Mɨrɨ rɨ ta tane, auta'tɨsa' pe iyesi yau are' e' apai mɨ airon nɨ i'naino airon, mɨrɨ awonsi'kɨ i'naino waraino pen nɨ utare'na'tɨsa' ipatamasa' are' e' ya', mɨrɨ entai kuru rɨ nin serɨ ton, i'naino ton ipanta ton, esi mɨrɨ itare'na'tɨ tʉye' are' e' kuru rɨ nin pona! 	 Zama nda nin, kaŋ ga ti ganjo ra zeytun nya kambe, Irikoy na ni pati ka kaa ka ni dabu zeytun nya hanna gaa, haŋ kaŋ borey mana doona ka te, sanku fa binde ngey wo, kaŋ ga ti zeytun nya hanna kambeyaŋ, manti Irikoy g'i dabu ngey boŋ zeytun nyaŋo gaa?


E'tane erikʉ tʉpo, e'mʉ'sa'kasa' a'tai, utɨ mɨrɨ arawɨrɨ'nokon Kiyarari pona,” ta'pʉ iya. 	 Amma ay tunyaŋo banda, ay ga furo araŋ se jine ka koy Galili laabo ra.»


Mɨrɨ pɨ', main esi wakʉ pe, mɨrɨ awonsi'kɨ apiyontɨn nɨto' esi wakʉ pe, ipokena' pe, mɨrɨ awonsi'kɨ wakʉ pe. 	 A go mo, asariya ya ihanno no, lordo mo ga hanan, adilitaraykoy no, a ga boori gumo.


Ina epa'kasa' a'tai Ron pona, tiwano' pe iko'manto' pe to' uya Paarʉ kupʉ'pʉ soisa tʉku'se erasuntɨnin pe. 	 Waato kaŋ iri furo Roma, i yadda Bulos se a ma goro nga nda sooja kaŋ goono g'a batu din hinne.


‘Pena ina tamokori ton a'tai, ina uko'mamʉ pe iyesi yau, to' pika'tɨ'pʉ nesii'no pen nɨ pu'kena' amʉ' tʉ'ka pɨ',’ ta auya'nokon. 	 Araŋ ga ne: ‹D'iri go no iri kaayey jirbey ra, doŋ iri si margu nd'ey ka annabey wi.›


Itosorʉwano wʉi a'tai, kanau apuruui amʉ' ma'kɨrɨ'pʉ to' uya kanau yapai asi'ono pe parɨ kanau e'to' pe. 	 Zaari hinzanta ra iri nd'iri kambey na hiyo goy jinayey sambu ka catu haro ra.


“Kiya'pinta mu pen pe' pʉse rɨ? Meri pen pe' isan ese', mɨrɨ awonsi'kɨ Isens, Isose', Saiman, mɨrɨ awonsi'kɨ Isutas pokon pe' yakon non pen? 	 Woone, manti saca din izo no? Manti Maryama no ga ti nyaŋo mo? A nya izey mo, manti Yakuba da Yosi da Siman da Yahuda no?


Iye'ku'sa' rʉ'pʉ etasa' tʉuya a'tai, Sises ekanwa'tɨ'pʉ kanau ya', mɨrɨpan kon utɨ'pʉ tʉpoitorʉ ton pokon pe tʉ'kena'pɨ ya'. Tu'kan kon nɨ ka'pon amʉ' uya serɨ eta'pʉ, mɨrɨpan kon utɨ'pʉ tʉ'ta kon po Sises pɨkɨrɨ pata ton apai'ne. 	 Waato kaŋ Yesu maa woodin, a tun noodin ka furo hi ra ka koy saaji fo ra waani. Waato kaŋ borey margey maa, i fun kwaarey ra k'a gana ce gaa.


Non a'kwarʉ eposa' uya'nokon pʉra iyesi, e'tane iya'kwarʉ Papa winɨpaino, ito'ka'nʉ'to' kon pe Papa uya urepa'pʉ kon ike. 	 Zama mate kaŋ cine gaaham folloŋ gonda jare boobo, amma gaaham jarey kulu, kaŋ ga ti iboobo, i ga te gaaham folloŋ, yaadin mo no Almasihu go.


Mɨrɨ tʉpo, Paarʉ utɨ'pʉ Ti'tiyas Isa'su'tas, Esuwerʉ pen iwʉ' ta' itekare ekamai'. Ti'tiyas Isa'su'tas esi'pʉ Papa pɨ' tʉwɨpʉremasen pe, Esuwerʉ amʉ' usenupato' iwʉ' piyawon itiwʉ'. 	 A tun noodin ka furo boro fo kaŋ se i ga ne Titos Yustos kwaara. Boro no kaŋ ga sududu Irikoy se. A windo go ga lamba Yahudance diina marga fuwo gaa.


Mɨrɨ pe iyesi pɨ', Papa munkɨ inanʉmʉ'san pe ɨwesi kon koro'tau, wakʉ pe, ti'nʉnkasan pe, epontɨtɨ' ɨsentu'kena' ke, ɨsi'nʉnkena' ke, mɨ pe te'ku'sen pen ke, ɨ'sɨ'mʉn yaino ke mɨrɨ awonsi'kɨ tʉuseta'kasen pen ke. 	 Yaadin gaa, zama araŋ ya Irikoy suubananteyaŋ no, a hanantey no, da borey kaŋ a ga ba mo, kal araŋ ma bakaraw bine faka, da booriyaŋ, da boŋ kaynandiyaŋ, da lalabu, da suuru kuuku.


Ɨmɨrɨ'nokon ekonekapaino kon main winɨ enasa' mɨrɨ ene pe Kʉrai piyapai; auta'mo'kasa' kon wakʉ nonkasa' ɨpona'nokon piyapai. 	 Araŋ kaŋ ga ba Irikoy m'araŋ adilandi asariya ganayaŋ ra, araŋ fay da Almasihu, araŋ daray gomno gaa no.


Apʉne pʉra ka'pon anʉmʉ Papa uya ipokena' pe ta'nokon apurɨto' winɨ main awɨrɨ e'nɨ winɨ pʉra. 	 Zama iri ga lasaabu kaŋ Irikoy ga boro ciya adilante _nga jine__ zama bora cimandi, kaŋ manti nda asariya te-goyey.


E'tane mɨrɨ kasa ɨwesi kon pen. E'tane ru'ku, ɨnʉ' rɨ esi yau eke pe enapai ɨ'koro'tau'nokon e'to' pe iyesi ɨpoitorʉ kon pe, 	 Amma manti yaadin no a ga ciya araŋ do. Amma boro kaŋ ga ba nga ma ciya ibeeri araŋ game ra, a ga ciya araŋ se zanka.


Mɨrɨ pɨ' si, Papa ena' e'nonkatɨ'. Makoi iwa'kʉ'tɨ', mɨrɨpan ainʉnto' pe ɨpiyapai'nokon. 	 Wa araŋ boŋ ye ganda Irikoy se, amma araŋ ma wangu Iblisi se, a ga zuru araŋ se mo.


Saiman Pi'ta uya se e'kupʉ to'ka'nʉ'sa' a'tai, iye'sekunka'pʉ Sises enupɨkɨrɨ. “Enta upiyapai. Ɨpiyau esi poken pʉra man, apʉne pʉra tʉmakooi ke esi pɨ',” ta'pʉ Saiman uya ipɨ', 	 Kaŋ Siman Bitros di woodin, a sombu Yesu jine ka ne: «Ya Rabbi, ma fay d'ay, zama ay ya zunubikooni no.»


Nari'pa' rɨ iyesi'pʉ, Mosi' uya, “Etʉipɨtʉ utɨtɨtɨma pɨ' man,” ta'pʉ mɨrɨ pɨ'. 	 Wo kaŋ te ga humburandi mo, hala Musa ne: «Ay humburu gumo kal ay go ga jijiri.»


Mɨrɨpan e'soto'ka'pʉ Sises a'poi winɨ akaramʉi'ma. Mɨrɨpan e'torupa'tɨ'pʉ, Sises pʉta amanka'pʉ iya tenu paru ke, mɨrɨ awonsi'kɨ a'munaka'pʉ iya tʉnse' ke, i'ta a'su'ka'pʉ iya, mɨrɨpan pona po'piyun ma'pʉ iya. 	 A kay banda, Yesu cey do haray, ka soobay ka hẽ. Kaŋ hẽeno ra a mundey na Yesu cey tayandi, kal a n'i tuusu nda nga boŋ hamney. A soobay k'a cey sunsum ka waddo soogu i boŋ.


Apʉne pʉra kʉrɨ rɨ, “Iyemari'masa' kʉsekumankai,” tawon uya rɨ marɨ, “Ɨnʉ' rɨ kʉ'wɨnɨi,” tasa' esi. Iyemari'masa' ekumankanin pe pʉra rɨ ɨwesi yau, e'tane iwɨsa' auya yau, main i'kwɨ'nin pe rɨ ɨyenasa' mɨrɨ. 	 Zama Irikoy kaŋ ne: «Ni ma si zina,» a ne mo: «Ni ma si boro wi.» Da ni mana zina, amma ni na boro wi, to, ni ciya asariya taamuko.


Sises esi'pʉ ɨri a'kwarʉ enpa'ka pɨ' tʉusauro'sen pen ka'pon apai. Ɨri a'kwarʉ epa'ka'pʉ a'tai, tʉusauro'sen pe iyena'pʉ. Mɨrɨ pɨ' ka'pon amʉ' usewansiuka'pʉ 	 Yesu goono ga follay fo gaaray kaŋ na bora te beebe. A go no mo, waato kaŋ folla fun, kala beeba salaŋ. Borey marga dambara.


(Tʉro'pimas ene'pʉ to' uya E'pe'sas pata winon Paarʉ a'kɨrɨ, to' usenuminka'pʉ Paarʉ uya ine'sa' use'man nɨto', ɨpʉreman nɨto' iwʉ' ta' tukai'.) 	 (Zama i jin ka di Afasos bora Turofimos Bulos banda kwaara ra. I ho hala Bulos kand'a Irikoy windo ra.)


“Esuwerʉ amʉ' pen nɨ piya' ɨutɨpɨtʉ mɨrɨ awonsi'kɨ auta're'tɨpɨtʉ to' piyau,” ta'pʉ to' uya Pi'ta pɨ'. 	 ka ne: «Ni furo borey kaŋ yaŋ si dambangu do ka ŋwa i banda.»


Tʉwɨpʉrema kon tʉpo, to' e'nonkasa' a'tai, to' e'to' yau usi'ki'ma'pʉ. Tanporo to' uta'kwarʉ'tɨ'pʉ Wakʉ A'kwarʉ ke, mɨrɨpan kon uya Papa Maimu ekama'pʉ tepiyɨ'se pʉra. 	 Waato kaŋ i te adduwa, nango kaŋ i bara din zinji. I kulu to mo da Biya Hanna, i na Irikoy sanno ci mo da bine-gaabi.


Tanporo pʉsamoro apurɨpɨtʉ'pʉ to' uya apurɨto' pɨkɨrɨ, e'tane ɨnʉ' uya rɨ ipɨ' usauro'nɨsa' rʉ'pʉ eporo'pʉ pen nɨ. 	 Borey wo kulu mo kaŋ du seeda ngey cimbeero do mana du alkawlo toonandiyaŋo,


Ɨyemiyatʉ mɨrɨ pe pʉra a'ta uya ɨye'makoima emapu'tɨ pe iyesi yau, a'tɨkɨ eno'ma pa; wakʉ iwa pe iyesi itemiyatʉ pʉra mɨrɨ awonsi'kɨ i'ta pʉra esii'ma tɨwɨrɨ rɨ ɨuko'manto' ya' ɨyepa'ka a'tai, tanporo ɨpun eno'ma apo', tɨwɨro' rɨ ya' entai. 	 Da ni kambe wala ni ce no ga ni daŋ ni ma taali te, m'a dumbu ka furu. Zama ni ma furo fundi ra kambe-fo-koy wala ce-fo-koy ga bisa i ma ni catu danji kaŋ ga duumi ra, nin da ni ce hinka da ni kambe hinka.


Pʉse rɨ ene isakon uya eke tʉtʉrawasooi ton kupʉ'pʉ, apo' nu'tɨ'pʉ iya Epʉn winɨpai non pona ka'pon amʉ' uya entane. 	 A goono ga alaama bambata yaŋ te, hal a ga naŋ danji ma fun beene ka kaa ndunnya boŋ borey jine.


Serɨ ta iya a'tai, tanporo iteyaton non ɨpiyɨtʉ'pʉ, e'tane ka'pon amʉ' epori'ma'pʉ tanporon wakʉ ton inkupʉnʉ pɨ'. 	 Waato kaŋ a na hayey din ci, kala borey kaŋ yaŋ go ga gaaba nd'a kulu, haawi n'i di. Borey marga kulu farhã mo, goy darzantey kaŋ go ga te a do sabbay se.


E'tane usewankama pʉra rɨ iyesi uwɨnin nan pɨ', utʉrawasooi ɨnku'pai esi Itepuru Sises nʉtʉrʉ'pʉ iku'to' pe uya utʉrawasooi, tanporon kon pɨ' Papa uya wakʉ nonkasa' ekareei ekamato' uya. 	 Amma ay s'ay fundo himandi hay kulu, sanda hay fo kaŋ gonda nafa, hal ay m'ay bata nda goyo mo kaŋ ay ta Rabbi Yesu do toonandi, ay ma Irikoy gomno Baaru Hanna wo seeda.


Mɨrɨ a'tai, Sises uya use'man nɨto' tʉrawasomanin nan epuru ton eke ton kuru pɨ', use'man nɨto', ɨpʉreman nɨto' iwʉ' pa'simanin nan mɨrɨ awonsi'kɨ itepuru ton tʉkan iye'sa' kon pɨ' ta'pʉ iya, “Main awɨron kon pen pe' esa' pe esi serɨ, ɨuye'sa' kon na'ne' supara amʉ' mɨrɨ awonsi'kɨ wa'tana amʉ' esa' pe? 	 Yesu ne alfaga beerey da Irikoy windo batukoy jine funey da arkusey kaŋ yaŋ kaa a do se: «Araŋ kande takuba nda goobu yaŋ danga kosarayko do no?


Mɨrɨpan esi'pʉ Esuwerʉ amʉ' usenupato' iwʉ' ton Isutiya pon tau'ne itekare ekama pɨ' iyesi'pʉ. 	 Kal a soobay ka waazu Galili diina marga fuwey ra.


Wakʉ A'kwarʉ uya enpoika'pʉ serɨ winɨ Ipan Wakʉ Kuru Pata e'ma uta'kokasa' pʉra iyesi moro rɨ marɨ wapiyaro' tʉponaron iponaro' ta'porin esi pɨ'. 	 Biya Hanna goono ga cabe woodin gaa kaŋ fonda mana bangay jina kaŋ ga to Nangu Hanna do, waati kulu kaŋ hukum sintina goyo ga hagu.


“Ka'tawon ɨutɨ anamɨpai ɨtonpa kon esi yau, iyereuta pen pe' wapiya eke pe pe' tʉpʉrataai esi amɨ poken nɨ tukai' ense'na? 	 Zama may no araŋ ra, d'a ga ba nga ma jidan bisa cina, kaŋ si goro jina ka nooro lasaabu, hal a gonda hari kaŋ g'a cina ka ban?


E'tane Ita'kwarʉ esi pe iyesi yau ayanin kon pe, main o'no ɨwesi kon pen mɨrɨ. 	 Amma da Biya _Hanno__ goono g'araŋ candi, kulu araŋ si asariya dabaro cire.


Iku'tɨ' tʉron kon pɨ', ikupʉ to' uya i'se me'atʉi'ne' kasa ɨpɨ'nokon. 	 Mate kaŋ araŋ ga ba borey ma te araŋ se, araŋ mo ma te i se yaadin.


Anpisin pɨ' ta'pʉ iya, “Kapuru' enuku ene auya'nokon a'tai, wʉi enu utɨ winɨ, inke pʉra, tuna uyepʉ tukai' i'tu auya'nokon, mɨrɨ koro'tau iye'kapʉ rɨ. 	 A ne borey marga se: «D'araŋ di beena hirri wayna funay haray, sahãadin no araŋ ga ne: ‹Hari go kaa,› yaadin mo no ga te.


“Mɨrɨ awonsi'kɨ 7 kaisaron pʉreti si'kwɨ'pɨ'taine' a'tai 4,000 kaisaron kon ka'pon amʉ' iwano' pe, ɨ'rɨ kaisa rɨ pa'siki'ti amʉ' tʉpe'tɨpɨ'se ipʉ'kʉ rʉ'san e'nonkasa' mentɨta'tʉi?” ta'pʉ iya. “7 kaisa rɨ,” tukai' to' uya eikʉ'pʉ. 	 Yesu ne: «Buuru kunkuni iyya din boro zambar taaci game ra binde, cilla beeri kaŋ to da patarmi marge no araŋ sambu ŋwaaro banda?» I ne a se: «Iyye no.»


Sises usemo'ka'pʉ emiya'pokena' pe. Papa mɨrɨ awonsi'kɨ ka'pon amʉ' enu yau kuru rɨ iyesi'pʉ. 	 Yesu goono ga beeri laakal da gaaham da gaakuri ra, Irikoy do da borey mo do.


Inke ka'pon amʉ' uko'manto' sara'tɨnin nʉ'pʉ wɨnɨ'pʉ auya'nokon e'tane, Papa uya i'mʉ'sa'ka'pʉ iyeri'sa' apai. Ina esi serɨ ennin nʉ'san pe mɨrɨ awonsi'kɨ ekamanin nan pe. 	 Day araŋ na Fundikoyo wi, nga kaŋ Irikoy tunandi ka kaa buukoy game ra. Iri ya woodin seedayaŋ no.


Mɨrɨ a'tai, tʉron nɨ kanan tʉpoitorʉ ennoko'pʉ iya to' piya'; i'pai pɨ' nin si pʉse rɨ wɨpɨtʉ'pʉ to' uya mɨrɨ, mɨrɨpan ɨri pe rɨ to' uya ikupʉ'pʉ. 	 A ye ka bannya fo donton i gaa. Woodin mo i n'a boŋo bagu k'a kayna.


Imaimu eikʉ'pʉ iya, “Itepuru, ɨnʉ' pe iyesi?” tukai', ekama'po'pʉ iya. “Ekamakɨ, apurɨnin pe e'to' pe,” ta'pʉ iya. 	 A tu ka ne: «Rabbi, may ga ti nga hal ay m'a cimandi?»


Tanporon kon pori'ma'pʉ iya, mɨrɨpan kon nɨrɨ enta'na'pʉ. 	 Gaa no ikulu du bine-gaabi, ngey mo na ŋwaari ŋwa.


Mɨrɨ wenai, ti'tui' rɨ tenu ke rɨ e'tɨ', ɨpʉrematɨ' Papa uya ɨpika'tɨto' kon pe ɨsɨ ton te'ku'sen awɨrɨ wakʉ pe ɨyepa'ka kon pa. Ɨpʉrematɨ' rɨ kanan wakʉ pe te'mʉ'sa'kasen pe ɨwesi kon pa Ka'pon, Papa winon rau,” ta'pʉ iya. 	 Amma alwaati kulu, kal araŋ ma batu, araŋ ma ŋwaaray hal araŋ ma du dabari ka hayey din kulu kaŋ yaŋ ga ba ka te yana, araŋ ma kay Boro Izo jine mo.»


mɨrɨ ke tʉkʉipʉnʉ namato' iya pʉra iyesi. Mɨrɨ kasa si ipʉra Papa maimu kupʉ auya'nokon ɨyeseru kon pɨkɨrɨ. 	 Araŋ na Irikoy sanno ciya yaamo nooya araŋ alaadey se.


Esi'kaya esi'pʉ Mana'sa kʉipʉnʉ pe, Mana'sa esi'pʉ Eman kʉipʉnʉ pe, Eman esi'pʉ Iso'saya kʉipʉnʉ pe, 	 Hezeciya na Manasse hay, Manasse na Amon hay, Amon na Yosiya hay,


Apʉne pʉra urɨ'nokon uko'mamʉ uiwano' kon pe rɨken pen, mɨrɨ awonsi'kɨ eri'nɨ uiwano' kon pe rɨken pen. 	 Zama iri boro fo kulu si funa nga boŋ se, boro kulu mo si bu nga boŋ se.


Mɨrɨ a'tai, kapuru' usenpoika'pʉ, mɨrɨpan uya to' nɨpontɨ'pʉ. Main uyee'pʉ kapuru' apai, “Umu pʉse rɨ, Uni'nʉnkanʉ. Imaimu etatɨ'!” tawon. 	 Kala buru fo kaa ka te i se yuumay. Jinde fo mo fun buro ra ka ne: «Boro woone ga ti ay Izo kaŋ ay ga ba gumo. Wa maa a se.»


Terasu ton mɨrɨ awonsi'kɨ tesan non nɨ enau iyesi ikʉipʉnʉ nʉkuu'pʉ iweyu e'seporo pona rɨ. 	 Amma a go yaarikwa da jine funa kambe ra hala hano kaŋ hane baabo kosu a se.


To' uya tɨ' e'tɨrinkasa', tɨ' akasa' uruwai' pe apai eporo'pʉ, 	 I gar i na tondo gunguray k'a kaa saara me gaa.


Mɨrɨ a'tai, Satu'si amʉ', eri'nɨ tʉpo e'mʉ'sa'kan pʉra rɨ iyesi tawon nan uyee'pʉ Sises ekama'pose'na. 	 Sadusi* fonda borey kaŋ yaŋ goono ga ne buukoy tunandiyaŋ si no, ngey mo kaa Yesu do k'a hã.


Serɨ etasa' pata epuru mɨrɨ awonsi'kɨ anpisin ka'pon amʉ' uya a'tai, to' e'sakoropa'pʉ. 	 Waato kaŋ borey marga da kwaara alkaaley maa woodin, i laakaley tun.


Mɨrɨpan kon utɨsa' uya isa'ka'si mʉre eporo'pʉ pʉroroi po asanta tau ewa'tɨsa' mʉra'ta piyau. Euka pɨ' to' esi koro'tau, 	 I koy ka di farkay binj'izo go ga haw fu meyo gaa taray fonda jarga. I n'a feeri.


Entakanoma'pʉ iya, “Ko'mamʉ pe kuru pata enasa' a'tai, ‘Tuna uyepʉ pen mɨrɨ, apʉne pʉra isuweyu pe ka' man,’ ta auya'nokon, 	 Amma a tu ka ne i se: «Waato kaŋ wiciri kambu to araŋ ga ne: ‹Hari si kaa, zama beena ga ciray-ciray.›


Mɨrɨ ema'sa' yau, soisa amʉ' utaipo'pʉ ipan pe rɨ, apʉne pʉra ɨ'rɨ kasa Pi'ta epa'ka'pʉ tukai' to' uya i'tu pʉra rɨ iyesi'pʉ. 	 A go no, waato kaŋ mo bo, kusuuma bambata te soojey do, hala haŋ kaŋ no Bitros ciya.


Kamoro asanta tau na'ne' nan esi Papa Maimu etanin nan. Mɨrɨpan nin si, makoi uyepʉ to' ewan yawon main mo'kai', to' uya apurɨ namai', mɨrɨpan kon epika'tɨ namai'. 	 Fonda jarga waney ga ti borey kaŋ yaŋ ga maa, waato din gaa Iblisi ga kaa ka sanno kaa i biney ra, hal i ma si cimandi ka du faaba.


Non uya rɨ iya'tato' pe ikupʉ, mɨrɨ awonsi'kɨ iyepetato' pe rɨ nɨrɨ ikupʉ iya: wapiya ite' pe te'ton epa'ka; mɨrɨ tʉpo, i'pai, mɨrɨ awonsi'kɨ nin si iyɨ ton utaka. 	 Laabu bumbo ga albarka no nga boŋ se, sintinay kobto, woodin banda jeeno, waato gaa gure ninante jeeno ra.


Itosorʉwano ite'kwa tenna'poi', ta'pʉ iya to' pɨ', “Mɨrɨ si e'nʉn nɨ pɨ' rɨ mɨrɨ awonsi'kɨ umoronka' nɨ pɨ' rɨ ɨwesi kon? Eke pe man! Iweyu si e'seposa' man. Ka'pon, Papa winon eparankasa' man tʉmakooikena' nan ena'. 	 A kaa sorro hinzanta ka ne i se: «Wa soobay ka jirbi ka fulanzam sohõ. A wasa. Saaya to. Guna, i na Boro Izo daŋ zunubikooney kambey ra.


te'mai' ennasa' rʉ'pʉ ton ɨmɨrɨ'nokon; mɨrɨ pe iyesi pɨ', Papa inamatɨ' ɨpun kon ke. 	 Nya-izey kulu go g'araŋ fo. Araŋ ma care fo da baakasinay garbe sunsumyaŋ hanna.


“Urɨ esi i'napairon ite' pe; ukʉipʉnʉ nin si esi mɨrɨ imainanpanin pe. 	 Ay no ga ti reyzin* nya tikse cimi-cimo, ay Baaba mo ga ti farkwa.


(apʉne pʉra iweyu eperu pe e'nɨ esi tanporo wakʉ pe e'nɨto' yau, ipoken e'nɨto' yau mɨrɨ awonsi'kɨ i'nairon yau) 	 Zama annura albarka ga ti ihanno teeyaŋ kulu da adilitaray da cimi.


mɨrɨpan kon ennoko'pʉ iya Itepuru piya' ekama'pose'na, “Ɨmɨrɨ rɨ pe' kʉrɨ rɨ tʉuye'ton ta'pʉ rʉ'pʉ ipɨ', tʉron nɨ rɨ katɨ uyepʉ enupɨkɨrɨ ina e'to' nai?” tukai'. 	 k'i donton i ma koy Rabbi do ka ne: «Nin no ga ti boro kaŋ ga kaa din, wala iri ma afo batu?»


ukʉipʉnʉ uya ui'tu na'ne' kasa, mɨrɨ kasa ukʉipʉnʉ i'tu uya—mɨrɨ awonsi'kɨ uko'manto' nonka uya karimeru amʉ' iwano' pe. 	 sanda mate kaŋ cine Baaba g'ay bay, ay mo ga Baaba bay. Ay g'ay fundo no mo feejey sabbay se.


Apʉne pʉra wakʉ nonkasa' Papa uya epika'tɨn nɨto' ne'nin usenpoikasa' man tanporon kon ka'pon amʉ' ena'. 	 Zama Irikoy gomno kaŋ ga kande faaba boro kulu do bangay.


“Ɨsɨ sɨ, Main pɨ' enupanin nan mɨrɨ awonsi'kɨ Pari'si amʉ', ɨmɨrɨ'nokon wakʉ pe te'ku'san! Pu'kena' amʉ' uruwasii oton tɨ' akapɨtʉ'pʉ auya'nokon mɨrɨ awonsi'kɨ ipokena' ton uruwasii ipʉrʉ'tɨpɨtʉ auya'nokon. 	 Kaari araŋ, asariya dondonandikoy nda Farisi fonda borey, araŋ munaficey! Zama araŋ goono ga annabey saarayey cina, ka adilantey saarayey taalam.


Eke soisa amʉ' epuru utɨ'pʉ Paarʉ ekama'pose'na, “Uyauro'kakɨ, Roman amʉ' karetaai esa' pe' ɨmɨrɨ?” ta'pʉ iya. “Ewai',” ta'pʉ Paarʉ uya. 	 Gaa no wongu nyaŋo bumbo kaa ka ne Bulos se: «Ma ci ay se hala ni ya Romance no?» Bulos ne: «Oho.»


Ka'pon amʉ' usewansiuka'pʉ, tʉusauro'san pen ka'pon amʉ' usaurokʉ tetase, tʉron kon ipu'tɨka'sa' kon usepi'tɨsa' tense, tʉusasan pen usarɨ, mɨrɨ awonsi'kɨ tenku'na' nan enasa' ennin pe tense. Mɨrɨ tense Papa apurɨpɨtʉ'pʉ to' uya Esuwerʉ amʉ' ɨpʉremato' ipɨ'. 	 Hala borey marga dambara, waati kaŋ i di beebey goono ga salaŋ, larantey go ga boori gumo, simbarantey go ga dira, danawey go ga di. I na Israyla* izey Irikoyo beerandi mo.


Mɨrɨ a'tai, ka'pon makoi a'kwarʉ yen pe te'sen e'sanʉmʉ'pʉ 7 kaisaron kon ka'pon amʉ' pona to' entai tenai', ɨsɨ pe kuru rɨ to' wɨpɨtʉ'pʉ iya to' pon ton tʉkarapɨ'se, mɨrɨpan kon ainʉmʉ'pʉ itiwʉ' tapai, mʉn ennokoi'ma. 	 Bora kaŋ banda folla bara din kaŋ i ra k'i zeeri. A te i boŋ zaama, kal i zuru ka fun fuwo din ra gaa-koonu. I maray mo.


Tʉron kon si Pari'si amʉ' anpisin koro'tau te'san uya ta'pʉ Sises pɨ', “Ti'sa, ɨpoitorʉ ton e'paka'to' pe to' esereme'kɨ!” ta'pʉ to' uya. 	 Farisi fonda boro fooyaŋ mo kaŋ go borey marga game ra ne Yesu se: «Alfa, ma deeni ni talibey gaa.»


“Waiyo esi wakʉ, e'tane ine'ne' pe pʉra iyenasa' yau, nai kasa ken si ine'ne' pe kanan iye'to' pe iku'kapʉ auya? Waiyo iku'tɨ' ayau'nokon, tʉusewankamai' pʉra ɨko'mantɨ' ɨtonpa kon amʉ' pokon pe,” ta'pʉ iya. 	 Ciiri ga boori, amma nda ciiri tar, ifo no i g'a hanse nd'a?


Ayapuruui kon ikʉrʉpo'pomatɨ', entu'manin nan repa kon pa. Ɨpʉrataai kon yen ɨnepotɨ' ipooi'pɨ pe tenasen pen, mamin, Epʉn po na'ne' tʉu'ma'sen pen. Mɨrɨ yau ama' uyepʉ pʉra iyesi a'ko pe, mɨrɨ awonsi'kɨ ɨrʉkanin uya ima'tanʉkʉ pʉra rɨ iyesi. 	 Wa araŋ arzaka neera ka no sargayyaŋ. Wa fooloyaŋ te araŋ boŋ se kaŋ yaŋ si zeen, arzaka kaŋ si gaze. Beena ra n'a go, nangu kaŋ zay si maan, kollo mo si hasaraw te.


Main ken pe' si esi Papa usauro'sa' ewa'nomanin pe? Kane! Main e'tʉsa' pe iyesi yau uko'man nɨto' ne'nin pe, ipokena' pe e'nɨto' ne'seporoi'no main winɨ. 	 Wala asariya ga gaaba nda Irikoy alkawlo no? Abada! D'i na asariya no kaŋ ga hin ka fundi no, doŋ daahir no adilitaray _Irikoy jine__ ga bara asariya din ra.


Kamoro atapurɨpaino kon kɨpo'pon pɨ' rɨ aya'kwarʉka i'se na'ne' nan ɨyun kon pi'pɨ puturʉkapɨtʉ pɨ'. Tʉkota'ma kon namai' rɨken to' uya ikupʉ Kʉrai kurusukuui wenai. 	 Borey kaŋ ga ba ngey ma booriyaŋ cabe Adam-ize alhaalo boŋ, ngey no g'araŋ tilasandi araŋ ma dambangu. I goono ga woone te zama ngey ma si maa gurzugay hinne se Almasihu kanjiyaŋ* bundo sabbay se.


Saarʉ esi'pʉ usauro'nɨ pɨ' e'maimu'pɨ' nɨ pɨ' Sises ekareei pɨ' Esuwerʉ amʉ', Kiri' pe tʉusauro'san pokon pe enpoika i'se to' pɨ', e'tane miyarɨ rɨ iwɨnɨ pɨ' to' e'kama'pʉ. 	 A goono ga salaŋ ka kakaw da Yahudancey kaŋ ga Gareku ciine salaŋ, amma borey din goono ga ceeci ngey m'a wi.


E'tane nin si mannʉ' pe mɨrɨ awonsi'kɨ ɨ'si'nʉnke' pe Papa upika'tɨnin kon e'to' usenpoikasa' a'tai, 	 Amma waato kaŋ Irikoy, iri Faabakwa booro d'a borey se baakasina bangay,


ɨyenu kon yau mɨrɨ iku'tɨ', mɨrɨ a'tai Kʉrai piyapai iyemo'kasa' pe ɨwesi'pʉ kon, Esuwerʉ yawon kon pe pʉra mɨrɨ awonsi'kɨ ɨnnon kon pe rɨ ekonekan nɨto' pɨ' usauro'nɨto' piyapai, iye'ku'to' pʉra rɨ mɨrɨ awonsi'kɨ Papa pʉra rɨ serɨ non po. 	 Wa fongu kaŋ waato araŋ goro fayante Almasihu gaa. Araŋ ya mebarawyaŋ no Israyla* izey laab'izetara se. Araŋ sinda baa mo sappey kaŋ kaa alkawli do ra. Araŋ sinda beeje, araŋ sinda Irikoy ndunnya ra doŋ.


Mɨrɨ awonsi'kɨ ɨnʉ' rɨ esi'pʉ mɨrɨ enta' ɨnekama'popɨ'pai pʉra. 	 Zama i mana ta k'a hã hay fo koyne.


Kopʉna uya si isauro'to' pe iku'sa' a'tai, Paarʉ uya eikʉ'pʉ, “Si'tuyai' pena rɨ serɨ pata yawon kon eseru aimenka pɨ' ɨuko'mamʉ'pʉ tukai'. Mɨrɨ pɨ', pori' pe kuru esii'ma usekama serɨ. 	 Waato kaŋ laabukoyo na nga kambe sambu Bulos se ka ne a ma salaŋ, Bulos mo tu ka ne: «Ay ga bay kaŋ ni te jiiri boobo ni goono ga alkaalitaray te dumo wo se. Woodin se no ay g'ay fansa sambu da bine kaani.


“‘Pʉsamoro uya unama tʉnta kon ke rɨ, e'tane ɨnnɨ rɨ to' ewan esi upiyapai. 	 ‹Jama wo go g'ay beerandi nda ngey meyey, amma i biney ga mooru ay.


Sises uya tʉpantomʉ i'ma'ka'pʉ se kasa: “Mɨrɨ kasa iu'matʉ pe iye'sa' kon e'to' oton iyepiya'tɨ pe; kamoro iyepiya'tɨ pe iye'sa' kon e'to' oton iu'matʉ pe,” ta'pʉ Sises uya. 	 Yaadin no kokor banda borey ga ciya sintina waney, sintina waney mo ga ciya kokor banda wane yaŋ.»


“Tʉpana ke te'sen, tɨwɨ Ita'kwarʉ uya so'si ton auro'kayai'ne' etai. 	 Boro kaŋ gonda hanga ma maa haŋ kaŋ Biya goono ga ci Almasihu margey se.»


“I'napairon ekama uya ɨpɨ'nokon; Mosi' uya ɨrepa'pʉ kon na'ne' ike esi'pʉ Epʉn poino pen nɨ; ukʉipʉnʉ nin kʉrɨ rɨ i'napairon Epʉn poino pʉreti ke ɨrepanin kon. 	 Yesu mo ne i se: «Haciika, haciika ay ga ci araŋ se: manti Musa no k'araŋ no buuro din kaŋ fun beene bo, amma ay Baaba no g'araŋ no buuru cimi-cimo kaŋ fun beena ra.


Paire' uya ta'pʉ ipɨ', “Ɨ'rɨ mɨrɨ i'napairon?” Serɨ ta pe, itɨ'pʉ kanan Esuwerʉ amʉ' piya'. Ta'pʉ iya to' pɨ', “Ɨ'rɨ imakooi eposa' uya pʉra man. 	 Bilatos ne a se: «Ifo no ga ti cimi?» Waato kaŋ Bilatos na woodin ci, a ye ka fatta ka koy Yahudancey do ka ne i se: «Ay mana di taali hari kulu a gaa.


Sises uya makoi a'kwarʉ eseremekʉ'pʉ, mɨrɨpan epa'ka'pʉ warawo' mʉre apai. Mɨrɨ a'tai rɨ, isepi'tɨ'pʉ. 	 Yesu deeni folla gaa, a fun mo arwaso banda. Za saaya din ra a du baani.


Saarʉ esi'pʉ mɨrɨ yau iwɨtɨ' rɨ ta pɨ'. Mɨrɨ a'tai, ka'pon amʉ' e'sara'tɨ'pʉ ipan pe Sises apurɨnin nan kota'ma pɨ' Surusiran po tʉuko'mansan. Mɨrɨ a'tai, tu'kan kon Sises apurɨnin nan apʉrʉmʉ'pʉ Isutiya mɨrɨ awonsi'kɨ Sameriya pona. Enno'sa' kon nɨken e'nɨnsa' esi'pʉ Surusiran po. 	 Sawulu mo yadda da Istifanos wiyaŋo. Zaaro din ra gurzugay bambata tun Almasihu marga gaa kaŋ go Urusalima. Borey kulu mo kar ka say-say Yahudiya nda Samariya laabey ra nangu kulu. Kala diyey hinne no cindi.


Ɨnʉ' rɨ kʉrɨ tʉuko'manto' eporo pɨ' na'ne' uya tʉuko'manto' nonka rɨ mɨrɨ. Ɨnʉ' rɨ kʉrɨ tʉuko'manto' nonkanin nʉ'pʉ uwenai uya tʉuko'manto' epoto' oton mɨrɨ,” ta'pʉ Sises uya. 	 Boro kaŋ ga nga fundo haggoy, a fundo ga daray. Boro kaŋ ga nga fundo nooyandi ay wo sabbay se, a g'a hallasi.


non nɨ kʉsesakʉi---Papa pʉta apon mɨrɨ; Surusiran nɨ kʉsesakʉi---eke kin pata'se' mɨrɨ. 	 wala ndunnya boŋ, zama a ce furkange no, wala mo da Urusalima, zama Hina-Kulu-Koyo kwaara no.


Mɨrɨ pɨ', enari'nʉmʉ'pʉ, mɨrɨpan pɨ' ɨpʉrataai onanse'na utɨ'pʉ non ya'. Se si ɨiwano' pe te'sen,’ ta'pʉ iya. 	 Ay mo humburu. Ay koy ka ni taleŋo tugu laabo ra. Guna ni haro neeya.›


Mɨrɨ yau si 5,000 e'to' airɨ warawoti'si amʉ' tu'kanoro esi'pʉ. Uri'sami'si amʉ', mʉre amʉ' nɨrɨ esi'pʉ mɨrɨ yau to' pokon pe pʉra to' i'tusa'. 	 Borey kaŋ yaŋ ŋwa mo, alborey sanda zambar gu cine no, wayborey da zankey baa si.


Ɨyenno'sa' uya 'nokon kiyari akʉ'pʉsa' anʉnse'na, umɨ ɨye'tʉrawasoma'pʉ kon pen nɨ yawon ya'. Tʉron kon e'tʉrawasoma'pʉ mɨrɨ yau, mɨrɨpan kon tʉrawasooi otori'pɨ nin si eporo auya'nokon,” ta'pʉ Sises uya. 	 Ay n'araŋ donton araŋ ma wi haŋ kaŋ ra araŋ mana taabi. Boro fooyaŋ no ka taabi, araŋ mo nafa nd'i taabo.»


Emennʉ'pʉ po iwa rɨ, Pari'si amʉ' mɨrɨ awonsi'kɨ Era' pɨkɨron kon ennoko'pʉ to' uya Sises eparantɨi' imaimu winɨ. 	 I na Farisi* fonda da Hirodus* fonda boro fooyaŋ donton a gaa zama i m'a di a sanno ra.


“‘Ɨ'rɨ kupʉ uya serɨ, uyepuru?’ tukai' ekama'po'pʉ uya. “‘E'mʉ'sa'ka', enta Tamaskas pona. Mɨrɨ yau, tanporo ɨnkupʉnʉ ke ayauro'kato' pe,’ ta'pʉ Itepuru uya. 	 Ay mo ne: ‹Rabbi, ifo no ay ga te?› Rabbi ne ay se: ‹Ma tun ka koy Damaskos. Noodin no i ga ci ni se hay kulu kaŋ Irikoy waadu ni boŋ ni ma te.›


Papa uya ɨku'sa' pʉra man ɨ'rɨ ku'nin pe ina a'kɨrɨ serɨ tʉrawaso yau, apʉne pʉra ɨyewan esi wakʉ pe pʉra Papa pona. 	 Ni sinda baa wala fondo kulu muraado wo ra, zama ni bina siino ga saba Irikoy jine.


Mɨrɨpan kon pɨ' ta'pʉ Sises uya, “Ɨ'koro'tau'nokon sa'ne esi a'tai, erikʉ rawɨrɨ, sekamatai ɨpɨ'nokon ko tanporon nɨ Mosi' Maimu, pu'kena' amʉ' Maimu rɨ, Eren yau'ne isauro'sa' na'ne' upɨ' uta'ku'tɨto' pe iyesi ukatai ko,” ta'pʉ iya to' pɨ'. 	 A ne i se mo: «Woone yaŋ ga ti ay sanney kaŋ ay ci araŋ se, za ay go araŋ do jina, kaŋ ay ne: hari kulu kaŋ i hantum ay boŋ Musa Tawreto* ra da Annabey* Tirey ra da Zabura* ra, tilas kal i ma kubay.»


Sises uya eikʉ'pʉ, “Wakʉ pe e'pai ɨwesi yau, itɨkɨ ɨimamin kʉrʉpo'pomase'na, mɨrɨ tʉpo entu'manin nan mʉrepai' itepe'pʉ pʉrata ke. Mɨrɨ a'tai, Epʉn po imaminke' pe ɨwesi mɨrɨ. Mɨrɨ ku'sa' auya tʉpo, upɨkɨrɨ si ɨsi'kɨ,” ta'pʉ Sises uya. 	 Yesu ne a se: «Da ni ga ba ni ma ciya toonante, kala ni ma koy ka hay kulu kaŋ go ni se neera, k'a zaban talkey se -- ni mo ga du arzaka beena ra. Ma kaa mo k'ay gana.»


Mɨrɨ tʉpo, ta'pʉ iya to' pɨ', “Iya'tai pʉra tʉtonpa ke ɨwesi a'tai, anomʉra' a'tai ɨutɨ itiwʉ' ta'. Ta auya ipɨ', ‘Osorʉwau pʉreti ke urepa', 	 Koyne a ne i se: «May no araŋ ra, d'a gonda coro, day a ma koy a do cin bindi ra ka ne a se: ‹Ay cora, m'ay garaw buuru kunkuni hinza,


Pari'si amʉ' mɨrɨ awonsi'kɨ Satu'si amʉ' uyee'pʉ Sises piya' i'tupɨ'se'na ti'tuto' ipɨkɨrɨ Epʉn poino ku'to' pe iya. 	 Farisi* fonda borey da Sadusi* fonda borey kaa. I goono ga Yesu si k'a ŋwaaray a ma beene alaama fo cabe ngey se.


Serɨ pɨ' i'nai rɨ e'tɨ': tekumasan, mɨrɨ pe pʉra ɨri kupʉ pɨ' te'san, mɨrɨ pe pʉra mentaino kon—esi ika'sa' apurɨpɨ'nin pe—esi pʉra iyesi Kʉrai mɨrɨ awonsi'kɨ Papa e'to' esa' wannɨ pe epoton kon pe pʉra rɨ. 	 Zama woone araŋ bay daahir: zina-teeri kulu, wala boro laalo, wala boro kaŋ ga bini (zama biniyay ya tooru ganayaŋ dumi fo no), borey din kulu sinda tubu Almasihu nda Irikoy koytara ra.


Itosorʉwano wʉi a'tai, iye'mʉ'sa'kato' oton kanan,” ta'pʉ iya. 	 i g'a barzu k'a wi. Jirbi hinzanta hane mo a ga ye ka tun.»


Apa'taisima uya 'nokon serɨ tuna ke, e'tane kʉrɨ rɨ uya nin si apa'taisima kon mɨrɨ Wakʉ A'kwarʉ ke,” ta'pʉ iya. 	 Ay wo na baptisma te araŋ se da hari, amma nga wo ga baptisma te araŋ se da Biya* Hanno.»


Sises uya ta'pʉ to' pɨ', “To' kʉsenno'tʉu. To' a're'tɨtɨ',” ta'pʉ iya. 	 Amma Yesu ne i se: «Manti tilas no i ma koy, day araŋ bumbey m'i no ŋwaari.»


Asa'rɨ rɨ marɨ Papa Maimu awɨron kon pe to' esi'pʉ, tanporon nɨ Papa Maimu awɨrɨ te'san pe to' esi'pʉ tʉpʉreme'se pʉra. 	 I boro hinka mo adilanteyaŋ no Irikoy jine. I goono ga dira Rabbi lordey d'a farilley kulu ra, taali kulu si.


“Mɨrɨ a'tai ɨtʉto' oton kon ɨkota'mato' kon pe mɨrɨ awonsi'kɨ uma'tan nɨto' ya'. Tanporo tʉpataron kon uya ɨyewaruma'tɨto' oton kon urɨ uriya'. 	 Saaya din ra i g'araŋ nooyandi gurzugay se, i g'araŋ wi, zaati. Araŋ ga ciya konnari hariyaŋ mo ndunnya dumey kulu se ay maa sabbay se.


E'tane, “Ketʉipɨ'tʉu; urɨ rɨ,” ta'pʉ Sises uya to' pɨ'. 	 Amma a ne i se: «Ay no! Wa si humburu.»


“Papa uya ɨkota'ma kon mɨrɨ ipan pe rɨ, Pari'si amʉ', apʉne pʉra eke ton apon po ɨyereutapɨ'pɨtʉ kon i'nʉnka auya'nokon pɨ' Esuwerʉ amʉ' usenupato' iwʉ' tau, mɨrɨ awonsi'kɨ ka'pon amʉ' uya, ‘Miyarɨ,’ ta i'se ɨwesi kon ɨpɨ'nokon kʉrʉpo'po pɨ' e'nɨ pata'se' yau. 	 Kaari araŋ, Farisi fonda borey! Zama araŋ ga ba boro beerey nangorayey diina marga fuwey ra, da mo araŋ ga ba borey m'araŋ fo habey ra.


Sises uya kanan takaa'pʉ ipɨ', “Saiman, Isaan mumu, ui'nʉnka auya kuru rɨ pe'?” ta'pʉ iya. Eikʉ'pʉ iya, “Ewai', uyepuru, ɨi'nʉnka uya rɨ i'tu auya,” ta'pʉ iya. Sises uya, “Uikʉn non ken si karimeru amʉ' ipa'simakɨ,” ta'pʉ ipɨ'. 	 Yesu ye ka ci a se sorro hinkanta ka ne: «Siman, Yonana ize, ni ga ba ay no?» Bitros ne a se: «Oho, ya Rabbi, ni ga bay kaŋ ay ga ba nin.» Yesu ne a se: «Ma te ay feejey se kuruko.»


To' iwʉ' ta' ɨyewomʉ kon a'tai, ‘Miyarɨ,’ mʉkatʉi'. 	 D'araŋ ga ba ka furo windi ra mo, araŋ m'a salam.


Mɨrɨpan Sises uya ta'pʉ, “Sapa' ekonekasa' ka'pon iwano' pe, ka'pon ekonekasa' pen Sapa' iwano' pe. 	 Waato gaa Yesu ne i se: «I na asibti zaari te boro sabbay se, day i mana boro te asibti zaari sabbay se bo.


Itekare ekamanin nan pe enno'sa' kon uya ta'pʉ, “Ina Epuru, ina uya apurɨto' iku'kɨ eke pe,” ta'pʉ to' uya. 	 Diyey mo ne Rabbi se: «Ma cimbeeri* tonton iri se.»


Kin Era' uya serɨ eta'pʉ, apʉne pʉra Sises ese' enasa' esi'pʉ wakʉ pe kuru ti'tusen pe. Tʉron kon uya, “Isaan Pa'tes rɨ e'mʉ'sa'kasa' mɨrɨ terikʉ'pʉ apai; mɨrɨ wenai, eke Papa tʉrawasooi kupʉ iya mɨrɨ,” ta'pʉ to' uya. 	 Bonkoono Hirodus* maa Yesu baaro, zama a maa koy nangu kulu. I go ga ne Yohanna baptisma* teekwa no ye ka tun koyne. Woodin sabbay se no dabari goyey din goono ga te a do.


“E'tane ɨusesa'to' kon pʉra iyesi ‘Ti'sa’ tukai', apʉne pʉra tikin nan nɨ esi ɨyepuru kon pe, mɨrɨ awonsi'kɨ ɨsitonpa pe rɨ nin ɨwesi kon. 	 Amma araŋ ma si ta i m'araŋ ce Alfa, zama araŋ alfaga ya afolloŋ no, araŋ mo care nya-izeyaŋ no.


E'tane ipoitorʉ ton e'to' yau kanau esi'pʉ ɨnnɨ rɨ ite'pi piyapai. Eke pe rɨ sipa'sipa esi'pʉ kanau rɨ tʉwɨpɨ'se, apʉne pʉra a'setun uyee'pʉ ɨsɨ pe to' winɨkʉi'. 	 Amma hiyo go teeko bindi ra ga taabi bondayey sabbay se, zama haw goono ga gaaba nd'a k'a tuti ka ye banda.


Ɨyekama'po uya 'nokon kuru, utonpa ton, kamo e'ta'nʉ'nɨ emapu'tɨnin nan enei'ma ɨwesi kon pa mɨrɨ awonsi'kɨ ɨye'mata'nokon awa'kʉ'nin kon tʉnin nan. To' nʉkupʉnʉ esi ɨusenupa'pʉ kon ipɨ' kasa pʉra rɨ. To' piyau ke'tʉu. 	 Sohõ ay g'araŋ ŋwaaray, nya-izey, araŋ ma haggoy da borey kaŋ yaŋ go ga fay-fayyaŋ te. I ga taali teeyaŋ hari daŋ araŋ game ra mo kaŋ ga waana dondonandiyaŋo kaŋ araŋ jin ka dondon. Araŋ ma banda bare i gaa.


E'tane utɨto' oton mɨrɨ ɨpiya'nokon serɨ pe'ne kuru rɨ, ewai' pe Papa esi yau; mɨrɨ si i'tu uya mɨrɨ pʉsamoro mɨ pe te'ku'san usauro'to' rɨken pen, e'tane ɨ'rɨ esi to' pana'pano pe tukai' rɨ. 	 Kulu nda yaadin, Almasihu marga ra a ga bisa ay se ay ma sann'ize gu ci d'ay fahama, ya du ka cindey dondonandi, ka bisa ay ma sann'ize zambar way te da ciine waani.


Uri'san uyee'pʉ Sises piya', mɨrɨpan e'sekunka'pʉ ipiyau, mɨrɨpan uya, “Uyepuru, upika'tɨ'!” ta'pʉ. 	 Amma waybora kaa ka sombu a se ka ne: «Rabbi, m'ay gaa!»


Sises uya ta'pʉ ipɨ', “Mɨrɨ kasa uyei'sa' auya pɨ', enna'pokɨ pata pona; ɨri a'kwarʉ utɨkaa'pʉ man ɨmʉre yapai,” ta'pʉ iya. 	 Yesu ne a se: «Ni sanno wo sabbay se, ma koy. Folla fun ni ize wandiya banda.»


Mɨrɨ kasa rɨ marɨ tenta'na tʉpo, ko' anʉmʉ'pʉ iya. To' pɨ' ta'pʉ iya, “Serɨ ko' esi emenna' pe ekonekan nɨto' umʉnʉ yau, ɨiwano' kon pe iye'kwansa'. 	 Yaadin mo no hawra banda, a na reyzin hari gullayzo sambu ka ne: «Haro wo alkawli tajo no, ay kuro wane, kaŋ a si gay i g'a dooru araŋ sabbay se.


Sises uya to' maimu eikʉ'pʉ, “Ayauro'kakaa'pʉ uya 'nokon, e'tane apurɨ auya'nokon pʉra iyesi. Serɨ eke tʉrawaso siku'ai'ne' ukʉipʉnʉ ese' yau usaurokʉ uiwano' pe. 	 Yesu tu i se ka ne: «Ay ci araŋ se, amma araŋ mana cimandi. Goyey kaŋ yaŋ ay ga te ay Baaba maa ra, ngey no ga seeda ay boŋ.


Pori' pe te'ton kon kamoro ɨsentu'kena' ton, apʉne pʉra Papa usentu'mato' oton to' pɨ'. 	 Albarkanteyaŋ no ngey kaŋ yaŋ ga suuji cabe, Zama i ga du suuji.


I'tu auya'nokon pʉra pe' iyesi kʉrɨ tekumasen pʉ'kʉ pe iye'tʉsa' rʉ'pʉ esi tikin nɨ ipokon pe? Tasa' iya esi, “Asa'rɨ te'san ena tikin nɨ ipun,” tasa'. 	 araŋ m'araŋ boŋ ye ganda borey din dumiyaŋ se, ngey nda borey kulu kaŋ go ga taabi care banda goyo ra.


Uwari'sarʉ apon anʉntɨ' ɨpona'nokon, ɨusenupa kon pa upɨ', ɨsɨ pen nɨ urɨ, mɨ pe te'ku'sen pen nɨ uyewan yau, aya'kwarʉ kon umoronka'to' eporo kon pa. 	 W'ay calo* sambu araŋ jasey gaa. Araŋ ma dondon ay do, zama ay ya lalabukoy no, kaŋ sinda boŋbeeray, araŋ ga du fulanzamay mo araŋ fundey sabbay se.


E'tane use'man nɨto' tʉrawasomanin nan epuru ton eke ton kuru uya ka'pon amʉ' tʉrʉnka'pʉ Paire' uya Parapas ru'ku nonkato' pe tiwano' kon pe tawon nan pe. 	 Amma alfaga beerey na borey marga zukku hal i ma ne a ma Barabbas taŋ ngey se.


“Ɨsɨ sɨ, Pari'si amʉ', apʉne pʉra Papa ena' 1 10 kaisa rɨ min, ru mɨrɨ awonsi'kɨ ti'tui' pʉra rɨ amainarʉ kon yawon ɨi'kiyari kon isu tʉrʉ auya'nokon, e'tane ɨsi'kaisa rɨ ka'pon ku'to' mɨrɨ awonsi'kɨ Papa uya i'nʉnkan nɨto' eno'ma auya'nokon. Emen iwa pe na'ne' kupʉ pɨ' ɨwesi'pʉ kon nesii'no iwapiyaro' tʉnonkai' pʉra ikupʉ pʉra. 	 Amma kaari araŋ wo, Farisi fonda borey! Zama araŋ ga kori gabu zakka kaa, da maafay wane, da kali tuuri kulu wane mo, amma ciiti kaŋ ga kay da Irikoy baakasinay, araŋ g'i muray. Woone yaŋ no ga hima araŋ m'i te, ya-haray waney mo ma si gaze.


E'tane kʉrɨ Itepuru pʉ'kʉ pe iyenasa' esi mɨrɨ tikin nɨ ipokon pe iya'kwarʉ yau. 	 Ay farhã kaŋ Istifana nda Fortunatus da Akayos kaa, zama araŋ faajo kaŋ n'ay di, ngey wo n'a kaa.


Ka'pon amʉ' mɨrɨ yau te'san uya Sises to'ka'nʉ'sa' a'tai, to' uya si tʉmaimu kon enno'pɨtʉ'pʉ a'ko pa'nan ka'pon amʉ' ena', mɨrɨpan kon uya si tanporo takuru'kena' nan nee'pʉ Sises piya'. 	 Saaya kaŋ cine noodin borey n'a bay, i donton laabo din kulu ra, ka kand'a se doorikomey kulu kaŋ go no.


Apiyo' ton pe te'san enupakɨ tesanon kon namanin nan pe to' e'to' pe tanporon yau rɨ, pori' pe to' ɨnku'paino kon pe, to' ei'pɨ'nin nan pe pʉra, 	 Ma bannyey mo yaamar i ma ngey koyey gana zama i ma maa i kaani hay kulu ra. Bannyey ma si ngey koyey me bana.


Ɨri rɨ usauro'nɨto' kʉsepa'kanin anta kon apai, e'tane wakʉ pika'tɨnin nɨken tʉron kon ka'nin pe i'se to' e'to' awɨrɨ, kamoro etanin nan epika'tɨto' pe. 	 Sanni ziibo ma si fun araŋ meyey ra, kala day sanni kaŋ ga boori, kaŋ ga boro gaabandi, mate kaŋ cine bora ga laami nd'a, zama a ma gomni no borey kaŋ yaŋ goono ga maa se.


“Ekamʉra uyewan enasa' man, ɨ'rɨ ken si ta uya? ‘Papai, upika'tɨkɨ serɨ iweyu apai,’ ta uya? Kane, serɨ pɨkɨrɨ sa'ne serɨ iweyu pʉ'kʉ pona uye'sa' serɨ ko. 	 Sohõ ay fundo go taabi ra. Ifo no ay ga ne? Wala ay m'ay Baaba ŋwaaray a m'ay faaba saaya wo gaa no? Amma woodin sabbay se no ay kaa saaya wo gaa!


ɨpʉrema yau tɨwɨrɨ rɨ; mɨrɨ awonsi'kɨ ɨpʉrema si serɨ pe rɨ Papa eseru awɨrɨ ite'ma uta'kokasa' e'to' pe ɨpiya'nokon utɨto' pe. 	 Ay goono ga ŋwaaray waati kulu, da fondo go no, ay ma du ka kaa araŋ do sohõ baani samay Irikoy miila ra.


Serɨ si pu'kena' amʉ' awɨrɨ isetasa' rʉ'pʉ uta'ku'tɨ: 	 Woodin mo, a te no zama i ma haya toonandi kaŋ i ci annabi me ra kaŋ ne:


“Ɨimamin kʉsamʉranʉkʉi serɨ non po, ene amʉ' uya ima'tanʉ'to' yau rɨ, ikaranto' yau rɨ, ama' amʉ' e'to' ama' pe yau rɨ. 	 Araŋ ma si arzaka margu araŋ boŋ se ne ndunnya ra, naŋ kaŋ kollo nda haŋ kaŋ ga guuru hayandi ga ŋwa, naŋ kaŋ zay mo ga fun ka zay.


Isa'ka'si mʉre ne'sa' to' uya a'tai Sises piya', tʉpon kon tʉpɨtʉ'pʉ to' uya ipʉro'pona, mɨrɨpan po iyereuta'pʉ. 	 I kande binjo Yesu do ka ngey taafey dake a boŋ. Nga mo kaaru a boŋ.


Mɨrɨpan e'sanʉmʉ'pʉ iye'sara'tɨ'pʉ usarɨn pɨ'. To' a'kɨrɨ iyewomʉ'pʉ Esuwerʉ amʉ' use'mato', ɨpʉremato' iwʉ' ta', iye'sanʉnpɨtʉ'pʉ Papa apurɨpɨtʉ pe. 	 A sar ka zimbi ka kay nga boŋ gaa. A dira ka furo Irikoy windo ra i banda. A ga dira, a ga sar ka zimbi, a go ga Irikoy kuuku mo.


To' uyee'pʉ Isaan piya', ta'pʉ to' uya ipɨ', “Rapai, kʉrɨ rɨ ɨpiyau ne'taine' Isotan ratoi po mekamataine', kʉrɨ rɨ si man epa'taisiman nɨto' kupʉ pɨ', tanporon kon ka'pon amʉ' uyepʉ ipiya',” ta'pʉ to' uya. 	 I kaa Yohanna do ka ne a se: «Alfa, bora kaŋ go ni banda Urdun ya-haray jabo gaa kaŋ boŋ ni seeda, guna, bora din goono ga baptisma te, borey kulu goono ga koy a do mo.»


To' ukɨ'pɨ'nʉnpɨtʉ'pʉ rɨ kanan, tʉpon kon mo'kapɨtʉ'pʉ to' uya, non ma'kɨrɨ'pʉ to' uya ka'ta'. 	 I goono ga kuuwa ka ngey bankaarayey kaa ka laabu ku ka say beene.


Ɨ'rɨ rɨ ipokena' pen ku'sa' iya yau ɨpɨ' mɨrɨ pe pʉra ɨwomasa' iya yau, e'mato' pe uya rɨ iku'kɨ. 	 D'a na ni zamba hay fo ra, wala nda ni g'a gana garaw, ma woodin lasaabu ay wane.


Kaware pon kon soisa amʉ' uya Sisariya pata eposa' a'tai, kareta mɨrɨ awonsi'kɨ Paarʉ tʉrʉ'pʉ kopʉna ena', mɨrɨpan kon enna'po'pʉ Surusiran pona. 	 Waato kaŋ bari-karey to Kaysariya, i na tira no laabukoyo se, i na Bulos mo daŋ a kambe ra.


Sises uya eikʉ'pʉ, “Iko'mamʉ i'se esi yau enna'po pona rɨ, ɨ'rɨ pe mɨrɨ esi ɨpona? Ɨisirɨ, upɨkɨrɨ ɨsi'kɨ,” ta'pʉ iya ipɨ'. 	 Yesu ne a se: «D'ay ga ba a ma goro kal ay ma kaa, a si ni guna. Nin ya m'ay gana day!»


mɨrɨ awonsi'kɨ tanporon kon tonpa ton upiyawon kon winɨpaino, So'si ton Kare'siya po'nan enakan: 	 In da nya-izey kulu kaŋ go ay banda, iri ga Almasihu* margey kaŋ yaŋ go Galatiya laabo ra fo.


“Tanporo rɨ pe' serɨ ton eke ton ɨutɨ amɨpɨ'sa' menyan?” ta'pʉ Sises uya. “Tikin nɨ rɨ tɨ' e'nonkato' oton pen mɨrɨ ɨsipʉro'po; tanporon nɨ uta'po'to' oton mɨrɨ,” ta'pʉ iya. 	 Yesu mo ne a se: «Ni goono ga di cinari bambatey wo? Haciika, tondi fo si cindi tondi fo boŋ kaŋ i s'a zeeri.»


Papa uya Mosi' repa'pʉ ike Main ekama pɨ' ka'pon amʉ' nʉko'manyan pena si'kɨrɨ rɨ, Sapa' kaisa rɨ usenupan nɨto' iwʉ' tau pata kaisarɨ rɨ serɨ pʉ'kʉ pona rɨ,” ta'pʉ iya. 	 Zama za doŋ zamaney ra, kwaara ka kaa kwaara Musa gonda waazukoyaŋ. I g'a tira caw Yahudance diina marga fuwey ra asibti kulu.»


Ɨnʉ' pʉra rɨ man iwaraino, i'napai rɨ ɨuko'manto' kon ennin. 	 Zama ay sinda boro kulu kaŋ laakalo ga saba nda Timotiyos wano, kaŋ g'araŋ gora haggoy da cimi.


Ukayai'ne' rɨ ɨpɨ'nokon nɨ marɨ ta uya tanporon kon pɨ': ‘Tenu ke e'tɨ'!’” ta'pʉ iya. 	 Hari kaŋ ay goono ga ci araŋ se, ay goono g'a ci boro kulu se: araŋ ma batu!»


Awanapairo' pɨ' kɨsewankamai, tʉponaron nɨ mɨrɨ awanapairo' pɨ' usewankaman; wʉi kaisa rɨ iponaro' rɨ usewankaman nɨto' esi,” ta'pʉ Sises uya. 	 Araŋ ma si karhã suba se mo, zama suba bumbo ga karhã nga boŋ se. Zaari fo taabi waas'a se.


E'tane use'man nɨto' tʉrawasomanin nan epuru rɨken ewomʉ i'nawon iwa'kʉ'sa' ta' tikin ite'kwa rɨken wʉipiya yau, mʉn esa' pe kuru itɨto' pe iyesi tʉntʉton pe tʉmakooi epe'pʉ pe mɨrɨ awonsi'kɨ ka'pon amʉ' makooi epe'pʉ pe to' nʉkupʉ'pʉ i'tui'ma pʉra rɨ. 	 Amma ihinkanta ra, alfaga beero hinne no ga furo sorro folloŋ jiiro ra. Nga mo si furo kala nd'a ga kande kuri kaŋ a ga salle nga bumbo se, da jama taaley se kaŋ i te jaŋ-ka-bayyaŋ ra.


A'poros e'sara'tɨ'pʉ enari'mʉra Sises ekareei ekama pɨ' Esuwerʉ amʉ' usenupato' iwʉ' tau. Pʉre'sira mɨrɨ awonsi'kɨ A'kira uya etasa' a'tai, to' uya ikɨ'ma'pʉ tiwʉ' kon ta'. Mɨrɨ pata yau, wakʉ pe parɨ Papa eseru enpoika'pʉ to' uya ipana ya'. 	 A soobay ka salaŋ da bine-gaabi Yahudance diina marga fuwo ra. Amma waato kaŋ Birisila nda Akila maa _a sanno__, i kond'a ka Irikoy fonda feeri a se hal a ma boori.


Apʉne pʉra anpisin pe ka'pon amʉ' esi pɨ' itʉrʉ tʉuya'nokon poken pʉra Sises piya', iteuta koneka'pʉ to' uya ɨutɨ nakapu yai Sises epoi, mɨrɨ awonsi'kɨ aka tʉkon po, ka'pon ipu'tɨka'sa' nu'tɨ'pʉ to' uya iyapon po rɨ. 	 Waato kaŋ i mana du nangu kaŋ ga furo Yesu do borey marga baayaŋ sabbay se, kala i na fuwo beena feeri ka bora da daarijo zumandi.


Pata kaisarɨ rɨ Sises apurɨnin nan epopɨtʉ'pʉ to' uya. To' meruntɨtanʉkʉ'pʉ to' uya, mɨrɨpan kon auro'ka'pʉ to' uya itekare pɨ' to' pori'ma pe, Sises rɨ apurɨ pɨ' to' uko'manto' pe. “Urɨ'nokon ekota'mato' pe iyesi Papa e'to' esa' wannɨ pe ya' epa'kan nɨto' pe,” ta'pʉ to' uya. 	 ka talibey no bine-gaabi, k'i yaamar ka ne i ma mo ye cimi fondo wo gaa. I ma bay mo kaŋ a ga tilas iri ma taabi boobo haŋ hal iri ga furo Irikoy koytara ra.


Esuwerʉ amʉ' uya, “Ipan pe i'nʉnka iya!” ta'pʉ. 	 Yahudancey binde ne: «Guna mate kaŋ a ga ba r'a d'a!»


To' ne'pakapʉi, apʉne pʉra tanporo ɨutɨ ton tawon kon ma'tanʉkʉ pɨ' to' man to' enupato' ike pen nɨ ke to' tenupai'—mɨrɨ awonsi'kɨ pʉrata epoto' pe tʉuya'nokon nɨ nin ipoken pʉra rɨ. 	 A ga hima i m'i meyey daabu, zama i ga dira no windi ka kaa windi ka borey laakaley tunandi. I goono ga haŋ kaŋ si hima dondonandi, zama ngey ma du riiba ziibo se.


Tanporo ka'pon amʉ' non po te'san enku'tɨ'pʉ iya, apʉne pʉra i'tuto' ipɨkɨrɨ tʉku'se wapiyaro' ene iwano' pe. To' apiyo'ma'pʉ iya ikuntɨpɨ'sa' rʉ'pʉ ene supara ke usepi'tɨsa', mɨrɨpan uko'mamʉ namato' ipɨ' pe, ipe ika'to' pe to' uya. 	 A goono ga ndunnya gorokoy halli mo da alaamey kaŋ i n'a no a ma te alman laala jine, ka ne ndunnya gorokoy se i ma alman laala kaŋ takuba maray din kaŋ funa mo himandi fo te.


Mɨrɨpan ina tonpa ton kanan utɨkaa'pʉ tɨ' akasa' uruwai' pe pona, mɨrɨpan kon uya si eporo'pʉ uri'sami'si amʉ' uya ekama'pʉ kasa rɨ, Sises ene'pʉ to' uya pen nɨ kanan,” ta'pʉ iya. 	 Boro fooyaŋ kaŋ yaŋ go iri banda mo koy saara do. I di yaadin mo no mate kaŋ wayborey ci, amma i mana di Yesu bumbo.»


Mɨrɨ pe pʉra ka'pon amʉ' uya raan'pu po'tɨsa' nonka pʉra iyesi mɨrɨ pʉsau o'koi'. E'tane ru'ku, to' uya inonka iyapon pona, mɨrɨpan uya tanporon kon nɨ wei'tɨ ɨutɨ tau. 	 I si fitilla diyandi mo k'a daŋ cilla cire, kala taablo boŋ, hal a ma kaari borey kulu kaŋ yaŋ go fuwo ra se.


“I'napairon ekama uya ɨpɨ'nokon, serɨ a'taino kon kuru rɨ pʉra iyenato' oton pen nɨ serɨ ton e'kupʉ pʉ'kʉ pona rɨ. 	 Haciika ay ga ne araŋ se: dumo wo si ban, kala day hayey din kulu ma te.


Anpisin ton ka'pon amʉ' nɨmɨ'pʉ to' uya. Sises e'to' iyau kanau ya' ipoitorʉ ton ekanwa'tɨ'pʉ, mɨrɨpan kon uya arɨ'pʉ. Tʉron nɨ ton nɨ kanau amʉ' esi'pʉ moro. 	 I na borey marga naŋ. Talibey mo n'a sambu ka kond'a ngey banda hiyo ra. Hi fooyaŋ mo go i banda koyne.


“Ɨnʉ' pe ken ɨwesi?” ta'pʉ to' uya ipɨ'. “Mɨsi'kɨrɨ rɨ sa'ne kʉrɨ rɨ ukayai'ne' rɨ,” tukai' Sises uya to' eikʉ'pʉ. 	 I ne a se: «Ni ga ti may?» Yesu ne i se: «Bora kaŋ ay ci araŋ se za sintina no.


Ka'pon, Parapas tukai' tesa'sen esi'pʉ pariki'si tau, pata esanon pokon pe ɨsewa'nomapai te'san koro'tau, ka'pon wɨnin nʉ'pʉ mɨrɨ a'tai. 	 Boro fo go no kaŋ se i ga ne Barabbas, kaŋ i n'a haw borey kaŋ murte banda, murteyaŋo ra mo i na boro fooyaŋ wi.


Mɨrɨ si'kɨrɨ, Paire' esi'pʉ Sises ɨnmo'kapai to' uya iwɨnɨ namai', e'tane Esuwerʉ amʉ' ukɨ'pɨ'nʉnpɨtʉ'pʉ, “Pʉse rɨ utɨto' pe iku'sa' auya yau, Sisa tonpa pe pʉra rɨ ɨwesi mɨrɨ. Ɨnʉ' rɨ kin pe ne'ku'ai'ne' esi mɨrɨ Sisa ewa'nomanin pe,” ta'pʉ to' uya. 	 Woodin boŋ Bilatos ceeci nga m'a taŋ, amma Yahudancey goono ga kuuwa ka ne: «Da ni na bora din taŋ, kulu ni manti Kaysar* coro. Boro kulu kaŋ ga nga boŋ himandi bonkooni, a _goono ga cabe kaŋ nga__ goono ga gaaba nda Kaysar.»


Sises uya, “Kʉrɨ rɨ urɨ,” ta etasa' tʉuya'nokon a'tai, ta'poi kon ya' to' enna'po uta'mo'ka'pʉ non pona. 	 Waato kaŋ Yesu ne i se: «Ay no ga ti NGA,» i ye da banda ka kaŋ ganda.


Mosta' ena'pɨ, aiko rʉ'kwɨ kuru kasa iyesi, ɨnpɨmɨnʉ non ya'. 	 A ga hima sanda mutard* ize cine no. Nga mo waato kaŋ i g'a duma laabo ra, baa kaŋ a ga kayna ka bisa gurayzey kulu kaŋ go ndunnya ra,


mɨrɨ awonsi'kɨ ɨnʉ' rɨ esi yau wapiyaro' e' pe e'pai, tɨwɨ nesii tanporon kon apiyo' pe. 	 Boro kulu kaŋ ga ba nga ma ciya jine boro araŋ game ra, a ga ciya araŋ kulu se bannya.


Sises apurɨnin nan eporo'pʉ ina uya. 7 kaisa rɨ wʉi ina uko'mamʉ'pʉ to' piyau. Iya'kwarʉ uya to' pana'tɨ'pʉ Paarʉ auro'kato' pe to' uya itɨ namai' Surusiran pona. 	 Kaŋ iri na talibey gar, iri goro noodin jirbi iyye. Ngey no ci Bulos se Biya _Hanno__ do ka ne a ma si ziji ka koy Urusalima.


Mɨrɨ a'tai, Isens mɨrɨ awonsi'kɨ Isaan, Sepiti munkɨ amʉ' uyee'pʉ ipiya', “Ti'sa, ɨ'rɨ rɨ ina nekama'poyai'ne' ɨpɨ' kupʉ auya i'se ina man ina iwano' pe,” ta'pʉ to' uya ipɨ'. 	 Yakuba nda Yohanna, Zabadi izey maan Yesu do ka ne a se: «Alfa, iri ga ba ni ma te iri se haŋ kaŋ iri ga ŋwaaray ni gaa.»


Urɨ, Tɨrʉ'tiyas, kareta menukanin nʉ'pʉ, miyarɨ nɨkayan ɨpɨ'nokon Itepuru yau. 	 Ay Tertiyus kaŋ goono ga tira wo hantum, ay g'araŋ fo Rabbi ra.


Ɨmɨrɨ'nokon, mɨrɨ kasa Kʉrai i'tunin pe ɨyena'pʉ kon pen. 	 Amma manti yaadin no araŋ na Almasihu dondon d'a.


Mɨrɨ a'tai si, tu'kan kon nɨ ka'pon amʉ' uyapurɨ pɨ' te'san e'nonkato' oton, tu'kan kon nɨ ka'pon amʉ' uya tʉtonpa kon eparankato' oton, mɨrɨ awonsi'kɨ to' ewaruma'tɨto' oton. 	 Waati din no boro boobo ga mulay, i ga care nooyandi ka konna care mo.


Iu'matʉ pe, pana' pe e'tɨ' Itepuru yau mɨrɨ awonsi'kɨ meruntɨ ipana'pano yau. 	 Woodin banda, araŋ ma te gaabi Rabbi do d'a dabari gaabikoono ra mo.


“Miyarɨ,” ka'tɨ' Kʉrai Sises yau wakʉ ton pɨ'. Utonpa kon amʉ' upiyawon kon, “Miyarɨ,” tato' ennoko pɨ' man. 	 Araŋ ma Almasihu Yesu ra hanantey kulu fo. Nya-izey kaŋ go ay banda mo g'araŋ fo.


Mɨrɨ a'tai rɨ, tʉusenutɨi' uri'san enna'po'pʉ kin piya', “Urepa auya i'se e'ai' serɨ pe Isaan Pa'tes i'pai rʉ'pʉ ke parapi po!” ta'pʉ iya. 	 Sahãadin-sahãadin a koy da waasi bonkoono do ka ne: «Ay ga ba ni m'ay no Yohanna baptisma teekwa boŋo taasa ra, sohõ-sohõ.»


Ɨpɨ' inkupʉ'pʉ rɨ marɨ iku'kɨ ipɨ', asa' ite'kwa iye'to' airɨ ɨpɨ' inkupʉ'pʉ iku'kɨ ipɨ'. I'sawʉ ipe'tɨkɨ ɨuku pe inkoneka'pʉ kata'pano entai asa' ite'kwa ikata'pano e'to' airɨ. 	 W'a bana sanda mate kaŋ a no, wa labu-care a se a goyey boŋ. Gaasiya kaŋ ra a diibi, w'a cine hinka diibi a se.


To' ena' enpoikato' pe tʉuya Papa e'ku'sa' Esuwerʉ amʉ' pen koro'tau ama'aino eke pe rɨ te'sen, Kʉrai pe na'ne' ayau'nokon, eke pe e'nɨto' pɨ' e'ku'nɨto' pe te'sen. 	 I se no Irikoy ba nga ma gundo wo darza arzakanta bangandi dumi* cindey game ra. Gundo neeya: Almasihu go araŋ ra, nga kaŋ ga ti beeje darzanta.


To' uyee'pʉ pata Korʉko'ta tato' ya' (Pu'pɨ Ɨ'pʉ Rʉ'pʉ Pata ta e'kwa pe). 	 Waato kaŋ i to nangu fo kaŋ se i ga ne Golgota, (sanda Boŋ Kurubu Nangu nooya),


E'tane si Papa uya enpoikasa' uyena'nokon ta'kwarʉ winɨ. Iya'kwarʉ esi tanporon nɨ warinpanin, i'nawon ton kuru rɨ Papa eseru pe te'sen ton. 	 Afo mo du dabari goy teeyaŋ hin, afo mo annabitaray teeyaŋ, afo mo biyey fayankayaŋ, afo mo ciine waani-waani yaŋ, afo mo koyne ciine feeriyaŋ.


Mɨrɨ pɨ' Paire' uya kanan ekama'pokaa'pʉ, “Eikʉ auya pen nɨ pe' mɨrɨ? Menyan pe' tu'kan pɨ' rɨ to' uya ɨyeseru'tɨ?” ta'pʉ iya. 	 Bilatos ye k'a hã ka ne: «Ni si tu da hay kulu no? Guna hari boobo kaŋ i goono ga ni kalima nd'a.»


Mɨrɨ ema'sa' yau, Esuwerʉ amʉ' epuru ton mɨrɨ awonsi'kɨ Main pɨ' enupanin nan amʉra'pʉ Surusiran pona. 	 A suba binde, i koyey da arkusey da asariya* dondonandikoy na care margu Urusalima ra.


e'tane to' ewonsa' a'tai Sises ekepu pʉra iyesi'pʉ mɨrɨ yau. 	 I furo, amma i mana di Rabbi Yesu gaahamo.


Sises uya ta'pʉ to' pɨ', “Tenu ke e'tɨ' ɨnʉ' uya rɨ ɨyenku'tɨ kon namai'. 	 Yesu tu ka ne i se: «Wa haggoy boro kulu ma si araŋ darandi.


Usaya esi'pʉ Iso'tan kʉipʉnʉ pe, Iso'tan esi'pʉ Eyas kʉipʉnʉ pe, Eyas esi'pʉ Esi'kaya kʉipʉnʉ pe, 	 Uzziya na Yotam hay, Yotam na Ahaz hay, Ahaz na Hezeciya hay,


Inserʉ uya ta'pʉ upɨ', “Serɨ main esi i'napai rɨ kuru, tapurɨsen pe kuru iyesi. Itepuru Papa ta'kwarʉ tʉnin pu'kena' amʉ' ena' uya, inserʉ enno'sa', serɨ pe kuru te'ku'ton ekamase'na tʉpoitorʉ ton pɨ',” ta'pʉ iya. 	 A ne ay se: «Sanney din ya naanaykoyyaŋ no, cimi-cimi wane yaŋ mo no. Rabbi mo, annabey biyey Irikoyo na nga malayka donton a ma bangandi nga tamey se haŋ kaŋ tilas ga haw ka te, kaŋ manti nda gayyaŋ.


Tepa'kasa' kon a'tai Esuwerʉ amʉ' usenupato' iwʉ' tapai, to' utɨ'pʉ Saiman mɨrɨ awonsi'kɨ Anturu pata'se' ya'. Isens mɨrɨ awonsi'kɨ Isaan pokon utɨ'pʉ to' a'kɨrɨ. 	 Sahãadin-sahãadin kaŋ i fatta diina marga fuwo ra, i furo Siman da Andarawos fuwo ra, ngey nda Yakuba nda Yohanna.


e'tane tanporon nɨ nonka'pʉ iya, i'naino ipoitorʉ pe e'nɨto' anʉmʉ'pʉ iya, ka'pon pe tekonekasa' pɨ'. 	 Amma nga bumbo yadda ka nga Irikoytara hino dabaro naŋ ka nga boŋ ciya bannya, ka ciya mo boro taka cine.


Serɨ ese' menukasa' esi'pʉ ipee'pɨ pɨ' i'tu pokena' pen ekamanin pe: eke paperan tanporon kon tekumasan mɨrɨ awonsi'kɨ ɨri ton kuru rɨ nuirapanin nan non pon kon san. 	 A sukuto gaa mo maa fo go no hantumante: GUNDU NO BABILA BAMBATA KAARUWEY DA NDUNNYA FANTA HAREY NYA NO.


E'tane tʉron kon ka'pon amʉ' ena'pʉ main ɨnetapai pʉra. To' uya tewan kon sa'mantanʉkʉ'pʉ, mɨrɨpan kon usaurokʉ'pʉ ɨri pe Ite'ma awɨron kon pɨ' tu'kan kon ka'pon amʉ' koro'tau. Mɨrɨ pɨ' si Paarʉ uya to' nɨmɨ'pʉ, mɨrɨpan uya Sises pɨ' enupasa' kon arɨ'pʉ ta'kɨrɨ, mɨrɨpan kon esi'pʉ tʉusenupa kon pe usauro'pɨ' nɨ pɨ' tɨwɨrɨ wʉi kaisa rɨ Tiranas sikuruui tau. 	 Amma waato kaŋ boro fooyaŋ na hanga sanday te, i wangu ka gana mo, i na sanni futuyaŋ te fondo woodin boŋ borey marga kulu jine. Bulos mo fun i do ka talibey fay ka ye waani. Zaari kulu mo a ga kakaw Tiranos cawyaŋ fuwo ra.


“Itepuru apiyo' rɨ urɨ. Tɨwɨ si serɨ ne'kupʉi upɨ' mekamayai'ne' awɨrɨ,” ta'pʉ Meri uya. Mɨrɨ ta iya tʉpo, inserʉ uya inɨmɨ'pʉ. 	 Maryama ne: «Guna, ay ya Rabbi koŋŋa no. I ma te ay se mate kaŋ ni ci din.» Kala malayka n'a naŋ.


ipun pe si te'sen, kʉrɨ rɨ pe rɨ si tanporon nɨ arʉ'tɨnin tanporon winɨ rɨ. 	 Almasihu marga ga ti Almasihu gaahamo. Almasihu kaŋ ga hari kulu toonandi hay kulu ra, a ga nga gaahamo din mo toonandi da nga bumbo.


Uya'kɨron kon uya uyarɨ'pʉ uyemiyatʉ pɨ' Tamaskas pona, apʉne pʉra a'kwa uya uyenkasi'panʉ'sa' pɨ' itenu pʉra urɨ tʉku'se. 	 Annura din kaaro darza sabbay se, ay mana hin ka di. Borey kaŋ go ay banda n'ay candi hal ay kaa Damaskos.


Mɨrɨ a'tai, Papa uya ta'pʉ ipɨ', ‘Asapatooi imo'kakɨ! Mɨrɨ ɨye'mʉ'sa'kasa' na'ne' yau esi wakʉ pe. 	 Rabbi ne a se: ‹Ma ni taamey kaa ni cey gaa, zama nango kaŋ ni goono ga kay din, nangu hanante no.


Tanporon kon uya, Papa uya tʉpika'tɨsa' kon, ento' oton mɨrɨ,’” tawon. 	 Fundikooni kulu mo ga di Irikoy faaba.› »


Sises utɨ'pʉ pata Taya pʉ'kʉ poi, mɨrɨpan utɨ'pʉ Saitan poro parau ku'pɨri Kiyarari poro, itɨ esi'pʉ Te'ka'pores nono awɨrɨ'ne rɨ. 	 Waato gaa Yesu fun Tir laabu ka gana ka bisa Zidon ka koy hala Galili teeko do. A gana Dikabolis laabo ra.


Se'tan epantakapɨtʉ pe iyesi yau tʉpokon pe rɨ ɨsewa'nomai', nai kasa esa' wannɨ pe iye'to' esi moro? Serɨ ta uya apʉne pʉra makoi a'kwarʉ ton enpa'kapɨtʉ uya Pirɨsipupʉ winɨ tukai' ɨye'kupʉ kon pɨ'. 	 Yaadin gaa, da Saytan* tun ka gaaba nda nga boŋ, mate no a koytara ga te ka kay? Zama araŋ goono ga ne Baalzabula dabari no ay goono ga follayey gaaray d'a.


Ina nama'pʉ to' uya tu'kan winɨ rɨ. Ina utɨto' e'seposa' a'tai, to' uya ina repapɨtʉ'pʉ tu'kan ke rɨ ina i'kiyari mɨrɨ awonsi'kɨ i'se ina e'to' ton nɨ kanau yau. 	 I n'iri beerandi mo da beeray kulu cine. Waati kaŋ iri tun ka dira hari hi ra koyne, i soobay ka margu iri se hay kulu kaŋ iri ga laami.


Mɨrɨ a'tai ta'pʉ iya, ‘Serɨ kupʉ uya; uyapuruui iwʉ' tʉrʉ'kwa uya serɨ. Eke pe parɨ amɨto' pe uya. Mɨrɨ yau si ui'kiyari mɨrɨ tʉpo uyapuruui amʉranʉ'to' pe uya. 	 A ne mo: ‹Haŋ kaŋ ay ga te neeya: ay g'ay barmey feeri ka afooyaŋ cina kaŋ ga beeri nd'ey. Noodin no ay g'ay ntaaso d'ay arzaka jisi.


Tʉusenupasen esi pʉra iyesi mɨrɨ tʉti'saai entai. E'tane tanporon kon ipan pe isenupasa' kon e'to' oton tʉti'saai kon kasa rɨ. 	 Talibi si bisa nga alfaga, amma afo kulu, waati kaŋ a to, a ga ciya danga nga alfaga cine.


Mɨrɨpan e'tane, ɨyeikʉ iya 'nokon, ‘Ɨi'tu uya 'nokon pʉra man, mɨrɨ pe pʉra mɨrɨ winon kon uye'sa' ta uya pʉra rɨ iyesi. Entantɨ' upiyapai, tanporo ɨmɨrɨ'nokon ɨri ku'nin nan!’ tato' iya oton. 	 Nga mo ga ne: ‹Ay ga ne araŋ se: ay si bay nangu kaŋ no araŋ fun. Ya araŋ goy laalo teekoy, wa fay d'ay.›


Apʉne pʉra Papa uya tanporo ka'pon amʉ' a'sisa' main awɨrɨ pʉra e'nɨto' ya', tanporo to' pɨ' tʉusentu'mato' pe. 	 Zama Irikoy na boro kulu daabu ganayaŋ-jaŋay ra, zama nga ma suuji cabe borey kulu se.


To' a'kɨrɨ iu'tɨ'pʉ, mɨrɨpan e'soto'ka'pʉ rɨmon po. Tu'ke rɨ anpisin pe ipoitorʉ ton esi'pʉ mɨrɨ yau mɨrɨ awonsi'kɨ tu'ke rɨ ka'pon amʉ' Isutiya, mɨrɨ awonsi'kɨ Surusiran winon kon uye'sa' esi'pʉ. Tʉron kon ka'pon amʉ' uyee'pʉ parau e'pi Taya, Saitan winon kon. 	 Yesu zumbu, nga nd'ey, ka kay batama fo ra, da nga talibey marga bambata mo. Boro boobo margu mo kaŋ yaŋ kaa ka fun Yahudiya ra, da Urusalima ra, da Tir* da Zidon* kwaarey ra, kaŋ yaŋ go teeko me gaa.


Sakaraya uya inserʉ ekama'po'pʉ, “Nai kasa i'tu uya i'napai rɨ serɨ esi tukai'? Intomi'si pe esi, uno'pʉ nɨrɨ esi no'sami'si pe,” ta'pʉ iya. 	 Zakariya ne malayka se: «Ifo gaa no ay ga woodin bay? Zama ay ya dottijo no, ay wande mo jiirey baa.»


E'tane tʉron kon uta'kɨrɨ'pʉ to' pɨ' to' sapema pe rɨ. “To' e'taripasa' man,” ta'pʉ to' uya. 	 Amma boro fooyaŋ n'i hahaara ka ne: «Baji no i haŋ ka bugu.»


Utonpa ton, Kʉroi tonpa ton uya upana'tɨsa' man ɨsipɨ' ɨwe'pɨ'to' kon pɨ' ɨsiwano' pe. 	 Kulu nda yaadin, Rabbi do wayboro si bara alboro baa si, alboro mo si bara wayboro baa si.


Tʉron nɨ ton ite' ton uta'pokʉ'pʉ tikʉkenan nʉ'ta'. Iya'ta'pʉ, mɨrɨpan e'tane ɨwɨtanʉkʉ'pʉ iya, mɨrɨpan epeta'pʉ pen nɨ. 	 Afooyaŋ kaŋ karjey ra. Karjey mo fun ka beeri k'i koote hal i mana hay.


Isaan uya ka'pon amʉ' pa'taisimapɨtʉ'pʉ tuna ke, e'tane serɨ pe iwa'ne rɨ Papa uya apa'taisimapɨtʉ kon mɨrɨ Wakʉ Ta'kwarʉ ke,” ta'pʉ iya. 	 Zama haciika, Yohanna na baptisma* te da hari, amma araŋ wo, araŋ ga du Biya Hanna baptisma ne ka koy jirbiyaŋ.»


To' asakɨrɨ'pano rʉ'pʉ uya ti'sawʉ yawon i'kwamʉ'pʉ wʉi enu pona, mɨrɨpan a'ne' pe iyesi uya ka'pon amʉ' puto' pe iku'sa' esi'pʉ. 	 Itaacanta mo na nga sintilo dooru wayna boŋ. I yadda wayna se a ma borey kukure da danji.


E'tane i'tunin pe pʉra iye'kuu'pʉ. “Ma'non, kʉrɨ rɨ i'tunin pen urɨ,” ta'pʉ iya. 	 Amma a ze ka ne: «Waybora, ay s'a bay.»


uya tu'ke ite'kwa rɨ serɨ a'tai teposen mɨrɨ awonsi'kɨ serɨ enta' te'ton a'tai teposen tɨwɨrɨ uko'man nɨto' eporo pʉra iyesi ta pen nɨ,” ta'pʉ iya. 	 kaŋ ga jaŋ ka du riiba boobo zamana wo ra. Zamana kaŋ ga kaa ra mo, a ga du fundi hal abada.»


Anpisin pe ka'pon amʉ' epirikʉ koro'tau, Sises uya ta'pʉ, “Ɨri ton nɨ serɨ a'taino kon! Eke Papa tʉrawasooi i'tuto' ipɨkɨrɨ ekama'ponin nan e'tane, ikupʉ uya pen. Isona pɨ', i'tuto' ipɨkɨrɨ rʉ'pʉ rɨken kupʉ uya. 	 Borey marga goono ga kankam a gaa, kal a sintin ka ne: «Zamana wo izey, boro yaamoyaŋ no. I goono ga alaama ceeci, amma i si alaama cabe i se kala day Yonana* wane.


E'tane pana' pe kuru pʉra rɨ iyesi'pʉ, mɨrɨpan kon pata pʉra iyena'pʉ Epʉn po. 	 I mana te zaama, i mana du mo ngey goray nango koyne beena ra.


Ɨ'rɨ ken si ta'nokon serɨ, mɨrɨ a'tai? Makoi pe pe' main esi? Ta pen nɨ! I'nai rɨ, makoi mɨrɨ tukai' si'tui'no pen nɨ, e'tane main poro nin i'tusa' uya. Apʉne pʉra si'tui'no pen nɨ tonpa iwano' i'se e'nɨto' ipan pe, main uya, “Ɨtonpa iwano' i'se kesii ipan pe,” tasa' pʉra iyesi yau. 	 Ifo no iri ga ne binde? Asariya wo zunubi no? Abada! Mate n'ay ga te ka bay zunubi gaa, da manti asariya? Sanda, da asariya mana ne: «Ni ma si bini», doŋ ay si bay biniyay gaa.


Apo' to' po'tɨnin kɨrɨsin ekainʉnto' oton inke rɨ. Kamoro ene mɨrɨ awonsi'kɨ ipe ika'sa' apurɨpɨ'nin nʉ'san mɨrɨ awonsi'kɨ ima'kʉʉi menukanin nʉ'san umoronka'to' oton pen, ewarupɨ nau mɨrɨ awonsi'kɨ wʉi nai rɨ,” ta'pʉ iya. 	 I gurzugay dullo mo ga ciciri ka ziji hal abada abadin. I sinda fulanzamay mo cin da zaari, ngey kaŋ yaŋ ga sududu alman laala nda nga himando se, da boro kulu kaŋ n'a maa seeda ta mo.


Piyapaino pe ɨnɨmɨ uya 'nokon pen; ɨpiyau'nokon uyepʉ rɨ. 	 Ay si g'araŋ naŋ alatuumiyaŋ, ay ga kaa araŋ do.


apʉne pʉra tʉkaisarɨ'nokon tʉwari'sarʉ kon arɨ to' uya mɨrɨ. 	 Zama boro kulu ga nga boŋ tiŋa sambu.


Utɨn pɨ' man, Onisimos pokon pe, i'nairon mɨrɨ awonsi'kɨ utonpa kon nʉ'kwɨ, ɨtonpa kon nɨ apata kon apaino. To' uya tanporo serɨ yau te'ku'sen ekama mɨrɨ ɨpɨ'nokon. 	 Ay na Onisimos donton a banda mo. Onisimos ga ti nya-ize naanaykoy, iri baakwa, araŋ do boro no. Nga mo no ga hay kulu ci araŋ se kaŋ goono ga te neewo.


Ɨyenu kon yau main usaurokʉ'pʉ rʉ'pʉ mʉku'tʉi': ‘Ɨnʉ' rɨ ipoitorʉ esi pʉra iyesi eke pe tesa' entai,’ tawon. To' uya ukota'masa' yau, to' uya rɨ marɨ ɨkota'ma kon mɨrɨ. Urɨ uya tenupato' kon awɨrɨ to' esi yau, to' rɨ esi mɨrɨ ɨmɨrɨ'nokon uya to' enupa'pʉ awɨrɨ rɨ marɨ. 	 Araŋ ma fongu nda sanno kaŋ ay ci araŋ se: ‹bannya si bisa nga koyo›. D'i n'ay gurzugandi, i g'araŋ mo gurzugandi. D'i n'ay sanno gana, i g'araŋ wano mo gana.


Non po iyesi yau, use'man nɨto' tʉrawasomanin pe pʉra rɨ iyesi mɨrɨ, apʉne pʉra moro ka'pon amʉ' esi pɨ' tʉtʉsen tʉnin nan pe main uya ekamasa' awɨrɨ. 	 D'a go ne ndunnya ra, a si ciya baa alfaga, za kaŋ borey kaŋ yaŋ goono ga nooyaŋey salle asariya* fonda boŋ go no.


Mɨrɨ a'tai, main waraino eta'pʉ uya kamoro asakɨrɨ'nan kon ene amʉ' koro'tau, “Aiko iten yai pʉrowa, tikin nan wʉi yau e'tʉrawasoman nɨsa' epe'pʉ pe, mɨrɨ awonsi'kɨ osorʉwau iten yai a'nai', pari tato' e'pasa' tikin nan wʉi yau e'tʉrawasoman nɨsa' epe'pʉ pe. E'tane karapa, are' mɨrɨ awonsi'kɨ waain kʉ'ma'tanʉkʉi!” tawon. 	 Ay maa koyne sanda jinde fo fundikooni taaca din game ra kaŋ ne: «Alkama muudu fo, zaari fo goy banandi, sayir* muudu hinza, zaari fo goy banandi, ji nda duvan* mo, ma si i sara.»


Apurɨto' yau iyɨpʉremasa' uya takuru'kenan epi'tɨ mɨrɨ; Itepuru uya rɨ i'mʉ'sa'ka. Imakoitasa' pe iyesi yau, ipɨ' rɨ usentu'man. 	 Adduwa din kaŋ i te cimbeeri ra ga jantekomo faaba, Rabbi mo g'a tunandi. D'a na zunubi te mo, Irikoy g'a yaafa a se.


Iu'matʉ pe, ɨnʉ' uya rɨ uyanpokʉma i'se pʉra e'ai', apʉne pʉra Sises wenai ukota'ma'pʉ ɨ rʉ'pʉ man upɨ'. 	 Boro kulu ma si ye k'ay taabandi koyne, zama dolley kaŋ go ay gaahamo gaa ya Yesu seeda no.


urɨ'nokon, to' payan non pɨ'. Mɨrɨ si ku'sa' iya Sises ti'mʉ'sa'kase Eren apon yau isakon pe te'sen Eren uya ekamasa' kasa, “‘Serɨ pe umu, tikin nan pe kuru ɨwesi mɨrɨ, ɨkʉipʉnʉ pe enasa' serɨ.’ 	 a n'a toonandi iri, kaŋ ga ti i izey se, za kaŋ a na Yesu tunandi, mate kaŋ i hantum Zabura hinkanta ra ka ne: ‹Ni ya ay izo no. Hunkuna no ay na ni hay.›


“Ɨpika'tɨnin kon uye'sa' a'tai, unennoko'pʉ ikʉipʉnʉ winɨpaino, i'napairon A'kwarʉ, ikʉipʉnʉ yapai tepa'kasen uya uyekamato' oton ɨpɨ'nokon. 	 Amma waati kaŋ Gaakwa ga kaa, kaŋ ay ga donton araŋ se a ma fun Baaba do, cimi Biya no kaŋ ga fun Baabo do, a ga seeda no ay boŋ.


E'tane A'keras enasa' tʉkʉipʉnʉ Era' pata'pʉ ya' kin pe Isutiya po eta'pʉ iya. Enari'ke' pe iyesi'pʉ, mɨrɨ ya' ɨtɨpai pʉra. Ipanamasa' esi'pʉ iye'ne'pɨtʉ yau, mɨrɨpan utɨ'pʉ Kiyarari nono pona. 	 Amma waato kaŋ a maa Arkalawus na nga baabo Hirodus tubu, a goono ga may Yahudiya laabo ra, a humburu noodin koyyaŋ. A binde du bayrandiyaŋ Irikoy do hindiri ra, kal a kamba ka koy Galili* ra.


Utonpa ton, tʉuseta'kai' pʉra e'nɨto' ento' ipɨ' ɨsɨ moronka a'taino pe, pu'kena' amʉ' entɨ', isauro'sa' kon Itepuru ese' yau. 	 Ay nya-izey, araŋ ma fongu nda annabey* kaŋ salaŋ Rabbi maa ra. Araŋ m'i dondon ka suuru taabi ra danga mate kaŋ cine i te.


“Mɨrɨ pɨ', tanporon yau rɨ iku'tɨ' tʉron kon pɨ', ikupʉ to' uya i'se me'ai'ne' ɨpɨ'nokon. Serɨ uya Main mɨrɨ awonsi'kɨ Pu'kena' amʉ' rɨ nʉmenuka'pʉ amʉranʉkʉ mɨrɨ. 	 Hay kulu mo kaŋ araŋ ga ba borey ma te araŋ se, araŋ mo ma te i se yaadin, zama woodin, nga no ga ti haŋ kaŋ Tawretu* da Annabey* Tirey ci.


mɨrɨ pɨ' si mɨrɨ kasa rɨ iye'mʉ'sa'ka'pʉ terikʉ'pʉ apai eponin pe e'to' pe. 	 Zama mate kaŋ no kulu ay ma to bu-ka-tun gaa ka fun buukoy game ra.


Ɨnʉ' rɨ tʉuko'mansen uyapurɨ pɨ' uma'tato' oton pen. Serɨ pe' mapurɨyan?” ta'pʉ iya ipɨ'. 	 Boro kulu kaŋ goono ga funa k'ay cimandi mo, a si bu abada. Ni ga woodin cimandi, wala?»


Iye'u'na'tɨsa' pe rɨ e'nɨ'pʉ'nokon; mɨrɨ pe iyesi pɨ', ipokon pe epa'taisiman nɨto' poro uma'tan nɨto' ya', Kʉrai e'mʉ'sa'ka'pʉ terikʉ'pʉ apai kasa kuru eke pe Ikʉipʉnʉ ku'to' poro, urɨ'nokon nɨ nɨrɨ uko'manto' pe iyesi emenna' uko'man nɨto' yau. 	 Yaadin gaa, baptisma do no i n'iri fiji a banda buuyaŋ ra. Zama sanda mate kaŋ cine Irikoy na Almasihu tunandi ka kaa buukoy game ra Baabo darza do, yaadin no iri mo ma iri goray te fundi tajo ra.


Mɨrɨ pe iyesi pɨ', ayauro'kato' awɨrɨ e'kɨ. Mɨrɨ yau man asakɨrɨ'nan kon ka'pon amʉ' Papa auro'kanin nʉ'san tʉnku'ton kon pɨ'. 	 Day, sohõ ma kaa ka te haŋ kaŋ iri ga ci ni se. Boro taaci go no iri se kaŋ yaŋ na sarti sambu.


I'napairon kuru ekama uya ɨpɨ'nokon, serɨ yau iye'soto'pɨ'sa' na'ne' nan tonpa ton eri'to' oton pen Ka'pon, Papa winon uyepʉ esa' wannɨ pe te'to' yau ene tʉuya'nokon rawɨrɨ,” ta'pʉ Sises uya. 	 Haciika, ay ga ne araŋ se, boro fooyaŋ goono ga kay ne kaŋ yaŋ si buuyaŋ taba baa kayna kala nd'i di Boro Izo goono ga kaa nga koytara ra.»


Inserʉ uya eikʉ'pʉ, “Kepʉrerʉ urɨ, Papa piyawon urɨ, enno'sa' urɨ ayauro'kase'na, mɨrɨ awonsi'kɨ wakʉ itekare ekamase'na ɨpɨ'. 	 Malayka mo tu ka ne a se: «Ay no Jibraylu, kaŋ ga kay Irikoy jine. Irikoy n'ay donton no zama ay ma salaŋ ni se, ay ma kande ni se baaru hanno wo.


Ɨnʉ' rɨ esi pʉra iyesi yau moro uyau, iyesi mɨrɨ eno'masa', useketasa' ipanta kasa; mɨrɨ waraino ipanta ton amuku mɨrɨ eno'mato' pe apo' ya', iyepo'tɨto' pe. 	 Boro kaŋ si goro ay ra, i g'a pati ka furu, danga mate kaŋ cine i ga te reyzin kambe se. A ga koogu. I g'i margu mo ka catu danji ra k'i ton.


Tu'kan kon ukɨ'pɨ'nʉnpɨtʉ'pʉ tʉron nɨ pe'ne, wakʉ pe i'napairon eporo iya pʉra eke soisa amʉ' epuru esi'pʉ, eke pe to' ukɨ'pɨ'nʉnpɨtʉ wenai. “Soisa amʉ' iwʉ' ta' Paarʉ atɨ',” ta'pʉ iya. 	 Boro fooyaŋ go ga kaati marga ra ka hay fo ci, boro fooyaŋ mo go ga hay fo waani ci. Waato kaŋ a mongo ka bay da cimi haŋ kaŋ no goono ga te kosongo sabbay se, wongu nyaŋo lordi ka ne i ma kande Bulos soojey fuwo ra.


Papa Maimu uya tasa' na'ne' Sises pɨ', “‘Serɨ tɨ' ɨmɨrɨ'nokon amɨnin nan newaruma'tɨ'pʉ enasa' man amɨnin nan uya amɨto' apon pe kuru,’ tasa'. 	 Yesu ga ti: ‹tondo kaŋ araŋ cinakoy donda, kaŋ ciya cinaro boŋo.›


Kasi ye' pe to' e'sa' pʉra rɨ iyesi, ɨ'rɨ rɨ ɨri pʉra rɨ to' esi. 	 I meyey ra mo i mana tangari gar bo, i sinda taali fo kulu.


“Ɨ'rɨ pe iyesi pɨ' ɨpoitorʉ ton uya ina epuru ton eseru rʉ'pʉ i'kwɨtʉ? Temiyatʉ kon korʉka to' uya pʉra iyesi tenta'na kon rawɨrɨ,” ta'pʉ to' uya ipɨ'. 	 «Ifo se no ni talibey ga arkusey alaadey harta? Zama i si ngey kambey nyun hal i ga ŋwaari ŋwa.»


Mɨrɨ a'tai, Pari'si amʉ' uyee'pʉ Sises piya', mɨrɨpan kon uya ta'pʉ ipɨ', “Serɨ apai tʉron nɨ airɨ enta, Era' e'kaman pɨ' man ɨwɨnɨ pɨ',” ta'pʉ to' uya. 	 Saaya woodin ra no Farisi* fonda boro fooyaŋ kaa ka ne a se: «Tun ka dira ne, zama Hirodus ga ba nga ma ni wi.»


“E'tane pʉse rɨ utɨ'pʉ aiko rʉ'kwɨ rɨ nin tʉpʉrataai ko'manʉ'pɨ'nin piya', mɨrɨpan uya ta'sii' i'mʉ pɨ', i'mʉ kʉtʉtʉ'ka'pʉ. ‘Inke pʉra upʉrataai itʉkɨ!’ tai'ma. 	 Amma tamo din fattanta nango ra, kal a di nga hangasin tam fo, kaŋ nga mo g'a gana nooru danga handu taaci banandi cine. A n'a di k'a koote ka ne: ‹M'ay bana ay garawo!›


“Ɨnʉ' uya rɨ pʉsamoro mʉre amʉ' tonpa ereutanʉkʉ pe iyesi yau uyese' yau, urɨ rɨ ereutanʉkʉ iya pe iyesi; mɨrɨ awonsi'kɨ ɨnʉ' uya rɨ urɨ ereutanʉkʉ pe iyesi yau, urɨ rɨken ereutanʉkʉ iya pen mɨrɨ, kʉrɨ uyenno'nin nʉ'pʉ kanan ereutanʉkʉ iya pe iyesi,” ta'pʉ iya. 	 «Boro kulu kaŋ ga zanka kayney wo cine afo ta ay maa ra, ay no a goono ga ta. Boro kulu mo kaŋ g'ay ta, manti ay no a ga ta, amma nga kaŋ n'ay donton no a ta.»


Ɨpʉrematɨ' wakʉ pe tʉto'ka'nʉ'sen pe, iye'to' awɨrɨ ekamasa' uya e'to' pe. 	 Zama ay m'a bangandi mate kaŋ cine a ga hima ay se ay ma ci.


ɨnʉ' rɨ utapurɨ namai' tʉrau. 	 Zama boro kaŋ go ga ŋwa ka haŋ, d'a si Rabbi gaahamo fayanka, ciiti no a go ga candi nga boŋ gaa, ŋwaayaŋo da haŋyaŋo din do.


Mɨrɨ awonsi'kɨ serɨ si iku'tɨ', serɨ pe e'nɨto' to'ka'nʉkʉ pe. Iweyu e'seposa' man aupakato' kon ɨye'nʉnto' kon apai, apʉne pʉra a'ko pe si epika'tɨn nɨto' esi pɨ' wapiya apurɨ a'tai iyesi'pʉ entai. 	 Araŋ ma woodin te, za kaŋ araŋ ga alwaato bay. Saaya to gumo kaŋ araŋ ga tun jirbi, zama sohõ faaba maan iri gaa ka bisa alwaato kaŋ iri cimandi.


Uyewan nɨ man wakʉ pe, e'tane mɨrɨ uya ɨri ku'nin nʉ'pʉ pe pʉra ukupʉ pʉra iyesi. Itepuru kuru kʉrɨ rɨ uyeseru aimenkanin. 	 Boro kaŋ go ga salaŋ nda ciine waani, nga boŋ se no a ga jina-koyyaŋ te, amma boro kaŋ go ga annabitaray te, Almasihu marga se no a ga jina-koyyaŋ te.


Tʉpoitorʉ ton enusimai'ma ta'pʉ iya, “Pʉsamo nin usanon mɨrɨ awonsi'kɨ uyakon non. 	 A na nga kambe salle nga talibey do haray ka ne: «Ay nya d'ay nya izey, ngey neeya.


Serɨ tasa' iya a'tai, Pari'si amʉ' mɨrɨ awonsi'kɨ Satu'si amʉ' e'sei'pɨtʉ'pʉ tʉtonpa kon pokon pe. 	 Waato kaŋ a na woodin ci binde, kosongu naan ka tun Farisi fonda borey da Sadusi fonda borey game ra, marga mo fay ihinka.


Kamoro itun pi'pɨ iputurʉkasa' kon pen e'sa' main e'to' i'se awɨrɨ, itun pi'pɨ iputurʉkasa' kon pe pe' to' kupʉ pen? 	 Amma da boro kaŋ si dambangu ga asariya farilley gana, manti Irikoy g'a dambanguyaŋ-jaŋa lasaabu sanda dambanguyaŋ no?


To' kasa ke'tʉu, ɨkʉipʉnʉ uya rɨ i'tuka'sa' i'se ɨwe'to' tekama'po auya wapiya rɨ. 	 Araŋ ma si ciya sanda i cine bo. Zama araŋ Baabo ga bay hari kaŋ araŋ ga ba, za araŋ man'a ŋwaaray.


Mɨrɨ entai kuru, utonpa ton, ɨnku'ton kon pɨ' ausaurokʉ kon a'tai Epʉn kʉsesa'tʉu, mɨrɨ pe pʉra non nɨ, mɨrɨ pe pʉra ɨ'rɨ rɨ. Tɨwɨ, “Ewai',” tato' auya'nokon nesii, ewai' pe rɨ; “Kane,” tato' auya'nokon nesii, kane pe rɨ, ɨyeno'ma kon kuru nin mɨrɨ. 	 Amma hay kulu jine, ay nya-izey, araŋ ma si ze. Wa si ze da beene, wala da ganda, wala da zeyaŋ kulu dumi. Amma araŋ «Oho» ma goro Oho, araŋ «Hã'a» ma goro Hã'a mo, zama araŋ ma si kaŋ ciiti ra.


Serɨ uya Esuwerʉ amʉ' usekama'po emapu'tɨ'pʉ, “Tiwano' pe pe' iye'wɨnɨ? Mɨrɨ pɨ' pe', ‘Ɨutɨ kon pʉra iyesi utɨyai'ne' ya',’ ta iya?” ta'pʉ to' uya. 	 Yahudancey binde goono ga ne: «A ga nga boŋ wi no, wala? Zama a ne naŋ kaŋ nga ga koy, iri si hin ka kaa.»


Moro tikin nan ipun esi mɨrɨ awonsi'kɨ tikin nan Iya'kwarʉ—ɨkɨ'masa' kon na'ne' kasa kuru tikin nan ɨye'ku'to' kon ya' ɨkɨ'masa' kon a'tai— 	 Gaaham folloŋ go no, da Biya folloŋ, mate kaŋ cine, waato kaŋ Irikoy n'araŋ ce, a n'araŋ ce beeje folloŋ ra.


Apʉne pʉra Ma'sitoniya mɨrɨ awonsi'kɨ A'kaya pon kon esi'pʉ pori' pe entu'manin nan wakʉ ton koro'tawon kon Surusiran pon kon pika'tɨ tʉuya'nokon pɨ'. 	 Zama a kaan Masidoniya nda Akaya laabey ganakoy se i ma nooyaŋ fooyaŋ te alfukaarey se kaŋ yaŋ go Urusalima hanantey game ra.


e'tane Papa uya to' uya ito'ka'nʉkʉ namai' Sises ku'sa' esi'pʉ. 	 Amma i moy go birim-birim zama i ma s'a bay.


Mɨrɨ pe pʉra, mɨnɨ' ke rɨ katɨ irepa iya kɨrɨtɨkɨ pʉmooi ekama'po tane iya? 	 Wala d'a n'a ŋwaaray gunguri, a g'a no daŋ?


Mɨrɨ a'tai, Sises uya ta'pʉ to' pɨ', “Ɨ'rɨ pe iyesi pɨ' to' uya Kʉrai esi Tepi' pa rʉ'pʉ pe ta? 	 Yesu mo ne i se: «Mate no kaŋ i ga ne Almasihu ya Dawda ize no?


I'nairon pe usaurokʉ Kʉrai yau—kasi pe esi pen, uya'kwarʉ uya apɨtanʉkʉ Wakʉ A'kwarʉ yau— 	 Cimi no ay goono ga ci Almasihu ra, manti taari no bo. Ay bine lasaabo mo goono ga seeda ay se Biya Hanno ra,


Ka'pon amʉ' uya serɨ etasa' a'tai, ipan pe to' ewan poka'pʉ iya, mɨrɨpan kon uya Pi'ta mɨrɨ awonsi'kɨ itonpa ton ekama'po'pʉ, “Ina tonpa ton, ɨ'rɨ ken si kupʉ ina uya serɨ?” ta'pʉ to' uya. 	 Waato kaŋ i maa sanno din, a n'i biney gooru. I ne Bitros da diya cindey se: «Nya-izey, ifo no iri ga te?»


I'tu'nokon main esi Papa A'kwarʉ winon pe; e'tane urɨ esi Iya'kwarʉ pɨkɨron pe pʉra, ikʉrʉpo'pomasa' pe makoi poitorʉ pe. 	 Zama iri bay kaŋ asariya* ya Biya Hanno wane no, amma ay wo bine ibaay laaley banda no ay go, neerante zunubi dabaro se.


E'tane Paarʉ uya pʉresiman amʉ' maimu eikʉ'pʉ, “Ɨri ku'sa' ina uya pʉra rɨ iye'tane, soisa amʉ' uya anpisin koro'tau ina ari'po'pɨ'to' pe to' uya, to' auro'ka'pʉ! Roman amʉ' ina e'tane pariki'si ta' ina a'si'pʉ to' uya, mɨrɨpan kon esi ama'ai ina ennoko i'se. Kane! Tɨwɨ Roman amʉ' epuru ton nʉyepʉi ina enpa'kai',” ta'pʉ iya. 	 Amma Bulos ne i se: «Taray kwaaray no i n'iri goobu, ciiti kulu si. Iri go mo Romanceyaŋ, i n'iri daŋ kasu mo. Sohõ tuguyaŋ ra no i g'iri gaaray? Manti yaadin no! Amma kal i ma kaa ngey bumbey k'iri kaa taray.»


“E'saponka serɨ moro' amʉ' a'sii',” ta'pʉ Saiman Pi'ta uya to' pɨ', mɨrɨpan pɨ', “Aya'kɨrɨ ina utɨ serɨ,” ta'pʉ to' uya. Mɨrɨpan kon utɨsa' ekanwa'tɨpɨtʉ'pʉ kanau ya', e'tane mɨrɨ ewarupɨɨi tau, moro' amʉ' a'si'pʉ to' uya pen nɨ. 	 Siman Bitros ne i se: «Ay goono ga koy sorkay.» I ne a se: «Iri mo ga koy ni banda.» I fatta mo ka furo hiyo ra. Cino din ra i mana du hay kulu.


Sises uya ta'pʉ to' pɨ', “Tenku'ne ɨwesi kon yau, imakooi pʉra ɨwesi kon, e'tane ennin pe ɨye'kupʉ kon pɨ', amakooi kon yau rɨ ɨwesi kon. 	 Yesu ne i se: «D'araŋ ya danawyaŋ no, doŋ araŋ sinda zunubi. Amma za kaŋ sohõ araŋ goono ga ne: ‹Iri go ga di› -- woodin sabbay se araŋ zunubo ga goro araŋ gaa.»


Oko pe ina esi emapu'tɨ'pʉ ɨsɨ pe a'setun esi uya. Serɨ a'tai'ne rɨ Esuwerʉ amʉ' useruma weyu pata'pʉ pe iyesi'pʉ. Mɨrɨ wenai, Paarʉ uya to' auro'ka'pʉ: 	 Sohõ binde alwaati boobo sara, dirawo mo gonda kataru, zama sohõ baa Yahudancey mehawo* zaaro bisa. Woodin sabbay se no Bulos n'i yaamar


A'ko pe Papa piya' ɨsi'tɨ', a'ko pe ɨpiya'nokon iye'to' pe. Ɨyemiyatʉ kon ikumi'tɨ', tʉmakooikena' nan ka'pon amʉ', mɨrɨ awonsi'kɨ ɨyewan kon ikorʉkatɨ', ikasimanin ye' ton kuru. 	 Araŋ ma maan Irikoy gaa, nga mo ga maan araŋ gaa. Ya araŋ zunubikooney, w'araŋ kambey hanandi! Araŋ bine-hinka-koyey, w'araŋ biney hanandi!


Tʉrawaso amʉ' epuru esi pɨ' Papa tʉrawasooi esa' pe, ipokonomato' ipɨkɨrɨ pʉra iye'to' pe iyesi—eke pe tesi pɨ' main ɨnetapaino pen pe pʉra, inke pʉra tʉusakorotasen pe pʉra, te'taripasen pe pʉra, ɨsɨ pe pʉra, pʉrata epoto' pe tʉuya ipokena' pen ku'nin pen. 	 Zama jine boro, za kaŋ a ga te jine funa Irikoy goyo boŋ, tilas kal a ma bara boro kaŋ i si jance. A ma si ciya boŋ sando, wala boro kaŋ ga waasu ka te bine, wala baji boobo hanko, wala yanjekaari, wala mo boro kaŋ ga riiba ziibo bini.


Ka'pon nɨ entarumʉ, “Kasi ye' pe esi uya Papa e'to' i'nairon pe koneka yau eke pe iku'to' temo'kai', ɨ'rɨto' pe ken si tʉmakooikenan pe uyeno'ma?” 	 Zama nd'ay tangaro ga naŋ Irikoy cimo ma baa ka tonton a darza se, ifo se no a ga ye k'ay ciiti zunubikooni ciitiyaŋ?


Ikaisa rɨ iteperu pɨkɨrɨ yʉi usi'tu mɨrɨ. Ka'pon amʉ' uya pi' pʉipɨtʉ pʉra rɨ iyesi mɨrɨ tikʉ kenan e'kwa apai, mɨrɨ pe pʉra kʉre' ɨmɨ'nɨ ton ye' apai. 	 Zama tuuri-nya kulu, i g'a bay nga izey do. I si jeejay ize kosu karji nya gaa, wala mo i si reyzin* ize kosu ngarfu nya gaa.


Kʉrai ɨni'tupai esi mɨrɨ awonsi'kɨ iye'mʉ'sa'ka'pʉ meruntɨrʉ mɨrɨ awonsi'kɨ ita'kɨrɨ iyekota'ma'pʉ yau esi, ikasa rɨ ena iyeri'to' yau, 	 Ay ga ba ay ma du ka Almasihu bay gumo, da Irikoy dabaro kaŋ n'a tunandi ka kaa buukoy game ra. Ay ga ba mo ay ma furo a gurzugayey ra, i m'ay himandi nda Almasihu a buuyaŋo ra.


apʉne pʉra kuru tanporon nɨ Esuwerʉ amʉ' uko'manto' eseru mɨrɨ awonsi'kɨ to' manenpanin ton eseru i'tu auya wenai nɨrɨ ɨseseru yawon kon pe pʉra to' esi. Mɨrɨ wenai, uyeta auya i'se e'ai' wakʉ pe. 	 Zama ni ya bayraykooni no gumo alaadey da sanney kulu boŋ kaŋ yaŋ go Yahudancey game ra. Woodin sabbay se binde, ay ga ni ŋwaaray, ma suuru ka hangan ay se.


“Kɨsi'nʉkʉi, Meri. Wakʉ pe Papa enu yau ɨwesi. 	 Kala malayka ne a se: «Ma si humburu, Maryama, zama ni du gaakuri Irikoy do.


Ɨ'rɨ tukai' apurɨ auya'nokon ɨtonpa kon winɨ ayapurɨpɨ'to' kon eponin nan pe esii'ma, e'tane ɨ'rɨ rɨ kupʉ auya'nokon pʉra iyesi ayapurɨpɨ'to' kon eporo kon pa tikin nan nɨ Papa winɨ tʉuye'sen? 	 Mate no araŋ ga te ka cimandi, za kaŋ araŋ goono ga du beeray care do, beera mo kaŋ ga fun Irikoy follonka do, araŋ s'a ceeci?


Pʉre'po'si a'tai rɨ, mɨrɨ ema'sa' yau, pata eporo to' uya koro'tau, Pi'ta enuku'pʉ ai'tou pan ɨutɨ nakapu pona ɨpʉremai'. 	 A wane suba, waato kaŋ i go ngey dirawo ra, kaŋ i maan kwaara gaa, kala Bitros tun ka kaaru fuwo boŋ danga zaari bindi cine, zama nga ma adduwa te.


Sises esi koro'tau Pe'tani po, Saiman, erekʉ'pan tukai' ti'tusen iwʉ' tau, 	 A go mo, waato kaŋ Yesu go Baytaniya, Siman jiraykoono kwaara,


Mɨrɨ pɨ' tense, ka'pon e'to'ka'nʉ'to' pe iyesi wakʉ pe pe' tesi tukai', ɨri pe katɨ tukai'. 	 Woodin se ma haggoy kaaro kaŋ go ni do din ma si ciya kubay.


E'tane Sises uya tikin nan pɨ' rɨ to' eikʉ'pʉ pen nɨ, ɨri pe to' uya tʉku'to' pɨ', kopʉna tewansiukai'. 	 Amma a mana tu a se i sanney boŋ, baa afo, kala Bilatos dambara gumo.


Tenki tawon ye' rɨ urɨ, Papa, itese' pɨ' e'to' pɨ' ɨpʉrema a'tai uyenu yau ɨkupʉ uya pɨ', 	 Ay goono g'ay Irikoyo saabu waati kulu ni sabbay se, waati kaŋ ay ga adduwa te ni se.


Mɨrɨ pe pʉra, ɨ'rɨ tʉrʉ iya ta'kwarʉ entakano' pe? 	 Koyne, ifo no boro ga no kaŋ ga hin ka nga fundo fansa?


Ɨyeyaton kon pe pe' enasa' serɨ i'nairon tekamai' ɨpɨ'nokon? 	 Yaadin gaa, sohõ ay ciya araŋ ibare zama ay goono ga cimi ci araŋ se, wala?


Non po iyesi'pʉ, non nɨ ekonekasa' e'tane iporo, e'tane non pon kon uya i'tu pʉra iyesi'pʉ. 	 A go ndunnya ra, nga mo no na ndunnya te, amma ndunnya man'a bay.


Isakon, Isaan usaurokʉ etanin nʉ'pʉ, Sises e'ma'pʉkanin nʉ'pʉ esi'pʉ Anturu, Saiman Pi'ta akon. 	 I boro hinka kaŋ maa Yohanna sanno ka Yesu gana, boro fa i ga ne a se Andarawos, Siman Bitros nya ize no.


“Kamoro rɨken pona ɨpʉrema pen, e'tane kamoro uyapurɨnin nan pona nɨrɨ to' maimu wenai. 	 Manti ngey hinne se no ay goono ga ŋwaaray bo, amma borey mo se kaŋ yaŋ g'ay cimandi i sanney boŋ.


A'kwarʉpɨ'nin ku'to' uya oton ka' yau, mɨrɨ awonsi'kɨ i'tuto' ipɨ' non po kanan. Mɨrɨ a'tai, mɨrɨ yau mʉn e'to' oton, apo' mɨrɨ awonsi'kɨ ipun pe ikɨrɨsin e'to' oton. 	 Ay ga dambara hariyaŋ cabe beena ra, da alaamayaŋ mo ne ganda ndunnya ra: kuri, da danji, da dullu ciciriyaŋ.


Ipoitorʉ ton utɨ'pʉ ipiya' enpakase'na, ta'pʉ to' uya ipɨ', “Ina epuru! Ina ipika'tɨkɨ! Ina aputan pɨ' man!” ta'pʉ to' uya. 	 I kaa a do k'a tunandi ka ne: «Rabbi, iri faaba! Iri ga ba ka halaci!»


mɨrɨpan utɨto' oton tʉpataron kon ka'pon amʉ' Kokʉ mɨrɨ awonsi'kɨ Makokʉ amʉ' enku'tɨse'na—asakɨrɨ'nan non ekun yawon kon. To' amʉranʉ'to' iya oton ɨsewa'nomase'na, anpisin pe parau e'pi pon wɨ'sɨ' esi kasa. 	 A ga fatta ka koy mo zama nga ma ndunnya dumey halli kaŋ yaŋ go ndunnya looko taaca kulu ra, kaŋ ga ti Gog da Magog, a m'i margu wongu se. I baayaŋo go sanda teeku me taasi.


“Makoi a'kwarʉ epa'kasa' a'tai ka'pon apai, itɨ mɨrɨ tʉ'kenan pata ya'. Tereutato' yau warinpa pɨ', mɨrɨpan eporo iya pʉra iyesi. 	 Amma waati kaŋ follay fun boro banda, a ga dira ka gana naŋ kaŋ hari si, ka ceeci naŋ kaŋ ga fulanzam, a si du mo.


Mɨrɨpan pokapɨtʉ'pʉ to' uya kurusu' pona. Ipon nʉ'pʉ ta'nʉkʉ'pʉ to' uya, i'tuto' ipɨ' ke te'wapiya'kapɨ'se, epopɨtʉ'pʉ to' uya. 	 I n'a kanji k'a bankaarayey fay-fay kurne catuyaŋ boŋ ka di haŋ kaŋ boro kulu ga du.


Serɨ uya rɨ pʉsamoro asa'ron kon ka'pon amʉ' ne'to' auya'nokon wenai pe pʉra iyesi'pʉ man. Ɨpʉreman nɨto' yawon ama'masa' mɨrɨ awonsi'kɨ ika'sa' itese' pɨ' e'nɨto' pe pa'nʉ'sa' to' uya pʉra iyesi nɨrɨ. 	 Zama araŋ kanda borey wo, a go mo, i manti tooru fuwo zayyaŋ no, wala mo i manti iri wayboro tooro kaynakoyaŋ.


Ipoitorʉ ton si utɨ'pʉ eke pata pona, mɨrɨpan kon uya si eporo'pʉ Sises uya tauro'ka'pʉ kon kasa rɨ, mɨrɨpan kon uya si To' Epoi Itɨ'pʉ Weyu Rʉ'pʉ pɨ' te'to' kon koneka'pʉ. 	 Talibey koy ka furo kwaara ra. I di mate kaŋ Yesu ci ngey se, i na Paska ŋwaaro soola mo.


‘Papa urɨ, Epʉra'an, Aisi', Seko' e'to' itese' ipɨ',’ tawon. Papa, iyeri'sa' kon e'to' itese' pɨ' pen e'tane nurɨnan kon,” ta'pʉ Sises uya. 	 ‹Ay no ga ti Ibrahim Irikoyo, da Isaka Irikoyo, da Yakuba Irikoyo?› Nga wo manti buukoy Irikoy no bo, amma fundikooney wane no.»


Mɨrɨ awonsi'kɨ itun pi'pɨ iputurʉkasa' kon kʉipʉnʉ pe rɨ marɨ iyesi, itun pi'pɨ iputurʉkasa' kon pe rɨken to' esi pen e'tane tʉutɨsan nɨ marɨ apurɨto' pʉta'pʉ awɨrɨ ukʉipʉnʉ kon Epʉra'an enau iye'sa' rʉ'pʉ itun pi'pɨ puturʉka rawɨrɨ. 	 A te dambangantey se mo baaba, ngey kaŋ yaŋ manti dambanguyaŋ hinne no i du, amma i goono g'iri baabo Ibrahim cimbeero ce tankey gana mo, nga kaŋ cimbeero din go a se za i man'a dambangu.


kʉrɨ rɨ uya ina auro'kasa' itekare ekamanin pe ina e'to' pe ka'pon amʉ' pɨ'. Kʉrɨ rɨ kʉrɨ rɨ Papa Nanʉmʉ'pʉ tanporon kon eseru aimenkanin pe tanporo nurɨnan kon, iyeri'sa' kon nɨ nɨrɨ. 	 Yesu n'iri lordi mo ka ne iri ma waazu jama se ka seeda mo ka ne: Nga no ga ti bora kaŋ Irikoy waadu fundikooney da buukoy ciitikwa.


ka'tawon nɨ mɨrɨ pe pʉra i'nawon nɨ, mɨrɨ pe pʉra ɨ'rɨ rɨ tanporo ika'sa' yawon, uya pantakan pʉra rɨ iyesi Papa uya i'nʉnkan nɨto' apai Kʉrai Sises, uyepuru kon yau na'ne'. 	 wala beene kuuyaŋey wala ganda guusuyaŋey wala takahari fo kulu. Hay kulu si du k'iri fay da Irikoy baakasina kaŋ go iri Rabbo Almasihu Yesu ra.


Mɨrɨpan uya ta'pʉ, “Kin Akʉri'pa mɨrɨ awonsi'kɨ tʉron kon nɨ serɨ yau na'ne' nan, pʉse rɨ pe' menyatʉu?” ta'pʉ Pesʉ'tas uya to' pɨ'. “Tanporon kon Esuwerʉ amʉ' serɨ yau Sisariya pon kon mɨrɨ awonsi'kɨ Surusiran pon kon uya, ipɨkɨrɨ upɨ' tʉmaimu kon tʉpɨ'sa' man. To' ukɨ'pɨ'nʉnpɨtʉ'pʉ, ‘Mɨrɨ enta' kʉ'ko'manin!’ tukai'. 	 Fastos mo ne: «Bonkoono Agariba, d'araŋ borey kulu kaŋ yaŋ go ne iri banda, araŋ go ga di bora kaŋ Yahudancey jama n'ay ŋwaaray a boŋ Urusalima ra, hala ka kaa neewo mo. I goono ga ngey jindey sambu ka ne a si hima a ma funa koyne.


Tanporo tu'kan yau rɨ tʉuta'mo'kasan urɨ'nokon. Ɨnʉ' rɨ esi yau ipoken pʉra te'sen pe pʉra tʉusaurokʉ yau, wakʉ pe kuru iyesi mɨrɨ, tʉpun nɨ si esa' pe iyesi. 	 Zama hari boobo ra iri boro kulu goono ga harta. Da boro siino ga harta sanni ra, bora din ya toonante no. A ga hin ka alzam daŋ ka nga gaahamo kulu gaay mo.


Serɨ nin si mɨrɨ to' pokon pe ekonekato' iwinɨ to' makooi mo'kasa' uya a'tai,” tukai'. 	 Woone no ga ti ay alkawlo kaŋ go in d'ey game ra, waati kaŋ ay g'i zunubey kaa.»


Eke pe kuru pe' ina kʉipʉnʉ Epʉra'an entai ɨwesi? Iyerikʉ'pʉ, mɨrɨ awonsi'kɨ pu'kena' amʉ' rɨ nɨrɨ erikʉ'pʉ. Ɨnʉ' pe kuru ɨye'kupʉ?” ta'pʉ to' uya. 	 Wala ni bisa iri kaayo Ibrahim beeray no? A bu, annabey mo bu. May no ni ga ni boŋ himandi?»


Sises uya kuru ɨnʉ' rɨ pa'taisimasa' pʉra rɨ iye'tane, ipoitorʉ ton uya rɨken nɨ nin tɨ. 	 (Amma Yesu bumbo siino ga baptisma te, kal a talibey.)


Ka'kʉran e'ma'pʉka to' uya pʉra iyesi, e'tane to' apʉrʉmʉ ipiyapai, apʉne pʉra ka'kʉran maimu i'tu to' uya pʉra iyesi.” 	 I si yaw gana abada, amma i ga zuru a se no, zama i si yawey jinde bay.»


Ɨ'rɨ pe iyesi Ka'pon, Papa winon enuku ene auya'nokon a'tai wapiya tesi'pʉ ya'? 	 Mate no nd'araŋ ga di Boro Izo goono ga kaaru beene, nangu kaŋ a go doŋ?


“Mɨrɨ a'tai, itepuru uya kanan takaa'pʉ tʉpoitorʉ pɨ', ‘Enta asanta ta'ne ɨnnɨ' nan pata ya'ne mɨrɨ yawon kon pɨ' ɨsi'tɨ' kuru mʉkai', uiwʉ' utarʉ'tɨka'to' pe. 	 Koyo ne bannya se: ‹Ma koy fondayzey ra nda saaji laawaley ra k'i tilasandi i ma kaa, hal ay fuwo ma to.


Apʉne pʉra anpisin pe rɨ to' esi pɨ', Sises uya tʉpoitorʉ ton auro'ka'pʉ kanau epoto' pe to' uya tekanwa'tɨto' ya' ka'pon amʉ' uya tu'ke rɨ tʉu'na'tɨ namai'. 	 A ne nga talibey se i ma hi kayna fo gaay nga se, zama jama ma s'a kankam.


“Ɨnʉ' ɨyese'?” ta'pʉ Sises uya ipɨ'. “Anpisin ton kuwayau amʉ' uyese',” tukai' eikʉ'pʉ iya. 	 A na bora din hã ka ne: «Mate ga ti ni maa?» A ne a se: «Jama, zama iri ya iboobo no.»


Ka'pon, anʉmʉ pɨ' te'sen e'ma mɨrɨ, mɨrɨpan uya kiyari amʉranʉkʉ tɨwɨrɨ rɨ uko'man nɨto' ya'. Mɨrɨpan nin si, kʉrɨ rɨ ipɨnnin nʉ'pʉ mɨrɨ awonsi'kɨ anʉnnin nʉ'pʉ epori'mato' pe ɨsi'kaisa rɨ. 	 Baa sohõ wiikoy goono ga du alhakku, i ga nafa margu mo ka to fundi hal abada gaa, zama dumakwa da wiikwa ma farhã care banda.


Wakʉ pe kuru iyesi mɨrɨ kamoro iyapiyo' ton itenupɨkɨrɨ te'san, ɨ'rɨ pe pʉra rɨ ewarupɨ nau rɨ iye'tane. 	 Da mo cin batu hinkanta ra no a kaa, wala ihinzanta ra, k'i gar yaadin, albarkanteyaŋ no bannyey din.


Sises utɨ'pʉ Esuwerʉ amʉ' usenupato' iwʉ' apai Saiman pata'se' ya'. Saiman ewo'pʉ esi'pʉ ipan pe e'kɨɨi'man pɨ'. Mɨrɨpan Sises ekama'po'pʉ to' uya epi'tɨto' pe iya. 	 A tun diina marga fuwo ra ka fatta ka koy Siman fuwo ra. A kaa ka Siman anzuray waybora gar, a gonda gaaham konni futo. I na Yesu ŋwaaray a sabbay se.


Sises uya ekama'po'pʉ, “Ɨ'rɨ i'se me'an?” ta'pʉ iya. Mɨrɨpan eikʉ'pʉ iya, “Pʉsamoro asa'ron kon umunkɨ amʉ' iku'kɨ to' ereutato' pe ɨyenwo'netʉ winɨ, tʉron nɨ akamisi winɨ esa' wannɨ pe ɨwe'to' yau,” ta'pʉ iya. 	 Yesu ne waybora se: «Ifo no ni ga ba?» Nga mo ne a se: «Ma naŋ ay ize hinka wo ma goro afo ni kambe ŋwaaro gaa, afa mo ni kambe wow gaa ni koytara ra.»


Mɨrɨ a'tai, tʉron nɨ kin, Isose' i'tunin pen ena'pʉ Isi' epuru pe. 	 hala: ‹bonkooni fo furo Misira laabo koytara ra kaŋ si Yusufu bay.›


Sises uya tʉron nɨ panton ekama'pʉ ka'pon amʉ' pɨ', “Papa e'to' esa' wannɨ pe esi ka'pon tʉpa'karakai' wakʉ kiyari ye' pɨnnin nʉ'pʉ tʉmainarʉ yau kasa. 	 A kand'i se misa fo ka ne: «I na beene koytara himandi sanda boro fo kaŋ na dum'ize hanno say nga faro ra.


Wai, a'pu turunpanin nan, wai, sarakuwa turunpanin nan mɨrɨ awonsi'kɨ wai tʉronpi' turunpanin nan usetato' oton pen nɨ kanan ayau. Ti'tui' pʉra rɨ ɨ'rɨ rɨ tʉka'pɨ'se te'tʉrawasomasan e'sepoto' oton kanan pen ayau, mɨrɨ awonsi'kɨ a'nai' e'pato' yai usetato' oton pen nɨ kanan ayau. 	 Moolo jinde, wala doonko, wala seese, wala hilli jinde, i si ye ka maa r'ey ni ra hal abada. I si ye ka kambe goy-teeri kulu dumi gar ni ra. Fufuyaŋ tondi yooje mo, i si ye ka maa r'a ni ra hal abada.


Eraiya'kin esi'pʉ Mireya mu pe. Mireya esi'pʉ Mina mu pe. Mina esi'pʉ Ma'ta'ta mu pe. Ma'ta'ta esi'pʉ Ne'tan mu pe. Ne'tan esi'pʉ Tepi' mu pe. 	 Maliya wane, Mayna wane, Matata wane, Natan wane, Dawda wane,


“E'tane warawo' tʉtonpa wɨpɨ'nin uya Mosi' a'tu'ma'pʉ, ‘Ɨnʉ' uya ɨku'sa' ina epuru pe, mɨrɨ pe pʉra ina eseru aimenkanin pe? 	 Amma bora kaŋ goono ga nga hangasino toonye din na Musa tuti ka ne: ‹May ka ni daŋ koy da ciitiko iri boŋ?


Pʉsamoro ka'pon amʉ' esi tentarunsan, ɨri ɨnenpaino kon nɨken; i'se te'to' kon makoi eseru poro tʉutɨsan; tʉpɨ'nokon nɨ tʉutapurɨsan mɨrɨ awonsi'kɨ tʉron kon pɨ' wakʉ pe itese' tʉusauro'san wakʉ epoto' pe tʉuya'nokon. 	 Borey din ga ti jancekoyaŋ da guutukoyaŋ. I goono ga ngey ibaay laaley gana, i meyey mo goono ga fooma sanniyaŋ ci. I goono ga me kaanay te zama ngey ma du riiba.


Kamoro to' rawɨrɨ tʉutɨsan mɨrɨ awonsi'kɨ kamoro to' e'ma'pʉ pe tʉutɨsan ukɨ'pɨ'nʉnpɨtʉ'pʉ, “Usana!” “Pori' rɨ kʉrɨ esi Itepuru ese' yau nʉye'ai'ne'!” 	 Borey mo kaŋ yaŋ go ga koy a jine nda ngey kaŋ yaŋ go ga gana banda soobay ka kuuwa ka ne: «Hosanna*!» «Albarkante no nga kaŋ goono ga kaa Rabbi maa ra!»


Ikaramʉ ensa' tʉuya a'tai, mɨrɨ awonsi'kɨ Esuwerʉ amʉ' nɨrɨ iya'kɨrɨ iye'sa' kon ukaramʉ, ipan pe ipokoita'pʉ tewan temo'kai'. 	 Waato kaŋ Yesu di a goono ga baray, Yahudancey kaŋ yaŋ kaa a banda mo goono ga baray, a duray nga biya ra, a bina sara mo.


Ɨnʉ' kasa iyesi tukai' enpoika uya kʉrɨ upiya' nʉye'ai'ne' mɨrɨ awonsi'kɨ umaimu etayai'ne' mɨrɨpan kupʉ pɨ' na'ne'. 	 Boro kulu kaŋ ga kaa ay do ka maa ay sanney, k'i te mo, ay g'araŋ cabe haŋ kaŋ a ga hima nd'a.


Mɨrɨ a'tai, Paire' uya ekama'po'pʉ, “Eta auya pʉra pe' iyesi ɨri pe to' usaurokʉ ɨpɨ'?” ta'pʉ iya. 	 Gaa no Bilatos ne a se: «Ni si maa sanni boobo wo kaŋ i goono ga seeda ni boŋ no?»


tʉronpi' uturunto' ya', mɨrɨ pe pʉra main usetato' ya', etanin nan e'to' miyarɨ ɨnetapai pʉra ya', 	 da hilli hẽeni, da sanni jinde. Jinda din mo, borey kaŋ yaŋ maa r'a ŋwaaray ka ne a ma si ye ka sanni fo tonton ngey se koyne.


Mɨrɨpan Sises uya ta'pʉ to' pɨ', “Ekamasa' auya'nokon pʉra iyesi ke, ekama uya pʉra rɨ kanan iyesi ɨpɨ'nokon ɨ'rɨ meruntɨrʉ winɨ serɨ ton kupʉ uya tukai',” ta'pʉ iya. 	 Yesu mo ne i se; «Ay mo si ci araŋ se dabari kaŋ dumi no ay goono ga hayey din te d'a.»


Mɨrɨ tʉpo, Paarʉ epa'ka'pʉ usauro'nɨto' pata apai. 	 Gaa no Bulos fatta i game ra.


Apʉne pʉra tanporon kon ekama'po pɨ' na'ne' nan uya eporo; kʉrɨ iwarinpa pɨ' na'ne' uya rɨ eporo; mɨrɨ awonsi'kɨ kʉrɨ iwɨpɨtʉ pɨ' na'ne' ena' rɨ mʉra'ta uta'koka. 	 Zama boro kulu kaŋ ga ŋwaaray, i g'a no, boro kaŋ ga ceeci ga du, boro kaŋ ga kobi mo, i ga fiti a se.


Mɨrɨpan uya i'mʉ'sa'ka'pʉ itemiyatʉ pɨ' ta'sii', “Tari'ta kun!” ta'pʉ iya (“Uri'san mʉre, e'mʉ'sa'ka', ta uya ɨpɨ',” ta tʉuya e'kwa pe). 	 Waato gaa a na koociya kamba di ka ne: «Talita kumi!» (kaŋ a feerijo ga ti: «Wandiya, ay ga ne ni se, tun!»)


apʉne pʉra tʉpoitorʉ ton enupa tʉuya pɨ'. Ta'pʉ iya to' pɨ', “Ka'pon, Papa winon eparankato' oton ka'pon amʉ' ena'. To' uya iwɨto' oton, e'tane itosorʉwano wʉi pata'pʉ pe iye'mʉ'sa'kato' oton,” ta'pʉ iya. 	 zama a goono ga nga talibey dondonandi. A ne i se: «I ga Boro Izo daŋ borey kambey ra, ngey mo g'a wi. D'i n'a wi mo, jirbi hinza banda a ga tun.»


Iyakʉ'pʉsa' anʉmʉ weyu si e'seposa' a'tai, tʉpoitorʉ si ennoko'pʉ iya umɨ tʉrʉ'pʉ tʉuya itena' ton piya' ti'kiyari epose'na. 	 Waato kaŋ alwaato to a ma du kali albarka ra goy-teerey do, a na bannya fo donton i gaa.


Kamoro kanan esi 7 pan kon kin amʉ'. 5 kaisa rɨ to' uta'mo'ka'pʉ, tikin nan esi moro tʉron nɨ uye'sa' pʉra rɨ marɨ iyesi; iye'sa' pe iyesi a'tai, mara rɨ mɨrɨ yau iye'to' oton. 	 bonkooni iyye mo no. I boro guwa kaŋ, i boro fo go no, a cindi mo i boro fo kaŋ mana kaa jina. Alwaati kaŋ a ga kaa, tilas alwaati kayna no a ga goro.


Ɨyekama'po uya 'nokon Itepuru awɨrɨ anʉmʉ kon pa wakʉ ton anʉnto' eseru yau mɨrɨ awonsi'kɨ ɨ'rɨ rɨ i'se iye'to' ɨwinɨpaino kon ke ipika'tɨtɨ', apʉne pʉra eke pe rɨ tu'kan kon nɨ ka'pon amʉ' pika'tɨnin kʉrɨ rɨ, urɨ rɨ to' tonpa pe. 	 Araŋ m'a kubayni Rabbi ra, mate kaŋ a ga hima hanantey se. Araŋ m'a kambu za hay kulu ra kaŋ a ga laami nd'a araŋ gaa. Zama nga bumbo na gaakasinay te boro boobo se, hala nda ay mo se.


I'nai rɨ iyesi, sa'man pe pʉra rɨ kiyamerʉ epa'ka akusa enu euta awɨrɨ imaminke' epa'ka Papa e'to' esa' wannɨ pe ya' entai,” ta'pʉ Sises uya. 	 Zama a ga faala yo se a ma furo sana fune ra, da arzakante ma furo Irikoy koytara ra.»


“I'tu auya'nokon pʉra iyesi mekama'poyatʉi'ne',” ta'pʉ Sises uya to' pɨ'. “Ɨyekota'ma kon poken ken pe' nai ekota'mato' oton na'ne' kasa?” ta'pʉ Sises uya to' pɨ'. “Ewai',” ta'pʉ to' uya. 	 Amma Yesu tu ka ne: «Araŋ si bay haŋ kaŋ no araŋ goono ga ŋwaaray. Araŋ ga hin k'ay haŋyaŋ haro dumi haŋ no?» I ne a se: «Iri ga hin.»


Tʉron kon Sises apurɨnin nan utɨ'pʉ Isutiya yapai Antiyo' pona tʉtonpa kon enupase'na, “Ɨyun kon pi'pɨ puturʉkasa' auya'nokon a'tai rɨken, Mosi' nekama'pʉ awɨrɨ, Papa uya ɨpika'tɨ kon,” tase'na. 	 Boro fooyaŋ mo fun Yahudiya. I goono ga nya-izey dondonandi ka ne, way: «D'i mana araŋ dambangu Musa alaada boŋ, kulu araŋ si hin ka du faaba.»


Tʉron nɨ a'tai Sises utɨ'pʉ Esuwerʉ amʉ' usenupato' iwʉ' ta'. Mɨrɨ yau, ka'pon iyaipʉtasa' amʉrasa' itemiyatʉ esi'pʉ. 	 Yesu ye ka furo Yahudance diina marga fuwo ra. Noodin mo boro fo go no kaŋ kamba suugu.


Upʉrataai ke pe' i'se e'to' rɨ kupʉ uya pen? Upɨ' rɨ katɨ ɨyɨkɨnta amʉre'mʉra esi pɨ'?’ ta'pʉ iya,” ta'pʉ Sises uya. 	 Wala a mana halal ay se no ya te haŋ kaŋ ay ga ba d'ay haro? Wala ay gomni teeyaŋo se no ni goono ga futu?›


Temu'ti, e'tʉrawasoma tonpa man miyarɨ ta pɨ' ɨpɨ'nokon, Rusiyas rɨ, Ise'sʉn mɨrɨ awonsi'kɨ So'sipa'tɨrʉ, utonpa ton. 	 Ay goykasino Timotiyos g'araŋ fo, nga nda Lusiyas, da Yason, da Sosipater, ay nya-ka-fo-siney.


Isaan uya pa'taisiman nɨto'—nai winɨ iye'sa'? Epʉn winɨ pe', mɨrɨ pe pʉra ka'pon amʉ' winɨ katɨ?” ta'pʉ iya. Mɨrɨpan kon usaurokʉ'pʉ tiwano' kon pe, “‘Epʉn winɨ’ ta pe iyesi yau, uyekama'po iya 'nokon, ‘Ɨ'rɨ pe ken iyesi pɨ' Isaan apurɨ auya'nokon pʉra iyesi'pʉ?’ tukai'. 	 Yohanna baptisma*, man no a fun? Irikoy do no, wala borey do?» Kala i saaware ngey nda care game ra ka ne: «D'iri ne: ‹Irikoy do no›, Yesu ga ne iri se: ‹Day, ifo se no araŋ man'a cimandi?›


Ta'pʉ iya to' pɨ', “Ɨ'rɨ pe ken iyesi pɨ' Tepi' usaurokʉ Iya'kwarʉ yau uya esakʉ, ‘Uyepuru,’ tukai'? Apʉne pʉra ta iya, 	 A ne i se: «Day, mate no kaŋ Biya _Hanno__ hino ra a ne a se Rabbi, kaŋ a ne:


E'tane ɨmenuka uya 'nokon, ɨtonpa kon pe te'ku'sen ɨnʉ' rɨ, tekumasen mɨrɨ pe pʉra mentaino, ika'sa' pɨ' tʉwɨpʉremasen, mɨrɨ pe pʉra tʉtonpa pɨ' tʉusauro'sen, te'taripasen, mɨrɨ pe pʉra itepe'pʉ pen nɨ esa'nin, pokon pe ke'tʉu. Pʉse rɨ rupɨ pokon pe rɨ kenta'natʉu. 	 Yaadin gaa, d'ay no wala da ngey no, woone no iri go ga waazu, nga mo no araŋ cimandi.


Ipɨkɨron esi se: ‘Ɨtonpa i'nʉnkakɨ mɨsi'nʉnkayai'ne' kasa,’ tawon. Serɨ ton iyawɨrɨ e'nɨto' entaino eke pʉra rɨ iyesi mɨrɨ,” ta'pʉ Sises uya ipɨ'. 	 Ihinkanta mo neeya: ‹Ni ma ba ni gorokasin danga ni boŋ cine.› Lordi fo si no kaŋ ga bisa woodin yaŋ beeray.»


Iye'wapu'tɨ'pʉ pen, e'tane isekama'pʉ, “Kʉrai pen urɨ,” tukai'. 	 A yadda, a mana ze, amma a yadda ka ci ka ne: «Ay wo manti Almasihu no.»


Usi'nʉnkan nɨto' esi ɨsɨ pe tʉtonpa ku'nin pen nɨ. Mɨrɨ pe iyesi pɨ', usi'nʉnkan nɨto' esi main awɨrɨ e'nɨ ekamanin pe. 	 Baakasinay si goy laalo te nga gorokasin se. Woodin sabbay se no baakasinay ya asariya toonandiyaŋ no.


Mɨrɨ pɨ', tɨ' amuku'pʉ to' uya ipona eno'mapɨ'to' pe tʉuya'nokon, e'tane Sises e'so'namʉ'pʉ, itɨ'pʉ Esuwerʉ amʉ' use'mato', ɨpʉremato' nono apai. 	 Kal i na tondiyaŋ sambu ka ba k'a catu, amma Yesu na nga boŋ tugu ka fatta Irikoy windo ra.


“Orʉ uya ɨyewaruma'tɨ kon yau, ɨyenu kon yau mʉku'tʉi' wapiya urɨ ewaruma'tɨ'pʉ iya. 	 Da ndunnya konna araŋ, araŋ ma bay kaŋ a konna ay za a mana konna araŋ.


Ka'pon amʉ' uya Sises nɨmɨ koro'tau, Pi'ta uya ta'pʉ ipɨ', “Wakʉ rɨ pan pe serɨ yau ina man, uyepuru. Tɨwɨ ina osorʉwau ɨiwʉ' kon amɨi; tikin nɨ ɨiwʉ' pe, tikin nɨ Mosi' iwʉ' pe, Iraisa iwʉ' pe nɨrɨ,” ta'pʉ iya. (Mɨrɨ ta tʉuya tukai' i'tu iya pʉra iyesi'pʉ.) 	 A go no mo, waato kaŋ i fay da Yesu, kala Bitros ne Yesu se: «Alfa, iri ne goonoyaŋo wo boori. Naŋ iri ma tanda hinza te, afo ni se, afo mo Musa se, afo mo Iliya se.» (A mana faham da haŋ kaŋ nga goono ga ne.)


Sises uya eikʉ'pʉ, “Ɨnʉ' uya rɨ ui'nʉnka pe iyesi yau, tenupato' uya awɨrɨ rɨ iyesi mɨrɨ. Ukʉipʉnʉ uya i'nʉnkato' oton, mɨrɨpan piya' ina uye'to' oton, iyau tʉpata kon koneka ina uya. 	 Yesu tu a se ka ne: «Da boro ga ba ay, a g'ay sanno gana. Ay Baaba mo ga ba r'a. Iri ga kaa a do, k'iri goray nango te a do.


Ɨyena'nokon iye'tʉsa' pɨ', Kʉrai iwano' pe apurɨ kon pa rɨken pen, e'tane ɨyekota'mato' kon pe rɨ iyesi itiwano' pe, 	 Zama Irikoy n'araŋ no nga gomno ra, manti araŋ ma Almasihu cimandi hinne bo, amma araŋ ma maa taabi mo a sabbay se.


I'tu kon pa, Ka'pon, Papa winon piyau meruntɨ esi serɨ non po makoi pɨ' usentu'man nɨto',” ta'pʉ iya. Sises uya ta'pʉ ipu'tɨka'sa' ka'pon pɨ', “E'mʉ'sa'kakɨ, ayapon anʉnkɨ, enna'pokɨ si apata'se' ya',” ta'pʉ iya ipɨ'. 	 Amma zama araŋ ma bay kaŋ Boro Izo gonda dabari ndunnya ra nga ma zunubey yaafa,» (gaa no a ne yeenikoono se): «Ma tun ka ni daarijo sambu ka koy fu.»


Sises uya eikʉ'pʉ, “Kʉrɨ sa'ne pʉreti piya'pɨ tʉki'se itena' sitʉyai'ne',” ta'pʉ iya. Mɨrɨpan uya pʉreti piya'pɨ kii'pʉ, mɨrɨpan tʉrʉ'pʉ iya Isutas Eskariya', Saiman mu ena'. 	 Yesu binde tu ka ne: «Bora kaŋ se ay ga looma sufu ka no.» Woodin banda a na looma sufu k'a no Yahuta se, kaŋ ti Siman ize Kariyoti bora.


To' e'kama'pʉ ama'ai Sises a'si pɨ' iwɨto' pe tʉuya'nokon. 	 I na ngey saaware te, mate kaŋ cine ngey ga te ka Yesu di da carmay, ngey m'a wi.


Eke' airɨ rɨ anwana amʉ' amʉrato' oton,” ta'pʉ iya. 	 Nangu kulu kaŋ jifa go, noodin no gaadagey mo ga margu.


Mɨrɨ awonsi'kɨ a'ta uya ɨye'makoima emapu'tɨ pe iyesi yau, a'tɨkɨ. Wakʉ iwa pe rɨ iyesi i'ta pʉra esii'ma tɨwɨrɨ rɨ uko'man nɨto' ya' ɨyepa'ka a'tai, ti'ta ke ɨyeno'ma entai ya'mu pʉn ekota'man nɨto' ya'. 	 Da ni ca na ni daŋ ni ma taali te mo, m'a dumbu ka kaa! Ni ma furo fundi ra ce-fo-koy, a ga bisa i ma ni catu danji bango ra nda ni ce hinka.


Mɨrɨ a'tai, eke soisa amʉ' epuru uya ta'pʉ, “Eke pe pʉrata ke tʉuse'mai' iyenasa' rʉ'pʉ urɨ kamoro Roman amʉ' tonpa pe,” ta'pʉ iya. “E'tane, entu'pʉ si'kɨrɨ nin usanon uya ukaretai'tɨ'pʉ to' tonpa pe e'to' pe,” ta'pʉ Paarʉ uya. 	 Wongu nyaŋo mo tu ka ne: «Ay wo, nooru boobo no ay no ka du burcinitaro wo.» Bulos mo ne: «Ay wo, i n'ay hay a ra no.»


serɨ i'tu uya pɨ' kuru rɨ, kʉrɨ wakʉ tʉrawaso piya'tɨnin nʉ'pʉ ayau'nokon uya ikupʉ iu'matʉ pʉ'kʉ pona, Sises Kʉrai uyepʉ weyu pʉ'kʉ pona. 	 Nga kaŋ na goy hanno sintin araŋ ra, a g'a toonandi hala Yesu Almasihu zaaro ra. Woone no ay ga tabbatandi.


Tanporo Papa munkɨ amʉ' pe ɨwesi kon Kʉrai Sises apurɨto' auya'nokon poro, 	 Zama araŋ kulu Irikoy izeyaŋ no, kaŋ to albeeriyaŋ, zama araŋ na Almasihu Yesu cimandi.


Eseru aimenkato' apon po Paire' ereutasa' koro'tau rɨ, ino'pʉ uya se main enno'sa' esi'pʉ ipiya': “Ɨ'rɨ pe kʉrɨ rɨ, ɨ'rɨ ku'nin nʉ'pʉ pen nɨ ka'pon kʉ'kupʉi. Ɨri pe serɨ pe tekota'mapɨ'se e'ne'pɨ'sa' man kʉrɨ rɨ uriya',” ta'pʉ iya. 	 Amma a goono ga goro ciiti karga boŋ, kal a wando donton a gaa ka ne: «Ma fun boro adilanta din sanno ra, zama hunkuna hindiri ra ay maa taabi boobo a sabbay se.»


E'tane Sises uya entakanoma'pʉ pen nɨ; mɨrɨ uya Paire' ewansiuka'pʉ. 	 Amma Yesu mana tonton ka tu da hay kulu, kala Bilatos dambara.


Taan'pʉ ton, ɨno'pʉ kon amʉ' i'nʉnkatɨ', ɨsɨ pe to' pɨ' ke'tʉu. 	 Kurnyey, araŋ ma ba araŋ wandey, araŋ ma si fottu i gaa mo.


Ɨuseta'kasa' kon pʉra iyesi, mɨrɨ awonsi'kɨ ɨsɨ rɨ a'kʉre'tɨsa' auya'nokon uyese' wenai, e'tane ɨye'nonkasa' kon pʉra iyesi. 	 Ni gonda kookari, ni hin suuru ay maa sabbay se, ni mana farga mo.


Awanakʉi' kuru, suntaaka epiya'tɨ pe, ewarupɨ pe rɨ marɨ pata e'tane, Meri Mataren utɨ'pʉ tɨ' akasa' uruwai' pe pona, mɨrɨpan uya tɨ' utamasa' imʉra'taai apai ene'pʉ. 	 Za da hinay jirbi iyya zaari sintina, za kubay-kubay go no, Maryama, Magdaliya bora kaa saara do. A di kaŋ i na tondo kaa saara gaa.


Ɨnʉ' rɨ usi'nʉnkato' pʉra rɨ iyesi mɨrɨ eke pe, kʉrɨ tʉtonpa ton iwano' pe tʉuko'manto' tʉnin entai. 	 Boro kulu sinda baakasinay kaŋ ga bisa woone: boro ma nga fundi no nga corey se.


to' uya enpoika si'kɨrɨ mɨrɨ main e'to' i'se e'menukasa' to' ewan pɨ', to' ewan uya rɨ nɨrɨ ekama to' pɨ', mɨrɨ awonsi'kɨ to' usenuminkato' uya rɨ ipoken pʉra to' e'sa' ekama, mɨrɨ awonsi'kɨ tʉron nɨ a'tai ipoken to' e'sa' ta iya rɨ.) 	 Zama i goono ga cabe kaŋ asariya goyo go ngey biney ra hantumante. I bine lasaabey mo goono ga seeda woodin boŋ -- ce fooyaŋ i fonguyaŋey g'i kalima, ce fooyaŋ mo i ga kande kobay.)


Papa uya kota'man nɨto' usenpoikasa' Epʉn poi Papa pʉra e'nɨto' mɨrɨ awonsi'kɨ ɨri ka'pon amʉ' eseru pɨ' wakʉ i'tuto' pe pʉra iku'nin nan ɨri teseru kon winɨ, 	 Irikoy ga nga futa bangandi za beena ra, Irikoy wangay da adilitaray-jaŋay kulu boŋ, borey waney, kaŋ yaŋ goono ga cimo naan ngey adilitaray-jaŋa ra.


Mɨrɨpan usenuminka'pʉ, ‘Ɨ'rɨ kupʉ uya serɨ?’ tukai'. ‘Ui'kiyari amʉranʉ'to' uya ya' pʉra iyesi.’ 	 Nga mo, a lasaabu nga boŋo ra ka ne: ‹Ifo no ay ga te? Zama ay sinda nangu kaŋ ay g'ay albarka margu.›


apʉne pʉra inonkasa' anʉnto' pe iyesi, tawon nʉ'pʉ erikʉ'pʉ a'tai rɨken; nurɨne tawon nʉ'pʉ e'tane pʉra. 	 Tubuyaŋ tira wo, kala buuyaŋ banda no a gonda gaabi, zama a sinda gaabi waati kaŋ a teekwa gonda fundi.


Tʉron kon ka'pon amʉ' esi ite' ipa'karakasa' uta'po'sa' asanta ta' kasa. Eta to' uya pe rɨ, Se'tan uyepʉ Main mo'kase'na to' ya' ipa'karakasa'. 	 Woone yaŋ ga ti fonda jarga waney: nangu kulu kaŋ i ga sanno say-say, hal i maa mo, sahãadin-sahãadin Saytan* ga kaa ka sanno kaŋ i say i ra din kom.


Ipan pe miyarɨ rɨ mɨrɨ pɨ' ipoitorʉ ton usewansiuka'pʉ, mɨrɨpan kon usekama'popɨtʉ'pʉ, “Ɨnʉ' kuru ken si epika'tɨ?” tukai'. 	 I dambara gumo ka ne care se: «Yaadin gaa, may no ga hin ka du faaba?»


“Kenari'nʉmʉi, Sayan ensi rʉ'kwɨ; enkɨ, ɨyepuru, kin uye'nɨ pɨ' man, iyereutasa' isa'ka'si mʉre po,” tawon. 	 «Ma si humburu, Sihiyona* ize wayo. Guna, ni Bonkoono go kaa. A go ga goro farkay binj'ize boŋ.»


Ekama uya serɨ enta' iteperu euku ensito' uya oton pen ɨpokon pe 'nokon ukʉipʉnʉ e'to' esa' wannɨ pe yau emenna' pe ensi uya pʉ'kʉ pona,” ta'pʉ iya. 	 Amma ay ga ne araŋ se: Za sohõ ay si ye ka reyzin* hari haŋ koyne, kala day han kaŋ hane ay g'a haŋ itaji in d'araŋ care banda, ay Baabo koytara ra.»


Wapiyaro' inserʉ utɨ'pʉ, mɨrɨpan uya ti'sawʉ yawon i'kwamʉ'pʉ non pona. Ɨri mɨrɨ awonsi'kɨ e'ne' ton ere' amʉ' epa'ka'pʉ ene ma'kʉʉi eponin nʉ'san pɨ' mɨrɨ awonsi'kɨ ipe ika'sa' apurɨpɨ'nin nʉ'san pɨ'. 	 Sintina wano koy ka nga sintilo dooru ndunnya boŋ. Kal a ciya jombo laalo ka borey kaŋ yaŋ gonda alman laala seeda gurzugandi, ngey kaŋ ga sududu a himando se mo.


Asanta piyau tʉna'sen ye', pi' tukai' tesa'sen ene tʉuya pɨ', itekare pɨ' itɨ'pʉ, e'tane ɨ'rɨ eporo'pʉ iya pen nɨ ipo, iyare ton nɨken, mɨrɨpan uya ta'pʉ ipɨ', “Tɨwɨ si tepetasen pe pʉra e'kɨ!” ta'pʉ iya. Inke pʉra rɨ yʉi useketa'pʉ. 	 A binde di jeejay* nya fo fonda jarga. A kaa a do. Kal a di hay kulu s'a gaa, kala kobtey hinne. Nga mo ne a se: «Ize ma si ye ka fun ni gaa koyne hal abada.» Sahãadin-sahãadin tuuri-nyaŋo koogu.


Use'man nɨto' tʉrawasomanin nan epuru, Ananayas uya etasa' a'tai, ipiyau iye'mʉ'sa'kasa' kon apiyo'ma'pʉ iya, to' uya Paarʉ inta'moto' pe. 	 Hananiya, kaŋ ga ti alfaga beero na borey kaŋ goono ga kay Bulos jarga lordi ka ne i m'a kar meyo gaa.


Ina uya taka'sa' na'ne' kasa rɨ, takapʉ uya kanan serɨ pe: Ɨnʉ' uya tʉron nɨ itekare ekama pe iyesi yau ɨpɨ'nokon, ananʉmʉ'pʉ kon waraino pen, tɨwɨ ipa'nʉ'sa' pe nesii! 	 Mate kaŋ iri jin ka ci araŋ se din, yaadin cine no sohõ ay ga ye ka ci araŋ se koyne: da boro fo ga waazu araŋ se baaru hanno fo kaŋ manti wo kaŋ araŋ jin ka ta, bora din ma ciya laalante.


Miyarɨ rɨ pana' pe a'setun esi'pʉ uye'nɨ pɨ'. Mɨrɨ ema'sa' yau, kanau pʉro'po te'sen ka'pon amʉ' apuruui ton ma'kɨrɨ'pʉ to' uya. 	 Kaŋ hari hawo goono g'iri teeni gumo, a wane suba borey sintin ka jinayey kaŋ hiyo sambu din catu teeko ra.


Mɨrɨ awonsi'kɨ esanon, ayapiyo' kon iku'tɨ' mɨrɨ kasa rɨ marɨ. To' kʉsenari'patʉu, i'tu auya'nokon ke kʉrɨ asa'rɨ rɨ ɨyepuru kon mɨrɨ awonsi'kɨ to' epuru esi Epʉn pon, tenu yawon kenan pen nɨ nin. 	 Araŋ mo koyey, araŋ ma te i se yaadin. Wa fay da deeniyaŋ, zama araŋ ga bay kaŋ araŋ kulu koyo go beena ra. Baar'a-baar'a si a do mo.


Mɨrɨ pɨ', kamoro etanin nʉ'san e'sara'tɨ'pʉ utɨpɨ' nɨ pɨ' tikin pa'ne, kɨɨyi' amʉ' wapiya, Sises rɨken tʉnonkai', uri'san nɨken si e'soto'kasa' mɨrɨ yau pokon pe. 	 Ngey mo, waato kaŋ i maa woodin, i fatta afo-fo, ibeerey ka kaa ikayney, kal ikulu ban. I na Yesu naŋ nga hinne nda waybora mo nango kaŋ a go ga kay bindo ra.


Tʉpataron kon ka'pon amʉ' usato' oton iweyu yau, mɨrɨ awonsi'kɨ kin amʉ' non pon kon uya timamin kon ne'to' oton iya'. 	 Ndunnya dumey mo ga soobay ka bar-bare a kaaro ra. Ndunnya bonkooney mo ga kande ngey darza a ra.


E'tane wʉi enu enu'sa' a'tai, a'ne' pe ipuru'pʉ iya mɨrɨpan aipʉta'pʉ, apʉne pʉra imi' ton utɨpɨ'sa' pʉra iyesi wenai. 	 Waato kaŋ wayna fatta, wayna n'i kukure zama i sinda kaaji hanno, hal i koogu.


Serɨ etanin nʉ'san uya nin si ekama'po'pʉ mɨrɨ, “Ɨnʉ' kuru ken si epika'tɨ?” ta'pʉ to' uya. 	 Ngey kaŋ yaŋ maa ne: «Yaadin gaa binde, may no ga hin ka du faaba?»


Mɨrɨ wʉi a'tai, ɨnʉ' rɨ tiwʉ' nakapu po na'ne' kʉu'tɨnin tiwʉ' tawon timamin kan. Mɨrɨ kasa rɨ kanan, ɨnʉ' rɨ tʉmainarʉ yau na'ne' nɨrɨ kʉsenna'ponin pata pona ɨ'rɨ kan nɨ. 	 Zaaro din ra, boro kaŋ go fu boŋ, a arzaka mo go fuwo ra, a ma si zumbu k'a sambu. Boro kaŋ go fari mo ma si ye banda dunkayo do.


paiki, sapato, teke'sen, mɨrɨ awonsi'kɨ tu'ke ipona ɨpon kon kʉsatʉu aya'kɨrɨ'nokon, apʉne pʉra tʉrawaso amʉ' pe ɨwesi kon, mɨrɨ epe'pʉ rɨ eporo auya'nokon,” ta'pʉ iya. 	 Araŋ ma si hindoonay foolo jare mo araŋ diraw se, wala kwaay hinka, wala taamu, wala goobu, zama goy-teeri ga hima ka du nga alhakko.


Pʉse rɨ uri'san uya Paarʉ mɨrɨ awonsi'kɨ itonpa ton e'ma'pʉkapɨtʉ'pʉ inke ɨkɨ'pɨ'nʉnpɨtʉi'ma, “Pʉsamoro ka'pon amʉ' esi Eke Papa poitorʉ ton pe, mɨrɨpan kon uya epika'tɨn nɨto' eseru ekama!” ta'pʉ iya. 	 Wandiya din n'iri da Bulos gana. A kaati ka ne: «Borey wo, Irikoy Beeray-Beeri-Koyo bannyayaŋ no. I goono ga faaba fondo baaro ci araŋ se.»


Mɨrɨ awonsi'kɨ amaimu rɨ marɨ tʉna'popɨ'se kɨpʉremai, Papa i'tunin nan pen kasa tʉmaimu kon useta pe tekamai', apʉne pʉra tu'kan nɨ esakʉ tʉuya'nokon pɨ'. 	 Amma waati kaŋ araŋ ga adduwa te, wa s'a te da ci-ka-yaara boobo, danga mate kaŋ cine dumi cindey ga te. Zama i ga tammahã hala ngey sanni booba gaa no Irikoy ga maa ngey se.


E'tane to' e'manenpato' Paarʉ pɨ' esi'pʉ Papa apurɨto' tʉuya'nokon pɨ'. To' e'manenpato' kanan esi'pʉ ka'pon, Sises itese' pɨkɨrɨ. Iyeri'sa' rʉ'pʉ e'tane si, Paarʉ uya, ‘Moro iyesi,’ ta. 	 Amma i kakawyaŋo ga ti i diina do haray sanni fooyaŋ, da boro fo sanni, Yesu kaŋ bu, amma kaŋ Bulos goono ga tabbatandi ka ne a goono ga funa.


Serɨ etasa' ina uya a'tai, ina mɨrɨ awonsi'kɨ ka'pon amʉ' mɨrɨ awon kon uya Paarʉ temekʉ'pʉ itɨ namai' Surusiran pona. 	 Waato kaŋ iri maa woodin, iri nda kwaara borey kulu na Bulos ŋwaaray ka ne a ma si koy Urusalima.


Isens piyapai ka'pon amʉ' uyepʉ wapiya, Esuwerʉ amʉ' pen pokon pe tenta'napɨ'sen pe iyesi'pʉ. E'tane to' uye'sa' a'tai, to' piyapai itama'pʉ mɨrɨ awonsi'kɨ iye'wʉrʉuka'pʉ, apʉne pʉra enari'kena' pe tesi wenai, iputurʉka tawon nan tonpa pe te'san pɨ'. 	 Zama za boro fooyaŋ mana fun Yakuba do ka kaa, Bitros doona ka ŋwa dumi cindey borey banda. Amma waato kaŋ i kaa, a ye banda ka nga boŋ fay waani. A goono ga humburu borey kaŋ go dambanguyaŋ borey do haray.


Uya'su'kasa' auya pʉra iyesi, uyetupa pe, e'tane pʉse rɨ uri'san uya ewomʉ'pʉ si'kɨrɨ rɨ, u'ta a'su'ka nonkasa' pʉra rɨ iyesi. 	 Ni man'ay sunsum, amma wayboro wo, za waati kaŋ ay furo, a mana fay d'ay cey sunsumyaŋ.


To' nekama ton pʉra rɨ iyesi to' uya uya'sito' ipɨkɨrɨ. 	 I si hin mo ka hayey din tabbatandi kaŋ yaŋ i goono g'ay kalima nd'ey sohõ.


Paperan po pu'kena' amʉ' mɨrɨ awonsi'kɨ wakʉ ton, mɨrɨ awonsi'kɨ tanporo non po iwɨsa' kon mʉnʉ e'seporo'pʉ,” ta'pʉ iya. 	 Babila ra mo, i na annabey da hanantey kuri gar, da borey kaŋ yaŋ i wi ndunnya ra.»


Mɨrɨ awonsi'kɨ makoi amʉ' enpa'ka uya pe iyesi yau Pirɨsipupʉ ke, ɨnʉ' ke ken ɨpoitorʉ kon to' enpa'kanin nan? To' nin si esi mɨrɨ ɨyeseru kon aimenkanin nan pe. 	 D'ay goono ga follayey gaaray da Baalzabula dabaro, araŋ izey binde, may dabari no i goono ga follayey gaaray d'a? Woodin sabbay se, ngey wo ga bara araŋ se ciitikoyaŋ.