Axaṭer yura : Ddekwal a kečč yeṭṭsen, ekker-ed si ger lmegtin, imiren a d-tecṛeq fell-ak tafat n Lmasiḥ.+ 	 na kila kilichodhihirishwa huwa mwanga. Ndiyo maana Maandiko yasema: "Amka wewe uliyelala, fufuka kutoka wafu, naye Kristo atakuangaza."


Sidna Ɛisa yeṭṭef-iț-id seg wufus yenna-yas s taɣect ɛlayen : A taqcict, ekker ! 	 Lakini Yesu akamshika mkono akasema, "Mtoto amka!"


Sbeggneɣ-k-id ɣuṛ-sen yerna mazal a k-id-sbeggneɣ, iwakken tayri akk i yi-d-tefkiḍ aț-țili deg-sen, nekk daɣen ad iliɣ deg-sen. 	 Nimekufanya ujulikane kwao na nitaendelea kufanya hivyo, ili upendo ulio nao kwangu uwe ndani yao, nami niwe ndani yao."


Lɛulama n ccariɛa d imeqqranen n lmuqedmin țqelliben a t-ṭṭfen imiren kan, axaṭer fehmen fell-asen i d-yenna lemtel-agi, lameɛna uggaden lɣaci. 	 Walimu wa Sheria na makuhani wakuu walifahamu kwamba mfano huo ulikuwa unawahusu, na hivyo walitaka kumkamata palepale, ila tu waliogopa watu.


Di temdint-nni tella daɣen yiwet n taǧǧalt tețṛuḥu ɣuṛ-es, teqqaṛ-as : « eḥkem s lḥeqq gar-i d wexṣim-iw. » 	 Katika mji huohuo, kulikuwa pia na mama mmoja mjane, ambaye alimwendea huyo hakimu mara nyingi akimwomba amtetee apate haki yake kutoka kwa adui yake.


Tabṛaț-nneɣ, d kunwi s yiman nwen ; ț-țabṛaț yuran deg ulawen nneɣ, tețwassen yerna ɣṛan-ț akk yemdanen. 	 Ninyi wenyewe ni barua yetu; barua iliyoandikwa mioyoni mwetu kila mtu aione na kuisoma.


Ay atmaten, ilaq a d-yedṛu wayen i d-yenna Ṛṛuḥ iqedsen si zik seg yimi n Sidna Dawed, ɣef wayen yeɛnan Yudas i d-yezwaren zdat n wid i geṭṭfen Sidna Ɛisa. 	 akasema, "Ndugu zangu, ilikuwa lazima ile sehemu ya Maandiko Matakatifu itimie, sehemu ambayo Roho Mtakatifu, kwa maneno ya Daudi, alibashiri habari za Yuda ambaye aliwaongoza wale waliomtia Yesu nguvuni.


Yiwen deg-sen ur izmir a s-d yerr awal, seg wass-nni țțaggaden a t-steqsin. 	 Hakuna mtu yeyote aliyeweza kumjibu neno. Na tangu siku hiyo hakuna aliyethubutu tena kumwuliza swali.


Meɛna kunwi tesɛam ixemmimen n zzux deg ulawen-nwen. Kra yellan d zzux am wagi diri-t. 	 Lakini sasa mwajivuna na kujigamba; majivuno ya namna hiyo ni mabaya.


Tban-ed licaṛa ț-țameqqrant deg igenni : walaɣ yiwet tmeṭṭut tesburr-ed iṭij am llebsa, aggur seddaw iḍaṛṛen-is, tesɛa ɣef wuqeṛṛuy-is taɛeṣṣabt n tnac yitran. 	 Kisha ishara kubwa ikaonekana mbinguni. Palikuwa hapo mwanamke aliyevikwa jua, na mwezi chini ya miguu yake, na taji ya nyota kumi na mbili juu ya kichwa chake!


Sidna Ɛisa yenna-yasen : Ddut-ed yid-i, a kkun-rreɣ d iṣeggaḍen n yemdanen. 	 Yesu akawaambia, "Nifuateni nami nitawafanya ninyi wavuvi wa watu."


Yerra-yasen : Win yesɛan sin iqendyaṛ ad yefk yiwen i win ur nesɛi ara ; win yesɛan ayen ara yečč, ad yefk i win ur nesɛi ara. 	 Akawajibu, "Aliye na nguo mbili amgawie yule asiye na nguo; aliye na chakula afanye vivyo hivyo."


S ṛṛeḥma n Sidi Ṛebbi kan i tețwasellkem, mi tumnem. Ayagi mačči d ayen i d-ikan s ɣuṛ-wen lameɛna ț-țukci n Sidi Ṛebbi. 	 Maana, kwa neema ya Mungu mmekombolewa kwa njia ya imani. Jambo hili si matokeo ya juhudi zenu, bali ni zawadi ya Mungu.


Semmeḥ-aɣ ddnubat-nneɣ aakken i nețsamaḥ i wid i ɣ-iḍelmen. 	 Utusamehe makosa yetu, kama nasi tunavyowasamehe waliotukosea.


?țaran iman-nsen d lɛuqal armi uɣalen d imejhal. 	 Wanajidai kuwa wenye hekima, kumbe ni wapumbavu.


Walaɣ daɣen mi gcerreg Izimer nni ṭṭabeɛ amezwaru. Sliɣ i taɣect n yiwen si ṛebɛa lxuluq-nni tenṭeq-ed am ṛṛɛud tenna-d : As-ed ! 	 Kisha nikamwona Mwanakondoo anavunja mhuri mmojawapo wa ile mihuri saba. Nikasikia kimoja cha vile viumbe hai vinne kikisema kwa sauti kama ya ngurumo, "Njoo!"


Nețța yețmuqul di lɣaci i s-d yezzin iwakken ad iwali tameṭṭut-nni. 	 Lakini Yesu akaendelea kutazama amwone huyo aliyefanya hivyo.


Ssufuɣen aṭas n leǧnun, dehhinen s zzit aṭas n imuḍan, sseḥlayen-ten. 	 Waliwafukuza pepo wengi wabaya; wakawapaka mafuta wagonjwa wengi, wakawaponya.


Ur k-d-ssutreɣ ara akken a ten tekkseḍ si ddunit, meɛna a ten tmenɛeḍ si Cciṭan. 	 Siombi uwatoe ulimwenguni, bali naomba uwakinge na yule Mwovu.


yella dinna yiwen wergaz iwumi yekref ufus. Ifariziyen steqsan-t nnan-as : Eɛni iḥlel useḥlu deg wass n westeɛfu ? SSteqsan-t akka, iwakken a s-d-afen sebba s wayes ara t-sḍelmen. 	 Kulikuwa na mtu mmoja mwenye mkono uliopooza. Basi, watu wakamwuliza Yesu, "Je, ni halali kumponya mtu siku ya Sabato?" Walimwuliza hivyo wapate kisa cha kumshtaki.


S wakka i gewweḍ wawal n Sidi Ṛebbi ɣer mkul amkan, ițnerni s tezmert n Sidi Ṛebbi. 	 Kwa namna hiyo, neno la Bwana lilizidi kuenea na kuwa na nguvu zaidi.


Ma d win ikeččmen si tewwurt d nețța i d ameksa n wulli. 	 Lakini anayeingia kwa kupitia mlangoni, huyo ndiye mchungaji wa kondoo.


Walaɣ daɣen yiwet leɛqiṛa nniḍen teffeɣ-ed seddaw n tmurt. Tesɛa sin wacciwen am wid n izimer, tețmeslay am llafɛa. 	 Kisha nikamwona mnyama mwingine anatoka ardhini. Alikuwa na pembe mbili kama pembe za kondoo, na aliongea kama joka.


ilaq ad yeṭṭef deg awal n Sidi Ṛebbi yellan ț-țideț akken i t-yelmed, iwakken ad yizmir ad isselmed, ad inhu wiyaḍ yerna a d-isbeggen i wid i d-yekkaten deg awal-agi, belli ɣelṭen. 	 Ni lazima ashike kikamilifu ujumbe ule wa kuaminika kama unavyofundishwa. Ndivyo atakavyoweza kuwatia wengine moyo kwa mafundisho ya kweli na kuyafichua makosa ya wale wanaoyapinga mafundisho hayo.


Axaṭer ma yella deɛɛuɣ s tutlayt ur nețwassen ara, d ṛṛuḥ-iw i gdeɛɛun ɣer Sidi Ṛebbi mačči d lefhama-inu. 	 Maana, nikisali kwa lugha ngeni roho yangu ndiyo inayosali, lakini akili yangu hubaki bure.


Ihi neẓra belli Ssid-nneɣ yeffeɣ ed seg wedrum n Yahuda, yerna Sidna Musa ur d-yenni ara a d-yeffeɣ lmuqeddem seg wedrum agi. 	 Inafahamika wazi kwamba yeye alizaliwa katika kabila la Yuda ambalo Mose hakulitaja alipokuwa anasema juu ya makuhani.


Lweḥc-nni twalaḍ, zik yella yedder, tura ulac-it. A d-yali si tesraft lqayen lameɛna iwakken ad iṛuḥ ɣer nnger. Imezdaɣ n ddunit iwumi ur yețwajerred ara yisem-nsen seg wasmi i d-tebda ddunit di tektabt n tudert, ad tɛeǧǧben m'ara walin lweḥc-nni, axaṭer lweḥc-nni yellan zik yuɣal ulac-it, ițeddu a d-yuɣal. 	 Huyo mnyama uliyemwona alikuwa hai hapo awali, lakini sasa amekufa. Hata hivyo, karibu sana atapanda kutoka shimoni kuzimu, lakini ataangamizwa. Wanaoishi duniani watashangaa; naam, watu wote ambao majina yao hayakupata kuandikwa katika kitabu cha uzima tangu mwanzo wa ulimwengu, watashangaa kumwona huyo mnyama ambaye hapo awali, aliishi, kisha akafa na sasa anatokea tena!


ayen yeffren deg ul-is a d-iban, dɣa ad yeɣli ɣer lqaɛa ɣef wudem, ad yeɛbed Sidi Ṛebbi ad yini : ț-țideț Ṛebbi gar-awen i gella ! 	 Siri za moyo wake zitafichuliwa, naye atapiga magoti na kumwabudu Mungu akisema: "Kweli Mungu yupo pamoja nanyi."


Yiwen si ṛebɛa lxuluq-nni, yefka i sebɛa-nni n lmalayekkat sebɛa n teqbucin n ddheb ččuṛent s wurrif n Sidi Ṛebbi yeddren si lǧil ɣer lǧil. 	 Kisha, mmojawapo wa vile viumbe vinne akawapa hao malaika saba mabakuli ya dhahabu yaliyojaa ghadhabu ya Mungu, aishiye milele na milele.


Lameɛna amdebbeṛ di tejmaɛt ur ilaq ara ad afen deg-s lɣaci wayen ara s-d-ssukksen, ilaq ad yesɛu yiwet n tmeṭṭut kan, ad yili d win iḥekkmen deg iman-is, d aɛeqli, d win iteddun s ṣṣwab. Ilaq ad yili d win yesṭerḥiben deg wexxam-is, d win izemren ad isselmed awal n Ṛebbi ; 	 Basi, kiongozi wa kanisa anapaswa awe mtu asiye na lawama; anapaswa awe na mke mmoja tu, awe mwenye kiasi, nidhamu na utaratibu; ni lazima awe mkarimu na anayeweza kufundisha;


Axaṭer wid akk i gextaṛ Sidi Ṛebbi si zik, iqsed si tazwara a ten-yerr am Mmi-s iwakken Mmi-s agi ad yili d amenzu n waṭas n watmaten. 	 Maana hao aliowachagua tangu mwanzo, ndio aliowateua wapate kufanana na Mwanae, ili Mwana awe wa kwanza miongoni mwa ndugu wengi.


Ma d kunwi ay iḥbiben-iw, snernit liman-nwen yeṣfan, deɛɛut s tezmert n Ṛṛuḥ iqedsen. 	 Lakini ninyi, wapenzi wangu, endeleeni kujijenga kikamilifu katika imani yenu takatifu. Salini kwa nguvu ya Roho Mtakatifu,


Ma tesɛam imeẓẓuɣen isellen, slet-ed ! 	 Mwenye masikio na asikie!


Xaṭi, meɛna nniɣ-awen : m'ur tbeddlem ara tikli aț-țemtem ula d kunwi. 	 Nawaambieni sivyo; lakini nanyi msipotubu, mtaangamia kama wao."


Lameɛna m'ara tețwaɛeṛḍeḍ, ṭṭef amkan aneggaru iwakken m'ara d-yas win i k-id-iɛerḍen, a k-yini : « ay aḥbib ɛeddi-d ɣer zdat ! » Imiren aț-țesɛuḍ leqdeṛ zdat inebgawen meṛṛa. 	 Bali ukialikwa kwenye karamu, keti mahali pa mwisho, ili mwenyeji wako atakapokuja akwambie: Rafiki, njoo hapa mbele, mahali pazuri zaidi. Hapo utakuwa umeheshimika mbele ya wote wanaoketi pamoja nawe.


Bilaṭus yekcem ɣer wexxam n ccṛeɛ akken ad icaṛeɛ Sidna Ɛisa ; yesteqsa-t, yenna-yas : D kečč i d agellid n wat Isṛail ? 	 Pilato akaingia tena ndani ya ikulu, akamwita Yesu na kumwuliza: "Ati wewe ndiye Mfalme wa Wayahudi?"


ihi exdem ayen ara k-d-nini : llan gar-aneɣ ṛebɛa yergazen i gefkan lemɛahda i Sidi Ṛebbi, 	 Basi, fanya kama tunavyokushauri. Tunao hapa watu wanne ambao wameweka nadhiri.


Imiren kan, Sidna Ɛisa yeḍleq afus-is, ijbed-it-id yenna-yas : A win iwumi ixuṣṣ liman ! Acuɣeṛ i k-ikcem ccekk ? 	 Hapo, Yesu akaunyosha mkono wake, akamshika na kumwambia, "Ewe mwenye imani haba! Kwa nini uliona shaka?"


Sekkren ccwal ger lɣaci d lecyux akk-d lɛulama n ccariɛa , dɣa ṭṭfen Stifan ewwtent, wwin-t ɣer unejmaɛ n usqamu n ccṛeɛ. 	 Kwa namna hiyo, waliwachochea watu, wazee na walimu wa Sheria. Basi, wakamjia Stefano, wakamkamata na kumleta mbele ya Baraza kuu.


Argaz-agi aḥeqqi ițɛicin gar-asen, itețț-it wul-is ɣef ayen i gsell d wayen țwalint wallen-is yal ass, ɣef yir tikli nsen d yir lecɣal-nsen. 	 Loti aliishi miongoni mwa watu hao, na kwa siku nyingi moyo wake ulikuwa katika wasiwasi mkuu aliposikia matendo yao maovu.


Sehṛen-asen-d am akken d ilsawen n tmes ițemfaṛaqen wway gar-asen, rsen-d ɣef yal yiwen deg sen. 	 Kisha, vikatokea vitu vilivyoonekana kama ndimi za moto, vikagawanyika na kutua juu ya kila mmoja wao.


M'ara d-iban Lmasiḥ yellan ț-țudert-nwen, kunwi daɣen a d tbanem yid-es. 	 Uzima wenu halisi ni Kristo, na wakati atakapotokea ndipo nanyi pia mtakapotokea pamoja naye katika utukufu.


Uriɣ-awen ayagi iwakken lfeṛḥ nneɣ ad innekmal. 	 Tunawaandikia ninyi mambo haya kusudi furaha yetu ikamilike.


Ma yeɛṛeḍ-ikkun walebɛad ur numin ara s Lmasiḥ, ma tṛuḥem, ččet s neyya mbla asteqsi seg wayen akk ara wen-d-issers. 	 Kama mtu ambaye si muumini akiwaalikeni nanyi mkakubali kwenda, basi, kuleni vyote atakavyowaandalieni bila kuulizauliza kwa sababu ya dhamiri zenu.


Walit ifassen-iw akk-d iḍaṛṛen iw, d nekk s yiman-iw ! Nnalet-iyi-d, walit ! Lexyal ur yesɛi aksum ur yesɛi iɣsan, akken tețwalim sɛiɣ-ten ! 	 Angalieni mikono na miguu yangu, ya kwamba ni mimi mwenyewe. Nipapaseni mkanione, maana mzimu hauna mwili na mifupa kama mnionavyo."


Yeḥya yenna-yasen : Nekk sseɣḍaseɣ-kkun deg waman, meɛna a d-yas win yesɛan tazmert akteṛ-iw ; ur uklaleɣ ara ad fsiɣ ula d lexyuḍ n warkasen-is. Nețța a kkun-isseɣḍes s Ṛṛuḥ iqedsen ț-țmes. 	 Hapo Yohane akawaambia wote, "Mimi ninawabatiza kwa maji, lakini anakuja mwenye uwezo zaidi kuliko mimi ambaye sistahili hata kumfungulia kamba za viatu vyake. Yeye atawabatizeni kwa Roho Mtakatifu na kwa moto.


Mi wwḍen, snejmaɛen-d atmaten, ḥkan-asen ayen akk i gexdem Sidi Ṛebbi yis-sen, d wamek i d-wwin ɣer webrid n Sidi Ṛebbi at leǧnas ur nelli ara n wat Isṛail. 	 Walipofika huko Antiokia walifanya mkutano wa kanisa la mahali hapo, wakawapa taarifa juu ya mambo Mungu aliyofanya pamoja nao, na jinsi alivyowafungulia mlango watu wa mataifa mengine mlango wa kuingia katika imani.


Mi țeddun ad alin ɣer temdint n Lquds, Sidna Ɛisa iṭṭef tnac-nni inelmaden-is weḥḥed-sen, yenna yasen : 	 Yesu alipokuwa anakwenda Yerusalemu, aliwachukua wale wanafunzi kumi na wawili faraghani, na njiani akawaambia,


Ṛuḥen, țeddun si taddart ɣer tayeḍ, țbecciṛen lexbaṛ n lxiṛ, sseḥlayen imuḍan di mkul amkan. 	 Basi, wakaanza safari, wakapitia vijijini wakihubiri Habari Njema na kuponya wagonjwa kila mahali.


Tebɣiḍ eɛni a d-tiniḍ tɛeddaḍ jeddi-tneɣ Yeɛqub i ɣ-d yeǧǧan lbir-agi, i geswan seg-s nețța d warraw-is akk țqeḍɛiyin-is ? 	 Au, labda wewe wajifanya mkuu kuliko babu yetu Yakobo? Yeye alitupa sisi kisima hiki; na yeye mwenyewe, watoto wake na mifugo yake walikunywa maji ya kisima hiki."


Sidna Musa yewhem deg wayen yețwali ; akken kan iqeṛṛeb ɣuṛ-es, Sidi Ṛebbi yessawel-as-d seg uḥeǧǧaǧu-nni n tmes, yenna-yas-d : 	 Mose alistaajabu sana kuona jambo hilo hata akasogea karibu ili achungulie; lakini alisikia sauti ya Bwana:


S wakka, yețwakemmel wayen yuran di tira iqedsen : Seddan-t di lehṣab n yemcumen. 	 Hapo yakatimia Maandiko Matakatifu yanayosema, "Aliwekwa kundi moja na waovu."


A wen-iniɣ tideț : a t-yerr d lewkil ɣef wayla-s meṛṛa ! 	 Kweli nawaambieni, atamweka mtumishi huyo aisimamie mali yake yote.


Lemmer nezzenz leɛṭeṛ-nni, tili yewwi-d ssuma tameqqrant ara nefṛeq i igellilen ! 	 Marashi haya yangaliweza kuuzwa kwa bei kubwa, maskini wakapewa hizo fedha."


Mi t-id-ṭṭfen, rran-t ɣer lḥebs. Isbedd-as taɛessast n ṛebɛa trebbaɛ n lɛeskeṛ, mkul tarbaɛt deg-s ṛebɛa iɛeskṛiwen ; yebɣa a t-icaṛeɛ zdat lɣaci meṛṛa, m'ara tɛeddi Tfaska n yizimer. 	 Baada ya kutiwa nguvuni, Petro alifungwa gerezani, akawekwa chini ya ulinzi wa vikundi vinne vya askari wannewanne. Herode alikusudia kumtoa hadharani baada ya sikukuu ya Pasaka.


Leḥjab yellan deg umkan iqedsen di lǧameɛ, icerreg di tlemmast. 	 na pazia lililokuwa limetundikwa Hekaluni likapasuka vipande viwili.


Wagi d aweḥḥi n Sidna Ɛisa Lmasiḥ, i s-d-ifka Ṛebbi iwakken ad ixebbeṛ iqeddacen-is ɣef wayen ara d-yedṛun ; leḥwayeǧ-agi i d-ițeddun ixebbeṛ-itent-id s lmelk i d-iceggeɛ i uqeddac-is Yuḥenna. 	 Hizi ni habari za mambo ambayo yalifunuliwa na Yesu Kristo. Mungu alimpa Kristo ufunuo huu ili awaonyeshe watumishi wake mambo ambayo yanapaswa kutukia karibuni. Kristo alimtuma malaika wake amjulishe Yohane, mtumishi wake, mambo hayo,


S wakka tuɣalem d lemtel i wid akk yumnen, i gellan di tmura n Masidunya akk-d Akaya. 	 Kwa hiyo ninyi mmekuwa mfano mzuri kwa waumini wote wa Makedonia na Akaya.


Buṭrus inehhu-ten s waṭas n yimeslayen nniḍen, iwakken ad amnen, yeqqaṛ-asen : Xḍut i lǧil-agi iɛewjen iwakken aț-țețțusellkem ! 	 Kwa maneno mengine mengi, Petro alisisitiza na kuwahimiza watu akisema, "Jiokoeni katika kizazi hiki kiovu."


Mi d-iffeɣ Sidna Ɛisa si lǧameɛ iqedsen, yiwen seg inelmaden-is yenna-yas : A Sidi, muqel acḥal yecbeḥ lebni-agi ! Acḥal cebḥen yedɣaɣen-is ! 	 Yesu alipokuwa anatoka Hekaluni, mmoja wa wanafunzi wake alimwambia, "Mwalimu, tazama jinsi mawe haya na majengo haya yalivyo ya ajabu!"


Sidna Ɛisa yenna daɣen i lɣaci : M'ara twalim asigna yekka-d si lɣeṛb, teqqaṛem atan a d-tewwet lehwa ; d ayen i gdeṛṛun. 	 Yesu akayaambia tena makundi ya watu, "Mnapoona mawingu yakitokea upande wa magharibi, mara mwasema: Mvua itanyesha, na kweli hunyesha.


Ḥadret ɣef yiman-nwen, axaṭer kra n yemdanen a kkun-sbedden ɣer ccṛeɛ; yerna a kkun-wten s ujelkaḍ di leǧwameɛ-nsen. 	 Jihadharini na watu, maana watawapeleka ninyi mahakamani na kuwapiga viboko katika masunagogi yao.


Tnin usebɛin-nni yinelmaden uɣalen-d ččuṛen d lfeṛḥ, nnan-as : A Sidi, ula d leǧnun țțagaden-aɣ s yisem-ik. 	 Baadaye, wale sabini na wawili walirudi wamejaa furaha, wakisema, "Bwana, hata pepo wametutii tulipolitaja jina lako."


Leḥzen-agi-nwen yeɛǧeb aṭas Sidi Ṛebbi, walit acḥal i gexdem deg-wen : acḥal i tenneḥcamem d wamek i tḍelbem ssmaḥ ! Acḥal tendemmem, tekcem-ikkun tugdi n Sidi Ṛebbi ; acḥal tcedham a yi teẓrem yerna tebɣam a yi tɛiwnem ; amek daɣen tɛuqbem wid ixeddmen cceṛ ! Deg wayagi meṛṛa tesbeggnem-d belli teṣfam di taluft-agi. 	 Sasa mnaweza kuona matokeo ya kuona huzuni jinsi Mungu atakavyo: ninyi mmepata kuwa sasa watu wenye jitihada, wenye hoja, mnashtuka na kuogopa, mna bidii na mko tayari kuona kwamba haki yatekelezwa. Ninyi mmethibitisha kwa kila njia kwamba hamna hatia kuhusu jambo hili.


Nukni nesɛa laman deg-k, yerna neẓra belli d kečč i d Imqeddes i d-iceggeɛ Sidi Ṛebbi. 	 Sisi tunaamini, na tunajua kwamba wewe ndiwe yule Mtakatifu wa Mungu."


Aɛebbed-agi i yi-țɛebbiden ur yesɛi ara lqima, imi ayen sselmaden mačči s ɣuṛ-i i d-yekka meɛna d lɛaddat n yemdanen kan. 	 Kuniabudu kwao hakufai, maana mambo wanayofundisha ni maagizo ya kibinadamu tu.


Ɣef wayagi, qudṛen-aɣ aṭas ; mi nekker a nṛuḥ, fkan-aɣ-d ayen akk neḥwaǧ i webrid. 	 Watu walitupatia zawadi mbalimbali na wakati tulipoanza tena safari, walitia ndani ya meli masurufu tuliyohitaji.


Imi d iqeddacen n Sidi Ṛebbi i nella, bɣiɣ a kkun-nenhu ur tețḍeggiɛem ara ṛṛeḥma i wen-d ițțunefken s ɣuṛ-es. 	 Basi, tukiwa wafanyakazi pamoja na Mungu, tunawasihi msikubali ile neema mliyopokea kutoka kwa Mungu ipotee bure.


Sidna Ɛisa yenna i umeqqran-nni n lɛeskeṛ : Ṛuḥ, imi tumneḍ atan wayen i tḍelbeḍ a k-id-yaweḍ ! DDi teswiɛt-nni, yeḥla uqeddac-is. 	 Kisha Yesu akamwambia huyo ofisa Mroma, "Nenda nyumbani; na iwe kama ulivyoamini." Na mtumishi wake akapona saa ileile.


Akka i gers kullec deg wemkan-agi iqedsen, lmuqedmin keččmen ɣuṛ-es mkul lweqt iwakken ad xedmen ccɣel-nsen ; 	 Mipango hiyo ilitekelezwa kisha ikawa desturi kwa makuhani kuingia kila siku katika hema ya nje kutoa huduma zao.


Yeḥya ițbecciṛ i lɣaci lexbaṛ n lxiṛ, inehhu-ten s waṭas n yimeslayen nniḍen. 	 Hivyo, pamoja na mawaidha mengine mengi, Yohane aliwahimiza watu akiwahubiria Habari Njema.


Ṛṛeḥma n Ssid-nneɣ Ɛisa Lmasiḥ aț-țili yid-wen meṛṛa ! Amin ! 	 Neema ya Bwana wetu Yesu Kristo iwe nanyi nyote. Amina.


Mi slan wat Isṛail i wannect-agi bdan țemjadalen qqaṛen wway gar asen : Amek akka i gezmer a ɣ-d-yefk aksum-is a t-nečč ? 	 Ndipo Wayahudi wakaanza kubishana kati yao:


akken i yi-issen Baba Ṛebbi i t-ssneɣ ula d nekk. ?sebbileɣ tudert-iw ɣef wulli-inu. 	 kama vile Baba anijuavyo, nami nimjuavyo Baba. Mimi nayatoa maisha yangu kwa ajili yao.


Anwa i ɣer tṛuḥem a t-id-teẓrem ihi ? D yiwen n nnbi ? Țideț ih, d nnbi ! A wen-iniɣ : yugar nnbi. 	 Basi, mlikwenda kuona nini? Nabii? Naam, hakika ni zaidi ya nabii.


Win i d-iweḥḥan annect-agi meṛṛa yenna-d : ?-țideț qṛib a n-aseɣ ! As-ed a Ssid-nneɣ Ɛisa ! Amin ! 	 Naye anayetoa ushahidi wake juu ya mambo haya asema: "Naam! Naja upesi." Amina. Na iwe hivyo! Njoo Bwana Yesu!


Lɣaci nnan-as : Anwa akka i gebɣan a k-ineɣ ? Waqila ikcem-ik lǧen ! 	 Hapo watu wakamjibu, "Una wazimu wewe! Nani anataka kukuua?"


Sidna Ɛisa yenna : A Semɛun sel-iyi-d ! Cciṭan yessuter a kkun-isserwet am yirden, 	 "Simoni, Simoni! Sikiliza! Shetani alitaka kuwapepeta ninyi kama mtu anavyopepeta ngano.


Dɣa Sidna Ɛisa yessawel i lɣaci yenna-yasen : Semḥesset-d tfehmem ayagi : 	 Yesu aliuita ule umati wa watu, akawaambia, "Sikilizeni na muelewe!


Yella lmuqeddem ameqqran ițusemman Hannan akk-d wid i s-yețțilin, ḥedṛen daɣen : Kayef, Yuḥenna d Alixandru. 	 Walikutana pamoja na Anasi, Kayafa, Yohane, Aleksanda na wengine waliokuwa wa ukoo wa Kuhani Mkuu.


Msalamet wway gar-awen am atmaten ; talwit a d-ters fell-awen kunwi yumnen s Lmasiḥ. 	 Salimianeni kwa ishara ya upendo wa Kikristo. Nawatakieni amani ninyi mlio wake Kristo.


Ifariziyen mi walan ayagi nnan i inelmaden-is : Acuɣeṛ Ssid-nwen iteț akk-d imekkasen d yir imdanen ? 	 Mafarisayo walipoona hayo, wakawaambia wanafunzi wake, "Mbona mwalimu wenu anakula pamoja na watoza ushuru na wenye dhambi?"


Imiren ad iniɣ i yiman-iw : « atan tesxezneḍ leṛẓaq i waṭas n iseggasen ; steɛfu tura, ečč, sew tezhuḍ. » 	 Hapo nitaweza kuiambia roho yangu: sasa unayo akiba ya matumizi kwa miaka na miaka. Ponda mali, ule, unywe na kufurahi.


ur uklaleɣ ara ad iliɣ d mmi-k, ḥseb-iyi am yiwen seg ixeddamen-ik » 	 Sistahili hata kuitwa mwanao. Nifanye kama mmoja wa wafanyakazi wako.


Ma d nekk ur bɣiɣ ad zuxxeɣ s wacemma, anagar s lmut n Ɛisa Lmasiḥ ɣef wumidag ; axaṭer s lmut n Lmasiḥ ɣef wumidag uɣaleɣ ur ḥsibeɣ ara ddunit-agi, akken daɣen ddunit ur iyi-teḥsib ara ula d nekk. 	 Lakini mimi sitajivunia kamwe chochote isipokuwa msalaba wa Bwana wetu Yesu Kristo; maana kwa njia ya msalaba huo ulimwengu umesulubiwa kwangu, nami nimesulubiwa kwa ulimwengu.


Krisbus, ameqqran n lǧameɛ yumen s Ɛisa Lmasiḥ nețța d wat wexxam-is meṛṛa ; aṭas n wat kurintus daɣen i gumnen mi slan s wayen i d-yenna Bulus, dɣa țwaɣeḍsen deg waman. 	 Lakini Krispo, mkuu wa sunagogi, alimwamini Bwana yeye pamoja na jamaa yake yote. Wakorintho wengi waliusikiliza ujumbe huo, wakaamini na kubatizwa.


Ay atmaten, ṣebṛet ihi alamma d asm' ara d-yuɣal Ssid-nneɣ. Walit amek i gețṛaǧu ufellaḥ lɣella n wakal-is, iṣebbeṛ alamma yewwet-ed ugeffur n lexṛif ț-țefsut. 	 Basi, ndugu zangu, muwe na subira mpaka Bwana atakapokuja. Tazameni mkulima anavyongoja kwa subira mimea yake itoe mavuno mazuri. Yeye hungojea kwa subira mvua za masika na za vuli.


Am akken yura di tira iqedsen : umneɣ, daymi i d-hedṛeɣ ; nukni daɣen nesɛa liman-agi, daymi i d nheddeṛ. 	 Maandiko Matakatifu yasema: "Niliamini, ndiyo maana nilinena." Nasi pia, tukiwa na moyo huohuo wa imani, tunaamini, na kwa sababu hiyo twanena.


ṣṣbeṛ isseǧhad deg ujeṛṛeb, lǧehd deg ujeṛṛeb ițțawi-d asirem. 	 nayo saburi huleta uthabiti, na uthabiti huleta tumaini.


Lmuqedmin imeqqranen akk-d tejmaɛt n ccṛeɛ, țnadin cchada iṣṣeḥan s wacu ara ḥekmen fell-as s lmut, lameɛna ur ufin ara. 	 Makuhani wakuu na Baraza lote wakatafuta ushahidi wa kumshtaki Yesu wapate kumwua, lakini hawakupata.


Yessetma-s ceggɛent ɣer Sidna Ɛisa a s-inin : A Sidi, atan weḥbib-ik yuḍen. 	 Basi, hao dada wakatuma ujumbe huu kwa Yesu: "Bwana, rafiki yako ni mgonjwa!"


Yenṭeq ɣuṛ-es yenna-yas : Amarezg-ik, a Buṭrus a mmi-s n Yunes, axaṭer mačči s tmusni-inek i tfehmeḍ ayagi, meɛna d Baba Ṛebbi yellan deg igenwan i k-t-id-isbegnen. 	 Yesu akasema, "Heri wewe Simoni mwana wa Yona, kwa maana si binadamu aliyekufunulia ukweli huu, ila Baba yangu aliye mbinguni.


Imiren kan, inelmaden muqlen ɣer mkul tama, ur walan ula d yiwen, anagar Sidna Ɛisa yellan yid-sen. 	 Mara wanafunzi hao wakatazama tena, lakini hawakumwona mtu mwingine, ila Yesu peke yake pamoja nao.


Iḍaq wul-is, ikețțeṛ di tẓallit armi tuɣal tidi-ines d idammen yețqiṭṭiren ɣer lqaɛa. 	 Akiwa katika uchungu mkubwa, alisali kwa bidii zaidi; na jasho likamtoka, kama matone ya damu, likatiririka mpaka chini.


Axaṭer xemsa iberdan i tzewǧeḍ, win yellan yid-em tura mačči d argaz-im ; deg wannect-agi ț-țideț i d-tenniḍ ! 	 Maana umekuwa na waume watano, na huyo unayeishi naye sasa si mume wako. Hapo umesema kweli."


Mi sen-slan, ikcem-iten wurrif d ameqqran armi bɣan a ten-nɣen. 	 Wajumbe wote wa lile Baraza waliposikia hayo, wakawaka hasira, hata wakaamua kuwaua.


A Baba bɣiɣ wid meṛṛa i yi-d tefkiḍ ad ilin yid-i anda ara yiliɣ, ad walin tamanegt i yi-d-tefkiḍ axaṭer tḥemmleḍ-iyi uqbel a d-texleq ddunit. 	 "Baba! Nataka wao ulionipa wawe pamoja nami pale nilipo, ili wauone utukufu wangu ulionipa; kwa kuwa ulinipenda kabla ya kuumbwa ulimwengu.


Wayeḍ yenna-yas : « aql-i uɣeɣ-d xemsa n tyugiwin n yezgaren bɣiɣ ad ṛuḥeɣ a tent-ɛerḍeɣ, di leɛnaya-k semmeḥ iyi ». 	 Mwingine akasema: Nimenunua ng'ombe jozi tano wa kulima; sasa nimo njiani kwenda kuwajaribu; nakuomba uniwie radhi.


Sidna Ɛisa yessaɛli taɣect-is yenna : Win yesɛan laman deg-i mačči yis-i kan i gumen, meɛna yumen ula s win i yi-d-iceggɛen. 	 Kisha Yesu akasema kwa sauti kubwa, "Mtu aliyeniamini, haniamini mimi tu, ila anamwamini pia yule aliyenituma.


Lameɛna lḥeqq n Sidi Ṛebbi ɛeqlen-t warraw-is, nutni qeblen-t. 	 Hata hivyo, hekima ya Mungu imethibitishwa kuwa njema na wote wale wanaoikubali."


Ma yella nezreɛ gar-awen lbaṛakat n Sidi Ṛebbi, d acu yellan ma nemger-ed s ɣuṛ-wen tamɛict nneɣ ? 	 Ikiwa sisi tumepanda mbegu ya kiroho kati yenu, je, ni jambo kubwa tukichuma kwenu faida ya kidunia?


Ma yella iḥṛes-ik walebɛaḍ a s-tbibbeḍ taɛkumt azgen webrid-is, kečč awi-yas-ț armi d axxam. 	 Mtu akikulazimisha kubeba mzigo wake kilomita moja, ubebe kilomita mbili.


ṭṭfen ṛṛusul, rran-ten ɣer lḥebs n baylek. 	 Basi, wakawatia nguvuni, wakawafunga ndani ya gereza kuu.


Mi gɛedda, iwala yiwen umekkas yeqqim ițeṭṭef leɣṛama, isem-is Lewwi d mmi-s n ?alfi. Sidna Ɛisa yenna-yas : Ddud-d yid-i ! Lewwi yekker, yedda yid-es. 	 Alipokuwa akipita, akamwona Lawi mwana wa Alfayo, ameketi katika ofisi ya ushuru. Yesu akamwambia, "Nifuate!" Lawi akasimama, akamfuata.


Ay aḥbib-iw, ssarameɣ ṣṣeḥa-inek bxiṛ i tella, am tikli-inek deg webrid n Sidi Ṛebbi. 	 Mpenzi wangu, nakutakia mafanikio mema ya kila aina; nakutakia afya njema ya mwili kama ulivyo nayo rohoni.


Yessawel i yiwen seg iqeddacen, isteqsa-t ɣef wayen yedṛan. 	 Akamwita mmoja wa watumishi, akamwuliza: Kuna nini?


?-țagi i d sebba i ɣef ten-yeǧǧa Sidi Ṛebbi di lɛaṛ n ccehwat-nsen ; tilawin țbeddilent irgazen s tilawin. 	 Kwa hiyo, Mungu amewaacha wafuate tamaa mbaya. Hata wanawake wanabadili matumizi yanayopatana na maumbile.


nețwaqheṛ meɛna Sidi Ṛebbi ur aɣ-yeǧǧi ara ; nețwarkeḍ meɛna ur aɣ-nɣin ara. 	 twateseka, lakini hatuachwi bila msaada; na ingawa tumeangushwa chini, hatukuangamizwa.


Iddem-ed daɣen taqbuct, iḥmed Ṛebbi, icekkeṛ-it, yefka-yasen-ț, yenna-yasen : Swet akk si teqbuct-agi, 	 Kisha akatwaa kikombe, akamshukuru Mungu, akawapa akisema, "Nyweni nyote;


Ɣef yimeslayen-agi, lqebṭan-nni iṛuḥ ɣer wemdebbar ameqqran yenna-yas : Ḥader aț-țewteḍ argaz-agi ! D aṛumani ! 	 Yule jemadari aliposikia hayo, alimpasha habari mkuu wa jeshi akisema, "Unataka kufanya nini? Mtu huyu ni raia wa Roma!"


Ma tebɣam aț-țfehmem, d nețța i d Ilyas-nni ilaqen a d-yas. 	 Kama mwaweza kukubali basi, Yohane ndiye Eliya ambaye angekuja.


Lmuqedmin imeqqranen d ifariziyen nnejmaɛen deg wexxam n ccṛeɛ, nnan : D acu ara nexdem ? Argaz-agi yexdem aṭas n lbeṛhanat, 	 kwa hiyo makuhani wakuu na Mafarisayo wakafanya kikao cha Baraza kuu, wakasema, "Tufanye nini? Mtu huyu anafanya ishara nyingi mno.


?ef wayagi, ilaq a neṭṭef deg uselmed n tideț i nesla, a t neḥrez iwakken ur nțeffeɣ ara i webrid. 	 Kwa sababu hiyo tunapaswa kuzingatia kwa makini zaidi yote tuliyosikia, ili tusije tukapotoshwa.


sya d asawen ma tefka-d lfakya eǧǧ-iț, m'ulac qeleɛ -iț. 	 Kama ukizaa matunda mwaka ujao, vema; la sivyo, basi utaweza kuukata."


dɣa uggadeɣ-k, daymi i ṛuḥeɣ ffreɣ deg wakal tiwiztin-nni i yi-tefkiḍ. Atan wayla-k, ddem-it ! 	 Niliogopa, nikaificha fedha yako katika ardhi. Chukua basi mali yako.


lameɛna ur zmiren ara a t-ɣelben deg awal axaṭer ițmeslay s ṣṣwab d leɛqel i s-d-yefka Ṛṛuḥ iqedsen. 	 Lakini hawakuweza kumshinda kwa sababu ya hekima yake na kwa sababu ya yule Roho aliyeongoza maneno yake.


yesɛa yiwen n yiger, izzenz-it, yewwi-d idrimen-nni, yefka-ten i ṛṛusul. 	 Yeye pia alikuwa na shamba lake, akaliuza; akazichukua zile fedha, akawakabidhi mitume.


Aṭas n tilawin i gellan dinna, țmuqulent-ed si lebɛid. Ț-țiggad-nni i d-yeddan d Sidna Ɛisa si tmurt n Jlili iwakken a s-qedcent. 	 Mahali hapo walikuwapo wanawake wengi wakitazama kwa mbali. Hao ndio wale waliomfuata Yesu kutoka Galilaya wakimtumikia.


Yuɣ lḥal Meryem tella di beṛṛa, tețru tama n u?ekka. Mi tella tețru, tmuqel ɣer daxel, 	 Maria alikuwa amesimama nje ya kaburi, akilia. Huku akiwa bado analia, aliinama na kuchungulia kaburini,


Sidi Ṛebbi isbeggen-aɣ-ed lebɣi-s yellan d lbaḍna, lemziya-nni i geqsed a ț-ixdem si tazwara s Lmasiḥ, 	 Mungu alitekeleza kile alichonuia, akatujulisha mpango wake uliofichika, ambao alikuwa ameazimia kuutekeleza kwa njia ya Kristo.


Sǧehdet ihi iɣallen-nwen yeɛyan akk ț-țgecrar-nwen ifeclen. 	 Basi, inueni mikono yenu inayolegea na kuimarisha magoti yenu yaliyo dhaifu.


lameɛna aț-țețțusellek s tarwa-s f+ ma tețțeddu s ṣṣfa d neyya di liman d leḥmala. 	 Hata hivyo, mwanamke ataokolewa kwa kupata watoto, kama akidumu katika imani, upendo, utakatifu na unyofu.


Atan teṛwam yakan, tuɣalem d imeṛkantiyen ! Tuɣalem d imḍebbṛen mbla nukni, acḥal bɣiɣ lemmer ț-țideț tzemrem i yiman-nwen iwakken a nḍebbeṛ s tdukli ! 	 Haya, mmekwisha shiba! Mmekwisha kuwa matajiri! Mmekuwa wafalme bila ya sisi! Naam, laiti mngekuwa kweli watawala, ili nasi pia tuweze kutawala pamoja nanyi.


Ma yella tețțemsalamem d watmaten-nwen kan, d acu n lxiṛ i txedmem ? Ula d imednuben xeddmen akken. 	 Kama mkiwasalimu ndugu zenu tu, je, mmefanya kitu kisicho cha kawaida? Hata watu wasiomjua Mungu nao hufanya vivyo hivyo.


yerna tețțum lewṣayat i wen-d-ițțak am warraw-is. A mmi ur ḥeqqeṛ ara tiyita n Sidi Ṛebbi, ur feččel ara m'ara d-izzem fell-ak 	 Je, mmesahau yale maneno ya kutia moyo ambayo Mungu anawataja ninyi kuwa wanawe? "Mwanangu, usidharau adhabu ya Bwana, wala usife moyo anapokukanya.


Meɛna asmi nella gar-awen, neččuṛ d leḥnana am tyemmaț ițḥadaren ɣef warraw-is. 	 ingawa sisi tukiwa mitume wa Kristo, tungeweza kudai mambo fulani kwenu. Lakini sisi tulikuwa Wapole kati yenu kama alivyo mama kwa watoto wake.


Zik ur k-yenfiɛ ara, meɛna tura infeɛ-aɣ di sin am kečč am nekk. 	 Ni Onesimo yuleyule ambaye wakati mmoja alikuwa hakufai kitu, lakini sasa ananifaa mimi na wewe pia.


Imi teẓram d acu n lweqt i deg nella, tura yewweḍ-ed lawan i deg ara d-akim si nuddam axaṭer ass n leslak iqeṛṛeb-ed ɣuṛ-nneɣ akteṛ n wass amezwaru i deg numen. 	 Zaidi ya hayo, ninyi mnajua tumo katika wakati gani: sasa ndio wakati wa kuamka usingizini; naam, wokovu wetu u karibu zaidi sasa kuliko wakati ule tulipoanza kuamini.


Heddṛen wway gar-asen, nnan : Acuɣeṛ ara t-ncerreg, eyyaw axiṛ a nger tasɣaṛt fell-as a nẓer anwa ara t-yawin. S wakka i gennekmal wayen yuran di tira iqedsen : Feṛqen lqecc-iw, gren tasɣaṛt ɣef wubeṛnus-iw.» Akka i xedmen iɛsekṛiyen-nni. 	 Basi, hao askari wakashauriana: "Tusiipasue, ila tuipigie kura itakuwa ya nani." Jambo hilo lilifanyika ili yatimie Maandiko Matakatifu yasemayo: "Waligawana mavazi yangu, na nguo yangu wakaipigia kura." Basi, ndivyo walivyofanya hao askari.


At Isṛail akk-d iyunaniyen meṛṛa izedɣen tamdint n Ifasus slan s wayagi, ikcem-iten meṛṛa lxuf, ḥemmden isem n Sidna Ɛisa. 	 Kila mtu huko Efeso, Myahudi na asiye Myahudi, alisikia juu ya tukio hilo. Wote waliingiwa na hofu, wakalitukuza jina la Bwana Yesu.


Kunwi a wen-d-tețțunefk tezmert n Ṛṛuḥ iqedsen ara d-yersen fell-awen, imiren aț-țilim d inigan-iw di temdint n Lquds, di tmurt n Yahuda ț-țmurt n Samarya, aț-țawḍem alamma d ixfawen n ddunit. 	 Lakini wakati Roho Mtakatifu atakapowashukieni ninyi, mtajazwa nguvu na mtakuwa mashahidi wangu katika Yerusalemu, katika nchi yote ya Yudea na Samaria, na hata miisho ya dunia."


Mačči ɣef neyya-nwen i d-nniɣ akka, lameɛna ɣef neyya n win i kkun-iɛerḍen. Ihi, acimi ara ǧǧeɣ wayeḍ ad idebbeṛ deg ixemmimen-iw ? 	 Nasema, "kwa ajili ya dhamiri," si dhamiri yenu, bali dhamiri yake huyo aliyewaambieni. Mtaniuliza: "Kwa nini uhuru wangu utegemee dhamiri ya mtu mwingine?


Gma-tneɣ Irast yeqqim di temdint n Kurintus, ma d Trufim ǧǧiɣ-t di temdint n Milet mazal-it yehlek. 	 Erasto alibaki Korintho, naye Trofimo nilimwacha Mileto kwa sababu alikuwa mgonjwa.


Ma yella win yebnan ɣef lsas-agi ama s ddheb, ama s lfeṭṭa, ama s yeẓra ɣlayen, ama s wesɣaṛ neɣ s wusaɣuṛ d walim, 	 Juu ya msingi huo mtu anaweza kujenga kwa dhahabu, fedha au mawe ya thamani; anaweza kutumia miti, majani au nyasi.


ansi ɛeddan ad ǧǧen axeṣṣar d nnger di lateṛ-nsen. 	 popote waendapo husababisha maafa na mateso;


Sidna Ɛisa d inelmaden-is wwḍen ɣer temdint n Kafernaḥum. Deg wass n ssebt yellan d ass n westeɛfu, Sidna Ɛisa yekcem ɣer lǧameɛ yebda yesselmad. 	 Wakafika mjini Kafarnaumu, na mara ilipofika Sabato, Yesu akaingia katika Sunagogi, akaanza kufundisha.


Ur nebɣi ara a d-nini xlut ixxamen-nwen iwakken aț-țɛiwnem wiyaḍ, lameɛna iwakken aț-țemɛadalem ; 	 Ninyi hampaswi kuongezewa taabu kusudi wengine wapunguziwe mzigo wao; sivyo, ila ni lazima tujali usawa na haki.


Anwa lmelk iwumi yenna : ?ṭef amkan n lḥekma ɣer tama-w tayeffust, alamma rriɣ-ed iɛdawen-ik seddaw n iḍaṛṛen-ik ? 	 Mungu hakumwambia kamwe hata mmoja wa malaika wake: "Keti upande wangu wa kulia, mpaka niwaweke adui zako chini ya miguu yako."


Sidna Ɛisa yenna-yas : Ma nniɣ-ed ayen ixesṛen, ini yi-d d acu-t ; ma yella ț-țideț i d nniɣ, acuɣeṛ i yi-tewteḍ ? 	 Yesu akamjibu, "Kama nimesema vibaya, onyesha huo ubaya; lakini ikiwa nimesema vema, mbona wanipiga?"


Ma yella ihi Dawed yessawel-as « Sidi » amek ara yili ihi d mmi-s ? 	 Basi, ikiwa Daudi anamwita Kristo Bwana, anawezaje kuwa mwanawe?"


Sidna Ɛisa yessawel-asen, yenna-yasen : Walit igelliden n yegduden nniḍen akk-d imeqqranen-nsen amek ḥeṛsen yerna ḥeqṛen lɣaci-nsen ! 	 Hivyo Yesu akawaita, akawaambia, "Mnajua kwamba watawala wa mataifa hutawala watu wao kwa mabavu na wakuu hao huwamiliki watu wao.


Inelmaden-is steqsan-t nnan-as : A Sidi, iwacu i d-ilul wergaz-agi d aderɣal ? Anwa i gdenben d nețța neɣ d imawlan-is ? 	 Basi, wanafunzi wakamwuliza, "Mwalimu! Ni nani aliyetenda dhambi: mtu huyu, ama wazazi wake, hata akazaliwa kipofu?"


Lameɛna ur ufin ula d yiwen deg igenni neɣ di lqaɛa neɣ ddaw lqaɛa i gzemren ad ildi adlis-nni neɣ a t-iɣeṛ. 	 Lakini hakupatikana mtu yeyote mbinguni, wala duniani, wala chini Kuzimu, aliyeweza kukifungua hicho kitabu au kukitazama ndani.


Win iqeblen aqcic amecṭuḥ am wagi ɣef ddemma n yisem-iw, d nekk i geqbel, win i yi-qeblen mačči d nekk i geqbel lameɛna yeqbel Win i yi-d iceggɛen. 	 "Anayempokea mtoto kama huyu kwa jina langu, ananipokea mimi; na anayenipokea mimi, hanipokei mimi tu, bali anampokea yule aliyenituma."


Bɣan a t-ṭṭfen imiren, meɛna yiwen ur yesris afus-is fell-as imi ass-is urɛad d-yewwiḍ. 	 Basi, watu wakataka kumtia nguvuni, lakini hakuna mtu aliyethubutu kumkamata kwa sababu saa yake ilikuwa haijafika bado.


Imawlan n lehna țeẓẓun s lehna ayen i d-issemɣayen ayen yellan d lḥeqq ɣer Sidi Ṛebbi. 	 Uadilifu ni mazao ya mbegu ambazo wapenda amani hupanda katika amani.


Yiwen wass, Sidna Ɛisa yețẓalla deg yiwen wemkan. Mi gfukk, yiwen seg yinelmaden-is yenna-yas : A Sidi, selmed-aɣ amek ara neẓẓal akken yesselmed Yeḥya i yinelmaden-is. 	 Siku moja, Yesu alikuwa mahali fulani akisali. Alipomaliza kusali, mmoja wa wanafunzi wake akamwambia, "Bwana, tunakuomba utufundishe kusali kama Yohane mbatizaji alivyowafundisha wanafunzi wake."


Ma yella ayen i xeddmeɣ d ayen akken ur bɣiɣ ara a t-xedmeɣ, tḥeqqeqeɣ belli ccariɛa telha. 	 Ikiwa basi, ninatenda kinyume cha matakwa yangu, hii inamaanisha kwamba nakubali kuwa ile Sheria ni nzuri.


?ef ayagi i ndeɛɛu ɣer Sidi Ṛebbi fell-awen am iḍ am ass, iwakken a kkun-yerr d wid yuklalen tudert i ɣer wen-d-issawel. Nessutur-as daɣen a wen-d-ifk tazmert, iwakken aț-țxedmem ayen akken tessaramem n wayen yelhan, yerna ad ibarek lecɣal txeddmem deg webrid n Sidna Ɛisa. 	 Ndiyo maana tunawaombeeni daima. Tunamwomba Mungu wetu awawezeshe muyastahili maisha aliyowaitia myaishi. Tunamwomba, kwa uwezo wake, atimize nia yenu ya kutenda mema na kukamilisha kazi yenu ya imani.


Mi d-yenna Bulus ayagi, ffɣen-d imeqqranen n wat Isṛail, leḥḥun țemjadalen wway gar-asen. 	 Paulo alipokwisha sema hayo, Wayahudi walijiondokea huku wakiwa wanabishana vikali wao kwa wao.


Yewwi yid-es Buṭrus, Yeɛqub akk-d Yuḥenna. Yetḥeyyeṛ, tekcem-it tugdi. 	 Kisha akawachukua Petro, Yakobo na Yohane; akaanza kufadhaika sana na kuhangaika.


i gefka i jeddi-tneɣ Sidna Ibṛahim. 	 Kiapo alichomwapia Abrahamu baba yetu, ni kwamba atatujalia sisi


Ayen txeddmem i Sidi Ṛebbi, ur t-id-sbegginet ara iwakken a kkun-walin medden, m'ulac ur tseɛɛum ara lfayda ɣer Baba-twen yellan deg igenwan. 	 "Jihadharini msije mkafanya matendo yenu mema mbele ya watu kusudi mwonekane nao. La sivyo, Baba yenu aliye mbinguni hatawapeni tuzo.


?sellimet daɣen ɣef wid yețnejmaɛen deg wexxam-nsen, țsellimet ɣef gma-tneɣ Ibantus aḥbib eɛzizen fell-i, i gellan d amenzu yumnen s Lmasiḥ di tmurt n Asya. 	 Salamu zangu pia kwa kanisa linalokutana nyumbani kwao. Salamu zangu zimfikie rafiki yangu Epaineto ambaye ni kwa kwanza katika mkoa wa Asia kumwamini Kristo.


Sṭaxṛen fell-aɣ axaṭer ur llin ara seg-neɣ ; lemmer llin seg-neɣ, tili qqimen yid-nneɣ ; ṭṭaxṛen fell-aneɣ iwakken a d-iban belli ur llin ara seg-neɣ. 	 Watu hao wametokea kati yetu lakini hawakuwa kweli wa kwetu na ndiyo maana walituacha; Kama wangalikuwa wa kwetu, wangalibaki nasi. Lakini waliondoka, wakaenda zao, kusudi ionekane wazi kwamba hawakuwa kamwe wa kwetu.


A k- iniɣ tideț: neqqaṛ-ed ayen kan i nessen, nețcehhid-ed s wayen i nwala, lameɛna kunwi ur teqbilem ara cchada-nneɣ. 	 Kweli nakwambia, sisi twasema tunayoyajua na kushuhudia tuliyoyaona, lakini ninyi hamkubali ujumbe wetu.


D ugur ameqqran m'ara ṭṭfen imukan gar-awen ɣer imensi n tegmaț, zehhun mbla lḥecma, țxemmimen kan ɣef yiman-nsen. Cban asigna yețțawi waḍu, ur d-yețțak lehwa ; cban ttjuṛ ur d-nețțak ara lfakya di lawan-nsent, mmutent, qquṛent dɣa țwaqelɛent. 	 Kwa makelele yao yasiyo na adabu, watu hao ni kama madoa machafu katika mikutano yenu ya karamu ya Bwana. Hujipendelea wao wenyewe tu, na wako kama mawingu yanayopeperushwa huko na huko na upepo bila ya kuleta mvua. Wao ni kama miti isiyozaa matunda hata wakati wa majira yake, wamekufa kabisa.


Mi d-teɣli tmeddit, yewweḍ-ed Yusef n temdint n Arimati, yellan d argaz mucaɛen aṭas di tejmaɛt n ccṛeɛ ; ula d nețța yessaram a d-tass tgelda n Sidi Ṛebbi. 	 Wakati wa jioni ulikuwa umekwisha fika. Hiyo ilikuwa siku ya Maandalio, yaani siku inayotangulia Sabato.


Aṭas n lewṣayat i mazal a wen tent-id-iniɣ, lameɛna di teswiɛt-agi ur sent-tezmirem ara. 	 "Ninayo bado mengi ya kuwaambieni, ila kwa sasa hamwezi kuyastahimili.


Rriɣ-as : D kečč i geẓran a Sidi. Yerra-yi-d : Wigi, d wid yesɛeddan leqheṛ d ameqqran ; ssarden ijellaben-nsen, ssazdgen-ten deg idammen n Izimer. 	 Nami nikamjibu, "Mheshimiwa, wewe wajua!" Naye akaniambia, "Hawa ni wale waliopita salama katika ule udhalimu mkuu. Waliyaosha mavazi yao katika damu ya Mwanakondoo, yakawa meupe kabisa.


Ulac aqeddac ara iqedcen ɣef sin yemɛellmen : ma iḥemmel yiwen ad ikṛeh wayeḍ neɣ ma yeṭṭef deg yiwen ur yețțak ara lqima i wayeḍ. Ur tezmirem ara aț-țqedcem ɣef Ṛebbi ma yella tettabaɛem leṛẓaq n ddunit agi. 	 "Hakuna mtumishi awezaye kuwatumikia mabwana wawili; kwa maana atamchukia mmoja na kumpenda mwingine, au ataambatana na mmoja na kumdharau mwingine. Hamwezi kumtumikia Mungu na mali."


Lmelk wis sin yewwet lbuq. Yiwet n lḥaǧa annect-ilaț am akken d adrar ameqqran i deg tecɛel tmes yețțuḍeggeṛ ɣer lebḥeṛ, țelt n lebḥeṛ yuɣal am idammen, 	 Malaika wa pili akapiga tarumbeta yake. Na kitu kama mlima mkubwa unaowaka moto ukatupwa baharini. Theluthi moja ya bahari ikawa damu,


Ma yella kečč i d-ițwagezmen seg uḥeccad, tețțuleqmeḍ ɣef tzemmurt n lɛali ɣas akken d aḥeccad i telliḍ, acḥal ihi i sen-ishel i nutni yellan ț-țiṣeḍwa n tzemmurt iwakken ad uɣalen ad țțuleqmen ɣef tzemmurt-nsen. 	 Ninyi watu wa mataifa mengine, kwa asili ni kama tawi la mzeituni mwitu, lakini mmeondolewa huko, mkapandikizwa katika mzeituni bustanini mahali ambapo kwa asili si penu. Lakini, Wayahudi kwa asili ni kama mzeituni bustanini, na itakuwa jambo rahisi zaidi kwao kupandikizwa tena katika mti huohuo wao.


Win yebɣan ad izuxx, ad izuxx s wayen ixeddem Sidi Ṛebbi. 	 Lakini kama yasemavyo Maandiko: "Mwenye kuona fahari na aone fahari juu ya alichofanya Bwana."


Slan kan qqaṛen fell-i : win akken yellan ițqehhiṛ deg-nneɣ, atan tura ițbecciṛ liman i gebɣa zik-nni a t-issenger. 	 Walichokuwa wanajua ni kile tu walichosikia: "Mtu yule aliyekuwa akitutesa hapo awali, sasa anaihubiri imani ileile aliyokuwa anajaribu kuiangamiza."


mačči seg wemdan i d-lulen, mačči s lebɣi n tnefsit neɣ s lebɣi n wemdan, lameɛna d Ṛebbi i sen-yefkan tudert tajdiṭ. 	 Hawa wamekuwa watoto wa Mungu si kwa uwezo wa kibinadamu, wala kwa nguvu za kimwili, wala kwa mapenzi ya mtu, bali Mungu mwenyewe ndiye baba yao.


Sidna Ɛisa yenna-yas : Ma bɣiɣ ad yidir alamma d asm'ara d-uɣaleɣ, d acu i k yecqan ? Kečč tbeɛ-iyi-d ! 	 Yesu akamjibu, "Kama nataka abaki mpaka nitakapokuja, yakuhusu nini? Wewe nifuate mimi."


yenna-yasen : Tewwim-iyi-d argaz-agi, tennam d yeskker ccwal ger lɣaci ; atan steqsaɣ-t zdat-wen ur ufiɣ ara deg-s ayen akka s wayes i d-teccetkam fell as. 	 akawaambia, "Mmemleta mtu huyu kwangu mkisema kwamba alikuwa anawapotosha watu. Sasa sikilizeni! Baada ya kuchunguza jambo hilo mbele yenu, sikumpata na kosa lolote kuhusu mashtaka yenu juu yake.


Ihi a wen-d-iniɣ : lemmer ufiɣ, ur nrennu ara aɣilif i wid ur nelli ara n wat Isṛail, i gumnen s Sidna Ɛisa. 	 "Kwa hiyo, uamuzi wangu ni huu: tusiwataabishe watu wa mataifa wanomgeukia Mungu.


Deg wexxam n imeṛkantiyen mačči d iqbucen n ddheb neɣ n lfeṭṭa kan i gellan meɛna llan daɣen wid n wesɣaṛ d wid n wakal ; wid n ddheb d lfeṭṭa țțaǧan-ten i leqdic n wussan n tmeɣṛa ma d wiyaḍ i leqdic n mkul ass. 	 Katika nyumba kubwa kuna mabakuli na vyombo vya kila namna: vingine ni vya fedha na dhahabu, vingine vya mbao na udongo, vingine ni vya matumizi ya pekee na vingine kwa ajili ya matumizi ya kawaida.


Dɣa ṛuḥen. Bab n tfeṛṛant-nni yexdem akken daɣen ɣef tnac n wass akk-d ț-țlata n tmeddit. 	 Basi, wakaenda. Huyo mwenye shamba akatoka tena mnamo saa sita na saa tisa, akafanya vivyo hivyo.


Lmelk yerra-yas : Atan a d-yers fell-am Ṛṛuḥ iqedsen ; tazmert n Sidi Ṛebbi ɛlayen a kem-tɣumm am tili, daymi aqcic-agi imqeddes ara d-ilalen ad ițțsemmi « Mmi-s n Ṛebbi ». 	 Malaika akamjibu, "Roho Mtakatifu atakushukia, na uwezo wake Mungu Mkuu utakujia kama kivuli; kwa sababu hiyo, mtoto atakayezaliwa ataitwa Mtakatifu, Mwana wa Mungu.


Sidi Ṛebbi d bab n lḥeqq, ma yella iɛemmed aț-țenneɛtabem akkagi, yebɣa a kkun-yerr d wid yuklalen tagelda-ines ; ț-țagelda-agi i ɣef tenneɛtabem. 	 Hayo yote yanathibitisha kwamba hukumu ya Mungu ni ya haki, na matokeo yake ninyi mtastahili Utawala wake ambao kwa ajili yake mnateseka.


Yerna mazal-ikkun tețzuxxum ! Ilaq-awen aț-țilim di leḥzen, argaz i gxeddmen annect-agi ilaq a t tessufɣem si gar-awen ; 	 Mnawezaje kujivuna? Ingekuwa afadhali kwenu kuomboleza, na huyo aliyefanya kitu hicho aondolewe miongoni mwenu.


Ay atmaten, ur ufiɣ ara amek ara wen-mmeslayeɣ am akken țmeslayeɣ i yemdanen yesɛan Ṛṛuḥ iqedsen, meɛna mmeslayeɣ-awen am yemdanen n ddunit, am wid yellan d arrac deg ubrid n Lmasiḥ. 	 Ndugu, mimi sikuweza kusema nanyi kama watu mlio na huyo Roho. Nilipaswa kusema nanyi kama watu wa kidunia, kama watoto wachanga katika maisha ya Kikristo.


Ayagi yekka-d s ɣuṛ Sidi Ṛebbi, yerna ɣer ɣuṛ-nneɣ d ayen i gessewhamen ! 	 Bwana ndiye aliyefanya jambo hili, nalo ni la ajabu sana kwetu."


Mi gcerreg ṭṭabeɛ wis ṛebɛa, sliɣ i taɣect n lxelq wis ṛebɛa tenna-d : As-ed! 	 Kisha Mwanakondoo akavunja mhuri wa nne. Nikamsikia yule kiumbe hai wa nne akisema, "Njoo!"


dɣa ibda isselmad-iten : 	 naye akaanza kuwafundisha:


D acu-tent lmalayekkat ? D leṛwaḥ iqeddcen ɣef Sidi Ṛebbi, i d-ițceggiɛ iwakken ad ɛiwnent wid iwumi i d-yețțunefk leslak n Sidi Ṛebbi, d lweṛt ! 	 Malaika ni roho tu wanaomtumikia Mungu, na Mungu huwatuma wawasaidie wale watakaopokea wokovu.


Mi ț-id-ɣṛan, feṛḥen aṭas s lewṣayat yellan deg-s d yimeslayen i ten-isǧehden. 	 Walipoisoma hiyo barua, maneno yake yaliwatia moyo, wakafurahi sana.


Ay iderɣalen ! Anwa i gesɛan azal, d iseflawen neɣ d udekkan-nni i gerran iseflawen d imqedsen ? 	 Enyi vipofu! Ni kipi kilicho cha maana zaidi: ile zawadi, au madhabahu ambayo hufanya hiyo zawadi kuwa takatifu?


Mi t-yufa, yewwi-t-id yid-es ɣer temdint n Antyuc. Di tejmaɛt-nni, sɛeddan aseggas kamel, xeddmen s tdukli, sselmaden aṭas n yemdanen. Di temdint n Antyuc ițțusemman inelmaden n Sidna Ɛisa tikkelt tamezwarut : « imasiḥiyen » 	 Alipompata, alimleta Antiokia. Nao wote wawili walikaa na lile kanisa kwa mwaka wote mzima wakifundisha kundi kubwa la watu. Huko Antiokia, ndiko, kwa mara ya kwanza, wafuasi waliitwa Wakristo.


Ekkset si gar-awen : ddɣel, taɛdawit, zzɛaf, urrif, leɛyaḍ, rregmat d wayen akk n diri. 	 Basi, achaneni na uhasama, chuki, hasira, kelele, matusi! Achaneni na kila uovu!


Hiṛudus ifṛeḥ aṭas mi geẓra Sidna Ɛisa, axaṭer acḥal segmi yebɣa a t-iẓer ɣef ddemma n wayen yesla fell-as. Yețmenni a t-iwali yexdem lbeṛhan, 	 Herode alifurahi sana alipomwona Yesu. Alikuwa amekwisha sikia habari zake, na hivyo alikuwa anatazamia kwa muda mrefu kumwona kwa macho yake mwenyewe. Zaidi ya hayo, alikuwa anatumaini kumwona Yesu akitenda mwujiza.


Sidna Ɛisa yenna-yas : Amek, ayen akk i sɛeddaɣ yid-wen mazal ur iyi-tessineḍ ara a Filibus ! Win i yi-iwalan iwala Baba. Amek armi teqqaṛeḍ : «Sken-aɣ-ed kan Baba Ṛebbi » 	 Yesu akamwambia, "Filipo, nimekaa nanyi muda wote huu, nawe hujanijua? Aliyekwisha niona mimi amemwona Baba. Unawezaje basi, kusema: Tuonyeshe Baba?


Lemfaṣel n lǧețța iwumi ur nefki ara lqima, d nutni i nețḥadar akteṛ n wiyaḍ ; ihi d lemfaṣel ur nezmir ara a d-nebder i nețḥadar aṭas, 	 Tena, viungo vile tunavyovifikiria kuwa havistahili heshima kubwa, ndivyo tunavyovitunza kwa uangalifu zaidi; viungo vya mwili ambavyo havionekani kuwa vizuri sana, huhifadhiwa zaidi,


S liman i nefhem belli ddunit tețwaxleq s wawal n Ṛebbi ; ihi ayen nețwali yekka-d seg wayen ur nețwali ara. 	 Kwa imani sisi tunafahamu kwamba ulimwengu uliumbwa kwa neno la Mungu; vitu vinavyoonekana kutoka vitu visivyoonekana.


Kra ifariziyen di tlemmast lɣaci nnan i Sidna Ɛisa : A Sidi, ini-yasen i inelmaden-ik ad ssusmen. 	 Hapo baadhi ya Mafarisayo waliokuwako katika lile kundi la watu, wakamwambia Yesu, "Mwalimu, wanyamazishe wanafunzi wako!"


A k-ḥelleleɣ ɣef ddemma n gma-tneɣ Unizim, i guɣalen d mmi axaṭer wwiɣ-t-id ɣer webrid n Lmasiḥ dagi di lḥebs. 	 Basi, ninalo ombi moja kwako kuhusu mwanangu Onesimo, ambaye ni mwanangu katika Kristo kwani nimekuwa baba yake nikiwa kifungoni.


Lemmer si ccariɛa ara newṛet leslak, acuɣeṛ lemɛahda ? Axaṭer s lemɛahda-agi i d-ibeggen Sidi Ṛebbi ṛṛeḥma-s i Ibṛahim. 	 Maana, kama urithi ya Mungu inategemea Sheria, basi, haiwezi kutegemea tena ahadi ya Mungu. Kumbe, lakini Mungu alimkirimia Abrahamu kwa sababu aliahidi.


Imiren ɛeggḍen nnan : Dayen ur neḥwaǧ ara inigan, yenna-t-id s yimi-s, nesla-yas s imeẓẓuɣen-nneɣ. 	 Nao wakasema, "Je, tunahitaji ushahidi mwingine? Sisi wenyewe tumesikia akisema kwa mdomo wake mwenyewe."


Xedmet kullec s leḥmala. 	 Kila mfanyacho kifanyike kwa upendo.


A wid eɛzizen fell-i, xḍut i weɛbad n ssadaț. 	 Kwa hiyo, wapenzi wangu, epeni ibada za sanamu.


i gewɛed i Sidna Ibṛahim d warraw-is i dayem akken i t-yenna i lejdud-nneɣ. 	 Kama alivyowaahidia wazee wetu Abrahamu na wazawa wake hata milele."


Ṛṛeḥma n Ssid-nneɣ Ɛisa a d ters ɣef mkul yiwen. 	 Nawatakieni nyote neema ya Bwana Yesu. Amen.


Ur ilaq ara daɣen aț-țesmermugem ɣef wiyaḍ akken i smermugen kra deg-sen armi i ten-issenger lmelk n lmut. 	 Wala msinung'unike kama baadhi yao walivyonung'unika, wakaangamizwa na Mwangamizi!


țcewwiqen acewwiq n Sidna Musa, aqeddac n Sidi Ṛebbi akk-d ucewwiq n Izimer, qqaṛen : Lecɣal-ik meqqeṛ-it steɛǧiben a Sidi Ṛebbi a Bab n tezmert ! Iberdan-ik, d iberdan n lḥeqq ț-țideț ay Agellid n leǧnas. 	 Walikuwa wakiimba wimbo wa Mose, mtumishi wa Mungu, na wimbo wa Mwanakondoo: "Bwana Mungu Mwenye Uwezo, matendo yako ni makuu mno! Ewe Mfalme wa mataifa, njia zako ni za haki na za kweli!


Win akken yellan d azedgan leɛmeṛ yednib, Sidi Ṛebbi yeḥkem fell-as deg umkan-nneɣ am akken d amednub i gella iwakken s tikli-nneɣ akk-d Lmasiḥ, a nili d iḥeqqiyen zdat Sidi Ṛebbi. 	 Kristo hakuwa na dhambi, lakini Mungu alimfanya ahusike na dhambi kwa ajili yetu, ili sisi kwa kuungana naye, tupate kuushiriki uadilifu wake Mungu.


Meɛna mi gesla Hiṛudus s wannect-agi, yeqqaṛ : D Yehya-nni iwumi kkseɣ aqqeṛṛuy, i d-iḥyan ! 	 Lakini Herode alipopata habari hizi alisema, "Huyu ni Yohane! Nilimkata kichwa, lakini amefufuka."


S wakka wid akk ur numin ara s tideț, ad țțuɛaqben imi țțafen lfeṛḥ-nsen anagar di lbaṭel. 	 Matokeo yake ni kwamba wote wasioamini ukweli, ila wafurahia dhambi, watahukumiwa.


Atan ihi, qṛib a n-aseɣ ! Amarezg n win ara iḥerzen imeslayen i d-yețțuweḥḥan di tektabt agi. 	 "Sikiliza! Naja upesi. Heri yake anayeyazingatia maneno ya unabii yaliyo katika kitabu hiki."


S tideț nesɛa lețkal deg wulawen nneɣ, lameɛna a wi-yufan a neffeɣ si ddunit-agi iwakken a nili ɣer tama n Sidi Ṛebbi. 	 Lakini tuko imara na tungependelea hata kuyahama makao haya, tukahamie kwa Bwana.


terriḍ kullec seddaw iḍaṛṛen-is. Mi gerra Sidi Ṛebbi kullec seddaw iḍaṛṛen-is, yefka-yas ad iḥkem ɣef kullec ; ladɣa urɛad nwala tura yeḥkem ɣef kullec. 	 ukaweka kila kitu chini ya miguu yake, avitawale." Yasemwa kwamba Mungu alimweka mtu kuwa mtawala wa vitu vyote yaani bila kuacha hata kimoja. Hata hivyo, hatuoni bado mtu akivitawala vitu vyote sasa.


Imiren sliɣ i leḥsab n wid yețwaḍebɛen, meyya uṛebɛa uṛebɛin alef si leɛṛac n wat Isṛail : 	 Kisha nikasikia idadi ya hao waliopigwa mhuri: Watu mia moja arobaini na nne elfu wa makabila yote ya watu wa Israeli.


Yenṭeq lmelk ɣer tilawin-nni, yenna-yasent : Kunemti ur țțaggademt ara, axaṭer ẓriɣ ɣef Ɛisa i yețțusemmṛen ɣef wumidag i tețnadimt. 	 Lakini yule malaika akawaambia wale wanawake, "Ninyi msiogope! Najua kwamba mnamtafuta Yesu aliyesulubiwa.


Deg yiḍ-nni kan, aɛessas-nni yewwi-ten anda ara sen-yessired lejruḥ-nsen ; imiren-nni sɣeḍsen-t deg aman s nețța s twacult-is. 	 Yule askari aliwachukua saa ileile ya usiku akawasafisha majeraha yao, kisha yeye na jamaa yake wakabatizwa papo hapo.


Ay arraw-iw, aql-i nɛețțabeɣ tura daɣen ɣef ddemma-nwen am tmeṭṭut yeṭṭfen addud, alamma iban-ed Lmasiḥ deg-wen. 	 Watoto wangu, kama vile mama mja mzito anavyotaabika wakati wa kujifungua, mimi nataabika tena kwa ajili yenu mpaka hapo hali yake Kristo itakapoundwa ndani yenu.


Axaṭer Mmi-s n bunadem yusa-d ad inadi ɣef wid iḍaɛen, a ten-isellek. 	 Kwa maana Mwana wa Mtu amekuja kutafuta na kuokoa waliopotea."


Nutni țkemmilen qqaṛen : Yeskker ccwal ger lɣaci s wayen yesselmad ; yebda-d si tmurt n Jlili, yuɣal ɣer tmurt n Yahuda meṛṛa, tura yewweḍ-ed ɣer dagi. 	 Lakini wao wakasisitiza wakisema: "Anawachochea watu kwa mafundisho yake katika nchi yote ya Yudea; alianza Galilaya, na sasa yuko hapa."


Ifariziyen d lɛulama n ukabar-nsen iɣaḍ-iten lḥal, nnan i yinelmaden is : Acuɣeṛ i tețțem, tessem akk-d imekkasen imakaren d imednuben ? 	 Mafarisayo na walimu wa Sheria wakawanung'unikia wafuasi wake wakisema: "Mbona mnakula na kunywa pamoja na watoza ushuru na wenye dhambi?"


Ma yella wanda ur sṭerḥben ara yis-wen, ur bɣin ara a wen-slen, ṛuḥet syenna, zwit aɣebbaṛ n warkasen-nwen, ddnub i yirawen-nsen. 	 Mahali popote ambapo watu watakataa kuwakaribisheni au kuwasikiliza, ondokeni hapo na kuyakung'uta mavumbi miguuni mwenu kama onyo kwao."


Nutni ugin a s-d-ḥessen imi ẓran taqcict temmut. 	 Nao wakamcheka kwa sababu walijua kwamba alikuwa amekufa.


Akken llan țmeslayen, Sidna Ɛisa iqeṛṛeb ɣuṛ-sen, yedda yid-sen. 	 Walipokuwa wakizungumza na kujadiliana, Yesu mwenyewe akatokea, akatembea pamoja nao.


Ihi daɣen, mačči d ayen yessewhamen ma yella iqeddacen-is țțaran iman-nsen d iqeddacen n webrid n lḥeqq ; lameɛna taggara-nsen aț-țili akken llan lecɣal nsen. 	 Kwa hiyo si jambo la kushangaza ikiwa na hao watumishi wake wanajisingizia kuwa watumishi wa haki. Mwisho wao watapata kile wanachostahili kufuatana na matendo yao.


yerna kunwi tețkemmilem ayen xedmen lejdud-nwen ! 	 Haya, kamilisheni ile kazi wazee wenu waliyoianza!


Amarezg-nsen wid ara d-iḥyun d imezwura ; lmut tis snat ur sen tzemmer ara, ad ilin d lmuqedmin n Sidi Ṛebbi akk-d Lmasiḥ, ad ḥekmen akk-d Lmasiḥ alef n iseggasen. 	 Wameneemeka sana, tena heri yao wote wanaoshiriki ufufuo huu wa kwanza. Kifo cha pili hakitakuwa na nguvu juu yao; watakuwa makuhani wa Mungu na wa Kristo, na watatawala pamoja naye kwa miaka elfu moja.


Qeblet leɛtab, imi Sidi Ṛebbi iḥseb-ikkun d arraw-is ; axaṭeṛ ulac argaz ur nețqassa ara mmi-s ; 	 Vumilieni adhabu kwani ni mafundisho; Mungu huwatendea ninyi kama wanawe. Maana ni mwana gani asiyeadhibiwa na baba yake?


Ikkes-aɣ-d si tezmert n ṭṭlam, iwakken a ɣ-yessiweḍ ɣer tgelda n Mmi-s eɛzizen, 	 Yeye alituokoa katika nguvu ya giza, akatuleta salama katika ufalme wa Mwanae mpenzi,


Win i d-yețțaken i ufellaḥ zzerriɛa akk-d weɣṛum ara yečč , a wen-d-yefk ula i kunwi s lketṛa yerna ad issefti lbaṛakat n wayen tețseddiqem . 	 Na Mungu ampaye mkulima mbegu na mkate kwa chakula, atawapa ninyi pia mbegu mnazohitaji, na atazifanya ziote, ziwe na kuwapa mavuno mengi ya ukarimu wenu.


Dɣa yenna i yiwen nniḍen : Eyya-d aț-țedduḍ yid-i. Yerra-yas : A Sidi, serreḥ-iyi uqbel ad ṛuḥeɣ ad meḍleɣ baba. 	 Kisha akamwambia mtu mwingine, "Nifuate." Lakini huyo akasema, "Bwana, niruhusu kwanza niende kumzika baba yangu."


Mi gwala Sidna Ɛisa si lebɛid, yuzzel-ed yeɣli ɣef tgecrar zdat-es. 	 Alipomwona Yesu kwa mbali, alimkimbilia, akamwinamia


D sin lumuṛat-agi i d lsas n ccariɛa akk-d lenbiya. 	 Sheria yote ya Mose na mafundisho ya manabii vinategemea amri hizi mbili."


Fɣent seg uẓekka iwakken ad ssiwḍent lexbaṛ ɣef wayen yedṛan, i ḥdac-nni yinelmaden d wid yellan yid-sen. 	 wakarudi kutoka kaburini, wakawapa mitume wale kumi na mmoja na wengine habari za mambo hayo yote.


Tura aql-i feṛḥeɣ, mačči imi i kkun-sḥezneɣ, meɛna imi s leḥzen-agi tettubem yerna tbeddlem tikli. Axaṭer leḥzen-nni i d-yeɣlin fell awen yusa-d s ɣuṛ Sidi Ṛebbi, s wakka ur d-yekki wacemma n diri s ɣuṛ-nneɣ. 	 Sasa nafurahi, si kwa sababu mmehuzunika, ila kwa kuwa huzuni yenu imewafanya mbadili nia zenu na kutubu. Mmehuzunishwa kadiri ya mpango wa Mungu, na kwa sababu hiyo hatukuwadhuru ninyi kwa vyovyote.


?ḥemmideɣ Sidi Ṛebbi i ɣef qeddceɣ s wul yeṣfan akken qedcen fell-as lejdud-iw, deɛɛuɣ fell-ak am yiḍ am ass ; 	 Ninamshukuru Mungu ambaye ninamtumikia kwa dhamiri safi kama walivyofanya wazee wangu; namshukuru kila ninapokukumbuka daima katika sala zangu.


Dɣa agellid Aɣribas, lḥakem Fistus, Birinis d wid akk yeqqimen yid-sen, kkren-d. 	 Hapo mfalme Agripa, mkuu wa mkoa, Bernike na wale wote waliokuwa pamoja nao, walisimama.


Yusa-d ɣuṛ-i yenna-yi-d : A Caɛul a gma, Sidi Ṛebbi yerra-yak-d iẓri ! Di teswiɛt-nni, yuɣal-iyi-d yezṛi, dɣa walaɣ-t. 	 Yeye alikuja kuniona, akasimama karibu nami, akasema: Ndugu Saulo! Ona tena. Papo hapo nikaona tena, nikamwangalia.


Tețmennim aṭas leḥwayeǧ lameɛna ur tezmirem ara tent-tesɛum ; tneqqem, tețțasmem ur d-tețțawim ayen tebɣam ; tețnaɣem yerna tețțemyenɣam, ur kkun-id-ițțaweḍ ara wayen tebɣam axaṭer ur tessuturem ara ɣer Sidi Ṛebbi. 	 Mnatamani vitu na kwa vile hamvipati mko tayari kuua; mwatamani sana kupata vitu, lakini hamvipati, hivyo mnagombana na kupigana. Hampati kile mnachotaka kwa sababu hamkiombi kwa Mungu.


Ayen yeɣlin ger isennanen, d wid isellen i wawal meɛna m'ara d-imɣi ur igemmu ara deg-sen axaṭer țțaǧan anezgum d rrbeḥ akk-d zzhu n ddunit ad iɣumm awal-nni. 	 Zile zilizoanguka kwenye miti ya miiba ni watu wale wanaosikia lile neno, lakini muda si muda, wanapokwenda zao, husongwa na wasiwasi, mali na anasa za maisha, na hawazai matunda yakakomaa.


Yerna yenna : D kečč a Ṛebbi i gessersen lsas n ddunit si tazwara, d ifassen-ik i gfeṣṣlen igenwan ; 	 Pia alisema: "Bwana, wewe uliumba dunia hapo mwanzo, mbingu ni kazi ya mikono yako.


Ayagi d ayen yelhan, d ayen iɛeǧben i Sidi Ṛebbi amsellek-nneɣ, 	 Jambo hili ni jema na lampendeza Mungu Mwokozi wetu,


Lemmer mazal nehhuɣ ar tura ɣef ṭṭhaṛa, iwacu i yi-mazal țwaqehṛeɣ ? Tili lexbaṛ i nețbecciṛ ɣef Lmasiḥ ițwasemmṛen ɣef wumidag, ur yețțili d ugur ula i yiwen. 	 Na kwa upande wangu, ndugu zangu, kama bado ninahubiri kwamba kutahiriwa ni lazima, kwa nini basi, bado ninadhulumiwa? Kama ingalikuwa hivyo, mahubiri yangu juu ya msalaba wa Kristo yasingalileta aibu yoyote.


Taswiɛt kan, wid yellan dinna nnan daɣen i Buṭrus : Mbla ccekk ula d kečč telliḍ seg-sen, axaṭer d ajlili i telliḍ. 	 Petro akakana tena. Baadaye kidogo, watu waliokuwa wamesimama hapo wakamwambia Petro, "Hakika wewe ni mmoja wao, maana wewe ni Mgalilaya."


Yenna-yasen : Iwakken aț-țessufɣem iṛuḥaniyen am wigi, ilaq aț-țețțuẓumem yerna aț-țețẓallam. 	 Naye akawaambia, "Pepo wa aina hii hawezi kutoka isipokuwa kwa sala tu."


Win yesɛan imeẓẓuɣen isel-ed ! 	 "Aliye na masikio, na asikie!


Ma yella temmutem akk-d Lmasiḥ, teṭṭaxṛem ɣef wayen akk yeɛnan tudert n ddunit, acimi ihi am akken di ddunit i tellam, tqebblem ad ḥețțmen fell-awen leɛwayed n ddunit m'ara wen-qqaṛen : 	 Ninyi mmekufa pamoja na Kristo na kukombolewa kutoka nguvu za pepo watawala wa ulimwengu. Kwa nini, basi, kuishi tena kama vile mngekuwa wa ulimwengu huu? Ya nini kuwekewa masharti:


Leḥzen i d-itekken s ɣuṛ Sidi Ṛebbi ițbeddil tikli n wemdan, yețțawi ɣer leslak yerna ur nțendemmay ara deg-s ; ma d leḥzen i d-itekken si ddunit, yețțawi ɣer lmut. 	 Kuwa na huzuni jinsi atakavyo Mungu, husababisha badiliko la moyo, badiliko lenye kuleta wokovu; hivyo hakuna sababu ya kujuta. Lakini huzuni ya kidunia huleta kifo.


?-țideț tḥunnem ɣef yimeḥbas yerna tqeblem s lfeṛḥ a wen-kksen ayla nwen, axaṭer teẓram belli tesɛam ayen yugaren ayagi yerna d ayen yețdumun. 	 Mlishiriki mateso ya wafungwa, na mliponyang'anywa mali yenu mlistahimili kwa furaha, maana mlijua kwamba mnayo mali bora zaidi na ya kudumu milele.


Nadit uqbel ɣef tgeldit n Sidi Ṛebbi d wayen yellan d lḥeqq, ayen nniḍen meṛṛa d nețța ara wen-t-id yefken. 	 Bali, zingatieni kwanza Ufalme wa Mungu na matakwa yake, na hayo mengine yote mtapewa kwa ziada.


Ma yella wamek ara d-tekk s ɣuṛ-wen lehna, ilit di lehna akk-d yemdanen meṛṛa. 	 Kadiri inavyowezekana kwa upande wenu, muwe na amani na watu wote.


Amur nniḍen daɣen yeɣli deg wakal lɛali ; mi d-mɣin, mkul aɛeqqa yefka-d meyya. Mi d-yenna ayagi, iɛeggeḍ yenna : Win yesɛan imeẓẓuɣen isel-ed ! 	 Nyingine zilianguka katika udongo mzuri, zikaota na kuzaa asilimia mia." Baada ya kusema hayo, akapaaza sauti, akasema, "Mwenye masikio na asikie!"


Seg yimi-agi i d-țeffɣent ddeɛwat n lxiṛ d nneɛlat. Ay atmaten-iw, ur ilaq ara ad yili wakka. 	 Maneno ya laana na ya kusifia hutoka katika kinywa kimoja. Ndugu zangu, mambo haya hayapaswi kuwa hivyo.


nețța yețbeggin-ed iman-is s lxiṛat i gxeddem : d nețța i wen-d-ițțaken ageffur ( lehwa ), d nețța i wen-d ițțaken lɣellat di lweqt-nsent, d nețța daɣen i wen-d-ițakken tamɛict-nwen, ula d ulawen-nwen d nețța i ten issefṛaḥen. 	 Hata hivyo, Mungu hakuacha kujidhihirisha kwa mambo mema anayowatendea: huwanyeshea mvua toka angani, huwapa mavuno kwa wakati wake, huwapa chakula na kuijaza mioyo yenu furaha."


Tafat tețfeǧǧiǧ di ṭṭlam, yerna ṭṭlam ur ț-iqbil ara. 	 Na mwanga huo huangaza gizani, nalo giza halikuweza kuushinda.


Ma yella yiwen deg-wen yehlek, ad issiwel i imeqqranen n tejmaɛt, ad dɛun ɣer Ṛebbi fell-as, ad dehnen aqeṛṛuy-is s zzit s yisem n Sidi Ṛebbi ; 	 Je, yuko mgonjwa kati yenu? Anapaswa kuwaita wazee wa kanisa, nao watamwombea na kumpaka mafuta kwa jina la Bwana.


Ttejṛa yelhan ur tezmir ara a d-tefk yir lfakya, akken daɣen yir ttejṛa ur tezmir ara a d-tefk lfakya yelhan. 	 Mti mwema hauwezi kuzaa matunda mabaya, wala mti mbaya hauwezi kuzaa matunda mema.


S kra n win mazal i teṭṭeḍ, d llufan i gella, ur yessin ara ad yextiṛ ger wayen yelhan d wayen n diri. 	 Kila anayepaswa kunywa maziwa huyo ni mtoto bado, hajui uadilifu ni nini.


Init-iyi-d, kunwi yebɣan aț-țilim seddaw leḥkum n ccariɛa, eɛni ur teslim ara i wayen i d-teqqaṛ ccariɛa ? 	 Niambieni, enyi mnaopenda kutawaliwa na sheria: Je, mnasikia isemavyo Sheria?


Axaṭer ayen akken ḥesben yemdanen d lehbala n Sidi Ṛebbi, ț-țamusni iṣeḥḥan akteṛ n tmusni n yemdanen, ayen ḥesben daɣen d feccal n Sidi Ṛebbi, yeɣleb lǧehd n yemdanen. 	 Maana kinachoonekana kuwa ni upumbavu wa Mungu, kina busara zaidi kuliko hekima ya binadamu; na kinachoonekana kuwa ni udhaifu wa Mungu, kina nguvu zaidi kuliko nguvu za binadamu.


Mi gesla i yimeslayen-agi, ilemẓi-nni yeḥzen aṭas dɣa iṛuḥ, axaṭer d ameṛkanti ameqqran i gella. 	 Huyo kijana aliposikia hayo, alienda zake akiwa mwenye huzuni, maana alikuwa na mali nyingi.


Llan sin iderɣalen qqimen rrif n webrid, mi slan belli d Sidna Ɛisa i d-iɛeddan bdan țɛeggiḍen : A Sidi ! A mmi-s n Sidna Dawed ! Ḥunn fell-aɣ ! 	 Basi, kulikuwa na vipofu wawili wameketi kando ya njia, na waliposikia kwamba Yesu alikuwa anapitia hapo, walipaaza sauti: "Mheshimiwa, Mwana wa Daudi, utuhurumie!"


Ddut s ṣṣwab zdat wid ur numin ara s Ɛisa Lmasiḥ ; faṛset tagniț, țbecciṛet awal n Ɛisa Lmasiḥ. 	 Muwe na hekima katika uhusiano wenu na watu wasioamini, mkitumia vizuri kila nafasi mliyo nayo.


Daymi, ay agellid Aɣribas, ur ɛuṣaɣ ara aweḥḥi i yi-d-yusan seg igenni. 	 "Hivyo, mfalme Agripa, sikuweza kuwa mkaidi kwa maono hilo la mbinguni.


Sidna Ɛisa mi gwala Natanahil iteddu-d ɣuṛ-es, yenna : Atah yiwen n wat Isṛail n tideț, ulac deg-s leɣdeṛ. 	 Yesu alipomwona Nathanieli akimjia alisema juu yake, "Tazameni! Huyo ni Mwisraeli halisi: hamna hila ndani yake."


Ɛasset ɣef yiman-nwen, ḥadret a kkun-iɣuṛṛ zzhu n ddunit ; ɛasset iman-nwen ɣef tissit n ccṛab d iɣeblan, neɣ m'ulac a d-yeɣli fell awen wass-nni ur tebnim fell-as. 	 "Muwe macho, mioyo yenu isije ikalemewa na anasa, ulevi na shughuli za maisha haya. La sivyo, Siku ile itawajieni ghafla.


Ț-țideț, meɛna iwakken ur d-yețțili ara leḥṛam, axiṛ-as i wergaz ad yesɛu tameṭṭut-is, axiṛ-as i tmeṭṭut aț-țesɛu argaz-is. 	 lakini kwa sababu ya hatari ya uzinzi, basi, kila mwanamume na awe na mke wake mwenyewe, na kila mwanamke awe na mume wake mwenyewe.


Ataya uqeddac-iw i xtaṛeɣ, win eɛzizen fell-i, deg-s i gella lfeṛḥ-iw. A d-yers Ṛṛuḥ-iw fell-as, ad ibecceṛ lḥeqq i leǧnas. 	 "Hapa ni mtumishi wangu niliyemteua, mpendwa wangu anipendezaye moyoni. Nitaiweka Roho yangu juu yake, naye atatangaza hukumu yangu kwa mataifa yote.


Semɛun Buṭrus yuli ɣer teflukt, ijebd-ed acebbak-nni, yeẓẓuɣer-it-id ɣer lqaɛa. Ufan deg-s meyya utlata uxemsin iselman imeqqranen ; ɣas akken yeččuṛ ucebbak-nni ur iqqeṛs ara. 	 Basi, Simoni Petro akapanda mashuani, akavuta hadi nchi kavu ule wavu uliokuwa umejaa samaki wakubwa mia moja na hamsini na watatu. Na ingawa walikuwa wengi hivyo wavu haukukatika.


Ɛazuṛ yeǧǧa-d Saduq ; Saduq yeǧǧa-d Yaxin ; Yaxin yeǧǧa-d Ilihud. 	 Azori alimzaa Zadoki, Zadoki alimzaa Akimu, Akimu alimzaa Eliudi,


Mi wwḍen iɛessasen ɣer lḥebs, ur ten-ufin ara dinna ; uɣalen-d ɣer unejmaɛ, nnan-asen : 	 Lakini hao watumishi walipofika huko hawakuwakuta mle gerezani. Hivyo walirudi, wakatoa taarifa mkutanoni,


Lemmer ur xeddmeɣ ara lecɣal n Baba tili ur teḥwaǧem ara aț țamnem yis-i. 	 Kama sifanyi kazi za Baba yangu msiniamini.


Fistus isɛedda azal n tmanya neɣ ɛecṛa wussan gar-asen, taggara yuɣal ɣer Qiṣarya. Azekka-nni, iṭṭef amkan ɣef wukersi n ccṛeɛ, iceggeɛ a d-awin Bulus. 	 Festo alikaa nao kwa muda wa siku nane au kumi hivi, kisha akarudi Kaisarea. Kesho yake alikwenda barazani, akaamuru Paulo aletwe ndani.


Baba-twen Ibṛahim yefṛeḥ mi geẓra iteddu-d wass-iw, tura mi t-yeẓra yefṛeḥ aṭas. 	 Abrahamu, baba yenu, alishangilia aione siku yangu; naye aliiona, akafurahi."


Ur teẓrim ara belli wid ixeddmen di lǧameɛ țțawin-d lqut-nsen si lǧameɛ ? Ur teẓrim ara daɣen lmuqeddem izellun i Ṛebbi iseflawen i d-țțawin medden, yețțawi amur-is seg-sen ? 	 Je, hamjui kwamba wanaotumikia Hekaluni hupata chakula chao Hekaluni, na kwamba wanaotolea sadaka madhabahuni hupata sehemu ya hiyo sadaka?


Sṭef amkan n lḥekma ɣer uyeffus-iw alamma rriɣ iɛdawen-ik seddaw idaṛṛen-ik.+ + 	 hadi nitakapowafanya adui zako kibao cha kukanyagia miguu yako.


Ula d imcumen-nni ițțusemmṛen yid-es, regmen-t am wiyaḍ. 	 Hali kadhalika na wale waliosulubiwa pamoja naye wakamtukana.


Ma d nekk a wen-iniɣ : kra n win ara izeɛfen ɣef gma-s, ad iɛeddi di ccṛeɛ. Win ara yinin i gma-s : « ay abuhal, » ad ibedd zdat wesqamu n ccraɛ. Win ara yinin i gma-s : « ay amehbul, » yuklal ad ikcem ɣer ǧahennama. 	 Lakini mimi nawaambieni, yeyote anayemkasirikia ndugu yake, lazima ahukumiwe. Anayemdharau ndugu yake atapelekwa mahakamani. Anayemwita ndugu yake: Pumbavu atastahili kuingia katika moto wa Jehanamu.


Sidna Ɛisa yenṭeq yenna : A wen-d-iniɣ tideț : 	 Yesu akawaambia, "Mwaminini Mungu.


Xedmet ayen akk ara wen-d-inin, meɛna ur xeddmet ara wayen xeddmen nutni, axaṭer ayen i d-qqaṛen ur t-xeddmen ara. 	 Kwa hiyo shikeni na kutekeleza chochote watakachowaambieni. Lakini msiyaige matendo yao, maana hawatekelezi yale wanayoyahubiri.


Ma d win ixuṣṣen deg wannect-agi, am uderɣal isferfuden, ur ițwali ara, ițțu akk ddnubat-is iɛeddan i s-isemmeḥ Sidi Ṛebbi. 	 Lakini mtu asiye na sifa hizo ni kipofu, hawezi kuona na amesahau kwamba alikwisha takaswa dhambi zake za zamani.


iwakken a yi-ssemneɛ seg ifassen n wid yugin ad amnen di tmurt n Yahuda ; yerna ayen akka ara yawiɣ i watmaten n temdint n Lquds a ten-yaweḍ di laman iwakken ad feṛḥen yis. 	 Ombeni nipate kutoka salama miongoni mwa wale wasioamini walioko Uyahudi, nayo huduma yangu huko Yerusalem ipate kukubaliwa na watu wa Mungu walioko huko.


Ad ițțubarek Sidi Ṛebbi, Illu n wat Isṛail imi d-yerra ddehn-is ɣer wegdud-is iwakken a t-isellek. 	 "Asifiwe Bwana Mungu wa Israeli, kwani amekuja kuwasaidia na kuwakomboa watu wake.


yiwen deg-sen yuɣal-ed seg webrid-nni yețḥemmid Ṛebbi s kra yellan di taɣect-is. 	 Mmoja wao alipoona kwamba ameponywa alirudi akimtukuza Mungu kwa sauti kubwa.


Mi d-yenna ayagi, iddem-ed aɣṛum, iḥmed Ṛebbi zdat-sen meṛṛa, yebḍa-t, yebda itețț. 	 Baada ya kusema hivyo, Paulo alichukua mkate, akamshukuru Mungu mbele yao wote, akaumega, akaanza kula.


A wen-d-fkeɣ yiwen n lameṛ d ajdid : « myeḥmalet wway gar awen. Akken i kkun-ḥemmleɣ, myeḥmalet wway gar-awen.» 	 Nawapeni amri mpya: pendaneni; pendaneni kama nilivyowapenda ninyi.


Sidna Ɛisa yerra-yas : Ur tneqqeḍ ara tamgeṛṭ, ur tzennuḍ ara, ur tețțcehhideḍ ara s ẓẓur, ur tețțakkṛreḍ ara, 	 Yule mtu akamwuliza, "Amri zipi?" Yesu akasema, "Usiue, usizini, usiibe, usitoe ushahidi wa uongo,


Imiren kan yuli ɣer teflukt nețța d inelmaden-is, ṛuḥen ɣer leǧwahi n Dalmanuta. 	 na mara akapanda mashua pamoja na wanafunzi wake, akaenda wilaya ya Dalmanutha.


Yiwet n taɣect ɛlayen i d-yekkan seg igenni tenna i sin inigan-nni : Alit-ed ɣer dagi ! Ulin deg usigna ɣer igenni, iɛdawen-nsen țmuqulen deg-sen. 	 Kisha hao manabii wawili wakasikia sauti kubwa kutoka mbinguni ikiwaambia, "Njoni hapa juu!" Nao wakapanda juu mbinguni katika wingu, maadui wao wakiwa wanawatazama.


Buṭrus mi gwala ayagi, yenṭeq ɣer lɣaci yenna : Ay at Isṛail, acuɣeṛ akka twehmem deg wayen yedṛan ? Acuɣeṛ i d-țmuqulem ɣuṛ-nneɣ, am akken d nukkni i gesselḥan argaz-agi s tezmert-nneɣ neɣ s ṭṭaɛa-nneɣ ? 	 Basi, Petro alipowaona watu hao akawaambia, "Wananchi wa Israeli, kwa nini mnashangazwa na jambo hili? Mbona mnatukodolea macho kana kwamba ni kwa nguvu zetu au utakatifu wetu sisi wenyewe tumemfanya mtu huyu aweze kutembea?


Azekka-nni, mi qṛib ad awḍen wid i gceggeɛ Kurnilyus ɣer temdint n Jafa, Buṭrus yuɣ-it lḥal yuli ɣef ssḍeḥ iwakken ad idɛu ɣer Sidi Ṛebbi, aț-țili d leǧwahi n tnac n wass, 	 Kesho yake, hao watu watatu wakiwa bado safarini, lakini karibu kufika Yopa, Petro alipanda juu ya paa la nyumba yapata saa sita mchana ili kusali.


Imawlan-is wehmen. Sidna Ɛisa iweṣṣa-ten ur țɛawaden i yiwen ayen yedṛan. 	 Wazazi wake walishangaa, lakini Yesu akawaamuru wasimwambie mtu yeyote hayo yaliyotendeka.


Ațah lbaḍna-agi : imi umnen leǧnas ur nelli ara n wat Isṛail s lexbaṛ n lxiṛ n Lmasiḥ i sen-d ițțubeccṛen, ad țekkin di lɛahed i d-ițțunefken i wat Isṛail, ad weṛten yid-sen lbaṛakat yerna ad uɣalen meṛṛa d yiwet n lǧețța. 	 Siri yenyewe ni hii: kwa njia ya Habari Njema watu wa mataifa mengine wanapata sehemu yao pamoja na Wayahudi katika zile baraka za Mungu; wao ni viungo vya mwili uleule, na wanashiriki ahadi ileile aliyofanya Mungu kwa njia ya Kristo Yesu.


Ma ilaq ad zuxxeɣ, ad zuxxeɣ s wayen i d-ițbegginen belli ur sɛiɣ ara tazmert. 	 Ikinilazimu kujivuna, basi, nitajivunia udhaifu wangu.


?ef wayagi Sidna Ɛisa daɣen yemmut beṛṛa n temdint iwakken s idammen-is, ad yessizdeg agdud meṛṛa. 	 Ndiyo maana Yesu pia, kusudi apate kuwatakasa watu kwa damu yake mwenyewe, aliteswa na kufa nje ya mji.


akken kan iwala Sidna Ɛisa, aṛuḥani-nni yebda yețhuccu aqcic-nni, yesseɣli-t ɣer lqaɛa yessemṛareɣ-it armi i s-d yessufeɣ tikufta. 	 Wakampeleka. Mara tu huyo pepo alipomwona Yesu, alimtia mtoto kifafa, naye mtoto akaanguka chini, akagaagaa na kutoka povu kinywani. Yesu akamwuliza baba yake huyo mtoto,


Bulus yenna-yasen : Ur ẓriɣ ara ay atmaten belli d nețța i d lmuqeddem ameqqran, axaṭer yura di ccariɛa : Ur țekkes ara leqdeṛ ɣef lḥakem n wegdud-ik. 	 Paulo akajibu, "Ndugu zangu, sikujua kama yeye ni Kuhani Mkuu. Maana Maandiko yasema hivi: Usiseme vibaya juu ya mtawala wa watu wako."


Cciṭan yewwi-t daɣen ɣef wedrar ɛlayen, isken-as-ed tigeldiwin meṛṛa n ddunit d lɛaḍima-nsent, yenna-yas : 	 Kisha Ibilisi akamchukua mpaka juu ya mlima mrefu, akamwonyesha falme zote za ulimwengu na fahari zake,


Ccɛeṛ-is d amellal am taḍuṭ tacebḥant, am udfel, allen-is ceɛlent am tmes, 	 Nywele zake zilikuwa nyeupe kama pamba safi, kama theluji; macho yake yalimetameta kama moto;


Daymi ur ilaq ara a nefcel ; axaṭer ɣas akken lǧețța-nneɣ tfennu seg wass ɣer wayeḍ, ṛṛuḥ yellan deg-nneɣ yețnerni seg wass ɣer wayeḍ. 	 Kwa sababu hiyo hatufi moyo; na hata kama maumbile yetu ya nje yataoza, lakini kwa ndani tunafanywa wapya siku kwa siku.


Yerra-yas : Amek ara fehmeɣ ma ulac win ara yi-d-isfehmen ? Dɣa yesserkeb-ed Filbas ɣer tama-s. 	 Huyo mtu akamjibu, "Ninawezaje kuelewa bila mtu kunielewesha?" Hapo akamwalika Filipo apande juu, aketi pamoja naye.


Tessnem ṛṛeḥma n Ssid-nneɣ Ɛisa Lmasiḥ yellan d Bab n lerbaḥ n ddunit meṛṛa, yuɣal d igellil ɣef ddemma-nwen iwakken a kkun isserbeḥ s tigellelt-ines. 	 Maana, ninyi mnajua neema ya Bwana wetu Yesu Kristo: yeye, ingawa alikuwa na kila kitu, alijifanya maskini kwa ajili yenu, ili kutokana na umaskini wake, awatajirishe.


Mačči d wid kan i yi-d-iqqaṛen : « A Sidi, a Sidi » ara ikecmen ɣer tgelda n igenwan, meɛna d wid ixeddmen lebɣi n Baba yellan deg igenwan. 	 "Si kila aniambiaye, Bwana, Bwana, ataingia katika Ufalme wa mbinguni; ila ni yule tu anayetimiza mapenzi ya Baba yangu aliye mbinguni.


Atan Sidi Ṛebbi yerra-d ddehn-is ɣuṛ-i, ikkes-iyi lɛib zdat yemdanen. 	 "Hivi ndivyo alivyonitendea Bwana; ameniangalia na kuniondolea aibu niliyokuwa nayo mbele ya watu."


Yiwen wergaz ihelken lbeṛs yusa-d ɣer Sidna Ɛisa, yeɣli ɣef tgecrar, iḥellel-it yenna-yas : A Sidi, ma tebɣiḍ, tzemreḍ a yi-tesseḥluḍ. 	 Mtu mmoja mwenye ukoma alimwendea Yesu, akapiga magoti, akamwomba, "Ukitaka, waweza kunitakasa!"


ma neǧǧa-t ad ikemmel akka, lɣaci akk ad amnen yis ; a d-asen iṛumaniyen a ɣ-hudden lǧameɛ-nneɣ ț-țmurt-nneɣ. 	 Tukimwacha tu watu wote watamwamini, nao Waroma watakuja kuliharibu Hekalu letu na taifa letu!"


Ṛṛeḥma ț-țalwit a wen-d țțunefkent s ɣuṛ Sidi Ṛebbi. 	 Tunawatakieni neema na amani kutoka kwa Mungu Baba yetu na kwa Bwana Yesu Kristo.


Ceggeɛ iɛessasen ad ɛassen aẓekka-s alamma d ass wis tlata, iwakken inelmaden-is ur d-țasen ara ad akren lǧețța-s, ad inin i wegdud : « iḥya-d si ger lmegtin. » Neɣ m'ulac lekdeb-agi aneggaru ad yaggar amezwaru. 	 Kwa hiyo amuru kaburi lilindwe mpaka siku ya tatu ili wanafunzi wake wasije wakamwiba na kuwaambia watu kwamba amefufuka. Uongo huu wa mwisho utakuwa mbaya kuliko ule wa awali."


agdud-nni yezgan di ṭṭlam, iwala tafat tameqqrant, wid izedɣen di ṭṭlam n lmut, tceṛq-ed fell-asen tafat ! 	 Watu waliokaa gizani wameona mwanga mkubwa. Nao walioishi katika nchi ya giza na kivuli cha kifo, mwanga umewaangazia!"


ur țțaǧat ara abrid i Cciṭan ad ikcem ulawen nwen. 	 Msimpe Ibilisi nafasi.


lameɛna yerẓa ccṛeɛ iwakken ad ițțucaṛeɛ zdat Qayṣer ; dɣa fkiɣ lameṛ a t-ɛassen alamma d ass i deg ara t-ceggɛeɣ ɣer Qayṣer.S 	 Lakini Paulo alikata rufani, akaomba aachwe kizuizini mpaka uamuzi wa shauri hilo ufanywe na Kaisari. Kwa hiyo niliamua akae kizuizini mpaka nitakapoweza kumpeleka kwa Kaisari."


Tqeṛṛbem ɣer tejmaɛt n wid yextaṛ Ṛebbi d imezwura yesɛan ismawen-nsen uran deg igenwan. Tqeṛṛbem ɣer Ṛebbi nețța i gḥekkmen ɣef yemdanen meṛṛa, tqeṛṛbem ɣer leṛwaḥ n iḥeqqiyen i gewwḍen ɣer lekmal. 	 Mmefika kwenye kusanyiko kubwa la wazaliwa wa kwanza wa Mungu, ambao majina yao yameandikwa mbinguni. Mnasimama mbele ya Mungu aliye hakimu wa wote, na mbele ya roho za watu waadilifu waliofanywa kuwa wakamilifu.


nekk deg-sen, kečč deg-i. Ad uɣalen akk d yiwen, iwakken at ddunit meṛṛa ad setɛeṛfen belli d kečč i yi-d-iceggɛen, yerna tḥemmleḍ-ten akken i yi tḥemmleḍ ! 	 mimi niwe ndani yao, nawe uwe ndani yangu; naomba wakamilishwe na kuwa kitu kimoja, ili ulimwengu upate kujua kwamba wewe ulinituma, na kwamba unawapenda wao kama unavyonipenda mimi.


Axaṭer uggadeɣ m'ara n-aseɣ ɣuṛ-wen, ur kkun-țțafeɣ ara akken bɣiɣ, kunwi daɣen ur iyi-tețțafem ara akken tenwam ; uggadeɣ a n-afeɣ gar-awen amennuɣ, tismin, zzɛaf, amḥezwer, zzux, ccwal, aqeṛṛeḍ, wid yekkaten deg wiyaḍ. 	 Naogopa, huenda nitakapokuja kwenu nitawakuta katika hali nisiyopenda, nami itanilazimu kuwa katika hali msiyoipenda. Naogopa huenda kukawa na ugomvi, wivu, uhasama, ubishi, masengenyano, kunong'ona, majivuno na fujo kati yenu.


Llan deg-s lewḥuc at ṛebɛa idaṛṛen n mkul ṣṣifa, wid iteddun ɣef wuɛebbuḍ, akk-d yefṛax n igenni s mkul ṣṣifa. 	 Ndani ya shuka hiyo kulikuwa na kila aina ya wanyama: wanyama wenye miguu minne, wanyama watambaao na ndege wa angani.


Mi gewweḍ Sidna Ɛisa agemmaḍ i lebḥeṛ, ɣer tmurt n at Gadaṛa, a ten-aya sin yergazen yețwazedɣen, ffɣen-d si tmeqbeṛt, mmugren-t-id. Yiwen ur izmir ad iɛeddi seg webrid-nni axaṭer weɛṛen aṭas. 	 Yesu alifika katika nchi ya Wagerasi, ng'ambo ya ziwa, na huko watu wawili waliopagawa na pepo wakakutana naye wakitokea makaburini. Watu hawa walikuwa wenye kutisha mno, hata hakuna mtu aliyethubutu kupita katika njia hiyo.


daymi i xeddmeɣ ayen iwumi zemreɣ iwakken ɣas mmuteɣ, a d-temmektim ayen akk i wen slemdeɣ. 	 Basi, nitajitahidi kuwapatieni njia ya kuyakumbuka mambo haya kila wakati, baada ya kufariki kwangu.


Sidna Ɛisa yerna-d yiwen n lemtel i wid i s ismeḥsisen, axaṭer qṛib ad awḍen ɣer temdint n Lquds, lɣaci ɣilen imiren kan ara d-tas tgeldit n Sidi Ṛebbi. 	 Wakati watu walipokuwa bado wanasikiliza hayo, Yesu akawaambia mfano. (Hapo alikuwa anakaribia Yerusalemu, na watu wale walidhani kwamba muda si muda, Ufalme wa Mungu ungefika.)


Win ara yegallen daɣen s lǧameɛ, yeggul s lǧameɛ akk-d Win i gellan deg-s. 	 Na anayeapa kwa Hekalu ameapa kwa hilo Hekalu na pia kwa yule akaaye ndani yake.


Lameɛna d acu yuran di tira iqedsen ? Enfu taklit d mmi-s ;axaṭer mmi-s n taklit ur ilaq ara ad iwṛet akk-d mmi-s n tmeṭṭut taḥeṛṛit . 	 Lakini Maandiko Matakatifu yasemaje? Yasema: "Mfukuze mama mtumwa pamoja na mwanawe; maana mtoto wa mtumwa hatarithi pamoja na mtoto wa mama huru."


A nnger-nwen ay ifariziyen d lɛulama n ccariɛa, ay at sin udmawen ! Tețnadim timura, tzeggrem lebḥuṛ iwakken a d-rebḥem ɣas ula d yiwen ɣer ddin i tettabaɛem; mi t-id-rnam ɣuṛ-wen, tețțaram-t d win yuklalen ǧahennama akteṛ-nwen ! 	 "Ole wenu walimu wa Sheria na Mafarisayo, wanafiki! Mnasafiri baharini na nchi kavu ili kumpata mtu mmoja afuate dini yenu. Mnapompata, mnamfanya astahili maradufu kwenda katika moto wa Jehanamu kuliko ninyi wenyewe.


Ifariziyen nnan-as : Tețcehhiḍeḍ ɣef yiman-ik, cchada-inek ur tṣeḥḥa ara. 	 Basi, Mafarisayo wakamwambia, "Wewe unajishuhudia mwenyewe; kwa hiyo ushahidi wako si halali."


Kksen-d tiseḍwa ( ticiṭwin ) n tezdayt, ṛuḥen a t-mmagren, țeddun țɛeggiḍen : ?usana ! Yețțubarek win i d-yusan s yisem n Sidi Ṛebbi ! Yețțubarek ugellid n wat Isṛail ! 	 Basi, wakachukua matawi ya mitende, wakatoka kwenda kumlaki; wakapaaza sauti wakisema: "Hosana! Abarikiwe huyo ajaye kwa jina la Bwana. Abarikiwe mfalme wa Israeli."


Ṛṛeḥma-s tețdum si lǧil ɣer lǧil ɣef wid akk i t-iḍuɛen. 	 Huruma yake kwa watu wanaomcha hudumu kizazi hata kizazi.


Ifariziyen nnan-as : Acuɣer xeddmen inelmaden-ik ayen ur nelli ara d leḥlal deg wass n ssebt ? 	 Mafarisayo wakawaambia, "Tazama! Kwa nini wanafanya jambo ambalo si halali kufanya wakati wa Sabato?"


Mi gesla Sidna Ɛisa s lexbaṛ-agi yenna : Lehlak-agi ur yeṣṣawaḍ ara ɣer lmut, lameɛna a d-yesbeggen tamanegt n Ṛebbi ; yis daɣen ara d-tban tmanegt n Mmi-s n Ṛebbi. 	 Yesu aliposikia hivyo akasema, "Ugonjwa huo hautaleta kifo, ila ni kwa ajili ya kumtukuza Mungu; ameugua ili kwa njia hiyo Mwana wa Mungu atukuzwe."


ur ufint ara lǧețța-s. Uɣalent-ed nnant-aɣ-ed belli ḍehṛen asent-ed snat n lmalayekkat i sent id-yennan « atan yedder. » 	 wasiukute mwili wake. Wakarudi wakasema kwamba walitokewa na malaika waliowaambia kwamba alikuwa hai.


Nekk, yellan d aneggaru akk di ṛṛusul, ur uklaleɣ ara ad țțusemmiɣ d ṛṛasul axaṭer lliɣ țqehhiṛeɣ tajmaɛt n warraw n Ṛebbi. 	 Maana mimi ni mdogo kabisa miongoni mwa mitume na wala sistahili kuitwa mtume, kwa sababu nililidhulumu kanisa la Mungu.


Yeɣli-d igedrez d ameqqran ɣef yemdanen, mkul aɛeqqa yewzen azal n ṛebɛin kilu ; imdanen regmen Sidi Ṛebbi ɣef lmuṣiba n igedrez-nni, axaṭer tegla-d s waṭas n lexṣaṛa. 	 Mvua ya mawe makubwa yenye uzito wa kama kilo hamsini kila moja, ikawanyeshea watu. Nao wakamtukana Mungu kwa sababu ya mapigo ya mvua hiyo ya mawe. Naam, pigo la mvua hiyo ya mawe lilikuwa kubwa mno.


yenna-yas : M'ara d-awḍen yexṣimen iccetkan fell-ak, a k-sleɣ . Dɣa yumeṛ a t-ɛassen di lbeṛj n Hiṛudus. At Isṛail cccetkan ɣef Bulus 	 akasema, "Nitasikiliza kesi yako baada ya washtaki wako kufika." Kisha akaamuru Paulo awekwe chini ya ulinzi ndani ya ukumbi wa Herode.


Lameɛna mi walan mmi-s, ixemmasen-nni nnan wway gar-asen : Ataya win ara iweṛten, kkret a t-nenneɣ iwakken a nawi lweṛt-is. 	 Lakini wale wakulima walipomwona mwanawe wakasemezana wao kwa wao: Huyu ndiye mrithi; na tumuue ili tuuchukue urithi wake!


Axaṭer tazmert n Ṛṛuḥ iqedsen, tin i d-ifkan tudert i wid yumnen s Ɛisa Lmasiḥ, tsellek-iyi-d si tezmert n ddnub akk-d lmut. 	 Maana, sheria ya Roho iletayo uzima kwa kuungana na Kristo Yesu imenikomboa kutoka katika sheria ya dhambi na kifo.


Ma yella win i gteddun deg webrid n ccariɛa, ixulef ulamma d yiwen si lumuṛat-is, ihi yerẓa akk lumuṛat n ccariɛa. 	 Anayevunja amri mojawapo ya Sheria, atakuwa na hatia ya kuivunja Sheria yote.


Axaṭer Mmi-s n bunadem ur d-yusi ara iwakken ad qedcen fell-as wiyaḍ, meɛna d nețța ara iqedcen fell-asen, yerna ad yefk tudert-is d asfel ɣef waṭas n yemdanen. 	 Maana Mwana wa Mtu hakuja kutumikiwa, ila alikuja kutumikia, na kutoa maisha yake kuwa fidia ya watu wengi."


Taqsiṭ-agi tesɛa lmeɛna nniḍen : snat n tilawin-agi țusemmant d sin leɛqud : yiwen n leɛqed d win n wedrar n Sinay i d-ițaǧǧan aklan, yeɛni : d Haǧiṛa. 	 Mambo hayo yamekuwa mfano; mama hao wawili ni mfano wa maagano mawili; la kwanza ni lile lililofanyika mlimani Sinai, mwakilishi wake ni Hagari, na watoto wake wanazaliwa utumwani.


ṭṭalabeɣ-as iwakken s lɛaḍima-s tameqqrant, a kkun-isseǧhed s tezmert n Ṛṛuḥ-is iqedsen. 	 Namwomba Mungu, kadiri ya utajiri wa utukufu wake, awajalieni kwa uwezo wa Roho wake, nguvu ya kuwa imara ndani yenu,


mkul yiwen a d-iban ccɣel-is ass n lḥisab, axaṭer mkul ccɣel ad iɛeddi di tmes ; ț-țimes ara d-ibeggnen lecɣal n yal yiwen ma seḥḥan neɣ ur ṣeḥḥan ara. 	 Iwe iwavyo, ubora wa kazi ya kila mmoja utaonekana wakati Siku ile ya Kristo itakapoifichua. Maana, Siku hiyo itatokea na moto, na huo moto utaipima na kuonyesha ubora wake.


Daymi ara wen-d-ceggɛeɣ lenbiya, imusnawen akk-d lɛulama. KKra seg-sen a ten-tenɣem, kra a ten-tsemmṛem ɣef wumidag, kra nniḍen a ten-tejlekḍem di leǧwameɛ nwen yerna a ten-tețqehhiṛem si temdint ɣer tayeḍ. 	 Ndiyo maana mimi ninawapelekea ninyi manabii, watu wenye hekima na walimu; mtawaua na kuwasulubisha baadhi yao, na wengine mtawapiga viboko katika masunagogi yenu na kuwasaka katika kila mji.


Yextaṛ tnac deg-sen ad ilin d ṛṛusul ad țeddun daymen yid-es, iwakken a ten-iceggeɛ ad beccṛen lexbaṛ n lxiṛ, 	 naye akawateua watu kumi na wawili ambao aliwaita mitume, wakae naye, awatume kuhubiri


Imezdaɣ n temdint n Lquds slan akk s wannect-agi, daymi i semman i wemkan-nni s tmeslayt-nsen : Ḥaqel damma , yeɛni iger n idammen. 	 Kila mtu katika Yerusalemu alisikia habari za tukio hilo na hivyo, kwa lugha yao, wakaliita lile shamba Hekeli Dama, maana yake, Shamba la Damu.)


Axaṭer akken i d-tețwaxleq tmeṭṭut seg wergaz, akken daɣen i d-yețlal wergaz si tmeṭṭut, ayagi akk s ɣuṛ Sidi Ṛebbi i d-yekka. 	 Kama vile mwanamke alivyotokana na mwanamume, vivyo hivyo mwanamume huzaliwa na mwanamke; kila kitu hutoka kwa Mungu.


Nekk Bulus, Silwan akk-d Timuti, i tejmaɛt n watmaten n temdint n Tiṣalunik yumnen s Sidi Ṛebbi d Ssid-nneɣ Ɛisa Lmasiḥ. 	 Mimi Paulo, Silwano na Timotheo tunawaandikia ninyi jumuiya ya kanisa la Thesalonike, ambao ni watu wake Mungu Baba yetu na wa Bwana Yesu Kristo.


Meɛna iwakken aț-țeẓrem belli Mmi-s n bunadem yesɛa tazmert di ddunit-agi ad yeɛfu ddnubat... YYenna i wukrif-nni : Ekker, ddem usu-inek tṛuḥeḍ ɣer wexxam-ik ! 	 Basi, nataka mjue kwamba Mwana wa Mtu anao uwezo wa kuwasamehe watu dhambi duniani." Hapo akamwambia huyo mtu aliyepooza, "Inuka, chukua kitanda chako, uende nyumbani kwako."


Yura daɣen : Sidi Ṛebbi yessen ixemmimen n imusnawen, yeẓra belli d ixemmimen ur nesɛi azal. 	 Na tena: "Bwana ajua kwamba mawazo ya wenye hekima hayafai."


Yerra-yasen : Ay at sin wudmawen ! Fell-awen i d-yura nnbi Iceɛya mi d-yenna : Lǧil-agi țɛebbiden-iyi s yimi-nsen kan, lameɛna deg ulawen-nsen beɛden fell-i aṭas. 	 Yesu akawajibu, "Wanafiki ninyi! Nabii Isaya alitabiri ukweli juu yenu alipoandika: Watu hawa, asema Mungu, huniheshimu kwa maneno matupu, lakini mioyoni mwao wako mbali nami.


Butṛus ikker itbeɛ-it ; ur ifaq ara belli lmelk nni ț-țideț iḍheṛ-as-ed, inwa d aweḥḥi n Sidi Ṛebbi. 	 Petro akamfuata nje lakini hakujua kama hayo yaliyofanywa na huyo malaika yalikuwa ya kweli; alidhani alikuwa anaota ndoto.


Wid yesɛan imɛellmen i gețțamnen s Lmasiḥ ur ilaq ara ad kksen fell-asen leqdeṛ imi d atmaten-nsen i llan, lameɛna ad qedcen fell-asen seg ul imi d wid yumnen s Lmasiḥ, d wid eɛzizen ara yesfayden si leqdic-nsen. Atah wayen ara tweṣṣiḍ d wayen ara teslemdeḍ : 	 Watumwa ambao wakuu wao ni Wakristo wasiwadharau kwani ni ndugu zao. Badala yake, wanapaswa kuwatumikia hata vizuri zaidi, maana hao wanaopata faida kutokana na kazi yao ni waumini ambao wanawapenda. Unapaswa kufundisha na kuhubiri mambo haya.


Ma d Malxisadeq ur nelli ara n at Lewwi, yewwi leɛcuṛ s ɣuṛ Sidna Ibṛahim yerna iburek-it. 	 Lakini huyo Melkisedeki hakuwa wa ukoo wa Lawi, hata hivyo alipokea sehemu ya kumi kutoka kwa Abrahamu; tena akambariki yeye ambaye alikuwa amepewa ahadi ya Mungu.


Ay atmaten, a kkun-nhuɣ s yisem n Ssid-nneɣ Ɛisa Lmasiḥ : msefhamet wway gar-awen, ur ilaq ara a d-yili beṭṭu gar-awen, ddukklet, sɛut yiwen uxemmem d yiwen n ṛṛay. 	 Ndugu, ninawasihi kwa jina la Bwana wetu Yesu Kristo: pataneni nyote katika kila jambo msemalo; yasiweko mafarakano kati yenu; muwe na fikira moja na nia moja.


Lɛiqab ara ten-id-yasen, ț-țawaɣit ur nețfaka, Sidi Ṛebbi a ten-iḥeṛṛem ɣef udem-is, ur țwalin ara lɛaḍima-s. 	 Adhabu yao itakuwa kuangamizwa milele na kutengwa mbali na utukufu wake mkuu,


Win i yi-keṛhen yekṛeh daɣen Baba. 	 Anayenichukia mimi, anamchukia na Baba yangu pia.


Yenna daɣen : Ad țekleɣ ɣef Sidi Ṛebbi . Yerna yenna : Aql-iyi nekk d warrac i yi-d-ifka Sidi Ṛebbi. 	 Tena asema: "Nitamwekea Mungu tumaini langu." Na tena: "Mimi niko hapa pamoja na watoto alionipa Mungu."


Axaṭer a d-asen wid ara yerren iman-nsen d Lmasiḥ neɣ d lenbiya, ad xeddmen lbeṛhanat akk-d licaṛat, iwakken ad kellxen ma zemren ula d wid yextaṛ Sidi Ṛebbi. 	 Maana watatokea kina Kristo wa uongo na manabii wa uongo, watafanya ishara na maajabu, ili kuwapotosha wateule wa Mungu, kama ikiwezekana.


ur nuggad ara kan aț-țeɣli ṣṣenɛa-nneɣ, lameɛna nuggad ad sseɣlin lqima i lǧameɛ n Artimis tameqqrant, taṛebbiț-nneɣ, qṛib a s-kksen lɛaḍima s wayes tețwaɛbed di tmurt n Asya d ddunit meṛṛa. 	 Hivyo iko hatari kwamba biashara yetu itakuwa na jina baya. Si hivyo tu, bali pia jambo hilo linaweza kuifanya nyumba ya mungu Artemi kuwa si kitu cha maana. Hatimaye sifa zake huyo ambaye Asia na dunia yote inamwabudu, zitakwisha."


Ṛuḥemt tura, inimt-asen i inelmaden-is akk-d Buṭrus : atan yezwar ɣer tmurt n Jlili ; dinna ara t-teẓrem akken i wen-t-yenna. 	 Nendeni mkawaambie wanafunzi wake pamoja na Petro ya kwamba anawatangulieni kule Galilaya. Huko mtamwona kama alivyowaambieni."


Sidna Ɛisa yenna-yasen daɣen : S tideț a wen-d-iniɣ: m'ur teččim ara si lǧețța n Mmi-s n bunadem, m'ur teswim ara seg idammen-is ur tețțili ara deg-wen tudert. 	 Yesu akawaambia, "Kweli nawaambieni, msipokula mwili wa Mwana wa Mtu na kunywa damu yake, hamtakuwa na uzima ndani yenu.


Lɣaci țțawin-as-ed ula d llufanat iwakken ad issers afus-is fell-asen a ten-ibarek. Inelmaden-is mi walan ayagi, țnaɣen-ten. 	 Watu walimletea Yesu watoto wadogo ili awawekee mikono yake. Wanafunzi walipowaona, wakawazuia kwa maneno makali.


Marṭa tqeddec yečča-ț ccɣel, tusa-d ɣer Sidna Ɛisa tenna-yas : A Sidi, ur ak-tewqiɛ ara lmeɛna imi iyi-teǧǧa weltma ad qedceɣ weḥd-i ? Ini-yas aț-țekker a yi-tɛiwen. 	 Lakini Martha alikuwa anashughulika na mambo mengi. Basi, akamwendea Yesu, akamwambia, "Bwana, hivi hujali kwamba dada yangu ameniacha nishughulike peke yangu? Mwambie basi, anisaidie."


Mi geẓra Sidna Ɛisa dayen kullec ifuk, yenna iwakken ad nnekmalent tira iqedsen : Ffudeɣ ! 	 Yesu alijua kwamba yote yalikuwa yametimia; na, ili Maandiko Matakatifu yapate kutimia, akasema, "Naona kiu."


Axaṭer lumuṛat n ccariɛa i d yeqqaṛen : Ur txeddmeḍ ara lɛaṛ, ur tneqqeḍ ara, ur tețțakreḍ ara, ur teṭṭamaɛeḍ ara , akk-d lumuṛ nniḍen meṛṛa nnejmaɛen deg yiwen n lameṛ-agi : Ilaq aț-țḥemleḍ wiyaḍ am yiman-ik . 	 Maana, amri hizi: "Usizini; Usiue; Usitamani;" na nyingine zote, zimo katika amri hii moja: "Mpende jirani yako kama unavyojipenda mwenyewe."


?uṛ-wat aț-tebɛem ddyanat tibeṛṛaniyin ; axaṭer d ul yeččuṛen d ṛṛeḥma i gelhan mačči d win yeččuṛen d leqwanen yeɛnan lmakla ; wid yettabaɛen ayagi ur stenfɛen acemma. 	 Msipeperushwe huku na huku kwa mafundisho tofauti ya kigeni. Neema ya Mungu ndiyo inayoimarisha roho zetu na wala si masharti juu ya chakula; masharti hayo hayakumsaidia kamwe mtu yeyote aliyeyafuata.


qqaṛent : s tideț, a neḥmed, a neckkeṛ Sidi Ṛebbi Illu-nneɣ, i nețța lɛaḍima, lekyasa, ccan d lḥekma si lǧil ɣer lǧil ! Amin ! 	 wakisema, "Amina! Sifa, utukufu, hekima, shukrani, heshima, uwezo na nguvu viwe kwa Mungu wetu, milele na milele! Amina!"


Lecyux n wat Isṛail bdan accetki ɣef Sidna Ɛisa imi i gexdem ayagi deg wass n westeɛfu. 	 Kwa vile Yesu alifanya jambo hilo siku ya Sabato, Wayahudi walianza kumdhulumu.


Kra iɛeqqayen nniḍen ɣlin ger isennanen ; mi gman isennanen-nni ɣummen-ten dɣa ur d-fkin ara lfakya. 	 Nyingine zilianguka kwenye miti ya miiba, nayo ikakua na kuzisonga, nazo hazikuzaa nafaka.


Dɣa ad yini : Ad uɣaleɣ ɣer umkan ansi i d-ffɣeɣ ! MMi guɣal ɣer wemdan-nni, ad yaf amkan d ilem, zeddig yerna iseggem. 	 Hapo hujisemea: Nitarudi nyumbani kwangu nilikotoka. Lakini anaporudi na kuikuta tupu, imefagiwa na kupambwa,


Sidna Ɛisa ițmeslay-ed i lɣaci anagar s lemtul. 	 Yesu aliwaambia watu hayo yote kwa mifano. Hakuwaambia chochote bila kutumia mifano,


Eɛni ur teɣṛim ara awal-agi n tira iqedsen ? Adɣaɣ i ḍeggṛen wid ibennun, d nețța i guɣalen d azṛu alemmas yeṭṭfen lebni. 	 Je, hamjasoma Maandiko haya? Jiwe walilokataa waashi sasa limekuwa jiwe kuu la msingi.


Iṛuḥ-ed ɣuṛ-sen yiwen yenna yasen : Irgazen-nni i terram ɣer lḥebs, atnan deg ufrag n lǧameɛ iqedsen yerna sselmaden lɣaci. 	 Akafika mtu mmoja, akawaambia, "Wale watu mliowafunga gerezani, hivi sasa wamo Hekaluni, wanawafundisha watu."


Mi t-walan imawlan-is, qqimen wehmen, dɣa tenna-yas yemma-s : A mmi, acuɣeṛ i ɣ-txedmeḍ akka ? Nekk d baba-k neṛwa aḥebbeṛ, acḥal i nqelleb fell-ak ! 	 Wazazi wake walipomwona walishangaa. Maria, mama yake, akamwuliza, "Mwanangu, kwa nini umetutenda hivyo? Baba yako na mimi tumekuwa tukikutafuta kwa huzuni."


D aseɛdi win iwumi ur țțiliɣ ara d ugur. 	 Heri mtu yule ambaye hana mashaka nami!"


Imi tessazdgem ulawen-nwen, teddam di tideț, akken aț-țḥemmlem seg wul atmaten-nwen, myeḥmalet ihi wway gar-awen s wul yeṣfan 	 Maadamu sasa, kwa kuutii ukweli, ninyi mmezitakasa roho zenu na kuwapenda wenzenu bila unafiki, basi, pendaneni kwa moyo wote.


?-țideț yețwaṣleb ɣef ddemma n wefcal-ines, lameɛna yedder s tezmert n Sidi Ṛebbi ; ula d nukni nefcel imi nella di Lmasiḥ lameɛna a nidir yid-es s tezmert n Sidi Ṛebbi di leqdic-nneɣ gar-awen. 	 Maana hata kama alisulubiwa kwa sababu ya udhaifu, lakini sasa anaishi kwa uwezo wa Mungu. Sisi pia tu dhaifu kwa kuungana naye lakini tutaishi naye kwa uwezo wa Mungu kwa ajili yenu.


Si zik i d-ixebbeṛ Sidi Ṛebbi di tira iqedsen belli ad yerr leǧnas ur nelli ara n wat Isṛail d iḥeqqiyen ɣef ddemma n liman nsen, mi genna i Sidna Ibṛahim lexbaṛ-agi n lxiṛ : Leǧnas meṛṛa n ddunit ad țțubarken yis-ek ; 	 Maandiko Matakatifu yalionyesha kabla kwamba Mungu atawakubali watu wa mataifa kuwa waadilifu kwa njia ya imani. Hivyo Maandiko Matakatifu yalitangulia kumtangazia Abrahamu Habari Njema: "Katika wewe mataifa yote yatabarikiwa."


Tafat-agi ț-țafat n tideț, tusa-d ɣer ddunit iwakken aț-țecṛeq ɣef yal amdan. 	 Huu ndio mwanga halisi, mwanga unaokuja ulimwenguni, na kuwaangazia watu wote.


Ihi nukni d imceggɛen n Lmasiḥ, am akken d Ṛebbi s yiman-is i wen-d-issawalen yis nneɣ : Nețḥellil-ikkun s yisem n Lmasiḥ aț-țemṣalaḥem akk-d Ṛebbi. 	 Basi, sisi tunamwakilisha Kristo, naye Mungu mwenyewe anatutumia sisi kuwasihi ninyi. Tunawaombeni kwa niaba ya Kristo, mpatanishwe na Mungu.


Yerna-yasen-d : Meɛna m'ara d-ḥyuɣ si ger lmegtin a wen-zwireɣ ɣer tmurt n Jlili. 	 Lakini nikisha fufuka, nitawatangulieni kule Galilaya."


Lbaḍna yeffren si zik, si lǧil ɣer lǧil, ibeggen-iț-id tura i wid yellan d ayla-s. 	 ambao ni siri aliyowaficha binadamu wote tangu milele, lakini sasa amewajulisha watu wake.


Sidna Ɛisa yerra-yasen : Anta i d yemma, anwi i d aytma ? 	 Yesu akawaambia, "Mama yangu na ndugu zangu ni kina nani?"


Mi geɣli yiṭij, wwin-d i Sidna Ɛisa aṭas n yemdanen ițwamelken. S wawal-is, issufeɣ seg-sen leǧnun yerna yesseḥla imuḍan meṛṛa. 	 Ilipokuwa jioni, walimletea watu wengi waliokuwa wamepagawa na pepo; naye, kwa kusema neno tu, akawafukuza hao pepo. Aliwaponya pia watu wote waliokuwa wagonjwa.


A wid eɛzizen, acḥal aya segmi i bɣiɣ a wen-n-aruɣ ɣef wayen yeɛnan leslak i ɣ-icerken, walaɣ belli ilaq-iyi a kkun-nhuɣ iwakken aț-țesɛum tazmert aț-țḥadrem ɣef liman, liman i d-yețțunefken yiwet n tikkelt i wid i gextaṛ Sidi Ṛebbi. 	 Ndugu wapenzi, wakati nimo katika jitihada ya kuwaandikieni juu ya ule wokovu tunaoshiriki sote, nimeona lazima ya kuwaandikieni na kuwahimizeni mwendelee kupigana kwa ajili ya imani ambayo Mungu amewajalia watu wake mara moja tu kwa wakati wote.


Wid temlek ṭṭbiɛa-nsen ulamek ara ɛeǧben i Sidi Ṛebbi. 	 Watu wanaotii matakwa ya mwili hawawezi kumpendeza Mungu.


Mačči d zzux i nebɣa a nzux s yiman-nneɣ ɣuṛ-wen, nebɣa kan a nili d sebba n lfeṛḥ-nwen. S wakka aț-țissinem amek ara terrem awal i wid ixedmen ccan i wayen i d ițbanen s ufella kan, mačči i wayen yellan deg wulawen. 	 Si kwamba tunajaribu tena kujipendekeza kwenu, ila tunataka kuwapa ninyi sababu zetu za kuona fahari juu yenu, ili mpate kuwajibu wale wanaojivunia hali yao ya nje zaidi kuliko jinsi walivyo moyoni.


ma d nutni ɣlin ɣef tgecrar, țḥemmiden-t ; imiren uɣalen ɣer temdint n Lquds s lfeṛḥ. 	 Wao wakamwabudu, wakarudi Yerusalemu wakiwa na furaha kubwa:


atah wayen ara xedmeɣ i wid yellan si tejmaɛt n Cciṭan, ikeddaben-nni yețțaran iman-nsen d agdud n Ṛebbi ur llin ; a ten-i-d-awiɣ ɣuṛ-ek ad seǧǧden zdat-ek, ad setɛeṛfen belli ḥemmleɣ-k, deg-k i gella lfeṛḥ-iw. 	 Sikiliza! Nitawapeleka kwako watu wa kundi lake Shetani, watu ambao hujisema kuwa ni Wayahudi, kumbe ni wadanganyifu. Naam, nitawapeleka kwako na kuwafanya wapige magoti mbele yako wapate kujua kwamba kweli nakupenda wewe.


Nniɣ-awen-t-id yakan : twalam yerna tugim aț-țamnem ! 	 Lakini niliwaambieni kwamba ingawa mmeniona hamniamini.


« Nekk Kludyus Lizyas i lḥakem ameqqran Filiks, sslam fell-ak ! 	 "Mimi Klaudio Lusia ninakuandikia wewe Mheshimiwa Felisi, mkuu wa mkoa. Salamu!


axaṭer mazal ur d-iris ula ɣef yiwen deg-sen, țwaɣeḍsen kan deg aman s yisem n Sidna Ɛisa. 	 maana wakati huo Roho Mtakatifu hakuwa ameshukia yeyote kati yao; walikuwa wamebatizwa tu kwa jina la Bwana Yesu.


Hiṛudus yesnejmaɛ-ed akk lmuqedmin d lɛulama n wegdud, isteqsa-ten ɣef wemkan anda ara d-ilal Lmasiḥ ara d-yasen. 	 Basi akawaita pamoja makuhani wakuu wote na walimu wa Sheria, akawauliza, "Kristo atazaliwa wapi?"


Yeḥya aɣeṭṭas yusa-d ur itețț aɣṛum ur itess ccṛab, teqqaṛem ițwamlek. 	 Kwa maana Yohane alikuja, yeye alifunga na hakunywa divai, nanyi mkasema: Amepagawa na pepo!


Ur bɣiɣ ara aț-țesɛum iɣeblan. Win ur nezwiǧ ara ițxemmim i lecɣal n Sidi Ṛebbi, yețnadi kan ad yeɛǧeb Sidi Ṛebbi ; 	 Ningependa ninyi msiwe na wasiwasi. Mtu asiye na mke hujishughulisha na kazi ya Bwana jinsi atakavyompendeza Bwana.


Bdan țemcawaṛen wway gar asen qqaṛen : ma nerra-yas : « d Ṛebbi i t-id iceggɛen», a ɣ-d-yini : « acimi ihi ur tuminem ara s Yeḥya ? » 	 Wakaanza kujadiliana, "Tukisema, Yalitoka mbinguni, atatuuliza, Basi, mbona hamkumsadiki?


Imi teṭṭfeḍ deg awal-iw s ṣṣbeṛ ur tefcileḍ ara, ula d nekk a k-ḥadreɣ di teswiɛt n ujeṛṛeb ara d-yasen ɣef ddunit meṛṛa iwakken ad țțujeṛben imezdaɣ-is. 	 Kwa kuwa wewe umezingatia agizo langu la kuwa na uvumilivu, nami pia nitakutegemeza salama wakati ule wa dhiki inayoujia ulimwengu mzima kuwajaribu wote wanaoishi duniani.


Wiyaḍ țemcabin ɣer wakal yeččuṛen d isennanen, sellen i wawal n Ṛebbi, 	 Watu wengine ni kama zile mbegu zilizoanguka penye miti ya miiba. Huo ni mfano wa wale wanaolisikia hilo neno,


Wigi zwaren ɣer zdat, eṛǧan-aɣ di temdint n Truwas, 	 Hao walitutangulia na kutungojea kule Troa.


Iceggeɛ daɣen aqeddac nniḍen, lameɛna ula d nețța ewten-t, regmen-t, rrant-id ifassen d ilmawen. 	 Yule bwana akamtuma tena mtumishi mwingine; lakini wao wakampiga huyo vilevile na kumtendea vibaya, wakamrudisha mikono mitupu.


Natanahil yerra-yas : Amek, yezmer a d-iffeɣ wayen yelhan si taddart n Naṣaret ? Filibus yerra-yas : Eyya-d aț-țwaliḍ s wallen-ik ! 	 Naye Nathanieli akamwuliza Filipo, "Je, kitu chema chaweza kutoka Nazareti?" Filipo akamwambia, "Njoo uone."


Yețkel ɣef Ṛebbi, a t-isellek ihi Ṛebbi ma iḥemmel-it aaxaṭer yenna-d : « Nekk d Mmi-s n Ṛebbi.» 	 Alimtumainia Mungu na kusema eti yeye ni Mwana wa Mungu; basi, Mungu na amwokoe kama anamtaka."


Nniɣ-awen-t-id si tura uqbel a d-yaweḍ, iwakken asm'ara d-yedṛu aț-țamnem belli nekk «d Win yellan.» 	 Mimi nimewaambieni mambo haya sasa kabla hayajatokea, ili yatakapotokea mpate kuamini kuwa mimi ndimi.


Akka daɣen Lmasiḥ, mačči d nețța i gesbedden iman-is d lmuqeddem ameqqran lameɛna d Sidi Ṛebbi i t-isbedden mi s-yenna : Kečč d Mmi, d nekk i k-id-yefkan ɣer ddunit ass-a . 	 Hali kadhalika naye Kristo hakujitwalia mwenyewe heshima ya kuwa kuhani mkuu, bali Mungu alimwambia: "Wewe ni Mwanangu; mimi leo nimekuwa baba yako."


Cci-nwen yerka, llebsa-nwen tečča-ț tumeṭ ! 	 Mali zenu zimeoza, na nguo zenu zimeliwa na nondo.


Sidna Ɛisa tegzem tasa-s mi gwala annect-nni n lɣaci ɛyan, feclen, ḥeznen am ulli ur nesɛi ameksa . 	 Basi, alipowaona watu, makundi kwa makundi, aliwaonea huruma kwa sababu walikuwa hoi na wenye wasiwasi kama kondoo wasio na mchungaji.


Ma yella s ufus-ik ayeffus i txeddmeḍ leḥṛam, gzem-it, tḍegṛeḍ-t akkin fell-ak, axiṛ-ak a k-ixaṣ ufus wala ma tkecmeḍ s lekmal-ik ɣer ǧahennama. 	 Na kama mkono wako wa kulia unakukosesha, ukate ukautupe mbali. Afadhali zaidi kupoteza kiungo kimoja cha mwili, kuliko mwili wako wote uende katika moto wa Jehanamu.


Uriɣ-awen mačči imi ur tessinem ara tideț, lameɛna imi ț-tesnem axaṭer ulac lekdeb i d itekken si tideț. 	 Basi, nawaandikieni, si kwa kuwa hamuujui ukweli, bali kwa sababu mnaujua; na pia mnajua kwamba uongo wowote haupatikani katika ukweli.


S wakka m'ara ɣ-iɛaqeb Sidi Ṛebbi, yețṛebbi-yaɣ iwakken ur aɣ yețḥasab ara d wat n ddunit. 	 Lakini tunapohukumiwa na Bwana, tunafunzwa tuwe na nidhamu, ili tusije tukahukumiwa pamoja na ulimwengu.


D acu-yi, iwakken a d-terzef ɣuṛ-i yemma-s n Ssid-iw ? 	 Mimi ni nani hata mama wa Bwana wangu afike kwangu?


Anwa deg-wen ara yesɛun axeddam ikerrzen neɣ ikessen lmal, ara s-yinin m'ara d-yuɣal si lexla : « lɛeslama-inek, qqim aț-țesteɛfuḍ, tura a k-d-awiɣ aț-țeččeḍ ». 	 "Tuseme mmoja wenu ana mtumishi ambaye analima shambani au anachunga kondoo. Je, anaporudi kutoka shambani, atamwambia: Haraka, njoo ule chakula?


Yiwen wass kra seg inelmaden n Yeḥya hedṛen d yiwen wergaz n wat Isṛail ɣef luḍu. 	 Ubishi ulitokea kati ya baadhi ya wanafunzi wa Yohane na Myahudi mmoja kuhusu desturi za kutawadha.


Imi d Sidi Ṛebbi i kkun-isdukklen d Ɛisa Lmasiḥ, d nețța i ɣ-yuɣalen d lefhama i d yekkan s ɣuṛ Sidi Ṛebbi. Yis i ɣ yerra Sidi Ṛebbi d iḥeqqiyen, iṣeffa tikli-nneɣ, yefda-yaɣ-d si ddnub. 	 Mungu mwenyewe ndiye aliyewaunganisha ninyi na Kristo Yesu. Mungu amemfanya Kristo awe hekima yetu; kwa njia yake sisi tunapatanishwa na Mungu, tunakuwa watu wake Mungu na kukombolewa.


S ṛṛeḥma i yi-d-yefka Sidi Ṛebbi, am umusnaw n lebni, nekk sserseɣ lsas, wayeḍ yebna fell-as ; meɛna yal yiwen ad iḥader amek ara yebnu. 	 Kwa msaada wa neema aliyonipa Mungu, nimefaulu, kama mwashi stadi mwenye busara, kuweka msingi ambao juu yake mtu mwingine anajenga. Basi, kila mmoja awe mwangalifu jinsi anavyojenga juu yake.


mačči i yemdanen meṛṛa meɛna i nukkni kan i gextaṛ Sidi Ṛebbi a nili d inagan-is ; nukkni yeččan, yeswan yid-es mi d-iḥya si ger lmegtin. 	 si kwa watu wote ila kwa wale Mungu aliokwisha wachagua wawe mashahidi wake, yaani sisi tuliokula na kunywa pamoja naye baada ya kufufuka kwake kutoka wafu.


Imi d Yudas i gțsewwiqen fell-asen, kra seg inelmaden nwan iwekkel-it akken a d-iqḍu i lɛid neɣ ad iseddeq i igellilen. 	 Kwa kuwa Yuda alikuwa na wajibu wa kuutunza mfuko wa fedha, baadhi yao walidhani kwamba Yesu alikuwa amemwambia anunue vilivyohitajiwa kwa sikukuu, au kwamba alikuwa amemwambia akatoe chochote kwa maskini.


Mi guẓam ṛebɛin wussan d ṛebɛin wuḍan, yuɣal yelluẓ. 	 Akafunga siku arubaini mchana na usiku, na mwishowe akaona njaa.