Ipan pe to' usewansiuka'pʉ, mɨrɨpan kon uya ta'pʉ, “Pʉsamoro nʉsauro'ai'ne' nan sa'ne Kiyarari ko' amʉ' ko! 	 I jirsi ka to da dambara, ka ne: «Wa guna me, borey kaŋ yaŋ goono ga salaŋ, manti Galili laabu boroyaŋ no?


mɨrɨpan u'tɨ esi'pʉ pata e'ma aporo' poro. Sen winɨ'ne ite'pi po uko'man nɨto' ku'nin ton ye' esi'pʉ, 12 kaisa rɨ ite'kwa tepetasen tikin nan wʉipiya yau, tikin ite'kwa tikin nan kapʉi yau, mɨrɨpan are ton esi tʉpataron kon ka'pon amʉ' epi'tɨto' ike pe. 	 A goono ga dandi _birno__ fondo _beero__ bindo ra. Isa kambu hinka gaa, fundi tuuri go no kaŋ ga ize dumi way cindi hinka hay. Handu kulu a ga nga izey hay. Tuuro kobtey mo ga te ndunnya dumey baano se.


Sises enna'posa' a'tai, anpisin ka'pon amʉ' epori'ma'pʉ ipɨ'. Iyenna'po enupɨkɨrɨ te'sa' kon pɨ'. 	 Waato kaŋ Yesu ye ka kaa, borey marga n'a kubayni, zama i goono g'a batu.


Pi'ta uya ipika'tɨ'pʉ i'mʉ'sa'ka pɨ' itemiyatʉ pɨ' ta'sii', “E'mʉ'sa'ka', urɨ pɨ' kɨpʉremai, ka'pon nɨ marɨ urɨ, awaraino,” ta'pʉ iya ipɨ'. 	 Amma Bitros n'a tunandi ka ne a se: «Ma tun ka kay ni boŋ gaa, ay bumbo mo boro no danga ni cine.»


Pata uko'mansa' a'tai, ka'pon amʉ' uya tu'kan kon nɨ ka'pon amʉ' makoi a'kwarʉ yen ton pe te'san nee'pʉ Sises piya'. Se kasa rɨ tʉusauro'se makoi a'kwarʉ ton ennoko'pʉ iya, tanporo rɨ takuru'kena' nan epi'tɨ'pʉ iya. 	 Kaŋ wiciri kambo to, i kand'a se follaykoy boobo. Me sanni mo no a na ganjey gaaray d'a, a na jantekomey kulu no baani mo.


urɨ to' yau, ɨmɨrɨ nɨrɨ uyau. To' ekonekato' pe wakʉ pe tikin nan nɨ yau, uyenno'sa' auya tukai' orʉ pon kon uya i'tuto' pe, to' i'nʉnkasa' uya, ui'nʉnkasa' auya na'ne' kasa. 	 Ay go i ra, ni mo go ay ra, zama i ma margu ka te afolloŋ lok, hala ndunnya ma bay kaŋ ni n'ay donton, ni ga ba r'ey mo, danga mate kaŋ cine ni ga ba ay.


Tʉron nɨ panton ekama'pʉ Sises uya ka'pon amʉ' pɨ', “Papa e'to' esa' wannɨ pe esi kiyari ye' mosta' itese' ena'pɨ, ka'pon nʉpɨmɨnʉ tʉmainarʉ yau kasa. 	 A kand'i se misa fo ka ne: «Beene koytara ga hima sanda mutard* ize cine no, kaŋ boro sambu ka duma nga faro ra.


Sises uye'sa' pʉra rɨ marɨ iyesi'pʉ eke iwa pata pona, e'tane Mata uya teporo'pʉ yau rɨ marɨ iyesi'pʉ. 	 Yesu mo mana furo kwaara ra jina, amma hal hõ a go nango kaŋ Marta kuband'a.


Serɨ tawon etasa' kin pe te'sen Era' uya a'tai, isewankama'pʉ, mɨrɨpan kaisa rɨ Surusiran pon kon usewankama'pʉ. 	 Waato kaŋ Bonkoono Hirodus maa woodin, a laakal tun, nga nda Urusalima kulu nga banda.


Kamoro Kʉrai Sises iwano' pe te'san uya kurusu' pona ti'naino kon ɨri eseru, ɨri pe e'pai te'to' kon mɨrɨ awonsi'kɨ ekumapai te'to' kon pokapɨtʉ'pʉ kurusu' pona. 	 Borey kaŋ ga ti Almasihu waney mo na Adam-ize daa laaley kanji, d'i bine beeje laaley, d'i bine ibaay laaley.


Mɨrɨ pɨ' si, iyakon non uya ta'pʉ Sises pɨ', “Serɨ tʉnɨnse, Isutiya pona enta, ɨpoitorʉ ton uya eke Papa tʉrawasooi kupʉ auya ento' pe. 	 Yesu nya izey mo ci a se ka ne: «Tun neewo ka koy Yahudiya ra zama ni talibey ma di alaamey kaŋ ni goono ga te.


Mɨrɨpan, serɨ pe si enkɨ, Papa: ina enari'pa to' uya; ina, ɨpoitorʉ ton iku'kɨ wakʉ pe, tepiyɨ'se pʉra amaimu ekamato' pe ina uya. 	 Sohõ mo, ya Rabbi, guna i kaseetiyaŋo. Ma naŋ ni bannyey ma ni sanno salaŋ da bine-gaabi kulu.


Inke kuru ewarupɨ pe pata esi'pʉ; wʉi enu e'wei'tɨ pʉra, sirikɨ amʉ' nɨrɨ usene pʉra, apʉne pʉra a'setun nɨ esi wenai uye'nɨ pɨ'. Inke rʉ'kwɨ rɨ wakʉ pɨ' te'ku'pɨtʉ kon tʉpo, ina e'nonka'pʉ. 	 Iri te jirbi boobo kaŋ iri si ga di wayna wala handariyayzey, hari haw bambata mo goono g'iri kar, kal iri na laakal kaa faaba gaa.


Pʉreti a'si iya pe rɨ, Se'tan ewomʉ'pʉ iya'. “Ɨnkupʉnʉ pe te'sen iku'kɨ inke pʉra,” ta'pʉ Sises uya ipɨ', 	 Kaŋ Yahuta na looma ta, Saytan* furo a bina ra. Yesu binde ne a se: «Haŋ kaŋ ni ga te, m'a te da waasi.»


Use'man nɨto' tʉrawasomanin nan epuru ton eke ton kuru mɨrɨ awonsi'kɨ Esuwerʉ amʉ' epuru ton uya ɨri pe, kasi pe rɨ teseru'tɨ a'tai eikʉ'pʉ iya pen. 	 Waato kaŋ alfaga beerey da arkusey mo kaa, i goono g'a kalima, a mana tu da hay kulu.


Sises ene i'se to' esi'pʉ, use'man nɨto', ɨpʉreman nɨto' iwʉ' airɨ te'soto'pɨ'se' to' usekama'popɨtʉ'pʉ, “Ɨ'rɨ tukai' mi'tuyatʉu? Iyepʉ pen nɨ pe' serɨ Weyu Rʉ'pʉ pɨ'?” ta'pʉ to' uya. 	 I goono ga Yesu ceeci. Waato kaŋ i goono ga kay Irikoy windo ra i goono ga ne care se: «Ifo no araŋ ga tammahã? A ga kaa bato do, wala?»


To' enta'na koro'tau, Sises uya pʉreti anʉmʉ'pʉ, tenki ta'pʉ iya Papa pɨ', mɨrɨpan uya i'kwɨ'pɨtʉ'pʉ, mɨrɨpan ekamʉ'pʉ iya tʉpoitorʉ ton ena', “Anʉntɨ', serɨ serɨ upun,” tai'ma. 	 I go ŋwaari gaa, kal a na buuru sambu. Waato kaŋ a n'a albarkandi, a n'a ceeri ka zaban i se. A ne: «W'a ta, woone wo ay gaahamo no.»


Sises kurusukuui piyau isan e'soto'kasa' esi'pʉ, isan pasi Meri, Kʉro'pas no'pʉ, mɨrɨ awonsi'kɨ Meri Mataren. 	 Yesu nya goono ga kay Yesu kanjiyaŋ bundo jarga, nga nd'a nya kayne, Maryama kaŋ ga ti Ciliyobas wande, da Maryama, Magdaliya bora.


Mɨrɨpan enna'po'pʉ tʉpoitorʉ ton piya', mɨrɨpan uya to' e'nʉmʉ eporo'pʉ. “Saiman,” ta'pʉ iya Pi'ta pɨ', “ɨye'nʉnsa' si mɨrɨ? Tenu ke pe' ɨwesi poken pʉra iyesi mara rʉ'kwɨ rɨ? 	 A kaa ka nga talibey gar i go ga jirbi. A ne Bitros se: «Siman, ni goono ga jirbi no? Ni si hin ka batu baa guuru folloŋ?


Isan uya imaimu'tɨ'pʉ mɨrɨ ekama'pokɨ tukai', mɨrɨpan uya, “Isaan Pa'tes i'pai rʉ'pʉ ke urepakɨ serɨ yau parapi po,” ta'pʉ. 	 Amma wandiya nyaŋo n'a daŋ a ma ne: «Ni m'ay no Yohanna baptisma teekwa boŋo taasa wo ra.»


“Utamokori kon amʉ' piyau Papa uya amʉranʉ'nɨto' ita' esi'pʉ rɨmono' tau. Iyekonekasa' esi'pʉ Mosi' pɨ' Papa nekama'pʉ awɨrɨ. Ikonekato' ipɨ' pe tʉnene'pʉ kasa. 	 Iri kaayey gonda seeda hukumo ganjo ra, mate kaŋ Irikoy kaŋ salaŋ Musa se lordi ka ne a m'a te deedando kaŋ a di din boŋ.


E'tane to' uya rɨ etapɨtʉ'pʉ. Mɨrɨpan uya temiyatʉ tʉrʉ'pʉ takuru'kenan pona, epi'tɨ'pʉ iya, mɨrɨpan ennoko'pʉ iya. 	 Amma i dangay. Yesu na bora di k'a no baani k'a sallama.


I'pai i'po' esi'pʉ aimu'ne karimeru i'po' kasa mɨrɨ pe pʉra sino tato' kasa, mɨrɨ awonsi'kɨ itenu amʉ' e'werouwerouma'pʉ apo' kasa. 	 Boŋo d'a boŋ hamno mo ga kwaaray sanda feeji hamni cine, sanda neezu* cine, a moy mo go danga danji beele cine.


Use'man nɨto' tʉrawasomanin nan epuru ton eke ton kuru mɨrɨ awonsi'kɨ Main pɨ' enupanin nan esi'pʉ Sises ma'tanʉ'to' tʉuya'nokon winɨ eporo i'se, ama'ai, apʉne pʉra ka'pon amʉ' pɨ' tenari'nʉmʉ kon pɨ'. 	 Alfaga beerey da asariya dondonandikoy goono ga ceeci mate kaŋ ngey ga te ka Yesu wi, zama i goono ga humburu borey.


Iwɨnɨ i'se to' esi koro'tau, main uya Roman amʉ' soisaai epuru eporo'pʉ eke pe Surusiran pata pon kon utaipon pɨ' man tukai'. 	 Amma waato kaŋ i goono ga ceeci ngey m'a wi, kala Romey sooje jama wongu nyaŋo maa baaru kaŋ Urusalima kulu go laakal tunay ra.


Apʉne pʉra iwan pe e'tane, urepasa' auya'nokon pʉra iyesi ui'kiyari ke; tuna'kiri' ke e'tane, uwo'pa'pʉ auya'nokon pʉra iyesi; 	 Zama ay maa haray, araŋ man'ay no ŋwaari. Ay maa jaw, araŋ man'ay no haŋyaŋ hari.


“Ɨpiya' si utɨ serɨ, e'tane serɨ ton ekama uya serɨ non po rɨ marɨ esi koro'tau, pori' pe e'to' eponin pe to' e'to' pe tʉyau'nokon. 	 Amma sohõ ay goono ga kaa ni do. Ay goono ga sanney din salaŋ ndunnya ra, zama i ma du ay farhã toonanta ngey ra.


“Asa'rɨ ipaikii pʉrata eponin nʉ'pʉ uyee'pʉ tepuru piya', ‘Uyepuru, asa'rɨ ipaikii pʉrata urepataine' tonpa'tɨsa' uya man mɨrɨ rɨ tʉtʉrawasomai', asa'rɨ rɨ marɨ ipaikii ipona,’ ta'pʉ iya. 	 Bora kaŋ na talent hinka ta din mo kaa ka ne: ‹Ay jine bora, talent hinka kaŋ ni no ay se kande ihinka fo riiba.›


Serɨ pe iwa rɨ mɨrɨ enta' uyene auya'nokon pʉra iyena mɨrɨ, mɨrɨ awonsi'kɨ mɨrɨ tʉpo uyento' auya'nokon oton mɨrɨ,” ta'pʉ iya. 	 A cindi kayna fo araŋ si ye ka di ay, a cindi kayna koyne araŋ ga ye ka di ay.»


Aiko kareta amon mo'ka'pʉ uya inserʉ enapai, mɨrɨpan ɨku'pʉ uya. A'se'ku pe iye'sonpa'pʉ unta yau, teusan kasa, e'tane enko'ma uya tʉpo, kata' pe uyewan yau iyena'pʉ. 	 Ay na tira kayna din ta malayka kamba ra mo k'a ŋwa. Ay me ra kay a ga mansi sanda yu. Alwaato kaŋ ay n'a ŋwa mo, ay gunda fottu.


Sises uya mɨrɨ etasa' a'tai, ta'pʉ iya, “Serɨ paran uya eri'nʉ'ka pen nɨ, e'tane Papa meruntɨrʉ usenpoikato' pe, Papa Mumu apurɨto' pe ipɨkɨrɨ iyesi,” ta'pʉ iya. 	 Amma waato kaŋ Yesu maa woodin, a ne: «Janto wo manti buuyaŋ wane no, amma Irikoy darza wane no, zama i ma Irikoy Izo beerandi janta din do.»


Apʉne pʉra anpisin pe ka'pon amʉ' esi pɨ' ikupʉ tʉuya'nokon pʉra iyesi i'tusa' tʉuya'nokon a'tai, to' ekainʉmʉ'pʉ ɨutɨ nakapu pona. Mɨrɨpan kon uya inɨpon mo'ka'pʉ, mɨrɨ awonsi'kɨ to' uya inu'tɨ'pʉ iteuta yai, anpisin ton aporo'pona, Sises poi rɨ. 	 Kaŋ i mana du fondo ka furo nd'a borey marga baayaŋ sabbay se, kal i kaaru fuwo boŋ k'a zumandi beene fune fo ra, nga nda dima, hala bindo ra Yesu jine.


E'tane serɨ ereutanʉ'pai iyesi iye'ta'nʉ'kapʉ wapiya ka'pon amʉ' koro'tawɨrɨ. To' enari'papai'nokon, mɨrɨ entakasa' auya'nokon a'tai ɨkota'ma kon mɨrɨ tukai',” ta'pʉ to' uya. 	 Amma zama baaro wo ma si say-say ka tonton jama game ra, wa naŋ iri ma kaseeti i gaa ka ne i ma si ye ka salaŋ boro kulu se koyne maa wo ra.»


Iye'mʉ'sa'kasa' esi'pʉ upiyau, ‘Utonpa, Saarʉ, ennin pe kanan enakɨ!’ ta'pʉ iya upɨ'. Mɨrɨ pe rɨ, ennin pe ena'pʉ. 	 A kaa ka kay ay jarga ka ne ay se: ‹Ay nya-ize Sawulu, ma du diyaŋ.› Saaya din ra no ay du ka di a.


Ina uya i'tu mɨrɨ awonsi'kɨ ina uya apurɨ ɨmɨrɨ esi Wakʉ, Papa iwano',” ta'pʉ iya. 	 Iri mo, iri na ni cimandi. Iri bay mo kaŋ nin no ga ti Irikoy wane hanna.»


“Osorʉwau wʉi yau si serɨ amɨ auya kanan?” tukai' to' uya ekama'po'pʉ. “46 kaisa rɨ sa'ne wʉipiya amɨsa' rʉ'pʉ serɨ ko,” ta'pʉ to' uya. 	 Yahudancey mo ne: «Jiiri waytaaci cindi iddu no i te kaŋ i goono ga Irikoy* fuwo wo cina. Nin mo, ni ga ne ni g'a tunandi jirbi hinza nda care game ra?»


“Mɨrɨpan pɨ' Epʉra'an uya ta'pʉ, ‘Moro rɨ Mosi' maimu rʉ'pʉ esi mɨrɨ, mɨrɨ awonsi'kɨ pu'kena' amʉ' maimu rʉ'pʉ esi mɨrɨ, tɨwɨ to' netai, iyawɨrɨ te'to' kon pe,’ ta'pʉ iya ipɨ'. 	 Amma Ibrahim ne: ‹I gonda Musa nda Annabey* Tirey. Naŋ i ma maa i se.›


Mɨrɨpan soisa amʉ' epuru uya asa'rɨ tʉpoitorʉ ton auro'ka'pʉ, “200 kaisa rɨ soisa amʉ' epotɨ' Paarʉ a'kɨrɨ to' utɨto' pe, mɨrɨ awonsi'kɨ 70 kaisa rɨ kaware pon kon mɨrɨ awonsi'kɨ 200 kaisa rɨ pɨrɨu tawon kon Sisariya pona to' utɨto' pe 9 a'kʉra' ewarupɨ nau. 	 A na boro hinka ce sooje jine funey ra ka ne i se: «Araŋ ma sooje zangu hinka soola cin guuru yagga kaŋ ga koy hala Kaysariya, da bari-kari wayye, da yaajikoy zangu hinka.»


Ekonekan Weyu pe iyesi'pʉ, Sapa' e'ma ta'. Pata uko'mamʉ koro'tau, 	 Wiciri kambo to, zama bato soolayaŋ zaaro hane no, a suba mo asibti zaaro no,


“Uiwano' pe ɨ'rɨ rɨ kupʉ uya pʉra iyesi. Ka'pon eseru aimenka uya Papa uya uyauro'kasa' awɨrɨ. Mɨrɨ wenai iye'to' awɨrɨ ka'pon eseru aimenka uya, apʉne pʉra i'se e'to' kupʉ uya kasa pʉra, e'tane kʉrɨ uyenno'nin nʉ'pʉ e'to' i'se rɨken. 	 Ay bumbo si hin ka hay kulu te. Sanda mate kaŋ cine ay ga maa, yaadin no ay ga ciiti. Ay ciito mo adilitaray wane no, zama ay s'ay bumbo miila gana, amma Baabo kaŋ n'ay donton wano.


Sises ensa' tanporon kon ka'pon amʉ' uya a'tai, ipan pe rɨ to' usewansiuka'pʉ, mɨrɨpan kon eka'tumʉ'pʉ ipiya', “Miyarɨ” ka'se'na ipɨ'. 	 Waato kaŋ jama kulu di Yesu, sahãadin-sahãadin i dambara gumo. I zuru ka kaa a do k'a fo.


Mɨrɨpan epori'ma'pʉ ipan pe Sises tense, apʉne pʉra inke rɨ Sises ɨnenpai te'sen pe iye'pɨtʉ'pʉ, apʉne pʉra eke Papa tʉrawasooi kupʉ iya tawon etasa' tʉuya pɨ'. Mɨrɨpan nin si kupʉ iya ɨnenpai iyesi'pʉ mɨrɨ. 	 Hirodus binde, kaŋ a di Yesu, a farhã gumo, zama za gayyaŋ a ga ba nga ma di a, zama a maa a baaru. A na beeje daŋ mo nga ma di a do alaama fo.


“‘Ɨri Kuru Nuirapanin Uma'tan Emapu'tɨnin’ e'soto'kasa' wakʉ pata yau ene auya'nokon a'tai si, pu'kena' Taniyerʉ nekama'pʉ rʉ'pʉ — tɨwɨ serɨ ennin nʉto'ka'nʉkʉi — 	 Woodin se binde, waati kaŋ araŋ ga di ‹fanta hari laala kaŋ ga kazaamandi,› wo kaŋ annabi Daniyel ci, goono ga kay Nangu Hananta ra (cawkwa ma faham),


Mɨrɨ ta iya koro'tau, Papa inserʉʉi uyee'pʉ ipiya' imeruntɨrʉ'tɨi'. 	 Kala malayka fo bangay a se ka fun beene, a goono g'a gaabandi.


Tʉron kon sa'ne uye'pɨ'sa' man ko, Pa'tiya winɨpai, Metiya winɨpai, mɨrɨ awonsi'kɨ Eran winɨpai, mɨrɨ awonsi'kɨ tʉron kon kanan Me'sa'po'temiya, Isutiya, Ka'pato'siya, Pontas, Eisa Mʉre'pʉ, 	 Bartiyancey, da Madiyancey, da Ilamancey, da ngey kaŋ yaŋ goono ga goro Mesopotamiya, da Yahudiya, da Kabadosiya, da Bontos, da Aziya,


Tanporo mɨrɨ opa'wʉ ti'ma'kai' to' usarɨ'pʉ, Pa'pos itese' pata eporo tʉuya'nokon pona rɨ. Mɨrɨ pata yau, Esuwerʉ enwoke' pe esii'ma akono pe te'sen esi'pʉ Parʉ-Sises itese'. 	 Waato kaŋ i bisa gungo kulu ra, i kaa kala Bafusa kwaara. I na boro fo gar kaŋ moodabal teeko no, tangari annabi fo kaŋ Yahudance no. A maa ga ti Bar-Yasuwa.


mɨrɨpan uya Sises ekepu nonka'pʉ tiwano' pe emenna' pe tɨ' akasa' uruwai' pe ya'. Eke rɨ tɨ' tʉtɨrinkai' imʉra'taai a'koro'pʉ iya, mɨrɨpan nin si utɨ'pʉ mɨrɨ, mɨrɨ yapai. 	 A n'a jisi nga saaray taji ra, kaŋ i fansi tondi ra. A na tondi bambata gunguray ka saara me daabu nd'a ka dira.


Mɨrɨ awonsi'kɨ kʉrɨ uyewan kon warinpanin uya Iya'kwarʉ usenuminkato' i'tu, apʉne pʉra Iya'kwarʉ ɨpʉrema wakʉ ton Papa nʉkupʉ'san pona Papa e'to' i'se awɨrɨ. 	 Irikoy mo kaŋ ga biney fintal go ga bay haŋ kaŋ Biya _Hanno__ goono ga miila, zama a goono ga ŋwaaray hanantey se Irikoy miila boŋ.


Tikin nɨ imaimu esii'ma to' ukɨ'pɨ'nʉmʉ'pʉ, “Pʉse rɨ ka'pon atɨ' iwɨnɨ kon pa! Parapas nonkai'ma ina iwano' pe,” ta'pʉ to' uya. 	 Amma i kulu na jinde sambu care banda ka kuuwa ka ne: «Ma boro wo wi, ka Barabbas taŋ iri se.»


Serɨ ton esi mɨrɨ tʉuye'ton a'kwarʉ'pʉ pe rɨ; i'napairon kuru nin si e'seposa' mɨrɨ Kʉrai yau. 	 Hayey din ya biyayaŋ* no hayey kaŋ yaŋ ga aniya ka kaa se, amma Almasihu ga ti biyey din Koyo.


Emennʉ'pʉ, tanporon nɨ enuka'sa' i'tu tʉuya pɨ', imenukasa' si itekare uta'ku'tɨto' pe, ta'pʉ mɨrɨ, “Tuna'kiri' ke e'ai',” ta'pʉ iya. 	 Woodin banda Yesu bay kaŋ sohõ hay kulu kubay. Zama Irikoy Tira Hanna sanno ma to, a ne: «Ay jaw!»


Tʉweyu pe tʉneporo'pʉ a'tai, Era' uya tʉpon pata'tɨ'pʉ kin pe tesi ekamanin, mɨrɨpan ereuta'pʉ tapon po, ka'pon amʉ' iyamʉrasa' kon auro'ka pɨ'. 	 Zaaro kaŋ i suuban, Hirodus na nga koytaray kwaayey daŋ ka goro karga boŋ. A goono ga salaŋ borey se.


E'tane si Sises piya' to' uye'sa' a'tai, iyeri'ka'sa' pe to' uya ene'pʉ; mɨrɨ wenai, to' uya i'si ton i'kwɨ'pɨtʉ'pʉ pen. 	 Amma waato kaŋ i to Yesu do, i di kaŋ nga wo bu. I mana a cey ceeri,


E'tane rɨ Tai'tas, uya'kɨrɨ iye'sa' rʉ'pʉ a'kwarʉka'pʉ pen nɨ tʉyun pi'pɨ puturʉkato' pe iya, Kiri' pe rɨ iye'tane. 	 Amma baa Titos kaŋ go ay banda, kaŋ ga ti dumi cindey boro, i man'a tilasandi ka dambangu*.


Pu'kena' Aisaya karetaai yau iye'menukasa' na'ne': “Umaimu ekamanin ennoko uya mɨrɨ arawɨrɨ, ɨye'ma konekanin pe,” tawon. 	 Mate kaŋ i n'a hantum annabi* Isaya tira ra ka ne: «Guna, ay g'ay diya donton ni jine, kaŋ ga ni fonda soola.


Sises uya panton ekama'pʉ to' pɨ', “Tenku'nan uya pe' tenku'nan kanan arɨ? Asa'rɨ rɨ marɨ pe' akasa' ya' to' uta'mo'ka pen? 	 Kal a na yaasay fo ci i se mo ka ne: «Danaw ga hin ka goobu candi danaw fo se? Manti ihinka kulu ga kaŋ goota ra no?


“I'napairon ekama uya ɨpɨ'nokon: Ɨnʉ' uya rɨ umaimu eta a'tai, mɨrɨ awonsi'kɨ uyenno'nin nʉ'pʉ apurɨ a'tai, kʉrɨ rɨ uya tɨwɨrɨ uko'man nɨto' eposa' mɨrɨ. Iteseru aimenkato' oton pen nɨ, iye'kwɨrɨ'ka'sa' pe rɨ iyesi uma'tan nɨto' apai uko'man nɨto' ya'. 	 Haciika, haciika ay ga ci araŋ se: boro kaŋ ga maa ay sanno k'ay dontonkwa cimandi mo gonda fundi hal abada. A si kaa ciito do, amma a na buuyaŋ daŋandi ka kaa fundi do.


Mɨrɨ a'tai, Esuwerʉ amʉ' uya Sises arɨ'pʉ Kaya'pas piyapai Roman amʉ' kopʉnaai iwʉ' ta'. Awanakʉi' si pata enaka'sa' esi'pʉ, ɨri pe enapai pʉra tesi kon pɨ' Esuwerʉ amʉ' ewomʉ'pʉ pen mɨrɨ ya', enta'napai tesi kon pɨ' Itepoi Itɨ'pʉ Weyu Rʉ'pʉ a'taino pɨ'. 	 I dira nda Yesu Kayafa do ka kond'a dabarikoono faada ra za nda hinay. Ngey bumbey mana furo faada ra, zama ngey ma si ziibi, hala ngey ma du ka Paska* hawro ŋwa.


Mɨrɨ a'tai, use'man nɨto' tʉrawasomanin nan epuru uya tʉpon karaka'pʉ, mɨrɨpan uya ta'pʉ, “Papa sapema pe isaurokʉ! Ɨ'rɨto' pe miyarɨ rɨ ekamanin nan i'se e'nɨ? Entɨ', Papa sapema pe isaurokʉ etasa' auya'nokon. 	 Gaa no alfaga beero na nga bankaaray tooru-tooru ka ne: «A na Irikoy kayna! Iri ga ba seeda fooyaŋ koyne, wala? A go, araŋ maa mate kaŋ a na Irikoy kayna sohõ.


Paarʉ uya etasa' a'tai, tikin nɨ soisa amʉ' epuru tonpa kɨ'ma'pʉ iya. “Pʉse rɨ warawo' mʉre akɨ soisa amʉ' epuru piya', apʉne pʉra inekamanʉ esi moro,” ta'pʉ iya. 	 Bulos mo na sooje jine funey ra afo ce ka ne a ma kaa nga do. A ne: «Ma konda arwaso wo wongu nyaŋo do, zama a gonda sanni kaŋ a ga ci a se.»


I'napairon ekama uya ɨpɨ'nokon, mɨ awɨrɨ rɨ itekare nʉsekamayai'ne' non emʉ' kaisa rɨ, inkupʉ'pʉ rʉ'pʉ rɨ marɨ usekama mɨrɨ en yau ikupʉ pe rɨ,” ta'pʉ iya. 	 Haciika ay ga ci araŋ se: nangu kulu kaŋ i ga Baaru Hanna waazu ndunnya ra, i ga haya kaŋ wayboro wo te dede zama i ma fongu nd'a.»


E'tane tenki tapai'nokon Papa pɨ', makoi poitorʉ pe rɨ ɨwe'pɨ'sa' kon e'tane, tanporo ɨyewan kon pokon pe ɨyenupato' kon awɨrɨ ɨwe'sa' kon ɨye'tʉsa' kon na'ne' ya'. 	 Amma iri ma Irikoy saabu! Baa kaŋ waato araŋ te zunubi se bannyayaŋ, sohõ araŋ na dondonandiyaŋo dumi gana nda bine folloŋ kaŋ gaa i n'araŋ talfi.


Ka'pon Sairini winon, Saiman itese', Arisanta mɨrɨ awonsi'kɨ Ru'pos kʉipʉnʉ uyepʉ esi'pʉ eke pata ya' sunwapai, mɨrɨpan a'kwarʉka'pʉ to' uya kurusu' ato' pe iya. 	 Fonda ra i kubanda Kayrawa kwaara boro fo kaŋ maa Siman, Iskandari nda Rufus baaba no. A goono ga fun saajo ra. I n'a tilasandi a ma koy ngey banda ka Yesu kanjiyaŋ bundo jare.


Serɨ si munkɨ pe e'nɨ'nokon yau, intʉrʉnʉ anʉnnin pe e'nɨ—Papa nʉtʉrʉnʉ anʉnnin pe mɨrɨ awonsi'kɨ Kʉrai nanʉmʉnʉ intʉrʉnʉ anʉnnin pe iya'kɨrɨ, i'nai rɨ iyekota'mato' yau e'nɨsa' yau, eke pe iku'to' yau rɨ marɨ e'nɨto' pe. 	 Za kaŋ iri ya izeyaŋ no, iri ya tubukoyaŋ mo no, Irikoy tubukoyaŋ, ka margu nda Almasihu mo a wane tubo ra. Da day iri goono ga maa taabi a banda, hala mo iri ma du darza a banda.


Mɨrɨ iten pʉro'po ika'sa' ton inserʉ amʉ' A'kwa iwano' ton esi'pʉ, ɨri pe e'nɨ'pʉ apai ekonekan pata'se' epoino. E'tane serɨ ton ekama poken pʉra man tanporo serɨ pe. 	 Sundurko din boŋ mo darza ciiti malayka himandey go no, kaŋ yaŋ goono ga te sasabandiyaŋo do se bi. Sohõ iri sinda daama iri m'i sanney te afo-fo.


Mɨrɨpan uya ta'pʉ to' pɨ', “Aya'kɨrɨ'nokon kuru rɨ enta'napai e'sa' serɨ To' Epoi Itɨ'pʉ Weyu Rʉ'pʉ i'kiyari pɨ', ukota'ma to' uya rawɨrɨ. 	 A ne i se: «Ay yalla-yalla no ay ma Paska wo ŋwa araŋ banda, za ay mana taabi haŋ.


Mɨrɨ pe iyesi pɨ', ayauro'ka uya 'nokon korʉ enna kon pa upiyapai, esukenan korʉ; mɨrɨ a'tai imaminkena' pe ɨwesi kon pa mɨrɨ awonsi'kɨ aimu'nan pon ennanin pe, ɨyepontɨ kon pa, piyɨ'nʉ' na'ne' tense nɨpontɨ kon pa. Merʉ'sʉn kanan ennatɨ', ɨyenu kon ya' itʉrʉ kon pa; mɨrɨ a'tai, ennin pe ɨwesi kon pa. 	 Ay ga saaware ni gaa, ma wura day ay do kaŋ i hanse danji ra, zama ni ma ciya arzakante. Ma bankaaray kwaaray yaŋ day mo, hal ni ma ni boŋ bankaaray, zama ni haawi ma si bangay. Ma mo safari day mo ka tuusu ni moy gaa zama ni ma du ka di.


Tu'ke rɨ ka'pon amʉ' amʉra'pʉ, pata oton pʉra rɨ pata tʉku'se mʉra'ta airɨ'ne rɨ. Sises esi'pʉ itekare ekama pɨ' to' pɨ'. 	 Boro boobo margu hala nangu si no koyne, baa fu meyo gaa. A go ga waazu i se.


Kɨpo'po rɨ ka'pon eseru aimenkato' auya'nokon ereutanʉ'tɨ', i'napairon yai eseru aimenkato' iku'tɨ',” ta'pʉ iya. 	 Araŋ ma si ciiti tammahãyaŋ boŋ, amma araŋ ma adilitaray ciiti te.»


Warawo' pe entunʉ'to' iya oton, imʉre mese'tɨi' Sises tukai', apʉne pʉra tʉtonpa ton pika'tɨto' iya oton pe iyesi pɨ' to' makooi apai,” ta'pʉ iya. 	 A ga ize aru hay, ni g'a maa daŋ Yesu mo, zama nga no ga nga borey faaba i zunubey gaa.»


Ɨmɨrɨ'nokon uya etato' oton tʉusewa'nomasan, usewa'noman man tawon nɨ, e'tane serɨ ton pɨ' rɨ ketʉipɨ'tʉu. Serɨ warai'nan nɨ e'ku'to' pe iyesi, e'tane apʉne rɨ pata weyu u'ma'to' uye'tane rɨ iyesi. 	 Araŋ ga maa wongu baaru da wongu ruubuyaŋ mo. Araŋ ma haggoy araŋ laakal ma si tun zama tilas no kala hayey din ma jin ka te, amma bananta mana to jina.


I'napai rɨ, a'pai kon i'po' rɨ esi tanporo i'tusa' pe. Kenari'nʉntʉu, i'nʉnkena' ton ɨmɨrɨ'nokon tu'kan kon toron amʉ' entaino kon,” ta'pʉ Sises uya. 	 Amma, i n'araŋ boŋ hamney kulu kabu. Araŋ ma si humburu, zama araŋ bisa sasa boobo darza!


Esuwerʉ amʉ' epuru ton uya iwarinpa esi'pʉ tʉku'sen yau. “Nai kʉrɨ si?” ta'pʉ to' uya. 	 Yahudancey mo goono g'a ceeci bato do ka ne: «Man no bora din go?»


Isaan uya eikʉ'pʉ pu'kena' Aisaya maimu yai, “Urɨ kʉrɨ rɨ rɨmono' tau ka'pon ukɨ'pɨ'nʉnpɨtʉ, ‘To'sa rɨ Itepuru e'ma ikonekatɨ',’ tawon,” ta'pʉ iya. 	 A ne: «Ay ya boro fo kaŋ goono ga kuuwa ganjo ra jinda kaŋ go ga ne: ‹Wa Rabbi fonda sasabandi.› » sanda mate kaŋ annabi Isaya ci.


Mɨrɨ yau, uri'san esi'pʉ 12 kaisa rɨ wʉipiya mʉn ennoko pɨ' iko'mansa'. 	 Wayboro fo mo go no kaŋ a jiiri way cindi hinka a goono ga kuri dooru.


Pata ema'sa' a'tai, tʉpoitorʉ ton kɨ'ma'pʉ iya. 12 kaisa rɨ to' anʉmʉ'pʉ iya, itekare ekamai' enno'sa' kon pe to' koneka'pʉ iya. 	 Waato kaŋ mo bo, a na nga talibey ce nga do ka iway cindi hinka suuban i game ra, kaŋ yaŋ mo a ne i se diyayaŋ*.


E'tane, ɨyeyaton kon i'nʉnkatɨ', wakʉ iku'tɨ' to' pɨ'. To' irepatɨ', to' uya inna'po enupɨkɨrɨ ɨwesi kon pa pʉra. Mɨrɨ a'tai, ɨyepe'pʉ kon e'to' oton eke pe, mɨrɨ awonsi'kɨ Eke Kuru munkɨ pe ɨwe'to' oton kon, apʉne pʉra mannʉ' pe iyesi tenki tawon nan pen pɨ' mɨrɨ awonsi'kɨ ɨri ton pɨ'. 	 Amma araŋ ma ba araŋ ibarey. Wa ihanno te. Wa garaw no amma wa si bine daŋ. Yaadin gaa no araŋ alhakko ga baa. Araŋ ga ciya Koyo kaŋ ga bisa ikulu se izeyaŋ, zama nga wo gomnikoy no gutulantey se da boro laaley mo se.


Non pona teno'masa' i'tusa' tʉuya a'tai, urupere e'sara'tɨ'pʉ uri'san, warawo' pe iyentusa' rʉ'pʉ e'ma'pʉka pɨ'. 	 Saaya kaŋ dodo-beero di i na nga catu ndunnya ra, kal a na waybora gana, nga kaŋ na ize albora hay.


I'napairon ekama uya ɨpɨ'nokon; kʉrɨ apurɨpɨ' na'ne' uya tɨwɨrɨ rɨ uko'man nɨto' eposa'. 	 Haciika, haciika ay ga ci araŋ se: boro kaŋ ga cimandi gonda fundi hal abada.


Tʉron nɨ panton ekama'pʉ iya to' enupa pe, penaro' pokon pe emenna' pe to' enupato' tʉuya utoi'ma namai', “Ɨnʉ' uya rɨ emenna' pe te'sen pon apai takʉ'se pon pooi'pɨ a'si'tɨ pʉra iyesi. Ikupʉ iya pe iyesi yau, emenna' pon a'si'sa' usene ɨri pe ipooi'pɨ pɨ', mɨrɨ awonsi'kɨ emenna' pon ma'tanʉ'sa' iya pe iyesi. 	 Gaa no Yesu na misa fo ci i se ka ne: «Boro kulu si kwaay taji kottu k'a laafi kwaay zeeno gaa. Zama yaadin gaa, itajo ga kottu, itajo dumbaro mo si saba nda izeena.


Apurɨto' winɨ Aisi' uya Seko' mɨrɨ awonsi'kɨ I'sa pʉrema'pʉ mɨrɨ enta' to' uko'manto' pɨ'. 	 Cimbeeri ra no Isaka na Yakuba nda Isuwa albarkandi hayey kaŋ ga aniya ka kaa boŋ.


E'tane kʉrɨ rɨ ite' ita'po'sa' rʉ'pʉ wakʉ non ya' esi ka'pon Main etanin mɨrɨ awonsi'kɨ ito'ka'nʉ'nin nɨrɨ, mɨrɨpan epeta 100 kaisa rɨ'ne rɨ, 60 kaisa rɨ'ne rɨ, mɨrɨ pe pʉra 30 kaisa rɨ'ne rɨ ite'kwa ipa'karakasa' rʉ'pʉ entai,” ta'pʉ iya. 	 Amma wo kaŋ i say laabu hanno ra din, nga ga ti bora kaŋ ga maa sanno, ka faham d'a, kaŋ haciika no a ga te albarka. Afo ma zangu hay, afo waydu, afo mo waranza.»


Paarʉ, Kʉrai Sises nennoko'pʉ itekare ekamai' Papa eseru winɨ, winɨpaino, Wakʉ ton E'pe'sas pon kon enakan, tʉusaurokʉ'pʉ awɨron kon Kʉrai Sises yau: 	 Ay, Bulos, ay ya Almasihu Yesu diya no Irikoy miila do. Ay go ga hantum hanantey da naanaykoyey se kaŋ yaŋ go Afasos kwaara Almasihu ra.


(Serɨ esi'pʉ mɨrɨ Isaan tʉrʉ rawɨrɨ pariki'si ta'.) 	 Zama i mana Yohanna daŋ kasu jina.


Mɨrɨpan kon si e'sara'tɨ'pʉ tiwano' kon pe rɨ e'sei'pɨ' nɨ pɨ' ɨnʉ' kuru e'to' oton eke pe tukai'. 	 Kakaw mo tun i game ra ngey boro woofo no i g'a lasaabu ibeeri.


Mɨrɨ tʉpo, eta'pʉ uya anpisin ka'pon amʉ' maimu waraino, eke tuna ena maimu waraino, mɨrɨ awonsi'kɨ eke pe korʉme e'tʉrʉnpɨtʉ waraino. Se kasa tato' uya eta'pʉ uya, “Papa apurɨpɨ'tɨ'! Apʉne pʉra Itepuru Papa Meruntɨ pe kuru te'sen ye' esi kin pe pɨ'. 	 Ay ye ka maa jinde sanda jama boobo wane, sanda hari zuru boobo jinde, sanda dunduyaŋ jinde gaabikooni mo kaŋ ne: «Alleluya! Zama Rabbi iri Irikoyo, Hina-Kulu-Koyo goono ga may!


Mɨrɨ a'tai, Sises usaurokʉ'pʉ eke pe, “Ka'pon uya uyapurɨ a'tai, urɨ rɨken apurɨ iya pe iyesi pen, e'tane kʉrɨ uyenno'nin nʉ'pʉ. 	 Yesu binde na nga jinde sambu ka ne: «Boro kaŋ g'ay cimandi, manti ay hinne no a ga cimandi bo, amma nga kaŋ n'ay donton mo.


Mɨrɨpan uya Sises piya' inee'pʉ. Sises uya ene'pʉ, mɨrɨpan uya ta'pʉ ipɨ', “Ɨmɨrɨ kʉrɨ rɨ Saiman, Isaan mu, Ke'pas pe ɨyesa'to' oton (Tɨ' ta e'kwa pe),” ta'pʉ iya. 	 A kond'a Yesu do. Yesu mo n'a guna ka ne: «Ni no ga ti Siman Yonana ize. I ga ne ni se Kefas» (sanda Bitros nooya).


Iputurʉkato' mɨrɨ pe pʉra iputurʉkato' pen esi ɨ'rɨ pe pʉra rɨ; emenna' pe nin e'ka'nɨto' usi'tu mɨrɨ. 	 Zama i ma boro dambangu wala i ma s'a dambangu sinda nafa, amma wo kaŋ gonda nafa ga ti takahari taji.


Urɨ esi mʉra'ta pe, urɨ poro ɨnʉ' rɨ ewomʉ a'tai, iyepika'tɨ. Iyewomʉ, mɨrɨ awonsi'kɨ iyepa'ka nɨrɨ ti'kiyari pata'se' epose'na. 	 Ay no ga ti meyo. Boro kulu kaŋ ga furo ay do ga du faaba. A ga furo kalo ra mo ka fatta ka du kuray do.


Surusiran eposa' ina uya a'tai, ina tonpa ton uya ina ereutanʉkʉ'pʉ tepori'ma kon pe. 	 Waato kaŋ iri to Urusalima, nya-izey n'iri kubayni nda farhã.


Mɨrɨpan kon uya Pɨrʉka itese' pata eporo'pʉ, to' uya Papa Maimu ekama'pʉ ka'pon amʉ' pɨ'. Mɨrɨ tʉpo, to' utɨ'pʉ parau e'pi pona, to' uya A'tariya itese' pata eporo'pʉ. 	 Waato kaŋ i na sanno ci Bargata ra mo, i zulli ka kaa Ataliya.


Sises uya ta'pʉ ipɨ', “Uyapurɨkɨ uri'san, iweyu uye'nɨ pɨ' man ikʉipʉnʉ pɨ' ka'pon amʉ' ɨpʉremato' oton pen serɨ wʉ' po mɨrɨ pe pʉra Surusiran po rɨ. 	 Yesu ne a se: «Waybora, ay cimandi, alwaati go kaa kaŋ manti tondi kuuko wo boŋ wala mo Urusalima ra no araŋ ga sududu Baaba se bo.


Ɨnʉ' uya rɨ itekare eta a'tai Papa e'to' esa' wannɨ pe pɨ', e'tane ito'ka'nʉkʉ iya pʉra iyesi, Makoi uyepʉ itewan ya' ipa'karakasa' mo'kase'na. Serɨ esi ite' ipa'karakasa' asanta ta'. 	 Waato kaŋ boro fo maa koytara sanno, amma a mana faham d'a, Boro Laalo no ga dumaro kom k'a kaa a bina ra. Fonda jarga dum'izey nooya.


“Rɨmono' tau ka'pon ukɨ'pɨ'nʉnpɨtʉ, ‘Itepuru e'ma ikonekatɨ'; to'sa rɨ ite'ma ikonekatɨ',’” tawon. 	 Boro fo kaŋ goono ga kuuwa ganjo ra jinda go ga ne: ‹Wa Rabbi fonda soola, w'a fondayzey sasabandi.› »


e'tane iyera'tɨ'pʉ to' piyapai, mɨrɨpan utɨ'pʉ. 	 Amma a daray i game ra ka koy nga fonda ra.


Mɨrɨ pe iyesi pɨ', Papa uya anʉmʉ'pʉ kakʉi' kuru rɨ mɨrɨ awonsi'kɨ itese' ke irepa'pʉ iya, tanporo ese' pe te'sen entaino ke rɨ, 	 Woodin sabbay se no Irikoy n'a beerandi ka bisa hay kulu, ka maa daŋ a gaa kaŋ bisa maa kulu.


Mɨrɨ a'tai, ta'pʉ iya to' pɨ', “Tʉpataron kon uya tʉpataron kon nɨ nɨrɨ ewa'nomato' oton, mɨrɨ awonsi'kɨ esa' wannɨ pe te'san uya esa' wannɨ pe te'san nɨ nɨrɨ ewa'nomato' oton. 	 Waato din gaa a ne i se: «Dumi ga tun dumi gaa, mayray mo ga tun mayray gaa.


E'tane ru'ku, ipan pe tekama'poi' usi'nʉnkan nɨto' eseru poro ikupʉ pa anʉnsa' uya. Urɨ si Paarʉ pe—intomi'si, mɨrɨ awonsi'kɨ serɨ pe si a'sisa' Kʉrai Sises iwano' pe. 	 kulu nda yaadin baakasinay sabbay se a ga bisa ay se ay ma ni ŋwaaray. Ay ga woodin te, mate kaŋ ay go d'a, ay Bulos, kaŋ ti dottijo, da kas'ize mo sohõ Almasihu Yesu se.


Mɨrɨ wenai, kenari'nʉntʉu, i'nʉnkena' ton ɨmɨrɨ'nokon, tu'kan kon toron amʉ' entaino kon. 	 Araŋ ma si humburu bo, zama araŋ bisa sasa boobo darza.


“Ewai',” tasa' to' uya pɨ'. Sises ennoko'pʉ iya kin Era' piya', apʉne pʉra itesa' pe iye'to' winon pe iyesi pɨ', mɨrɨ koro'tau si Surusiran po Era' esi'pʉ. 	 Kaŋ a bay Hirodus* koytara ra no a goro, kal a na Yesu samba Hirodus do, kaŋ nga mo go Urusalima jirbey din ra.


Papa uya tʉmunkɨ ton ewaruma'tɨsa' pʉra iyesi, iwapiya rɨ tʉni'tu'san. I'tu auya pʉra pe' nai iye'menukasa' itekare uya ta Iraisa pɨ' ipʉ'kʉ yau—Esuwerʉ amʉ' pataka'pʉ iya Papa pɨ' ɨri pe to' e'sa' pɨ': 	 Irikoy mana nga jama furu bo! nga kaŋ a jin ka bay. Wala araŋ mana bay no haŋ kaŋ Irikoy Tira Hanna ci Iliya boŋ, mate kaŋ cine a na Irikoy ŋwaaray ka gaaba nda Israyla, ka ne:


Iweyu apurɨtɨ' moro ɨpiyau'nokon iyesi koro'tau, iweyu munkɨ amʉ' pe ɨyena kon pa,” ta'pʉ iya. Tʉusauro'to' nonkasa' tʉuya a'tai, Sises utɨ'pʉ, mɨrɨpan e'so'namʉ'pʉ to' piyapai. 	 Za araŋ gonda annura, wa annura cimandi, zama araŋ ma ciya annura izeyaŋ.» Waato kaŋ Yesu na sanney din ci, a koy ka tugu i se.


Papa i'tuto' ipɨ' esi to' pona tense rɨ, apʉne pʉra tense rɨ Papa uya iku'sa' to' pona. 	 Zama haŋ kaŋ boro ga bay Irikoy boŋ, taray kwaaray no a go i se, zama Irikoy no k'a bangandi i se.


Ɨnkupʉnʉ kon si'tuyai', ɨusi'nʉnkato' kon, i'napai rɨ ɨwe'to' kon, ɨyepika'tɨto' kon mɨrɨ awonsi'kɨ tʉuseta'kasen pe pʉra rɨ ɨwesi kon. Wapiya ikupʉ'pʉ auya'nokon entai serɨ pe mʉku'atʉi'. 	 Ay ga ni goyey bay, da ni baakasina, da ni cimbeero*, nda ni saajawyaŋo, da ni kookaro. Ay ga bay kaŋ ni kokor banda goyey bisa sintina waney.


Sises uya Mata, itakon, mɨrɨ awonsi'kɨ Ʉrasaras i'nʉnka esi'pʉ. 	 Yesu mo ga ba Marta nd'a kayno da Liyaziru.


Mɨrɨ awonsi'kɨ tʉusewankamai' pʉra e'nɨto' Papa iwano', tanporon nɨ ito'ka'nʉ'to' entaino rɨ esi ɨyewan kon mɨrɨ awonsi'kɨ ɨusenuminkato' kon erasu pe Kʉrai Sises yau. 	 Irikoy laakal kana mo, kaŋ bisa fahamay kulu g'araŋ biney d'araŋ fonguyaŋey batu Almasihu Yesu ra.


Kʉrɨ rɨ uyee'pʉ iweyu enpoikai' tanporon kon uya apurɨto' pe tʉporo. 	 Bora din kaa ka ciya seeda, a ma seeda annura boŋ, zama boro kulu ma cimandi a seeda boŋ.


Main pɨ' enupanin nan mɨrɨ awonsi'kɨ Pari'si amʉ' uya uri'san nee'pʉ, iyekuma koro'tau tʉneporo'pʉ kon, mɨrɨpan soto'ka'pʉ to' uya tu'kan kon annau, 	 Kala asariya dondonandikoy da Farisi fonda borey kande wayboro fo kaŋ i di zina ra k'a daŋ jama bindo ra.


Sises esi'pʉ e'nʉn nɨ pɨ' iyaure yau, eke'nan tapon po. Ipoitorʉ ton uya enpaka'pʉ, mɨrɨpan pɨ', “Ti'sa, ina pe' aputa pɨ' ɨusewankama pʉra rɨ iyesi mɨrɨ?” ta'pʉ to' uya. 	 Yesu bumbo go hiyo ra banda, a goono ga kani furkange boŋ. I n'a tunandi ka ne: «Alfa, ni baa si nda iri ma halaci no?»


“I'napairon ekama uya ɨpɨ'nokon, kamo uri'sami'si amʉ' nentunʉkʉ'san koro'tau pʉra iyesi mɨrɨ eke Isaan Pa'tes entaino; mɨrɨ e'tane, kʉrɨ aiko pe te'sen Epʉn po esa' wannɨ pe e'nɨto' yawon esi eke pe Isaan entai. 	 Haciika ay ga ne araŋ se: boro kulu si no kaŋ wayboro hay kaŋ ga bisa Yohanna baptisma* teekwa beeray. Amma kulu nda yaadin, bora kaŋ kayna d'i kulu beene koytara ra ga bisa Yohanna beeray.


Mɨrɨ awonsi'kɨ ama'ai tʉnkupʉnʉ teseru pori' pe te'to' awɨrɨ koneka'pʉ iya i'tuto' kon pe, te'kuu'pʉ rʉ'pʉ Kʉrai yau. 	 Irikoy n'iri bayrandi nda nga miila kaŋ gundu* no, zama woodin kaan a se no. A miila nooya kaŋ a waadu Almasihu ra.


Nai esi sa'man pe pʉra iwa pʉse rɨ ipu'tɨka'sa' pɨ' tato'; ‘Amakooi pɨ' usentu'masa' man,’ ta, mɨrɨ pe pʉra, ‘Te'mʉ'sa'kai' ayapon tanʉnse enta,’ ta? 	 Woofo no ga faala, ay ma ne yeenikoono se: ‹Ay na ni zunubey yaafa ni se?› wala ay ma ne: ‹Tun ka ni daarijo sambu ka ni diraw te?›


“Apa, Papai, tanporon nɨ e'ku'to' pe iku'nin pe ɨwesi, serɨ ko' imo'kakɨ uyenapai. E'tane i'se ɨwe'to' rɨken e'ku'to', i'se e'to' pen,” ta'pʉ iya. 	 A ne: «Baaba, ay Baaba, hay kulu ga te ni do. Ma taabo wo sambu ay se. Kulu nda yaadin, manti ay miila, amma ni wano.»


Mɨrɨ wenai, Isutas uya pʉrata pun eno'ma'pʉ use'man nɨto', ɨpʉreman nɨto' iwʉ' pʉ'kʉ ta', mɨrɨpan enna'po'pʉ tiwano' pe rɨ e'sa'mase'na. 	 Yahuta na nzarfey catu Irikoy fuwo ra ka fatta ka koy ka nga boŋ sarku ka bu.


mɨrɨpan ekare pɨ' to' utɨpɨtʉ'pʉ, “Miyarɨ, Esuwerʉ amʉ' kin!” tapɨtʉi'ma. To' uya temiyatʉ kon ke iwɨnɨ'pʉ itemʉ' pɨ'. 	 I goono ga kaa a do ka ne a se: «Fofo, Yahudancey bonkoono!» I goono g'a saŋ mo.


Utonpa ton, pori' pe kuru e'tɨ', tu'kan nɨ ɨ'si'taino ton i'tupɨ'nɨto' uye'sa' a'tai ɨpona'nokon, 	 Ay nya-izey, waati kaŋ taabi waani-waani du araŋ, araŋ m'a lasaabu farhã toonante,


Mɨrɨ moron nʉ'pʉ pe tensen pe tanporo kopʉna pata'se' erasu ton koro'tawɨrɨ iyenasa' mɨrɨ awonsi'kɨ tanporon kon pona rɨ Kʉrai iwano' pe i'sen yau esi. 	 Hala faada doogarey da boro cindey mo bay kaŋ sikka si ay go kasu ra Almasihu sabbay se.


Kopʉna uya kareta ene tʉpo, Paarʉ ekama'po'pʉ iya, “Ɨ'rɨ eke Roman amʉ' pata winon ɨmɨrɨ?” tukai'. “Siri'siya winon urɨ,” ta'pʉ Paarʉ uya. 	 Waato kaŋ laabukoyo na tira caw, a na Bulos hã hala laabo kambu kaŋ boro no. Kaŋ a bay Silisiya no Bulos fun,


Paarʉ mɨrɨ awonsi'kɨ Sairas pokon utɨ'pʉ Siri'siya itese' pata ponsi'kɨ Terʉpi pona, mɨrɨpan kon utɨ'pʉ Restʉra pona Sises apurɨnin Temu'ti itese' pata'se' ya'. Isan esi'pʉ Esuwerʉ amʉ' tonpa pe, Sises apurɨnin, e'tane ikʉipʉnʉ esi'pʉ Kiri' pe. 	 Bulos kaa mo Darba nda Listra kwaarey ra. Noodin binde, talibi fo go no kaŋ maa Timotiyos. Yahudance wayboro fo kaŋ cimandi ize no, amma baabo wo Gareku boro no.


“Tʉpana ke te'sen, tɨwɨ Ita'kwarʉ uya so'si ton auro'kayai'ne' etai. Iyakon ite'kwa pe eri'nɨto' uya kamoro entakanin nʉ'san wɨto' oton pen. 	 Boro kaŋ gonda hanga ma maa haŋ kaŋ Biya goono ga ci Almasihu margey se. Boro kaŋ te zaama si di buuyaŋ hinkanta.»


Mɨrɨ kasa si, Isose' esi'pʉ mɨrɨ, Ripai pa rʉ'pʉ pe te'sen, Sai'pʉras po iyentusa' rʉ'pʉ, Panapas tukai' enno'sa' kon nesakʉnʉ (Pori'mapɨ'nin ta e'kwa pe). 	 Boro fo go no kaŋ maa Yosi, kaŋ diyey n'a maa daŋ Barnaba (kaŋ a feerijo ga ti Bine-gaabi Ize). Lawi boro no, Kubrus laabo boro.


E'tane use'man nɨto', ɨpʉreman nɨto' iwʉ' Sises nʉsauro'ai'ne' ipɨ' esi'pʉ mɨrɨ tʉmɨrɨ pun pɨ' rɨ nin. 	 Amma Yesu wo, nga gaahamo fuwo sanni no a goono ga te.


E'tane Papa uya ɨri eporo'pʉ tʉmunkɨ amʉ' pɨ', mɨrɨpan uya ta'pʉ, “Iweyu uye'nɨ pɨ' man, ta pɨ' Itepuru man, emenna' ekonekan nɨto' konekato' uya weyu Esuwerʉ amʉ' pokon pe, mɨrɨ awonsi'kɨ Isuta amʉ' pokon pe. 	 Amma zama Irikoy na taali gar i do, a ne: «Guna, jirbiyaŋ ga kaa, yaa no Rabbi ci: kaŋ yaŋ ra ay ga alkawli taji sambu Israyla* kunda da Yahuda kunda se.


Ewarupɨ uye'sa' pe rɨ, to' tonpa ton uya Paarʉ mɨrɨ awonsi'kɨ Sairas ennoko'pʉ Pereya pata pona. Pereya pata eposa' tʉuya'nokon a'tai, Paarʉ mɨrɨ awonsi'kɨ Sairas pokon utɨ'pʉ Esuwerʉ amʉ' usenupato' iwʉ' ta'. 	 Sahãadin-sahãadin mo, cino ra, nya-izey na Bulos da Sila donton i ma koy Beriya kwaara. Ngey mo, waato kaŋ i to noodin, i furo Yahudance diina marga fuwo ra.


Mɨrɨ kasa ɨwesi kon pen. E'tane ru'ku, ɨnʉ' rɨ esi yau eke pe enapai ɨ'koro'tau'nokon e'to' pe iyesi ɨpoitorʉ kon pe, 	 Manti yaadin no a ga ciya araŋ do, amma boro kaŋ ga ba nga ma ciya ibeeri araŋ game ra, a ga ciya araŋ se zanka.


E'tane ipoken pʉra e'nɨto' uya Papa e'to' ipoken enpoika wakʉ pe kuru, ɨ'rɨ ken si ta? Papa esi wakʉ pe pʉra rɨ uya kota'man nɨto' nepʉ upona'nokon ta? (Ka'pon e'sei'pɨ'to' e' pe rɨ nin si e'kapʉ.) 	 Amma d'iri adilitaray-jaŋa ga Irikoy adilitara cabe, ifo no iri ga ne? Irikoy kaŋ ga kande futay sinda cimi no? Abada! (Ay go ga hãayaŋo wo te sanda mate kaŋ Adam-ize ga hã).


Ɨpun kon wɨnin nan pɨ' kenari'nʉntʉu, aya'kwarʉ kon wɨnin nan pen nɨ pɨ'. E'tane ru'ku, kʉrɨ pɨ' enari'nʉntɨ', asa'rɨ rɨ marɨ ɨpun mɨrɨ awonsi'kɨ aya'kwarʉ wɨnin pɨ' ekota'man nɨto' yau. 	 Woodin banda mo, araŋ ma si humburu borey kaŋ yaŋ ga gaaham wi, amma i si hin ka biya* wi. Amma a ga hima araŋ ma humburu nga kaŋ ga hin ka biya nda gaaham kulu halaci danji* bango ra.


To' uya ekama'po'pʉ, “Moro pe' serɨ yau ka'pon, Saiman, Pi'ta tato' nai?” ta'pʉ to' uya. 	 I na borey ce k'i hã hala neewo no Siman zumbu, kaŋ a maa-dake ga ti Bitros.


Serɨ si i'tu'nokon, tanporo main uya tasa' na'ne', ta iya kamoro main o'no na'ne' nan pɨ', tanporo mʉta e'tʉtʉikato' pe mɨrɨ awonsi'kɨ tanporo non pon kon e'to' pe Papa pɨ' ekamanin pe. 	 A binde, iri ga bay kaŋ hay kulu kaŋ asariya ga ci, a g'a ci borey kaŋ yaŋ go asariya fonda ra se. Zama boro kulu me ma daabu, ndunnya kulu mo ma ye Irikoy ciito cire.


Ita'kwarʉ pʉ' nan uya tʉraan'puui kon arɨ'pʉ, e'tane iparu u'ma'sa' a'taino arɨ'pʉ to' uya pen nɨ. 	 Zama ngey kaŋ sinda laakal din, saaya kaŋ i na ngey fitilley sambu, i mana ji sambu i banda.


Mɨrɨ pɨ' tikin nan nɨ Sises tonpa ton tonpa uya tʉsuparaai mo'ka'pʉ, mɨrɨpan uya use'man nɨto' tʉrawasomanin nan epuru poitorʉ pana a'tɨ'pʉ. 	 Kala Yesu banda borey ra afo na nga kambe salle ka takuba foobu ka alfaga beero bannya zafa k'a hanga kaa.


Kamoro esi'pʉ kasa Papa sapurɨyai' Papa uya i'mʉ'sa'kan nɨto' oton uruwai' yapai, ipokena' ton mɨrɨ awonsi'kɨ ɨri ton. 	 Ay gonda Irikoy beeje, kaŋ borey wo bumbey goono ga batu: kaŋ Irikoy ga adilantey kaŋ bu tunandi, da borey kaŋ yaŋ sinda adilitaray mo.


Unkoneka'pʉ ton pen pe' se ton tanporon nɨ?’ 	 Manti ay kamba no na hayey wo kulu te?›


Ipoitorʉ ton uya ekama'po'pʉ, “Ɨ'rɨ pe ken si iyesi pɨ' Main pɨ' enupanin nan uya Iraisa kuru uye'to' oton wapiya ta?” ta'pʉ to' uya. 	 A talibey n'a hã ka ne: «Ifo se no asariya* dondonandikoy goono ga ne kala Iliya ma kaa jina?»


Warawo' pe iyɨmʉrewato' entu'pʉ. Mɨrɨpan ontɨ'pʉ iya kareku saai'pɨ'sa' ke, mɨrɨ awonsi'kɨ inonka'pʉ iya paka amʉ' yu yen ya', ɨutɨ ton tau to' pata'se' pʉra iyesi ke. 	 A na nga hay-jina hay, alboro. A n'a didiji nda zaara-zaarayaŋ k'a jisi garba fo ra, zama nangu si no i se yaw fuwo ra.


E'tane rʉ'kwɨ nin si entu'manin itaan'pʉ ima'tasa' rʉ'pʉ uyee'pʉ, mɨrɨpan uya rʉ'kwɨ asa'ron pʉrata ka'pa muku'pɨ tʉrʉ'pʉ, peni punu'pɨ rʉ'kwɨ rɨ. 	 Wayboro talka fo kaŋ kurnye bu mo kaa ka tanka hinka daŋ.


Uya'kwarʉ esi pori' pe kuru tʉpika'tɨnin Papa pɨ'. 	 Ay biya mo ga farhã Irikoy ay Faabakwa se.


Ina utɨto' pe I'tari pona tukai' iye'ku'sa' pe iyesi'pʉ a'tai, Paarʉ mɨrɨ awonsi'kɨ tʉron kon a'sisa' kon nonka'pʉ to' uya soisa amʉ' epuru, Isuriyas itese' ena', “tamʉ' tawon kon Sisa Soisaai Amʉ',” tato' kon. 	 Waato kaŋ saawara tabbat kaŋ iri ga furo hi ra ka koy Italiya, i na Bulos da kas'ize fooyaŋ daŋ Romey sooje jama kaŋ se i ga ne Agustos* sooje jina funa kambe ra, kaŋ maa Yuliyos.


Tʉron kon Esuwerʉ amʉ' e'sara'tɨ'pʉ wakʉ pe iye'ku'to' eseru yau, mɨrɨ pɨ', wakʉ pe to' e'ku'to' winɨ Panapas rɨ nɨrɨ utano'ma'pʉ. 	 Yahudance cindey mo n'a gana munaficitaray ra, hala Barnaba bumbo mo ye banda i munaficitara sabbay se.


E'tane to' etʉipɨ'sa' esi'pʉ, “Ɨnʉ' rɨ si pʉse rɨ ka'pon?” tukai' to' usekama'popɨtʉ'pʉ. “A'setun mɨrɨ awonsi'kɨ sipa'sipa rɨ e'to' imaimu awɨrɨ!” ta'pʉ to' uya. 	 Ngey mo humburu gumo. I ne ngey nda cara se: «May no boro wo, hala baa haw nda teeko goono ga maa a sanney se?»


Tanporo pʉsamoro ka'pon amʉ' uko'mamʉ rɨ esi'pʉ apurɨto' winɨ tʉuma'ta kon a'tai rɨ. Usauro'nɨsa' ipɨ' rʉ'pʉ eporo'pʉ to' uya pen nɨ; to' uya rɨken ene'pʉ ɨnnonsi'kɨ mɨrɨpan ereutanʉkʉ'pʉ to' uya. To' uya ekama'pʉ serɨ non esi tʉpata kon pe pʉra tukai'. 	 Cimbeeri ra no borey din kulu bu. I mana du hayey kaŋ alkawli Irikoy sambu i se, amma za nangu mooro i n'i fonnay k'i kubayni. Yaadin gaa i seeda kaŋ ngey ya yawyaŋ da naarukoyaŋ no ndunnya wo ra.


Ɨnʉ' rɨ uyepʉ pʉra iyesi mɨrɨ upiya' ikʉipʉnʉ, uyenno'nin nʉ'pʉ uya rɨken ikɨ'ma a'tai upiya' iyepʉ rɨ; mɨrɨpan i'mʉ'sa'kato' uya oton pata weyu u'ma'sa' a'tai. 	 Boro kulu si hin ka kaa ay do kala day da Baaba kaŋ n'ay donton m'a candi, ay mo g'a tunandi zaari bananta ra.


Tʉron nɨ a'tai, Esuwerʉ amʉ' ɨpʉremato' ya' ina utɨ a'tai, to' poitorʉ pe te'sen uri'san eporo'pʉ ina uya, makoi a'kwarʉ yen pe iyesi'pʉ, mɨrɨpan esi'pʉ pena rɨ te'ku'ton i'tunin pe. Itesa' pe te'san uya eke pe pʉrata eporo esi'pʉ, apʉne pʉra ka'pon amʉ' uya e'ma'pʉ to' ena' te'ku'sen ekamato' pe iya. 	 A go mo, waato kaŋ iri goono ga koy adduwa do, kala wandiya fo kaŋ gonda gunayaŋ follay kubanda iri. A goono ga kande nga koyey se riiba boobo gunayaŋo kaŋ a goono ga te din gaa.


Tʉron kon uri'sami'si amʉ' uya enpɨtʉ'pʉ ɨnnonsi'kɨ, mɨrɨpan kon koro'tau Meri Mataren, Meri kanan aiko Isens mɨrɨ awonsi'kɨ Isoses san, mɨrɨ awonsi'kɨ Saromi esi'pʉ. 	 Wayboro fooyaŋ mo goono ga fonnay hala nangu mooro. I ra Maryama Magdaliya bora go no, da Maryama, Yakuba kayne da Yosi nya, da Salome mo.


Sises uya ekama'po'pʉ, “10 kaisaron kon pen pe' ɨmɨrɨ'nokon nʉsepi'tɨi? Nai kamo ken si ɨtonpa ton? 	 Yesu tu ka ne: «Manti i na iway din hanandi? To, man yagga din?


“Uya'kwarʉ man pokoi pe, uma'tan poken nɨ,” ta'pʉ iya to' pɨ'. “Serɨ yau e'tɨ' tenu ke,” ta'pʉ iya. 	 A ne i se: «Ay fundo go ga taabi gumo hal a to buuyaŋ gaa. Araŋ ma goro ne ka batu.»


“Ɨ'rɨ kupʉ uya i'se me'an ɨiwano' pe?” ta'pʉ iya. “Uyepuru, ennin pe e'pai e'ai',” ta'pʉ iya. 	 «Ifo no ni ga ba ay ma te ni se?» A ne: «Rabbi, ay ma du ka di koyne.»


Miyarɨ ka'tɨ' utonpa, Esuwerʉ pe te'sen Eratiyan pɨ'. Miyarɨ ka'tɨ' Narʉsisas amʉtʉ pe te'san pɨ', Itepuru yawon kon. 	 Wa Herodiyon fo, ay nya-ka-fo-sina, da mo Rabbi ra waney kaŋ yaŋ go Narsisos almayaaley ra.


Wakʉ itekare esi na'ne' awɨrɨ, ɨ'seyaton pe to' esi mɨrɨ ɨmɨrɨ'nokon pɨkɨrɨ; e'tane utanʉn nɨto' esi na'ne' awɨrɨ, to' usi'nʉnka tʉtamokori kon pɨkɨrɨ, 	 Baaru Hanna ciine ra, i te ibareyaŋ araŋ sabbay se. Amma Irikoy suubanyaŋo ciine ra, ngey no ga ti borey kaŋ Irikoy ga ba doŋ kaayey sabbay se.


Main e'tʉrʉ'pʉ Mosi' poro, e'tane wakʉ nonkasa' mɨrɨ awonsi'kɨ i'napairon uyee'pʉ Sises Kʉrai poro. 	 Zama Musa do no Irikoy na asariya* no, amma gomni nda cimi, Yesu Almasihu do no i fun.


E'tane, tanporo tʉwapu kon eporo'pʉ to' uya. Wapiyaro' uya ta'pʉ, ‘Serɨ pe kuru umɨ ennasa' uya man, mɨrɨpan ense'na utɨ. Ɨri pe mɨrɨ pɨ' ke'kupʉi.’ 	 I kulu sintin ka te me folloŋ ka kande kobay. Sintina ne a se: ‹Ay na fari fo day, tilas ay ma koy ka di a. Ay ga ni ŋwaaray, ma alhaanan ay se.›


apʉne pʉra iyeri'sa' pe na'ne' emo'kasa' makoi apai. 	 Zama boro kaŋ bu fun zunubi tamtaray ra.


Inserʉ uya ta'pʉ, “Non, parau, mɨrɨ awonsi'kɨ yʉi kʉ'ma'tanʉ'tʉu Papa, itese' pɨ' ina e'to' poitorʉ ton ma'kʉi'tɨpɨtʉ to' pee'pɨ pɨ'ne a'si'pɨ'to' ike ke ina uya pʉ'kʉ pona rɨ.” 	 A ne: «Wa si laabo wala teeko wala tuuri nyaŋey sara, kala nda iri n'iri Irikoyo tamey kawaatimandi i sukutey gaa jina.»


Serɨ e'kupʉ'pʉ osorʉwau ite'kwa. Mɨrɨ tʉpo, ene amʉ' apon kareku waraino enuku'pʉ. 	 Woodin te hala sorro hinza, gaa no i n'a kulu candi ka ye d'a beene koyne.


Sises kanan e'sara'tɨkaa'pʉ to' enupa pɨ' parau ku'pɨri piyau. Anpisin ton ka'pon amʉ' iwoi iyamʉrasa' kon esi'pʉ tu'ke rɨ. Mɨrɨ pɨ', iyekanwa'tɨ'pʉ kanau ya' ereutai' parau ku'pɨri kau, tanporo ka'pon amʉ' e'tane a'mun po, tuna e'pi po. 	 Yesu ye ka sintin ka dondonandi teeko me gaa. Borey marga bambata margu a do kal a to naŋ kaŋ a furo hi ra ka goro teeko boŋ. Borey mo go jabo boŋ teeko me gaa.


“Kin pe iyenaka'sa' enna'po'pʉ tʉpata ya'. Mɨrɨpan uya tʉpoitorʉ ton tʉnrepa'san pʉrata ke kɨ'ma'pʉ, ɨ'rɨ kaisa rɨ to' uya ipiri'sa' tukai' ɨni'tupai iyesi'pʉ. 	 A go no mo, waato kaŋ a ye ka kaa, kaŋ a jin ka du koytara, kal a ne i ma tamey kaŋ se nga na nooro no din ce, zama nga ma du ka bay riiba kaŋ dumi no i te daymo ra.


Esuwerʉ amʉ' e'sara'tɨ'pʉ ipɨ' entarun nɨ pɨ', apʉne pʉra, “Urɨ kʉrɨ rɨ pʉreti Epʉn poi iu'tɨsa',” ta iya pɨ'. 	 Gaa no, Yahudancey goono ga guunu-guunu a boŋ, zama a ne nga no ga ti buuro kaŋ zumbu ka fun beena ra.


Sises enna'po'pʉ iye'kwɨrɨtʉ'pʉ parau ku'pɨri ratoi pona. Mɨrɨ yau parau ku'pɨri ka'ta po, anpisin pe rɨ to' amʉra'pʉ iwoi. 	 Waato kaŋ Yesu ye ka teeko daŋandi koyne, boro jama boobo margu a do, nga mo go teeko jabo gaa.


“Ka'pon amʉ' ereutato' pe iku'tɨ',” ta'pʉ Sises uya. (Mɨrɨ yau, wana' e'kwa pe pata esi'pʉ.) 5,000 kaisaron kon ka'pon amʉ' ereutapɨtʉ'pʉ. 	 Yesu ne: «Wa naŋ borey ma goro.» Noodin mo gonda subu tayo boobo. Alborey goro mo, i to sanda zambar gu cine.


Mɨrɨ rɨ e'tane, nurɨne iye'to' pe Papa uya i'mʉ'sa'ka'pʉ osorʉwau wʉi tʉpo. Papa uya ka'pon amʉ' uya ento' pe ikupʉ'pʉ. 	 Irikoy mo n'a tunandi a buuyaŋo jirbi hinzanta hane, k'a no a ma bangay.


Sapurɨyai' kuru rɨ, utonpa ton, ɨmɨrɨ'nokon esi wakʉ pe kuru rɨ, i'tuto' auya'nokon yau iyenuka'sa' pe ɨwesi kon mɨrɨ awonsi'kɨ ɨtonpa kon enupanin nan pe kuru rɨ. 	 Amma ay bumbo ga tabbat araŋ boŋ, ay nya-izey, kaŋ araŋ bumbey goono ga to da booriyaŋ, araŋ to da bayray kulu, araŋ ga hin mo ka care yaamar.


Sises uya temiyatʉ ɨnka'pʉ, mɨrɨpan uya a'pɨtʉ'pʉ, “Ɨnku'pai rɨ e'ai'. Wakʉ pe e'kɨ,” ta'pʉ iya. Inke pʉra rɨ, iterekʉ usepi'tɨ'pʉ. 	 Yesu na nga kamba salle k'a ham ka ne: «Ay yadda. Ni ma hanan.» Sahãadin-sahãadin jiraytara ban a gaa.


To' tonpa pe kanan upinin nɨ pɨ' uri'sami'si amʉ' makoi a'kwarʉ yen ton nʉ'san mɨrɨ awonsi'kɨ e'ne' ton nʉ'san Sises nepi'tɨ'san esi'pʉ: Meri, Matara pon, 7 kaisaron kon makoi a'kwarʉ epa'kasa' iyapai rʉ'pʉ; 	 da wayboro fooyaŋ mo kaŋ yaŋ a n'i no baani ka follayyaŋ wala dooriyaŋ kaa i gaa. Afo, i ga ne a se Maryama, Magdaliya boro no, kaŋ a banda follay iyye fun.


Ipoitorʉ ton uya ta'pʉ ipɨ', “Rapai, pena kuru pʉra rɨ Esuwerʉ amʉ' esi'pʉ ɨwɨnɨ i'se tɨ' ke. Mɨrɨ pe' e'tane mɨrɨ ya' ɨutɨkapʉ kanan?” ta'pʉ to' uya. 	 A talibey ne a se: «Rabbi, a mana gay sohõ, Yahudancey goono ga ceeci ngey ma ni catu nda tondiyaŋ. Ni ga ye noodin koyne?»


Kʉrɨ rɨ ka'pon uya ka'tawon eke ɨutɨ ekama mɨrɨ tanporon nɨ e'to' itau. Mɨrɨ yau si tanporon nɨ mʉkonekatʉi',” ta'pʉ iya. 	 A ga jidan bisa fu-ize bambata fo cabe araŋ se naŋ kaŋ fu jinay go soolante a ra. Araŋ ma soola te noodin.»


To' uya si itʉrʉ'pʉ, mɨrɨpan kon uya tu'ke rɨ moro' amʉ' a'si'pʉ to' punwerʉ ekaraka poken nɨ. 	 Kaŋ a na woodin te, i na hamisa boobo di, hala taarey sintin ka kottu.


ɨsɨ pe pʉra e'nɨto', mɨrɨ awonsi'kɨ iwano' wannɨ pe tʉuse'se'tɨi' e'nɨto'. Serɨ ton namai'no main pʉra rɨ iyesi mɨrɨ. 	 da lalabu, da boŋ hiniyaŋ. Asariya kulu si no kaŋ ga hayey din ganji.


Mɨrɨ pe iyesi pɨ', miyarɨ rɨ mɨrɨ pɨ' ɨnenno'pai esi ensa' auya'nokon a'tai kanan, ɨyepori'ma kon pa mɨrɨ awonsi'kɨ usewankamato' pʉra iye'to' pe. 	 Woodin sabbay se no ay n'a donton araŋ do da anniya zama waati kaŋ araŋ di a, araŋ ma farhã, zama ay bine sara mo ma te daama.


E'tane ɨwɨpʉrema a'tai, ɨiwʉ' pʉ'kʉ ta' ewonkɨ, ɨmʉra'taai a'kokɨ mɨrɨ awonsi'kɨ ɨwɨpʉrema pa tʉusensen pen nɨ ɨkʉipʉnʉ pɨ'. Mɨrɨ a'tai, ɨkʉipʉnʉ, ama'ai ɨnkupʉnʉ ennin uya ɨye'mato' pe. 	 Amma nin, waati kaŋ ni ga te adduwa, ma furo ni fu-izo ra ka meyo daabu. Ma ni adduwa te ni Baabo kaŋ go tugante gaa. Ni Baabo kaŋ go tugante mo ga ni bana.


Mɨrɨ a'tai itepuru Akosʉ'tas uya main ennoko'pʉ tanporon kon pata yawon kon ka'pon amʉ' uya tese' kon menukato', ti'tuto' kon pe. 	 Jirbey din ra no hini sanni fo fun Kaysar* Agustos* do ka ne i ma laabey borey hantum.


Ipan pe e'moronʉ' pe Pi'ta mɨrɨ awonsi'kɨ itonpa ton ena'pʉ e'tane, to' upakasa' a'tai, to' uya ene'pʉ ita'kwarii mɨrɨ awonsi'kɨ asa'ron kon ka'pon amʉ' e'soto'pɨ'sa' esi'pʉ ipiyau. 	 Amma Bitrosyaŋ dusungu ka jirbi. Waato kaŋ i moy hay soosay, kal i di Yesu darza da alboro hinka wo wane mo, ngey kaŋ yaŋ go ga kay a banda.


‘Papai, Epʉra'an, upɨ' ɨsentu'makɨ! Ʉrasaras enno'kɨ tuna ka' temiyatʉ tʉki'se uyesen amankai' iye'to' pe. Ɨsɨ yau e'ai' a'ne' yau,’ ta'pʉ iya nin si mɨrɨ. 	 A na nga jinde sambu ka ne: ‹Baaba Ibrahim, m'ay suuji! Ma Liyaziru donton, a ma nga kambayze deena sufu hari ra k'ay deena yeenandi, zama ay goono ga maa bone danjo wo ra.›


Mɨrɨ pe iyesi pɨ', te'kwe' po takuru'ke iye'to' pe mɨrɨ awonsi'kɨ tanporo iya'kɨrɨ iyekumasa' kon pokon pe ipan pe e'ne' moronkato' pe to' uya inonka uya. Serɨ pe kuru serɨ kupʉ uya, ɨri ku'nin nʉ'san iya'kɨrɨ era'tɨ pʉra iyesi a'tai. 	 Guna, ay g'a catu dima fo boŋ, nga nda borey kaŋ yaŋ goono ga zina nd'a care banda, _k'i daŋ mo__ kankami beeri ra, d'i mana tuubi ka fay d'a goy yaamo.


E'tane tʉutɨkapʉ a'tai, “Papa eseru pe iyesi yau, uyepʉ kanan mɨrɨ ɨpiya'nokon,” ta'pʉ iya to' pɨ'. Mɨrɨ tʉpo, iyekanwa'tɨ'pʉ kanau ya', mɨrɨpan utɨ'pʉ E'pe'sas poi. 	 Amma a n'i fo ka ne: «Da Irikoy ba, ay ga ye ka kaa araŋ do.» Gaa no a furo hi Afasos ka dira.


Mɨrɨpan kon uya Sises a'si'pʉ. 	 I na kambe dak'a gaa k'a di.


Kamoro a'ko pe iye'soto'pɨ'sa' kon uya serɨ etasa' a'tai, “Apʉne etatɨ', Iraisa kɨ'ma pɨ' man,” ta'pʉ to' uya. 	 I ra boro fooyaŋ kaŋ goono ga kay noodin, waato kaŋ i maa woodin, i ne: «Wa maa, Iliya no a goono ga ce.»


To' amʉrapɨtʉ'pʉ ɨsewenapai rɨ ɨpʉremai'. Uri'sami'si amʉ', Sises san Meri, mɨrɨ awonsi'kɨ Sises akon non esi'pʉ to' koro'tau. 	 Borey din kulu na mo ye adduwa ra da bine folloŋ, ngey da wayboro fooyaŋ i banda, da Yesu nya Maryama, d'a nya ize alborey.


Mɨrɨ tʉpo, Paarʉ e'mʉ'sa'ka'pʉ ka'pon amʉ' amʉrasa' koro'tau, Areyo'pakas pata'se' yau, “A'tens pon kon ka'pon amʉ'! Ɨyene uya 'nokon tanporo rɨ ɨpʉreman iya'kwarʉ pe me'atʉi', 	 Bulos kay Arobasa _marga__ bindo ra ka ne: «Ya Atina borey, ay di kaŋ hay kulu ra araŋ wo diina ganako beeriyaŋ no.


“Uyewan man ika'nɨ' pʉra rɨ, e'tape'ne' pe rɨ iyesi uma'tanʉkʉ iya rɨ. Serɨ yau e'tɨ', uya'kɨrɨ tenu ke e'tɨ',” ta'pʉ iya. 	 A ne i se: «Ay fundo go ga taabi gumo hal a to buuyaŋ gaa. Araŋ ma goro ne ka batu ay banda.»


Mɨrɨ pe pʉra, pʉsamoro uya rɨ nɨrɨ ta e'pai man ɨri unkupʉ'pʉ pɨ' Esuwerʉ amʉ' Konsʉrʉʉi ton piyau esi a'tai. 	 Da manti yaadin mo no, kala borey wo bumbey ma ci goy laalo kaŋ i di ay do, waato kaŋ ay kay Yahudancey arkusey marga jine.


“Kiyari akʉ'pʉsa' weyu e'seposa' a'tai, tʉpoitorʉ ton ennoko'pʉ iya umɨ tʉrʉ'pʉ tʉuya itena' ton piya' tiwano' oton epose'na. 	 Waato kaŋ reyzin izey ninyaŋ alwaato to, a na nga bannya fooyaŋ donton goy-teerey din gaa, i ma ta ka kande nga se kalo albarka gaa.


Mɨrɨ a'tai eke' e'mʉ'sa'ka'pʉ, mɨrɨpan usaurokʉ'pʉ. Mɨrɨpan tʉrʉ'pʉ iya isan ena'. 	 Buukwa mo tun ka goro, a sintin ka salaŋ. Yesu n'a no nyaŋo se.


Kʉrɨ rɨ esi tʉuye'sen uye'ma'pʉ pe, isapatooi euka uya pokena' pen nɨ,” ta'pʉ iya. 	 Ay mana to naŋ kaŋ ay ga ce daŋ a ce ra.»


Teseru poro ne'nɨsa' iya i'napairon main awɨrɨ, tanporo wapiyaro' kon inkapʉ'san imunkɨ amʉ' pe usen nɨto' kon pe inkapʉ'san koro'tau. 	 Nga bumbo miila do no a n'iri hay hayyaŋ taji cimi sanno do, zama iri ma bara danga nga takaharey boŋ-jina.


Ipoitorʉ pe enasa' man, Papa nʉtʉrʉ'pʉ unkupʉnʉ pe uyena' winɨ, ɨyena'nokon itʉto' pe uya imaimu tanporo iye'to' awɨrɨ— 	 A se no ay ciya saajawko, mate kaŋ Irikoy n'ay daŋ goyo wo ra araŋ se, zama ay ma Irikoy sanno toonanta _waazu__.


E'tane nin si tɨ, kamo emenna' pe uko'man nɨto' yau te'san, wakʉ tato' kon Papa uya ipɨ', terikʉ kon tʉpo iye'mʉ'sa'kasa' kon emari'ma pen nɨ nin, mɨrɨ pe pʉra to' e'tʉrʉ pen nɨ nin emari'man nɨto' yau, 	 Amma ngey kaŋ yaŋ i n'i lasaabu i to i ma du baa zamana kaŋ ga kaa ra, da buukoy tunyaŋo ra mo, i si hiiji, i s'i hiijandi mo,


Mɨrɨpan kon utɨ'pʉ ka'pon amʉ' pɨ' itekare ekamase'na, to' era'tɨto' pe tʉmakooi kon apai. 	 I koy mo ka waazu ka ne borey ma tuubi.


Mɨrɨ a'tai, Saiman Pi'ta uya eikʉ'pʉ, “Uyepuru, u'ta rɨken pen ken si e'tane, uyemiyatʉ ton mɨrɨ awonsi'kɨ u'pai rɨ nɨrɨ ken!” ta'pʉ iya. 	 Siman Bitros ne a se: «Rabbi, manti ay cey hinne, amma baa ay kambey d'ay boŋo.»


Uyekareei mɨrɨ awonsi'kɨ ekamato' uya esi'pʉ mɨrɨ eke pe ika'nɨ pe pʉra rɨ mɨrɨ awonsi'kɨ apurɨnin pe ɨku'nin kon pe pʉra rɨ, e'tane Iya'kwarʉ meruntɨrʉ rɨ nin usenpoika'pʉ, 	 Nooyaŋ waani-waani yaŋ go no, amma Biya _Hanno__ follonka no.


Apurɨto' winɨ Iino' enuku'pʉ serɨ yau uko'man nɨto' apai, eri'nɨto' i'tu tʉuya namai'; iye'seporo pʉra rɨ iyesi'pʉ, apʉne pʉra Papa uya anʉmʉ'pʉ. Apʉne pʉra itanʉmʉ rawɨrɨ, apurɨpɨtʉ'pʉ pori' pe Papa ku'nin tukai'. 	 Annuhu cimbeero se no i n'a sambu hal a ma si di buuyaŋ. Borey mana di a koyne mo, zama Irikoy n'a sambu. Zama za a man'a sambu, Annuhu gonda seeda kaŋ nga ga kaan Irikoy se gumo.


Pana' pe e'soto'katɨ' i'nairon ɨpokʉrʉʉi kon pe ɨworo'pai kon oi, ipoken e'nɨto' ɨpɨtɨ kon wapu pe, 	 Araŋ ma kay bo! Wa cimi _sanno__ sambu, a ma ciya araŋ se guddama. Wa goy da adilitaray, a ma ciya araŋ se gande gaa kosaray.


Tʉusiwʉtʉntɨpɨ'se Esuwerʉ amʉ' nʉkupʉnʉ weyu e'seporo esi'pʉ. 	 Yahudancey batu* kaŋ ti Tandey Bato maan.


“Pʉse rɨ ka'pon enno'sa' uya man ɨpiya', Esuwerʉ amʉ' na'si'pʉ, mɨrɨpan kon esi ɨnwɨpai, e'tane usoisaai amʉ' uya imo'kasa' Roman amʉ' tonpa pe rɨ iyesi tukai' ito'ka'nʉ'sa' uya pɨ'. 	 Boro wo, Yahudancey n'a di no, i goono ga ba ngey m'a wi mo. Kal ay kaa i gaa jirsi boŋ nda soojeyaŋ ka bora din kaa kambe, zama ay du baaru kaŋ nga wo Romance no.


“Ɨ'rɨ pe iyesi pɨ' mɨrɨ kasa Papa sapema pe rɨ isaurokʉ? Ɨnʉ' rɨ sa'ne makoi pɨ' tʉusentu'masen pʉra rɨ iyesi mɨrɨ ko, Papa rɨken!” ta'pʉ to' uya. 	 ka ne: «Ifo se bora din go ga salaŋ ya-cine? A goono ga Irikoy kayna. May no gonda dabari kaŋ ga zunubey yaafa, kala afolloŋ, nga Irikoy?»


“Ɨsɨ sɨ, apʉne pʉra ima'kʉmasa' pen uruwai' kasa ɨwesi kon, ka'pon amʉ' usato' ipʉro'poro i'tui'ma pʉra,” ta'pʉ iya. 	 Kaari araŋ! zama araŋ ga hima saaray tugante yaŋ, kaŋ borey si bay i gaa, kal i m'i taamu.»


Serɨ i'tutɨ' ɨmiyamoro ka'pon amʉ' Esuwerʉ amʉ'; Nasare' pon, Sises ese' uya pʉse rɨ warawo' epi'tɨsa' e'mʉ'sa'kasa' esi ɨpiyau'nokon. Ɨnpokapɨtʉ'pʉ kon kurusu' pona iyeri'to' pe i'mʉ'sa'kasa' Papa uya. 	 Araŋ boro kulu da Israyla jama kulu, araŋ ma bay kaŋ Yesu Almasihu maa ra, Nazara bora kaŋ araŋ kanji no, kaŋ Irikoy tunandi ka kaa buukoy game ra -- maa wo ra no boro wo goono ga kay araŋ jine baanikooni.


Ɨ'rɨ rɨ uwinɨpai ɨusenupa'pʉ kon pɨ' mɨrɨ pe pʉra ananʉmʉ'pʉ kon mɨrɨ pe pʉra ɨneta'pʉ kon mɨrɨ pe pʉra ɨnene'pʉ kon uyau—iku'tɨ' si. Mɨrɨ awonsi'kɨ nin si Papa usewankaman nɨto' pʉn nɨ e'to' pe ɨpiyau'nokon. 	 Hayey kaŋ araŋ dondon, da haŋ kaŋ araŋ ta, da haŋ kaŋ araŋ maa, da haŋ kaŋ araŋ di ay do, kal araŋ ma hayey din te. Irikoy kaŋ ga laakal kanay no mo ga bara araŋ banda.


Apʉne pʉra amaimu'tɨto' uya 'nokon oton mɨrɨ awonsi'kɨ ɨyemeporʉ'tɨ uya 'nokon ausauro'to' kon ike ke ɨyeyaton kon uya, ‘Kasi pe ɨwesi,’ ta namai' ɨpɨ'nokon. 	 Zama ay g'araŋ no me sanni da laakal mo kaŋ borey kaŋ yaŋ ga gaaba nd'araŋ kulu si du ka kay i jine k'i kakaw.


Mɨrɨpan soisa amʉ' epuru pɨ' Sises uya ta'pʉ, “Enna'po', anapurɨnʉ awɨrɨ rɨ ɨpoitorʉ usepi'tɨ mɨrɨ,” ta'pʉ iya. Mɨrɨ a'tai rɨ, ipoitorʉ usepi'tɨ'pʉ. 	 Yesu ne sooje jine funa se: «Ma koy ni koyyaŋ. Mate kaŋ cine ni cimandi, a ma ciya ni se wo kaŋ ni ga ba.» A zanka mo du baani saaya din ra.


Sises usaurokʉ esi'pʉ iyeri'sa' pɨ', e'tane iye'nʉmʉ pɨ' isaurokʉ pe to' uya ekama'pʉ. 	 Amma a buuyaŋo boŋ no Yesu salaŋ, amma ngey wo tammahã a goono ga jirbi ka fulanzam no.


To' e'tʉrawasoma Epʉn pon ɨpʉreman nɨto' iwʉ' a'kwarʉ'pʉ tau rɨ, ikasa ipatakasa' pe te'sen. Mɨrɨ pe iyesi pɨ', Mosi' panama'pʉ mɨrɨ ɨpʉreman nɨto' iwʉ' amɨ pɨ' iyekoneka koro'tau: “Menei', tanporon nɨ koneka auya, ɨyena' wʉ' po enpoika'pʉ na'ne' kasa ento' auya ipɨ' pe,” tukai'. 	 Borey din goono ga saajaw te hayey se kaŋ yaŋ ga ti beena ra waney misa d'i biya, mate kaŋ Irikoy kaseeti Musa gaa, waato kaŋ a soola nga ma hukumo cina. Zama Irikoy ne: «Ma laakal ka hay kulu te deedando boŋ kaŋ i cabe ni se tondo ra.»


Ɨri pe ɨtonpa kon pɨ' ɨwe'to' kon inonkatɨ', ewe'toi'pɨ'to' kon, mɨrɨ awonsi'kɨ sakoro, e'sa'morʉpɨ'nɨto' mɨrɨ awonsi'kɨ ɨri pe ka'pon pɨ' usauro'nɨto', tanporon nɨ ɨri pe e'pai e'nɨto' pokon pe rɨ. 	 Wa bine fortay, da futay, da bine tunay, da kosongu, da alaasiray kaa araŋ game ra, ngey nda laala kulu dumi.


“Ɨsi'tutɨ' kuru rɨ aiko rʉ'kwɨ mʉra'ta awɨrɨ ewon nɨ pɨ', ekama uya ɨpɨ'nokon, apʉne pʉra tu'kan kon usi'tuto' oton ewomʉ i'se, e'tane to' ewonto' oton pen. 	 «Araŋ ma gurjay ka furo me kankamanta ra. Zama ay ga ne araŋ se: boro boobo ga ceeci ngey ma furo, amma i si du.


“Ka'pon amʉ' enno'kɨ a'ko pan parɨ umɨ ton mɨrɨ awonsi'kɨ eke iwa ton pata amʉ' ya'ne, tiwano' kon pe tenta'nato' kon ipɨ' e'mato' pe to' uya,” ta'pʉ to' uya. 	 M'i sallama i ma koy kwaarey da kawyey ra ne windanta, i ma ŋwaari day ngey boŋ se.»


Ekama uya ɨpɨ'nokon, tu'kan kon nɨ pu'kena' amʉ', kin amʉ' esi'pʉ menyatʉi'ne' ɨnenpai, e'tane to' uya ene'pʉ pen, mɨrɨ awonsi'kɨ metayatʉi'ne' ɨnetapai, e'tane to' uya eta'pʉ pen,” ta'pʉ iya. 	 Zama ay ga ci araŋ se: annabi boobo da koy boobo bini ngey ma di haŋ kaŋ araŋ goono ga di, amma i mana di a, i ma maa haŋ kaŋ araŋ goono ga maa, amma i mana maa mo.»


Ewarupɨ yau kanpana'tɨyatʉi'ne' ekamatɨ' wʉi nai; apana kon ya' ɨyetarerumʉ'pʉ kon ekamatɨ' ɨutɨ nakapu ponsi'kɨ. 	 Haŋ kaŋ ay ci araŋ se kubay ra, araŋ ma woodin ci kaari ra. Haŋ kaŋ araŋ maa ciinay ra mo, araŋ m'a fe da jinde beeri fuwey boŋ.


Ɨ'rɨ pɨ' rɨ kɨsewankamatʉu, e'tane tanporon yau rɨ, ɨwɨpʉrema kon mɨrɨ awonsi'kɨ ekama'po auya'nokon yau, ɨyepori'ma kon pe, ɨnesakʉnʉ kon itʉtɨ' Papa ena'. 	 Araŋ ma si karhã da hay kulu, amma hay kulu ra araŋ ma naŋ Irikoy ma bay araŋ ŋwaarayyaŋey gaa. Araŋ ma adduwa nda ŋwaarayyaŋo wo te mo da saabuyaŋ.


Mosi', Papa poitorʉ, mɨrɨ awonsi'kɨ karimeru mʉre eremu pɨ' to' userenka esi'pʉ: “Itepuru Papa Meruntɨ pe kuru te'sen ye', eke pe mɨrɨ awonsi'kɨ a'kwarʉpɨ'nin pe kuru Ɨnkupʉnʉ man. Kin, tʉpataron kon iwano', ipoken mɨrɨ awonsi'kɨ i'napai rɨ ɨyeseru esi. 	 I goono ga Irikoy tamo Musa bayto da Feej'izo bayto mo te. I goono ga ne: «Ya nin Rabbi Irikoy, Hina-Kulu-Koyo, ni goyey ya ibeeriyaŋ no, dambara hariyaŋ mo no. Ni fondey mo adilitaraykoyyaŋ no, cimi-cimi wane yaŋ mo no, ya nin dumey kulu Bonkoono.


Pi'ta mɨrɨ awonsi'kɨ inserʉ uya wapiyaro' kon soisa amʉ' entakakaa'pʉ, mɨrɨ awonsi'kɨ ite'ma'pʉ pe te'san kanan entakakaa'pʉ to' uya. Soisa amʉ' uya to' ene pʉra. To' uye'kaa'pʉ wa'ka pun pe te'sen mʉra'ta na', pata ya' tʉutɨsen, mɨrɨpan mʉra'ta uta'koka'pʉ tiwano' pe rɨ, mɨrɨpan kon epa'ka'pʉ. Ɨnnɨ rʉ'kwɨ rɨ asanta tau to' utɨkaa'pʉ tʉpo, inserʉ uya inɨmɨ'pʉ. 	 Waato kaŋ i bisa batuko sintina da ihinkanta gaa, i to guuru meyo do kaŋ ga guna kwaara gaa, nga mo feeri nga boŋ se. I fatta ka fondo fo gana. Sahãadin-sahãadin, malayka fay d'a.


Inke pʉra Arʉ'timas, mɨrɨ pe pʉra Tai'ki'kas enno'sa' uya pe rɨ ɨpiya', inke pʉra iwa parɨ mɨsipʉi' upiya' Ni'kopores pona, apʉne pʉra mɨrɨ yau komi' pe pata e'to' a'tai e'to' pe tasa' uya man. 	 Waati kaŋ ay ga Artemas wala Ticikos donton ni do, kala ni ma ni hina kulu te ka kaa ay do Nikobolis kwaara, zama ay sijiri ka jawo te noodin no.


Pi'ta uya tenu ra'tɨ'pʉ, mɨrɨpan uya ipoitorʉ, Sises ni'nʉnkanʉ uyepʉ tʉpɨkɨrɨ'nokon ene'pʉ. (Pʉse rɨ kʉrɨ rɨ Sises pona iye'tʉnkasa' rʉ'pʉ to' enta'na a'tai, “Uyepuru, ɨnʉ' uya si ɨyeparankato' oton?” tawon nʉ'pʉ.) 	 Bitros zagu, kal a di talibi fa din kaŋ Yesu ga ba goono g'i gana. Talibo din ga ti bora kaŋ jeeri Yesu ganda gaa ŋwaaro do ka ne: «Rabbi, may no ga ni nooyandi?»


Mosi' uya Main ke ɨrepa'pʉ kon, pen nɨ katɨ? E'tane tikin nan nɨ iyawɨron pʉra rɨ iyesi. Ɨ'rɨ wenai uwɨpai ɨwesi kon?” ta'pʉ iya. 	 Manti Musa no k'araŋ no asariya*? Kulu nda yaadin boro kulu si araŋ game ra kaŋ goono ga asariya gana. Ifo se no araŋ goono ga ceeci k'ay wi?»


“Kʉrɨ rɨ si tikin nɨ pʉrata paikii eponin nʉ'pʉ uyee'pʉ, mɨrɨpan uya ta'pʉ tepuru pɨ', ‘Uyepuru, ɨi'tu uya, sa'man pe rɨ te'sen pe ɨwesi. Ɨnpɨmɨ'pʉ pen nɨ anʉnnin pe ɨwesi, ite' ɨntʉrʉ'pɨtʉ'pʉ pen nɨ amʉranʉ'nin pe ɨwesi. 	 Bora kaŋ na talent fa ta din mo kaa ka ne: ‹Ay jine bora, ay bay ni ya boro no kaŋ si bakar. Ni ga nangu kaŋ ni mana duma wi, nangu kaŋ ni mana say mo, ni ga hin ka margu.


To' si upokoita'pʉ, mɨrɨpan tikin pa'ne ta'pʉ to' uya ipɨ', “I'napai rɨ urɨ pen kuru rɨ?” ta'pʉ to' uya. 	 I biney sintin ka sara. I afo-fo kulu ne a se: «Manti ay no, wala?»


To' uya ui'tusa' wapiyaro' si'kɨrɨ, to' uya nɨrɨ upataka e'paino upatakapai tesi kon a'tai, mɨrɨ sa'man ɨpʉreman nɨto' eseru pe te'sen yau uko'mamʉ'pʉ Pari'si pe. 	 I g'ay bay za gayyaŋ, d'i ga yadda ka seeda, kaŋ iri diina wurdi sando kaŋ bisa ikulu, Farisi fonda wano, a ra no ay n'ay gora te.


Wʉi kaisarɨ rɨ tanporon kon use'man nɨto' tʉrawasomanin nan e'soto'kasa' uya tʉtʉrawasooi kon kupʉ; mɨrɨ rɨ marɨ akonomapɨtʉ pɨ', makoi mo'kanin pen nɨ. 	 Alfaga kulu ga kay zaari kulu ka saajaw goy te. I ga sargay dumi follonkey din filla waati kulu, kaŋ yaŋ si hin ka zunubi kaa hal abada.


Paarʉ mɨrɨ awonsi'kɨ iya'kɨrɨ te'san uya Maisa itese' pata eposa' a'tai, Pi'tiniya itese' pata ya' itɨpai to' esi'pʉ, e'tane Sises A'kwarʉ esi'pʉ mɨrɨ ya' to' utɨ i'se pʉra. 	 Waato kaŋ i kaa ka to Misiya jarga, i ceeci ngey ma koy Bitiniya laabo ra, amma Yesu Biya mana yadda i se.


“Ɨ'rɨ rɨ kʉsatʉu,” ta'pʉ iya to' pɨ'. “Teke'sen, paiki, wenamʉ', pʉrata, asa'rɨ ɨpon kon kʉsatʉu. 	 A ne i se: «Araŋ ma si hay kulu jare dirawo sabbay se, goobu, wala foolo, wala ŋwaari, wala nooru, wala baa kwaay hinka boro kulu se.


mɨrɨ awonsi'kɨ ina, Esuwerʉ amʉ' use'mato', ɨpʉremato' iwʉ' rɨ ma'tanʉkʉ iya tukai' rɨ isaurokʉ. Mɨrɨ pe iyesi pɨ', ina uya ereutanʉ'sa' ikupʉ iya namai'. 	 Woodin banda mo, a ceeci nga ma Irikoy windo kaynandi. Amma iri du k'a di, iri ba iri ma ciiti a se iri Tawreto boŋ.


“Tʉuko'mamʉ koro'tau, Tepi' uya, ikupʉ iya i'se Papa e'to' ku'pɨtʉ'pʉ. E'tane iyerikʉ'pʉ, ka'pon uya iu'na'tɨ'pʉ, itamokori ton esi'pʉ kasa rɨ, mɨrɨpan pun ukɨta'pʉ. 	 Zama waato kaŋ Dawda na goyo te nga zamana ra kaŋ Irikoy waadu a se, a kani. I n'a fiji a kaayey do, hal a fumbu mo.


Mɨrɨ wenai, “Papa uya anʉmʉ'pʉ ipokenan tukai',” tasa' iya. 	 Woodin sabbay se no Irikoy na cimbeero din lasaabu a se adilitaray.


Serɨ ewarupɨɨi tau Tepi' pata'se' yau ɨpika'tɨnin kon entusa' man, Kʉrai, Itepuru. 	 Zama i na Faabako hay araŋ se hunkuna Dawda kwaara ra, Rabbi Almasihu no.


Mɨrɨ apai, ina kanan utɨ'pʉ parau po Sai'pʉras opa'wʉ pata winɨkʉi', mɨrɨ airɨ tʉtʉi pe iyesi pɨ', apʉne pʉra pana' pe kuru a'setun uyee'pʉ ina winɨkʉi'. 	 Iri tun noodin, iri gana Kubrus gungo lambanta, zama hawo goono g'iri ganji.


Sises uya anpisin ton nɨ kɨ'makaa'pʉ kanan tʉpiya', mɨrɨpan uya ta'pʉ to' pɨ', “Apʉne uyetatɨ', tanporo ɨmɨrɨ'nokon, mɨrɨ awonsi'kɨ se ito'ka'nʉ'tɨ'. 	 A ye ka borey marga ce nga do ka ne i se: «Araŋ kulu ma maa ay sanno ka faham mo:


Warawo' to' koro'tawon ukɨ'pɨ'nʉmʉ'pʉ, “Ti'sa!” ta'pʉ iya. “Ɨyekama'po uya umu ene pa, tikin nan nʉ'kwɨ. 	 Guna, boro fo kaŋ go marga ra n'a ce ka ne: «Alfa, ay ga ni ŋwaaray, ni m'ay ize aro guna, zama ay ize follonka no.


Isaan poitorʉ ton enna'po koro'tau, Sises epiya'tɨ'pʉ anpisin auro'ka pɨ' Isaan pɨ', “Ɨ'rɨ ense'na ɨutɨ'pʉ kon rɨmono' ta'? Wana' rɨ ari'ma a'setun uya ense'na? 	 I goono ga dira kala Yesu sintin ka salaŋ borey marga se Yohanna boŋ: «Ifo no araŋ koy ka guna ganjo ra? Kwaari kaŋ haw ga zinji no?


Moro tʉron kon karimeru amʉ' esi mɨrɨ, serɨ yau pʉra rɨ marɨ. Kamoro nɨrɨ nepʉ uya. To' uya nɨrɨ umaimu eta, mɨrɨ awonsi'kɨ tikin nɨ iten to' esi, tikin nɨ nɨrɨ to' pa'simanin esi. 	 Ay gonda feeji fooyaŋ mo kaŋ manti kalo wo wane. Woodin yaŋ mo tilas kal ay ma kand'ey. I ga maa ay jinde ka ciya kuru folloŋ kaŋ gonda kuruko folloŋ.


“Ɨ'rɨ kupʉ uya i'se me'an ɨiwano' pe?” ta'pʉ Sises uya ipɨ'. Tenku'nan ka'pon uya, “Rapai, ennin pe kanan e'pai e'ai',” ta'pʉ. 	 Yesu ne a se: «Ifo no ni ga ba ay ma te ni se?» Danawo ne a se: «Alfa, ay ma du ka di koyne.»


Mɨrɨ yau eke main eta'pʉ uya Papa ena' use'man nɨto' iwʉ' tapai 7 pan kon inserʉ amʉ' auro'ka iya, “Entantɨ', Papa uya kota'man nɨto' en amʉ' 7 kaisaron i'kwanpɨ'tantɨ' non pona,” ta'pʉ iya. 	 Ay maa jinde beeri fo kaŋ fun fuwo kaŋ ra i ga sududu Irikoy se. A ne malayka iyya din se: «Wa koy ka Irikoy futa sintili iyya din dooru ndunnya boŋ.»


To' eta'tapɨtʉ'pʉ ipona; itɨɨi mo'ka'pʉ to' uya, mɨrɨ ke to' uya i'pai wɨpɨtʉ'pʉ. 	 I tufa a gaa, ka kwaaro ta k'a kar d'a boŋo ra.


Itepuru weyu a'tai, Ita'kwarʉ yau esi'pʉ, mɨrɨ yau eke main tʉronpi' maimu waraino eta'pʉ uya uya'poi winɨ. 	 Ay bara Biya ra Rabbi zaaro hane. Kal ay maa jinde beeri fo ay banda sanda hilli wane cine.


“I'napairon ekama uya ɨpɨ'nokon: Iweyu uye'nɨ pɨ' man, iye'ka'sa' rɨ, iyeri'sa' kon uya Papa Mumu maimu eta weyu, kamoro nin si etanin nan uko'manto' oton. 	 Haciika, haciika ay ga ci araŋ se: alwaati go kaa, sohõ mo a to, kaŋ buukoy ga maa Irikoy Izo jinda, borey kaŋ ga maa mo ga funa.


(Tʉron kon iyeri'pɨ'sa' kon amʉ' e'mʉ'sa'ka pʉra iyesi'pʉ 1,000 kaisaron wʉipiya u'matʉ pʉ'kʉ pona rɨ.) Serɨ esi wapiyaro' iyeri'pɨ'sa' kon e'mʉ'sa'kato'. 	 Buuko cindey mana ye ka funa kala nda jiiri zambaro din ma kubay. Tunandiyaŋ fa din ga ti tunandiyaŋ sintina.


“Ɨuseruma a'tai tenta'nai' pʉra, pokoi pe ɨyemʉ' kʉ'kupʉi wakʉ pe te'ku'san e'to' kasa, temʉ' rɨ to' ena ka'pon amʉ' uya rɨ nin tento' kon pe, ka'pon amʉ' uya rɨ nin tapurɨto' kon pe. I'napairon nɨ ekama uya ɨpɨ', to' uya tepe'pʉ kon epoka'sa' rɨ mɨrɨ. 	 Waati kaŋ araŋ ga mehaw mo, araŋ ma si mo-kura haw, sanda mate kaŋ cine munaficey ga te. Zama i ga ngey moydumey hasara no, zama borey ma di kaŋ ngey goono ga mehaw. Cimi no ay ga ci araŋ se: i alhakko mo nooya.


Isaan uya i'tu'pʉ ka'pon amʉ' enurikʉ Kʉrai enupɨkɨrɨ serɨ pe rɨ iyepʉ tukai'. Ka'pon amʉ' usenuminka'pʉ, “Isaan pe' esi Kʉrai pe?” tukai'. 	 Borey go hanganyaŋ gaa, i kulu mo goono ga guna ngey biney ra Yohanna boŋ ka di hala nga ya Almasihu no.


“Ewai', Epuru, e'tane pero amʉ' tepʉrʉ o'non kon nɨ mʉre amʉ' i'kiyari punu'pɨ pɨ' tenta'nasan ko,” ta'pʉ uri'san uya. 	 Amma waybora tu ka ne a se: «Oho, Rabbi. Amma baa hans'izey ga zanjarmey kaŋ ga fun ka kaŋ zanka kayney se ŋwa.»


Na'taniyerʉ uya ta'pʉ ipɨ', “Wakʉ pe' epa'ka mɨ Nasare' poi?” ta'pʉ iya. “Apʉne entanʉ'kɨ,” ta'pʉ Piri' uya ipɨ'. 	 Nataniyel ci a se ka ne: «Hari hanno ga hin ka fun Nazara ra no?» Filibos ci a se ka ne: «Kaa ka di!»


Papa uya to' pika'tɨ'pʉ 7 kaisaron kon tʉpataron kon Kenan pon kon ka'pon amʉ' enpa'kato' pe to' uya, mɨrɨpan uya to' nono tʉsa' uiwano' kon pe. 	 Waato kaŋ a na dumi iyya halaci Kanaana laabo ra, Irikoy n'i laabo no nga waney se, i m'a tubu.


Taan'pʉ ton, ɨno'pʉ kon i'nʉnkatɨ', Kʉrai uya so'si i'nʉnkasa' na'ne' kasa, te'nonkai' itiwano' pe, 	 Kurnyey, araŋ ma ba araŋ wandey, mate kaŋ cine Almasihu ba nga marga ka nga boŋ no ka bu a se mo.


(Tʉpoitorʉ ton pɨ' ta'pʉ iya,) “Kʉrɨ amaimu kon etayai'ne' uya umaimu rɨ etakapʉ mɨrɨ; kʉrɨ ɨyewaruma'tɨyai'ne'nokon uya rɨ kanan uyewaruma'tɨ mɨrɨ; kʉrɨ uyewaruma'tɨyai'ne' uya rɨ nɨrɨ kʉrɨ uyenno'nin nʉ'pʉ ewaruma'tɨ mɨrɨ,” ta'pʉ iya. 	 Boro kaŋ maa araŋ se, a maa ay mo se. Boro kaŋ wangu araŋ, a wangu ay mo. Boro kaŋ wangu ay mo, a wangu nga kaŋ n'ay donton.»


Sises usentu'ma'pʉ ipɨ'. Temiyatʉ ɨnka'pʉ iya, mɨrɨpan uya a'pɨtʉ'pʉ. “Ɨnku'pai rɨ e'ai'. Wakʉ pe e'kɨ!” ta'pʉ iya ipɨ'. 	 A bakarawo na Yesu di gumo hal a na nga kamba salle k'a ham, ka ne a se: «Ay yadda. Ni ma hanan.»


Ene auya'nokon inapurɨnʉ mɨrɨ awonsi'kɨ inkupʉnʉ e'tʉrawasoma'pʉ ɨsi'kaisa rɨ, mɨrɨ awonsi'kɨ inkupʉnʉ uya nin si inapurɨnʉ enuka'nʉ'sa' mɨrɨ. 	 Ni di kaŋ a cimbeero d'a goyey goy care banda. A cimbeero to mo a goyey do.


Mɨrɨ awonsi'kɨ itekare iye'menukasa' nin si uta'ku'tɨsa', “Epʉra'an uya Papa apurɨ'pʉ, mɨrɨ pɨ' nin si ipokena' pe te'sen ta,” mɨrɨ awonsi'kɨ Papa tonpa tukai' esa'sa' na'ne'. 	 Yaadin mo no Irikoy Tira Hanna kubay d'a kaŋ ne: «Ibrahim na Irikoy cimandi, Irikoy mo na woodin lasaabu a se adilitaray.» I ne a se mo Irikoy cora.


Sises uya eikʉ'pʉ, “Ekama uya serɨ ɨpɨ', Pi'ta, kɨrɨtɨkɨ uturumʉ rawɨrɨ serɨ pe, osorʉwau ite'kwa ui'tunin pe pʉra ɨye'ku'to' oton,” ta'pʉ iya. 	 Amma Yesu wo ne: «Bitros, ay ga ne ni se: gorongaari si ca hunkuna, kala nda ni ze sorro hinza ka ne ni s'ay bay.»


“Ɨsɨ sɨ, tenku'ne esii'ma ka'pon esanon! Ta auya'nokon, ‘Ɨnʉ' rɨ usauro'sa' yau, iku'to' pe uya tukai' Papa ena' use'man nɨto', ɨpʉreman nɨto' iwʉ' tesa'pɨ'se uya iku'to' kuru pe pʉra rɨ iyesi, e'tane ɨnʉ' rɨ usauro'sa' pe iyesi yau, iku'to' pe tʉuya tukai', korʉ tesa'pɨ'se Papa ena' use'man nɨto', ɨpʉreman nɨto' iwʉ' tawon uya kuru nin si iku'to' pe iyesi,’ ta auya'nokon. 	 Kaari araŋ, araŋ danawey kaŋ yaŋ goono ga goobu candi danawyaŋ se! Araŋ ga ne: ‹Boro kulu kaŋ ga ze da Irikoy fuwo, manti hay fo no, amma boro kaŋ ga ze da fuwo wura, kal a zeyaŋo m'a di.›


Mɨrɨ kasa rɨ nɨrɨ, Papa ena' use'man nɨto' tʉrawasomanin nan mɨrɨ awonsi'kɨ Konsʉrʉ amʉ' uya ta mɨrɨ, kareta rɨ sepopɨ'tai to' winɨ Tamaskas awon kon to' tonpa ton ena' tʉutɨsen. Mɨrɨ ya' rɨ, utɨpɨtʉ'pʉ ka'pon amʉ' ne'se'na a'sisa' pe to' arɨ pɨ' Surusiran pona to' kota'mato' pe. 	 Woodin boŋ no alfaga beero da faada arkusey kulu ga te ay se seeda. I do mo no ay du tirayaŋ Damaskos nya-izey se. Noodin mo ay goono ga koy zama ya borey di ka kand'ey Urusalima hawante, zama i ma ciiti nd'ey.


Pata eposa' tʉuya a'tai, Sakaraya iwʉ' ta' iyewomʉ'pʉ. Mɨrɨpan uya, “Miyarɨ,” ta'pʉ Resipe' pɨ'. 	 A furo Zakariya fuwo ra ka Alizabata fo.


Ipʉra man serɨ yau, iye'mʉ'sa'ka'pʉ man. Ɨyenu kon yau iku'tɨ' inekama'pʉ ɨpiyau'nokon tesi koro'tau Kiyarari po, 	 A si neewo. Irikoy n'a tunandi no. Day araŋ ma fongu nda sanno kaŋ a te araŋ se za a go Galili,


Sapa' a'tai, Sises utɨ'pʉ Pari'si amʉ' epuru iwʉ' ta' enta'nai'. Ipan pe rɨ to' esi'pʉ enpɨtʉ pɨ'. 	 A go no mo han fo Yesu furo Farisi fonda borey jine boro fo fu ra, asibti* zaari fo, zama nga ma ŋwa. Kala ngey mo goono g'a mo-kuru-kuru.


Iino', Atan awonsi'kɨ 7 pe iku'nin usaurokʉ'pʉ pu'kena' pe pʉsamoro pɨ': “Apʉne entɨ', Itepuru uye'nɨ pɨ' man 1,000 kaisaron kon pona rɨ 1,000 kaisaron kon, tu'kan kon wakʉ ton tiwano' ton pokon pe 	 Annuhu mo kaŋ ga ti Adamu haama iyyanta na annabitaray te borey din boŋ ka ne: «Wa guna, Rabbi kaa da nga hanante zambar-zambarey,


Pi'ta uya serɨ main eta'pʉ osorʉwau ite'kwa, mɨrɨ pe rɨ, o' amʉ' en enuku'pʉ ka' pona. 	 Woodin te hala sorro hinza, sahãadin-sahãadin mo, i na haya candi ka kond'a beene.


E'tane ipʉra man serɨ yau. Iye'mʉ'sa'ka'pʉ ta'pʉ tʉuya kasa rɨ. Apʉne, ipata'pʉ entanʉ'tɨ'. 	 Amma a si neewo, zama a tun, sanda mate kaŋ cine a ci din. Wa kaa day ka di. Nango kaŋ Rabbi kani neeya.


Paire' uya ene'pʉ ɨ'rɨ pe iku'to' iya awɨrɨ pʉra rɨ, e'tane ɨsɨ pe rɨ to' ena esi'pʉ. Tuna anʉmʉ'pʉ iya, mɨrɨpan isemiyakʉ'pʉ tu'kan kon rau esii'ma. “Tʉmakooi ke pʉra esi serɨ pʉse rɨ ka'pon mʉnʉ pɨ'. Ɨyenau'nokon nɨ iyesi mɨrɨ!” ta'pʉ iya. 	 Kaŋ Bilatos di nga si hin ey ka bare, kala kusuuma go day ga tun no, a na hari sambu ka nga kambey nyun borey marga kulu jine ka ne: «Ay wo sinda taali kulu adilanto wo kuro gaa, nga nooya araŋ gaa.»


Ɨmɨrɨ nin si, Esuwerʉ pe te'sesa'sen; main, Mosi' winon enupɨkɨrɨ te'sen mɨrɨ awonsi'kɨ Papa pokon pe ɨwe'to' pɨ' tʉutapurɨsen. 	 Amma nin kaŋ ga ne ni ya Yahudance no, ni goono ga jeeri asariya gaa, ni goono ga fooma kaŋ ni ga Irikoy bay,


Mɨrɨ a'tai, Sises utɨ'pʉ a'nai' e'kwa nawɨrɨ Sapa' a'tai. Ipoitorʉ ton esi'pʉ iwan pe, mɨrɨpan kon e'sara'tɨ'pʉ a'nai' e'suruupɨ'sa' i'kwɨ'pɨtʉ pɨ', mɨrɨpan kon uya ɨku'pʉ. 	 Alwaato din ra, asibti* zaari fo hane, Yesu goono ga gana farey ra. A talibey mo go ga maa haray. Kal i soobay ka jeeniyaŋ ceeri ka kaama.


Tesaroni'ka po rɨ kanan esi a'tai i'se e'to' enno'pɨtʉ pɨ' ɨwe'pɨtʉ'pʉ kon. 	 Zama waato kaŋ ay go Tassalonika kwaara, araŋ donton sorro hinka ay laamo se.


Ina pɨ' tʉron kon nekama'pʉ menuka'pʉ to' uya. Kamo ina pana'tɨsa' iya na'ne' nan uya tanporo iye'sara'tɨ'pʉ si'kɨrɨ ene'pʉ. Kamoro si kamoro Papa apiyo' pe te'san tʉron kon enupa tʉuya'nokon winɨ imaimu pɨ'. 	 Za sintina moy seedey da Sanno saajawkoy mo n'i no iri se.


Tʉpoitorʉ ton pɨ' Sises uya ta'pʉ, “Ɨ'rɨ pɨ' ɨyenari'nʉmʉ kon? Anapurɨnʉ kon pʉra rɨ marɨ pe' iyesi mɨrɨ?” ta'pʉ iya. 	 A ne i se: «Ifo se no araŋ goono ga humburu? Mate no kaŋ araŋ sinda cimbeeri*?»


Urupere usakorotasa' esi'pʉ uri'san pɨ', mɨrɨpan utɨ'pʉ ipayan ton panta'mase'na tanporo Papa Maimu apurɨnin nan mɨrɨ awonsi'kɨ wakʉ pe te'san i'napairon Sises nenpoika'pʉ awɨrɨ. 	 Kala dodo-beero futu waybora se gumo. A ye zama nga ma wongu nd'a banda boro cindey kaŋ yaŋ goono ga Irikoy lordey gana, kaŋ yaŋ goono ga Yesu seeda haggoy mo.


Ɨ'rɨ ken? Ipan pe tʉnwarinpa'pʉ kon eposa' Esuwerʉ amʉ' uya pʉra iyesi, e'tane tʉron kon to' tonpa ton anʉnsa' kon uya rɨken eporo'pʉ. Tʉron kon to' tonpa ton ewan usa'manta'pʉ, 	 Ifo binde no? Haya kaŋ Israyla goono ga ceeci, a mana du a, amma suubanantey no du a. Cindey mo Irikoy n'i biney sandandi.


Eikʉ'pʉ iya, “Usan mɨrɨ awonsi'kɨ uyakon non kamoro Papa Maimu eta pɨ' te'san, mɨrɨ awonsi'kɨ ikupʉ pɨ' te'san,” ta'pʉ iya. 	 Amma a tu ka ne i se: «Ay nya d'ay nya izey ga ti woone yaŋ, kaŋ yaŋ goono ga maa Irikoy Sanno k'a te.»


Mɨrɨpan si'kɨrɨ rɨ, mʉre usemo'ka'pʉ pana' pe ta'kwarʉ ke. Mɨrɨpan uko'mamʉ'pʉ rɨmono' tau. Mɨrɨ tʉpo, iyepa'ka'pʉ Esuwerʉ amʉ' enupai' Papa eseru pɨ'. 	 Zanka binde beeri ka te gaabi biya ra. A goro saajey ra hala jirbey kaŋ i n'a cabe Israyla se.


“Mɨrɨ tʉpo, ekama'po'pʉ uya, ‘Ɨnʉ' ɨmɨrɨ, uyepuru?’ ta'pʉ uya. “‘Urɨ kʉrɨ rɨ Sises, mʉponi'simayai'ne',’ tukai' Itepuru uya umaimu eikʉ'pʉ. 	 Ay ne: ‹Nin no may, ya Rabbi?› Rabbi ne: ‹Ay no Yesu, kaŋ ni goono ga gurzugandi.


Serɨ rɨ ta Sises uya koro'tau, Esuwerʉ amʉ' epuru uyee'pʉ ipiya'. Iye'sekunka'pʉ Sises rakʉi', mɨrɨpan uya ta'pʉ ipɨ', “Uyensi uma'tasa' man serɨ pe rɨ, e'tane uya'kɨrɨ ɨsi'kɨ uiwʉ' ta' mɨrɨ awonsi'kɨ a'pɨ'tanʉ'kɨ ito'panto' pe,” ta'pʉ iya. 	 A goono ga woodin yaŋ ci i se, kala marga jine boro fo kaa ka sombu a se ka ne: «Ay ize wandiya no ka bu sohõ, amma da ni kaa ka ni kambe dake a boŋ, kulu a ga tun.»


7 kaisaron kon inserʉ amʉ' tonpa, 7 kaisaron pʉsau amʉ' epe'tɨpɨ'sa' esanon nʉ'san iu'matʉ rɨ 7 kaisaron paran ke, uyee'pʉ upiya', mɨrɨpan uya, “Ɨsi'kɨ, uri'san karimeru mʉre nʉmari'manʉ ino'pʉ ekamato' pe uya ɨpɨ',” ta'pʉ iya upɨ'. 	 Kal malayka iyya din, kaŋ yaŋ na sintili iyya din gaay, kaŋ yaŋ ra balaaw iyya din bara, kokor banda waney, i ra afo kaa ka salaŋ ay se ka ne: «Kaa neewo. Ay ga ni cabe wayhiijo, Feej'izo wando.»


E'tane urɨ'nokon kamoro to' kasa tenna'posan pen mɨrɨ awonsi'kɨ tʉuma'tasan pen, e'tane kamoro apurɨnin nan mɨrɨ awonsi'kɨ tepika'tɨsan iye'ton pe te'san. 	 Amma iri wo manti borey kaŋ dumi ga ye da banda ka to halaciyaŋ gaa no. Day iri ya boroyaŋ no kaŋ gonda cimbeeri kaŋ ga fundi faaba.


Tanporon kon epori'ma'pʉ enno'sa' kon maimu pɨ', mɨrɨpan kon uya si Si'tipʉn anʉmʉ'pʉ Papa Maimu apurɨnin ye' kuru, Wakʉ A'kwarʉ yen; Piri' rɨ kanan to' tonpa pe; tʉron kon Pʉro'koras; Ni'kanorʉ; Timon; Parʉmenas; Ne'koras, Antiyo' winon, iyera'tɨsa' rʉ'pʉ Esuwerʉ amʉ' tonpa pe. 	 Sanno din binde kaan marga borey kulu se. I na Istifanos suuban, boro no kaŋ to nda cimbeeri* da Biya Hanno, nga nda Filibos, da Borokoros, da Nikanor, da Timon, da Barmenas, da Nikolas, Antiyos kwaara boro no kaŋ _waato din a__ furo Yahudance diina ra.


Mɨrɨpan kon uya kanan iwɨpɨtʉ'pʉ i'pai pɨ' yʉi ke, mɨrɨpan kon eta'tapɨtʉ'pʉ ipona. To' uta'mo'kapɨtʉ'pʉ tese'mu kon pona'ne inama pe itese'. 	 I n'a kar boŋo ra nda kwaari ka tuf'a gaa. I soobay ka sumbal ka sombu a jine.


Utɨnpai'nokon eporo'pʉ uya'nokon na'ne' awɨrɨ rɨken. 	 Kala day nango kaŋ iri jin ka to din, iri ma soobay k'iri diraw te yaadin.


iya'kwarʉ pʉnon kon pe, apurɨ pokena' ton pen pe, tʉusi'nʉnkasan pen pe, ɨsentu'mʉnon kon pe, aiko tawon nan pen pe. 	 I sinda fahamay, i sinda naanay, i sinda baakasinay kaŋ ga hima nd'a, i sinda suuji mo.


“Ta uya ɨpɨ'nokon, ɨpʉrataai kon mɨrɨ awonsi'kɨ ɨimamin kon ke entu'manin nan ipika'tɨtɨ' tʉtonpa ke ɨwesi kon pa, mɨrɨpan ɨpʉrataai kon u'ma'sa' a'tai, Papa uya ɨrepato' kon pe apata kon ke Epʉn po. 	 Ay mo ne araŋ se: araŋ ma te araŋ boŋ se coroyaŋ arzaka kaŋ sinda adilitaray do, zama waato kaŋ a gaze, ngey mo m'araŋ ta hal abada nangorayey ra.


Tɨwɨ Papa e'ku'nɨto' ipɨ' ɨkupʉi'nokon eke pe kuru pori' pe mɨrɨ awonsi'kɨ tʉusewankamasen pe pʉra tapurɨ auya'nokon koro'tau, ayanʉkʉ kon pa ɨye'ku'to' kon ike ke Wakʉ A'kwarʉ meruntɨrʉ winɨ. 	 Kala Beejekoyo m'araŋ toonandi nda farhã kulu da laakal kanay mo cimandiyaŋ ra, hal araŋ ma yulwa beeje ra, Biya Hanno dabaro ra.


E'tane moro i'sero' kon pen esi'pʉ, mɨrɨpan kon uya tʉtonpa kon amʉ' ennoko'pʉ ite'ma'pʉ tau. ‘Pʉse rɨ ka'pon i'se pʉra ina man kin, tepuru kon pe,’ ta'pʉ to' uya. 	 Amma a laabu borey wang'a. A dirawo banda i donton a gaa ka ne: ‹Iri si yadda hala bora din m'iri may.›


E'tane, ɨmɨrɨ'nokon, utonpa ton nʉ'kwɨ, wakʉ kuru apurɨto' auya'nokon yau e'ka'tɨ', mɨrɨ awonsi'kɨ ɨpʉrematɨ' Wakʉ A'kwarʉ eseru yau. 	 Amma araŋ, ay baakoy, wa araŋ boŋ cina araŋ cimbeeri hanna boŋ. Wa adduwa te Biya Hanno ra.


To' i'pai i'po' esi'pʉ uri'san amʉ' inse' kasa, to' yɨ esi'pʉ rayan yɨ kasa. 	 I gonda boŋ hamni mo sanda wayboro boŋ hamni. I hinjey mo sanda muusu beeri wane yaŋ no.


Sapa' e'seposa' a'tai, to' enupa pɨ' iye'sara'tɨ'pʉ Esuwerʉ amʉ' usenupato' iwʉ' tau. Tu'ke rɨ ka'pon amʉ' esi'pʉ mɨrɨ yau, mɨrɨpan eta tʉuya'nokon a'tai, tanporon kon nɨ usewansiuka'pʉ. “Nai yau serɨ ton eporo'pʉ pʉse rɨ ka'pon uya?” tukai' to' usekama'popɨtʉ'pʉ. “Ɨ'rɨ rɨ pu'ketʉ ke irepasa' pe iyesi? Ɨ'rɨ kasa rɨ eke rɨ Papa tʉrawasooi kupʉ iya? 	 Waato kaŋ asibti zaaro kaa, a sintin ka dondonandi Yahudance diina marga fuwo ra. Boro boobo mo, waato kaŋ i maa, i dambara ka ne: «Man gaa no bora din du woone?» I ne koyne: «Laakal woofo dumi no i no bora din se. Dabari goy woone yaŋ dumi binde, mate no i go ga te d'a a kambey ra?


Itɨ koro'tau, ka'pon amʉ' uya tʉpon kon ta'nʉkʉ'pʉ asanta tawɨrɨ. 	 Kaŋ a go fonda ra ga koy, i na ngey bankaaray daaru fonda ra.


Saiman, Pi'ta tukai' tesa'sen kɨ'manin nan ka'pon amʉ' ɨnenno'kɨ Isa'pa pata pona. 	 Sohõ binde, ni ma boroyaŋ donton Yaffa kwaara ka Siman, kaŋ se i ga ne Bitros, ce.


Itenu uta'kwakasa' uya ene'pʉ ka'pon, Ananayas itese' uyepʉ, temiyatʉ tʉse'na tʉpona, ennin pe tenato' pe,” ta'pʉ Itepuru uya itenu uta'kwakasa' koro'tau. 	 Zama guna, a goono ga adduwa te, a di mo boro fo kaŋ maa Hananiya bangayyaŋ ra kaŋ ga kaa a do ka nga kambey dake a boŋ, zama a ma du ka di.»


“Papa uya Mosi' auro'ka'pʉ tukai' ina uya i'tu, e'tane nai winɨ kʉrɨ rɨ uye'sa' tukai' ina uya i'tu pʉra iyesi,” ta'pʉ to' uya. 	 Iri ga bay kaŋ Irikoy salaŋ da Musa, amma bora din, iri si bay naŋ kaŋ a fun.»


Tu'kan pɨ' rɨ to' enupa'pʉ iya panton yai. To' enupa tʉuya yau, ta'pʉ iya to' pɨ': 	 A n'i dondonandi hari boobo nda misayaŋ. A dondonandiyaŋo ra a go ga ne i se:


Tense e'tɨ' ɨnʉ' uya rɨ wakʉ nonkasa' Papa uya pʉremekʉ namai', mɨrɨ awonsi'kɨ i'ne' mi' rɨ kʉsa'tanin ekamʉn ku'ton mɨrɨ awonsi'kɨ tu'kan kon ma'tanʉ'ton pe. 	 Araŋ ma haggoy hala boro kulu ma si ye da banda Irikoy gomno se. A ma si te kaaji fotto ma zay ka fun k'araŋ kankam, ka boro boobo ziibandi.


Ina pona rɨ marɨ ɨpʉrematɨ', Papa uya ina maimu e'ma a'kokato' pe, ama'aino Kʉrai eseru enpoikato' pe ina uya, ipɨkɨrɨ i'sen yau e'ai'ne'. 	 Araŋ ma te adduwa iri mo se, Irikoy ma fondo feeri iri se nga sanno se, hal iri ma Almasihu gundu ci kaŋ sabbay se no ay go kasu.


iyenuku pona rɨ Epʉn pona. Mɨrɨ rawɨrɨ, Papa meruntɨrʉ ke tʉuta'kwarʉ'tɨi', tʉneporo'san tʉnenno'ton kon pe itekare ekamai' apiyo'ma'pʉ iya tʉtʉrawasooi kon ku'to' pe to' uya. 	 kal a koy ka to hano kaŋ hane Irikoy kond'a beene. Za a mana ziji ka koy beene, a na lordiyaŋ no Biya* Hanna do, diyey kaŋ a suuban yaŋ se.


Mɨrɨpan usauro'to' oton ama'ai; eke pe asanta tau isauro'to' oton pen. 	 A si gurjay, a si nga jinda sambu mo, Boro kulu si maa a jinda fondey gaa.


“Pori' pe entu'ma' na'ne' nan ta'kwarʉ kon yau esi, apʉne pʉra to' iwano' pe Papa e'to' esa' wannɨ pe esi. 	 «Albarkanteyaŋ no ngey kaŋ mana ngey boŋ lasaabu hala ngey to hay fo, Zama beene koytara ya i wane no.


Mɨrɨ a'tai rɨ, ka'pon amʉ' ennoko'pʉ uya ɨkɨ'mai'. Wakʉ pe rɨ umaimu awɨrɨ ɨuye'sa' man. Serɨ pe si ina amʉrasa' man tanporo Papa uya tentane'nokon, tanporo rɨ Itepuru uya ɨrepasa' ina auro'kato' auya ike ke ekama auya etase'na. Asauro'kɨ si,” ta'pʉ Koneriyas uya. 	 Sahãadin-sahãadin binde, ay donton ka ni ce. Ni mo, ni boriyandi kaŋ ni kaa. Sohõ binde, iri borey kulu go ne Irikoy jine, zama iri ma hangan ka maa hay kulu kaŋ Rabbi na ni lordi nd'a.»


Iku'tɨ' rɨ si atamokori kon amʉ' nʉsara'tɨ'pʉ, Papa uya ɨkota'mato' kon pe iwenai!” ta'pʉ iya. 	 Araŋ mo, kal araŋ m'araŋ kaayey bata toonandi.


Ɨmɨrɨ, uisakon pe te'tʉrawasomasen ekama'po uya pʉsamoro uri'sami'si amʉ' ipika'tɨkɨ uya'kɨrɨ wakʉ itekare pɨ' ita'sisa' kon, Kʉremen pokon pe mɨrɨ awonsi'kɨ tʉron kon e'tʉrawasoma tonpa ton, to' ese' e'menukapɨ'sa' na'ne' uko'man nɨto' karetaai pɨ'. 	 Oho, nin mo, ay goy hangasin naanaykoyo, ay goono ga ni ŋwaaray ni ma wayborey din gaa. Zama i taabi ay banda Baaru Hanna goyo ra, ngey nda Kilimandos, d'ay goy hangasin cindey mo kaŋ yaŋ maa go fundi tira ra.


Urɨ, Itepuru Sises yau te'sen ye' pe, upona kuru ɨri pe te'sen kiyari pʉra rɨ iyesi. E'tane ɨnʉ' uya rɨ ɨri pe ikupʉ yau, ɨri pe rɨ iyesi mɨrɨ ipona. 	 Ay bay, ay tabbat mo Rabbi Yesu ra kaŋ hay kulu si no kaŋ ga harram da nga boŋ. Kala day, boro se kaŋ g'a lasaabu harram hari, to, bora din se kay, a ga harram.


Mɨrɨpan ipoitorʉ ton usekama'popɨtʉ'pʉ, “Ɨnʉ' kuru rɨ si u'koro'tawon kon uya serɨ ku'to' oton?” ta'pʉ to' uya. 	 I sintin ka care hã boro kaŋ no ngey game ra kaŋ ga ba ka woodin te.


Sises uya ta'pʉ to' pɨ', “Uweyu pe kuru te'sen e'seposa' pʉra iyesi. Ɨweyu kon nin esi mɨrɨ ti'tui' pʉra rɨ. 	 Kala Yesu ne i se: «Ay alwaato mana to jina, amma araŋ alwaato go soolante han kulu.


A'ki'pas pɨ' ka'tɨ': “Ɨtʉrawasooi enuka'nʉ'ka'kɨ ɨneporo'pʉ Itepuru yau,” ka'tɨ'. 	 Araŋ ma ne Arkipas se a ma haggoy da saajaw goyo kaŋ a ta Rabbi do, hal a m'a toonandi.


Mɨrɨ iweyu e'wei'tɨ'pʉ ewarupɨ yau, e'tane ewarupɨ uya ito'ka'nʉkʉ'pʉ pen. 	 Annura din goono ga kaari mo kuba ra, kuba mo mana hin a.


Serɨ e'kupʉ'pʉ Sises uya ta'pʉ rʉ'pʉ uta'ku'tɨto' pe mɨrɨ kasa eri'to' oton ta'pʉ iya rʉ'pʉ. 	 (Zama sanno kaŋ Yesu ci ma to, kaŋ a cabe buuyaŋ kaŋ dumi no nga ga ba ka bu.)


Ina irepakɨ serɨ pe wʉi kaisa rɨ te'sen ina i'kiyari ke. 	 M'iri no hunkuna ŋwaari,


Mɨrɨpan tʉpo, Panapas utɨ'pʉ Tarʉsas pona Saarʉ epose'na. 	 A fun noodin ka koy Tarsus kwaara ka Sawulu ceeci.


Paarʉ, a'sisa' pariki'si ta' Sises Kʉrai iwano', mɨrɨ awonsi'kɨ utonpa kon Temu'ti winɨpaino, Utonpa kon nʉ'kwɨ mɨrɨ awonsi'kɨ e'tʉrawasoman tonpa, Pairiman enakan, 	 Ay Bulos, ay ya kas'ize no Almasihu Yesu se. In da Timotiyos, iri nya-izo, iri go ga ni fo, nin Filimon, kaŋ iri ga ba gumo, kaŋ ga ti iri goy hangasino mo.


Ɨ'rɨ rɨ kʉsatʉu; ɨpʉrataai kon yen nɨ, apaikii kon nɨ, asapatooi kon nɨ, mɨrɨ awonsi'kɨ asanta tawon kon pɨ', ‘Miyarɨ,’ ta'pʉ auya'nokon si'kɨrɨ rɨ kereutatʉu. 	 Day wa si foolo, wala zalifonto, wala taamuyaŋ jare. Wa si boro kulu fo fonda boŋ mo.


mɨrɨpan uya use'man nɨto' tʉrawasomanin nan pe uku'sa' kon Papa itese' pɨ' te'to' mɨrɨ awonsi'kɨ tʉkʉipʉnʉ, apiyo' pe e'nɨto' pe—tɨwɨ Sises Kʉrai ku'to' eke pe mɨrɨ awonsi'kɨ meruntɨ pe iye'to' nesii, itiwano' pe inke rɨ! Amen. 	 kaŋ n'iri daŋ mo iri ma ciya koytaray, alfagayaŋ no nga Baabo Irikoy se, darza nda dabari ma bara a se hal abada abadin. Amin!


Ɨyemiyatʉ tɨnkai' rɨ usepi'tɨn iku'kɨ, tɨwɨ i'tuto' ipɨkɨrɨ mɨrɨ awonsi'kɨ a'kwarʉpɨ'nin nɨrɨ iku'kɨ, wakʉ ɨpoitorʉ Sises ese' yau,” tukai' to' ɨpʉrema'pʉ. 	 Ma ni kamba salle baani nooyaŋ se, hala alaamayaŋ da dambara hariyaŋ ma te mo ni tam hanna Yesu maa ra.»


A'poros esi a'tai ɨtɨpai A'kaya pata pona, E'pe'sas awon kon to' tonpa ton uya ipori'ma'pʉ miyarɨ parɨ itɨto' pe. To' uya kareta menuka'pʉ, mɨrɨ yau te'san Sises apurɨnin nan ena' to' uya ereutanʉ'to' pe. Ipan pe kuru pata eporo iya a'tai, kamoro wakʉ nonkasa' winɨ apurɨnin pe iyenasa' kon pika'tɨnin pe iyesi'pʉ, 	 Waato kaŋ a ba nga ma bisa ka koy Akaya, nya-izey n'a no bine-gaabi. I hantum talibey se noodin ka ne i m'a kubayni. Nga mo, waato kaŋ a to noodin, a na borey kaŋ yaŋ cimandi gomni do gaa gumo.


Mɨrɨpan kon uya ta'pʉ ipɨ', “Ɨnʉ' pe ken ɨwesi, ina enno'nin nʉ'san pɨ' ina uya ekamato' pe. Ɨnʉ' pe ɨwesi ta auya ken?” ta'pʉ to' uya. 	 Gaa no i ne a se: «Day, nin no may, hal iri ma konda tuyaŋo borey kaŋ n'iri donton se? Ifo no ni ga ne ni bumbo ciine ra?»


Itʉrʉ'pʉ eri'nɨto' ya' umakooi kon wenai, mɨrɨpan i'mʉ'sa'ka'pʉ iko'manto' ya' wakʉ pe ekonekan nɨto' pe Papa enu yau. 	 I n'a nooyandi iri taaley sabbay se. Irikoy n'a tunandi mo iri _nga jine__ adilandiyaŋo sabbay se.


Uri'sami'si amʉ' uya iyeri'sa' kon tʉtonpa kon e'mʉ'sa'kasa' epopɨtʉ'pʉ. Tʉron kon kota'ma'pʉ ipan pe tʉnonka kon i'se pʉra to' esi pɨ', wakʉ te'mʉ'sa'kato' kon epoto' pe tʉuya'nokon te'san terikʉ kon tʉpo. 	 Wayboro fooyaŋ ye ka du ngey buukoy kaŋ yaŋ tun koyne. Amma boro fooyaŋ bu barzu karyaŋ ra, i mana yadda ngey ma fun kambe zama ngey ma du tunandiyaŋ kaŋ ga boori ka bisa afa din.


Mɨrɨ a'tai rɨ si, Esuwerʉ amʉ' use'mato', ɨpʉremato' itau wapu pe te'sen ekaraka'pʉ inakapu ponsi'kɨ non pona a'sa'mʉyai. Tʉrʉ'pʉnʉ amʉ' esi'pʉ, mɨrɨ awonsi'kɨ tɨ' amʉ' uta'morʉpɨtʉ'pʉ. 	 Kala Irikoy fuwo kosaray* taafa mo kortu za beene kala ganda ka fay ihinka. Laabo mo zinji, tondey kortu.


Ɨri pe na'ne' ewonto' oton pen nɨ mɨrɨ pata ya', mɨrɨ pe pʉra ɨnʉ' rɨ Papa ewaruma ku'nin, mɨrɨ pe pʉra kasi pe te'sen, e'tane kamo rɨken karimeru mʉre uko'man nɨto' karetaai pɨ' rɨken itese' e'menukasa' kon ewonto' oton iya'. 	 Hari ziibo kaŋ si hanan kulu mo si furo hal abada, wala boro kaŋ ga fanta hari goy te, wala boro kaŋ ga tangari. Kala day borey kaŋ yaŋ i hantum Feej'izo fundi tira ra hinne no ga furo.


I'tusa' auya'nokon pe iyesi yau ɨ'rɨ ta e'kwa pe serɨ main esi tukai', ‘Ɨsentu'kena' pe ɨwesi kon i'se esi, o' ke ɨuse'ma kon i'se esi pen,’ tawon, wakʉ ton nɨ eno'masa' auya'nokon nesii'no pen. 	 Amma d'araŋ na woone feerijo bay: ‹Ay wo, suuji no ay ga ba, manti sargay bo› -- doŋ araŋ si taali dake boro kaŋ sinda taali boŋ.


8 pe wʉi pata'pʉ pe iwa rɨ serɨ ta iya tʉpo, Pi'ta, Isaan, mɨrɨ awonsi'kɨ Isens arɨ'pʉ iya ta'kɨrɨ, mɨrɨ awonsi'kɨ wʉ' pona to' enuku'pʉ ɨpʉremai'. 	 A go no, sanni wo ciyaŋ banda, danga jirbi ahakku cine, kaŋ Yesu na Bitros da Yohanna da Yakuba sambu ka ziji nd'ey tondi kuuku fo boŋ zama nga ma te adduwa.


E'tane eke imisimɨ apiri ke uri'san repa'pʉ iyarintato' pe ipata'se' pe ikonekasa' ya' rɨmono' ta'. Mɨrɨ yau iko'manto' pe osorʉwau wʉipiya mɨrɨ awonsi'kɨ 6 kaisa rɨ kapʉi pʉ'kʉ pona, urupere uya eporo poken pʉra. 	 Amma i na waybora no zeeban bambata fata hinka, zama a ma tun ka deesi ka koy ganjo ra hala nga nango do, naŋ kaŋ i g'a jare, alwaati folloŋ da alwaati hinka da alwaati jare, k'a tugu gondo se.


Ka'pon, Papa winon, uye'sa' tʉmakooikenan kon warinpase'na mɨrɨ awonsi'kɨ to' pika'tɨse'na,” ta'pʉ iya. 	 Boro Izo kaa no zama nga ma haŋ kaŋ daray ceeci k'a faaba.»


Mɨrɨ a'tai, itɨ 7 kaisaron kon ɨri ton kuru tentaino kon nepʉ iya. To' ewomʉ mɨrɨ yau ɨko'manse'na. Mɨrɨ a'tai, ipan pe, ɨri pe ka'pon esi wapiya tesi'pʉ entai,” ta'pʉ iya. 	 Gaa no a ga koy ka kande follay iyye fooyaŋ kaŋ yaŋ ga futu ka bisa nga bumbo, i ma furo ka goro noodin. Bora din kokor banda gora ga laala ka jaase ijina.»


Sises uya to' eikʉ'pʉ, “Ukʉipʉnʉ esi te'tʉrawasomasen inke rɨ; urɨ nɨrɨ e'tʉrawasomato' pe iyesi,” ta'pʉ iya. 	 Amma Yesu tu i se ka ne: «Ay Baabo goono ga goy hala sohõ, ay mo goono ga goy.»


So'si ne'tʉyai'ne' kasa Kʉrai ena', mɨrɨ kasa no'pʉ ton e'tʉto' pe iyesi tʉtaan'pʉ kon ena' tanporon yau rɨ. 	 Yaadin no wande ma nga boŋ ye ganda nga kurnye se hay kulu ra, sanda mate kaŋ cine Almasihu marga ga te Almasihu se.


Sises uya eikʉ'pʉ, “Saiman, ayauro'kato' uya ike moro man,” ta'pʉ iya. “Ekamakɨ, Ti'sa,” ta'pʉ iya nin si mɨrɨ ipɨ'. 	 Yesu tu ka ne a se: «Siman, ay gonda hay fo kaŋ ay ga ci ni se.» Nga mo ne: «Alfa, soobay ka salaŋ.»


Sises uya anpisin uyepʉ a'ko pe tʉpiya' ene a'tai, ɨri a'kwarʉ eseremekʉ'pʉ iya, “Ipana pʉn mɨrɨ awonsi'kɨ imaimu pʉn a'kwarʉ, kʉrɨ rɨ warawo' mʉre apai epa'kakɨ. Mɨrɨ tʉpo, iya' kanan kewomʉi,” ta'pʉ iya ipɨ'. 	 Amma waato kaŋ Yesu di borey marga go ga zuru ka margu, a deeni folla gaa ka ne a se: «Ya beebetaray da lututaray folla, ay ga ni lordi ni ma fun a banda. Ma si ye ka kaa a banda koyne.»


Ikʉipʉnʉ uya i'tu'pʉ mɨrɨ a'kʉra' kuru rɨ Sises uya, “Ɨmu rɨ uto'pamʉ mɨrɨ,” ta'pʉ rʉ'pʉ. Mɨrɨ pɨ' kʉrɨ rɨ mɨrɨ awonsi'kɨ tanporo itonpa ton ena'pʉ apurɨnin nan pe. 	 Waato din gaa no baabo bay kaŋ saaya din no Yesu ci nga se ka ne: «Ni izo gonda fundi.» Nga bumbo da nga almayaaley kulu mo na Yesu cimandi.


ka'pon amʉ' uya tapurɨpɨtʉ kon i'se te'san pe tesi kon pɨ' Papa uya tapurɨpɨtʉ kon i'se tesi kon entai. 	 Zama i ga ba borey do beeray ka bisa Irikoy do wano.


Mɨrɨpan epuru uya ikɨ'ma'pʉ, ‘Ɨmɨrɨ ɨri rɨ,’ ta'pʉ iya ipɨ'. ‘Tɨwɨ rɨ si nesii, ta'pʉ uya ɨpɨ', apʉne pʉra ipan pe rɨ auta'kwarʉka pɨ'. 	 Alwaato din koyo mo n'a ce a ma kaa nga do. A ne a se: ‹Ni ya tam laalo no. Ay na ni yaafa nda garawo kulu zama ni n'ay ŋwaaray.


Tanporo eke pe iku'to' nesii itiwano' pe, kʉrɨ rɨ rɨken Papa upika'tɨnin kon, Sises Kʉrai uyepuru kon poro. Ewai', eke pe iku'to', eke pe iye'to' yau imeruntɨrʉ, ipana'pano, mɨrɨ awonsi'kɨ meruntɨ esi itiwano' pe, itɨpiya yau rɨ, serɨ pe na'ne' mɨrɨ awonsi'kɨ siyaro' rɨ! Amen. 	 Nga, Irikoy follonka din, kaŋ ti iri Faabakwa iri Rabbi Yesu Almasihu do, darza nda beeray da koytaray da dabari ma bara a se, za zamaney kulu mana te hala ka kaa sohõ ka koy hal abada abadin. Amin!


Ɨ'rɨ pe ken si kʉrɨ nai, ikʉipʉnʉ nanʉmʉ'pʉ tiwano' pe kuru, mɨrɨpan enno'sa' iya orʉ pona? Ɨ'rɨto' pe ken ɨri pe isapema pe tʉusauro'sen ta auya'nokon, ‘Papa Mumu urɨ,’ ta uya pɨ'? 	 araŋ ga ne bora kaŋ Baaba fay waani ka donton ndunnya ra se: ni goono ga Irikoy kayna, zama ay ne ay ya Irikoy Izo no?


“Mʉre' esi'pʉ si'kɨrɨ rɨ tanporo serɨ ton awɨrɨ rɨ uko'mansa' man,” ta'pʉ iya. 	 Bora ne: «Woodin yaŋ kulu no ay gana ka haggoy d'ey za ay go arwasu.»


Mɨrɨ a'tai rɨ, iye'mʉ'sa'ka'pʉ. 	 Sahãadin mo a tun i jine ka daarijo kaŋ boŋ a kani din sambu ka soobay ka koy nga kwaara, a goono ga Irikoy beerandi.


Moro iyesi'pʉ mɨrɨ yau wai yawon waain peneka, mɨrɨpan ka' su'pa tʉki'se, iyʉi i'so'pu ye' pɨ' to' uya inta na' itʉrʉ'pʉ. 	 Nango din mo i na foobu jisi kaŋ to da hari mooro. Kal i na zaara-zaara fo toonandi nda hari mooro k'a daŋ hissop* kambayze gaa ka salle a meyo gaa.


I'nai rɨ sa'ne serɨ inekamanʉ esi. Mɨrɨ pe iyesi pɨ', e'se'ne' pe to' esereme'pɨ'kɨ, wakʉ pe apurɨto' yau to' e'to' pe, 	 Seeda din kaŋ a te mo, cimi no. Woodin sabbay se binde, ni ma deeni i gaa da deeniyaŋ konno, hal i ma te gaabi cimbeeri fonda ra.


Mɨrɨ tʉpo, ene usenpo ene'pʉ uya parau kapai. 10 kaisa rɨ iretʉ amʉ' esi'pʉ mɨrɨ awonsi'kɨ 7 kaisa rɨ i'pai amʉ', 10 kaisa rɨ aro', kʉron tato' amʉ' esi'pʉ iretʉ po'ne, mɨrɨ awonsi'kɨ Papa sapemato' ese' ton e'menukasa' esi'pʉ i'pai pɨ'ne. 	 Ay di alman laalo fo goono ga fun teeko ra kaŋ gonda hilli way da boŋ iyye. A hilley boŋ mo a gonda koytaray fuula way. A boŋey gaa mo a gonda Irikoy alaasiray maayaŋ.


mɨrɨ si ɨ'rɨ rɨ kupʉ iya poken pʉra tʉkʉipʉnʉ mɨrɨ pe pʉra tʉsan iwano' pe ikupʉ auya'nokon. 	 kulu araŋ si naŋ a ma goy baabo wala nyaŋo se koyne.


Iwenai ɨnɨmɨ'pʉ uya na'ne' Kʉri' po esi'pʉ isuraikakapʉ pa iye'nonkasa' pʉra iye'nɨnsa' na'ne' mɨrɨ awonsi'kɨ pata kaisa rɨ'ne itepuru ton oton kon mananʉnkapʉi' ukataine' kasa ɨpɨ'. 	 Haŋ kaŋ se ay na ni naŋ Karita laabo ra neeya: zama ni ma hay kulu kaŋ ga ba teeyaŋ sasabandi, ni ma arkusuyaŋ* daŋ mo _Almasihu margey ra__ kwaara kulu ra, sanda mate kaŋ cine ay na ni lordi nd'a.


ento' ipɨ' mɨrɨ awonsi'kɨ eke Papa tʉrawasooi meruntɨrʉ winɨ, Iya'kwarʉ meruntɨrʉ poro. Mɨrɨ pɨ' si Surusiran ponsi'kɨ siyarɨ Iriri'kun pona rɨ, wakʉ itekare Kʉrai iwano' ekama pɨ' e'sa' serɨ tanporo kuru rɨ. 	 A na alaamayaŋ da dambara hari goyyaŋ te _ay do__, Biya _Hanno__ dabaro ra. Yaadin no, za Urusalima kwaara ka windi kala Ilirikum laabu, ay na Almasihu Baaru Hanna waazu nango kulu.


Ta'pʉ iya to' pɨ', “Karimeru esa' pe ɨwesi kon yau mɨrɨpan uta'mo'ka yau akasa' ya' Sapa' a'tai, ta'sii' pe' anʉmʉ auya'nokon pen? 	 Amma a ne i se: «Boro woofo no araŋ ra, d'a gonda feeji fo, feejo mo kaŋ guusu ra, asibti hane a s'a di k'a candi ka kaa taray?


E'tane, Sises era'tɨ'pʉ to' esereme'se'na, 	 Amma a bare ka deeni i gaa. A ne: «Araŋ si bay biya kaŋ dumi do araŋ bara.


Sises uya to' eikʉ'pʉ, “Enna'potɨ', ɨneta'pʉ kon mɨrɨ awonsi'kɨ ɨnene'pʉ kon ekamatantɨ' Isaan pɨ'; 	 Yesu tu ka ne i se: «Araŋ ma konda baaro Yohanna do, hayey kaŋ araŋ di da hayey kaŋ araŋ maa mo:


Mɨrɨ wenai, Sises si usarɨ pʉra iyesi'pʉ mɨrɨ Esuwerʉ amʉ' annawɨrɨ. E'tane ru'ku iyemo'ka'pʉ rɨmono'ta nono winɨkʉi', eke iwa pata E'pʉren tato' ya', mɨrɨ yau iyesi'pʉ tʉpoitorʉ ton pokon pe. 	 Yesu binde mana ye ka windi taray kwaaray Yahudancey game ra koyne. Amma a fatta noodin ka koy laabu fo ra kaŋ ga maan ganjo ra ka furo kwaara fo ra kaŋ se i ga ne Ifraymu. Noodin no nga nda nga talibey goro.


“40 kaisa rɨ iwʉipiyaai Mosi' enasa' a'tai, tʉtonpa ton ka'kʉranpa pɨ' iye'kupʉ'pʉ. 	 Amma waato kaŋ a to jiiri waytaaci, a ma koy ka nga nya-izey kaŋ ti Israyla izey kunfa furo a bina ra.


“Mɨrɨ pɨ', to' pɨ' kenari'nʉntʉu. Ɨ'rɨ pʉra rɨ iyesi mɨrɨ iwapu'tɨsa' te'nɨponkasen pen, mɨrɨ pe pʉra onansa' i'tu pʉra te'sen. 	 Araŋ ma si humburu bo, zama hay kulu si no daabante kaŋ i s'a feeri. Hay kulu si no mo tugante kaŋ i si aniya ka bay a gaa.


Mɨ pe te'ku'san pe ɨtonpa kon amʉ' enasa' man, ɨpiya'nokon utɨto' oton pe pʉra tekamai'. 	 Ay ga Irikoy saabu kaŋ ay ga salaŋ da ciine waani-waani yaŋ ka bisa araŋ kulu.


Nai kʉrɨ warai ikʉipʉnʉ ton uya ɨmu uya moro' pɨ' ɨyekama'po yau, e'tane irepa ɨkʉi ke? 	 Wala may no araŋ ra kaŋ ga ti baaba, kaŋ d'a izo n'a ŋwaaray buuru, a g'a no tondi? Wala d'a n'a ŋwaaray hamisa, a g'a no gondi?


Ɨtonpa kon nɨ na'kɨ nai ekamʉn yau? Tɨwɨ nɨpʉremai. Ɨnʉ' rɨ pe' nai pori' pe? Tɨwɨ apurɨpɨ'to' eremu yai nʉserenkai. 	 Boro fo go no araŋ game ra kaŋ goono ga taabi, wala? To! A ma te adduwa. Boro fo go no kaŋ bine ga kaan, wala? To! A ma saabuyaŋ baytu te.


E'tane kʉrɨ Papa nʉ'mʉ'sa'ka'pʉ iyerikʉ'pʉ yapai ukɨta'pʉ pen. 	 Amma Yesu kaŋ Irikoy tunandi mana fumbu.


Eta'! E'mʉ'sa'kasa' mʉra'ta nau iwɨpɨtʉ pɨ', mɨrɨpan ɨnʉ' uya rɨ umaimu etasa' uya mʉra'ta a'kokasa' yau, iya'kɨrɨ itiwʉ' ta' ewomʉ mɨrɨ, ipokon pe ata're'tɨse'na mɨrɨ awonsi'kɨ upokon pe kanan ita're'tɨ mɨrɨ. 	 Guna, ay goono ga kay fu meyo gaa, ay goono ga kar-kar. Da boro fo maa ay jinda ka meyo fiti, kulu ay ga furo a do, ya ŋwa a banda, nga mo ma ŋwa ay banda.


Isuta esi'pʉ Seko' mu pe. Seko' esi'pʉ Aisi' mu pe. Aisi' esi'pʉ Epʉra'an mu pe. Epʉra'an esi'pʉ Tera mu pe. Tera esi'pʉ Ne'orʉ mu pe. 	 Yakuba wane, Isaka wane, Ibrahim wane, Tera wane, Nahor wane,


Pana' pe a'setun uyee'pʉ ɨsɨ pe sipa'sipa pe tuna tʉku'se. 	 Teeko haro mo sintin ka te bondayyaŋ haw beero kaŋ goono ga te sabbay se.


Apʉne pʉra iya'kwarʉ eposa' auya'nokon pʉra iyesi enari'ke' pe e'nɨ poitorʉ pe kanan ɨwesi kon pa pen, e'tane Iya'kwarʉ eposa' auya'nokon imunkɨ pe ɨkonekanin kon, mɨrɨpan winɨ, “Apa, Papai,” ta'nokon. 	 Manti tamtaray biya* no araŋ ta kaŋ ga naŋ araŋ ma ye ka humburu bo, amma izetaray daŋyaŋ Biya no araŋ ta, kaŋ do iri ga ce ka ne: «Baaba, ay Baaba!»


“E'tane to' eikʉ'pʉ iya, ‘I'napairon ekama uya ɨpɨ'nokon, ɨi'tu uya 'nokon pʉra man,’ ta'pʉ iya. 	 Amma a tu ka ne: ‹Haciika, ay ga ne araŋ se: ay s'araŋ bay.›


“Itepuru esi i'se,” ta'pʉ to' uya. 	 I ne: «Rabbi no gond'a muraadu.»


Mɨrɨ yau, tʉron nɨ esi uyekamanin i'napai rɨ uyekama iya tukai' i'tu uya. 	 Afo go no kaŋ go ga seeda ay boŋ, ay ga bay mo kaŋ seeda kaŋ a goono ga te ay boŋ ya cimi no.


ɨnʉ' rɨ pʉra iyesi ito'ka'nʉ'nin, ɨnʉ' rɨ Papa warinpanin. 	 Boro kulu si no kaŋ ga faham, boro kaŋ ga Irikoy ceeci si no.


ina, wapiya Kʉrai yau te'ku'to' ke iye'sa' kon, e'to' pe eke pe iku'to' apurɨpɨ'to' ku'nin pe. 	 Zama iri kaŋ jin k'iri beeja sinji Almasihu ra, iri ma ciya Irikoy darza sifayaŋ hari.


apʉne pʉra tanporo ensa' tʉuya'nokon pɨ', mɨrɨpan kon etʉipɨtʉ'pʉ ipan pe. Inke pʉra Sises uya ta'pʉ to' pɨ', “Meruntɨ pe e'tɨ'! Urɨ rɨ. Ketʉipɨ'tʉu,” ta'pʉ iya. 	 Zama i kulu di a, i laakaley tun gumo mo. Amma sahãadin-sahãadin a salaŋ i se ka ne: «Araŋ laakaley ma kani, ay no! Wa si humburu.»


mɨrɨ awonsi'kɨ tʉuko'mansan pe usi'nʉnkan nɨto' yau, Kʉrai uya ui'nʉnkasa' kon na'ne' kasa, mɨrɨpan e'nonka'pʉ uiwano' kon pe a'po'nan tʉtʉsen mɨrɨ awonsi'kɨ use'man nɨto' Papa ena' pe. 	 Wa dira baakasinay ra mo, mate kaŋ cine Almasihu ba iri, a na nga boŋ no mo ka bu iri se. A ciya salleyaŋ hari nda sargay* kaŋ gonda haw kaano Irikoy se.


“Ɨri a'kwarʉ epa'kasa' a'tai ka'pon apai, itɨ siya rɨ a'mun pata yau tereutato' yau warinpa pɨ'. Mɨrɨpan eporo iya pʉra iyesi, mɨrɨ a'tai, ‘Enna'po serɨ ɨutɨ unnɨmɨ'pʉ ta',’ ta iya. 	 Waati kaŋ follay fun boro banda, a ga dira ka gana naŋ kaŋ hari si, ka ceeci naŋ kaŋ ga fulanzam. Kaŋ a mana du, a ga ne: ‹Ay ga ye ay fu zeena ra, naŋ kaŋ ay fun.›


Rame' esi'pʉ Me'tusera mu pe. Me'tusera esi'pʉ Iino' mu pe. Iino' esi'pʉ Isaretʉ mu pe. Isaretʉ esi'pʉ Mararerʉ mu pe. Mararerʉ esi'pʉ Kenan mu pe. 	 Matusala wane, Annuhu wane, Yaredu wane, Mahaleyel wane, Kaynama wane,


Tʉron kon Esuwerʉ amʉ' ena'pʉ Paarʉ mɨrɨ awonsi'kɨ Sairas pokon tonpa pe, tu'kan kon nɨ Kiri' amʉ' Papa namanin nan pokon pe rɨ nɨrɨ, mɨrɨ awonsi'kɨ tʉnamai' te'san uri'sami'si amʉ' rɨ nɨrɨ. 	 I ra boro fooyaŋ bare ka lamba Bulos da Sila gaa. Gareku borey kaŋ yaŋ ga sududu _Irikoy se__ jama boobo, da wayboro beerey mo, manti jama kayna no.


Mɨrɨ a'tai, tʉpoitorʉ ton pɨ' panton ekama'pʉ iya, “Apʉne kiyari ye' ito'ka'nʉ'tɨ'; tanporon nɨ sa'ne yʉi amʉ'. 	 Yesu ci i se misa fo ka ne: «Guna jeejay nya nda tuurey kulu.


Ta'pʉ to' uya, “Ti'sa, Mosi' uya tasa' upɨ'nokon, tʉumu'tai' pʉra ka'pon eri'sa' yau, iyakon nʉ'pʉ uya ino'pʉ rʉ'pʉ mari'mato' pe iyesi imu'tanʉ'to' pe tʉuya itiwano' pe. 	 I ne: «Alfa, Musa ne da boro fo bu, a sinda ize, kal a nya-ize m'a wando hiiji ka du ize nga nya-izo se.


Ɨnʉ' rɨ usenuminka pe iyesi yau ɨnʉ' pe tesi tukai', ɨnʉ' pe pʉra rɨ esii'ma, tiwano' pe rɨ isenku'tɨ mɨrɨ. 	 Zama nda boro ga tammahã nga wo hay fo no, a binde manti hay kulu no, a goono ga nga boŋ halli day no.


“‘Wakʉ kuru rɨ ku'sa' auya man, wakʉ upoitorʉ,’ ta'pʉ itepuru uya, ‘apʉne pʉra aiko rʉ'kwɨ ɨrepa'pʉ uya piri'sa' auya pɨ', 10 kaisaron pata esa' pe e'kɨ,’ ta'pʉ iya ipɨ'. 	 Koyo ne a se: ‹A boori! Ni ya tam hanno no! Za kaŋ hari kayna ra ni na naanay cabe, ni ma may kwaara way boŋ.›


Sises ekanwa'tɨ koro'tau kanau ya', makoi a'kwarʉ yen nʉ'pʉ ka'pon uya ekama'po'pʉ, “Aya'kɨrɨ utɨi'ya,” ta'pʉ iya. 	 Waato kaŋ a goono ga furo hiyo ra, bora kaŋ doŋ a gonda follay, a na Yesu ŋwaaray nga ma goro a banda.


Mɨrɨpan kon koro'tau, uri'san esi'pʉ mʉn pɨ' tʉutɨsen, iko'mansa' 12 kaisa rɨ wʉipiya mɨrɨ pɨ', e'tane ɨnʉ' uya epi'tɨ pʉra rɨ iyesi'pʉ. 	 Wayboro fo mo go no kaŋ goono ga kuri dooru jiiri way cindi hinka. Boro kulu mana hin k'a no baani mo.


“Utonpa ton, ukʉipʉnʉ ton, apʉne uyetatɨ' usekama tane!” ta'pʉ iya. 	 «Ya nya-izey da baabey, araŋ ma hangan ka maa sohõ ay fansa sanno se kaŋ ay ga ci araŋ se.»


Mosi' nʉmenuka'pʉ i'tu auya: ‘Iyemari'masa' uri'san kʉsekumankai, ɨnʉ' rɨ kʉ'wɨnɨi, ama' pe kesii, kasi pe ka'pon pɨ' kasaurokʉi, ɨkʉipʉnʉ mɨrɨ awonsi'kɨ asan nɨrɨ inamakɨ,’ tawon,” ta'pʉ Sises uya. 	 To. Ni ga lordey* bay kaŋ ne: ‹Ni ma si zina, ni ma si boro wi, ni ma si zay, ni ma si tangari seeda te, ni ma ni baaba nda ni nya beerandi.› »


Serɨ winɨ Itepuru Sises ekareei utɨ'pʉ miyarɨ rɨ pata yau, mɨrɨpan nɨrɨ usemo'ka'pʉ meruntɨ pe kuru. 	 Yaadin no Rabbi sanno goono ga tonton da gaabi gumo ka te sahã.


Ɨnʉ' rɨ umaimu esa' pe na'ne' esi mɨrɨ iyawɨrɨ rɨ, kʉrɨ rɨ kʉrɨ rɨ ui'nʉnkanin ye' rɨ. Kʉrɨ rɨ ui'nʉnkanin i'nʉnka ukʉipʉnʉ uya mɨrɨ, urɨ uya rɨ nɨrɨ i'nʉnka kanan mɨrɨ awonsi'kɨ usenpoika rɨ itena',” ta'pʉ iya. 	 Boro kaŋ gonda ay lordey, a g'i gana mo, bora din ga ba ay. Boro kaŋ ga ba ay, ay Baaba mo ga ba r'a. Ay mo ga ba r'a, k'ay boŋ bangandi a se mo.»


E'tane Sises uya to' usenuminkato' i'tu'pʉ, mɨrɨpan uya ta'pʉ itemiyatʉ yaipʉtasa' amʉrasa' pɨ', “E'mʉ'sa'ka' tanporon kon rau,” ta'pʉ. Mɨrɨpan e'mʉ'sa'kasa' e'soto'ka'pʉ to' rau. 	 Amma a g'i miiley bay. A ne albora kaŋ gonda kambe kaŋ suugu din se: «Tun ka kay bindo ra.» Kal a tun ka kay.


Main useta tʉpo, to' uya Sises ene'pʉ tikin sarɨ. Ipoitorʉ ton uya serɨ enkurunpa'pʉ tʉpiyau'nokon, mɨrɨ a'tai ɨnʉ' pɨ' rɨ to' uya tʉnene'pʉ kon ekama'pʉ pen nɨ. 	 Waato kaŋ jinda salaŋ ka ban, i mana di boro kulu kala Yesu hinne. I dangay mo jirbey din ra. I mana ci boro kulu se hay kulu kaŋ ngey di.


I'tu uya rɨ, tanporon nɨ kupʉ, imeruntɨrʉ ke. 	 Ay ga hin ka hay kulu te ay Gaabandikwa do.


To' uya ekama'po'pʉ, “Ɨ'rɨ pe ken si iyesi pɨ' e'nonkan nɨto' karetaai tʉmenukai' ɨno'pʉ inonkakɨ tasa' Mosi' uya?” ta'pʉ to' uya. 	 I ye ka ne a se: «Day, ifo se no Musa lordi ka ne i ma hiijay fayyaŋ tira no, i ma fay mo?»


“Eke pe rɨ tato' uya man ɨpɨ'nokon, e'tane a'si auya'nokon poken pʉra iyesi. 	 Ay gonda hari boobo kaŋ ay ga ci araŋ se, amma araŋ si hin ey sohõ.


Ɨ'rɨ uya epanta'man ɨsipɨ' e'nɨ emapu'tɨ ɨ'koro'tau'nokon? Ipan pe i'se ɨwe'to' kon ayau'nokon na'ne' usewa'noman pɨ' yapai pe' iyepʉ pen mɨ? 	 Man gaa no wongey goono ga fun? Man gaa mo no yanjey goono ga fun araŋ game ra? Manti araŋ ibaay laaley ra no i goono ga fun, kaŋ yaŋ goono ga wongu te araŋ gaahamey ra?


E'tane Papa maimu rɨ esi'pʉ miyarɨ rɨ utɨn pɨ' mɨrɨ awonsi'kɨ epan nɨ pɨ'. 	 Amma Irikoy sanno goono ga say-say ka koy jina.