Eta minço ciraden elkarren artean heldu içan ciraden gauça hauçaz guciéz. 	 Tzuntaq nchi yolin tiˈj tkyaqiljo otaq bˈaj.


Aita gabe, ama gabe, leinu gabe: eztuelaric egunén hatseric, ez vicitzearen finic: baina Iaincoaren Semearen irudico eguin içanic, dago Sacrificadore eternalqui. 	 Ex mix aˈl bˈilte alkye ttata ex alkye tnana, ex alkye tyajil, ex tiˈjjo titzˈjlin ex tiˈjjo tkyimlin. Tuˈntzin ikyjo, nyakuj tzeˈnku Jesús, a Tkˈwal Dios, quˈn mix jaˈ saje xkyeye, ex mibˈin bˈaj, ex tok te tnejilxix pale te jun majx.


Erran ciecén bada berriz Iesusec, Eguiaz eguiaz erraiten drauçuet, ecen ni naicela ardién borthá. 	 Tuˈnpetziˈn, xi tqˈmaˈntl Jesús kye: Twutzxix kxel nqˈmaˈn kyeˈy, ayin wejiˈy Tjpel Chˈlaj, a jaˈ nchi okxi rit.


Sainduendaco eguiten diraden collectéz den becembatean, nola Galatiaco Elicey ordenatu baitrauet, hala çuec-ere eguiçue. 	 Atzin jaˈlin, kxel nqˈmaˈn tiˈjjo oyaj, tuˈn t‑xiˈ kye nimil: Kybˈinchinkuy tzeˈnkuxjo xi nqˈmaˈn kye Ttanim Dios toj txˈotxˈ te Galacia.


Eta egon cedin han Herodesen finerano, Iaunac Prophetáz erran çuena compli ledinçát, cioela Egyptetic deithu vkan dut neure Semea. 	 Antza i tene, tzmaxiˈ tej tkyim Herodes. Bˈant ikyjo, noq tuˈn tjapiˈn a tqˈma qAjaw tuˈn yolil Tyol Dios ojtxe. Chiˈ kyjaluˈn: Tzmax Egipto, ktzajil ntxkon weˈ nkˈwalch.


Baina are erranén du edoceinec, Hic fedea duc, eta nic obrác citiat, eracuts ieçadac eure fedea eure obrác gabe, eta nic eracutsiren drauat hiri neure obretaric neure fedea. 	 Bˈalaqa at jun aku txi qˈmaˈnte: At te tnimbˈil. Me ayintzin weˈ, at we nbˈinchbˈin toj nnimbˈila. ¿Ma akupela bˈant tyekˈit tnimbˈila, qa mi nkubˈ tbˈinchiˈn? ¡Nlay! Qalatziˈn, kxel nyekˈin weˈ nnimbˈil tuˈn nbˈinchbˈiˈn.


Har ceçaten bada berriz harri Iuduéc haren lapidatzeco. 	 Tuˈntzin ikyjo, bˈeˈx bˈaj jaw kyiˈn Judiy abˈj tuˈn tkubˈ kybˈyoˈn.


Baceaquizquiat hire obrac eta hire charitatea eta cerbitzua eta fedea eta hire patientiá eta hire obrác: eta hire azquen obrác lehenac baino guehiago dituc. 	 Ojtzqiˈn kybˈinchbˈiˈn wuˈn, a kykˈuˈjbˈila kyxola exsin kynimbˈila, a kyajbˈil kyibˈa kyxola exsin kynimsbˈil kykˈuˈja toj tkyaqil ma tzikyˈx kyuˈn. Ex ojtzqiˈn wuˈn qa ma chˈiyjo luˈn kyuˈn tzeˈnku tej kyniminkuy.


Ecen Aitáren placer ona içan da complimendu gucia hartan habita ledin: 	 Quˈn axte Dios tajtaq tuˈn tyekˈinte Tkˈwal ikyxixjo tzeˈnkuxjo a toj tkyaqil.


Halacotz gauça hauc-ere suffritzen citiat: guciagatic-ere eznauc ahalque: ecen baceaquiat nor sinhetsi dudan: eta segur nauc ecen hura botheretsu dela ene depositaren beguiratzeco egun hartarano. 	 Ex noq tuˈn tpajjo lo, n‑ikyˈx jniˈ nya bˈaˈn wuˈn. Me ex nlay chin tzaj txˈixwiˈy te luˈn, quˈn ma tzˈel nnikyˈa teˈ Jesús, a ma txi nnimiˈn, ex qˈuqlek nkˈuˈja tiˈj, qa at tipin tuˈn tnaˈyit, ex tuˈn tkˈuyitjo tkyaqiljo ma txi woqxeniˈn te, ajxi tjapin tqˈijil.


Eta ioan içan cenean bere etchera, eriden ceçan deabrua ilki cela, eta alabá ohe gainean cetzala. 	 Atzin teˈ tkanin qya tja, kuẍletaqjo tal twiˈ twatbˈil, quˈn otaq tzˈexjo taqˈnil tajaw il toj tanmin.


Behar içan da beraz ceruètan diraden gaucén figurác, hunelaco gauça hauçaz purifica litecen, baina celestial berac purifica ditecen hauc diraden baino sacrificio hobez. 	 Tuˈnpetziˈn tkyaqiljo lo, iltaq tiˈj tuˈn tok chtet chikyˈ kyiˈj kykyaqil tiˈ qa nchi ajbˈin tzaluˈn twutz txˈotxˈ, noq te kˈulbˈilte qMan Dios. Me ayetziˈn tiˈ anetziˈn, noq oˈkx nchi ajbˈin te yekˈbˈil teˈ a iteˈ toj kyaˈj. Tuˈn ikyjo, tuˈn kyok qˈoˈn tzˈaqlexix kykyaqil a iteˈ toj kyaˈj, iltaq tiˈj jun chikyˈ nimxixtl tipin kywutzjo kychkyˈel aluˈmj.


Iesusec bada hec beregana deithuric, dio, Badaquiçue ecen nationetaco princiéc seignoriatzen dutela hayen gainean: eta handiéc authoritatez vsatzen dutela hayén gaynean. 	 Me o xi ttxkoˈn Jesús, ex tzaj tqˈmaˈn qeˈy: Ojtzqiˈnl kyeˈ kyuˈn tzeˈn kytenxjal nya nimil; quˈn ayetziˈn tnejil kawil, qa tiˈx jun tiˈ, manyor txˈuˈjqex tukˈa kykawbˈil, quˈn nyakuj etzinqe kyuˈn.


Eta Iesusec erran ciecón, Iudas, pot batez guiçonaren Semea traditzen duc? 	 Me atzin te Jesús iky xi tqˈmaˈn te kyjaluˈn: Ay Judas, ¿Ma noqtzin tuˈn jun maˈtzj ok chin xele tqˈoˈniy toj kyqˈobˈxjal, a ayiˈn Tkˈwal Ichin?


Eta barurtu cituenean berroguey egun eta berroguey gau, finean gosse cedin. 	 Otaq kubˈ tpaˈn Jesús waˈyaj kaˈwnaq qˈij ex kaˈwnaq qnikyˈin, tuˈn tnaˈn Dios. Tuˈnpetziˈn, tzaj waˈyaj tiˈj.


Ceinec gure bekatuac ekarri vkan baititu bere gorputzean çur gainean: bekatuey hilic, iustitiari vici guiaizquionçat: ceinen vkalduráz sendatu içan baitzarete. 	 Ate Crist xi iqin teˈ jniˈ qil tuˈnjo t‑xmilil, tej tkyim twutz cruz, tuˈntzintla qkyimqe tiˈj tkyaqiljo il, ex tuˈn qanqˈin toj jun chwinqil tzˈaqle. Quˈn tuˈn tkyˈixjlbˈin, ex tuˈn tkyimlin twutz cruz, ma qo qˈanit.


Eztadila trubla çuen bihotza: sinhesten duçue Iaincoa baithan, ni baithan-ere sinhets eçaçue. 	 Mina chi jaw bˈisiˈn. Qe kykˈuˈja tiˈj Dios, ex qe kykˈuˈja wiˈja.


Eta ihardesten çuela Gobernadoreac erran ciecén, Biotaric cein nahi duçue larga dieçaçuedan? Eta hec erran cieçoten, Barabbas. 	 Me xi tqanin Pilat kye: ¿Ankyeˈ kyaja kyxoljo kabˈe, tuˈn t‑xi ntzaqpiˈn? A Barrabás, chi chiˈ.


Eta gueldituric Iesusec dei citzan, eta erran ceçan, Cer nahi duçue daguiçuedan? 	 Bˈeˈx kubˈ weˈ Jesús, i tzaj ttxkoˈn moẍ, ex xi tqanin kye: ¿Tiˈn kyaja tuˈn tok nbˈinchiˈn kyiˈja?


Guehiago dioste bere discipuluey, Impossible da scandaloac eztatocen: baina maledictione hari, norçaz ethorten baitirade. 	 Xi tqˈmaˈn Jesús kye t‑xnaqˈtzbˈin kyjaluˈn: Kxel nqˈmaˈn kyeˈy, kukx at te iljo tzaluˈn twutz txˈotxˈ, me bˈisbˈajilxla teˈ xjal, a kchi kˈwel tzˈaqjo txqantl toj il tuˈn tpaj.


Ecen haren obrá gara Iesus Christean creatuac obra onetara, cein preparatu baititu Iaincoac hetan ebil guentecençát. 	 Qalaˈ ate Dios saj qˈonte akˈaj qchwinqil. Ex ma qo anqˈin tuˈn Crist, a Jesús, tuˈn tkubˈ qbˈinchin bˈaˈn, a tzeˈnkuxjo xkubˈ t‑ximin Dios te tnejil.


Orduan Herodes secretuqui Çuhurrac deithuric informa cedin hetaric diligentqui, içarra aguertu içan çayen demboráz: 	 Tuˈnpetziˈn, i tzaj ttxkoˈnte Herodes toj ewajil aye aj nabˈl, ex xi tqanin alkyexix qˈij, tej kylonte cheˈw.


Regue Agrippá, dohatsu neure buruä estimatzen diat ceren egun hire aitzinean ihardetsi behar baitut, Iuduez accusatzen naicen gauca guciez 	 Noq same, tata. Tzunx nchin tzalaja jaˈlin, ay, nmaq kawil Agripa, tuˈn nim toklin, tuˈn kchin yolila twutza, ex tuˈn tbˈant nklonte wibˈa, tiˈj tkyaqiljo nya bˈaˈn, a ma bˈaj kyqˈmaˈn Judiy wiˈja.


Eta erran ceçan Abrahamec, Semé, orhoit adi ecen eure onac eure vician recebitu dituala, eta Lazaroc halaber gaitzac: eta orain haur consolatzen duc, eta hi tormentatzen aiz. 	 Tzajtzin ttzaqˈwin Abrahamtz kyjaluˈn: ¡Ay nkˈwal! Naˈntzinjiy tchwinqila, tej naˈmxtaq tkyima; noqx toj tbˈanilx xteniy. Me metziˈn te Lázaro, nya toj tbˈanil s‑anqˈine teˈ. Tuˈnpetziˈn, nqˈuqbˈajtz te Lázaro tkˈuˈj tzaluˈn jaˈlin, ex atziljo te, luˈ te tzunx n‑ikyˈx yajbˈil tuˈn tzachiˈn.


Eramaiten duçuelaric çuen fedearen fina, cein baita, arimén saluamendua. 	 quˈn nkykˈmoˈnjiˈy ajo t‑xilin kynimbˈila, a kolbˈil te jun majx.


Ecen baldin gogotic haur eguiten badut, sari dut: baina baldin gogoz garaitic eguiten badut, dispensationea eman içan çait. 	 Qa ma kubˈ nbˈinchinjiˈy luˈn a wuˈnkuxa, atla jun chojbˈil weˈ. Me nyaxix noq tuˈn ikyjo, quˈn ma chin jaw skˈoˈn weˈ tuˈn Dios, ex ma tzaj toqxenin Tyol weˈy, ex nlay kubˈ wewiˈn, quˈn ilxix tiˈj tuˈn tkubˈ bˈinchit.


Eta erideiten etzutenean nondic hura barnera liroiten, gendetzearen causaz, iganic etche gainera, teuletaric erauts ceçaten ohetchoarequin artera, Iesusen aitzinera: 	 Tuˈntzin mix jyete tumil kyuˈn tzeˈn tuˈn tokxi kyinetaq, tuˈn tpajjo nimxtaq xjal at; tuˈntziˈn ikyjo, bˈeˈx i bˈaj jax tibˈajxi ja, ex jaw kypoˈqˈin xkˈoˈn antza, ex kux tuninin yabˈ kyuˈn tukˈax tkuẍbˈil, ex kupin kyiˈntz twutz Jesús ex kywutz txqan xjal.


Eta Azorec engendra ceçan Sadoc. Eta Sadoc-ec engendra ceçan Achim. Eta Achimec engendra ceçan Eliud. 	 a ttata Sadoc, a ttata Akim, a ttata Eliud,


Eta itzultzen cen iarriric cegoela bere carriot gainean, eta iracurtzen çuen Esaias prophetá. 	 Otaq meltzˈaj kˈulil twutz Dios toj Jerusalén, ex otaq tzˈajtz tuˈn tkanin toj ttanim. Qˈuqletaq toj tkarwaj, ex n‑uˈjintaq jun uˈj tzˈibˈin tuˈn Isaías, a yolil Tyol Dios ojtxe.


Circoncidituric norbeit deithu içan da? ezterakarran preputioa: preputioan norbeit deithu içan da? eztadila circoncidi. 	 Qa at jun otaq tzˈok techil kyuˈn xjal tiˈj tchibˈjil tej tnimin, bˈaˈn tuˈn tkyij ten ikyjo; ex qa at juntl nya tok techil, ex bˈaˈn. Nya il tiˈj tuˈn tok techil jaˈlin.


Ecen Iuduac-ere signo esquez daude, eta Grecoéc sapientia bilhatzen duté: 	 Quˈn ayetzin kye Judiy nchi qanin tiˈj jun techil tipin Dios, tuˈn tyekˈin qa twutzxixjo Tbˈanil Tqanil. Ex ayetzin aj uˈjil te Grecia, nchi jyoˈn txqan tumil tbˈanilx kywutz xjal.


Hauc dirade guiçona satsutzen dutenac: baina escuac ikuci gaberico iateac, eztu guiçona satsutzen. 	 tuˈn kxel toj najin te jun majx. Me teˈ, tuˈn kywaˈnxjal, a noq tuˈn mi tzˈele txjet tqˈobˈ jun xjal tzeˈnku kye, aj txi waˈl, ntiˈ te najin noq tuˈn tpajjo ikyjo, quˈn noq xnaqˈtzbˈil kye qtzan qtaˈẍ.


Hauc dituc bi oliuác eta bi candelér lurreco Iaunaren presentián daudenac. 	 Ayetziˈn kabˈe kujsilte yol lo, ayetziˈn kabˈe tze olivo ex kabˈe xtankoˈl iteˈku nwutza, ayiˈn Tajaw tkyaqil txˈotxˈ.


Orduan harc dioste, Eta çuec ni nor naicela dioçue? Eta ihardesten duela Pierrisec diotsa, Hi aiz Christ. 	 ¿Yajtzin kye toj kywutz? ¿Ankyeqiˈn? chi Jesúsjo. Xi ttzaqˈwin Pegr: A tejiy Crist, a skˈoˈnxix tuˈn Dios, tuˈn tul tzaluˈn twutz txˈotxˈ, chiˈ.


Baina ceren appella baitzedin reserua ledinçát Augustoren eçagutzera, mana nieçan beguira ledin hura igor neçaqueno Cesargana. 	 Me atzinte Pabl otaq tqane teˈ, tuˈn t‑xi nsmaˈn tzma Rom tukˈa tnejilxix kawil tuˈn tok toj xjelbˈil. Tuˈnpetziˈn, bˈeˈx xi nqˈmaˈn tuˈn tten toj tze, tzmaxi aj tten ambˈil weˈy, tuˈn t‑xi smet, chi Festo.


Eta iaquin çuenean Paulec ecen partida bata cela Sadduceuetaric, eta bercea Phariseuetaric, oihuz iar cedin conseilluan, Guiçon anayeác, ni Phariseu naiz, Phariseu seme: hilén sperançáz eta resurrectioneaz ni accusatzen naiz. 	 Texjo or anetziˈn, el tnikyˈ Pabl, qa attaq kabˈe chˈuq xjal toj Sanedrín: Jun chˈuq Sadusey ex juntl Parisey. Tuˈntzintzjo, jaw yolin Pabl kujxix wen: Ayiˈy nxjalil, Pariseyqin weˈ, ex tzajninqiˈn tiˈj t‑xeˈchil Parisey. Exsin atzin jaˈlin, nchin oka toj paˈbˈin, noq tuˈn nxi nnimiˈn, qa nchi jatz anqˈin juntl majljo kyimnin.


Eta baciharducaten elkarren contra, cioitela, Ceren oguiric eztugun da hori. 	 I ok ten t‑xnaqˈtzbˈin yolil kyxolx tiˈj kywa.


Eta Maria Magdalena eta Maria Iosesen ama, beha ceuden non eçarten cen. 	 Ayetzin Mariy, aj Xleˈn, exsin Mariy, tnana Jse, nchi kaˈyintaq jaˈ okxi muquˈn.


Eta predica ledin haren icenean penitentiá eta bekatuén barkamendua natione gucietan, hassiric Ierusalemetic. 	 Ex qa toj tumil nbˈiˈy, il tiˈj tuˈn t‑xi yolit kyeˈ jniˈ xjal, a iteˈ toj tkyaqil twutz txˈotxˈ, qa il tiˈj tuˈn tajtz tiˈj kyanminxjal tukˈa Dios, tuˈntzintla tkubˈ nnajsiˈn jniˈ kyil. Antza tuˈn ttzaj xkye tqˈumle yol lo toj txˈotxˈ te Jerusalén.


Deposit ona beguireçac Spiritu sainduaz, cein habitatzen baita gutan. 	 Ex tukˈa onbˈil tuˈn Xewbˈaj Xjan toj qanmin, niminkutzinjiy tbˈanil xnaqˈtzbˈil, a ma kyij woqxeniˈn teˈy.


Eta liuraturen du anayeac anayea heriotara, eta aitác haourra: eta altchaturen dirade haourrac aita-amén contra, eta hil eraciren dituzté. 	 Quˈn kyxol xjal nya nimil, ayex itzˈinbˈaj kchi kˈwel bˈyonte itzikybˈaj, mo ayeˈ itzikybˈaj kyiˈj itzˈinbˈaj. Ayex chi xel qˈonte kykˈwal toj kyimin, ex ikyqex kˈwalbˈajjo ayex chi okil meltzˈaj kyiˈj kytata, ex chi xel kyqˈoˈn tuˈn kykyim.


Fedez egon cedin promettatu içan çayón lurrean bercerenean beçala, tabernacletan egoiten cela Isaac-equin eta Iacob-equin promes beraren herederoquidequin. 	 Ex tuˈn tnimbˈil, najan Abraham tzeˈnku jun bˈetin xjal twutzjo txˈotxˈ, a tuˈntaq tzaj qˈoˈn te tuˈn Dios. Me najan kyojjo ja, a xbˈalinqe, a bˈaˈn kyikyˈ iqit. Ex ikyx bˈajjo tukˈa Isaac, a tkˈwal Abraham, ex tukˈa Jacob, a tkˈwal Isaac. Ex ikyxjo tqˈma Dios kye, qa iltaq tiˈj tuˈn ttzaj qˈoˈn txˈotxˈ kye anetziˈn, ikyxjo tzeˈnkuˈ xi tqˈmaˈn te Abraham.


Nitan fructu ekarten eztuen chirmendu gucia, kencen du: eta fructu ekarten duen gucia, chahutzen du, fructu guehiago ekar deçançát. 	 N‑el ttxˈemin tkyaqiljo tqˈobˈ, a ntiˈ twutz n‑el. Ex tkyaqiljo tqˈobˈ, a at twutz n‑el, k‑elitz ttxˈemin jniˈ ttzqijlin kyxolile, tuˈntzin twutzin nimxix.


Orduan hassiric Pierrisec declara cietzen gauça guciac bata bercearen ondoan, cioela, 	 Me atzin te Pegr xi tqˈmaˈn kye tzeˈnxix tzaje xkyeye a otaq bˈaj. Chiˈ kyjaluˈn:


Bada baldin gosse bada hire etsaya, emóc iatera: baldin egarri bada, emóc edatera: ecen hala eguiten duála suco ikatzac bere buru gainera bilduren drautzac. 	 Quˈn ikyxjo ntqˈmaˈn: Qa at waˈyaj tiˈj tajqˈoja, qˈonxa twach. Ex qa at kˈwaj tiˈj, qˈonxa tkˈwaˈch. Qatzin qa ma bˈantjo luˈn ikyjo, ktzajil tbˈis, ex ktzajil txˈixwe.


Hala çuec-ere dacusquiçuenean gauça hauc guciac, albeitzinequite écen borthan hurbil datela. 	 Ikyxsintzjo, aj tok kykaˈyiˈn tkyaqiljo luˈn, tzˈelku kynikyˈa te, qa chˈix tpon tqˈijil tuˈn wula juntl majl.


Glorifica dadinçát Iesus Christ gure Iaunaren icena çuetan, eta çuec hartan, gure Iaincoaren eta Iesus Christ Iaunaren gratiaren araura. 	 Ikytziˈn, kjawil nimsit tbˈi qAjaw Jesucrist toj kychwinqila, ex ikyxjo kyeˈ ex kchi jawil nimsiˈn kywutz tkyaqil xjal noq tuˈn t‑xtalbˈil qMan Dios ex qAjaw Jesucrist.


Guero iragaiten cen hirietan eta burguètan, iracasten çuela, eta Ierusalemeratco bidea eguiten çuela. 	 Tej t‑xiˈ Jesús tzma Jerusalén, ikyˈ xnaqˈtzil kyexjal kyojile jniˈ tnam ex kyojile jniˈ kojbˈil, a nqayintaq iteˈke ttxlajile tbˈe.


Ceren haragui gucia baita belharra beçala, eta guiçonaren gloria gucia belhar lilia beçala: eyhartu da belharra, eta haren lilia erori: 	 Quˈn ikytzin ntqˈmaˈn toj Tuˈjil Tyol Dios: Tkyaqilxjal ikyxjo tzeˈnku tal kˈul. Ex ajo kybˈinchbˈin ikyxjo tzeˈnku t‑xmakil kˈul. Quˈn atzin te kˈul ktzqijil, ex atzin t‑xmakil k‑elil tzˈaq.


Eta bigarrenac hura irudi dic, Onhetsiren duc eure hurcoa eure buruä beçala: hauc baino berce manamendu handiagoric eztuc. 	 Atzin tkabˈtz: Kˈuˈjlink t‑xjalila tzeˈnkux ay. Ntiˈx juntl tkawbˈil nim toklin tzeˈnqe luˈn.


Ecen deliberatu çuen Paulec Ephesez aitzinago iragaitera, demboraric gal ezleçançát Asian: ecen lehiatzen cen baldin possible balitzayo Mendecoste egunean Ierusalemen içatera. 	 Ikytzin bˈantjo, quˈn tkyˈeˈtaq Pabl tuˈn tkyijtaq ilaˈ qˈij toj txˈotxˈ te Asia, ex mix ttziye, tuˈn t‑xiˈ tzma Éfeso, quˈn tajtaq tuˈn tkanin liwey tzma Jerusalén qa akutaq pon kanin, tuˈn tikyˈsitjo nintz qˈij te Pentecostés.


Eguic bada guc erraiten drauäguna. Laur guiçon citiagu vot eguin dutenic: 	 Qalaˈ il tiˈj tuˈn tkubˈ tbˈinchinjiy, a kˈwel qqˈmaˈn: At kyaje ichin nimil tzaluˈn qxol, a il tiˈj tuˈn tkubˈ kynimiˈn jun kyyol bˈantnin tiˈj tukˈa Dios, ikyxjo tzeˈnku kyij ttzˈibˈin Moisés toj Tuˈjil Tyol Dios ojtxe.


Ecen badiotsa Scripturác Pharaori, Hunetacotz ber suscitatu aut, eracuts deçadançát hitan neure botherea, eta denuntia dadinçát ene icena lur gucian. 	 Ex ntqˈmaˈn Dios toj Tuˈjil Tyol te nmaq kawil toj txˈotxˈ te Egipto: Ma jaw nskˈoˈn te tuˈn tyekˈit wipiˈn tiˈja, ex tuˈn tel tnikyˈtzajiljo nbˈiˈy toj tkyaqil twutz txˈotxˈ.


Ala vste duçue ecen Scripturác alferretan erraiten duela, Inuidiatara aurthiten du çuetan habitatzen den spirituac? 	 Twutzxix teˈ Tuˈjil Tyol Dios, qa n‑ok tkˈuˈjlin Diosjo a qxew, a xkyij tqˈoˈn qojxi.


Eta guertha cedin hec ioaiten ciradela, hura sar baitzedin burgu batetan: eta emazte, Martha deitzen cen batec recebi ceçan hura bere etchera. 	 Atzin te Jesús bˈeˈx xi tiˈnl teˈ tbˈe, exsin pon kanin toj jun kojbˈil, jaˈ najletaq jun qya, Mart tbˈi. Kˈamle Jesús tojjo ja anetziˈn.


Eta othoitz handi eguiten çeraucan, ezlitzan igor comarca hartaric campora. 	 Ex i kubˈsin kywutz te Jesús, tuˈn mina chi exetaq tlajoˈn toj ttxˈotxˈ Gerasa, quˈn noq tuˈn kykyˈeˈtaq cheˈx antza.


Eta fedez infirmo dena recebi eçaçue, baina ez disputationez iharduquitera. 	 Ayiˈy, a ma chi tijiˈn toj kynimbˈila, kykˈmoˈmqejiˈy ayeˈ nya kuj iteˈ toj kynimbˈil. Quˈn at ilaˈ tumil, a at tajbˈin te kˈulbˈil te qAjaw. Tuˈnpetziˈn, mi chi xoˈn yola tiˈj tiˈ t‑xilin kyxim, a nya junx taˈ tzeˈnku kyeˈ.


Eta spantatuac ceuden guciac, eta miresten çutén elkarri ciotsatela, Huná, minço diraden hauc gucioc, eztirade Galileano? 	 Ex bˈeˈx jaw kˈant kywutz, ex jaw yolin kyxolx: ¿Me nyan te Galiley qe xjal nchi yolin?


Gratia dela çuequin eta baquea gure Iainco Aitaganic eta Iesus Christ Iaunaganic. 	 Noqit ax qMan Dios junx tukˈa Jesucrist, a tAjaw Tkyaqil, tzaj qˈonte t‑xtalbˈil kyibˈaja junx tukˈa tnukˈbˈil toj tkyaqil.


HATSEAN-DANIC cena, ençun vkan duguna, gure beguiéz ikussi vkan duguna, contemplatu vkan duguna, eta gure escuéc hunqui vkan dutena vicitzeco Hitzaz. 	 Nxi ntzˈibˈinjiˈy luˈn kyiˈjjo a noq attaql, teˈ naˈmxtaq tkubˈ xkye tkyaqil, a Yol te Chwinqil, a o tzˈok qbˈiˈn, ex a o tzˈok qkaˈyiˈn kyuˈn qwutza, ex a o tzˈok qmikoˈn kyuˈn qqˈobˈa.


Ihardets ceçan harc, eta erran ceçan, Iesus deitzen den guiconac lohi eguin du, eta frotatu ditu ene beguiac, eta erran draut, Oha Siloeco ikuzgarrira, eta garbi adi. Bada ioanic eta garbituric ikustea recebitu dut. 	 Exsin i xi ttzaqˈwin kye: Atzin ichin, a Jesús tbˈi, xkubˈ tbˈinchin chˈin xoqˈl, exsin s‑ok tsuˈn kyiˈj nwutza, ex tzaj tqˈmaˈn weˈy: Ku t‑xiˈy ttzi tkubˈil aˈ, Siloé tbˈi, ex txjomil twutzach. Kutzin, nchijiˈy. Ẍinka. Atzaj teˈ s‑el ntxjon nwutza, bˈeˈx bˈant nkaˈyiˈn.


Baina halere Moysesec eman drauçue Circoncisionea, (ez Moysesganic denez, baina Aitetaric) eta Sabbathoan circonciditzen duçue guiçona. 	 Kxel nyekˈiˈn jun tiˈ kyeˈy: Ate Moisés kyij qˈmante kyeˈy tuˈn tok qitit kyechiljo tal qˈa toj twajxaqin qˈij titzˈjlin. Ex qa toj qˈij te ajlabˈl xjapine ikyjo, me nkubˈ kybˈinchiˈn, noq tuˈn tjapin tkawbˈil Moisés kyuˈn (me nya tuˈn Moisés tzajniˈn tumil lo, qalaˈ tuˈn Abraham exqetziˈn txqantl qtzan qtaˈẍ ).


Ala falta eguin dut neure buruären beheratzean, çuec altcha cindeiztençat? eta ceren dohainic Iaincoaren Euangelioa predicatu baitrauçuet? 	 ¿Ma nyapela bˈaˈn xbˈant wuˈn kyiˈja, tuˈn ẍin yoliˈn Tbˈanil Tqanil kolbˈil kukxjo, ex mi s‑el nqaniˈn twiˈ nkˈuˈja? Noqpe kyja xkubˈ nmutxsin wibˈa, noq tuˈn kyjawku nnimsiˈn toj kynimbˈila tuˈn nyola.


Niri on eztariztanac, ene hitzac eztitu beguiratzen: eta ençuten duçuen hitza, ezta enea, baina ni igorri nauen Aitarena. 	 Ex ankye teˈ mi n‑ok kˈuˈjlin weˈy, ex mi nkubˈ tbˈiˈn jniˈ nnukˈbˈila, a xi nqˈmaˈn. Ex kykyaqiljo yol ncheˈx nqˈmaˈn, nya wekuy, qalaˈ te nMaˈn, a tzaj chqˈoˈn weˈy.


Harc bada iratzarri eta, har citzan haourtchoa eta haren ama, eta ethor cedin Israeleco lurrera. 	 Ex bˈeˈx jaw weˈks Jse; xi tiˈn tal kˈwal tukˈa tukˈax tnana tzmax toj txˈotxˈ te Israel.


Ecen nola Ionas Niniuacoey signo içan baitzayen, hala içanen çayó guiçonaren Semea-ere generatione huni. 	 Quˈn ikytziˈn te Jonás ok teˈ te jun yekˈbˈil kyxol xjal te Nínive, ex ikyx wejiˈy, a Tkˈwal Ichin, ok kchin okila te jun yekˈbˈil kyeˈ xjal tojjo tqˈijil jaˈlin.


Ecen erraiten drauçuet, emaztetaric iayó diradenén artean eztela Prophetaric batre Ioannes Baptista baino handiagoric: badaric-ere Iaincoaren resumán chipién dena hura baino handiago da. 	 Twutzxix kxel nqˈmaˈn, qa kyxol tkyaqilxjal twutz txˈotxˈ, mix aˈl jun nimxixtl toklin tzeˈnku te Juan, a Jawsil Aˈ. Me ajo a noq tal chˈin toklin toj Tkawbˈil Dios toj kyaˈj, nimxixtl toklin tzeˈnku te Juan.


Orduan bere discipuluac beregana deithuric erran ciecén, Eguiaz diotsuet, ecen alhargun paubre hunec guehiago eman duela ecen ez truncora eman duten guciéc. 	 I tzaj ttxkoˈn Jesúsjo t‑xnaqˈtzbˈin, ex xi tqˈmaˈn kye: Twutzxix kxel nqˈmaˈn kyeˈy; ajo tal qya lo, nim chˈintljo toyaj ma kux tqˈoˈn kywutzjo txqantl,


Eta erran ciecén, Çoazte çuen aurkán den burgura: eta hartan sarthuren çareten beçain sarri, eridenen duçue asto vmebat estecatua, nehor oraino gainean iarri içan etzayonic: lachaturic hura ekardaçue. 	 Xi tqˈmaˈn kye: Ku kyxiˈy tojjo tal kojbˈil jlajxi. Ajtzin kyokxa ttxaˈn tnam, ok knetil jun tal bur kyuˈn, kˈloˈn, me mix jun xjal o chejinxi tibˈaj. ¡Kypjumila, exsin kyintza tzaluˈn!


Eta bekatuaren azpitic ilkiric, iustitiaren cerbitzari eguin içan baitzarete. 	 O chi tzaqpaja te tipin il; atziˈn jaˈlin ma chi oka te taqˈnil bˈaˈn.


Bada, ene anayeác, çuec-ere Legueari hil çaizquiote Christen gorputzean: berce, hiletaric resuscitatu den baten çaretençát: Iaincoari fructifica dieçogunçat. 	 Ikytzin kyejiˈy, werman; o chi kyima noq tuˈn tkyimlin Crist. Ex atzin jaˈlin, ntiˈ toklin ojtxe kawbˈil kyibˈaja; qalaˈ ma chi oka te juntl chmilbˈaj, a Jesucrist, a jaw anqˈin kyxol kyimnin te jun majx. Tuˈnpetziˈn, qo ajbˈintzintz te bˈinchil teˈ bˈaˈn twutz qMan Dios.


Fedez Ierichoco murruac eror citecen, çazpi egunez inguratuac egonic. 	 Ex ikyxjo, wuq qˈij, i bˈet aj Israel tiˈjile tnam Jericó. Ex noq tuˈn kynimbˈil, i tzaj tzˈaqjo nmaq tape, a iteˈktaq tiˈjileˈ tnam anetziˈn.


Gucizco maiteác, ezteçaçuela estranio eriden, labean beçala çaretenean çuen phorogatzeagatic, cerbait gauça vste gaberic ethorten balitzeiçue beçala: 	 Ayiˈy werman, at nkˈuˈja kyiˈja. Mi chi jaw kaˈylaja tuˈn tkyaqiljo n‑ikyˈx kyiˈja, nyakuj jun tiˈ, a ntiˈtaq tbˈajil.


Ecen behar du harc regnatu, etsay guciac bere oinén azpian eçarri dituqueeno. 	 Quˈn ate Crist il tiˈj tuˈn tkawin, me tzmaxiˈ aj ttzaj tqˈoˈn qMan tuˈn tkanbˈin Crist kyibˈaj jniˈ tajqˈoj.


Ecen ene haraguia eguiazqui da vianda, eta ene odola eguiazqui da edari. 	 Quˈn ajo nchibˈjila, ante wabˈjjo, a twutzxix, ex ajo nchkyˈela, ex ikyxjo, ante kˈwabˈjjo, a twutzxix.


Cioela ocengui, Çareten beldur Iaincoaren, eta hari gloria emoçue: ecen ethorri da haren iugemenduaren ordua: eta adora eçaçue ceruä eta lurra eta itsassoa eta vr ithurriac eguin dituena. 	 Ex nyolintaq tukˈa jun tqˈajqˈojil twiˈ kuj, ex chiˈ kyjaluˈn: Chi xobˈa te Dios, ex kynimsinksa tbˈi, quˈn ma kanin tqˈijil, tuˈn kyok tkyaqilxjal toj paˈbˈin twutz. Chi kˈuliˈn twutzjo ax kubˈ bˈinchinte kyaˈj ex txˈotxˈ, ttxuyil aˈ, ex jniˈ xlokˈ aˈ.


Eta hec bessarcaturic, conta citzan punctuz punctu Iaincoac Gentilén artean haren ministerioz eguin cituen gauçác. 	 Qˈolbˈin Pabl kye, ex texjo or anetziˈn, ok ten qˈmalte, tzeˈnxix toketaqjo jotxjo jniˈ otaq bˈant tuˈn, tiˈj tbˈi Dios, kyxol aj nya Judiy.


Baina dohaina ezta offensá beçala: ecen baldin baten offensáz anhitz hil içan badirade, anhitzez areago Iaincoaren gratiá, eta guiçon-batez den gratiaren dohaina, cein baita Iesus Christ anhitzetara abondatu içan da. 	 Me nya junx. Quˈn a til Adán nya ikyjo tzeˈnku toyaj qMan Dios. Quˈn tuˈn til Adán, tkyaqilxjal il tiˈj tuˈn tkyim. Me metzin kolbˈil, a tzaj toyin Dios tuˈn t‑xtalbˈil jun ichin, a Jesucrist, nimxix tipin tibˈaj kyimin kye xjal, aye nchi nimin tiˈj.


Eta irequi vkan çuenean hirurgarren cigulua, ençun neçan hirurgarren animala, cioela, Athor eta ikussac. Eta beha neçan, eta huná, çaldi beltzbat: eta haren gainean iarriric cegoenac, çuen balençabat bere escuan. 	 Tej tjaw tlaqin tal Tal rit toxin jupbˈilte, nbˈiy toxin ajbˈil ntqˈmaˈn: Ku tzajach. Xi nkaˈyiˈn jun chej qˈaq kaˈyin. Ex atzin nchejin tibˈaj qˈintaq jun malbˈil toj tqˈobˈ.


Ceruä da ene thronoa, eta lurra ene oinén scabellá. Cer etche edificaturen drautaçue niri? dio Iaunac: edo cein da ene repausatzeco lekua? 	 A wejiˈy nqˈuqil kyaˈj, ex atzin txˈotxˈ kykubˈil nqaˈn, ex ayin weˈ Bˈinchilte tkyaqiljo lo. Tuˈnpetziˈn, ¿Tzeˈntzin tten njaˈy kˈwel kybˈinchiˈn; ex ankyeˈ nnajbˈila te ajlabˈl ktzajil kyqˈoˈn? chi tAjaw Tkyaqiljo.


PAVLEC eta Siluanoc eta Timotheoc gure Iainco Aitan eta Iesus Christ gure Iaunean Thessaloniceanoen den Eliçari: 	 Ayiˈn Pabl nxi ntzˈibˈinjiˈy uˈj luˈn, junx tukˈa Silvano ex Timotey. Nxi ntzˈibˈiˈn kyeˈy, ayiˈy Ttanim Dios toj tnam Tesalónica, a ayiˈy ma tzˈok kymujbˈin kyibˈa tukˈa qMan Dios ex tukˈa qAjaw Jesucrist.


Eta ihardets cieçoten bere discipuluéc, Nondic hauc hemen nehorc ressasia ahal litzaque oguiz desertuan? 	 Xi kytzaqˈwin t‑xnaqˈtzbˈin: ¿Me jaˈn bˈaˈn tuˈn ttzaje kywa txqan xjal? Mix yaˈ tuˈn ntiˈx jun xjal najle tzaluˈn, chi chiˈ.


Badaric-ere principaletaric-ere anhitzec hura baithan sinhets ceçaten: baina Phariseuacgatic etzuten aithortzen, synagogatic campora egotz litecen beldurrez. 	 Me kyxol tkyaqiljo luˈn, attaq junjun Judiy i nimin tiˈj Jesús, ex majxpe junjun nejinel kyxol. Me mix kubˈe kychikybˈin kywutzxjal noq tuˈnjo kyxobˈil kye Parisey, tuˈn mi chi exe lajoˈn tiˈjjo kyoklin tojjo ja te kynaˈbˈl Dios aj Judiy.


Eta iracasten ari cen synagoga batetan Sabbathoan. 	 Jun majjo ikyjo, toj jun qˈij te ajlabˈl, otaq tzˈok ten Jesús xnaqˈtzil toj jun muˈẍ ja te kynaˈbˈl Judiy Dios.


Anayeác, denuntiatzen drauçuegu halaber Iesus Christ gure Iaunaren icenean, separa çaitezten anaye desordenatuqui eta ez gureganic recebitu duen doctrinaren araura ebilten den orotaric. 	 Atzin jaˈlin erman, kxel qqˈmaˈn kyeˈy toj tbˈi qAjaw Jesucrist, tuˈn tel kypaˈn kyibˈa tiˈj tkyaqiljo erman, a tkyˈeˈ tuˈn taqˈnin, ex mi nbˈet tzeˈnku tojjo xnaqˈtzbˈil, a xi qyekˈiˈn.


Eta bere ciuitatecoéc çaritzoten gaitz, eta igor cieçoten embachadorebat guibeletic, cioitela, Eztugu nahi horrec regna deçan gure gainean. 	 Me ikyˈintaq twutzjo xjal lo, kyuˈnxjo t‑xjalil. Tuˈnpetziˈn, bˈeˈx i xi smaˈn jun jteˈbˈin xjal qˈmalte tiˈjbˈinxe. Ikytaq kyyoljo kyjaluˈn: Qkyˈeˈ qeˈ tuˈn tokjo ichin lo te kawil qibˈaja.


Ecen hemendic harát içanen dirade borz etche batetan diuisionetan diratenic, hirurac bién contra, eta biac hirurén contra. 	 Tuˈnpetziˈn, texjo qˈij jaˈlin, nya junx t‑xilin kynabˈl jweˈ xjal, a najleqe toj junx ja, quˈn tuˈn oxe mikyxil kynabˈljo tzeˈnqeku kabˈel. Ex ayetzin kyeˈ kabˈel mikyxi chi nabˈliˈn tzeˈnqeku oxel.


Testificatzen nerauela hambat Iuduey nola Grecoey Iaincoa baitharatco emendamendua, eta Iesus gure Iauna baitharatco fedea. 	 Aye Judiy exqetziˈn a nya Judiy, ma txi nqˈmaˈn kye, tuˈn kymeltzˈaj tukˈa Dios, ex tuˈn t‑xi kynimiˈn Tyol qAjaw Jesús, a Klolqe.


Benedicaitzaçue çuec persecutatzen çaituztenac: benedicaitzaçue, diot, eta ez maradica. 	 Mi txiˈ kyqaniˈn qanbˈil kyibˈajjo nchi bˈinchin mibˈin kyiˈja, qalaˈ kyqaninxa tkyˈiwbˈil Dios kyibˈaj.


Ihardets ceçaten eta erran cieçoten, Hi bekatutan sorthua aiz guciori, eta hic iracasten gaituc gu? Eta iraitz ceçaten hura campora. 	 Tuˈnpetziˈn xi kytzaqˈwin te: Ntiˈ te tajbˈiˈn tuˈn tyolin qukˈiy ikyjo, quˈn manyor aj ilx te atxix teˈ titzˈjiy. ¿Ex tajnaja tuˈn qkubˈ t‑xnaqˈtziˈn? Ex bˈeˈx etz kylajoˈn toj ja te naˈbˈl Dios.


Baina cein-ere hiritan sarthuren baitzarete, eta ezpaitzaituzte recebituren, ilkiric hango carriquetara, erraçue, 	 Ex qatzin qa mi ẍi kubˈ tziyin kyuˈn, ex qa mi xkubˈ kybˈiˈn kyyola, ku kyetza tojjo bˈe, ex kyqˈmanxa:


Conscientia ona duçuelaric: çuen contra gaizquiguiléz beçala minço diraden gauçán, confus diradençat, çuen conuersatione Christ baithango ona calumniatzen dutenac. 	 Me kytzaqˈwinxa tukˈa jun yol bˈunin ex tukˈa jun kymutxbˈil kyibˈa. Chi bˈet‑xa toj tumil, tzeˈnkuxjo ntqˈmaˈn Xewbˈaj Xjan toj kyanmiˈn, tuˈntzintla ttzaj kytxˈixewjo nchi yolbˈin kyiˈja, noq tuˈn tpajjo nimilqiˈy tiˈj Crist.


Halaber copa-ere eman ciecén, affal ondoan cioela, Copa haur da Testamentu berria ene odolean, cein çuengatic issurten baita. 	 Ikyx kubˈ tbˈinchin Jesúsjo tukˈa kˈwabˈj, kybˈajlinxiˈ waˈn. Chiˈ kyjaluˈn: Ajo kˈwabˈj lo, atzin jun akˈaj tumiljo, a bˈantnin tiˈj tuˈn Dios, tuˈn kykyijxjal toj wen tukˈa. Ajo nchkyˈela, a k‑elil chitj te kolbˈil kyeˈy, atzin k‑okiljo te kujsbˈilte yol anetziˈn.


Eta handic aitzinago iraganic, ikus citzan berceric bi anaye, Iaques Zebedeoren semea, eta Ioannes haren anayea, vnci batetan bere aita Zebedeorequin, bere sarén adobatzen ari ciradela: eta dei citzan. 	 Tej kyxi laqˈe chˈintl, i xi tkaˈyin Jesús kabˈetl xjal kyitzˈin kyibˈ, ayeˈ Jacob, a toktaq juntl tbˈi Santyaw, tukˈax titzˈin, Juan, tkˈwalqe Zebedey. Iteˈkxtaq toj jun bark tukˈax kytata nchi slepintaq kypa te tzuybˈil kyiẍ. I tzaj ttxkoˈn Jesús,


Gauça hauc praticaitzac, eta aicén gauça hautan attento: hire auançamendua agueri dençat gucién artean. 	 Qˈonkxixa tililjo lo, tuˈntzin tok kykaˈyinxjal, qa te Dios tkyaqiljo a nkubˈ tbˈinchiˈn.


Eta bacén Ierusalemen egoiten ciraden Iudu Iaincoaren beldurra çuten guiçonetaric, ceruaren azpico natione orotaric. 	 Kyojjo qˈij anetziˈn, otaq chi kanin Judiy toj Jerusalén, tuˈn tkubˈ nimitjo a tzˈibˈin toj Tuˈjil Tyol Dios tiˈjjo qˈij te Pentecostés; ayetziˈn Judiy, i tzaj toj tkyaqil twutz txˈotxˈ.


Baina etzeçaten sinhets Iuduéc harçaz, ecen itsu içan cela, eta ikustea recebitu çuela, ikustea recebitu çuenaren aitamác dei litzaqueteno: 	 Me ayetzin kye Judiy kykyˈeˈtaq tuˈn txi kynimiˈn, qa ataqjo a moẍtaq otaq bˈant tkaˈyin, tzmaxix xi kyniminxjo, teˈ kytzaj kytxkoˈn ttataˈ a moẍtaq.


Eta ikussi içan da anhitz egunez, harequin batean Galilearic Ierusalemera igan içan ciradenéz, eta dirade haren testimonio populua baithara. 	 Ex kyoj ilaˈ qˈij, kubˈ tyekˈin Jesús tibˈ kyxoljo otaq chi ok lipe tiˈj, tej t‑xiˈ toj tbˈe toj txˈotxˈ te Galiley, tuˈn tkanin toj Jerusalén, jaˈ kyime. Ex atzin jaˈlin, ayetzaj i ok lipe tiˈj, ayetziˈn nchi yolin tiˈj Jesús kyexjal.


Eta nic vicitze eternala emaiten drauet hæy: eta eztirade galduren seculan: eta eztitu harrapaturen hec nehorc ene escutic. 	 Ex kxel nqˈoˈn kychwinqil te jun majx, ex nlayx chi kyij naj. Ex mix aˈlx aku tzˈel qˈinkye toj nqˈobˈa.


Eta gauça hauc harc erraiten cituenean, confunditzen ciraden hari contrastatzen çaizquion guciac: baina populu gucia alegueratzen cen harçaz eguiten ciraden gauça glorioso guciéz. 	 Bˈeˈx i jaw txˈixwe kyej tajqˈoj Jesús, tej tbˈaj tyolin Jesúsjo tyol kye. Ayetzin kyeˈ txqantl xjal, a iteˈtaq antza, bˈeˈx i jaw tzalaj kyeˈ, tej kylon teˈ tbˈinchbˈin Jesús, a nimxix kyoklin.


Ciraden bada hirur orenac hura crucificatu çutenean. 	 Bˈeljaj or te qlixje teˈ tjaw kyqˈoˈn Jesús twutz cruz.


Halacotz bada Iuduac hura hil nahiz haguitzago çabiltzan, ez solament ceren Sabbathoa hautsi çuen, baina are ceren haren Aita Iaincoa cela erran baitzuen, bere buruä Iaincoaren bardin eguinez. 	 Tuˈntzin tpajjo ikyjo, nimx tzaj kyqˈojxjal tiˈj, tuˈn tkubˈ kybˈyoˈn, nya noq tuˈn tkubˈ tqˈanin jun xjal toj qˈij te ajlabˈl, qalaˈ tuˈn tyol, ok tqˈon tibˈ te Dios, teˈ t‑xi tqˈmaˈn qa aku Dios te ttata.


Dacussaçuenean bada desolationearen abominationea, Daniel prophetáz erran içan dena, leku sainduan dagoela (iracutzen duenac adi beça) 	 Tuˈnpetziˈn, k‑okil kykaˈyiˈn tzeˈnkuˈ kubˈ ttzˈibˈin Daniel, a yolil Tyol Dios ojtxe, tiˈj jun ichin, a kˈwel tbˈinchin tkyaqil, me tixqex toj Najbˈil Xjanxix toj tnejil ja te kynaˈbˈl Judiy Dios (aj tkux kyujinjiˈy luˈn, tzˈelku kynikyˈa te).


Ecen impossible cen cecenén eta akerrén odolaz bekatuén kentzea. 	 Quˈn noq tuˈn kychkyˈel tman wakx ex tman chiv, ntiˈ toklin tuˈn tnajsit il tuˈn.


Baina erraiten drauçuet ecen Elias ia ethorri dela, eta hura eztute eçagutu vkan, baina eguin dute harçaz nahi vkan duten gucia: hala guiçonaren Semeac-ere suffrituren du hetaric. 	 Me kxel nqˈmaˈn kyeˈy, o tzul te Elías, me mi s‑el kynikyˈxjal te. Ex ma tzikyˈx tuˈn, tzeˈnkuxtaq kyajxjal tiˈj. Exsin ikyx wejiˈy, a ayiˈn Tkˈwal Ichin, nimx kkyˈelix wuˈn toj kyqˈobˈxjal.


Eta diotsa guiçon escu eyhartua çuenari, Iaiqui adi artera. 	 Xitzin tqˈmaˈn Jesús te ichin: ¡Weˈksa, ex weˈkuy kywutzxjal!


Ezeta laur milla guiçonén çazpi oguiéz, eta cembat sasqui goititu cintuzten? 	 Ex ¿Ma mitzin naˈn kyuˈn kyiˈjjo wuq wabˈj, ayej i kubˈ nsipiˈn kyxoljo kyaje mil xjal? ¿Jteˈxsin chiˈljo jaw chmet, tej kybˈaj waˈnxjal?


Baina hayen beguiac luluratuac ceuden hura eçagut ezleçatençát. 	 Me exla qa iwle Jesús kyuˈn, me atla jun tiˈ, a mix taqˈe tuˈn tel kynikyˈ te, alkyetaqjo nbˈettaq kytxlaj.


Iesus Christ gure Iaunaren Iaincoac, Aita gloriazcoac diçuençát sapientiataco eta reuelationetaco Spiritua, haren eçagutzearen vkaiteco: 	 Kukx nxi nqaninjiˈy te qMan, a tDios qAjaw Jesucrist, a nimxix tbˈi, tuˈn ttzaj tqˈoˈn kynabˈla toj kyanmiˈn, tuˈn tel kynikyˈa tiˈjjo jniˈ t‑xilin.


Haren ondoan altcha cedin Iudas Galileanoa descriptioneco demboretan, eta erauz ceçan populu handi bere ondoan: gal cedin hura-ere, eta hari behatu içan çaizcan guciac deseguin citecen. 	 Tbˈajlinxiˈ ikyjo, chi Gamaliel, jaw tiˈn tibˈ jun ichin te Galiley, Judas tbˈi, toj kyqˈijil aj tzˈibˈil kybˈixjal, ex kubˈ kykˈuˈj ilaˈ xjal, tuˈn kyok lipe tiˈj. Me ex ikyxjo, bˈeˈx kubˈ bˈyoˈn; ayetziˈn lipcheqetaq ex bˈeˈx xi kysipin kyibˈ.


Iaunaz eguin içan da haur, eta da gauça miragarria gure beguién aitzinean? 	 Atzin tbˈanilxjo ma tzaj tqˈoˈn tAjaw Tkyaqil qe, ex ma qo jaw kaˈylajx tiˈj.


Ethorten dirade bada haren anayeac eta haren ama: eta lekorean ceudela igor citzaten batzu harengana, haren deitzera. 	 Tej tkanin tnana Jesús kyukˈa titzˈin jaˈ taˈtaq, i bˈaj kyij weˈ peˈn; noqtzin xi kyqˈmaˈn kyexjal, tuˈn tetz kytxkoˈn.


Eta cen hurbiltzen altchagarri gaberico oguién bestá, Bazco erraiten dena: 	 Chˈixtaq tul kanin nintz qˈij te Waˈj Pan, a jaˈ n‑ikyˈsite Xjan Qˈij, tuˈn kywaˈnxjal pan, a ntiˈ txˈamsbˈilte.


Saluamendu hunez informatu içan dirade, eta haur diligentqui bilhatu vkan duté, çuetara ethorteco cen gratiaz prophetizatu vkan duten Prophetéc. 	 Kyojjo qˈij ojtxe, aye yolil Tyol Dios, aye i kˈmoˈnte Tyol, nim i xpichˈin tiˈj, ex i jyoˈn tiˈjjo t‑xilin kolbˈil, a tuˈntaq xi tqˈoˈn Dios kyeˈy tuˈn t‑xtalbˈil.


Ordea harçaz etzaiteztela aleguera, ceren spirituac suiet eguiten çaizquiçuen: baina aitzitic aleguera çaitezte, ceren çuen icenac scribatuac baitirade ceruètan. 	 Me mina chi jaw tzalaja noq tuˈn nchi kubˈ nimiˈn kyuˈn taqˈnil tajaw il; qalaˈ chi tzalaj kyeˈ, quˈn tuˈn luˈ kyeˈ kybˈi noq tzˈibˈinl toj kyaˈj toj kyajlal jniˈ nimil, chi Jesúsjo.


Hala badaquiçue ecen fedezcoac diradela Abrahamen haour. 	 Tuˈnpetzintzjo, tzˈelku kynikyˈa te alkyeqexixjo tyajil Abraham; me nya qeˈ xjal ayeˈ tzajninqe tiˈj tyajil Abraham, qalaˈ aye, a ikyx kynimbˈiljo tzeˈnku te Abraham.


Eta ez haur solament, baina Rebeccac-ere batganic concebitu çuenean, baitzén, gure aita Isaacganic. 	 Quˈn nya oˈkxjo luˈn; ex ikyxjo te Rebeca, i ul itzˈje kabˈe tal, kwaˈchqe, tukˈa tchmil, Isaac, a ojtxe qxeˈchil.


Dauid-ec beraz Iaun hura deitzen du, eta nola da haren semé? 	 Twutzx teˈ qa ate Crist tyajil qtzan David. ¿Me tzeˈntzin ttentz o yolin te David tiˈj Crist, a naˈmtaq titzˈje, ex ok tqˈoˈn te tAjaw?


Eta gendetze han cenac, eta ençun çuenac, cioen, igorciribat eguin çuela. Bercéc cioiten, Aingueruä minçatu içan çayo. 	 Ayetziˈn xjal iteˈtaq tkˈatz, te kybˈinte yol luˈn, xi kyqˈmaˈn kyxolile, qa noq jun qˈankyaq jaw tinin. Me junjuntl qˈmante qa jun angel tzaj yolin tukˈa.


Eta has cedin hayén iracasten, ecen behar cela guiçonaren Semeac anhitz suffri leçan, eta reproba ledin Ancianoéz, eta Sacrificadore principaléz, eta Scribéz, eta hil ledin, eta hereneco egunean resuscita ledin. 	 Ok tenl Jesús xnaqˈtzil kye t‑xnaqˈtzbˈin. Xi tqˈmaˈn kye: Ayiˈn, a Tkˈwal Ichin, a skˈoˈnxix tuˈn Dios, nimx kykyˈelix wuˈn, ex ok kchin elil iˈjliˈn kyuˈn kynejilxjal ex kyuˈn kynejil pale junx kyukˈa tkyaqil xnaqˈtzil tiˈj ojtxe kawbˈil. Kchin kˈwel bˈyoˈn kyuˈn, me toj toxin qˈij kchin jawil anqˈintla juntl majl.


Içan da guiçon-bat Iaincoaz igorria, Ioannes deitzen cenic. 	 At jun ichin tzaj chqˈoˈn tuˈn Dios, atzin tbˈi Juan.


Orduan othoitz eguin cieçoten Gadarenoén aldiri inguruco gendetze guciac, parti ledin hetaric: ecen icidura handic hartu cituen: eta hura vncira sarthuric, itzul cedin. 	 Tej tbˈijtej lo kyuˈnxjal, a iteˈtaq tojjo txˈotxˈ te Gerasa, nimx kyxobˈil tzaj. Tuˈn ikyjo, kykyaqilx i xiˈ kubˈsil kywutz te Jesús, tuˈntzintla tex tojjo kytanim. Okxsin Jesús toj bark, ex bˈeˈx ikyˈ antza.


Eta ikus neçan haren buruetaric bat heriotara çauria beçala, baina haren heriotaraco çauria sendatu içan cen: eta miraculuz cegoela lur gucia iarreiqui cequión bestiari. 	 Me atziˈn jun twiˈjo tkabˈ txuk attaq jun kyˈixbˈine tiˈj, nyakuj otaq kyim, me atziˈn kyˈixbˈine bˈeˈx qˈanj. Tuˈnpetziˈn, i jaw kaˈylaj tkyaqil xjal twutz txˈotxˈ, ex bˈeˈx i ok lipe tiˈj.


Hambat non karriquetara ekarten baitzituztén. eriac, eta ohetan eçarten eta licteretan, Pierris ethor ledinean haren itzala berere hetaric cembeiten gainetic iragan ledinçát. 	 Ex nchi bˈajxi kyiˈntaq yabˈ kyoj bˈe kyibˈaj tal kypop ex kyibˈaj iqbˈil kye yabˈ, tuˈntzintla aj tikyˈ Pegr, iˈchaqtla oˈkx t‑xlekemil aku pontaq kanin kyibˈaj junjun yabˈ, tuˈn kykubˈ qˈanit.


Baina spiritual dena ezta lehen, baina sensual dena: guero spiritual dena. 	 Quˈn ikytzin n‑el qnikyˈ te, qa a qxmilil tzaluˈn twutz txˈotxˈ, nej xten; ex atziˈn tzul yajxi atziˈn te qxmililjo te Xewbˈaj Xjan.


Saluta eçaçue Vrban, gure aiutaria Christean eta Stachys ene maitea. 	 Kyqˈolbˈinxa Urbano, jun qukˈa toj taqˈin Crist, ex te Estaquis, quˈn kˈuˈjlinxix wuˈn.


Gauça hauen ondoan ordena citzan Iaunac berce hiruroguey eta hamar-ere, eta igor citzan hec birá bere beguitharte aitzinean, bera ethorteco cen hiri eta leku gucietara. 	 Tbˈajlinxitzin tkyaqiljo lo, jaw tskˈoˈn Jesús, a tAjaw Tkyaqil, kabˈlajaj toj jun mutxˈ xjal. I xi tsmaˈn kakabˈile kybˈaj, tuˈn kyxiˈ nej twutz toj kykyaqil tnam ex toj kykyaqil najbˈil, jaˈ tuˈntaq tpone Jesús.


Halacotz orduco mundua vr dilubio batez estali içanic galdu içan da. 	 Me tuˈnxjo aˈ, kubˈ tyuchˈin Dios tkyaqil.


Eta truffatzen ciraden harçaz gendarmesac-ere, hurbiltzen çaizcala eta vinagre presentatzen ceraucatela: 	 Majqexpe kyeˈ xoˈl qˈaqˈ i ok ten xmayil tiˈj Jesús. Nchex laqˈetaq tkˈatz, exsin nxitaq kyqˈoˈn txˈam vin te tkˈwaˈ.


Baina lur onera hacia recebitu duena, haur da hitza ençuten eta aditzen duena, ceinec fructu ekarten baitu eta eguiten, batac ehun, eta berceac hiruroguey, eta berceac hoguey eta hamar. 	 Me atziˈn ijaj, a kux awet toj tbˈanil txˈotxˈ, ikytziˈn tzeˈnqe xjal nxi kynimin nyola, ex nkubˈ kybˈinchin tzeˈnku nqˈmaˈn. Nchi chˈiy toj kynimbˈil, tzeˈnku triy, a s‑el jweˈ kˈal twutz junjun, ex junjuntl el ox kˈal, ex junjuntl el lajaj toj kaˈwnaq.


Ihardets ceçan guiçonac eta erran ciecén, Segur, hunetan da miraculua, ceren çuec ezpaitaquiçue nondic den, eta irequi baititu ene beguiac. 	 Me atzin teˈ ichin xi ttzaqˈwin kye: ¿Tzeˈnxsin tteˈn ikyjo? Mi bˈin kyuˈn jaˈ tzajnin ichin, ex ma jqet nwutza tuˈn.


Eta biga edo hirur Propheta minça bitez, eta bercéc iugea beçate. 	 Atzin jaˈlin kyiˈjjo aye nchi yolin Tyol Dios, bˈaˈn tuˈn kyyolin kabˈe mo oxe, ex ayetzin txqantl toj kˈulbˈil bˈaˈn tuˈn kyximinxix tiˈjjo a nqˈumle.


Apostoluec-ere verthute handitan testificatzen çutén Iesus Iaunaren resurrectioneaz, eta gratia handia cen bayen gucién gainean. 	 Ex ayetziˈn tsanjil nchi yolintaq tiˈjjo tjawlintz anqˈin Jesús juntl majl, a tAjaw Tkyaqil, quˈn tuˈn otaq kyli. Ex nimxix kubˈ kyˈiwlin kykyaqilx tuˈn Dios.


Haur da ogui cerutic iautsi içan dena: ez çuen aitéc manná ian duten beçala, eta hil içan dirade: ogui haur ianen duena vicico da eternalqui. 	 Ayin wejiˈy wabˈj, a twutzxix, a kuˈtz toj kyaˈj te qˈol chwinqil te jun majx. Mikyxiˈ tzeˈnku te maná, a qˈol chwinqil te twutz txˈotxˈ, a xi kywaˈn qtzan qtaˈẍ. Quˈn ayetzin qtaˈẍ, exla qa i waˈn tiˈj, me bˈeˈx i bˈaj kyim. Me ankye te kwaˈl tiˈjjo wabˈj lo, atpen teˈ chwinqil te jun majx.


Eta hec ichilic egon citecen, Eta harc hura harturic senda ceçan, eta igor ceçan. 	 Me ayetzin kyej xjal anetziˈn, noq i kubˈ mutxe tuˈn. Atzin te Jesús bˈeˈx tzaj ttzyuˈn yabˈ, ex bˈeˈx kubˈ tqˈanin. Atzaj teˈ tqˈanit, xi tqˈmaˈn Jesús te tuˈn taj tja.


Eta Annas Sacrificadore subiranoa, eta Caiphas eta Ioannes, eta Alexander, eta Sacrificadorén arraçatic ciraden guciac. 	 exsiˈn tnejilxix pale, Anás tbˈi; junx tukˈa Caifás, Juan, Lejantr ex ilaˈ ichin t‑xjalil Anás.


Haur, Iaincoaren confeillu arrastatuz eta prouidentiaz emana hartu cindutenean, gaichtoén escuz crucificaturic hil vkan duçue. 	 Me atzaj teˈ t‑xi qˈoˈn kyeˈy, bˈeˈx ok kytzyuˈn, ex xi kyqˈoˈn kye ichin aj il te Rom, tuˈn tkubˈ kybˈyoˈn twutz cruz. Tkyaqiljo lo bˈant tzeˈnkuxjo t‑xim Dios otaq bˈaj, ex ikyxjo, ilxix tiˈj tuˈntaq tbˈant. A ayiˈy kubˈ bˈyoˈnte Jesús, me jaw anqˈin juntl majl tuˈn Dios. Tuˈn ikyjo, bˈeˈx tzaqpaj tjaqˈ kyimin ex ntiˈl toklin kyimin tiˈj.


Eta alchatu baitraucu saluamendutaco adarra Dauid bere cerbitzariaren etchean. 	 Ma tzaj tqˈoˈn jun Klolqe, a nimx toklin, tzajnin tiˈj tyajiljo qtzan nmaq kawil David, a kubˈ niminte.


Eztadila beraz çuen vnguia gaitz erran. 	 Ex mi txi tqˈoˈn ambˈil, tuˈn kyyolbˈin tiˈja, noq tuˈn tpajjo wen n‑ele toj twutza.


Ohoraitzac aita eta ama. Eta, Onhetsiren duc eure hurcoa eure buruä beçala. 	 Niminkujiy ttatiy ex tnaniy. Ex kˈuˈjlinqekjiy tukˈiy tzeˈnkuxjo ntkˈuˈjlin te tibˈ.


Salutaitzaçue saindu guciac Iesus Christean Salutatzen çaituztez enequin diraden anayéc. 	 Kyqˈolbˈinqexa toj nbˈiˈy kykyaqil nimil tiˈj Crist, a Jesús. Ex ikyqex ermanjo, a iteˈ wukˈiy tzaluˈn toj Rom, junx kyukˈa tkyaqil erman nchi aqˈnin toj ja te tkawbˈil César, a nmaq kawil, nxi kyqˈoˈn jun qˈolbˈil kyeˈy.


Eta sey egunen buruän, har citzan Iesusec Pierris eta Iacques eta Ioannes haren anayea, eta eraman citzan appart mendi gora batetara. 	 Tbˈajlinxiˈ qaq qˈij, xi tkˈleˈn Jesús Pegr tukˈa Santyaw ex Juan, a kyitzˈin kyibˈ, exsin i xiˈtz tzma twiˈ jun ma tij wutz.


Eta faltatu cenean mahatsarnoa, bere amác diotsa, Iesusi, Mahatsarnoric eztié. 	 Ex tej tel bˈajjo vin, xitzin tqˈmaˈn tnana Jesús te: Ma tzˈel bˈaj tej vinch.


Eta ikussiren du haragui guciac Iaincoaren saluagarria. 	 Quˈn kykyaqilx kyexjal kchi kaˈyil tiˈjjo tkolbˈil qMan Dios, a ktzajil tsmaˈn.


Ihardets cieçón Philippec, Ber-ehun dineroren oguiaz ezliqueye asco, den gutiena batbederac har leçan. 	 Xitzin ttzaqˈwin Lip: ¿Ma attzin qpwaq tuˈn t‑xi loqˈbˈaj txqan wabˈj, tuˈn txiˈ tal kyinchaqjo kye?


On eritzi draucac iustitiari, eta gaitz eritzi draucac iniquitateari: halacotz vnctatu vkan au Iaincoac, eure Iaincoac bozcariotaco olioz, eure lagunetaric abantail. 	 O tzˈok tkˈuˈjlinjiy a tbˈanil, ex o tzˈel tikyˈinjiy a nya toj tumil. Tuˈntziˈn ikyjo, o tzˈok qˈoˈn te Kawil tuˈn qMan Dios, a tDiosa, ex nimxixtl ntzalaj tiˈja tzeˈnku kye angel, ayeˈ iteˈ tukˈiy.


Ecen Christec-ere eztu bere buruä complacitu nahi vkan, baina, scribatua den beçala, Hiri iniuria erraiten drauèanén iniuriác ene gainera erori içan dituc. 	 Quˈn ikyxjo xkyij tyekˈin Crist; quˈn mix kubˈe tbˈinchine tzeˈnkuxjo taj. Qalaˈ, ma tzˈikyx tuˈn tzeˈnkuxjo ntqˈmaˈn toj Tuˈjil Tyol Dios: Atzin yasbˈilte s‑ok qˈoˈn, ma kubˈ tzˈaq wibˈajach.


Gauça guciac ahal ditzaquet Christ fortificatzen nauenaz: 	 Tkyaqilx weˈ aku tzikyˈx wuˈn, quˈn ate Crist nmojin weˈy.


Eta altchagarri gaberico oguién bestaco lehen egunean ethor citecen discipuluac Iesusgana, ciotsatela, Non nahi duc appain diaçágun iatera Bazcoa? 	 Tojjo tnejil qˈij te Waˈj Pan, a waˈj pan ntiˈ txˈamsbˈilte nxiˈ, o xi laqˈeˈy tkˈatz Jesús, ex xi qqaniˈn te: ¿Jaˈtzin tajiy tuˈn tkubˈ qbˈinchinjiˈy wabˈj te ikyˈsbˈil Xjan Qˈij?


Diligentadi eure buruären Iaincoari approbatu presentatzera, confusione gabeco obrero, artezqui eguiaren hitza ebaquiten duála. 	 Qˈonka tilil tuˈn toka tzeˈnku jun aqˈnil tbˈanil twutz qMan Dios, tuˈntzin ntiˈ tuˈn ttzaj txˈixwiˈy tiˈjjo taqˈnbˈiˈn. Qalaˈ, yekˈimjiy Tyol tzeˈnkux tten.


Eta çuengatic othoitz eguiten duten becembatean çuen desira dutelaric, Iaincoaren gratia çuetan abundatzen denagatic. 	 Ex chi naˈl Dios kyiˈja, quˈn at‑xix kykˈuˈj kyiˈja, tuˈn t‑xtalbˈil Dios, a ma tzaj tqˈoˈn kyeˈy.


Beraz Christan lokartu diradenac-ere, galdu içan dirade. 	 A noqpetzin iky tetzjo, ayetzintlaˈ nimil o chi kyim, najnintla iteˈ kyetzjo te jun majx.


Guero guertha cedin Iesusec bere hamabi discipuluey manamendu emaitea acabatu çuenean, parti baitzedin handic iracats eta predica leçançat hayén hirietan. 	 Tej tbˈaj tnikˈuˈn Jesús qeˈy, awoˈy kabˈlajaj t‑xnaqˈtzbˈin, bˈeˈx xiˈ kyojjo tnam toj txˈotxˈ te Galiley xnaqˈtzil ex yolil Tyol Dios.


Eta ikussiric ficotzebat bidearen gainean, ethor cedin hartara, eta etzeçan deus hartan eriden hostoric baicen: eta diotsa, Guehiago fructuric hireganic sor eztadila seculan. Eta eyhar cedin bertan ficotzea. 	 Ok tkaˈyin jun tqan iw ttzi bˈe, ex bˈeˈx xiˈ t‑xe tqan. Me ntiˈx jun twutzjo tze knet tuˈn, noq txqan t‑xaq. Tuˈntziˈn ikyjo, xi tqˈmaˈn te tqan iw: Mixla jtojx tuˈn tel twutza te kyloˈxjal. Ex antej tqan iw jun paqx jaw tzqij.


Eta iniquitatezco abusione gucirequin galtzen diradenetan, ceren eguiaren amorioa ezpaitute recebitu vkán saluatu içateco. 	 Ex kˈwel tbˈinchin tkyaqil wiq il, noq tuˈn kysbˈetku xjal tuˈn, aye kyjaˈ kyxiˈ toj najin, quˈn kykyˈeˈ tuˈn kynimin tiˈjjo Tbˈanil Tqanil kolbˈil, a twutzxix, tuˈn kyklet.


Eta guertha cedin, hura appart othoitz eguiten cegoela, discipuluac harequin baitziraden eta interroga baitzitzan hec, cioela, Ni nor naicela dioite gendec? 	 Jun majjo ikyjo, tjunalxtaq Jesús at kyukˈa t‑xnaqˈtzbˈin; naˈn Dios nej, exsin xi tqanin kyeˈ t‑xnaqˈtzbˈin. Chiˈ kyjaluˈn: ¿Ankyeqiˈn toj kywutzjo jniˈ xjal?


Scribatzen drauçuet, aitác, ceren eçagutu baituçue hatsean-danic dena. Scribatzen drauçuet, gazteác, ceren gaichtoari garaithu baitzaizquiote. Scribatzen drauçuet, haour chipiác, ceren eçagutu vkan baituçue Aita. 	 Ex nxi ntzˈibˈiˈn kyeˈy nyakuj tij xjalqiˈy, quˈn tuˈn o tzˈel kynikyˈa tiˈj qAjaw, a atxtaq te tnejil. Ex nxi ntzˈibˈiˈn kyeˈy nyakuj kuˈxinqiˈy, quˈn tuˈn ma kubˈ tiˈj tajaw il kyuˈn.


Ecen recreatu vkan dituzte ene spiritua eta çuena. Eçagut itzaçue bada halaco diradenac. 	 Quˈn ma tzaj kyqˈoˈn jun chewsbˈil wanmiˈn, ikyxjo tzeˈnku kubˈ kybˈinchin kyukˈiy. Bˈaˈntla tuˈn t‑xi kyqˈoˈn chjonte kyeˈ xjal ikyjo.


Iudas Iacquesen anayea: eta Iudas Iscariot, traidore-ere içan cena) 	 majqexl Judas, a titzˈin Santyaw; exsin Judas Iscariot, a ok meltzˈaj tiˈj Jesús.


Ecen etzaituztet orain iragaitez ikussi nahi: baina sperança dut cerbait dembora egonen naicela çuec baithan, baldin Iaunac permetti badeça. 	 Quˈn nkyˈeˈ weˈ noq tuˈn wikyˈ aja kyukˈiy, qalaˈ wajatlaˈy tuˈn nteˈn ilaˈ qˈij kyxola, qa iky taj qAjaw.


Baina are nic erraiten drauat, ecen hi aicela Pierris, eta Harri hunen gainean edificaturen dudala neure Eliçá: eta iffernuco borthác etzaizcala hari garaithuren. 	 Ex kxel nqˈmaˈn tey, qa a tbˈiy Pegr, a abˈj tzˈelpine. Ex tibˈajjo abˈj lo kjawile nbˈinchiˈn Ntanima. Ex nlayx kubˈ tiˈj tuˈn tkyaqil tipin kyimin.


Eta behatu çuenean ikus citzan abratsac eçarten cituztela bere donoac truncora. 	 Tzuntaq nkaˈyin Jesús kyiˈjjo xjal, a qˈininqetaq, tej nkuˈxtaq kyqˈoˈn kyoyaj tojjo tkubˈil pwaq toj tja Dios.


Huná, nic igorten çaituztet çuec, ardiac otsoén artera beçala: çareten bada çuhur sugueac beçala, eta simple vsso columbác beçala. 	 ¡Kaˈn! Kchi xel nsmaˈn tzeˈnqekuˈ rit kyxol xoˈj. Me chi okxixa ẍtij tzeˈnku jun kan, ex bˈuninxix tzeˈnku jun tal palom.


Baina seguratzen gara çueçaz den becembatean, maiteác, gauça hobez, eta saluamenduarequin eguitenago denez: hunela minço bagara-ere. 	 Atzin jaˈlin werman, nqˈaqˈin nkˈuˈja kyiˈja, iˈchaqx qo yolin tiˈjjo txˈotxˈ nya wen, me qˈuqle nkˈuˈja kyiˈja, qa ayejiˈy tzeˈnku txˈotxˈ kyˈiwlin tuˈn Dios. Tuˈn ikyjo qˈuqle nkˈuˈja kyiˈja, ayiˈy ma chi kleta te jun majx tuˈn qMan Dios.


Eta guertha cedin acabatu cituenean Iesusec propos hauc guciac, erran baitziecén bere discipuluey. 	 Tbˈajlinxiˈ tyolin Jesúsjo yol lo, tzaj tqˈmaˈn qeˈy, awoˈy t‑xnaqˈtzbˈin:


Orduan bada har ceçan Pilatec Iesus, eta açota ceçan. 	 Tuˈnpetziˈn, etz tzyuˈn Pilat Jesús, ex xi tqˈmaˈn tuˈn tok bˈyet.


Ecen gauça guciac suiet eguin vkan ditu haren oinén azpico (baina erraiten duenean, ecen gauça guciac haren suiet eguin içan diradela, agueria da ecen gauça guciac haren suiet eguin dituena reseruatua dela.) 	 Quˈn ikytziˈn ntqˈmaˈn Tuˈjil Tyol Dios kyjaluˈn: Quˈn ate Dios xi qˈoˈnte tuˈn tkanbˈin kyibˈaj tkyaqil. Me a yol, tkyaqil, mi ntqˈmaˈn qa ajin qMan Dios, quˈn apente Dios xi qˈonte tuˈn tkanbˈin Crist tibˈaj tkyaqil.


Eta declara cequión, erraiten ceraucatela, Hire ama, eta hire anayeac lekorean diaudec, hi ikussi naiz. 	 Tuˈntziˈn, noq xi qˈmaˈn te kyjaluˈn: Lu tej tnaniy exqetziˈn titzˈin iteˈ peˈn, ex kyaj tuˈn kyyolin tukˈiy.


Orduan egu-erdi haicea emequi altchatzen hassiric, bere intentionearen complimenduan ciradela vstez, partituric, costabazterca ceçaten aldetsuaz Creta. 	 Kubˈ kybˈisin, qa akutaq txi qiˈn qbˈeˈy, quˈn noq chˈin njumintaq kyqˈiqˈ tzajnin kubˈl. O etza, ex bˈet bark qjaqˈa toj ttxuyil aˈ ttxlajile Creta.


Ceinetan baitugu redemptionea haren odolaz, cein baita bekatuén barkamendua haren gratiazco abrastassunaren araura: 	 Tuˈnjo tchkyˈel Tkˈwal ma qo kotpaj toj tkyaqil nya wen, ex ma kubˈ tnajsin qil, noq tuˈn nimku t‑xtalbˈil,


Ecen baldin guciac membrobat balirade non liçateque gorputza? 	 Quˈn noqit junx tnej tkyaqil, ntiˈtla teˈ qxmilil.


Eta hameca orenen inguruän ilkiric, eriden citzan berce alfer ceuden batzu, eta dioste, Cergatic hemen çaudete egun gucian alfer? 	 Atzaj teˈ tok jweˈ or te qale, xiˈ juntl majl toj plas. I knet junjuntl tuˈn antza, ntiˈ kyaqˈin, ex xi tqˈmaˈn kye: ¿Tiquˈn iteˈy tzaluˈn, a ma tzˈex qˈij, ex ntiˈ chˈin ma chi aqˈniˈn?


Cer bada? eguinen dugu bekatu, ceren Leguearen azpian ezgarén, baina gratiaren azpian? Guertha eztadila. 	 ¿Tzeˈntzintz? ¿Ma okpela qo bˈinchiltz il, tuˈn nya otoˈkx tjaqˈ ojtxe kawbˈil, a nqanintaq qiˈj tuˈn qkyim, a qa at t‑xtalbˈil qMan Dios qukˈa te najsbˈil qil? ¡Mina!


Mortificaitzaçue bada çuen membro lurraren gainecoac, paillardiçá, cithalqueriá, appetitu desordenatua, guthicia gaichtoa, eta auaritiá, cein baita idolatria. 	 Tuˈnpetziˈn, kytzaqpinkjiˈy tkyaqiljo nya bˈaˈn tzaluˈn twutz txˈotxˈ: Ex mina chi kyˈaˈjiˈn, ex mina chi kubˈ kybˈinchinjiˈy kykyaqiljo nya bˈaˈn ex jniˈ achbˈil, a ikyxjo tzeˈnku ntqanin ojtxe kyteˈn; ex mina pon kykˈuˈja tiˈjjo nimku tiˈ at tzaluˈn twutz txˈotxˈ, quˈn qa ma txi kyqˈoˈn kyibˈa tojjo luˈn, ok k‑okil te kydiosa ikyx tzeˈnku tuˈn kykˈulin twutzjo twutzbˈiyil.


Ceinez saluatzen-ere baitzarete, baldin orhoit baçarete cer maneraz hura denuntiatu drauçuedan: baldin alfer sinhetsi vkan ezpaduçue. 	 ex tuˈn yol lo ma chi kleta, qa ma kubˈ kykˈuˈnjiˈy, a xi nqˈmaˈn. Qatzin mina, ntiˈxla tajbˈin kynimbˈila ikyjo.


Baina hec erran haur etzuten aditzen, eta beldur ciraden haren interrogatzera. 	 Minataq n‑el kynikyˈ te tiˈtaq tzˈelpine yol ikyjo, quˈn nchi xobˈtaq tuˈn t‑xi kyqanin.


Ala eztugu bothere emazte arreba baten gucietan erabilteco, berce Apostoluéc, eta Iaunaren anayéc, eta Cephasec beçala? 	 Ex at wokliˈn tuˈn tok lipe jun nxuˈjila wiˈja, a nimil, tzeˈnku te Pegr ex kyeˈ txqantl tsanjil, exqetziˈn titzˈin qAjaw.


Orduan Iesusec erran ciecén bere discipuluey, Baldin nehor ene ondoan ethorri nahi bada, renuntia beça bere buruäz, eta har beça bere crutzea, eta berrait niri. 	 Tbˈajlinxiˈ ikyjo, tzaj tqˈmaˈn Jesús qeˈy, a awoˈy t‑xnaqˈtzbˈin: Ankye jun taj tuˈn tok te nxnaqˈtzbˈiˈn, il tiˈj tuˈn tel tiˈn toj tkˈuˈj tkyaqil tajbˈil, ex tuˈn t‑xi tqˈoˈn tibˈ, tuˈn t‑xi lipe wiˈja toj tkyaqil, exla qa ma kyim twutz cruz.


Ez-auena hic-ere eure cerbitzari-quideaz pietate vkan behar, nic-ere hiçaz pietate vkan dudan beçala? 	 Ikytzintla tejiy matla tzaj qˈaqˈin tkˈuˈja tiˈj tukˈiy, tzeˈnku weˈ saj qˈaqˈin nkˈuˈja tiˈja.


Ecen bere haraguiaren ereiten duenac, haraguitic bilduren du corruptione: baina Spirituaren ereiten duenac, Spiritutic bilduren du vicitze eternala. 	 Altzin kye kˈwel bˈinchinte jun tiˈ nya bˈaˈn, a tzeˈnku ntqanin ojtxe tten, ikytzin t‑xeljo ktlaˈbˈil, ex kkyimil teˈ te jun majx. Me atzin teˈ a kˈwel tbˈinchin bˈaˈn, a tzeˈnku taj Xewbˈaj Xjan, ktlaˈbˈil tuˈn Xewbˈaj Xjan jun tchwinqil te jun majx.


Eta ceuden Iesusen crutzearen aldean, haren ama eta haren amaren ahizpá, Maria Cleopasena eta Maria Magdalena. 	 Ayetziˈn tnana Jesús tukˈaxjo titzˈin; ex tukˈa Mariy, a t‑xuˈjil Cleofas; tukˈax Mariy aj Xleˈn, waˈlqetaq t‑xe tqan cruz, a jaˈ jawe pejkˈin Jesús.


Eta ikussiric Pilatec ecen etzuela deus probetchatzen, baina tumultoa handitzenago cela, vr harturic ikuz citzan escuac populuaren aitzinean, cioela, Innocent naiz ni iusto hunen odoletic: çuec ikussaçue. 	 Tej tok tkaˈyin Pilat, ntiˈxtaq tumil tuˈn tcheˈwx kywiˈxjal, qalaˈ noqx kyjaˈtaq txiˈ toj il, xi tqanin chˈin aˈ, tuˈn ttzaj qˈiˈn, exsin el ttxjoˈn tqˈobˈtz kywutzxjal te jun yekˈbˈil qa nya ajintaq tiˈj Jesús, exsin xi tqˈmaˈntz: ¡Ntiˈx weˈ npaj tiˈj tkyimliˈn xjal lo, quˈn ntiˈx til! ¡Kyukˈaxlaˈy taˈye luˈn!


Ni naiz guiçon Iudua, Tarse Ciliciacoan iayoa, baina hacia hiri hunetan berean Gamalielen oinetan, aitén Leguearen perfectionean instruitua, Iaincogana zelotaco nincela, egun çuec guciac-ere çareten beçala: 	 Aj Judiyqiˈn weˈ. Antza ẍin itzˈjiˈy toj tnam Tarso te txˈotxˈ Cilicia. Me antza ẍin jaw chˈiyiˈy tzaluˈn toj Jerusalén, ex ma chin xnaqˈtzajtza tuˈn Gamaliel, tzeˈnkuxixjo ntqˈmaˈn kykawbˈil ojtxe qxjalil. Kukx o tzˈok tililjo wuˈn, tuˈn wajbˈin te qMan Dios tukˈa tkyaqil wanmiˈn, tzeˈnkuxjo n‑oke kyeˈ kyuˈn, te qˈij jaˈlin.


Eta gauça hauc scribatzen drauzquiçuegu çuen bozcarioa compli dadinçát. 	 Tuˈntziˈn, nxi qtzˈibˈiˈn tkyaqiljo lo kyeˈy, tuˈntzin tnoj kyanmiˈn tukˈa tzaljbˈil.


Eta baldin hayén erortea munduaren abrastassun bada, eta hayén diminutionea Gentilén abrastassun: cembatez areago hayén abundantia? 	 Tuˈntzin tej kykubˈ tzˈaq aj Judiy, bˈeˈx tzaj tqˈoˈn qMan Dios kolbˈil kye txqantl, aye nya Judiyqe. Exsin qa nimx tkyˈiwbˈil qMan Diostz tzaj kyibˈaj kykyaqil xjal tuˈn ikyjo, ¿Mixla yaˈtzjo aj kymeltzˈaj aj Judiy tuˈn kyok te Ttanim Dios junx kyukˈaˈ txqantl xjal, a nya Judiyqe?


Orduan Pilatec iugea ceçan eguin lequién galde eguiten çutena. 	 Xi ttziyinx te Pilatjo, a ntzaj qanin te:


Bada halaco diradeney denuntiatzen drauegu, eta othoitz eguiten Iesus Christ gure Iaunaz sossegurequin trabaillatzen ari diradela bere oguia ian deçaten. 	 Me aye xjal lo kxel qqˈmaˈn kye toj tbˈi qAjaw Jesucrist, tuˈn kyaqˈnin, tuˈntzintla tkanbˈitjo telix kyqˈij kyuˈn.


Eta nehorc eztu eçarten mahatsarno berria çahagui çarretan, ezpere mahatsarno berriac çathituren ditu çahaguiac eta bera issuriren da, eta çahaguiac galduren dirade: 	 Ex tkabˈ, tzeˈn aj tkux bˈinchit vin; nlay kuˈx bˈinchit toj jun ttxˈaqin tzˈuˈn, quˈn ajtzin tloqlin, bˈeˈx aku tzˈex laqj, ex noq aku chi kubˈ najx kykabˈil.


Eta Cesareara iautsi cenean, igan cedin Ierusalemera: eta Eliçá salutaturic iauts cedin Antiochera. 	 Tej tbˈajjo ikyjo, bˈeˈx okx toj bark, ex bˈeˈx ex toj tnam te Éfeso, tuˈn tkanin tzma Cesarea. Tej tkanin antza, bˈeˈx xiˈ toj Jerusalén qˈolbˈil kye nimil toj Ttanim Dios antza. Tej tbˈajjo ikyjo, bˈeˈx xiˈ toj tnam te Antyokiy.


Eta anhitz sorhayo cen Israelen Eliseo prophetaren demborán, baina hetaric batre etzén chahutu içan Naaman Syriacoa baicen. 	 Ex ikyxjo, ilaˈtaq qxjalil yabˈ tuˈn txˈaˈk, aj noqtaq n‑el lemimin, me mix jun kubˈ tqˈaniˈn Elisey, a yolil Tyol Dios ojtxe, qalaˈ oˈkxjo jun bˈetin xjal, Naamán tbˈi, a tzajnintaq toj ttxˈotxˈ Siria. Ex ikyxjo nya qxjalil. Bˈalaqa nya oˈkqox nqo ok tkˈuˈjlin Dios.


(Ecen gure guerlaco harmadurác eztirade carnal, baina botheretsu Iaincoaz, fortalecén deseguiteco.) 	 Quˈn atzin qipiˈn, nya ikyjo tzeˈnku kyexjal nya nimil te twutz txˈotxˈ. Quˈn a qipiˈn tzajnin te Dios, tuˈn tkubˈ tiˈjjo jniˈ tipin tajaw il,


Orduan liuraturen du anayeac anayea heriotara, eta aitác haourra: eta altchaturen dirade haourrac aita-amén contra, eta hil eraciren dituzté. 	 Kyojjo qˈij anetziˈn, iteˈ itzikybˈaj kchi bˈaj xel kykˈayin kyitzˈin kye kawil, tuˈn kybˈaj kubˈ bˈyoˈn; ex iteˈ manbˈaj kchi bˈaj kxel kykˈayin kykˈwal, ex ikyqexl kˈwalbˈajjo, kchi bˈaj xel kykˈayin kytata, tuˈn kybˈaj kubˈ bˈyoˈn.


Orduan iaiquiric ioan cedin bere etcherát. 	 Texjo paq, bˈeˈx jaw weˈks tej yabˈ, ex bˈeˈx aj tja.


Eta erideiten-ere bagara Iaincoaren testimonio falsu: ecen testificatu vkan dugu Iaincoaz, nola resuscitatu vkan duen Christ, cein ezpaitu resuscitatu, baldin hilac resuscitatzen ezpadirade. 	 Ex awotzin qeˈ, matla qo oka nikyˈil yol tiˈj Dios, quˈn ma qqˈmaˈy, qa ma jaw anqˈin juntl majl Crist tuˈn. Quˈn noqit ntiˈ a tuˈn tjatz anqˈin kyimnin, ex mitla xjatz anqˈin te Crist.


Bada baldin resuscitatu içan baçarete Christequin, garayan diraden gauçác bilhaitzaçue, non baita Christ Iaincoaren escuinean iarria. 	 Me ayetzin kyeˈ o chi kyima kyoj kykyaqiljo lo, ex o chi jaw anqˈin junx tukˈa Crist. Tuˈnpetziˈn, kyjyomtziˈn tkyaqiljo twutzxix, a at toj kyaˈj, a jaˈ qˈuqle Jesús toj tman qˈobˈ qMan Dios kawil junx tukˈa.


Eta cerutic ençun vkan nuen voza, berriz minça cedin enequin, eta erran ceçan, Habil, eta har eçac itsassoaren gainean eta lurraren gainean dagoen Aingueruären escuco liburutcho irequia. 	 Quˈn aj tkanin tqˈijiljo twuqin angel, tuˈn toqˈsin tchun, atzin qˈijjo tuˈn tjapin t‑xim Dios, a ewintaq te tnejil, ikyxjo tzeˈnku kyqˈma yolil Tyol Dios ojtxe.


Eta erran cieçoten bere discipuluec, Badacussac gendetzeac hertsen auela, eta dioc, Norc hunqui nau? 	 Me ayetzin t‑xnaqˈtzbˈin i xi tzaqˈwinte: ¡Kaˈyinktziˈn! Jniˈxsiˈn txqan xjal ntlimoˈn tibˈ tiˈja, exsin ntzaj tqaniˈn, ¿Alkye s‑ok mikontiy?


Eta thu eguinic haren contra, har ceçaten canabera hura, eta haren buruäri ceraunsaten. 	 Ex bˈaj ok kytzuˈbˈin tiˈj, ex axjo ttze el kyiˈn, tuˈn tkux kyjemin toj twiˈ.


Baina orain ken itzaçue çuec-ere hec guciac, hira, colera, malitia, gaitzerraitea, minçatze deshonesta çuen ahotic appart. 	 Me atziˈn jaˈlin, kytzaqpinkjiˈy kykyaqiljo lo: Jniˈ qˈoj, ex tkyaqil achbˈil ex jniˈ nya wen, junx tukˈa yasbˈil exqetziˈn kykyaqiljo yol nya bˈaˈn.


Eta othoitz handi eguiten ceraucan, cioela, Ene alabatchoa hurrenean duc: othoitz eguiten drauat, ethor adin, eta eçar ditzán escuac haren gainean, senda dadinçát eta vici den. 	 Kubˈ meje twutz, ex ja kubˈsin twutz te: Ajo nkˈwala txin luˈ nkyim. Ku tzaja qˈol tqˈobˈa tibˈaj, tuˈn mina kyime, chiˈ.


Eta templetic ilkiric Iesus retiratzen cen: eta hurbildu içan çaizcan bere discipuluac templeco edificioén hari eracustera. 	 Tej tetz Jesús toj tnejil ja te naˈbˈl Dios, kyjaˈtaq t‑xiˈ, bˈeˈx o tzaj laqˈeˈy, a awoˈy t‑xnaqˈtzbˈin tkˈatz, ex xi qqˈmaˈn te: Kanqex kyejiˈy junjun tij ja te naˈbˈl Dios, tbˈanilqex wen, qo chijiˈy.


Guero beha neçan, irequi vkan çuenean Bildotsac ciguluetaric lehena, eta ençun neçan laur animaletaric bat, cioela, igorciri voz anço, Athor eta ikussac. 	 Ex xi nkaˈyiˈn, tej tjaw tlaqin tal Tal rit tnejil kyxoljo wuq jupbˈilte tiˈjjo uˈj. Ex nbˈiy jun ajbˈil kyxoljo kyaje ajbˈil tiˈjile qˈuqbˈil ntqˈmaˈn tukˈa tqˈajqˈojil twiˈ, tzeˈnku tqˈajqˈojil qˈankyaq: Ku tzajach.


Eta ethor cedin eta har ceçan liburuä thronoan iarriric cegoenaren escu escuinetic. 	 Me atzin teˈ tal Tal rit xiˈ, ex jaw ttzyuˈn uˈj toj tman qˈobˈ a qˈuqletaq toj qˈuqbˈil.


Ene haourtoác, gauça hauc scribatzen drauzquiçuet, bekaturic eztaguiçuençát: eta baldin cembeitec eguin badu bekaturic, badugu aduocatbat Aita baithara, Iesus Christ iustoa. 	 Ayeqiˈy werman, nimxix nkˈuˈja kyiˈja, a nyakuj tal nkˈwalqiˈy; nxi ntzˈibˈiˈn tkyaqiljo luˈn kyeˈy, tuˈn mi chi bˈinchiniˈy il. Me qa at jun nbˈinchin il kyxola, at najsbˈil, quˈn at jun Yolil qiˈj twutz qMan Dios, a Jesucrist, a tzˈaqlexix.


Orduan barur eta othoizte eguinic, eta escuac hayén gainean eçarriric, igor citzaten. 	 Tej kybˈaj naˈn Dios, ex kybˈaj paˈn waˈyaj, kubˈ kyqˈoˈn nimil kyqˈobˈ kyibˈaj Bernabé ex Saulo, noq tuˈn kyxi oqxeniˈn toj tqˈobˈ qMan Dios, exsin i xi chqˈoˈntz toj tbˈi qAjaw.


Eta erraiten çutén, Ezta haur Iesus, Iosephen semea, ceinen aita eta ama guc eçagutzen baititugu? Nola dio bada hunec, Cerutic iautsi naiz? 	 Exsin i ok tentz yolbˈilte kyxolile: ¿Nyapela a Jesúsjo lo, aj tkˈwal Jse? Ex ojtzqiˈn ttata quˈn, tukˈaxjo tnana. ¿Tzeˈntzin ttentz ntqˈmaˈn qa toj kyaˈj ma kuˈtze?


Orduan hurbilduric goiti ceçan hura escutic harturic, eta bertan vtzi ceçan helgaitzac: eta harc cerbitza citzan. 	 ex bˈeˈx tzaj laqˈe tkˈatz. Jaw tiˈn tukˈa tqˈobˈ tuˈn tjaw weˈ. Texjo paq, bˈeˈx ul Dios te, ex bˈeˈx ok ten bˈinchil chˈin tiˈ kye.


Baina nic erraiten drauçuet, Norc-ere beguiesten baitu emazteric, hura guthicia deçançat, hambatez adulteratu duqueela harequin bere bihotzean. 	 Me metzin weˈ kxel nqˈmaˈn kyeˈy, ankyeˈ qa ma txi tkaˈyin jun qya, ex qa ma pon tkˈuˈj tiˈj, ma bˈinchin aj pajil tukˈa toj tanmin twutz Dios.


Ezta haur charpanter-seme? ezta horren ama Maria deitzen, eta horren anayeac Iacques eta Ioses eta Simon eta Iuda? 	 ¿Ma nyapetzila a ttata, a jsol tzˈlan? ¿Ma nya tnana, a Mariy? ¿Ma nyaqetzin titzˈin Santyaw, Jse, Simun, ex Judas?


Eta discipuluetara ethorriric, ikus ceçan gendetze handibat hayén inguruän, eta Scribéc hequin ciharducatela. 	 Kykˈulinxi twiˈ wutz kyukˈa oxe t‑xnaqˈtzbˈin kykˈatzjo txqantl, ayeˈ nchi yolintaql kyukˈa xnaqˈtzil tiˈj ojtxe kawbˈil, ex attaql txqan xjal kyiˈjile.


Iaincoa eztu nehorc ikussi egundano: baldin elkar maite badugu Iaincoa gutan dago, eta haren charitatea complitu da gutan. 	 Quˈn mix aˈl junte ma lonte qMan Dios kyukˈaxix twutz. Me qa at qkˈuˈjbˈil qibˈ qxolile, antza qˈanchaˈle qa najle Dios qukˈa, ex qa a tqˈaqˈbˈil tkˈuˈj tzˈaqleqoxix tuˈn toj qanmin.


Cein templearen profanatzen-ere enseyatu içan baita, eta hatzamanic nahi vkan diagu gure Leguearen arauez iugeatu. 	 Ex majxpe, tnejil ja te naˈbˈl qDiosa, tajtaq tuˈn tbˈaj tyajin. Tuˈnpetziˈn, bˈeˈx ok qtzyuˈn,


PAVLEC Iesus Christen Apostolu Iaincoaren vorondatez denac, Iesus Christ baithan den vicitzearen promessaren araura, 	 Ayiˈn Pabl, jun tsanjil Jesucrist; chqˈoˈnqiˈn tuˈn tajbˈil qMan Dios, ikyxjo tzeˈnku bˈantnin tiˈj tuˈn, tiˈjjo tkabˈ qchwinqil noq tuˈn s‑ok qmujbˈin qibˈ tukˈa Crist, a Jesús.


Tharrita ceçaten bada populua eta hirico Gobernadoreac gauça hauc çançuzquitenean. 	 Tej kybˈin teˈ xjal yol lo exqetziˈn kawil, bˈeˈx jaw kyikyˈin.


Gauça hauc comparationez erran drauzquiçuet: baina ethorten da ordua ezpainaitzaiçue guehiagoric comparationez minçaturen, baina claroqui neure Aitaz minçaturen bainaitzaiçue. 	 Ma txi nqˈmaˈn tkyaqiljo luˈn kyeˈy, noq kyuˈnjo techil. Me tojjo qˈij anetziˈn, mi chin yolintla kyukˈa techil; qalaˈ ayinkuxixa chin xel nikˈunte kyeˈy tiˈjjo nMaˈn.


Nagger, Maathen: Maath, Mattathiaren: Mattathia, Semeiren: Semei, Iosephen: Ioseph, Iudaren: 	 Ataqtzin te Nagai kˈwalbˈajtaq teˈ te Maat, a tkˈwaltaq Matatías, a tkˈwaltaq Semei, a tkˈwaltaq Josec, a tkˈwaltaq Judá.


Bada, edo iaten baduçue, edo edaten baduçue. edo cerbait berceric eguiten baduçue, gucia Iaincoaren gloriatan eguiçue. 	 Oˈkxsin kxel nqˈmaˈnjiˈy kyeˈy, qa ma chi waˈn, qa ma chi kˈwaˈn, mo qa tiˈ juntl tiˈ xkubˈ kybˈinchiˈn, kybˈinchinkuy te nimsbˈil tbˈi qMan Dios.


Diotsate discipuluéc, Magistruá, orain ciabiltzan Iuduac hi lapidatu nahiz, eta berriz hara ioaiten aiz? 	 Awotzin qeˈ xi qqˈmaˈn te: Xnaqˈtzil, ¿Ma nyatzin itzqeyin qajlintz antza, ex kyajtaqxjal tuˈn tkubˈ bˈyoˈn kyuˈn tukˈa abˈj? ¿Tiquˈnil taja tuˈn tmeltzˈaja antza?


Eta ençunic ecen Iesus Nazareno cela, has cedin oihu eguiten eta erraiten, Iesus Dauid-en semeá, auc pietate niçaz. 	 Teˈ tbˈiˈnte qa ataq Jesús aj Nazaret, bˈeˈx ok ten ẍchˈil: Jesús, tyajil David, qˈaqˈintz tkˈuˈja wiˈja.


Eçagut ceçan bada Iesusec ecen interrogatu nahi çutela, eta erran ciecén, Elkarren artean huneçaz galdez çaudete, ceren erran baitut, Dembora gutibat eta eznauçue ikussiren: eta berriz dembora gutibat eta ikussiren nauçue. 	 Bˈeˈx el tnikyˈ Jesús te, qa qajtaqa tuˈn txi qqaniˈn te tiˈj tkyaqiljo luˈn. Tuˈnpetziˈn, tzaj tqˈmaˈn: ¿Ma tzuntzin nchi labˈtiˈy tiˈjjo yol, a xi nqˈmaˈn, qa noq te jun paqkutl, mi chin ok kykaˈyintla, ex yajxi chˈintl kchin okil kykaˈyintla?


(Eta ciraden Sceua Iudu Sacrificadore principalarenic çazpi seme, haur eguiten çutenac) 	 Ikytaqtzin nbˈantjo kyuˈn wuq tkˈwaljo jun Judiy, Esceva tbˈi, a nejinel kyxol pale.


Hala Euangelioaren predicatzen enseyatzen nincela, ez Christ aippatu içan cen lekutan, berceren fundament gainean edifica ezneçançát. 	 Quˈn kukx n‑ok nqˈoˈn tilil, tuˈn tqˈmet Tbˈanil Tqanil kolbˈil jaˈ naˈmtaq tbˈijte tqanil tbˈi Crist. Quˈn nkyˈeˈy tuˈn t‑xi nxikybˈiˈn waqˈiˈn tibˈaj taqˈnbˈin juntl.


Orduan erran ciecén Aingueruäc, Etzaretela beldur: ecen huná, euangelizatzen drauçuet bozcario handi populu guciaren içanen dena: 	 Me xi tqˈmaˈn angel kye: Mina chi tzaj xobˈa weˈy, quˈn atx jun tqanil ma chin tzaja qˈmalte kyeˈy, me a tbˈanilx wen, ex te tzaljbˈilx te tkyaqilx xjal.


Ecen altchaturen da nationea nationearen contra, eta resumá resumaren contra: eta içanen dirade içurriteac, eta gosseteac, eta lur ikaratzeac lekutic lekura. 	 Quˈn il tiˈj tuˈn tok qˈoj kyxolile junjun chˈuq xjal, ex kyojile junjun ma tij tnam. Ex waˈyaj tzul, ex jniˈ yabˈil ex kyaqnajnabˈ noq jaˈchaqku.


Bada haren languile garelaric, othoitz eguiten-ere badrauçuegu, eztuçuen, alfer Iaincoaren gratiá recebitu. 	 Quˈn tuˈn nqo aqˈniˈn junx tukˈa Dios toj taqˈin, nqo kubˈsin qwutza kyeˈy, tuˈn mi tzˈele kyikyˈinjiˈy t‑xtalbˈil, a ma tzaj tqˈoˈn kyeˈy.


Beraz orain ezta condemnationeric batre Iesus Christean diradenençát: erran nahi da, haraguiaren araura ebilten eztiradenen, baina spirituaren araura. 	 Me atzin jaˈlin, ntiˈx jun kawbˈil kujxix te jun majx kyibˈajjo a at kymujbˈil kyibˈ tukˈa Crist, a Jesús, quˈn mi nchi anqˈin tzeˈnku ntqanin tachbˈil kyxmilil, qalaˈ tzeˈnkuxjo taj Xewbˈaj Xjan.


Eta ethorri içan ciradenean Capernaumera, ethor citecen Pierrisgana didrachmác recebitzen cituztenac, eta erran cieçoten, Çuen magistruac didrachmác eztitu pagatzen? 	 Atzaj teˈ qkaniˈn junx tukˈa Jesús toj tnam Capernaum, ayetziˈn peyil pwaq te ja te naˈbˈl Dios i tzaj laqˈe tkˈatz Pegr, ex xi kyqanin te: ¿Ma mitzin nchojiˈn t‑xnaqˈtzila pwaq te mojbˈil toj qja te naˈbˈl Dios?


Nic orduan erran nieçán, Nor aiz Iauna? Eta harc erran cieçadán, Ni nauc Iesus hic persecutatzen duana. 	 Noq samexixa, wAjawa. ¿Ankye te? Tzajtzin ttzaqˈwin weˈy: Ayin wejiˈy Jesús, ex ayinxjiˈy a ma chin el tikyˈiˈn.


Baina nahi diagu hireganic ençun cer irudi ceyán: ecen secta horrez den becembatean, baceaquiagu ecen leku gucietan nehor contrastatzen çayola. 	 Me qajtzintza tuˈn qbˈintiˈy tzeˈn te tnaˈbˈl, quˈn bˈiˈn qeˈ quˈn, qa nyolbˈajtz toj tkyaqil twutz txˈotxˈ tiˈjjo akˈaj chˈuq xjal, aye nimilqe tiˈj Jesús.


Baldin badaquiçue ecen hura iusto dela, iaquiçue ecen norc-ere iustitia eguiten baitu, hura harenganic iayo dela. 	 Bˈiˈn kyuˈn, qa a Klolqe Jesús tzˈaqlexix toj tkyaqil. Tuˈn ikyjo, il tiˈj tuˈn tel kynikyˈa te, qa kykyaqiljo nchi bˈet tzˈaqlexix toj kychwinqil, o chi ok te Tkˈwal Dios.


Eta beguiac harenganat egotziric, conseilluan iarriric ceuden guciéc ikus ceçaten haren beguithartea quasi Aingueru baten beguithartea beçalaco. 	 Ayetzaj kawil exqetziˈn kykyaqiljo qˈuqleqetaq antza toj Sanedrín, tej tok kykaˈyin twutz Esteban tukˈa jun tzaljbˈil, ex el kynikyˈ qa ikytaq twutzjo tzeˈnku jun angel.


Huneçaz seguratzen naicela, ecen obra ona çuetan hassi vkan duenac acabaturen duela Iesus Christen egunerano: 	 Qˈuqle nkˈuˈja tiˈj qMan Dios, a kubˈ xikyˈbˈinte aqˈuntl lo toj kyanmiˈn; ex ax nbˈinchin teˈ nimxixl aqˈuntl te tzˈaqtzbˈilte kyeˈy, tzmax ajxi tul Jesucrist juntl majl.


Orduan interroga ceçan Iesusec haren aita, Cembat dembora du haur heldu çayola? Eta harc diotsa, Haourra-danic. 	 Xitzin tqanin Jesús teˈ ttata: ¿Jteˈxitzin qˈij ttzyetlin tuˈn ikyjo? chiˈ. Xi ttzaqˈwiˈn ttata: Atxixjo te muchˈxtaq.


Eta egotz citzaten escuac Apostoluén gainera, eta eçar citzaten presoindegui publicoan. 	 Ex tuˈntziˈn, bˈeˈx i ok tzyuˈn, ex bˈeˈx i kuˈx tjpuˈn toj ttze te tnam.


Huni borthalçainac irequiten drauca, eta ardiéc haren voza ençuten duté: eta bere ardiac deitzen ditu cein bere icenez, eta eramaiten ditu camporat. 	 Atzin teˈ xqˈuqil chˈlaj n‑okx tjqoˈn tjpel, tuˈntzin tokxjo kyikˈlel, tuˈn kytzaj ttxkoˈn trit. Kxel kybˈiˈn tqˈajqˈojil twiˈ, ex chi tzajil tqˈolbˈin tukˈa kybˈi, ex kchi elitz tiˈn toj chˈlaj.


Eta erran cieçadan, Beguirauc eztaguián: ecen cerbitzariquide nauc hire, eta hire anaye Prophetén, eta liburu hunetaco hitzac beguiratzen dituztenén: Iaincoa adora eçac. 	 Me ante angel tzaj tqˈmaˈn weˈy: Mi kubˈ tbˈinchinjiy ikyjo. Quˈn aqˈnilqin weˈ te Dios tzeˈnku te, ex tzeˈnqeku termana, a yolil Tyol Dios, ex kykyaqiljo nkubˈ kynimin a tzˈibˈin tojjo uˈj lo. Qalaˈ, kˈuliˈn twutz Dios.


Eta bestan largatzen ohi cerauen presonerbat, ceinen-ere esca bailitez. 	 Me ante Pilat, a aj kawil, aj tikyˈ junjun Xjan Qˈij, kukx nxi ttzaqpiˈntaq jun xjal, a tkuˈxtaq toj tze. Me nejtaq nxi tqanin alkye kyajxjal tuˈn t‑xi tzaqpet.


Bide çucena vtziric errebelatu içan dirade, Balaam Bosorensemearen bideari iarreiqui içanic, ceinec iniquitatezco sariari on eritzi baitzaraucan: eta bere iniquitateaz vençutu içan cen: 	 Quˈn ma chi naj noq tuˈn ma chi el txalpaj tiˈjjo bˈe jikyin. Ex ma chi ok lipe tiˈjjo tumil tuˈn Balaam ojtxe, a tkˈwal Beor, a tajtaq tuˈn tkanbˈin pwaq noq tuˈn jun tumil nyakuj tzajnin te Dios.


Eta Annas eta Caiphas Sacrificadore subirano ciradenean: eman cequión Iaincoaren hitza Ioannes Zachariasen semeari desertuan. 	 Ayetaqtziˈn kye Anás tukˈa Caifás nmaq paleqetaq kyeˈ kyxol aj Judiy. Tojjo ambˈil anetziˈn ex tojjo jun txˈotxˈ jaˈ ntiˈyetaq kynajbˈilxjal, kubˈ toqxenin Dios Tyol te Juan, a tkˈwal Zakariy.


Eta alegueratu da ene spiritua Iainco ene Saluadorea baithan. 	 Ex tzunx ntzalajx wanmiˈn tiˈj Dios, a Klol weˈy.


Anayetassunezco charitateaz den becembatean, eztuçue mengoaric scriba dieçaçuedan ecen ceuroc Iaincoaz iracatsiac çarete, elkar onhets deçaçuen. 	 Atzin jaˈlin, nya il tiˈj tuˈn qtzˈibˈiˈn tiˈjjo tqˈaqˈbˈil kykˈuˈja kyxolxa, quˈn axte qMan Dios o tzaj yekˈinte kyeˈy, tzeˈn tuˈn kykˈuˈjlin te kyibˈa kyxoliliˈy.


Eta guertha cedin egun hetataric batez, harc populua iracasten çuela templean, eta euangelizatzen cegoela, ethor baitzitecen Sacrificadore principalac eta Scribác, Ancianoequin, 	 Jun maj, tej tzuntaq nxnaqˈtzin Jesús kyexjal toj tnejil ja te naˈbˈl Dios, ex tzuntaq nxi tchikyˈbˈiˈn Tbˈanil Tqanil kolbˈil; i pon kanin kynejil pale exqetziˈn xnaqˈtzil tiˈj ojtxe kawbˈil, junx kyukˈa jniˈ nejinel kyxolxjal,


Erideiten du Philippec Nathanael, eta diotsa, Eriden diagu Iesus Nazarethecoa, Iosephen semea, ceinez scribatu baitu Moysesec Leguean eta Prophetéc. 	 Ex xiˈ te Lip jyol Natanael. Tej tel jyet tuˈn, xi tqˈmaˈn te: O jyet qeˈ Crist quˈn, aj tzeˈnku kyij ttzˈibˈin Moisés exqetziˈn jniˈ yolil Tyol Dios toj Tuˈjil Tyol: Jesús aj Nazaret tbˈi, a tkˈwal Jse.


Ia segur guciz falta da çuetan, ceren auci baituçue ceurón artean: ceren eztuçue lehen iniuria suffritzen? ceren eztuçue lehen calte recebitzen? 	 Ex noq tiˈjjo kyjoybˈiˈn qˈoja kyxoliliˈy, n‑el tnikyˈtzajil qa ma kubˈ kyiˈja tuˈn nya bˈaˈn. ¿Ma nyapetzintla bˈaˈn tuˈn tikyˈx chˈin nya bˈaˈn kyuˈn, a n‑ok bˈinchin kyiˈja, ex tuˈn tikyˈx elqˈbˈin kyuˈn?


Eta guregana ethorriric eta Paulen guerricoa harturic eta harçaz bere oinac eta escuac estecaturic, erran ceçan, Gauça hauc erraiten ditu Spiritu sainduac, Guerrico hunen iabe den guiçona, hunela estecaturen dute Ierusalemen Iuduéc, eta liuraturen duté Gentilén escuetara. 	 Tej tpon qkˈatza, tzaj ttzyuˈn tkˈalbˈil Pabl, ex tukˈa anetziˈn, i ok tkˈloˈn tqˈobˈ exqetziˈn tqan, te yekˈbˈil teˈ tiˈjjo tuˈn tikyˈx tiˈj Pabl, exsin tqˈma kyjaluˈn: Tqˈma Xewbˈaj Xjan, chi Agabo, qa toj tnam Jerusalén, kkˈletileˈ tajaw kˈalbˈil luˈn kyuˈn aj Judiy, exsin kxel qˈoˈn toj kyqˈobˈ nya Judiy.


Iesus Christ gure Iaunaren gratiá dela çuen spirituarequin. Amen. 	 Noqit a t‑xtalbˈil Jesucrist, a tAjaw Tkyaqil, tten toj kyanmiˈn te jun majx.


Eta itzul cedin haren spiritua, eta iaiqui cedin bertan: eta mana ceçan eman lequión iatera. 	 Bˈeˈxsin jaw anqˈin juntl majl tej txin, ex texjo paq anetziˈn bˈeˈx jaw weˈks. Xitzin tqˈmaˈn Jesús tuˈn t‑xi qˈoˈn twa.


Ecen duenari, emanen çayó: eta deusic eztuenari, duena-ere edequiren çayó. 	 Me alkye teˈ ntiˈ n‑ok tqˈoˈn tilil, majxpe ajo tnabˈl, a tbˈanilx toj twutz, me a ntiˈ tumil, k‑elil qˈiyit te jun majx.


Baldin guiçonén testificationea recebitzen badugu Iaincoaren testificationea handiago da: ecen haur da Iaincoaren testificationea, cein testificatu vkan baitu bere Semeaz. 	 Tzunpe nxi qnimiˈn tqanil tuˈn xjal tiˈj jun tiˈ, a ma tli; ¿Yajtzilaˈ teˈ Dios? Ex atzin t‑xilin tqaniljo tzaj tqˈoˈn Dios tiˈj Jesús, a Tkˈwal.


Eta spantatuac ceuden guciac, eta etzaquitén cer pensa, elkarri ciotsatela, Cer erran nahi da haur? 	 Kykyaqilx jaw kaˈylaj, ex jaw naj kynabˈl, ex xi kyqanin kyxolile: ¿Tzeˈntzin tzˈelpine luˈn?


Orduan interroga ceçan hura, Nola da hire icena? Eta ihardets ceçan, cioela, Legio diat icen: ecen anhitz gaituc. 	 Xi tqanin Jesús te ichin. ¿Titzin tetza tbˈi? Xi ttzaqˈwin ichin: Atzin nbˈiy Nimku, quˈn ilaˈ qbˈaja najle toj tanmin ichin lo.


Eta harc behar çuen iragan Samariatic. 	 Me ilx tiˈj nej tuˈn tikyˈ toj ttxˈotxˈ Samaria.


Baldin Iaincoa glorificatu bada hartan, Iaincoac-ere glorificaturen du hura bere baithan, eta bertan glorificaturen du hura. 	 Ma japin bˈaj tajbˈil nMaˈn wuˈn tzaluˈn twutz txˈotxˈ, noq tuˈn tnimsit tbˈi. Tuˈnpetziˈn, ktzajil tqˈoˈn wokliˈn liwey, tuˈn nteˈn tukˈa toj kyaˈj tukˈa tkyaqil nqoptzˈajiyila.


Eta irequi vkan çuenean bigarren cigulua, ençun neçan bigarren animala, cioela, Athor eta ikussac. 	 Tej tjaw tlaqin tal Tal rit tkabˈ jupbˈilte, nbˈiy tkabˈ ajbˈil ntqˈmaˈn: Ku tzajach.


Eta harc erran ciecén, Cer gauça? Eta erran cieçoten, Iesus Nazarenoaz, cein içan baita guiçon Propheta, eguinez eta erranez botheretsua, Iaincoaren eta populu guciaren aitzinean. 	 Xitzin tqanin Jesús: ¿Tiˈchaqtzin ma bˈajtz? Chi chiˈ kyjaluˈn: At jun te ma bˈaj tiˈj jun aj Nazaret, a Jesús tbˈi. Nimxtaq tipin tbˈinchbˈin exqetziˈn jniˈ tyol twutz Dios ex twutz tkyaqil xjal.


Eta hurbilduric Iesus minça cequién, cioela, Eman içan çait niri bothere gucia ceruän eta lurrean. 	 Ex tzaj laqˈe Jesús qkˈatza, ex tzaj tqˈmaˈn qeˈy: Ma tzaj tqˈoˈn qMan Dios tkyaqil toklin weˈy toj kyaˈj ex twutz txˈotxˈ.


Çuec-ere çareten suiet halacoén, eta gurequin languiten eta trabaillatzen ari den guciaren. 	 Tuˈnpetziˈn, nchin kubˈsin nwutza kyeˈy, tuˈn tkubˈ kyniminjiˈy xjal tzeˈnku kye Estéfanas, exqetziˈn txqantl nchi mojin toj taqˈin qMan Dios.


Eta hetaric batzuc nahi çuten hatzaman, baina nehorc etzitzan eçar haren gainea escuac 	 Attaq junjun a kyaj tuˈn t‑xi kyiˈn toj tze, me mix aˈl jun ok tzyunte.


Nahi diat bada guiçonéc othoitz daguiten leku orotan escuac chahuric altchatzen dituztelaric hira eta questione gaberic. 	 Waja tuˈn kynaˈnxjal Dios tkyaqil twutz txˈotxˈ. Ex aj tja kyiˈn kyqˈobˈ twutz qMan toj kynaˈn Dios, kybˈinchim tukˈa kyanmin saqxix, nya tukˈa qˈoj, ex nya tukˈa yolbˈil tiˈj juntl.


Hic bada baldin adora baneçac, hire içanen dituc guciac. 	 Me qa ma kubˈ mejeˈy kˈulil nwutza, tkyaqil kxel nqˈoˈn tey, chiˈ tajaw il.


Astean biguetan eguiten diat barur, posseditzen ditudan gauça guçietaric hamarrenac emaiten citiát. 	 Kabˈe maj nkubˈ npaˈn weˈ wayˈaj toj junjun seman, tuˈn naˈn Diosa, ex nxi nqˈoˈn tey ajo tlajajin tiˈj tkyaqiljo jniˈ nkanebˈa.


Baina hunegatic misericordia eguin içan ciaitadac, nitan lehenic eracuts leçançát Iesus Christec clementia gucia, exemplu nincençát hura baithan vicitze eternaleracotzat sinhetsiren çutenén. 	 Tuˈnpetziˈn, qa ma chin kleta tuˈn tqˈaqˈbˈil tkˈuˈj Jesucrist wiˈja, exsin ikyx aku klet txqantl. Quˈn ikytziˈn ma chin okejiˈy te jun yekˈbˈil kyejo a tuˈntaq kynimin tiˈj, tuˈn t‑xtalbˈil, tuˈn tten kychwinqil te jun majx.


Eta hec beha ceuden noiz hant leiten, edo subitoqui hilic eror leiten: baina luçaqui beha egon içan ciradenean, eta çacussatenean calteric batre etzayola ethorten, proposa cambiaturic erraiten çutén, Iainco cela hura. 	 Kykyaqilx nchi ayontaq jniˈ or kxel mal Pabl, tuˈn ttxˈaˈbˈin kan, mo jniˈ ortaq tuˈn tkyim. Nimku kubˈ kyayoˈn, me atzaj teˈ tel kynikyˈ te, qa ntiˈ otaq bˈajte, bˈeˈxsin ja kymeltzˈin kynabˈltz, exsin ok tentz qˈmalte qa jun diostaq te Pabl.


Eta ethorriric emazte alhargun paubre batec eman citzan bi peça chipi, baitziraden quadrantbat. 	 Ex kanin jun qya, a otaq kyim tchmil, yajxix wen. Kux tqˈoˈn kabˈe tal netzˈ pwaq.


Eta erran ciecén, Çoazte eta erroçue aceri hari, Huná, egoizten citiát deabruac campora, eta sendatzea acabatzen diát egun eta bihar, eta hereneco egunean fin hartzen diat. 	 Xitzin ttzaqˈwin Jesús kyjaluˈn: Kux cheˈxa, ex kˈaˈ txi kyqˈmaˈn te Herodes, a sbˈulxix tnam, qa jaˈlin ex nchiˈj ok kchi elitz taqˈnil tajaw il wuˈn toj kyanminxjal, ex qa ok kchi kˈwel nqˈaniˈn yabˈ. Ex kabˈjxi japin bˈaj wuˈn.


Hamabi hauc igor citzan Iesusec, eta eman ciecén manamendu, cioela, Gentiletarát etzoaztela, eta Samaritanoén hiritan etzaiteztela sar: 	 Ex bˈeˈx o xi tsmaˈn Jesús tukˈa jun nukˈbˈil kyjaluˈn: Mi cheˈxa toj kytanim nya aj Judiyqe; ex mi chi okxa toj kytanim aj Samaria.


Baina ethorriric talentbat recebitu çuenac-ere diotsa, Nabussiá, eçagutzen nián ecen guiçon gogorra incela, erein eztuán lekuan biltzen duala, eta barreyatu eztuán lekuan elkarganatzen duala. 	 Atzaj teˈ tkanin aqˈnil, a xi tzyuˈnte jun mil, xi tqˈmaˈn te tajaw: Taa, bˈiˈn wuˈn qa ay jun xjal kuj, ex qa njyet jun tpwaqa noq tuˈn taqˈnbˈin juntl, ex at tey, me mi n‑aqˈniˈn.


Eta igor citzan Pierris eta Ioannes, cioela, Ioanic appain ieçaguçue Bazcoa ian deçagunçat. 	 I xiˈtzin chqˈoˈn Pegr exsin Juan tuˈn Jesús, ex xi tqˈmaˈn kye kyjaluˈn: Kux cheˈx kyeˈ bˈinchilte wabˈj te Xjan Qˈij.


Bada ethorri içan cenean Galileara, recebi ceçaten Galileanoec, bestán Ierusalemen eguin cituen gauça guciac ikussiric: ecen hec-ere ethorri içan ciraden bestara. 	 Me tej tponl Jesús toj Galiley, kubˈ kywutzliˈn aye najleqe antza, quˈn otaq kyli tbˈinchbˈin tipin tzma Jerusalén toj nintz qˈij te Waˈj Pan, quˈn ajinqetaq iteˈ antza.


Eta hec interroga ceçaten hura, cioitela, Magistruá, baceaquiagu vngui erraiten eta iracasten duala, eta ezagoela personara behá, baina Iaincoaren bidea eguiazqui iracasten duala. 	 Xi kyqanin te Jesús kyjaluˈn: Ay, xnaqˈtzil, noq samiy; bˈiˈn qe quˈn, qa nyolin teˈ twutzxix, ex qa nxnaqˈtziˈn oˈkx tiˈjjo tbˈeyil chwinqil, a tuˈn qxiˈ tukˈa qMan Dios. Ex mina njaw ttxˈixpiˈn, noq tuˈn kytziˈxjal, ex mina nchi kubˈ tniminjiy aye nim kyoklin, quˈn ntiˈ jun xjal nim toklin tibˈaj juntl toj twutza.


Ni Aitac maite vkan nauen beçala, nic-ere maite vkan çaituztet çuec: çaudete ene charitatean. 	 Tzun nchi ok nkˈuˈjlin kyeˈ, ikytziˈn tzeˈnku te nMaˈn nchin ok tkˈuˈjliˈn. Kukx chi lipekjiˈy tiˈjjo tqˈaqˈbˈil nkˈuˈja, a at kyiˈja.


Anayeác, çareten gogo batez ene imitaçale, eta consideraitzaçue hala dabiltzanac, nola gu baiquaituçue exemplutan. 	 Ayiˈy werman, chi lipektziˈn wiˈja, ex tiˈjjo a nxi nqˈmaˈn, ex kykaˈyinktziˈn kyiˈjjo aye iky nchi bˈete tzeˈnku a o txi qxnaqˈtziˈn kyeˈy.


Harçaz bada offrenda dieçogun ardura Iaincoari, laudoriozco sacrificio, erran nahi baita, haren icena confessatzen duten ezpainén fructua. 	 Tuˈnpetziˈn, qo nimsin tbˈi qMan Dios, quˈn axixsin jun tbˈanil oyajjo tuˈn t‑xi qqˈoˈn twutz Dios. Tuˈn ikyjo, qo nimsin tbˈi, ex qo bˈitzin twutz, ex qo yolin tiˈj tukˈa tkyaqil qanmin.


Ala guciac dirade Apostolu? ala guciac Propheta? ala guciac doctor? ala guciac verthutedun? 	 ¿Ma tkyaqilxpela at kyoklin te tsanjil Jesús? Mo ¿Ma tkyaqilxpela at kyoklin te yolil Tyol Dios mo tuˈn kybˈinchin yekˈbˈil te tipin Dios,


Badaric-ere ecin date Iaincoaren hitza erori den: ecen eztirade Israeleco diraden guciac, Israel. 	 Me mix kubˈe kynimin aj Israel, a tqˈma Dios kye. ¿Ma tuˈntzin ikyjo, mi japin te Dios tuˈn, tkyaqiljo tzaj ttziyin kye Ttanim? ¡Mina! Quˈn nya tkyaqiljo, a el itzˈje kyxol aj Israel toj tchibˈjil, twutzxix aj Israelqe.


Destructione eta miseria hayén bidetan. 	 Jaˈchax nchi bˈetitz, noqx nchi xitin, ex nkyij kyqˈoˈn bˈis.


Diotsa Iesusec, Ezneçanala hunqui: ecen oraino eznaun igan neure Aitagana: baina habil ene anayetara, eta erran iecén, Igaiten naiz neure Aitagana, eta çuen Aitagana, eta neure Iaincoagana eta çuen Iaincoagana. 	 Xi tqˈmaˈn Jesús te: Mi tzalaja noq tuˈn ma chin tliˈy, ex ma chin ok tmekoˈn qa ayinjiˈy, quˈn naˈmx njaxa tukˈa nMaˈn. Quˈn aj njaxa toj kyaˈj, tzul jun tzaljbˈil nimxix te teˈy, aj tul Xewbˈaj Xjan toj tanmiˈn te jun majx. Me kux txiˈy, ex qˈmaˈnxa tqanil kye nxnaqˈtzbˈiˈn, a kˈuˈjlinqexix wuˈn. Chkujiy kyjaluˈn: Kchin jawixa tkˈatz Dios, a nMaˈn ex kyMaˈn. Ex ma chin kaniˈn tukˈa nDiosa, a axjo kyDiosa.


Baina egon cedin Paul bi vrthe complituric bere ostatu alocatuan: eta recebitzen cituen harengana ethorten ciraden guciac: 	 Atzin te Pabl, kabˈe abˈqˈe kyij teˈ tojjo ja, a otaq manit tuˈn. Antza nchi kanine kykyaqiltaqjo qˈolbˈilte.


Eta nincen beguithartez eçagun gabea Iudeaco Eliça Christean ciradeney: 	 Ex tkyaqil nimil kyojjo Ttanim Crist, a iteˈ toj txˈotxˈ Judey, naˈmtaq wok kyojtzqiˈn.


Baina populu Leguea cer den eztaquian haur, maradicatua da. 	 Me oˈkqexjo maˈ xjal, a mi n‑el kynikyˈ te Tuˈjil Tyol Dios; bˈaˈn tuˈn kyxiˈ toj najin te jun majx.


Orduan iauts cedin hequin, eta ethor cedin Nazarethera: eta cen hayen suiet: eta haren amac beguiratzen cituen hitz hauc gucioc bere bihotzean. 	 Bˈeˈx aj kykˈleˈn, ex i kubˈ tnimin. Bˈeˈx xiˈ kyukˈa tzma Nazaret, quˈn antza najleqetaq, ex atziˈn tnana nbˈisintaq tjunalx toj tanmin tiˈjjo ikyjo.


Maledictione munduari scandaloén causaz: ecen necessario da scandaloac datocen, badaric-ere maledictione guiçon hari, ceinez scandalo ethorten baita. 	 ¡Ay! Ntiˈx kyajbˈin xjal aj il twutz txˈotxˈ, a ipbˈilxix iteˈke tuˈn kykubˈ tzˈaq txqantl toj il. Kxel nqˈmaˈn kyeˈy, kukx at te iljo tzaluˈn twutz txˈotxˈ, me nim bˈisbˈajil texjal, a tzunx nlabˈte kyiˈjjo txqantl, tuˈn kykubˈ tzˈaq toj il.


Eta hec ençun ceçatenean ecen vici cela, eta harc ikussi cuela, etzeçaten sinhets. 	 Atzin teˈ tok kybˈiˈn te qya, qa otaq jatz anqˈin Jesús, ex qa otaq tli, mi xi kynimine.


Eta Simon deitzen cen guiçombat cen, lehendanic hirian encantamenduz vsatzen çuenic, eta Samariaco populua encantatu çuenic, cioela bere buruäz cembeit personage handi cela. 	 Me attaq jun ichin yuẍtaq antza, Simun tbˈi. Otaq sbˈun kyiˈjxjal te Samaria, ex otaq tzˈok tqˈoˈn tibˈ te jun xjal nim toklin.


Eta hec, Galilean cenaz gueroztic iarreiqui içan çaizcan eta cerbitzatu vkan çuten: eta anhitz berce emazte harequin batean Ierusalemera igan içan ciradenic. 	 Ayetziˈn qya, ayeˈ i bˈaj bˈet tukˈa Jesús teˈ nbˈettaq toj Galiley, ex i mojin tukˈa, me nya oˈkqexjo, ex iteˈxtaq txqantl ncheˈxtaq tukˈa Jerusalén.


Escatzen çarete eta eztuçue recebitzen: ceren gaizqui escatzon baitzarete, çuen voluptatetan despenda deçaçuençát. 	 Ex qa ma txi kyqaniˈn, mina ntzaj tqˈoˈn Dios, quˈn ojtzqiˈnqiˈy noq tuˈn tokin kyuˈn te bˈinchil il, a tzeˈnku kyaja.


Eta nola icituac baitziraden, eta beheititzen baitziraden beguithartez lurrera guicon hec erran ciecén, Cergatic hilén artean bilhatzen duçue vici dena? 	 Bˈeˈx tzaj txqan kyxobˈil, ex i kubˈ mukˈe tzmax twiˈ txˈotxˈ. Me ayetzin kyej ichin, a waˈlqetaq antza, iky tzaj kyqˈmaˈn kyjaluˈn: ¿Titzin quˈn nchi jyoˈn kyxol kyimnin tiˈjjo a itzˈ?


Orhoit çaitezte aitzineco egunéz, ceinetan illuminatu içan cinetenaz gueroztic, affictionezco combat handi suffritu vkan baituçue: 	 Atzin jaˈlintz, tuˈn mina tzikyˈ kyiˈja ikyjo, tenkutzintz toj kynabˈla, tej kyjaw nimiˈn. Quˈn kyojjo qˈij anetziˈn, ma tzikyˈx kyuˈn tukˈa tkyaqil kyipiˈn, jniˈ nya bˈaˈn sul kanin toj kychwinqila.


Eta irequi vkan çuenean borzgarren cigulua, ikus nitzan aldare azpian, Iaincoaren hitzagatic eta maintenitzen çuten testimoniageagatic heriotara eman içan ciradenén arimác: 	 Tej tjaw tlaqin tal Tal rit tjweˈyin jupbˈilte, nliy tjaqˈ t‑altar qMan toj kyaˈj aye kyanminjo a otaq chi kubˈ bˈyoˈn noq tuˈn tpajjo Tbˈanil Tqanil tiˈj Dios, ex noq tuˈn kyyekˈin kywutzxjal Tyol Dios toj kychwinqil.


Baina Asiaco principaletaric batzuc-ere, nola baitziraden haren adisquide, harengana igorriric othoitz ceguioten, ez ledin theatrera presenta. 	 Ex kyxoljo kawil te Asia, iteˈtaq junjun tukˈa Pabl, xi kychqˈoˈn qˈmalte, tuˈn mina tzˈokx antza.


Aleguera çaitezte aleguera diradenequin, eta nigar eguiçue nigarrez daudenequin. 	 Chi tzalajxa kyukˈa nchi tzalaj; ex chi oqˈa kyukˈa nchi oqˈ.


Bada haur diot, ecen çuetaric batbederac erraiten duela, Ni behinçát Paulen naiz, eta ni Apolloren, eta ni Cephasen, eta ni Christen. 	 Nya tiquˈn nxi nqˈmanjiˈy luˈn kyeˈy, quˈn tuˈn noq tzeˈnchaqku nkyqˈmaˈn. At junjun nqˈmaˈnte, qa te Pabl, junjun te Apolos, ex junjun te Pegr. Ex at junjun te Crist, chiˈ.


Ecen prophetiá ezta guiçonén vorondatez ekarria içan lehenago: baina Spiritu sainduaz inspiraturic minçatu içan dirade Iaincoaren guiçon sainduac. 	 Quˈn ayetzin yolil Tyol Dios ojtxe, mi ẍi yolin a tzeˈnkuxtaqjo kyaj tzaluˈn twutz txˈotxˈ. Qalaˈ ayetzin ichin luˈn i yolin, ex kubˈ kytzˈibˈin tzeˈnkuxtaqjo taj Dios, quˈn qˈiˈnqetaq tuˈn Xewbˈaj Xjan.


Eta vicitzearen princea hil vkan duçue, cein Iaincoac hiletaric resuscitatu baitu: eta gauça hunez testimonio gara gu. 	 Ex ikytzin kubˈe kybˈyoˈnejiy Jesús, a tAjaw chwinqil; me jaw anqˈin juntl majl tuˈn Dios. Ex twutzxixjo anetziˈn, quˈn o qliˈy, ex bˈiˈn quˈn.


Eta elhorri artera hacia recebitu duena, haur da hitza ençuten duena, baina mundu hunetaco arthác, eta abrastassunezco enganioac ithotzen duté hitza, eta fructuric eztu eguiten. 	 Atzin ijajjo pon tzˈaq toj txˈiˈx, ikytziˈn tzeˈn jun xjal n‑ok tbˈiˈn nyola. Me oˈkx nchi bˈisin tiˈj tkyaqiljo tkubˈ twutz txˈotxˈ. Ex kyaj tuˈn tten tkyaqil tiˈchaqku tiˈ kye ex jniˈ kyqˈinmil. Tuˈntzintzjo anetziˈn, n‑el naje kynimbˈil tiˈj Dios, ikyxsin tzeˈnku triy njaw chˈiy toj txˈiˈx. Noq n‑el xkyˈiˈsix ex ntiˈ toj n‑el.


Diotsa gorte iaun harc, Iauna, iautsi adi ene semea hil dadin baino lehen. 	 Me atzin tej aqˈnil jun paqx xi tqˈmaˈn te: Ay Tata, ku tzaja jaˈlinxix; chˈix tkyim weˈ nkˈwal.


Eta landán datena, ezalbeiledi guibelerat itzul bere abillamenduén hartzera. 	 Ex ikyxljo, a tzmataq n‑aqˈnin toj ttxˈotxˈ, mi taqˈ ambˈil tuˈn tul qˈilkye t‑xbˈalin tja.


Ikussaçue Israel haraguiaren arauez dena: sacrificioac iaten dituztenac, eztirade aldarean participant? 	 Quˈn kykaˈyinktziˈn kyiˈj aj Israel. Ayeˈ nxi kyqˈoˈn aluˈmj te oyaj twutz Dios, at kyoklin tiˈj tchibˈjil, ex nchi kˈulin te Dios, aj t‑xi kychyoˈnjo oyaj lo.


Eta gu behinçat iustoqui: ecen eguin ditugunén merecituac recebitzen citiagu: baina hunec eztic deus gaizquiric eguin. 	 Bˈape qetz, nqqaninku qe quˈn luqin qchjoˈn tiˈj tkyaqiljo nya bˈaˈn o bˈant quˈn. Qalatzin teˈ ichin lo ntiˈ teˈ il ma bˈant tuˈn.


Eta nic baniaquián ecen bethi ençuten nauala: baina inguru dagoen gendetzeagatic erran diát, sinhets deçatençat ecen hic igorri nauala. 	 Bˈiˈn we wuˈn, qa kukx nchin tzaj tbˈinjiˈy, me ma txi nqˈmanjiˈy luˈn teˈy, noq tuˈn kypajjo xjal txolcheqek wiˈja, tuˈntzin txi kynimin qa ate ma tzaj chqˈoˈn weˈy.


Eta blasphema ceçaten Iainco cerucoa bere doloreacgatic eta çauriacgatic: eta etzitecén emenda bere obretaric. 	 me mix tuˈn ikyjo, mix ajtze tiˈj kyanmin tuˈn kybˈinchin nya wen, a nbˈanttaq kyuˈn. Qalaˈ, i yolbˈin tiˈj Dios te toj kyaˈj kujxix wen, tuˈn tpajjo tkyixkˈojil exsin tkyixkˈojil txˈaˈk kyiˈj.


Fedez aditzen dugu Iaincoaren hitzaz mundua eguin içan dela: gauça inuisiblén demonstratione eguin ledinçát. 	 Ex ikyxjo qe, bˈiˈn quˈn noq tuˈn qnimbˈil, qa a qMan Dios kubˈ bˈinchin teˈ tkyaqil, noq tuˈn Tyol. Ex ikyxjo, bˈiˈn quˈn tuˈn qnimbˈil, qa tkyaqiljo a nqloˈn jaˈlin, antza tzajnin tiˈjjo a nya qˈanchaˈl.


Eta gauçá consideraturic ethor cedin Maria Ioannesen, icen goiticoz Marc deitzen cenaren amaren etchera, non baitziraden anhitz bilduac eta othoitze eguiten ceudela. 	 Tej tel tnikyˈ Pegr te qa otaq tzaqpaj, bˈeˈx xiˈ toj tja Mariy, a tnana Juan, a Marksjo juntl tbˈi. Antza chˈuqleqetaq txqan xjal, tzunxtaq nchi naˈn Dios tiˈj.


Eta iaunciric berria, cein arramberritzen baita eçagutzez, hura creatu duenaren imaginaren araura. 	 Ex ma chi ok ktxuˈntla tuˈnjo kychwinqila saqxix, nyakuj ikyxjo tzeˈnku jun kyxbˈalin n‑ok kyqˈoˈn saqxix wen, quˈn axte qMan Dios ntxˈixpinte kychwinqila junjun qˈij, tuˈn kyoka tzˈaqle ikyx tzeˈnku Dios, a chˈiysil kyeˈy, ex tuˈn tel kynikyˈa tiˈj toj tumilxix.


Baina denuntiatzen dugu Iaincoaren sapientia mysteriotan dena, diot estalia, Iaincoac ia dembora gucién aitzinetic gure gloriatan determinatu vkan çuena: 	 Qalaˈ, atzin tnabˈl Dios, a ewintaq tuˈn, atxix naˈmxtaq tbˈant twutz txˈotxˈ tuˈn. Atzin tnabˈljo lo, ximintaq tuˈn atxix ojtxe, tuˈn ttzaj tqˈoˈn qe jaˈlin te jun tzaljbˈil.


Eta erranen çaiçue çuey, Huna hemen, edo, hara han: baina etzoaztela, eta etzarreiztela. 	 Iteˈ junjun kchi qˈmalte kyjaluˈn: Lu at tzaluˈn, mo lu at tzachiˈn, qa chiˈ. Me ayetzin kyeˈ mina cheˈxa lolte, ex mina chi ok lipey kyiˈjjo kchi qˈmalte ikyjo.


Bada Iesusen bilha çabiltzan, eta elkarren artean erraiten çutén, templean leudela, Cer irudi çaiçue, ecen eztela ethorriren bestara? 	 Tkyaqilxjal nchi jyoˈntaq tiˈj Jesús toj tnejil ja te naˈbˈl Dios, ex nxi kyqanintaq kyxolx: ¿Tzeˈntzin kye toj kywutz? ¿Jawilpela toj nintz qˈij mo minaj?


Çueçaz ielossi dirade, ez onetacotz baina aitzitic idoqui nahi çaituztéz berac desira ditzaçuençát. 	 Aye xjal, a kyaj tuˈn tjapin bˈaj tkawbˈil Moisés kyuˈn, nimxix nchi jyon tumil tzeˈn tten tuˈn tkubˈ kykˈuˈja kyuˈn. Me atzin kyximjo nya wen, quˈn a kyajjo tuˈn tel kypaˈn kyibˈa qiˈja, ex tuˈn kyxi lipey kyiˈj.


Ecen suspirioz-ere halacotz gaude, gure habitatione cerutic denaz veztitu içatera desir dugula. 	 Twutzxix teˈ, qa tzunx nqo xjiˈpiˈnx wen tzaluˈn twutz txˈotxˈ, tuˈn jniˈ n‑ikyˈx quˈn, ex qajatla tuˈn ttxˈixpitjo qxmilil jaˈlinxix, tuˈn qpon toj jun ja te jun majx toj kyaˈj,


Eta mehatcha ceçan hura Iesusec, cioela, Ichil adi, eta ilki adi horrenganic. Eta deabrua, hura artera egotziric, ilki cedin harenganic, eta calteric batre etzieçon eguin. 	 Oktzin tyisoˈn Jesúsjo taqˈnil tajaw il kyjaluˈn: Mi chˈotjiy. Kux tzˈetza toj tanminjo xjal lo, ex tzaqpinkja. Atzin tej ichin bˈeˈx kubˈ tlankˈin taqˈnil tajaw il twutz txˈotxˈ ex twutz kykyaqilxjal, tej tkyij ttzaqpiˈn; ex ntiˈx chˈin kyij kyˈixbˈe te.


Iaunbat, Fedebat, Baptismobat: 	 Ex noq junchˈin qAjaw at, ex junchˈin qnimbˈil, ex junchˈin jawsbˈil aˈ, a noq mujbˈinqe.


Ecen bat da Iaincoa, ceinec iustificaturen baitu circoncisionea fedetic, eta preputioa fedeaz. 	 Quˈn ex bˈiˈnxix quˈn qa a qMan Dios te tkyaqil xjal, ex nya noq oˈkx kye aj Judiy.


Eta disputa handiren ondoan, Pierrisec iaiquiric erran ciecén, Guiçon anayeác, çuec badaquiçue ecen haraitzinadanic Iaincoac gure artean elegitu vkan nauela, ene ahoz ençun leçaten Gentiléc Euangelioco hitza, eta sinhets leçaten. 	 Ilaˈ or bˈaj chˈotj. Atzaj teˈ tjapin bˈaj kyyol, jawtzin weˈks Pegr, ex tqˈma: Ayiˈy werman, bˈin kyeˈ kyuˈn, qa atxix ojtxe, o chin skˈeta tuˈn qMan Dios kyxola, tuˈn tqˈmetjo Tbˈanil Tqanil kolbˈil kye xjal nya Judiyqe, tuˈntla kynimin.


Baina badiotsuet, eçen guiçonéc erran duqueiten hitz alfer guciaz, contu rendaturen dutela iudicioco egunean. 	 Tuˈnpetziˈn, kxel nqˈmaˈn kyeˈy; qa toj tqˈijil paˈbˈin twutz Dios, teyile junjun k‑okil toj xjelbˈil tiˈj tkyaqiljo yol nkyqˈmaˈn jaˈlin, a nya wen.


Baina bilha eçaçue lehenic Iaincoaren resumá eta haren iustitiá, eta gauça hauc guciac emanen çaizquiçue gaineraco. 	 Tuˈnpetziˈn, kyjyomtziˈn Tkawbˈil qMan toj kyaˈj te tnejil, ex kybˈinchinkujiˈy a tzˈaqle toj twutz, ex okpetzin ktzajil kykˈmoˈntza tkyaqiljo txqantl.


Iaincoaz icendatu içanic Sacrificadore subirano Melchisedech-en façoinera. 	 Ex ate Dios ok qˈoˈnte te tnejilxix qpale, ikyxjo tzeˈnku te Melquisedec.


Orduan diotsa, Adisquideá, nola huna sarthu aiz eztey arropá eztuala? Eta ahoa boça cequión. 	 Ex xi tqˈmaˈn te: Wukˈa, ¿Tzeˈn tten s‑oktza tzaluˈn, kyukˈa t‑xbˈalin ikyjo? chiˈ. Me ante xjal mix xaˈye yekche, noq tuˈn t‑xobˈil te nmaq kawil.


Denuntiatzen drauat gauça guciac viuificatzen dituen Iaincoaren, eta Iesus Christen aitzinean, ceinec testificatu vkan baitu Pontio Pilateren azpian confessione ona: 	 Kxel woqxeninxixa jaˈlin twutz qMan Dios, a tzaj qˈol chwinqil te tkyaqil, ex twutz Klolqe Jesucrist, a tqˈma te jun yekˈbˈil twutz Poncio Pilat qa twutzxixjo Tyol:


Haur Iaincoac prince eta saluadore goratu vkan du bere escuinaz, eman lieçonçat emendamendua Israeli eta bekatuén barkamendua. 	 O jaw tiˈn qMan Dios, ex o txi qˈoˈn toklin tuˈn tkawin junx tukˈa, ex o tzˈok qˈoˈn te Tnejil ex te Kolil, tuˈntzin tajtz tiˈj qanim, qkyaqil awo aj Israel, ex tuˈn tkubˈ tnajsin qil.


Eta eçagut deçaçuen Christen amorio eçagutze gucia iragaiten duena: compli çaiteztençát Iaincoaren complimendu gucian. 	 Ex nxi nqaniˈn, tuˈntzintla tel kynikyˈa tiˈjjo tqˈaqˈbˈil tkˈuˈj lo, exla qa mi tzˈelpin bˈajx tuˈn tel kynikyˈa tiˈj tkyaqilx; ex tuˈntzintla tnoj kyanmiˈn te jun majx tukˈa tkyaqil t‑xilin Dios.


Disputatzen cen bada synagogán Iuduequin, eta Iaincoa cerbitzatzen çutenequin, eta merkatuco plaçán egun oroz batzen cenequin 	 Tuˈnpetziˈn, nimxix jaw chˈotj tojjo ja te kynabˈl Dios Judiy, kyukˈa a nchi naˈntaq Dios. Ex ikyxjo, o chˈotj tojile junjun qˈij tojjo plas, ja nchi chmetetaq xjal.


Hautatzenago çuela Iaincoaren populuarequin affligitu içatera, ecen ez dembora guti batetacotz bekatuzco atseguinén vkaitera: 	 Quˈn jaw skˈoˈn Moisés tuˈn tikyˈx jniˈ yajbˈil tuˈn kyxoljo t‑xjalil aj Judiy, a Ttanim Dios, ex nya tuˈn ttzalaj noq toj kabˈe qˈij tojjo achbˈil, ex toj tkyaqil wiq il kyukˈa aj Egipto.


Çuec bada ençuçue ereillearen comparationea. 	 Kybˈintzjiˈy tiˈ t‑xilin tiˈjjo jun xjal xiˈ awal.


Baina nolatan orain dacussan, eztaquigu: edo norc irequi dituen hunen beguiac, guc eztaquigu: berac adin du: bera interroga eçaçue, bera bere buruäz minçaturen da. 	 Me mi bˈiˈn qe quˈn tzeˈn tten ẍi jqet twutz, ex alkye xkubˈ qˈaninte. Kyqaninxa te; quˈn ma bˈet tabˈqˈe, ex ax kqˈolte tqanil.


Helas guiçon miserablea ni, norc idoquiren nau herio hunetaco gorputzetic? 	 ¿Tzeˈnxsila chin okiliˈy? ¿Altzila kye ktzaqpil weˈy tojjo ojtxe nteˈn, a nya bˈaˈn ntqanin tachbˈil nxmilila, a nxi qˈiˈn weˈy toj najin?


Halacotz, iraitziric cithalqueria gucia eta malitiazco superfluitatea, emetassunequin recebi eçaçue, çuetan landatu hitza, ceinec salua ahal baititzaque çuen arimác. 	 Tuˈnpetziˈn, kytzaqpinkjiˈy tkyaqiljo il exsin jniˈ nya bˈaˈn, quˈn oˈkx te ma chˈiyxjo kyojjo qˈij luˈn, exsin kyniminkujiˈy Tbˈanil Tqanil, a o kyij awaˈn toj kyanmiˈn; me kyniminkuy tukˈa kymutxbˈil kyibˈa. Atzin Tqaniljo lo at tipin tuˈn kykleta tuˈn.


Non hayen harra ezpaita hiltzen, eta sua ez iraunguiten. 	 quˈn toj qˈaqˈ, aye ẍchuqˈ mina nchi kyim ex mina nyupjjo qˈaqˈ.


Ohorez eta desohorez, fama gaitzez eta fama onez. 	 Atku maj nqo kubˈ nimiˈn, ex atku maj mina. Atku maj nyolajtz bˈaˈn qiˈja, ex atku mina. Exla qa nqo yoliˈn Tyol Dios jikyin wen, me atku maj n‑ok qˈmaˈn qa sbˈulqoˈy.


Baina harc ihardesten çuela erran ciecén, Segurqui vngui prophetizatu vkan du Esaiasec çueçaz hypocritoz, scribatua den beçala, Populu hunec ezpainez ohoratzen nau, baina hayén bihotza vrrun da eneganic. 	 I xi ttzaqˈwin Jesús: Twutzx tej tqˈma yolil Tyol Dios, a Isaías ojtxe, tiˈjjo kyxmiletzˈila, teˈ tqˈma: A ayiˈy nchin nkubˈ kynaˈn, me noq tukˈa kytziˈy. Me atzin kyanmiˈn tzunx nloˈchj wen.


Eta complitu içan dela Scripturá dioela, Sinhetsi vkan du Abrahamec Iaincoa, eta imputatu içan çayó iustitiatara, eta Iaincoaren adisquide deithu içan da. 	 Ikytzin xjapineˈ ntqˈmaˈn Tuˈjil Tyol Dios. Chitzin kyjaluˈn: Kubˈ tnimin Abraham Diosch. Tuˈntzin tnimbˈiltz ikyjo, bˈaˈn ele twutz Dios.


Eta itsassoa, haice handic erauntsiz altchatzen cen. 	 Bˈeˈx tzaj jun nim kyqˈiqˈ xupil te aˈ, tuˈn tja pulj tiˈj bark.


Ecen guiçonaren Semea ethorriren da bere Aitaren glorián bere Aingueruèquin: eta orduan rendaturen drauca batbederari bere obrén araura. 	 Quˈn tzul kanin jun qˈij tuˈn wula, ayiˈn Tkˈwal Ichin, tukˈa tkyaqil tqoptzˈajiyil nMaˈn ex kyukˈa jniˈ angel. Ex kxel nqˈoˈn chojbˈil teyile junjun, tzeˈnkuxjo ntqanin kybˈinchbˈin.


Eta vtziric hec, berriz ioan cedin, eta othoitz eguin ceçan heren aldian, hitz berac erraiten cituela. 	 Ex bˈeˈx i kyij ttzaqpiˈn, ex bˈeˈx xiˈ toj tox majin naˈl Dios. Ex ayex tyoljo i xi tqˈmaˈn toj tnaˈj Dios.


Halacotz, norc-ere ianen baitu ogui haur, edo edanen Iaunaren copá indignoqui, hoguendun içanen da Iaunaren gorputzaren eta odolaren 	 Tuˈnpetziˈn, alkye jun kxel waˈn teˈ wabˈj ex kxel kˈwan teˈ kˈwabˈj luˈn, ex nya toj tumil, at til tiˈj, quˈn n‑el tikyˈin t‑xmilil ex tchkyˈel qAjaw, a xi tqˈoˈn te chojbˈil il.


Eta ichildu ciradenean, ihardets ceçan Iacquesec, cioela, Guiçon anayeác, ençun neçaçue ni, 	 Atzaj teˈ tjapin bˈaj kyyol, jawtzin yolin Santyaw ex tqˈma: Chin kybˈintza, werman.


Eta cen sey orenen inguruä, eta ilhumbe eguin cedin lur guciaren gainean bedratzi orenetarano. 	 Teˈ tok kabˈlaj qˈij, ex tzmaxi toj oxe or te qale, bˈeˈx ok yupj twutz txˈotxˈ.


Halacotz gu-ere haur ençun vkan guenduen egunaz gueroztic, ezgara baratzen çuengatic othoitz eguitetic eta galdeguitetic betha çaitezten haren vorondatearen eçagutzeaz, sapientia eta adimendu spiritual gucirequin: 	 Tuˈnpetziˈn, atxix tej qbˈintiˈy, kukx nqo naˈn Diosa kyiˈja, ex nqo qaniˈn te, tuˈn tqˈoˈnte tumil kyeˈy, tuˈn tel kynikyˈa tiˈj tajbˈil, ex tuˈn ttzaj tqˈoˈn nim kynabˈla, ex tuˈn tel kynikyˈa toj kyanmin tiˈjjo a taj Dios kyukˈiy.


Norc-ere bada ençuten baititu ene hitz hauc, eta hec eguiten, hura dut comparaturen guiçon çuhur bere etchea arroca gain batetan edificatu duenarequin: 	 Tuˈnpetziˈn, kykyaqiljo nchi bˈin nyola, ex nkubˈ kybˈinchin tzeˈnku nxi nqˈmaˈn, ikyqetziˈn tzeˈnku jun xjal at tnabˈl, a kux tqˈoˈn abˈj te tqˈuqil tja, tej tjaw tbˈinchin.


Maledictione çuey, guiçon guciéc onherranen çaituztenean: ecen molde berean eguiten cerauecen propheta falsuey hayén aitéc. 	 Ex bˈisbˈajilxla kyeˈy, a ayiˈy njaw nimsin kybˈiy kyuˈnxjal qa wenqiˈy, quˈn ikyx jawe kynimsin xjaljo kybˈi aye ok kyqˈoˈn kyibˈ te yolil Tyol Dios ojtxe.


Beraz hatsean-danic ençun vkan duçuena çuetan hego: ecen baldin çuetan badago hatseandanic ençun vkan duçuena, çuec-ere Semea baithan eta Aita baithan egonen çarete. 	 Tuˈnpetziˈn, kykˈuˈnkutziˈn toj kyanmiˈn a Tbˈanil Tqanil, a o kybˈiˈy atxix ojtxe. Quˈn tuˈn ikyjo, kchi tenbˈilxixa kujxix toj kynimbˈila tiˈj qMan Dios ex tiˈj Tkˈwal.


Diotsa Iesusec, Emazteá, cergatic nigarrez ago? noren bilha abila? Harc vstez ecen baratzeçaina cela, diotsa, Iauna, baldin hic eraman baduc hura, erradac non eçarri duán: eta nic kenduren diat. 	 Xi tqanin Jesús te: Qya, ¿Tiquˈn n‑oqˈa? ¿Altzin kye ntjyoˈn? Kubˈ t‑ximin Mariy qa ataqjo xqˈuqil chˈlaj te tqan lobˈj, ex xi tqˈmaˈn te: Tata, qa ay o txi qˈinte, qˈmaˈntza weˈy, jaˈ xkubˈe tqˈoniy, tuˈn nxiˈy jyolte.


Eta ethor cedin harengana sorhayobat, othoitz eguiten ceraucala, eta hari belhauricaturic ciotsala, Baldin nahi baduc chahu ahal neçaquec. 	 Tzaj laqˈe jun ichin tkˈatz Jesús yabˈtaq tuˈn jun txˈaˈk, a noqx n‑el lemimin. Kubˈ meje xjal twutz, ex xi tqˈmaˈn te: Qa taja, bˈaˈn tuˈn nkubˈ tqˈaniˈn tukˈa nyabˈila.


Ecen condemnatione misericordia gabe eguinen çayó misericordia eguin eztuqueenari: eta gloriatzen da misericordia condemnationearen contra. 	 Quˈn ayetzin kyeˈ, a mi ntzaj qˈaqˈin kykˈuˈj tiˈj juntl, nlay tzaj qˈaqˈin tkˈuˈj Dios kyiˈj, aj kyok toj paˈbˈin. Me ayetzin kyeˈ, a ntzaj qˈaqˈin kykˈuˈj tiˈj juntl, ayetzin kye kchi kletiljo, aj kyok toj paˈbˈin twutz Kawil.


Hec bada reguea ençunic parti citecen: eta huná, Orientean ikussi vkan çuten içarra hayén aitzinean ioaiten cen, haourtchoa cen lekuaren gainera ethorriric gueldi cedino. 	 Tuˈntziˈn tyol Herodes, bˈeˈx i xiˈ aj nabˈl. Atzin teˈ cheˈw, a kyli toj tjawitz qˈij, nejnintaq kywutz ex tzmaxi weˈ, tej tkanin tibˈajjo ja, jaˈ taˈtaqjo tal kˈwal.


Eta huná, spirituac hartzen dic, eta bertan heyagoraz iarten duc, eta çathicatzen dic haguna dariola, eta huneganic nequez partitzen duc, haur hausten duela. 	 Jun taqˈnil tajaw il ma bˈinchin tiˈjjo tal nkˈwala; tuˈntziˈn, tzunx nẍchˈinx wen, ex n‑etz plut toj ttzi tzeˈnku ntzaj kyimin tiˈj. Tuˈn ikyjo, nimx ma kyˈixbˈe tal nkˈwala tuˈn, ex ntiˈx tumil tuˈn ttzaqpaj.