Batheyatzen ari cen Ioannes desertuan, eta predicatzen çuen emendamendutaco baptismoa bekatuén barkamendutan. 	 Bˈajxsiˈn aj yol qˈumj. Ul te Juan tojjo tzqij txˈotxˈ, a jaˈ ntiˈ kynajbˈilxjal toj; nim xjal xiˈ lolte, ex bˈeˈx i bˈaj kuˈx toj aˈ, te jawsbˈil aˈ, quˈn xi tqˈmaˈn Juan kye: Ilx tiˈj tuˈn kybˈinchinte kyteˈn twutz Dios, tuˈn kykuxa toj aˈ te jawsbˈil aˈ, ex tuˈntzin tkubˈ tnajsin Dios kyila.


Gauça hauc guciac erran cietzén Iesusec comparationez gendetzey, eta comparatione gabe etzayen minçatzen. 	 Bˈaj tqˈmaˈn Jesús tkyaqiljo lo kyexjal, noq kyukˈa techil. Quˈn ntiˈtaq jun tiˈ bˈaj tqˈmaˈn, qa nya tukˈa techil.


Huná, çuen landác errequeitatu dituzten languilén alocairu çueçaz defraudatu içan dena, oihuz dago, eta errequeitaçalén oihuac armadén Iaunaren beharrietan sarthu dirade. 	 Nchi qanbˈin kyaqˈnila kyiˈja, tuˈnjo mi ẍi ex kychjoˈn, tej tjaw kyawala. Ex ma chi bˈijtey tuˈn Dios, a tAjaw Tkyaqil.


Eta gauça arima gabe soinu emaiten dutenec-ere edo den chirula, edo harpa, baldin cerbait differentia tonuz ezpademate, nolatan eçaguturen da chiruláz edo harpáz ioiten dena? 	 Ikytziˈn tzeˈnqeku chnabˈ, tzeˈnku jun xux mo juntl tiˈ: Qa mix txˈixpit tqˈajqˈojil kywiˈ, ¿Tzeˈntzin tten tuˈn tel tnikyˈtzajil alkye bˈitz n‑ok tuˈn?


Declaratzen eta proposatzen cerauela, ecen behar içan dela Christec suffri leçan eta resuscita ledin hiletaric: eta ecen haur cela Iesus Christ cein dio, nic predicatzen baitrauçuet. 	 kubˈ tchikyˈbˈin Pabl kywutz Judiy, qa ilxix tiˈjtaq tuˈn tkyim Crist, a Kolil, ex tuˈn tjatz anqˈin juntl majl. Ex tqˈma: Ax Jesúsjo lo, a nchin yolin tiˈj kyeˈy, axsin Cristjo.


Fidel da Iaincoa ceinez deithu içan baitzarete Iesus Christ haren Seme gure Iaunaren communionera. 	 Ex ate Dios kukx njapin bˈaj Tyol tuˈn, a xjaw skˈoˈn kyeˈy, tuˈn kymujbˈin te kyibˈa tukˈa qAjaw Jesucrist, a Tkˈwal.


Guero guertha cequidan, ni Ierusalemera bihurtu nincenean, eta templean othoitz eguiten nengoela transporta bainendin spirituz. 	 Atzaj teˈ nmeltzˈaja, chi Pabl, tuˈn wula toj Jerusalén, in xtaˈja tojjo tnejil ja te naˈbˈl Dios, tuˈn nnaˈn Dios. Nliˈy ikyjo, tzeˈnku jun wutzikyˈ.


Hala arbore on guciac fructu onac eguiten ditu, eta arbore gaichtoac fructu gaichtoac eguiten ditu. 	 Ikytziˈn tzeˈn jun tze, qa tbˈanilx tze, ex tbˈanilqe twutz chi elil te lobˈj. Ex qa mina, nlay chi el twutz tbˈanil.


Orduan has citecen pensatzen Scribác eta Phariseuac, cioitela, Nor da blasphemioac erraiten dituen haur? Norc barka ahal ditzaque bekatuac Iaincoac berac baicen? 	 Me ayetzin kyeˈ xnaqˈtzil tiˈj ojtxe kawbˈil exqetziˈn jniˈ Parisey, bˈeˈx i ok ten kyeˈ ximilte kyjaluˈn: ¿Tzeˈntzin tten n‑el tzaqpaj ttzi ichin ikyjo? quˈn noq nxoˈn yol tiˈj Dios tuˈn maˈ tyolch. Quˈn oˈkx te Dios aku bˈant najsin te til jun xjal.


Eta cerbait dembora han egonic, ioan cedin chuchen chuchena Galatiaco eta Phrygiaco comarcá trebessaturic, confirmatzen cituela discipulu guciac. 	 Otaq bˈaj jun jteˈbˈin qˈij tuˈn antza, tej tex juntl majl bˈetsil teˈ junjunchaq najbˈil te Galacia ex Frigia, tuˈn tnimsit kynimbˈiljo nimil antza.


Hambatenaz alliança hobeagoren fiadore eguin içan da Iesus. 	 Quˈn atxix ojtxe, bˈantnin tiˈj tuˈn Dios tuˈn kykyijxjal toj wen tukˈa, noq kyuˈn pale, ayeˈ tzajninqe tiˈj Leví. Me tkyaqiljo lo mix ele wen. Ex atzin jaˈlin, tuˈn Jesús at juntl tbˈanil tumil nimxixtl toklin tzeˈnkuˈ ojtxe.


Eta norc-ere recebituren ezpaitzaituzte, eta ez çuen hitzey behaturen, etche edo hiri hartaric ilkitean iharros albeitzineçate çuen oinetaco errhautsa. 	 Exsin qa bˈeˈx ẍi jaw lipin kyiˈja, ex qa mi xkubˈ kybˈiˈn kyyola, ku kyetza tojjo ja mo tojjo tnam anetziˈn. Kychtomila quq tiˈj kyqaˈn te jun yekˈbˈil kye, qa kykyˈeˈx tiˈj Tyol Dios.


Iaincoaganic denac, Iaincoaren hitzac ençuten ditu: halacotz çuec eztituçue ençuten, ceren ezpaitzarete Iaincoaganic. 	 Quˈn ayetzin kye xjal te Diosqe, nkubˈ kybˈiˈn kyeˈ Tyol; me ayetzin kyeˈ nya te Diosqiˈy. Tuˈntziˈn, kykyˈeˈy tuˈn tkubˈ kybˈiˈn Tyol, chi Jesúsjo kye.


Eta biharamunean sar citecen Cesarean. Eta Cornelio hayén beguira cegoen, bere ahideac eta adisquide familiarac deithuric. 	 Tojxi tkabˈ qˈij, i kanin toj Cesarea, jaˈ nyontaq Cornelio kyiˈj, junx tukˈa jun chˈuq t‑xjalil ex qeˈ tukˈa, ayeˈ otaq chi tzaj ttxkoˈn.


Orduan erran cieçadan, Prophetizatu behar drauec berriz anhitz populuri, eta genderi, eta mihiri, eta regueri. 	 Xi ntzyunjiˈy tal uˈj toj tqˈobˈ angel, ex tzaj nwaˈn. Ex manyor chiˈx toj ntziˈy tzeˈnku taˈl onin. Me atzaj teˈ tbˈaj nwaˈn, bˈeˈx kˈayix toj nkˈuˈja.


Scribaitzac ikussi vkan dituan gauçác, eta diradenac eta hauén ondoan eguin behar diradenac: 	 Tuˈnpetziˈn, tzˈibˈinkujiy a jniˈ ma tliy, a n‑ok tkaˈyiˈn, ex a ktlabˈila yajxi.


Ecen bihotzetic partitzen dirade pensamendu gaichtoac, hiltzecác, adulterioac, paillardiçác, ohoinqueriác, testimoniage falsuac, gaitzerraitecác. 	 quˈn toj tanminxjal ntzaje jniˈ t‑xim nya bˈaˈn, jniˈ bˈiˈyin, jniˈ kyˈaˈjin, ex jniˈ aj pajil, jniˈ elqˈin, jniˈ sbˈubˈl, exsin tkyaqil yasin,


Ceinéc iresten baitituzte ema alhargunén etcheac, are luçaqui othoitz eguin irudiz: hec recebituren duté damnatione handiagoa. 	 Ex kukx n‑el kyiˈn kyja tal qya, a o kyim kychmil, ex nimxix tqan nchi naˈn Dios, me noqtzintla tuˈn mina tzˈele tnikyˈtzajil kybˈinchbˈin, a nya wen, kywutzxjal. Me ayetziˈn xjal lo, nimxixtl tkawbˈil qMan ktzajil kyibˈaj, a kujxix wen, chi Jesúsjo.


Baina hura, vtziric mihissea, billuzgorriric itzur cequién. 	 me bˈeˈx kyij ttzaqpiˈn iqbˈil, ex kubˈ toj bˈe ẍbˈiˈq.


Baldin erran badeça oinac, Eznaiz escua, eznaiz gorputzeco: ezta halacotz gorputzeco? 	 Ikytzintlaˈ chit qanbˈajjo kyjaluˈn: Tuˈn nya qˈobˈajqiˈn, ntiˈ wokliˈn tiˈjjo xmilil, chitjo. Me nya tuˈn ikyjo, ntiˈt toklin tiˈj qxmilil.


Segurqui testificatzen duçue ceuroc çuen aiten obretan consentitzen duçuela: ecen hec hil dituzte, eta çuec edificatzen dituçue hayén thumbác. 	 Tuˈnpetziˈn, ikyx kyximjiˈy, ex ikyx kyaqˈnbˈinjiˈy tzeˈnqe bˈyol xjal ojtxe, quˈn aye kychmaˈn i kubˈ bˈyoˈnkye, ex ayetzinl kyetza njaw kybˈinchiˈn kyja te jun nabˈlkye.


Ala eztaquiçue ecen iniustoéc eztutela Iaincoaren resumá heretaturen? 	 ¿Ma mitzin bˈiˈn kyuˈn qa ayeˈ xjal bˈinchil ilqe, ntiˈ kyoklin toj Tkawbˈil Dios? Mitzin txi kyqˈoˈn sbˈubˈl kyibˈa, quˈn tkyaqiljo xjal lo ntiˈ kyoklin toj Tkawbˈil Dios: Jniˈ aj pajil, ex aj kˈulil kywutzjo twutzbˈiyil, ex aye n‑el kyiˈjlin mejebˈlin, ex jniˈ ichin, a n‑ok kyqˈoˈn kyibˈ te qya, noq tuˈn kykyˈaˈjin ichin tukˈa ichin;


Orduan erran ceçan mahasti iabeac, Cer eguinen dut? igorriren dut neure seme maitea: aguian haur dacussatenean ohoraturen duté: 	 ¿Titzila kˈwel nbˈinchintza? chtej tajaw txˈotxˈ: Bˈaˈn qa ok kxel nsmaˈn wejiˈy nkˈwala, a kˈuˈjlinxix wuˈn; nyapela aku kubˈ nimin teˈ.


Eta enequin diraden anaye guciéc, Galatiaco Elicey: 	 Nxi ntzˈibˈinjiˈy uˈj luˈn junx kyukˈa txqantl nimil iteˈ wukˈiy tzaluˈn, kye kykyaqil Ttanim Dios iteˈ toj tkyaqil txˈotxˈ Galacia.


Ordea ezta hala içanen çuen artean: baina nor-ere handi nahi içanen baita çuen artean, biz çuen muthil: 	 Me atzin kyxola, nya iky teˈ. Qalaˈ ankye teˈ taj tuˈn tok te nim toklin kyxola, il tiˈj tuˈn tajbˈin kye txqantl.


Ecen eztitugu gure buruäc predicatzen, baina Iesus Christ Iauna: eta gu, çuen cerbitzari garela Iesusgatic. 	 Tuˈnpetziˈn, mi nqo yoliˈn toj aqˈuntl qil qibˈxa; qalaˈ nxi qqˈmaˈn qa a Jesucrist tAjaw Tkyaqil, ex awotzin qeˈ, ma tzˈok qqˈon qibˈa tuˈn qajbˈin kyeˈy toj tumil tbˈi.


Ceinez propos lucea baitugu erraiteco, eta declaratzeco difficila: ceren ençutera naguitu içan baitzarete: 	 Ayiˈy werman, tiˈjtziˈn luˈn, nimxixtl tetz tuˈn qyolin tiˈj, ex nim chˈin t‑xilin, tuˈn t‑xi qchikyˈbˈiˈn kyeˈy, quˈn kuj chˈin tuˈn tel kynikyˈa te.


Baina hire vorondatea gabe eztiát deus eguin nahi vkan bortchaz beçala ezlicençát hire vnguia, baina gogo onezco. 	 Me mix kubˈ nbˈinchiˈn a naˈmtaqx nyoliˈn tukˈiy, tuˈntzintla qa ma tbˈinchiy jun bˈaˈn wiˈja, noq tzeˈn ktzajil itzˈje toj tanmiˈn, ex nyaqiˈn nchin qaninte.


Emazteac silentiorequin ikas beça suiectione gucirequin. 	 Ayejo qya, aj kyok toj xnaqˈtzbˈil tiˈj Tyol qMan toj tja Ttanim Dios, bˈaˈn tuˈn kykubˈ nume, ex tuˈn mutxin kyten.


Eta guiçonetaric eztugu gloriaric bilhatu vkan, ezeta çuetaric, ez bercetaric, grauitate eduqui ahal guenduqueelaric, Christen Apostolu beçala. 	 Ex ntiˈ xqo qaniˈn, tuˈn ttzaj kyqˈoˈn qokliˈn kyxola, ex kyxol txqantl xjal. Bˈaˈntla qa ma bˈant quˈn ikyjo, quˈn tsanjil Cristqoˈy, me mix bˈant quˈn ikyjo, tuˈn mi kubˈe qqˈoˈn jun iqtz kyibˈaja.


Gaitzituric ceren iracasten baitzutén populua, eta predicatzen baitzutén Iesusen icenean hiletarico resurrectionea. 	 Nchi qˈojletaq, quˈn tuˈn nchi xnaqˈtzintaq Pegr ex Juan kyexjal, me nya tzeˈnku kyajtaq, quˈn kyqˈma Pegr ex Juan qa twutzxix jaw anqˈin juntl majl Jesús; ex tuˈntzin, kyij yekˈin qa kykyaqil kyimnin chi jawitz anqˈin juntl majl.


Orduan iaiquiric conseilluan Phariseu Gamaliel deitzen cen Legueco doctor batec, cein populu guciac ohoratzen baitzuen, mana ceçan lekorerat appurbat retira litecen Apostoluac: 	 Me kyxoljo kawil, attaq jun Parisey, Gamaliel tbˈi, a toktaq te xnaqˈtzil tiˈj ojtxe kawbˈil, ex nimtaq toklin kyuˈnxjal. Jaw weˈks, ex xi tqˈmaˈn, tuˈn kyex qˈiˈn jun paqjo tsanjil.


Oraino Pierrisec propos hauc eduquiten cituela, iauts cedin Spiritu saindua hitz haur ençuten çuten gucién gainera. 	 Tzunxtaq nyolin Pegr, tej tul Xewbˈaj Xjan toj kyanminjo xjal, ayeˈ i txokin tiˈj Pegr exqetziˈn kyukˈa.


Eta guertha cedin egun batez hura iracasten ari cela, phariseuac eta Legueco doctorac baitzeuden iarriric, cein ethor baitzitecen Galileaco eta Iudeaco eta Ierusalemeco burgu gucietaric: eta Iaunaren verthutea cen hayén sendatzeco. 	 Toj jun qˈij, tzuntaq nchi kubˈ t‑xnaqˈtzin Jesús xjal, ex attaqjo tipin Dios tukˈa, tuˈn kyqˈanittaqjo yabˈ. Me antza, attaq junjun Parisey exqetziˈn xnaqˈtzil tiˈjjo ojtxe kawbˈil tzajninqetaq toj junjun kojbˈil, iteˈkutaq toj ttxˈotxˈ Galiley, Judey, ex Jerusalén. Qˈuqleqetaq tkˈatz Jesús toj jun ja, tej kykanin junjun ichin iqintaq jun yabˈ kyuˈn twiˈ tkuẍbˈil. Ex ataqtzin teˈ yabˈ noq otaq tzˈok kˈolpaj. Kyajtaqjo xjal tuˈn tokx kyiˈn twutz Jesús, me mibˈintaq tokx.


Eta Phariseuec ikussiric erran cieçoten, Horrá, hire discipuluéc eguiten dié Sabbathoan eguin sori eztena. 	 Atzaj teˈ tok kykaˈyin Parisey ikyjo, xi kyqˈmaˈn te Jesús: Kaˈyinqektzinjiy t‑xnaqˈtzbˈiˈn, a nchi bˈinchin jun tiˈ, a nya wen tuˈn tkubˈ bˈinchit toj qˈij te ajlabˈl.


Gucia despendatu vkan çuenean, eguin içan cen gossete gogorbat herri hartan, eta hura has cedin behar içaten: 	 Me atzaj teˈ tel bˈajjo tpwaq, ul kanin nim waˈyaj tojjo tkyaqil nmaq tnam anetziˈn. Tuˈnpetziˈn, nimx waˈyaj ikyˈx tuˈn.


Non hayén harra ezpaita hiltzen, eta sua ez iraunguiten. 	 Toj qˈaqˈ, aye ẍchuqˈ mina nchi kyim, ex mina nyupjjo qˈaqˈ.


Eta Iesus Iusto deitzen denac, cein baitirade circoncisionetic, hauc solament ditut aiutaçale Iaincoaren resumán, eta ene solageamendutaco içan dirade. 	 Ex ikyxjo ncheˈx qˈolbˈiˈn tuˈn Jesús, a Justjo juntl tbˈi. Kyxol kykyaqil nimil, a aj Judiyqe, oˈkqexjo ichin luˈn o chi aqˈnin junx wukˈiy toj taqˈin qMan, tuˈn kyyolin tiˈj Tkawbˈil Dios. Ex nimxix ma chi ajbˈin te qˈuqbˈil nkˈuˈja.


Bada biz çuetan Iesus Christ baithan-ere içan den affectionea. 	 Junxit tel kyximbˈitza kykyaqila, ikyxjo tzeˈnku te Crist, a Jesús;


Ecen Dauid ezta igan ceruètara: baina dio berac, Erran drauca Iaunac ene Iaunari, Iar adi ene escuinean, 	 Nya te David jaw twutz kyaˈj, quˈn ikytzin tqˈma kyjaluˈn: Xi tqˈmaˈn qMan Dios te wAjawa: Qekuy toj nman qˈobˈa kawil wukˈiy,


Eta sar cedin Ierusalemen Iesus, eta templean: eta gauça gucietara inguru behaturic, eta ia berandua cela ilki cedin Bethaniarát hamabiequin. 	 I oˈkx Jesús toj Jerusalén kyukˈa t‑xnaqˈtzbˈin, ex xiˈ tojjo tnejil ja te naˈbˈl Dios. Bˈaj tkaˈyin tiˈchaq tokxtaq toj. Bˈeˈxsin xiˈtz juntl majl kyukˈa t‑xnaqˈtzbˈin tzma Betania, quˈn otaq qoqix, teˈ tok kykaˈyin.


Ez dominatzen dugulacotz çuen fedearen gainean, baina çuen bozcarioaren aiutaçale garelacotz: ecen fedez çutic çaudete. 	 Qa ma chex nkawiˈn, nya noq tuˈn qnimsin qibˈa kywutza, qalaˈ tuˈn qmojiˈn kyiˈja tuˈn kytzalaja toj kynimbˈila. Quˈn noq tuˈnjo lo, kchi elile wena toj tkyaqil.


Batbedera certan deithu içan baita, anayeác, hartan bego Iaincoa baithan. 	 Ikytzintzjo erman, teyilex junjun tuˈn tweˈ toj tnimbˈil tzeˈnkuxjo toklin ma tzaj tqˈoˈn qMan Dios.


Eta Iesusec erran cieçon, Cergatic deitzen nauc on? eztuc nehor onic bat baicen, eta hura, Iaincoa. 	 Xi ttzaqˈwin Jesús: ¿Tiquˈn ntzaj tqˈmaˈn qa wenqiˈn? Ntiˈx jun te xjal wen tzaluˈn twutz txˈotxˈ, qalaˈ oˈkx te Dios.


Baldin lehenic aditzen baduçue haur, ecen Scripturaco prophetiaric batre eztela declaratione particularetacoric. 	 Tuˈnpetziˈn, ilxix tiˈj tuˈn tel kynikyˈa tiˈjjo lo: Quˈn ntiˈ junte yol tzˈibˈin toj Tyol Dios, a aku pjet tuˈn jun xjal noq tzeˈnku taj.


Erran ceçaten bada Iuduéc, Berroguey, eta sey vrthez edificatu içan duc temple haur, eta eta hic hirur egunez altchaturen duc? 	 Xi kyqˈmaˈn Judiy te: Taj qaq toj ox kˈal abˈqˈe tuˈn tjapin bˈajjo ja lo. ¿Ma akutzin japinte tuˈn, toj oxe qˈij?


Eta Centenera, eta harequin Iesusen beguirale ceudenac, lur ikaratzea eta eguin içan ciraden gauçác ikussiric, ici citecen haguitz, erraiten çutela, Eguiazqui Iaincoaren Semea cen haur. 	 Ajo kynejinel xoˈl qˈaqˈ aj Rom, exqetziˈn nchi xqˈuqintaq tiˈj Jesús, tej kynaˈnte kyaqnajnabˈ ex tkyaqiltaqjo nbˈaj, tzajxix nim kyxobˈil, ex kyqˈma: Twutzx tetz Tkˈwal Diostaq teˈ ichin lo.


Baina Gallion Achaiaco Proconsul cenean, altcha citecen gogo batez Iuduac Paulen contra, eta eraman ceçaten iudicioco iar lekura. 	 Me kyojjo qˈij, tej toktaq Galión te kawil txˈotxˈ Acay tbˈi, bˈeˈx ok kychmoˈn Judiy kyibˈ, tuˈn kyok meltzˈaj tiˈj Pabl. Xi qˈiˈn kywutz kawil,


Hatsen gara berriz gure buruén gommendatzen? ala behar dugu batzuc beçala, epistola gommendagarriric çuetara, edo çuetaric gommendagarriric? 	 ¿Ma tzunpela nja qnimsin qibˈa tukˈa yol lo? ¿Mo ilpela tiˈj tuˈn t‑xi qqˈoˈn jun uˈj kyeˈy te oqxenbˈil qeˈy, noq tuˈn qkubˈ kyxkˈamiˈn; mo tuˈn ttzaj kyqˈoˈn jun uˈj qeˈy te oqxenbˈil qeˈy, jaˈ tuˈn qponiˈy? Quˈn ikytzin tumiljo kyuˈnxjal, a nya wen, ayeˈ nchi bˈet suqil Tyol qMan.


(Ecen erraiten ceraucan, Ilki adi spiritu satsuá, guiçon horrenganic) 	 Ja yolin ichin ikyjo, quˈn tuˈn t‑xi tqˈmaˈn Jesús, tuˈn kyexjo taqˈnil tajaw il toj tanmin.


Arrotz nincén, eta eznauçue recebitu: billuci, eta eznauçue veztitu: eri eta presoindeguian, eta eznauçue visitatu. 	 Tej woka bˈetin xjal, mix tzaja kyqˈoˈn nwatbˈila. Ex tej tel bˈaj nxbˈaliˈn, mix in oka kyktxuˈn. Ex tej nyabˈtiˈy, mix i xtajiˈy qˈolbˈil weˈy. Ex tej nkuˈxa toj tze, mix i xtajiˈy lol weˈy.


Cainan, Henosen: Henos, Seth-en: Seth, Adamen: Adam, Iaincoaren. 	 Ataqtzin te Cainán kˈwalbˈajtaqtzin teˈ te Enós, a tkˈwaltaq Set, a tkˈwaltaq Adán. Ataqtzin te Adán tzajnin te Dios.


Hunetan da charitatea, ez ceren guc onhetsi dugun Iaincoa, baina ceren harc onhetsi baiquaitu gu, eta igorri vkan baitu bere Semea gure bekatuacgatic appoinctamendu licençát. 	 Ikytziˈn tqˈaqˈbˈil tkˈuˈj Dios qiˈj: Quˈn nyaqo xqo ok kˈuˈjlinte nej, qalaˈ ikytzin a saj qˈaqˈin tkˈuˈj qiˈj te tnejil, ex saj tchqˈoˈn Tkˈwal tuˈn tkyim te chojbˈil teˈ jniˈ qil.


Eta hirur hilebetheren buruän embarca guentecen Alexandriaco vnci islán neguä iragan çuen batetan, ceinec baitzituen enseignatzat Castor eta Pollux. 	 Tbˈajlinxiˈ oxe xjaw quˈn tojjo Malta, o okxa tojjo juntl bark tzajnintaq toj Alejandría, ex antza taˈyetaq toj Malta, tej tkubˈ ten jbˈalil. Atzin bark anetziˈn, iteˈktaqjo kabˈe kywutzbˈiyil dios tiˈj, Cástor ex Pólux kybˈi.


Saluta eçaçue Apelles, Christean approbatua. Salutaitzaçue Aristobulorenecoac. 	 Kyqˈolbˈinxa Apeles, quˈn nimxix yekˈbˈil o kubˈ tqˈoˈn tojjo tnimbˈil tiˈj Crist, ex ikyxjo kye tbˈaj Aristóbulo.


Ecen baldin norbeit hitzaren ençule bada eta ez eguile, hura mirailean bere beguitharte naturala consideratzen duen guiçonaren pare da. 	 Ankye teˈ noq oˈkx nkyjaˈye tuˈn ma tzˈok tbˈiˈn, ex mina nkubˈ tbˈinchin, ikytzin k‑elileˈ tzeˈnku jun xjal nkux tkaˈyin twutz toj jun kaˈybˈil wutzbˈaj.


Berriz hura du eramaiten deabruac gucizco mendi gora batetara, eta eracusten drautza munduco resuma guciac eta hetaco gloriá: 	 Ex juntl majl, xi tiˈn tajaw il Jesús tibˈaj jun wutz, ma nimxix tweˈ, ex xi tyekˈin tajaw il tkyaqil tnam twutz txˈotxˈ te, ex tkyaqiljo qˈinimil toj.


Gaineracoaz, beguiratua diagotac iustitiazco coroá, cein rendaturen baitraut Iaunac egun hartan, iuge iusto harc: eta ez niri solament, baina haren aduenimendua desiratu vkan duqueiten guciey-ere bay. 	 Atziˈn jaˈlin, noq nchin ayoˈn tiˈjjo tbˈanil oyaj ktzajil qˈoˈn weˈy tuˈn Kawil tzˈaqlexix, a qAjaw, aj tjapin tqˈijil. Ex nya noq te weˈy; qalaˈ majx kye jniˈ nchi ayoˈn tiˈj tulil tukˈa tzaljbˈil.


Dissensione eguin cedin bada populuaren artean harengatic. 	 Tuˈntziˈn ikyjo, bˈeˈx bˈaj kubˈ kypaˈnxjal kyibˈ noq tuˈn tpaj Jesús.


Baina Iaincoaren gratiaz naiz naicena: eta haren ni baitharaco gratiá, ezta vano içan, aitzitic hec guciac baino guehiago trabaillatu içan naiz: badaric-ere ez ni, baina Iaincoaren gratia enequin dena. 	 Me noq tuˈn t‑xtalbˈil, ma chin oka te tsanjil Jesús. Ex nya noq kukxjo txokbˈil lo, quˈn ma chin aqˈniˈn kujxixtl tzeˈnku txqantl; me ex nya ayiˈn, qalaˈ noq tuˈn t‑xtalbˈil qMan Dios wukˈiy.


Eta gu gara testimonio Iuduén eta Ierusalemeren comarcán eguin dituen gauça guciéz. 	 Ex ma qliˈy tkyaqiljo xbˈant tuˈn Jesús toj txˈotxˈ te Judey ex toj Jerusalén. Tbˈajlinxiˈ ikyjo, bˈeˈx jaw yoˈbˈin ex kubˈ bˈyoˈn twutz cruz.


Han içanen da nigar eta hortz garrascots: ikus ditzaçuenean Abraham, eta Isaac, eta Iacob eta Propheta guciac Iaincoaren resumán, eta çuec campora iraizten çaretela. 	 Aj kybˈintejiˈy jniˈ yol lo, okxpetzin kchi oqˈiltza, ex okxpetzin kchi juˈchˈil kystetza tuˈn nimx kyixkˈoj, quˈn oˈkqex Abraham, Isaac, Jacob ex kykyaqiljo jniˈ yolil Tyol Dios ojtxe, ok kchi kylabˈila tojjo Tkawbˈil qMan Dios. Me ayetzin kyetza axsa kchi kyjela tzaqpiniy peˈn.


Eta signo handiac eguiten cituen, hambat non sua cerutic lurrera eraits eraciten baitzuen guiçonén aitzinean. 	 Ex kubˈ tbˈinchin nim techil tukˈa tipin, expe bˈant tuˈn, tuˈn ttzaj qˈaqˈ toj kyaˈj tuˈn tkˈuˈl twutz txˈotxˈ kywutzxjal.


Ioan cedin bada Ananias eta sar cedin etche hartan: eta escuac haren gainean eçarriric, erran ceçan, Saul anayé, Iaunac igorri niauc (cein baita Iesus hiri ethorten aincen bidean aguertu çayana) ikustea recebi deçançat, eta Spiritu sainduaz bethe adinçat. 	 Xitzin Ananíastz tojjo ja, jaˈ taˈyetaq Saulo. Tej tokx, i kubˈ tqˈoˈn tqˈobˈ tibˈaj, ex xi tqˈmaˈn: Ay, werman Saulo, ate Jesús, a tAjaw Tkyaqil, aj s‑ok tyekˈin tibˈ tey toj bˈe, teˈ tuˈntaq ttzaja; atzin saj chqˈoˈn wejiˈy, tuˈn tbˈant tkaˈyin juntl majla, ex tuˈn tnoj tanmiˈn tukˈa Xewbˈaj Xjan.


Baina eure gogortassunaren eta bihotz vrriquimendu gabearen araura, hiraz thesaur eguiten draucac eure buruäri hiraren eta Iaincoaren iugemendu iustoaren declarationeco egunecotzat. 	 Ex noq tuˈn tchˈuẍil tanmiˈn, ma txi tkujsin tibˈa. Me tuˈn ikyjo, njax ttilinjiˈy tila tibˈajxa. Oktzin ktlabˈila, aj tul tqˈijiljo tkawbˈil Dios kujxix wen, ex aj tjapin kanin tqˈijil, jaˈ tuˈn tokiˈy toj paˈbˈin twutz Dios toj tumilxix.


Ceinetan donoac eta sacrificioac offrendatzen baitziraden, cerbitzua eguiten çuenaren conscientiá, ecin sanctifica ceçaquetelaric. 	 Tkyaqiljo luˈn n‑ajbˈin te jun yekˈbˈil te qe jaˈlin, quˈn ayej oyaj ex tkyaqil chojbˈil, ayeˈ ncheˈxtaq te Dios, ntiˈx tajbˈin te saqsil kyanmin xjal, ayeˈ nchi kˈulin ikyjo.


Eta bertan senda cedin guiçon hura: eta altcha ceçan bere ohea, eta baçabilan: eta cen Sabbathoa egun hartan. 	 Texjo paq, ex ul Dios te ichin; jaw tiˈn tkuẍil, ex bˈeˈx ok ten bˈetil. Ataqtziˈn qˈij ikyjo, te ajlabˈl.


Esquerrac emaiten drautzat Iaincoari Iesus Christ gure Iaunaz. Bada nic neurorrec adimenduaz cerbitzatzen dut Iaincoaren Leguea, baina haraguiaz bekatuaren leguea. 	 Me chjontex te qMan Dios; noq tuˈn qAjaw Jesucrist, quˈn a o tzaqpiˈn weˈy tjaqˈ tkyaqiljo luˈn. At kabˈe tumil te wey: Jun, a wanmiˈn il tiˈj tuˈn tajbˈiˈn te Dios; tkabˈ, quˈn tuˈn xjalqiˈn, intinka toj joybˈil tuˈn il, tuˈn nkubˈ nbˈinchiˈn tzeˈnku ntqanin tachbˈil nxmilila, a ojtxe nteˈn.


Eta disputatzen cen synagogán Sabbath guciaz, eta exhortatzen cituen hambat Iuduac nola Grecoac. 	 Ex toj junjun qˈij te ajlabˈl, nxiˈtaq Pabl toj ja te naˈbˈl Dios; antza, nyolintaq, ex njyontaq tumil tzeˈn tuˈn tkubˈe kykˈuˈj qe Judiy exqetziˈn nya Judiy tuˈn, tiˈjjo Tbˈanil Tqanil Jesús.


Eta berce alde, gure eta çuen artean abysmo handibat duc: hala non hemendic çuetarát iragan nahi diradenac, ecin baititezque, ezeta hortic hunát iragan. 	 Ex nya noq oˈkx teˈ, qalaˈ at jun tij xaq, a jun tijx t‑xe tkuˈx qxol. Tuˈnpetziˈn, mix tuˈn kyajku kyeˈ, a iteˈ tzaluˈn tuˈn kyikyˈx tzachiˈn, nlay chi ikyˈx. Ex nlay bˈant tuˈn kyikyˈtzjo a iteˈ tzachiˈn tzaluˈn.


Eta hori ikussiric Phariseuéc erran cieçén haren discipuluey, Cergatic publicanoequin eta vicitze gaichtotacoequin iaten du çuen magistruac? 	 Atzaj teˈ tok kykaˈyin Parisey ikyjo, i bˈaj jaw qanlaj kyxolile, ex xi kyqanin qeˈy, a awoˈy t‑xnaqˈtzbˈin: ¿Tzeˈntzin toke ikyjo? A kyxnaqˈtzila nwaˈn kyukˈa aj peyil pwaq, ex kyukˈa noq tiˈchaqku maˈ xjal aj il, chi chiˈ.


Eta ethor cedin Bethsaidara: eta presenta cieçoten itsubat, eta othoitz ceguioten, hura hunqui leçan. 	 Tbˈajlinxiˈ ikyjo, i kanin tojjo jun najbˈil, Betsaida. Teˈ kykanin, pon qˈiˈn jun moẍ tkˈatz Jesús. I kubˈsin kywutzjo qˈilte te, tuˈn tkubˈ tqˈoˈn tqˈobˈ tibˈaj, tuˈn tkubˈ tqˈanin,


Iaquiçue bada çuec ecen Gentiley igorri içan çayela saluagarri haur, eta hec ençunen dutela. 	 Bˈiˈnkuxix kyuˈn, chi Pabl, qa ajo kolbˈil tuˈn qMan Dios, qˈoˈntz jaˈlin kye nya Judiy, ex ayepenkye ok chi kˈwel bˈiˈn teˈ Tbˈanil Tqanil.


Salutaitzaçue anaye guciac pot saindurequin. 	 Kyqˈonxa jun qˈolbˈil twutzxix kye kykyaqil erman.


Eta berce partebat eror cedin leku harriçuetara, non ezpaitzuen lur anhitzic: eta bertan ilki cedin, ceren ezpaitzuen lur barnetassunic. 	 Ex at pon chitj kyxol abˈj, me quˈn tuˈn ntiˈxix twutz txˈotxˈ antza, liwey ul twiˈ.


Noren-ere bekatuac barkaturen baitituçue, barkatzen çaizte hæy: eta norenac-ere eduquiren baitituçue, eduquiac dirade. 	 Kxel nqˈoˈn kyokliˈn tuˈn kytzaj kykˈmoˈn xjal toj nkawbˈila. Ikytziˈn, ankye te kˈwel kyqˈmaˈn qa ma najsit til, ok kˈwel najsit te til te jun majx. Ex ankye teˈ mi kubˈ kyqˈmaˈn qa ma najsit til, kukx kyjel ten teˈ tjaqˈ til.


Eta gauça gucién gainetic çuen artean charitate affectionezcoa duçuelaric: ecen charitateac estaliren du bekatuén anhitztassuna. 	 Me tibˈaj tkyaqiljo lo, axix il tiˈjjo kykˈuˈjbˈil kyibˈa, quˈn atzin kykˈuˈjbˈil kyibˈa, knajsitil nim il tuˈn.


Baina Christ aguer dadinean cein baita gure vicia, orduan çuec-ere aguerturen çarete gloriatan. 	 Tuˈnpetziˈn, ajo tchwinqil Crist, axsin kychwinqiljiˈy. Ex aj tyekˈinte Jesús tibˈ, ex ikyx kyejiˈy ok chi tenbˈila junx tukˈa toj tqoptzˈajiyil kyaˈj.


Beguirauçue bada propheta falsuetaric, cein ethorten baitirade çuetara ardi abiturequin: baina barnean otso harrapari dirade. 	 Kykaˈyimtzin kyibˈa kyejo sbˈul yol, ayeˈ n‑ok kyqˈoˈn kyibˈ te yolil Tyol Dios. N‑ok kyqˈoˈn kyibˈ te nimil ex tal mutxin xjal wen, tzeˈnku jun tal rit; me toj kyanmin manyor xoˈjqex.


Eta harc beguiac harenganat chuchenduric eta icituric erran ceçan, Cer da Iauna? Eta erran cieçón, Hire orationeac eta elemosynác igan dituc memoriotan Iaincoaren aitzinera. 	 Atzin te Cornelio xi kyim tiˈjjo angel, ex tukˈa nim t‑xobˈil, xi tqanin: ¿Tiˈn te taj, Tata? Xitzin ttzaqˈwin angel kyjaluˈn: O tzaj tbˈiˈn Dios tkubˈsbˈil twutza, ex ma tli mojbˈil, a ma txi tqˈoˈn kye yaj.


Eta iauts cedin Capernaum Galileaco hirira, eta han iracasten cituen Sabbathoetan. 	 Bˈeˈx xiˈ Jesús toj Capernaum, jun tnam toj txˈotxˈ te Galiley. Antza oke tene xnaqˈtzil kyexjal toj jun qˈij te ajlabˈl.


Nehorc erran ezteçan ecen neure icenean batheyatzen ariçan naicela. 	 Tuˈnpetziˈn, mix aˈl juntl kyeˈ aku qˈmante qa tiˈj nbˈiˈy ẍi kuxiy toj aˈ. Quˈn ex noqit ma chi kuxa wuˈn toj aˈ, nyatla tiˈj nbˈiˈy xjawe wiˈn, qalaˈ tiˈjxitla tbˈi qMan Dios, ex Tkˈwal, exsin Xewbˈaj Xjan.


Eta anhitzez guehiagoc sinhets ceçaten beraren hitzagatic. 	 Ex nimxjal i nimin, tej kybˈin teˈ Tyol.


Ecen haur da hatseandanic ençun vkan duçuen mandatalgoá, Elkarri on eritzi dieçogun. 	 Atzin yoljo lo, a kybˈiy atxix ojtxe: Tuˈn tok qkˈuˈjlin qibˈ qxolilex.


Eta nor-ere nahi içanen baita çuen artean lehen içan, biz çuen cerbitzari. 	 Ex ankye taj tuˈn tok te tnejil, il tiˈj tuˈn tok tzeˈnku jun aqˈnil te jun majx kye txqantl.


Halacotz, guelditzen çayó sabbathgoabat Iaincoaren populuari. 	 Tuˈntzin ikyjo, atx juntl wiq ajlabˈl tbˈanilx te Ttanim Dios jaˈlin.


Eta capitainac ethorriric harengana, erran cieçón, Erran ieçadac, eya hi Romaco burgés aicenez. Eta harc erran ceçan, Bay. 	 Atzin tej tnejil xqˈuqil, bˈeˈx ok laqˈe tkˈatz Pabl, ex xi tqanin: ¿Ma twutzxsiˈn qa at toklin kyxol aj Rom? Twutzx teˈ, chi Pabljo.


Eta visionea ikussi vkan çuenean, bertan enseya guentecen Macedoniara ioaiten, seguratzen guenela ecen Iaunac deithu guentuela hæy euangelizatzera. 	 Tuˈn tzaj twutzikyˈ Pabl ok, bˈeˈxsin kubˈ qbˈinchin qibˈtza, tuˈn qxiˈy tzma Macedonia, quˈn el qnikyˈa tiˈj, qa ataq qMan Dios ntxokintaq qiˈja, tuˈn tqˈmetjo Tbˈanil Tqanil antza.


Cerbitzari haren nabussia ethorriren da harc vste eztuen egunean, eta eztaquian orenean: 	 Me ntiˈkux toj tnabˈl, tej tpon tajaw ja, quˈn ntiˈxtaq bˈiˈn tuˈn.


Eta populua belhar gainean iartera manaturic, eta borz oguiac eta bi arrainac harturic, beguiac cerurat goitituric, gratiác renda citzan, eta hautsiric eman cietzen discipuluey oguiac, eta discipuluéc gendetzey. 	 Ex xi tqˈmaˈn kye jniˈ xjal, tuˈn kybˈaj kubˈ qe tibˈaj kˈul. Ex i jaw ttzyuˈn jweˈ tal wabˈj exqetziˈn kabˈe tal kyiẍ, ex jaw tkaˈyin twutz kyaˈj, ex xi tqˈoˈn chjonte te Dios kyiˈj. Ex i bˈaj tpiẍiˈn tal wabˈj, ex tzaj tqˈoˈn qeˈy, ex xi qsipiˈn kyexjal.


Eta huná, ikus citzaten Moyses eta Elias harequin minço ciradela. 	 Texjo paq anetziˈn, xi kykaˈyin Moisés ex Elías nchi yolintaq tukˈa Jesús.


Eta enegatic, minçatzea eman daquidançát neure ahoaren irequiteco libertaterequin, notifica deçadançát Euangelioaren mysterioa, 	 Ex ikyxjo, chi naˈn Diosa wiˈja, tuˈntzintla ttzaj tqˈoˈn Dios jun nyola, aj nyoliˈn, ex tuˈntzintla at wipiˈn tuˈn t‑xi nyekˈinjiˈy jniˈ t‑xilin Tbˈanil Tqanil kolbˈil, a ewintaq ojtxe.


Baina erraiten drauçuet are Salomon-ere bere gloria guciarequin eztela veztitu içan hetaric bat beçala. 	 Me kxel nqˈmaˈn kyeˈy, qa a qtzan nmaq kawil Salomón ojtxe, tukˈa tkyaqil tqˈinimil, s‑ok tktxuˈn tibˈ tukˈa t‑xbˈalin tbˈanilx wen, me mix kanine tqoptzˈajiyil t‑xbˈalin, tzeˈn kaˈyiˈn jun tal t‑xmakil kˈul.


Eta erran ceçan Iesusec, Iugemendu eguitera ni mundu hunetara ethorri naiz: ikusten eztutenéc, ikus deçatençát: eta ikusten dutenac itsu ditecençat. 	 Bˈeˈx xi tqˈmaˈn Jesús: Ma chin ula tzaluˈn twutz txˈotxˈ, tuˈn nkawiˈn tukˈa tumil, tuˈntzintla ayejo moẍqe toj kyanmin, tuˈn tbˈant kykaˈyin; ex ayetziˈn njaw kynimsin kyibˈ, tuˈn kyok moẍ toj kyanmin.


Bada hacia ereilleari fornitzen draucanac, ogui-ere iateco diçuela, eta multiplica deçala çuen hacia, eta çuen iustitiaren fructuac augmenta ditzala: 	 Quˈn axte Dios kukx ntzaj qˈoˈnte ijaj kye awal, tuˈntzin tchmet kywa. Ex qa ma txi kyqˈoˈn tukˈa tkyaqil kyanmiˈn kye yaj, ktzajil tqˈoˈn Dios t‑xel toj awal, tuˈn tchˈiy wen, tuˈntzin kukx tuˈn kyoyinjiˈy kye txqantl.


Eta han Centenerac eridenic Alexandriaco vnci Italiarát ioaiten cen-bat, hartara sar eraci guençan 	 Antza, ele jyete jun bark tuˈn Julio, aj tnejil xoˈl qˈaqˈ. Ajo bark anetziˈn tzajnintaq toj Alejandría. Okxsin qˈoˈntza toj, tuˈn qkaniˈn tzma Italia.


Saluta eçaçue hayén etchean den Eliçá-ere Saluta eçaçue Epenet ene maitea, cein baita Achaiaco primitiá Christean. 	 Ikyxjo kyqˈolbˈinqexjiˈy jniˈ Ttanim Dios ok kychmoˈn kyibˈ toj tja Priscila ex Aquila. Ikyxjo te jun wukˈiy, a Epeneto, a tnejil nimil tiˈj Crist toj txˈotxˈ te Asia, ex nimxix kˈuˈjlin wuˈn.


Orduan appartaturic Phariseuéc conseillu har ceçaten nola hura hatzaman liroiten hitzean. 	 Ayetziˈn Parisey i jaw yolin kyxolx tzeˈnxtaq jun tumil tuˈn tkubˈ tzˈaq Jesús kyuˈn toj til.


Berceac emparatu ditu, bere buruä ecin empara diro: baldin Israeleco Regue bada, iauts bedi orain crutzetic, eta sinhetsiren dugu hori. 	 ¿Tzeˈn tten nbˈaj klettaq junjuntl xjal tuˈn, me antetz, mix klet‑x tuˈnx tibˈ? ¿Ma nyaˈtziˈn nmaq kawil qibˈaj, a awo aj Israel? In tkuˈtz twutz cruz jaˈlin, tuˈn t‑xi qnimin.


Harri haren gainera eroriren den gucia, çathicaturen da: eta noren gainera eroriren baita, hura du chehecaturen. 	 Ex atzin abˈj jun techil wiˈja. Ankye teˈ kˈwel t‑xoˈn tibˈ tibˈajjo abˈj, tuˈn tyuchˈj tuˈn; axte kˈwel tyuchˈin tibˈ tibˈaj. Ex qa a abˈj xkubˈ tzˈaq tibˈaj jun aˈla te kawbˈil kujxix, bˈeˈx kˈwel quqix te jun majx.


Eta eztu iracatsiren batbederac bere hurcoa, ez batbederac bere anayea, dioela, Eçagut eçac Iauna: ecen eçaguturen nauté chipienetic hayén arteco handieneranoco guciéc. 	 Tuˈntzintzjo, kyojjo qˈij anetziˈn, chi Diosjo, nya il tiˈj tuˈn tten jun xjal xnaqˈtzil kyeˈ txqantl, qa il tiˈj tuˈn tel kynikyˈ tiˈj tAjaw Tkyaqil, quˈn tkyaqil xjal k‑elil kynikyˈ weˈy; jniˈqe ma tij xjal ex jniˈqe tal netzˈ kˈwal.


Ene iguriquite fermuaren eta sperançaren araura, ecen deusetan eznaicela confus içanen, aitzitic libertate gucirequin bethiere beçala, orain-ere magnificaturen dela Christ ene gorputzean, vicitzez bada hiltzez bada. 	 Ex te Dios nxi nqaniˈn, tuˈn ntiˈtla jun nkyˈiy toj nchwinqila, tuˈn njaw tzˈaqa toj nnimbˈila, ex tuˈn njaw txˈixwiˈy tuˈn; qalaˈ tukˈa nimxixl wipiˈn, tuˈn nyoliˈn tiˈj kolbˈil tukˈa qˈuqbˈil nkˈuˈja. A jaˈlin ex kukxitlaˈ, chin yolinjiˈy tiˈj, tuˈntzin tqˈanchaˈlix nimsbˈil tbˈi Crist toj nchwinqila tzaluˈn twutz txˈotxˈ, ex ajxi nkyima.


Baina (cioiten) altchatu içan dirade Phariseuén sectaco sinhetsi çuten batzu, cioitela, ecen circonciditu behar çutela, eta manatu Moysesen Leguearen beguiratzera. 	 Me kyxol Ttanim Dios antza, iteˈtaq jun chˈuq Parisey, a otaq chi nimin. Jaw weˈks, ex kyqˈma kyjaluˈn: Il tiˈj tuˈn tok kyqitiˈn jun kyechiljo nimil, a nya Judiyqe ikyxjo tzeˈnku qeˈ; quˈn ikytzin knimitiljo tkyaqil tkawbˈil Moisés tibˈaj qchwinqil, a awo aj Judiyqo.


Eta seigarren hilebethean igor cedin Gabriel Aingueruä Iaincoaz Galileaco hiri Nazareth deitzen denera: 	 Tbˈajlinxiˈ qaq xjaw toklin tzˈaq tal Lisabet, teˈ t‑xi tchqˈoˈn Dios angel Gabriel tzma Nazaret, jun tnam toj txˈotxˈ te Galiley,


Ecen Iaincoac eçarri dic hayén bihotzetan, eguin deçaten harc placer duena, eta consenti ditecen, eta eman dieçoten bere resumá bestiari Iaincoaren hitzac compli daitezqueno. 	 Quˈn ate Dios kˈwelix qˈonte toj kyanmin tuˈn tkubˈ kybˈinchin tzeˈnku taj. Noq tuˈn kykyij lajaj nmaq kawil toj wen, tuˈn t‑xi kyqˈoˈn kyoklin te ma tij txuk, tzmaxiˈ aj tjapin tzeˈnkuxjo o tqˈma Dios tiˈj tkawbˈil tibˈajjo qya, a kyˈaˈjil.


Eta erran ciecén, Ceric dirade ioaiten çaretela çuen artean compartitzen dituçuen hitz horiac, eta cergatic çarete triste? 	 Xitzin tqanin Jesús kye: ¿Tiˈtzin kyeˈ nkubˈ kyyolin toj bˈe? ¿Ex tiˈtzin quˈnil nchi bˈisin kyeˈ?


Fedez, ethorteco ciraden gaucéz benedica citzan Isaac-ec Iacob eta Esau. 	 Ex ikyxjo, noq tuˈn tnimbˈil Isaac, i kubˈe tkyˈiwlin tkˈwal, a Jacob ex Esaú, ex xi tqˈmaˈn tiˈjjo jniˈ tuˈntaq ttzaj tqˈoˈn Dios kye.


Eta çazpi igorciriéc bere vozac pronuntiatu vkan cituztenean, nic nahi nituen scribatu: baina ençun neçan vozbat cerutic ciostala, Seignalaitzac çazpi igorciriéc pronuntiatu dituzten gauçác, eta hec eztitzála scriba. 	 Ex jaw ẍchˈin tukˈa tqˈajqˈojil twiˈ kujxix wen, tzeˈnku jun bˈalun nweqj. Tej tjaw ẍchˈin angel, bˈeˈx bˈijte kywiˈ wuq qˈankyaq.


Beraz haraguian diradenac, Iaincoari placent ecin dirateque. 	 Tuˈnpetziˈn, aye nchi bˈet tzeˈnkuxjo ntqanin tachbˈil kyxmilil, mi ntzalaj Dios kyiˈj.


Orduan oihu eguin ceçan Iesusec, eta erran ceçan, Ni baithan sinhesten duenac, eztu sinhesten ni baithan, baina ni igorri nauena baithan. 	 Xi tqˈmaˈn Jesús tukˈa tqˈajqˈojil twiˈ: Ankye te knimil wiˈja, nya oˈkqinxa kchin xel tnimin; qalaˈ aku nMaˈn, a tzaj chqˈon weˈy.


Eta camporat ilkiric Pierrisec nigar eguin ceçan mingui. 	 Bˈeˈx etz tiˈn te Pegr tibˈ kyxol xjal, exsin ok tentz oqˈil wen.


Aleguera naiz bada ceren guça gucietan çueçaz assegura ahal bainaite. 	 Tuˈnpetziˈn, nchin tzalaja, quˈn ma qe nkˈuˈja kyiˈja toj tkyaqil.


Eta ilki ciradenean eriden ceçaten guiçon Cyreniano Simon deitzen cembat: haur bortcha ceçaten haren crutzearen eramaitera. 	 Tej kyetz antza, jyet jun ichin kyuˈn aj Cirene, Simun tbˈi, ex ok kyqˈoˈn il tij tuˈn t‑xi tiqin tcruz Jesús,


Eta cantatzen çuten quasi cantu berribat throno aitzinean, eta laur animalén, eta Ancianoén aitzinean: eta nehorc ecin ikas ceçaqueen cantua ehun eta berroguey eta laur milléc baicen, cein baitirade lurretic erossiac: 	 Ex nchi bˈitzintaq twutz tqˈuqbˈil Dios, ex kywutzjo kyaje ajbˈil te, ex kywutzjo nejinel, jun bˈitz akˈajxix, a mix aˈl juntl aku bˈant tuˈn, qalaˈ oˈkqexjo ajo 144,000, ayeˈ a otaq chi kotpaj kyxoljo iteˈtaq twutz txˈotxˈ.


Baina harc bestiá sura iharrossiric etzeçan minic har. 	 Me atzin te Pabl, bˈeˈx el tchtoˈn tiˈj tqˈobˈ. Tuˈn ikyjo, bˈeˈx kux tzˈaq tej kan toj qˈaqˈ, ex ntiˈ te Pabl bˈajte.


Eta hala eguin ceçaten, Ancianoey igorriz Barnabasen eta Saulen escuz. 	 Ikytzin bˈantjo kyuˈn, ex noq te Bernabé ex Saulo xi smaˈne mojbˈil kye nejinel toj Ttanim Dios toj Jerusalén, tuˈn t‑xi kysipin kye nimil antza.


Eta hamabi vrthetara heldu cenean, igan citecen hec Ierusalemera bestaco costumaren arauez: 	 Teˈ tel Jesús kabˈlajaj abˈqˈe, i xtaˈj kykyaqilx Jerusalén tzeˈnxtaq ntene kyuˈn.


Eta (hunela minça nadin) Abrahamtan detchematu içan da Leui bera-ere, ceinec hamarrenac hartzen ohi baititu. 	 Tej tchojin Abraham tlajajin tkanebˈ te Melquisedec, nyakutlaj o chi chojiˈn kykyaqil aye tzajninqe tiˈj, exqetziˈn pale, ayeˈ tzajninqe tiˈj Leví, a xkachmanbˈaj te Abraham.


Eta (guçaz gaizqui minço diraden beçala, eta batzuc guc erraiten dugula dioiten beçala) ceren eztugu gaizqui eguiten, vnguia ethor dadinçát? ceinén damnationea iusto baita. 	 ¡Ntiˈxla tumil ikyjo! Quˈn qa ikyjo, ¿Titzin quˈntz mi nqo bˈinchintz nya bˈaˈn, noq tuˈn tkubˈ tnajsin Dios qil, ex noq tuˈnjo lo, tuˈn tyekˈin twenil qMan? Quˈn apetzinkye xjaljo nkyximin te kolbˈil kyibˈ twutz kyil. Quˈn at junjun nstzˈimin yol qiˈja qa iky qxnaqˈtzbˈiljiˈy. Me ayetzin xjal luˈn, noqit aku tzaj tkawbˈil Dios kyibˈaj kujxix wen.


Dembora hartan ençun ceçan Herodes Tetrarchac Iesusen famá: 	 Kyojjo qˈij anetziˈn, bˈijte tqanil Jesús tuˈn Herodes, a tnejil kawil toj txˈotxˈ te Galiley.


Laster eguin ceçan bada batec, eta spongiabat betheric vinagrez, eta eçarriric canabera baten inguruän, eman cieçón edatera, cioela, Vtzaçue: dacussagun eya ethorriren denez Elias horren kencera. 	 Ex jun paqx el rinin jun jyolte chˈin bˈuˈẍ. Kux tmulin toj vin txˈam, ex ok tkˈloˈn tiˈj twiˈ jun ptzˈan, tuˈn t‑xi tkˈwaˈn Jesús. Bˈaj xi kyqˈmaˈn xjal te: ¡Ax tenkuj! Jekytzin tzul Elías qˈilte, tuˈn tkuˈtz twutz tcruz.


Ecen badirade chikiratuac amaren sabeletic hala iayo içan diradenac: eta badirade chikiratuac, guiçonéz chilkiratu içan diradenac: eta badirade chikiratuac ceruétaco resumagatic bere buruäc chikiratu vkan dituztenac. Har ahal deçanac, har beça. 	 Quˈn ilaˈku tumil, tiquˈn nlay meje jun ichin: At junjun, titzˈjlinxjo ikyjo; at junjuntl noq kyuˈnxjal; ex at junjuntl ma txi kyqˈoˈn kyibˈ, tuˈn mi chi mejeye noq tuˈn tpajjo ma txi kyqˈoˈnx kyibˈ tukˈa tkyaqil kyanmin toj aqˈuntl te Tkawbˈil Dios, a at toj kyaˈj. Qa at jun aku bˈantjo ikyjo tuˈn, bˈaˈn tuˈn tkubˈ tbˈinchin.


Eta eman ceçaten Sacrificadore principaléc eta Phariseuéc manamendu, baldin nehorc eçagutzen balu non licén, eracuts leçan, hatzaman leçatençát. 	 Quˈn ayetziˈn Parisey exqetziˈn kynejinel pale otaq kubˈ kyqˈoˈn jun kykawbˈil, qa attaq jun xbˈinte jaˈ taˈtaq Jesús, ilx tiˈj tuˈn tzaj kyiˈn tqanil, tuˈntzintla tok kytzyuˈn, tuˈn tkuˈx toj tze.


Beraz gaztigatu eta, largaturen dut. 	 Ok kˈwel nqˈmaˈn tuˈn tjubˈchit tetz, me bˈeˈx kxel ntzaqpiˈn, aj tbˈaj jubˈchit.


Vnci pilotu guciac-ere, eta vncietaco compainia gucia, eta marinerac eta cembatec-ere itsassoan baitiharducate, vrrun egonen dirade. 	 Ex te jun paqx ma najjo qˈinimil lo. Ex tkyaqiljo nejinel toj bark, exqetziˈn xjal, a iqintaq kyuˈn, ex jniˈ nchi aqˈnin toj, ex kykyaqiljo nchi kanbˈin tibˈaj ttxuyil aˈ, kchi kyjel ten najchaq.


Eta nola gendetze handia biltzen baitzen, eta hiri gucietaric anhitz harengana ioaiten, erran ceçan comparationez, 	 Nimkuxjal i pon kychmoˈn kyibˈ tkˈatz Jesús, ayej i bˈaj tzaj tojile junjun tnam, quˈn kyajtaqjo xjal anetziˈn tuˈn tiwle Jesús kyuˈn. Oktzin ten Jesús yolil tiˈjjo jun techil, a ntqˈmaˈn kyjaluˈn:


Ceinec bere Seme propria ezpaitu guppida vkan, baina gure guciongatic eman vkan baitu, nola eztrauzquigu gauça guciac-ere harequin emanen? 	 ¿Tzeˈntzila quˈn? Qa a Dios at qukˈa, ¿Altzila kye aku tzˈok meltzˈajtz qiˈj?


Gauça gucietan abrasturic abundos çaretençát simplicitate orotara, ceinec eguiten baitu guçaz esquerrac eman daquizquión Iaincoari. 	 Ikytziˈn, kchi qˈinimilxjiˈy toj tkyaqil, tuˈntzintla kukx t‑xi kysipinjiˈy kye txqantl, ayeˈ, a ntiˈ at kye, ex ajtzin t‑xi qinjiˈy kyoyaja kye erman toj Jerusalén, ktzajil anqˈin aqˈbˈil chjonte te qMan Dios toj kyanmin, noq tuˈn kywenila.


Eta hura ioanen duc haren aitzinean Eliasen spiriturequin eta verthuterequin, conuerti ditzançat aitén bihotzac semetara eta desobedientac iustoén çuhurtassunera: Iaunari populu vngui instruitubat appain dieçonçat. 	 A kˈwel nej twutzjo Kolil tukˈa nim tipin ex tukˈa Xewbˈaj Xjan, tzeˈnkuj Elías, a yolil Tyol Dios ojtxe, tuˈn tkubˈ kyxmoxin manbˈaj kyibˈ kyukˈa kˈwalbˈaj, ex ikyqex kˈwalbˈaj kyukˈa manbˈaj; ex aye xjal, a mina nkubˈ kybˈinchin a taj Dios, tuˈn tel kynikyˈ tiˈj, ikyxjo tzeˈnqeku a nkubˈ kybˈinchin wen, tuˈntzintla noq bˈantnintl kyten aj tul Kolil.


Eta berriz erran ceçan, Cerequin comparaturen dut Iaincoaren resumá? 	 Xi tqˈmaˈn Jesús juntl majl kyjaluˈn: ¿Anqukˈa aku tzˈok qmujbˈineˈ Tkawbˈil qMan Dios?


Bada patientiataco eta consolationetaco Iaincoac diçuela elkarren artean gauça ber baten pensatzeco gratia Iesus Christen araura: 	 Noqit ax qMan Dios, a tzaj qˈoˈnte t‑xel kyeˈy toj kynimbˈila ex Qˈuqbˈil kykˈuˈja, aku tzaj mojin kyeˈy, tuˈn kybˈeta toj tbˈanil kyxolxa, tzeˈnku xkyij tyekˈin Crist, a Jesús,


Eta ihardets cieçadan vozac berriz cerutic, Iaincoac purificatu duena, hic ezteçála satsu. 	 Tzaj qˈmaˈn juntl majl weˈy toj kyaˈj kyjaluˈn: Mina tzˈok tqˈoˈn te nya wen, quˈn ate Dios o qˈmante qa wen.


Eta Sacrificadore principalac, eta consistorio gucia Iesusen contra testimoniage bilha çabiltzan, hura hil eraci leçatençát: eta etzutén erideiten. 	 Ayetziˈn kynejil pale exqetziˈn kawil, tzunx nkyjyoˈntaq til Jesús tzeˈn tten tuˈn tbˈaj, me mix ja njyetetaq tumil kyuˈn.


Ecen Iesusec berac testifica ceçan, ecen Propheta batec bere herrian ohoreric eztuela. 	 Me aku Jesús tzaj qˈmaˈnte qeˈy, a awoˈy t‑xnaqˈtzbˈin, qa jun yolil Tyol Dios nlay tzˈok kˈuˈjlin kyuˈn t‑xjalil.


Eta handic embarcaturic, biharamunean ethor guentecen Chiosen aurkara: eta hurrenengo egunean arriua guentecen Samosera: eta Trogillen egonic, ondoco egunean ethor guentecen Miletera. 	 O ikyˈa antza, ex tojxi junxil qˈij, o ikyˈa nqayin tkˈatz Quío. Tbˈajlinxiˈ qˈij anetziˈn, o kanin toj Samos. Tojxi junxil qˈij te qbˈeˈy, o kaniˈn toj Mileto.


Eta Ierusalemetic iautsi içan ciraden Scribéc erraiten çutén, ecen Beelzebub çuela, eta deabruén princearen partez deabruac campora egoizten cituela. 	 Ex ikyjo kyqˈmaˈn xnaqˈtzil tiˈj ojtxe kawbˈil, a i tzaj toj Jerusalén, qa tzyuˈntaq tuˈn tajaw il, ex qa tuˈn tkawbˈil tajaw il nchi exetaqjo taqˈnil tajaw il tuˈn.


Orduan bethe citecen guciac asserretassunez synagogán, gauça hauc ençuten cituztenean. 	 Tej tbˈij teˈ luˈn kyuˈn xjal iteˈkxtaq tojjo ja te kynaˈbˈl Judiy Dios, nimx i jaw qˈojle.


Cein bethe içan cenean idoqui baitzeçaten vr ezpondara: eta iarriric bil citzaten onac vncietara, eta gaichtoac camporát iraitz citzaten. 	 Ajtzin tnoj, aye kyiẍil kjawitz kyiˈn tzma ttzi aˈ. Antza, kchi kˈwele qeye skˈol teˈ kyiẍ. Ayetziˈn wen, kchi xel kˈuˈyit toj chiˈl; ex ayetziˈn mina, chi xel kyxoˈn.


Ecen ezta deus secreturic aguerturen eztenic, edo estal ahal daitenic: baina campora ethorri behar da. 	 Ntiˈx jun te tiˈ mina tzˈel tqanil, qalaˈ ikytzin ilx tiˈj tuˈn tkubˈ chikyˈbˈit. Ikytzin te Diosjo Tyol; te tnejil, mina n‑eltaq kynikyˈa te. Me atzin jaˈlin, loqiˈn nchin xnaqˈtzin kyiˈja, tuˈn tel txˈole toj kynabˈla tzeˈnku tqan tzaj. Tuˈntzin ikyjo, ntiˈx jun tiˈ aku bˈant tuˈn tewit.


Hala çuec-ere ikus deçaçuenean gauça hauc eguiten diradela, iaquiçue ecen hurbil datela borthán. 	 Ikyxsintzjo, aj tok kykaˈyiˈn tkyaqiljo luˈn, tzˈelku kynikyˈa te, qa chˈix tpon tqˈijil tuˈn wula juntl majl.


Baina Iesusec ençunic ihardets cieçón nescatcharen aitári. Ezaicela beldur, sinhets eçac solament, eta hura sendaturen baita. 	 Me bˈeˈx bˈij teˈ lo tuˈn Jesús, exsin xi tqˈmaˈntz te Jayr kyjaluˈn: Mina tzaj xobˈa, oˈkx qe tkˈuˈja wiˈja, ex ok kqˈanitil te tkˈwal, chiˈ.


Eta errhauts egotziren duqueite bere buru gainetara, eta heyagora eguinen duqueite nigarrez eta deithorez daudela, eta dioitela, Elas, elas, ciuitate handiá, ceinetan abrastu içan baitziraden itsassoan vnciric çuten guciac, haren magnificentia handitic, nola oren batez deseguin içan den! 	 Ex jax kychtoˈn quq tibˈaj kywiˈ te jun yekˈbˈil tiˈjjo labˈil, ex nchi oqˈ, ex nchi jaw ẍchˈin: Ay, bˈisbˈajil tejo nim tnam. Tuˈn nim tqˈinimila, ma chi qˈinimix tkyaqiljo a attaq kybark toj ttxuyil aˈ. Ex noq toj jun paqx, ma kubˈ yuchˈj te jun majx.


Ceuroc baithan iugea eçaçue, Honest da emazteac estali gaberic Iaincoari othoitz daguion? 	 Quˈn ayex kyeˈ aku chi qˈmante, qa nya wen tuˈn tnaˈn jun qya Dios toj tja Dios tzeˈnku jun ichin, a mi njax kutxbˈil twiˈ, quˈn il tiˈj jun txˈixpibˈl kyxol ichin ex qya.


Diotsate, Magistruá, emazte haur hatzaman içan duc adulterioco eguitate berean. 	 exsin xi kyqˈmaˈn te Jesús: Ay Aj xnaqˈtzil, anteˈ qya lo tzmataq n‑ok tilil kyˈaˈjin tuˈn, tej s‑el qkˈulbˈiˈn.


Eta guertha cedin biharamunean bil baitzitecen hayén Gobernadoreac eta Ancianoac eta Scribác Ierusalemera: 	 Toj junxil qˈij ok kychmoˈn kyibˈ toj Jerusalén aye kawil, junx kyukˈa nim kyoklin kyxol Judiy ex jniˈ xnaqˈtzil tiˈj ojtxe kawbˈil,


Erran cieçon, Hi aiz ethorteco cen hura, ala berce baten beguira gaude? 	 Tej kykanin tukˈa, xi kyqanin te: ¿Atzinjiy a Crist, a attaq tulil, mo qa at juntl, tuˈn tkubˈ qyoˈn?


Eta monumentac irequi citecen, eta anhitz Saindu lo ceunçanén gorputzac iaiqui citecen. 	 exqetziˈn jniˈ kyja kyimnin bˈeˈx bˈaj xi pax, ex ma nintzx nimil tiˈj Dios, bˈeˈx i bˈaj jatz anqˈintl.


Çoazte, eta templean çaudetela declaira ietzoçue populuari vicitze hunetaco hitz guciac. 	 Kux cheˈxa toj tnejil ja te naˈbˈl Dios, tuˈn t‑xi kyqˈmaˈn kye xjal antza tiˈjjo tkyaqil t‑xilin akˈaj chwinqil.


Orduan ethorriric borz talentac recebitu cituenac presenta cietzón berce borz talent, cioela, Nabussiá, borz talent eman drauzquidac, huná, berce borz talent irabaci citiat heçaz. 	 Nejxix xi xkye tukˈaˈ xi tzyuˈnte jweˈ mil, ex xi tqˈoˈn jweˈ mil te tajaw tukˈaxjo juntl jweˈ miltl, a otaq kanbˈit tuˈn. Ex xi tqˈmaˈn te: Taa, jweˈ mil tzaj tqˈoˈn weˈy. Me luˈ juntl jweˈ miltl, ma nkanbˈiy tukˈa.


Guciagatic-ere certara heldu içan baicara, hartan regla ber-batez ebil gaitecen, eta garen sendimendu ber-batetaco. 	 quˈn il teˈ luˈn tiˈj, tuˈn tkubˈ qximin, a ma tzˈel qnikyˈ te, ex tuˈn tkubˈ bˈinchit.


Eta Paulen salbura heltzeco carguä hartu çutenéc, eraman ceçaten hura Atheneserano: eta hec harenganic manamendu recebituric Silasgana eta Timotheogana, guciz bertan ethor litecen hura Baithara, parti citecen. 	 Ayetzin kyeˈ i xiˈ waˈbˈilte Pabl, i kaninx kyeˈ tzmax toj tnam te Atenas. Me liwey, i meltzˈaj Berea tukˈa tqanil te Silas ex te Timotey, qa il tiˈj tuˈn kykanin Atenas liwey wen, a jaˈ taˈyetaq Pabl.


Eta guertha cedin biharamunean Iesus ioaiten baitzen Naim deitzen cen hirira: eta ioaiten ciraden harequin haren discipuluetaric vnguisco, eta gendetze handia. 	 Tbˈajlinxitziˈn ikyjo, xiˈ Jesús tojjo jun tnam, Naín tbˈi. Aye t‑xnaqˈtzbˈin ex jun chˈuq xjal xi lipe tiˈj.


Compli dadinçát Iaincoaren guiçona, obra on orotara complituqui instruituric. 	 tuˈntzintla aye xjal, a nchi ajbˈin te Dios, tuˈn kyok tzˈaqleqe tiˈj tkyaqil, ex bˈantninl kyten, tuˈn kybˈinchin te tkyaqiljo bˈaˈn.


Orduan triste citecen haguitz, eta has cequión hetaric batbedera erraiten, Ala ni naiz, Iauna? 	 Tuˈntziˈn ikyjo, bˈeˈx o bˈaj jaw bˈisiˈn, ex junjunku o ok ten qanilte: WAjaw, ¿Meqa ayiˈn? qo chijiˈy.


Guero laurgarren Aingueruäc issur ceçan bere ampolá iguzquira, eta hari eman cequión guiçonén suz erratzea. 	 Ex atzin tkyajin angel xi tqonjo tlaq tibˈaj qˈij, ex xi qˈoˈn toklin qˈij tuˈn kytzˈeˈyxjal tuˈn, tukˈa qˈaqˈ.


Eta Sacrificadore principalac eta Scribác ceuden han arrogantqui hura accusatzen çutela. 	 Ex majqextaq kyeˈ jniˈ kynejil pale, exqetziˈn jniˈ xnaqˈtzil tiˈj ojtxe kawil iteˈtaq antza; tzunx nchi labˈtextaq wen tuˈn t‑xi kypatin Jesús.


Guero parti cedin handic, eta ethor cedin bere herrira, eta baçarreitzan bere discipuluac. 	 Teˈ taj Jesús tja Jayr kyukˈa t‑xnaqˈtzbˈin tuˈn kykanin tojx Nazaret,


Guero ikus neçan berce Ainguerubat ceruären arteaz hegaldatzen cela, Euangelio eternala çuela, euangeliza liecençat lurreco habitantey, eta natione, eta leinu, eta mihi, eta populu guciari: 	 Ex ikyxjo, xi nkaˈyiˈn jun angel nlipin twutz kyaˈj, ex xi tqˈmaˈn Tbˈanil Tqanil qMan kye kykyaqil xjal, aˈlchaqx kye kytxˈotxˈ, kyxeˈchiltz, kyyoltz, ex kytanim.


Dioste Iesusec, Egundano eztuçue iracurri Scripturetan, Edificaçaléc arbuyatu duten harria cantoin buru eguin içan da: Haur Iaunaz eguin içan da, eta da gauça miragarria gure beguién aitzinean? 	 Ex xi ttzaqˈwin Jesús kye: ¿Ma naˈmtzin tkux kyuˈjiˈn toj Tuˈjil Tyol Dios, jaˈ ntqˈmaˈne kyjaluˈn: A abˈj, a xi kyxoˈn bˈinchil ja, a nyakuj ntiˈtaq tajbˈin, me axixpente abˈjjo ma tzˈokin te tqˈuqil tẍkyin ja, a nimxix toklin. Atziˈn tbˈanilxjo ma tzaj tqˈoˈn tAjaw Tkyaqil qe, ex ma qo jaw kaˈylajx tiˈj?


Ezta hemen, baina resuscitatu da: orhoit çaitezte nola erran cerauçuen oraino Galilean cela, 	 Nyatza taˈye tzaluˈn, qalaˈ ma jaw anqˈin juntl majl. Kynaˈntzinjiˈy jniˈ yol xbˈaj tqˈmaˈn kyeˈy tiˈjjo lo, tej atxtaq toj txˈotxˈ te Galiley:


Baina propheta falsuac-ere içan dirade populuaren artean, çuen artean-ere doctor falsuac içanen diraden beçala, ceinéc secretuqui sar eraciren baitituzte perditionetaco sectác: eta hec redemitu dituen Iauna vkaturen baituté, bere buruén gainera perditione lasterra erekarten duqueitelaric. 	 Quˈn ikytaqtziˈn ojtxe, attaqxjal nyakuj yolil Tyol Dios kyxol aj Judiy, a nya twutzx; exsin ikyxjo jaˈlin kyxola. At xnaqˈtzil, a nya twutzx kyyol. Ex chebˈe nchi xnaqˈtzin noq kyximxjal, a aku qo naj tuˈn. Ex n‑el kyiˈn toklin qAjaw, a xkotpinkye toj il. Noq tuˈnjo lo, liwey kchi najil te jun majx.


Eta erran ciecén berriz, Baquea dela çuequin: ni Aitac igorri nauen beçala, nic-ere igorten çaituztet çuec. 	 Liwey tzaj tqˈmaˈn Jesús juntl majl qeˈy: Qexit kykˈuˈja, ex tzalajxit kyanmiˈn. Ikytziˈn tzeˈnku weˈ, ma chin tzaj tchqˈoˈn nMaˈn bˈinchil tajbˈil, ex ikyx kyejiˈy, kchi xel nchqˈoˈn.


Orduan erran ciecén Iesusec, Eguiaz eguiaz erraiten drauçuet, baldin ian ezpadeçaçue guiçonaren Semearen haraguia, eta edan ezpadeçaçue haren odola, eztuçue vicitzeric çuec baithan. 	 Atzin te Jesús xi tqˈmaˈn kye: Twutzxix kxel nqˈmaˈn kyeˈy, qa mi xi kywaˈnjiˈy nchibˈjila, a ayiˈn Tkˈwal Ichin, ex qa mi xi kykˈwaˈnjiˈy nchkyˈela, ntiˈ t‑xilin kychwinqila tzaluˈn twutz txˈotxˈ, ex ntiˈ kyokliˈn tiˈjjo chwinqil te jun majx toj kyaˈj.


Baina Iesusec deus etzeçan guehiagoric ihardets: hala non miresten baitzuen Pilatec. 	 Noq jaw kaˈylaj Pilat, tuˈn mix xi ttzaqˈwine Jesús.


Baina hec haren discipuluey declaratzera cioacela, huná, Iesus aitzinera ethor cequien, cioela, Vngui hel daquiçuela. Eta hec hurbilduric lot cequiztén haren oiney, eta adora ceçaten hura. 	 Tzunxtaq nchi rinin wen, tej tkubˈ tyekˈin Jesús tibˈ kywutz, ex i ok tqˈolbˈin. Ex i xi laqˈe tkˈatz, i tzaj kychleˈn tqan, ex i kˈulin twutz.


Eta harc ikussi çuenean Iesus, heyagoraz cegoela, egotz ceçan bere buruä haren aitzinera, eta ocengui erran ceçan, Cer da hire eta ene artean, Iesus Iainco subiranoaren Semeá? othoitz eguiten drauat, ezneçála, tormenta. 	 Atzaj teˈ tiwle Jesús tuˈn, bˈeˈx kubˈ meje twutz, exsin jaw ẍchˈintz kujxix wen kyjaluˈn: ¿Tiˈ taja wiˈja, ay Jesús, a Tkˈwaljo Dios nimxix toklin? Chin kubˈsil nwutza tey, tuˈn mina chin kubˈ tyajinxa.


Senharrác, çuen emaztey on erizteçue, Christec-ere Eliçari on eritzi draucan beçala, eta bere buruä eman vkan baitu harengatic: 	 Exsin ikyx kyejiˈy chmilbˈaj, kykˈuˈjlimqektzinjiˈy kyxuˈjila, tzeˈnku te Crist s‑ok tkˈuˈjlin Ttanim, ex xi tqˈoˈn tchwinqil tuˈn tpaj.


Eta berceac tentatzen çutela, signo cerutic esquez çaizcan. 	 Me iteˈl txqantl xjal xi kyqanin te Jesús, tuˈn tkubˈ tbˈinchin jun yekˈbˈil tipin toj kyaˈj. Xi kyqanin ikyjo, quˈn kyajtaqjo xjal tuˈn tel kynikyˈ te, a qa antza tzajniˈn tipin Jesús toj kyaˈj mo minaj.


Ecen ni Legueaz Legueari hil içan nazayó, Iaincoari vici nequionçat, Christequin batean crucificatu içan naiz. 	 Quˈn a teˈ ojtxe kawbˈil nqanin qiˈj, tuˈn qkyim te chojbˈil qil, tuˈn mi njapin quˈn. Me bˈeˈx kyim Jesús te chojbˈil qil, ex nya il tiˈj tuˈn t‑xi qchjoˈn qil jaˈlin, qalaˈ noq tuˈn qbˈet tukˈa qMan Dios toj qchwinqil, ex tuˈn qajbˈin te; o qo ok tqˈoˈn Dios nyakuj o qo kyim twutz cruz junx tukˈa Kolil Jesús.


Ecen batbedera auançatzen da bere affariaren hartzera iateracoan: eta bata da gosse, eta bercea da hordi. 	 Quˈn ajtzin kywaˈn junx, a naˈmtaq tpon or te Xjan Wabˈj, aye junjun kyxola, a at chˈin kyqˈinimil, nejxix nchi ok ten loˈlte jotx, tuˈn kynojxix wen, ex majxpe nchi bˈaj ja txˈujte. Me ayetzin junjun erman, a yajqe, chˈixtaq kyel kyim tuˈn waˈyaj.


Eta lurrera iautsi ciradenean ikus citzaten ikatzac eçarriac, eta arraina gainean eçarria eta oguia. 	 Atzaj teˈ qkuˈtza twiˈ txˈotxˈ, knet jun qˈaqˈ quˈn, otaq kubˈ poˈnj, tokxtaq jun kyiẍ tibˈaj tukˈa jun wabˈj.


Baina Phariseu eta Legueco doctor harenganic batheyatu etziradenéc Iaincoaren conseillua arbuya çeçaten bere buruén contra. 	 Me ayeqetzin kyej Parisey exqetziˈn jniˈ xnaqˈtzil tiˈj ojtxe kawbˈil, mix kytziye kyeˈ tuˈn kykuˈx toj aˈ te jawsbˈil aˈ tuˈn Juan. Tuˈn ikyjo bˈeˈxsin el kyikyˈin a tajtaq Dios kyukˈa.


Çuhur içaten, chahu, etchean egoile, on, bere senharrén suiet: Iaincoaren hitza blasphema eztadinçát. 	 ex tuˈn tten kynabˈl, ex tuˈn kyok tzˈaqle toj tkyaqil, ex tuˈn tok tilil kyuˈn toj kyaqˈin toj kyja, ex tuˈn kyoyin jun tiˈ te juntl, ex bˈaˈn tuˈn kyniminte kychmil toj tkyaqil, tuˈntzin mi tzˈel kyiˈjlinxjal Tyol Dios.


Zeloz den becembatean Eliçaren persecutaçale: Leguean den iustitiaz den becembatean, estacuru gabe. 	 Ex qˈiˈnxixtaq wibˈa tuˈn kykubˈjo nimil wuˈn. Ex tuˈn tkubˈ bˈinchitjo tkawbˈil Moisés, mixtaq aˈl juntl aku tzaj qˈmaˈnte jun tyol wiˈja ex weˈy.


Baina baldin haren scribatuac sinhesten ezpadituçue, nolatan ene hitzac sinhetsiren dituçue. 	 Me mi nxi kyniminjiˈy a xkyij ttzˈibˈiˈn Moisés. ¿Tzeˈntzin ttentz tuˈn t‑xi kynimiˈn a xi nqˈmaˈn?


Eztut manamenduz erraiten, baina bercén diligentiáz çuen charitateco leyaltatearen-ere phorogatzeagatic. 	 Mi xi nqˈmanjiˈy luˈn kyeˈy tzeˈnku jun kawbˈil, qalaˈ noq waja tuˈn tel nnikyˈa te, qa tukˈa tkyaqil kyanmiˈn kxel kyqˈonjiy onbˈil lo, ikyxjo tzeˈnku kye erman toj Macedonia.


Dioste Iesusec, Çatozte barazcal çaitezte. Eta discipuluetaric batre etzayón venturatzen interrogatzera, Hi nor aiz? çaquitelaric ecen Iauna cela. 	 Tuˈnpetziˈn, tzaj tqˈmaˈn Jesús qeˈy: Ku kytzaja waˈl te qlixjech. Mix jun qxola xi qaninte te: ¿Ankyetaq? quˈn bˈiˈn quˈn qa a qAjaw.


Eta iracasten ari cen, ciostéla. Ezta scribatua, ecen Ene etchea orationetaco etche deithuren dela natione gucietan? baina çuec hura gaichtaguin lece eguin duçue. 	 Exsin ok ten xnaqˈtzil: Tzˈibˈinl teˈ toj Tuˈjil Tyol Dios: Atzin njaˈy k‑okil te ja te naˈbˈl Dios te tkyaqil xjal; me ayetzinl kyeˈ, ma chi ok qˈonte te kyja ileqˈ.


(Ceini erran içan baitzayón, Isaactan deithuren çaic hacia) 	 exsin qa otaq tzˈel tnikyˈ te a tqˈma Dios, qa tiˈjtaq Isaac, tuˈn tel poqˈin tyajil Abraham.


Eta hetaric Scriba eta Phariseu ciradenéc murmuratzen çuten haren discipuluen contra, cioitela, Cergatic publicanoequin eta gende vicitze gaichtotacoequin iaten eta edaten duçue? 	 Me ayetzin kyeˈ Parisey exqetziˈn xnaqˈtzil tiˈjjo ojtxe kawbˈil ex kyukˈaxtaq kyibˈ i bˈaj jaw yolbˈin kyiˈj t‑xnaqˈtzbˈin Jesús kyjaluˈn: ¿Tiˈquˈnil majqex kyeˈ nchi bˈaj waˈn, ex nchi bˈaj kˈwan kyukˈa maˈ peyil kˈaybˈil ex jniˈ bˈinchil il?


Daquigularic bada Iaunazco iciapena cer den guiçonac ditugu federa erekarten, eta Iaincoagana manifestatuac gara: eta sporçu dut, çuen conscientietara-ere manifestatuac garela. 	 Bˈiˈn quˈn qa at tchewil Dios; tuˈnpetziˈn, i tok qqˈoˈn tilil, tuˈn tkubˈ kykˈuˈjxjal quˈn, tuˈn kynimin. Ojtzqiˈn te Dios tuˈn, qa tukˈa junchˈin qanmiˈn nqo aqˈniˈn, ex qˈuqle qkˈuˈja kyiˈja noqit aku tzˈel kynikyˈa te.


Eta nola haourra-danic letra sainduac eçagutu vkan dituán, ceinéc çuhur ahal baiheçaquete saluamendutacotz Iesus Christ baithan den fedeaz. 	 Ex quˈn ojtzqiˈnl tuˈn, ajo Xjan Tuˈjil Tyol Dios atxix toj tkˈwalila, ex bˈiˈnl tuˈn, qa noq tuˈn yol anetziˈn, aku tzˈele tnikyˈa te kolbˈil te jun majx, noq tuˈn tnimbˈila tiˈj Crist, a Jesús.


Gauça hauc bada denuntiaitzac, irreprehensible diradençát. 	 Qˈmanxa kye nimil tkyaqiljo luˈn, tuˈntzin mi chi yolbˈajtz kyuˈnxjal.


Guero eraman citzan camporát Bethaniarano eta bere escuac altchaturic, benedica citzan. 	 Tbˈajlinxitziˈn lo, i tzaj tkleˈn Jesús najchaq chˈintl tkˈatz tnam, tzmax toj Betania. I jawtzin tiˈn Jesús tqˈobˈ twutz kyaˈj, exsin i kubˈ tkyˈiwliˈntz.


Bada Christec guregatic suffritu vkan duenaz gueroz haraguian, çuec-ere pensatze hunez beraz harma çaitezte, nola haraguian suffritu duena bekatutaric cessatu den, 	 Quˈn ikytziˈn tzeˈnku te Crist, ma tzikyˈx tuˈn toj t‑xmilil, exsin ikyx kyejiˈy bˈaˈn tuˈn t‑xi kyqˈoˈn kyibˈa tuˈn tikyˈx yajbˈil kyuˈn, noq tuˈn tpaj kynimbˈila. Quˈn alkyeˈ ma tzikyˈx tuˈn toj t‑xmilil, tok tilil tuˈn, tuˈn tkyij ttzaqpiˈn il,


Eta bertan gendetze gucia, hura ikussiric, spanta cedin: eta harengana laster eguinez saluta ceçaten. 	 Teˈ tiwle kyuˈnxjal, chˈixtaq tkanin kykˈatz, i jaw kaˈylaj, ex bˈeˈx i el rinin qˈolbˈilte Jesús.


Bada anayác, gauça hauc minçatzeco manera batez itzuli vkan ditut neure eta Apolloren gainera, çuen causaz: gutan ikas deçaçuençát, scribatua den baino guehiago ez presumitzera: bata bercearen contra hant etzaiteztençát berceren contra. 	 Ayiˈy werman, ma tzˈok qqˈoˈn qibˈa tukˈa Apolos te jun yekˈbˈil, tuˈn tajbˈin kyeˈy, ex tuˈn mi chi xi lipeyiˈy tiˈj juntl xnaqˈtzbˈil tiˈj Tyol Dios, a kyij tzˈibˈit te jun majx, ex tuˈn mi kubˈ kyqˈmaˈn, qa nimxixtl toklin jun taqˈnil qMan Dios tzeˈnku juntl. Quˈn noq tuˈn tpajjo ikyjo, njaw kynimsin kyibˈa jun tukˈa juntl.


Orduan ichil cedin compainia gucia, eta beha çaizten Barnabasi eta Pauli, ceinéc contatzen baitzuten cer signo eta miraculu eguin çuen Iaincoac heçaz Gentilén artean. 	 Tbˈajlinxiˈ ikyjo, kykyaqilx kubˈ numle, exsin kubˈ kybˈiˈn kyyol Bernabé ex Pabl, a nchi yolintaq tiˈj tkyaqiljo tbˈanil techil exqetziˈn nim kyoklin, a otaq bˈant kyuˈn kyxoljo aj nya Judiyqe, me noq tuˈn attaq Dios kyukˈa.


Eta erre citecen guiçonac bero handiz, eta blasphema ceçaten, plaga hauén gainean bothere duen Iaincoaren icena: eta etzitecen emenda hari gloria eman lieçotençát. 	 Ex kykyaqilxjal i bˈaj tzˈeˈy kujxix wen, me ntiˈ ajtz tiˈj kyanmin, ex mix i nimsin tbˈi Dios, a at toklin kyibˈaj kykyaqil kyˈixsbˈajil lo, qalaˈ i yolbˈin tiˈj.


Eta Iesusec erran ciecén, Eguiaz diotsuet, ecen çuec niri iarreiqui çaizquidatenóc, regenerationean iarriren denean guiçonaren Semea bere maiestatearen thronoan, iarriren çaretela çuec-ere hamabi thronoén gainean, iugeatzen dituçuela Israeleco hamabi leinnuac. 	 Xi tqˈmaˈn Jesús: Twutzxix kxel nqˈmaˈn kyeˈy, toj tqˈijil, a jaˈ ktxˈixpitile tkyaqil, aj nkubˈ qey ayiˈn, a Tkˈwal Ichin, tibˈaj nqˈuqbˈila, tukˈa tkyaqil nqoptzˈajiyila, ex ayetzin kyeˈ, tuˈn ma chi ok lipeˈy wiˈja, ex kchi kˈwel qey kyibˈaj kabˈlajaj qˈuqbˈil, tuˈn kykawiˈn kyibˈaj kabˈlajaj chˈuq xjal te tyajil Israel.


Baina dathorrenean hura, Spiritu eguiazcoa diot, harc guidaturen çaituzte eguia gucitara: ecen ezta minçaturen bere buruz, baina cer-ere ençun baituque erranen du: eta ethorteco diraden gauçác declaraturen drauzquiçue. 	 Me aj tul Xewbˈaj Xjan, ok ktzajil t‑xnaqˈtzin kyeˈy kykyaqiljo a twutzxix, quˈn nlay yolin tuˈnx tibˈx; qalaˈ oˈkx ktzajil tqˈmaˈn kykyaqiljo n‑ok tbˈiˈn weˈy. Atziˈn ktzajil tqˈman kyeˈy tiˈ kbˈajil.


Orduan baldin nehorc badarraçue, Huná hemen Christ, edo han: ezalbeitzineçate sinhets. 	 Qa at jun saj qˈmante kyeˈy kyojjo qˈij anetziˈn: Lu Crist lo, mo qa: Luˈ at tzachiˈn, qa chiˈ, mi txi kynimiˈn.


Çuec igan çaitezte besta hunetara: ni eznaiz oraino igaiten besta hunetara, ceren ene demborá ezpaita oraino bethe. 	 Tuˈnpetziˈn, kux cheˈx kyeˈ toj nintz qˈij. Mina weˈ, quˈn naˈm tjapin bˈaj tqˈijil ambˈil te weˈy.


Eta hura ikussi çuenean Iesusec dei ceçan beregana, eta erran cieçón, Emaztea, lachatu aiz eure eritassunetic. 	 Atzaj teˈ tiwle tuˈn Jesús, bˈeˈxsin tzaj ttxkoˈn, exsin xi qˈmaˈn te kyjaluˈn: Ay qya, ma tzaqpaj te tojjo yabˈil anetziˈn.


(Ecen Pierris baithan obratu vkan duenac Circoncisioneco Apostolutassunera, obratu vkan du ni baithan-ere Gentiletara.) 	 Quˈn ax te Dios tzaj smaˈn qey qkabˈila tuˈn qoka te tsanjil: Ante Pegr kyukˈa aj Judiy; ayintzin weˈ kyukˈa nya aj Judiyqe.


Eçagutzera eman draucuten beçala lehen hatsetic ikussi dituztenéc eta hitzaren ministre içan diradenéc. 	 ex tzeˈnkuxjo o bˈaj yekˈin qe kyuˈn i lontexix, ex kyij oqxeninxix kye, tuˈn kyxiˈ qˈmalte tzeˈnxix toke.


Ioan cedin guicon haur, eta conta ciecén Iuduey ecen Iesus cela hura sendatu vkan çuena. 	 Ex antza ele tnikyˈ te, qa a Jesús otaq qˈaninte, ex xi tqˈmaˈn tqanil kye aj Judiy.


Halacotz, baldin viandác ene anayea scandalizatzen badu, eztut ianen haraguiric seculan, neure anayea scandaliza ezteçadançát. 	 Tuˈnpetziˈn, qa noq tuˈn tpajjo nnikyˈbˈila, aku kubˈ tzˈaq juntl nimil, bˈaˈntz tuˈn mi t‑xi nnikyˈbˈinjiˈy chibˈj ikyjo, tuˈntzin mina chin okiˈy tzeˈnku jun tze, ja tuˈn tja tolpaje jun wermana toj tchwinqil.


Halacotz Iaincoac-ere hura subiranoqui goratu vkan du, eta icen-bat eman vkan drauca icen gucién gaineco denic: 	 Tuˈn xkubˈ tnimintz ikyjo, ma tzaj tqˈoˈn Dios nimxix toklin, ex ma tzˈok qˈoˈn te tAjaw Tkyaqil, tukˈa nimxixtl toklin tibˈaj tkyaqilx.


IESVS CHRISTEN Apocalypsea, cein eman vkan baitrauca hari Iaincoac, declara dietzençát bere cerbitzariey sarri eguin behar diraden gauçác: eta harc bere Aingueruärequin igorriric Ioannes bere cerbitzariari significatu vkan drautza. 	 Ajo yol lo, kubˈ tyekˈin Dios te Jesucrist, tuˈntzintla tkubˈ tchikyˈbˈin Jesús kye tkyaqil nimil, aye nchi ajbˈin te, tuˈn tel kynikyˈ tiˈjjo a il tiˈj tuˈn tbˈaj liwey. A Jesucrist tzaj tsmaˈn jun t‑angel qˈmalte wey, a ayiˈn Juan, a taqˈnil Jesucrist.


Orduan hura du eramaiten deabruac Ciuitate saindura, eta du eçarten templeco pinacle gainean. 	 Tbˈajlinxiˈ ikyjo, bˈeˈx xi tiˈn tajaw il Jesús toj xjan tnam te Jerusalén. Jax tkˈleˈn tzmax toj tjuchˈiljo tnejil ja te naˈbˈl Dios, a nimxix tweˈ.


Nor da munduari garaitzen çayona, Iesus dela Iaincoaren Semea sinhesten duena baicen? 	 Ankye teˈ kxel tnimin qa a Jesús Tkˈwal Dios, apente kˈwel tiˈj tkyaqil nya bˈaˈn tuˈn.


Guero ethorten dirade Gethsemane deitzen den leku batetara: eta dioste bere discipuluey, Iar çaitezte hemen, othoitz daididano. 	 Bˈeˈx xiˈ Jesús kyukˈa t‑xnaqˈtzbˈin tojjo najbˈil Getsemaní. Teˈ kykanin antza, xi tqˈmaˈn kye: Ku kykyij qeˈy tzaluˈn. Ma chin weˈ naˈl Dios.


Eta haren interrogatzez perseueratzen çutela, chuchenduric erran ciecén, Çuetaric bekatu gabe denac, lehenic horren contra harria aurdigui beça. 	 Me noq tuˈn tzunx nchi labˈte tiˈj Jesús, jaw weˈks, ex xi tqˈmaˈn kye: Ankye jun kyeˈ a ntiˈx jun til, bˈaˈn tuˈn tok t‑xoˈn tnejil abˈj tiˈjjo qya lo.


Ecen, ene anayeác, declaratu draudate çueçaz Chloes baithacoéc, ecen discordiác diradela çuen artean. 	 Quˈn o nbˈiˈy jun tqanil kyiˈja kyuˈn jniˈ tbˈaj Kloé, qa at qˈoj kyxola.


Ezetz diotsuet: aitzitic baldin emenda ezpaçaitezte guciac halaber galduren çarete. 	 Ok kxel nqˈmaˈn kyeˈy, qa mina, chi Jesúsjo. Quˈn ikyqex kyejiˈy, ok chi kyimil kyeˈ, qa mina s‑ajtz tiˈj kyanmiˈn tukˈa Dios.


Eta ethorri içan guenenean Romara, Centenerac eman cietzón capitain generalari presonerac: baina permetti cequión Pauli bere gain egoitera, hura beguiratzen çuen gendarmesarequin. 	 Atzaj teˈ qkaniˈn tzma Rom, i xi tqˈoˈn Julio, a tnejil xoˈl qˈaqˈ, tkyaqil aj tze toj tqˈobˈ juntl xoˈl qˈaqˈ. Ante Pabl tzaj qˈoˈn ambˈil teˈ, tuˈn tten tjunalx, ex junchˈin xoˈl qˈaqˈ kyij te kaˈyilte.


Hayén abundantiác-ere çuen peitutassuna suppli deçançát, egoaltassun eguin dadinçát. 	 Quˈn qa at chˈin kyeˈy jaˈlin, tuˈn kymojiˈn kyiˈjjo txqantl; ex bˈalaqa toj juntl majl ayetl kchi mojil kyiˈja, aj tel bˈajjo kye. Ikytzin tumiljo, tuˈn qel junx,


Ecen hunela Iesus Christ gure Iaunaren eta Saluadorearen resuma eternaleratco sartzea abundosqui administraturen çaiçue. 	 Ex nya noq oˈkxjo, qalaˈ ktzajil tqˈoˈn jun qˈolbˈil kyeˈy tuˈn kyokxa toj kyaˈj te jun majx, jaˈ nkawin Jesucrist, a qAjaw ex Klolqe.


Ecen hirur dirade testificatzen dutenac ceruän, Aita, Hitza, eta Spiritu saindua: eta hauc hirurac bat dirade. 	 Quˈn at oxe nqˈonte tqanil qa ax Diosjo Jesús:


Ethor cedin bada Simon Pierrisgana: eta harc erran cieçon, Iauna, hic niri oinac ikutzen drauzquidac? 	 Me atzaj teˈ tpon kanin tuˈn kyel txjet tqan Simun Pegr, xi tqˈmaˈn Pegr te: WAjaw, ¿Ma attzin we woklin tuˈn tel ttxjoˈn nqaˈn?


Gogo batez bata berceagana affectionatuac çaretelaric: gauça gorác affectatzen eztituçuelaric, baina beheretara accommodatzen çaretelaric. Etzaretela çuhur ceuroc baithan. 	 Chi tenxixa tukˈa nukˈbˈil kyxolxa. Mi jaw kynimsin kyibˈa, ex mi chi tzaj txˈixwiˈy tuˈn tok kymujbˈin kyibˈa kyukˈa tal mutxin xjal.


Baina Lot Sodomatic ilki cen egunean, suz eta suphrez vri eguin ceçan cerutic, eta guciac deseguin citzan: 	 Me atzaj teˈ tetz Lot toj tnam te Sodoma, bˈeˈx tzaj chitj qˈaqˈ toj kyaˈj tukˈa nimx tkˈokˈjil tzˈeˈnaq, ex bˈeˈx i bˈaj kyim kykyaqilx.


Ecen testamenturic den lekuan, necessario da testamentu eguilearen herioa den. 	 ¿Me tiquˈn iltaq tiˈj tuˈn tkyim Jesús? Ikyx tzeˈlpineˈ lo tzeˈnku jun tata qxol, a kubˈ ttzˈibˈin jun uˈj, jaˈ ktqˈmaˈbˈila tzeˈnchaq k‑okile tkyaqiljo a at te kyxol tkˈwal, aj tkyim. Me atziˈn uˈj, ntiˈ tajbˈin qa naˈmxtaq tkyim. Quˈn junjun uˈj ikyjo, ntiˈ toklin qa itzˈtaqxjo tata.


Eta gauça hauén buruán beha neçan, eta huná, irequi cedin testimoniageco Tabernaclearen templea ceruän. 	 Tbˈajlinxiˈ ikyjo, xi nkaˈyiˈn toj kyaˈj, xi jaqle ja, a jaˈ najle Dios.


Baina Iaincoaren aiutaz aiutatu içanic iraun diát egungo egunerano, testificatzen drauèdala hambat chipiey nola handiéy, eta deus erraiten eznuela Prophetéc eta Moysesec ethorteco ciradela aitzinetic erran dutén gauçaric baicen: 	 Me noq tuˈn tmojbˈil qMan Dios, loqin intiˈn tzmax tzaluˈn, ex nchin yolin tiˈj Dios kyukˈa kykyaqiljo nimxix kyoklin, exqetziˈn kyukˈa jniˈ txqantl. Kukx nchin yolinjiˈy, ex ntiˈx chˈin ma tzˈok ntzˈaqtziˈn, tzeˈnku kyij tqˈmaˈn Moisés, a yolil Tyol qMan Dios ojtxe, junx kyukˈa txqantl, a tiˈtaqjo tuˈn tbˈaj:


Eta hura ikussiric spanta citecen: eta erran cieçón bere amác, Semé, cergatic horrela eguin draucuc? huná, hire aita eta ni keichuric hire bilha guiniabiltzán. 	 Teˈ tiwle tuˈn Jse ex Mariy, noq i jaw kaˈylaj tiˈj, ex xi tqˈmaˈn tnana te: ¡Wal! ¿Tiquˈn tuˈn qiˈja ikyjo? Loqoˈy tzunx nqo bˈisin wen tiˈja tuˈn tjyete.


Ecen lo daunçanac, gauaz lo daunça: eta horditzen diradenac, gauaz dirade hordi. 	 Quˈn ayetzin kyeˈ, a nchi bˈet toj qxopin, ex nya tok tilil kyuˈn tiˈj qMan Dios, ikyx tzele tzeˈnku jun xjal nktan qnikyˈin. Ntiˈ bˈin kyuˈn tiˈ kbˈajil. Ex ikyx tzeˈnku aye nchi txˈujte, toj qnikyˈin nchi txˈujte.


Dacussaçuenean bada desolationearen abominationea, Daniel Prophetáz erran içan dena, behar eztén lekuan dagoela (iracurtzen duenac adi beça) orduan Iudean diratenéc, ihes albeileguite mendietarát: 	 Ajtzin t‑xi kykaˈyinjiˈy ajo ichin, a kˈwel tbˈinchin a tixqex toj najbˈil xjanxix (aj tkux kyuˈjinjiˈy luˈn, tzˈelku kynikyˈa te). Ajtzin tok kykaˈyin xjaljo tkyaqiljo lo, ayeˈ iteˈ toj txˈotxˈ te Judey, bˈeˈx kchi xel oq toj kˈul.


Dio, Ni naiz desertuan oihuz dagoenaren voza, Plana eçaçue Iaunaren bidea, Esaias Prophetác erran çuen beçala. 	 I xitzin ttzaqˈwin Juan: Ayin wejiˈy tqˈajqˈojil wibˈaj, a kyij ttzˈibˈin Isaías, a yolil Tyol Dios ojtxe, tej tqˈma: Ex bˈijte tqˈajqˈojil twiˈ jun aˈla kujxix wen tojjo tzqij txˈotxˈ, jaˈ ntiˈye kynajbˈilxjal toj, a chiˈ kyjaluˈn: Kybˈinchim kyteˈn twutz qAjaw, quˈn chˈix tul tzaluˈn twutz txˈotxˈ.


Ecen nola guiçon baten desobedientiáz, bekatore anhitz eguin içan baitirade, hala baten obedientiáz iusto anhitz eguinen dirade. 	 Quˈn noq tuˈn s‑el tiˈjlin Adán Tyol Dios, ma chi kyijxjal toj najin tuˈn kyil. Exsin ikyxjo, noq tuˈn xkubˈ tnimin Jesús Tyol Dios, nimku ma chi ok tzˈaqle twutz.


Doctrina diuersez eta estrangerez etzaiteztela hara huna erabil: ecen on da bihotza gratiaz confirma dadin, ez viandéz, ceinétan ezpaitute probetchuric vkan applicatu içan diradenéc. 	 Bˈaˈnqexsintza tuˈn mi txi kyqˈoˈn kyibˈa tuˈn kyxi qˈiˈn toj junxil xnaqˈtzbˈil, a nya bˈaˈn, tzeˈnku jun xnaqˈtzbˈil tiˈjjo kynikyˈbˈila, qalaˈ wenxix tuˈn tok kyipiˈn tuˈn t‑xtalbˈil Dios, quˈn ntiˈ kyajbˈin xnaqˈtzbˈil anetziˈn, ex ntiˈ ajbˈine kyeˈ ayeˈ lipcheqextaq kyiˈj.


Ecen Iaincoa ezta iniusto, ahanz daquión çuen obrá eta haren icenera eracutsi vkan duçuen trabailluzco charitatea, sainduey aiuta eguin eta eguiten draueçuen becembatean. 	 Quˈn ate Dios tzˈaqlexix, ex nlay tzˈel najx toj tkˈuˈj tiˈj tkyaqiljo wen ma bˈant kyuˈn, ex kukx nbˈantjo kyuˈn, ex tkyaqil tqˈaqˈbˈil kykˈuˈja, tuˈn ma chi oniˈn kyiˈjjo txqantl nimil.


Edequi eçoçue bada huni talenta, eta emoçue hamar talentac dituenari. 	 Ex xi tqˈmaˈn kyeˈ iteˈtaq antza: Kyimiljiˈy ajo mil pwaq te, ex kyqˈonxa te a at lajaj mil tukˈa.


Eta ihardets ceçan Thomasec: eta erran cieçón, Ene Iauna eta ene Iaincoá. 	 Tuˈnpetziˈn, xi ttzaqˈwin Tmas te: Ay wAjaw, ex nDiosa.


Eta arguitu cenean ilkiric ioan cedin leku desertu batetara, eta gendetzeac haren bilha çabitzan, eta ethor citecen hura baitharano: eta baçaducaten hura hetaric parti ezledinçát. 	 Atziˈn tej qsqix, bˈeˈx ex Jesús toj tnam, tuˈn t‑xiˈ toj jun txˈotxˈ, a ntiˈ kynajbˈilxjal toj. Me bˈeˈx i ok tenxjal jyolte, ex jyet kyuˈn jaˈtaqjo taˈye, quˈn kyajtaq tuˈn tten Jesús kyukˈa te jun majx.


Eta cembatez da guiçona ardia baino guehiago? Beraz sori da Sabbathoetan vngui eguitea. 	 ¿Ma nyatzin nimxixtl toklin jun ichin twutz jun rit? Tuˈnpetziˈn, bˈaˈn tuˈn tkubˈ qbˈinchin qejiˈy a bˈaˈn toj tqˈijil ajlabˈl.


Eta iauciric gueldi cedin çutic, eta baçabilan: eta sar cedin hequin templean, ebilten eta iauzten cela eta laudatzen çuela Iaincoa. 	 ex jaw lipin tej kox ex ok ten bˈetil. Bˈeˈxsin okxtz toj tnejil ja te naˈbˈl Dios, me nya xkoˈn. Ex ok ten tˈikypajil, ex nimsil tbˈi qMan Dios.


Eta partitu cenean Corneliori minço çayón Aingueruä, dei citzan bere cerbitzarietaric biga, eta harequin ardura ciradenetaric hommedarmes deuotbat. 	 Atzin teˈ t‑xiˈ angel, a otaq bˈaj yolin tukˈa, tzaj ttxkoˈn Cornelio kabˈe taqˈnil ex jun xoˈl qˈaqˈ wenxix, ex qˈuqle tkˈuˈj kyiˈj.


Sepulchre irequibat da hayén eztarria: bere mihiéz enganiotara vsatu vkan duté: sugue aspic-aren poçoina da hayén ezpainetan. 	 Ex tkyaqilxjo n‑etz toj kytzi, ikytziˈn tzeˈnku ttzuwil jun kyimnin tokx toj jul. Ex manyor sbˈulqe tukˈa kyyol. Nchi kyˈixbˈe xjal tuˈn kyyol, tzeˈnku ttxˈaˈbˈl kan,


Halacotz, ene anaye maiteác, çareten fermu, constant, abundoso Iaunaren obrán bethiere, daquiçuelaric ecen çuen trabaillua eztela vano gure Iaunean. 	 Tuˈnpetziˈn werman, nimx tqˈaqˈbˈil nkˈuˈja kyiˈja, chi weˈkuxixa wen, ex mi chi yekjxa toj kynimbˈila. Kybˈinchinkuy taqˈin qMan Dios tukˈa tkyaqil kyanmiˈn, quˈn ojtzqiˈn kyuˈn, qa a kyaqˈiˈn anetziˈn, nya noqx kukxjo, qalaˈ at chojbˈil te.


Eta hetarát inguru behaturic asserrerequin, eta hayén bihotzeco obstinationeaz contristaturic, diotsa guiçonari, Heda eçac eure escua: Eta heda çeçan, eta haren escua, bercea beçain senda cedin. 	 I xi tkaˈyin Jesús tiˈjile; tzaj tqˈoj, ex jaw bˈisin tuˈn tkujil kyanminxjal. Ex xi tqˈmaˈn Jesús te ichin, tuˈn t‑xi tnuqpin tqˈobˈ. Noqx teˈ t‑xi tnuqpin, ex texjo paq, ul tanmin tqˈobˈ.


Iesus Christ gure Iaunaren gratia dela çuequin. Amen. 	 Noqit kukx tten t‑xtalbˈil qAjaw Jesucrist kyukˈiy. Ikyxitjo.


Eta erran ceçan, Nor aiz Iauna? Eta Iaunac erran ceçan, Ni nauc Iesus hic persecutatzen duana: gogor duc hiretaco akuloén contra ostico eguitea. 	 Xitzin tqanin Saulo: ¿Ankye te, Tata? Tzajtzin ttzaqˈwin: Ayin wejiˈy, Jesús; ayinxjiˈy, a ma chin el tikyˈiˈn. Axa n‑ok qˈoˈnte jun mibˈin tiˈjxa, ikyx tzeˈnku jun wakx nkjoˈn, aj tok twaˈbˈiˈn jun ma juchˈ kxbˈil, ex aj qa nya tumiljo nbˈant tuˈn.


Orduan hec mehatchurequin vtzi citzaten ioaitera, ez eridenez nolatan puni ahal litzaqueizten, populuaren causaz, ceren guciéc Iaincoa glorificatzen baitzutén eguin içan cenaz. 	 I ok xobˈtzin juntl majl kyuˈn kawil, me bˈeˈx i xi tzaqpiˈn, quˈn tuˈn mix jyete kyil. Kykyaqil xjal nchi nimsintaq tbˈi Dios tiˈjjo otaq bˈaj,


Baina orain guehiago lekuric comarca hautan eztudanaz gueroz, eta ia anhitz vrthez gueroztic çuetara ethortera desir dudanaren gainean: 	 Me atziˈn jaˈlin, ma japin bˈaj waqˈiˈn tzaluˈn. Quˈn ojtxex tkubˈlin nximiˈn tuˈn npoˈn qˈolbˈil kyeˈy.


Baina ethorriren dirade egunac edequiren baitzaye ezcondua, orduan barur eguinen duté egun hetan. 	 Me pon kanin jun qˈij, jaˈ tuˈn wele najiˈy, a ayiˈn, a ikyxjo tzeˈnku chmilbˈaj kyxol. Ajtzin tjapin kaninjo qˈij anetziˈn, okpetzila kˈwel kypaˈntz waˈyaj, tuˈn kynaˈn Dios wen.


Eta çuen bere veztidurán eta ichterrean scribuz icen haur, REGVEN REGVEA, ETA IAVNEN IAVNA. 	 Ex tzˈibˈinktaq tiˈj t‑xbˈalin ex tiˈj tkux a bˈibˈaj lo: A Kawil tibˈaj tkyaqil kawil, ex a tAjaw Tkyaqil tibˈaj tkyaqil tajaw.


Eta acabatu çutenean gucia Iaunaren Leguearen araura, itzul citecen Galileara, bere Nazaretheco hirira. 	 Teˈ tbˈaj bˈant kyuˈn tzeˈntaqjo ntqˈmaˈn tkawbˈil Dios, bˈeˈx i meltzˈaj juntl majl tojxjo kytanim, a Nazaret te Galiley.


Nic bada Iaincoa dut testimonio deitzen neure arimaren gain, ecen çuen guppidaz, oraino eznaicela ethorri Corinthera. 	 Kubˈ nximiˈn nej, tuˈn nxiˈy kyukˈiy, me bˈaˈntla qa ma chex nkawiˈn kujxix, tuˈn kybˈinchbˈiˈn nya bˈaˈn. Me ojtzqiˈnqinxa tuˈn Dios, qa nkyˈeˈytaqa ikyjo. Tuˈnpetziˈn, mix in ikyˈiˈy kyukˈiy liwey toj Corint.


Eta hori ikussiric haren discipulu Iacquesec eta Ioannesec erran ceçaten, Iauna, nahi duc derragun sua iauts dadin cerutic, eta deseguin ditzan, Eliasec-ere eguin çuen beçala? 	 Atzaj teˈ kybˈin teˈ kabˈe t‑xnaqˈtzbˈin Jesús, a Santyaw ex Juan, tiˈtaq kybˈis aj Samaria, xitzin kyqˈmaˈn te Jesús: ¿Taa, me qa aku ttziya te, tuˈn t‑xi qqˈmaˈn tuˈn tkuˈtz qˈaqˈ toj kyaˈj, tuˈntzintla kykyimjo maˈ xjal kykyaqil?


Eta erran cieçón Iesusec Centenerari, Ohá eta sinhetsi duán beçala eguin bequic. Eta senda cedin haren muthilla ordu hartan berean. 	 Ex xi tqˈmaˈn Jesús te nejinel: Kux tzˈaja tjay. Quˈn tzeˈnkuxsiˈn ma txi tnimiˈn, ikyx kbˈantiljo. Ex atzin tej qˈa, jun paqx qˈanit.


Eta inguru behatu çuenean haren inguruän iarriric ceuden discipuluetara, dio, Huná ene ama, eta ene anayeac. 	 I xi tkaˈyin jniˈ xjal qˈuqejqetaq tiˈjile, exsin xi tqˈmaˈn kye: Ayetzin wejiˈy nnana ex witzˈin lo, a aye nchi kubˈ bˈinchin teˈ a taj Dios,


Eta harri gainecoac dirade, ençun dutenean bozcariorequin recebitzen dutenac hitza: baina hauc erroric eztute, hauc demboratacotz sinhesten duté, eta tentationeco demborán retiratzen dirade. 	 Atzin teˈ ijaj, a xpon chitj kyxol abˈj, antza nyoline teˈ kyiˈjjo xjal, a nchi bˈin tiˈj Tyol qMan Dios. Nxi kynimin tukˈa tkyaqil kyajbˈil, me ajo kynimbˈil ntiˈxix tkujil, ex noq te jteˈbˈin qˈij, tuˈntziˈn bˈeˈx nchi jaw tzˈaq toj kynimbˈil, tzeˈnku ntzaj jun mibˈin toj kychwinqil.


Eta harc eracutsiren drauçue gambera handibat paratua eta appaindua: han appain ieçaguçue. 	 Ktzajil tyekˈin jun ja kyeˈy, chebˈex bˈinchin wen tibˈajxi juntl. Kˈaˈ kubˈ kybˈinchinjiˈy qwa antza.


Ecen baldin hilac resuscitatzen ezpadirade, Christ-ere ezta resuscitatu içan. 	 Quˈn noqit twutzxtz qa mi nchi jaw anqˈin kyimnin, exitla ikyxjo te Crist, bˈeˈxitla kyim teˈ te jun majx.


Baina bercey nic erraiten drauet, ez Iaunac, Baldin cembeit anayec emazte infidela badu, eta emazteac consentitzen badu harequin habitatzera, ezteçan hura vtzi. 	 Me ayetziˈn, a mujleqe tukˈa jun nya nimil, mix yoline qAjaw Jesús tiˈjjo lo; qalaˈ ayiˈn kchin xel qˈmaˈnte: Qa at jun nimil, a nya nimil t‑xuˈjil, me qa tajqya tuˈn tnajan tukˈa, mi kubˈ tpaˈn tibˈ.


Eta guertha cedin Pierris sartzen cen beçala, Cornelio aitzinera ilki baitzequión, eta bere buruä haren oinetara egotziric, adora ceçan. 	 Tej tkanin Pegr, etz Cornelio qˈolbˈilte, ex bˈeˈx kubˈ meje, tuˈn tkˈulin twutz.


Huná, çamariey bridác ahoetara emaiten drauztegu obedi gaitzatençát, eta hayén gorputz gucia hara huna drabilagu: 	 Kaˈntzin te chejila; tuˈn tkubˈ nimin tuˈn chej, k‑okix tqˈoˈn kxbˈil tal netzˈ toj ttzi, tuˈn tqˈoˈnte tibˈ, ex tuˈn t‑xiˈ jaˈ taje chejil.


Guero erraiten cerauen, Guiçonaren Semea iabe da Sabbathoaren-ere. 	 Exsin xi tqˈmaˈnltz: Tzeˈnku nteˈn, ayiˈn Tkˈwal Ichin, chqˈonqintza tuˈn Dios kyxola; ex ayiˈn at woklin tibˈajjo qˈij te ajlabˈl, ex ayiˈn chin qˈmalte qa wen tuˈn tkubˈ bˈinchit jun tiˈ mo qa minaj.


Orduan irequiric Philippec bere ahoa eta hassiric Scriptura hunetaric denuntia cieçon Iesus. 	 Xitzin tchikyˈbˈin Lip jaˈxjo tzaje xkye tuˈjit Tyol Dios tuˈn aj Etiopía, exsin xi tqˈmaˈn Tbˈanil Tqanil tiˈj Jesús.


Halacotz, orhoit çaitezte nola çuec noizpait Gentilac haraguian, Preputio deitzen baitzineten, haraguian Circoncisione deitzen denaz eta escuz eguiten denaz, 	 Ex mi tzˈel naj toj kykˈuˈja, a ojtxe, toj kywutz aj Judiy, ntiˈtaq kyajbˈiˈn, quˈn nyataq tok kyechila tzeˈnku kye. Me te weˈy, ajo kyechil noq jun tiˈ tiˈj tchibˈjil kyxmilil, bˈinchin kyuˈnxjal, ex ntiˈ tajbˈin twutz qMan.


Halaber erran içan da, Norc-ere vtziren baitu bere emaztea, bemó separationeco letrá: 	 Ex ikyx o qˈumle ojtxe: Qa at jun xkubˈ tpaˈn tibˈ tukˈa t‑xuˈjil, il tiˈj nej tuˈn tbˈant jun uˈj kyxol, qa o chi paˈyit.


Ioannes hunec bada çuen bere abillamendua camellu biloz, eta larruzco guerricoa bere guerruncean inguru: eta haren viandá cen othiz eta bassa eztiz. 	 Atzin t‑xbˈalin Juan noq tsmal jun wiq txuk, kamey tbˈi, tukˈa tkˈalbˈil tal ttxˈaqin tzˈuˈn, tzeˈnku kyxbˈalin yaj. Ex atzin twa n‑oktaq, noq txuk tzeˈnqekuˈ txanin, ex taˈl aq toj kˈul.


Eta iarriric ceudela beguiratzen çutén hurá han. 	 Ex bˈeˈx i bˈaj kubˈ qe xqˈuqilte.


Eguiaz erraiten drauçuet, ecen eztela iraganen mende haur, gauça hauc guciac eguin diteno. 	 Twutzxix kxel nqˈmaˈn kyeˈy, a naˈmxtaq kybˈaj kyimxjal, a iteˈ tojjo tqˈijil jaˈlin, aj t‑xi xkyejo jniˈ luˈn.


Baina Eliçán nahiago naiz borz hitz neure adimenduz minçatu, berceac-ere instrui ditzadançát, ecen ez hamar milla hitz lengoage arrotzez. 	 Me qa waja tuˈn tel kynikyˈjo Ttanim Dios te nyola, il tiˈj tuˈn t‑xi nqˈmaˈn jun jweˈ nyola, me tuˈn tel kynikyˈ te, tzeˈnkul teˈ tuˈn wok ten qˈmal txqan nyola, exsin mi tzˈel kynikyˈ te.


Bere buruäc çuhur eguiten cituztelaric erho eguin içan dirade. 	 Ex ok kyqˈoˈn kyibˈ te ẍtij, ex ntiˈ tumil toj kywutz; qalaˈ ma tzˈel naj kynabˈl te jun majx.


Baina Iuduac populua ikussiric inuidiaz bethe citecen, eta contrastatzen çaizten Paulec erraiten cituen gaucey, contrastatzen ciradela eta blasphematzen çutela. 	 Me atzaj teˈ tok kykaˈyin aj Judiyjo txqan xjal, bˈeˈx i ja xkyˈaqlin, ex bˈeˈxsin i ok tentz yolbˈil, ex yasil tiˈj Pabl ex Bernabé.


Eta hetaric batzuc erran ceçaten, Ecin eguin ciroqueen itsuaren beguiac irequi dituen hunec, haur-ere hil ezladin? 	 Me at junjuntl nkyqˈmaˈntaq: A ma jqet kywutz moẍ tuˈnx xjal lo, ¿Ma mipetla xbˈant jun tiˈ tuˈn, tuˈn mi kyime Lázaro?


Orduan ihardesten çuela Simonec erran ceçan, Othoitz eguioçue çuec enegatic Iaunari, erran dituçuen gaucetaric batre guertha eztaquidançát, 	 Xitzin ttzaqˈwin Simun kyjaluˈn: Kux chi naˈn Diosa wiˈja, tuˈntzintla mi tzikyˈe wiˈja tkyaqiljo ma bˈaj kyqˈmaˈn weˈy.


Abrahamec engendra ceçan Isaac. Eta Isaac-ec engendra ceçan Iacob. Eta Iacob-ec engendra citzan Iuda eta haren anayeac. 	 Ante Abraham, ttata Isaac, a ttata Jacob, a ttata Judá junx kyukˈa ttziky ex titzˈin.


Eta Iesusec ihardesten çuela erran ciecén, Interrogaturen çaituztet nic-ere çuec gauça batez: eta ihardestaçue, eta erranen drauçuet cer authoritatez gauça hauc eguiten ditudan. 	 I xi ttzaqˈwin Jesús: Ex ikyx wejiˈy, kxel nqaniˈn jun nxjelbˈitza kyeˈy.


Halacotz deithu içan da landa hura, odol-landa, egungo egunerano. 	 Tuˈnpetziˈn, bˈeˈx kyijx tbˈi txˈotxˈ anetziˈn: Ttxˈotxˈil Chikyˈ; ax tbˈi tok jaˈlin.


Eta haren beldurrez, ici citecen goardác, eta hilac beçalaca citecen. 	 Atzaj teˈ tok kykaˈyin xoˈl qˈaqˈ, bˈeˈx i jaw luˈlin, ex bˈeˈx i el kyim tuˈn kyxobˈil.


Ceruètan çuey beguiratzen çaiçuen sperançagatic, cein Euangelioaren eguiazco hitzaz lehen ençun vkan baituçue, 	 ¿Ex jaˈn ntzaje kynimbˈila ex tqˈaqˈbˈil kykˈuˈja? Antza ntzaje tiˈjjo a nchi ayoˈn tiˈj; aj tkyaqiljo a o tzaj ttziyin Dios, ex kˈuˈn tuˈn te kyeˈy toj kyaˈj. O tzaj kykˈmoˈnjiˈy qˈuqbˈil kykˈuˈja, atxixj tej tkubˈ kybˈiˈn, ex tkubˈ kyniminjiˈy Tbˈanil Tqanil kolbˈil, a Tyol Dios twutzxix wen.


Ecen içanen dituc guiçonac bere buruentár, auaritioso, vantari, vrgulutsu, disfamaçale, aita-ametara desobedient, ingrat, Iaincoaren menospreciaçale, 	 Quˈn iteˈ xjal k‑okil qe kykˈuˈj kyiˈjx ex tiˈj pwaq, nimsil kyibˈqe, ex laˈjilqe, xoˈl yolqe tiˈj Dios, k‑elil kyiˈjlin kytata ex mi txi kyqˈoˈn chjonte kye, ex nya wenqe.


Eta ceruän den creatura gucia, eta lurraren gainean, eta lurraren azpian, eta itsassoan, eta hetan diraden gauça guciac ençun nitzan, erraiten çutela, Thronoan iarria denari eta Bildotsari laudorio, eta ohore, eta gloria, eta puissança, secula seculacotz. 	 Ex xi nbˈiˈntla kye tkyaqiljo xi kubˈ tbˈinchin Dios, aye iteˈ toj kyaˈj, ex twutz txˈotxˈ, ex tjaqˈxi txˈotxˈ, exqetziˈn iteˈ toj ttxuyil aˈ, ex tkyaqiljo at kyoj. Nkyqˈmaˈn: Qˈonxa bˈitz twutz Dios ex twutzjo tal Tal rit, a qˈuqle toj qˈuqbˈil toj kyaˈj, junx tukˈa nimsbˈil tbˈi, ex jniˈ toklin, ex tkyaqil tipin jaˈlin ex te jun majx.


Eta nehorc eztrauca emaiten bere buruäri ohore haur, baina Iaincoaz deitzen denac, Aaron beçala. 	 Mix aˈl junte aku tzˈok tqˈoˈn tibˈ te tnejilxix pale, qalaˈ ikytziˈn, ate Dios k‑okil qˈoˈnte toklin, tzeˈnku xi tqˈoˈn Dios toklin Aarón tuˈn tok te tnejilxix pale ojtxe.


Handic inguru eguinic arriua guentecen Rhegera: eta egun-baten buruän egu-erdi haicea iaiquiric, bigarren egunean ethor guentecen Puzolera: 	 Ex antza, o exiˈy, nqayin toj mlaj, tuˈn qkaniˈn tzmax toj tnam Regio. Toj junxil qˈij, kyjaˈ tzaje kyqˈiqˈ kubˈl qumila. Tuˈntziˈn, toj junxil qˈij o kaniˈn tzma Puteoli,


Norc-ere sinhesten baitu ecen Iesus dela Christ hura Iaincoaganic iayoa da: eta norc-ere on baitaritzá engendratu duenari, on daritzá harenganic engendratu içan denari-ere. 	 Kykyaqiljo ayeˈ kchi xel niminte qa a Jesús Kolil, a Crist, a skˈoˈnxix tuˈn qMan Dios, apente tkˈwal Diosjo. Ex alkye k‑okil kˈuˈjlin te jun manbˈaj, il tiˈj tuˈn kyok tkˈuˈjlin tkˈwaljo manbˈaj anetziˈn.


Ecen harçaz ençunic emaztebatec, ceinen alabatchoac baitzuen spiritu satsua, ethorriric egotz ceçan bere buruä haren oinetara, 	 quˈn el tqanil toj twiˈ jun qya aj Sirofenisia, jun qya nya Judiy. Me atziˈn qya attaq jun ttxin tokxtaq jun taqˈnil tajaw il toj tanmin. Teˈ tkanin, kubˈ meje twutz Jesús, ex kubˈsin twutz te, tuˈn tex tlajoˈn taqˈnil tajaw il toj tanmin tal.


Eta erran ciecén, Eta çuec nor naicela ni dioçue? Ihardesten çuela Simon Pierrisec erran ceçan, Christ Iaincoarena. 	 ¿Yajtzin kye toj kywutz? ¿Ankyeqiˈn? Ate Pegr xi tzaqˈwinte kyjaluˈn: A tejiy Crist, a skˈoˈnxix tuˈn Dios, tuˈn tul tzaluˈn twutz txˈotxˈ, chiˈ.


Eta harc etzuen deus eguin nahi vkan dembora lucez: baina guero erran ceçan bere baithan, Iaincoaren beldur ezpanaiz-ere eta nehorçaz conturic ez eguitenagatic: 	 Ilaˈxitaq qˈij otaq tzikyˈ, ex mix jaˈxitaq n‑oke bˈiˈnnaj tal mebˈe qya. Me chebˈe kubˈ mutxe tej kawil bˈisilte kyjaluˈn: Exla qa mina ntzaj weˈ tchewil Dios wiˈj, exla qa ntiˈx chˈin kyiwle jniˈ xjal weˈy,


Eguiaz eguiaz erraiten drauçuet, norc ni baithan sinhesten baitu, nic eguiten ditudan obrác, harc-ere eguinen ditu, eta hauc baino handiagoac eguinen ditu: ecen ni Aitaganat ioaiten naiz. 	 Ex twutzxix kxel nqˈmaˈn kyeˈy, ankye te knimil wiˈja ok kbˈantil tkyaqil tuˈn, tzeˈnku nbˈant wuˈn, ex okpela kbˈantil nimxixtl tuˈn, tzeˈnku nbˈant jaˈlin, quˈn ma chinka tukˈa nMaˈn toj kyaˈj.


Salutaitzaçue Philologo, eta Iulia, Nereo, eta haren arrebá, eta Olympa, eta hequin diraden saindu guciac. 	 Ex ikyxjo kyqˈolbˈinxa Filólogo, Julia ex Nereo tukˈax tanebˈ Olimpas, ex jniˈ kykyaqil nimil iteˈ kyukˈa.


Eta populua beregana deithuric erran ciecén, Ençun eçaçue eta adi eçaçue. 	 I xi ttxkoˈn Jesús jniˈ xjal tkˈatz, ex xi tqˈmaˈn kye: Chin kybˈintziˈn, ex tzˈelku kynikyˈa te:


Baina ethorriren naiz sarri çuetara, baldin Iaunac nahi badu: eta eçaguturen dut, ez hantu içan diraden horién hitza, baina verthutea. 	 Me qa ikykutaq taj qMan Diosjo, liwey chin kaniˈn kyukˈiy, ex antza k‑elile nnikyˈa te, tzeˈntzin nbˈant kyuˈn nimsil kyibˈ, ex nya noq tukˈa kyyol a nkyqˈmaˈn.


Eta hura iaquiçue, ecen baldin baleaqui aitafamiliác cein goait aldiz ohoina ethor leiten, veilla liroela, eta ezliroela bere etchea çulhatzera vtzi. 	 Tzˈeltzin kynikyˈa te: Noqit bˈiˈn tuˈn jun tajaw ja, jniˈ or tuˈn tkanin ileqˈ qnikyˈin, matla kubˈ tutzˈlin tibˈ, tuˈn mi tzˈokxi ileqˈ elqˈil toj tja.


Ecen çuhurtzia haur ezta garaitic iausten dena, baina da lurrecoa, sensuala eta deabruezcoa. 	 Quˈn nya te Dios teˈ ẍtijil ikyjo; ikytzin teku te xjaljo te twutz txˈotxˈ ex te tajaw il.


Eta nic othoitz eguinen draucat Aitari, eta berce Consolaçalebat emanen drauçue, dagoençat çuequin eternalqui: 	 Ex kchin kubˈsin nwutza te qMan, tuˈn ttzaj tchqˈoˈn juntl Onil kyeˈy, ex Qˈuqbˈil kykˈuˈja, a Xewbˈaj Xjan, a twutzxix, tuˈn tten kyukˈiy te jun majx.


(Eta ez solament laudatu, baina elegitu-ere içan da Elicéz gure bidageco lagun, guçaz administratzen den gratia hunequin Iaun beraren gloriatan eta çuen gogo prestaren cerbitzutan) 	 Ex nya oˈkxjo, qalaˈ aye Ttanim Dios ma chi jaw skˈonte erman luˈn, tuˈn t‑xiˈ qukˈiˈy tojjo qbˈeˈy, ex tuˈn tonin tiˈjjo onbˈil, a kxel qiˈn te nimsbˈil tbˈi qAjaw, ex te jun yekˈbˈil tiˈjjo qwenil.


Etzeçaten eçagut ecen Aitaz minço çayela. 	 Me mix ele kynikyˈ te, qa nyolintaq Jesús tiˈj qMan Dios.


Baina mahainean ciradenetaric batec-ere etzuen aditzen certara hura erran ceraucan. 	 Me nipe tuˈn ikyjo, mix ele qnikyˈa te, tiquˈn xi tqˈmaˈn ikyjo.


Cein guregatic hil içan baita: bagaude iratzarriric, ala bagaunça lo, harequin batean vici garén. 	 a o kyim te qxel, tuˈn qanqˈin junx tukˈa, qa itzˈqoxtaq, ex qa otaq qo kyim.


(Eta ençun vkan çutenean ecen Hebraicoén lengoagez minço litzayela, hambat silentio handiago eguin ceçaten: eta erran ceçan,) 	 Atzaj teˈ tel kynikyˈxjal, qa toj kyyol nyolintaq Pabl, ntiˈx chˈin jaw chˈotj. Ok tenl Pabl yolil kyjaluˈn:


Non vnguiz guehiago recebi ezteçan dembora hunetan, eta ethorteco den seculán vicitze eternala. 	 ajo xjal anetziˈn, nimx teˈ ktzajil qˈoˈn te te t‑xel tzaluˈn twutz txˈotxˈ, exsin ktzajil qˈoˈn tchwinqil te jun majx toj kyaˈj.


Eta Iesusec erran ciecén, Eztaquiçue ceren esquez çaudeten: edan ahal diroçue nic edaten dudan copá, eta ni batheyatzen naicen baptismoaz batheya ahal çaitezquete? 	 I xi ttzaqˈwin Jesús: Mina n‑el kynikyˈa tiˈjjo ntzaj kyqaniˈn weˈy. ¿Ma akutzin tzikyˈx kyeˈ kyuˈn tkyaqiljo jniˈ kkyˈelix wuˈn? ¿Ex ma akutzin kypa kyeˈ tkyaqil yajbˈil kkyˈelix wuˈn?


Bil citzaten bada, eta bethe citzaten hamabi sasqui çathiz, borz ogui garagarrezcoetaric, ian çuteney soberaturic. 	 Atzaj teˈ tjaw bˈaj quˈn, i noj kabˈlajaj chiˈl tiˈjjo tbˈuchil jweˈ wabˈj kybˈajlin xi waˈn kykyaqil xjal.


Berriz bada hura hartu nahiz çabiltzan: baina itzur cedin hayén escuetaric. 	 Antza tuˈn toketaq kytzyuˈn juntl majl, me chebˈe el tzaqpaj toj kyqˈobˈ.


Eta Paul deithu içanic, Tertulle has cedin accusatzen, cioela, 	 Atzaj teˈ ttzaj qˈiˈn Pabl, xitzin t‑xikybˈiˈn Tértulo tyol ex tqˈma: Noq samexixa, ex nimxix chjonte kxel qqˈoˈn tey, ay, Tata tnejil kawil, quˈn wen qeˈ qten toj qtanim, ex ntiˈ qˈoj qxola; ex chjonte noq tuˈn t‑xilin tnabˈla, quˈn nimku ma bˈant tuˈn tojjo qtxˈotxˈa.


Halaber nehorc eztu eçarten mahatsarno berria çahagui çarretan: ezpere mahatsarno berriac lehertzen ditu çahaguiac eta mahatsarnoa issurten da, eta çahaguiac galtzen dirade baina mahatsarno berria çahagui berrietan eçarri behar da. 	 Ex tkabˈ, tzeˈn aj tkux bˈinchit vin; nlay kuˈx bˈinchit toj jun ttxˈaqin tzˈuˈn, quˈn ajtzin tloqlin, bˈeˈx aku tzˈex laqj, ex noq aku chi kubˈ najx kykabˈil. Tuˈntzintzjo, il tiˈj tuˈn tkux bˈinchit vin toj jun saq tzˈuˈn. Ikytziˈn wejiˈy nxnaqˈtzbˈil, nlay bˈant tuˈn tok smet tukˈa juntl tumil.


Eta diruäc iraitziric templean, retira cedin, eta ioanic, vrka ceçan bere buruä. 	 Me ante Judas bˈeˈx xi t‑xoˈn pwaq toj tnejil ja te naˈbˈl Dios, ex bˈeˈx xiˈ, ex bˈeˈx jaw tjtzˈoˈn tqul te jun majx.


Ihardets ceçaten bada Iuduéc eta erran cieçoten, Cer signo eracusten draucuc gauça horiac eguin ditzán? 	 Bˈeˈxsin xi kyqˈmaˈn Judiy te: ¿Tiˈtzin jun yekˈbˈil kˈwel tqˈoˈn qwutza, qa at tokliˈn tuˈn tkubˈ tbˈinchinjiˈy lo?


Eta ençun vkan çuenean Iesusec, ecen Ioannes presonér cela, retira cedin Galileara. 	 Tej tbˈinte Jesús, qa otaq kux jpuˈn Juan, a Jawsil Aˈ, toj tze, bˈeˈx xiˈ toj txˈotxˈ Galiley.


Ceren Legueac hirá engendratzen baitu: ecen non ezpaita legueric, han ezta transgressioneric 	 Noqit ntiˈ kawbˈil, mitla nkawin Dios qibˈaj. Me at te kawbˈil tzajnin tuˈn Dios, me nlay qo klet, noq tuˈn tjapin bˈajjo kawbˈil quˈn, quˈn a ojtxe kawbˈil oˈkx nkawin qibˈaj tuˈn tpajjo qil.


Aicén iratzarri eta confirmaitzac goitico hiltzera doacenac: ecen hire obrác eztitiát perfect eriden Iaincoaren aitzinean. 	 ¡Kysakˈpintz kyibˈa! Ex kykujsinqetzjiˈy aye chˈintl, a bˈaˈn chˈintl iteˈye, quˈn chˈix kykubˈ naja te jun majx. Quˈn ayetzin kybˈinchbˈiˈn nya tzˈaqleqe twutz qMan Dios.


Cer eguiteco da bada? ossoqui populuac bildu behar dic: ecen ençunen dié nola ethorri aicén. 	 ¿Tzeˈntzintz? chi Santyaw te Pabl. ¿Tiˈtzin kˈwel qbˈinchintz? Quˈn jotqex qxjalil kchi bˈilte qa ma tzula.


Eta compli cedin Scriptura dioena, Eta gaizquiguilequin estimatu içan da. 	 Ikytzin japin bˈajjo Tyol Dios tiˈj Jesús, a ntqˈmaˈ: Ok qˈoˈn tzeˈnku jun ileqˈ.


Bada Iaincoa ezta hilena, baina viciena: ecen guciac hari vici çaizquio. 	 Ikytziˈn, ate Dios nya kyDios kyimnin, qalaˈ kyDios itzˈ, exla qa o chi kyim tzaluˈn twutz txˈotxˈ, quˈn toj twutz Dios, itzˈqe kykyaqilx.


Ecen haur gauça ona eta atseguinetacoa duc Iainco gure Saluadorearen aitzinean, 	 Quˈn tbˈanilxjo luˈn, ex ntzalaj Dios, a Klolqe te jun majx, tiˈj.


Çuen emazteac Elicetan ichilic beude: ecen etzaye permettitzen minçatzera: baina bire suiet, Legueac-ere erraiten duen beçala. 	 Ex at juntl tuˈn t‑xi nqˈmaˈn kyeˈy kyiˈjjo qya, a mi n‑el kynikyˈ te yol toj kˈulbˈil, quˈn noq tiˈchaqku tiˈ nchi ok ten qanilte te kychmil, ex noq nbˈajel kyyuchˈiˈn chmobˈl. Nya wen ikyjo. Tuˈnpetziˈn, bˈaˈntla noq tuˈn tkubˈ kybˈiˈn, ex tuˈn tkubˈ kynimin tzeˈnku ntqˈmaˈn toj Tuˈjil Tyol Dios.


Eta ez gara Moysez beçala ceinec estalquia emaiten baitzuen bere beguitharte gainean, Israeleco haourréc abolitu behar cenaren finera beha ezleçatençát. 	 mikyxi tzeˈn te Moisés, n‑ok tktxuˈntaq twutz, tuˈn mi tzˈiwle tqoptzˈajiyil Dios tiˈj, kyuˈn aj Israel, tzmaxi k‑elil tjqoˈn twutzjo, ajxi tkubˈ yupjjo tqoptzˈajiyil.


Orduan dioste, Certan bada batheyatu içan çarete? Eta hec erran ceçaten, Ioannesen Baptismoan. 	 Tuˈn ikyjo, xitzin tqanin Pabl: ¿Tzeˈntzin tzelpine kyetza kynimbˈil, ex tzeˈn i okiˈy, tej kykuˈxa toj aˈ te jawsbˈil aˈ? Oˈkx n‑el qnikyˈjiˈy tiˈjjo t‑xnaqˈtzbˈil Juan, exsiˈn tjawsbˈil aˈ, chi chiˈ.


Eta hurbildu cenean, ikussiric hiria, nigar eguin ceçan haren gainean, cioela, 	 Tej chˈixtaq tkanin Jesús toj tnam Jerusalén, atzaj teˈ tiwlej tnam tuˈn, bˈeˈx jaw oqˈ tiˈj,


Christ Israeleco Reguea iauts bedi orain crutzetic, ikus eta sinhets deçagunçat. Harequin crucificatu içan ciradenec-ere iniuriatzen çutén. 	 In tkuˈtz twutz cruz jaˈlin, tuˈn tok qkaˈyin, ex tuˈn t‑xi qnimin, qa twutzxix qa a Crist, a Kolil ex nmaq kawil te aj Israel. Ex ikyqexljo yoˈlqekstaq tukˈa twutz cruz, noqx nchi yasin, ex noqx nchi bˈaj xmayintaq tiˈj.


Eta laur animaléc çutén batbederac ceinec bere alde seirá hegal inguruän, eta barnean beguiz betheac ciraden eta etzuten paussuric egun ez gau, cioitela, Saindu, saindu, saindu, Iainco Iaun botheregucitacoa, Cena, eta Dena, eta Ethorteco dena. 	 Ayetzin kyaje ajbˈil attaq qaq t‑xikyˈ teyile junjun, ex nojnintaq kyiˈj tukˈa tbˈaqˈ kywutz, tzmax tjaqˈ kyxikyˈ. Tkyaqil qˈij ex tkyaqil qnikyˈin mi nchi kubˈ numj tuˈn kykˈulin, ex nkyqˈmaˈntaq: Xjanxix te, xjanxix te, xjanxix te tAjaw Tkyaqil, a Dios nimxix tipiˈn tuˈn tbˈant tkyaqil tuˈn, a attaqa te tnejil; ex ate jaˈlin, ex axjiˈy tzul kanin juntl majl twutz txˈotxˈ.


Eta hura ikussiric adora ceçaten: eta batzuc duda ceçaten. 	 Tej tok qkaˈyiˈn Jesús, o kˈuliˈn twutz, me attaq junjun qxola attaq kabˈe kykˈuˈj tiˈj.


Egunac beguiratzen dituçue eta hilebetheac, eta demborác eta vrtheac. 	 Quˈn nkubˈ kybˈinchiˈn tzeˈnku ojtxe: Nkubˈ kyxjansiˈn junjun nintz qˈij, xjaw, tqˈijil jbˈalil exsin junjun abˈqˈe, nim kyoklin toj kywutza.


Eta guc sinhetsi eta eçagutu diagu ecen, hi aicela Christ Iainco viciaren Semea. 	 Ex ma txi qnimiˈn, ex ma tzˈel qnikyˈa te, qa a tejiy Crist, a xjanxix, a Tkˈwal Dios itzˈ.


Orduan dioste bere discipuluey, Segur vztá handi da, baina languile guti. 	 Tuˈnpetziˈn, tzaj tqˈmaˈn Jesús qeˈy, awoˈy t‑xnaqˈtzbˈin: Kxel nqˈmaˈn qa atziˈn kytenxjal lo twutz Dios, ikytziˈn tzeˈn tqan awal, ex nya ilaˈ aqˈnil tiˈj.


Eta segur neure muthilén eta neure nescatoen gainera egun hetan erautsiren dut neure Spiritutic, eta prophetizaturen duté. 	 Ex kxel nqˈoˈn Xewbˈaj Xjan kyojjo qˈij anetziˈn toj kyanmin waqˈnila qya ex ichin, ex kchi yolil wiˈja.


Erraiten çutén bada Ierusalemetar batzuc, Ezta haur hiltzeco bilhatzen dutena? 	 Attaq junjun xjal najleqe tojx Jerusalén i ok ten qanilte kyxol: ¿Nyapetzilaˈ ichin lo a nchi jyoˈnxjal tiˈj, tuˈn tkubˈ kybˈyoˈn?


Eta Iesusec erran cieçon, Arreit niri, eta vzquic hilac bere hilén ohorztera. 	 Me xi ttzaqˈwin Jesús: Lipeka wiˈja jaˈlin. Chi tenku kyeˈ, a kyimninqe toj kynimbˈil, kˈaˈ kux kymuquˈn kyeˈ kyibˈ.


Çuec-ere aiutatzen gaituçuelaric guregatic eguinen duçuen orationeaz: anhitz personaren respectuz eguin çaicun dohainaz, anhitzez guregatic esquerrac renda ditecençát. 	 noq tuˈn kynaˈj Diosa, ayeˈ nchi mojin qiˈja toj taqˈin qMan. Quˈn qa ma chi naˈn Diosa qiˈja, ex qa ma tzaj ttzaqˈwin Diosjo kykubˈsbˈil kywutza, ax Dios kkˈmolte nim aqˈbˈil chjonte.


Ecen bekatuac occasione harturic, seducitu nau manamenduaz eta harçaz hil vkan nau. 	 Quˈn noq tuˈn il, bˈeˈx txˈixpitjo kawbˈil, ex ma chin kubˈ sbˈuˈn, tuˈn nxiˈy toj najin, noq tuˈnxjo kawbˈil, a nqanintaq wiˈja, tuˈn tpaj wila.


Ecen baldin egur hecean gauça hauc eguiten badituzte, eyharrean cer eguinen da? 	 Quˈn qa iky nbˈant kyuˈn xjal wiˈja jaˈlin, a ayiˈn ntiˈ wila, ¿Yajtzil tetzjo kyiˈj xjal toj Jerusalén jniˈlixla kbˈantile kyuˈn?


Eta cen hequin ioaiten eta ethorten cela Ierusalemen. 	 Ikytziˈn, bˈeˈx kyij Saulo toj Jerusalén junx kyukˈa tsanjil. Yolin, ex chˈotj Saulo kyukˈa Judiy, ayej griego kyyol, tiˈj tAjaw Tkyaqil tukˈa tkyaqil tipin. Me ayetzin kyej Judiy kyajtaq tuˈn tkubˈ kybˈyoˈn.


Cembatez vste duçue tormenta borthitzagoa merecitu duqueela, Iaincoaren Semea oinén azpian eçarri vkan duqueenac, eta alliançaco odola, ceinez sanctificatu baitzén, profanotan estimatu duqueenac: eta gratiazco Spirituari iniuria eguin drauqueonac? 	 Qa ikytaq nbˈajjo kyiˈj xjal ojtxe, a mina kubˈ kynimiˈn tyol Moisés, me yajtzilaˈ jaˈlintz, ¿Nyapela kujxixtljo tkawbˈil Dios tzul kyibˈajjo xjal, a n‑el kyiˈjlin Jesús, a Tkˈwal Dios, ex n‑ok kyqˈoˈn tchkyˈel nyakuj ntiˈ tajbˈin? Quˈn atzin tchkyˈel Jesús, atzin kujsin teˈ qa ma kyijxjal toj wen tukˈa Dios. Ex tuˈnjo chikyˈ lo, otaq kyij saqix toj kyanminjo xjal tuˈn. Me aye xjal lo, tuˈn kybˈinchbˈin, n‑el kyikyˈin tchkyˈel Jesús ex Xewbˈaj Xjan, a nkˈuˈjlinkye.


Ez gure neurrico etzén gauçaz gloriatzen guinadelaric, erran nahi dut, berceren trabailluetan: baina sperança dugularic ecen çuen fedea handi dadinean, gu-ere frangoqui handituren garela assignatu içan çaicun neurrian. 	 Ex mi nja qnimin qibˈa tukˈa taqˈnbˈin juntl, tuˈn tok qqˈoˈn te qeˈy; qalaˈ noqx qˈuqle qkˈuˈja tiˈj, tuˈn tchˈiy kynimbˈila, ex tuˈn tchˈiyjo qaqˈiˈn kyxola,


Guc beraz behar citiagu recebitu halacoac, eguiá aiuta deçagunçát. 	 Tuˈnpetziˈn, il tiˈj tuˈn kyxi qmojin, tuˈn tyolajtz Tyol Dios, a twutzxix.


Eta çazpigarren Aingueruäc io ceçan trompettáz, eta voz handiac eguin citecen ceruän, cioitela, Eguin içan dirade mundu hunetaco resumác, gure Iaunaren eta Christ harenaren resuma, eta regnaturen du secula seculacotz. 	 Atzin twuqin angel xi toqˈsin tchun, ex i bˈijte tqˈajqˈojil wiˈbˈaj kujxix wen toj kyaˈj, a nkyqˈmaˈn: Atzin txˈotxˈ, a jaˈ nkawinetaq tajaw il, ma tzˈok tetzin qAjaw, a Crist, a jaˈ kkawile te jun majx.


Eta hec igorri cituenean, mendira ioan cedin othoitz eguitera. 	 Teˈ kybˈaj kykyij tqˈolbˈin, bˈeˈx xiˈkux naˈl Dios twiˈ jun wutz.


Baina ençun vkan dituenac, eta ez eguin, irudi du fundament gabe bere etchea lur gainean edificatu duen guiçona: ceini ereçarri baitrauca fiuuioac, eta bertan erori içan da, eta etche haren deseguitea handi içan da. 	 Me atzin teˈ nchin kubˈ tbˈiˈn, me mina nchin kubˈ tnimiˈn, ikytzin kbˈajileˈ tzeˈnku jun ichin, a nkubˈ tbˈinchin tja tibˈaj tzˈawin, exsin mix jawe tbˈinchineˈ tqˈuqil. Teˈ ttzaj nim jbˈal, jaw chˈiy nim aˈ, ex pon peqˈj aˈ tiˈjjo ja, ex jun paqx jaw yuchˈj te jun majx.


Bada lengoage arrotzac dirade seignaletan, ez sinhesten duteney, baina infideley: baina prophetiá, ez infideley, baina sinhesten duteney. 	 Ikytziˈn, bˈiˈn quˈn qa nqo yolin toj tzeˈnchaqku yol toj kˈulbˈil, nya jun yekˈbˈil qa at Xewbˈaj Xjan qukˈa, tzeˈnku nkyqˈmaˈn, qalaˈ noq tuˈn mi tzˈeleku kynikyˈxjal tiˈj Tbˈanil Tqanil, ex tuˈn kyklet. Me atzin teˈ tuˈn qyolin Tyol Dios nyekˈin teˈ, qa te Diosqo.


Ecen Aitac berac maite çaituzte, ceren çuec ni maite vkan bainauçue, eta sinhetsi baituçue ecen Iaincoaganic ilki naicela. 	 quˈn axte nMaˈn kˈuˈjlil kyeˈy, noq tuˈn nchin ok kykˈuˈjliˈn, ex ma txi kynimiˈn qa tukˈa Dios ma chin tzajiˈy.


Hala non çuec baino aitzinago diraden lekuetan euangeliza deçadan eta ezgaitecen gloria berceri assignatu içan çayón neurrian, erran nahi dut, gauça ia preparatuetan. 	 tuˈntzintla qyoliˈn Tbˈanil Tqanil kyojjo tnam najchaq iteˈ kykˈatza, jaˈ naˈmx tkanin Tyol Dios, me nya tuˈn tjaw qnimin qibˈa tiˈj taqˈnbˈin juntl.


Maledictione çuen gainean Scriba eta Phariseu hypocritác: ecen coparen eta plataren campoco aldea chahutzen duçue: baina barnetic dirade arrauberiaz, eta eccessez betheac. 	 Bˈisbˈajilxla kyeˈy, ayiˈy xnaqˈtzil tiˈj ojtxe kawbˈil exqetziˈn Parisey xmiletzˈ. Quˈn ikyqetzinjiˈy tzeˈnku jun tkˈwel kˈwabˈj ex jun laq, a chebˈe txjoˈn tiˈj, me atzin tojxi, manyor tzˈil: Nojnin tukˈa jniˈ kyelaqˈa ex tukˈa jniˈ kyachbˈila.


Eta hori ençunic, mirets ceçaten: eta hura vtziric ioan citecen. 	 Tej kybˈinte ikyjo, noq i bˈaj jaw kaˈylaj, ex bˈeˈx kyij kytzaqpiˈn.


Niri gaitz dariztanac, ene Aitari-ere gaitz daritza. 	 Ex noq tuˈn nchin el kyikyˈiˈn, nyekˈin qa n‑el kyikyˈin nMaˈn.


Eçagut ceçan bada aitác ecen oren hartan cela Iesusec erran ceraucana, Hire semea vici duc. Eta sinhets ceçan berac, eta haren etche guciac. 	 Bˈeˈxsin pon kanin toj tnabˈljo ttataˈ kˈwal, qa ax orjo ttzaj tqˈmaˈn Jesús te, qa ma tzul Dios te tkˈwal. Tuˈn ikyjo, bˈeˈx xi tnimin tej ichin kyukˈa kykyaqil najleqe toj tja.


Ecen scribatua da, Alegueradi steril ertzen ezaicená: dendadi eta heyagora eguin ertzeco penan ezaicená: ecen guehiago ditun vtziaren haourrac ecen ez senhardunarenac. 	 Tuˈnpetziˈn, ntqˈmaˈn toj Tuˈjil Tyol Dios tiˈj Sara kyjaluˈn: Tzalajxa ay qya mina s‑aliˈn, ex mix tliˈy tchyoˈn kˈwal. Quˈn atziˈn qya, a ntiˈ tal, me noq tuˈn tqˈaqˈbˈil tkˈuˈj qMan Dios, ilaˈxix teˈ tal tzul, tzeˈnkul teˈ, a at tchmil, ex sul tal tzeˈnkux nchi itzˈje txqantl kˈwal.


Eta ereiten duána, eztuc gorputz sorthuren dena ereiten, baina bihi hutsa, nola heltzen baita, oguiarena, edo cembeit berce bihirena. 	 Quˈn ajtzin tkux awet jun wiq ijaj, qa triy mo qa alkye jun ijaj, nya otaq tzˈel twiˈ aj tkux awet; qalaˈ a tejo tal twutz kˈwelix awet.


Gloria ceru guciz goretan Iaincoari, eta lurrean baque, guiçonac baithara vorondate ona. 	 Noqit nkˈant tqoptzˈajiyil Dios toj kyaˈj, ex jun tzaljbˈil kyxolxjal toj tkyaqil twutz txˈotxˈ, a nkubˈ kybˈinchin taj Dios.


Halacotz, ezgara naguitzen: baina are baldin gure guiçon campocoa corrumpitzen bada-ere: barnecoa ordea arramberritzen da egunetic egunera. 	 Tuˈnpetziˈn, mi qo tzaj numj. Exla qa a qxmilil lajoˈn tuˈn tbˈaj, me mete qanmin noq kyja tuˈn t‑xi kuˈxinix teˈ junjun qˈij.


Eta comarca hetan ebili cenean, eta exhortatu cituenean hitz anhitzez, ethor cedin Greciara. 	 Antza, bˈaj tqˈolbˈine kyoj kykyaqiljo najbˈil, ex qˈuqbˈin kykˈuˈjjo nimil kyukˈa tyol. Tbˈajlinxitziˈn ikyjo, kanin tzma Grecia.


Eta Prophetén spirituac Prophetén suiet dirade. 	 Tuˈnpetziˈn, il tiˈj tuˈn kytzyuˈn kyibˈa tuˈn kyqˈoˈn ambˈil kye txqantl tuˈn kyyolin.


Eta eztugu nehoren oguia dohainic ian: baina trabaillurequin eta nequerequin gau eta egun languiten ari guinadela, çuetaric nehoren phorogu ez guinadençát. 	 ex mix jaˈ xqo ok waniˈy kyiˈja. Qalaˈ ma qo aqˈniˈn qˈijl ex qnikyˈin, tuˈntzin mi tzˈoke jun iqtz kyiˈja.


Eta hori ikussiric discipuluéc mirets ceçaten, cioitela, Nolatan bertan eyhartu içan da ficotzea? 	 Atzaj teˈ tok qkaˈyiˈn noq tzqijl tej tze, xi qqaniˈn te Jesús: ¿Tzeˈntzin tten teˈ tze jun paqx xjaw tzqij? qo chijiˈy.


Orduan erran ciecón Aingueruäc, Eztuala beldurric Zacharias: ecen ençun içan duc hire othoitzá, eta Elisabeth eure emaztea erdiren çaic seme batez: eta hari icen emanen draucac Ioannes 	 Me bˈeˈx xi tqˈmaˈn angel te: ¡Zakariy! Mina tzaj xobˈa, quˈn atziˈn tnaˈj Diosa, ma tzaj ttzaqˈwin Dios. Atzin t‑xuˈjila tzul jun tal, ex atzin tbˈi k‑okil tqˈoˈn, Juan.


Ecen oraino dembora appurto appurtobat, eta ethorteco dena ethorriren da, eta eztu beranthuren . 	 Quˈn chitzin Diosjo kyjaluˈn toj Tyol: Chˈix tuljo a at tulil. Ex nya najchaq taˈye.


Legueac eta Prophetéc iraun duté Ioannesganano: dembora harçaz gueroztic Iaincoaren resumá euangelizatzen da, eta batbederac hura du bortchatzen. 	 Ojtxe, a naˈmxtaq tul Juan, a Jawsil Aˈ, oˈkx yekˈinte Diosjo t‑xilin tajbˈil noq tuˈn ojtxe kawbˈil, a xqˈumlaj tuˈn Moisés ex kyuˈn yolil Tyol Dios. Me tej tul Juan, ok ten tyolajtzjo Tbˈanil Tqanil Tkawbˈil Dios, ex atzin jaˈlin tkyaqilx kyexjal n‑ok tilil kyuˈn tzeˈnx tuˈn kyokxi toj.


Orduan irequi citecen hayén beguiac, eta eçagut ceçaten hura: baina hura ken cedin hayén aguerritic. 	 Tzmaxipetzin jqet kywutzjo tuˈn tel kynikyˈ tiˈj Jesús, me texjo paq anetziˈn, bˈeˈx kubˈ naj te Jesús kywutz.


Bethiere çareten aleguera. 	 Kukxit chi tzalajiˈy.


Sainduén necessitatetara communicatzen duçuela: hospitalitateari iarreiquiten çaitzatela. 	 Chi oniˈn kyiˈjjo nimil, ayeˈ atx taj kye. Ex kyxkˈaminqekujiˈy toj kyjaˈy aye nchi kanin qˈolbˈil kyeˈy.