Aɛsekṛi i gebɣan ad yeɛǧeb i lqebṭan-is ur ilaq ara ad ixemmem ɣef lecɣal n ddunit. 	 Mwanajeshi vitani hujiepusha na shughuli za maisha ya kawaida ili aweze kumpendeza mkuu wa jeshi.


Mi t-walan seǧǧden zdat-es, meɛna kra seg-sen mazal țcukkuten. 	 Walipomwona, wakamwabudu, ingawa wengine walikuwa na mashaka.


Yiwen wergaz inṭeq-ed si ger n lɣaci yenna i Sidna Ɛisa : A Sidi, ini-yas i gma ad ibḍu yid-i lweṛt i d-iǧǧa baba-tneɣ. 	 Mtu mmoja katika ule umati wa watu akamwambia, "Mwalimu, mwambie ndugu yangu tugawane urithi aliotuachia baba."


?as akken ẓran lḥisab n Sidi Ṛebbi yețṛaǧu wid ixeddmen annect-agi yerna uklalen lmut, țkemmilen di tikli-nsen yerna feṛḥen s wid ixeddmen am nutni. 	 Wanajua kwamba Sheria ya Mungu yasema kwamba watu wanaoishi mithili hiyo, wanastahili kifo. Zaidi ya hayo, siyo tu kwamba wanafanya mambo hayo wao wenyewe, bali hata huwapongeza wale wanaofanya mambo hayohayo.


Lameɛna iwakken ur ten-yețɣaḍ ara lḥal, ṛuḥ, ḍeggeṛ tasennaṛt ɣer lebḥeṛ, aslem ( aḥewtiw ) amezwaru ara d-teṭṭfeḍ, ldi-yas imi, aț-țafeḍ deg-s aṣurdi n lfeṭṭa, efk-asen-t d lexlaṣ n tebzert-nneɣ nekk yid-ek. 	 Lakini kusudi tusiwakwaze, nenda ziwani ukatupe ndoana; chukua samaki wa kwanza atakayenaswa, fungua kinywa chake, na ndani utakuta fedha taslimu ya zaka. Ichukue ukawape kwa ajili yangu na kwa ajili yako."


A Sidi, ḥunn ɣef mmi ! Atan kkaten-t imsigman, yenneɛtab aṭas ! Acḥal d abrid i geɣli ɣer tmes neɣ ɣer waman, 	 akasema, "Mheshimiwa, mwonee huruma mwanangu kwa kuwa ana kifafa, tena anateseka sana; mara nyingi yeye huanguka motoni na majini.


Ur ilaq ara a njeṛṛeb Sidi Ṛebbi akken i xedmen kra seg-sen, dɣa qqsen-ten izerman mmuten. 	 Tusimjaribu Bwana kama baadhi yao walivyomjaribu, wakauawa na nyoka.


Sfut ihi akken yeṣfa Baba-twen n igenwan. 	 Basi, muwe wakamilifu kama Baba yenu wa mbinguni alivyo mkamilifu.


Wid i grebḥen deg umenɣi tigeldiwin nniḍen s liman, xedmen anagar lḥeqq, țțunefkent-asen-d lemɛahdat, zemmemen imawen n yizmawen, 	 Kwa imani hawa wote walipigana vita na wafalme, wakashinda. Walitenda mambo adili, wakapokea yale aliyoahidi Mungu. Walifunga vinywa vya simba,


Kra win ara yefken lkas n waman isemmaḍen i yiwen seg imecṭuḥen-agi imi d anelmad-iw i gella, a wen-iniɣ tideț : ur a s-ițṛuḥ ara lḥeqq yuklal. 	 Kweli nawaambieni, yeyote atakayempa mmojawapo wa wadogo hawa kikombe cha maji baridi kwa sababu ni mfuasi wangu, hatakosa kamwe kupata tuzo lake."


Daymi seg yiwen wergaz iwumi kkawen ifadden teffeɣ-ed dderya s waṭas dderya n dderya-k ad ilin am yitran n igenni, am ṛṛmel yellan ɣef rrif n lebḥeṛ, ur yezmir yiwen a ten yeḥseb. 	 Kwa hiyo, kutoka katika mtu huyo mmoja, Abrahamu, ambaye alikuwa kama amekufa, walitokea watu wengi wasiohesabika kama vile nyota za mbinguni na mchanga wa pwani.


Ṛṛeḥma ț-țalwit a wen-d tețțunefkent s tugeț, s tmusni n Sidi Ṛebbi akk-d Ssid-nneɣ Ɛisa. 	 Nawatakieni neema na amani tele katika kumjua Mungu na Yesu Bwana wetu.


D acu n lfayda ara yesɛu wemdan di rrbeḥ n ddunit meṛṛa, ma yella yesṛuḥ taṛwiḥt-is ? Neɣ d acu i gezmer a t-yefk wemdan iwakken a d-ifdu taṛwiḥt-is ? 	 lakini mtu anayeyapoteza maisha yake kwa ajili yangu, atayapata. Je, mtu atafaidi nini akiupata utajiri wote wa ulimwengu na hali amepoteza maisha yake? Au, mtu atatoa kitu gani kiwe badala ya maisha yake?


lexbaṛ-agi i ɣef nneɛtabeɣ armi țwarzeɣ s snasel am akken d amcum i lliɣ, meɛna awal n Sidi Ṛebbi ur yețwacekkal ara. 	 Kwa sababu ya kuihubiri Habari Njema mimi nateseka na nimefungwa minyororo kama mhalifu. Lakini neno la Mungu haliwezi kufungwa minyororo,


Nutni mačči n ddunit, akken ula d nekk ur lliɣ ara n ddunit. 	 Wao si wa ulimwengu, kama vile nami nisivyo wa ulimwengu.


M'ara tkecmem ɣer yiwen wexxam, sellmet fell-asen, 	 Mnapoingia nyumbani wasalimuni wenyeji wake.


xelɛen axaṭer țwalin-t akk. Imiren iluɛa-ten yenna-yasen : Ur xellɛet ara, d nekk ; ur țțaggadet ara ! 	 Maana wote walipomwona waliogopa sana. Mara Yesu akasema nao, "Tulieni, ni mimi. Msiogope!"


Imdanen-agi țbegginen-awen-d belli ḥemmlen-kkun, lameɛna nutni ččuṛen ț-țiḥila ; bɣan kan a kkun sbeɛden fell-i iwakken a ten-tettebɛem nutni. 	 Hao watu wengine wanawahangaikia ninyi, lakini nia zao si njema. Wanataka kuwatenganisha nami ili ninyi muwahangaikie wao.


Tugareḍ baba-tneɣ Ibṛahim neɣ lenbiya meṛṛa i gemmuten ? D acu i tḥesbeḍ iman-ik ? 	 Je, unajifanya mkuu zaidi kuliko baba yetu Abrahamu ambaye alikufa? Hata na manabii walikufa. Wewe unajifanya kuwa nani?"


Sidna Ɛisa yerfed allen-is, iwala imeṛkantiyen srusun lewɛadi deg usenduq n lǧameɛ. 	 Yesu alitazama kwa makini, akawaona matajiri walivyokuwa wanatia sadaka zao katika hazina ya Hekalu,


?ef wannect-agi i d-yenna Sidi Ṛebbi : Mfaṛaqet d yemdanen-agi, beɛdet fell-asen ; ur țnalet ara ayen iḥeṛmen, nekk ad sṭerḥbeɣ yis-wen ; 	 Kwa hiyo Bwana asema pia: "Ondokeni kati yao, mkajitenge nao, msiguse kitu najisi, nami nitawapokea.


Amɛellem-nni n tfeṛṛant yenna : « d acu ara xedmeɣ tura ? A sen ceggɛeɣ mmi ameɛzuz , ahat nețța a t-qadṛen ! » 	 Yule mwenye shamba akafikiri: Nitafanya nini? Nitamtuma mwanangu mpenzi; labda watamjali yeye.


Yenna i lɣaci ad qqimen ɣer lqaɛa. Dɣa yeddem-ed sebɛa teḥbulin-nni n weɣṛum, yeḥmed Sidi Ṛebbi, yebḍa-tent, yefka-tent i inelmaden-is feṛqen-tent i lɣaci. 	 Basi, akawaamuru watu wakae chini. Akaitwaa ile mikate saba, akamshukuru Mungu, akaimega, akawapa wanafunzi wake wawagawie watu, nao wakawagawia.


Sselmaden lɛaddat ur nezmir a tent-neqbel neɣ a tent-netbeɛ nukkni yellan d iṛumaniyen. 	 Wanafundisha desturi ambazo sisi raia wa Roma haturuhusiwi kuzikubali wala kuzifuata."


Ay atmaten di leɛnaya-nwen, uɣalet am nekkini, imi ula d nekk lliɣ am kunwi. Ur iyi-texdimem acemma n diri. 	 Ndugu, nawasihi muwe kama mimi, kwa vile hata mimi nimekuwa kama ninyi. Hamkunitendea ubaya wowote.


ḥkan-d zdat n tejmaɛt ɣef leḥmala-inek. ayen yelhan daɣen ma terniḍ tɛawneḍ-ten s wayen i tzemreḍ iwakken ad kemmlen abrid-nsen ; 	 Ndugu hao wamelieleza kanisa hapa habari za upendo wako. Tafadhali uwasaidie waendelee na safari yao kwa namna itakayompendeza Mungu,


Mi d-yuɣal Timuti s ɣuṛ-wen, yewwi-yaɣ-d lexbaṛ yelhan fell-awen : iḥka-yaɣ-d amek tḍuɛem Sidi Ṛebbi, d leḥmala yellan wway gar-awen ; yenna-yaɣ-d daɣen amek i ɣ-d țmektayem, ur aɣ-tețțum ara, tḥarem melmi ara ɣ-teẓrem am akken i nxaq fell-awen ula d nukni. 	 Sasa Timotheo amekwisha rudi, naye ametupa habari za kufurahisha kuhusu imani na upendo wenu. Ametuarifu kwamba mnatukumbuka daima, na kwamba mna hamu ya kutuona sisi kama nasi tulivyo na hamu ya kuwaoneni.


Yenna-yas : A yell-i, d liman-im i kkem-yesseḥlan ; ṛuḥ di lehna, aql-ikkem teṣfiḍ si lehlak-im. 	 Yesu akamwambia, "Binti, imani yako imekuponya. Nenda kwa amani, upone kabisa ugonjwa wako."


Nețwaḥṛes s leḥmala n Lmasiḥ yeččuṛen ulawen-nneɣ, axaṭer neẓra imi yemmut yiwen wemdan ɣef yemdanen meṛṛa, ihi mmuten meṛṛa. 	 Maana mapendo ya Kristo yanatumiliki sisi ambao tunatambua ya kwamba mtu mmoja tu amekufa kwa ajili ya wote, na hiyo ina maana kwamba wote wanashiriki kifo chake.


țțuba d leɛfu n ddnubat ad țwabeccṛen s yisem-is i leǧnas meṛṛa, a d-bdun si temdint n Lquds ». 	 na kwamba ni lazima, kwa jina lake, mataifa yote kuanzia na Yerusalemu yahubiriwe juu ya kutubu na kusamehewa dhambi.


Mi fukken taẓallit, amkan-nni anda nnejmaɛen yergagi ; ččuṛen akk s Ṛṛuḥ iqedsen, bdan țbecciṛen awal n Sidi Ṛebbi s ṭṭmana mbla tugdi. 	 Walipomaliza kusali, pale mahali walipokuwa wamekutanika pakatikiswa, nao wote wakajazwa Roho Mtakatifu. Wote wakaanza kuhubiri neno la Mungu bila uoga.


Imi i wen-d-nniɣ akka, leḥzen yeččuṛ ulawen-nwen. 	 Kwa kuwa nimewaambieni mambo hayo mmejaa huzuni mioyoni mwenu.


S wakka ara d-tbanem d arraw n Baba-twen yellan deg igenwan, axaṭer nețța icṛeq-ed iṭij-is ama ɣef wid yelhan ama ɣef yemcumen, yețțak-ed ageffur ( lehwa ) ama i wid ixeddmen lxiṛ, ama i wid ixeddmen cceṛ. 	 ili mpate kuwa watoto wa Baba yenu aliye mbinguni. Kwa maana yeye huwaangazia jua lake watu wabaya na wema, na kuwanyeshea mvua watu wanyofu na waovu.


yefka daɣen i wayeḍ tazmert ad ixdem lbeṛhanat, ma d wayeḍ ad ițxebbiṛ s wayen i s-d-yețțassen s ɣuṛ Sidi Ṛebbi ; wayeḍ daɣen yefka-yas-ed tazmert s wayes ara yeɛqel ayen i d-ițțasen s ɣuṛ Ṛṛuḥ n Sidi Ṛebbi d wayen i d-ițțasen s ɣuṛ leṛwaḥ n diri ; wayeḍ yețțunefk-as-d ad immeslay timeslayin ur nețwassen ara ; wayeḍ daɣen yețțunefk-as-d a d-yessefhem timeslayin-agi ur nețwassen ara. 	 humpa mmoja kipaji cha kufanya miujiza, mwingine kipaji cha kusema ujumbe wa Mungu, mwingine kipaji cha kubainisha vipaji vitokavyo kwa Roho na visivyo vya Roho; humpa mmoja kipaji cha kusema lugha ngeni, na mwingine kipaji cha kuzifafanua.


Dɣa Filbas s wawal-agi i gebda a s-ițbecciṛ lexbaṛ n lxiṛ yeɛnan Sidna Ɛisa. 	 Basi, Filipo akianzia na sehemu hiyo ya Maandiko Matakatifu, akamweleza Habari Njema juu ya Yesu.


inelmaden-is mmektan-d ayen yuran di tektabt n ?abur : Leḥmala i sɛiɣ ɣef wexxam-ik am tmes itețțen ul-iw ! 	 Wanafunzi wake wakakumbuka kwamba Maandiko yasema: "Upendo wangu kwa nyumba yako waniua."


Sidna Ɛisa yenna-yasen : Anagar di tmurt-is ger imawlan is d wat wexxam-is i gețwaḥqeṛ nnbi. 	 Yesu akawaambia, "Nabii hakosi heshima isipokuwa katika nchi yake, kwa jamaa zake na nyumbani mwake."


Lemmer xedmeɣ ayagi s lebɣi w sɛiɣ lḥeqq ad ssutreɣ lexlaṣ, meɛna d Ṛebbi i gḥettmen fell-i ccɣel-agi. 	 Ningekuwa nimeichagua kazi hii kwa hiari, basi, ningetazamia malipo; lakini maadam naifanya ikiwa ni wajibu, hiyo ina maana kwamba ni jukumu nililopewa nitekeleze.


Zakarya yenna i lmelk : Amek ara ɛeqleɣ belli ayen akka i d-tenniḍ ț-țideț ? Nekk d amɣaṛ, ula ț-țameṭṭut-iw meqqṛet di leɛmeṛ ! 	 Zakariya akamwambia huyo malaika, "Ni kitu gani kitakachonihakikishia jambo hilo? Mimi ni mzee, hali kadhalika na mke wangu."


Mi ɛeddan tlata wussan-nni d wezgen, Ṛṛuḥ n Ṛebbi yesseḥya-d lǧețțat n lmegtin-nni, bedden ɣef yiḍaṛṛen-nsen. Kra wid yellan țfeṛṛiǧen deg-sen, tekcem-iten lxelɛa ț-țameqqrant. 	 Lakini baada ya zile siku tatu na nusu pumzi ya uhai kutoka kwa Mungu iliwaingia, nao wakasimama; wote waliowaona wakaingiwa na hofu kuu.


Ass-nni kan mi geɣli yiṭij, Sidna Ɛisa yenna i inelmaden-is : Eyyaw a nzegret agummaḍ n lebḥeṛ. 	 Jioni, siku hiyohiyo, Yesu aliwaambia wanafunzi wake, "Tuvuke ziwa, twende ng'ambo."


Nețța i gɛebban ddnubat-nneɣ, ițwasemmeṛ ɣef wumidag iwakken a nili am wid yemmuten ɣef wayen yeɛnan ddnub axaṭer ddnub ur isɛi ara tazmert ɣef wid immuten. S wakka, tura ur nețɛici ara di ddnub meɛna di lḥeqq, akken yura : Di leǧruḥ-is i tufam ḥellu. + 	 Yeye mwenyewe alizibeba dhambi zetu katika mwili wake juu ya msalaba, tupate kufa kuhusu dhambi, na kuishi kwa ajili ya uadilifu. Kwa majeraha yake, ninyi mmeponywa.


Yerra-yasen : Ṛuḥet ɣer temdint, ɣer leflani, init-as : yenna-yak Ssid-nneɣ, lweqt-iw yewweḍ-ed, deg uxxam-ik ara sɛeddiɣ lɛid n Izimer n leslak nekk d inelmaden-iw. 	 Yeye akawajibu, "Nendeni mjini kwa mtu fulani, mkamwambie: Mwalimu anasema, wakati wangu umefika; kwako nitakula Pasaka pamoja na wanafunzi wangu."


Mi llan tețțen, Sidna Ɛisa yeddem-d aɣṛum, iḥmed Ṛebbi, icekkeṛ-it, dɣa yebḍa-t, ifṛeq-it i inelmaden-is, yenna-yasen : Eččet aɣṛum-agi : d lǧețța-w. 	 Walipokuwa wanakula, Yesu akatwaa mkate, akashukuru, akaumega, akawapa wanafunzi wake akisema, "Twaeni mle; huu ni mwili wangu."


At Isṛail wehmen, qqaṛen : Ur yeɣṛi ara d lɛulama yerna yessen tira iqedsen, ansi i s-d-tekka tmusni-yagi ? 	 Basi, Wayahudi wakashangaa na kusema "Mtu huyu amepataje elimu naye hakusoma shuleni?"


serreḥ i lɣaci ad ṛuḥen ɣer leɛzayeb ț-țudrin i d-iqeṛben iwakken a d-aɣen ayen ara ččen. 	 Afadhali uwaage watu waende mashambani na katika vijiji vya jirani, wanunue chakula."


Bilaṭus yenna-yasen : D acu i gexdem n diri ? Rnan țɛeggiḍen akteṛ : ?emmeṛ-it ɣef wumidag ! 	 Lakini Pilato akawauliza, "Kwa nini! Amefanya kosa gani?" Lakini wao wakazidi kupaaza sauti, "Msulubishe!"


Ma yezdeɣ deg-wen Ṛṛuḥ n Sidi Ṛebbi i d-yesseḥyan Sidna Ɛisa si ger lmegtin, win i d-yesseḥyan Sidna Ɛisa si ger lmegtin, yezmer daɣen s Ṛṛuḥ-is izedɣen deg-wen, a d-yerr tudert i lǧețța-nwen ara yemten. 	 Ikiwa Roho wa Mungu aliyemfufua Kristo kutoka wafu anaishi ndani yenu, basi huyo aliyemfufua Kristo kutoka wafu ataipa uzima miili yenu yenye hali ya kufa; atafanya hivyo kwa njia ya Roho wake akaaye ndani yenu.


S wakka, ad jemɛen i yiman-nsen agerruj yelhan i wussan i d-iteddun iwakken ad sɛun tudert n tideț. 	 Kwa namna hiyo watajiwekea hazina ambayo itakuwa kwao msingi imara kwa wakati ujao. Hapo wataweza kujipatia uzima ambao ni uzima wa kweli.


Mkul yiwen deg-sen yețțunefk as uqenduṛ d ammellal ; nnan-asen ad rnun ad ṛǧun kra lweqt alamma rnan-d ɣuṛ-sen yeṛfiqen-nsen di leqdic d watmaten-nsen ara nɣen am nutni. 	 Wakapewa kila mmoja vazi refu jeupe, wakaambiwa wazidi kusubiri kwa muda mfupi, mpaka itakapotimia idadi ya watumishi wenzao na ndugu ambao watawaua kama wao wenyewe walivyouawa.


Lameɛna ula ɣef wayagi cchadat nsen ur ṣṣeḥant ara. 	 Lakini hata hivyo, ushahidi wao haukupatana.


A wen-d-fkeɣ yiwen n lemtel : tameṭṭut tețwarez ɣer wergaz-is s ccariɛa skud mazal-it yedder, meɛna ma yemmut wergaz-is tserreḥ-as ccariɛa ma tebɣa aț-țɛiwed zzwaǧ ; 	 Mathalan: mwanamke aliyeolewa anafungwa na sheria muda wote mumewe anapokuw hai; lakini mumewe akifa, hiyo sheria haimtawali tena huyo mwanamke.


Hiṛudus ikemmel di txeṣṣarin-is, yessekcem Yeḥya ɣer lḥebs ! 	 Kisha Herode akazidisha ubaya wake kwa kumtia Yohane gerezani.


Iwacu ara tḥebbṛem ɣef llebsa ? Walit amek i gemmun ijeǧǧigen n lexla : ur zeṭṭen, ur țellmen, 	 "Na kuhusu mavazi, ya nini kuwa na wasiwasi? Tazameni maua ya porini jinsi yanavyostawi. Hayafanyi kazi wala hayasokoti.


Sliɣ i yiwet taɣect i d-yekkan seg udekkan n iseflawen teqqaṛ : Anɛam a Sidi Ṛebbi a Bab n tezmert, lḥekma-inek ț-țideț yerna d lḥeqq. 	 Kisha nikasikia sauti madhabahuni ikisema, "Naam, Bwana Mungu Mwenye Uwezo! Hukumu zako ni za kweli na haki!"


Ma d kunwi amarezg-nwen ! Axaṭer allen-nwen țwalint, imeẓẓuɣen nwen sellen. 	 "Lakini heri yenu ninyi, maana macho yenu yanaona na masikio yenu yanasikia.


Lǧețța n wemdan d yiwet, ɣas akken tesɛa aṭas n lemfaṣel. Lemfaṣel-agi ɣas deg waṭas yid-sen, d yiwet n lǧețța i llan ; akken daɣen i gella Lmasiḥ. 	 Kama vile mwili ulivyo mmoja wenye viungo vingi, na viungo hivyo vyote--ingawaje ni vingi--hufanya mwili mmoja, ndivyo ilivyo pia kwa Kristo.


Di lweqt-nni, ?ennan akk-d Qayif llan d lmuqedmin imeqqranen. Awal n Sidi Ṛebbi ițwaxebbeṛ-as-ed i Yeḥya, mmi-s n Zakarya, deg unezṛuf. 	 na Anasi na Kayafa walikuwa makuhani wakuu mjini Yerusalem. Wakati huo ndipo neno la Mungu lilipomjia Yohane, mwana wa Zakariya, kule jangwani.


D nețța i d-ixelqen ddunit d wayen yellan deg-s, d Bab igenwan d lqaɛa, ur yezdiɣ ara di leǧwameɛ i bnan ifassen n yemdanen. 	 Mungu, aliyeumba ulimwengu na vyote vilivyomo, ni Bwana wa mbingu na nchi; yeye hakai katika hekalu zilizojengwa na watu.


Yețțunefk-as uxenfuc i seg i d-țeffɣen imeslayen iqebḥen akk-d rregmat ɣef Sidi Ṛebbi. Tețțunefk-as tezmert aț-țeḥkem azal n tnin uṛebɛin n wagguren. 	 Kisha huyo mnyama akaruhusiwa kusema maneno ya kujigamba na kumkufuru Mungu; akaruhusiwa kuwa na mamlaka kwa muda wa miezi arobaini na miwili.


Sidna Ɛisa yenna-yasen : ?ef wayen akka xedmeɣ i twehmem ? 	 Yesu akawajibu, "Kuna jambo moja nililofanya, nanyi mnalistaajabia.


Baba Ṛebbi iḥemmel Mmi-s, yerra kullec ger ifassen-is. 	 Baba anampenda Mwana na amemkabidhi vitu vyote.


Sidna Ɛisa yeqqim deg iɣil uzemmur iqublen lǧameɛ iqedsen. Buṭrus, Yeɛqub, Yuḥenna akk-d Andriyus i gellan yid-es, steqsan-t : 	 Yesu alipokuwa ameketi juu ya mlima wa Mizeituni akielekea Hekalu, Petro, Yakobo, Yohane na Andrea wakamwuliza kwa faragha,


Exdem lmeǧhud-ik zdat n Ṛebbi, aț-țiliḍ d aqeddac ibedden ɣer ccɣel-is, ur nețsetḥi ara deg wayen i gxeddem, i gețbecciṛen awal n Sidi Ṛebbi s lḥeqq. 	 Jitahidi kupata kibali kamili mbele ya Mungu kama mfanyakazi ambaye haoni haya juu ya kazi yake, na ambaye hufundisha sawa ule ujumbe wa kweli.


Dɣa tenṭeq-ed yemma-s tenna-yasen : Xaṭi ! A s-nsemmi Yeḥya ! 	 Lakini mama yake akasema, "La, sivyo, bali ataitwa Yohane."


Ma d gma-tneɣ Abulus, nhiɣ-t aṭas iwakken a n-iddu d watmaten nniḍen ara n-yuɣalen ɣuṛ-wen, meɛna ur yebɣi ara a n-iṛuḥ tura ; a n-yas m'ara s-iserreḥ lḥal. 	 Kuhusu ndugu Apolo, nimemsihi sana aje kwenu pamoja na ndugu wengine, lakini hapendelei kabisa kuja sasa ila atakuja mara itakapowezekana.


Igenni d amkan n lḥekma-w, ma d lqaɛa ț-țaḥsiṛt i ɣef srusuɣ idaṛṛen-iw. Sidi Ṛebbi yenna-d : Acu n wexxam i tzemrem a yi-tebnum, neɣ anda-t wemkan i deg zemreɣ ad steɛfuɣ ? 	 Bwana asema: Mbingu ni kiti changu cha enzi na dunia ni kiti changu cha kuwekea miguu.


Atan weɣṛum i d-yekkan seg igenni : win ara yeččen seg-s ur yețmețțat ara. 	 Huu ndio mkate kutoka mbinguni; mkate ambao anayekula hatakufa.


Akken daɣen tameṭṭut ur nezwiǧ ara akk-d țlemẓit ; țxemmiment kan ɣef lecɣal n Sidi Ṛebbi iwakken ad ilint ț-țiqeddacin-ines s lǧețțat-nsent d ṛṛuḥ-nsent ; meɛna tin izewǧen tețxemmim kan ɣef lecɣal n ddunit d wamek ara teɛǧeb i wergaz-is. 	 naye amegawanyika. Mwanamke asiyeolewa au bikira hujishughulisha na mambo ya Bwana apate kujitolea mwili na roho kwa Bwana. Lakini mwanamke aliyeolewa hujishughulisha na mambo ya dunia hii jinsi atakavyompendeza mumewe.


Nukni ur nelli ara d imednuben am leǧnas nniḍen, laṣel-nneɣ seg wat Isṛail. 	 Kweli, sisi kwa asili ni Wayahudi, na si watu wa mataifa mengine hao wenye dhambi!


Txeddem lbeṛhanat imeqqranen zdat yemdanen, tesseɣlay-ed times seg igenni ɣer lqaɛa. 	 Basi, huyu mnyama wa pili akafanya miujiza mikubwa hata akasababisha moto kutoka mbinguni ushuke duniani mbele ya watu.


Stehzayen fell-as. Dɣa yessufeɣ iten akk, yewwi imawlan n teqcict-nni akk-d tlata-nni inelmaden, yekcem ɣer texxamt anda tella teqcict-nni ; 	 Lakini wao wakamcheka. Basi, akawaondoa wote nje, akawachukua baba na mama ya huyo msichana na wale wanafunzi wake, wakaingia chumbani alimokuwa huyo msichana.


Ayen s wayes tumneḍ keččini, eǧǧ-it i yiman-ik gar-ak d Sidi Ṛebbi. D aseɛdi win ur nesseḍlam ara iman-is deg wayen i gxeddem. 	 Basi, shikilia unachoamini kati yako na Mungu wako. Heri mtu yule ambaye, katika kujiamulia la kufanya, haipingi dhamiri yake.


M'ara yinin yemdanen : « aql-aɣ di lehna ț-țalwit, » ass-nni ur țfiqen ara alamma yeɣli-d fell-asen nnger, am lewjaɛ m'ara ṭṭfen tameṭṭut yellan s tadist, yernu yiwen ur imenneɛ. 	 Watu watakapokuwa wanasema: "Kila kitu ni shwari na salama" ndipo uharibifu utakapowaangukia ghafla! Mambo hayo yatatukia ghafla kama uchungu wa uzazi unavyomjia mama anayejifungua, wala watu hawataweza kuepukana nayo.


D nețța i ɣ-d-ifkan tazmert s wayes i nuɣal d iqeddacen n leɛqed ajdid . Leɛqed-agi ur d-yekki ara seg wayen yuran di ccariɛa lameɛna s ɣuṛ Ṛṛuḥ iqedsen. Axaṭer ccariɛa tețțawi ɣer lmut, ma d Ṛṛuḥ iqedsen yețțak-ed tudert. 	 maana yeye ndiye aliyetuwezesha kulihudumia Agano Jipya ambalo si agano la sheria iliyoandikwa, bali Agano la Roho. Maana sheria iliyoandikwa huleta kifo, lakini Roho huleta uzima.


ilaq ur ten-țțakren ara meɛna ad ilin d wid imeɛnen i deg yella laman, iwakken aselmed n Sidi Ṛebbi amsellek-nneɣ ad yesɛu ccan. 	 au kuiba vitu vyao. Badala yake wanapaswa kuonyesha kwamba wao ni wema na waaminifu daima, ili, kwa matendo yao yote, wayapatie sifa njema mafundisho juu ya Mungu, Mwokozi wetu.


Nețța yerra-yasen-d : Yewweḍ-ed lweqt i Mmi-s n bunadem ad ikcem di tmanegt-is. 	 Yesu akawaambia, "Saa ya kutukuzwa kwa Mwana wa Mtu imefika!


Mi slan i imeslayen-agi, wehmen, dɣa ṛuḥen ǧǧan-t. 	 Waliposikia hivyo wakashangaa; wakamwacha, wakaenda zao.


Kra n win ur nețwajerred ara di tektabt n tudert yețwaḍeggeṛ ɣer temda n tmes. 	 Mtu yeyote ambaye jina lake halikupatikana limeandikwa katika kitabu cha uzima, alitupwa katika ziwa la moto.


Imdanen akk am umeẓyan am umeqqran, țțaran ddehn-nsen ɣuṛ-es qqaṛen : « Argaz-agi ț-țazmert n Ṛebbi s yiman-is ; ț-țazmert-nni iwumi neqqaṛ tazmert yessewhamen ! » 	 Watu wote, wadogo na wakubwa, walimsikiliza kwa makini wakisema, "Simoni ndiye ile nguvu ya kimungu inayoitwa Nguvu Kubwa."


Ma d wid yellan d imcumen, ikeṛhen tideț, ixeddmen lbaṭel, a d-isseɣli fell-asen urrif ț-țwaɣit ; 	 Lakini wale wengine wenye ubinafsi, wenye kukataa mambo ya haki na kufuata uovu, wataangukiwa na ghadhabu na hasira ya Mungu.


Ilaq yal yiwen deg-nneɣ ad inadi ɣef nnfeɛ n wiyaḍ iwakken ad nnernin di liman. 	 Kila mmoja wetu anapaswa kumpendeza jirani yake kwa wema ili huyo apate kujijenga katika imani.


Imi yiwen deg-sen ur d-yenṭiq, Sidna Ɛisa iqeṛṛeb ɣer umuḍin-nni, yesseḥla-t, iserreḥ-as ad iṛuḥ. 	 Lakini wao wakakaa kimya. Yesu akamshika huyo mgonjwa, akamponya, akamwacha aende zake.


Sidna Ɛisa mi geẓra lɣaci bɣan a t-rren d agellid fell-asen, iḍeṛṛef iman-is, yuli ɣer wedrar. 	 Yesu akajua ya kuwa watu walitaka kumchukua wamfanye mfalme, akaondoka tena, akaenda mlimani peke yake.


Mi wwḍen ɣer tmurt n Misya, ɛeṛden ad ṛuḥen ɣer tmurt n Bitinya ; lameɛna Ṛṛuḥ n Sidna Ɛisa ur sen-iserreḥ ara daɣen ad ṛuḥen ɣer dinna. 	 Walipofika kwenye mipaka ya Musia, walijaribu kuingia mkoani Bithunia, lakini Roho wa Yesu hakuwaruhusu.


Yerna, kra win ara yeǧǧen ɣef ddemma n yisem-iw axxam-is neɣ atmaten-is, yessetma-s neɣ baba-s, yemma-s, arraw-is neɣ tiferkiwin-is, ad as-d-yețțunefk akteṛ n wayen yeǧǧa, yerna a t-id-tṣaḥ tudert n dayem. 	 Na kila aliyeacha nyumba, au ndugu, au dada, au baba, au mama, au watoto, au mashamba, kwa ajili yangu, atapokea mara mia zaidi, na kupata uzima wa milele.


Mi gesla i imeslayen-agi, yiwen seg inebgawen inṭeq-ed yenna i Sidna Ɛisa : Amasseɛd n win ara yeččen tiremt di tgelda n yigenwan! 	 Mmoja wa wale waliokuwa wameketi pamoja na Yesu akasema, "Ana heri mtu yule atakayekula chakula katika Ufalme wa Mungu."


Yudas ara t-ixedɛen yessen mliḥ amkan-nni, axaṭer Sidna Ɛisa yennum ițṛuḥu ɣer dinna nețța d inelmaden-is. 	 Yuda, aliyemsaliti Yesu, alipajua mahali hapo kwani mara nyingi Yesu alikutana na wanafunzi wake huko.


Sidna Ɛisa yerra-yasen : Acuɣeṛ ara ṛuḥen, fket-asen kunwi ad ččen ! 	 Yesu akawaambia, "Si lazima waende, wapeni ninyi chakula."


Mi llan deg wexxam, steqsan-t daɣen inelmaden-is ɣef wannect-nni. 	 Walipoingia tena ndani ya nyumba, wanafunzi wake walimwuliza juu ya jambo hilo.


Yerra-yasen : ?-țideț, a d-yas uqbel Ilyas, iwakken ad iseggem kullec. lameɛna acuɣer yețwakteb ɣef Mmi-s n bunadem belli ilaq ad yenɛețțab aṭas yerna ad yețwaqehheṛ ? 	 Naye akawajibu, "Naam, Eliya anakuja kwanza kutayarisha yote. Hata hivyo, kwa nini basi imeandikwa katika Maandiko Matakatifu kwamba Mwana wa Mtu atapatwa na mateso mengi na kudharauliwa?


A d-yerr aṭas n wat Isṛail ɣer webrid n Sidi Ṛebbi. 	 Atawaelekeza wengi wa watu wa Israeli kwa Bwana Mungu wao.


Ddnub ifuṛes tagniț s lameṛ n ccariɛa ; yesnulfa-d deg-i mkul ṣṣenf n ṭṭmeɛ n diri ; axaṭer mbla ccariɛa ur d-ițban ara d acu i d ddnub. 	 Kwa kuitumia hiyo amri, dhambi ilipata fursa ya kuamsha kila aina ya tamaa mbaya ndani yangu. Maana, bila Sheria dhambi ni kitu kilichokufa.


Aṛǧut, xedmet lmeǧhud-nwen iwakken a d-yeɛjel wass n Sidi Ṛebbi. Ass-nni i deg ara tekker tmes deg igenwan, i deg ara yefsi kra n wayen yellan deg-sen. 	 mkiingojea Siku ile ya Mungu na kuifanya ije upesi--Siku ambayo mbingu zitateketezwa kwa moto na kuharibiwa, na vitu vyake vya asili vitayeyushwa kwa joto.


Sidna Ɛisa yenna-d ayagi ɣef lmut n Laɛẓar, nutni nwan ɣef tguni i d-yemmeslay. 	 Wao walidhani kwamba alikuwa amesema juu ya kulala usingizi, kumbe alikuwa amesema juu ya kifo cha Lazaro.


Ayagi d ayen yessexlaɛen armi ula d Sidna Musa yenna : Tekcem-iyi tugdi armi i țergigiɣ. 	 Hayo yote yalionekana ya kutisha mno, hata Mose akasema, "Naogopa na kutetemeka."


Imiren ad yini i wid yellan ɣer uẓelmaḍ-is : Beɛdet akkin fell-i a kunwi yețwaneɛlen, ṛuḥet ɣer tmes n dayem yețwaheggan i Cciṭan d wid i t- tebɛen. 	 "Kisha atawaambia wale walio upande wake wa kushoto, Ondokeni mbele yangu enyi mliolaaniwa! Nendeni katika moto wa milele aliotayarishiwa Ibilisi na malaika wake.


Kunwi daɣen, imi tețnadim aț-țesɛum tukciwin i d-yețțak Ṛṛuḥ iqedsen, nadit axiṛ aț-țesɛum ayen ara inefɛen tajmaɛt n Sidi Ṛebbi. 	 Hali kadhalika na ninyi, maadam mna hamu ya kupata vipaji vya Roho, jitahidini hasa kujipatia vile vinavyosaidia kulijenga kanisa.


Atan nuggad ad ccetkin fell-aɣ ɣef wayen yedṛan ass-agi imi ulac sebba ara nefk ɣef wunejmaɛ-agi. Mi gfukk ameslay, iserreḥ i lɣaci, yefra unejmaɛ. 	 Kwa maana tungaliweza kushtakiwa kwa kusababisha ghasia kutokana na vituko vya leo. Ghasia hii haina msingi halali na hatungeweza kutoa sababu za kuridhisha za ghasia hiyo."


Tagelda n igenwan tețțemcabi ɣer ugerruj yeffren deg yiwen n yiger. Yiwen wergaz yufa-t, yuɣal iffer-it. Si lfeṛḥ-nni i gefṛeḥ, iṛuḥ izzenz ayen akk yesɛa iwakken ad yaɣ iger-nni. 	 "Ufalme wa mbinguni umefanana na hazina iliyofichika shambani. Mtu mmoja aliigundua, akaificha tena. Alifurahi sana hata akaenda kuuza yote aliyokuwa nayo, akalinunua shamba lile.


Leḥmala, d m'ara nțeddu deg webrid n Sidi Ṛebbi nḥerrez lumuṛat-is. S lameṛ-agi i teslam si tazwara i glaq aț-țeddum. 	 Upendo maana yake ni kuishi kwa kuzitii amri zake Mungu. Amri niliyoisikia tangu mwanzo ndiyo hii: mnapaswa nyote kuishi katika upendo.


S wakka ay atmaten eɛzizen, ǧehdet ur ɣellit ara. Țnernit kul ass di lecɣal n Ssid-nneɣ, ẓret belli leɛtab-nwen ɣef ddemma n Ssid-nneɣ ur yețțili ara mbla lfayda. 	 Basi, ndugu zangu wapenzi, simameni imara na thabiti. Endeleeni daima kuwa na bidii katika kazi ya Bwana, mkijua kwamba kazi mnayofanya katika utumishi wa Bwana haitapotea bure.


ma d wid yesɛan lqima, ur uḥwaǧen ara lemḥadra. Sidi Ṛebbi yebna lǧețța akken ara izegged lqima i lemfaṣel ixuṣṣen, 	 ambapo viungo vingine havihitaji kushughulikiwa. Mungu mwenyewe ameuweka mwili katika mpango, akakipa heshima zaidi kiungo kile kilichopungukiwa heshima,


imiren wid i d-iskiddiben ɣef tikli-nwen ilhan deg ubrid n Lmasiḥ, ad nneḥcamen. 	 lakini fanyeni hivyo kwa upole na heshima. Muwe na dhamiri njema, kusudi mnapotukanwa, wale wanaosema ubaya juu ya mwenendo wenu mwema kama Wakristo, waone aibu.


Kra n wayen iɣummen a d-iban, kra n wayen yeffren ad yemẓer. 	 Kila kilichofunikwa kitafunuliwa, kila kilichofichika kitafichuliwa.


Slet-ed tura kunwi i geqqaṛen : ass-a neɣ azekka a nṛuḥ ɣer temdint ihina, a neqqim aseggas, a netjaṛ iwakken a d-nerbeh idrimen ! 	 Basi, sasa sikilizeni ninyi mnaosema: "Leo au kesho tutakwenda katika mji fulani na kukaa huko mwaka mzima tukifanya biashara na kupata faida."


Akka daɣen i d-yenna Sidi Ṛebbi ɣef wid yețbecciṛen lexbaṛ n lxiṛ : di lexbaṛ n lxiṛ ara afen tamɛict-nsen. 	 Bwana aliagiza vivyo hivyo; wahubiri wa Habari Njema wapate riziki zao kutokana nayo.


Imezdaɣ n tmurt uggaden, dɣa ssutren i Sidna Ɛisa ad ibɛed fell-asen. Sidna Ɛisa yuli ɣer teflukt iwakken ad iṛuḥ. 	 Wakazi wa nchi ya Gerase walishikwa na hofu kubwa. Kwa hiyo wakamwomba Yesu aondoke, aende zake. Hivyo Yesu alipanda tena mashua, akaondoka.


Mi ɛeddan ṛebɛin n iseggasen, idheṛ-as-ed yiwen n lmelk deg yiwen uḥeǧǧaǧu n tmes iceɛlen deg inijel, mi gella deg unezṛuf n wedrar n Sinay. 	 "Miaka arobaini ilipotimia, malaika wa Bwana alimtokea Mose katika kichaka kilichokuwa kinawaka moto kule jangwani karibu na mlima Sinai.


Wis sin yuɣ taǧǧalt-nni, yemmut ula d nețța. 	 Yule ndugu wa pili akamwoa yule mjane, naye pia, akafa;


iwakken ad sǧehden ulawen n inelmaden. Nehhun-ten ad ṭṭfen di liman, qqaṛen-asen : S waṭas n leɛtab ara nekcem ɣer ddewla n Sidi Ṛebbi. 	 Waliwaimarisha waumini wa miji hiyo na kuwatia moyo wabaki imara katika imani. Wakawaambia, "Ni lazima sisi sote tupitie katika taabu nyingi ili tuingie katika ufalme wa Mungu."


Wid-nni i kkun-icewwlen ɣef ṭṭhaṛa ad ṛuḥen ihi ad ɛegben iman-nsen. 	 Laiti hao wanaowavurugeni wangejikatakata wenyewe!


Sidi Ṛebbi yessnen ulawen, ibeggen-ed belli iqbel-iten imi i sen-yefka Ṛṛuḥ iqedsen am akken i ɣ-t-id-yefka i nukkni ; 	 Naye Mungu anayejua mioyo ya watu, alithibitisha kwamba amewakubali kwa kuwapa nao Roho Mtakatifu kama alivyotupa sisi.


Dɣa Bulus yenna : A k-id-iwet Ṛebbi a bu sin wudmawen ! Teqqimeḍ aț-țḥekmeḍ fell-i s ccariɛa, lameɛna kečč s yiman-ik txulfeḍ-ț imi tumreḍ ad iyi wten. 	 Basi, Paulo akamwambia, "Mungu mwenyewe atakupiga kofi wewe uliye kama ukuta uliopakwa chokaa! Unawezaje kukaa hapo ili unihukumu kisheria na huku wewe mwenyewe unaivunja Sheria kwa kuamuru nipigwe?"


Akken tețḥasabem wiyaḍ ara kkun-iḥaseb Sidi Ṛebbi. A wen-d-iktil s lkil s wayes tețțektilim i wiyaḍ. 	 kwa maana jinsi mnavyowahukumu wengine, ndivyo nanyi mtakavyohukumiwa; na kipimo kilekile mnachotumia kwa wengine ndicho Mungu atakachotumia kwenu.


Xemsa yiberdan i ččiɣ tiyita s ɣuṛ wudayen ; mkul tikkelt s ṛebɛin tiyita ɣiṛ yiwet ; 	 Mara tano nilichapwa vile viboko thelathini na tisa vya Wayahudi.


Mi țwaɣeḍsen lɣaci deg waman, Sidna Ɛisa yețwaɣḍes ula d nețța. Akken i gdeɛɛu ɣer Sidi Ṛebbi, igenni yeldi-d, 	 Watu wote walipokuwa wamekwisha batizwa, Yesu naye alibatizwa. Na alipokuwa akisali, mbingu zilifunguka,


Kra deg-sen kkren-d ad cehden fell-as s ẓẓur, nnan : 	 Kisha wengine walisimama, wakatoa ushahidi wa uongo wakisema:


Win akken i gzenzen Sidna Ɛisa yemsefham yid-sen, yenna-yasen : Win i ɣef ara selmeɣ, d nețța ; ṭṭfet-eț tefkem-t i iɛessasen a t-awin. 	 Msaliti Yuda alikuwa amewapa ishara: "Yule nitakayembusu ndiye; mkamateni, mkampeleke chini ya ulinzi."


Tazzert deg ufus-is, ad yebrez annar-is, ad ijmeɛ irden-is ɣer ikuffan, ma d alim a t-yesseṛɣ di tmes ur nxețți. 	 Yeye anashika mkononi chombo cha kupuria nafaka, ili aipure nafaka yake; akusanye ngano ghalani, na makapi ayachome kwa moto usiozimika."


Mačči ț-țimucuha i wen-d newwi mi i wen-d-neḥka ɣef tezmert n Ssid-nneɣ Ɛisa Lmasiḥ ț-țuɣalin-is, meɛna s wallen-nneɣ i nwala tamanegt-is. 	 Wakati tulipowafundisheni juu ya ukuu wa kuja kwake Bwana wetu Yesu Kristo, hatukutegemea hadithi tupu zisizo na msingi. Sisi tuliuona utukufu wake kwa macho yetu wenyewe.


Qeṛṛbet ɣer Sidi Ṛebbi, nețța a d-iqeṛṛeb ɣuṛ-wen. Ssizdeget ifassen-nwen ay imednuben, ṣṣfut ulawen-nwen, ay at sin udmawen. 	 Mkaribieni Mungu, naye atakuja karibu nanyi. Osheni mikono yenu enyi wakosefu! Safisheni mioyo yenu enyi wanafiki!


Sețța wussan uqbel lɛid n Tfaska, Sidna Ɛisa iṛuḥ ɣer Bitani, taddart n Laɛẓar win akken i d-yesseḥya si lmut. 	 Siku sita kabla ya sikukuu ya Pasaka, Yesu alifika Bethania alikoishi Lazaro ambaye Yesu alikuwa amemfufua kutoka wafu.


yețwali deg uweḥḥi ikcem ɣuṛ-es yiwen wergaz isem-is Ananyas, yessers ifassen-is fell-as iwakken a t-id-yuɣal yeẓri. 	 na katika maono ameona mtu aitwaye Anania akiingia ndani na kumwekea mikono ili apate kuona tena."


Atah wayen i ɣef ara tweṣṣiḍ tuǧǧal iwakken ur d-yețțili ara wayen ara sent-d-ssukksen. 	 Wape maagizo haya, wasije wakawa na lawama.


Atan wamek țțaraɣ i wid i yi-sseḍlamen : 	 Hoja yangu kwa wale wanaonipinga ndiyo hii:


Kra win ara yi-nekṛen zdat yemdanen, a t-nekkṛeɣ ula d nekk zdat Baba yellan deg igenwan. 	 Lakini yeyote atakayenikana hadharani, nami nitamkana mbele ya Baba yangu aliye mbinguni.


Ur d-yeffiɣ lekdeb seg imawen nsen, ur yelli deg-sen wayen ara sen-d yețwassukksen. 	 Hawakupata kamwe kuwa waongo; hawana hatia yoyote.


Kra n wayen yeffren a d-iban, kra n wayen yellan di ṭṭlam a t-id-tesban tafat. 	 "Chochote kilichofichwa kitafichuliwa na siri yoyote itagunduliwa na kujulikana hadharani.


Ayagi yedṛa-d iwakken s Ɛisa Lmasiḥ, leǧnas ur nelli ara n wat Isṛail ad weṛten lbaṛaka i gefka Sidi Ṛebbi i Ibṛahim ; s liman ara ɣ-d ițțunefk Ṛṛuḥ iqedsen i ɣ-iwɛed Sidi Ṛebbi. 	 Jambo hili lilifanyika kusudi ile baraka aliyopewa Abrahamu iwashukie watu wa mataifa mengine kwa njia ya Kristo, na ili kwa imani, tumpokee yule Roho ambaye Mungu alituahidia.


acebbub-nsen am win n tilawin, tuɣmas-nsen am tid n yizmawen. 	 Nywele zao zilikuwa kama nywele za wanawake, na meno yao yalikuwa kama meno ya simba.


Ma d kunwi ay irgazen, ilaq aț-țḥemmlem tilawin-nwen, ur seɛɛut ara ulawen iqesḥen ɣuṛ-sent. 	 Nanyi waume, wapendeni wake zenu, na msiwe wakali kwao.


M'ara tessutrem kra ur a wen-d- țunefk ara, axaṭer ur tessutrem ara akken ilaq, tessutrem kan wayen yellan d nnfeɛ-nwen. 	 Tena, mnapoomba hampati kwa sababu mnaomba kwa nia mbaya; mnaomba ili mpate kutosheleza tamaa zenu.


Lmelk yenna-yasen : Ur țțagadet ! Aql-i wwiɣ-awen-d lexbaṛ lxiṛ ara isfeṛḥen wugdud meṛṛa. 	 Malaika akawaambia, "Msiogope! Nimewaleteeni habari njema ya furaha kuu kwa watu wote.


Ama yeṭṭes ama ur yeṭṭis, am yiḍ am ass, zzerriɛa tețțemɣay tgemmu, ur yeẓri amek. 	 Usiku hulala, mchana yu macho na wakati huo mbegu zinaota na kukua; yeye hajui inavyofanyika.


imiren ur yețțili ara d akli meɛna axiṛ n wakli imi guɣal d yiwen seg watmaten eɛzizen, abeɛda ɣuṛ-i, ilaq ad yiɛziz fell-ak akteṛ imi tura mačči d aqeddac-ik kan i gella, meɛna d gma-tneɣ di Lmasiḥ. 	 Na sasa yeye si mtumwa tu, ila ni bora zaidi ya mtumwa: yeye ni ndugu yetu mpenzi. Na wa maana sana kwangu mimi, na kwako atakuwa wa maana zaidi kama mtumwa na kama ndugu katika Bwana.


anda ɛeṛden ad iyi-jeṛṛben ɣas akken walan lecɣal akk i xedmeɣ di ṛebɛin iseggasen. 	 Huko wazee wenu walinijaribu na kunichunguza, asema Bwana, ingawa walikuwa wameyaona matendo yangu kwa miaka arobaini.


Meyzet ɣef wayagi : nnbi Musa yeǧǧa-yawen-d lextana (ṭṭhaṛa), lɛadda-agi mačči s ɣuṛ-es i d-tekka meɛna s ɣuṛ lejdud-is. Atan tqeblem tessextanem deg wass n westeɛfu. 	 Mose aliwapeni ile desturi ya kutahiri. (Si kwamba desturi hiyo ilitoka kwa Mose, bali ilitoka kwa mababu). Sasa ninyi humtahiri mtu hata siku ya Sabato.


Imeksawen-nni rewlen, ṛuḥen ɣer temdint ad ḥkun ayen akk yedṛan d yergazen-nni yețwamelken. 	 Wachungaji wa hao nguruwe walikimbia, wakaenda mjini. Huko walitoa habari zote na mambo yaliyowapata wale watu waliokuwa wamepagawa.


Mmekti-d ihi amek tesliḍ d wamek tqebleḍ awal n Ṛebbi, tbeɛ ayen akka i tlemdeḍ, tuɣaleḍ-ed ɣer webrid. Ma tɣefleḍ, a n-aseɣ ɣuṛ-ek am umakar, ur teẓẓareḍ ara anta ssaɛa i deg ara d-kecmeɣ. 	 Kumbuka, basi, yale uliyofundishwa na jinsi ulivyoyasikia, uyatii na ubadili nia yako mbaya. Usipokesha nitakujia ghafla kama mwizi, na wala hutaijua saa nitakapokujia.


Sidna Ɛisa yerra-yasen : I kunwi, acimi tețṛuẓum lumuṛat n Ṛebbi iwakken aț-țxedmem ṛṛay nwen ? 	 Yesu akawajibu, "Kwa nini nanyi mnapendelea mapokeo yenu wenyewe na hamuijali Sheria ya Mungu?


Ay atmaten, ur xeddmet ara lxilaf ger watmaten, d ayen ur nlaq ara ad yili ɣer wid yețțamnen s Ssid-nneɣ ameqqran, Ɛisa Lmasiḥ. 	 Ndugu zangu, mkiwa mnamwamini Bwana Yesu Kristo, Bwana wa utukufu, msiwabague watu kamwe.


Ɣef wannect-agi i yi-ṭṭfen wat Isṛail deg wefrag n lǧameɛ iqedsen, ɛeṛden ad iyi-nɣen. 	 Kwa sababu hiyo, Wayahudi walinikamata nikiwa Hekaluni, wakajaribu kuniua.


Ma d iɛdawen-nni-inu ur neqbil ara ad iliɣ d agellid fell-asen, awit-țen-id ɣer dagi tezlum-ten zdat-i. 	 Na sasa, kuhusu hao maadui wangu ambao hawapendi niwe mfalme wao, waleteni hapa, mkawaue papa hapa mbele yangu."


Lameɛna ma yella tleḥḥum s lebɣi n Ṛṛuḥ iqedsen, atan ihi ur tellim ara seddaw leḥkum n ccariɛa. 	 Kama mkiongozwa na Roho, basi, hamko tena chini ya Sheria.


D acu ara xedmeɣ ihi ? Ad dɛuɣ s ṛṛuḥ, lameɛna ad dɛuɣ daɣen s lefhama-inu ; ad cnuɣ s ṛṛuḥ, ad cnuɣ daɣen s lefhama-inu. 	 Nifanye nini, basi? Nitasali kwa roho yangu, nitasali pia kwa akili yangu; nitaimba kwa roho yangu, nitaimba pia kwa akili yangu.


Ibedd ɣef yidaṛṛen-is, ineggez, yebda ileḥḥu. Ikcem yid-sen ɣer lǧameɛ, ileḥḥu ițjellib, ițḥemmid Sidi Ṛebbi. 	 Akaruka, akasimama na kuanza kutembea. Halafu akaingia pamoja nao Hekaluni, akitembea na kurukaruka huku akimtukuza Mungu.


Tazmert n Sidi Ṛebbi tețțili yid-sen ; aṭas n yemdanen i gumnen beddlen tikli, tebɛen abrid n Sidna Ɛisa. 	 Bwana aliwasaidia na idadi kubwa ya watu iliamini na kumgeukia Bwana.


Iqeṛṛeb ɣuṛ-es, yeṭṭef-as afus, yeskker-iț-id. Imiren kan teffeɣ-iț tawla-nni, tekker tqeddec-asen. 	 Yesu akamwendea huyo mama, akamshika mkono, akamwinua. Na ile homa ikamwacha, akaanza kuwatumikia.


atan yusa-yi-d yiwen weḥbib i geṭṭef webrid, ur sɛiɣ d acu ara s-d-sserseɣ. » 	 kwa kuwa rafiki yangu amepitia kwangu akiwa safarini nami sina cha kumpa.


Walaɣ tameṭṭut-nni teskeṛ s idammen n wid yextaṛ Sidi Ṛebbi, d idammen n inigan n Lmasiḥ. Mi ț-walaɣ, wehmeɣ deg-s. 	 Nikamwona huyo mwanamke amelewa damu ya watu wa Mungu, na damu ya watu waliouawa kwa sababu ya kumtangaza Yesu. Nilipomwona nilishangaa mno.


Ula d yiwet n tikkelt ur nekni zdat-sen, iwakken tideț yellan di lexbaṛ n lxiṛ aț-țeqqim gar-awen. 	 Hatukukubaliana nao hata kidogo ili ukweli wa Habari Njema ubaki nanyi daima.


Yura ɣef wubeṛnus-is akk-d umeṣṣaḍ-is : « Agellid n igelliden, Ssid n Ssyadi. » 	 Juu ya vazi lake, na juu ya mguu wake, alikuwa ameandikwa jina: "Mfalme wa wafalme na Bwana wa mabwana."


Lameɛna Butṛus yenna-yas : Ala a Sidi, di leɛmeṛ-iw ur ččiɣ ayen iḥeṛmen neɣ ayen ur neṣfi. 	 Petro akajibu, "La, Bwana; mimi sijaonja kamwe chochote ambacho ni najisi au kichafu."


Seknet-iyi-d aṣurdi s wacu țxelliṣen tabzert ! FFkan-as-d aṣurdi n lfeṭṭa. 	 Nionyesheni fedha ya kulipia kodi." Nao wakamtolea sarafu ya fedha. sarafu ya fedha.


ț-țagi i d lemɛahda ara xedmeɣ yid-sen m'ara sen-kkseɣ ddnubat-nsen . 	 Hili ndilo agano nitakalofanya nao wakati nitakapoziondoa dhambi zao."


Yerra-yasen : Kunwi yețțunefk-awen-d aț țissinem lbaḍna n tgeldit n Ṛebbi, ma d wiyaḍ ițțunefk-asen-d a ț-issinen s lemtul kan iwakken ɣas ad ẓren s wallen-nsen ur țwalin ara, ɣas ma slan ur fehhmen ara. 	 Naye akajibu, "Ninyi mmejaliwa kujua siri za Ufalme wa Mungu, lakini hao wengine sivyo; ila hao huambiwa kwa mifano, ili wakitazama wasiweze kuona, na wakisikia wasifahamu.


Yiwen ilemẓi, isem-is Utikus, yella yeqqim ɣef yiri n ṭṭaq. Imi i gɛeṭṭel Bulus deg umeslay, Utikus yewwi-t nuddam ; yeɣli-d si leɛli wis tlata armi d lqaɛa, mi t-id-refden, ufan-t yemmut. 	 Kijana mmoja aitwaye Eutuko alikuwa ameketi dirishani wakati Paulo alipokuwa anaendelea kuhutubu. Eutuko alianza kusinzia kidogokidogo na hatimaye usingizi ukambana, akaanguka chini kutoka ghorofa ya tatu. Wakamwokota amekwisha kufa.


Azekka-nni mi d-ṣubben seg wedrar, aṭas n lɣaci i d-immugren Sidna Ɛisa. 	 Kesho yake walipokuwa wakishuka kutoka kule mlimani, kundi kubwa la watu lilikutana na Yesu.


Ṛṛuḥ-agi yefka daɣen i wayeḍ liman iǧehden, i wayeḍ tazmert s wayes ara yesseḥlu imuḍan ; 	 Roho huyohuyo humpa mmoja imani, na humpa mwingine kipaji cha kuponya;


Mi gewweḍ ɣer wemkan-nni, yenna-yasen : Dɛut ɣer Ṛebbi akken ur tɣellim ara deg ujeṛṛeb. 	 Alipofika huko akawaambia, "Salini, msije mkaingia katika kishawishi."


yenna-yas : Ma d Mmi-s n Ṛebbi i telliḍ, ḍeggeṛ iman-ik d akessar, anaɣ yura : Sidi Ṛebbi ad yefk lameṛ i lmalayekkat-is fell-ak, aa k-awint ger ifassen-nsent iwakken ad ḥadrent aḍar-ik ɣef yedɣaɣe n . 	 akamwambia, "Ikiwa wewe ni Mwana wa Mungu, jitupe chini; maana imeandikwa: Mungu atawaamuru malaika wake kwa ajili yako; watakuchukua mikononi mwao, usije ukajikwaa kwenye jiwe."


Ay atmaten, ur kkatet ara wa deg wa, win ara yewten di gma-s neɣ iḥuseb-it, yewwet-ed di ccariɛa yerna iḥuseb-iț. Ihi ma yella tewtem di ccariɛa, ur tellim ara seg wid ixeddmen wayen i d-tenna, meɛna seg wid yekkaten deg-s. 	 Ndugu, msilaumiane ninyi kwa ninyi. Anayemlaumu ndugu yake na kumhukumu, huyo huilaumu na kuihukumu Sheria. Kama ukiihukumu Sheria, basi, wewe huitii Sheria, bali waihukumu.


S wakka i gebda yețțimɣuṛ lxilaf ger lɣaci ɣef Sidna Ɛisa. 	 Basi, kukatokea mafarakano juu yake katika ule umati wa watu.


Azekka-nni, imi mazal lebḥeṛ yenhewwal, nessenqes kra n sselɛa yellan deg-s nḍeggeṛ-iț ɣer lebḥeṛ. 	 Dhoruba iliendelea kuvuma na kesho yake wakaanza kutupa nje shehena ya meli.


Inelmaden qeṛṛben ɣuṛ-es, sekkren-t-id nnan-as : A Sidi, a Sidi, atan a neɣṛeq. Yekker-ed, dɣa yumeṛ i waḍu d lemwaji ad ḥebsen, imiren kan ters-ed talwit. 	 Wale wanafunzi wakamwendea Yesu, wakamwamsha wakisema, "Bwana, Bwana! Tunaangamia!" Yesu akaamka, akaikemea dhoruba na mawimbi, navyo vikatulia, kukawa shwari.


Meɛna imi tumnem s Ɛisa Lmasiḥ, kunwi yellan zik tbeɛdem fell-as, tura tqeṛṛbem-d ɣuṛ-es s idammen-is yuzzlen ɣef ddemma-nwen. 	 Lakini sasa, kwa kuungana na Kristo Yesu, ninyi ambao hapo awali mlikuwa mbali, mmekaribishwa kwa njia ya damu yake Kristo.


S liman, Isḥaq iburek arraw-is Yeɛqub akk-d Icaɛu ɣef ddemma n wayen i d-iteddun. 	 Kwa imani Isaka aliwabariki Yakobo na Esau, wapate baraka zitakazokuja baadaye.


Ḥemmdet, cekkṛet s lfeṛḥ Sidi Ṛebbi Baba-tneɣ i wen-d-yefkan amur di lweṛt i d-ihegga i warraw n tafat. 	 Na kwa furaha, mshukuruni Baba aliyewawezesha ninyi kuwa na sehemu yenu katika mambo yale Mungu aliyowawekea watu wake katika utawala wa mwanga.


M'ara tțedduḍ aț-țefkeḍ lweɛda i Sidi Ṛebbi, temmektaḍ-ed zdat n wemkan n iseflawen belli gma-k iṭṭef-ak cceḥna, 	 Basi, ukipeleka sadaka yako mbele ya madhabahu na hapo ukakumbuka kwamba ndugu yako ana ugomvi nawe,


Akken yella Bulus yețdafaɛ ɣef yiman-is, Fistus yenṭeq-ed s leɛyaḍ, yenna : Iffeɣ-ik leɛqel a Bulus ! Lketṛa n tmusni-inek tessufeɣ-ak leɛqel ! 	 Paulo alipofika hapa katika kujitetea kwake, Festo alisema kwa sauti kubwa, "Paulo! Una wazimu! Kusoma kwako kwingi kunakutia wazimu!"


Nikudem yenna-yas : Amek ara yedṛu wayagi ? 	 Nikodemo akamwuliza, "Mambo haya yanawezekanaje?"


At Isṛail nnan-as : Wid yebnan lǧameɛ-agi qqimen deg-s sețța uṛebɛin iseggasen, kečč tzemreḍ a s-tɛiwdeḍ lebni di tlata wussan ! 	 Hapo Wayahudi wakasema, "Hekalu hili lilijengwa kwa muda wa miaka arobaini na sita. Je, wewe utalijenga kwa siku tatu?"


Imiren leǧnas meṛṛa ad ssirmen ɣuṛ-es, fell-as ara țeklen. 	 Katika jina lake mataifa yatakuwa na tumaini."


?riɣ anda i tzedɣeḍ, dinna i gella wemkan n lḥekma n Cciṭan. Teṭṭfeḍ deg isem-iw, ur tenkiṛeḍ ara liman i tesɛiḍ deg-i ula deg ussan i deg nɣan Antibas, inigi-inu n ṣṣeḥ, dinna ɣuṛ-wen anida yeṭṭef Cciṭan amkan. 	 Najua unakoishi: Wewe unaishi kwenye makao makuu ya Shetani! Lakini bado unashikilia jina langu; hukuikana imani yako kwangu hata siku zile Antipa shahidi wangu mwaminifu, alipouawa pale mahali anapoishi Shetani.


Win yesɛan imeẓẓuɣen, ad ismeḥses i wayen i d-yeqqaṛ Ṛṛuḥ n Ṛebbi i tejmuyaɛ n watmaten : win ara yeṭṭfen deg-i alamma ț-țaggara, ur t-tețțawi ara lmut tis snat. 	 "Aliye na masikio, basi, na asikie yale Roho anayoyaambia makanisa! "Wale wanaoshinda hawataumizwa na kifo cha pili.


Mi gella ileḥḥu rrif n lebḥeṛ n tmurt n Jlili, iwala Semɛun akk-d gma-s Andriyus ṭeggiṛen acebbak ɣer lebḥeṛ, axaṭer d iṣeggaḍen i llan. 	 Alipokuwa anapita kando ya ziwa Galilaya, aliwaona wavuvi wawili: Simoni na Andrea ndugu yake wakivua samaki kwa wavu.


Twalam ihi ! Amdan yețban-ed d aḥeqqi zdat Sidi Ṛebbi s lecɣal yelhan mačči kan s liman-is. 	 Mnaona basi, kwamba mtu hukubaliwa kuwa mwadilifu kwa matendo yake na si kwa imani peke yake.


Ah ! A lukan aț-țqeblem kra n timmuhbelt si lǧiha-w ! Lameɛna qeblet-eț kan ! 	 Laiti mngenivumilia kidogo, hata kama mimi ni mjinga kiasi fulani! Naam, nivumilieni kidogo.


axaṭer ɣef ddemma n yisem n Lmasiḥ i ṛuḥen, yerna ugin ad qeblen lemɛawna n wid ur numin ara s Sidi Ṛebbi. 	 Maana wanaanza safari yao katika utumishi wa Kristo bila kupokea msaada wowote kutoka kwa watu wasioamini.


Ddnub yețțawi ɣer lmut, ma d ṛṛeḥma n Sidi Ṛebbi tewwi-yaɣ-d tudert n dayem di tikli-nneɣ akk-d Ɛisa Lmasiḥ Ssid-nneɣ. 	 Kwa maana mshahara wa dhambi ni kifo; lakini zawadi anayotoa Mungu ni uzima wa milele katika kuungana na Kristo Yesu, Bwana wetu.


Yenna-yasen : Ur țnadit ara sennig wayen i d-yenna lqanun. 	 Naye akawaambia, "Msitoze ushuru zaidi ya kima kilichowekwa."


i ṭṭaɛa tagmaț, i tegmaț leḥmala. 	 udugu katika uchaji wenu, na mapendo katika udugu wenu.


Sṣut-nni inṭeq-ed tikkelt tis snat yenna-yas-d : Ayen iḥseb Sidi Ṛebbi d leḥlal, ur k-id-iṣaḥ ara a t-tḥesbeḍ d leḥṛam ! 	 Ile sauti ikasikika tena ikimwambia: "Usiviite najisi vitu ambavyo Mungu amevitakasa!"


?-țideț, ṭṭhaṛa tenfeɛ ma yella tettabaɛeḍ ccariɛa, meɛna ma yella ur txeddmeḍ ara ayen i d-tenna ccariɛa, am akken ur teḍhiṛeḍ ara. 	 Kutahiriwa kwako kutakuwa na maana kama ukiitii Sheria. Lakini kama unaivunja Sheria, basi, ni afadhali ungalibaki bila kutahiriwa.


Yiwen n umusnaw n ccariɛa mi geẓra Sidna Ɛisa ijaweb akken ilaq, iqeṛṛeb ɣuṛ-es yenna-yas : Anwa i d lameṛ ameqqran di ccariɛa ? 	 Mmojawapo wa walimu wa Sheria alifika, akasikia mabishano yao. Alipoona kwamba Yesu aliwajibu vyema, akajitokeza akamwuliza, "Katika amri zote ni ipi iliyo ya kwanza?"


Amdan am wagi ɣas ur iṭṭamaɛ ara di Sidi Ṛebbi a s-d-yefk kra, 	 Mtu wa namna hiyo, mwenye nia mbili na asiye na msimamo katika mwenendo wake wote,


nukni iwumi i d-yessawel Sidi Ṛebbi mačči seg wat Isṛail kan, meɛna ula si ger leǧnas nniḍen ; 	 Maana sisi ndio hao aliowaita, si tu kutoka miongoni mwa Wayahudi bali pia kutoka kwa watu wa mataifa mengine.


M'ara tețẓallam, ur sṭuqqutet ara lehduṛ am akken xeddmen at ddunit, ɣilen s lketṛa n imeslayen ara d țwaqeblen. 	 "Mnaposali, msipayuke maneno kama watu wasiomjua Mungu. Wao hudhani kwamba Mungu atawasikiliza ati kwa sababu ya maneno mengi.


Ɛasset iman-nwen ihi ɣef wayen i tsellem, axaṭer win i gḥerzen ayen yesɛa a s-nernu, ma d win ur nḥerrez ara a s-ițwakkes ula d ayen i gɣil yesɛa-t. 	 "Kwa hiyo, jihadharini jinsi mnavyosikia; maana aliye na kitu ataongezewa, lakini yule asiye na kitu, hata kile anachodhani kuwa anacho, kitachukuliwa."


Aru ayagi i lmelk n tejmaɛt n temdint n Birɣamus : atah wayen i d-yeqqaṛ Win yesɛan ajenwi iqeḍɛen di snat leǧwahi : 	 "Kwa malaika wa kanisa la Pergamoni andika hivi: "Huu ndio ujumbe wake yeye aliye na upanga mkali wenye kuwili.


Qeflen imeẓẓuɣen-nsen, bdan țɛeggiḍen, ẓedmen fell-as akken ma llan. 	 Hapo, watu wote katika kile kikao cha Baraza, wakapiga kelele na kuziba masikio yao kwa mikono yao. Kisha wakamrukia wote kwa pamoja,


Akka i gella di lexbaṛ n lxiṛ i yi-d-ițțunefken, i d-isbegginen tamanegt n Sidi Ṛebbi ameɣlal. 	 Mafundisho hayo hupatikana katika Habari Njema ambayo mimi nimekabidhiwa niihubiri, Habari Njema ya Mungu mtukufu na mwenye heri.


Mi qṛib a d-awḍen wussan i deg ara yețwarfed ɣer igenwan, Sidna Ɛisa yeqsed ad iṛuḥ ɣer temdint n Lquds. 	 Wakati ulipokaribia ambapo Yesu angechukuliwa juu mbinguni, yeye alikata shauri kwenda Yerusalemu.


Daymi ay atmaten mi n-ṛuḥeɣ ɣuṛ wen iwakken a wen mmeslayeɣ ɣef lbaḍna n Sidi Ṛebbi, ur a wen mmeslayeɣ ara s yimeslayen yeččuṛen d zzux neɣ s tmusni yessewhamen. 	 Ndugu, mimi nilipokuja kwenu sikuwahubiria siri ya ujumbe wa Mungu kwa ufasaha wa lugha, au kwa hekima ya binadamu.


Nekk Buṭrus, amceggeɛ n Ɛisa Lmasiḥ, i yeɣṛiben ițɛicin di tmurt n Galasya, n Kafadusya, n Asya, n Bitinya akk-d wid yellan di tmurt n tqenṭert. 	 Mimi Petro, mtume wa Yesu Kristo nawaandikia ninyi wateule wa Mungu Baba, ambao mmetawanyika na mnaishi kama wakimbizi huko Ponto, Galatia, Kapadokia, Asia na Bithunia.


I wid akk yellan di temdint n Ṛuma, i gḥemmel Sidi Ṛebbi, iwumi i d-yessawel ad ilin d ayla-s : ṛṛeḥma ț-țalwit a wen-d-țțunefkent s ɣuṛ Sidi Ṛebbi baba-tneɣ akk-d Ssid-nneɣ Ɛisa Lmasiḥ. 	 Basi, ninawaandikia ninyi nyote mlioko Roma ambao Mungu anawapenda, akawateua muwe watu wake. Nawatakieni neema na amani kutoka kwa Mungu Baba yetu na Bwana Yesu Kristo.


Yuḥenna yenna i Sidna Ɛisa : A Sidi, nwala yiwen wergaz yessufuɣ leǧnun s yisem-ik ; nugi-yas imi ur iteddu ara yid-nneɣ. 	 Yohane akamwambia, "Mwalimu, tumemwona mtu mmoja akitoa pepo kwa kulitumia jina lako, nasi tukajaribu kumkataza kwa kuwa yeye si mmoja wetu."


D kunwi i ț-țafat n ddunit ; taddart yellan ɣef wudrar ulamek ara teffer ! 	 "Ninyi ni mwanga wa ulimwengu! Mji uliojengwa juu ya mlima hauwezi kufichika.


A wen-d-iniɣ : ur țțuɣaleɣ ara ad sweɣ seg waman-agi n tẓurin alamma d ass i deg ara ten-sweɣ d ijdiden yid-wen, di tgelda n Baba Ṛebbi. 	 Nawaambieni, sitakunywa tena divai ya zabibu mpaka siku ile nitakapoinywa mpya pamoja nanyi katika Ufalme wa Baba yangu."


Ikcem-it uṛuḥani, tiswiɛin m'ara t-ițhuccu, yețɛeggiḍ alamma ffɣent-ed tkufta seg imi-s, ur as-ițserriḥ ara alamma yerẓa-t akk. 	 Pepo huwa anamshambulia, na mara humfanya apige kelele; humtia kifafa, na povu likamtoka kinywani. Huendelea kumtesa sana, asimwache upesi.


Iwakken ur tețțiliḍ ara d sebba n uɣelluy n gma-k, xḍu i lmakla n weksum immezlen i ssadaț neɣ tissit n ccṛab, d wayen akk izemren ad yesseɣli gma-k di ddnub. 	 Afadhali kuacha kula nyama, kunywa divai, au kufanya chochote ambacho chaweza kumsababisha ndugu yako aanguke.


dɣa imdanen meṛṛa ṛɣan s yiṭij. Reggmen Sidi Ṛebbi i gḥekmen ɣef lmuṣibat-agi, ugin ad tuben, ad setɛeṛfen yis, akken a t-ḥemmden. 	 Basi, watu wakaunguzwa vibaya sana; wakamtukana Mungu aliye na uwezo juu ya mabaa hayo makubwa. Lakini hawakuziacha dhambi zao na kumtukuza Mungu.


Llan dinna kra si lɛulama țxemmimen deg wulawen-nsen qqaṛen : Argaz-agi yekfeṛ ! 	 Baadhi ya walimu wa Sheria wakaanza kufikiri, "Mtu huyu anamkufuru Mungu!"


?esset-iyi-d ! Nekk Bulus, nniɣ awen-d : ma yella tḍehṛem, Lmasiḥ ur kkun-infiɛ ara. 	 Sikilizeni! Ni mimi Paulo ninayesema nanyi! Kama mkikubali kutahiriwa, Kristo hatawafaidia chochote.


ad inin : A tawaɣit ! A tawaɣit ! Tamdint nni yellan am tmeṭṭut yețlusun lkețțan eṛqiqen d llebsa tazeggaɣt ifazen, yețɛelliqen iɛeqcan ɣlayen, idɣaɣen n lyaman n mkul ṣṣenf akk-d ddheb, 	 wakisema, "Ole! Ole kwa mji huu mkuu. Ulizoea kuvalia nguo za kitani, za rangi ya zambarau na nyekundu, na kujipamba kwa dhahabu, mawe ya thamani na lulu!


Yekcem ɣer wexxam yenna-yasen : Iwacu lehwel d imeṭṭawen-agi ? Taqcict ur temmut ara, teṭṭes kan. 	 Akaingia ndani, akawaambia, "Mbona mnapiga kelele na kulia? Msichana hakufa, amelala tu."


Tenna-yas : Ț-țideț a Sidi, lameɛna ula d iqjan tețțen tifețțitin i d-iɣellin si ṭṭabla n imawlan-nsen. 	 Huyo mama akajibu, "Ni kweli, Mheshimiwa; lakini hata mbwa hula makombo yanayoanguka kutoka meza ya bwana wao."


Dɛut ɣer Ṛebbi iwakken ur d-ideṛṛu ara wannect-nni di ccetwa, 	 Ombeni ili mambo hayo yasitukie nyakati za baridi.


Imiren yeɣli ɣef tgecrar, iɛeggeḍ s lǧehd-is : A baba Ṛebbi ur ten-țḥasab ara ɣef ddnub-agi ! Akken kan i d-yenna imeslayen agi, iffeɣ-it ṛṛuḥ. 	 Akapiga magoti, akalia kwa sauti kubwa: "Bwana, usiwalaumu kwa sababu ya dhambi hii." Baada ya kusema hivyo, akafa.


Ma yella ulac ḥeggu n lmegtin, ihi Lmasiḥ daɣen ur d-iḥyi ara. 	 Kama hakuna ufufuo wa wafu, basi, Kristo naye hakufufuka;


Ihi ulac lxilaf ger wat Isṛail akk-d wid ur nelli ara n wat Isṛail ; imi yiwen n Ṛebbi i gellan, ṭṭfen meṛṛa deg-s, nețța i d-yețțaken mbla ceḥḥa i wid akk ineddhen ɣuṛ-es. 	 Jambo hili ni kwa wote, kwani hakuna tofauti kati ya Wayahudi na wasio Wayahudi; Bwana wa wote ni mmoja, naye ni mkarimu sana kwao wote wamwombao.


Deg ul-iw ḥemmleɣ ccariɛa n Sidi Ṛebbi, 	 Ndani kabisa katika moyo wangu naifurahia sheria ya Mungu.


A tawaɣit-nwen ! Lejdud-nwen nɣan lenbiya, kunwi tbennum-asen iẓekwan. 	 Ole wenu, kwa kuwa mnajenga makaburi ya manabii wale ambao wazee wenu waliwaua.


lameɛna m'ara d-nekcef ayen xeddmen, lecɣal-nsen țbanen-d di tafat imi anda tella tafat, kullec yețban di tafat. 	 Lakini mambo yale yanayotendwa katika mwanga, ukweli wake hudhihirishwa;


dɣa ad ibdu ad ikkat iqeddacen n wexxam-nni, ad iteț, ad itess nețța d isekṛanen. 	 kisha akaanza kuwapiga watumishi wenzake, akaanza kula na kunywa pamoja na walevi,


Lmuqedmin imeqqranen d lɛulama n ccariɛa rfan mi walan leɛǧayeb i gxeddem akk-d warrac ițɛeggiḍen di lǧameɛ : Ḥusana i mmi-s n Sidna Dawed ! 	 Basi, makuhani wakuu na walimu wa Sheria walipoyaona maajabu aliyoyafanya Yesu, na pia watoto walipokuwa wanapaaza sauti zao Hekaluni wakisema: "Sifa kwa Mwana wa Daudi," wakakasirika.


Mi ɛeddan kra wussan, agellid Aɣribas akk-d weltma-s Birinis, usan-d ɣer Qiṣarya ad sellmen ɣef lḥakem Fistus. 	 Siku chache baadaye, mfalme Agripa na Bernike walifika Kaisarea ili kutoa heshima zao kwa Festo.


Mi qṛib ad awḍen ɣer temdint n Lquds, di tkessart-nni n yiɣil n uzemmur, inelmaden-is d lɣaci meṛṛa ččuṛen d lfeṛḥ, țḥemmiden Sidi Ṛebbi s ṣṣut eɛlayen ɣef lbeṛhanat akk i walan. 	 Alipofika karibu na Yerusalemu, katika mteremko wa mlima wa Mizeituni, umati wote na wanafunzi wake, wakaanza kushangilia na kumtukuza Mungu kwa sauti kubwa, kwa sababu ya mambo makuu waliyoyaona;


Imiren ǧǧan-t akk inelmaden-is, rewlen. 	 Hapo wanafunzi wote wakamwacha, wakakimbia.


Xedmet ayen yelhan iwakken aț-țerrem takmamt i imejhal ur nefhim ; d wagi i d lebɣi n Sidi Ṛebbi. 	 Maana Mungu anataka mweze kuyakomesha maneno ya kijinga ya watu wasio na akili kwa matendo mema mnayofanya.


Axaṭer ayagi ur ikeččem ara ɣer wul-is, meɛna ɣer uɛebbuḍ-is, dɣa ad ițwadeggeṛ ɣer beṛṛa. S wakka, i gesseḥlel Sidna Ɛisa yal lqut. 	 kwa maana hakimwingii moyoni, ila tumboni, na baadaye hutolewa nje chooni?" (Kwa kusema hivyo, Yesu alivihalalisha vyakula vyote.)


Mi gewweḍ ɣer Semɛun Buṭrus yenna-yas-d : A Sidi d kečč ara yi-ssirden iḍaṛṛen ? 	 Basi, akamfikia Simoni Petro; naye Petro akasema, "Bwana, wewe utaniosha miguu mimi?"


Ma yugi a sen-isel, ssiweḍ tamsalt ɣer tejmaɛt n watmaten, m'ur iḥess ara ula i tejmaɛt-nni, ḥseb-it am akken d akafriw neɣ d amekkas axabit ! 	 Asipowasikia hao, liambie kanisa. Na kama hatalisikia kanisa, na awe kwako kama watu wasiomjua Mungu na watoza ushuru.


itran daɣen a d-ɣlin seg igenni, t inezmarin n igenwan ad rgagint . 	 Nyota zitaanguka kutoka angani, na nguvu za mbingu zitatikiswa.


Leǧnas ur nessin ara ccariɛa, i gxeddmen s nneya-nsen ayen i d-tenna, uɣalen d ccariɛa i yiman-nsen ɣas akken ur ț-sɛin ara. 	 Mathalan: watu wa mataifa mengine hawana Sheria ya Mose; lakini kila wanapotimiza matakwa ya Sheria wakiongozwa na dhamiri zao, wao wenyewe wanakuwa kipimo cha Sheria ingawa hawaijui Sheria.


Sidna Ɛisa yerra-yasen : Axaṭer txuṣṣem di liman ! Aql-i nniɣ-awen, lemmer tesɛim liman annect n uɛeqqa n uxerḍel, tili a s tinim i wedrar-agi, qleɛ iman-ik sya ɣer dihin ad iqleɛ. Ulac wayen iwumi ur tețțizmirem ara. 	 Yesu akawajibu, "Kwa sababu ya imani yenu haba. Nawaambieni kweli, kama tu mkiwa na imani, hata iwe ndogo kama mbegu ya haradali, mtaweza kuuambia mlima huu: Toka hapa uende pale, nao utakwenda. Hakuna chochote ambacho hakingewezekana kwenu."


swan meṛṛa si lɛinseṛ n Sidi Ṛebbi i d-iteffɣen seg wezṛu iteddun yid-sen ; azṛu-agi, d Lmasiḥ. 	 wakanywa pia kinywaji kilekile cha kiroho, maana walikunywa kutoka ule mwamba wa kiroho uliowafuata; mwamba huo ulikuwa Kristo mwenyewe.


Nukni neḍmeɛ d nețța ara isellken wat Isṛail ; ass-agi d ass wis tlata segmi yedṛa wannect-a. 	 Lakini sisi tulitumaini kwamba yeye ndiye angeikomboa Israeli. Zaidi ya hayo yote, leo ni siku ya tatu tangu mambo hayo yalipotendeka.


Ihi ma yella Cciṭan yețnaɣ d yiman-is tebḍa tgeldit-is, tazmert-is aț-țeɣli dɣa aț-țefnu. 	 Ikiwa basi, utawala wa Shetani umegawanyika vikundivikundi hauwezi kudumu, bali utaangamia kabisa.


Ma yella win yebɣan ad iɣanen ɣef wannect-agi, ilaq ad iẓer belli nukni ur nesɛi ara tannumi-agi, ur telli ara daɣen di tejmuyaɛ n Sidi Ṛebbi. 	 Kama mtu anataka kuleta ubishi juu ya jambo hili, basi, na ajue kwamba sisi hatuna desturi nyingine, wala makanisa ya Mungu hayana desturi nyingine.


Yenna-yasen : Ass n westeɛfu yețwaxdem i wemdan, mačči d amdan i gețwaxedmen i wass n westeɛfu. 	 Basi, Yesu akawaambia, "Sabato iliwekwa kwa ajili ya binadamu na si binadamu kwa ajili ya Sabato!


Mi guli wass, ur eɛqilen ara maḍi tamurt-nni anda wwḍen. Lameɛna walan yiwen wemkan iqeṛben, iban-ed deg-s ṛṛmel, bɣan ad rren lbabuṛ ɣer dinna ma yella wamek. 	 Kulipokucha, wanamaji hawakuweza kuitambua nchi ile, ila waliona ghuba moja yenye ufuko; wakaamua kutia nanga huko kama ikiwezekana.


Mi wwḍen ɣer yiwen wemkan ițțusemman Gulguṭa, yeɛni « amkan n uxecxuc », 	 Walipofika mahali paitwapo Golgotha, maana yake, "Mahali pa Fuvu la kichwa,"


Urɛad d-tfuk ameslay tmuqel ɣer deffir, twala Sidna Ɛisa ibedd-ed, lameɛna ur teɛqil ara belli d nețța. 	 Baada ya kusema hayo, aligeuka nyuma, akamwona Yesu amesimama hapo, lakini asitambue ya kuwa ni Yesu.


Nekk usiɣ-ed ț-țafat ɣer ddunit, kra n win yumnen yis-i, ur yețɣimi ara di ṭṭlam. 	 Mimi ni mwanga, nami nimekuja ulimwenguni ili wote wanaoniamini wasibaki gizani.


Lɣaci-nni țțaran-asen : D Sidna Ɛisa, nnbi-nni n taddart n Naṣaret i d-yusan si tmurt n Jlili ! 	 Watu katika ule umati wakasema, "Huyu ni nabii Yesu, kutoka Nazareti katika mkoa wa Galilaya."


D aseɛdi win iwumi ur țțiliɣ ara d sebba n tuccḍa ( ugur ) ! 	 Heri mtu yule asiyekuwa na mashaka nami."


Kunwi akk yețwaɣeḍsen s yisem n Lmasiḥ, tețɛicim tudert tajḍiṭ yellan di Lmasiḥ. 	 Ninyi nyote mliobatizwa mkaungana na Kristo ni kama vile mmemvaa Kristo.


Sidna Ɛisa yeẓra yakan win akken ara t-ixedɛen, daymi i genna i inelmaden-is : « kunwi ur zeddigit ara irkul. » 	 (Yesu alimjua yule ambaye atamsaliti, ndiyo maana alisema: "Ninyi mmetakata, lakini si nyote.")


Lǧețța ur nesɛi ara Ṛṛuḥ, temmut, akken daɣen, liman ur nesɛi ara lecɣal yelhan yemmut. 	 Basi, kama vile mwili bila roho umekufa, vivyo hivyo imani bila matendo imekufa.


Yuɣ lḥal lɣaci slan belli Sidna Ɛisa di taddart n Bitanya i gella. Dɣa ț-țirebbaɛ i d-iṛuḥen ɣuṛ-es, mačči kan iwakken a t-ẓren nețța, meɛna bɣan ad ẓren Laɛẓar i d yesseḥya si lmut. 	 Wayahudi wengi walisikia kwamba Yesu alikuwa Bethania. Basi, wakafika huko si tu kwa ajili ya kumwona Yesu, ila pia wapate kumwona Lazaro ambaye Yesu alimfufua kutoka wafu.


Iqeddacen n bab n iger-nni, usan-d ɣuṛ-es nnan-as : A Sidi, eɛni mačči d irden i tzerɛeḍ deg iger-ik ? Ansi i d-ikka ihi uẓekkun-agi ? 	 Watumishi wa yule mwenye shamba wakamwendea, wakamwambia, Mheshimiwa, bila shaka ulipanda mbegu nzuri katika shamba lako. Sasa magugu yametoka wapi?


Mačči d ayen ikečmen ɣer daxel n wemdan ara t-yesneǧsen, meɛna d ayen i d-ițeffɣen seg ul-is. 	 Hakuna kitu kinachoingia ndani ya mtu toka nje ambacho chaweza kumtia mtu najisi. Lakini kinachotoka ndani ya mtu ndicho kinachomtia mtu najisi."


Dɣa yenna-yasen : Ekkret fell-awen, ataya iteddu-d win i yi-izzenzen ! 	 Amkeni, twendeni zetu. Tazameni! Anakuja yule atakayenisaliti."


Yenna-yasen daɣen : Ma yella yiwen deg-wen yesɛa aḥbib, iṛuḥ ɣuṛ-es di țnaṣfa n yiḍ a s-yini : « Ay aḥbib ṛḍel-iyi-d tlata teḥbulin n weɣṛum , 	 Kisha akawaambia, "Tuseme mmoja wenu anaye rafiki, akaenda kwake usiku wa manane, akamwambia: Rafiki, tafadhali niazime mikate mitatu,


Mi d-wwḍen ɣer tewwurt, ssawlen, steqsan ma deg wexxam-nni i gețțili Semɛun iwumi qqaṛen Butṛus. 	 Wakaita kwa sauti: "Je, kuna mgeni humu aitwaye Simoni Petro?"


Iḥunn-ed fell-i nekk yellan d amednub ameqqran iwakken a d-isbeggen ṛṛeḥma-s yerna ad iliɣ d lemtel sya ɣer zdat i wid ara yamnen yis ad sɛun tudert n dayem. 	 lakini Mungu alinionea huruma, ili Kristo aonyeshe uvumilivu wake wote kwangu mimi, kama mfano kwa wale wote ambao baadaye watamwamini na kupokea uzima wa milele.


Ḥadret ad yili win ara t-iḥeqṛen. Ɛiwnet-eț ad ikemmel abrid-is iwakken a d-yaweḍ ɣuṛ-i di lehna ; aql-aɣ nețṛaǧu-t nekk d watmaten. 	 Kwa hiyo mtu yeyote asimdharau, ila msaidieni aendelee na safari yake kwa amani ili aweze kurudi kwangu, maana mimi namngojea pamoja na ndugu zetu.


D Lmasiḥ agi i nețbecciṛ i yemdanen, nețweṣṣi-ten, nesselmad iten s tmusni d leɛqel, iwakken yal amdan ad innekmal di Lmasiḥ zdat Sidi Ṛebbi. 	 Kwa sababu hiyo tunamhubiri Kristo kwa watu wote; tunawaonya na kuwafundisha wote kwa hekima yote, ili tuweze kumleta kila mmoja mbele ya Mungu akiwa amekomaa katika kuungana na Kristo.


Salmun d Raḥab ǧǧan-d Buɛaz, Buɛaz akk-d Rut sɛan-d Ɛubed, Ɛubed yeǧǧa-d Yassa. 	 Salmoni alimzaa Boazi (mama yake Boazi alikuwa Rahabu). Boazi na Ruthi walikuwa wazazi wa Obedi, Obedi alimzaa Yese,


mmektit-ed lweṛt i kkun ițṛaǧun s ɣuṛ Sidi Ṛebbi akken i t-id-yewɛed ; axaṭer amɛellem n tideț i ɣef tqeddcem, d Lmasiḥ. 	 Kumbukeni kwamba atawapeni tuzo lile alilowawekea watu wake. Mtumikieni Kristo Bwana!


D ayen yedṛan di zzman n Nuḥ ara yedṛun deg ussan n tuɣalin n Mmi-s n bunadem. 	 Kama ilivyokuwa nyakati za Noa, ndivyo itakavyokuwa katika siku za Mwana wa Mtu.


Mi sen-sseṛwan tiyitiwin, rran-ten ɣer lḥebs, umṛen i wɛessas n lḥebs a ten-iɛas akken ilaq. 	 Baada ya kupigwa sana wakatiwa ndani, na askari wa gereza akaamriwa kuwaweka chini ya ulinzi mkali.


i lliɣ d aqeddac n Ɛisa Lmasiḥ ɣef leǧnas nniḍen. Tura ccɣel-iw, d abecceṛ n lexbaṛ n lxiṛ n Sidi Ṛebbi i leǧnas ur nelli ara n wat Isṛail, iwakken igduden meṛṛa ad uɣalen d lweɛda yeṣfan s Ṛṛuḥ iqedsen, d lweɛda ara iɛeǧben i Sidi Ṛebbi. 	 ya kuwa mtumishi wa Yesu Kristo kwa watu wa mataifa. Ni jukumu langu la kikuhani kuihubiri Habari Njema ya Mungu ili watu wa mataifa mengine wapate kuwa dhabihu inayokubaliwa na Mungu, dhabihu iliyotakaswa na Roho Mtakatifu.


D acu ara tinim ihi m'ara teẓrem Mmi-s n bunadem yuɣal ɣer wanda yella di tazwara ? 	 Itakuwaje basi, mtakapomwona Mwana wa Mtu akipanda kwenda kule alikokuwa kwanza?


Inelmaden n Yeḥya usan-d ad awin lǧețța-s iwakken a ț-meḍlen ; imiren ṛuḥen ssawḍen-as lexbaṛ i Sidna Ɛisa. 	 Wanafunzi wa Yohane wakaja, wakauchukua mwili wake, wakauzika. Kisha wakaenda kumpasha habari Yesu.


Ur țqellibeɣ ara ad sɛuɣ cciɛa ɣer yemdanen, 	 "Shabaha yangu si kupata sifa kutoka kwa watu.


Axaṭer d Lmasiḥ s yiman-is i d lehna-nneɣ, imi i gesdukkel at Isṛail d leǧnas nniḍen yerra-ten d yiwen n wegdud. Mi gefka iman-is d asfel, ihudd lḥiḍ-nni i ten-ifeṛqen, i ten-yerran d iɛdawen ; 	 Maana Kristo mwenyewe ametuletea amani kwa kuwafanya Wayahudi na watu wa mataifa mengine kuwa jamii moja. Kwa mwili wake yeye mwenyewe aliubomoa ule ukuta uliowatenganisha na kuwafanya maadui.


Yid-es i zennun igelliden n ddunit, ɣef ddemma-s i ffɣen imezdaɣ n ddunit seg ubrid n Sidi Ṛebbi. 	 Wafalme wa dunia wamefanya uzinzi pamoja naye; na wakazi wa dunia wamelewa divai ya uzinzi wake."


Tura ṛṛeḥma-s tameqqrant ters-ed fell-i s liman d leḥmala yellan deg-s. 	 Lakini Bwana wetu alinijalia neema yake kwa wingi, akanipa imani na upendo katika kuungana na Kristo Yesu.


Ass n lḥisab, imezdaɣ n temdint n Ninebi a d-kkren ɣer yemdanen n lǧil-agi ad ccetkin fell-asen iwakken ad țțuḥasben, axaṭer nutni uɣalen-d ɣer webrid mi slan i ubecceṛ n nnbi Yunes. AA wen-d-iniɣ : atan yella dagi win yugaren nnbi Yunes ! 	 Watu wa Ninewi watatokea siku ya hukumu, nao watakihukumu kizazi hiki kwamba kina hatia. Maana Waninewi walitubu kwa sababu ya mahubiri ya Yona, na kumbe hapa kuna kikuu kuliko Yona!


Mi slan i lehduṛ-agi, ikcem-iten wurrif, bdan țɛeggiḍen : Ț-țameqqrant Artimis, taṛebbiț n at Ifasus ! 	 Waliposikia hayo, waliwaka hasira, wakaanza kupiga kelele: "Mkuu ni Artemi, wa Efeso!"


Lameɛna ixeddamen n lbabuṛ țqelliben ad rewlen ; ṣubben taflukt n leslak ɣer lebḥeṛ, steɛmilen am akken d amextaf ara ḍeggṛen ɣer zdat lbabuṛ. 	 Wanamaji walitaka kutoroka, na walikwisha kuteremsha ule mtumbwi majini, wakijisingizia kwamba wanakwenda kuteremsha nanga upande wa mbele wa meli.


?ef wayen yeɛnan lexbaṛ n lxiṛ, at Isṛail uɣalen d iɛdawen n Ṛebbi, ma d kunwi tesfaydim-d deg wayagi. Meɛna ma nemmuqel ɣer lxetyaṛ n Sidi Ṛebbi, iḥemmel-iten ɣef ddemma n lejdud-nsen. 	 Kwa sababu wanaikataa Habari Njema, Wayahudi wamekuwa adui wa Mungu, lakini kwa faida yenu nyinyi watu wa mataifa. Lakini, kwa kuwa waliteuliwa, bado ni rafiki wa Mungu kwa sababu ya baba zao.


kra wayen kkiɣ dinna, imasiḥiyen n tejmuyaɛ n tmurt n Yahuda leɛmeṛ ẓrin udem-iw. 	 Wakati huo, mimi binafsi sikujulikana kwa jumuiya za Wakristo kule Yudea.


Xḍut i yir tikli ! Kra n ddnub i gezmer a t-ixdem wemdan ițɣimi beṛṛa n lǧețța-s, ma d win ara ixedmen zzna yessewsex lǧețța-s. 	 Jiepusheni kabisa na uzinzi. Dhambi nyingine zote hutendwa nje ya mwili lakini mzinzi hutenda dhambi dhidi ya mwili wake mwenyewe.


Win i wen-ismeḥsisen ismeḥsis-iyi-d i nekk. Win ur kkun-neqbil d nekk ur geqbil ara, win ur iyi-neqbil ara, ur iqbil ara Win i yi-d-iceggɛen. 	 Halafu akasema, "Anayewasikiliza ninyi, ananisikiliza mimi; na anayekataa kuwapokea ninyi, anakataa kunipokea mimi. Yeyote anayekataa kunipokea, anakataa kumpokea yule aliyenituma."


S wakka ur llin ara d sin, meɛna uɣalen d yiwen. Ur as-ilaq ara ihi i wemdan ad ifṛeq ayen yesdukkel Sidi Ṛebbi ! 	 Kwa hiyo wao si wawili tena, bali mwili mmoja. Basi, alichounganisha Mungu, binadamu asikitenganishe."


Axaṭer ssadaqa-agi, ur tețțili ara kan d lemɛawna i watmaten, lameɛna iwakken a d-ilin daɣen waṭas n yemdanen ara iḥemden Sidi Ṛebbi. 	 Maana huduma hii takatifu mnayoifanya si tu kwamba itasaidia mahitaji ya watu wa Mungu, bali pia itasababisha watu wengi wamshukuru Mungu.


Ass n lḥedd ṣṣbeḥ zik, tilawin nni ṛuḥent ɣer uẓekka, wwint yid-sent leɛṭeṛ i d-heggant. 	 Jumapili, alfajiri na mapema, wale wanawake walikwenda kaburini wakichukua yale manukato waliyotayarisha.


A wen-d-iniɣ tideț : a sen țwasemmḥen i yemdanen meṛṛa ddnubat-nsen d rregmat-nsen, 	 "Kweli nawaambieni, watu watasamehewa dhambi zao zote na kufuru zao zote;


Rran-as : Kra qqaṛen d Yeḥya aɣeṭṭas, wiyaḍ qqaṛen d nnbi Ilyas, wiyaḍ daɣen d nnbi Irmiya neɣ d yiwen ger lenbiya. 	 Wakamjibu, "Wengine wanasema kuwa ni Yohane mbatizaji, wengine Eliya, wengine Yeremia au mmojawapo wa manabii."


ma d ixeddaɛen, wid ur nețțamen ara, imejhal akk-d wid ineqqen timegṛaḍ, wid ixeddmen ticmatin akk d iseḥḥaren, wid iɛebden lmeṣnuɛat d ssadaț, imeskaddaben, wigi meṛṛa ad yili umur-nsen di temda n tmes ireqqen d ukebri. ?-țagi i d lmut tis snat. 	 Lakini watu waoga, wasioamini, wapotovu, wauaji, wazinzi, wachawi, waabudu sanamu, na waongo wote, mahali pao patakuwa ndani ya lile ziwa linalowaka moto na kiberiti; hicho ndicho kifo cha pili."


Di leɛnaya-k ɣef wudem n Ṛebbi d Sid-nneɣ Ɛisa Lmasiḥ akk-d lmalayekkat yețwaxtaṛen, deg wannect-agi meṛṛa ur xeddem ara lxilaf ger yemdanen. 	 Nakuamuru mbele ya Mungu, mbele ya Kristo Yesu, na mbele ya malaika watakatifu uyazingatie maagizo haya bila kuacha hata moja, wala kumpendelea mtu yeyote katika kila unachotenda.


Meɛna nețṛaǧu am akken i ɣ-t-id-iɛuhed Sidi Ṛebbi : Igenwan d lqaɛa imaynuten ( ijdiden ), i deg ara izdeɣ lḥeqq. 	 Lakini sisi, kufuatana na ahadi yake, twangojea mbingu mpya na dunia mpya ambayo imejaa uadilifu.


Sidna Ɛisa yerra-yasen : Tura tumnem ! 	 Yesu akawajibu, "Je, mnaamini sasa?


Nutni n ddunit, daymi i țmeslayen s lɛeqliya n wat ddunit, yerna at ddunit smeḥsisen-asen. 	 Wao husema mambo ya ulimwengu, nao ulimwengu huwasikiliza kwani wao ni wa ulimwengu.


Di teswiɛt-nni ufan Sidna Ɛisa isseḥla aṭas n yemdanen si lehlakat nsen d leɛyubat-nsen, issufeɣ leǧnun seg wid yețwamelken, yerra-d iẓri i waṭas n yiderɣalen. 	 Wakati huohuo, Yesu alikuwa anawaponya watu wengi waliokuwa wanateseka kwa magonjwa na waliopagawa na pepo wabaya, akawawezesha vipofu wengi kuona tena.


Asm'akken nella d iɛdawen-is, yefka-d Mmi-s iwakken s lmut-is a ɣ-issemṣaleḥ yid-es. Tura imi nemṣalaḥ d Sidi Ṛebbi, a nețțusellek daɣen s tudert n Mmi-s. 	 Maana, tulipokuwa bado adui zake, Mungu alitupatanisha naye kwa kifo cha Mwanae. Na kwa vile sasa tumepatanishwa naye, ni dhahiri zaidi kwamba tutaokolewa kwa uzima wa Kristo.


Beddeɣ ass-agi di ccṛeɛ axaṭer ssarmeɣ aț-țwakmel lemɛahda-nni i gefka Sidi Ṛebbi i lejdud-nneɣ. 	 Na sasa niko hapa nihukumiwe kwa sababu ninaitumainia ile ahadi ambayo Mungu aliwaahidia babu zetu.


Aql-i feṛḥeɣ mi d-usan Stifanas, Furtunatus akk-d Axaykus ; feṛḥeɣ yis-sen am akken d kunwi. 	 Nafurahi sana kwamba Stefana, Fortunato na Akaiko wamefika; wamelijaza pengo lililokuwako kwa kutokuwako kwenu.


Meɛna m'ara d-nini tideț s lmaḥibba, a nennerni di kullec di tikli-nneɣ akk-d Lmasiḥ yellan d aqeṛṛuy n tejmaɛt n watmaten. 	 Ila, sisi tukisema ukweli kwa moyo wa mapendo tutakua zidi katika kila jambo kulingana na Kristo ambaye ndiye kichwa;


Dɣa iceggeɛ-iten ɣer Bitelḥem, yenna-yasen : Nadit lexbaṛ n ṣṣeḥ ɣef weqcic-agi, m'ara t-tafem, init-iyi-d iwakken ad ṛuḥeɣ ula d nekk a t-ɛabdeɣ. 	 Kisha akawatuma Bethlehemu akisema, "Nendeni mkachunguze kwa makini habari za mtoto huyo. Mkisha mpata nileteeni habari ili nami niende nikamwabudu."


Imiren ma nnan-awen-d : atah dagi neɣ atan dihin ur țṛuḥut ara, ur țțazzalet ara, 	 Na watu watawaambieni: Tazameni yuko hapa; ninyi msitoke wala msiwafuate.


Semmṛen daɣen sin yemcumen, yiwen ɣer uyeffus-is wayeḍ ɣer uẓelmaḍ-is. 	 Pamoja naye waliwasulubisha wanyang'anyi wawili, mmoja upande wake wa kulia na mwingine upande wake wa kushoto.


Yețțunefk-asen lameṛ ur țḍuṛṛun ara leḥcic, ttjuṛ d wayen akk zegzawen di lqaɛa, lameɛna ad ḍuṛṛen imdanen ur nesɛi ara ṭṭabeɛ n Ṛebbi ɣef twenza-nsen. 	 Wakaamrishwa wasiharibu nyasi za nchi wala majani wala miti yoyote, bali wawaharibu wale tu ambao hawakupigwa mhuri wa Mungu katika paji la uso.


Mi gella Sidna Ɛisa deg yiwet n taddart n at Jlili, yusa-d yiwen wergaz ihelken lbeṛs, mi gwala Sidna Ɛisa, yuzzel ɣuṛ-es yeɣli ɣer iḍaṛṛen-is, yenna-yas : A Sidi, ma tebɣiḍ, tzemreḍ a yi-tesseḥluḍ. 	 Ikawa, Yesu alipokuwa katika mmojawapo wa miji ya huko, mtu mmoja mwenye ukoma mwili mzima akamwona. Basi, mtu huyo akaanguka kifudifudi akamwomba Yesu: "Mheshimiwa, ukitaka, waweza kunitakasa."


Lameɛna imi d nnbi i gella, yeẓra belli Sidi Ṛebbi ad iṭṭef di lemɛahda i s-d-yefka mi s-d-yenna : D yiwen si tarwa-k ara sbeddeɣ d agellid deg wemkan-ik. 	 Lakini kwa vile Daudi alikuwa nabii, alijua kuwa Mungu alimwapia kiapo kwamba atamtawaza mmoja wa uzawa wake kuwa mfalme mahali pake.


Di tlemmast n ubṛaḥ n temdint tella ttejṛa n tudert iwumi d-yezzi wasif tețțak-ed tnac n lɣellat, mkul agur tețțak-ed lfakya. Iferrawen-is d ddwa yesseḥlayen leǧnas. 	 Mto huo ulitiririka kupitia katikati ya barabara kuu ya mji. Kandokando ya mto huo kulikuwa na mti wa uzima unaozaa matunda mara kumi na mbili kwa mwaka, yaani kila mwezi; na majani yake ni dawa ya kuwaponya watu wa mataifa.


daymi i gefṛeḥ wul-iw, i tcennu taɣect-iw ; ula d iɣsan-iw ad ṛtiḥen di laman ; 	 Kwa hiyo, moyo wangu ulifurahi; tena nilipiga vigelegele vya furaha. Mwili wangu utakaa katika tumaini;


Aql-aɣ d inagan ɣef wayagi, nukkni akk-d Ṛṛuḥ iqedsen i d-yefka Sidi Ṛebbi i wid i t-iḍuɛen. 	 Sisi ni mashahidi wa tukio hilo, naye Roho Mtakatifu ambaye Mungu amewapa wale wanaomtii, anashuhudia pia tukio hilo."


Mi stehzan fell-as, kksen-as abeṛnus-nni azeggaɣ, rran-as lqecc-is, imiren wwin-t ɣer beṛṛa iwakken a t-ṣemmṛen ɣef lluḥ. 	 Baada ya kumdhihaki, walimvua lile joho, wakamvika nguo zake, kisha wakampeleka kumsulubisha.


Wehmeɣ imi twexxṛem s lemɣawla ɣef win i wen-d-issawlen s ṛṛeḥma n Lmasiḥ, iwakken aț-țḍefṛem lexbaṛ n lxiṛ nniḍen. 	 Nashangaa kwamba muda mfupi tu umepita, nanyi mnamwasi yule aliyewaita kwa neema ya Kristo, mkafuata Habari Njema ya namna nyingine.


Kunwi tnekṛem win akken yellan d azedgan, d aḥeqqi ; tessutrem a d-serrḥen i bu tmegṛaḍ deg umkan-is. 	 Alikuwa mtakatifu na mwema; lakini ninyi mlimkataa, mkataka mtu mwingine aliyekuwa muuaji afunguliwe.


Mi d-ɣṛan tiktabin n Sidna Musa akk-d Lenbiya, imeqqranen n lǧameɛ nni nnan-asen : Ay atmaten, ma yella tesɛam kra n wawal s wayes ara tenhum lɣaci-agi, ɛeddit-ed aț-țhedṛem ! 	 Baada ya masomo katika kitabu cha Sheria ya Mose na katika maandiko ya manabii, wakuu wa lile sunagogi waliwapelekea ujumbe huu: "Ndugu, kama mnalo jambo la kuwaambia watu ili kuwapa moyo, semeni."


Am akken i weṛten meṛṛa yemdanen lmut imi d-kkan s ɣuṛ Adam, akken daɣen wid akk yumnen s Lmasiḥ a d-ḥyun si ger lmegtin imi umnen yis, 	 Kama vile watu wote wanavyokufa kwa kujiunga na Adamu, vivyo hivyo wote watafufuliwa kwa kuungana na Kristo.


Sidna Ɛisa yenna-yas : Wali ! Imi tumneḍ yis-i atan tețțusellkeḍ. 	 Yesu akamwambia, "Ona! Imani yako imekuponya."


Axaṭer yeẓra s tismin i s-d-wwin Ɛisa. 	 Alisema hivyo maana alijua wazi kwamba walimleta kwake kwa sababu ya wivu.


ma steqsaɣ-kkun-id ur iyi-d-țarram ara. 	 na hata kama nikiwaulizeni swali, hamtanijibu.


Ṛuḥet beccṛet di lǧameɛ iqedsen, slemdet i lɣaci awal n tudert. 	 "Nendeni mkasimame Hekaluni na kuwaambia watu kila kitu kuhusu maisha haya mapya."


Rnan ḥeṛsen-t nnan-as : Anwa-k ihi ? Ilaq a nerr lexbaṛ i wid i ɣ-d-iceggɛen. D acu i teqqaṛeḍ ɣef yiman-ik ? 	 Nao wakamwuliza, "Basi, wewe ni nani? Wasema nini juu yako mwenyewe? Tuambie, ili tuwapelekee jibu wale waliotutuma."


Win iqesden ad yexdem lebɣi n Ṛebbi ad yeɛqel ma yella wayen i sselmadeɣ yekka-d s ɣuṛ Ṛebbi neɣ d imeslayen-iw kan. 	 Mtu anayependa kufanya yale anayotaka Mungu, atajua kama mafundisho yangu yametoka kwa Mungu, au mimi najisemea tu mwenyewe.


Sewṛet ihi ay atmaten ! Țekleɣ ɣef Ṛebbi ad idṛu am akken i d-yenna ; 	 Hivyo, waheshimiwa, jipeni moyo! Maana ninamwamini Mungu kwamba itakuwa sawa kama nilivyoambiwa.


Meɛna ma yella nekkini s Ṛṛuḥ n Ṛebbi i ssufuɣeɣ leǧnun, ihi tagelda n Ṛebbi ațan tewweḍ-ed armi d ɣuṛ-wen. 	 Lakini ikiwa ninawafukuza pepo kwa nguvu ya Roho wa Mungu, basi jueni kwamba Ufalme wa Mungu umekwisha fika kwenu.


Dɣa lqebṭan iqeṛṛeb ɣer Bulus, yefka lameṛ a t-ṭṭfen, a t-cudden s snat snasel ; dɣa isteqsa anwa-t, d acu i gexdem. 	 Mkuu wa jeshi alimwendea Paulo, akamtia nguvuni na kuamuru afungwe minyororo miwili. Kisha akauliza, "Ni mtu gani huyu, na amefanya nini?"


Anwa i gɣelben ddunit ? D wid yumnen belli Ɛisa d Mmi-s n Ṛebbi. 	 Nani, basi, awezaye kuushinda ulimwengu? Ni yule anayeamini kwamba Yesu ni Mwana wa Mungu.


Ihi tutlayin-agi ur nețwassen ara, d licaṛa i wid ur numin ara mačči i wid yumnen ; ma d win i d ițxebbiṛen s ɣuṛ Ṛebbi, d licaṛa i wid yumnen mačči i wid ur numin ara. 	 Hivyo basi, kipaji cha kusema lugha ngeni ni ishara, si kwa ajili ya watu wenye imani, bali kwa ajili ya wale wasioamini; lakini kipaji cha kutangaza ujumbe wa Mungu ni kwa ajili ya wale wanaoamini na si kwa ajili ya wasioamini.


Mi gefhem lḥala i deg yella, ikker iṛuḥ ɣer wexxam n Meryem yemma-s n Yuḥenna iwumi qqaṛen daɣen Maṛqus, nnejmaɛen dinna waṭas n watmaten, deɛɛun ɣer Sidi Ṛebbi. 	 Alipotambua hivyo alikwenda moja kwa moja mpaka nyumbani kwa Maria mama yake Yohane aitwaye Marko. Humo watu wengi walikuwa wamekusanyika wakisali.


Yella yakan yiwen umeḥbus mechuṛen, ițțusemman Barabas. 	 Wakati huo kulikuwa na mfungwa mmoja, jina lake Baraba.


Ilhud yeǧǧa-d Ilɛazaṛ ; Ilɛazaṛ yeǧǧa-d Mattan ; Mattan yeǧǧa-d Yeɛqub. 	 Eliudi alimzaa Eleazeri, Eleazeri alimzaa Mathani, Mathani alimzaa Yakobo,


Ur tecfim ara mi bḍiɣ xemsa teḥbulin-nni n weɣṛum i xemsa alaf n yergazen, acḥal n iḍellaɛen n tsigar i tjemɛem ? Rran-as : Tnac iḍellaɛen. 	 wakati ule nilipoimega ile mikate mitano na kuwapa watu elfu tano? Mlikusanya vikapu vingapi vya mabaki ya makombo?" Wakamjibu, "Kumi na viwili."


Ɣas akken ur lliɣ ara yid-wen, leɛqel-iw atan ɣuṛ-wen ; feṛḥeɣ aṭas mi ẓriɣ acḥal i teṭṭfem di liman-nwen di Lmasiḥ yerna tsedduyem kullec akken ilaq. 	 Maana, ingawa mimi niko mbali nanyi kwa mwili, lakini niko pamoja nanyi kwa roho, na ninafurahi kuona uthabiti kamili mnaosimama nao pamoja katika imani yenu kwa Kristo.


Ur wen-d-uriɣ ara ayagi iwakken a kkun-sneḥcameɣ, meɛna iwakken a kkun-sfehmeɣ am arraw iw i ḥemmleɣ. 	 Siandiki mambo haya kwa ajili ya kuwaaibisha ninyi, bali kwa ajili ya kuwafundisheni watoto wangu wapenzi.


Daymi ur kkun-ixuṣṣ wacemma n lxiṛ s ɣuṛ Ṛebbi, kunwi yețṛaǧun ass i deg ara d-yuɣal Ssid-nneɣ. 	 hata hampungukiwi kipaji chochote cha kiroho mkiwa mnangojea kufunuliwa kwake Bwana wetu Yesu Kristo.


usiɣ-ed uqbel-is, lameɛna ur uklaleɣ ara ad fsiɣ ulamma d lexyuḍ n warkasen-is. 	 Huyo anakuja baada yangu, lakini mimi sistahili hata kumfungua kamba za viatu vyake."


Ihi sɛut akk yiwet n lɛeqliya, myeḥmalet wway gar-awen. Sɛut tagmaț, iḥninet, ddut s wannuz. 	 Mwisho nasema hivi: mnapaswa kuwa na moyo mmoja, na fikira moja; mnapaswa kupendana kidugu, kuwa wapole na wanyenyekevu ninyi kwa ninyi.


Axaṭer argaz ur numin ara s Lmasiḥ yella seddaw leɛnaya n Sidi Ṛebbi s tmeṭṭut-is yumnen ; daɣen tameṭṭut ur numin ara s Lmasiḥ, tella seddaw leɛnaya n Sidi Ṛebbi s wergaz-is yumnen ; neɣ m'ulac dderya-nsen ad țwaḥesben d dderya n leḥṛam nutni yellan d dderya n leḥlal. 	 Kwa maana huyo mume asiyeamini hupokelewa kwa Mungu kwa kuungana na mkewe; na huyo mke asiyeamini hupokelewa kwa Mungu kwa kuungana na mumewe. Vinginevyo watoto wao wangekuwa si wa Mungu; kumbe sasa ni watoto wake Mungu.


Ɣas qqaṛen aṭas n iṛebbiten i gellan ama deg igenni ama di lqaɛa, ( axaṭer ț-țideț ! Ɣuṛ-sen aṭas n iṛebbiten akk-d ssadaț i gellan) 	 Hata kama viko vitu viitwavyo miungu duniani au mbinguni, na hata kama wako miungu na mabwana wengi,


Ɣas akken, aṭas seg-sen ur neɛǧib ara i Sidi Ṛebbi ; daymi i ten-tesseɣli lmut yiwen yiwen mi teddun deg unezṛuf. 	 Hata hivyo, wengi wao hawakumpendeza Mungu, na maiti zao zilisambazwa jangwani.


I kečč i gețḥasaben wid ixeddmen lecɣal-agi, ma txeddmeḍ am nutni, tɣileḍ aț-țmenɛeḍ i lḥisab n Sidi Ṛebbi ? 	 Lakini wewe, rafiki, unayewahukumu wale wanaofanya mambo kama hayo bali wewe pia unayafanya, je unadhani utaiepa hukumu ya Mungu?


Win i d-yusan seg igenni yella nnig n wayen yellan meṛṛa, ma d win yellan n ddunit-agi iheddeṛ anagar ɣef wayen yellan di ddunit. Win i d-yusan seg igenni yella sennig-nsen meṛṛa. 	 "Anayekuja kutoka juu ni mkuu kuliko wote; atokaye duniani ni wa dunia, na huongea mambo ya kidunia. Lakini anayekuja kutoka mbinguni ni mkuu kuliko wote.


meɛna iɣeblan, ṭṭmeɛ, lerbaḥ akk-d zzhu n ddunit-agi, skuffuren ( țkemmimen ) awal-nni, ur d-yețțawi ara lfayda. 	 lakini wasiwasi wa ulimwengu huu, anasa za mali na tamaa za kila namna huwaingia na kulisonga hilo neno, nao hawazai matunda.


Xedmet as akken i wen-txeddem, ɛețțbet-eț akteṛ wayen i kkun-tɛețțeb, taqbuct nni n lemṛaṛ i tessew i wiyaḍ, ɛemmṛet-as-ț d lemṛaṛ yugaren win tessew nețțat. 	 Mtendeeni kama alivyowatendea ninyi; mlipeni mara mbili kwa yale aliyoyatenda. Jazeni kikombe chake kwa kinywaji kikali mara mbili zaidi ya kile alichowapeni.


Mazal Sidna Ɛisa ițmeslay, yusa-d yiwen n ccix n lǧameɛ iseǧǧed zdat-es, yenna-yas : Tura kan i temmut yelli, di leɛnaya-k as-ed aț-țserseḍ afus-ik fell-as, a d-teḥyu ! 	 Yesu alipokuwa akisema hayo, ofisa mmoja Myahudi alifika, akamwinamia na kusema, "Binti yangu amekufa sasa hivi. Lakini, tafadhali njoo umwekee mkono wako naye ataishi."


Ixeddem ccɣel-is n lmuqeddem ameqqran deg wemkan iqedsen n tideț i gebna Sidi Ṛebbi, mačči d win i bnan yemdanen. 	 Yeye hutoa huduma ya Kuhani Mkuu katika Mahali Patakatifu sana, yaani ndani ya ile hema ya kweli iliyojengwa na Bwana, siyo na binadamu.


Tura ẓriɣ belli ur tețțuɣalem ara aț-țeẓrem udem-iw, kunwi iwumi beccṛeɣ tageldit n Sidi Ṛebbi. 	 "Nimekuwa nikienda huko na huko kati yenu nikiuhubiri Ufalme wa Mungu. Sasa lakini, najua hakuna hata mmoja wenu atakayeniona tena.


Ddmen-d daɣen yiwet n telwiḥt, semmṛen-ț sennig uqeṛṛuy-is, uran deg-s : « wagi d agellid n wat Isṛail ». 	 Vilevile maandishi haya yalikuwa yameandikwa na kuwekwa juu yake: "Huyu ndiye Mfalme wa Wayahudi."


Akken iteddu Sidna Ɛisa ad iṛuḥ, ataya yiwen ilemẓi yeɣli ɣef tgecrar zdat-es, yenna-yas : A ccix yelhan, d acu ilaqen a t-xedmeɣ iwakken ad sɛuɣ tudert n dayem ? 	 Yesu alipoanza tena safari yake, mtu mmoja alimjia mbio, akapiga magoti mbele yake, akamwuliza, "Mwalimu mwema, nifanyeje ili niupate uzima wa milele?"


Leǧnas ur nelli ara n wat Isṛail feṛḥen mi slan s wannect-agi, țḥemmiden awal n Ṛebbi ; wid akk yețțuheggan i tudert n dayem umnen. 	 Watu wa mataifa mengine waliposikia jambo hilo walifurahi, wakausifu ujumbe wa Mungu; na wale waliokuwa wamechaguliwa kupata uzima wa milele, wakawa waumini.


Afarizi-nni yewhem mi gwala Sidna Ɛisa ur issared ara uqbel ad yečč, akken tella di lɛadda-nsen. 	 Huyo Mfarisayo alistaajabu kuona kwamba alikula chakula bila kunawa.


Ataya yiwen wemdan ihelken lbeṛs yusa-d ɣuṛ-es, iseǧǧed zdat-es, yenna-yas : A Sidi, ma yella tebɣiḍ, tzemreḍ a yi-tseḥluḍ. 	 Basi, akaja mtu mmoja mwenye ukoma, akamsujudia akisema, "Bwana, ukitaka, waweza kunitakasa!"


Nekk usiɣ-ed s yisem n Baba Ṛebbi, kunwi ur iyi-teqbilem ara. Lemmer a d-yas wayeḍ a d-icehhed ɣef yiman-is a t-tqeblem ! 	 Mimi nimekuja kwa mamlaka ya Baba yangu, lakini hamnipokei; bali mtu mwingine akija kwa mamlaka yake mwenyewe, mtampokea.


Ula d kunwi ḥesbet iman-nwen am akken temmutem ɣef wayen yeɛnan ddnub. Ɛicet i Ṛebbi di tdukkli akk-d Ɛisa Lmasiḥ. 	 Hali kadhalika nanyi lazima mjione kuwa mmekufa kuhusu dhambi, lakini kama mnaoishi katika umoja na Mungu kwa njia ya Kristo Yesu.


Melki, Addi, Qusam, Elmudan, Ɛir, 	 mwana wa Melki, mwana wa Adi, mwana wa Kosamu, mwana wa Elmadamu, mwana wa Eri,


Axeddam yuklal lexlaṣ-is, lexlaṣ ines ur s-ițwaḥseb ara d lemziya meɛna d lḥeqq-is. 	 Mfanyakazi hulipwa mshahara; mshahara wake si zawadi bali ni haki yake.


Sidna Ɛisa iṛuḥ si lǧiha n temdint n ?ur, iɛedda-d ɣef temdint n Sidun, yezger tamurt n ɛecṛa-nni n temdinin i deg llant ɛecṛa temdinin-nni, yewweḍ ɣer lebḥeṛ n Jlili. 	 Kisha Yesu aliondoka wilayani Tiro, akapitia Sidoni, akafika ziwa Galilaya kwa kupitia nchi ya Dekapoli.


Nukni, ur netzuxxu ara sennig wayen ilaqen, lameɛna nețzuxxu kan s ccɣel i ɣ-d-iwekkel Sidi Ṛebbi ; d ccɣel-agi i ɣ-issawḍen armi d ɣuṛ wen. 	 Lakini sisi hatutajivuna kupita kiasi; kujivuna huko kutabaki katika kile kipimo cha kazi aliyotukabidhi Mungu, kazi ambayo tunaifanya pia kwenu.


A wen-iniɣ tideț: lǧil-agi ur yețmețțat ara alamma yedṛa wannect-agi meṛṛa. 	 Nawaambieni hakika, kizazi hiki cha sasa hakitapita kabla ya hayo yote kutendeka.


Sṣenf-agi n leǧnun țeffɣen anagar s tẓallit d uẓummu. 	 "Pepo wa namna hii hawezi kuondolewa ila kwa sala na kufunga."


Ur s-țaǧǧat ara abrid, sɛut liman iǧehden ; axaṭer teẓram belli atmaten nwen di ddunit meṛṛa, akka i tdeṛṛu yid-sen am kunwi. 	 Muwe imara katika imani na kumpinga, mkijua kwamba ndugu zenu pote duniani wanapatwa na mateso hayohayo.


A t-tafeḍ ɣer yiwen wergaz i gxeddmen deg uɣerruz, ula d nețța isem-is Semɛun ; axxam-is yezga-d ɣef rrif n lebḥeṛ. 	 Yeye yumo nyumbani kwa Simoni mtengenezaji wa ngozi ambaye nyumba yake iko karibu na bahari."


Lameɛna ayen i d-iteffɣen seg imi itekk-ed seg wul, d annect-agi i gessenǧasen amdan. 	 Lakini yale yatokayo kinywani hutoka moyoni, na hayo ndiyo yanayomtia mtu najisi.


Exdem lmeǧhud-ik iwakken ur tețɛeṭṭileḍ ara a d-taseḍ ɣuṛ-i. 	 Fanya bidii kuja kwangu karibuni.


Mi gekfa lewṣayat-agi, Sidna Ɛisa iṛuḥ si tmurt n Jlili ɣer tmurt n Yahuda ɣer leǧwahi n wasif n Urdun. 	 Yesu alipomaliza kusema maneno hayo, alitoka Galilaya, akaenda katika mkoa wa Yudea, ng'ambo ya mto Yordani.


Nekk, Bulus yellan di lḥebs ɣef ddemma n Ɛisa Lmasiḥ, akk-d d gma-tneɣ Timuti, i kečč a Filimun eɛzizen, amdakkel-nneɣ di leqdic, 	 Mimi Paulo, mfungwa kwa ajili ya Kristo Yesu, na ndugu Timotheo, ninakuandikia wewe Filemoni mpendwa, mfanyakazi mwenzetu


Kra n win i yi-ḥeqṛen ur neḥsib ara imeslayen-iw, ițțuḥaseb yakan : d awal-agi i d-nniɣ ara t-iḥasben ass aneggaru. 	 Asiyeyashika maneno yangu anaye wa kumhukumu: neno lile nililosema ni hakimu wake siku ya mwisho.


Ass-nni aț-țdeɛɛum ɣer Baba s yisem-iw, yerna ur wen-d-qqaṛeɣ ara belli ad dɛuɣ ɣer Baba fell-awen. 	 Siku hiyo mtaomba kwa jina langu, na siwaambii kwamba nitamwomba Baba kwa niaba yenu;


Yerra-yasen : D yiwen weɛdaw i gxedmen akka ! IIqeddacen-nni nnan-as : Ihi tebɣiḍ a nṛuḥ a neqleɛ aẓekkun-agi ? 	 Yeye akawajibu, Adui ndiye aliyefanya hivyo. Basi, watumishi wake wakamwuliza, Je, unataka twende tukayang'oe


Win yumnen yis ur yețțuḥaseb ara, ma d win ur numin ara atan yețțuḥaseb yakan, imi ur yumin ara s Mmi-s awḥid n Sidi Ṛebbi. 	 "Anayemwamini Mwana hahukumiwi; asiyemwamini amekwisha hukumiwa kwa sababu hakumwamini Mwana wa pekee wa Mungu.


Ma yella gar-awen win yellan d sebba n leḥzen, mačči d nekk i gesseḥzen lameɛna d kunwi meṛṛa i gesseḥzen, yeɛni bɣiɣ a d-iniɣ amur ameqqran deg-wen. 	 Ikiwa kuna mtu aliyemhuzunisha mwingine, hakunihuzunisha mimi--ila amewahuzunisha ninyi nyote, na sipendi kuwa mkali zaidi.


Mi gțeddu Sidna Ɛisa ɣef rrif n lebḥeṛ n Jlili, iwala sin iḥewwaten : SSemɛun ițțusemman Buṭrus akk-d gma-s Andriyus. Llan ṭeggiṛen icebbaken-nsen ɣer lebḥeṛ, țṣeggiḍen. 	 Yesu alipokuwa anatembea kando ya ziwa Galilaya, aliwaona ndugu wawili wavuvi; Simoni (aitwae Petro) na Andrea, ndugu yake; walikuwa wakivua samaki kwa nyavu ziwani.


Tigzirin zedrent meṛṛa, ula d idurar ur d-banen ara. 	 Visiwa vyote vikatoweka, nayo milima haikuonekena tena.


Nukni nɛedda-d si lmut ɣer tudert axaṭer nḥemmel atmaten. Win ur nḥemmel ara, mazal-it di lmut. 	 Sisi tunajua kwamba tumekwisha pita kutoka katika kifo na kuingia katika uzima kwa sababu tunawapenda ndugu zetu. Mtu asiye na upendo hubaki katika kifo.


Nezmer a d-nini : anda ara d tban tmanegt icceɛceɛen zik-nni zdat tin n tura ? Tuɣal d ulac ! 	 Sasa utukufu mkuu zaidi umechukua nafasi ya ule utukufu uliokuja hapo awali, ambao fahari yake imekwisha toweka.


Yuɣ lḥal deg wass n westeɛfu i gexleḍ Sidna Ɛisa akal s tsusaf-is, i s-d-yerra iẓri i uderɣal-nni. 	 Siku hiyo Yesu alipofanya tope na kumfumbua macho mtu huyo, ilikuwa siku ya Sabato.


ma yella nexdeɛ-it, nețța ur a ɣ-ixeddeɛ ara axaṭer ur yezmir ara ad yenkeṛ ayen i d-yenna. 	 Tukikosa kuwa waaminifu, yeye hubaki mwaminifu daima, maana yeye hawezi kujikana mwenyewe."


Yenna-yasen : Qellbet amek ara tkecmem si tewwurt iḍeyqen ; a wen-d-iniɣ : aṭas ara yebɣun ad kecmen lameɛna ur țțizmiren ara. 	 Yesu akawaambia, "Jitahidini kuingia kwa kupitia mlango mwembamba; maana nawaambieni, wengi watajaribu kuingia lakini hawataweza.


Sǧan abrid n lewqam, ɛeṛqen mi tebɛen abrid i gewwi Belɛam mmi-s n Biɛuṛ i gḥemmlen ad yerbeḥ idrimen s lexdeɛ. 	 Wameiacha njia iliyonyoka, wakapotoka na kuifuata njia aliyofuata Balaamu, mwana wa Beori, ambaye alipendelea kupata faida kwa kufanya udanganyifu,


Aggur wis sețța, Sidi Ṛebbi iceggeɛ-d lmelk Jebrayil ɣer taddart n Naṣaret, di tmurt n Jlili. 	 Mnamo mwezi wa sita, malaika Gabrieli alitumwa na Mungu aende kwenye mji uitwao Nazareti huko Galilaya,


Țemyawit wway gar-awen, ma yella win yesɛan accetki ɣef wayeḍ msamaḥet axiṛ wway gar-awen, akken i wen-isemmeḥ Lmasiḥ, msamaḥet ula d kunwi. 	 Vumilianeni na kusameheana iwapo mmoja wenu analo jambo lolote dhidi ya mwenzake. Mnapaswa kusameheana kama Bwana alivyowasamehe ninyi.


Dɣa imezdaɣ n temdint-nni meṛṛa feṛḥen mačči d kra. 	 Kukawa na furaha kubwa katika mji ule.


Yiwen seg seg imbaṣiyen-nni ițțusemmṛen ɣef lluḥ, ireggem Sidna Ɛisa, yeqqaṛ-as : Ma d Lmasiḥ i telliḍ sellek iman ik tsellkeḍ-aɣ ula d nukkni. 	 Mmoja wa wale wahalifu waliotundikwa msalabani, alimtukana akisema: "Je, si kweli kwamba wewe ndiwe Kristo? Basi, jiokoe mwenyewe, utuokoe na sisi pia."


Yuɣ lḥal inelmaden-is ṛuḥen ɣer temdint a d-aɣen ayen ara ččen. 	 (Wakati huo wanafunzi wake walikuwa wamekwenda mjini kununua chakula.)


Ɛiwzet, ẓallet, iwakken ur tɣellim ara deg ujeṛṛeb ! Axaṭer ṛṛuḥ n wemdan yeǧhed ma d lǧețța ur tezmir ara ! 	 Kesheni na kusali ili msije mkaingia katika majaribu. Roho i tayari lakini mwili ni dhaifu."


Teẓram mbeɛd, mi gebɣa ad iwṛet lbaṛaka s ɣuṛ baba-s ur yețwaqbel ara ɣas akken yețḥellil-it s imeṭṭawen, ur s-yufi ara abrid amek ara s-ibeddel ṛṛay. 	 Ninyi mnafahamu kwamba hata alipotaka kuipata tena ile baraka iliyokuwa yake, alikataliwa, maana hakupata tena nafasi ya kutubu, ingawa aliitafuta kwa machozi.


Nessutur di Sidi Ṛebbi bab n talwit a wen-d-yefk lehna kull ass, di yal tagniț ! Sidi Ṛebbi ad yili yid-wen meṛṛa ! 	 Bwana mwenyewe ndiye chanzo cha amani, awajalieni amani siku zote kwa kila namna. Bwana awe nanyi nyote.


Akka i gessefra Sidna Dawed ɣef wemdan i gḥețțeb Sidi Ṛebbi d aḥeqqi mbla ma yemmuqel ɣer lefɛayel-is : 	 Naye Daudi asema hivi juu ya furaha ya mtu ambaye Mungu amemkubali kuwa mwadilifu bila kuyajali matendo yake:


Sidna Ɛisa yefhem belli bɣan a t-steqsin, dɣa yenna-yasen : Tețmesteqsayem ɣef wayen i bɣiɣ a d-iniɣ s imeslayen-agi : « Tallit kan i mazal ur yi-tețwalim ara, tallit daɣen a yi-twalim » ; 	 Yesu alijua kwamba walitaka kumwuliza, basi akawaambia, "Je, mnaulizana juu ya yale niliyosema: Bado kitambo kidogo nanyi hamtaniona; na baada ya kitambo kidogo tena mtaniona?


imi yiwen n Ṛebbi kan i gellan ; ad yerr d iḥeqqiyen zdat-es wid akk yumnen, am wid iḍehṛen am wid ur neḍhiṛ. 	 Mungu ni mmoja, naye atawakubali Wayahudi kuwa waadilifu kwa imani yao, na watu wa mataifa mengine pia kwa imani yao.


?ef wannect-agi i t-yeḥseb Sidi Ṛebbi d aḥeqqi. 	 Ndiyo maana Mungu alimkubali kuwa mwadilifu.


Yenna-yasen : Eɛni ula d kunwi ur tefhimem ara ayen bɣiɣ a wen-t-id-iniɣ ? Ur teẓrim ara belli mačči d ayen i gkeččmen ɣer daxel n wemdan i t-yessenǧasen ? 	 Naye akawaambia, "Je, hata ninyi hamwelewi? Je, hamwelewi kwamba kitu kinachomwingia mtu toka nje hakiwezi kumtia unajisi,


A wen-iniɣ tideț, yelha-yawen ma ṛuḥeɣ axaṭer m'ur ṛuḥeɣ ara, amɛiwen ur d-yețțas ara ɣuṛ-wen, meɛna ma ṛuḥeɣ a wen t-id-ceggɛeɣ. 	 Lakini, nawaambieni ukweli: afadhali kwenu mimi niende zangu, maana nisipokwenda Msaidizi hatakuja kwenu. Lakini nikienda, basi, nitamtuma kwenu.


Aṭas nniḍen i gumnen yis mi slan i imeslayen-is. 	 Watu wengi zaidi walimwamini kwa sababu ya ujumbe wake.


Sidna Ɛisa mi s-yesla i wergaz-nni, yenna i Jayṛus : Ur țțagad ara ! Amen kan, yelli-k aț-țeslek. 	 Yesu aliposikia hayo akamwambia Yairo, "Usiogope; amini tu, naye atapona."


Imiren asm' ara d-iban win yellan sennig imeqqranen meṛṛa, a wen d-tețțunefk tɛeṣṣabt n tmanegt ur nfennu. 	 Na wakati Mchungaji Mkuu atakapotokea, ninyi mtapokea taji ya utukufu isiyofifia.


I ugellid n dayem, ameɣlal ur țwalint wallen, win yellan d yiwen, i nețța tamanegt d lɛezz si lǧil ɣer lǧil ! Amin ! 	 Kwake yeye aliye Mfalme wa milele na asiyekufa, yeye aliye Mungu pekee--kwake viwe heshima na utukufu milele na milele! Amina.


Ma d win ur nelli ara d ameksa n wulli ur nelli ara d bab-nsent, d ameksa kan yețwaxelṣen, ireggel, ițaǧǧa ulli m'ara iwali uccen. Imiren uccen a d-yezḍem ɣef wulli, ad yawi kra seg-sent yerna ad yesserwel akk taqeḍɛit. 	 Mtu wa kuajiriwa ambaye si mchungaji, na wala kondoo si mali yake, anapoona mbwa mwitu anakuja, huwaacha kondoo na kukimbia. Kisha mbwa mwitu huwakamata na kuwatawanya.


Mbeɛd ayagi, walaɣ ṛebɛa n lmalayekkat beddent di ṛebɛa tɣemmaṛ n ddunit ; sḥebsent aḍu n ṛebɛa tɣemmaṛ n ddunit iwakken ur d-ițṣuḍu ara waḍu ɣef lqaɛa d lebḥur, neɣ ula ɣef yiwet ttejṛa. 	 Baada ya hayo nikawaona malaika wanne wamesimama katika pembe nne za dunia wakishika pepo nne za dunia ili upepo usivume hata kidogo: wala katika nchi, wala baharini, wala kwenye miti.


Zzin-as-d leswaṛ ɛlayen yesɛan tnac tewwura, mkul yiwet ibedd zdat-es yiwen lmelk, uran ɣef tewwura-agi yismawen n tnac leɛṛac n wat Isṛail. 	 Ulikuwa na ukuta mrefu na mkubwa, wenye milango kumi na miwili, na malaika wanangojea kumi na wawili. Majina ya wangoja milango kumi na mawili ya Israeli yalikuwa yameandikwa juu ya milango hiyo.


Ini daɣen i temɣarin ad sɛunt tikli yeṣfan, ur ilaq ara ad ilint ț-țiqeṛṛaḍin, ur ilaq ara ad țḥawalent tissit n ccṛab meɛna ilaq ad nehhunt ɣer wayen yelhan, 	 Hali kadhalika waambie wanawake wazee wawe na mwenendo wa uchaji wa Mungu; wasiwe wachongezi, au watumwa wa pombe. Wanapaswa kufundisha mambo mema,


axaṭer tamusni-nneɣ txuṣṣ, ayen nețbecciṛ s ɣuṛ Sidi Ṛebbi ur innekmal ara, 	 Maana ujuzi wetu si kamili, na kipaji chetu cha kutangaza neno la Mungu si kamili.


Ma d nekk atan a wen-d iniɣ: sxedmet adrim n ddunit-agi iwakken aț-țesɛum imdukkal, s wakka asm'ara yefnu cci n ddunit, aț-țețțuqeblem di tmezduɣin n dayem. 	 Naye Yesu akaendelea kusema, "Nami nawaambieni, jifanyieni marafiki kutokana na mali ya dunia, ili zitakapowaishieni, mweze kupokewa nao katika makao ya milele.


Ur xeddmet ara lxilaf wway-gar awen, ur ssimɣuṛet ara iman-nwen meɛna ddut s wannuz, ur ḥețbet ara iman-nwen d wid yesnen. 	 Muwe na wema uleule kwa kila mtu. Msijitakie makuu, bali jishugulisheni na watu wadogo. Msijione kuwa wenye hekima sana.


Argaz lɛali yessufuɣ-ed ayen yelhan seg ugerruj yellan deg ul-is ma d amcum yessufuɣ-ed ayen n diri si lexzin n diri yellan deg ul-is ! 	 Mtu mwema hutoa mambo mema katika hazina yake njema; na mtu mbaya hutoa mambo mabaya katika hazina yake mbaya.


qqaṛen-as : Ma d agellid n wat Isṛail i telliḍ, sellek iman-ik. 	 wakisema: "Kama kweli wewe ni Mfalme wa Wayahudi, jiokoe mwenyewe."


Deg webrid-is ɣer temdint n Lquds, Sidna Ɛisa iɛedda ger tmurt n Samarya akk ț-țmurt n Jlili. 	 Yesu akiwa safarini kwenda Yerusalemu alipitia mipakani mwa Samaria na Galilaya.


Anelmad-nni yekna ɣer Sidna Ɛisa, yenna-yas : A Sidi, ɣef wanwa deg-nneɣ i d-tmeslayeḍ ? 	 Mwanafunzi huyo akasogea karibu zaidi na Yesu, akamwuliza, "Bwana, ni nani?"


Iṛucc daɣen s idammen-nni aqiḍun akk-d wayen yellan deg-s. 	 Vilevile Mose aliinyunyizia damu ile hema na vyombo vya ibada.


Ass n lḥisab a d-kkren daɣen imezdaɣ n temdint n Ninebi ɣer lǧil-agi a ten-sḍelmen, axaṭer nutni uɣalen-d ɣer webrid mi sen-ibecceṛ nnbi Yunes. Kunwi tesɛam dagi gar-awen win yugaren nnbi Yunes ! 	 Watu wa Ninewi watatokea wakati kizazi hiki kitakapohukumiwa, na watashuhudia kwamba kizazi hiki kina hatia. Hao watu wa Ninewi walitubu kwa sababu ya mahubiri ya Yona; na hapa pana mkuu zaidi kuliko Yona!


Leswaṛ-nni ersen ɣef tnac lsisan i ɣef uran tnac yismawen n ṛṛusul n Izimer n Ṛebbi. 	 Kuta za mji huo zilikuwa zimejengwa juu ya mawe ya msingi kumi na mawili, na juu ya mawe hayo yalikuwa yameandikwa majina na mitume kumi na wawili wa Mwanakondoo.


Atah wamek i geched Yeḥya asmi i d-ceggɛen ɣuṛes lḥekkam n wudayen si temdint n Lquds. Ceggɛen-d ɣuṛes tajmaɛt n lmu-qedmin akk-d yemṛabḍen n at Lewwi akken a t-steqsin, nnan-as : Anwa-k keččini ? 	 Huu ndio ushahidi Yohane alioutoa wakati viongozi wa Wayahudi kule Yerusalemu walipowatuma makuhani wa Walawi kwake wamwulize: "Wewe u nani?"


Ṛebɛa uɛecrin-nni lecyux akk-d ṛebɛa lxuluq seǧǧden zdat Sidi Ṛebbi i geqqimen ɣef wukersi n lḥekma, țcekkiṛen-t qqaṛen : Amin ! Halliluya ! 	 Na wale wazee ishirini na wanne, na vile viumbe hai vinne, wakajitupa chini, wakamwabudu Mungu aliyeketi juu ya kiti cha enzi wakisema, "Amina! Asifiwe Mungu!"


Inelmaden steqsan-t nnan-as : Acuɣer lɛulama n ccariɛa qqaṛen-d : ilaq a d-yas uqbel Sidna Ilyas ? 	 Wakamwuliza Yesu, "Mbona walimu wa Sheria wanasema kwamba ni lazima Eliya aje kwanza?"


Sidna Ɛisa yerra-yasen : Di leɛmeṛ teɣṛim wayen yexdem ugellid Dawed asmi i ten-yeṭṭef laẓ nețța d irfiqen-is ? 	 Yesu akawajibu, "Je, hamjapata kusoma juu ya kile alichofanya Daudi wakati alipohitaji chakula? Yeye pamoja na wenzake waliona njaa,


Ihi ur țțaǧat ara win ara kkun-iḥasben ɣef wayen ara teččem d wayen ara teswem neɣ imi ur tettabaɛem ara ayen yeɛnan leɛyudat, talalit n waggur d wussan n westeɛfu ; 	 Kwa hiyo, basi, msikubali kupewa masharti na mtu yeyote kuhusu vyakula au vinywaji, siku za sherehe, sikukuu ya Mwezi mpya au Sabato.


Teldiḍ-iyi iberdan n tudert ; ul-iw yeččuṛ d lfeṛḥ imi tețțiliḍ yid-i. 	 Umenionyesha njia za kuufikia uzima, kuwako kwako kwanijaza furaha!


Teẓram s yiman-nwen belli s ifassen-iw i xeddmeɣ iwakken ad ɛeyyceɣ iman-iw akk-d wid yellan yid-i. 	 Mnajua ninyi wenyewe kwamba nimefanya kazi kwa mikono yangu mwenyewe, ili kujipatia mahitaji yangu na ya wenzangu.


Kra n yemdanen țmeslayen ɣef lǧameɛ iqedsen qqaṛen wway gar-asen : Acḥal yecbeḥ lebni n lǧameɛ-agi akk-d țɣawsiwin i s-d-yețțunefken d lweɛda ! Sidna Ɛisa yenna-yasen : 	 Baadhi ya wanafunzi walikuwa wanazungumza juu ya Hekalu, jinsi lilivyopambwa kwa mawe ya thamani, pamoja na sadaka zilizotolewa kwa Mungu. Yesu akasema,


Yessawel-asen, imiren kan ǧǧan dinna baba-tsen, taflukt-nni, ṛuḥen ddan yid-es. 	 nao mara wakaiacha mashua pamoja na baba yao, wakamfuata.


Ihi, ɛasset iman-nwen, ɣuṛ-wat tilelli-agi i tesɛam aț-țili d ugur n uɣelluy i wid ur neǧhid ara di liman. 	 Lakini, jihadharini: huu uhuru wenu usiwafanye walio na imani dhaifu waanguke katika dhambi.


Meɛna ur bɣiɣ ara ad xedmeɣ ayagi mbla ṛṛay-ik, iwakken ayen ara yi-txedmeḍ n wayen yelhan ur t-txeddmeḍ ara s uḥettem, lameɛna a t-txedmeḍ s wul-ik d lebɣi-k. 	 Lakini sitafanya chochote bila kibali chako. Sipendi kukulazimisha unisaidie, kwani wema wako unapaswa kutokana na hiari yako wewe mwenyewe na si kwa kulazimika.


Nnan-as : Ih a Sidi, nezmer. Sidna Ɛisa yenna-yasen : ?-țideț, aț-țeswem lkas-agi n lemṛaṛ ara sweɣ, yernu aț-țɛeddim seg weɣḍas s wayes ara țwaɣeḍseɣ. 	 Wakamjibu, "Tunaweza." Yesu akawaambia, "Kikombe nitakachokunywa mtakinywa kweli, na mtabatizwa kama nitakavyobatizwa.


Lameɛna aqeddac-nni ma yeqqaṛ deg wul-is : « amɛellem-iw iɛeṭṭel ur d yuɣal ara» ! Yebda iḥeqqeṛ iqeddacen ț-țqeddacin, yekkat-iten, iteț itess alamma yeskkeṛ. 	 Lakini, kama mtumishi huyo atafikiri moyoni mwake: na kusema: Bwana wangu amekawia sana kurudi halafu aanze kuwapiga watumishi wenzake, wa kiume au wa kike, na kula, kunywa na kulewa,


Amek armi yessaweḍ a d-yini imeslayen-agi ? Wagi d lekfeṛ ! Anwa i gzemren ad yeɛfu ddnubat anagar Sidi Ṛebbi ? 	 "Anathubutuje kusema hivyo? Anamkufuru Mungu! Hakuna mtu awezaye kusamehe dhambi isipokuwa Mungu peke yake."


Yenna daɣen : A leǧnas feṛḥet akk-d wegdud n Sidi Ṛebbi ! 	 Tena Maandiko yasema: "Furahini, enyi watu wa mataifa; furahini pamoja na watu wake."


Dɛut ɣer Ṛebbi iwakken tarewla agi-nwen ur d-tdeṛṛu ara di ccetwa neɣ deg wass n westeɛfu. 	 Ombeni ili kukimbia kwenu kusiwe siku za baridi au siku ya Sabato!


Semɛun iburek-iten, yenna i Meryem, yemma-s n weqcic-nni : Atan weqcic-agi ad yili i kra seg wat Isṛail d sebba n tuccḍa, ma d wiyaḍ a ten-id-yerr ɣer webrid. ?ef ddemma-s ara yili lxilaf ger yemdanen ; 	 Simeoni akawabariki, akamwambia Maria mama yake, "Mtoto huyu atakuwa sababu ya kupotea na kuokoka kwa watu wengi katika Israeli. Naye atakuwa ishara itakayopingwa na watu;


Mi gwala liman-nsen, Sidna Ɛisa yenna i wukrif-nni : ?waɛeffan-ak ddnubat-ik a mmi. 	 Yesu alipoona imani yao, akamwambia huyo mtu aliyepooza, "Mwanangu, umesamehewa dhambi zako."