Ihardets ceçan Iesusec, Hura duc nic ahamen trempatua emanen draucadana. Eta busti çuenean ahamena, eman cieçón Iudas Iscariot Simonenari. 	 Tzaj ttzaqˈwin Jesús: Kˈwelix wakˈsin chˈin pan, ex anqe kxel nqˈoniˈy, atziˈn. Ikytziˈn, kux takˈsin jun piẍ pan toj laq, exsin xi tqˈoˈn te Judas Iscariot, a tkˈwal Simun.


Baina hauc guciac dolore hatseac dirade. 	 Me tkyaqiljo kbˈajil ikyjo, ikytziˈn tzeˈnku tnejil tchyoˈn tkˈuˈj jun qya tukˈa tal.


Eta Pierrisec dio, Guiçoná, etzeaquiat cer erraiten duán. Eta bertan oraino hura minço cela, io ceçan oillarrac. 	 Xi ttzaqˈwin Pegr kyjaluˈn: ¡Mina! Mi wojtzqiˈn weˈ, ex ntiˈx n‑el nnikyˈa te, tiˈ qiˈjil nyoliniy. Jun paqx, naˈmtaqxpe tbˈaj yolin te Pegr, tej tjaw oqˈ te tman ekyˈ.


Eguiaz diotsuet, ethorrico dirade gauça hauc guciac natione hunen gainera. 	 Twutzxix kxel nqˈmaˈn kyeˈy, noq tuˈn tpaj tkyaqiljo lo, kˈwel tzˈaq tkawbˈil Dios kujxix wen kyibˈajjo xjal jaˈlin.


Eta igor citzan mandatariac bere aitzinean, eta ioanic sar citecen Samaritanoén burgu batetan, ostatu appain lieçotençát: 	 Me nej i xi tnejsin kabˈe t‑xnaqˈtzbˈin tzma tojjo jun kojbˈil te Samaria, tuˈntzintla tjyet jun ja kyuˈn, jaˈ tuˈntaq tktane Jesús.


Baina confidança dugu, eta nahiago gara gorputzetic ilki, eta Iaunarequin habitatzera ioan. 	 Ex qˈuqle qkˈuˈj tiˈj, ex tuˈntziˈn ikyjo, qajatla tuˈn tkyij tzaqpetjo qxmilil te twutz txˈotxˈ, ex tuˈn qaj najal tukˈa qAjaw te jun majx.


Çareten bada Iaincoaren imitaçale haour maite anço: 	 Atzin jaˈlin, tzˈok tilil kyuˈn, tuˈn kyoka tzeˈnku te Dios, quˈn ayiˈy jun tkˈwal, a kˈuˈjlinxix tuˈn.


Baina guiçon naturalac eztitu comprehenditzen Iaincoaren Spirituaren gauçác: ecen erhogoa çaizquio, eta ecin adi ditzaque, ceren spiritualqui iugeatzen baitirade. 	 Me qa ntiˈ Xewbˈaj Xjan toj tanmin jun xjal, nlay txi tnimiˈn a tzajnin te Xewbˈaj Xjan, quˈn ntiˈ tajbˈin toj twutz. Ex nlay tzˈel tnikyˈ te, quˈn noq tuˈn Xewbˈaj Xjan, aku tzˈel pjete.


Eta erran cieçón hari, Iaiquiric oha, eure fedeac saluatu au. 	 Xitzin tqˈmaˈn Jesús teˈ bˈetin xjal kyjaluˈn: Kux jaw weˈksa, ex kux txiˈy. Axjo tnimbˈila ma kubˈ qˈanintiy.


Eta appur baten buruän bercebatec hura ikussiric erran ceçan, Hi-ere hetaric aiz. Baina Pierrisec diotsa, Guiçoná, ez nauc. 	 Aˈkxtaqku teˈ ikyjo, tej tiwle juntl majl Pegr tuˈn juntl xjal, a iky tqˈmaˈ kyjaluˈn: Ex majx te at kyxoljo xjal anetziˈn. Me ante Pegr chiˈ kyjaluˈn: Me mina, nyaqin wejiˈy.


Nolatan ezta Spirituaren ministerioa gloriosoago içanen? 	 Ex qa tukˈa nim tqoptzˈajiyil Dios s‑ule lo, ¿Yajtzila teˈ te akˈaj tumil, a tzajnin tuˈn Xewbˈaj Xjan?


Hire obedientiáz segur içanez scribatu drauat, daquidalaric ecen erraiten dudan baino guehiago-ere eguinen duála. 	 Tuˈnpetziˈn, ma txi ntzˈibˈinjiˈy luˈn, quˈn ma qe nkˈuˈja tiˈja, qa kˈwel tbˈinchiˈn tzeˈnku xi nqˈmaˈn, ex bˈalaqa ok bˈantil tuˈn nimxix tzeˈnku xi nqaniˈn.


Orduan hec has cequizquión bata berceari galde eguiten elkarren artean, eya cein cen hetaric hura eguinen luena. 	 Ayetziˈn t‑xnaqˈtzbˈin bˈeˈx i ok ten qanilte kyxolx, alkyeˈ kxel qˈonte Jesús toj kyqˈobˈxjal.


Esquerrac emaiten drauzquiot neure Iaincoari çueçazco orhoitzapen handirequin, 	 Tkyaqil maj tzeˈnku nchi ul julkˈaja toj nkˈuˈja, bˈeˈx nxi nqˈoˈn chjonte te qMan Dios kyiˈja.


Eta nor da çuey calteric eguinen drauçuena, baldin vnguiari baçarreitzate? 	 ¿Ma atpela jun aku tzˈok bˈinchin te jun nya bˈaˈn kyiˈja, qa kukx tok tililjo kyuˈn, tuˈn tkubˈ kybˈinchinjiˈy wen?


Harren, ilki çaiteztez hayén artetic, eta separa çaiteztez, dio Iaunac: eta gauça cithalic hunqui ezteçaçuela, eta nic recebituren çaituztet. 	 Tuˈnpetziˈn, ku kyetza kyxol nya nimil, ex kypaˈmil kyibˈa kyiˈj, chi qAjaw. Mi chi bˈinchiˈn il, ex ok kchi kˈmetila wuˈn.


Ioannesen Baptismoa nondic cen? cerutic ala guiçonetaric? Eta hec baciharducaten berac baithan, cioitela, Baldin erran badeçagu, Cerutic: erranen draucu, Cergatic bada hura eztucue sinhetsi? 	 ¿Ankye tzaj chqˈoˈnte qtzan Juan tuˈn kykuˈxxjal tuˈn toj aˈ te jawsbˈil aˈ? ¿Apela Dios, mo noq ayexjal? Bˈeˈx i bˈaj jaw yolin kyxolx, ex kyqˈma: Qa ma txi qqˈmaˈn a Dios, bˈeˈx ktzajil tqˈmaˈn qe, ¿Tin quˈn mi nxi kynimintza? chilaˈ.


Eta ihardesten cerauela, erran ceçan, Ceinec çuetaric astoa edo idia putzura eror badaquió, eztu bertan hura idoquiren Sabbath egunean? 	 Ex xi tqˈmaˈn kye Parisey kyjaluˈn: ¿Altzin jun kyeˈ, a nya bˈeˈxkux aku jatz qˈinte jun tkˈwal mo jun twakix, a kuxit tzˈaq toj jun jul, exla qa toj qˈij te ajlabˈl?


Iaquin beça ecen conuerti eraci duqueenac bekatorebat bere bideco errebelamendutic, saluaturen duqueela arimabat heriotaric, eta bekatu mulçoa estaliren duqueela. 	 Bˈiˈnku kyuˈn qa at jun kyeˈ kxel onil tiˈjjo ma txiˈ toj bˈe nya wen, kkletil tanmin xjal tuˈn, ex mi kyim tukˈa til. Atzin jniˈ til kˈwel najsin ikyjo tuˈn Dios.


Ecen behinere lausenguzco hitzez eztugu vsatu vkan, daquiçuen beçala: ezeta auaritiataco occasionez: Iaincoa da testimonio. 	 Ikytzin tzeˈnku bˈiˈn kyuˈn, mix jaˈ xqo xmoxiniˈy kyiˈja tukˈa jun yol tbˈanilxnaj wen, ex mi xqo jyoˈn jun tumil tzeˈn tuˈn qkanbˈiˈn pwaq kyiˈja. Quˈn ax te Dios kaˈyil qey tiˈjjo luˈn.


Eta iura ceçan secula seculacotz vici denaz, ceinec creatu baititu ceruä eta hartan diraden gauçác, eta lurra eta hartan diraden gauçác, eta itsassoa eta hartan diraden gauçác, ecen guehiago demboraric eztela içanen: 	 Atziˈn angel, a xi nkaˈyin waˈltaq tibˈaj ttxuyil aˈ ex tibˈaj txˈotxˈ, jaw tiˈn tman qˈobˈ toj kyaˈj.


Baina çuec beguirauçue. Huná, aitzinetic erran drauzquiçuet gauça guciac. 	 Kykaˈyink kyibˈa. Tuˈnpetziˈn, ma txi nqˈmaˈn kyeˈy naˈmtaq tuˈn tul kanin ikyjo.


Eta baldin iustoa nequez saluatzen bada, infidela eta bekatorea non comparituren da? 	 Qa kuj ẍi klete kyeˈ tzˈaqleqe, ¿Yajtzila kye nya wenqe ex bˈinchil ilqe?


Eta saluatu içan diraten nationeac haren arguian ebiliren dirade: eta lurreco reguéc bere gloriá eta ohorea hartara ekarriren duté. 	 Tkyaqilxjal twutz akˈaj txˈotxˈ kchi tzalajil tojjo tspikyˈemil tnam, ex tkyaqil nmaq kawil kxel kyqˈoˈn jniˈ kyqˈinimil toj.


Bada, hari burutan ecin eman gueneçaqueonaren gainean, vtzi gueneçan, erraiten guenduela, Iaunaren vorondatea eguin dadila. 	 Bˈeˈx xi qtzaqpiˈn, quˈn tuˈn mix kubˈe tkˈuˈj quˈn, exsin xi qqˈmaˈntza te: Kˈaˈ tbˈinche tAjaw Tkyaqil tajbˈil tukˈiy.


Ecen hunetacotzát deithu içan çarete: ecen Christec-ere suffritu vkan du guregatic, guri exemplu vtziten draucula, haren oin hatzey iarreiqui çaquiztençat: 	 Quˈn tuˈnpetziˈn, ma qo tzaj ttxkoˈn Dios tuˈn tikyˈx quˈn, tzeˈnku te Crist nim ma tzikyˈx tuˈn, noq tuˈn qpaj; ex tuˈnjo lo, ma tzaj tqˈoˈn jun yekˈbˈil qe.


Erraiten çuela, Indaçue niri-ere bothere hori, nori-ere escuac gainean paussaturen baitrautzat, recebi deçan Spiritu saindua. 	 ex tqˈma: ¡Ex ikyxjo weˈ; kyqˈontza wokliˈn, tuˈntzintla, aj tkubˈ nqˈoˈn nqˈobˈa tibˈaj aˈlchaqx kye xjaltz, kxel nqˈoˈn Xewbˈaj Xjan toj kyanmin!


Eta hori ençunic Iesus parti cedin handic vnci batetan leku desertu batetara appart: eta ençunic gendetzeac oinez iarreiqui içan çaizcan hirietaric. 	 Tej tbˈiˈnte Jesús ikyjo, bˈeˈx o okxa toj jun bark toj ewajil, tuˈn qkaniˈn toj jun najbˈil ja ntiˈyetaq xjal. Me bˈeˈx kybˈin texjal tojile junjun tnam, ex bˈeˈx bˈaj xi lipe qiˈja tuˈn kyqan, quˈn kyajtaq tuˈn kynej qwutza.


Edo norc lehenic eman drauca hari, eta rendaturen baitzayo? 	 Ex ¿Ma atpela jun o txi qˈoˈnte chˈin te qAjaw, tuˈntzintla tzaj tqˈoˈn t‑xel?


Dioste orduan Pilatec, Har eçaçue haur çuec, eta çuen Leguearen arauez condemna eçaçue. Orduan erran cieçoten Iuduéc, Eztuc sori guretzát nehoren hiltzea. 	 Tuˈnpetziˈn, xi tqˈmaˈn Pilat kye: ¿Ma ntiˈtzin kye kykawbˈil? Kyimixa kyukˈiy, ex kykawinkuy tzeˈnkuxjo ntqˈmaˈn kykawbˈila. Xi kytzaqˈwin aj Judiy: Me ntiˈ qe qoklin, awoˈy aj Judiy, tuˈn tkubˈ qbˈyoˈn jun aˈla.


Heretage corrumpi ecin daitenera, ez macula, ez chimal, ceruètan çuençát conseruatura, 	 ex a ktzajil qˈoˈnte jun qetzbˈil te jun majx, a kˈuˈn tuˈn Dios toj kyaˈj, tuˈntzintla mi xitje, ex tuˈn mi yaje, ex tuˈn mi molje.


Eta arrastu cenean, ethor cedin guiçon abratsbat Arimathiatic, Ioseph deitzen cenic, hura-ere Iesusen discipulu içan cen. 	 Tej qok yupj, kanin Jse aj Arimatey, jun ichin qˈinin, a otaq tzˈok lipe tiˈj Jesús.


Baina orain diraden ceruäc eta lurra hitz beraz reseruaturic suco beguiratzen dirade iudicioaren eta guiçon gaichtoén destructionearen eguneco. 	 Ex ikyxjo jaˈlin, atzin kyaˈj exsin txˈotxˈ kˈuˈnqe tuˈn tyuchˈit tuˈn qˈaqˈ tuˈnxjo Tyol Dios. Tojjo qˈij anetziˈn, ktzajil tkawbˈil Dios kujxix wen kyibˈaj tkyaqil aj il. Ok kchi najil te jun majx.


Eta interroga ceçaten bere discipuluéc, cioitela, Cergatic beraz Scribéc erraiten dute ecen Elias behar dela lehen ethorri? 	 Me xi kyqanin t‑xnaqˈtzbˈin te Jesús: ¿Tzeˈntzin ttentz nkyqˈmaˈn xnaqˈtzil tiˈj ojtxe kawbˈil, qa ataq Elías tuˈn tul nej twutza? ¿Nyapela tiˈjjo lo nchi yolinetaq, a ma qliˈy?


Baina harc berriz vka ceçan. Eta appurbaten buruän berriz han ciradenéc erran cieçoten Pierrisi, Eguiazqui hetaric aiz, ecen Galileano aiz, eta hire lengoageac irudi dic. 	 Mina, chi Pegr, ex kubˈ tewin juntl majl. Ikyxjo, teˈ t‑xi kyqˈmaˈn txqantl xjal juntl majl te: Ajin teˈ tukˈa Jesús, quˈn aj Galiley te, chi chiˈ.


Orduan ethor citecen harengana Phariseuac tentatzen çutela, eta ciotsatela, Vtzi ahal diro guiçonac bere emaztea eceinere causagatic? 	 Ex at junjun Parisey tzaj laqˈe tkˈatz Jesús, noq tuˈn tkubˈ tzˈaq kyuˈn toj til. Xi kyqanin te: ¿Wenpetzila tuˈn tkubˈ tpaˈn jun ichin tibˈ tukˈa t‑xuˈjil, qa noq tiˈ s‑etza til?


Segur ene Apostolutassunaren seignaleac complitu içan dirade çuetan patientia gucirequin eta signorequin eta miraculurequin eta verthuterequin. 	 Tukˈa tkyaqiljo techil, ex yekˈbˈil te tipin Dios ex jniˈxjo ma bˈant tuˈn, a ma kubˈ nbˈinchiˈn kyxola, antza ma tzˈele tnikyˈtzajil qa ayinxix weˈ tsanjil Jesús.


Eta hori ikussiric, haren discipuluey gaitzi cequién cioitela, Certaco da goastu haur? 	 Me atzaj teˈ xi qkaˈyiˈn, a awoˈy t‑xnaqˈtzbˈin, bˈeˈx tzaj qqˈoja, ex o jaw yolbˈiˈn tiˈj, ex xi qqˈmaˈn: ¿Tiˈtzila qe ma txi tyajin qya qˈanbˈil anetziˈn?


Ihardesten çuela Simon Pierrisec erran ceçan, Hi aiz Christ Iainco viciaren Semea. 	 Xi ttzaqˈwin Pegr: Atejiy Crist, a Tkˈwaljo Dios itzˈ te jun majx, a skˈoˈnxix tuˈn, tuˈn tul tzaluˈn twutz txˈotxˈ.


Eta etche gainean datena, ezalbeiledi iauts deusen bere etchetic eramaitera: 	 Ex atzin xjal, a tokxtaq twiˈja, nlay taqˈ ambˈil tuˈn tkuˈtz qˈilte jun tiˈ te tuja.


Eta baldin gure Euangelioa estalia bada, galtzen diradenén da estalia: 	 Exla qa at junjun mi n‑el kynikyˈ teˈ Tbˈanil Tqanil kolbˈil, quˈn ayelaˈ kyjaˈ kyxiˈ toj najin.


Eta ikus ceçan ceruä irequia, eta iausten çayola beregana vncibat, mihisse handibat beçala, laur cantoinetan lothua, lurrera iausten cela. 	 Xi tkaˈyin, tej t‑xi jaqle kyaˈj, ex kutz likyˈikyˈin twutz txˈotxˈ ikyjo tzeˈnku jun iqbˈil, xmoˈnqetaq kyibˈjo ttxaˈn.


Eta guertha cedin, Iesus haren etchean mahainean iarriric cegoela, anhitz publicano eta gende vicitze gaichtotaco iar baitzedin Iesusequin eta haren discipuluequin, ecén anhitz ciraden eta iarreiqui içan çaizcan. 	 Me jun maj nwaˈntaq Jesús tja Matey kyukˈa txqantl xjal peyil pwaq te kˈaybˈil te Rom, junx kyukˈa nim xjal aj il qˈuqejqetaq tiˈj meẍ junx tukˈa Jesús, ex kyukˈa t‑xnaqˈtzbˈin, quˈn ma nintzxtaq txqan xjal lipchektaq tiˈj.


Eta iarriric cegoen haren inguruän gendetzea, eta hec erran cieçoten, Huná, hire amac eta hire anayéc lekorean galdeguiten aute. 	 Me ayetziˈn xjal qˈuqleqetaq tiˈjile xi kyqˈmaˈn te: Luˈ tnaniy exqetziˈn titzˈin iteˈ peˈn; ma chi ul jyol tey, chi chiˈ.


Eta Aingueru guciéc assistitzen çuten thronoaren, eta Ancianoén eta laur animalén inguruän: eta bere buruäc egotz citzaten throno aitzinera bere beguithartén gainera, eta adora ceçaten Iaincoa, 	 Ex kykyaqiljo angel waˈlqetaq tiˈjile qˈuqbˈil, ex kyiˈjile nejinel ex kyiˈjile kyaje ajbˈil, ex i kubˈ meje twutzjo qˈuqbˈil, ex kupin kyplaj twutz txˈotxˈ; i kˈulin te Dios,


Bada ikussiric haren cerbitzari-quidéc cer eguin içan cen, triste citecen haguitz: eta ethorriric declara cieçoten bere iaunari eguin içan cen gucia. 	 Tej tok kykaˈyin txqantl aqˈnil ikyjo, bˈeˈx tzaj chyoˈn kyanmin tiˈj. Bˈeˈx i xiˈ qˈmalte te kawil tkyaqiljo otaq bˈaj.


Ecen nola gorputz batetan anhitz membro baitugu, eta membro guciéc ezpaitute operationebat bera: 	 Quˈn ikytziˈn tzeˈnku qe, at jun qxmilil, ilaˈ elnin; ex nya ax toklin junjun.


Trabailla çaitezte ez vianda galtzen denagatic, baina vicitze eternalecotzat irauten duenagatic, cein guiçonaren Semeac emanen baitrauçue: ecen Seme haur Iainco Aitac ciguilatu vkan du. 	 Tuˈnpetziˈn, mi tzˈok tilil kyuˈn tiˈjjo wabˈj te twutz txˈotxˈ, a kbˈajil; qalaˈ tzˈokx tilil kyuˈn tiˈjjo wabˈj te kyanmiˈn, a kolbˈil te jun majx. Quˈn a Dios saj smaˈn weˈy, a ayiˈn Tkˈwal Ichin, tuˈn nqˈoˈn chwinqil kyeˈy, tzeˈnku jun oyaj te jun majx. Quˈn noq tuˈn techil wipiˈn, nyekˈine qa ayiˈn Tkˈwal Dios.


Ecen Gentiley liuraturen çaye, eta escarniaturen eta iniuriaturen eta thustaturen da. 	 Antza ok kchin xela qˈoniˈy toj kyqˈobˈ nya Judiy; ok kchi jawil xmayin wiˈja, ok kchin okil yisoˈn kyuˈn, exsin ok k‑okix tzubˈin toj nwutza kyuˈn.


Ecen certan berce Eliçác baino mendreago içan çarete? ni neuror çuen caltetan nagui içan eznaicena baicen? bidegabe haur barka ieçadaçue. 	 Quˈn ikyx nkubˈ nbˈinchinjiˈy kyxol tkyaqil Ttanim Dios. Ex mi ẍi ok nqˈoˈn noq chˈin kyokliˈn, a tuˈn mi xi nqaniˈn twiˈ nkˈuˈja kyeˈy. Qa nyaxix wen toj kywutza ikyjo, kynajsinkuy wila.


Çuen ahalquetan, haur erraiten drauçuet. Horrela da çuen artean çuhurric eztén, ez are bat, bere anayén artean iugea ahal deçaquenic? 	 Nxi nqˈmaˈnjiˈy luˈn kyeˈy tuˈn kytzaj txˈixwe chˈin tuˈn, quˈn ¿Ma mixpela aˈl jun kyeˈ at chˈin tnabˈl tuˈn tskˈet tumil jun tiˈ kyxolxa, ayiˈy nimilqiˈy?


Ecen baldin hayén iraiztea munduaren reconciliatione bada, ceric içanen da receptionea, hiletaric vicitze baicen? 	 Quˈn noq tpajlin ẍi el iˈjlin Judiy tuˈn Dios, tkyaqil nimil nya Judiy ma kyij toj wen tukˈa Dios. Me noqit chi meltzˈaj, manyorxitla kyˈiwbˈilx tuˈn qMan Dios tibˈaj tkyaqil nimil Judiy ex nya Judiy, exsintla jun anqˈbˈil kyxol kyimnin.


Ciguilatu-ere gaituena, eta Spirituaren errésac gure bihotzetan eman drauzquiguna. 	 Ex o tzˈok tqˈoˈn jun qechil toj qanmin, a Xewbˈaj Xjan, tuˈn tyekˈin qa o qo ok te te. Quˈn atziˈn Xewbˈaj Xjan jun kujsbˈil Tyol tiˈjjo ktzajil tqˈoˈn qe toj kyaˈj.


Ene anayeác, etzaretela magistru anhitz: daquigularic ecen condemnatione handiagoa recebituren dugula. 	 Ayiˈy werman, nya noq aˈlchaqku kye, tuˈn tok te jun xnaqˈtzil Tyol Dios, quˈn bˈiˈn kyeˈ kyuˈn, awoxixpeqe a nqo xnaqˈtzin tiˈj Tyol, ok qo tzajil kawin kuj tuˈn Dios, qa mina nqo bˈet toj tumiljo qxnaqˈtzbˈil.


Eta gauça hauc hunela ordenatuac içanic, lehen Tabernaclean bethiere sartzen ciraden Sacrificadoreac cerbitzuaren colllplitzeagatic. 	 Kykyaqiljo luˈn bˈinchin toj ja, a xbˈalin tten, te naˈbˈl Dios; ex ayetzin pale kukx nchi oˈkxtaqjo toj tnejil elnin ja, a Xjan Najbˈil, te bˈinchilte tkyaqil tumil taqˈin, tzeˈnkuˈ kyij tyolin Moisés toj Tuˈjil Tyol Dios.


Eta Paulec, Eznauc çoratzen, dio, Festus gucizco excellentea, baina eguiazco eta adimendu onetaco hitzac erraiten citiát. 	 Me atzin te Pabl xi ttzaqˈwin: Nya txˈuˈjqin weˈ, ay Festo, a nimxix toklina, qalaˈ mikyxi teˈ, quˈn tumilxix ex twutzxixjo, a xi nqˈmaˈn.


Errachago da cablebat orratzaren çulhotic iragan dadin, ecen ez abratsa Iaincoaren resumán sar dadin. 	 Kxel nqˈmaˈn juntl majl kyeˈy: Jun paqxla aku tzˈex jun chej toj toyajil jun bˈaq te slepbˈil bˈuˈẍ, tzeˈnkul teˈ tuˈn tokx jun qˈinin toj Tkawbˈil Dios.


Eznauçue çuec ni elegitu, baina nic elegitu çaituztet çuec, eta ordenatu çaituztét, ioan çaiteztençat eta fructu ekar deçaçuen, eta çuen fructua dagoen: cer-ere esca baitzaquizquiote ene Aitari ene icenean, eman dieçaçuençat. 	 Quˈn nyaqe kyeˈ ẍi jaw skˈoˈn weˈy; qalaˈ ayin weˈ ẍin jaw skˈoˈn kyeˈy. Tuˈnpetziˈn, kxel woqxenin kyeˈy, tuˈn kyxiˈy, ex tuˈn tel kywutza nimxix toj kychwinqila, ex atzin kywutza, tuˈn tten te jun majx. Ikytziˈn, ktzajile tqˈoˈn nManjiˈy tkyaqiljo kxel kyqaniˈn toj tumil nbˈiˈy.


Eta erran ciecén, Frangoqui erranen drautaçue comparatione haur, Medicuá, senda eçac eure buruä: cerere gauça ençun baitugu eguin içan diradela Capernaum-en, eguin itzac hemen-ere eure hirian. 	 I xitzin ttzaqˈwin Jesús: Tuˈn kyxima ikyjo, bˈalaqa aku tzaj kyqˈmaˈn jun yol weˈy kyjaluˈn: Jun qˈanil aku kubˈ tqˈaˈnin tibˈ jaˈchaqx taˈyitz. Ikytziˈn, akula tzaj kyqˈmaˈn weˈy, tuˈn tkubˈ nbˈinchiˈn tzaluˈn tkyaqiljo techil wipiˈn xbˈant wuˈn tzma toj tnam Capernaum, tuˈn tel kynikyˈa wiˈja.


Ecen ezta gutaric nehor bere buruäri vici, eta ezta nehor bere buruäri hiltzen. 	 Mix aˈlx jun nimil n‑anqˈin ex nkyim noqx tuˈn tnimsin te tibˈ.


Fedez Noéc, diuinoqui auertitu içanic oraino ikusten etziraden gaucéz, beldurturic, appresta ceçan arká bere familiaren saluatzeco: cein arkaz condemna baitzeçan mundua: eta eguin cedin fedearen arauez den iustitiaren heredero. 	 Ex ikyxjo te Noé, tej tyolin Dios tukˈa qa attaq jun il tuˈn tul twutz txˈotxˈ. Ex naˈmtaq tul kaniˈn il anetziˈn, tej t‑xi tnimin Noé a tqˈma Dios. Ex noq tuˈn tkubˈ tnimin Noé, kubˈ tbˈinchin jun bark ma tij, noq tuˈn kykletjo jniˈ tkˈwal, t‑xuˈjil exqetziˈn tlibˈ. Tuˈn tnimbˈil Noé, kubˈ tyekˈin kywutzjo txqantl xjal, qa najnintaq iteˈye. Me atzin kye Noé, noq tuˈn kynimbˈil, i klete te tkyaqil il.


Baina cerbait gauça appur badiát hire contra: ceren permettitzen baituc Iezabel emazteac (ceinec eguiten baitu bere buruä prophetessa) iracats deçan, eta ene cerbitzariac seduci ditzan, paillardatzera, eta idoley sacrificatzen diradenetaric iatera. 	 Me at jun kykyˈiˈy nwutza, quˈn nkubˈ kywutzlinjiˈy qya, a Jezabel, a ok tqˈon tibˈ te jun yolil wiˈja. Me nchi kubˈ tsbˈuˈn tukˈa t‑xnaqˈtzbˈil aye nchi ajbˈin weˈy, noq tuˈn kykubˈ tzˈaq toj kyˈaˈjin, ex tuˈn t‑xi kychyoˈn chibˈj, a xi oyit kywutzjo kywutzbˈiyil kydiosxjal.


Halacotz ilhumbean erran dituçuen gauçác, arguian ençunen dirade: eta beharrira gamberetan erran duçuena, predicaturen da etche gainetan. 	 Tuˈnpetziˈn, jotxjo kyeˈ, a o bˈaj kyqˈmaˈn toj ewajil, ok kbˈijtajil teˈ toj tqan qˈijil. Ex jotxjo, a o bˈaj kyjaskˈiˈn tuja, exsin ewinnaj taˈye kyuˈn, ok ktzajil ẍchˈiˈn teˈ tzmax toj twiˈ ja, tuˈn tbˈijte kyuˈnxjal.


Scribatua den beçala Prophetetan, Huná, nic igorten diat neure mandataria hire beguitharte aitzinean, ceinec appainduren baitu hire bidea hire aitzinean 	 Tqˈma Dios te Tkˈwal tojjo uˈj, a kubˈ ttzˈibˈin jun yolil Tyol Dios ojtxe, Isaías tbˈi. Chiˈ kyjaluˈn: Kxel nchqˈoˈn twutz txˈotxˈ. Me nej kxel nchqˈoˈn jun nsaˈn qˈmal tqanila, ex tuˈn tkubˈ kybˈinchinxjal kyibˈ twutza.


Billuci, eta veztitu nauçue: eri, eta visitatu nauçue: presoindeguian nincén, eta enegana ethorri içan çarete. 	 Ex tej tel bˈaj nxbˈaliˈn, ma chin ok kyktxuˈn. Ex tej nyabˈtiˈy, chi txaˈja qˈolbˈil weˈy. Ex tej nkuˈxa toj tze, chi txaˈja lol weˈy.


Baina haur gucia eguin içan da, compli litecençat Prophetén Scripturác. Orduan discipulu guciéc, hura abandonnaturic, ihes eguin ceçaten. 	 ¡Me nya tiquˈnil! Quˈn tkyaqiljo lo bˈantninl tiˈj tuˈn tjapiˈn tzeˈnku kyyoleˈ yolil Tyol Dios ojtxe, ex i kubˈ tzˈibˈin tojjo Tuˈjil Tyol Dios. Ex bˈeˈx kyij qtzaqpiˈn, a awoˈy t‑xnaqˈtzbˈin, tjunalx. Bˈeˈx o bˈaj kubˈe toj bˈe.


Ecen on iruditu çayó Spiritu sainduari eta guri, ez eçartera carga handiagoric batre çuen gainera gauça necessario hauc baicen: 	 Bˈaˈn ma tzˈele te Xewbˈaj Xjan ex te qeˈy, tuˈn mina xkubˈ kyniminjiˈy tkyaqiljo tkawbˈil Moisés, a tzeˈnku nbˈant quˈn, a awoˈy Judiyqoˈy, qalaˈ oˈkxjo luˈn:


Ençun vkan duçue, ecen erran içan dela, Beguia beguiagatic, eta hortza hortzagatic. 	 Bˈiˈn kyuˈn qa qˈumle ojtxe, qa ma tzˈetz jun kywutza tuˈn jun xjal, il tiˈj tuˈn tetzjo texjal; ex qa ma tzˈetz kysteˈy tuˈn jun xjal, ex il tiˈj tuˈn tetzjo texjal kyuˈn.


Baina çareten elkargana benigno, misericordioso eta elkarri barkaçale, Iaincoac Christez barkatu vkan drauçuen beçala. 	 Qalaˈ, chi okxa wen, bˈunin kyanmiˈn jun tukˈa juntl. Kynajsinkuy kyila kyxola, tzeˈnku te Dios ma kubˈ tnajsin kyila tuˈn Crist.


Gogoa eyeçue orey, gogoa eyeçue obrero gaichtoey, gogoa emoçue concisioneari. 	 Kykaˈyink kyibˈa kye xjal, a nya bˈaˈn nbˈant kyuˈn, a nya toj ttxolil nxaˈye kynabˈl. Noq kyaj tuˈn tok kyqitin jun techil tiˈj ttzˈumil kychibˈjila, tuˈn kyoka te kye, ex tuˈn kybˈinchiˈn jun tiˈ tibˈaj kynimbˈila tiˈj qAjaw Jesús.


Baina sinhesteric etzuten Iuduéc incita eta corrumpi citzaten Gentilén bihotzac anayén contra. 	 Me ayetzin kye Judiy, ayeˈ kykyˈeˈtaq tuˈn kynimin, bˈeˈx i ok ten kyeˈ tzpetsilte kynabˈljo nya Judiyqe, tuˈntzintla tkubˈ kyximin nya bˈaˈn kyiˈj nimil.


Baina gu egunaren garenoc, garén sobre, fedezco eta charitatezco halacretaz veztituac, eta casquet orde, saluamendutaco sperançáz. 	 Me metzin qeˈ, a awo nimil, te qˈijlqo. Tuˈnpetziˈn, qtzyuˈmtzin qibˈ, ex qklomtzin qibˈ noq tuˈn qnimbˈil tiˈj qMan Dios, ex tuˈn qkˈuˈjbˈil qibˈ qxol, ikyx tzeˈnku jun xoˈl qˈaqˈ ntkloˈn tibˈ tukˈa jun kxbˈil te kolbˈil tkˈuˈj. Ex qˈuqlek qkˈuˈj tiˈjjo kolbˈilqe, ikyxjo tzeˈnku kolbˈil twiˈ jun xoˈl qˈaqˈ.


Eta ihardesten çuela batac Cleopas deitzen cenac, erran cieçón, Hi euror aiz Ierusalemen arrotz, eta eztaquizquic hartan egun hautan eguin içan diraden gauçac? 	 Tzajtzin ttzaqˈwin teˈ jun, a Cleofas tbˈi: Bˈalaqa oˈkx chˈin te kyxoljo bˈetin xjal toj tnam te Jerusalén, a nya bˈiˈn tuˈn tiˈchaqjo ma bˈaj tojjo tnam anetziˈn.


Ecen ia baztu itzuli içan dituc Satanen ondoan. 	 Quˈn at junjun qya mebˈe ma tzˈel kypaˈn kyibˈ tuˈn kyxi lipe tiˈj tajaw il.


Orduan ioaiten da, eta hartzen ditu berequin berceric çazpi spiritu bera baino gaichtoagoac, eta sarthuric habitatzen dirade han, eta guiçon haren fina hatsea baino gaichtoago da: hala natione gaichto huni-ere helduren çayó. 	 Bˈeˈxsin k‑okixtz toj tanmin xjal me nya tjunalx jaˈlin; qalaˈ kyukˈa wuql tukˈa xininqexix toj il tzeˈnku a. Ex kykyaqilx kchi najal toj tanminjo xjal jaˈlin. Atzaj xjal noqx kyja kxeˈlix toj il tzeˈnkuˈ ttentaq te tnejil. Ikytzin kbˈajiljo kyukˈa xjal jaˈlin, a nya nimilqe.


Eta lagund ceçan hura Sopater Beroenesac Asiarano: eta Thessaloniceanoetaric, Aristarquec eta Secondec, eta Gaio Derbianoac, eta Timotheoc: eta Asianoetaric, Tychiquec eta Trophimec. 	 Tiˈj Pabl xi lipeye Sópater, te tnam Berea, kˈwalbˈaj te Pirro; junx tukˈa Aristarco ex Segundo te tnam Tesalónica, Gay te tnam Derbe, ex Timotey; exsin Tíquico tukˈa Trófimo, a te txˈotxˈ te Asiaqe.


Eztute hec blasphematzen çuen gainean inuocatu içan den Icen ona? 	 ¿Ma nyatzin aye nchi xoˈn yol tiˈj tbˈi qMan Dios, a o txi kynimiˈn?


Eztuc nehor guerlán empatchatzen vicitzeco eguitecoéz, guerla eguiteco hautatu duenaren gogaraco dençát. 	 Quˈn ntiˈ jun xoˈl qˈaqˈ nxiˈ jyol juntl aqˈuntl, qa tokx te xoˈl qˈaqˈ, quˈn ex nlay tzˈel wen toj twutzjo a nejinel.


Guertha cedin bada Sabbath egun bigarren lehenean, hura iragaiten baitzén ereincetan gaindi: eta buruca idoquiten ari baitziraden haren discipuluac, eta iaten escuez bihituric. 	 Toj jun qˈij te ajlabˈl, nchi bˈettaq Jesús kyxol awal. Me ayetaqtziˈn t‑xnaqˈtzbˈin nbˈaj jawtaq kyxbˈoqin triy, ex nbˈaj kubˈ kyxqˈuchintaq toj kyqˈobˈ, exsin bˈaj xi kywaˈntz.


Igorri vkan ditut bada anaye hauc, gure çueçazco gloriatzea alde hunez vano eztén: erran dudan beçala, prest çaretençát: 	 Me ma chex nchqˈonjiˈy erman lo, quˈn nya noq kukxjo nchin yoliˈn kyiˈja kywutzjo txqantl tiˈjjo lo. Qalaˈ tuˈntzintla noqx iteˈkula tzeˈnkuxjo o txi nqˈmaˈn kyeˈy.


Eta ihardesten çuela Iesusec erran ciecén, Auçue Iaincoaren fedea. 	 Xi ttzaqˈwin Jesús: Tenxix kynimbˈila tiˈj Dios, ex tiˈjjo jniˈ nbˈaj bˈant tuˈn.


Erideiten dut beraz legue haur nitan, vnguia eguin nahi dudanean, ecen gaizquia datchetala niri. 	 Tuˈn ikyjo, bˈiˈn wuˈn qa at jun tumil toj nwutza, tzeˈn tten tuˈn tbˈantjo bˈaˈn, me axixl il nkubˈ nej wuˈn, a nya wen.


Ecen segur, ecin daidiquegu ençun eta ikussi ditugun gauçác erran eztitzagun. 	 quˈn nlay bˈant tuˈn mina qo yoliˈn tiˈjjo a o qbˈiˈy ex o qliˈy.


Eta hec erran ciecén, Iesusec manatu cituen beçala: eta ioaitera vtzi citzaten. 	 Xi kyqˈmaˈntz tzeˈnkuxjo otaq txi tqˈmaˈn Jesús kye. Bˈeˈxsin tzaj kytzaqpiˈntz. Exsin tzaj kyiˈntzjo tal bur.


Guero handic partituric, ethor cedinIudeaco aldirietara Iordanaren berce aldeaz: eta berriz gendetze bil cedin harengana: eta ohi beçala berriz iracasten cituen. 	 Etz Jesús kyukˈa t‑xnaqˈtzbˈin tojjo tnam Capernaum, exsin i xiˈ tojjo txˈotxˈ te Judey, ex i xiˈ tojjo txˈotxˈ tjlajxi Nim Aˈ Jordán. Pon chmet txqan xjal tiˈjile antza, ex ok ten xnaqˈtzilkye tzeˈnkuxtaqjo ntenetaq tuˈn.


Guero hassiric Moyses baitharic eta Propheta gucietaric, declaratzen cerauzten Scriptura gucietan harçaz beraz ciraden gauçác. 	 Tbˈajlinxiˈ ikyjo, oktzin ten Jesús chikyˈbˈilte kye jotxjo jniˈ ntqˈmaˈn toj Tuˈjil Tyol Dios, ayeˈ jniˈ yol, a nchi yolin tiˈjjo tchwinqil; tzajx xkye tuˈn kyojjo tuˈj Moisés, exsin toj kyuˈjjo jniˈ txqantl yolil Tyol Dios.


Ecen gaitz gucién erroa auaritiá duc, cein desiratzen dutelaric batzu erauci içan baitirade fedetic, eta bere buruäc anhitz doloretan nahaspilatu vkan baitituzté. 	 Quˈn qa ma tzˈok qxoˈn qkˈuˈj tiˈj pwaq, nya bˈaˈn, quˈn antza ntzaj anqˈin tkyaqiljo wiq nya bˈaˈn. Quˈn at junjun ma txi lipe kyanmin tiˈj pwaq, ex noq tuˈn tpajjo ikyjo, ma chi el txalpaj toj kynimbˈil, ex ayex ma chi ok qˈonte kyixkˈoj kyiˈjx.


Baldin lurreco gauçác erran badrauzquiçuet, eta sinhesten ezpadituçue? nolatan baldin ceruco gauçác erran badietzaçuet sinhetsiren duçue? 	 Ex qa mina xi tniminjiy a xbˈaj nqˈmaˈn tey tiˈjjo kyqˈiqˈ te twutz txˈotxˈ, ¿Tzeˈntzin ttentz tuˈn t‑xi tniminjiˈy, a kxel nqˈmaˈn tiˈjjo te toj kyaˈj?


Anhitz gauça dut çueçaz minçatzeco eta iugeatzeco: baina ni igorri nauena eguiati da: eta nic harenganic ençun ditudan gauçác munduari erraiten drauzquiot. 	 At nimku tuˈn nkawiˈn tiˈj. Ex twutzxix nyola, quˈn oˈkx nyolinjiˈy tzeˈnku tzaj tqˈmaˈn nMaˈn, a tzaj chqˈoˈn weˈy, tuˈn t‑xi nqˈmaˈn Tyol te tkyaqil xjal twutz txˈotxˈ, quˈn tekuxix s‑ok nbˈiniˈy.


Orduan ihes eguin ceçan Moysesec hitz hunegatic, eta arrotz eguin cedin Madiango lurrean, non engendra baitzitzan bi seme. 	 Tej tbˈinte Moisésjo ikyjo, bˈeˈx tzaj xobˈ, quˈn kyjaˈtaq tel tqanil, ex bˈeˈx oq, ex xiˈ toj txˈotxˈ te Madián. Antza, najan tzeˈnku jun bˈetin xjal, ex ok meje tukˈa jun qya, ex itzˈje kabˈe tkˈwal.


Hauc aguerturic gloriarequin, erraiten çutén, harc Ierusalemen complitzeco çuen fina. 	 Tzunxtaq nqoptzˈaj kyiˈjile ichin anetziˈn, tej kyok ten yolil tiˈjjo tkyimlin Jesús, a tuˈntaq tbˈaj toj Jerusalén.


Orduan orhoit cedin Pierris Iesusec erran ceraucan hitzaz, ceinec erran baitzeraucan, Oillarrac io deçan baino lehen, hiruretan vkaturen nauc. Eta camporat ilkiric nigar eguin ceçan mingui. 	 Ex bˈeˈx ul julkˈaj toj tkˈuˈj Pegr tiˈj tqˈma Jesús te: A naˈmxtaq toqˈ ekyˈ, ok kchin kˈwel tewiˈn oxe maj. Ex bˈeˈx etz Pegr antza, ex ox tzˈoqˈx wen.


Cioitela, Magistruá, Moysesec scribatu diraucuc, Baldin cembeiten anayea hil badadi emazte duelaric, eta haourric gabe hil badadi, har deçan haren anayeac haren emaztea, eta eguin dieçón leinu bere anayeri. 	 Xnaqˈtzil, at jun te yol kyij ttzˈibˈin Moisés qeˈy toj Tuˈjil Tyol Dios, a ntqˈmaˈn kyjaluˈn: Kyij tyolin Moisés, qa aj tkyim jun ichin, ex qa ntiˈ jun tkˈwal xkyij tukˈa t‑xuˈjil, il tiˈj tuˈn tjaw meje tukˈa titzˈin mo tukˈa ttziky qtzan tchmil, quˈn tuˈntzin aj tuljo tnejil kyal, te tkˈwaljo qtzan tchmil tuˈn toke, tuˈn mi naje etzbˈil kyxol t‑xjalil qtzan tchmil.


Eta escuac gainean eçarri cerauztenean, parti cedin handic. 	 Tej tbˈaj tkyˈiwlin Jesúsjo tal kˈwal, bˈeˈx ex tojjo txˈotxˈ antza.


Ecen atseguin hartzen dut Iaincoaren Leguean barneco guiçonaz den becembatean: 	 Nnaˈn tzaljbˈil toj wanmiˈn, tuˈn tkubˈ nbˈinchiˈn tzeˈnku taj qMan Dios,


Orhoitzen naicela hitan den fictione gabeco fedeaz, cein lehenic habitatu içan baita hire amasso Loida baithan, eta hire ama Eunica baithan: eta segur nauc ecen hi baithan-ere habitatzen dela. 	 Quˈn kubˈ nnaˈnjiˈy tnimbˈila jikyinxix wen, tzeˈnku te tyayin, a tnejil nimil toj tjaˈy, a Loida, exsin te tnaniy, Eunice. Ex qˈuqlexix nkˈuˈja tiˈja, qa ikyx taˈ tejiy tnimbˈil.


Baina Centenerac Paul emparatu nahiz, harçara citzan conseillu hartaric, eta mana ceçan igueri ahal laiditenac, bere buruäc egotziric lehenic, lurrera empara litecen: 	 Me atzin teˈ kynejil xoˈl qˈaqˈ tajtaq teˈ tuˈn tkolin tiˈj Pabl. Tuˈnpetziˈn, mix ttziye, tuˈn kykubˈ bˈyet, qalaˈ xi tqˈmaˈn kyeˈ, a bˈaˈn chi xaˈlin aˈ, tuˈn nej tuˈn t‑xi kyxoˈn kyibˈ toj aˈ, tuˈn kykanin ttzi txˈotxˈ.


Hauc presenta citzaten Apostoluén aitzinera, eta hec othoitze eguinic escuac gainean paussa cietzén. 	 Tej kybˈaj skˈoˈn wuq ichin kyxol nimil, bˈeˈx i xi qˈiˈn jaˈ iteˈtaq tsanjil. Tej kykanin antza, kubˈ kyqˈoˈn tsanjil kyqˈobˈ kyibˈaj, ex i naˈn Dios.


Eta çacussatenean sendatu içan cen guiçona hequin present cela, ecin deusetan contrasta ahal citaqueen. 	 Ex majxjo ichin anetziˈn, a otaq qˈanit, attaq kyukˈa; tuˈntziˈn, ntiˈtaq tumil tuˈn kyjaw xoˈn yol kyiˈj.


Eta harc erran ceçan, Gure aitén Iaincoac elegitu au hi bere vorondatearen eçagutzeco eta Iustoaren ikusteco, eta haren ahotic vozaren ençuteco. 	 Tzajtzin tqˈmaˈnl kabˈe tyoltz weˈy: A kyDios qxeˈchil, ma jaw skˈontiy, tuˈntzin tel tnikyˈa tiˈjjo tajbˈil, ex tuˈntzin tok tkaˈyin Jesús, a jikyinxix, ex tuˈn tbˈintejiy tyol, a aku yolinte.


Eta bertan dei citzan hec: eta bere aita Zebedeo vncian vtziric languilequin, iarreiqui içan çaizcan. 	 Bˈeˈxsin i xi tqˈolbˈin Jesústz, tuˈn kyxiˈ tukˈa, ex noq teˈ kybˈin teˈ ikyjo, bˈeˈx kyij kytzaqpiˈn kytata toj bark kyukˈax taqˈnil, exsin i xiˈtz tukˈa Jesús tzma tojjo jun tnam, Capernaum tbˈi.


Eta perseueratzen çuten Apostoluén doctrinán, eta communicationean, eta oguiaren haustean, eta orationétan. 	 Kykyaqilxix qˈiˈntaq kyibˈ tuˈn tkubˈ bˈinchitjo kyyol tsanjil. Ex nkymojin kyibˈ kyxolilex, i naˈn Dios, ex ok kychmoˈn kyibˈ tuˈn tkubˈ ikyˈsitjo Xjan Wabˈj.


Baina vitançá dugularic eta cerçaz estal ahal gaitecen, heçaz content içanen gaituc. 	 Me noq qa at telix qqˈij, ex qa at qxbˈalin, qo tzalaj tukˈa ikyjo.


Eta hire eçagutze horreçaz galduren da anaye infirmo dena, ceinagatic Christ hil içan baita? 	 Me tuˈnpetziˈn xkyim Crist, tuˈn tkletjo a neˈẍ toj tnimbˈil lo, me atzin kyeˈ, noq tuˈn tpajjo noq chˈin kynabˈla, knajileˈ kyermana te jun majx.


Eta spantamendu iar cedin gucietan, eta minço ciraden elkarren artean, cioitela, Cer hitz da haur, authoritaterequin eta bothererequin manatzen baititu spiritu satsuac, eta ilkiten baitirade ? 	 Kykyaqiljo xjal i bˈaj jaw kaˈylaj, ex i bˈaj jaw yolin kyxolx kyjaluˈn: ¿Anqeqe kyeˈ xnaqˈtzbˈil ikyjo, a nimxix tkawbˈil ex nimxix toklin? Nchi etz tlajoˈn taqˈnil tajaw il toj kyanminxjal, ex bˈeˈx nchi bˈajetz.


Eta hura kenduric, eman ciecén Dauid reguetan: hari-ere testimoniage emanic, erran ceçan, Eriden dut Dauid Iesseren semea, neure gogaraco guiçona, ceinec eguinen baititu ene nahi guciac. 	 Kybˈajlinxi abˈqˈe anetziˈn, el qˈiˈn Saúl tojjo toklin tuˈn Dios, ex ok qˈoˈn juntl t‑xel, David tbˈi, ex tqˈma: Ma jyet David wuˈn, tkˈwal Isaí, chi Dios, a jun ichin tbˈanilx ma tzˈele weˈy, ex nimjo taj tuˈn tkubˈ tbˈinchin tkyaqiljo waja.


Ikussiric ecen hic eçagut ahal decaqueala nola hamabi egun baino guehiago eztiraden, igan mincenetic Ierusalemera, adoratzera. 	 Ex axa aku txi kaˈyinte tumiljo lo; tzmape kabˈlajaj qˈij, we nponlin toj Jerusalén, tuˈn nkˈuliˈn twutz qMan Dios.


Eta cen Barabbas deitzen cembat presonér seditioneco lagunequin, heriotze mutinationez eguin çuenic. 	 Attaqtzin jun ichin, Barrabás tbˈi, tkuˈxtaq toj tze, kyukˈa jteˈl tukˈa, kybˈiybˈin toj jun qˈoj bˈaj kyiˈj kawil te Rom.


Diotsa Iesusec, Hic erran duc: baina are diotsuet, Hemendic harat ikussiren duçue guiçonaren Semea iarriric dagoela Iaincoaren botherearen escuinean, eta ceruco hodeyetan ethorten dela. 	 Xi ttzaqˈwin Jesús: Ikytziˈn tzeˈnku ma tqˈmay. Ex ikyx wejiˈy kxel nqˈmaˈn: Ok kylaˈbˈila a ayiˈn Tkˈwal Ichin, aj nkubˈ qeˈy toj tman qˈobˈjo Dios, a nimxix tipin, ex aj nmeltzˈaja toj muj toj kyaˈj.


Eta eztiat hecgatic solament othoitz eguiten, baina hayén hitzaz ni baithan sinhetsiren dutenacgatic-ere bay: 	 Nya noq kyiˈj nxnaqˈtzbˈiˈn nchin kubˈsin nwutza teˈy, qalaˈ ikyxjo kyiˈjjo kchi nimil kyuˈn, aj t‑xi kyqˈmaˈn Tbˈanil Tqanil kye.


Eguiaz eguiaz erraiten drauçuet, nigar eta lamentatione eguinen duçue çuec, eta mundua bozturen da: eta çuec triste içanen çarete, baina çuen tristitiá conuertituren da bozcariotara. 	 Twutzxix kxel nqˈmaˈn kyeˈy, qa kchi oqˈila, ex kchi bˈisila. Me ante jniˈ xjal te twutz txˈotxˈ okxla kchi tzalajilx. Me metziˈn kyeˈ, exla qa kchi bˈisila jaˈlin, me atzin kybˈisa ktxˈixpitil te tzaljbˈil.


Eta transfigura cedin hayén aitzinean, eta argui cedin haren beguithartea iguzquia beçala, eta haren abillamenduac churi citecen arguia beçala. 	 Antza kywutzxjo t‑xnaqˈtzbˈin, txˈixpit kaˈyin Jesús. Ox qoptzˈajx wen tzeˈnku qˈij, exsin t‑xbˈalin manyor sjanin wen, tzeˈnku tqan tzaj ntilkˈaj wen.


Eta bercea ethor cedin, cioela, Iauna, huná hire marcoa, cein eduqui baitut gorderic oihal batetan: 	 Me atzin teˈ juntl iky te tqˈma kyjaluˈn: Taa, luˈ te tal pwaq lo. Chebˈex xkubˈ nkˈuˈn toj jun tal suˈtj;


Alexandre cobre-arotzac anhitz gaitz eguin dirautac: Iaunac bere eguinén arauez renda dieçola. 	 Atzin te Lejantr, a txˈnol kxbˈil, nimx nya bˈaˈn ma kubˈ tbˈinchin wiˈja. Ax qAjaw ktzajil qˈoˈnte t‑xel te, tiˈj tkyaqiljo ma bˈant tuˈn.


Orduan interroga ceçan hura Iesusec, cioela, Nola duc icen? Eta harc erran ceçan, Legione. Ecen anhitz deabru sarthu ciraden hura baithan. 	 Xitzin tqanin Jesús tej ichin kyjaluˈn: ¿Titzin tetza tbˈi? Tzajtzin ttzaqˈwin tej ichin kyjaluˈn: Ilaˈku weˈ nbˈi. Xi tqˈmaˈn ikyjo quˈn tuˈn nimxtaq taqˈnil tajaw il otaq chi okx toj tanmin.


Eta leku harriçuetara hacia recebitu duena, haur da, hitza ençuten, eta hura bertan bozcariorequin recebitzen duena: 	 Ex atzin ijaj, a kubˈ tzˈaq kyxol abˈj, ikyqetziˈn tzeˈnqe xjal jun paqx nxi kynimin Tyol Dios ex tukˈa tzaljbˈil.


Eta hitz hunec Oraino behin, declaratzen du fermu eztiraden gaucen, hala nola escuz eguin diradenen deseguitea: fermu diradenac daudecençat. 	 Atziˈn t‑xilin yol, a juntl majl, ntqˈmaˈn qa il tiˈj tuˈn tyuchˈj tkyaqiljo bˈaˈn luˈlin, a tchˈiysbˈin Dios noq tuˈn Tyol, quˈn tuˈn ntiˈ tqˈuqil, ex quˈn tuˈn kykyij ten tkyaqiljo, ayeˈ mibˈin chi luˈlin.


Discipuluac bada ioan citecen, eta eguin ceçaten Iesusec ordenatu cerauèn beçala. 	 Ayetziˈn t‑xnaqˈtzbˈin kubˈ kybˈinchin tzeˈnku xi tqˈmaˈn Jesús kye.


Gure aitéc mendi hunetan adoratu vkan dié: eta çuec dioçue ecen Ierusalemen dela lekua non adoratu behar baita. 	 Qa ikyjo, at jun nxjela teˈy: Ayetziˈn qxeˈchila aj Samaria i kˈulin te Dios twiˈ wutz lo; me ayetzin kyeˈ aj Judiy nkyqˈmaˈn qa noq oˈkx toj Jerusalén aku qo kˈuline.


Eta hæy gucia contatu cerauenean, igor citzan Ioppera. 	 Atzin teˈ tbˈaj tqˈmaˈn tkyaqil tiˈjjo otaq bˈaj, bˈeˈx i xi tchqˈoˈn tzma Jope.


Eta orain huná, ni Spirituaz estecatua, banoa Ierusalemera, hartan heltzeco çaizquidan gauçác eztaquizquidalaric: 	 Atzin jaˈlin, chi Pabl, ma chinka tzma Jerusalén, ex chqˈoˈnqiˈn tuˈn Xewbˈaj Xjan, me ntiˈ bˈiˈn wuˈn tiˈ kykyˈelix wiˈja.


Ecen eztut deliberatu vkan deus çuen artean iaquitera, Iesus Christ baicen, hura-ere crucificatua. 	 Quˈn tej nteˈn kyukˈiy, ntiˈtaq juntl t‑xilin nyola, qalaˈ oˈkxjo tiˈj Jesucrist ex tiˈjjo tkyimlin twutz cruz.


Eracustaçue dinerobat: norenac ditu imagina eta scribua? Eta ihardesten çutela erran ceçaten, Cesarenac. 	 Kyyekˈintza jun pwaq weˈy. Tej t‑xi ttzyuˈn, xi tqanin kye: ¿An qwutzbˈiyiljo lo, ex an qbˈi tzˈibˈink twutz? Xitzin kytzaqˈwintz kyjaluˈn: Twutzbˈiyil ex tbˈi nmaq kawil te Rom tok tiˈj, chi chiˈ.


Eta Pierris, eta harequin ciradenac, ciraden logalez cargatuac: eta iratzartu ciradenean, ikus ceçaten haren maiestatea, eta harequin ceuden bi guiçonac. 	 Nimxtaq te Pegr twatl at, exqetziˈn tukˈa. Me mix ikyˈe ktane; tuˈntziˈn iwle tqoptzˈajiyil Jesús kyuˈn, exsin kyspikyˈimiljo kabˈe ichin, a iteˈtaq tukˈa.


Baina Iesusec ihardets ciecén, Ene Aitac oraindrano obratzen du, eta nic-ere obratzen dut. 	 Tuˈntziˈn ikyjo, xi tqˈmaˈn Jesús kye: Te nMaˈn kukx o tzˈaqˈnin teˈ tzmax tzaluˈn, ex ikyx wejiˈy nchin aqˈniˈn, exla qa qˈij te ajlabˈl mo minaj.


Eta haur eguinen dugu baldin behinçát permetti badeça Iaincoac. 	 Tunpetziˈn tkyaqiljo luˈn, qqˈonktzintz tilil tuˈn tkubˈ qnimiˈn tkyaqiljo o tqˈma Dios qe, ex nya noq oˈkxjo tiˈj tnejil xnaqˈtzbˈil. Tuˈn ikyjo, waja tuˈn t‑xi nchikyˈbˈiˈn tiˈxixjo t‑xilin xnaqˈtzbˈil, qa aku tzˈel kynikyˈa te:


Nahi diat bada gazteac ezcon ditecen, haour daguiten, etchea goberna deçaten, occasioneric batre etsayari eztemoten gaizqui erraiteco. 	 Tuˈnpetziˈn, wajatlaˈy tuˈn kymejeˈ qya kuˈxinqex, aye o chi kyim tnejil kychmil, tuˈntzintla kyul kyal, ex tuˈn tbˈant kykawin toj kyja, ex tuˈn mi txi kyqˈoˈne ambˈil te tajaw il, tuˈn kyyolinxjal nya bˈaˈn tiˈj qnimbˈil noq tuˈn kypaj.


Eta ethor cedin harengana vozbat, Iaiqui adi Pierris, hil eçac eta ian eçac. 	 Ex xi tbˈiˈn tqˈajqˈojil twiˈ jun aˈla, a tzaj tqˈmaˈn: Weˈksa, Pegr. Bˈyoˈnqekujiy txuk lo, ex chyoˈnqexa.


Ecen oraino etzén eçarri içan Ioannes presoindeguian. 	 O bˈajjo ikyjo, a teˈ naˈmx tkuˈx Juan toj tze.


Horrá vtziten çaiçue çuen etchea desert. Baina eguiaz diotsuet, ecen eznauçuela ikussiren, guertha daiteno darraçuen, Benedicatu dela Iaunaren icenean ethorten dena. 	 Kykaˈyinktzinjiˈy kynajbˈila kyjel naj te jun majx. Twutzxix kxel nqˈmaˈn kyeˈy, texjo qˈij jaˈlin, mixla chin kylaˈbˈilix jun majla, qa nya ajxi tpon tqˈijil aj kyqˈmantiy: Kyˈiwlinxix teˈ, a tzul toj tbˈi qAjaw.


Eta cen guiçon-bat han hoguey eta hemeçortzi vrthez erharçunac çaducanic. 	 At jun ichin ttzi tkubˈil aˈ, o bˈant‑xi wajxaqlajaj toj kaˈwnaq abˈqˈe tyabˈtlin.


Biharamunean hec bidean cioacela, eta hirira hurbiltzen ciradela, igan cedin Pierris etche gainera othoitz eguitera sey orenén inguruän. 	 Toj junxil qˈij, bˈalaqa otaq tzˈok kabˈlaj, tzuntaq nchi bˈetjo aye xjal, ex teˈ chˈixtaq kykanin tzma Jope, jax te Pegr naˈl Dios tzma twiˈ ja.


Eta Tiberiadetic berce vncitchoric ethorri cela leku haren aldera non oguia ian vkan baitzutén, gratiac rendaturic Iaunac. 	 Ex ax qˈijjo i kanin junjun bark, a tzajninqe toj tnam Tiberias, nchi pon kanin ttzi txˈotxˈ, nqayin jaˈ o qo bˈaj waˈniˈy, tej t‑xi tqˈoˈn Jesús chjonte kyiˈj wabˈj.


Ecen aguertu içan ciayec guiçon guciey Iaincoaren gratia saluagarria. 	 Nxi ntzˈibˈiˈn tkyaqiljo lo, quˈn ate Dios o tzaj yekˈinte t‑xtalbˈil toj tkyaqil twutz txˈotxˈ, tuˈn tklet tkyaqilxjal tuˈn.


Eta escuac gainean eçarri cerauztenean Paulec, ethor cedin Spiritu saindua hayén gainera, eta minçatzen ciraden lengoagez, eta prophetizatzen çutén. 	 Atzaj teˈ kykubˈ tqˈoˈn Pabl tqˈobˈ kyibˈaj, ex bˈeˈx okx Xewbˈaj Xjan toj kyanmin. Ex i yolin kyojileˈ yol, a nya ojtzqiˈn kyuˈn, ex tzuntaq chi qˈumlaj tiˈjjo tqanil ntzaj kybˈintaq te qMan Dios.


Baldineta elkar aussiquiten eta iresten baduçue: beguirauçue bata berceaz consumi etzaitezten. 	 Tuˈnpetziˈn, kykaˈyinktzin kyibˈa, tuˈn mi bˈaj kytxˈaˈn kyibˈa kyxolxa tuˈn yasbˈil, ex tuˈn mi bˈaj kybˈinchiˈn tzeˈnqeku txuk toj kˈul noq nkyxbˈayin kyibˈ. Quˈn qa ikyjo, aku chi el xitja kyxolxa te jun majx.


Eta harc ihardesten çuela erran ciecén, Eta çuec cergatic iragaiten duçue Iaincoaren manamendua çuen ordenançaz? 	 Ex xi tqanin Jesús kye: Ex ikyxjo kyeˈ. ¿Tiquˈn n‑el kyiˈjlinjiˈy Tkawbˈil Dios, noq tuˈn kyokku lipeˈy tiˈjjo xnaqˈtzbˈil xkyij kyqˈoˈn qtzan qtaˈẍ?


Alfer hambat suffritu vkan duçue? baldin alfer-ere bada. 	 ¿Jniˈxsiˈn sikyˈx kyuˈn tuˈn tpajjo kynimbˈila, a twutzxix? ¿Exsin kˈwel najtz kyuˈn? ¡Nya tumiljo ikyjo!


Demola hari othoi Iaunac eriden deçan misericordia Iauna baithan egun hartan: eta cembat anhitz cerbitzu Ephesen-ere eguin drautan, hic guciz vngui daquic. 	 Noqxit ax qAjaw tzaj qˈaqˈin tkˈuˈj tiˈj tojjo tqˈijil, aj tul juntl majl, ex ajinkuy bˈilte jniˈxsin xmojin qukˈa, tej otoˈxtaq tojjo tnam Éfeso.


Halacotz, nago requerimenduz etzaitezten enoya ene çuengatico afflictioneacgatic, cein baita çuen gloriá. 	 Tuˈnpetziˈn, chin kubˈsin nwutza kyeˈy, tuˈn mi chi numjiˈy tuˈn tpaj tkyaqiljo n‑ikyˈx wuˈn, noq tuˈn tel kynikyˈa tiˈj Tbˈanil Tqanil, quˈn atzin yol lo, atzin kytzaljbˈiljiˈy.


Haur da oguia cerutic iautsi dena, hunetaric ianen duena hil eztadinçát. 	 Me metzin weˈ, ayin wejiˈy, a wabˈj xkuˈtz toj kyaˈj. Ankye qe kchi waˈl tiˈj, nlayxpin chi kyim kyeˈ.


Eta gogueta eguiten çuen bere baithan, cioela, Cer eguinen dut? ecen eztut nora bil ditzadan neure fructuac. 	 Oktzin ten qˈinintz ximil: ¿Tzeˈntzin k‑okile wuˈn jaˈlin? Quˈn mix jaˈ tuˈn tokxi nkˈuˈnjiˈy twutz wawala, chiˈ.


Çuec ceuroc çaituztet testimonio nola erran dudan, Ez naiz ni Christ, baina igorri içan naiz haren aitzinean. 	 Quˈn ayeku kyeˈ i bˈinte, tej t‑xi nqˈmaˈn kyeˈy, qa nyaqin wejiˈy a Crist; qalaˈ noq jun taqˈnil ul nej twutz.


Eta igan citecen lurraren çabaltassunera, eta ingura ceçaten Sainduén campoa, eta Ciuitate maitea: baina iauts cedin sua Iaincoaganic cerutic, eta irets citzan hec. 	 Aye xjal kchi tzajil toj tkyaqil twutz txˈotxˈ, tuˈn kychmoˈn kyibˈ kyiˈjile Ttanim Dios ex tiˈjile tnam, a kˈuˈjlin tuˈn. Me ate Dios ktzajil qˈonte qˈaqˈ toj kyaˈj, tuˈn kytzˈeˈy te jun majx.


Prophetetaric cein eztute persecutatu çuen aitéc? hil-ere badituzte Iustoaren aduenimendua aitzinetic erran dutenac, ceinen tradiçale eta erhaile orain çuec içan baitzarete. 	 Tkyaqilx yolil Tyol Dios ojtxe, ayeˈ i yolin tiˈjjo tulil Jesús, a xjanxix, i ok yisoˈn kyuˈn ojtxe qxjalil, ex ayeˈ i kubˈ bˈyon kye. Me ayetzin kyeˈ, mix ele kynikyˈa te, qa nya tumiljo anetziˈn, quˈn atzin teˈ tul Jesús, i ok meltzˈaja tiˈj, ex bˈeˈx kubˈ kybˈyoˈn.


Ecen baldin estaltzen ezpada emaztea, motz-ere bedi: eta baldin deshonest bada emaztearen moztu edo arradatu içatea, estal bedi. 	 Tuˈnpetziˈn, qa at jun qya, tkyˈeˈ jax tktxuˈn twiˈ toj tja Dios, bˈaˈntla tuˈn tel tmitzoˈn twiˈ, tuˈn tok tzeˈnku jun ichin te jun majx. Me jun tij ttxˈixewjo qya aku tzˈel ikyjo tuˈn tkyij twiˈ tzeˈn twiˈ jun ichin. Tuˈnpetziˈn, ilx tiˈj tuˈn tjax tktxuˈn twiˈ toj tja Dios.


Eta hi haourtchoá, Subiranoaren Propheta deithuren aiz: ecen ioanen aiz Iaunaren beguitharte aitzinean, haren bideac appain ditzançat, 	 Atziˈn te, mil: Yolil Tyol Dios teˈ tbˈi k‑okil, a Dios nimxix toklin. Quˈn ay kˈwel nej twutzjo Kolil qˈmalte tuˈn tkubˈ kybˈinchinxjal kyibˈ twutz.


Dembora gutibat, eta eznauçue ikussiren: eta berriz dembora gutibat, eta ikussiren nauçue: ecen ni banoa Aitaganát. 	 Ex xi tqˈmaˈnl Jesús qeˈy, a awoˈy t‑xnaqˈtzbˈin: Noq te jun paqkutl, mi chin ok kykaˈyintla, quˈn ma chin aj we jaˈ taˈ nMaˈn; me yajxi chˈintl, ok chin okil kykaˈyintla.


Guero çazpigarren Aingueruäc issur ceçan bere ampolá airera: eta ilki cedin voz handibat ceruco templetic throno aldetic, cioela, Eguin da. 	 Ex atzin twuqin angel xi tqonjo tlaq toj kyqˈiqˈ, ex tzmax jaˈ najle Dios toj kyaˈj, tzaj jun tqˈajqˈojil kujxix wen, ex tqˈma: Ma japin bˈaj jaˈlinch.


Segur ezta arbore ona, fructu gaichtoa eguiten duena: ez eta arbore gaichtoa, fructu ona eguiten duena. 	 Nya tuˈn kyxi lipeˈy kyiˈjjo xnaqˈtzil, a nya wen, quˈn noq tiˈjjo kybˈinchbˈin k‑elile kynikyˈa kyiˈj. Quˈn ikytziˈn tzeˈnku jun tze, a nya wen, nlay tzˈel twutz, a wen te lobˈj. Ex ikyxjo, jun tze, a tbˈanil, nlay tzˈel twutz, a nya wen.


Baina baldin erran badeçagu, Guiçonetaric populuaren beldur gara: ecen guciéc çaducaten Ioannes eguiazco Propheta içan cela. 	 Ex qa ma txi qqˈmaˈn qa xjal, at qxobˈil. ¿Ma nyatzin kykyaqil xjaltz qˈmante qa a Juan jun yolil Tyol Dios?


Aitzinetic Ioannesec emendamendutaco Baptismoa Israeli predicatu vkan ceraucanean haren ethorteracoan. 	 Naˈmxtaq t‑xi xkye taqˈin Jesús tzaluˈn twutz txˈotxˈ, otaq tzˈok ten Juan yolil tiˈjjo Tbˈanil Tqanil kye xjal te Israel, ex ikyx tqˈma qa iltaq tiˈj tuˈn kymeltzˈaj tukˈa Dios, ex tuˈn kykuˈx toj aˈ te jawsbˈil aˈ, noq te jun yekˈbˈil, qa otaq txˈixpit kynabˈl.


Eta cin eguin cieçón: Escaturen aitzaitadan gucia emanen draunat, neure resumaren erdirano. 	 Ex kubˈ tqˈmaˈn tbˈi Dios tiˈj tyol kabˈe maj, tej t‑xi tqˈmaˈn te txin: Kxel nqˈmaˈn tey, qa aku txi nqˈoˈn noq tiˈx taja, exla qa nikyˈjin txˈotxˈ, a tokx tjaqˈ nkawbˈila, chiˈ.


Eguiazco Spiritu munduac ecin recebi deçaquena diot: ceren ezpaitu ikusten hura, ez eçagutzen: baina çuec badaçaguçue hura, ceren çuec baithan egoiten baita, eta çuetan içanen da. 	 Ayetzin xjal te twutz txˈotxˈ nlay txi kykˈmoˈn, quˈn mi nchi jyoˈn tiˈj, ex mi n‑el kynikyˈ te. Me metzin kye, ma tzˈel kye kynikyˈ tiˈj, quˈn loqin intin kyxola jaˈlin, ex ktzajil tqˈoˈn Dios toj kyanmiˈn, tuˈn tten te jun majx.


Diotsa bere discipuluetaric batec, Andriu Simon Pierrisen anayeac. 	 Xitzin tqˈmaˈnljo junl t‑xnaqˈtzbˈin, Andrés tbˈi, a titzˈin Simun Pegr:


(Ecen vicitzea manifestatu içan da, eta ikussi vkan dugu, eta testificatzen dugu eta denuntiatzen drauçuegu vicitze eternala, cein baitzén Aita baithan, eta aguertu içan baitzaicu.) 	 Atzin Yoljo te Chwinqil lo, a o tzaj tyekˈin tibˈ tzaluˈn twutz txˈotxˈ, ex awokuy o qo lonte, ex xi qqˈoˈn jun tqanil kywutz tkyaqil xjal. Ex ikyxjo, nqo qˈoˈn tqanil kyeˈy tiˈjjo chwinqil lo te jun majx. A chwinqil lo, ax Jesús, a attaq tkˈatz Manbˈaj, ex o tzaj tyekˈin tibˈ qeˈy.


Baina resistitzen cerauen Elymas encantaçaleac, (ecen hala erran nahi du haren icenac) Proconsula fedetic erauci nahiz. 	 Me atzin tej yuẍ, a Elimas tbˈi toj yol griego, bˈeˈx i kubˈ tmeqoˈn, quˈn tajtaq, tuˈn mina t‑xi tnimin nmaq kawil Tyol Dios.


Ordenatu vkan duenarençat fidel dena: Moyses-ere haren etche gucian beçala. 	 Atzin te Jesús jikyinxix twutz Dios tojjo toklin tzaluˈn twutz txˈotxˈ, ikytziˈn tzeˈn te Moisés ok jikyin tojjo toklin toj tja Dios ojtxe.


Eta ilkiren date seduci ditzançát lurraren laur corneretan diraden nationeac, Gog eta Magog, hec congrega ditzançát bataillara: ceinén contua baita itsassoco sablea beçala. 	 ex kjawitz, tuˈn tsbˈuˈn tibˈaj tkyaqilxjal toj tkyaqil nmaq tnam twutz txˈotxˈ, a Gog ex Magog. Ex ktzajil tchmoˈn, tuˈn kyxiˈ toj jyoj qˈoj. Ma nintz kybˈaj, tzeˈnku tzˈawin ttzi ttxuyil aˈ.


Eta biharamunean vtziric çamaldunac harequin loacençát, itzul citecen fortaleçara. 	 Ayetzin kyej xoˈl qˈaqˈ, aye i xiˈ tuˈn kyqan, bˈeˈx i meltzˈaj kyeˈ toj Jerusalén, tej qsqix. Ayetzin kyej, a iteˈkxtaq kyibˈaj chej, bˈeˈx xi kyiˈn kyeˈ kybˈe, junx tukˈa Pabl.


Eta nigarrez ceuden guciac, eta lamentatzen çutén: baina harc erran ceçan, Eztaguiçuela nigarric: ezta hil, baina lo datza. 	 Tej kyokx tuja, kykyaqilxjal tzuntaq nchi oqˈ tuˈn bˈisbˈajil tiˈjjo tal txin, a otaq kyim. Me atzin te Jesús xi qˈmante kye kyjaluˈn: Mina chi oqˈ kyeˈ, quˈn nya ma kyim tetxin, qalaˈ luˈ noq nktan.


Ecen etzarete ethorri escuz hunqui ahal daitequeen mendi batetara, ez erratzen den sura, ez haice buhumbara, ez lanhora eta tempestatera, 	 Ayetziˈn jaˈlin erman, o chi pon laqˈey tkˈatz Dios tuˈn kynimbˈila, me nya tzeˈnku toj Tuˈjil Tyol Dios ojtxe. Quˈn nyolin toj Tuˈjil Tyol Dios tiˈj jun wutz tzaluˈn twutz txˈotxˈ, a jaˈ kutze yoline Dios te Moisés, tej ttzaj tqˈoˈn tkawbˈil. A wutz anetziˈn, at qˈaqˈ njulintaq tibˈaj, ex kubˈ qxope wen, ex tinin tzeˈn qˈankyaq.


Eta bekatuz hilac guinelaric, elkarrequin, Christez viuificatu vkan gaitu, ceinen gratiaz saluatu içan baitzarete: 	 ex ma tzaj tqˈoˈn qchwinqil junx tukˈa Crist, exla qa kyimninqotaq twutz Dios tuˈn tpaj qil. Me noq tuˈn t‑xtalbˈil Dios, ma qo klete.


Ala etzarete orhoit ecen oraino çuequin nincela, gauça hauc erraiten nerauzquiçuela? 	 ¿Mitzin naˈn kyuˈn, tej t‑xi nqˈmaˈn kyeˈy tiˈj tkyaqiljo lo, tej intinxtaqa kyukˈiy?


Dohatsu dirade misericordiosoac: ceren hæy misericordia eguinen baitzaye. 	 Kyˈiwlinqexixjo ayeˈ nqˈaqˈin kykˈuˈj kyiˈjjo txqantl, quˈn axte Dios ktzajil qˈaqˈin tkˈuˈj kyiˈj.


Eta haren abundantiatic guciéc recebitu v kan dugu, eta gratia gratiagatic. 	 Quˈn tuˈn qkyaqilx ma qo kˈmonte nimx tkyˈiwbˈil qAjaw, noq tuˈn nim t‑xtalbˈil qiˈj.


Bada haur gucia eguin içan da Prophetáz erran cena compli ledinçát, cioela, 	 Bˈajjo ikyjo, quˈn iltaq tiˈj tuˈn tjapin yol kyij ttzˈibˈin yolil Tyol Dios ojtxe, tej tqˈma:


Eta baldin adarretaric batzu hautsi içan badirade, eta hi bassa oliua incelaric, charthatu içan bahaiz hayén orde, eta oliua erroan eta vrinean participant eguin bahaiz, 	 Quˈn ayetzin kye aj Judiy tzeˈnqekuˈ tqˈobˈ jun wiq tqan lobˈj tbˈanilxix wen, ex ayetzin kye aj nya Judiyqiˈy tzeˈnqeku tqˈobˈ jun tqan lobˈj toj kˈuˈl. Ikyqetziˈn aj Judiy, ayeˈ mi xkubˈ kynimin, bˈeˈx ẍi ok xikybˈita te kyxel. Atzin jaˈlin, nchi anqˈin tiˈjjo tlokˈ tnejil tqan lobˈj, ex tuˈnxjo anetziˈn ate kychwinqila.


Eta eriden ceçaten harria monumentetic aldaratua. 	 Atzaj teˈ kyul kanin, txulinx kywutz tiˈj, qa otaq txi yekˈj tej abˈj, a kyij qˈoˈn te jupbˈilte ttzi jul.


Eta guero guti gora, guti behera laur ehun eta berroguey eta hamar vrthez eman cietzén iugeac Samuel prophetaganano. 	 Kykyaqiljo lo, bˈaj bˈalaqa toj 450 abˈqˈe. Tbˈajlinxitziˈn ikyjo, chi Pabl, i jaw tskˈoˈn nejinel kyxol, ex atzin Samuel, a yolil Tyol Dios, pon kanin te tchˈibˈil.


Ene Paulen escuazco salutationea. 	 Ayinkuy Pabl, nkubˈ ntzˈibˈinjiˈy qˈolbˈil luˈn tuˈn nqˈobˈkuy.


Dohatsu dirade iustitiaz gosse eta egarri diradenac: ceren hec asseren baitirade. 	 Kyˈiwlinqexixjo ayeˈ kyajxix tuˈn kybˈinchin a taj qMan Dios, quˈn axte Dios ktzajil oninkye tuˈn tbˈant kyuˈn.


Eta badaquigu ecen cerere Legueac erraiten baitu, Leguean diradeney erraiten drauela: aho gucia boça dadinçát, eta mundu gucia hoguendun dençát Iaincoaren aitzinean. 	 Atzin jaˈlin, ojtzqiˈn quˈn, qa tkyaqiljo yol tzaluˈn nyolin qiˈj, a awo Judiyqo, quˈn ayetzin yol tzajninqe tojjo quˈj, a Tuˈjil Tyol Dios. Tuˈn ikyjo, ntiˈ jun qkolbˈil qibˈ twutz Dios, quˈn qkyaqil nqo bˈinchin il, ikytziˈn tzeˈnku ma qbˈi. Ex nya noq oˈkqox, qalaˈ tkyaqilxjal twutz txˈotxˈ at kyil, ex ntiˈ jun tumil te kykolbˈil kyibˈ twutz Dios.


Ecen Demetrius deitzen cen cilharguile, Dianaren cilharrezco templetchoguile batec, anhitz irabaz eraciten cerauen officiocoey: 	 noq tuˈn ttzi jun ichin, txˈnol saqpwaq, Demetrio tbˈi. A ichin anetziˈn, tzuntaq nchi bˈant muchˈ twutzbˈiyil ja tuˈn, te yekˈbˈilte ja te naˈbˈlte jun kydios, Artemisa tbˈi. Tuˈn ikyjo, tkyˈeˈtaq Demetrio, tuˈn kyniminxjal tiˈjjo Tbˈanil Tqanil, quˈn bˈiˈntaq tuˈn, qa ma chi niminxjal, nlaytaq chi loqˈin tiˈjjo kˈaẍjil anetziˈn; ex bˈeˈx aku najjo txqan kykanebˈ tiˈjjo kyaqˈin ikyjo.


Baldin norbeit nitan ezpadago, egotzia da campora chirmendua beçala, eta eihartzen da: guero biltzen, eta sura egoizten, eta erratzen. 	 Ankye te tkyˈeˈ tuˈn tok tmujbˈin tibˈ wukˈiy, okpin k‑elix xoyit teˈ, tuˈn ttzqij kyukˈa txqantl tqˈobˈ tze, a tzqij tuˈn kyxi chmet, ex tuˈn kytzˈeˈy tuˈn qˈaqˈ te jun majx.


Eta iustificatzen dirade dohainic haren gratiaz, Iesus Christ Iaunean eguin içan den redemptioneaz: 	 Quˈn qkyaqilx o qo bˈinchin il, ex toj qanmin najchaq otoˈ tkˈatz tqoptzˈajiyil qMan Dios.


Ecen gucietaric libre banaiz-ere, gucien suiectioneco neure buruä eguin vkan dut, gende guehiago irabaz deçadançát. 	 Qalaˈ tzaqpiˈnqiˈn, quˈn mix aˈl jun weˈ onilwe, ex ntiˈ jun xjal aku kawin wiˈja. Me metzin weˈ, ma tzˈok nqˈoˈn wibˈa nyakuj tjaqˈ kykawbˈil tkyaqil, me noq tuˈn kynimin tkyaqil xjal wuˈn tiˈj Tbˈanil Tqanil.


Saluamendutaco casqueta-ere har eçaçue, eta Spirituaren ezpatá, cein baita Iaincoaren hitza. 	 Kyqˈoˈnkxsinjiˈy kolbˈil tzeˈnku jun toj kywiˈy tuˈn tklet kywiˈy tuˈn. Ex kytzyuˈnktzinjiˈy Tyol Dios tzeˈnku jun machet te bˈujbˈil tuˈn tipin Xewbˈaj Xjan.


Eta Paul populua baithara sarthu nahi cenean, etzeçaten vtzi discipuluéc. 	 Tajtaq Pabl tuˈn tokx yolil kywutz xjal antza, me mix kytziye nimil.


Sposa duena sposo da: baina sposo denaren adisquide han dena eta hura ençuten duena, haguitz alegueratzen da sposoaren vozagatic: beraz ene alegrançá complitu da. 	 Te weˈy, ikyxjo lo tzeˈnku jun mojil tukˈa chmilbˈaj toj jun mejebˈlin: Tkyaqil xjal ma chi ok tzeˈnku jun xuˈjbˈaj. Nchin tzalaja, aj t‑xi lipexjal tiˈj Jesús, tzeˈnkujo mojil ntzalaj aj t‑xi lipe xuˈjlbˈaj tiˈj tchmil. Tuˈnpetziˈn, tzunx nchin tzalaja tuˈn nxi nbˈiˈn tqanil, qa tkyaqilxjal ma txi lipe tiˈj Jesús.


Baina Centenerac sinhestenago çuen gobernaçalea eta pilotua, ecen ez Paulec erraiten cituen gauçác. 	 Me atzin teˈ tnejil xoˈl qˈaqˈ kubˈ tnimiˈn a otaq kyqˈma tajaw, exsin otaq tqˈma qˈiltetaq bark, ex nya a otaq tqˈma Pabl.


Eta bulkatu çuenean Pierrisec etche aitzineco borthá, ilki cedin nescatobat behatzera, Rhode deitzen cenic. 	 Ok twokˈchin tjpel ja, jaˈ iteˈtaq, ex etz jun txin, Rode tbˈi, lolte alkyetaqjo nwokˈchintaq.


Ethor cedin Maria Magdalena contatzen cerauela discipuluey ecen ikussi çuela Iauna, eta harc gauça hec erran cerautzala. 	 Ikytziˈn, bˈeˈx xiˈ Mariy, aj Xleˈn qˈmalte qeˈy, a awoˈy t‑xnaqˈtzbˈin, ex tzaj tqˈmaˈn: Ma nli weˈ qAjaw. Ex tzaj tqˈmaˈn qeˈy tkyaqiljo otaq bˈaj tqˈmaˈn Jesús te.


Ihardets ciecén Iesusec, eta erran ceçan, Ene doctriná ezta enea, baina ni igorri nauenarena. 	 I xi ttzaqˈwin Jesús: Ajo xnaqˈtzbˈil ma txi nqˈoˈn, nya wekuy; qalaˈ te Dios, a tzaj chqˈoˈn weˈy.


Eta harc heren aldian erran ciecén, Baina cer gaizqui eguin du hunec? hiltzeco hoguenic eztut erideiten haur baithan: gaztigaturic beraz largaturen dut. 	 Toj tox majin, xi tqˈmaˈn Pilat kye kyjaluˈn: Qalaˈ, ¿Tiˈxixsin iltz ma bˈant tuˈn? Ntiˈx wetza til ma jyet wuˈn, a atit kyimin tiˈj. Ok kˈwel jubˈchit tetz, me bˈeˈx kxel ntzaqpiˈn, aj tbˈaj jubˈchit.


Eta sarthu cenean Iesus Capernaumen, ethor cedin harengana Centenerbat othoitz eguiten ceraucala, 	 Tej tokx Jesús toj tnam Capernaum, tzaj laqˈe jun ichin, nejinel kye xoˈl qˈaqˈ; tukˈa kubˈsbˈil twutz,


Guero berriz eçar citzan escuac haren beguién gainean, eta berriz goiti beha eraci cieçón: eta senda cedin, eta ikusten cituen vrrundanic-ere claroqui guciac. 	 Teˈ kyok tmikoˈn Jesús juntl majl twutzjo moẍ, bˈeˈx el spikyˈeˈ kyiˈj twutz, ex bˈeˈx bˈant tkaˈyin wen. Texjo tqan, bˈeˈx ul Dios te ichin.


Ala ficotze batec oliuaric ekar ahal deçaque, edo aihenac ficoric? hala ecin ekar deçaque ithurribatec-ere vr gaci eta gueça. 	 Ex ikyxjo, ¿Ma attzin jun tqan iw aku tzˈel twutz mikyxiljo; mo qa jun tqan uv aku tzˈel twutz iw? ¡Mina! Tuˈntzintzjo, nya wen junx tuˈn tetzeˈ wen ex nya wen toj qtzi.


Ecen promessaren hitza haur da, Dembora hunetan ethorriren naiz, eta Sarac vkanen du semebat. 	 Quˈn tej otaq chi tijin Abraham, ex ntiˈtaql tumil tuˈn tul jun kyal, xi tqˈmaˈn Dios kye: Tojjo qˈij, a xi nqˈmaˈn, tzul itzˈje jun tal Sara, a t‑xuˈjilach. Ex antza n‑ele qnikyˈ te, qa aku bˈant tuˈn Dios, tzeˈnchaqxjo tajtz.


Ereilleac hitza ereiten du. 	 Atzin teˈ awal triy ikytziˈn tzeˈnku yolil Tyol Dios.


Ençun vkan duçue nola erraniçan içan çayen lehenagocoey, Eztuc hilen: eta norc-ere hilen baitu, hura iudicioz punitu içateco digne date. 	 Quˈn bˈiˈn kyuˈn tiˈ qˈumj kye ojtxe qxeˈchil: Mi chi bˈiyiˈn, quˈn qa ma bˈiyin, at til twutz kawbˈil te twutz txˈotxˈ.


Bidetan anhitz aldiz, fluuioén periletan, gaichtaguinén periletan, neure nationecoetaric periletan, Gentiletaric periletan, hirian periletan, desertuan periletan, itsassoan periletan, anaye falsuén artean periletan. 	 Ilaˈku maj in bˈeta najchaq, ex n‑elje wiˈja tuˈn nxiˈy tuˈn aˈ, ex n‑elje wiˈja kyuˈn ileqˈ, kyuˈn nxjalila aj Judiy, ex kyuˈn nya Judiyqe. N‑elje wiˈja kyoj tnam ex toj kˈul, ex toj ttxuyil aˈ, ex kyxoljo nimil xmiletzˈqe.


Eta Galileaco itsas bazterrean çabilala ikus citzan Simon eta Andriu haren anayea, sareac itsassora egoizten cituztela (ecen pescadore ciraden) 	 Nbˈettaq Jesús ttziyile Nijabˈ te Galiley, teˈ t‑xi tkaˈyin Simun tukˈaxjo titzˈin, Andrés. Nxi kyxoˈntaq kypa toj aˈ te tzuybˈil kyiẍ, quˈn kyiẍilqetaq.


Eta resumaco Euangelio haur predicaturen da mundu vniuersoan, natione guciey testimoniagetan: eta orduan ethorrico da fina. 	 Aj telpin bˈaj tyolajtzjo Tbˈanil Tqanil Tkawbˈil Dios tkyaqil twutz txˈotxˈ, tuˈntzin ntiˈx jun chˈuqxjal, a mit tzˈel tnikyˈ tiˈj. Atzin qˈijjo japin bˈaj tqˈijil tkyaqil.


Hunela çuetara affectionatuac guinelaric, desir guenduen çuey partitzera ez solament Iaincoaren Euangelioa, baina gure arima propriac-ere, ceren guçaz onhetsiac baitzineten. 	 Ex ikyqexsinjiˈy, chebˈe kˈuˈjlinqiˈy quˈn, exla qa nim ma tzikyˈx quˈn, noq tuˈn t‑xi qqˈoˈn Tbˈanil Tqanil kolbˈil kyeˈy. Ex nya noq oˈkxjo, qalaˈ tuˈn t‑xi qyekˈiˈn toj qchwinqila, tzeˈn tuˈn kybˈetiˈy toj kynimbˈila.


Baina arguitu cenean gudu handia cen gendarmesén artean eya Pierris cer eguin cen. 	 Atzaj teˈ qsqix, nim labˈil jaw kyxol xoˈl qˈaqˈ, quˈn mix ele kynikyˈ tiˈjjo otaq tzikyˈx tiˈj Pegr.


Guero huná, moment berean hirur guiçon presenta citecen ni nincen etchera, Cesareatic enegana igorriac. 	 Texjo or anetziˈn, pon kanin oxe ichin xi chqˈoˈn toj tnam Cesarea jyol weˈy tojjo ja, jaˈ intintaqa junx kyukˈa wukˈiy.


Eta erran cieçón semeac, Aitá, huts eguin diat ceruären contra, eta hire aitzinean, eta guehiagoric eznauc digne hire seme deitzeco. 	 Atzin tej kˈwalbˈaj iky xi tqˈmaˈn kyjaluˈn: Taa, ma chin bˈinchinx weˈ il twutz Dios ex ikyxjo twutza; ntiˈl we woklin tuˈn wokla te tkˈwala.


Baina harc ihardesten çuela erran ciecén, Arratsean, erraitten duçue, Dembora eder eguinen du: ecen gorri da ceruä. 	 Me xi ttzaqˈwin Jesús kye: ¿Tzeˈntzin tten n‑el kynikyˈa tiˈjjo qˈij? Quˈn qa manyor chikyˈx twutz kyaˈj qale, nkyqˈmaˈn qa tbˈanilx qˈij nchiˈj.


Baldin gaztigamenduric suffritzen baduçue, Iaincoa bere haourrey anço presentatzen çaiçue: ecen cein da haourra aitác gaztigatzen eztuena? 	 Tuˈnpetziˈn, chi weˈkuxixa toj tkyaqiljo n‑ikyˈx kyuˈn, ex tzˈokxit tilil kyuˈn tzeˈnku jun kawbˈil toj kychwinqila, quˈn axte qMan Dios ntzaj qˈoˈnte tumil kyeˈy tojjo lo, tuˈn kybˈeta jikyin wen, quˈn tuˈn kˈwalbˈajqiˈy. Ikytziˈn tzeˈnku tkyaqil kˈwal nkubˈ jikysin tchwinqil tuˈn ttata, tuˈn tbˈet toj tumil,


Eta hura traditzen çuenac, eman cerauen seignale, cioela, Nori-ere pot eguinen baitraucat, hura da: çatchetzate hari. 	 Otaq bˈaj tqˈmaˈn Judas kye, tzeˈn ttxolil tuˈn tel tnikyˈtzajil: Ankyeˈ k‑okil nmaˈtziˈn, atziˈn. Bˈeˈx kˈaˈ tzˈok kytzyuˈn.


Eta cembeit egunen buruän Agrippa reguea eta Bernice iauts eitecen Cesareara Festusen salutatzera. 	 Tej kybˈajjo jun jteˈbˈin qˈij, bˈeˈx ul tej nmaq kawil, Agripa tbˈi, junx tukˈa t‑xuˈjil Berenice, tzma Cesarea, tuˈn kyqˈolbˈin te Festo.


Berriz comparatu da ceruètaco resumá sare itsassora egotzi batequin, eta gauça mota gucietaric biltzen duenarequin: 	 Ex ikyxjo, a Tkawbˈil Dios, a at toj kyaˈj, tzeˈnku jun pa te tzuybˈil kyiẍ. Aj t‑xi xoˈyit toj aˈ, tkyaqil wiq kyiẍ ntzyet tuˈn.


Nahi vkan çutén bada hura vncira recebitu: eta bertan vncia arriba cedin ioaiten ciraden lekura. 	 Ex bˈeˈx tzaj qkˈmoˈn Jesús tukˈa tzaljbˈil tuˈn tokx toj bark, ex jun paqx o poˈn tjlajxi aˈ, jaˈ iltaq tiˈj tuˈn qpon kaniˈn.


Baina altchatu ciradenean Gentilac eta Iuduac bere Gobernadorequin hayén iniuriatzera eta lapidatzera: 	 Tuˈnpetziˈn, i kyij toj wen a xjal Judiy exqetziˈn nya Judiy, junx kyukˈa kawil toj tnam, tuˈn kyok yiset Pabl ex Bernabé, ex tuˈn kyok xoyit tukˈa abˈj.


Eta guehiagoric etziraden ausartzen deusez haren interrogatzera. 	 Ex texjo or anetziˈn ntiˈl okx kylimon kyibˈ tuˈn kyqanin te Jesús juntl tiˈ.


Baina Mysia iraganic iauts citecen Troasera. 	 Tuˈntziˈn, majx tqanku ikyˈx toj Misia, tuˈn kykuˈx ttzi ttxuyil aˈ tojjo tnam, Troas tbˈi.


Nehorc ezteçala bere propria bilha, baina batbederac bercerena. 	 Quˈn mix aˈlx jun nimil njyoˈn tuˈn tel wen tuˈnx tibˈx, qalaˈ noq tuˈn tel wenjo txqantl.


Iaten duenac, iaten eztuena ezteçan menosprecia: eta iaten eztuenac, iaten duena ezteçan iudica. Ecen Iaincoac hura bere recebitu vkan du. 	 Ayetzin kye nxiˈ tkyaqil kyuˈn, nya wen tuˈn kyyolbˈiˈn kyiˈjjo aye noq itzaj nxiˈ kyuˈn. Ex ayetzin kye noq itzaj nxiˈ kyuˈn, nya wen tuˈn kyyolbˈin kyiˈjjo aye nxi kychyoˈn tkyaqil. Quˈn kykyaqiljo luˈn ma chi ok te tkˈwal Dios.


Eta hec baciharducaten berén artean, cioitela, Baldin erran badeçagu, Cerutic: erranen du, Cergatic beraz eztuçue sinhetsi hura? 	 Tej kybˈinte ikyjo, bˈeˈxsin ok tentz chˈotjil kyxolx. Chi chiˈ kyjaluˈn: Qa ma txi qqˈmaˈn, qa Dios saj chqˈonte ¿Tiˈtzin quˈntz mina xi kynimiˈn? chilaˈ.


Eta hec erran cieçoten, Emazteá, cergatic nigarrez ago? Dioste, Ceren kendu baitute ene Iauna, eta ezpaitaquit non eçarri dutén. 	 Xi kyqanin angel te: ¿Qya, tiquˈn n‑oqˈa? Xi ttzaqˈwin Mariy: Tuˈntziˈn ma txi qˈiˈn wAjawa, ex ntiˈ bˈiˈn wuˈn jaˈ ma kubˈe qˈoˈne.


Ilhun bitez hayén beguiac, ikus ezteçatençát: eta hayén bizcarra bethiere makur eçac. 	 Noqit tzaj yupj toj kywutz, tuˈntzin mi kylaˈye, ex atzintlaˈ ttzkyel kyiˈj kyij kˈoweˈ tjaqˈ kyiqitz te bˈisbˈajil te jun majx.


Çuen artean diraden Ancianoey othoitz eguiten drauet nic, bainaiz hayén Ancianoquide: eta Christen afflictionén testimonio, eta manifestatzeco den glorián participant: 	 Atzin jaˈlin, kxel nqˈoˈn tumil kyeˈy, ayiˈy nejinel kyxol Ttanim Dios, quˈn ikyx wejiˈy, at wokliˈn tzeˈnkuxjo kyeˈ. Ex o chi nlijiˈy jniˈ ikyˈx tuˈn Crist, ex knmujbˈe wibˈa kyukˈiy toj kyaˈj, aj tpon tqˈijil tqoptzˈajiyil Crist.


Diotsa are berriz, Simon Ionaren semeá, on dariztac niri? Diotsa, Bay Iauna, hic badaquic ecen on dariçadala. Diotsa, Bazcaitzac ene ardiac. 	 Xi tqanin juntl majl Jesús te Pegr: Simun, ay tkˈwal Juan, ¿Tzuntzin nchin ok tkˈuˈjliˈn? Xi ttzaqˈwinl Pegr: Ikytziˈn wAjaw, ojtzqiˈn tuˈn qa nimx waja tiˈja. Xi tqˈmaˈn Jesús te: Kaˈyinqektzinjiy nimil, tzeˈnku jun kyikˈlel kyiˈj trit.


Eta canela, eta vssain on, eta vnguentu, eta encensu, eta mahatsarno, eta olio, eta irin flore fin, eta ogui bihi, eta behor eta ardi, eta çaldi, eta carriot, eta sclabo, eta guiçonén arima. 	 ex jniˈ kyiqitz canela, ex tkyaqil wiq kˈokˈjsbˈil, ex pon, ex jupsbˈil, ex ilaˈ wiq qˈanbˈil, ex qˈeˈn, ex aseyt, ex tukˈax jarin cheˈn wen, ex triy; ex ikyxjo tzaj kyiˈn chej, a njax kyiqitz, ex rit, ex bˈaˈn chej, ex iqbˈil qˈinin, ex majqexpe tal xjal, tuˈn kyxi kˈayit, tuˈn kyok te aqˈnil te jun majx.


Eta costumatu etziraden verthuteac eguiten cituen Iaincoac Paulen escuz: 	 Ex kyojjo qˈij anetziˈn, tzaj tqˈoˈn Dios tumil te Pabl, tuˈn tbˈant ilaˈ techil te yekˈbˈil teˈ tipin Dios.


Berce comparationebat erran ciecén, cioela , Comparatu da ceruètaco resumá altchagarriarequin, cein emazte batec harturic hirur neurri irinen barnean gorde vkan baitu, gucia altcha dadin arterano. 	 Ex kubˈ tqˈoˈn Jesús juntl techil kyjaluˈn: A Tkawbˈil Dios toj kyaˈj, ikytziˈn tzeˈnkuˈ ttxˈamil wabˈj, a nkux tqˈoˈn jun qya toj oxe malbˈil jarin. Ex ajtzin tbˈaj tsmoˈn, tkyaqiljo tqˈotjil wabˈj ktxˈamixil, ex nchˈiy wen.


Bada guehiagoric eztirade biga, baina haraguibat. Beraz Iaincoac iunctatu duena, guiçonac ezteçala separa. 	 Nya kabˈel kyten, qalaˈ junchˈin. Tuˈnpetziˈn, nlay tzˈel tpaˈn te xjaljo, a s‑ok tmujbˈin Dios.


Mattheu eta Thomas: Iacques Alpheoren semea, eta Simon Zelotes deitzen dena, 	 majqexl Matey; Tmas; Santyaw, a tkˈwal Alpey; Simun, a toktaqljo qˈolbˈinte te Celote;


Eta bethe citecen guciac Spiritu sainduaz, eta has citecen minçatzen lengoage arrotzez, Spirituac minçatzera emaiten cerauen beçala. 	 Ex kykyaqil kux nojsin kyanmin tuˈn Xewbˈaj Xjan, ex i ok ten yolil, me toj junxil yol, tzeˈnku tqˈma Xewbˈaj Xjan.


Baldin behinçát hura ençun vkan baduçue, eta harçaz iracatsiac baçarete, eguiá Iesus baithan den beçala: 	 Qalaˈ ma tzˈok kybˈiˈn te, ex ma chi xnaqˈtzajtza, a tzeˈnkuxjo twutzxix, a at tiˈj Crist.


Abrastassun handiago estimaturic Christen iniuriá, ecen ez Egypten ciraden thesaurac, ecen recompensara beha cegoen. 	 ¿Ex tiquˈn? Quˈn kubˈ t‑ximin Moisés, qa nimxixtl toklin twutz Dios tuˈn tikyˈx yajbˈil tuˈn noq tuˈn tpaj Crist, tzeˈnku tuˈn t‑xi tqˈoˈn tibˈ toj jniˈ qˈinimil toj txˈotxˈ Egipto. Kubˈ t‑ximin Moisés ikyjo, quˈn qˈuqletaq tkˈuˈj tiˈjjo chojbˈil, a tziyintz tuˈn Dios toj kyaˈj.


Çaretençát reprotchu baguetaco eta simple, Iaincoaren haour irreprehensible, natione bihurriaren eta gaichtoaren artean, ceinén artean argui eguiçue torchoéc beçala munduan, vicitzetaco hitza aitzinera ekarten dutenén ançora: 	 tuˈntzin ntiˈ kyila kywutzxjal, a nya nimilqe ex bˈinchil ilqe. Qalaˈ chi okxita tkˈwal qMan Dios, ex ntiˈtla kytzˈilila toj kychwinqila. Qalaˈ chi okxa tzˈaqle wen, tzeˈnqe cheˈw nchi qoptzˈaje toj qnikyˈin; ex ikyxqetzintla kyejiˈy tukˈaˈ kybˈinchbˈin toj kynimbˈila kyxoljo nya nimil, a toj qxopin iteˈye,


Ecen çuey eguin çaiçue promessa eta çuen haourrey, eta vrrun diraden guciey, cembat-ere deithuren baititu gure Iainco Iaunac. 	 Tzaj ttziyin Dios Xewbˈaj Xjan ex jun najsbˈil kyila te kyeˈy, ex te kykˈwala ex te kykyaqiljo iteˈ najchaq; a yol luˈn te kykyaqilxjo ayeˈ taj qMan Dios tuˈn kytxket, ex tuˈn kynimin Tyol.


Ecen non baita çuen thesaura, han içanen da çuen bihotza-ere. 	 Quˈn jaˈ taˈyex kyqˈinimila, axsa kxele lipeye kyanmiˈn.


Eta Tiberio Cesaren emperadoregoaren hamaborzgarren vrthean, Pontio Pilate Iudeaco gobernadore cenean, eta Herodes Galileaco tetrarcha, eta harén anaye Philippe halaber Iturea eta Trachonite comarcaco tetrarcha, eta Lisania Abilineco tetrarcha, 	 Nkawintaq te Poncio Pilat toj txˈotxˈ te Judey tojjo jweˈlajaj abˈqˈe tjaqˈ tkawbˈiljo nmaq kawil toj Rom, Tiberio tbˈi. Atzinte Herodes tzuntaq nkawin teˈ toj Galiley; atziˈn titzˈin, a Lip tbˈi, tzuntaq nkawin teˈ kyoj txˈotxˈ te Iturey ex toj Traconit. Ex kawiltaq teˈ Lisanias toj Abilinia.


Bada, perfect garen gucióc dugun sendimendu haour: eta baldin cerbait bercela senditzen baduçue, hura-ere Iaincoac reuelaturen drauçue. 	 Qkyaqilx a ma qo kujix toj qnimbˈil, atzin qeˈ tuˈn tkubˈ qbˈise. Me meqa mikyxil kyeˈ kyxim, ax Dios kqˈolte tumil kyeˈy,


Eta hura oraino minço cela, huná, Iudas hamabietaric bat, ethor cedin, eta harequin gendetze handia ezpatequin eta vhequin, Sacrificadore principalén eta populuco Ancianoén partez. 	 Tzmataq nyolin Jesús, teˈ tul Judas, a jun t‑xnaqˈtzbˈin. Ex lipcheqektaq txqan xjal tiˈj, qˈimile jniˈ kykxbˈil, a at kyste te bˈiˈybˈil, ex jniˈ kytze te kybˈujbˈil. Aye xjal luˈn otaq chi tzaj kychqˈoˈn kynejil pale ex kyuˈn nejinel kyxol aj Judiy.


Ecen anhitz sendatu vkan çuen, hala non afflictionetan ciraden guciac oldartzen baitziraden harengana hunqui lecatençat. 	 Quˈn nimxtaq txqan yabˈ otaq chi bˈaj tqˈanin; noq tuˈn aj kybˈaj ok tmikontaq, bˈeˈx bˈaj ul Dios kye. Tuˈntzin ikyjo, kykyaqilxjo jniˈ yabˈ kyajtaq tuˈn kypon kanin tkˈatz.


Orduan Iesusec compassione harturic eta escua hedaturic, hunqui ceçan hura, eta erran cieçón, Nahi diat, aicén chahu, 	 Tzaj qˈaqˈin tkˈuˈj Jesús tiˈj. Noq ok tmikoˈn, ex xi tqˈmaˈn te: Waja. ¡Bˈeˈx ma qˈanita jaˈlin!


Bada ioaiten aicenean eure partida contrastarequin magistratuagana, enseya adi bidean haren menetic ilkiten: tira ezeçançat iugeagana, eta iugeac eman ieçon sargeantari, eta sargeantac eçar ezeçan presoindeguian. 	 Quˈn qa ma txi qˈiˈn jun kyxola tuˈn jun tajqˈoj twutz kawil, i tok tilil tuˈn, tuˈn tkyij toj wen tukˈa patilte, a naˈmxtaq kykanin. Quˈn qa mina, bˈeˈxsin kpomil qˈintz tzmax twutz kawil, ex bˈeˈxsin kxel qˈontz toj kyqˈobˈ xqˈuqil tnam tuˈnj kawil, tuˈntzin tkuˈx toj tze.


Dathorrenean glorificatu dençát bere sainduetan, eta miragarri eguin dadinçat sinhesten duten gucietan (ceren gure çuec baitharaco testimoniagea sinhetsi içan baita) egun hartan: 	 Tkyaqiljo lo kbˈajil, aj tul tqˈijil, tuˈn tul qAjaw, tuˈn tjaw nimsin tbˈi, ex tuˈn kyjaw kaˈylaj tkyaqil nimil, junx kyukˈiy, ayiˈy ma txi kyniminjiˈy a yol xi qqˈmaˈn kyeˈy.


Ecen Iesus ezta leku saindu escuz eguinetan sarthu, cein baitziraden eguiazcoey ihardesten cerauecen figurác: baina ceruän berean, orain Iaincoaren beguitharte aitzinean guregatic comparitzeco. 	 Ex tuˈn ikyjo, nyatza okx Crist tojjo ja te naˈbˈl Dios, a at tzaluˈn twutz txˈotxˈ, a noq te yekˈbˈil teˈ ja at toj kyaˈj; qalaˈ antza okxi tojxixjo ja twutzxix, a at toj kyaˈj, tuˈn t‑xi tqˈoˈn tibˈ twutz qMan Dios te chojbˈil qil te jun majx, ex tuˈn tyolin qiˈj. Tuˈn ikyjo, nya il tiˈj tuˈn tqˈon Jesús tibˈ ilaˈ maj tzeˈnqeku kynejilxix pale ojtxe, a ilaˈ maj kubˈ kybˈyoˈn aluˈmj te oyaj te chojbˈil il. Quˈn aye pale anetziˈn iltaq tiˈj tuˈn kyokx toj Najbˈil Xjanxix tzaluˈn twutz txˈotxˈ toj junjun abˈqˈe, me tukˈa kychkyˈel aluˈmj, te chojbˈil il.


Eta erran ciecén, Çuec badaquiçue eztela permettitzen guiçon Iudubat iuncta edo hurbil daquión estranger bati: baina niri eracutsi draut Iaincoac guiçonic batre commun edo satsu ezteçadan erran. 	 Xi tqˈmaˈn Pegr kye: Bˈiˈn kyeˈ kyuˈn, qa nya wen toj qkawbˈila awoˈy Judiyqoˈy, tuˈn tok qmujbˈin qibˈa kyukˈa xjal nya Judiyqe, tzeˈnku ayiˈy, ex nya wen tuˈn qokxa toj kyja. Me ante Dios ma tzaj xnaqˈtzinte weˈy toj jun wutzikyˈ, qa nya bˈaˈn tuˈn tel wikyˈiˈn jun aˈla, mo tuˈn tok nqˈoˈn te nya wen.


Eta ilki cedin hitz haur anayén artean ecen discipulu hura etzela hilen: baina etzeraucan erran Iesusec, eztuc hilen: baina, Baldin hori nahi badut dagoen nathorreno, cer mengoa duc hic? 	 Tuˈnpetziˈn, jun paqx el tqanil kyxoljo nimil, qa ayiˈn nyataq tuˈn nkyima. Me atzin te Jesús, mix tqˈmaye ikyjo, qa mitaq tuˈn nkyima. Qalaˈ o tqˈma qa tiˈtaq te Pegr taj tiˈj, qa intinxtaqa, aj tul Jesús mo minaj.


Tychique-ere igorri diat Ephesera. 	 Atzin te Tíquico, ma txi nsmaˈn toj Éfeso.


Eta ihardesten çuela erran cieçón Iesusec, Martha, Martha, arrangura dun, eta tormentatzen aiz anhitz gauçaren ondoan: 	 Me atzin te Jesús xi ttzaqˈwin kyjaluˈn: Ay, Mart, ¿Man jaw bˈisin te, ex man jaw bˈajxte tkˈuˈj tuˈn ma nintzx taqˈin?


Eta, baldin nahi baduçue recebitu, haur da Elias ethorteco cena. 	 Qa kyaja tuˈn t‑xi kynimiˈn, kxel nqˈmaˈn kyeˈy qa a Juan, a Elías, a iltaq tiˈj tuˈn tul, tzeˈnku qˈumj toj Tuˈjil Tyol Dios.


Eta hec erran cieçoten, Eman ieçaguc, bata hire escuinean, eta bercea hire ezquerrean iar gaitecen hire glorián. 	 Xi kyqˈmaˈn: Qˈontza qokliˈn, tuˈn qkubˈ qeˈy toj Tkawbˈila toj tman qˈobˈa ex juntl toj tẍnayaja kawil tukˈiy.


Huná, herenci prest naiz çuetara ethortera: eta eznaiz çuen caltetan nagui içanen: ecen eznabila çuen diraden gaucén ondoan, baina ceurón ondoan: ecen haourréc eztute aitendaco thesaurizatu behar, baina aitéc haourrendaco. 	 Atzin jaˈlin, ma bˈant tiˈj tuˈn nxiˈy lol kyeˈy toj tox majin, ex mi chin qaniˈn twiˈ nkˈuˈja kyeˈy, quˈn nya wejiˈy njyoˈn a kypwaqa; qalaˈ waja tuˈn kyel wena twutz qMan Dios, quˈn ma chin oka te kytatiˈy toj kynimbˈila. Ikytziˈn tzeˈnku jun manbˈaj ipbˈilxix toke, tuˈn tknet pwaq kye tkˈwal, ex nyaqe kˈwalbˈaj nchi lipin tuˈn tjyet pwaq te kytata.


Dioste Iesusec, Bethaitzaçue kubác vrez. Eta bethe citzaten garairano. 	 Bˈeˈx xi tqˈmaˈn Jesús kyeˈ nchi sipintaq: Kynojsinqekuxjiˈy ẍoqˈ tukˈa aˈ. Ex i bˈaj noj kyuˈn wen.


Eta haur eguin cedin hirur aldiz: guero harçara retira cedin vncia cerurát. 	 Oxe maj bˈaj yolin ikyjo. Tbˈajlinxitziˈn ikyjo, bˈeˈx jax likyˈikyˈin tej iqbˈil toj kyaˈj.


Orduan gendarmesec eraman ceçaten hura sala barnera, cein baita pretorioa, eta dei ceçaten banda gucia. 	 Xi kyiˈn xqˈuqil te aj Rom twiˈ tpeˈn kawbˈil, ex bˈaj ok kychmoˈn jniˈ kybˈaj.


Eta anhitzec berén abillamenduac heda citzaten bidean: eta bercéc adarrac ebaquiten cituzten arboretaric eta bidean hedatzen. 	 Bˈaj kubˈ kylikyˈin jniˈ xjal kytxoˈw toj tbˈe, ex ayetziˈn txqantl bˈaj tzaj kytoqin t‑xaq tze, tuˈn tkubˈ kychtoˈn toj tbˈe.


Baina baldin viandagatic hire anayea tristetzen bada, ezabila ia charitatearen araura: ezteçála eure viandagatic hura gal, ceinagatic Christ hil içan baita. 	 Qa ma kubˈ numj termana, noq tuˈn xi tchyoˈnjiˈy a nya wen toj twutz, ntiˈ tkˈuˈja tiˈj ikyjo. Mi txi tqˈoˈn ambˈil tuˈn tnaj jun termana, noq tuˈn tpajjo tnikyˈbˈila, a nlabˈtiˈy tiˈj tuˈn t‑xi tchyoˈn, quˈn ate Crist o kyim te klolte.


Eta present ciradeney erran ciecen, Edequi eçoçue marcoa, eta emoçue hamar dituenari. 	 Xitzin tqˈmaˈnltz kyeˈ xjal, a iteˈtaq antza kyjaluˈn: Kyimiljiˈy pwaq te, exsin kyqˈonxsa te aqˈnil, a lajaj maj s‑aliˈn npwaqa tuˈn.


Othoitz eguiçue guregatic: ecen asseguratzen gara conscientia ona dugula, desiratzen dugularic gauça gucietan honestqui conuersatzera. 	 Atzin jaˈlin, qˈuqle qkˈuˈja qa saqxix toj qanmiˈn, tuˈn nqo bˈinchinjiˈy bˈaˈn, tzeˈnku taj qMan. Me chi naˈn Diosa qiˈja, noqit kukx saqix qanminjiˈy junjun qˈij tuˈn.


Dioste bada Iesusec, Haourrác, iaquiric batre baduçue? Ihardets cieçoten, Ez. 	 Tuˈnpetziˈn, tzaj tqˈmaˈn qeˈy: Qˈaa, ¿Ntiˈxsin jun kyiẍ ma tzyet kyuˈn? Xi qtzaqˈwiˈn: Ntiˈ, qo chijiˈy.


Cein baita haren gorputz, eta gauça guciac gucietan complitzen dituenaren complimendu. 	 Atziˈn Ttanim, atzin t‑xmilil Cristjo. Ex ntzqet‑xixjo Ttanim tuˈn, quˈn ante Crist ntzqet‑xix tuˈn tkyaqil.


Erraiten dudana, eztut Iaunaren arauez erraiten, baina erhogoaz beçala, gloriatzeco segurança hunetan. 	 Nya qAjaw qˈmalte weˈy tuˈn tjaw nnimin wibˈa, qalaˈ ayinxa nchin qˈmante tzeˈnku jun xjal nyakuj tokx toj twiˈ, me noq tuˈn nklonte wibˈa kywutza.


Orduan ethorriric aitafamiliaren cerbitzariéc erran cieçoten, Iauna, eztuc haci ona erein eure landan? nondic du beraz hiraca? 	 Ayetziˈn taqˈniljo tajaw awal bˈeˈx i xiˈ qˈmalte, ex xi kyqˈmaˈn: Tata, ¿Mixsin ja tskˈoˈn toj tijaja, tej tok tawaˈn? Quˈn ¿Jaˈtzin saje jun wiq kˈul toj ikyjo tzeˈnku triy?


Salutatzen çaituztez Asiaco Elicéc. Salutatzen çaituztez gure Iaunean anhitz, Aquilac eta Priscillac, bere etcheco Eliçarequin. 	 Tkyaqil Ttanim Dios toj txˈotxˈ Asia nxi tsmaˈn jun qˈolbˈil kyeˈy. Ex ikyxjo te Aquila ex Priscila, nxi kysmaˈn jun qˈolbˈil toj tbˈi qAjaw, junx kyukˈa tkyaqil Ttanim Dios, a n‑ok kychmoˈn kyibˈ toj kyja.


Orduan gendarmeséc ebaqui citzaten batelaren kordác, eta vtzi ceçaten beherera erortera. 	 Tuˈnpetziˈn, bˈeˈx el kytajkˈin kyej xoˈl qˈaqˈ aqwil, a kˈalbˈil teˈ muchˈ bark, ex bˈeˈx xi kytzaqpiˈn, tuˈn t‑xi mulqˈaj toj ttxuyil aˈ.


Hura beretaco Eliça glorioso eguin leçançát, macularic ez cimurduraric gabe, ez halaco berce gauçaric: baina licén saindu eta irreprehensible. 	 tuˈntzintla tkˈmoˈnte Ttanim, tzeˈnku jun t‑xuˈjil tbˈanilxix wen, a ntiˈ chˈin tkyˈi, ex ntiˈ chˈin tzˈil tiˈj, qalaˈ manyor xjanxix ex tzˈaqlexix.


Eta erran çuela, Halacotz vtziren ditu guiçonac aita eta ama, eta iunctaturen çayó bere emazteari, eta içanen dirade biac haraguibat. 	 Ex ikyxjo tqˈma: Tuˈnpetziˈn, kyjel ttzaqpiˈn te ichin ttata ex tnana, noq tuˈn tok meje tukˈa t‑xuˈjil. Ex kykabˈilx kchi okil te junchˈin.


Ilki naiz Aitaganic, eta ethorri naiz mundura: harçara vtziten dut mundua, eta banoa Aitaganát. 	 Quˈn antza ẍin etziy tukˈa nMaˈn, ex ma chin ula tzaluˈn twutz txˈotxˈ. Atziˈn jaˈlin, kyjel ntzaqpiˈn twutz txˈotxˈ, tuˈn waj meltzˈajla tkˈatz nMaˈn toj kyaˈj.


Eta hura alki iudicialean iarriric cegoela, igor cieçón bere emazteac, cioela, Eztuála hic deus iusto horrequin, ecen anhitz iragan diat egun ametsetaric horrengatic. 	 Me tzmataq tokx Pilat toj tkawbˈil, tej t‑xi tsmaˈn t‑xuˈjil tqanil te: Mi tzˈok tqˈoˈn tibˈa tiˈj Jesús, a tzˈaqle, quˈn ma tzˈok jun nwutzikyˈa atximay qnikyˈin, me tixqex wen, noq tuˈn tpajjo ichin anetziˈn.


Beraz çuec gaichto çaretelaric baldin badaquiçue gauça onén çuen haourrey emaiten: cembatez areago çuen Aita ceruètan denac emanen drauzte gauça onac escatzen çaizquioney? 	 Quˈn exla qa aj ilqiˈy, me tililx tiˈj kxel kyqˈoˈn jun tbˈanil tiˈ te kykˈwala. ¿Yajtzilaˈ te kyMaˈn at toj kyaˈj? ¿Ma nlaypela tzaj tqˈoˈn jun tbˈanil tiˈ kyeˈ, ayeˈ nchi qanin tiˈj?


Baina auança çaitezte Iesus Christ gure Iaunaren eta Saluadorearen gratián eta eçagutzean: ceini dela gloria orain eta eternitateco egunerano. Amen. 	 Qalaˈ chi chˈiyxa toj t‑xtalbˈil Dios ex toj kyojtzqibˈla tiˈjjo qAjaw ex Klolqe Jesucrist; nimxit tbˈi jaˈlin ex te jun majx. Ikyxitjo.


Ecen norc-ere eguine baitu Iaincoare vorondatea, hura da ene anaye eta ene arreba, eta ama 	 quˈn kykyaqiljo a nkubˈ bˈinchin teˈ a taj Dios, ayetzin wejiˈy witzˈin, ex wanebˈ ex nnaniy.


Ecen hunela lehenago emazte sainda Iaincoa baithan sperança çutenac-ere appaincen ciraden, suiet ciradelaric bere senharrén: 	 Quˈn ikytziˈn kyojjo qˈij ojtxe, ikytzin ẍi bˈinchine kyibˈjo xuˈjlbˈaj, ayeˈ xjanqexix twutz Dios, ex ma qe kykˈuˈj twutz. Ex ma kubˈ kynimin kychmil,


Bere haraguiaz abolituric etsaigoá, cein baita, manamenduetaco leguea, ordenancetan consistitzen dena, biéz bere baithan guiçon berribat eguin leçançát, baquea eguiten luela. 	 Ex noq tuˈnjo tkyimlin Crist, ma tzˈel tipin kawbˈil tukˈa tkyaqil nukˈbˈil ex jniˈ jikysbˈil qchwinqil, a noq tuˈn kykyijxjal toj wen tukˈa Dios. Ex atzin jaˈlin, ma chi ok tmujbˈin kabˈe tnam, ayeˈ aj Judiy junx kyukˈa nya Judiy, tuˈn kyok akˈaj junx tukˈa, tuˈntzin at qmujbˈil qibˈ qkyaqilx.


Guero içanen da fina, eman drauqueonean resumá Iainco Aitari: abolitu duqueenean principaltassun gucia, eta puissança eta bothere gucia. 	 aj tjapin bˈaj tkyaqil. Tojjo qˈij anetziˈn, kykyaqilx otaq kubˈ tiˈj, tuˈn Crist: Jniˈ nmaq kyoklin, junx tukˈa tkyaqil kawbˈil, ex jniˈ atnaj tipin qibˈaj. Ex k‑okil tchmoˈn Crist twutz Dios tkyaqiljo jniˈ tchˈiysbˈin, tuˈn tkawin qMan tibˈaj te jun majx.


Ecen paubreac bethiere vkanen dituçue çuequin, eta noiz-ere nahi vkanen baituçue, hæy vngui ahal daidieçue: baina ni eznauçue bethi vkanen. 	 Quˈn bˈapeˈ kye yaj kukx kyeˈ kytenku kyxola, bˈaˈn kyxi kymojiˈn alkye qˈij kyaja, qalatzin weˈ nya axsi chin kˈwel teniy kyxola.


Eta munduco gauça noble eztiradenac, eta menospreciatuac elegitu vkan ditu Iaincoac, eta gauça eztiradenac, diradenac deseguin ditzançát 	 Me ayetziˈn ntiˈx chˈin kyajbˈin tzaluˈn twutz txˈotxˈ, ayeˈ nchi el kyiˈjlinxjal, ex najnin iteˈye toj kywutzxjal; me ma chi jaw tskˈoˈn Dios, tuˈn tel yupitjo a attaq tajbˈin toj kywutz,


Eta guc ekarten draucagu testimoniage erraiten ditugun gauça hauçaz: bay eta Spiritu sainduac, cein eman baitraue Iaincoac hura obeditzen duteney. 	 Tkyaqiljo lo o qliˈy, ex nqo yoliˈn tiˈj, junx tukˈa Xewbˈaj Xjan, a o tzaj tqˈoˈn qMan Dios kyeˈ nchi kubˈ niminte, chi chiˈ.


Prophetiác eztiçaçuela menosprecia. 	 Mi tzˈel kyiˈjlinjiˈy Tyol Dios nyolajtz kyxola.


Orduan itzuliric Iaunac Pierrisganat beha ceçan: eta orhoit cedin Pierris Iaunaren hitzaz, nola erran vkan ceraucan, Oillarrac io deçan baino lehen hiruretan vkaturen nauc. 	 Tzaj meltzˈaj te tAjaw Tkyaqil, exsin xi kyimtz toj twutz Pegr. Bˈeˈxpen i ul julkˈaj tej tyol Jesús toj tkˈuˈj Pegr, aj otaq chex tqˈmaˈn te kyjaluˈn: A naˈmxtaq toqˈ tman ekyˈ, ok kchin kˈwel tewiˈn oxe maj.


Hala non contrariora barka diecoçuen aitzitic, eta consola deçaçuen, tristitiaren handieguiz irets eztadinçát hura. 	 Qalaˈ bˈantla tuˈn tkubˈ kynajsiˈn til, ex tuˈn kynimsiˈn tkˈuˈj, tuˈntzintla mi kubˈ numje tuˈn txqan bˈis.


Eta harc ilkiric erran cieçón bere amari, Cer escaturen naiz? Eta harc erran ceçan, Ioannes Baptistaren buruären. 	 Tej tbˈin teˈ txin ikyjo, etz qanilte te tnana: ¿Tiˈn kxel nqaniˈn? chiˈ. Xi ttzaqˈwin tnana: Qaninxjiy twiˈ Juan, chiˈ.


Eta bedratzi orenén inguruän oihuz iar cedin Iesus ocengui, cioela, Eli, Eli, lama sabachthani? erran nahi baita, Ene Iaincoa, Ene Iaincoa, ceren abandonnatu nauc? 	 Ax orjo jaw ẍchˈin Jesús kujxix wen, ex tqˈma: Eli, Eli, ¿Lama sabactani? Atzin tzˈelpineˈ yol lo, NMan Dios, nMan Dios, ¿Tiˈxsin quˈn ma chin kyij ttzaqpiˈn?


Huná, ethorten da hodeyéquin eta ikussiren du hura begui oroc, hura çulhatu vkan dutenéc-ere: eta plagnituren dirade haren aitzinean lurreco leinu guciac: bay, Amen. 	 Ikyxjo tzeˈnku nqˈumle: Kykaˈyinxa. Tzul Crist toj muj. Ex tkyaqilx klolte, majqexpeˈ aye i ok xyunte. Ex tkyaqiljo xjal twutz txˈotxˈ tzulx toj kykˈuˈj tukˈa bˈisbˈajil, tuˈn mi ẍi nimin, ex kchi oqˈil tiˈj. Ikytzin kbˈajileˈ. Ikyxitjo.


Aitá, glorifica eçac eure icena. Ethor cedin orduan vozbat cerutic, cioela, Eta glorificatu diat, eta berriz glorificaturen. 	 Tata, nimsinks tbˈiy wiˈja. Tekuxjo xi tqˈmaˈn yol anetziˈn, bˈijte jun tqˈajqˈojil wibˈaj toj kyaˈj, a tqˈma: O jaw nnimsiˈn nbˈiy, ex kjawil nnimsiˈn juntl majla.


Baina hurcoari gaizqui eguiten ceraucanac bulka ceçan hura, cioela, Norc ordenatu au gure gaineco prince eta iuge? 	 Me atzin tej nbˈujintaq tiˈj tukˈa, bˈeˈx etz limoˈn Moisés tuˈn, ex tqˈma: ¿Ankyenaj te s‑ok qˈonte te nim toklin ex te kawil qxola?


Ecen baldin sinhesten badugu Iesus hil eta resuscitatu dela, halaber Iesus Iaunean lo daunçanac-ere Iaincoac erekarriren ditu harequin. 	 Quˈn bˈiˈn quˈn qa kyim Jesucrist, ex jatz anqˈin juntl majl. Exsin ikyqexjo nimil, aye nchi kyim, kchi jawitz anqˈin juntl majl tuˈn Dios, ex kchi tzajil tiˈn tukˈa Jesús, aj tul juntl majl.


Eta haur duc vicitze eternala, hi euror eçagut eçaten Iainco eguiazco, eta Iesus Christ hic igorri duana. 	 Ex atzin chwinqiljo, tuˈn tel kynikyˈxjal teˈy, qa akuy Dios twutzxix, ex tuˈn tel kynikyˈ weˈy, ayiˈn Jesucrist, a saj tchqˈoˈn.


Guero dioste, Sabbathoan vngui eguitea da sori, ala gaizqui eguitea? persona baten emparatzea, ala hiltzea: baina hec ichilic ceuden. 	 Tbˈajlinxiˈ ikyjo, xi tqanin Jesús kye: ¿Tiˈtzin tqˈmaˈn kawbˈil tiˈjjo qˈij te ajlabˈl? ¿Ma tzuntzin ntqˈmaˈn tuˈn tkubˈ bˈinchitjo nya wen, mo a wen; tuˈn tklet tchwinqil jun xjal, mo tuˈn tok kaˈyitj tuˈn tkubˈ kyim? Me ayetzin kyetz noq i bˈajel kyim. Ntiˈx xi kytzaqˈwin.


Sacrificadore subiranoa-ere testimonio dudan beçala, eta Ancianoén compainia gucia: are hetaric guthunac anayetara harturic, Damascerat ioaiten nincén, han ciradenac estecaturic Ierusalemera ekartera, puni litecençát. 	 Jotxjo luˈn bˈin ex ojtzqiˈn tuˈn tnejil pale, exqetziˈn nim kyoklin kyxola, ayiˈy Judiyqiˈy. Iteˈ uˈj tzaj kyqˈoˈn weˈy, chi Pabl, tuˈn kykanin kye qxjalil Judiy te Damasco; in xtaˈja antza jyolkye nimil, tuˈn kytzaj wiˈn tzaluˈn toj Jerusalén, ex tuˈn kykubˈ kawit.


Ecen behar cela Christec suffri leçan, eta hilén resurrectioneco lehena licén, ceinec populu huni eta Gentiley arguia denuntiatu behar baitzerauen. 	 Qa ilxtaq tiˈj tuˈn tkyim Crist, a Klolqe. Me tbˈajlinxitaqjo tkyimlin, axixtaq tnejiljo, tuˈn tjatz anqˈin juntl majl; exsin tuˈn tqˈmetjo kolbˈil te qtanima ex kyeˈ txqantl junxil tnam. Atzin kolbˈil, ikyx tzeˈnku jun tzaj te yekˈbˈil teˈ bˈaˈn.


Nic igorri çaituztet nekatu etzaretenaren biltzera: berceac nekatu içan dirade, eta çuec hayén trabailluan sarthu içan çarete. 	 Ma chex nchqˈoˈn kye tuˈn kyxiˈy chmol twutz awal kyxolxjal, a jaˈ mi ẍi aqˈniniˈy tiˈj, quˈn junxilte xkux awante Tyol Dios kye. Me tzunx nchi tzalaj kyeˈ tiˈjjo kyaqˈnbˈin, quˈn noqit ntiˈ kjol ex awal, ntiˈtla kyeˈ tuˈn tja kychmoˈn.


Eta Salomonec engendra ceçan Roboam. Eta Roboamec engendra ceçan Abia. Eta Abiac engendra ceçan Asa. 	 Ante Salomón ttata Roboam, a ttata Abías, a ttata Asa,


Ceinéc Iaincoaren çucena eçagutu badute-ere (nola halaco gauçác eguiten dituztenéc, herio mereci dutén) eztituzté eguiten solament, baina are halacoric eguiten dutenac fauoratzen dituzté. 	 Ayetziˈn xjal bˈinchil tkyaqiljo ikyjo, bˈiˈntl kyuˈn, qa a Dios o qˈmante, qa il tiˈj tuˈn kykyim te jun majx. Me mix tuˈnxj ipbˈilxix iteˈke tuˈn tbˈant tkyaqil il kyuˈn, ex tzunx nchi tzalaj tiˈj jun kyukˈa, qa ma kubˈ tbˈinchin ikyjo, ex qa ma kubˈ tzˈaq toj il.


Eta bertan iaiqui cedin, eta ohea harturic, ilki cedin gucién presentian: hala non guciac spantatuac baitzeuden, eta glorificatzen baitzuten Iaincoa, erraiten çutela, Egundano hunelaco gauçaric eztugu ikussi. 	 Antej yabˈ, texjo paq ja weˈks, etz tiˈn iqbˈilte, exsin etz kywutzileˈ jniˈ xjal. Tuˈnxsiˈn ikyjo, bˈeˈx jaw kaˈylajx kywutzjo xjal tkyaqil. Exsin i bˈaj ja nimsin tbˈi Dios kykyaqilx, ex kyqˈma: Bˈajxpen qlaˈyix teˈ ikyjo, chi chiˈ.


Ihardesten çuelaric Paulec, ecen deusetan ezluela faltatu Iuduén Leguearen contra, ez templearen contra, ez Cesaren contra. 	 Chitzin Pabljo kyjaluˈn, tej tkolin tiˈjx: Ntiˈ jun weˈ wil ma kuˈx, quˈn ntiˈ nya bˈaˈn o bˈant wuˈn tiˈj kykawbˈil Judiy, tiˈjjo tnejil ja te naˈbˈl Dios ex nipe tiˈjjo tnejil kawil te Rom.


Dioste haren amac cerbitzariey, Cer-ere erran baitieçaçue, eguiçue. 	 Me bˈeˈx xi tqˈmaˈn tnana kyeˈ nchi sipintaq: Kybˈinchinkuy tkyaqil a tzeˈnkuxjo ktzajil tqˈmaˈn kyeˈy.


Eta iraitz cedin dragoin handia, sugue çahar hura, Deabru eta Satan deitzen dena, ceinec mundu gucia seducitzen baitu: iraitzi içan da bada lurrera, eta haren Aingueruäc harequin iraitz citecen. 	 Ikytziˈn, bˈeˈx etz lajoˈn ma tij txuk peˈn, ajo maˈ ojtxe kan, a tok tbˈi te tajaw il mo qa satanás, ajo nsbˈuntaq tiˈj tkyaqil twutz txˈotxˈ. Aku ex kyukˈaxjo taqˈnil, bˈeˈx etz xoˈn tzmax twutz txˈotxˈ.


Baina nic eçagutzen dut hura, ceren harenganic bainaiz, eta harc igorri bainau. 	 Noq oˈkqinx we ojtzqilte, quˈn atzin intinetaqa tukˈa toj kyaˈj, ex atziˈn jaˈlin ma chin tzaj chqˈon tuˈn, tzaluˈn twutz txˈotxˈ.


Eta resuscitatu vkan gaitu elkarrequin eta iar eraci ceruètan Iesus Christean. 	 Ex ma qo jaw anqˈin tuˈn, junx tukˈa Crist, a Jesús, ex ma qo kubˈ tqˈuqbˈin junx tukˈa toj tanmin kyaˈj.


Ecen alaba bakoitzbat çuen hamabi vrtheren ingurucoa, eta hura çohian hiltzera. Eta ioaitean gendetzeac hertsen çuen. 	 quˈn tuˈn chˈixtaq tkyimjo jun tkˈwal txin, a junchˈinxtaq, bˈalaqa te kabˈlajaj tabˈqˈe. Tzmataq nbˈet Jesús, tuˈn tkanin tja Jayr, tej tok jitzˈle kyxolxjal, quˈn tuˈn nimxtaq xjal lipcheqetaq tiˈj.


Ecen ceuroc badaquiçue, anayeác, gure çuec baitharaco sartzea nola eztén vano içan: 	 Ojtzqiˈn kyuˈn, erman, tej qkaniˈn kyukˈiy, nya noqx kukx o kaninjiˈy.


Eta deithu içan cen Iesus-ere, eta haren discipuluac ezteyetara. 	 Ex ikyx te Jesúsjo kyukˈa t‑xnaqˈtzbˈin i tzaj txkoˈn toj mejebˈlin.


Baina Pierrisec erran cieçón, Hire diruä hirequin gal dadila, ceren estimatu baituc Iaincoaren dohaina dirutan conquestatzen dela. 	 Me xitzin ttzaqˈwin Pegr kyjaluˈn: Knajila junx tukˈa tpwaqa, quˈn ma kubˈ tbˈisiˈn tuˈn tlaqˈetjo toyaj Dios tukˈa tpwaqa.


Eta guertha cedin, çortzigarreneco egunean ethor baitzitecen haourtchoaren circonciditzera, eta deitzen çuten hura bere aitaren icenaz, Zacharias. 	 Teˈ tbˈaj wajxaq qˈij tulin itzˈje, ul aqˈbˈaj techiljo qˈa, tzeˈn nchi tenetaqjo jniˈ kykˈwal aj Judiy, a qˈaqetaq. Atziˈn teˈ tuˈntaq tok tbˈi, Zakariytaq tbˈi tuˈntaq tok qˈoˈn, tzeˈnkuxjo tbˈi ttata.


Eta igan ciradenean haren anayeac, orduan hura-ere igan cedin bestara, ez aguerriz, baina ichilic beçala. 	 Kyjawlinxitzin bˈaj titzˈin tzma toj nintz qˈij, ex ikyx te Jesúsjo bˈeˈx xiˈ, me nya kywutzxjal, qalaˈ toj ewajil.


Obra onetan testimoniage duena: eya haourrac haci dituenez, eya estrangerac alogeatu dituenez, eya sainduén oinac ikuci dituenez, eya affligituac aiutatu dituenez, eya obra on orori ardura iarreiqui içan çayonez. 	 Qa bˈaˈn jniˈ kybˈinchbˈin, qa ma chi ja kychˈiysin kyal toj wen, ex bˈaˈn nchi xkˈamin kyiˈjxjal toj kyja, ex qa o tzˈel kytxjoˈn tiˈj kyqan nimil, ex qa nchi mojin kyiˈjjo a nim n‑ikyˈx kyuˈn, ex kukx n‑ok tilil kyuˈn, tuˈn kybˈinchinte tkyaqiljo wen.


Orain baceaquiagu ecen badaquizquiala gauça guciac, eta eztuc mengoa nehorc interroga açan: huneçaz diagu sinhesten ecen Iaincoaganic ilki aicela. 	 ¿Mapen tzˈel qnikyˈtza te jaˈlin, qa ntiˈ jun tiˈ mi n‑el tnikyˈa te, ex nyapen il tiˈjtz tuˈn ttzaj tqˈmaˈn jun aˈla jun tumil teˈy? Atziˈn jaˈlin, ma tzˈel qnikyˈa te, qa tukˈa Dios sajiy.


Haur cen Argui eguiazcoa, mundura ethorten den guiçon gucia arguitzen duena. 	 Ataqtziˈn spikyˈin lo a twutzxix, a chˈix tkubˈ tyekˈin tibˈ tzaluˈn twutz txˈotxˈ, qˈol teˈ tspikyˈimil Dios kye kykyaqil xjal.


Recrubatzen duçuelaric demborá: ecen egunac gaitz dirade. 	 Kyqˈonka tilil, a atxku ambˈil, tuˈn kybˈinchiˈn wen, quˈn aye tqˈijil jaˈlin, nya wenqe.


Eta hec vtziric, vncian berriz sarthuric iragan cedin berce aldera. 	 Bˈeˈx i kyij ttzaqpiˈn antza, ex bˈeˈx okx toj bark kyukˈa t‑xnaqˈtzbˈin, tuˈn kyjlajinx tjlajxiˈ nijabˈ.


O Timotheo, deposita beguireçac, ihes eguiten drauealaric oihu vanoéy eta profanoey, eta falsuqui hala deitzen den scientiaco contradictioney: 	 Timotey, qˈonka tililjo a ma kyij oqxenit teˈy. Ex mi txi tbˈinjiy kyyolxjal, a ntiˈ tajbˈin, exsin jniˈ nkyqˈmaˈnxjal, a nyakuj manyor tumil.


Campotico gauçác daudela bada egun oroz assetiatzen nauenic, cein baita, Eliça guciéz dudan arthá, 	 Toj tkyaqiljo lo, tkyaqil qˈij, nchin bˈisiˈn kyiˈjjo Ttanim Dios toj junjunl tnam.


Arguia duçueno sinhets eçaçue. Arguia baithan, Arguiaren seme çaretençat. Gauça hauc erran citzan Iesusec: guero ioanic gorde cedin hetaric. 	 Tuˈnpetziˈn, kyniminxjiˈy spikyˈin, a luˈ atx chˈintl kyukˈiy, tuˈntzin kyoka te jun xjal aj spikyˈin. Tbˈajlinxiˈ tqˈmaˈn Jesús ikyjo, bˈeˈx el tewin tibˈ kywutz.


Eta harc ihardesten çuela érran ciecén, Haci ona ereiten duena da guiçonaren Semea. 	 Ex tzaj ttzaqˈwin Jesús qeˈy: Atziˈn awal triy, ayin wejiˈy, a Tkˈwal Ichin.


Baina Iesusgana ethor citecenean, ikussiric ia hura hil cela etzitzaten hauts haren çangoac. 	 Me atzaj teˈ kyxi laqˈe tkˈatz Jesús, ok kykaˈyin qa otaq tzˈel kyim. Tuˈnpetziˈn, mix oke kywaqˈine tkux Jesús.


Orduan igan cedin hetara vncira: eta sossega cedin haicea: non are tinquetz spantago baitzitecen berac baithan, eta mirets ceçaten. 	 Jax Jesús toj bark kykˈatz, ex bˈeˈx kubˈ qen te kyqˈiqˈ. Ayetzin t‑xnaqˈtzbˈin noq i bˈaj jaw kaˈylaj,


Baina hec cerbitzatu duqueiten gendea punituren diat nic, dio Iaincoac: eta guero ilkiren dituc, eta cerbitzaturen nié leku hunetan. 	 Me ex tqˈma Dios te Abraham kyjaluˈn: Ok chi kˈwel nkawiˈn weˈ xjal, a k‑okil qˈonkye tyajila te aqˈnil, a nya chjoˈn twiˈ kykˈuˈj. Tbˈajlinxiˈ ikyjo, ok chi elitz tyajila antza, ex chi ajbˈil weˈy tojjo txˈotxˈ lo, chi Dios.


Egunera behatzen duenac, Iaunagana behatzen du: eta egunera behatzen eztuenac, Iaunagana eztu behatzen. Iaten duenac, Iaunari iaten du: ecen regratiatzen du Iaincoa: eta iaten eztuenac, Iaunari eztu iaten, eta regratiatzen du Iaincoa. 	 Alkye nimil nim toklin jun qˈij toj twutz, bˈaˈn, quˈn te nimsbˈil tbˈi qAjaw. Ex alkye mikyxiˈ toj twutz, ex te nimsbˈil tbˈi qAjaw. Ex ikyxjo, alkye nxi tchyoˈn tkyaqil tiˈ, a wen toj twutz, bˈaˈn tuˈn t‑xi tchyoˈn te nimsbˈil tbˈi qAjaw, quˈn kxel tqˈoˈn chjonte te qMan Dios tiˈj. Ex alkyeˈ mi nxiˈ tkyaqil tiˈ tuˈn, a nya wen toj twutz, ex bˈaˈn tuˈn mi txi tchyoˈne, quˈn ex te nimsbˈil tbˈi qAjaw, quˈn ex kxel tqˈoˈn chjonte te Dios tiˈj tkyaqiljo nxiˈ tuˈn.


Eta hura da appoinctamendua gure bekatuacgatic, eta ez gureacgatic solament, baina mundu guciarenacgatic-ere 	 Xi tqˈoˈn Jesús tibˈ te chojbˈil qil, tej tkyim twutz cruz, nya noq oˈkx tuˈn tnajsitku qil, qalaˈ tuˈn tnajsit kyil tkyaqil xjal twutz txˈotxˈ.


Ecen niri Christ irabaizte çait vicitzera eta hiltzera. 	 Quˈn toj nchwinqila tzaluˈn, ntiˈ juntl tbˈanilx tzeˈn Crist; ex aj nkyima, nimxla tzaljbˈil, quˈn kchin tenbˈila tukˈa te jun majx.


Gauça hauen ondoan Paul partituric Athenestic, ethor cedin Corinthera. 	 Tbˈajlinxiˈ ikyjo, bˈeˈx ex Pabl toj Atenas, exsin xiˈtz tzmax toj tnam Corint.


Ene ardiéc ene voza ençuten duté, eta nic ecagutzen ditut hec, eta iarreiquiten çaizquit niri. 	 Quˈn noqit o chi oka te nrita, matla txi kybˈiˈn tqˈajqˈojil nwiˈy. Quˈn wojtzqiˈnqejiˈy weˈ, ex nchi ok lipe wiˈja toj tkyaqil.


Banián anhitz gauça scribatzecoric, baina eztrauát tintaz eta hegatsez scribatu nahi. 	 Nimx weˈ tuˈn t‑xi nqˈmaˈn tey, me nkyˈeˈy tuˈn t‑xi ntzˈibˈiˈn toj uˈj,


Ihardets ceçaten bada, etzaquitela nondic cen. 	 Tuˈnpetziˈn, tzaj kytzaqˈwin kyjaluˈn: Nya bˈiˈn qe quˈn.


Ecen eztrauçuegu eçagutzera eman Iesus Christ gure Iaunaren botherea eta aduenimendua, fable artez desguisatuey iarreiquiz: baina gure beguiéz haren maiestatea ikussi dugunoc beçala: 	 Quˈn atzin xnaqˈtzbˈil xi qqˈoˈn kyeˈy tiˈjjo tipin ex tulil qAjaw Jesucrist, nya noqx kyyolxjal te sbˈuˈbˈl. Qalaˈ, ma tzˈok qkaˈyin qAjaw tukˈa tkyaqil tipin kyuˈnkuxix qwutza.


Eracustaçue tributeco monedá. Eta hec presenta cieçoten dinerobat. 	 Kyyekˈintzin jun pwaq weˈy, a n‑ajbˈin te chojbˈil kˈaybˈil te kawil te Rom. Ex tzaj kyiˈn jun pwaq.


Ezteçala bada regna bekatuac çuen gorputz mortalean, haren guthicietan bekatua obedi deçaçuençát. 	 Tuˈnpetziˈn, mi txi kyqˈoˈn ambˈil te il, tuˈn tkubˈ tiˈj kyxmilila tuˈn, ex tuˈn tkubˈ kyniminjiˈy a ntqanin tachbˈil kyxmilila.


Bada baldin preputioac Leguearen ordenançác beguira baditza, haren preputioa ezta circoncisionetan estimaturen? 	 Ex qa ma japin kawbˈil kyuˈn xjal nya Judiyqe, aye nya qitin kyechil, ikyx tzˈeleˈ tzeˈnqeku qitin kyechil twutz Dios.


Orduan gobernadorearen gendarmeséc eramanic Iesus pretoriora, bil ceçaten haren aitzinera banda gucia. 	 Tbˈajlinxiˈ ikyjo, ayetziˈn xoˈl qˈaqˈ te kawil, xi kyiˈn Jesús toj ja te kawbˈil, ex ok kychmoˈn tkyaqil chˈuq xoˈl qˈaqˈ tiˈjile.


Eta bertan Reguec, igorriric borreroa, mana ceçan ekar ledin haren buruä: harc bada ioanic edequi cieçón buruä presoindeguian. 	 Bˈeˈx xi tchqˈoˈnkux jun xqˈuqil tnam, tuˈn tel ttxˈemin twiˈ Juan, ex tuˈn ttzaj tiˈn. Teˈ tkanin toj tze, bˈeˈx el ttxˈemin twiˈ Juan,


Hitz hauc ençun eta, Sacrificadore subiranoa eta templeco Capitaina, eta Sacrificadore principalac, dudán ceuden heçaz cer içanen cen. 	 Tej tbˈinte tnejilxix pale, exsin tnejil xqˈuqil ja te naˈbˈl Dios, exqetziˈn nmaq pale, i jaw chˈotj kyxolx, ex kyqˈma: ¿Tzeˈntzila kpon bˈajile lo?


Baina Iesusec dioste, Vtzitzaçue haourtchoac, eta enegana ethortetic eztitzaçuela empatcha: ecen hunelacoén da ceruètaco resumá. 	 Me tzaj tqˈmaˈn Jesús qeˈy: Kytzaqpinqetzjiˈy tal kˈwal, tuˈn kybˈaj tzaj laqˈe nkˈatza. Mi chi kubˈ kymeqoˈn, quˈn kykyaqiljo kˈwel kymutxsin kyibˈ tzeˈnqe tal kˈwal lo, ayepen kye kchi okixjo toj Tkawbˈil Dios.


Eta hunec çuen ahizpabat Maria deitzen cenic, harc-ere Iesusen oinetara iarriric cegoela, haren hitza ençuten çuen. 	 Me atzin te Mart, attaq jun teˈ ttziky, Mariy tbˈi. Bˈeˈx kubˈ qe te Mariy t‑xe tqan Jesús, bˈilte jniˈ Tyol.


Guero ethor nendin Syriaco eta Ciliciaco herrietara. 	 Tbˈajlinxiˈ ikyjo, in xiˈy tojjo txˈotxˈ te Siria ex Cilicia.


Eta hura gogoatzen çutela, igor citzaten espiác iusto ciradela irudi eguiten çutela, hura hitzean hatzaman leçatençat, Gobernadorearen seignorián eta botherean eçar leçatençat. 	 I ok ten Parisey jyolte tumil, tzeˈn tuˈn tkubˈe tzˈaqetaq Jesús toj til kyuˈn. Tuˈnpetziˈn, i xi kychqˈoˈn jun jteˈbˈin xjal bˈilte tyol Jesús. Ayejo xjal anetziˈn ok kyqˈoˈn kyibˈ te tbˈanil, me oˈkxtaq kyajjo tuˈn tkubˈ tzˈaq Jesús kyuˈn tuˈnxjo tyol.


Eta are haur da claroago, ceren Melchisedech-en façoinera ilkiten baita berce Sacrificadorebat: 	 Qˈanchaˈlxix taˈ, qa a Jesús tnejilxix pale ikyjo tzeˈnkuˈ te Melquisedec,


Eta gaitzetsiac içanen çarete guciéz, ene icenagatic: baina norc-ere perseueraturen baitu finerano, hura saluaturen da. 	 Kykyaqilxjo xjal nya nimilqe kchi bˈaj okil ikyˈin kyuˈn noqx tuˈn npaja, me ankye teˈ mina tzˈel tiˈn tnimbˈil wiˈja, ajxi tjapin bˈaj tqˈijil, apente kkletiljo.


Baina Philippe eriden cedin Azot-en: eta iragaitean predica ceçan Euangelioa hiri gucietan Cesareara hel leiteno. 	 Noq tnaˈbˈinku Lip, noq atl toj tnam te Azoto. Ikyˈxsin tojileˈ junjun tnam qˈmalte Tbˈanil Tqanil, ex ikytziˈn, kanine toj tnam te Cesarea.


Ethorriren da eta deseguinen ditu laborari hec, eta emanen draue mahastia berce batzuey. Eta haur ençun çutenean erran ceçaten, Hala guertha eztadila. 	 Ok kxeˈl kykˈatzjo manil txˈotxˈ, ex ok kchi kˈwel tbˈyoˈn, ex ok kxel tqˈoˈn ttxˈotxˈ kye junxil, chi Jesúsjo. Tej kybˈinte Pariseyjo lo, jun paqx ma tzˈel kynikyˈ te, ex kyqˈma kyjaluˈn: ¡Nlaynajpetzila bˈaj te ikyjo!


Ethorriren da cerbitzari haren nabussia, harc vste eztuen egunean, eta eztaquian orenean: eta bereciren du hura, eta haren partea infidelequin eçarriren. 	 Exsin noqx tnabˈinkuxtz, aj tul kaniˈn tajaw aqˈuntl, quˈn tuˈn ntiˈtaqx chˈin bˈiˈn tuˈn, tiˈ qˈijil ex jniˈtaq or tuˈn tul. Tuˈnpetziˈn, bˈeˈx kˈwel kawin kujxix, ex bˈeˈx kxel xoˈn te jun majx junx kyukˈa xjal aj il, a mibˈin chi nimin.


Beraz baldin Dauid-ec deitzen badu hura Iaun, nola da haren seme? 	 Twutzx teˈ qa a Crist tyajil David. ¿Me tzeˈntzin ttentz o yolin te David tiˈj Crist, a naˈmtaq titzˈje, ex ok tqˈoˈn te tAjaw?


Cioitela, Erraçue, Haren discipuluéc gauaz ethorriric, hura ebatsi vkan duté gu lo gaunçala. 	 tuˈn mi kubˈ kyyoline; qalaˈ tuˈn t‑xi kyqˈmaˈn kyjaluˈn: Toj qnikyˈin, tej s‑aj chˈin qwatla, bˈeˈx ẍi uljo t‑xnaqˈtzbˈin, ex ma txi kyelqˈin t‑xmilil Jesús.


Hura bada ahamena harturic, bertan ilki cedin, eta cen gauä. 	 Tbˈajlinxiˈ twaˈn Judas pan, bˈeˈx ex toj qnikyˈin.


Desertuan oihuz dagoenaren voza da, Appain eçaçue Iaunaren bidea, plana itzaçue haren bidescác. 	 K‑yoliljo nsaˈn tojjo tzqij txˈotxˈ, jaˈ ntiˈ kynajbˈilxjal toj. Chkuˈ kyjaluˈn: Kybˈinchin kyteˈn twutz qAjaw; kyqˈoˈnx kyanmiˈn te jikyinxix wen.


Eta goiti ceçaten çathietaric hamabi sasquitara, eta arrainetaric cerbait. 	 Teˈ kybˈaj waˈn kykyaqilx, exsin bˈaj jaw kychmoˈn jniˈ tbˈuchil wabˈj, kabˈlajaj chiˈl bˈant.


Eta bestiá cein baitzén, eta ezpaita, hura çortzigarren reguea da, eta çazpietaric da, eta galtzera doa. 	 Ex ante ma tijxix txuk, a attaq ojtxe, me a ntiˈ jaˈlin, atzin twajxaqin nmaq kawil, ikyxjo tzeˈnku wuql nmaq kawil. Ex kxeˈl toj najin te jun majx.


Baina harc etzieçon ihardets hitzic. Orduan hurbilduric bere discipuluéc othoitz ceguioten, cioitela, Emóc congit: ecen oihuz diaoc gure ondoan. 	 Me mix xi ttzaqˈwin Jesús jun tyol. Tuˈnpetziˈn, o tzaj laqˈeˈy, a awoˈy t‑xnaqˈtzbˈin tkˈatz, ex o kubˈsin qwutza te: Qalaˈ, qˈmanxa te qya tuˈn taj tja, quˈn luˈ tzunx nẍchˈinx wen, ex luˈtz lipchek qiˈj.


Guertha eztadila. Ecen bekatuari hil içan gaizquionac, nola hartan oraino vicico gara? 	 ¡Mina! Quˈn ma qo kyim toj twutz il, atxix tej xqo nimin, ex ntiˈ toklin qiˈj. ¿Tzeˈntzin ttentz tuˈn kukx tuˈn qbˈinchin il?


Orduan scribariac gendetzea appacegaturic, erran ceçan, Epheseco guiçonác, cein da guiçona eztaquiana ecen Epheseco hiria dedicatua dela Diana handiaren, eta Iupiterganic iautsi içan den imaginaren cerbitzura? 	 Atzin teˈ aj tzˈibˈil te tnam, tej kyxmoxit‑xjal tuˈn, tqˈma: Noq sameqiˈy, ayiˈy xjal te Éfeso. Tkyaqil xjal te twutz txˈotxˈ bˈiˈn tuˈn, qa a tnam lo, atzin qˈoˈnkjo te xqˈuqil te ja te naˈbˈlte Artemisa, a qdios nimxix toklin, ex te kaˈyil teˈ twutzbˈiyil, a tzaj tzˈaq toj kyaˈj.


Eta murmuratzen çutén Phariseuéc eta Scribéc, cioitela, hunec gende vicitze gaichtotacoac recebitzen ditu, eta iaten du hequin. 	 Tuˈn ikyjo, nimx i jaw yolbˈin Parisey tiˈj Jesús junx kyukˈa xnaqˈtzil tiˈj ojtxe kawbˈil. Chi chiˈ kyjaluˈn: Ajo maˈ xjal lo, nchi tkˈmoˈn jniˈ xjal aj il, exsin nwaˈntz kyukˈa, chi chiˈ kyxolile.


Ecen cer iudicatzeco dut nic campoco diradenez-ere? eztuçue barneco diradenéz çuec iudicatzen ? 	 Quˈn ntiˈ wokliˈn tuˈn nkawiˈn kyiˈj xjal, a nya nimilqe; oˈkx te Dios kkawil kyiˈj. Me atzin kyeˈ toj Ttanim Dios, bˈaˈn tuˈn kykawin te kyibˈa kyxolxa, ayiˈy nimilqiˈy, tiˈjjo kybˈinchbˈiˈn.


Bada, Spiritua çuey fornitzen drauçuenac, eta verthuteac çuetan obratzen dituenac, Legueco obréz eguiten du, ala fedearen predicationeaz? 	 Qalaˈ noqit aku tzˈokin te kyeˈy, tuˈn tel kynikyˈa tiˈj. Quˈn axte Dios o tzaj qˈoˈnte Xewbˈaj Xjan toj kyanmiˈn, ex nimku techil tipin kubˈ tbˈinchin kyxola. Me nya tuˈn tjapin bˈajjo ojtxe kawbˈil kyuˈn, qalaˈ noq tuˈn t‑xi kyniminjiˈy a Tbˈanil Tqanil, a o kybˈiˈy.


Baina Aingueruäc baino chipichiago eguin içan cena, ikusten dugu cein baita Iesus, bere herioco passioneagatic, gloriaz eta ohorez coroatu içan dela: Iaincoaren gratiaz guciacgatic herioa dasta leçançát. 	 Me qo ximin tiˈj Jesús: Kabˈe qˈij, ok tqˈoˈn Dios toklin nyala tzeˈn kye angel, qalaˈ ikyjo tzeˈnku xjal, quˈn iltaq tiˈj tuˈn tkyim, ex jun angel nlay bˈant tuˈn tkyim. Noq tuˈn tqˈaqˈbˈil tkˈuˈj qMan Dios, kyime Tkˈwal, tuˈn tpaj tkyaqil xjal. Tuˈntzin ikyjo, nimxix toklin jaˈlin, ex nim tqoptzˈajiyil tipin Dios, noq tuˈn tkyimlin twutz cruz.


Ecen peril da seditionez accusa ezgaitecen, egungo egunagatic, truble huneçaz raçoin eman ahal deçaquegun causaric eztenaz gueroz. Eta gauça hauc erran cituenean biltzarreari congit eman cieçón. 	 Tuˈn a ma bˈaj jaˈlin, aku qo ok qˈoˈn te meltzˈil kynaˈbˈlxjal tuˈn tbˈantjo nya bˈaˈn. Me ntiˈxix jun tumil quˈn te tzaqˈwilte, qa ma tzaj qanin qe, tiquˈn ma jaw tiljxjal.


Eta bizquitartean ethor citecen haren discipuluac, eta mirets ceçaten nola emazte batequin minço cen: badaric-ere nehorc etzieçón erran, Ceren galdez ago? edo, Cer minço aiz horrequin? 	 Tzmataq nyolin, tej qmeltzˈaja. Bˈeˈx o jaw kaˈylaja tuˈn nyolin Jesús tukˈa jun qya. Me mix aˈl jun qeˈ ten tipin tuˈn t‑xi qaninte te, tiˈ taj, mo tiquˈn nyolin tukˈa.