan usepi'tɨsa'; etanin nan pen enasa' etanin nan pe; eke' e'mʉ'sa'kasa'; wakʉ itekare usekamasa' man entu'manin nan pana ya'. 	 Gaa no Yesu tu ka ne i se: «Araŋ ma konda baaro Yohanna do, hayey kaŋ araŋ di da hayey kaŋ araŋ maa mo: danawyaŋ goono ga di, simbarkoyaŋ goono ga kay ka dira, jiraykooniyaŋ goono ga hanan, lutuyaŋ goono ga maa, buukoyaŋ goono ga tun, i goono ga Baaru Hanna waazu talkey se mo.


Wapiya, Papa pɨ' tenki ta uya Sises Kʉrai poro tanporo ɨmɨrɨ'nokon pɨ', apʉne pʉra apurɨto' auya'nokon usekare'tɨsa' tanporo non emʉ' kaisa rɨ. 	 Sintina day, ay g'ay Irikoyo saabu araŋ kulu sabbay se, Yesu Almasihu maa ra, zama borey goono g'araŋ cimbeero ciine te ndunnya me-a-me ra.


“Ɨsenupatɨ' serɨ pi' e' pɨ': Emenna' pe ipanta ton mɨrɨ awonsi'kɨ iyare a'ta a'tai, i'tu auya'nokon wʉi uye'kapʉ a'ko pe tukai'. 	 Jeejay nya gaa araŋ ma misa wo dondon. Waati kaŋ a kambey jin ka zay, a goono ga kobto kaa mo, araŋ ga bay day kaŋ kaydiya maan nooya.


To' enupa'pʉ iya Esuwerʉ amʉ' usenupato' iwʉ' ton tau. Tanporon kon uya apurɨpɨtʉ'pʉ. 	 A na dondonandiyaŋ te i diina marga* fuwey ra, a gonda darza boro kulu do.


Epʉn pon kon soisa amʉ' utɨ esi'pʉ ipɨkɨrɨ, aimu'na' nan kaware amʉ' po'ne, aimu'nan, itoi'masa' pen epe'kena' pon renen tato' ya' tepontɨpɨ'se. 	 Beene wongu jama kaŋ go beena ra n'a gana bari kwaarayyaŋ boŋ, i goono ga bankaaray da lin baano kwaaray wak! kaŋ ga hanan.


Iyeri'sa' rʉ'pʉ epa'ka'pʉ, auronpɨ'sa' pe itemiyatʉ ton i'ta ton, pon saai'pɨ'sa' kusan ton pe epe'kena' pon renen tato' atʉ ke, mɨrɨ awonsi'kɨ pon atʉ itemʉ' woi. Sises uya, “Iponkatɨ' uruwai' pon apai, tɨwɨ itɨto' pe,” ta'pʉ to' pɨ'. 	 Buukwa mo fatta, cey da kambey mo go didijante da kasance, i n'a moyduma mo haw da diko. Yesu ne i se: «W'a feeri ka taŋ.»


Mɨrɨ a'tai, pu'kena' amʉ' ewomʉ'pʉ ɨutɨ ta'. Mʉre si ensa' tʉuya'nokon a'tai, isan, Meri pokon pe, to' e'sekunka'pʉ apurɨpɨtʉ pe. Mɨrɨ a'tai, timamin kon yen a'koka'pʉ to' uya, mɨrɨpan kon uya irepapɨtʉ'pʉ epe'kena' ton ke: korʉ ke, a'po'nan ikɨtun, pʉrankensens tato' ke mɨrɨ awonsi'kɨ karapa, mɨrʉ tato' ke. 	 I furo fuwo ra mo, i di koociya, nga nda nga nya Maryama. I ye ganda ka sududu a se. I na ngey arzakey feeri ka nooyaŋey salle a se: wura da lubban* da zawul*.


E'tane i'tu uya ɨ'rɨ rɨ ekama'po auya a'tai Papa pɨ', Papa uya ɨrepa,” ta'pʉ iya. 	 Amma baa sohõ ay ga bay kaŋ hay kulu kaŋ ni ga ŋwaaray Irikoy gaa, Irikoy g'a no ni se.»


Pe'tani esi'pʉ ɨnnɨ pʉra Surusiran piyapai, 2 mayirʉ e'to' airɨ rɨ. 	 Baytaniya ga maan Urusalima, sanda kilometar hinza cine no go i game ra.


Tanporo to' enta'na'pʉ ta'wetapɨ'se. Mɨrɨ tʉpo, ipʉ'kʉ rʉ'san e'nonkasa' amʉranʉkʉ'pʉ ipoitorʉ ton uya, 7 kaisaron pa'siki'ti tʉpe'ke'ne. 	 Kaŋ i ŋwa ka kungu, i na patarmey kaŋ cindi margu, cilla beeri toonante iyye.


Mɨrɨ e'tane rɨ, tʉron nɨ ton uta'pokʉ'pʉ wakʉ non ya'. Mɨrɨpan a'ta'pʉ, iyepeta'pʉ. Iyepeta'pʉ eke pe rɨ, 100 kaisa rɨ ite'kwa e'to' airɨ inpɨmɨ'pʉ entai rɨ,” ta'pʉ iya. Serɨ ta'pʉ iya a'tai, ikɨ'pɨ'nʉmʉ'pʉ, “Kʉrɨ tʉpana ke na'ne' etato' ike, tɨwɨ netai!” ta'pʉ iya. 	 Amma cindey kaŋ laabu hanna ra. I fun, i beeri, i te albarka, hala labu-care zangu.» Kaŋ Yesu na woodin ci, kal a na jinde tunandi ka ne: «Boro kaŋ gonda hanga kaŋ ga maa, a ma maa!»


“Papa e'to' esa' wannɨ pe esi non esa' kasa. Awanakʉi' itɨ'pʉ ka'pon amʉ' anʉnse'na tʉmainarʉ yau te'tʉrawasoma ton kon. 	 Zama beene koytara ga hima sanda windikoy fo kaŋ fatta susubay nda hinay ka koy goy-teeriyaŋ sufuray nga kalo se.


Mɨrɨ tʉpo, Kariyo uya to' enpa'ka'pʉ. 	 A n'i gaaray mo ciiti karga jine.


Mɨrɨpan kon e'mʉ'sa'kasa' utɨ'pʉ oko pe pʉra rɨ, Surusiran pona. Mɨrɨ yau, 11 pan kon Sises poitorʉ ton amʉrasa' eporo'pʉ to' uya tʉron kon ipoitorʉ ton pokon pe. 	 Saaya din ra mo i tun ka ye Urusalima. I kaa ka gar iway cindi fa go margante, da borey kaŋ yaŋ go i banda mo.


Ka'pon amʉ' mɨrɨ tawon nan esi tʉpata kon kuru enupɨkɨrɨ te'san pe. 	 Borey kaŋ yaŋ go ga ci yaadin binde go ga cabe taray kwaaray kaŋ ngey go ga ngey boŋ laabu ceeci no.


apʉne pʉra eke pata, tapon kenan, Papa nʉkoneka'pʉ mɨrɨ awonsi'kɨ inamɨ'pʉ enupɨkɨrɨ tesi kon wenai. 	 Zama a go ga birno kaŋ gonda dabayaŋ ceeci, kaŋ Irikoy no ga ti a soolakwa d'a cinakwa.


“I'napairɨ rɨ ɨyekota'ma kon urɨ ekota'mato' oton kasa rɨ, e'tane umeruntɨrʉ pʉra man iku'to' pe uya, ɨnʉ' ereutato' pe uyenwo'netʉ winɨ mɨrɨ awonsi'kɨ ukamisi winɨ nɨrɨ. Serɨ pata ton esi mɨrɨ kamoro ukʉipʉnʉ uya to' pata pe ikonekasa' na'ne' iwano' pe iyesi,” ta'pʉ iya. 	 A ne i se: «Ay haŋyaŋ haro, daahir araŋ g'a haŋ. Amma ay kambe ŋwaaro d'ay kambe wow gaa gora, manti ay wane no hala y'a no, amma a ga ciya ngey din wane kaŋ se ay Baabo n'a soola.»


E'tane Sises apurɨnin nan utɨ'pʉ Paarʉ piya'. To' amʉra'pʉ iwoi. Iye'mʉ'sa'ka'pʉ, mɨrɨpan enna'po'pʉ pata pona to' a'kɨrɨ. Iyema'sa' yau, Paarʉ mɨrɨ awonsi'kɨ Panapas utɨ'pʉ Terʉpi pona Restʉra ponsi'kɨ. 	 Amma waato kaŋ talibey kay a windanta, a tun. A furo kwaara ra _i banda__. A wane suba, nga nda Barnaba fatta ka koy Darba kwaara.


Apʉne pʉra, ɨimamin kon e'to' airɨ, mɨrɨ yau ɨyewan kon nɨ nɨrɨ e'to' oton,” ta'pʉ Sises uya. 	 Zama nango kaŋ ni arzaka go, noodin no ni bina mo ga bara.


Ite'matai tʉuye'se, itekare ke ipoitorʉ ton uya eporo'pʉ. “Ɨmu uto'pan nɨ pɨ' rɨ man!” ta'pʉ to' uya. 	 Waato kaŋ a go dirawo ra mo, a bannyey kuband'a ka ne a se: «Ni izo gonda fundi!»


Sises uya to' eikʉ'pʉ, “Kʉrɨ wakʉ itena'pɨ pɨnnin nʉ'pʉ tʉpa'karakai' esi Ka'pon, Papa winon. 	 A tu ka ne: «Dum'ize hanno saykwa ga ti Boro Izo,


Eran auro'ka'pʉ to' uya, ‘Papa tato' ipɨ' pe ika'sa' ɨnkoneka', uyanin kon pe te'ton. Pʉse rɨ Mosi', une'nin nʉ'pʉ kon Isi' apai e'tane, ɨ'rɨ pe rɨ nawon iyesi'pʉ tukai' ina uya i'tu pʉra man!’ ta'pʉ to' uya. 	 I ne Haruna se: ‹Ma tooruyaŋ te iri se kaŋ yaŋ ga furo iri jine. Zama Musa wo, bora kaŋ n'iri kaa Misira laabo ra, iri si bay haŋ kaŋ du a.›


Serɨ tawon eta tʉuya a'tai, Esuwerʉ amʉ' use'mato', ɨpʉremato' erasu ton epuru mɨrɨ awonsi'kɨ Esuwerʉ amʉ' use'mato', ɨpʉremato' epuru ton usenu'mere'ma'pʉ mɨrɨ, “Ɨ'rɨ rɨ si e'kupʉ'pʉ serɨ ko? Ɨ'rɨ pe to' esi'pʉ?” tukai'. 	 Waato kaŋ Irikoy windo batukoy jine funa da alfaga beerey maa sanney din, i boŋ haw gumo diyey sabbay se, hala naŋ kaŋ haya din ga koy ka to.


E'tane sa'ne, Kʉrai uye'sa' a'tai, ɨnʉ' uya rɨ mɨrɨ winon tukai' i'tuto' pʉra rɨ nin iyesi. E'tane i'tu'nokon mɨrɨ winon pe tukai',” ta'pʉ to' uya. 	 Amma iri ga bay naŋ kaŋ boro no, amma waati kaŋ Almasihu ga kaa, boro kulu si bay naŋ kaŋ boro no.»


Pʉsamoro rɨ si usaurokʉ koro'tau mɨrɨ pɨ', Sises e'soto'ka'pʉ to' koro'ta'. Mɨrɨpan uya ta'pʉ to' pɨ', “Miyarɨ'nokon,” ta'pʉ iya. 	 Kaŋ i go woodin ciyaŋ gaa, kala Yesu bumbo kay i bindo ra ka ne i se: «Laakal kanay ma bara araŋ banda.»


“Ɨmɨrɨ'nokon Esuwerʉ amʉ', serɨ umaimu etatɨ'! Pʉse rɨ Sises, Nasare' pon, ɨ'koro'tau'nokon iyesi'pʉ Papa nennoko'pʉ. Tu'kan nɨ eke Papa tʉrawasooi, a'kwarʉpɨ'nin, mɨrɨ awonsi'kɨ i'tuto' ipɨkɨrɨ rɨ ku'to' pe iya ɨyena'nokon. Papa uya enpoika'pʉ ɨyena'nokon inkupʉnʉ winɨ, Papa nennoko'pʉ tukai' i'tu kon pa, mi'tuyatʉi'ne' kasa rɨ. 	 Ya Israyla alborey, araŋ ma maa sanney wo: Yesu, Nazara bora, Irikoy n'a seeda araŋ game ra, dabari goyey da dambara harey da alaamey do kaŋ yaŋ Irikoy goono ga te a do araŋ game ra, mate kaŋ araŋ bumbey ga bay.


Moron kon uya Sises pana'tɨ'pʉ Kiyarari pon kon pɨ' Paire' nʉsuma'san imʉnʉ pɨ' to' use'mato' pokon pe. 	 Alwaato din ra boro fooyaŋ kaŋ go noodin goono ga Galili* borey baaro dede Yesu se, ngey kaŋ Bilatos* n'i kuri margu nda ngey sargayey.


Mɨrɨ entai, tanporon to'ka'nʉkʉ uya teposen pe pʉra rɨ, i'tu tanporo eke pe te'sen entai Kʉrai Sises uyepuru i'tuto' esi, kʉrɨ rɨ uriya' tanporon nɨ nonka'pʉ uya serɨ. Eno'masa' pe rɨ ene uya, Kʉrai epoto' pe uya 	 Oho, haciika ay goono ga hay kulu lasaabu mursay Almasihu Yesu ay Rabbo bayyaŋo sabbay se kaŋ bisa hay kulu. A sabbay se mo no ay na hay kulu himandi yaamo. Ay g'i lasaabu mo sanda kwaara banda cine zama ay ma du Almasihu,


Kane, ka'pon esi mɨrɨ Esuwerʉ pe kuru tʉyau kʉrɨ rɨ pe tesi yau; mɨrɨ awonsi'kɨ un pi'pɨ puturʉka esi tepe' ke rɨ ewan wannɨ ma'kʉʉi'tɨ kasa, iya'kwarʉ winɨ, iye'menukasa' main na'ne' awɨron pen nɨ. Pʉse rɨ waraino ka'pon apurɨpɨ'to' esi mɨrɨ ka'pon winɨpaino pen, e'tane Papa winɨpaino pe. 	 Amma Yahudance ga ti boro kaŋ ciya yaadin a ra haray. A dambanguyaŋo ga ti bina ra wane, Biya _Hanno__ ra, manti _asariya tira__ biir'izey _kaŋ go hantumante__ wane. A sifayaŋo mo, manti borey do no a ga fun, amma Irikoy do no.


Mɨrɨ ema'sa' yau, Saitan pata eporo'pʉ ina uya. Mɨrɨ yau, Isuriyas uya Paarʉ auro'ka'pʉ mannʉ' pe te'se, tʉtonpa ton ense'na itɨto' pe inonka'pʉ iya, i'se rɨ iye'to' ke to' uya ipika'tɨto' pe. 	 A wane suba iri kaa ka to Zidon. Yuliyos mo rongome Bulos se. A yadda Bulos ma koy nga corey do, zama a ma du gaakasinay.


Ikasimanin nan pɨ' tʉusentu'mai' e'tɨ'; 	 Wa suuji cabe boro fooyaŋ kaŋ gonda sikkayaŋ se.


Ɨnʉ' rɨ uya imo'ka pʉra iyesi upiyapai, e'tane urɨ pe rɨ inonkasa' uya. Inonkato' meruntɨ esi upiyau, anʉnka'to' uya rɨ kanan. Serɨ uyapiyo'mato' eposa' uya ukʉipʉnʉ winɨ,” ta'pʉ iya. 	 Boro kulu si no kaŋ g'a ta ay gaa, amma ay boŋ se no ay g'a no. Ay gonda dabari ay m'a no, ay gonda dabari mo ay ma ye k'a ta koyne. Lordo wo, ay Baabo do no ay du a.»


“Serɨ non weyu pe rɨ ɨwesi kon. Wʉ' pon pata e'so'namʉ pʉra iyesi mɨrɨ. 	 Araŋ no ga ti ndunnya annura. Kwaara kaŋ go tudu boŋ si tugu.


“E'tane ɨnʉ' uya rɨ pʉsamoro uyapurɨnin nan aiko ton nʉ'kwɨ tonpa e'makoima emapu'tɨsa' yau, wakʉ iwa pe rɨ iyesi kʉrɨ rɨ ka'pon i'mʉ pɨ' eke a'nai' e'pato' ike tɨ' ewa'tɨsa' a'tai, mɨrɨpan eno'mato' pe parau ka' iyaputato' pe. 	 Amma boro kulu kaŋ ga zanka kayney wo kaŋ yaŋ g'ay cimandi ra baa afolloŋ daŋ a ma taali te, a ga bisa bora se i ma fufuyaŋ* tondi sarku a jinde gaa k'a mirandi teeku ra, naŋ kaŋ ga guusu.


“E'tane iweyu rʉ'pʉ a'tai pen. Mɨrɨ ku'sa' pe iyesi yau, ka'pon amʉ' uya nin urɨ'nokon ewa'noma mɨrɨ,” ta'pʉ to' uya. 	 Day i ne: «Manti bato jirbey ra bo, zama kusuuma ma si koy ka tun borey game ra.»


Mɨrɨpan Sises e'sara'tɨ'pʉ iya'kɨrɨ. Mɨrɨ a'tai, tu'kan kon nɨ ka'pon amʉ' utɨ'pʉ iya'kɨrɨ, to' uya iwontɨ'pʉ sen winɨ'ne rɨ. 	 Yesu mo koy a banda. Jama boobo n'a gana k'a kankam.


Mɨrɨ a'tai, ipoitorʉ ton utɨ'pʉ Sises uya ta'pʉ awɨrɨ rɨ iku'se'na. 	 Kala talibey koy ka te sanda mate kaŋ cine Yesu n'i lordi nd'a.


Papa esi mɨrɨ ka'pon uya tʉrepa enupɨkɨron pen, apʉne pʉra tanporon nɨ i'se iye'to' esi ipiyau, apʉne pʉra Papa kʉrɨ rɨ tanporon kon nɨ repanin uko'man nɨ a'kwarʉ ke. 	 Manti mo kambe no boro ga may d'a a se, sanda hal a ga laami hay fo, zama nga bumbo no goono ga hay kulu no: fundi da fulanzamay da hay kulu.


Mɨrɨ a'tai kuru rɨ, ɨsɨ pe tʉrʉ'pʉnʉ esi'pʉ. 1 10 kaisa rɨ eke pata uta'morʉka'pʉ, mɨrɨ awonsi'kɨ 7,000 kaisa rɨ ka'pon amʉ' wɨnɨ'pʉ tʉrʉ'pʉnʉ uya. Ka'pon amʉ' tonpa'san enari'nʉmʉ'pʉ ipan pe, mɨrɨpan kon uya eke pe Papa, Epʉn pon e'to' apurɨpɨtʉ'pʉ. 	 Saaya din ra mo laabu zinjiyaŋ bambata fo te. Birno farsimi way ra afo mo kaŋ. I na boro zambar iyye wi laabo zinjiyaŋo din ra. Cindey mo humburu, hal i na Irikoy kaŋ go beene beerandi.


Tikʉn non karimeru amʉ' pa'kasa' iya a'tai, to' wapiya itɨ, karimeru amʉ' uya nɨrɨ e'ma'pʉka, imaimu i'tu to' uya wenai. 	 Waati kaŋ a ga nga waney kulu kaa taray, a ga furo i jine. Feejey mo g'a gana, zama i g'a jinda bay.


Mɨrɨ pe iyesi pɨ' to' ena' imenukapai'nokon, to' auro'kapai'nokon ɨri kiyari ika'sa' ena' itʉsa' pɨ' to' enta'na namai'; tekumai' makoi tʉku'se pʉra to' e'to' pe; terupatu'kai' iwɨsa' o' mɨrɨ awonsi'kɨ mʉnʉ'pan pɨ' to' enta'na namai'. 	 Amma iri ma hantum i se ka ne i ma mooru toorey wane ziibi-ziibey gaa, da zina, da haŋ kaŋ i koote ka wi, da kuri mo.


“E'mʉ'sa'ka', mʉre mɨrɨ awonsi'kɨ isan akɨ Esuwerʉ pata pona. Kamoro mʉre wɨnɨ i'se te'san uma'ta'pʉ man,” ta'pʉ iya. 	 «Tun ka koociya da nga nyaŋo sambu, ka koy Israyla laabo ra, zama borey kaŋ yaŋ goono ga koociya fundo ceeci ngey m'a halaci din bu.»


“Iya'tai pʉra, tʉpoitorʉ ke ɨtonpa e'sa' yau non anɨnin mɨrɨ pe pʉra karimeru amʉ' pa'simanin. Iyenna'posa' a'tai umɨ apai, ‘Ɨsi'kɨ ereutakɨ enta'nai',’ tawon pe' ɨmɨrɨ? Kane. 	 Amma may no araŋ game ra kaŋ gonda bannya nga fari ra ga far, wala a go alman banda, d'a fun fari a ga ne a se: ‹Kaa sohõ-sohõ ka goro ka ŋwa?›


Isutiya po itepuru pe Pesʉ'tas esi'pʉ. Mɨrɨ a'tai, Sisariya pona itɨ'pʉ, mɨrɨpan enna'po'pʉ Surusiran pona osorʉwau wʉi tʉpo. 	 Fastos binde, kaŋ a furo nga koytara nango ra, a jirbi hinza banda, a tun Kaysariya ka koy Urusalima.


Tʉron nɨ ton uta'pokʉ'pʉ tɨ' pona. Iya'ta koro'tau, iyaipʉtapɨtʉ'pʉ, apʉne pʉra tuna eporo iya pʉra iyesi wenai. 	 Cindey mo kaŋ tondi batama boŋ. Kaŋ i sintin ka fun, kal i koogu, zama i sinda hari.


Sakaraya uya ensa' a'tai, iyetʉipɨtʉ'pʉ ipɨ'. 	 Zakariya laakalo tun waato kaŋ a di a, a humburu mo.


Tanporo etanin nan usewansiuka'pʉ, “Pʉse rɨ pen pe' pʉse, Surusiran pon kon kʉrɨ rɨ ese' pokon kon tʉ'kataine' pen? Iye'sa' kanan pen pe' se, kamoro a'sipɨ'se'na, mɨrɨpan kon ase'na use'man nɨto' tʉrawasomanin nan epuru ton eke ton kuru ena'?” ta'pʉ to' uya. 	 Boro kulu kaŋ maa a sanney mo goono ga dambara ka ne: «Wala manti nga no kaŋ na maa wo ceekoy halaci Urusalima ra? Miila woodin boŋ mo no a kaa neewo, zama nga ma kond'ey hawante alfaga beerey do.»


Ɨ'rɨ nin si tato' to' uya pʉra rɨ iyesi'pʉ mɨrɨ. 	 I mana hin ka tu a se hayey din boŋ.


Sises uya ta'pʉ to' pɨ', “Ipata'se' yau rɨken, itonpa ton koro'tau mɨrɨ awonsi'kɨ itiwʉ' rɨ tau pu'kena' nama pʉra iyesi,” ta'pʉ iya. 	 Yesu ne i se: «Annabi si jaŋ darza, kala nga laabo ra, da nga dumey ra, da nga windo ra mo.»


“Ɨnʉ' uya'pɨtʉi?” ta'pʉ Sises uya. Ka'pon amʉ' e'wapu'tɨ pɨ', Pi'ta uya ta'pʉ, “Uyepuru, anpisin nɨ ne' ka'pon amʉ' aya'pɨ'pɨtʉ pɨ' ko,” ta'pʉ iya. 	 Kala Yesu ne: «May no k'ay ham?» Kaŋ boro kulu ze, Bitros ne: «Ay jine bora, borey marga goono ga ni kankam ka ni tuti-tuti.»


Mɨrɨ si etasa' tʉuya'nokon tukai' itonpa ton esi'pʉ mɨrɨ, pʉse rɨ si ipoitorʉ erikʉ pʉra iye'to' oton, tukai'. E'tane Sises uya iyeri'to' oton pen tasa' pʉra iyesi; “Iko'mamʉ i'se esi yau enna'po pona rɨ, ɨ'rɨ pe mɨrɨ esi ɨpona?” tasa' iya rɨken esi. 	 Sanno din mo koy ka say nya-izey game ra, way, i ne talibo din si bu. Amma Yesu mana ne a si bu bo, amma «d'ay ga ba a ma goro kal ay ma kaa, a si ni guna.»


Ka'pon amʉ' Ninipa pon kon e'mʉ'sa'kato' oton eseru aimenka weyu a'tai serɨ a'taino kon pokon pe to' eno'ma pe; apʉne pʉra to' era'tɨ'pʉ tʉmakooi kon apai Isona uya itekare ekama pɨ'. Serɨ pe eke Isona entaino man serɨ yau. 	 Ninawiya* borey ga tun suba-aliciyoma ciito ra zamana wo borey game ra k'i ciiti k'i zeeri mo, zama ngey wo tuubi waato kaŋ Yonana waazu. Guna mo, boro kaŋ bisa Yonana beeray neeya.


7 kaisaron wʉi u'matʉ iwa koro'tau, Eisa winon kon Esuwerʉ amʉ' uya Paarʉ ene'pʉ Papa ena' Esuwerʉ amʉ' use'mato', ɨpʉremato' iwʉ' tau. Anpisin tʉtʉrʉnkai' Paarʉ a'sito' pe to' uya ikuu'pʉ. 	 Waato kaŋ jirbi iyya din ga ba ka ban, kala Aziya Yahudance fooyaŋ di Bulos Irikoy windo ra. I na jama kulu tunandi ka ngey kambey dake a boŋ.


Pu'kena' ton uya imenuka'pʉ Kʉrai kota'mato' oton, mɨrɨ tʉpo, iwɨto' oton, mɨrɨpan te'mʉ'sa'ka ton terikʉ'pʉ apai iyeri'sa' kon e'mʉ'sa'ka tɨpiya pe Esuwerʉ amʉ' mɨrɨ awonsi'kɨ Esuwerʉ amʉ' pen nɨ nɨrɨ pika'tɨse'na to' weyu ekamai', tawon,” ta'pʉ iya. 	 I ne Almasihu wo, daahir no a ga taabi haŋ, a ga ciya mo boro sintina kaŋ bu ka tun ka fun buukoy game ra, gaa no a ga _nga__ dumo da dumi cindey bayrandi nda annura sanni.»


Mɨrɨ pe iyesi pɨ', akaisarɨ'nokon kasi ye' pe te'sen inonkatɨ', mɨrɨ awonsi'kɨ i'nairon pɨ' tʉusauro'sen pe tʉtonpa pokon pe, apʉne pʉra tikin nan ipun pʉ'kʉ pe e'nɨ'nokon wenai. 	 Woodin sabbay se araŋ ma tangari teeyaŋ naŋ. Boro kulu ma cimi ci nga gorokasino se. Zama iri kulu gaaham folloŋ no, iri ya care gaaham jareyaŋ mo no.


Pariki'si tapai tepa'ka kon tʉpo, Paarʉ mɨrɨ awonsi'kɨ Sairas pokon utɨ'pʉ Retiya iwʉ' ta', mɨrɨpan kon e'seporo'pʉ tʉtonpa kon amʉ' pokon pe. To' auro'ka tʉpo to' pori'ma pe, Paarʉ mɨrɨ awonsi'kɨ Sairas utɨ'pʉ Piri'pai apai. 	 Bulosyaŋ fatta kaso ra ka furo Lidiya windo ra. Waato kaŋ i di nya-izey, i n'i yaamar. Gaa no i tun ka dira.


Serɨ tawon eta tʉuya'nokon a'tai, to' usewansiuka'pʉ, mɨrɨpan kon utɨ'pʉ ipiyapai. 	 Waato kaŋ i maa woodin, i dambara. I fay d'a ka ngey fondo gana.


Mɨrɨ pe iyesi pɨ', makoi ewomʉ'pʉ non pona tikin nan ka'pon poro na'ne' kasa kuru, mɨrɨ awonsi'kɨ uma'tan nɨto' makoi poro, mɨrɨ awonsi'kɨ serɨ na'ne' kasa uma'tan nɨto' uyee'pʉ tanporon kon ka'pon amʉ' pona. Serɨ ta uya, apʉne pʉra tanporon kon umakoitasa' pɨ'. 	 Woodin sabbay se, sanda mate kaŋ cine zunubi furo ndunnya ra boro folloŋ do, zunubi sabbay se mo buuyaŋ furo, yaadin mo no buuyaŋ gana ka to bora kulu gaa, za kaŋ boro kulu na zunubi te.


No'pʉ ton, ataan'pʉ kon ena' e'tʉtɨ', serɨ esi pɨ' wakʉ pe Itepuru pona. 	 Wandey, araŋ m'araŋ boŋ ye ganda araŋ kurnyey se, mate kaŋ a ga hima nd'a Rabbi ra.


Wakʉ pe teikʉ iya etasa' Sises uya a'tai, “Ɨnnɨ pʉra rɨ me'ai' Papa e'to' esa' wannɨ pe piyapai,” ta'pʉ iya ipɨ'. Mɨrɨ awonsi'kɨ nin si mɨrɨ enta', ɨnʉ' rɨ esi'pʉ ɨnekama'popɨ'pai pʉra. 	 Kaŋ Yesu di a tu da laakal, kal a ne a se: «Ni mana mooru Irikoy koytara gaa.» Woodin banda boro kulu mana ta k'a hã hay fo koyne.


Mɨrɨ na'ne' kasa, taan'pʉ ton uya tʉno'pʉ kon i'nʉnkato' pe iyesi tʉpun kon i'nʉnka tʉuya'nokon pe rɨ. Kʉrɨ tʉno'pʉ i'nʉnkanin usi'nʉnka rɨ mɨrɨ. 	 Yaadin mo no a ga hima kurnyey ma ba ngey wandey danga ngey gaahamey cine. Boro kaŋ ga ba nga wando, a ga ba nga boŋ no.


“Surusiran pon kon ka'pon amʉ' pɨ' ekamatɨ', ‘Kin, ɨiwano' kon uye'nɨ pɨ' man, mɨ pe te'ku'se rɨ iyepʉ pen, iyepʉ isa'ka'si mʉre po,’” tawon. 	 «Wa ci Sihiyona* ize wayo se ka ne: ‹Guna, ni Bonkoono go kaa ni do. Boŋ baanaykoy no, a go ga goro mo farkay boŋ, farkay binj'izo boŋ.› »


E'tane Papa uya ui'nʉnkato' kon tʉuya ya' rɨ enpoika wakʉ pe serɨ yau: Tʉmakooikenan pe rɨ marɨ e'nɨ'nokon koro'tau, Kʉrai erikʉ'pʉ uiwano' kon pe. 	 Amma Irikoy go ga nga baakasina cabe iri se, zama, za iri go zunubikooniyaŋ no, Almasihu bu iri se.


Amʉrapɨ'nɨto' eseru nonkapai'nokon pʉra, tʉron kon nʉnonkayai'ne' kasa, e'tane utonpa kon pori'mapɨ'pai'nokon—miyarɨ parɨ apʉne pʉra Iweyu e'seporo enkapʉ auya'nokon pɨ'. 	 Iri ma si fay d'iri margey, danga mate kaŋ cine a te boro fooyaŋ se doonay. Amma iri ma care yaamar, sanku fa sohõ kaŋ araŋ go ga di zaaro din go ga maan.


tɨwɨ si kamoro Isutiya pon kon nainʉmʉi wʉ' ton pona'ne. 	 waato gaa borey kaŋ yaŋ go Yahudiya ra ma zuru ka koy tondey kuukey ra.


Kopʉna eseru esi'pʉ ka'pon nonkato' pariki'si tapai to' enta'nato' weyu a'tai anpisin ton nanʉmʉ'pʉ. 	 Bato* jirbey ra dabarikoono doona ka kas'ize fo taŋ borey marga se, bora kaŋ i ga ba.


Ikupʉ tʉuya poken pʉra iyesi pɨ', tʉpoitorʉ ton ennoko iya kin piya' ɨnnɨ rɨ marɨ esii'ma ekama'pose'na tʉuko'manto' kon pe tʉusewa'nomai' pʉra. 	 D'a si hin a, za afa go nangu mooro no, a ga diyayaŋ donton ka amaana nooyaŋ ŋwaaray, baani sabbay se.


E'tane kʉrɨ rɨ ka'pon utɨ'pʉ siya rɨ itekareei ekamase. Mɨrɨ moron nʉ'pʉ pe Sises epa'ka poken pʉra rɨ iyesi'pʉ eke iwa pata ton ya'ne, e'tane rɨ ka'pon amʉ' uye'pɨtʉ'pʉ mɨ'tapai'ne rɨ ipiya'. 	 Amma bora din dira ka sintin ka Yesu baaro say-say nangu kulu. Hala Yesu si hin ka furo kwaara kulu ra taray kwaaray, day a go kwaarey banda saajo ra. Amma kuray kulu haray borey go ga fatta ka kaa a do.


Inke rɨ wʉi tenno'pɨ'se tɨnɨn pɨ' kuru ina utɨ'pʉ. Mɨrɨ a'tai, Kʉnitas eporo i'se ina usi'tu'pʉ, e'tane pana' pe kuru a'setun uyee'pʉ; mɨrɨ wenai, to'sa rɨ kanau utɨ'pʉ pen ina utɨto' ya'. Kʉri' opa'wʉ winɨkʉi' ina utɨ'pʉ, apʉne pʉra a'setun pʉra mɨrɨ poro iyesi pɨ', Sarʉmone nono utɨsa' parau ka' woi. 	 Iri te jirbiyaŋ iri goono ga dira moso-moso, kala da cat no iri du ka to Kinidos. Hawo day n'iri ganji jina koyyaŋ kal iri casu Karita gungo banda kaŋ ga maan Salmoni.


Serɨ serɨ, serɨ a'taino ekamanin, tʉtʉsen, use'man nɨto' ike itʉsa' rʉ'pʉ uya apurɨpɨ'nin nan ewan konekasa' pʉra iyesi. 	 Woodin mo misa no sohõ alwaato se, kaŋ ga cabe kaŋ i goono ga nooyaŋey da sargayey salle kaŋ yaŋ si hin ka sududukwa bine lasaabo timmandi.


Apʉne pʉra iye'menukasa' esi, Epʉra'an esi'pʉ asa'ron kon imu, tikin nan esi'pʉ poitorʉ pe te'sen uri'san winɨpaino, mɨrɨ awonsi'kɨ tʉron nɨ ɨnʉ' apiyo' pen nɨ uri'san winɨpaino. 	 Zama i hantum ka ne kaŋ Ibrahim du ize hinka. Afa koŋŋa do no a du a, afa mo wayboro burcino do.


eke ton apon po kuru te'san Esuwerʉ amʉ' usenupato' iwʉ' tau, mɨrɨ awonsi'kɨ tʉnamasan pata'se' yau kuru te'san enta'nan a'tai'ne. 	 I ga ba boro beerey nangorayey diina marga fuwey ra, da jine goray bucey do.


E'tane iya'kwarʉ pʉra entarun nɨto' mɨrɨ awonsi'kɨ tɨpiya wannɨ ton esa'pɨ'to' mɨrɨ awonsi'kɨ e'sei'pɨ'nɨto' mɨrɨ awonsi'kɨ ɨsipɨ' e'nɨto' main wenai kʉsa'pɨ'pɨtʉi, apʉne pʉra serɨ ton esi wakʉ pe ku'nin pe pʉra mɨrɨ awonsi'kɨ ɨ'rɨ eporo pʉra rɨ iyesi iwinɨ. 	 Amma ma fay da kakaw yaamey da asuli* lasaabuyaŋ da kusuuma, da asariya boŋ canda-canda, zama ngey wo sinda nafa kulu, yaamo mo no.


Wakʉ kuru rɨ eka'tun nɨto' yau ɨyeka'tumʉ kon esi'pʉ. Ɨnʉ' uya ken ɨyereutanʉkʉ'pʉ kon mɨrɨ i'nairon apurɨto' auya'nokon piyapai? 	 Waato araŋ goono ga zuru hal a ma boori. May no k'araŋ gaay hal araŋ ma si cimo gana sohõ?


Pi'ta uya eikʉ'pʉ, “Tanporon nɨ nɨnsa' ina uya man ɨpɨkɨrɨ tʉutɨto' kon pe. Ɨ'rɨ ken si e'to' oton ina iwano' pe?” ta'pʉ iya. 	 Gaa no Bitros tu ka ne a se: «Guna me, iri kaŋ na hay kulu naŋ ka ni gana, ifo no iri ga du binde?»


Mɨrɨpan Papa uya tanporon nɨ tʉsa' i'ta o'koi' mɨrɨ awonsi'kɨ anʉnsa' iya tanporon nɨ i'pai pe iye'to' pe so'si iwano' pe, 	 Irikoy na hay kulu ye Almasihu cey cire. A n'a daŋ mo a ma goro hay kulu boŋ, a ma ciya boŋo Almasihu* marga se.


Ekama uya ɨpɨ'nokon, tanporon nɨ makoi mɨrɨ awonsi'kɨ Papa sapema pe isauro'sa' kon ka'pon amʉ' pɨ' rɨ usentu'man, e'tane Iya'kwarʉ sapema pe isauro'sa' kon pɨ' usentu'man pen nɨ. 	 Woodin sabbay se ay ga ne araŋ se, zunubi kulu da Irikoy alaasiray kulu, i ga borey yaafa nd'ey, amma Biya _Hanno__* alaasiray i si borey yaafa nd'a.


Ipoitorʉ ton uya enpaka'pʉ, “Uyepuru, uyepuru! Aputan pe man!” tai'ma. Mɨrɨpan upakasa' uya e'se'ne' pe a'setun pɨ', mɨrɨ awonsi'kɨ sipa'sipa pɨ', “E'tʉ'nɨkɨ!” ta'pʉ. Mɨrɨpan ton si e'tʉ'nɨ'pʉ, imaimu awɨrɨ. 	 I kaa Yesu do k'a tunandi ka ne: «Iri jine bora, iri jine bora, iri ga ba ka halaci!» Amma nga wo, kaŋ a mo hay, a deeni hawo da hari bondayey gaa. Kal i kulu dangay ka kay, tak!


To' Epoi Itɨ'pʉ Weyu Rʉ'pʉ pɨ' e'nɨto' rawɨrɨ kuru rɨ, Sises uya i'tusa' esi'pʉ serɨ non nɨnto' tʉuya weyu e'seposa', ikʉipʉnʉ piya' si tʉutɨto'. Tiwano' ton pe te'san i'nʉnkakapʉ tʉpo, non po te'san, mɨrɨpan kon ena' nin si ipan pe to' i'nʉnkato' tʉuya enpoikakaa'pʉ iya. 	 A go, Paska bato* ga ba ka to. Yesu bay kaŋ nga saaya to kaŋ nga ga fun ndunnya wo ra ka koy Baabo do. Za kaŋ a ga ba nga borey kaŋ yaŋ ga ti a waney kaŋ yaŋ go ndunnya ra, a _cabe i se mate kaŋ nga__ ga ba r'ey hala bananta.


Ka'pon amʉ' usewansiuka'pʉ enupan nɨto' iya pɨ', apʉne pʉra tenupa iya 'nokon pɨ' tʉmeruntɨrʉkenan pe kuru rɨ, Main pɨ' enupanin nan kasa pʉra. 	 Hala borey te dambara nd'a dondonandiyaŋo, zama a n'i dondonandi sanda hinkoy, manti sanda asariya* dondonandikoy cine bo.


Asa'ron wʉipiya pata'pʉ pe, Piri'kʉs uya pata epuru pe te'to' nonka'pʉ. Mɨrɨ pata'pʉ ya', Porʉ'siyas Pesʉ'tas ena'pʉ pata epuru pe. Esuwerʉ amʉ' epuru ton a'kwarʉ uye'to' pe, Paarʉ nɨmɨ'pʉ Piri'kʉs uya pariki'si tau. 	 Amma waato kaŋ jiiri hinka bisa, Borsiyus Fastos du Filikos nango. To, Filikos mo go, a ga ba nga ma du gaakuri Yahudancey do, kal a fay da Bulos kaso ra.


Isose' uya nin si epe'kena' pon renen tato' atʉ enna'pʉ mɨrɨ, mɨrɨpan uya Sises ekepu mo'ka'pʉ kurusu' poi, iwontɨ'pʉ iya pon atʉ ke, mɨrɨpan emaika'pʉ iya uruwai' pe tɨ' akasa' ya'. Mɨrɨpan mʉra'taai pona tɨ' tɨrinka'pʉ iya. 	 Nga mo na lin* koko fo day ka Yesu zumandi k'a sutura ka daŋ saaray fo ra kaŋ i fansi tondi ra. A na tondi fo mo gunguray ka saara me daabu nd'a.


Mɨrɨ e'tane tʉron kon Esuwerʉ amʉ' epuru ton uya, eke ton pe te'san ka'pon amʉ', mɨrɨ awonsi'kɨ Papa namanin nan uri'sami'si amʉ' uya Paarʉ mɨrɨ awonsi'kɨ Panapas ewaruma'tɨto' pe ikupʉ'pʉ. Kamoro Esuwerʉ amʉ' uya tʉron kon ka'pon amʉ' auro'ka'pʉ Paarʉ mɨrɨ awonsi'kɨ Panapas kota'mato' pe to' uya. Mɨrɨpan kon uya Paarʉ mɨrɨ awonsi'kɨ Panapas enpa'ka'pʉ tʉnono kon apai. 	 Amma Yahudancey na kwaara ra boro beeri fooyaŋ, kaŋ yaŋ ga ti wayborey kaŋ yaŋ furo Yahudance diina ra, da mo kwaara jine borey, zukku ka gurzugay tunandi Bulos da Barnaba boŋ. I n'i gaaray ka kaa ngey laabo ra.


Sises era'tɨ'pʉ Pi'ta winɨkʉi', mɨrɨpan uya, “Atamakɨ, Se'tan!” ta'pʉ. “Uye'ma tau uwa'kʉ'pɨ'nin tɨ' pe me'ai'; ka'pon usenuminkato' kasa ɨusenuminka, Papa usenuminkato' kasa pʉra,” ta'pʉ iya ipɨ'. 	 Amma Yesu bare ka ne Bitros se: «Ma ye ka fun ay banda, nin Saytan* wo! Ni ya hartayaŋ hari no ay se, zama ni si Irikoy hayey saal, kala borey waney.»


apʉne pʉra Papa esi pɨ' tenu yawon kenan pe pʉra rɨ. 	 Zama baar'a-baar'a si no Irikoy do.


“E'tane, Papa uya ta'pʉ ipɨ', ‘Pu' pʉn! Serɨ ewarupɨ nau auma'tato' oton. E'tane si tiwano' pe, ɨiwano' pe ɨnkupʉ'pʉ epoto' oton tʉron nɨ uya,’ ta'pʉ Papa uya ipɨ'. 	 Amma Irikoy ne a se: ‹Nin saamo! Hunkuna cino wo ra ay ga ni fundo ceeci ni gaa. Hayey kaŋ ni soola binde, may se no i ga bara?›


“Ɨpunwerʉ kon eno'matɨ' kanau enwo'netʉ winɨkʉi'; mɨrɨ a'tai, to' rɨ eporo auya'nokon mɨrɨ,” ta'pʉ iya. To' uya iku'sa' a'tai, to' uya ipi'sikʉ poken pʉra rɨ to' punwerʉ esi'pʉ, apʉne pʉra tu'ke rɨ moro' amʉ' esi ke. 	 A ne i se: «Wa taaro catu hiyo kambe ŋwaaro gaa haray, araŋ ga du.» I binde n'a catu. A go mo i du kal i mana hin ka taaro candi hamisa baayaŋo sabbay se.


Mɨrɨ pɨ' Pari'si amʉ' mɨrɨ awonsi'kɨ Main pɨ' enupanin nan uya Sises ekama'po'pʉ, “Ɨ'rɨ pe iyesi pɨ' ɨpoitorʉ ton esi pʉra iyesi uyepuru kon eseru rʉ'pʉ awɨrɨ, e'tane ɨri rɨ temiyatʉ kon ke to' enta'na?” ta'pʉ to' uya. 	 Farisi fonda borey da asariya dondonandikoy binde na Yesu hã ka ne: «Ifo se no ni talibey siino ga arkusey alaadey gana, zama i go ga ŋwa da kambey kaŋ i mana nyun.»


I'tu auya'nokon pʉra pe' iyesi Papa munkɨ amʉ' uya non eseru aimenkato' oton tukai'? Non eseru si aimenkanin pe ɨwesi kon yau, mɨrɨ mʉre'pʉ rɨ ken pe' si eseru aimenka auya'nokon poken pʉra iyesi? 	 Jirbi iyye kulu zaari sintina ra, kal araŋ boro kulu ma kaa nga wano ra waani ka daŋ jisiro ra, da mate kaŋ Irikoy na bora albarkandi, a ma si te kala waati kaŋ ay kaa no araŋ ga nooru margu.


Pʉse rɨ ka'pon uya Sises uye'sa' Isutiya poi Kiyarari pona ta etasa' a'tai, itɨ'pʉ ipiya' ekama'poi' itɨto' pe Ka'paneyan pona tʉmu epi'tɨi', teri'ka'sen nɨ. 	 Waato kaŋ a maa baaru kaŋ Yesu fun Yahudiya* ka kaa Galili, kal a koy Yesu do k'a ŋwaaray a ma kaa ka nga izo no baani, zama a ga ba ka bu.


E'tane apʉne pʉra sa'man pe rɨ tera'tɨsen pe pʉra rɨ ɨyewan esi pɨ', kota'man nɨto' amʉranʉkʉ auya ɨiwano' pe rɨ Papa uya kota'man nɨto' weyu a'taino pe, ipokena' eseru aimenkato' iya usenpoika a'tai. 	 Amma ni boŋ sanda da ni bina kaŋ wangu ka tuubi do no ni goono ga bone margu ka jisi ni boŋ se, Irikoy futay zaaro da Irikoy cimi ciiti zaaro se, kaŋ ga aniya ka bangay.


Tu'kan kon ka'pon amʉ' ensa' tʉuya a'tai, to' pɨ' isentu'ma'pʉ, apʉne pʉra ipan pe rɨ usewankaman pɨ' mɨrɨ awonsi'kɨ tiwano' kon pe to' epika'tɨ poken pʉra rɨ to' esi pɨ'. To' esi'pʉ karimeru amʉ' ipa'simanin pʉnon kon kasa. 	 Amma waato kaŋ a di borey margey, a bina bakar i se, zama i go ga taabi, i go furante sanda feejiyaŋ kaŋ sinda kuruko.


Tanporo pata pon kon utaipo'pʉ. Tanporo pata kaisaron kon eka'tunsa' uyee'pʉ. Paarʉ pi'sikʉ'pʉ to' uya use'man nɨto', ɨpʉreman nɨto' iwʉ' tapai. Mɨrɨ pe rɨ, mʉra'ta a'koro'pʉ to' uya. 	 Kwaara kulu laakal tun, borey zuru ka kaa ka margu. I na Bulos di, ka candi ka kond'a Irikoy windo banda. Sahãadin mo i na windo meyey daabu.


Apʉne pʉra ewarupɨ meruntɨrʉ apai umo'kasa' iya 'nokon, mɨrɨpan uya une'sa' kon tʉmu, tʉni'nʉnkanʉ e'to' esa' wannɨ pe ya', 	 A n'iri faaba kubay dabaro gaa k'iri daŋ nga Izo kaŋ nga ga ba din koytara ra.


Iyɨpʉremakaa'pʉ kanan, mɨrɨ a'tai ka' awonsi'kɨ si tuna uyee'pʉ, mɨrɨ awonsi'kɨ si non uya kiyari epetanʉkʉ'pʉ. 	 A ye ka te adduwa koyne, beena te hari, laabo mo na nga albarka hay.


“Ɨiwano' pe rɨ, katapurukai, tanporo rɨ serɨ yau ina man!” tukai' nin si Paarʉ ukɨ'pɨ'nʉnpɨtʉ'pʉ mɨrɨ. 	 Amma Bulos kuuwa da jinde beeri ka ne: «Ma si hasaraw te ni boŋ se, zama iri kulu go ne.»


Mɨrɨpan piyapai Makoi utɨ'pʉ. Inserʉ amʉ' uyee'pʉ ipika'tɨi'. 	 Kala Iblisi fay d'a. Guna mo, malaykey kaa ka Yesu saajaw.


Utonpa ton, ti'sa amʉ' pe esi i'se ke'tʉu, apʉne pʉra urɨ'nokon enupanin nan pe te'san eseru aimenkato' oton mɨrɨ ipan pe ɨsɨ pe. 	 Amma araŋ ra boro boobo ma si ciya dondonandikoyaŋ, ay nya-izey, zama araŋ ga bay kaŋ iri kaŋ ga dondonandi ga du ciiti kaŋ ga jaase boro cindey wano.


Ɨnʉ' rɨ ɨri ku'nin nʉ'pʉ uya tʉnkuu'pʉ epe'pʉ epoto' oton, mɨrɨ awonsi'kɨ tenu yawon kenan pen nɨ kʉrɨ rɨ Papa. 	 Zama boro kaŋ ga laala te, i ga laala din yeti a se. Baar'a-baar'a si no mo.


Pokoi pe kuru rɨ marɨ esii'ma, Sises utɨ'pʉ uruwai' piya'. Tɨ' euta pe iyesi'pʉ eke tɨ' tʉsa' imʉra'taai po. 	 Yesu binde ye ka duray nga biya ra ka kaa saara do. Saara din mo guusu no kaŋ go tondi ra, tondi fo mo no ga ti a me dabirjo.


“‘Ɨnʉ' uya rɨ ina anʉnsa' pʉra iyesi,’ ta'pʉ to' uya. “Ta'pʉ iya to' pɨ', ‘Itɨtɨ' e'tʉrawasomatantɨ' umainarʉ ya',’ ta'pʉ iya. 	 I ne a se: ‹Zama boro kulu mana iri sambu goy.› A ne i se: ‹Araŋ mo, ma koy ay kalo ra.›


Sepa' nan kupʉ auya'nokon poken pʉra iye'tane, ɨ'rɨ pɨ' ken si tʉron nɨ ton pɨ' ɨusewankama kon? 	 D'araŋ si hin ka te haŋ kaŋ ga kayna ka bisa, ifo se no araŋ ga karhã cindey sabbay se?


Mɨrɨ a'tai, Paire' uya ta'pʉ use'man nɨto' tʉrawasomanin nan epuru ton eke ton kuru pɨ' mɨrɨ awonsi'kɨ ka'pon amʉ' pɨ', “Ɨ'rɨ rɨ pʉse rɨ wɨto' ipɨkɨrɨ eposa' uya pʉra man,” ta'pʉ iya. 	 Bilatos ne alfaga beerey da borey marga se: «Ay mana di taali kulu bora din do.»


Apana'tɨ uya 'nokon, Satan uya imoronka poken pa rɨ iye'to' oton mɨrɨ wʉi a'tai, mɨrɨ pata uya imoronka entai iye'tane,” ta'pʉ iya. 	 Ay ga ci araŋ se: Hano din hane, Saduma ga du rongome ka bisa kwaara din.


To' si ene'pʉ iya, ka'pon amʉ' ereutapɨ'sa' tʉwoi, mɨrɨpan uya ta'pʉ, “Pʉsamoro usanon mɨrɨ awonsi'kɨ uyakon non. 	 Waato kaŋ a na borey kaŋ goono g'a windi guna, a ne: «Ay nya nd'ay nya izey, ngey neeya!


Pi'ta uya ta'pʉ, “Tanporon kon uya ɨnɨntane, ɨnɨmɨ uya pen nɨ nin mɨrɨ,” ta'pʉ iya. 	 Amma Bitros ne a se: «Baa i kulu ga mulay, ay wo si mulay.»


Kʉrɨ rɨ ite' uta'po'sa' na'ne' tɨ' pona kasa esi ka'pon Main etanin nʉ'pʉ, mɨrɨpan uya inke pʉra anʉmʉ'pʉ pori' pe esii'ma. 	 Dum'izo kaŋ i say tondi batama boŋ mo, nga ga ti bora kaŋ d'a maa Irikoy sanno, a m'a ta da farhã.


“Itepuru uya ipɨ', ‘Mɨrɨ pe iyesi pɨ', 5 kaisaron pata esa' pe e'kɨ,’ ta'pʉ ipɨ'. 	 A ne nga mo se: ‹Ni ma may kwaara gu boŋ.›


Kɨsewansiukai, ‘Tanporo ɨyentukapʉ kon kanan mɨrɨ,’ ta uya pɨ' ɨpɨ'. 	 Ma si dambara kaŋ ay ci ni se: tilas kal i m'araŋ hay hayyaŋ taji.


tʉmu ɨnenpoikapai uyau itekareei ekamanin pe e'to' pe Esuwerʉ amʉ' pen koro'tau. Mɨrɨ a'tai, ɨnʉ' rɨ ekama'po'pʉ uya pen upika'tɨto' pe iya, 	 a ma nga Izo bangandi ay ra mo, hal ay m'a waazu dumi* cindey se, sahãadin-sahãadin ay mana saaware boro kulu gaa.


“Tanporon kon tʉusauro'san isapema pe Ka'pon, Papa winon pɨ' rɨ usentu'man, e'tane ɨnʉ' rɨ tʉusauro'sen esi a'tai, Wakʉ A'kwarʉ sapema pe pɨ', Papa usentu'man pen nɨ. 	 Boro kulu mo kaŋ na sanni yaamo te Boro Izo boŋ, i g'a yaafa a se. Amma boro kaŋ ga Biya Hanna kayna, i s'a yaafa bora din se.


Pori' pe te'ton kon kamoro ɨsɨ pe te'san i'nɨ'pankanin nan, apʉne pʉra Papa munkɨ amʉ' pe to' e'to' oton. 	 Albarkanteyaŋ no sasabandikoy, Zama i ga ne i se Irikoy izeyaŋ.


Saiman Pi'ta uya eikʉ'pʉ, “Ɨmɨrɨ kʉrɨ rɨ Kʉrai, nurɨne te'sen Papa Mumu,” ta'pʉ iya. 	 Siman Bitros tu ka ne: «Ni ya Almasihu no, Irikoy fundikoono Izo.»


Meruntɨ rɨ, pika'tɨnin wannɨ ke urepasa' iya 'nokon pɨ', tʉpoitorʉ pe te'sen, Tepi' pa rʉ'pʉ. 	 A na faaba hilli fo tunandi iri se nga tamo Dawda dumo ra.


“E'mʉ'sa'ka', itɨkɨ pata pona. Mɨrɨ yau iyesi mɨrɨ ayauro'ka ton ɨnku'ton pɨ',” ta'pʉ iya. 	 Amma tun ka furo kwaara ra. Noodin no i ga ci ni se haŋ kaŋ ni ga hima ka te.»


Kamoro 7 kaisaron kon inserʉ amʉ' 7 kaisaron paran esanon epa'ka'pʉ use'man nɨto' iwʉ' tapai. To' epontɨpɨ'sa' esi'pʉ sirɨn pan pon renen tato' ya', mɨrɨ awonsi'kɨ korʉ pun konekasa' pokʉrʉ kasa ke to' utawoino'tɨpɨ'sa' esi'pʉ. 	 Fuwo din ra mo malayka iyye kaŋ yaŋ gonda balaaw iyya din fatta ka kaa. I gonda lin* bankaaray kaŋ ga hanan kal i ga nyaale. I gandey gaa mo wura guddamayaŋ goono ga haw.


E'pa'pʉras, ɨtonpa kon apata kon apaino, Kʉrai Sises poitorʉ miyarɨ ta pɨ' man. Inke kuru ɨpʉreman pɨ' e'suran man pɨ' man ɨiwano' kon pe, pana' pe ɨye'mʉ'sa'ka kon pa Papa e'to' i'se yau, iyakʉ'pʉsa' pe mɨrɨ awonsi'kɨ ipana'tɨsa' pe. 	 Abafaras mo, kaŋ ga ti araŋ bora, Almasihu Yesu tamo, g'araŋ fo. Alwaati kulu a goono ga kookari araŋ se nga adduwey ra zama araŋ ma kay timmanteyaŋ da toonanteyaŋ Irikoy miila kulu ra.


Sises uya ta'pʉ tʉpoitorʉ ton pɨ', “Ti'tui' e'tɨ', wakʉ pɨ' ɨusenuminkato' kon piyapai ayano'manin kon pɨ'. Ke'taripatʉu, e'tari ton nʉkupʉnʉ kʉ'ku'tʉu, serɨ non pon pɨ' rɨ aya'kwarʉ kon kʉsainʉnpatʉu. Mɨrɨ ku'sa' auya'nokon yau, iyekonekasa' pe pʉra rɨ ɨwesi kon koro'tau ɨyeporo uya 'nokon mɨrɨ ite'kwanau pʉra rɨ. 	 Wa haggoy d'araŋ boŋ fa, hal araŋ biney ma si tin da butuguyaŋ, da buguyaŋ, da ne fundi wo sakullayaŋ mo, zama zaaro din ma si kaa araŋ gaa jirsi boŋ, sanda hirrimi cine.


Era' uya etasa' a'tai, “Isaan Pa'tes sa'ne kʉrɨ rɨ ko! I'pai unakʉtʉ'pʉ, e'tane ito'pansa' terikʉ'pʉ apai!” ta'pʉ iya. 	 Amma Hirodus wo, waati kaŋ a maa, a ne: «Yohanna no, kaŋ ay n'a boŋo kaa, nga no ka ye ka tun.»


Sises ereutasa' koro'tau Are' Wʉpʉ po, ipoitorʉ ton uyee'pʉ ipiya' ama'ai ekama'pose'na, “Ina pɨ' ekama' ɨ'rɨ a'tai serɨ e'ku'to' oton, ɨ'rɨ e'to' oton ɨuyepʉ ento' ipɨ' pe, pata weyu u'matʉ ekamanin pe?” tukai'. 	 A goono ga goro Zeytun tondo boŋ kal a talibey kaa a do ngey hinne. I ne: «Ma ci iri se, waatifo no hayey din ga te? Ifo no ga ti ni kaayaŋ alaama, da zamana wo bananta wano?»


Serɨ ta tʉpo, iye'sekunka'pʉ tanporon kon pokon pe iyɨpʉrema'pʉ. 	 Waato kaŋ a na woodin ci, nga nd'ey kulu gurfa ka te adduwa.


E'tane Esuwerʉ amʉ' e'sara'tɨ a'tai ɨri pe, ipa'nʉkʉ pe Paarʉ pɨ' usauro'nɨ pɨ', Paarʉ uya tʉpon tɨutɨ'pʉ, Papa uya to' nonkasa' ekamanin pe. “Ɨiwano' kon pe rɨ aumakoita kon ɨmʉnʉ kon utɨ emapu'tɨ auya'nokon ke, urɨ iwano' pe pʉra iye'to' oton Papa uya ɨponi'sima kon a'tai. Serɨ apai utɨto' oton Esuwerʉ amʉ' pen piya',” ta'pʉ iya. 	 Amma waato kaŋ i kakaw ka sanni yaamoyaŋ ci, Bulos na nga bankaarayey kokobe ka ne i se: «Araŋ alhakko go araŋ boŋ, day ay wo, ay ga hanan! Sohõ kay ay ga koy dumi cindey do.»


“I'napairon ekama uya ɨpɨ'nokon, ɨnʉ' rɨ tʉpata'se' mɨrɨ pe pʉra tʉno'pʉ mɨrɨ pe pʉra takon non mɨrɨ pe pʉra tʉsanon mɨrɨ pe pʉra tʉmunkɨ ton nɨnnin nʉ'pʉ Papa e'to' esa' wannɨ pe wenai, 	 Kala Yesu ne i se: «Haciika ay ga ne araŋ se: boro kulu si no kaŋ na fu, wala wande, wala nya-izeyaŋ, wala hayrey, wala izeyaŋ naŋ, Irikoy koytara sabbay se,


Apurɨto' winɨ Isi' nɨmɨ'pʉ iya, kin sakorooi pɨ' te'namai' pʉra; sa'man annau rɨ apʉne pʉra tʉusensen pen ensa' tʉuya pɨ'. 	 Cimbeeri ra no a fay da Misira, a mana humburu bonkoono futa. A hin suuru mo, danga boro kaŋ di nga kaŋ mo si di.


Ina uya pe' e'ma, mɨrɨ pe pʉra ina uya e'ma pen nɨ katɨ?” ta'pʉ to' uya. E'tane wakʉ pe to' e'ku'to' eseru i'tusa' Sises uya esi'pʉ, “Ɨ'rɨ pe iyesi pɨ' usa'mapai ɨwesi kon? Apʉne pʉrata pun ine'tɨ' ento' pe uya,” ta'pʉ iya. 	 Iri m'a no wala iri ma si no?» Amma zama Yesu g'i munaficitara bay, a ne i se: «Ifo se no araŋ g'ay si? Wa kand'ay se dinari* nooru ize fo hal ay ma di a.»


“Ɨri sɨ! Ɨri ton nɨ, apurɨnin nan pen nɨ serɨ a'taino kon! Ɨ'rɨ pʉ'kʉ pona useta'ka pʉra uko'mamʉ ɨpiyau'nokon? Ɨ'rɨ pʉ'kʉ pona aya'kɨrɨ'nokon esi? Ine'tɨ' upiya'!” ta'pʉ iya. 	 Yesu tu ka ne: «Ya zamana wo borey kaŋ sinda cimbeeri*, kaŋ yaŋ gonda daa siiro! Kala waatifo no ay ga goro araŋ do? Kala waatifo no ay ga suuru nd'araŋ? Wa kand'a neewo ay do.»


“To' eikʉ'pʉ iya, ‘Ekama uya ɨpɨ'nokon, tanporon kon itesa' pe te'san repa mɨrɨ miyarɨ rɨ ipona, e'tane kʉrɨ ɨ'rɨ esa' pen nɨ enapai imo'ka mɨrɨ itenawon nʉ'kwɨ rɨ. 	 Ay ga ne araŋ se: ‹Boro kulu kaŋ gonda, nga se no i ga no. Amma boro kaŋ sinda, i ga ta a gaa baa haŋ kaŋ a gonda.


Iya'kwarʉ uya ekama tiwano' pe uya'kwarʉ kon pokon pe, urɨ'nokon esi Papa munkɨ pe tukai'. 	 _Irikoy__ Biya bumbo goono ga seeda ka margu nd'iri biya ka ne iri ya Irikoy izeyaŋ no.


Non e'sara'tɨ'pʉ si'kɨrɨ, isetasa' pʉra iyesi ɨnʉ' uya rɨ tenku'ne iyentusa' rʉ'pʉ enu a'kokasa' tawon. 	 Za ndunnya takayaŋ i mana maa baa ce fo boro fo ma boro fo mo fiti kaŋ i hay danaw.


“E'tane ipoken pʉra ɨwe'to' kon eposa' uya man: Moro Peran eseru ku'nin nan man ɨ'koro'tau'nokon. Para' enupa'pʉ iya Esuwerʉ amʉ' e'makoimato' ipɨkɨrɨ ku'to' pe iya, ika'sa' ena' itʉsa' rʉ'pʉ pɨ' to' uta're'tɨto' pe mɨrɨ awonsi'kɨ to' ekumato' pe. 	 Amma ay gonda hay kayna yaŋ in da nin game ra: kaŋ ni gonda boro fooyaŋ noodin kaŋ yaŋ goono ga Balaam* dondonandiyaŋo gana, nga kaŋ na Balak* dondonandi a ma hartayaŋ hari daŋ Israyla izey jine, hal i ma haŋ kaŋ i sarga toorey se ŋwa ka zina te mo.


Ɨ'rɨ a'tai rɨ takuru'ke mɨrɨ pe pʉra pariki'si tau ɨwe'tane, ina utɨ'pʉ aka'kʉranpai'?’ tato' oton to' uya. 	 Waatifo no iri di ni jante, wala ni go kasu ra, hala iri kaa ni do?›


Mɨrɨ a'tai 24 kaisaron kon itepuru ton tapon kon po iyereutasa' kon Papa piyau uta'mo'ka'pʉ temʉ' kon po, mɨrɨpan kon uya Papa apurɨpɨtʉ'pʉ. 	 Arkusu waranka cindi taaca din kaŋ yaŋ goono ga goro Irikoy jine ngey kargey boŋ ganda biri ngey moydumey boŋ ka sududu Irikoy se


Uyee'pʉ ikʉipʉnʉ winɨpai serɨ orʉ pona; serɨ nin si orʉ nɨmɨ uya, ikʉipʉnʉ piya' enna'po,” ta'pʉ iya. 	 Ay kaa ka fun Baaba do ka zumbu ndunnya ra. Sohõ, ay ga fun ndunnya ra ka koy Baabo do.»


Mɨrɨpan kon uya irepa'pʉ akuse pe ikanpʉ'tɨsa' moro' ke. 	 I no a se hamisa tonnante dumbari fo.


Ɨsɨ yau e'nɨ'nokon man, apʉne pʉra Roman amʉ' uya uyekama'popɨtʉ kon mɨrɨ serɨ pe ne'kupʉine' pɨ'. Ɨ'rɨ wenai ɨsɨ pe ukɨ'pɨ'nʉnpɨ' nɨ esi'pʉ tukai', ekama ton pʉra iye'tane mɨrɨ wenai tukai',” ta'pʉ iya. 	 Zama haciika hunkuna iri go kataru ra, d'i n'iri kalima kusuuma wo se, kaŋ sinda kobay. A boŋ mo iri si hin ka marga sabaabo cabe.» Waato kaŋ a na woodin ci, a na marga sallama.


“Mɨrɨ wenai, kin Akʉri'pa, uyenu uta'kwakasa' a'tai, unene'pʉ Epʉn winon maimu awɨrɨ esi'pʉ. 	 Woodin sabbay se, ya Bonkoono Agariba, ay mana wangu ka beene bangayyaŋo gana,


Utɨnpai'nokon ipiya' ɨnnɨ pata apai, ipiyɨ'nʉ'nin pe te'sen moronkai'. 	 Iri mo, iri ma fatta ka koy a do noodin gata banda, k'a janca sambu.


To' uya auronpɨtʉ'pʉ, mɨrɨpan arɨ'pʉ to' uya Paire', kopʉna ena'. 	 I n'a haw ka kond'a k'a no Bilatos* se, kaŋ ga ti dabarikoono.


Kanau anʉmʉ tʉpo, to' uya si'na' ke ewa'tɨ'pʉ kanau epotorʉ'pʉ pona. Enari'ke' to' esi'pʉ ta'muna kon Sɨritis wɨ'sɨpu pona tukai'. Kanau anin kareku nu'tɨ'pʉ to' uya, tɨnɨn pɨ' itɨto' pe. 	 Waato kaŋ i n'a candi ka dake hi beero boŋ, i na dabariyaŋ te ka hi beero windi da korfoyaŋ kaŋ ga naŋ hiyo ma gaabu. I goono ga humburu i ma si koy kaaru Sirtis taaso boŋ. A sabbay se i na hiyo zaarey zumandi, ka hiyo taŋ yaadin.


E'tane tʉron kon ka'pon amʉ' uya, “Tɨwɨ nesii. Apʉne, Iraisa uyepʉ enpai'nokon ipika'tɨi',” ta'pʉ to' uya. 	 Amma boro cindey ne: «Wa naŋ, iri ma di hala Iliya ga kaa k'a faaba no.»


12 a'kʉra' awonsi'kɨ 3 a'kʉra' pʉ'kʉ pona rɨ, tanporo rɨ pata ewarumamʉ'pʉ. 	 A binde, za zaari bindi, kubay na laabo kulu daabu, kal a to wiciri kambu guuru hinza.


Isutas si, eparankanin oton, uya mɨrɨ pata i'tu'pʉ, apʉne pʉra mɨrɨ ya' inke rɨ tʉpoitorʉ ton pokon pe tʉutɨpɨ'sen pe Sises e'pɨtʉ pɨ'. 	 Yahuta binde kaŋ goono ga koy k'a nooyandi ga nango din bay, zama alwaati kulu Yesu nda nga talibey ga margu noodin.


E'tane uri'sami'si amʉ' uya tʉpana'tɨto' kon, apurɨ to' uya pʉra iyesi'pʉ, apʉne pʉra kasi poken iseta pɨ'. 	 Sanney din binde mana hima i se kala sanni yaamo cine. I wangu k'i cimandi.


E'tane ekama uya ɨpɨ'nokon kʉrɨ rɨ ɨyenari'nʉnto' kon ipɨ'. Kʉrɨ rɨ pɨ' rɨken enari'nʉntɨ', ama'tanʉkʉ tʉpo, a'kwarʉ wannɨ kuru rɨ eno'manin kʉrɨ rɨ, ekota'man nɨto' ya'. Ewai', apana'tɨ uya 'nokon, kʉrɨ rɨ rɨken pɨ' enari'nʉntɨ'. 	 Amma ay g'araŋ kaseeti da nga kaŋ araŋ ga hima ka humburu. Araŋ ma humburu nga kaŋ, wiyaŋ banda, gonda dabari a m'araŋ jindaw danji* bango ra. Oho me, ay ga ne araŋ se: wa humburu nga.


Ɨ'rɨ kuru ken ense'na ɨutɨ'pʉ kon? Pu'kena' katɨ? Ewai' apana'tɨ uya 'nokon, pu'kena' entaino rɨ. 	 Amma ifo se no araŋ koy? Zama araŋ ma di annabi se? Oho, ay ga ne araŋ se, boro kaŋ ga bisa annabi no gumo.


Apʉne pʉra main, Mosi' winon esi'pʉ na'ne' ɨ'sɨ'mʉra ikupʉ iya pʉra, i'naino makoi uya a'tu'mʉnka'nʉ'sa' ke, Papa uya ikuu'pʉ tiwano' tʉmu tenno'se tʉmakooikenan ka'pon kasa makoi mo'kanin pe tʉtʉsen pe. Mɨrɨpan uya makoi eno'ma'pʉ tʉmakooikenan ka'pon yau, 	 Zama haŋ kaŋ asariya* si hin ka te, zama a gonda londibuunay Adam-ize daa laalo do, Irikoy na woodin te. A na nga bumbo Izo donton gaaham fo ra kaŋ ga hima zunubikooni wane. A kaa mo _zama a ma ciya sargay__ zunubi sabbay se, ka zunubi kaŋ go Adam-ize daa laalo ra ciiti k'a zeeri.


To' uya eposa' a'tai, “Tanporon kon man awarinpa pɨ'!” ta'pʉ to' uya ipɨ'. 	 Kaŋ i di a, i ne a se: «Borey kulu goono ga ni ceeci.»


Miyarɨ rɨ Sises esi'pʉ tʉpoitorʉ ton auro'ka pɨ', mɨrɨpan uya ta'pʉ, “Ɨri pe ɨtonpa uya ɨku'sa' yau, ɨri inkupʉ'pʉ ekama ta ipɨ', asa'ken esii'ma. Amaimu etasa' iya yau, mɨrɨ nin si ɨtonpa pe ina'posa' auya. 	 Hala hõ koyne, da ni nya-ize na taali te ni se, ma koy k'a cabe nga taalo, nin d'a hinne game ra. D'a ta ni se, kay, ni na ni nya-izo ye kwaara nooya.


Mɨrɨ pata'pʉ pe, inke pʉra Meri ekoneka'pʉ tʉutɨto' pe i'kʉrʉ po te'sen pata Isutiya pon ya'. 	 Maryama tun jirbey din ra ka koy da waasi tondey kuukey laabo ra, Yahudiya kwaara fo do.


tʉmeruntɨrʉ ke to' e'to' pe makoi a'kwarʉ enpa'kapɨ'nin nan pe. 	 i ma du hina mo ka follay gaaray ka kaa borey banda.


ɨnʉ' uya rɨ tʉkʉrʉpo'pooi arɨ i'se pʉra rɨ iyesi'pʉ mɨrɨ awɨrɨ. 	 A mana naŋ mo kusu jarekoy ma gana ka bisa Irikoy windo ra.


Ka'pon amʉ' Ninipa pon kon e'mʉ'sa'kato' oton eseru aimenka weyu a'tai serɨ a'taino kon pokon pe to' eno'ma pe; apʉne pʉra to' era'tɨ'pʉ tʉmakooi kon apai Isona uya itekare ekama pɨ'. Serɨ pe eke Isona entaino man serɨ yau. 	 Ninawiya borey ga tun suba-aliciyoma ciito ra zamana wo borey game ra k'i ciiti k'i zeeri mo, zama ngey wo tuubi waato kaŋ Yonana waazu. Guna mo, boro kaŋ bisa Yonana beeray neeya.


Kamoro ekama'popɨtʉ pɨ' te'san utama'pʉ ipiyapai mɨrɨ a'tai rɨ. Soisa amʉ' epuru enari'nʉmʉ'pʉ, Paarʉ, Roman pe te'sen auronpɨ'sa' tʉuya pɨ' i'sen ke. 	 Borey binde, kaŋ yaŋ goono ga soola ngey m'a barzu ka du ka cimo bay, fay d'a sahãadin. Wongu nyaŋo mo humburu, waato kaŋ a du ka bay kaŋ Bulos ya Romance no, zama a jin ka Bulos haw.


Apʉne pʉra urɨ'nokon kamoro iputurʉkasa' ton, tʉwɨpʉremasan Papa A'kwarʉ awɨrɨ, Kʉrai Sises apurɨto' ipɨkɨrɨ, mɨrɨ awonsi'kɨ pun kupʉ pɨ' tenu kon yau te'san pen— 	 Zama iri no ga ti dambangantey, iri kaŋ goono ga sududu Irikoy Biya ra ka farhã Almasihu Yesu ra. Iri sinda mo gaaham do naanay,


Mɨrɨ pɨ' si mɨ pe ɨye'kupʉ kon! Ɨupokoitato' kon ipɨ' poken pʉra pe' nai kʉrɨ rɨ pe' ka'pon serɨ ku'nin nʉ'pʉ enpa'ka auya'nokon poken pʉra nai ɨ'koro'tapai'nokon? 	 A do mo no araŋ go ga du faaba, d'araŋ go ga sanno kaŋ ay waazu araŋ se gaay gumo. Da manti araŋ cimandi fahamay si.


E'tane ɨri main ka'pon mʉta yai nepa'kayai'ne' uyepʉ itewan yapai. Serɨ ton uya ka'pon kupʉ mɨrɨ ɨri pe. 	 Amma hayey kaŋ yaŋ ga fun me ra, bine do no i ga fun, ngey no ga boro ziibandi.


Mɨrɨ tʉpo, Ise'sʉn mɨrɨ awonsi'kɨ tʉron kon ka'pon amʉ' uya pʉrata tʉto' pe to' kupʉ'pʉ itepuru ton uya to' nonkato' pe to' utɨto' pe aka'ne' pe. 	 Waato kaŋ i na tolme ta Yason da boro cindey gaa, i n'i taŋ.


Mɨrɨ a'tai, Paarʉ uya to' pɨ' ta'pʉ, “Ɨ'rɨ pe iyesi pɨ' aukaramʉ kon uyewan nɨ tʉpokoitanʉ'se? Ekonekasa' serɨ uya'sito' pe rɨken pen e'tane uma'tato' pe Surusiran po Itepuru Sises ese' wenai!” ta'pʉ iya. 	 Gaa no Bulos tu ka ne: «Ifo no araŋ goono ga te wo, araŋ goono ga hẽ k'ay bine sara? Zama ay wo soola no, manti hawyaŋ hinne se bo, amma hala ya bu zaati Urusalima ra Rabbi Yesu maa sabbay se.»


I'tu uya, serɨ uya arɨn tɨwɨrɨ rɨ uko'man nɨto' ya'. Mɨrɨ pɨ' si usauro'ai'ne' ikʉipʉnʉ uya upana'tɨ'pʉ rʉ'pʉ ekama uya,” ta'pʉ iya. 	 Ay ga bay mo kaŋ a lordo ga ti fundi hal abada. Hayey kaŋ ay goono ga salaŋ binde, mate kaŋ cine Baabo ci ay se, yaadin no ay mo goono g'i ci.»


apʉne pʉra Wakʉ A'kwarʉ uye'sa' pʉra rɨ marɨ iyesi'pʉ to' pona. Piri' uya to' pa'taisima'pʉ esi'pʉ Itepuru Sises ese' yau rɨken. 	 Zama a mana zumbu i ra boro kulu boŋ jina, kala day i te i se baptisma hinne Rabbi Yesu maa ra.


Kamoro si asakɨrɨ'nan kon ene amʉ' userenka apono' pon apurɨpɨtʉ pe, inama pe mɨrɨ awonsi'kɨ tenki ta tʉuya'nokon pe, tʉuko'mansen pɨ' inke rɨ, inke rɨ, 	 Fundikooney din ga darza nda beeray da saabuyaŋ no nga kaŋ goono ga goro karga boŋ, kaŋ goono ga funa hal abada abadin se.


Tʉwɨpʉremai' wakʉ kupʉ auya'nokon wenai ɨkota'manin kon pona e'tɨ', te'pa'nʉ'se pʉra e'tɨ'. 	 Wa albarka gaara borey kaŋ yaŋ g'araŋ gurzugandi se. Wa albarka gaara, manti laaliyaŋ.


Mɨrɨpan Sises uya 5 kaisaron itekiino pʉreti mɨrɨ awonsi'kɨ asa'ron kon nʉ'kwɨ moro' amʉ' anʉmʉ'pʉ. Ka'ta' tenu tʉtʉse tenki ta'pʉ iya Papa pɨ', i'kwɨ'pɨtʉ'pʉ iya. Itʉrʉ'pʉ iya tʉpoitorʉ ton uya ekanto' pe ka'pon amʉ' ena'. Mɨrɨ kasa rɨ marɨ asa'ron kon nʉ'kwɨ moro' amʉ' kupʉ'pʉ iya to' kaisa rɨ to' e'to' pe. 	 Yesu na buuru kunkuni guwa da hamisa hinka din sambu ka beena guna ka albarka daŋ i gaa. Waato gaa a na buuru ceeri-ceeri ka no talibey se, i m'a zaban borey se. A na hamisa hinka din zaban i se mo.


Mɨrɨpan poitorʉ ton usenpɨtʉ'pʉ, ɨnʉ' pɨ' ta iya ta pe. 	 Talibey goono ga care guna. I goono ga sikka boro kaŋ boŋ no a salaŋ.


E'tane Wakʉ A'kwarʉ uye'sa' a'tai ɨpona'nokon, meruntɨ pe ɨyena kon mɨrɨ, mɨrɨpan uyekareei ekama auya'nokon mɨrɨ Surusiran po, Isutiya po, Sameriya po, mɨrɨ awonsi'kɨ siya rɨ non emʉ' kaisa rɨ,” ta'pʉ iya. 	 Amma araŋ ga du dabari, waati kaŋ Biya Hanna ga zumbu araŋ boŋ. Araŋ ga ciya mo ay seedayaŋ Urusalima ra, da Yahudiya* da Samariya laabey kulu ra, hala ndunnya kulu me mo.»


mɨrɨpan tʉto' oton to' uya Esuwerʉ amʉ' pen ena' to' uya isapemato' pe, ari'po'pɨ'to' pe, ipokapɨ'to' pe kurusu' pona. Itosorʉwano wʉi a'tai, iye'mʉ'sa'kato' oton uko'man nɨto' ya',” ta'pʉ iya. 	 I g'a nooyandi dumi cindey se, i m'a hahaara, k'a barzu, k'a kanji mo. Jirbi hinzanta ra mo Irikoy g'a tunandi koyne.»


“I'napai rɨ ta uya ɨpɨ'nokon; kʉrɨ rɨ mʉra'ta awɨrɨ pʉra tewonsen karimeru amʉ' iwʉ' ta' e'tane tʉron nɨ winɨ tewonsen esi mɨrɨ ama' e', rapumanin nɨ. 	 «Haciika, haciika ay ga ci araŋ se: boro kaŋ si furo feeji kalo meyo gaa, amma a ga kaaru nangu fo haray, bora din ya zay da komko no.


Mɨrɨ awonsi'kɨ nin si, “Imatɨ' si, arɨ kon pa uta're'tɨn epuru piya',” ta'pʉ iya to' pɨ', mɨrɨpan kon uya arɨ'pʉ itena'. 	 A ne i se: «Sohõ, wa kaa gulla gaa ka konda bato jine funa do.» I konda mo.


Tu'kan kon peiruku amʉ' esi'pʉ enta'nan pɨ' i'kʉrʉ po a'ko pe rɨ. Makoi a'kwarʉ ton uya Sises pawana'tɨ'pʉ tenno'to' kon pe iya peiruku amʉ' ya'. “Ewai',” ta'pʉ iya to' pɨ'. 	 Gursuna* kuru bambata fo go noodin, kaŋ yaŋ goono ga kuru fando boŋ. Follayey binde na Yesu ŋwaaray a ma yadda ngey ma furo gursuney ra. Kal a yadda i se.


“Umɨ pɨ' te'sen utɨ'pʉ kiyari ye' pɨnse'na tʉpa'karakai'. Ipa'karaka iya koro'tau, tʉron nɨ ton uta'pokʉ'pʉ asanta ta'. Mɨrɨpan ka'pon amʉ' usarɨ uya iwasa'kapɨtʉ'pʉ, mɨrɨpan ɨku'pʉ toron amʉ' uya. 	 «Dum'izey sayko fo fatta ka koy zama a ma nga dum'izey say. Kaŋ a go sayyaŋo gaa, gure fooyaŋ kaŋ fonda jarga. I n'i taamu-taamu, beene curey mo n'i ŋwa.


Serɨ uya ɨsɨ pe Esuwerʉ amʉ' e'sei'pɨtʉ tiwano' kon pe sara'tɨ'pʉ. “Nai kasa tʉpun ke uya're'tɨ iya 'nokon?” ta'pʉ to' uya. 	 Yahudancey mo kakaw ngey nda care game ra ka ne: «Mate no boro wo ga te k'iri no nga gaahamo iri ma ŋwa?»


E'tane pʉra rɨ ta uya: tanporon kon ina tamokori ton e'to' itese' pɨ' Papa rɨken apurɨpɨ'nin urɨ, i'napairon pen nɨkayai'ne' to' Ite'ma yawɨrɨ te'sen urɨ, tanporon nɨ sapurɨyai' main, Mosi' winon mɨrɨ awonsi'kɨ pu'kena' amʉ' nʉmenuka'pʉ. 	 Amma ay ga woodin ci ni se: Fonda kaŋ se i ga ne siirante no, yaadin no ay goono ga may d'a ay kaayey Irikoyo se. Ay ga hay kulu kaŋ go Tawreto ra cimandi, da wo kaŋ yaŋ go hantumante Annabey* Tirey ra mo.


To' rɨ si epe'tɨsa' tanporon nɨ ɨri eseru ke, ɨri ke, mentai e'nɨto' ke mɨrɨ awonsi'kɨ iteseru pe te'sen awɨrɨ pʉra e'nɨto' ike ke. Ɨri pe tʉron kon pɨ' te'ku'san pe to' esi, te'wɨsan pe, ɨsipɨ' te'san pe, enku'tɨnin nan pe mɨrɨ awonsi'kɨ ɨri ɨnku'pai te'san pe. Ka'pon eseru pɨ' tʉusauro'san pe, 	 I to da adilitaray-jaŋay, da laala, da biniyay, da futay kulu. I to da canse, da boro wiyaŋ, da yanje, da hiila, da zamba.


Ipa'karaka iya koro'tau, tʉron nɨ ton uta'pokʉ'pʉ asanta ta'. Toron amʉ' uyee'pʉ mɨrɨpan kon uya ɨku'pʉ. 	 Waato kaŋ a go dum'izey sayyaŋo gaa, gurayze fooyaŋ kaŋ fonda jarga, curey mo kaa k'i ŋwa.


Tanporo kareta amʉ' pu'kena' ton nʉmenuka'pʉ ka'pon amʉ' auro'kanin pe ipɨ' uya serɨ ekamasa': Ɨnʉ' rɨ kʉrɨ Sises apurɨnin pe te'sen uya, tʉmakooi pɨ' usentu'man nɨto' eporo mɨrɨ itese' poro,” ta'pʉ iya. 	 Annabey kulu mo goono g'a seeda ka ne a maa do, boro kulu kaŋ g'a cimandi ga du zunubi yaafayaŋ.»


Wʉipiya kaisa rɨ Sises sanon utɨpɨtʉ'pʉ Surusiran pona To' Epoi Itɨ'pʉ Weyu Rʉ'pʉ pɨ'. 	 Jiiri kulu a hayrey ga koy Urusalima Paska bato* do.


Urupere a'si'pʉ iya, kʉrɨ rɨ esi penaro' rɨ ɨkʉi, Makoi, mɨrɨ pe pʉra Se'tan, mɨrɨpan auronpɨtʉ'pʉ iya 1,000 kaisa rɨ wʉipiya iye'to' pe. 	 Kal a na dodo-beero* di, gondi zeena din, kaŋ ga ti Iblisi nda Saytan*. A n'a haw kala jiiri zambar fo.


“‘Ina epuru, eke pe sa'ne epoka'sa' iya man ko,’ ta'pʉ to' uya ipɨ'. 	 I ne a se: ‹Iri jine bora, a gonda iway.›


Mɨrɨ a'tai, imenukato' tʉuya ipɨ' ekama'po'pʉ iya. Ka'pon amʉ' tewansiukai' nin si imenuka'pʉ iya mɨrɨ, “Itese' mɨrɨ Isaan,” tukai'. 	 Nga mo, a na walhã hã ka hantum: «A maa ga ti Yohanna.» Hala boro kulu dambara.


Saiman nekamayan ko upɨ'nokon, Esuwerʉ amʉ' pen pɨ' ‘aiko’ tato' tʉuya enpoika Papa uya, to' tonpa ton anʉmʉ tʉuya winɨ tʉmunkɨ pe to' e'to' pe. 	 «Ay nya-izey, wa hangan ay se ka maa. Simeyon na baaro dede mate kaŋ cine Irikoy jin ka dumi cindey kunfa, zama a ma jama fooyaŋ kaa i ra nga maa se.


“Mɨrɨ pe iyesi pɨ', ɨuse'mato' Papa ena' esi a'tai, moro ɨyenu yau ɨri pe ɨtonpa e'ku'to' ɨpɨ' tʉku'se itɨkɨ ɨtonpa e'ku'to' ɨri pe ɨpɨ' konekai'. 	 Da mo ni goono ga ni sarga* salle sargay teeyaŋo do, noodin mo ni fongu nin da ni nya-izo game ra gonda hay fo,


Tanporo upiyau na'ne' nɨrɨ esi ɨiwano' pe, tanporo ɨpiyau na'ne' esi nɨrɨ uiwano' pe. Kamoro uriya' uyapurɨpɨ'to' uye'sa'. 	 Hay kulu kaŋ ay wane no, ni wane no, ni wane mo ay wane no. Ay du beeray i do mo.


Pori' pe to' esi mɨrɨ itenupɨkɨrɨ te'san. I'napairon ekama uya ɨpɨ'nokon, iyepontɨ mɨrɨ to' mʉta'napato' pe tʉuya, tepʉrʉ piyau tʉteire' kon po to' enato' pe to' kupʉ iya, mɨrɨpan kon enta'na enupɨkɨrɨ iyesi. 	 Albarkanteyaŋ no bannyey din kaŋ d'i koyo kaa, a ga kaa ka gar i goono g'a batu. Haciika ay ga ne araŋ se: a ga nga boŋ guddu, k'i gorandi ŋwaaro do, a ma kaa k'i saajaw.


Kamoro eri'pɨtʉ'pʉ pata'pʉ pe, to' no'pʉ rʉ'pʉ erikʉ'pʉ. 	 Ikulu banda no waybora mo bu.


Eposa' tʉuya a'tai, pori' pe esii'ma ti'mʉye'pɨ pona anʉmʉ iya. 	 Waato kaŋ a di a mo, a g'a sambu nga jasa gaa, a ga farhã mo.


Iye'menukasa' na'ne' kasa: “Ɨkonekasa' uya mɨrɨ tu'kan kon tʉpataron kon kʉipʉnʉ pe,” tawon. Epʉra'an esi ukʉipʉnʉ kon pe Papa enu yau, inapurɨnʉ—Papa uko'man nɨto' tʉnin iyeri'sa' ena' mɨrɨ awonsi'kɨ ɨ'rɨ rɨ esa'nin moro ipʉra rɨ iye'tane moro iyesi kasa. 	 (Mate kaŋ i n'a hantum ka ne: «Ay na ni daŋ ni ma ciya dumi boobo se baaba.») Yaadin no a go Irikoy jine kaŋ se Ibrahim cimandi, nga, Irikoy, kaŋ ga buukoy funandi, kaŋ mo a ceeyaŋ ga haŋ kaŋ si no te danga a go no.


Mɨrɨ a'tai ɨnʉ' uya rɨ ta pe iyesi yau ɨpɨ'nokon, ‘Kʉrai man serɨ yau,’ mɨrɨ pe pʉra, ‘Mɨrɨ yau man,’ ta a'tai ɨpɨ'nokon, kʉsapurɨtʉu. 	 Alwaato din da boro fo ga ne araŋ se: ‹Wa guna, Almasihu neeya!› wala, ‹Nga nooya yongo!› araŋ ma s'a cimandi.


Sises uya isa'ka'si mʉre eporo'pʉ, mɨrɨpan ereuta'pʉ ipo, iye'menukasa' itekare uya ta awɨrɨ rɨ, 	 Yesu mo, waato kaŋ a du farkay binj'ize fo, a goro a boŋ, mate kaŋ i n'a hantum ka ne:


Kamoro esi'pʉ tʉtonpa kon enno'sa' Pari'si amʉ' uya pe. 	 Borey kaŋ i donton ra, afooyaŋ Farisi* fonda boroyaŋ no.


Mɨrɨ ton koro'tau ka'pon, Papa winon waraino ene'pʉ uya, ipon esi'pʉ i'ta pʉ'kʉ pona mɨrɨ awonsi'kɨ korʉ pun konekasa' pe iyawoino esi'pʉ. 	 Fitilla suntuley game ra mo, boro fo go no kaŋ ga hima Boro* Izo. A gonda kwaay kaŋ ga to a se kala ce taamey gaa, wura guddama mo go ga haw a ganda gaa.


Se serɨ apiyontɨn nɨto' uya: Ɨtonpa kon i'nʉnkatɨ', ɨi'nʉnkasa' uya 'nokon na'ne' kasa. 	 Ay lordo neeya: araŋ ma ba care, danga mate kaŋ cine ay ga ba araŋ.


Uye'sa' serɨ pata weyu pe, ɨnʉ' rɨ uyapurɨnin pe na'ne' enkurumʉ namai' moro ewarupɨ yau. 	 Ay wo annura no kaŋ kaa ndunnya ra, zama boro kulu kaŋ g'ay cimandi ma si goro kubay ra.


Ekama uya serɨ ɨpɨ'nokon iye'kupʉ wapiya, iye'kupʉ a'tai apurɨ kon pa kʉrɨ rɨ pe esi tukai'. 	 Za sohõ ay goono ga woodin ci araŋ se za a mana te, hala waati kaŋ a te, araŋ ma cimandi kaŋ ay no ga ti AY* GO NO.


Wakʉ nonkasa' ke Papa uya urepasa' na'ne' ke, iyapon nonka uya isenupasa' kuru ɨutɨ amɨnin ye' pe, mɨrɨpan po tʉron kon amɨnin nan uya amɨto' pe. E'tane nin si tɨ ti'tui' kuru to' uya amɨto' pe iyesi tʉnamɨnʉ kon. 	 Amma waati kaŋ toonanta ga kaa, gaa no jare-jara ga ban.


Anpisin ton kuru ka'pon amʉ' uya tʉpon kon ta'nʉkʉ'pʉ asanta tawɨrɨ Sises utɨto' pe ipo. Tʉron kon uya yʉi panta ton a'tɨpɨtʉ'pʉ, mɨrɨpan ta'nʉkʉ'pʉ to' uya asanta tawɨrɨ. 	 Marga baayaŋ mo na ngey bankaarayey daaru fonda ra. Afooyaŋ mo soobay ka tuuri kobtoyaŋ kaa ka daaru fonda ra.