“Urɨ'nokon kamoro tentu'pʉ kon winɨ Esuwerʉ amʉ', ‘Esuwerʉ amʉ' pen tʉmakooikena' nan’ pen. 	 Iri wo, i n'iri hay Yahudanceyaŋ, manti ‹dumi cindi zunubikooney›.


Ɨ'rɨ pe iyesi Papa uya anʉnsa' pe iyesi yau kota'man nɨto' enpoikato' pe tʉuya mɨrɨ awonsi'kɨ tʉmeruntɨrʉ usi'tuto' pe, uya imoronka tʉuseta'kai' pʉra kota'man nɨto' ton ipɨ'—iyekonekasa' kon tʉuma'tato' kon pe? 	 To, ifo binde no iri ga ne, da Irikoy ga ba nga ma nga futa bangandi, ka naŋ borey ma bay nga dabaro gaa mo, amma a na suuru boobo cabe ka munye nda borey kaŋ yaŋ hima nda Irikoy futa, kaŋ yaŋ soola halaciyaŋ se mo.


Mɨrɨ a'tai, urupere uya tuna enpa'ka'pʉ tʉnta yapai, eke tuna tʉu'tɨsen pe uri'san e'ma'pʉ winɨ, siya rɨ uri'san ato' pe iya. 	 Gondo mo na hari kaa nga meyo ra ka bambari sanda isa cine waybora banda, zama a ma naŋ hari-yaa ma konda waybora.


apʉne pʉra kamoro, Papa A'kwarʉ narɨnʉ ton esi Papa munkɨ pe pɨ'. 	 Zama borey kulu kaŋ yaŋ Irikoy Biya goono ga daŋ fondo ya Irikoy izeyaŋ no.


Paarʉ apʉrʉnpanin nʉ'san uya arɨ'pʉ A'tens itese' eke pata pona, mɨrɨpan kon enna'po'pʉ Pereya pona Paarʉ maimu esa' pe, “Inke pʉra parɨ Sairas mɨrɨ awonsi'kɨ Temu'ti pokon uya uyepoto' pe,” tawon. 	 Borey kaŋ yaŋ na Bulos dum mo kand'a hal Atina kwaara. Waato kaŋ i du lordi kaŋ ne Sila da Timotiyos ma kaa a do da waasi, gaa no i dira.


Serɨ ku'tane iya enpɨ'sa' yau, tanporon kon uya rɨ apurɨ, mɨrɨ awonsi'kɨ Roman amʉ' uya use'man nɨto', ɨpʉreman nɨto' iwʉ' mɨrɨ awonsi'kɨ upata kon mo'ka mɨrɨ,” ta'pʉ to' uya. 	 D'iri fay d'a ya-cine, borey kulu g'a cimandi. Romancey mo ga kaa k'iri nango nd'iri dumo kom.»


Sises uya to' eikʉ'pʉ, “Apʉne pʉra aiko pe rʉ'kwɨ apurɨto' auya'nokon esi. I'napairon ekama uya ɨpɨ'nokon; aiko rʉ'kwɨ mosta' ena'pɨ kasa apurɨto' auya'nokon esi yau, wʉ' pɨ', ‘Atamakɨ mairɨ!’ tasa' auya'nokon a'tai, itama rɨ. Ɨ'rɨ rɨ kupʉ auya'nokon a'tai, sa'man pe pʉra rɨ iyesi ɨpona'nokon. 	 A ne i se: «Araŋ cimandiyaŋo no ga sasabay. Zama haciika ay ga ne araŋ se, d'araŋ gonda cimbeeri* sanda mutard* ize cine, kal araŋ ma ne tondi kuuko wo se: ‹Tun ne ka koy yongo› -- kal a ma tun. Hari kulu mo si mongo araŋ se.


Epika'tɨn nɨto' anʉntɨ' ayarʉkooi kon pe mɨrɨ awonsi'kɨ ɨsuparaai kon pe Iya'kwarʉ, Papa Maimu pe te'sen. 	 Wa sambu _araŋ__ faaba, a ma ciya araŋ se wongu fuula. Wa sambu mo Irikoy Sanno kaŋ ga ti takuba kaŋ Biya _Hanno__ n'araŋ no.


Mɨrɨpan yau uri'san esi'pʉ tɨmuipan, ɨri a'kwarʉ nʉtɨmuika'pʉ 18 kaisa rɨ wʉipiya iko'mansa'. Ipan pe iye'tɨmuikasa' to'sa rɨ iyena pʉra. 	 Guna mo, wayboro fo go no kaŋ a jiiri waranka ihinka si, a gonda zaŋay biya fo. A gaahamo kulu go gungumante no, a si hin ka tun ka kay, baa kayna.


Sises, Isustas tukai' tesa'sen kanan miyarɨ ta pɨ' man. Pʉsamoro rɨken Esuwerʉ amʉ' e'tʉrawasoma tonpa ton Papa e'to' esa' wannɨ pe iwano' pe, to' uya enpoikasa' upori'mato' tʉuya'nokon. 	 Yasuwa mo, kaŋ se i ga ne Yustos, goono g'araŋ fo. Ikulu Yahudance yaŋ no. Ngey hinne no ga ti ay goy hangasiney Irikoy koytara se kaŋ n'ay saajaw.


Ɨmɨrɨ'nokon uya eta'pʉ, ‘Kʉrai pen urɨ; iwapiya enno'sa' pe esi,’ ta'pʉ uya. 	 Araŋ bumbey ga te ay se seeda kaŋ ay ne ay wo manti Almasihu no, amma Irikoy n'ay donton a jine.


Mɨrɨ a'tai i'napairon i'tuto' auya'nokon oton, mɨrɨpan uya imo'kasa' pe ɨkupʉ kon mɨrɨ,” ta'pʉ iya. 	 Araŋ ga cimo bay, cimo mo g'araŋ fansa.»


Mɨrɨpan uya ka'pon amʉ' ekama'po'pʉ, “Nai esi Main, Mosi' winon awɨrɨ Sapa' a'tai tʉku'sen pe: wakʉ kupʉ, mɨrɨ pe pʉra ɨri kupʉ katɨ? Ka'pon pika'tɨ ima'ta namai', mɨrɨ pe pʉra iwɨnɨ katɨ?” ta'pʉ iya. E'tane e'pana to' esi'pʉ. 	 A ne jama se: «A ga halal* i ma goy hanno te asibti zaaro ra no, wala i ma goy laalo te? I ma fundi faaba wala i m'a wi?» Day i dangay.


Mɨrɨ pɨ' rɨ pariki'si tau Pi'ta enkurunpa'pʉ to' uya, e'tane apurɨnin nan esi'pʉ Papa ekama'po pɨ', Pi'ta pika'tɨto' pe iya. 	 I binde goono ga Bitros gaay kaso ra, amma Almasihu marga goono ga adduwa te a se Irikoy gaa da anniya.


Apʉne etatɨ', ɨmɨrɨ'nokon imaminke' ton, akarantɨ' mɨrɨ awonsi'kɨ tʉukɨ'pɨ'nʉnpɨ'se akarantɨ', apʉne pʉra usewankaman nɨto' uye'nɨ pɨ' man ɨpona'nokon. 	 Ya araŋ arzakantey, wa maa: wa hẽ ka kaati masiibey kaŋ ga kaa araŋ gaa sabbay se.


Sapa' a'tai Sises uya tawa koneka'pʉ, itenu nɨrɨ a'koka'pʉ iya esi'pʉ. 	 Asibti zaari hane no, zaaro kaŋ Yesu na botoga diibi ka danawo moy fiti.


Ekama'pokapʉ uya kanan: Esuwerʉ uya pe' ito'ka'nʉkʉ pʉra iyesi'pʉ? Wapiya rɨ, Mosi' uya ta, “Ɨyɨkɨntanʉkʉ uya 'nokon mɨrɨ kamoro tʉpataron kon pen nɨ winɨ; asakoropa uya 'nokon mɨrɨ ito'ka'nʉ'nin nan pen nɨ tʉpataron kon winɨ,” ta. 	 Ay ne koyne: Wala Israyla mana faham no? To, sintina Musa ne: «Ay g'araŋ zukku araŋ ma canse nda boroyaŋ kaŋ manti jama. Ay g'araŋ futandi nda dumi kaŋ sinda fahamay.»


Sises uya si tiwʉ' epoka'sa' a'tai, Sa'kiyas e'soto'ka'pʉ tase'na ipɨ', “Apʉne enkɨ, Uyepuru, serɨ awonsi'kɨ a'sa'mʉyai uimamin tʉku'se entu'manin nan repa uya mɨrɨ, mɨrɨ awonsi'kɨ ɨnʉ' rɨ rapumasa' uya pe iyesi yau, inna'po uya mɨrɨ asakɨrɨ'ne ite'kwa,” ta'pʉ iya. 	 Amma Zaaku kay ka ne Rabbi se: «Rabbi, guna, ay arzaka farso, ay g'a no talkey se. D'ay na hay fo kom boro kulu gaa mo, ay g'a yeti a se sorro taaci.»


Eke si i'nawon nɨ Papa e'to' eke pe ipu'ketʉ mɨrɨ awonsi'kɨ i'tunin pe iye'to'! Iwarinpa pokena' pen nɨ eseru aimenkato' iya, mɨrɨ awonsi'kɨ e'ma'pʉka pokena' pen nɨ ite'ma'pʉ! 	 Hay! Mate kaŋ Irikoy laakalo arzaka ga guusu nd'a! A bayra mo, yaadin no a go! A ciitey baa da fintalyaŋ. A fondey mo bisa fahamay gaa!


Moro kanan si uri'san pu'kena' esi'pʉ mɨrɨ, Ana itese', Panuwerʉ ensi, Aisarʉ ko' tonpa. No'sami'si pe iyesi'pʉ. 7 kaisa rɨ rɨken wʉipiya iko'mansa' rʉ'pʉ temari'mai'. 	 Wayboro annabi fo mo go no, kaŋ jiirey baa, kaŋ maa Hannata. Fanuwel ize way fo no, Aser kunda boro no. A wandiyotara banda a te jiiri iyye da nga kurnye.


Mɨrɨ kasa si, ɨsi'tutɨ' ɨri yau ɨuko'manto' kon eri'sa' pe e'tane nurɨne Papa iwano' pe Kʉrai Sises yau. 	 Yaadin no araŋ mo: w'araŋ boŋ lasaabu buukoyaŋ zunubi se, amma fundikooniyaŋ Irikoy se Almasihu Yesu ra.


Ite'kwanau pʉra rɨ, Sises uya to' eporo'pʉ, mɨrɨpan uya, “Miyarɨ'nokon!” ta'pʉ to' pɨ'. To' utɨ'pʉ ipiya' i'ta pɨ' tʉuta'sii', to' uya apurɨpɨtʉ'pʉ. 	 Yesu bumbo kuband'ey ka ne: «Wa fofo!» Ngey mo kaa k'a cey di ka sududu a se.


Papa munkɨ amʉ' tekota'masan tʉrepai' e'tɨ'. Ka'kʉran ereutanʉ'sa' a're'tɨto' eseru tʉku'se e'tɨ'. 	 W'araŋ arzaka fay-fay ka hanantey gaakasinay, wa yaw gaay mo.


Mɨrɨ a'tai, tʉron nɨ main eta'pʉ uya Epʉn winɨpai se kasa tawon: “Iyapai epa'katɨ', umunkɨ amʉ'! imakooi yau ɨwesi kon namai', itonpa pe tenai', iteparan ton eporo auya'nokon namai'. 	 Ay maa jinde fo mo kaŋ fun beena ra ka ne: «Ya ay borey, wa fatta a ra, zama araŋ ma si margu nd'a zunubey. Araŋ ma si du baa mo a balaawey ra.


Mɨrɨ kareta amon mo'ka iya a'tai, asakɨrɨ'nan kon ene amʉ' mɨrɨ awonsi'kɨ 24 kaisaron kon itepuru ton e'sekunka'pʉ irakʉi'. Tanporo wai, a'pu tato' esa' pe to' esi'pʉ mɨrɨ awonsi'kɨ to' pʉsawʉ ton korʉ pun konekasa' yau a'po'na' nan esi'pʉ. Mɨrɨ esi Papa munkɨ amʉ' ɨpʉremasa' rʉ'pʉ. 	 Alwaato kaŋ a na tira ta, fundikooni taaca din da arkusu waranka cindi taaca ye ganda Feej'izo jine. I afo kulu gonda moolo da wura cambuyaŋ kaŋ to da dugu. Hanantey adduwey nooya.


Nai rupɨ i'se me'atʉu? Ɨkota'mai'nokon pe' utɨ i'se me'atʉu ɨmɨrɨ'nokon tari'po'pɨ'se, mɨrɨ pe pʉra usi'nʉnkan pe, ɨ'sɨ'mʉn yaino pe katɨ iya'kwarʉ? 	 Tawretu* ra i n'a hantum kaŋ Rabbi ne: «Ay ga salaŋ dumo wo se da ciine waani-waaney, da mebarawey meyey, amma kulu nda yaadin i ga wangu ka maa.»


ama'aino tonan tau iko'mansa' rʉ'pʉ inke kuru rɨ penaro' kon piyapai rɨ nɨrɨ, e'tane serɨ pe isenpoikasa' wakʉ ton ena'. 	 Sanno toonanta din ya gundu* no kaŋ go tugante za doŋ alwaatey da zamaney se, amma sohõ Irikoy n'a bangandi nga hanantey se.


Mɨrɨ yau iyesi'pʉ ti'tui' pʉra rɨ ene amʉ', ɨkʉi amʉ', mɨrɨ awonsi'kɨ ɨri ton nɨ toron amʉ' nɨrɨ. 	 Alman ce-taaci-koy dumi kulu go a ra, da ganda fanakey, da beene curey.


Sises apurɨnin nan Sisariya winon kon utɨ'pʉ ina a'kɨrɨ, mɨrɨpan kon uya ina arɨ'pʉ Nasʉn itese' ka'pon iwʉ' ta'. Mɨrɨ yau, ina uko'mamʉ'pʉ ipiyau. Sai'pʉras winon pe iyesi'pʉ, pena si'kɨrɨ rɨ Sises apurɨnin pe iyesi'pʉ. 	 Kaysariya talibi fooyaŋ mo koy iri banda. I kond'iri k'iri zumandi Manason kwaara, kaŋ ga ti Kubrus boro, talibi zeeno fo no.


E'tane mɨrɨ ku'sa' uya pe iyesi yau, itekare uya ekamasa' na'ne' uta'ku'tɨ pʉra rɨ iyesi, mɨrɨ e'ku'to' oton tasa' iya na'ne',” ta'pʉ iya. 	 Amma mate gaa no i ga Tawretu nda Zabura nda Annabey Tirey toonandi nd'a kaŋ yaŋ ne tilas kala yaadin ma te?»


Mʉre amʉ', asanon kon maimu awɨrɨ e'tɨ' Itepuru yau, apʉne pʉra serɨ esi ipokena' pe. 	 Zankey, araŋ m'araŋ hayrey gana Rabbi ra zama woodin no ga saba.


Pata uko'mansa' a'tai, Sises uyee'pʉ 12 kaisaron kon pokon pe. 	 Wiciri kambo Yesu kaa, nga nda talibi way cindi hinka.


I'tunin pe pʉra kanan iye'ku'kaa'pʉ. Mara rɨ iyesi tʉpo, kamoro a'ko pe iye'soto'pɨ'sa' kon uya ta'pʉ Pi'ta pɨ', “I'napai rɨ kuru rɨ ɨmɨrɨ kʉrɨ rɨ to' tonpa, apʉne pʉra Kiyarari pon pe ɨwesi,” ta'pʉ to' uya. 	 Amma a ye ka ze. A gay kayna fo, borey kaŋ yaŋ goono ga kay noodin ne Bitros se: «Cimi no ni go i ra, zama ni ya Galili boro no.»


Tʉron nɨ main yau'ne, Papa apurɨpɨtʉ to' uya, eta'pʉ to' uya. Mɨrɨ a'tai, Pi'ta uya ta'pʉ, “I'napai rɨ man wakʉ pe, pʉsamoro epa'taisimato' pe iyesi tuna ke. To' uya Wakʉ A'kwarʉ eposa' man urɨ'nokon uya eposa' na'ne' kasa rɨ,” ta'pʉ iya. 	 Zama i maa i goono ga salaŋ da ciine waani-waani yaŋ ka Irikoy beerandi. Gaa no Bitros tu ka ne:


Soisa amʉ' epuru uya kareta menuka'pʉ se kasa: 	 A na tira fo hantum yaa ka ne:


Mɨrɨ kasa rɨ marɨ Ni'korai'tan amʉ' usenupato' ku'nin nan moro man ɨ'koro'tau'nokon. 	 Yaadin mo no ni gonda boro fooyaŋ kaŋ yaŋ goono ga Nikalawitey* dondonandiyaŋo gana.


Entɨ' ɨnʉ' rɨ esi namai' tekumasen pe, mɨrɨ pe pʉra Papa i'tunin pe pʉra I'sa kasa, tikin ite'kwa rɨ tenta'nato' epe' pe irui pe tesi neporonʉ kuru kʉrʉpo'pomanin kasa. 	 Araŋ ma haggoy zina-teeri ma si bara araŋ ra, da boro kaŋ si Irikoy gana, danga Isuwa cine, nga kaŋ na nga hay-jinetara neera ŋwaari tu fo se.


Mɨrɨ a'tai, Pi'ta uyee'pʉ Sises piya' ekama'pose'na, “Uyepuru, ɨ'rɨ kaisa rɨ ite'kwa utonpa e'makoimasa' upɨ' pɨ' usentu'ma? 7 kaisa rɨ ite'kwa pe'?” ta'pʉ iya. 	 Gaa no Bitros kaa ka ne: «Rabbi sorro marge no ay nya-ize ga taali te ay se, ay m'a yaafa nd'a mo? Hala sorro iyye, wala?»


Apʉne pʉra Ka'pon, Papa winon uye'sa' mɨrɨ tapiyo' pe e'nɨto' pe pen, e'tane apiyo' pe e'se'na, mɨrɨ awonsi'kɨ tʉuko'manto' tʉse'na tu'kan kon ka'pon amʉ' epe' pe,” ta'pʉ iya. 	 Zama baa Boro Izo mana kaa i ma nga saajaw, amma zama nga din ma borey saajaw, a ma nga fundo no mo fansa hari boro boobo nangu ra.»


Sises epa'kasa' a'tai, Ka'paneyan pona, soisa amʉ' epuru uyee'pʉ ipiya' tʉpika'tɨto' pe iya ekama'pose'na. 	 Waato kaŋ Yesu furo Kafarnahum, kala sooje jine funa fo kaa a do. A goono g'a ŋwaaray


Mɨrɨpan uya, “Sises man nurɨne. Ene'pʉ uya,” ta tane iya, to' uya apurɨ pʉra rɨ iyesi'pʉ. 	 Waato kaŋ i maa Yesu ga funa, Maryama di a mo, i man'a cimandi.


Inserʉ, Papa nennoko'pʉ uya Piri' auro'ka'pʉ, “Ekoneka' ɨutɨ pa wʉi enu enuku kamisi winɨkʉi' Surusiran poino asanta Kesa ponakan ta',” ta'pʉ iya. (Mɨrɨ asanta e'nonka'pʉ mɨrɨ.) 	 Amma Irikoy malayka salaŋ Filibos se ka ne: «Tun ka koy dandi kambe haray, fonda boŋ kaŋ ga fun Urusalima ka koy Gaza, kaŋ ga gana ganjo ra.»


Mɨrɨ a'tai, Pi'ta uya ta'pʉ, “Ananayas, ɨ'rɨ pe iyesi pɨ' ɨri rɨ Se'tan ewonsa' ɨyewan ya', kasi pe rɨ Wakʉ A'kwarʉ enku'tɨ pa, mɨrɨ awonsi'kɨ itonpa rɨ kupʉ'pʉ esii'ma ɨpiyau? 	 Amma Bitros ne: «Hananiya, ifo se no Saytan* na ni bina toonandi ya-cine hala ni ma taari Biya Hanna se, hala ni ma ni batama nooro fay ka jara gaay?


Itesanon uya serɨ enta' tʉpʉrataai kon epoto' iya oton pen tukai' i'tusa' a'tai, Paarʉ mɨrɨ awonsi'kɨ Sairas a'si'pʉ to' uya. To' pi'sikʉ'pʉ to' uya kʉrʉpo'po pɨ' e'nɨto' pata'se' ya' eke ton pata esanon piya'. 	 Amma waato kaŋ wandiya koyey bay kaŋ ngey riiba sabaabo dira, i na Bulos da Sila di, ka candi ka kond'ey habo ra mayraykoy jine.


Sises uya, “Ensa' auya mɨrɨ; kʉrɨ rɨ ipokon pe masauro'ai'ne',” ta'pʉ. 	 Yesu ne a se: «Ni jin ka di a. Nga mo no goono ga salaŋ ni se.»


Tʉron kon Main pɨ' enupanin nan uya ta'pʉ Sises pɨ', “Ti'sa, wakʉ pe kuru ei'sa' auya man,” ta'pʉ to' uya. 	 Asariya dondonandiko fooyaŋ tu ka ne: «Alfa, ni sanno boori.»


I'se iye'to' i'tunin pe ɨwesi yau, mɨrɨ awonsi'kɨ ewai' tawon pe te'sen epoi te'sen pɨ' apʉne pʉra main nenupa'pʉ pe ɨwesi pɨ'. 	 ni ga Irikoy miila bay, ni goono ga hayey kaŋ ga bisa ikulu booriyaŋ neesi, zama i na ni cawandi nda asariya.


Mɨrɨpan kon ekoneka'pʉ mɨrɨ pʉrata ke ɨinɨ ka'nin pata'se' e'mato' pe tukai'. Mɨrɨ si kupʉ'pʉ to' uya ka'kʉran amʉ' pe te'san eri'sa' u'na'tɨto' yau pe. 	 I saaware, gaa no i koy ka kusu cinakoy batama day da nooro, yaw fijiyaŋ se.


Sises usarɨ koro'tau parau ku'pɨri Kiyarari piyawɨrɨ, ka'pon ene'pʉ iya, takon ya' te'san, Saiman itese', Pi'ta tato' ipɨ', mɨrɨ awonsi'kɨ Anturu si itakon. Tʉpunwerʉ kon tʉrʉ pɨ' to' esi'pʉ parau ku'pɨri kau, apʉne pʉra moro' amʉ' a'sinin nan pe tesi kon pɨ'. 	 Kaŋ Yesu goono ga windi noodin Galili teeko me gaa, kal a di nya ize hinka, Siman kaŋ se i ga ne Bitros, da Andarawos, kaŋ ga ti a kayne. I goono ga taaru catu teeko ra, zama sorkoyaŋ no.


Wakʉ pe epa'simatɨ', tanporo ɨtonpa kon amʉ' rɨ pokon pe, Wakʉ A'kwarʉ uya ɨku'sa' kon na'ne' to' ennin pe. Papa apurɨnin nan ennin pe e'tɨ', Sises ne'ma'pʉ tʉmʉnʉ ke. 	 Araŋ ma haggoy d'araŋ boŋ, da kali kulu mo, kaŋ boŋ Biya Hanna n'araŋ daŋ jine boroyaŋ, zama araŋ ma Irikoy marga kuru, kaŋ a day da nga bumbo kuro.


Saiman Pi'ta uya kʉrɨ rɨ wʉi'ka'pʉ ekama'poto' pe iya, “Ekama'po' ɨnʉ' pɨ' ta iya tukai',” ta'pʉ iya. 	 Siman Bitros ciinay a se ka ne: «M'a hã boro kaŋ boŋ no a goono ga salaŋ.»


inkero' rɨ mɨrɨto' pe ta'pʉ iya rʉ'pʉ inenuka'nʉkʉ'pʉ Kʉrai Sises, uyepuru kon yau. 	 Woodin kulu go a miila kaŋ ga duumi boŋ kaŋ a miila Almasihu Yesu iri Rabbo ra.


Itaan'pʉ ima'tasa' kon nʉ'san iwʉ' ma'tanʉkʉ to' uya, mɨrɨpan kon ɨpʉrema kusan pe rɨ wakʉ ton tato' pe tʉpɨ'nokon. Ipan pe rɨ mɨrɨ waraino kon ekota'mato' oton,” ta'pʉ Sises uya. 	 I ga wayborey kaŋ kurnyey bu windey ŋwa, i ga adduwa kuuku te ka te ce birji mo. Woone yaŋ ga du ciiti konno kaŋ ga jaase ikulu.»


Mɨrɨ a'tai, Pi'ta uya, “Tanporon kon uya ɨnɨntane te'ku'sen ɨpɨ' wenai, urɨ uya nin ɨnonka pen mɨrɨ,” ta'pʉ Sises pɨ'. 	 Amma Bitros ne a se: «Baa i kulu ga mulay ni sabbay se, ay wo si mulay, abada.»


Mararon A'setun e'sara'tɨsa' a'tai uye'nɨ pɨ', i'se te'ton kon uya teposa' kon pe to' uya ekama'pʉ. Mɨrɨ a'tai, wa'ka pun kanau ku'nin peten anʉmʉ'pʉ to' uya, mɨrɨpan utɨ'pʉ Kʉri' ka'ta poro. 	 Waato kaŋ hawo faaru dandi kambe hara moso-moso, i ho hala ngey du wo kaŋ ngey ga ba. I na hi kanjeyo candi ka Karita gungo gana k'a jabo lambanta casu.


Ɨpɨ'nokon iye'kupʉ pe pʉra kʉsekamatʉu, apʉne pʉra tanporon kon, mɨ yawɨron kon pɨ' rɨ iye'ku'to' oton mɨrɨ. 	 Zama a ga kaa ndunnya gorokoy kulu gaa.


ikupʉ pɨ' nin si ekoneka utɨ a'tai Sʉ'pen pona. Utɨ koro'tau ɨpiya'nokon upika'tɨ kon pa utɨto' yau, mɨrɨ yau uyewakiri pe rɨ aka'ne' pe rɨ ɨpokon pe esi tʉpo. 	 Waati kaŋ ay ga koy Espanya, ay gonda beeje ay ma kabay ka di araŋ. Waato kaŋ araŋ n'ay bina farhandi kayna araŋ game ra banda, ay gonda beeje araŋ m'ay gaakasinay mo da hindoonay kaŋ ga kond'ay noodin.


Sises uya si mɨrɨ pata nɨmɨ koro'tau, asa'ron kon tenku'na' nan uya e'ma'pʉka'pʉ. To' ukɨ'pɨ'nʉnpɨtʉ'pʉ ipɨ', “Ɨmɨrɨ, Tepi' pa rʉ'pʉ, ina pɨ' ɨsentu'ma'!” ta'pʉ to' uya. 	 Kaŋ Yesu goono ga bisa noodin, kala danaw hinka n'a gana. I goono ga jinde sambu ka ne: «Ya Dawda izo, ma bakar iri se!»


To' maimu eikʉ'pʉ iya, “Ɨri ton mɨrɨ awonsi'kɨ iyemari'masa' ekumankanin nan ka'pon amʉ' uya eke Papa tʉrawasooi i'tuto' tʉuya'nokon ipɨkɨrɨ ekama'po. Ikupʉ uya pen e'tane Isona, pu'kena' pɨ' i'tuto' ipɨ' rʉ'pʉ rɨken kupʉ uya. 	 Amma a tu ka ne i se: «Zamana laalo da zina-teero wo borey goono ga alaama fo ceeci. I s'i no alaama kulu kala day annabi Yonana* alaama hinne.


“To' auro'ka'pʉ uya Roman amʉ' eseru esi inke pʉra ka'pon nonkanin nan pen iteyaton non ena'. Wapiya kuru a'sisa' mɨrɨ awonsi'kɨ iteyaton non utɨto' pe iyesi ekama'popɨ'nin piya'. Mɨrɨ yau, teyaton non pokon pe te'sepose isauro'to' pe, te'wa'kʉtʉ pe. 	 Amma ay tu i se ka ne: ‹A manti Romey alaada no i ma boro nooyandi, za i mana boro kaŋ i kalima d'a kalimakoy kubandi mo-da-mo, hala bora kaŋ i ga kalima din ma du daama ka kay ka nga boŋ fansa sambu kalima kaŋ i goono ga kande a boŋ din se.›


Mɨrɨ pe iyesi pɨ', Papa esi tʉusentu'masen ɨsentu'mapai te'to' ipɨ' pɨ' rɨ, mɨrɨ awonsi'kɨ ansa'mantanʉ'pai te'to' rɨ sa'mantanʉkʉ iya. 	 Yaadin gaa Irikoy ga suuji cabe boro kaŋ se a ba. Boro kaŋ a ba mo a g'a bina sandandi.


Mɨrɨpan u'tɨ'pʉ imaimu awɨrɨ, mɨrɨpan uya pori' pe esii'ma tiwʉ' ta' ereutanʉkʉ'pʉ. 	 A waasu ka zumbu. A na Yesu kubayni nda farhã.


apʉne pʉra pana' pe tʉusaurokʉ winɨ Esuwerʉ amʉ' a'kɨrɨ ipoken pʉra to' e'sa' tukai'. Iye'menukasa' itekare winɨpai enpoika'pʉ iya Sises esi Kʉrai pe tukai'. 	 Zama taray kwaaray no a na Yahudancey zeeri nda gaabi ka cabe i se Irikoy Tira Hanney ra kaŋ Yesu no ga ti Almasihu.


To' ekepu nee'pʉ to' uya Si'ken pona, mɨrɨpan kon u'na'tɨpɨtʉ'pʉ to' uya Epʉra'an ne'ma'pʉ yau Amorʉ munkɨ amʉ' winɨ, Si'ken po. 	 I kand'ey Sikem laabu k'i daŋ sarayey ra kaŋ Ibrahim day da nzarfu Hamor izey gaa Sikem ra.


Uyekama'po auya'nokon nɨ mɨrɨ ɨ'rɨ pɨ' rɨ uyese' yau, ikupʉ uya rɨ mɨrɨ. 	 Hay kulu kaŋ araŋ g'ay ŋwaaray ay maa ra, ay ga woodin te.


“Ɨri a'kwarʉ yen pen nɨ urɨ,” ta'pʉ Sises uya, “ukʉipʉnʉ nama uya, e'tane unama auya'nokon pʉra iyesi. 	 Yesu tu i se ka ne: «Ay sinda follay, amma ay go g'ay Baaba beerandi, araŋ mo go g'ay kaynandi.


‘Utonpa, nai kasa ɨuye'sa' emari'man pon yau pʉra rɨ?’ tukai' ekama'po'pʉ iya. Isauro'to' pʉra iyesi'pʉ. 	 A ne a se: ‹Ay bora, mate no ni te ka furo ne, ni sinda kwaay?› Bora dangay.


Mɨrɨ tʉpo, 6 pe to' ku'nin inserʉ uya tʉronpi' turunpa'pʉ. Main eta'pʉ uya korʉ pun konekasa' use'man nɨto' apon ekun retʉ poi Papa piyau te'sen winɨpai. 	 Malayka iddanta mo kar. Ay maa jinde fo mo kaŋ fun wura sargay feema kaŋ go Irikoy jine din hilley do.


To' ewarumansa' ito'ka'nʉ'to' tʉuya'nokon yau, mɨrɨpan kon e'ta'nʉ'sa' Papa iwano' uko'man nɨto' piyapai, apʉne pʉra to' yau na'ne' ito'ka'nʉ'nin pen esi to' ewan usa'manta winɨ. 	 I laakaley go kubay ra. I sinda baa mo fundo kaŋ Irikoy ga no ra, saamotara kaŋ go i ra din sabbay se, d'i bine sandandiyaŋo mo sabbay se.


Kamo 10 kaisaron kon uya serɨ etasa' a'tai, Isens mɨrɨ awonsi'kɨ Isaan pokon pɨ' to' usakorota'pʉ. 	 Waato kaŋ boro waya maa sanney din, i sintin ka dukur Yakuba nda Yohanna se.


Kʉrɨ tʉpana ke na'ne', tɨwɨ netai. 	 Boro kulu kaŋ gonda hanga ma maa.


Serɨ kupʉ'pʉ iya, to' uya tʉwarinpato' pe, to' uya rɨ iwarinpa tʉuya'nokon koro'tau epoto' pe, ɨnnɨ pʉra rɨ Papa e'tane upiyapai'nokon. 	 zama i ma Irikoy ceeci hal i ma dadab ka du a, baa day kaŋ a si mooru iri boro kulu gaa.


Wapiyaro' ka'pon amʉ' i'tuto' pe serɨ esi'pʉ mɨrɨ Kiriniyas esi Siriya esa' pe a'tai. 	 I na hantumyaŋ sintinay wo te waato kaŋ Cirinyos ga ti Suriya laabo koy.


Ɨsɨ pe to' ari'po'pɨtʉ tʉpo, Paarʉ mɨrɨ awonsi'kɨ Sairas a'si'pʉ to' uya pariki'si ta'. Itepuru ton uya to' a'sinin auro'ka'pʉ, wakʉ pe to' erasuntɨto' pe iya. 	 Waato kaŋ i n'i kar goobu me boobo, gaa no i n'i daŋ kasu ka kaso batukwa lordi ka ne a m'i batu hal a ma boori.


“Mɨrɨ pe pʉra kanan, nai kasa ɨnʉ' rɨ ewomʉ pana'pan iwʉ' ta' itapuruui ton ase'na? Wapiya auronpɨ'sa' a'tai rɨ nin iye'kupʉ. Mɨrɨ a'tai nin itimamin arɨ iya itiwʉ' tapai. 	 Wala mate no boro ga te ka furo gaabikooni fu ra k'a jinay ku, da manti bora jin ka gaabikoono haw no jina? Waato din gaa no a ga hin k'a fuwo jinayey ku.


Mɨrɨ yau, tiwano' pe Paarʉ e'wa'kʉtʉ'pʉ, “Ɨri pe rɨ ina, Esuwerʉ amʉ' iwano' main, Mosi' winon winɨkʉi' usauro'sa' pʉra man, mɨrɨ awonsi'kɨ ina use'mato', ɨpʉremato' iwʉ' eseru pʉreme'sa' uya pʉra rɨ man, mɨrɨ awonsi'kɨ Sisa pɨ' rɨ nɨrɨ ɨri ku'sa' uya pʉra rɨ iyesi,” ta'pʉ iya. 	 Bulos mo na nga boŋ fansa sambu ka ne: «Baa Yahudancey asariya wala Irikoy windo gaa, wala Kaysar do, ay mana taali te baa kayna.»


Mɨrɨ e'tane rɨ, tʉron kon ka'pon amʉ' esi mɨrɨ ite' tikʉkenan nʉ'ta' ipa'karakasa' kasa, main etanin nan, 	 Cindey kaŋ i say karjey ra, ngey ga ti borey kaŋ ga maa sanno,


Sises mɨrɨ awonsi'kɨ ipoitorʉ ton uya Iseri'ko nɨmɨ koro'tau, anpisin ka'pon amʉ' utɨ'pʉ ipɨkɨrɨ. 	 Waato kaŋ a goono ga fatta Yeriko ra, borey marga bambata n'a gana.


Serɨ kasa tʉusaurokʉ'pʉ tʉpo, non pona iyeta'ta'pʉ. Tawa koneka'pʉ iya eta' namanka'pʉ ke, mɨrɨpan tʉrʉ'pʉ iya ka'pon enu pona. 	 Waato kaŋ a na woodin ci, a na yollo tufa laabo ra ka botogo diibi nda yolla ka danawo moy tuusu nda botoga.


Itɨ'pʉ miyarɨ parɨ ɨnnɨ iwa to' piyapai, mɨrɨpan uta'mo'ka'pʉ non pona temʉ' po, mɨrɨpan ɨpʉrema'pʉ, “Ukʉipʉnʉ, iye'kupʉ pe iyesi yau tɨwɨ upiyapai ko' nʉtamai, e'tane uyeseru awɨrɨ pen, e'tane ɨyeseru awɨrɨ,” ta'pʉ iya. 	 A ye ka koy jina kayna, a kaŋ ka ganda biri ka te adduwa ka ne: «Ya ay Baaba! Da haŋ kaŋ ga hin ka te no, ma taabo wo sambu ay se. Kulu nda yaadin, manti ay miila, amma ni wano.»


Tanporon kon ka'pon amʉ' uya urupere apurɨpɨtʉ'pʉ apʉne pʉra eke pe te'to' tʉsa' iya pɨ' ene ena'. Ene kanan apurɨpɨtʉ'pʉ to' uya, “Ɨnʉ' nai ene waraino? Ɨnʉ' uya ipanta'ma?” tai'ma. 	 I sududu dodo-beero se, zama a na nga hino no alman laala se. I sududu alman laala se mo ka ne: «May no to alman laalo wo cine? May no ga hin a ma wongu nd'a?»


“Pʉse rɨ Sises, iyeri'sa' rʉ'pʉ i'mʉ'sa'ka'pʉ Papa uya. Ina si iya'kɨron kon nʉ'san uya iye'mʉ'sa'kasa' ene'pʉ. 	 Yesu wo, Irikoy n'a tunandi. Iri kulu ya woodin seedayaŋ no.


apʉne pʉra Papa esi pɨ' ɨsentu'kena' pe upɨ'nokon wʉi enu enuku uya Epʉn poi, uwei'tɨ kon na'ne' kasa, Papa uya Kʉrai tʉnanʉmʉ'pʉ enno'to' oton upiya'nokon, 	 Irikoy bina suujo sabbay se, Kaŋ a do no a kande beene mo boyaŋo iri do.


Mɨrɨ a'tai, Sises uya ta'pʉ ipɨ', “Apʉne pʉra uyensa' auya pɨ', apurɨsa' auya; pori' pe kamo esi mɨrɨ ene tʉpo pʉra rɨ apurɨnin nan,” ta'pʉ iya. 	 Yesu ne a se: «Zama ni di ay, ni cimandi. Albarkante no borey kaŋ yaŋ mana di, amma i cimandi.»


Mɨrɨ awonsi'kɨ i'tu'nokon tanporon yau rɨ Papa e'tʉrawasoma wakʉ pe ti'nʉnkanin ku'nin pe, ikɨ'masa' kon mɨrɨto' pe ta'pʉ tʉuya awɨrɨ. 	 Iri ga bay mo kaŋ Irikoy goono ga hay kulu margu ka goy borey kaŋ yaŋ ga ba r'a albarka se, sanda ngey se kaŋ yaŋ Irikoy ce nga waado boŋ nooya.


Tapai pʉra pe' nai—kasi ye' pe rɨ ina pɨ' usauro'nɨsa' na'ne' kasa mɨrɨ awonsi'kɨ tʉron kon uya ikupʉ, ina uya—“Ɨri ku'pai'nokon wakʉ pe itepe'pʉ e'to' pe,” ta, ta pʉra? To' eno'mato' esi mɨrɨ i'se to' e'to' pe rɨ. 	 Ifo se mo no iri si ne: «Iri ma goy laaloyaŋ te hala ihanno ma te.» (sanda mate kaŋ boro fooyaŋ n'iri alaasiray ka ne iri go ga ci yaadin). Borey din ciiti ka zeeriyaŋ ga saba.


Ɨ'sɨ'mʉra na'ne' apurɨto' iya yau, anʉntɨ', iteseru taimenkai' pʉra tʉron nɨ pe iteseru esi pɨ' ipokon pe te'sei'pɨ'se pʉra. 	 Boro kaŋ sinda gaabi cimbeeri* ra, araŋ m'a ta, amma manti zama araŋ ma kakaw sikka sanni boŋ.


Ɨyemiyatʉ uya ɨye'makoima emapu'tɨ pe iyesi yau, a'tɨkɨ. Wakʉ iwa pe rɨ iyesi itemiyatʉ pʉra esii'ma tɨwɨrɨ rɨ uko'man nɨto' ya' ɨyepa'ka a'tai, tanporo temiyatʉ ke ekota'man nɨto' ya' ɨutɨ entai, apo' usenkʉ'to' pen nɨ ya'. 	 Da ni kambe na ni daŋ ni ma taali te, m'a dumbu! Ni ma furo fundi ra kambe-fo-koy, a ga bisa ni ma koy danji* bango ra nda ni kambe hinka, danjo kaŋ si ban din ra.


Tɨwɨ tanporon kon pɨ' ɨsɨ pe pʉra ɨwe'to' nʉsenei. A'ko pe Itepuru man. 	 Araŋ bine-baano ma bangay boro kulu se. A go, Rabbi maan.


Ka'pon amʉ' uya tʉmunkɨ kon nee'pʉ Sises uya to' a'pɨ'to' pe. Ipoitorʉ ton uya serɨ ensa' a'tai, to' sanon ton eseremekʉ'pʉ to' uya. 	 I kande Yesu se mo zanka kayna yaŋ, zama a m'i ham. Amma waato kaŋ talibey di woodin, i deen'i gaa.


mɨrɨpan uya ipika'tɨ'pʉ tanporo ewankamanin apai. Isose' repa'pʉ iya ipu'ketʉ ke, mɨrɨpan uya iku'sa' esi'pʉ wakʉ pe kin Peero ewakiri pe. Mɨrɨ a'tai, Peero uya Isose' kupʉ'pʉ tanporo Isi' mɨrɨ awonsi'kɨ tʉpata'se' epuru pe. 	 k'a faaba a gurzuga kulu ra. A n'a no gaakuri da laakal Firawna jine, kaŋ ga ti Misira laabu koyo, hal a na Yusufu daŋ Misira laabo nda nga windo kulu se dabariko.


Sises mɨrɨ awonsi'kɨ ipoitorʉ ton utɨ'pʉ parau ku'pɨri ka'. Tu'ke rɨ anpisin Kiyarari winon kon utɨ'pʉ ipɨkɨrɨ. 	 Yesu nda nga talibey mo ye teeko me gaa. Borey marga bambata n'a gana, Galili borey da Yahudiya* laabu borey,


wʉi enu uya pata wei'tɨ pʉra iyesi'pʉ to' e'to' airɨ. Esuwerʉ amʉ' use'mato', ɨpʉremato' iwʉ' wapu ekaraka'pʉ a'sa'mʉyai. 	 Wayna kaaro gaze, Irikoy* fuwo kosaray* taafa mo kottu ka fay ihinka bindo ra.


Epe'kena' pon renen tato', enkena' mɨrɨ awonsi'kɨ itoi'masa' pen ke irepasa' iyepontɨto' ya' pe,” tukai'. (Epe'kena' pon renen tato' esi ipokena' pe wakʉ ton nʉkupʉ'pʉ rʉ'pʉ.) 	 I n'a no a ma nga boŋ bangum da lin* baano hanno kaŋ ga nyalaw, (zama lin baana din ga ti hanantey goy adilantey).


itun pi'pɨ iputurʉkasa' 8 pan wʉi a'tai, ka'pon amʉ' Esuwerʉ pon kon pe, Pensiman rʉko' pe, Ipuru amʉ' pe; main, Mosi' winon awɨrɨ, Pari'si pe; 	 Zaari ahakkanta no i n'ay dambangu*, Israyla* asuli* gaa no ay fun, Benyamin kunda ra, Ibrani boro nya hala baaba. Asariya* ciine ra, ay wo Farisi fonda boro no.


Mɨrɨ a'tai, Anas mɨrɨ awonsi'kɨ Kaya'pas esi'pʉ use'man nɨto' tʉrawasomanin nan epuru pe. Mɨrɨ a'tai, Main uyee'pʉ Papa winon, Sakaraya mumu, Isaan itese' piya', rɨmono' tau iyesi koro'tau. 	 kaŋ Hanana nda Kayafa gonda alfagataray dabaro, waato din no Irikoy sanno kaa Yohanna do, Zakariya izo kaŋ go ganjo ra.


Mɨrɨpan kon uya Sises ekama'po'pʉ itɨto' pe tʉnono kon apai. 	 Amma ngey wo soobay ka Yesu ŋwaaray ka ne a ma fun ngey laabo ra.


Epʉra'an, utamokori kon mɨrɨ tʉpo ipayan amʉ' auro'ka'pʉ tʉuya kasa, ɨsentu'kena' pe tesi wenai, tapiyo' Esuwerʉ pika'tɨsa' iya, mɨrɨ awonsi'kɨ imunkɨ amʉ' miyarɨ rɨ,” ta'pʉ Meri uya. 	 A na nga tamo Israyla gaa, Zama nga ma fongu nda suuji,


Serɨ pori' pe e'nɨto' pe' esi itun pi'pɨ iputurʉkasa' kon iwano' pe rɨken, mɨrɨ pe pʉra itun pi'pɨ iputurʉkasa' kon pen nɨ nɨrɨ katɨ iwano' pe iyesi? Epʉra'an anʉmʉ'pʉ ipokena' tukai' apurɨto' iya pɨkɨrɨ ta pɨ' e'nɨsa'. 	 Albarka wo binde, dambangantey hinne se no a go, wala a go borey kaŋ manti dambanganteyaŋ mo se? Zama iri goono ga ne: Irikoy na Ibrahim cimbeero lasaabu a se adilitaray.


Ɨnʉ' rɨ esa'to' pʉra rɨ iyesi, ‘Ti'sa,’ tukai', apʉne pʉra tikin nan nɨ kʉrɨ rɨ Ti'sa; Kʉrai. 	 I ma si ne araŋ se jine boroyaŋ mo, zama araŋ jine bora ya afolloŋ no, nga Almasihu.


“Ko'mamʉ pe, umɨ esa' uya ta'pʉ to' epuru pɨ', ‘Tʉrawaso amʉ' ikɨ'makɨ to' e'ma pa to' epe'pʉ ke,’ ta'pʉ iya. ‘Iu'matʉ pe anʉnsa' kon tʉrawaso pe me'mai' wapiya, iyepiya'tɨ pe anʉnsa' kon e'ma pa iu'matʉ pe,’ ta'pʉ iya. 	 Waato kaŋ wiciri kambo to, kali koyo ne nga goyo jine funa se: ‹Ma goy-izey ce k'i bana ngey alhakko. Ma sintin za kokor banda waney gaa, ka koy hala sintina waney gaa.›


Mɨrɨ a'tai, Pi'ta e'mʉ'sa'ka'pʉ 11 pan kon tʉtonpa ton pokon pe, anpisin ka'pon amʉ' koro'tau, mɨrɨpan usaurokʉ'pʉ eke pe, “Utonpa ton, Esuwerʉ amʉ' tʉron nɨ pata winɨ'nan mɨrɨ awonsi'kɨ Surusiran po tʉuko'mansan, apʉne etatɨ'! Ɨ'rɨ ta e'kwa pe serɨ e'ku'sa' tukai' ekama uya. 	 Amma Bitros da iway cindi fa din kaa ka kay. Bitros na nga jinde tunandi ka ne i se: «Ya Yahudance alborey, d'araŋ kulu kaŋ yaŋ goono ga goro Urusalima, wa naŋ ay m'araŋ fahamandi da woone, araŋ ma hangan ka maa ay sanno se mo.


Iwɨto' iwenai ento' ipɨ' menukasa' uya, ta esi'pʉ: esuwerʉ amʉ' kin, tukai'. 	 A kalima kaŋ i hantum ka daŋ beene neeya: YAHUDANCEY BONKOONO.


Mɨrɨpan arɨ'pʉ iya anpisin ton piyapai tikin sarɨ, temiyatʉ muku'pɨ tʉrʉ'pʉ iya ipana ya', mɨrɨ awonsi'kɨ iyeta'ta'pʉ, mɨrɨpan uya iyani a'pɨtʉ'pʉ. 	 Yesu konda bora kambu fo ka fay da borey marga ka nga kambayzey daŋ a hangey ra. A tufa k'a deena ham.


Iye'menukasa' na'ne' kasa: “Ɨmɨrɨ'nokon epika'tɨto' pe uma'tan nɨto' yau ina esi pata tʉko'manʉ'se; karimeru amʉ' iwɨto' kon pe iku'sa' kon kasa rɨ ina esi,” tawon. 	 Mate kaŋ i n'a hantum ka ne: «Ni sabbay se no i go g'iri wi zaari me-a-me. I n'iri himandi feejiyaŋ kaŋ i ga koy wi.»


Ɨisakon pe si ukupʉ auya yau, ereutanʉ'kɨ si urɨ ereutanʉkʉ auya pe rɨ. 	 Yaadin gaa, da ni ga fongu nd'ay danga ni hangasin, ni m'a ta danga ay bumbo cine.


Ipoitorʉ ton uya ekama'po'pʉ, “Rapai, ɨnʉ' uya makoi kupʉ'pʉ---pʉse rɨ ka'pon uya pe', isanon uya katɨ, tenku'ne iyentu temapu'tɨi'?” ta'pʉ to' uya. 	 Yesu talibey n'a hã ka ne: «Alfa, may no ka zunubi te hal i n'a hay danaw? Nga no, wala a hayrey no?»


Mɨrɨ ema'sa' yau, asa'rɨ pʉrata pun tʉrʉ'pʉ iya patatʉse' esa' ena'. ‘Pʉse rɨ mʉpa'simai' se pʉrata ke. Enna'posa' a'tai, ipɨ' ɨnennoko'pʉ ɨpʉrataai na'po uya mɨrɨ,’ ta'pʉ iya,” ta'pʉ Sises uya ipɨ'. 	 A suba mo a na jirbi hinka sufuray kaa ka no yaw fu koyo se ka ne: ‹Ni m'a saajaw. Hay kulu kaŋ ni ga wi ka bisa yaadin, d'ay ye ka kaa, kulu ay ga ni bana.›


Urɨ'nokon pana' pe te'san e'to' pe iyesi ɨ'sɨ'mʉnon pokon pe to' uya ikupʉ pʉra iye'to' yau to' pika'tɨ pɨ', iwano' wannɨ pe rɨ upori'manin kon tʉku'se pʉra. 	 Amma iri wo kaŋ ti gaabikooney, a ga hima iri ma borey kaŋ yaŋ sinda gaabi gaa ngey londibuuna ra. Iri ma si te haŋ kaŋ ga kaan iri boŋ se.


Ipʉrataai pʉra iyesi'pʉ tepuru e'mato' iya ike. Kin uya ta'pʉ, ‘Ikʉrʉpo'pomatɨ', ino'pʉ, imunkɨ amʉ' pokon pe, mɨrɨ awonsi'kɨ itimamin ton nɨ, mɨrɨpan epe'pʉ uya inko'manʉ'pɨtʉ'pʉ e'mato' pe,’ ta'pʉ kin uya. 	 Bannya din binde, kaŋ a sinda haŋ kaŋ nga ga bana nd'a, koyo lordi ka ne i ma nga nd'a wando nd'a izey d'a jinayey kulu neera ka garawo bana.


E'tane, tenu kon tʉsa' to' uya a'tai, to' uya eke kuru rɨ tɨ' e'tɨrinkasa' ene'pʉ. 	 Zama tondo ga beeri gumo. I guna mo, ka di i na tondo kaa saara meyo gaa.


Saiman nɨ marɨ itese' ka'pon, o' pi'pɨ konepɨtʉ pɨ' te'sen iwʉ' tau iyesi mɨrɨ, parau e'pi po na'ne',” ta'pʉ iya. 	 A go Siman kuuru mortukwa kwaara ga zumbu, kaŋ fuwo go teeko me gaa.»


Esuwerʉ amʉ' Konsʉrʉʉi ton uya pʉse rɨ Si'tipʉn maimu etasa' a'tai, ipan pe to' usakorota'pʉ. Mɨrɨ a'tai, to' uya tʉyɨ kon kɨtɨtɨi'ma'pʉ, ipan pe tʉusakorota kon pe. 	 Waato kaŋ i maa hayey din, sanno n'i biney dooru. I na ngey hinjey kaama a gaa.


Ita'kwarʉ si uyee'pʉ mɨrɨ, mɨrɨpan e'mʉ'sa'ka'pʉ mɨrɨ a'tai rɨ. Mɨrɨpan Sises uya to' pɨ' ta'pʉ, “Ewe'tɨ',” ta'pʉ iya. 	 Kal a biya ye a gaa. A tun mo sahãadin. Yesu ne i m'a no ŋwaari.


Mɨrɨ a'tai, tʉron kon ka'pon amʉ' Surusiran pon kon usekama'po'pʉ, “Pʉse rɨ pen pe' iwɨnɨ i'se to' na'ne'? 	 Urusalima boro fooyaŋ goono ga ne: «Manti boro wo no i goono ga ceeci ngey ma wi?


Asa'rɨ rɨ marɨ ɨri ku'nin nʉ'san ka'pon amʉ' enpa'ka'pʉ soisa amʉ' uya pata apai Sises pokon pe kurusu' pona to' pokapɨ'to' pe. 	 I na zambante hinka waani sambu mo, zama i m'i wi Yesu banda.


“Ekoneka', enta Isutas piya', To'saron itese' asanta ta',” ta'pʉ Itepuru uya ipɨ'. “Ɨnʉ' rɨ mekama'poi' mɨrɨ yau, ‘Ka'pon, Saarʉ itese', Tarʉsas winon pe' serɨ yau nai?’ tukai'. Serɨ a'tai, ɨpʉreman pɨ' man. 	 Rabbi mo ne a se: «Tun ka koy fonda kaŋ se i ga ne Kayante din boŋ ka Yahuta kwaara hã. Zama boro fo go noodin kaŋ se i ga ne Sawulu, Tarsus boro no.


“Ɨpɨ'nokon ekama uya serɨ; moro rɨ iyesi serɨ yau eke pe te'sen Esuwerʉ amʉ' use'mato', ɨpʉremato' iwʉ' entaino. 	 Amma ay ga ne araŋ se, wo kaŋ ga bisa Irikoy windo beeray go ne.


“Kʉrɨ rɨ ka'pon utonpa pe pʉra na'ne' esi mɨrɨ uyeyaton pe; kʉrɨ rɨ amʉranʉkʉ iya pʉra na'ne' uya'kɨrɨ uya, ita'nʉkʉ mɨrɨ. 	 Boro kaŋ si ay banda ga gaaba nd'ay nooya. Boro kaŋ si margu ay banda mo, a ga say-say.


Iwinɨ tanporo ipun ena ɨsipona ikara ton ke, usemo'ka e'kapʉ tiwano' pe usi'nʉnkato' yau, ɨsi'kaisa rɨ tʉtʉrawasooi kon kupʉ to' uya ke. 	 A do no gaahamo kulu ga margu care gaa ka haw care gaa dabey kulu do, kaŋ yaŋ go soolante ngey goyo sabbay se. Yaadin no, hala dabey kulu ga ngey goyey te, gaahamo kulu ga beeri ka nga boŋ cina baakasinay ra.


7 pe inserʉ amʉ' ku'nin uya wai, tʉronpi' turunpa'pʉ. Mɨrɨ yau, eke pe main useta'pʉ Epʉn po: “Serɨ non esa' pe Itepuru mɨrɨ awonsi'kɨ Kʉrai esi weyu e'seposa' man, mɨrɨpan uko'manto' oton itesa' pe inke rɨ, inke rɨ,” tawon. 	 Malayka iyyanta mo kar. A banda mo jinde bambata yaŋ te beena ra kaŋ yaŋ ne: «Ndunnya koytara ciya iri Rabbo nda nga Almasihu wane, a ga may mo hal abada abadin.»


Mɨrɨ koro'tau, ite'kwanau pʉra rɨ pana' pe, ɨsɨ pe rɨ a'setun uyee'pʉ parau ku'pɨri ka', mɨrɨpan uya eke pe rɨ sipa'sipa kupʉ'pʉ tuna pʉro'po. Eke pe sipa'sipa esi uya to' kanwa paru'tɨ esi'pʉ, e'tane rɨ Sises esi'pʉ e'nʉn nɨ pɨ'. 	 Kala hari haw bambata fo tun k'i gar teeko ra, k'i daabu nda hari bondayyaŋ, amma Yesu wo goono ga jirbi.


Serɨ pɨ' si usauro'nɨ'nokon, ka'pon pu'ketʉ ke, isenupasa' kon maimu ke pen, e'tane main, Iya'kwarʉ uya enupan nɨsa' yai, iya'kwarʉ yawon i'napairon ekama pɨ' iya'kwarʉ maimu yau. 	 Zama Biya _Hanno__ folloŋ do no i na baptisma te iri kulu se gaaham folloŋ ra, da Yahudancey no wala Garekey no, da bannyey no wala burciney no, i n'iri kulu haŋandi mo da Biya _Hanno__ folloŋ.


Esuwerʉ amʉ' pen weyu pe te'ton to' ena' ɨyeseru enpoikanin pe, Esuwerʉ amʉ' apurɨto' ipɨkɨrɨ pe kanan,” ta'pʉ iya. 	 Annura no kaŋ ga bangay ndunnya dumey se, darza mo no Israyla se, kaŋ ga ti ni wane jama.»


Epetatɨ' ɨyera'tɨsa' kon amakooi kon apai ekamanin ke. Ɨmɨrɨ'nokon pe rɨ, ‘Epʉra'an esi ina kʉipʉnʉ pe,’ ta pɨ' kepiya'tɨtʉu. Apʉne pʉra apana'tɨ uya 'nokon serɨ, serɨ ton tɨ' apai Papa uya Epʉra'an munkɨ oton kon koneka mɨrɨ. 	 Araŋ ma te-goy cabe kaŋ ga saba nda tuubiyaŋ. Wa si sintin ka ne araŋ biney ra: ‹Ibrahim ga te iri se baaba.› Zama ay ga ci araŋ se: Irikoy gonda hina kaŋ ga izeyaŋ kaa Ibrahim se baa tondey wo gaa.


Mɨrɨ pɨ' ipoitorʉ ton utɨ'pʉ asanta ka'ta pona ka'pon amʉ' tʉneporonʉ kon nɨ amʉranʉ'se'na, asa'rɨ rɨ, wakʉ ton, ɨri ton nɨ, mɨrɨpan emari'man nɨto' itau ɨutɨ epe'tɨ'pʉ ka'pon amʉ' ke. 	 Tamey koy mo birni meyey gaa. Borey kulu kaŋ i di i n'i margu, boro laaley da boro hanney. Hiijay bato binde to da yaw.


Tenki ta Papa pɨ'—Sises Kʉrai, uyepuru kon poro! Mɨrɨ pɨ' si, urɨ rɨ usenuminkato' yau esi Papa iwano' main poitorʉ pe, e'tane u'naino makoi yau makoi iwano' main poitorʉ pe esi. 	 Wa saabuyaŋ te Irikoy se iri Rabbi Yesu Almasihu do! Yaadin no, ay bumbo laakalo ra, ay goono ga may Irikoy asariya se, amma ay Adam-ize daa laala ra ay go ga may zunubi asariya se.


“Se kasa kanan Papa e'to' esa' wannɨ pe esi punwe esi na'ne' kasa ka'pon amʉ' nʉtʉrʉnʉ parau ku'pɨri ka', mɨrɨpan kon uya ɨ'si'tau rɨ moro' amʉ' a'si. 	 Koyne, beene koytara ga hima sanda taaru kaŋ i daŋ hari ra, ka hamisa dumi-dumi di.


urɨ'nokon nɨ, inkɨ'ma'san nɨ marɨ, Esuwerʉ amʉ' apai rɨken pen, e'tane Esuwerʉ amʉ' pen piyapai rɨ marɨ? 	 sanda iri nooya, kaŋ yaŋ a ce, manti Yahudancey* do hinne bo, amma dumi* cindey do mo.


“Mɨrɨ pe iyesi pɨ', ina uya Isutas mɨrɨ awonsi'kɨ Sairas ennoko mɨrɨ, kareta ina nʉmenuka'pʉ enpoikase'na tʉnta kon yai. 	 Iri binde na Yahuta da Sila donton, kaŋ ngey bumbey ga hayey din ci araŋ se da me sanni.


Karimeru mʉre uya isakɨrɨ'pano a'si'sa' a'kokasa' a'tai, ene amʉ' sakɨrɨ'pano uya, “Ɨsi'kɨ!” ta eta'pʉ uya. 	 Alwaato kaŋ a na kawaatimi taacanta feeri mo, ay maa fundikooni taacanta jinda kaŋ goono ga ne: «Kaa!»


Na'taniyerʉ uya ta'pʉ ipɨ', “Ɨ'rɨ kasa ui'tu auya?” ta'pʉ iya. Sises uya imaimu eikʉ'pʉ, “Piri' uya ɨkɨ'ma wapiya, pi' e' o'no ɨwesi a'tai, ɨyene'pʉ uya,” ta'pʉ iya. 	 Nataniyel ne a se: «Man no ni g'ay bay?» Yesu tu ka ne a se: «Za Filibos mana ni ce, ay di nin, waato kaŋ ni go jeejay* nyaŋo cire.»


“Amen! Apurɨpɨ'to' mɨrɨ awonsi'kɨ eke pe iku'to', ipu'ketʉ, tenki tato', inamato', imeruntɨrʉ, ipana'pano nesii Papa iwano' pe tɨwɨrɨ rɨ. Amen!” ta'pʉ to' uya. 	 I goono ga ne: «Amin! Albarka, da darza, da laakal, da saabuyaŋ, da beeray, da dabari, da gaabi ma bara iri Irikoyo se hal abada abadin. Amin!»


Ɨri ton mɨrɨ awonsi'kɨ iyemari'masa' ekumankanin nan ka'pon amʉ' esi eke Papa tʉrawasooi i'tuto' tʉuya'nokon ipɨkɨrɨ kupʉ uya i'se. Ikupʉ uya pen, e'tane Isona pɨ' i'tuto' ipɨ' rʉ'pʉ na'ne' rɨken kupʉ uya,” ta'pʉ iya. Mɨrɨpan kon tʉnɨnse Sises utɨ'pʉ. 	 Zamana laalo da zina-teero borey wo goono ga alaama fo ceeci. I s'i no alaama kulu kala day Yonana* alaama hinne.» Kal a dira k'i naŋ.


E'tane e'ku'nɨ pe iyesi yau uyenau'nokon pʉra na'ne' pɨ', itenupɨkɨrɨ e'nɨ mɨrɨ tʉuseta'kai' pʉra. 	 Amma d'iri na beeje sinji haŋ kaŋ iri siino ga di gaa, yaadin gaa iri ga hin suuru k'a batu.


Mɨrɨ a'tai, Pi'ta mɨrɨ awonsi'kɨ Isaan uya temiyatʉ kon tʉrʉ'pʉ to' pona, mɨrɨpan kon uya Wakʉ A'kwarʉ eporo'pʉ. 	 Gaa no Bitrosyaŋ na ngey kambey dake i boŋ, Biya Hanno mo zumbu i boŋ.


Roman amʉ' soisaai ton epuru uya ensa' a'tai, Papa apurɨpɨtʉ'pʉ iya, “I'napai rɨ kuru rɨ ka'si, pʉse rɨ esi'pʉ mɨrɨ wa ipokena' e' pe,” ta'pʉ iya. 	 Waato kaŋ sooje jine funa di hari kaŋ te, a na Irikoy beerandi ka ne: «Daahir no, boro wo ya boro adili no.»


Ta uya ɨpɨ', kamoro unkɨ'ma'san wapiya uya ui'kiyari onpato' oton pen,’ ta'pʉ itepuru uya tapiyo' pɨ',” ta'pʉ Sises uya. 	 Zama ay ga ci araŋ se: borey kaŋ i jin ka ce din ra, baa afolloŋ si ay ŋwaaro taba.› »


Era' uya soisa amʉ' apiyo'ma'pʉ Pi'ta warinpato' pe to' uya, e'tane to' uya eporo pʉra iyesi'pʉ. Mɨrɨ pɨ' to' ekama'popɨtʉ'pʉ iya, ɨ'rɨ kasa Pi'ta epa'ka'pʉ tukai', e'tane to' nekama ton pʉra rɨ iyesi'pʉ, mɨrɨpan uya tʉron kon soisa amʉ' apiyo'ma'pʉ Pi'ta erasuntɨnin nan pe iku'sa' kon nʉ'san wɨto' pe to' uya. Mɨrɨ tʉpo, Era' utɨ'pʉ Sisariya pona Isutiya ponsi'kɨ, mɨrɨpan uko'mamʉ'pʉ inke rʉ'kwɨ rɨ. 	 Waato kaŋ Hirodus n'a ceeci, a mana di a mo, kal a na batukoy hã. Gaa no a lordi ka ne i m'i wi. Koyo mo tun noodin Yahudiya ka zulli Kaysariya kwaara ka goro jirbiyaŋ.


I'ta amʉ' esi'pʉ karukuri epo'tɨ urentasa' kasa, mɨrɨ awonsi'kɨ tuna ena kasa imaimu useta'pʉ. 	 A cey mo, sanda guuru-say kaŋ go ga ciray farme me ra. A jinda ga hima hari zuru boobo jinde.


“Esuwerʉ urɨ, iyentusa' rʉ'pʉ Tarʉsas, Siri'siya yawon yau, e'tane serɨ yau usemo'ka'pʉ. Kamariyerʉ piyau usenupa'pʉ ukʉipʉnʉ kon nʉkoneka'pʉ Main pɨ'. Ipan pe Papa apurɨ pɨ' serɨ pe ɨwesi kon na'ne' kasa. 	 «Ay wo Yahudance no. Tarsus, Silisiya laabo ra no i n'ay hay, amma kwaara wo ra no i n'ay biiri. Gamaliyel n'ay cawandi iri kaayey asariya ganayaŋo boŋ hal a ma boori. Ay gonda anniya mo Irikoy se, sanda mate kaŋ cine araŋ bara nd'a hunkuna.


Tʉron kon uya ipoitorʉ ton a'si'pʉ, ipan pe rɨ to' kota'ma'pʉ to' uya, mɨrɨ awonsi'kɨ to' wɨnɨ'pʉ rɨ to' uya. 	 Cindey mo n'a tamey di k'i gurzugandi k'i wi.


Tanporon kon esa' pe iye'to' pe meruntɨ ke irepasa' auya na'ne' kasa, tɨwɨrɨ rɨ uko'man nɨto' tʉto' pe iya, irepa'pʉ auya na'ne' nan ena'. 	 za kaŋ ni n'a no dabari Adam-izey kulu boŋ, zama borey kulu kaŋ ni no a se, a m'i no fundi hal abada.


Se rɨken i'tu uya tanporo pata yau'ne Wakʉ A'kwarʉ uya upana'tɨ. Mɨrɨ yau, pariki'si ta' uya'sito', mɨrɨ awonsi'kɨ sa'man nɨ e'ku'to' esi upɨ'. 	 Kala day Biya Hanna goono ga seeda ay se kwaara ka kaa kwaara ka ne: sisiriyaŋ da taabi goono g'ay batu.


Wakʉ nonkasa' mɨrɨ awonsi'kɨ tʉusewankamai' pʉra ɨwe'to' kon Papa, ukʉipʉnʉ kon mɨrɨ awonsi'kɨ Itepuru Sises Kʉrai winon nesii ɨyenau'nokon. 	 Amma ay ga ba araŋ ma faham nda woone: alboro kulu boŋo ga ti Almasihu, wayboro mo, a boŋo ga ti alboro, Almasihu mo, a boŋo ga ti Irikoy.


Mɨrɨ koro'tau, ipoitorʉ ton uya Sises pɨ', “Rapai, enta'nakɨ,” ta'pʉ. 	 Za i mana kaa, a talibey go ga Yesu ŋwaaray ka ne: «Alfa, ŋwa!»


Mɨrɨ enta' to' ekama'popɨ'to' ike i'tu uya pʉra iyesi'pʉ, mɨrɨpan to' eseru koneka i'tu uya pʉra iyesi'pʉ. Mɨrɨ pɨ', Paarʉ ekama'po'pʉ uya Surusiran pona itɨto' pe mɨrɨ yau ekama'popɨ'to' pe, 	 Ay wo binde, za kaŋ yana du ka bay mate kaŋ ay ga te ka sanno din guna, ay n'a hã hal a ga ba nga ma koy Urusalima, i ma ciiti a se noodin hayey din boŋ.


apʉne pʉra paka, warawo' pe te'sen mɨrɨ awonsi'kɨ kapirita mʉnʉ uya makoi mo'ka pʉra rɨ iyesi ke. 	 Zama a si hin ka te yeeji nda hincin kuri ma zunubi kaa.


Anpisin nɨ utɨ esi'pʉ Sises a'kɨrɨ. To' winɨkʉi' tera'tɨi' ta'pʉ iya, 	 Borey marga bambata margu k'a dum. A bare ka ne i se:


Mɨrɨ koro'tau, Sises uya ka'pon amʉ' epi'tɨpɨtʉ'pʉ, paran pokon kon, mɨrɨ awonsi'kɨ amariwakʉ'pa' nan nɨ. Tu'kan kon nɨ tenku'na' nan kupʉ'pʉ iya ennin pe. 	 Saaya din ra Yesu na boro boobo no baani janteyaŋ, da zaŋayyaŋ, da follayyaŋ gaa. Danaw boobo mo, a n'i no diyaŋ.


Mɨrɨ koro'tau, iyeri'kaa'pʉ. Mɨrɨpan nin si arɨ'pʉ inserʉ amʉ' uya, Papa apurɨnin nan eri'sa' utɨse' ya'. Mɨrɨ yau nin si, Ʉrasaras uya Epʉra'an tʉtɨpiya eporo'pʉ mɨrɨ pena ima'tasa' rʉ'pʉ. Imaminkena' rɨ nɨrɨ eri'kaa'pʉ, mɨrɨpan ekepu u'na'tɨ'pʉ to' uya, 	 A go no mo kaŋ bar karkwa din bu, malaykey kond'a hala Ibrahim ganda ra. Arzakanta mo bu, i n'a sutura.


Tʉmakooikenan ka'pon usenuminkato' esi uma'tan nɨto', e'tane Iya'kwarʉ e'to' itesa' pe te'sen usenuminkato' esi uko'man nɨto' pe mɨrɨ awonsi'kɨ usewankaman nɨto' pen; 	 Adam-ize daa laalo miila ganayaŋ ya buuyaŋ no, amma Biya _Hanno__ miila ganayaŋ ya fundi nda laakal kanay no.


apʉne pʉra i'tu auya'nokon Itepuru uya tanporon kon e'ma wakʉ inkuu'pʉ pɨ', poitorʉ pe te'sen mɨrɨ pe pʉra ɨnʉ' enawon pen nɨ. 	 Araŋ ga bay mo, hari hanno kulu kaŋ boro ga te, Rabbi ga woodin yeti bora se, da bannya no wala burcini no.


Isenuminkato' uya nin si eporo'pʉ mɨrɨ. Mɨrɨpan uya, ‘Ukʉipʉnʉ apiyo' ton i'kiyari esi serɨ eke pe rɨ to' entai rɨ,’ ta'pʉ iya. ‘E'tane si, serɨ yau apʉ'ka'nɨ pɨ' esi. 	 Amma waato kaŋ a laakalo ye a gaa, a ne: ‹Ay baaba goy-izey kulu gonda ŋwaari kaŋ ga wasa hal a ma cindi i se, ay mo, ay go ne ga bu da haray!


Tiwarɨ rɨ tʉkurusukuui arɨi'ma itɨ'pʉ Pu'pɨ Ɨ'pʉ Rʉ'pʉ pata'se' ya' (Arami' pe Korʉko'ta tato' ya'). 	 Yesu goono ga nga kanjiyaŋ* bundo jare nga boŋ se ka koy nango kaŋ se i ga ne Boŋ Kurubu, nango kaŋ se i ga ne Yahudancey sanno ra Golgota.


8 pe mɨrɨ pe pʉra 10 kaisarɨ wʉi Surusiran po tesi kon tʉpo, Pesʉ'tas utɨ'pʉ Sisariya pona, mɨrɨpan a'kɨrɨ Esuwerʉ amʉ' utɨ'pʉ. Iyema'sa' yau, Pesʉ'tas ereuta'pʉ aimenkan apon pona, mɨrɨpan uya Paarʉ ne'to' pe to' uya ekama'po'pʉ ekama'popɨ'to' pe tʉuya. 	 Waato kaŋ a goro noodin, a mana bisa jirbi ahakku wala iway, kal a koy Kaysariya. A suba mo a goro ciiti karga boŋ. A lordi ka ne i ma kande Bulos.


Mɨrɨpan ewomʉ'pʉ Esuwerʉ amʉ' use'mato', ɨpʉremato' iwʉ' pʉ'kʉ ta', mɨrɨpan e'sara'tɨ'pʉ kʉrʉpo'po pɨ' te'san enpa'kapɨtʉ pɨ'. 	 A furo Irikoy windo ra ka sintin ka neerakoy kaa taray.


tanporon kon si apurɨnin nan uya tɨwɨrɨ rɨ uko'man nɨto' epoto' pe. 	 zama boro kulu kaŋ g'a cimandi ma du fundi hal abada.


Sises uya nin si eikʉ'pʉ mɨrɨ, “Papa uya uyenno'sa' serɨ Esuwerʉ amʉ' piya' rɨken, itano'masa' kon karimeru amʉ' kasa te'san piya',” ta'pʉ iya. 	 Amma Yesu tu ka ne: «I man'ay donton kala Israyla dumo feeji darantey hinne do.»


Mɨrɨpan tenta'nai' pʉra tʉuseruma kon tʉpo, mɨrɨ awonsi'kɨ tʉwɨpʉrema kon tʉpo, to' pona'ne temiyatʉ kon nonkapɨtʉ'pʉ to' uya to' pʉrema pe, mɨrɨpan kon ennoko'pʉ to' uya. 	 Waato kaŋ i na ngey mehawo te ka adduwa, i na ngey kambey dake i boŋ. Gaa no i n'i sallama.


Sises uya eikʉ'pʉ panton ekama pe, “Ka'pon uya eke kuru enta'nan nɨto' koneka esi'pʉ. Mɨrɨpan uya tu'kan kon nɨ ka'pon amʉ' kɨ'ma'pʉ. 	 Amma Yesu ne a se: «Boro fo na batu bambata te ka boro boobo ce.


“E'tane mɨrɨ a'tai'ne, usewankaman pata'pʉ pe, “‘Wʉi enu ewarumanto' oton, kapʉi e'wei'tɨto' oton pen; 	 Amma jirbey din ra, kankamo din banda, ‹Wayna ga te kubay, hando si kaari koyne,


Apʉne pʉra kamiri' nʉye'ai'ne' wʉi enu uyepʉ winɨ nʉsenyai'ne' wʉi enu utɨto' pona rɨ kasa, mɨrɨ kasa kuru Ka'pon, Papa winon uyepʉ e'to' oton mɨrɨ. 	 Zama mate kaŋ cine beene maliyaŋ ga fun wayna funay haray, i ga di a kala wayna kaŋay haray mo, yaadin cine no Boro Izo kaayaŋo ga te d'a.


“Ti'tui' e'tɨ' Main pɨ' enupanin nan pɨ'. Ɨpininpaino kon kusan tʉpon kon yau mɨrɨ awonsi'kɨ, ‘Miyarɨ,’ ta i'sero' kon tʉpɨ'nokon kʉrʉpo'po pɨ' e'nɨ pata'se' yau, eke ton apon po te'san Esuwerʉ amʉ' usenupato' iwʉ' tau mɨrɨ awonsi'kɨ tʉnamasan pata'se' yau kuru te'san enta'nan a'tai'ne. 	 «Araŋ ma haggoy da asariya dondonandikoy, kaŋ yaŋ ga maa kaani i ma windi nda kwaay kuuku yaŋ. I ga ba i m'i fo habey ra. I ga ba boro beerey nangorayey Yahudance diina marga fuwey ra, da jine goray mo bucey do.


Iyema'sa' yau, Sisariya epokaa'pʉ to' uya. Tʉtonpa ton akonta awon kon mɨrɨ awonsi'kɨ tʉtonpa ton kuru tamʉranʉ'se Koneriyas esi'pʉ to' enupɨkɨrɨ. 	 A suba koyne a furo Kaysariya kwaara ra, Korniliyos mo go g'i batu. A jin ka nga dumey da nga corey margu.


Serɨ esi Papa munkɨ amʉ' esi tʉuseta'kai' pʉra imoronkanin nan pe to' esi i'se, kamoro Papa maimu awɨron kon mɨrɨ awonsi'kɨ i'napai rɨ te'san Sises pɨ'. 	 Hanantey suuro neeya: ngey kaŋ yaŋ ga Irikoy lordey da Yesu cimi fonda gana.»


Ɨnʉ' uya rɨ amɨ pe iyesi yau, serɨ iyapon po, korʉ ke rɨ, sirʉpa ke rɨ, epe'kena' ton nɨ tɨ' amʉ' ke, yʉi ke, iyaipʉtasa' wana' ke, 	 Sohõ iri go ga di da kubay-kubay sanda diji ra cine, amma alwaati din iri ga di mo-da-mo. Sohõ ay ga bay kayna, amma alwaati din ay ga bay gumo mate kaŋ cine Irikoy n'ay bay gumo.


15 kaisa rɨ wʉipiya pata'pʉ pe Taipiriyas ena'pʉ pata Ron epuru pe, Ponsiyas Paire' esi'pʉ Isutiya kopʉnaai pe, Era' esi'pʉ Kiyarari esa' pe, itakon Piri' esi'pʉ Itureya mɨrɨ awonsi'kɨ Tʉra'konai'tes esa' pe, mɨrɨ awonsi'kɨ Raiseniyas esi'pʉ Apirini esa' pe. 	 A go no mo, Kaysar* Tiberiyus koytara jiiri way cindi guwanta, kaŋ Bilatos* Buntus gonda koytaray Yahudiya laabo ra, Hirodus* mo go Galili laabo bonkooni, a kayno Filibos mo te Ituriya nda Tarakonitis laabo se bonkooni, Lisaniyas mo go yaadin Abiliya laabo ra,


Miyarɨ rɨ Sises usaurokʉ'pʉ, “Moro ka'pon esi'pʉ asa'ron kon imunkɨ. 	 A ne mo: «Boro fo gonda ize aru hinka.


Mɨrɨ a'tai, Sises uya ta'pʉ, “Iweyu e'to' oton mɨrɨ ɨpiyau'nokon inke rʉ'kwɨ rɨ mara rɨ. Ɨpinintɨ' iweyu esi koro'tau, ewarupɨ uya ɨyeporo kon rawɨrɨ. Ka'pon ewarupɨ yau tʉutɨsen uya tʉutɨto' ya' i'tu pʉra rɨ iyesi mɨrɨ. 	 Yesu binde ne i se: «A cindi kayna fo annura go araŋ game ra. Araŋ ma dira za araŋ gonda annura, zama kuba ma si araŋ di. Zama boro kaŋ ga dira kubay ra si bay naŋ kaŋ nga goono ga koy.


Sises uya ko', waain yen anʉmʉ'pʉ temiyatʉ ya', mɨrɨpan uya tenki ta'pʉ Papa pɨ', mɨrɨpan tʉpo tʉpoitorʉ ton pɨ' ta'pʉ, “Akaisarɨ'ne'nokon se waain, ko' yawon ensitɨ'. 	 Kaŋ a na gaasiya sambu ka saabu, gaa no a ne: «Reyzin* haro wo, araŋ m'a haŋ ka no care se.


E'tane apurɨi'ma nekama'poi ikasimai'ma pʉra, apʉne pʉra kʉrɨ rɨ ikasimai'ma ekama'ponin esi mɨrɨ sipa'sipa parau po, pese'tɨ nʉposi'manʉ nʉpininpanʉ kasa. 	 Amma a ma ŋwaaray da cimbeeri, a ma si sikka baa kayna. Zama sikkante wo ga hima teeku bonday kaŋ haw goono ga faaru k'a tunkufa.


“Isa'pa pata po ɨpʉreman pɨ' esi'pʉ. Mɨrɨpan koro'tau, ka' apai eke kareku waraino a'kwa' kasa ewa'tɨsa' asakɨrɨ'nan si'na' ke itekun enne'pɨ'ne u'tɨ ene'pʉ uya upiya', Papa uya uyenu a'kwakasa' koro'tau. 	 «Ay go Yaffa kwaara ra ka te adduwa. Jirbi ra mo Irikoy n'ay laakal sambu hal ay di bangayyaŋ. Hay fo sanda zaara bambata cine go ga zumbu kaŋ i go g'a deene taaca gaay. A go ga kaa ka fun beene ka kaa kal ay do.


Serɨ pata'pʉ pe, iu'tɨ'pʉ Ka'paneyan pona, tʉsan, takon non mɨrɨ awonsi'kɨ tʉpoitorʉ ton pokon pe. Mɨrɨ yau to' uko'mamʉ'pʉ aka'ne' pe rɨ. 	 Woodin banda a koy Kafarnahum, nga nda nga nya nda nga nya izey, da nga talibey. Noodin i mana te kala jirbiyaŋ.


Uri'san epontɨsa' esi'pʉ tʉtariren pon ya', isuweyu ya', mɨrɨpan uta'kʉ'tɨsa' esi'pʉ korʉ ke, epe'kena' ton tɨ' ke mɨrɨ awonsi'kɨ wakʉ ton mokon ke. Tenau ko' korʉ pun konekasa' a'sisa' iya esi'pʉ, ɨri ton kuru nuirapanin nan ke iyepe'tɨsa' esi'pʉ, tekumai' ɨri ton ku'sa' iya moron nʉ'pʉ. 	 Waybora goono ga daabu nda bankaaray moni da iciray mo. I n'a taalam da wura nda hiiri darzakoy yaŋ da luluyaŋ*. A gonda wura gaasiya nga kamba ra kaŋ to da kazaamataray fanta harey kaŋ yaŋ ga ziibi, a zina teeyaŋo waney no.


Ɨ'sɨ'mʉra rɨ mɨrɨ awonsi'kɨ enari'ke' pe rɨ e'tɨtɨtɨ'kai'ma rɨ uyee'pʉ ɨpiya'nokon. 	 Woodin sabbay se no ay g'araŋ fahamandi nda woone: boro kulu si no kaŋ ga salaŋ Irikoy Biya do ka ne: «Yesu ya laalante no!» Boro kulu si no mo kaŋ ga hin ka ne: «Yesu ya Rabbi no!» kala day Biya Hanno do.


Kamoro si ka'pon amʉ' usewansiuka'pʉ mɨrɨ, mɨrɨpan kon usekama'popɨtʉ'pʉ, “Ɨ'rɨ pan si pʉse rɨ ka'pon? A'setun mɨrɨ awonsi'kɨ sipa'sipa rɨ e'to' imaimu awɨrɨ!” ta'pʉ to' uya. 	 Kala borey dambara ka ne: «Day, boro woofo dumi no woone, kaŋ baa haw nda teeko goono ga maa a sanney se?»


Main, Mosi' winon e'tʉrʉ rawɨrɨ, makoi esi'pʉ non po. E'tane makoi mɨrɨ tato' pʉra iyesi main pʉra na'ne' airɨ. 	 Zama za asariya mana kaa, zunubi go no ndunnya ra, amma i siino g'a lasaabu zunubi waati kaŋ asariya si no.


Kwin, wʉi enu uye'to' kamisi winon e'mʉ'sa'kato' oton eseru aimenka weyu a'tai serɨ a'taino kon pokon pe to' eno'ma pe; apʉne pʉra iye'sa' wenai non u'matʉ apai Saraman pu'ketʉ etase'na. Serɨ pe eke Saraman entaino man serɨ yau. 	 Dandi kambe wayboro bonkoono ga tun suba-aliciyoma ciito ra zamana wo borey game ra k'i zeeri. Zama za ndunnya me no a fun ka kaa ka maa Suleymanu laakal sanney. Guna mo, nga kaŋ bisa Suleymanu beeray go ne.


Ɨpʉrema apurɨto' auya ekamʉ auya yau wakʉ pe iku'nin pe ɨwesi pa, tanporo ito'ka'nʉkʉ pa tanporon wakʉ ton Kʉrai yau uiwano' kon pe na'ne'. 	 Ay go ga adduwa te mo zama ni cimbeero ra markasina ma du ka tonton hala ni ma faham da hay kulu kaŋ ga boori kaŋ iri gonda Almasihu ra.


iwano' pe eke pe iku'to' nesii, so'si tau mɨrɨ awonsi'kɨ Kʉrai Sises yau siyaro' kon poro rɨ, tɨwɨrɨ rɨ, tɨwɨrɨ rɨ! Amen. 	 Sohõ beeray ma bara a gaa, Almasihu marga ra da Almasihu Yesu ra ka koy zamaney gaa hal abada abadin. Amin!


Mɨrɨ tetai', Isaan poitorʉ rʉ'san uyee'pʉ, mɨrɨpan kon uya itekepu arɨ'pʉ, iu'na'tɨto' pe tʉuya'nokon tɨ' akasa' uruwai' pe ya'. 	 Waato kaŋ Yohanna talibey maa baaro, i kaa k'a gaahamo sambu k'a fiji saaray ra.


Mɨrɨ koro'tau, Saarʉ e'sara'tɨ'pʉ Sises apurɨnin nan ma'tanʉkʉ pɨ'. Iyewonpɨtʉ'pʉ ɨutɨ kaisa rɨ'ne, warawo' amʉ', uri'san amʉ' nɨrɨ Sises apurɨnin nan tʉpɨtʉ'pʉ pariki'si ta'. 	 Amma Sawulu goono ga Almasihu marga halaci. A goono ga furo fu ka kaa fu ka alborey da wayborey candi k'i daŋ kasu.


Mɨrɨ a'tai si ta uya mɨrɨ, Tu'kan nɨ amʉranʉ'sa' uya mɨrɨ uko'manʉ'nin pe. E'tʉrawasoma pen nin si serɨ tʉpo. Enta'na, ensi uya, pori' pe uko'mamʉ!’ 	 Ay ga ne ay fundo se mo: Ay wo, ay gonda arzaka boobo ga jisi kaŋ ga te ay se jiiri boobo. Ay ma fulanzam, ya ŋwa, ya haŋ, ay m'ay waate ŋwa.›


To' Epoi Itɨ'pʉ Weyu Rʉ'pʉ a'tai, iteseru esi'pʉ Paire' uya tikin nɨ a'sisa' pe te'sen nonkato' pe iyesi Esuwerʉ amʉ' iwano' pe.] 	 Zama tilas no a ma kas'ize fo taŋ i se bato*g* waate.


iye'menukasa' na'ne' kasa: “Papa uya to' repa'pʉ epe' rɨ e'nɨto' a'kwarʉ ke, en ton to' uya ene namai' mɨrɨ awonsi'kɨ pana ton to' uya eta namai', serɨ wʉi pʉ'kʉ pona rɨ,” tukai'. 	 Mate kaŋ i n'a hantum, ka ne: «Irikoy n'i no laakal tiŋo. A n'i no moyaŋ kaŋ i si di nd'ey, A n'i no hangayaŋ mo kaŋ i si maa d'ey, hala ka kaa hunkuna.»


Tʉron nɨ a'tai nin si, tʉweyu kon e'seposa' a'tai, tamʉtʉ ton pokon pe Sakaraya e'tʉrawasoma esi'pʉ, use'man nɨto' Papa ena' tʉrawasoma pɨ' Surusiran po, Esuwerʉ amʉ' use'mato', ɨpʉremato' iwʉ' tau. 	 A go no, Zakariya go nga alfagataray goyo gaa Irikoy jine, nga alwaato boŋ.


Iyakon uya ta'pʉ tʉkʉipʉnʉ pɨ', ‘Papai, uyena' ɨntʉrʉnʉ pe te'sen ɨimamin itʉka'kɨ,’ ta'pʉ iya ipɨ'. Mɨrɨpan uya timamin ratoika'pʉ to' kaisa rɨ. 	 Koda ne nga baabo se: ‹Ay baaba, m'ay no ay baa ni arzaka ra kaŋ ay ga kokor ka du.› Baabo na nga arzaka fay ka no i se.


Mɨrɨpan ɨnʉ' rɨ kʉsesa'tʉu, ‘Ukʉipʉnʉ,’ tukai' serɨ non po, apʉne pʉra tikin nan nɨ ɨkʉipʉnʉ kon esi, Epʉn pon. 	 Ndunnya ra mo araŋ ma si ne boro kulu se Baaba, zama araŋ Baabo ya afolloŋ no, nga kaŋ go beena ra.


Sises pʉta piya' ita'mo'ka'pʉ tenki ta tʉuya ekamanin pe, pʉse rɨ esi'pʉ mɨrɨ Sameriya pon pe. 	 A ye ganda ka gande biri Yesu jine, a goono ga saabu a se. Day nga wo Samariya boro no.


Tʉron nɨ pe, to' uya ene'pʉ urepasa' itekare ekamato' tʉrawasooi ke Esuwerʉ amʉ' pen pana ya', Esuwerʉ amʉ' pɨ' Pi'ta uya itekare ekamato' pe irepa'pʉ itʉrawasooi ke na'ne' kasa. 	 Amma jine borey din di kaŋ Irikoy na Baaru Hanna talfi ay gaa ay ma kond'a dumi cindey se, mate kaŋ cine a n'a talfi Bitros gaa a ma kond'a Yahudancey se.


“Meri,” ta'pʉ Sises uya ipɨ'. Iyera'tɨ'pʉ Sises winɨkʉi' ɨkɨ'pɨ'nʉmʉi'ma Arami' pe, “Raponai!” (Ti'sa ta e'kwa pe). 	 Yesu ne a se: «Maryama!» A zagu ka ne a se Yahudancey sanno ra: «Rabbuni!» (Danga Alfa nooya.)


Uyenu tʉrʉ'pʉ uya, mɨrɨ yau imisimɨ arinta ka'tau maimu eta'pʉ uya, eke pe, “Ɨsɨ' kusa! Ɨsɨ' kusa! Ɨsɨ pe iyesi kamoro moro non po na'ne' nan pona, tʉronpi' uturumʉ useta a'tai osorʉwawon kon inserʉ amʉ' ne'kamayai'ne' iturunpa pɨ'!” tawon. 	 Ay guna mo, ay maa mo zeeban fo goono ga deesi beene batama bindo ra. A goono ga ne nda jinde beeri: «Kaari, kaari, kaari! ndunnya gorokoy se, hilli cindey jindey sabbay se kaŋ malayka hinza din ga ba ka kar.»


Se kuru sa'ne ta ina uya: Pʉse rɨ warai use'man nɨto' tʉrawasomanin nan epuru esa' pe e'nɨ, iyereutasa' rʉ'pʉ enwo'ne' miya' winɨ eke pe kuru te'sen ye' apon po Epʉn po, 	 Sanno kaŋ iri goono ga ci kaajo neeya: iri gonda alfaga beeri woone dumi kaŋ goro Koy Beero karga kambe ŋwaaro gaa, beena ra.


intʉrʉ'pʉ eke pe rɨ upona'nokon upika'tɨnin kon Sises Kʉrai poro, 	 Irikoy na Biya Hanno zumandi iri boŋ da yulwa iri Faabakwa Yesu Almasihu do.


Mɨrɨ awonsi'kɨ, nai kasa ken itekare ekama to' uya tenno'sa' kon pen nɨ e'tane? Iye'menukasa' na'ne' kasa, “Ɨ'rɨ pan wakʉ ton nɨ i'ta ton kamoro wakʉ itekare ne'nin nan!” tawon. 	 Wala mo, mate no i ga te ka waazu da manti i n'i donton no? Mate kaŋ i n'a hantum ka ne: «Man i cey booro himando, Ngey kaŋ yaŋ ga kande gomni Baaru Hanna!»


E'tane ru'ku, iye'menukasa' na'ne' kasa: “Kamoro ipɨ' auro'kasa' kon pen uya ento' oton, mɨrɨ awonsi'kɨ etanin nʉ'san pen uya ito'ka'nʉ'to' oton,” tasa' iya. 	 mate kaŋ i n'a hantum ka ne: «Borey kaŋ yaŋ a baaro mana kaa i do, ngey wo ga di. Ngey kaŋ yaŋ mana maa mo ga faham.»


Wakʉ A'kwarʉ ke tʉutarʉ'tɨi', Sises enna'po'pʉ Isotan apai, mɨrɨpan arɨ'pʉ Iya'kwarʉ uya rɨmono' ta'. 	 Yesu mo, kaŋ go toonante da Biya Hanno ziji ka fun Urdun haray. Biya kond'a hala ganjo ra.


Iraisa pɨ' Sises usaurokʉ a'tai, Isaan Pa'tes pɨ' isaurokʉ tukai' ipoitorʉ ton uya i'tu'pʉ. 	 Gaa no talibey faham kaŋ Yohanna kaŋ na baptisma* te sanni no a goono ga te ngey se.


“Pe'teri'en po, Isutiya yau,” tukai' to' uya eikʉ'pʉ. “Serɨ tukai' pu'kena' uya imenuka'pʉ esi pena rɨ: 	 I ne a se: «Baytlahami no, Yahudiya laabu ra wano, zama yaadin no annabo hantum ka ne:


Mɨrɨ a'tai rɨ, erasu ton epuru utɨ'pʉ tʉtonpa ton pokon pe enno'sa' kon ne'se'na. To' ta'kwarʉkai' to' ɨnne'pai pʉra to' esi'pʉ, apʉne pʉra ka'pon amʉ' uya tʉwɨnɨ kon tɨ' ke tukai' to' usenari'pa'pʉ. 	 Gaa no batukoy jine funa da doogarey koy ka kand'ey, amma day manti gaabi-gaabi boŋ bo, zama i go ga humburu jama, i ma si ngey catu ka wi da tondiyaŋ.


Tanporon kon ka'pon amʉ' usewansiuka'pʉ. Mɨrɨpan kon uya Papa apurɨpɨtʉ'pʉ. To' enari'nʉmʉ'pʉ, mɨrɨ awonsi'kɨ, “Serɨ pe, eke Papa tʉrawasooi e'kupʉ ensa' man,” ta'pʉ to' uya. 	 Kala i kulu takooko, hal i na Irikoy beerandi. I humburu gumo ka ne: «Iri di hariyaŋ kaŋ n'iri boŋ haw hunkuna.»


E'tane ɨsɨ pe ɨyɨkɨntato' kon, amʉre' pe ɨwe'to' kon esi yau ɨyewan kon yau, ipɨ' katapurɨtʉu, mɨrɨ pe pʉra i'napairon pɨ' kasi kʉkatʉu. 	 Amma d'araŋ gonda canse fotto da kakaw araŋ biney ra, araŋ ma si fooma ka tangari te cimi boŋ.


Itena' mʉra'ta tʉrawasomanin uya mʉra'ta a'koka, karimeru amʉ' uya imaimu eta. To' ese' ton yai karimeru amʉ' kɨ'ma iya, mɨrɨpan kon pa'ka iya. 	 Kalo me gaaykwa ga fiti a se, feejey mo ga maa a jinde. A ga nga bumbo feejey ce nda ngey maayey ka kond'ey taray.


Iteseru pen nɨ ɨnʉ' rɨ erikʉ pʉra iyesi ipokena' pe te'sen ka'pon iwano' pe, wakʉ ka'pon iwano' pe ɨnʉ' rɨ e'to' e'tane eri'pai itiwano' pe. 	 Da cat no boro ga bu adilante se, amma hambara boro fo ga te bine-gaabi ka bu boro hanno se.


“Usentu'mayai' pʉsamoro ka'pon amʉ' pɨ', apʉne pʉra uya'kɨrɨ to' e'sa' pɨ' osorʉwau wʉi, mɨrɨpan kon enta'nato' ipɨ' pʉra rɨ si iyesi. 	 «Ay goono ga bakar jama wo se, zama a to jirbi hinza sohõ kaŋ i go ay banda, i sinda haŋ kaŋ i ga ŋwa mo.»


Nai esi sa'man pe pʉra: ‘Amakooi pɨ' usentu'ma,’ ta; mɨrɨ pe pʉra, ‘E'mʉ'sa'ka', asakɨ,’ ta katɨ ipu'tɨka'sa' pɨ'? 	 Zama woofo no ga faala, ay ma ne: ‹Ay na ni zunubey yaafa ni se?› wala ay ma ne: ‹Tun ka dira?›


To' eikʉ'pʉ iya: “Tenu ke e'tɨ' ɨyenku'tɨ kon namai'. Apʉne pʉra tu'kan kon nɨ uye'to' oton uyese' yau, ‘Urɨ rɨ kʉrɨ rɨ,’ ka'se'na, mɨrɨpan, ‘Iweyu man a'ko pe,’ ta to' uya. To' pɨkɨrɨ ke'tʉu. 	 A ne: «Wa haggoy i ma s'araŋ darandi. Zama boro boobo ga kaa k'ay maa sambu ka ne: ‹Ay no ga ti nga›. I ga ne mo: ‹Alwaato maan›. Araŋ ma s'i gana.


Etatɨ', utonpa ton nʉ'kwɨ: Papa uya pe' kamoro pata enu yau entu'manin nan pe te'san anʉnsa' pʉra nai apurɨto' yau eke pe to' e'to' pe mɨrɨ awonsi'kɨ isauro'sa' rʉ'pʉ, esa' wannɨ pe te'to' anʉnnin pe ti'nʉnkanin nan e'to' pe? 	 Wa maa, ay nya-izey, ay baakoy, manti Irikoy na alfukaarey kaŋ talka ndunnya wo lasaabuyaŋ gaa suuban i ma ciya arzakanteyaŋ cimbeeri ra, k'i ciya tubukoyaŋ mo koytara ra kaŋ alkawlo a sambu borey kaŋ yaŋ ga ba r'a se?


Mɨrɨ pe iyesi pɨ', wakʉ pe uyewan kupʉ i'se te'sen urɨ Papa winɨkʉi' mɨrɨ awonsi'kɨ ka'pon amʉ' winɨkʉi' nɨrɨ. 	 A sabbay se ay goono ga kookari waati kulu ya goro nda bine lasaabu hanno kaŋ sinda taali Irikoy jine, hala nda borey mo do.


Miyarɨ ka'tɨ' ɨsipokon pe wakʉ eseru yau auta'su'ka kon pe. Tanporon Kʉrai so'sii ton miyarɨ nɨkayan. 	 Wa care fo da baakasinay garbe sunsumyaŋ hanna. Almasihu margey kulu g'araŋ fo.


Paarʉ mɨrɨ awonsi'kɨ Panapas uya Esuwerʉ amʉ' usenupato' iwʉ' nɨmɨ koro'tau, ka'pon amʉ' uya to' kɨ'ma'pʉ Sapa' a'tai to' uye'to' pe miyarɨ parɨ serɨ ton ekamase'na. 	 Waato kaŋ i goono ga fatta _Yahudance diina marga fuwo ra__, jama n'i ŋwaaray ka ne i ma ye ka sanno din ci ngey se koyne hino asibto kaŋ ga kaa.


Mɨrɨ a'tai, use'man nɨto' apon uya eikʉ eta'pʉ uya, se tukai': “Ewai', Itepuru Papa Meruntɨ pe kuru te'sen ye', i'napairon pe kuru rɨ mɨrɨ awonsi'kɨ wakʉ pe kuru ka'pon amʉ' eseru aimenkato' auya man,” tawon. 	 Ay maa sargay feema mo ne: «Oho, ya Rabbi Irikoy, Hina-Kulu-Koyo, ni ciitey ya cimi-cimi wane yaŋ no, adilitaraykoyyaŋ mo no.»


“Tanporon nɨ ku'to' uya pe iyesi,” ta rɨ—e'tane si tanporon esi pen pika'tɨnin pe. “Tanporon nɨ ku'to' uya pe iyesi,” ta rɨ—e'tane tanporon nɨ e'to' pe pʉra iyesi uyepuru pe. 	 Amma iri nya-izo Abolos ciine ra, ay n'a yaamar da himma a ma kaa araŋ do nya-izey banda, amma a mana yadda baa kayna nga ma kaa sohõ. Waati kaŋ a du daama no a ga kaa.


Mɨrɨ kasa rɨ marɨ, mʉre amʉ' pe e'nɨ a'tai, apiyo' pe e'nɨ'pʉ orʉ eseru o'noro. 	 Yaadin no iri mo. Waato kaŋ iri go zankayaŋ, iri go tamtaray ra ndunnya hayey se.


Apʉne pʉra iwinɨpai mɨrɨ awonsi'kɨ iporo mɨrɨ awonsi'kɨ itiwano' pe tanporon nɨ esi. Itiwano' pe eke pe iku'to' nesii, tɨwɨrɨ rɨ! Amen. 	 Zama hay kulu fun a do, Hay kulu goono ga te a do, i ga ye a do mo. Darza ma ciya a wane hal abada! Amin!


Ipan pe awanakʉi' kuru, use'man nɨto' tʉrawasomanin nan epuru ton eke ton kuru, Esuwerʉ amʉ' epuru ton pokon pe, Main pɨ' enupanin nan mɨrɨ awonsi'kɨ tanporo Konsʉrʉ amʉ' ekoneka'pʉ. To' uya Sises auronpɨtʉ'pʉ, mɨrɨpan arɨ'pʉ to' uya Paire' ena'. 	 Waato kaŋ mo bo, alfaga beerey da arkusey da asariya dondonandikoy da Yahudancey arkusey marga kulu saaware. I na Yesu haw ka kond'a k'a no Bilatos* se.


Kʉipʉnʉ ton, ɨmunkɨ kon amʉ' tʉsakoropai' pʉra e'tɨ', to' emiya'nʉmʉ kʉse'nin. 	 Baabey, araŋ ma si araŋ izey kurtunandi, zama i biney ma si sara.


Isaan esi'pʉ ɨnereutanʉ'pai, mɨrɨpan uya ta'pʉ ipɨ', “Upa'taisima auya ru'ku i'se e'ai', mɨrɨ pe' e'tane upiya' ɨuye'sa'?” ta'pʉ iya. 	 Amma Yohanna ga ba nga ma wangu a se. A ne: «Ay no ga hima ay ma du baptisma ni do, ni mo go ga kaa ay do, wala?»


Ina uya etasa' man ina nennoko'san pen nɨ utɨ'pʉ mɨrɨ ya' amanenpase'na'nokon, ɨusenuminkato' kon tʉmanenpai'. 	 Iri maa baaru kaŋ boro fooyaŋ kaŋ fun iri do goono g'araŋ taabandi nda sanniyaŋ k'araŋ biney kankam, kaŋ yaŋ iri wo mana lordi fo no i se.


“Menyai'ne' imenuka' kareta pɨ', mɨrɨ awonsi'kɨ menno'pɨtʉi' 7 kaisaron so'si ya'ne E'pe'sas pona, Simerʉna pona, Porʉkaman pona, Taya'tira pona, Sarʉtes pona, Piraterʉ'piya pona, mɨrɨ awonsi'kɨ Irawote'siya pona,” tawon. 	 A ne: «Haŋ kaŋ ni ga di, m'a hantum tira ra. M'a samba Almasihu marga iyya din se: Afasos, da Samurna, da Birgamos, da Tiyatira, da Sardisu, da Filadelfiya, da Lawodisiya se.»


Nirai esi'pʉ Merʉkai mu pe. Merʉkai esi'pʉ Atai mu pe. Atai esi'pʉ Kosan mu pe. Kosan esi'pʉ Erʉmatan mu pe. Erʉmatan esi'pʉ Ɨrʉ mu pe. 	 Malki wane, Addi wane, Kosama wane, Almadama wane, Heri wane,


ka'pon amʉ' Esuwerʉ pon kon. To' iwano' pe munkɨ wannɨ pe to' anʉnsa' esi; to' iwano' pe rɨ Papa a'kwarii esi, to' iwano' pe rɨ ekonekan nɨto' esi, to' iwano' pe rɨ main eporo esi, to' iwano' pe ɨpʉreman nɨto', use'man nɨto' iwʉ' tau Papa apurɨpɨ'to' esi mɨrɨ awonsi'kɨ ikupʉ uya tasa' rʉ'san esi, to' iwano' pe. 	 Ngey ga ti Israyla borey, kaŋ Irikoy na izetaray no i se, da darza, da sappey. A n'i no Tawretu* tira mo, da Irikoy windo goyo, da alkawley.


Pata esi'pʉ ɨsi'kaisa rɨ, ikusano kaisa rɨ ika'ta esi'pʉ. Inserʉ uya pata i'tu'pʉ tʉyɨɨi ke; mɨrɨpan e'seporo'pʉ 12,000 kaisa rɨ yʉi epotorʉ'pʉ pe ikusano, ika'ta mɨrɨ kaisarɨ rɨ marɨ, mɨrɨ awonsi'kɨ ikawono esi'pʉ ikusano kaisarɨ rɨ marɨ. 	 Birno mo kambu-taaci-koy no, kaŋ ikulu ga saba, a salleyaŋo ga saba nd'a hayyaŋo. A na birno neesi nda goobo din mo, a to kilometar zambar hinka nda zangu hinka. A salleyaŋo, d'a hayyaŋo, d'a kuuyaŋo, ikulu afolloŋ no.


Papa itese' pɨ' e'nɨto' mɨrɨ awonsi'kɨ ukʉipʉnʉ kon iwano' pe eke pe iku'to' nesii inke rɨ, inke rɨ te'sen pe. Amen. 	 Darza ma bara iri Baabo Irikoy se hal abada abadin! Amin.


Surusiran eporo pe, Sises ewomʉ'pʉ Esuwerʉ amʉ' use'mato', ɨpʉremato' iwʉ' pʉ'kʉ ta', mɨrɨpan e'sara'tɨ'pʉ usennapɨ' nɨ pɨ', kʉrʉpo'po pɨ' mɨrɨ yau te'san enpa'kapɨtʉ pɨ'. Pʉrata ensimapɨ'nin nan tepʉrʉʉi rawoipɨtʉ'pʉ iya mɨrɨ awonsi'kɨ wako'wa amʉ' kʉrʉpo'pomanin nan apon ton nɨ, 	 I kaa Urusalima. A furo Irikoy windo ra ka sintin ka neerakoy da daykoy gaaray i ma fun Irikoy windo ra. A na nooru barmaykoy taabley tuti ka bare, ngey da koloŋay neerakoy goray nangey mo.


Ipan pe ɨsɨ pe to' e'sei'pɨtʉ'pʉ. Mɨrɨ wenai, to' e'nonka'pʉ ɨsipiyapai; Panapas uya Ma' anʉmʉ'pʉ tisakon pe. To' utɨ'pʉ kanau yau Sai'pʉras pona; 	 Kakaw bambata furo i game ra hal a to naŋ kaŋ Bulos da Barnaba fay. Barnaba konda Markos nga banda. I furo hi ra ka koy Kubrus.


Mɨrɨpan uri'san uya tʉ'tuna'kwaai yen nɨmɨ'pʉ, iyenna'po'pʉ pata pona, mɨrɨpan uya ka'pon amʉ' pɨ' ta'pʉ mɨrɨ yau, 	 Waybora mo na nga foobo naŋ ka koy kwaara ra ka ci borey se


Tʉron nɨ a'tai, Sises e'mʉ'sa'kasa' esi'pʉ parau ku'pɨri Isenesere' e'pi po. Ka'pon amʉ' amʉrasa' esi'pʉ a'ko pe iwoi, Papa Maimu ekama iya etase'na. 	 A go no, waato kaŋ borey marga goono ga kankam Yesu gaa, zama ngey ma maa Irikoy Sanno, kal a koy ka kay Janisarata teeko me gaa.


Tɨwɨ tiwʉ' nakapu po te'sen kʉu'tɨnin mɨrɨ pe pʉra kʉsewonnin nɨ ɨutɨ ta' ɨ'rɨ rɨ mo'kai'. 	 Boro kaŋ go fu boŋ ma si zumbu ka furo fu ra ka hay fo sambu nga fuwo ra.


Apurɨto' winɨ Seko' uya terikʉ a'tai Isose' munkɨ amʉ' pʉrema'pʉ to' kaisa rɨ, mɨrɨpan e'tʉnkasa' tʉteke'semu putu pona uya Papa apurɨpɨtʉ'pʉ. 	 Cimbeeri ra no Yakuba, waato kaŋ a go ga ba ka bu, a na Yusufu ize hinka kulu albarkandi. A jeeri nga goobo gaa ka sududu mo.


Iweyu uye'nɨ pɨ' man ɨsɨ rɨ e'ku'to' oton ɨpɨ'nokon, ɨyeyaton kon amʉ' uya tɨ' amʉ' ka'to' oton apata'se' kon woi tekainʉnto' kon ipoi pe ɨwɨse'na'nokon. Sen winɨ'ne rɨ to' uya awa'kʉ'pɨ'to' oton kon ayainʉmʉ kon poken pʉra rɨ. 	 Zama jirbiyaŋ ga kaa ni gaa kaŋ ni ibarey ga wongu bambu kuuku cina ka ni daŋ bindi, ka ni kankam kuray kulu haray.


Imenukasa' itekare nɨkayai'ne' kasa, “Kʉrɨ apurɨ pɨ' na'ne' ɨpiyɨ'to' pʉra rɨ iyesi,” nɨkayai'ne'. 	 Irikoy Tira Hanna ga ne: «Boro kulu kaŋ g'a cimandi si haaw.»


Mɨrɨ pe iyesi pɨ', upoitorʉ pe e'pai ɨwesi yau, tanporon nɨ tʉnonkai' ɨwe'to' pe iyesi. 	 Yaadin mo no, d'araŋ boro kulu si hari kulu kaŋ ga ti nga wane taŋ, a si hin ka ciya ay talibi.


Ɨsɨ yau to' esi! Keen e'ma rʉ'pʉ anʉnsa' to' uya man; to' utɨsa' man tʉneporonʉ kon epose'na Peran utano'ma'pʉ ya' kasa rɨ marɨ; to' uma'tasa' man tiwano' pe e'pai Kora esi'pʉ ya'. 	 Kaari ngey! Zama i na Kaynu fonda gana, ka waasu ka ngey boŋ no Balaam* darayyaŋo se alhakku sabbay se, i halaci mo Kora murteyaŋo ra.


mɨrɨpan utɨ'pʉ apo' ya', ɨsɨ pata ya'. Mɨrɨ awonsi'kɨ si tenu tʉrʉ'pʉ iya mɨrɨ. Mɨrɨpan uya Epʉra'an piyau Ʉrasaras ene'pʉ ɨnnɨ kuru tʉpiyapai. 	 Alaahara ra mo a na nga boŋ sambu ka guna, a go bone ra mo. Kal a di Ibrahim hala nangu mooro, nga nda Liyaziru a jarga.


Mɨrɨpan ukɨ'pɨ'nʉmʉ'pʉ eke pe rɨ, “Sises, eke Papa Mumu, ɨ'rɨ pe ukupʉ i'se me'an? Papa pɨ', ‘Ikota'ma uya pen,’ ka'kɨ!” ta'pʉ iya. 	 A na nga jinde sambu nda gaabi ka ne: «Ya Yesu, Irikoy kaŋ beeri da ikulu Izo, ifo k'ay zaa da nin? Ay ga ni ŋwaaray da Irikoy, ma s'ay gurzugandi.»


E'tane nin aparapii kon yawon itʉtɨ' entu'manin nan ena', mɨrɨpan tanporon nɨ nin si esi mɨrɨ wakʉ pe ɨiwano' kon pe,” ta'pʉ iya. 	 Amma hayey kaŋ go a ra haray, araŋ m'i no sargay. Yaadin gaa hay kulu ga hanan araŋ se.


Mɨrɨ awonsi'kɨ Sises utɨpɨ'to' airɨ'ne—eke iwa ton pata amʉ', umɨ amʉ' awɨrɨ'ne rɨ—mɨrɨpan ka'pon amʉ' uya takuru'kena' nan apɨtʉ'pʉ kʉrʉpo'po pɨ' e'nɨto' pata'se' ya', mɨrɨpan kon uya ipan pe ipawana'tɨ'pʉ takuru'kena' nan uya ipon e'pi a'pɨ'to' pe, mɨrɨpan tanporon kon a'pɨ'nin nʉ'san usepi'tɨpɨtʉ'pʉ. 	 Nangu kulu kaŋ a furo mo, baa kawyey ra wala kwaarey ra, wala saajo ra, i ga ngey jantekomey jisi habey ra. I g'a ŋwaaray mo a ma yadda ngey se ngey ma baa a kwaayo me ham. Boro kulu kaŋ n'a ham mo du baani.


apʉne pʉra enupan iya pɨ' tʉmeruntɨrʉ kenan pe kuru rɨ, Main pɨ' enupanin nan kasa pʉra. 	 zama a n'i dondonandi sanda hinkoy, manti sanda i asariya* dondonandikoy cine.


Surusiran eporo to' uya koro'tau, Pe'pake mɨrɨ awonsi'kɨ Pe'tani ya' si to' uye'ka'sa' Are' Wʉpʉ pon, Sises uya asa'ron kon tʉpoitorʉ ton ennoko'pʉ 	 Waato kaŋ i maan Urusalima* hala Baytfaji nda Baytaniya kawyey, Zeytun* tondo do haray, kal a na nga talibi hinka donton,


(Ewai', Sitipanas pokon nɨ nɨrɨ kenʉ' pa'taisima'pʉ uya man; tʉron kon nin si pa'taisima'pʉ uya pʉra kuru man uyenu yau.) 	 Amma da boro fo ga ba nga ma kakaw woodin boŋ, iri nda Irikoy margey wo sinda alaada _kaŋ waana__ woodin.


Isanon uya to' maimu eikʉ'pʉ, “Ina uya i'tu pʉse rɨ esi ina mʉre pe, iyentusa' rʉ'pʉ tenku'ne. 	 A hayrey tu ka ne: «Iri bay kaŋ woone iri izo no kaŋ iri n'a hay danaw.


Mɨrɨ a'tai rɨ, itekare ekama pɨ' iye'sara'tɨ'pʉ, “Sises esi Papa Mu pe,” tukai'. 	 Sahãadin a sintin ka Yesu waazo te Yahudance diina marga fuwey ra ka ne: «Yesu wo, nga no ga ti Irikoy Izo no.»


Mɨrɨ pe iyesi pɨ', ɨnʉ' rɨ eke pe te'sen ewa'nomanin uya Papa nʉkuu'pʉ ewa'noma mɨrɨ, mɨrɨ awonsi'kɨ kamoro mɨrɨ ku'nin nan uya eseru aimenkato' nepʉ mɨrɨ tʉpona'nokon nɨ. 	 Woodin sabbay se, boro kaŋ goono ga wangu hini, Irikoy waado no a goono ga wangu. Borey kaŋ ga wangu mo ga kande ciiti ngey boŋ.


Mɨrɨ awɨrɨ rɨ, itɨ'pʉ. Eke pe rɨ ka'pon amʉ' pori'ma'pʉ iya, tu'kan pɨ' rɨ, mɨrɨpan uyee'pʉ Kiris pona. 	 Waato kaŋ a na laabey din gana ka borey yaamar da sanni dumi kulu, gaa no a kaa Gares laabu.


Inserʉ u'tɨ ene'pʉ uya Epʉn yapai, iya'mu pʉn iteuta kii mɨrɨ awonsi'kɨ eke i'sen itenau. 	 Ay di malayka fo goono ga zumbu ka fun beena ra. A goono ga guuso kaŋ sinda me saaf'izo gaay, a gonda sisiri bambata nga kambe ra mo.


Sises ewomʉ'pʉ tʉpo, ipoitorʉ ton uya ekama'po'pʉ ama'ai, “Ɨ'rɨ pe ken si iyesi pɨ' ina uya enpa'ka pʉra iyesi?” ta'pʉ to' uya. 	 Waato kaŋ Yesu furo fuwo ra, talibey n'a hã labu gaa ka ne: «Ifo se no iri wo mana hin ka folla din gaaray?»


Mɨrɨ a'tai, Sises uya ta'pʉ, “Serɨ kasa to' uma'tasa' pɨ' ɨri ton pe kuru to' esi'pʉ pe kʉsekamatʉu. 	 A tu ka ne i se: «Araŋ ga tammahã hala Galili borey din ya zunubikooniyaŋ no ka bisa Galili borey kulu, kaŋ se i maa taabey din dumi?


Ka'pon uya to' maimu eikʉ'pʉ, “Ɨ'rɨ pan si ti'tupɨ'sen pen nɨ! Nai winɨ iye'sa' tukai' i'tu auya'nokon pʉra iyesi, e'tane uyenu ton a'koka'pʉ iya. 	 Bora din tu i se ka ne: «Haba? Hayo wo dambara hari no, kaŋ araŋ si bay naŋ kaŋ a fun, nga mo no n'ay moy fiti.


Apʉne pʉra uyanʉnsa' iya 'nokon pɨ' pata ekoneka rawɨrɨ wakʉ pe te'san pe mɨrɨ awonsi'kɨ ɨri pe pʉra tenu yau. Tʉusi'nʉnkato' yau 	 Za kaŋ a n'iri suuban za i mana ndunnya sinji, iri ma ciya nga wane yaŋ Almasihu ra, zama iri ma goro hananteyaŋ kaŋ sinda taali nga jine.


To' uko'mamʉ tʉpo mɨrɨ yau, to' tonpa ton uya to' ennoko'pʉ tʉusewankamai' pʉra to' utɨto' pe tenno'nin nʉ'san kon piya'. 	 I te jirbiyaŋ noodin, gaa no laakal kanay ra no nya-izey n'i sallama i ma ye borey kaŋ yaŋ n'i donton do.


Epori'manpai'nokon, pori' pe e'nɨpai'nokon, eke pe iye'to' apurɨpɨ'pai'nokon! Karimeru mʉre emari'ma weyu e'seposa' man, ino'pʉ pe te'ton ekonekasa' man ite'ma ta'. 	 Iri ma farhã, iri bine ma kaan, iri m'a beerandi! Zama Feej'izo hiija kaa, a wayhiijo mo na nga boŋ soola.»


Ika'sa' kon enurikʉ tenu ke esii'ma Papa munkɨ amʉ' usenpoika enupɨkɨrɨ. 	 Takahari kulu goono ga Irikoy izey bangandiyaŋo hangan da beeje bambata.


Ta'pʉ to' uya ipɨ', “Isaan poitorʉ ton useruma tenta'nai' pʉra, to' ɨpʉrema nɨrɨ ɨsipɨkɨrɨ, mɨrɨ kasa rɨ Pari'si amʉ' poitorʉ ton. E'tane, ɨpoitorʉ ton enta'na,” ta'pʉ to' uya. 	 I ne a se: «Yohanna talibey goono ga mehaw* sorro boobo ka te adduwa mo. Yaadin mo no Farisi fonda waney. Amma ni waney, i ga ŋwa, i ga haŋ.»


Mɨrɨ awonsi'kɨ wakʉ kupʉ auya'nokon yau wakʉ pe ɨku'nin kon pɨ', ɨ'rɨ wakʉ eporo auya'nokon? Tʉmakooikena' nan uya rɨ mɨrɨ rɨ kupʉ. 	 D'araŋ na ihanno te ngey se kaŋ yaŋ ga te araŋ se ihanno, saabuyaŋ woofo no araŋ se? Baa zunubikooney ga te yaadin.


Mɨrɨpan nʉ'kwɨ sa'ne uta'mo'ka'pʉ irau temʉ' po, ‘Apʉne sa'ne, ɨye'ma uya rɨ mɨrɨ,’ tai'ma. 	 A hangasin tamo din mo kaŋ ganda k'a ŋwaaray ka ne: ‹Ma suuru ay se, ay g'i kulu bana ni se.›


Tu'kan kon ka'pon amʉ' anpisin koro'tawon kon uya serɨ ta iya eta'pʉ, mɨrɨpan kon uya, “Pʉserɨ rɨ esi serɨ Pu'kena' pe,” ta'pʉ to' uya. 	 Gaa no, jama ra boro fooyaŋ, waato kaŋ i maa sanney din, i ne: «Haciika, boro wo annabo din no.»


Tepi' uya esakʉ ‘uyepuru’ tukai'; nai kasa ken si Tepi' pa rʉ'pʉ pe iyesi?” ta'pʉ iya. 	 Dawda bumbo goono ga ne a se Rabbi no. Mate no a ga te ka ciya a se ize koyne?»


Kʉrai uya uye'masa' kon, main uya pa'nʉ'nɨsa' apai, ipa'nʉ'sa' pe urɨ'nokon pe tenai', apʉne pʉra iye'menukasa', “Ipa'nʉ'sa' kon kamoro yʉi pɨ' isinkasa' kon,” tukai'. 	 Almasihu n'iri fansa asariya laaliyaŋo gaa, za kaŋ a ciya laalante iri sabbay se. Zama a go hantumante: «Laalante no boro kulu kaŋ i sarku bundu gaa.»


Serɨ ton i'tu auya'nokon pe iyesi pɨ', ɨpʉrema'nokon mɨrɨ, mɨrɨ ton kupʉ auya'nokon yau. 	 D'araŋ ga hayey din bay, araŋ ya albarkanteyaŋ no d'araŋ g'i te.


Awanakʉi' kuru, iyenna'po koro'tau eke pata pona, iwan pe iyesi'pʉ. 	 A suba mo, za da hinay, kaŋ a goono ga ye kwaara ra, a maa haray.


Ka'pon, Papa winon, uyee'pʉ tenta'nasen mɨrɨ awonsi'kɨ ensinin, mɨrɨpan pɨ', ‘Pʉse eke pe tenta'nasen mɨrɨ awonsi'kɨ te'taripasen, pʉrata amʉranʉ'nin nan, tʉmakooikena' nan nɨrɨ tonpa pe iyesi,’ ta'pʉ auya'nokon. 	 Boro Izo mo kaa, a ga ŋwa, a ga haŋ. Kal araŋ ga ne: ‹Wa guna ŋwaari boobo ŋwaako da baji hanko no, jangal taakoy da zunubikooney coro mo no.›


Enno'sa' kon nepʉ'pʉ to' uya Esuwerʉ amʉ' Konsʉrʉʉi ton piya', Papa ena' use'man nɨto' tʉrawasomanin nan epuru uya to' ekama'popɨ'to' pe. 	 Waato kaŋ i kand'ey, i n'i kayandi Yahudancey arkusey marga jine. Alfaga beero n'i hã


“Mooi, mi'tuyai',” ta'pʉ uya ipɨ'. “Pʉsamoro kamoro ekota'man nɨto' yai iyepa'kasa' kon, tʉpon kon korʉkasa' to' uya aimu'ne'ne karimeru mʉre mʉnʉ ke. 	 Ay ne a se: «Ay jina bora, nin no ga bay.» A ne ay se: «Ngey no ga ti borey kaŋ yaŋ kaa ka fun kankami bambata din ra. I na ngey kwaayey nyuna k'i kwaarandi Feej'izo kuro ra mo.


to' iwano' ama'manin nan pe pʉra, e'tane tapurɨsan pe kuru tʉusensan pe, tanporon to' nʉkupʉnʉ yau rɨ nin si Papa, upika'tɨnin kon pɨ' usenupan nɨto' ku'to' pe to' uya pori'ma'. 	 I ma si n'i zay mo, amma i ma ngey boŋ cabe naanaykoyyaŋ, hal i ma Irikoy iri Faabakwa boŋ dondonandiyaŋo boriyandi borey jine hay kulu ra.


Sises uya ka'pon epi'tɨsa' pɨ' Sapa' a'tai, tʉusakorota pe Esuwerʉ amʉ' usenupato' iwʉ' epuru uya ta'pʉ ka'pon amʉ' pɨ', “6 kaisa rɨ moro wʉi esi mɨrɨ e'tʉrawasoman weyu. Mɨrɨ ton weyu a'tai, ɨsepi'tɨi' ɨsi'tɨ', Sapa' a'tai pen,” ta'pʉ iya. 	 Amma diina marga jine bora te bine zama Yesu na baani nooyaŋ te asibti zaaro ra. Woodin sabbay se a salaŋ borey marga se ka ne: «Jirbi iddu go no kaŋ ra a ga hima borey ma goy. I ra mo araŋ ma kaa, i m'araŋ no baani, amma manti asibti zaaro ra.»


Serɨ rupɨ ton kupʉ to' uya mɨrɨ, apʉne pʉra to' uya ikʉipʉnʉ mɨrɨ pe pʉra urɨ i'tu pʉra iyesi pɨ'. 	 I ga hayey din te zama i mana Baaba bay, i man'ay mo bay.


Mɨrɨ ya', Itepuru inserʉʉi uyee'pʉ to' piya', mɨrɨ awonsi'kɨ Papa winɨpaino a'kwa uya to' wei'tɨ'pʉ. Ipan pe rɨ to' usi'nʉkʉ'pʉ. 	 Kala Rabbi malayka fo kaa i do, Irikoy darza mo kaari i windanta. I humburu mo gumo.


Kʉrai awɨrɨ ɨyun kon pi'pɨ puturʉkasa' auya'nokon kasa ɨwesi kon mɨrɨ, ɨri ɨyeseru kon nonkasa' auya'nokon winɨ, ka'pon amʉ' emiyatʉ ke serɨ e'ku'sa' pen e'tane Kʉrai uya iku'sa', 	 A ra mo no i n'araŋ dambangu*, manti nda dambanguyaŋ kaŋ kambe ga te bo, amma da Almasihu wane dambanguyaŋo kaŋ a te, kaŋ na Adam-ize daa laalo dabaro kaa.


E'tane si iya'tai pʉra kʉrɨ rɨ ipoitorʉ uya ta pe iyesi yau, ‘Uyepuru nʉko'manyan inke rɨ, iyepʉ pʉra,’ ta iya yau, mɨrɨpan e'sara'tɨ warawo' amʉ', uri'sami'si amʉ' ipoitorʉ ton panta'ma pɨ' mɨrɨ awonsi'kɨ enta'nan pɨ', ensi pɨ', mɨrɨ awonsi'kɨ e'taripan pɨ'. 	 Amma da tam din ga ne nga bina ra: ‹Ay koyo ga gay hal a ga kaa,› hal a ma soobay ka tamtaray hangasiney kar, alborey da wayborey, a ma ŋwa ka haŋ ka bugu mo.


Tenki tapɨtʉ uya Papa pɨ' ɨyenuminkapɨtʉ uya 'nokon kaisarɨ rɨ. 	 Ay g'ay Irikoyo saabu waati kulu kaŋ ay ga fongu araŋ gaa.


“Mɨrɨpan apiyo' usenuminka'pʉ, ‘Uyepuru uya, “Mɨrɨ enta' uimamin esa' pe ɨwe'to' oton pen mɨrɨ,” tasa' upɨ'. Ɨ'rɨ rɨ ku'to' pe uya ko? Pana' pe pʉra e'ai' sa'man tʉrawaso kupʉ uya poken pʉra, ɨpiyɨtʉ rɨ enkuui pe enasa' yau. 	 Jine funa ne nga bina ra: ‹Mate no ay ga te, za kaŋ ay koyo ga jine-funetara ta ay gaa? Ay sinda gaaham gaabi ay ma koy ka far, haawi g'ay di mo ay ma koy ka bar kar.


Sises uya serɨ panton ekama'pʉ, e'tane to' uya ito'ka'nʉkʉ pʉra iyesi'pʉ ɨ'rɨ ton pɨ' isaurokʉ tukai'. 	 Misa wo no Yesu ci i se, amma i mana faham da sanney din kaŋ a ci ngey se.


Ɨ'rɨ enupɨkɨrɨ ɨwesi? E'mʉ'sa'ka', epa'taisima', amakooi ekorʉkato' pe ɨpʉremakɨ Sises pɨ',’ ta'pʉ Ananayas uya upɨ'. 	 Sohõ binde, ifo no ni goono ga batu? Tun k'a maa ce, i ma te ni se baptisma, a ma ni zunubey nyun.›


Sises usarɨ koro'tau, tentu'pʉ si'kɨrɨ tenku'ne te'sen ka'pon ene'pʉ iya. 	 Waato kaŋ Yesu goono ga bisa, a di danaw fo kaŋ danaw no za hano kaŋ hane i n'a hay.


Pi'sitiya itese' pata poro tʉutɨ kon tʉpo, Paarʉ mɨrɨ awonsi'kɨ Panapas utɨ'pʉ Panperiya pona. 	 I bisa Bisidiya ka kaa Bamfiliya.


Ɨri kuru rɨ na'kɨ wenai to' uya ikupʉ ta'pʉ uya e'tane, mɨrɨ pe pʉra iyesi'pʉ. 	 A boŋ binde, waato kaŋ a kalimakoy kay, i mana kande hari laalo kulu kalima a boŋ, mate kaŋ ay wo tammahã.


Esa esi'pʉ Iseyosapa' kʉipʉnʉ pe, Iseyosapa' esi'pʉ Iseyoran kʉipʉnʉ pe, Iseyoran esi'pʉ Usaya kʉipʉnʉ pe, 	 Asa na Yehosafat hay, Yehosafat mo na Yoram hay, Yoram na Uzziya hay,


“Ɨnʉ' uya rɨ ta pe iyesi yau, ‘Mɨrɨ yau man, rɨmono' tau,’ ta a'tai, kʉtɨtʉu; mɨrɨ pe pʉra, ‘Serɨ yau man, ɨutɨ a'mu yau,’ ta a'tai, kʉsapurɨtʉu. 	 D'i ga ne araŋ se: ‹Wa guna, a go saajo ra!› wa si koy. Da mo i ne: ‹Wa guna, a go lokoto-lokotey ra!› wa si ta.


Serɨ kasa si ikonekasa' ya', use'man nɨto' tʉrawasomanin nan ewomʉ ɨsi'pakɨrɨ rɨ kɨpo'pon iwa iwa'kʉ'sa' ta' tʉtʉrawasooi kon ku'se'na. 	 To, za kaŋ hayey din go soolante ya-cine, alfagey goono ga furo nangu sintina ra alwaati kulu zama ngey ma saajaw goyo toonandi.


“Serɨ pɨ' kɨsewansiukatʉu; iweyu uye'nɨ pɨ' man tanporon kon iyeri'sa' kon uruwai' yawon kon uya imaimu eta weyu, 	 Araŋ ma si dambara nda woodin, zama alwaati go kaa kaŋ borey kaŋ yaŋ go saarayey ra ga maa a jinda.


Tepori'mai' tepori'masan pokon pe e'tɨ'. Tʉukaranse tʉukaransan pokon pe e'tɨ'. 	 Wa farhã farhantey banda, wa hẽ hẽekoy banda.


Kanau epotorʉ'pʉ tɨ'kwɨrɨ'sen eporo'pʉ ina uya Pini'siya po. Mɨrɨ ya', tekanwa'tɨi' ina utɨ'pʉ. 	 Waato kaŋ iri du hi fo kaŋ ga daŋandi ka koy Finiciya, iri furo a ra ka dira.


Mɨrɨ tʉpo inserʉ uya a'po'nan yen anʉmʉ'pʉ mɨrɨpan uya apo' use'man nɨto' apon pon emaika'pʉ iya', mɨrɨpan eno'ma'pʉ iya non pona. Korʉme e'toi'pɨtʉ esi'pʉ, ta'merunsen esi'pʉ, kamiri' e'weuweuma'pʉ, mɨrɨ awonsi'kɨ tʉrʉ'pʉnʉ esi'pʉ. 	 Malayka mo na cambo sambu k'a toonandi nda sargay feema danjo, k'a catu ndunnya boŋ. A banda mo kala kaatiyaŋ, da jindeyaŋ, da nyalawyaŋ, da laabu zinjiyaŋ no ka te.


ka'pon sakorooi uya Papa e'to' i'se ipokena' pe uko'man nɨto' nepʉ pʉra iyesi. 	 Zama boro bine tunyaŋ si Irikoy adilitaray goyo te.


Apʉne pʉra kurusu' ekareei esi se pe rɨ kamoro tʉuma'tasan pona, e'tane urɨ'nokon iyepika'tɨsa' kon pona Papa meruntɨrʉ pe iyesi. 	 Sintina day, ay maa fay-fayyaŋ go araŋ game ra waati kaŋ araŋ ga margu Almasihu marga ra. Ay ga jara cimandi mo.


Waain pɨ' ke'taripatʉu, miyarɨ rɨ tʉuse'se'tɨi' pʉra rɨ e'pai ɨkupʉ iya 'nokon esi. E'tane ru'ku, Iya'kwarʉ ke atarʉ'tɨtɨ'. 	 Araŋ ma si bugu nda baji, kaŋ ga kande furkutaray, amma wa to da Biya _Hanno__*.


Sises uya ta'pʉ, “Tɨwɨ mʉre amʉ' nʉyepʉi upiya'; to' kʉsereutanʉ'tʉu, apʉne pʉra pʉsamoro waraino kon kuru iwano' mɨrɨ Papa e'to' esa' wannɨ pe,” ta'pʉ iya. 	 Amma Yesu ne: «Wa naŋ zanka kayney ma kaa ay do. Wa s'i ganji, zama woone yaŋ dumi no beene koytara ga bara nd'a.»


Ina utɨ'pʉ kanau yau A'sos pona. Mɨrɨ yau, Paarʉ anʉnse'na ina utɨ'pʉ. “Mɨrɨ yau uyepotʉi',” ta'pʉ iya a'mun po tʉutɨ pɨ'. 	 Iri wo furo hiyo ra ka to jina ka koy Assos ka Bulos sambu noodin, zama woodin boŋ no iri saaware, za kaŋ Bulos ne nga ga koy ce gaa.


Sises uya ta'pʉ to' pɨ', “Mosi' uya serɨ main menuka'pʉ, apʉne pʉra sa'man pe rɨ ɨyewan kon esi pɨ'. 	 Amma Yesu ne i se: «Zama araŋ biney ga sandi se no a na lordo wo hantum araŋ se.


Ɨsipɨ' ɨwe'to' kon esi yau ɨsitonpa pe, anapai kuru pe' ɨwesi kon Papa uya tasa' pen awɨrɨ te'sen piya' to' uya iteseru aimenkato' pe wakʉ ton piya' ru'ku tase pʉra? 	 Gaakasina kaŋ i go ga margu hanantey se ciine ra, nga neeya: Kal araŋ ma te mate kaŋ cine ay na lordi no Almasihu margey se kaŋ go Galatiya laabo ra:


Iyepiya'tɨ yau Main esi'pʉ, Papa piyau Main esi'pʉ, Papa pe rɨ Main esi'pʉ. 	 Za sintina Sanno go no. Sanno da Irikoy go care banda mo, Sanno ya Irikoy no mo.


Serɨ si mɨrɨ ti'tuto' ipɨkɨrɨ ku'pɨtʉ tʉuya sara'tɨ'pʉ Sises uya Kena po, Kiyarari airɨ. Mɨrɨ si tʉmeruntɨrʉ enpoika'pʉ iya, mɨrɨpan apurɨ'pʉ ipoitorʉ ton uya. 	 Yesu na alaama sintina wo te noodin Kana kwaara Galili laabo ra ka nga darza bangandi. A talibey mo n'a cimandi.


E'tane Sises tʉrawasooi ineporo'pʉ esi eke pe Mosi' tʉrawasooi entai, wakʉ kuru ekonekan nɨsa' Papa winon eposa' iya tʉntʉton eke pe penaro' entai, mɨrɨpan e'tʉsa' wakʉ ton kuru nin e'ku'to' pɨ' isauro'sa' po. 	 Amma sohõ Almasihu du saajaw goy kaŋ bisa afa din wano, za kaŋ a ciya sasabandiko alkawlo se kaŋ ga boori ka bisa. Woodin i n'a tabbatandi da alkawliyaŋ kaŋ bisa ijiney din.


Mɨrɨ awonsi'kɨ, ɨnku'pai pʉra e'to' kupʉ uya yau, wakʉ pe main esi ta uya rɨ. 	 Amma, da haŋ kaŋ ay si ba, nga no ay goono ga te, yaadin gaa ay goono ga yadda kaŋ asariya ya ihanno no.


Mɨrɨ wʉi a'tai si, Sises epa'ka'pʉ ɨutɨ tapai, mɨrɨpan utɨsa' ereuta'pʉ parau ku'pɨri e'pi po. 	 Hano din hane Yesu fun fuwo ra ka goro teeko me gaa.


Mɨrɨpan enna'po'pʉ tʉpoitorʉ ton piya', mɨrɨpan uya ta'pʉ to' pɨ', “Mɨrɨ si e'nʉn nɨ pɨ' rɨ mɨrɨ awonsi'kɨ umoronka'nɨ pɨ' rɨ ɨwesi kon? Apʉne entɨ'! Iweyu e'seposa' man! Ka'pon, Papa winon eparankasa' man tʉmakooikena' nan ena'! 	 A ye ka kaa talibey do koyne ka ne i se: «Wa soobay ka jirbi ka fulanzam sohõ. Guna, alwaato kaa ka maan. I na Boro Izo daŋ zunubikooney kambey ra.


e'tane ɨnʉ' rɨ tʉwo'pa'pʉ uya ensinin nʉ'pʉ e'tuna'kiripa pen nɨ nin mɨrɨ. Tuna iwo'pa'pʉ uya ike ena i'napaino rɨ i'tuna'kwaai pe rɨ, mɨrɨpan uya to'panʉ'nin tuna ke irepa, iko'manto' ike ke tɨwɨrɨ rɨ,” ta'pʉ iya. 	 Amma boro kulu kaŋ na haro kaŋ ay ga no a se haŋ si maa jaw hal abada, amma haro kaŋ ay g'a no ga ciya hari-mo a ra ka boosu ka to fundi hal abada gaa.»


Apʉne pʉra i'naino esi Ita'kwarʉ kaisaron pe pʉra rɨ, mɨrɨ awonsi'kɨ Ita'kwarʉ esi i'naino kaisaron pe pʉra rɨ nɨrɨ. Tʉusewa'nomasan pe rɨ to' esi; i'se ɨwe'to' kon kupʉ auya'nokon poken pʉra rɨ. 	 Zama bine ibaay laaley ga gaaba nda Biya _Hanno__. Biya _Hanno__ mo ga gaaba da bine ibaay laaley. I goono ga gaaba nda care, hala hay kulu kaŋ araŋ ga ba araŋ ma te, manti nga no araŋ ga te.


“Pori' pe kin esi Itepuru ese' yau nʉye'ai'ne'!” “Tʉusewankamai' pʉra Epʉn yau nesii, mɨrɨ awonsi'kɨ eke pe iku'to' nesii ka'tau!” ta'pʉ to' uya. 	 I goono ga ne: «Albarkante no Bonkoono kaŋ goono ga kaa Rabbi maa ra!» «Laakal kanay go beena ra, darza mo beene hala beene!»


Iyee'pʉ ina piya', Paarʉ pokʉrʉʉi anʉmʉ'pʉ iya, temiyatʉ mɨrɨ awonsi'kɨ ti'ta auromʉ'pʉ iya, se tai'ma: “Wakʉ A'kwarʉ man se kasa ta pɨ', ‘Serɨ pokʉrʉ esa' auronpɨ'to' oton Esuwerʉ amʉ' uya Surusiran po, mɨrɨpan tʉto' oton to' uya Esuwerʉ amʉ' pen ena',’” ta'pʉ iya. 	 Waato kaŋ a kaa iri do, a na Bulos guddama sambu ka nga cey da nga kambey haw. Gaa no a ne: «Yaadin no Biya Hanna ne: Ya-cine no Yahudancey kaŋ go Urusalima ra ga guddama wo koyo haw. I g'a daŋ mo dumi cindey kambe ra.»


Sises uya tenu tʉsa' koro'tau, ipʉrataaike' ton uya pʉrata tʉrʉ ene'pʉ iya Esuwerʉ amʉ' use'mato', ɨpʉremato' iwʉ' pʉrataai yen ya'. 	 A na nga boŋ sambu ka guna. A di arzakantey kaŋ goono ga ngey nooyaŋey daŋ nooru jisiro ra.


Epʉra'an payan pe ɨwesi kon tukai' si'tuyai', mɨrɨ rɨ e'tane uwɨnɨ pɨ' ɨye'kamasa' kon, apʉne pʉra umaimu pata pʉra rɨ ɨwesi kon wenai ayau'nokon. 	 Ay bay kaŋ araŋ ya Ibrahim haamayaŋ no. Amma araŋ goono ga ceeci araŋ m'ay wi, zama ay sanno sinda goray nangu araŋ do.


Ɨyenpai'nokon esi ɨpika'tɨto' kon pe uya iya'kwarʉ nʉtʉrʉnʉ eponin pe, pana' pe ɨku'nin kon pe— 	 Zama daahir ay ga ba ay ma di araŋ, hal ay ma du ka Biya Hanno nooyaŋ zaban araŋ se, k'araŋ sinji.


Ɨ'rɨ wenai kuru rɨ uyepuru san uya uka'kʉranpasa' ko? 	 Man ay to mo, hala ay Rabbo nya ma kaa ay do?


“Kane, u'ta korʉkato' auya pʉra rɨ iyesi mɨrɨ,” ta'pʉ Pi'ta uya ipɨ'. Sises uya eikʉ'pʉ, “Ɨkorʉkasa' uya pʉra iyesi a'tai, upʉ'kʉ pe ɨwesi pen,” ta'pʉ iya. 	 Bitros ne a se: «Ni s'ay cey nyum, abada!» Yesu tu a se ka ne: «D'ay mana ni nyum, hay kulu si in da nin game ra.»


E'tane Paarʉ mɨrɨ awonsi'kɨ Panapas pokon e'nɨmɨ'pʉ Antiyo' po. Mɨrɨ yau, tu'kan kon pokon pe esii'ma enupan pɨ', mɨrɨ awonsi'kɨ Itepuru Sises maimu ekama pɨ' rɨ to' esi'pʉ. 	 Bulos da Barnaba mo goro Antiyos. I goono ga dondonandi ka Rabbi sanno waazu, ngey da boro boobo fooyaŋ i banda.


Ipu'ketʉ pʉra ɨtonpa kon esi yau, Papa pɨ' nekama'poi, itʉnin amʉre' pe pʉra esii'ma tanporon kon ena', irepa iya rɨ mɨrɨ, ipɨ' tʉusakorotai' pʉra. 	 Amma d'araŋ ra boro fo jaŋ laakal, a ma ŋwaaray Irikoy gaa, kaŋ ga boro kulu no da baayaŋ, kaŋ si deeni mo. A g'a no bora se.


Mɨrɨ pe iyesi pɨ', wakʉ pe e'tɨ', ɨkʉipʉnʉ kon, Epʉn pon esi wakʉ pe kasa.” 	 Woodin sabbay se binde, wa ciya toonanteyaŋ sanda mate kaŋ araŋ Baabo kaŋ go beena ra ya toonante no.


E'tane miyarɨ rɨ ta'pʉ iya, “Iyo'non winon pe ɨwesi kon, itepoino winon pe e'tane. Serɨ non pon kon pe ɨwesi kon, serɨ non pon pe pʉra e'tane. 	 A ne i se: «Araŋ wo ganda no araŋ fun, ay wo beene. Araŋ wo ndunnya wo wane yaŋ no. Ay wo manti ndunnya wo wane no.


A'ko pe si A'sarutanʉ'sa' Pen Pʉreti Pɨ' Enta'nan Weyu, To' Epoi Itɨ'pʉ Weyu Rʉ'pʉ tato' pɨ' enta'nan weyu e'seporo esi'pʉ. 	 Sohõ day, buuru kaŋ sinda dalbu bato* maan, wo kaŋ se i ga ne Paska*.


mɨrɨ awonsi'kɨ Seko' payan nʉ'san epuru pe iye'to' oton inke rɨ. Kin pe iye'to' e'nonkato' oton pen,” ta'pʉ inserʉ uya. 	 A ga koytaray ŋwa Yakuba dumey boŋ hal abada, a koytara mo sinda me.»


Paarʉ uya enwoke' auro'ka'pʉ iye'ku'sa' ipɨ' tense, kopʉna uya, “i'napairon,” ta'pʉ Sises ekareei pɨ'. Paarʉ mɨrɨ awonsi'kɨ Panapas nekamanʉ Sises ekareei pɨ' isewansiuka'pʉ. 	 Gaa no maykwa, waato kaŋ a di haŋ kaŋ te, cimandi. A goono ga takooko nda Rabbi dondonandiyaŋo.


Mɨrɨ wenai, serɨ ton esi ke onamʉ poken pʉra, e'pana ɨwe'to' kon pe iyesi, tʉusenuminkai' pʉra ɨ'rɨ rɨ tʉku'se pʉra. 	 Za kaŋ i si du ka woodin yaŋ ze, a ga hima woodin se araŋ laakaley ma kani, araŋ ma si hay fo te da cahãyaŋ.


12 a'kʉra' e'to' airɨ'ne rɨ, pata si ewarumamʉ'pʉ 3 a'kʉra' pʉ'kʉ pona rɨ, 	 A to sohõ danga zaari guuru way cindi hinka cine. Kubay mo na laabo kulu daabu hala wiciri kambu guuru hinza.


Mɨrɨ a'tai, Paarʉ esi'pʉ ka'pon amʉ' anauro'kapai e'tane, Sises apurɨnin nan esi'pʉ itɨ i'se pʉra. 	 Waato kaŋ Bulos ga ba nga ma furo borey do, talibey wangu a se.


E'tane Sises uya ta'pʉ ipɨ', “Tɨwɨ tʉ'koro'tau'nokon te'sen eri'sa' u'na'tɨi to'; uya'kɨrɨ ru'ku utɨnpai,” ta'pʉ iya ipɨ'. 	 Amma Yesu ne a se: «M'ay gana. Ma fay da buukoy i ma ngey buukoy fiji.»


Mosi' uya ekama se na'ne' kasa ipoken e'nɨto' esi main winɨ: “Ka'pon serɨ ton ku'nin uko'mamʉ mɨrɨ ton winɨ,” ta. 	 Zama Musa hantum adilitara boŋ kaŋ asariya ganayaŋ ga no ka ne: «Bora kaŋ g'a gana, a ga nga baafuna te a ra.»


Mɨrɨ a'tai, tanporon kon ipoitorʉ ton uya inonka'pʉ, mɨrɨpan kon ainʉmʉ'pʉ. 	 Talibey kulu n'a naŋ ka zuru.


Ɨsiwʉ' tau te'san epantakapɨ'sa' pe iyesi yau, tiwano' kon pe ɨsewa'nomai' kamoro uko'mamʉ pen nɨ mɨrɨ. 	 Fu mo kaŋ fay ihinka ka gaaba nda care, fuwo din si du ka kay.


Sises uya eikʉ'pʉ, “Utʉrawasooi pen nɨ mɨrɨ,” ta'pʉ iya. 	 Amma Yesu wo ne a se: «Albora, may no k'ay daŋ alkaali wala fayko araŋ game ra?»


Mɨrɨ a'tai, Piri' utɨ'pʉ tararan piya', mɨrɨpan uya eta'pʉ ekama iya pu'kena' Aisaya nʉmenuka'pʉ yau. Piri' uya ekama'po'pʉ, “Mekamayai'ne' pe' mʉto'ka'nʉ'an?” ta'pʉ iya. 	 Filibos mo zuru ka koy a do. Kal a maa bora goono ga annabi Isaya tira caw. A ne: «Ni goono ga faham da haŋ kaŋ no ni goono ga caw?»


Mɨrɨ a'tai, eke main eta'pʉ uya Epʉn po, se kasa tawon: “Serɨ si Papa uya pika'tɨn nɨto' uye'sa' man, Papa uya tʉpana'pano enpoikasa' kin pe te'to'. Pana' pe te'to' enpoikasa' Inanʉmʉ'pʉ, Kʉrai uya. Utonpa kon amʉ' sapema pɨ' te'sen, Papa piyawonsi'kɨ to' sapema pɨ' wʉi mɨrɨ awonsi'kɨ ewarupɨ kaisa rɨ eno'masa' man Epʉn poi. 	 Kal ay maa jinde bambata fo beena ra kaŋ ne: «Sohõ faaba nda dabari nd'iri Irikoyo koytara to. A Almasihu mayra mo to. Zama i n'iri nya-izey kalimakwa catu ganda, nga kaŋ g'i kalima cin da zaari iri Irikoyo jine.


Apʉne pʉra ɨnʉ' rɨ tanporo Main yawɨrɨ na'ne' e'tane rɨ ita'mo'ka tikin nan yau rɨ esi mɨrɨ ɨri pe, tanporo rɨ i'kwɨ'sa' iya pe. 	 Zama boro kaŋ ga asariya* kulu gana, day a ma harta lordi folloŋ gaa, to, a ciya ikulu hartako nooya.


Pi'ta mɨrɨ awonsi'kɨ Isaan uya to'sa rɨ ene'pʉ. “Apʉne, ina enkɨ,” ta'pʉ Pi'ta uya ipɨ', 	 Bitros da Yohanna na mo sinji a gaa. Bitros ne a se: «M'iri guna.»


A'ko pe rɨ tu'kan kon nɨ peiruku amʉ' esi'pʉ enta'nan pɨ' i'kʉrʉ po. 	 Nango din mo gursuna* kuru bambata go no, i go ga kuru fando boŋ.


Serɨ ton e'kupʉ'pʉ tʉpo, Paarʉ e'kama'pʉ utɨn pɨ' Surusiran pona, Ma'sitoniya mɨrɨ awonsi'kɨ A'kaya poro, “Surusiran pona tʉutɨ'pʉ tʉpo, utɨ kuru mɨrɨ Ron pata pona,” ta'pʉ iya. 	 Hayey din teeyaŋ banda, Bulos na nga bina daŋ Urusalima koyyaŋ gaa, d'a na Masidoniya da Akaya mo gana. A ne i se: «D'ay koy Urusalima, tilas kala ya bisa ka koy di Roma mo.»


wakʉ pe ɨweyu kon apurɨtɨ', apʉne pʉra wʉi ton man ɨri pe rɨ. 	 Araŋ ma alwaati wi da laakal, zama jirbey wo ga laala.


E'tane serɨ awonsi'kɨ Ka'pon, Papa winon ereutato' oton meruntɨ pe te'sen Papa enwo'netʉ winɨ,” ta'pʉ iya. 	 Amma ne ka koy jine Boro Izo ga goro Irikoy dabari kambe ŋwaaro gaa.»


Apono' winɨpai kamiri' e'weuweuma'pʉ, ta'merunsen esi'pʉ mɨrɨ awonsi'kɨ korʉme e'toi'pɨtʉ'pʉ, mɨrɨpan apono' rau 7 kaisa rɨ raan'pu amʉ' epo'tɨ esi'pʉ. Serɨ ton si esi'pʉ 7 kaisaron Papa A'kwarʉ pe. 	 Karga ra mo, nyalawyaŋ da jindeyaŋ da kaatiyaŋ go ga fun. Danji fitilla iyye mo goono ga di karga jine, Irikoy Biya iyya nooya.


Mɨrɨ si pu'kena' Iseremaya nekama'pʉ rʉ'pʉ pena rɨ uta'ku'tɨ'pʉ se tawon: “To' uya si 30 kaisa rɨ sirʉpa pun anʉmʉ'pʉ, Esuwerʉ amʉ' nʉkupʉ'pʉ itepe' pe, 	 Yaadin mo no i na sanno toonandi nd'a kaŋ i ci annabi Irimiya me ra kaŋ ne: «I na nzarfu noor'ize waranza sambu, wo kaŋ i na nooro daŋ a boŋ din nooro, kaŋ Israyla ize fooyaŋ n'a nooro daŋ.


Ɨsɨ pe ukɨ'pɨ'nʉnpɨ' nɨ ereutasa' tʉpo, Paarʉ uya tʉtonpa ton kɨ'ma'pʉ, mɨrɨpan kon pori'mapɨtʉ tʉpo, Paarʉ uya, “Ɨisirɨ utɨyai',” ta'pʉ to' pɨ', mɨrɨpan utɨ'pʉ Ma'sitoniya pona, to' tʉnɨnse E'pe'sas po. 	 Waato kaŋ kusuuma ban, Bulos na talibey ce k'i yaamar. A n'i fo, gaa no a tun ka koy Masidoniya.


Mɨrɨ pe iyesi pɨ', e'tʉn nɨto' pe kuru iyesi eke ton ena', to' uya kota'man pɨ' rɨken pen, e'tane ewan wannɨ uya i'tu pɨ' rɨ. 	 A se no a ga tilas boro ma nga boŋ ye ganda, manti dukuro sabbay se hinne bo, amma bine lasaabo sabbay se mo.


E'nɨ na'ne' kaisa rɨ utonpa kon tʉpori'mai' e'nɨto' pe iyesi, wakʉ pe to' ku'nin pe, to' pika'tɨnin pe tʉusemo'kasan pe to' uya apurɨto' yau. 	 Iri boro kulu ma te haŋ kaŋ ga kaan nga gorokasino se a booriyaŋo se kaŋ g'a no jina-koyyaŋ.


Sises uya inke pʉra rɨ to' pɨ' ta'pʉ, “Meruntɨ pe e'tɨ'! Urɨ rɨ kʉrɨ rɨ! Ketʉipɨ'tʉu!” ta'pʉ iya. 	 Amma sahãadin-sahãadin Yesu salaŋ i se ka ne: «Araŋ laakaley ma kani, ay no! Wa si humburu.»


Usewansiukasa' man inke pʉra kuru rɨ ɨkɨ'manin nʉ'pʉ kon wakʉ nonkasa' Kʉrai uya winɨ nonka auya'nokon pɨ', mɨrɨ awonsi'kɨ ɨyera'tɨ kon tʉponaron nɨ itekare winɨkʉi'— 	 Ay goono ga dambara nda mate kaŋ araŋ waasu ka fay da nga kaŋ n'araŋ ce Almasihu gomno do ka koy baaru hanno waani fo do.


apʉne pʉra Sises Kʉrai ekamato' ina uya esi'pʉ meruntɨ pe ayau'nokon. 	 Zama da wayboro si nga boŋo daabu, a ma nga boŋ hamno dumbu mo. Amma da haawi hari no wayboro se a ma nga boŋ hamno dumbu wala a m'a cabu, kal a ma nga boŋo daabu.


Tʉron nɨ a'tai annau rɨ asapemapɨtʉ'pʉ kon mɨrɨ awonsi'kɨ ɨsɨ pe rɨ ɨkota'ma'pʉ kon; tʉron nɨ a'tai kamoro mɨrɨ kasa tʉku'san pokon pe rɨ ɨye'soto'pɨtʉ'pʉ kon. 	 Kambu fa araŋ ciya gomdo hari hawayaŋ do da kankami do. Kambu fa mo araŋ ciya hangasinyaŋ borey se kaŋ go yaadin.


Ka'pon amʉ' ensa' Pi'ta uya a'tai, ta'pʉ iya to' pɨ', “Utonpa ton, Esuwerʉ amʉ', ɨ'rɨ pe iyesi pɨ' ɨusewansiukasa' kon serɨ pɨ'? Ɨ'rɨ pe iyesi pɨ' ina enpɨtʉ auya'nokon? Tʉmeruntɨrʉ kon ke mɨrɨ awonsi'kɨ Papa pori'manin nan pe tesi kon pɨ' ina uya epi'tɨsa' pen mɨrɨ. 	 Waato kaŋ Bitros di woodin, a tu jama se ka ne: «Ya Israyla alborey, ifo se no araŋ goono ga dambara nda woodin? Ifo se no araŋ goono ga mo sinji iri gaa, danga day hal iri boŋ dabari, wala mo iri Irikoy ganayaŋo no ka naŋ iri ma hin ka te boro wo ma dira?


“Se mɨkatʉi', ‘Ina e'nʉntane, ewarupɨ nau, Sises poitorʉ ton uya itekepu arɨ'pʉ,’ mɨkatʉi'. 	 ka ne: «Araŋ ma ne: ‹A talibey no ka kaa cino ra k'a zay waato kaŋ iri goono ga jirbi.›


mɨrɨpan enna'po'pʉ tiwʉ' ta', mɨrɨpan uya Sises ekama'po'pʉ, “Nai winɨpai ɨuye'sa'?” tukai', e'tane Sises uya eikʉ'pʉ pen. 	 A ye ka furo faada ra ka ne Yesu se: «Man gaa no ni fun?» Amma Yesu mana ne a se hay kulu.


Itisakon nʉ'pʉ uya ti'sawʉ yawon i'kwamʉ'pʉ parau ka'. Tuna era'tɨ'pʉ iyeri'sa' ka'pon mʉnʉ kasa, mɨrɨpan tanporo rɨ ikau te'san erikʉ'pʉ. 	 Ihinkanta mo na nga sintilo dooru teeko ra. A bare ka te kuri danga boro buuko wane. Fundikooney kulu bu mo, wo kaŋ yaŋ go teeko ra.


Ekaraka serɨ asa'ron a'sanau: emo'kapai rɨ esi mɨrɨ awonsi'kɨ Kʉrai a'kɨrɨ e'to' pe, wakʉ pe kuru rɨ nin; 	 Ay laakalo fay ihinka, ay ga ba ay ma koy ka goro Almasihu banda, zama woodin ga bisa ay se gumo.


Sirɨn pe iyesi'pʉ kamiri' kasa. Ipon esi'pʉ ipan pe rɨ aimu'ne, sino kasa. 	 A takanta ga hima beene maliyaŋ cine, a bankaaray mo ga kwaaray no sanda neezu* cine.


Sises eikʉ'pʉ iya, “‘Papa i'nʉnkakɨ tanporo ɨyewan pokon pe, aya'kwarʉ pokon pe, ɨmeruntɨrʉ pokon pe, ɨusenuminkato' pokon pe,’ mɨrɨ awonsi'kɨ, ‘Ɨtonpa nɨrɨ, mɨsi'nʉnkayai'ne' kasa,’ tasa' iya,” ta'pʉ iya. 	 Bora tu ka ne «Kala ‹ni ma ba Rabbi ni Irikoyo da ni bina kulu, da ni fundo kulu, da ni gaabo kulu, da ni laakalo kulu mo.› Woodin banda, ‹ni ma ba ni gorokasin danga ni boŋ cine.› »


Eke pe iyena, aiko pe ena tane. 	 Bora din, tilas kal a ma tonton, amma ay wo, tilas kal ay ma zabu.


Mɨrɨ pona ina koro'tau te'san uri'sami'si amʉ' uya ina ewansiukapɨ'an ko. Awanakʉi' kuru to' utɨ'pʉ tɨ' akasa' uruwai' pe pona, e'tane itekepu pʉra iyesi'pʉ mɨrɨ yau. Mɨrɨpan kon uye'sa' uya ina pana'tɨ'pʉ inserʉ amʉ' ene'pʉ tʉuya'nokon tukai'. Mɨrɨpan kon uya, ‘Sises e'mʉ'sa'ka'pʉ man,’ ta'pʉ to' pɨ'. 	 Koyne, iri jama ra wayboro fooyaŋ, kaŋ i koy saara do za susubo, i n'iri dambarandi.


Sises enna'po'pʉ Kiyarari pona Iya'kwarʉ meruntɨrʉ yau, mɨrɨpan ekareei utɨ'pʉ mɨ awɨrɨ rɨ tanporo pata poro. 	 Yesu ye ka koy Galili Biya _Hanna__ dabaro ra. A baaro mo koy laabo windanta kulu ra.


To' tonpa uya use'man nɨto' tʉrawasomanin nan epuru poitorʉ pana enwo'ne' winon a'tɨ'pʉ. 	 I boro fo binde na alfaga* beero bannya fo zafa k'a kambe ŋwaaro hanga kaa.


Ɨ'rɨ pe ken iyesi pɨ' upʉrataai tʉtʉse tʉnonkai' pʉra ɨwesi'pʉ pʉrata epiri'to' iwʉ' ta', uye'sa' a'tai nin si iyepiri'sa' simo'kai'no?’ ta'pʉ ipɨ'. 	 Ifo se binde ni mana ay nooro talfi barmaykoy gaa? Ay mo, waati kaŋ ay kaa, ay g'a ceeci, nga nda nga riiba.›


“Kamoro si uri'sami'si amʉ' usenpaka'pʉ mɨrɨ, mɨrɨpan kon e'mʉ'sa'ka'pʉ tʉraan'puui kon po'tɨse'na. 	 Alwaato din ra binde, wandiyey din kulu tun ka ngey fitilley hanse.


Ka'pon, Papa winon uya enpoikato' pe iyesi ipiyau meruntɨ esi serɨ non po makoi ton pɨ' tʉusentu'masen pe,” ta'pʉ iya, Pari'si amʉ' mɨrɨ awonsi'kɨ Main pɨ' enupanin nan pɨ' nɨrɨ. Mɨrɨ tʉpo, ta'pʉ iya ipu'tɨka'sa' pɨ', “E'mʉ'sa'ka', ɨye'kwe' anʉnkɨ, enna'po' apata'se' ya',” ta'pʉ iya. 	 Amma, zama araŋ ma bay kaŋ Boro* Izo gonda dabari ndunnya ra nga ma zunubey yaafa» (gaa no a ne yeenikoono se): «Ay ga ne ni se: Ma tun ka ni daarijo sambu ka koy fu.»


Antiyo' po so'si tau te'san koro'tau, pu'kena' ton mɨrɨ awonsi'kɨ enupanin nan esi'pʉ. Kamoro si esi'pʉ Panapas; Simiyan, Mekoro tukai' to' nesakʉnʉ; Rusiyas, Sairini itese' pata winon; Manayen, kopʉna Era' isakon pe isemo'kasa' rʉ'pʉ; mɨrɨ awonsi'kɨ Saarʉ. 	 Annabiyaŋ da dondonandikoyaŋ go Antiyos Almasihu marga ra. Ngey ga ti: Barnaba, da Simeyon kaŋ se i ga ne Arbi, da Lusiyas Kayrawa kwaara bora, da Manayin kaŋ nga da laabukoyo Hirodus tun care banda, da Sawulu.


Mɨ pe te'ku'san pe pʉra kuru e'tɨ', ɨ'sɨ'mʉn yaino kon pe e'tɨ'; tʉuseta'kasan pe pʉra, ɨusi'nʉnka kon pɨ' ɨtonpa kon tʉpika'tɨi' e'tɨ'. 	 Araŋ ma dira boŋ kaynandiyaŋ kulu ra, da lalabu kulu, da suuru kulu dumi mo. Araŋ ma hin care suuru baakasinay ra.


“‘Ɨmɨrɨ'nokon, Isutiya yawon, Pe'teri'en pata pon kon, Isutiya yawo'nan pata ton tentakai' apata kon yau eke esa' wannɨ e'sepoto' oton, karimeru esa' esi to' esa' pe kasa umunkɨ, Esuwerʉ amʉ' esa' pe te'ton,’ tawon,” ta'pʉ to' uya. 	 ‹Ni mo, Baytlahami, Yahudiya laabu, ni manti koda bo baa kayna Yahudiya laabu koyey ra. Zama ni ra no mayraykoyo ga fatta kaŋ ga ciya ay jama Israyla* kuruko.› »


“Ɨ'rɨ ken kupʉ uya i'se me'atʉu ɨiwano' kon pe?” ta'pʉ iya. 	 A ne i se: «Ifo no araŋ ga ba ay ma te araŋ se?»


Anpisin ton koro'ta' to' uye'sa' a'tai, ka'pon uyee'pʉ Sises piya', mɨrɨpan e'sekunka'pʉ ipiyau. 	 Waato kaŋ i kaa borey marga do, boro fo kaa Yesu do ka sombu a se ka ne:


Mɨrɨ pona ɨpiya' utɨn poken pʉra e'nɨ serɨ awonsi'kɨ, yaranta uya uwa'kʉ'sa' kon, uya'sanau'nokon iyesi. Ɨnʉ' rɨ utɨ poken pʉra miyarɨ. Mɨrɨ apai nɨrɨ serɨ ya' ɨnʉ' rɨ uyepʉ poken pʉra,’ ta'pʉ iya ipɨ'. 	 Woodin banda mo, iri nd'araŋ game ra Irikoy na guusu bambata fo sinji, zama borey kaŋ yaŋ ga ba ngey ma tun ne ka daŋandi ka koy araŋ do, i ma si hin a. Koyne, zama ya-haray waney ma si daaru ka kaa iri do.›


Uko'man nɨto' esi iyau, uko'man nɨto' esi ka'pon amʉ' weyu pe. 	 A ra fundi go, fundo mo borey annura no.


Iporo mɨrɨ awonsi'kɨ itese' iwano' pe wakʉ nonkasa' eposa' man innennoko'san pe e'nɨto' pe, ka'pon amʉ' ne'nin pe e'nɨto' pe Esuwerʉ amʉ' pen koro'tapai imaimu awɨron pe to' e'to' pe apurɨto' to' uya winɨ. 	 A do d'a maa darza sabbay se mo no iri du gomni nda diyataray, hala ndunnya dumey kulu game ra iri ma borey candi ka kande ganayaŋ do kaŋ ga ti cimbeeri wane.


Sises uya, “Ɨsi'kɨ si upiya'!” ta'pʉ ipɨ'. Mɨrɨ pɨ' Pi'ta ekanwaka'pʉ, mɨrɨpan utɨ'pʉ tuna pʉro'po Sises piya'. 	 Yesu ne a se: «Ma kaa!» Bitros mo zumbu ka fun hiyo ra haro boŋ, a soobay ka dira haro boŋ ka kaa Yesu do.


Imu uya ta'pʉ ipɨ', ‘Papai, e'makoimasa' man Papa winɨkʉi' mɨrɨ awonsi'kɨ ɨwinɨkʉi' nɨrɨ. Ɨmu tukai' uyesakʉi.’ 	 Izo mo ne a se: ‹Ay baaba, ay na zunubi te Irikoy kaŋ go beena ra se da ni se mo. Ay mana to i ma ne ay ya ni ize no koyne.›


Ɨmɨrɨ'nokon ɨkʉi munkɨ ton! Nai kasa ɨmɨrɨ'nokon ɨri pe te'san usaurokʉ wakʉ pe? Apʉne pʉra ɨyewan kon epe'tɨsa' apaino kuru enpa'ka auya'nokon mɨrɨ anta kon yai. 	 Araŋ wo, gazama izey, mate no araŋ ga te ka hari hanno ci, araŋ kaŋ ga ti boro laaley? Zama haŋ kaŋ na bine to, me ga ci.


Uyarɨ'pʉ iya Ita'kwarʉ yau eke, ka'tawon wʉ' pona, mɨrɨpan uya Surusiran, wakʉ pata uyepʉ Epʉn apai Papa winɨpai ekama'pʉ upɨ'. 	 A n'ay sambu biya ra ka kond'ay tondi bambata kuuku fo boŋ kaŋ ga ku gumo. A n'ay cabe birni hananta, Urusalima nooya, kaŋ goono ga zumbu ka fun Irikoy do beena ra.


Ɨnʉ' rɨ eke pe te'ku'sen ena mɨrɨ se pe rɨ; mɨrɨ awonsi'kɨ se pe rɨ te'ku'sen ena mɨrɨ eke pe,” ta'pʉ Sises uya. 	 Boro kulu mo kaŋ ga nga boŋ beerandi, i g'a kaynandi. Boro kulu kaŋ ga nga boŋ kaynandi mo, i g'a beerandi.


Mɨrɨpan pɨ' Sises uya ta'pʉ, “Ɨsenupatɨ' ɨri, eseru aimenkanin pɨ'. 	 Rabbi ne mo: «Wa maa haŋ kaŋ alkaali kaŋ sinda adilitaray wo ne.


E'tane ikupʉ uya a'tai, uyapurɨ auya'nokon pʉra iye'tane, eke tʉrawaso amʉ' kupʉ uya apurɨtɨ', i'tu kon pa apurɨ kon pa nɨrɨ ukʉipʉnʉ esi uyau, urɨ nɨrɨ esi iyau tukai'.” 	 Amma d'ay g'i te, baa d'araŋ man'ay cimandi, kulu nda yaadin araŋ ma goyey cimandi, zama araŋ ma faham ka bay mo kaŋ Baabo go ay ra, ay mo go Baabo ra.»


To' tonpa, ipan pe Main i'tunin uya Sises ekama'po'pʉ i'tupɨtʉ pe, 	 I ra afo kaŋ ga Tawretu* bay na Yesu hã k'a si ka ne:


Sises uya eikʉ'pʉ, “12 kaisaron kon pe' ɨmɨrɨ'nokon anʉnnin nʉ'pʉ pen urɨ? Mɨrɨ e'tane, ɨtonpa kon esi makoi pe!” ta'pʉ iya. 	 Yesu tu i se ka ne: «Manti araŋ boro way cindi hinka no ay suuban, amma araŋ ra boro fo ya iblisi no?»


Utonpa kon nʉ'kwɨ, Ʉru', ta'ta pe te'sen mɨrɨ awonsi'kɨ Temas miyarɨ ta pɨ' man. 	 Lokotoro Luka, iri baakwa, da Dimas goono g'araŋ fo.


Mɨrɨpan pɨ', “Eke pe kuru apurɨto' auya man! Tɨwɨ si ɨnekama'po'pʉ ne'kupʉi,” ta'pʉ Sises uya ipɨ', mɨrɨpan mʉre ena'pʉ wakʉ pe mɨrɨ a'tai rɨ. 	 Gaa no Yesu tu ka ne a se: «Waybora, ni cimbeero ga beeri. A ma ciya ni se mate kaŋ cine ni ga ba.» A ize wayo te baani mo za saaya din ra.


sa'man awɨrɨ iku'to' uya, eseru wannɨ; mɨrɨ awonsi'kɨ eseru wannɨ uya e'ku'nɨto' enpa'ka. 	 Kookari mo ga kande zaama gosiyaŋ ra, gosiyaŋ ra zaama mo ga kande beeje.


Pʉse rɨ Meri, ipi na'ne' esi'pʉ takuru'ke, kʉrɨ rɨ esi'pʉ Sises karapaimanin nʉ'pʉ, i'ta nɨrɨ a'munakanin nʉ'pʉ tʉnse' ke. 	 Maryama wo, kaŋ a arme Liyaziru jante, ga ti waybora kaŋ na waddo soogu Rabbi gaa k'a cey tuusu nda nga boŋ hamno.


To' poitorʉ uri'san uya ensa' a'tai mɨrɨ yau, takaa'pʉ iya kanan te'soto'pɨ'se iwoi te'san pɨ', “Pʉse rɨ kʉrɨ rɨ to' tonpa,” ta'pʉ iya. 	 Koŋŋa di a, a sintin ka ne borey kaŋ go noodin yaŋ se: «Woone wo i boro fo no.»


Serɨ si ipona iku'nin pe te'sen ipʉ'kʉ i'tu pʉra rɨ ekama'posa' entai rɨ mɨrɨ kasa na'kɨ tato' entai rɨ, tʉmeruntɨrʉ awɨrɨ ne'tʉrawasomayai'ne' uyau'nokon, 	 Irikoy ga hin ka te haŋ kaŋ ga yulwa gumo ka bisa hay kulu kaŋ iri ga ŋwaaray wala hay kulu kaŋ iri ga tammahã, dabari boŋ kaŋ goono ga goy iri ra.


Mɨrɨ tʉpo, kin Akʉri'pa uya ta'pʉ Paarʉ pɨ', “Ɨmɨrɨ pe ausaurokʉ pa ɨku'sa' man,” ta'pʉ iya. Mɨrɨ a'tai, Paarʉ uya temiyatʉ anʉmʉ'pʉ tʉusauro'to' pe. Mɨrɨ a'tai tʉmɨrɨ pe usauro'nɨ pɨ' iye'sara'tɨ'pʉ. 	 Agariba ne Bulos se: «I yadda ni ma salaŋ ni boŋ se.» Gaa no Bulos na nga kambe salle ka nga boŋ fansa sambu ka ne: