Tura nunak jukiaru asar, napchau nintimrar ajartinun jiisartas weriarmiayi, tura jeariar ajartinun jiyainak: 	 Men da de fikk den, knurret de mot husbonden og sa:


Tura nayaimpinmanini jiimias wait anentak mayairuk: “Efata,” timiayi. Nuka “uraita” taku tawai. 	 og så op mot himmelen, sukket og sa til ham: Effata! det er: lat dig op!


Tura judío ainau nangkamiar: Yus pengker awajsatai tusar, tuke kijmiarar yuwatnuitji tu nintiminau wainiat, Jesúska kijmiatsuk pujamtai, fariseo nuna wainak: Maj ¿waruka aitkawa? tu nintimramiayi. 	 Men da fariseeren så at han ikke først vasket sig før måltidet, undret han sig.


Tamati Natanael chicharak: —¿Tunia winasha waitkamame? —tu iniam Jesús ayaak: —Felipe amin untsurmatsaing, numi higuera nantujen pujamin nekaamjame, —timiayi. 	 Jesus så Natanael komme bortimot sig, og sa om ham: Se, det er en ekte israelitt, som det ikke er svik i.


Davidka Mesíasan pachis: Wina Apuruitai tinu wainiatrumsha ¿waruka Mesíaska Davidta uchirintai tarume? —timiayi. 	 David kaller ham altså herre; hvorledes kan han da være hans sønn?


Tamati jumchik arus chikich aintcha niin wainak: —Amesha au aintsjai pachitkauyame, —timiayi. Tamaitiat Pedro aimiak: —Atsa aishmangku, wichawaitjai, —timiayi. 	 Litt efter fikk en annen se ham og sa: Du er også en av dem. Men Peter sa: Menneske! jeg er ikke det.


Tura yaanchuik wainmichu amia nuna ataksha iniinak: —¿Ami jiimin tsuwarmaru nu pachismesha warinme? —tiarmiayi. Tu tinam nu aintska aimiak: —Wikia Yuse chichamen etsernuitai tajai, —timiayi. 	 Da sier de atter til den blinde: Hvad sier du om ham, siden det var dine øine han åpnet? Han sa: Han er en profet.


Tura Yus iin uwemtikramratin asamtai, nu nakaji tusaram, nekasampita tinu asakrumin, Yus atumin nukap waramtikramsarti. Tura angkan pengker nintimsaram pujustaram tusa nintimtikramrarti. Tura nekasnapi Yusnum pujustatja titaram tusa, Yuse Wakani ni kakarmarijai atumin pengker nintimtikramrarti tusan tajarme. 	 Men håpets Gud fylle eder med all glede og fred i eders tro, så I kan være rike på håp ved den Hellige Ånds kraft!


Chichas umisamtai, fariseo aints Jesúsan jearun yuwita tusa untsukmiayi. Turamtai Jesús jeanam waya, misanam yurumkan yuwatas keemsamiayi. 	 Men da han hadde talt, bad en fariseer ham at han vilde ete hos ham; han gikk da inn og satte sig til bords.


Jesús turamtai, judío juuntri ainau iniinak: —¿Ameka ju turata tusang Yuska aminka akuptamkamia? Watska, Yus akupkamuitkumka, ¿Yuse kakarmarijai warí wainchati takata turatatme? —tiarmiayi. 	 Da tok jødene til orde og sa til ham: Hvad for tegn viser du oss, siden du gjør dette?


Chikich kintati Jesús iruntai jeanam wayaamtai, aints iwianchrintin nuni engkema pujus, Jesúsan kakar chicharak: 	 Og i synagogen var det en mann som var besatt av en uren ånd, og han ropte med høi røst:


Nunia Jesús ataksha nuikiartak: “Iwianch aintsnum engkema pujuu, nunia jiinkin asa, aints atsamunam wekaayat, nuni ayamsatatkama tujintak ataksha waketkitas aintsun eaknij wajatnuitai. Tura pengker pujusminun wainchaka nintimias: Aintsnum pujayatun wi jiinkimiaja nuni ataksha waketkitjai titinuitai. 	 Når den urene ånd er faret ut av et menneske, går den gjennem tørre steder og søker hvile, og når den ikke finner det, sier den: Jeg vil vende tilbake til mitt hus som jeg fór ut av.


Wína Apaachirnau aa nuka mash winaruitai. Tura asamtai Yuse Wakani wína pachitas atumnaka ujatmaktinuitrume tusan tajarme. 	 Alt det Faderen har, er mitt; derfor sa jeg at han tar av mitt og forkynner eder.


Tinamtai chikich ainausha nekas Yus akupkamuashi tusar, Jesúsan nekapsartas Yuse kakarmarijai wainchatai takat turata tusar iniasarmiayi. 	 Andre igjen fristet ham og krevde et tegn fra himmelen av ham.


Nunia Felipeka Jesúsa chichamen antuku asa, Natanaelan eaktas wemiayi. Tura wainak chicharak: —Yaanchuik Moisés chichaman aak: ¿Yus akupkatnuka tatinuitai tu aarchamukai? Tura yaanchuik Yuse chichamen etserin ainau Yus akupkatnun pachisar aararmia nu aintska iikia nekasar wainkaji. Nuna naaringkia Jesúsaitai. José uchirintai. Nazaretnumia aintsuitai, —timiayi. 	 Men Filip var fra Betsaida, Andreas' og Peters by.


Nuniangka jakatin, tura jakaru ainau matsamtairincha ji kucha tumau keamunam ujungmaun wainkamjai. Tura tuke Yusnum iwiaaku pujustin papinum nu aints ainau naari aatrachmau asar, kucha jiya tumau keamunam ujuinaun wainkamjai. Nu aints ainauka Yusnum pengké jeachartin asar, antsu ji kajintrashtinnum tuke wait wajakartin asar, jimia jakatnua nunisarang ainawai. 	 Og døden og dødsriket blev kastet i ildsjøen. Dette er den annen død: ildsjøen.


Tura mash umisamtai, ni inatirin akupak: ‘Yamaikia winitaram. Yanchuk mash umismawaitai, tawai tita,’ tusa untsukmau ainamunam akupkamiayi. 	 og han sendte sin tjener ut ved den tid nattverden skulde holdes, for å si til de innbudne: Kom! for nu er det ferdig.


Nunia nu apuka suntara kapitangkrin jimiaran untsukmiayi. Tura mai taaramtai chicharak: —Yamaikia jimia pachak (200) suntar saapin takusar, nunia setenta (70) suntar kawainum keemkar, nunia suntar jimia pachak (200) nangkin nanasar atumjai wearti tusaram umistaram. Nunia kashi japeantak wajai, nu suntar ainaujai Cesarea yaktanam wetaram. 	 Og han kalte til sig to av høvedsmennene og sa: La to hundre stridsmenn holde sig ferdige til å dra til Cesarea, og sytti hestfolk og to hundre skyttere, fra den tredje time på natten!


Tura nuwachin inanki ukuki, jinta wekai aints wainmichu jimiar Jesúsan nemarsar weenak: —Apu Davidta weariya, wait anengkratkata, —tu untsuminaun antukmiayi. 	 Og da Jesus gikk derfra, fulgte der ham to blinde, som ropte: Miskunn dig over oss, du Davids sønn!


Tuminamtai Jesús chicharak: “Atumka wína pengke aintsuitme turutiarat tusaram, aints ainau anangku wearme. Yuska atumi nintinka nekartamrume. Tura asa aints ainau nekasar wínaka: Miajuitme turutiarat tu nintiminaunka Yuska nakitawai,” Jesús timiayi. 	 Da sa han til dem: I er de som gjør eder selv rettferdige for menneskene; men Gud kjenner eders hjerter; for det som er høit i menneskers øine, er en vederstyggelighet for Gud.


Yus: Wína uchir asaram, wi wakeramur najanataram tusa, iinka eatmaku asamtai, iikia Yus aneen asakrin, tuke iincha pengker awajtamji. Tura asamtai Yus wakera nuka mash pengkeraitai tusar nekaji. 	 Og vi vet at alle ting tjener dem til gode som elsker Gud, dem som efter hans råd er kalt.


Turamtai kitcha kitcha siete (7) yachintin amia nu nuwan nuwatinayat, mash uchin yajutmatsuk kajingkiarmiayi. Nunia ukunam nuwasha jakamiayi. 	 og ingen av de syv efterlot avkom. Sist av alle døde også kvinnen.


Nintimrarmi: ¿Yáki chikich aintsu nintimaurincha nekamnawai? Chikich aintsu nintimauringkia pengké nekaachminuitai. Antsu iik nintimsarik ii nintimauri nekaamnawaitji. ¿Tura yáki Yuse nintimaurincha nekamnawai? Aints kichkisha Yuse nintimaurinka pengké nekaachminuitai. Antsu Yuse Wakani nuke Yuse nintimaurinka nekawai. 	 Alt dette virker den ene og samme Ånd, idet han utdeler til hver især efter som han vil.


Turinamtai Pedro aints ainaun, tura waje ainauncha mash jiikmiayi. Tura ningki juwak tikishma Yusen seamiayi. Nunia jakau namangken pangkai jiis: —Tabita, nantakta, —timiayi. Tamati Tabita jiimi Pedron wainak nantaki pujusmiayi. 	 Men Peter bød alle gå ut, falt på kne og bad, og han vendte sig til liket og sa: Tabita, stå op! Hun slo øinene op, og da hun så Peter, satte hun sig op.


Nunia chikich ayamtai kintati Jesús iruntai jeanam waya, aints ainaun nuiniak pujumiayi. 	 Og han holdt på å lære i en av synagogene på sabbaten;


Atumka wína naar pachisrum: Nekasampita tusaram, waring achat mash wína seatkurminka, wisha nunaka turatatjai, —Jesús timiayi. 	 Dersom I beder mig om noget i mitt navn, så vil jeg gjøre det.


Chikich aintcha nangkamiar chichartaminak: Juni pujawai tura ani pujawai turaminau wainiatrumek nuni werirap. Tura nu aints ainausha nemarkairap. 	 Og de skal si til eder: Se her, se der er han! Gå ikke der bort, og følg ikke efter!


Tura Yuscha kichkitai: Nuka mash aints ainauti Apaachirintai. Tura asa mash aa nuna inawai. Tura mash aints ainau wina wakeramurun najanawarti tusa nintimtikrartinuitji. Tura asa ii nintin engkemturmawaitji. 	 én Gud og alles Fader, han som er over alle og gjennem alle og i alle.


Nunia iruntai jeanam waya: Jesús Yuse Uchirintai tusa etserkamiayi. 	 Og straks forkynte han Jesus i synagogene, at han er Guds Sønn.


Kawai nintimrarmi. Kawai inartaj tusar, aints ainau jirujai kawai jangken jingkiatinawai. Tura kawai tu jangken jingkiatawar mai japi mai japi awajmau asa aintsun umirui. 	 Når vi legger bissel i munnen på hestene, forat de skal lyde oss, så styrer vi og hele deres legeme.


“Aints ju chichaman aujinauka nintimrarti: Yuse chichame etserin Daniel naartin nekas pasemamtikiartinun pachis nunia aints ainaun mesratniuncha pachis aarmiayi. Nu pasemamtikiartin Yus seatai juun jeanam wayaamtai, 	 Når I da ser ødeleggelsens vederstyggelighet, som profeten Daniel har talt om, stå på hellig grunn - den som leser det, han se til å skjønne det! -


“Tura aintsu inatiri ni apuri wakeramurinka pengker nekayat umikchangka iwiaaku pujus nukap wait wajaktinuitai. 	 Men den tjener som kjente sin herres vilje, og ikke stelte til eller satte i verk det han vilde, han skal få mange slag;


Tura asa aints mash wína Apaachirun pengker awajinauka winasha nunisarang mash pengker awajtustin ainawai. Wína Apaachir akuptuku asamtai, wína pachitinachuka wína Apaachirnasha nunisarang pachinatsui. 	 forat alle skal ære Sønnen, likesom de ærer Faderen. Den som ikke ærer Sønnen, ærer ikke Faderen, som har sendt ham.


Tamati Jesús chicharak: —Tu tinu asam, pengker nintimsam waketkita. Nawantrumniangka iwianch yanchuk jiinkini, —timiayi. 	 Og han sa til henne: For dette ords skyld sier jeg dig: Gå bort! Den onde ånd er faret ut av din datter.


Tura mash taetet wajainak, Moisésa chichamen nuikiartin ainau fariseo asar, wajasar chichainak: —Ju aintska tunau kichkisha turachi. ¿Antsu wakan tura Yuse awemamuri nijai chichaschamasha? ¿Yaachia neka? —tiarmiayi. 	 Nu blev det da et stort skrik, og nogen skriftlærde av fariseernes flokk stod op og stred skarpt og sa: Vi finner intet ondt hos dette menneske; om det nu var en ånd som talte til ham, eller en engel?


Chikich araka jingkiajisha jangki amanum kakeekamiayi. Tura jangki pempearam araksha nerekchamiayi. 	 Og noget falt blandt torner; og tornene skjøt op og kvalte det, og det bar ikke frukt.


Tura asamtai Cristo: Wikia sacerdote juuntri atajai, ningki nintimsangka tichamiayi. Antsu Yus chicharak: “Ameka wína nekas Uchiruitme. Ju kintati wína kakarmarun suajme,” ni Uchirinak tu tinu asa, Yus ningki wakerak pengker awajas: Sacerdote apuria nunismek ata tusa inaikiamiayi. 	 Således tilla da heller ikke Kristus sig den ære å bli yppersteprest, men han som sa til ham: Du er min Sønn, jeg har født dig idag;


Ii Yusri ji kapawa tumau asa, ni umirin ainautin inatmartinu pujutiri muchkiashtin asamtai, Yuska tuke maaketai tusar, pengker awajkur tunau wajasai tusar tuke umirkarmi. 	 Derfor, da vi får et rike som ikke kan rystes, så la oss være takknemlige og derved tjene Gud til hans velbehag, med blygsel og frykt!


Yamaikia Cristo jaka nantaknua nunisrik nintimu asar, nijai metek tuke pujustinuapitji, tu nintimji. 	 Men er vi død med Kristus, da tror vi at vi også skal leve med ham,


Cristo atumin pengker nintimtikramrau asamtai, tura Yuse Wakani atumi nintin engkemturmau asamtai, atum Cristo nintimsaram pujau asaram, tura chikich ainau wait anentakrum pujau asaram, tura winasha anentau asaram, 	 Er det da nogen trøst i Kristus, er det nogen kjærlighetens husvalelse, er det noget Åndens samfund, er det nogen medfølelse og barmhjertighet,


nu aints ainau Yusen timiá nakitinau asaramtai, Yus kakarman kajerkatnuitai. Tura ni awemamuri ainauti wajamunam, tura Uwija Uchiri wajamunam, ji azufrejai tuke keamunam nukap wait wajaktinnum akupkartinuitai. 	 da skal også han drikke av Guds vredes-vin, som er skjenket ublandet i hans harmes beger, og han skal pines med ild og svovel for de hellige englers og for Lammets øine,


Ayu watska. ¿Ju kampatam aints pachismesha itiur nintimme? ¿Tu aintsua kasa ainau katsumkamuncha ni namangkea nunischa aneemiayi? —Jesús timiayi. 	 Hvem av disse tre synes du nu viste sig som den manns næste som var falt iblandt røverne?


Tura Urbanoncha chichaman akuptajai. Nuka wijai Cristo takatrin takakminuyayi. Tura wína aneetir Estaquisnasha chichaman akuptajai. 	 Hils Urbanus, vår medarbeider i Kristus, og Stakys, min elskede.


Tura jakau engkermaun antiamtai, jakaun nanaakinauka wajasarmiayi. Nunia jakaun chicharak: —Natsachi, nantakta tajame, —timiayi. 	 Og han trådte til og rørte ved båren, og de som bar den, stod stille, og han sa: Du unge mann! jeg sier dig: Stå op!


“Turinau asaramtai Yuska ii juuntri ainaun ukukmiayi. Turamtai ii juuntri ainau yaa ainaun Yus nayaimpinam ekentsau waininayat: Ii yusrintai tiarat tusa, Yuska tsangkatkamiayi. Yuse chichame etsernusha yaanchuik nuna pachis tu aarmiayi. Yus chichaak: ‘Israel ainautiram, cuarenta (40) musach aints atsamunam wekaakuram tangku ainau maaram, wína surustasrumka nekasrum turachmiarume. 	 Men Gud vendte sig bort, og overgav dem til å dyrke himmelens hær, som skrevet er i profetenes bok: Israels hus! gav I mig vel slaktoffer og andre offer i firti år i ørkenen?


Tura Nazaretnum jea, nuningkia pujuschamiayi, antsu nunia jiinki Zabulón nungkanam, tura Neftalí nungkanmasha Capernaum yaktanam juun kucha yantamen pujustas wemiayi. 	 Og han forlot Nasaret og kom og tok bolig i Kapernaum ved sjøen, i Sebulons og Naftalis landemerker,


Tura Cristo ii tunaarin sakturmaru asamtai, ni nekasampita tinu asar, tura Yus iin pengker awajtamsatnusha nekau asar, Yuska miatrusrik umirkatnuitji. Tura Yuse pujutirin jearkia, nijai tuke pengker pujustinuapitji tusar waraaji. 	 ved hvem vi også har fått adgang ved troen til denne nåde i hvilken vi står, og vi roser oss av håp om Guds herlighet;


Iikia Yuse chichame nekas aa nuka nekayatur, nunia iik wakerakur Criston tuke ajapajai takurningkia, ¿yáki ataksha ii tunaarin sakturmarat? Nu takurningkia ii tunaarinka Cristoka pengké sakturmarchatnuitji. 	 For synder vi med vilje efter å ha lært sannheten å kjenne, da er det ikke mere tilbake noget offer for synder,


Tu nintiminamtai Jesús chicharak: —¿Waruka shamrarme? ¿Waruka winasha wakanchawashi tuusha nintimrutrume? 	 Og han sa til dem: Hvorfor er I forferdet, og hvorfor opstiger tvilende tanker i eders hjerte?


Umuti vino tutai yamai kariauka nuwap aparmau mamurunam yarakchatnuitai. Nu turamka, vino kariak wapakrak nuwap aparmaun pujkatnuitai. Tura pujak nuwap aparmau mesertinuitai, tura vino ukaratnuitai. Antsu vino yamaram aa nu nuwap najanamu yamarmanam kantsejai kantsermanum yaraktinuitai. Turamka vino yamaram ayat, nuwapen pujkashtinuitai, tura vino ukarashtinuitai,” Jesús timiayi. 	 Heller ikke fyller de ny vin i gamle skinnsekker; ellers revner sekkene, og vinen spilles, og sekkene ødelegges; men de fyller ny vin i nye skinnsekker, så blir begge deler berget.


Apu untsukam, ni inatiri kichik taa chicharak: ‘Ami kuikiarmijai takakmasu asan, mash irumram jimia warang kinta takakmasmau akiimiakminun kiauntukjame, nu jukita,’ timiayi. 	 Da kom den første frem og sa: Herre! ditt pund har kastet av sig ti pund.


Tamati Jesús ayaak: —¿Ju jea kaya jeamkamuka juuntak jiam? Ju wainme juka ukunmaka mash yumpunkatnuitai, tura kaya kichkisha chikich kayanmasha patamkashtinuitai, —Jesús timiayi. 	 Og Jesus sa til ham: Ser du disse store bygninger? Det skal ikke levnes sten på sten som ikke skal brytes ned.


Tu iniam aints Cleofas naartin ayaak: —Jerusalénnum turunamunka aints ainau mash nekainawai. ¿Amekek nu chicham antichumka pachitkam? —timiayi. 	 Men en av dem, som hette Kleopas, tok til orde og sa til ham: Er du alene fremmed i Jerusalem og vet ikke det som er skjedd der i disse dager?


Tura asar Yuse awemamuri aneachmau entsan tamparmamtikmatai, aints ainau: Wiyá ayangnaka pengker wajasainjapi, tu nintimsar: Entsa miartukat tusar maatinam nakasarmiayi. 	 For en engel steg til visse tider ned i dammen og oprørte vannet. Den som da først steg ned efterat vannet var blitt oprørt, han blev helbredet, hvad sykdom han så led av.


Suntar ainau Jesúsan numi winangmanum ajintawar umisar, cuatro (4) aints asar, Jesúsa entsatirin ii jukimi tusar, jurukiar akankarmiayi. Tura Jesúsa wejmakri aparchamu aya najanamu asamtai, 	 Da nu stridsmennene hadde korsfestet Jesus, tok de hans klær og delte dem i fire deler, en for hver stridsmann. Likeså tok de kjortelen. Men kjortelen var usydd, vevd fra øverst og helt igjennem.


Nunia Judá Joanána uchiri ayayi. Nunia Joanán Resa uchiri ayayi. Nunia Resa Zorobabela uchiri ayayi. Nunia Zorobabel Salatiela uchiri ayayi. Nunia Salatiel Neri uchiri ayayi. 	 sønn av Johanan, sønn av Resa, sønn av Serubabel, sønn av Sealtiel, sønn av Neri,


Tura asamtai Josué ii yaanchuik juuntri ainaun pengke nungkanam jeeniar, nuni ayamtikrawaitmataikia, Yus ataksha: Chikich kintati angkan pengker nintimsaram tuke ayamsatnuitrume tichau ayi, antsu nukap arus Yus Davidtan tu aarta tusa, ju chichamnaka aamtikramiayi: “Yamaikia Yuse chichame antukrumka, nakitsuk pengker antuktaram.” Tu aarmau asamtai ¿nu chicham warina takua tawa? tusar nekaawarmi. Yus ataksha chikich ayamtai kinta ati tusa tsangkamkamiayi. Nu kintaka yamai pujaji juwaitai. 	 så fastsetter han atter en dag: idag, idet han sier ved David så lang tid efter, således som før er sagt: Idag, om I hører hans røst, da forherd ikke eders hjerter.


Etserkaramtai uwija wainu timiaurin antukaruka mash nintimrarmiayi. 	 Og alle som hørte det, undret sig over det som blev dem sagt av hyrdene;


Wisha tunaun nepetkau asan, wina Apaachirjai tsaniasan aints ainaun inartasan, apu keemtainum pujaja nunisarang tunau nepetkaru ainauka wijai tsaniasar aints ainaun inarartas keemsarti tusan tsangkatkatnuitjai. 	 Den som seirer, ham vil jeg gi å sitte med mig på min trone, likesom jeg og har seiret og satt mig med min Fader på hans trone.


Nunia Jesús ataksha iin nuitamak: “Kichnasha tajarme: Yusnum pujustinka red sarma tumawaitai. Kuchanam reden nangkimiawar namaknasha mash pachitsuk achiinawai. 	 Atter er himlenes rike likt en not som kastes i havet og samler fisk av alle slags;


Wikia chicham nekas aa nuna Yusnumia nuimiaru asan, atumin ujayajrume. Tura nu chichamka antuku ayatrumek, wína mantuatasrum wakerutarme. Abrahamka tuuka nintimchauyayi. 	 men nu står I mig efter livet, et menneske som har sagt eder sannheten, som jeg har hørt av Gud; det gjorde ikke Abraham.


Atum chichaakrumsha, chicham nakitamuka chichakairap. Antsu chikich aints ainaun pengker awajsamin aa nuke chichaktaram. Tura antujamniau chichau asaram, chikich ainausha miatrusarang Criston umirkarat tusaram, chicham pengker aa nuke chichastaram. 	 Ingen råtten tale gå ut av eders munn, men sådan tale som er god til nødvendig opbyggelse, så den kan være til gagn for dem som hører på;


Aints wína anentuka wína umirtuktin chichamrun nekau asa miatrusang umiawai. Tura asamtai wína Apaachirsha wína anentak pujuinaunka aneawai. Wisha nunisnak wína anentunka aneajai. Tura asan paan nekarawarat tusan wantinkatnuitjai,” Jesús timiayi. 	 Den som har mine bud og holder dem, han er den som elsker mig; men den som elsker mig, skal elskes av min Fader, og jeg skal elske ham og åpenbare mig for ham.


“Tura asamtai amikruchuka wína nemasruitai. Tura wína yaintsuk pujauka aints araka jingkiajin irumtsuk, antsu mengkakarti tusa, ajapua nunisang iwianchin yayaawai,” Jesús timiayi. 	 Den som ikke er med mig, han er imot mig, og den som ikke samler med mig, han spreder.


Tura chikich aints ningki nintimias chichaak: “¿Warukakung Yus aints wait wajaktinasha sua? Tura ¿Yus aints tu pujusarti tusa wakeramtaikia itiurkatjik?” wina turutchanpiash. 	 Du vil da si til mig: Hvad har han da ennu å klage over? for hvem står vel hans vilje imot?


Antsu atumka Yuse uchiri asaram, Cristo Jesúsnawaitrume. Tura Yus wakerau asamtai, Cristo Jesús Yuse nekamtairincha iin nekamtikramamiaji, tura ii tunaurincha sakturmarmiaji, tura pengké tunaarinchau ataram tusa iinka kakamtikramramiaji, tura ii tunaarincha akiimiatramak uwemtikramramiaji. 	 Derfor er det mange skrøpelige og syke iblandt eder, og mange sovner inn.


Tamati wikia jiimkaman, juun apu keemtainum ayaamas Uwija Uchiri maamutiat iwiaaku wajaun wainkamjai. Nuka japen wajamtai, cuatro (4) iwiaaku ainau, tura veinticuatro (24) juun ainausha niin tentakarun wainkamjai. Uwija Uchiriya tumau nuna antiri siete (7) aun wainkamjai. Tura ni jiisha siete (7) aun wainkamjai. Nuka Yus ni Wakanin mash nungkanmaya ainaun jiisat tusa, akupkamia nuwaitai tusan nekaamjai. 	 Og jeg så midt imellem tronen og de fire livsvesener og de eldste et lam stå der, likesom slaktet, og det hadde syv horn og syv øine, det er de syv Guds ånder som er sendt ut over all jorden.


Jesús pangkan siete (7) amia nuna takus, tura namaknasha takus, Yusen maaketai tusa, pangkan puuk ni nuiniatiri ainautin suramsamiaji. Turamtai iisha aints ainau kichik kichik mash susamiaji. 	 og han tok de syv brød og fiskene, takket og brøt dem og gav dem til disiplene, og disiplene til folket.


aints Judea nungkanam pujuinauka muranam tupikiakiartinuitai. 	 da må de som er i Judea, fly til fjells,


Tura Festoka jumchik kinta Jerusalénnumka pujusmiayi. Ocho (8) kinta, turachkusha diez (10) kintaksha pujuschayawash. Nunia ataksha Cesareanam waketkimiayi. Tura nuni jea, kashin tsawaar chichaman nekaatas apu keemtainum keemas: Pablo itataram, tusa ni suntarin akuptukmiayi. 	 Efterat han nu hadde vært bare åtte eller ti dager hos dem, drog han ned til Cesarea; dagen efter satte han sig på sitt dommersete og bød at Paulus skulde føres frem.


Atumka numi nerechua nunisketrume. Tura aints jachan juki numi nerechun ajak nuna kanawen charur epeawai. Yuska nu aintsua nunisketai. Atumi tunaari inait nakitakrumka, nekasrum wait wajaktinuitrume. 	 Øksen ligger allerede ved roten av trærne; derfor blir hvert tre som ikke bærer god frukt, hugget ned og kastet på ilden.


Apolos Corintonam pujai, Pablo muran nangkaiki, Efeso yaktanam jeamiayi. Tura nuni jea, Yusen umirin ainaun wainkamiayi. 	 Mens Apollos var i Korint, skjedde det at Paulus kom til Efesus, efterat han hadde vandret igjennem de øvre landskaper.


“Atumi jiingkia kantii kapaawa nunisketai. Atumi jii pengkeraitmatikia, paan wainmaktinuitrume. Antsu atumi jii paseetmatikia, teenam pujuinawa nunisketrume. 	 Ditt øie er legemets lys; når ditt øie er friskt, da er også hele ditt legeme lyst; men er det sykt, da er også ditt legeme mørkt.


Nunaka: ¿Ni warinting? nunia chicham najanami tusar nekarawartas tiarmiayi. Tinamaitiat Jesús aimtsuk tsuntsumaj ni uwejejai nungkan aak pujumiayi. 	 Dette sa de for å friste ham, så de kunde få klagemål imot ham. Men Jesus bukket sig ned og skrev med fingeren på jorden.


Tura ii Apuri yachiin Santiagoncha wainkamiajai. Antsu Cristo nuiniatiri chikich ainaunka wainkachmiajai. 	 men nogen annen av apostlene så jeg ikke, uten Jakob, Herrens bror.


Tura engkeamtai, Jesús nuna wainak, ni nuiniatiri ainaun untsuk: —Nekasan tajarme: Ju wajeka nekas kuikiartichutiat, mash aints ainaun nangkamasang nukap engkeayi. 	 Da kalte han sine disipler til sig og sa til dem: Sannelig sier jeg eder: Denne fattige enke har lagt mere enn alle de som la i kisten.


Chikich ainau merman nanaakinawa nunisarang wait wajainamtaikia, nu aints nekasrum yaingtaram. Tu pujakrumka Cristo ni chichamen akupkamia nuka umirkatnuitrume. 	 Bær hverandres byrder, og opfyll på den måte Kristi lov!


Yus tu tinu asamtai, aints ni nuwarinka ukukchatnuitai, —timiayi. 	 Derfor, det som Gud har sammenføiet, det skal et menneske ikke adskille.


Tu iniam aiminak: —Apu Césarnawaitai, —tiarmiayi. Tinamtai Jesús chicharak: —Tu tinu asaram, juun apu Césarnau aa nuka ni susataram. Tura Yusnau aa nuka Yus susataram, —timiayi. 	 De sier til ham: Keiserens. Da sier han til dem: Gi da keiseren hvad keiserens er, og Gud hvad Guds er!


Antioquía yaktanam Cristo umirin iruntrar pujuinamunam Yuse chichamen etserin ainau, tura Yuse chichamen nuikiartin ainausha iruntrarmiayi. Nuna naaringkia nu ainawai: Bernabé, nunia Simón, chikich naari Shuwin inaikiarmiayi, nunia Cirene nungkanmaya aints Lucio naartin, nunia Manaén, nuka Galilea apuri Herodesjai tsakaruyayi, nunia Saulo ainik armiayi. 	 I Antiokia, i menigheten der, var det profeter og lærere: Barnabas og Simeon, som kaltes Niger, og LUKius fra Kyrene og Manaen, fosterbror til fjerdingsfyrsten Herodes, og Saulus.


Tura ujaakrum: Wainmichu ainau paan ataksha wainminawai. Tura wekaichau ainausha ataksha wekainawai. Tura kuchaprintin ainausha tsaarar pengker wajainawai. Tura antichu ainausha paan antinawai. Tura jakau ainausha ataksha nantakiar iwiaaku pujuinawai. Tura mianchau ainauncha Yusnum uwemratin chichaman ujaawai titaram. 	 blinde ser og halte går, spedalske renses og døve hører og døde står op, og evangeliet forkynnes for fattige;


Tinamtai Pablo chichastas wakerau wainiat, Galión judío ainaun chicharak: —Judío ainautiram, ju aints nekas tunaawaitmatikia, tura juka nekas pasé turamtaikia, wikia atumin anturkainjarme. 	 Da nu Paulus skulde til å oplate munnen, sa Gallio til jødene: Var det nogen misgjerning eller slem udåd, I jøder, da hadde jeg hatt god grunn til å høre tålmodig på eder;


“Ami chichamim nekas aa nujai ami aintsrum pengker awajsata. Ame chichameka nekasaintai. 	 Hellige dem i sannheten! ditt ord er sannhet.


Aints kichkisha Yusnaka pengké wainkacharu ainawai. Antsu ni Uchiri, nekas kichik aa nuka tuke nijai tsanias puju asa: Yus tu awai tusa, iincha paan nekamtikramamiaji. 	 Ingen har nogensinne sett Gud; den enbårne Sønn, som er i Faderens skjød, han har forklaret ham.


Tura David yaanchuik Yusen chicharak tu aarmiayi: “Aintsti mianchau arincha, ¿waruka timiatcha anengkratme? Aintsti jakartin arincha ¿waruka timiatcha nintimkartusmesha pujame? 	 Men en har på et sted vidnet så: Hvad er et menneske, at du kommer ham i hu, eller et menneskes sønn, at du akter på ham?


¿Ii yaanchuik juuntri Abraham nangkamasmek juunkitam? Abrahamsha, tura chikich Yuse chichamen etserin ainausha mash jakarmiayi. Tura asaramtai ¿waruku asamea nusha tame? —tiarmiayi. 	 Du er da vel ikke større enn vår far Abraham, som døde? og profetene døde; hvem gjør du dig selv til?


Tura asamtai Jesucristo nekasampita tu nintimtakminkia, Yus aminka pengkeraitme turamtatui. Tura jangkemjai Jesucristo wína apuruitai takumka uwemratatme. 	 for med hjertet tror en til rettferdighet, og med munnen bekjenner en til frelse.


Nunia ataksha Jesús iin chichartamak: —Wikia atumin chichaman ujaaknaka, tuke nuikiartutai chichamjai ujayajrume. Antsu kinta jeamtai, nuikiartutai chichamjaingkia ukunmaka ujakchatnuitjarme. Antsu wína Apaachirun pachisan paan ujaktinuitjarme. 	 Dette har jeg talt til eder i lignelser; det kommer en tid da jeg ikke lenger skal tale til eder i lignelser, men fritt ut forkynne eder om Faderen.


Atumka nekat yuumakrumka, Yus: Nekamtairam surusta tusaram seataram. Yus ni nekamtairin tuke surimtsuk sukartin asa: ¿Warukaya ataksha seatme? tutsuk, aints ainautin mash metek nekamtikramatnuitji. 	 Men dersom nogen av eder mangler visdom, da bede han Gud, han som gir alle villig og uten onde ord, og den skal gis ham.


Tamati jiyainak: —Ameka nekas tunaarintin akiinayatmesha ¿warukaya iin nuikiartin ataj tame? —tusar judío juuntri irunu nu aintsun iruntai jeanmaya jiikiar akupkarmiayi. 	 De svarte ham: Du er helt igjennem født i synder, og du vil lære oss? Og de kastet ham ut.


Tuminamtai Jesús ataksha chichaak: —Nekasan tajarme: Wikia uwija wenukri waiitiriya tumawaitjai. 	 Jesus sa da atter til dem: Sannelig, sannelig sier jeg eder: Jeg er døren til fårene.


Turamtai uchisha Yusen nintimki tsakarmiayi. Tura Israel ainaun chicharkatin kinta jeatsaing, aints atsamunam pujuyayi. 	 Men barnet vokste og blev sterkt i ånden, og han var i ødemarkene til den dag da han blev ført frem for Israel.


Tura ni nuiniatiri ainaujai Jerusalénnum wetai tusar, jinta wekaasar, Jesús eemak weamtai, ni nuiniatiri ainau nintimrarmiayi. Tura chikich ainau nemarinayat shamkarmiayi. Tura ni nuiniatiri ainaun kanak pujas Jesús ni turunatnurin ujakmiayi. 	 Men de var på veien op til Jerusalem, og Jesus gikk foran dem, og de var forferdet, og de som fulgte med, fryktet. Og han tok atter de tolv til sig og begynte å si dem hvorledes det skulde gå ham:


Tura aints inau ainautirmincha nunasha tajarme: Atumsha Cristo umirin asaram, wína inatnusha nayaimpinam pujawai tusaram, paan nekau asaram, atumi inatiri pengker awajsaram ni yuumamurisha susataram. 	 I herrer! gjør imot eders tjenere det som rett og rimelig er, for I vet at også I har en herre i himlene!


Tura asamtai ¿ajartin taa itiurkatnuita? ¿Atumsha itiur nintimrume? Niisha taa nu aja takau ainaun mash maatnuitai. Tura ajarincha chikich ainau takakmasarti tusa susatnuitai. 	 Hvad skal da vingårdens herre gjøre? Han skal komme og drepe vingårdsmennene, og overgi vingården til andre.


Tura Jesúsa muuken yakinini griego chichamjai, tura romano chichamjai, tura hebreo chichamjai tatangnum aarmaun numi winangmanum nujtukarmiayi. Nu aarmauka nuwaitai: Juka judío apurintai. 	 Men det var også satt en innskrift over ham: Dette er jødenes konge.


Nintimrataram. Aints yamai nuwan nuwatmatai, ni amikrisha taa, nu mai tsaniasar wajainaun wainak, tura ni amikri etsermaun antuk nukap waraawai. Atumsha Jesús pachisrum etseru wearme nuna antukan, wisha nunisnak nekasan nukap waraajai. 	 Den som har bruden, han er brudgom; men brudgommens venn, som står og hører på ham, gleder sig storlig over brudgommens røst. Denne min glede er nu blitt fullkommen.


Tu iniam nuka ayaak: —Atsa, wína nekamtikruatnuka atsau asamtai ¿itiur nekaatjak? —timiayi. Tura: —Juni wakam, wijai keemsam ujatkata, —tamati Felipesha warukmiayi. 	 Han svarte: Hvorledes skulde jeg vel kunne det uten at nogen veileder mig? Og han bad Filip stige op og sette sig hos ham.


Yaanchuik turutirun turaknaka tuuka uwemrachminuitjai tusan nuna nekaan, tura nunaka mash inaisau asan, yamaikia pachischawaitjai. Antsu wína Apur Cristo Jesús itiurak awa tusan, nuna nekaatasan wakerajai. Tura Cristonu tuke ataj tusan, yaanchuik nintimnuyaja nunaka pachisan: Tsuwata nunisketai, tu nintimsan pujajai. 	 ja, jeg akter og i sannhet alt for tap, fordi kunnskapen om Kristus Jesus, min Herre, er så meget mere verd, han for hvis skyld jeg har lidt tap på alt, og jeg akter det for skarn, forat jeg kan vinne Kristus


ni apuri aneachmau tari, inatirin nakachmaun wainak, chikich chichaman umichu ainaujai metek wait wajaktiniun susatnuitai. 	 da skal denne tjeners herre komme en dag han ikke venter, og en time han ikke vet, og hugge ham sønder og gi ham lodd og del med de utro.


Tura Judea nungkanmaya ainausha, tura nuna nangkamasarang timiá arák pujuinausha Jesúsa turamurin mash nekaawarmiayi. 	 Og dette ord kom ut om ham i hele Judea og i hele landet deromkring.


Antsu Yusen nekachu ainaujai tsaningkairap tatsujrume. Tura kuikian nukap wakerin ainaujai, tura kasa ainaujaisha, tura Yuschau waininayat: Ameka wína yusruitme, nangkamiar tinu ainaujaisha tuke tsaningkairap tatsujrume. Nu aints ainaujai tuke iruntsuk pujustasrum wakerakrumka, ju nungkanmaya tuke jiinkitnuitrume. 	 men av Guds nåde er jeg det jeg er, og hans nåde mot mig har ikke vært forgjeves, men jeg har arbeidet mere enn de alle, dog ikke jeg, men Guds nåde som er med mig.


Yus chichaak: Nungka amukatin jeatak wajamtai, mash aints ainamunam yumi yaranua nunisnak wína Wakantrunka akupkatnuitjai. Tura asamtai atumi uchirisha, tura atumi nawantrisha wína chichamrun etseriartinuitai. Tura natsa ainausha ni jiijaingkia winaka waitinachu wainiatnak, paan nintimtikrartinuitjai. Nuniasha atumi juuntri wína pachitsar karamrurartinuitai. 	 Og det skal skje i de siste dager, sier Gud, da vil jeg utgyde av min Ånd over alt kjød, og eders sønner og eders døtre skal tale profetiske ord, og eders unge menn skal se syner, og eders oldinger ha drømmer;


—Chikich ainaun uwemtiknuyayi, antsu ningki uwemratatkama tujintawai. Israela apurinkungka, nekas numinmaya kuankiamtaikia, iikia nekasampita tiinji. 	 Andre har han frelst, sig selv kan han ikke frelse! Han er jo Israels konge; la ham nu stige ned av korset, så skal vi tro på ham!


“Wína aintsur ainaun wainin Efeso yaktanam puja nuka ju chichaman nekaati tusam aarta: Ni untsur uwejejai yaan siete (7) takaka nuka, tura ji keaun siete (7) kuri najanamunam japen wekaa nuka tawai tita: 	 Skriv til engelen for menigheten i Efesus: Dette sier han som holder de syv stjerner i sin høire hånd, han som går midt imellem de syv gull-lysestaker:


Nunia catorce (14) musach nangkamaramtai, wikia Bernabéjai ataksha Jerusalénnum wemiajai. Tura Tito wijai wekaasati tusan jukimiajai. 	 Fjorten år efter gikk jeg atter op til Jerusalem med Barnabas og tok også Titus med;


Nuna tusa ukuki, Jerusalénnumia jiinki, Betania yaktanam we nuni kanurmiayi. 	 Og han forlot dem og gikk utenfor byen til Betania, og var der natten over.


Jesús Jerusalénnum weamtai, ni nuiniatiri ainauti Yuse chichame yaanchuik aarmawa nunisang umirui, tuuka nintimrachmiaji. Tura ukunam nayaimpinam waketkiamtai, Jesús turatnun pachisar yaanchuik aarmawa nunaka nekas miatrusang umiawapi tusar nintimramiaji. 	 Dette skjønte ikke hans disipler i førstningen; men da Jesus var blitt herliggjort, da kom de i hu at dette var skrevet om ham, og at de hadde gjort dette for ham.


Tura: Chikich ainau wína miatrusarang umirtukarat tusaram kakamtikrataram, Yus turamataikia, ni wakera nunisrik chikich ainausha kakamtikratnuitji. Tura chikich ainau yuumamuri susataram, Yus turamataikia, wína pengker awajtusarat, tuuka nintimtsuk, yuuminak pujuinau ni yuumamurisha tuke susatnuitji. Tura Yus chikich ainau wainin ata turamataikia, wikia apuitjai, tuuka nintimtsuk, antsu Yus wakera nunisrik chikich ainausha wainkartinuitji. Tura Yus: Wait wajainau yaingtaram, turamataikia, iikia pengker nintimsar wait wajainausha yaingtinuitji. 	 eller om en skal formane, på formaningen; den som utdeler, gjøre det med ærlig hu; den som er forstander, være det med iver; den som gjør barmhjertighet, gjøre det med glede!


Tamati Jesús chicharak: —Ayu, turata. Ju jeanam pujuinautiram yamaikia uwemrau asaram, yaanchuiksha nangkamrum Abrahama wearinji tinuyarme. Antsu yamaikia nekasrum Abrahama weari wajasurme. 	 Og Jesus sa om ham: Idag er frelse blitt dette hus til del, eftersom og han er en Abrahams sønn;


Tura ukukim Jesús niin tentakarmaun mash jiis, ni nuiniatiri ainaun chicharak: —Kuikiartin ainau ni kuikiarin aneenau asar, Yus umirtan nekasar yuumatinawai, —timiayi. 	 Og Jesus så sig om og sa til sine disipler: Hvor vanskelig det vil være for de rike å komme inn i Guds rike!


Tura Abraham juuntach asa, uchin yajutmarchamin ayat, uchin yajutmaru asamtai, nukap arus Yus tímia nunisang nayaimpinam yaa ainia timiá untsuri yujramiayi. Tura juun entsa yantamen yaikmiria nunisarang nekapmarchamin untsuri yujramiayi. 	 derfor blev det også av en, og det en utlevd, avlet så mange som himmelens stjerner og som sanden ved havets strand, som ingen kan telle.


ju nungkanam pujus ni ukukmia nuna nangkamasang untsurin wainkatnuitai. Nuniangka jaka nantaki, tuke Yusnum iwiaaku pujustinuitai, —timiayi. 	 uten at han skal få mangefold igjen her i tiden, og i den kommende verden evig liv.


Tura pengker aa nuna turinauka apu ainaun shamkarchatnuitai. Antsu pasé aa nuna turinauka apu ainaun shamkartinuitai. Apu ainaun shamtsuk pujustasrum wakerakrumka, pengker aa nu turataram. Turakrumin apu atumin pengker nintimturmastinuitrume. 	 For de styrende er ikke til redsel for den gode gjerning, men for den onde. Men vil du slippe å frykte for øvrigheten? Gjør det som godt er, så skal du ha ros av den;


Wikia Cristo akupkamu asan, wi wakeraknaka: Nu turata timinuitjame. Antsu wi amin aneau asan, nunaka tajame: Wikia juuntach asan, tura Cristo Jesúsa inatiri asan, kársernum engkeamu pujau asan: Onésimo wait anentrata tusan seajme. Wi kársernum pujai, Onésimo juni taa, wi etsermaurun antuku asa, yamaikia Cristonuitai. Tura asa winia uchirua nunisketai. 	 Derfor, om jeg enn har megen frimodighet i Kristus til å påbyde dig det som tilbørlig er,


Tura jau ainaun tsuwarchamniaun wainiat, Jesús tsuwaru asamtai, chikich aints untsuri nuna wainkaru asar Jesúsan nemariarmiayi. 	 og meget folk fulgte ham, fordi de så de tegn han gjorde på de syke.


Tura ukukim Jesús ni nuiniatiri ainautin chichartamak: —Nekasan tajarme: Kuikiartin ainau Yus pujamunam wayaawartatkamawar nekasar tujinkartinuitai. 	 Og Jesus sa til sine disipler: Sannelig sier jeg eder: Det vil være vanskelig for en rik å komme inn i himlenes rike.


Nunia Jesús Yus seatai juun jeanam waya, tangku ainaun Yusen susartas surinaun wainak, aanum jiiki akupkamiayi. 	 Og han gikk inn i templet og begynte å drive ut dem som drev handel der,


Nuniasha chikich Yuse awemamuri jimiar ama nu pupunan pupuntramtai, juun mura jiya tumau kapaun juun entsanam nangkimia ujungkarun wainkamjai. Turamtai juun entsa kampatam amanum kichik numpa najanarun wainkamjai. Turamtai juun entsanam mash iwiaaku ainau kampatam ainamunam kichik kajingkiarun wainkamjai. Tura kanu kampatam ainamunmasha kichik meserun wainkamjai. 	 Og den annen engel blåste, og det blev likesom et stort brennende fjell kastet i havet, og tredjedelen av havet blev til blod,


Tura chikich jingkiajisha nungka pengkernum kakeekamiayi. Tura tsapai jingkiaji kichkitiat cien (100) nerekmiayi,” Jesús timiayi. Tura ataksha kakar chichaak: “Aints ainautiram, ju chicham antukrum nintimrataram,” timiayi. 	 Og noget falt i god jord; og det vokste op og bar frukt i hundre fold. Da han sa dette, ropte han: Den som har ører å høre med, han høre!


Yus yaanchuik Israela weari ainautin: Wína aintsur ainiarme, tinu asa, ni aintsri ainautinka mash japrama ukurmakchamiaji. ¿Yuse chichame etsernun Elíasan pachis aarmawa nuka antukchamkuram? Elías ni weari ainaun pachis napchau nintimias Yusen chicharak: 	 Gud har ikke forkastet sitt folk, som han forut kjente. Eller vet I ikke hvad Skriften sier på det sted om Elias, hvorledes han treder frem for Gud mot Israel:


Tu iniam Pablo: —Ja ai, —tamati, suntara apuri iniak: —¿Amesha Egiptonmaya aints nuwik romanotin kajertamak: Maataram, tusa mangkartin ainaun cuatro warangkan (4,000) aints atsamunam jukimia nu aintschaukitam? —tu iniasmiayi. 	 Er du da ikke den egypter som for nogen tid siden gjorde oprør og førte de fire tusen mordere ut i ørkenen?


Tamati Jesús chicharak: —Paan jiimtia. Ame wína nekasampita turutu asam, pengker wajasume, —timiayi. 	 Og Jesus sa til ham: Bli seende! din tro har frelst dig.


wainkartatkamawar wainkacharmiayi. Tura Jerusalénnum eakmi tusar ataksha waketrukiarmiayi. 	 og da de ikke fant ham, vendte de tilbake til Jerusalem og lette efter ham.


Tura: Nakasmi tusar, Jesúsan jiij pujuriarmiayi. 	 og de satt der og holdt vakt over ham.


Nu musachti kichik aints Barrabás naartin chikich aintsjai mesetan najanawar aintsun mau asar, kársernum engkeamu pujuarmiayi. 	 Nu var det en som hette Barabbas; han var kastet i fengsel sammen med nogen oprørere som hadde gjort et mord under oprøret;


Tumingjai metek jimia kintan yutsuk ijiarmaan aminka seaweajme,’ ningki nintimias tu seamiayi. 	 Jeg faster to ganger om uken, jeg gir tiende av all min inntekt.


Turinamtai Antioquíanmaya judío ainau, tura Iconionmaya judío ainausha Listranam jear, Listranmaya ainau: Pablo pasé awajsataram tusar nintimtikrarmiayi. Turamu asar Pablon kayajai tukua tukuaka kajinmakamtai: Yanchuk jakayi tusar, namangken japikiar yakta aarin japawar ukukiarmiayi. 	 Men det kom jøder til fra Antiokia og Ikonium og overtalte folket, og de stenet Paulus og slepte ham utenfor byen, da de trodde at han var død;


Atumka tunau ayatrumek, nekasrum atumi uchiri pengker aa nuke suwarme. Atumka Yus seakrumningkia ¿atumi Apaachiri nayaimpinam puja nu nekas pengker asa, itiur suritramkating? 	 Dersom da I, som er onde, vet å gi eders barn gode gaver, hvor meget mere skal da eders Fader i himmelen gi dem gode gaver som beder ham!


Tura yutan umisaramtai, Jesús piningkian ataksha achik chicharak: —Ju piningnum amuti yarakmau wína numparua tumawaitai. Wína mantinamtai, atumin uwemtikratasan wína numparka numpartatui. Tura wi jakan, yamaram chichaman etsernuyaja nunaka mash umiktatjai. 	 Likeså kalken, efterat de hadde ett, og sa: Denne kalk er den nye pakt i mitt blod, som utgydes for eder.


Tura chikich chicham jujai metek tausha juwaitai: ‘Ami namangkem aneame nunismek chikich aints ainausha aneeta.’ 	 Men det er et annet som er like så stort: Du skal elske din næste som dig selv.


Tura Cristo iincha pengker awajtamak: Yainikmintrum tusa ningki wakerutmak, Yuse takatrisha metekchau atumsha atumsha takakmasmintrum tusa, ni kakarmarinka suramsawaitji. 	 Men hver og en av oss er nåden gitt efter det mål som Kristi gave tilmåles med.


Nunia Jesús ataksha chichaak: —Atum wína anenkurmeka wína chichamur umirtuktaram tajarme nuka miatrusrumek umiktaram. 	 Dersom I elsker mig, da holder I mine bud,


Antsu itiurak wainmakma tusarkia iikia nekatsji. Tura yáki wainmamtikiama tusarsha nekatsji. Antsu atum nekaatasrum wakerakrumka, ningki iniastaram. Niisha nampuaru asa, ningki ujatmaktatrume, —timiayi. 	 men hvorledes det er gått til at han nu ser, det vet vi ikke, eller hvem som har åpnet hans øine, det vet vi heller ikke; spør ham selv! han er gammel nok, han vil selv svare for sig.


Nu kintati yumi jitatsaing, aints ainau Yusen nintimtsuk yutancha yuj, tura umutincha umuj puju armiayi. Tura nuwatnaikiarmiayi. Tura nawantrincha aintsun ninumkarat tusar surin armiayi. Tumaj pujuinai, Noé juun kanunam engkemamiayi. 	 for likesom de i dagene før vannflommen åt og drakk, tok til ekte og gav til ekte, like til den dag da Noah gikk inn i arken,


Tura asamtai kinta tsawaatsaing eemkaram: ¿Kashin wi warukatjak? tuuka nintimtsuk asataram. Kashin yumtin atin wainiatrum, yamaikikia nintimtsuk pujustaram. Chikich kinta yumtin amataikia, Yuska winaka waitui, tu nintimsaram pujustaram,” Jesús timiayi. 	 Vær altså ikke bekymret for den dag imorgen! for den dag imorgen skal bekymre sig for sig selv; hver dag har nok med sin egen plage.


Tamati apu Festo judío ainau wína pengker nintimtursarat tusa, Pablon chicharak: —Ami chichamin nuni nekartuwarat tusam ¿Jerusalénnum wetasam wakeramek? —timiayi. 	 Men da Festus gjerne vilde vinne takk av jødene, svarte han Paulus og sa: Er du villig til å dra op til Jerusalem og der få dom av mig i denne sak?


Nunia Jesús chikich nuikiartutai chichaman nuitamak: “Yus aints ainaun nayaimpinmaya inartinka aints ni ajarin trigon pengkeran araamua nunisketai. 	 En annen lignelse fremsatte han for dem og sa: Himlenes rike er å ligne med en mann som hadde sådd god sæd i sin aker;


Tamati jimia aintsun inaikiarmiayi. Chikich aintsun José Barsabás naartinun chikich naari Justo: Ju ati tusar inaikiarmiayi. Turinamtai chikich ainausha Matíasan inaikiarmiayi. 	 De stilte da frem to, Josef, som kaltes Barsabbas, med tilnavnet Justus, og Mattias.


Tinamtai apu Herodes nuna antuk: Wikitjai apunka tusa, napchau nintimramiayi. Turamtai Jerusalénnum pujuinausha mash napchau nintimrarmiayi. 	 Men da kong Herodes hørte det, blev han forferdet, og hele Jerusalem med ham.


Tura nu musachti Anás Caifásjai sacerdote apuri pujuarmiayi. Nu musachti Zacaríasa uchiri Juan aints atsamunam ningki pujamtai Yus nijai chichasmiayi. 	 mens Annas og Kaifas var yppersteprester, da kom Guds ord til Johannes, Sakarias' sønn, i ørkenen;


Mangkartin aints nuni netimia nuka Jesúsan jiyaak: —Ame Yus akupkamu Mesíasaitkumka, watska amek uwemrata. Tura iincha uwemtikiarturta, —timiayi. 	 En av ugjerningsmennene som hang der, spottet ham og sa: Er ikke du Messias? Frels dig selv og oss!


Tura Yus chicharak: ‘Ame nungkarminia jiinkim, ami wearam ainau ukukim, chikich nungkanam wi inaktustatjame nuni weta,’ timiayi. 	 og sa til ham: Dra ut fra ditt land og fra din slekt, og gå til det land som jeg vil vise dig!


¿Tura warutia iraakmincha, ii jeen pujusta timiaji? ¿Tura entsatiram yuumamnisha warutia susamiajme? 	 Når så vi dig fremmed og tok imot dig, eller naken og klædde dig?


Tura chicharak: —Timiá wake meseakun jata nekapeajai. Atumsha wijai pujusrum kanutsuk asataram, —timiayi. 	 Da sier han til dem: Min sjel er bedrøvet inntil døden; bli her og våk med mig!


Cristo Jesúsnau asakrin, Yuse Wakani pujutan sukartin aa nuka iin angkan awajtamsamiaji. Tura asa yamaikia ni kakarmarijai ii tunau wakerutinka nepeturmakmiaji. Tura asamtai Yus iinka: Tunau turau asaram, tuke jakatniunam wetaram turamtsuji. 	 for livets Ånds lov har i Kristus Jesus frigjort mig fra syndens og dødens lov.


Satanás atumi nintin engkemturawai tusaram aneartaram. 	 og gi ikke djevelen rum!


Judíochu ainau Yus umirkatin chichaman antutsuk pujuinayat, ningki nintimsar nu chichaman umirinamtaikia, chikich aints ainau nuna wainkar: Ju aintska pengker aa nuna takaawai tusar nekainawai. 	 For når hedningene, som ikke har loven, av naturen gjør det loven byder, da er disse, som dog ikke har loven, sig selv en lov;


Tura uchi muuken kichnasha kichnasha achik, Yusen seati umis, nuniangka jiinki wemiayi. 	 Og han la sine hender på dem og drog derfra.


Tu takurin Jesús chichartamak: —Ju aints ainauka wecharminuitai. Antsu atumek ni yuwatniuri susataram, —turammiaji. 	 Men Jesus sa til dem: De har ikke nødig å gå bort; gi I dem å ete!


—Juun ainautiram ¿waruka aitkarme? Iisha atumea nunisrik aintsuitji. Tura asar atum nangkamrum aitkarme nu inaisaram ukukrum Yus nekas iwiaaku aa nu umirkataram titasar winaji. Nekas Yuska nayaimpincha, tura nungkancha, tura juun entsancha, tura mash nungkanam aa nuna najanamiayi. 	 og ropte: I menn! hvad er det I gjør? Også vi er mennesker under samme vilkår som I, og vi forkynner eder evangeliet at I skal vende eder bort fra disse falske guder til den levende Gud, han som gjorde himmelen og jorden og havet og alt som i dem er,


Aints atumin itit awajtaminak: Atumi nuwapchiri charutsuk pujakrumka, nekasrum uwemrashtinuitrume, tinauka niinun ningki charukarti tusan wakerajai. 	 Gid de endog må skjære sig selv i sønder, de som opvigler eder!


Tamaitiat Abraham ayaak: ‘Uchiru nintimrata. Ameka iwiaaku pujakum, yuumatsuk wait wajatsuk pujuyame. Antsu Lázaroka nukap wait wajaj pujuyayi, tura yamaikia juni ayamui. Tura ame atak iiksamek wait wajame. 	 Men Abraham sa: Sønn! kom i hu at du fikk ditt gode i din levetid, og Lasarus likeså det onde! men nu trøstes han her, og du pines.


Tura Cristo atumin uwemtikramrau asamtai, wína tuke waitkatatui, tu nintimsaram, suntar jirun tsengkrakinawa nunisrumek au asaram, Satanáska nepetkau ataram. Tura suntar nangkin takakinawa nunisrumek Yuse chichamesha nintimrau ataram. Nuka Yuse Wakani nangkirintai. 	 og ta frelsens hjelm og Åndens sverd, som er Guds ord,


Turamtai ataksha nayaimpinmaya chichartak: ‘Yus pengkeraitai tau wainiatmesha ¿warukaya paseetai tame?’ turutun antukmajai. 	 En røst fra himmelen svarte mig da annen gang: Det som Gud har renset, det må ikke du gjøre til urent.


Turamtai chikich nuiniatiri ainautikia kanujai rednum namak chumpimiau kichik pachak metro japikir kaanmatkanam jeemiaji. 	 men de andre disipler kom med båten - de var ikke lang fra land, bare omkring to hundre alen - og drog garnet med fiskene efter sig.


Tura asa yaanchuik Yuse chichamen etserin Isaías naartin nu nungkanmaya ainaun pachis aarmia nunaka miatrusang umikmiayi. Nu aarmauka nuwaitai: 	 forat det skulde opfylles som er talt ved profeten Esaias, som sier:


Nunia Yuse awemamuri siete (7) aa nuka inangnamu wait wajaktiniun piningnum engkeamun takakun wi nuwik wainkamja nuka ataksha wína chichartak: “Winita. Uwija Uchiri nuwarin inaktustasan wakerajme,” turutun antukmajai. 	 Og en av de syv engler som hadde de syv skåler, fulle av de syv siste plager, kom til mig og talte med mig og sa: Kom, jeg vil vise dig bruden, Lammets hustru.


Jesúsan chicharinak: —Nuikiartinu, ju nuwaka chikich aintsjai tepau wainkaji. 	 og sa til ham: Mester! denne kvinne er grepet på fersk gjerning i hor.


Tura asamtai atumka iin pachisrum mash nekaataram tusan, tura atumin pengker nintimtikrarti tusan akuptuktatjarme. 	 som jeg just derfor sender til eder at I skal få vite hvorledes det er med oss, og at han skal trøste eders hjerter.


Tura nu papi aarmaun juki, jinta weaun Damasco yaktanam jeatak wajaun aneachmau nayaimpinmaya paantin Saulon tenteamiayi. 	 Men på reisen skjedde det at han kom nær til Damaskus, og med ett strålte et lys fra himmelen om ham,


Tura asamtai aints Yusen nekasampita tayat, pengker aa nunaka takatsuk pujaunaka Yuska pengkeraitai tatsui. Antsu aints Yusen nekasampita taunaka, tura pengker aa nuna takaunaka Yuska pengkeraitai tawai. 	 I ser at mennesket blir rettferdiggjort ved gjerninger, og ikke ved tro alene.


Nunia Jesús ni Apaachirin chicharak: “Yusru, ami wakeramurmin umiktasan taawitjai,” tu tinu asamtai, nu nangkamtaik tangkun maawar, Yusen susartas epeu armia nuna yamaikia turashtinuitai, taku tawai. Antsu Uchir atumi tunaarin sakturmartas jakau asamtai, ni umirkataram Yus tawai. 	 så har han derefter sagt: Se, jeg kommer for å gjøre din vilje. Han tar det første bort for å innsette det annet,


Tura asamtai iikia Cristo Jesúsnau asar, yamaikia nijai tsaniasar jakamunmaya nantaknua nunisrik tura nayaimpinam pujuinawa nunisrik, pengker nintimsar angkan pujusmintrum tusa uwemtikramramiaji. 	 og opvakt oss med ham og satt oss med ham i himmelen, i Kristus Jesus,


¿Mai Cristonu ainautak kajernaikiamu iwiarami tusar pujuinamunam Yusen umirchau ainausha jiisartas weena nuka pengkerkai? 	 men hos eder blir jeg kan hende nogen tid, eller endog vinteren over, forat jeg kan få følge av eder dit jeg siden skal reise.


Chikich ainaun wait anenchaunaka Yus ni kintari jeamtai, wait anentsuk wait wajaktinnum akupkatnuitai. Antsu chikich ainaun wait anenniunka Yus niincha nunisang wait anentratnuitai. 	 For dommen skal være ubarmhjertlg mot den som ikke har gjort barmhjertighet; men barmhjertighet roser sig mot dommen.


Tamati Jesús nuna antuk chicharak: —Shamkaip, antsu nekasampita tusam, wína nintimtursata. Turakminka nawantrumka pengker wajastatui, —timiayi. 	 Men da Jesus hørte det, svarte han ham: Frykt ikke, bare tro, så skal hun bli frelst!


Junia aints akiinawarua nunisarang ataksha akiinawaruka ainatsui. Tura junia aints uchin yajutmarua nunisarang ataksha yajutmarmauka ainatsui. Antsu Yus yajutmarmawa nunisarang Yuse uchiri ainawai. 	 og de er født ikke av blod, heller ikke av kjøds vilje, heller ikke av manns vilje, men av Gud.


Turuwaramtai Cristonu ainau Pablon tariar tentakarmiayi. Turinam nantaki ataksha nu yaktanmak wayaamiayi. Tura kashin tsawaar, Bernabéjai nu yaktanmaya jiinkiar, chikich yaktanam Derbe tutainum wearmiayi. 	 men mens disiplene flokket sig omkring ham, stod han op og gikk inn i byen. Den næste dag drog han med Barnabas avsted til Derbe.


—Apuru, uchir wait anentrata. Nukap wait wajawai. Tuke wichi wajaki, nuniangka ji kapaamunam ayaaweawai. Tura entsanmasha pe ayaaweawai. 	 Herre! miskunn dig over min sønn! Han er månesyk og Iider storlig; ofte faller han i ilden og ofte i vannet.


“Tura asamtai atumin tajarme: Aintsu tunaari ainia nunaka mash Yus tsangkuratnuitai. Tura Yusen pachisar pasé chichainaunka Yus mash tsangkuratnuitai. Antsu Yuse Wakanin pachisar pasé chichainaunka pengké tsangkurashtinuitai. 	 Derfor sier jeg eder: Hver synd og bespottelse skal bli menneskene forlatt; men bespottelse mot Ånden skal ikke bli forlatt.


Tura kajerakrin Jesús ni nuiniatiri ainautin mash untsurmak, irutmar chichartamak: —Atumka nekarme: Mash nungkanmaya apu ainau ni aintsrin akatrar pe akupinawai. Tura ni juuntri ainausha miajuitjai tusar, ni aintsri ainauncha tuke inarartas wakerinawai. 	 Men Jesus kalte dem til sig og sa: I vet at fyrstene hersker over sine folk, og deres stormenn bruker makt over dem.


Tamaitiat Abraham chicharak: ‘Moisésa aarmaurincha tura yaanchuik Yuse chichamen etserin aarmaurincha takakinawai. Nuna antukar umirkarti,’ timiayi. 	 Men Abraham sier til ham: De har Moses og profetene; la dem høre dem!


Nunia fariseo ainaujai tura Moisésa chichamen nuikiartin ainaujaisha chichas umis, ataksha aints ainaun untsuk chicharak: —Anturtuktaram. Tura wi taja nuka nekaataram. 	 Og han kalte folket til sig og sa til dem: Hør dette og forstå det:


Yuse aintsri wi taja nunaka umirinak pujuinaun tuke mash angkan nintimratnun Yus susarat tusan, tura Yus wait anentrarat tusan wakerajai. 	 Og så mange som går frem efter denne rettesnor, fred og miskunn være over dem og over Guds Israel!


Tu chichaak wajai, Jairo aintsri ni jeenia tari apurin chicharak: —Nawantrumka yanchuk jakayi. Nuikiartin nemarkini awajip, —timiayi. 	 Mens han ennu taler, kommer en fra synagoge-forstanderen og sier til ham: Din datter er død; umak ikke mesteren!


Nunia Yuse Wakani akupkamu asar, Bernabé Saulojai Seleucia yaktanam weenamtai, Juan Marcos iin yainmakti tusar, jukimu asa nusha wemiayi. Tura Seleucianam jear, kanu juunum engkemawar, isar Chipre tutainum wearmiayi. Nunia yakat Salamina tutainum jear kanunmaya jiinkiar, judío iruntai jeanam wayaawar, Yuse chichamen etsertan nangkamawarmiayi. 	 Da de nu således var utsendt av den Hellige Ånd, drog de ned til Seleukia og seilte derfra til Kypern,


Nuna antuk Jesús chichaak: —Wi nuikiartaja juka wína chichamruchuitai. Antsu wína akuptuku chichamentai. 	 Jesus svarte dem og sa: Min lære er ikke min, men hans som har sendt mig;


Tura asamtai ¿itiur aints ainauti tunaurin sakarminuita? tusa, Yus yamaikia aints ainautin nekamtikramamiaji. Moisésa chichame umirkakrinka, Yuska ii tunaarinka sakarchamnawaitai. Iikia Moisésa aarmauri aujsar, tura Yuse chichame etserin aararmia nusha mash aujsar paan nekaatnuitji. 	 Men nu er Guds rettferdighet, som loven og profetene vidner om, åpenbaret uten loven,


—Nuikiartinu, Moisés chichaman aarmia nu chichamka nuwaitai: Aints uchin yajutmatsuk jakamtaikia, ni yachí uchin yajutmartas wajerin nuwatkati. Tura uchin yajutmarka, nuka ni yachí jakau uchiriya nunisang atinuitai, tu aatramramiaji. 	 Mester! Moses har foreskrevet oss at når en manns bror dør og efterlater hustru, men ikke barn, da skal hans bror ta hans hustru til ekte og opreise sin bror avkom.


Turamtai Yuse Wakani Cristo umirkau ainautinka nunasha nekamtikramamiaji. Nuna pachis tu aarmawaitai. Yus chichaak: “Nukap arusan wína aintsur ainamunam yamaram chichaman najanatatja nuka nuwaitai: Wína umirtuktin chichamrun akupkan ni nintin engketawaran paan nintimtikrartinuitjai. 	 Men det vidner og den Hellige Ånd for oss; for efterat han har sagt:


Wína wear Criston umirchau asaramtai, wi wait anentakun tuke napchau nintimsan pujajai. 	 at jeg har en stor sorg og en uavlatelig gremmelse i mitt hjerte.


Tu seam, aints kuikian juu arák wajas, natsaamak tsuntsuma pangkaisha jiimtsuk, wake mesek netsepen uwejejai awatkamaikiak: ‘Yusru, wikia tunau asamtai, wait anentrurta,’ tu Yusen seamiayi. 	 Og tolderen stod langt borte og vilde ikke engang løfte sine øine mot himmelen, men slo sig for sitt bryst og sa: Gud! vær mig synder nådig!


Tura Yus yaanchuik: Atumi Apuri ati tinu asa, ni uchirin Jesúsan ataksha akupturmaktinuitrume. 	 og han kan sende den for eder utkårede Messias, Jesus,


Juka wantintsaing, Yus akupkamuitai tusanka nekaachmiajai. Antsu ju wantinkamtai, Israel ainau nuna mash paan nekaawarat tusan, aints ainaun imiainiartasan tamajai, —timiayi. 	 Og jeg kjente ham ikke; men forat han skulde åpenbares for Israel, derfor er jeg kommet og døper med vann.


Nunia Jesús ataksha nuitamak: “Kichnasha tajarme: Yusnum pujustin pachisrum chicham antuktaram. Aints shaakun sumin shaak nekas akik shiiram wawiknumia jukimun eaktinuitai. 	 Atter er himlenes rike likt en kjøpmann som søkte efter gode perler,


‘Jiistaram. Ju aintska jean jeamkatas nangkamayat umiktatkama tujinkayi,’ tiartinuitai. 	 Denne mann begynte å bygge, og var ikke i stand til å fullføre det?


“Tura Apu asan, wína menarnini wajainaun chicharkun: ‘Pasé takau ainautiram, wini iruntsuk junia jiinkiram, tuke ji kajintrashtinnum wetaram. Satanás ni awemamuri ainaujai tuke wait wajaktin umismanum nujai iruntrataram. 	 Da skal han også si til dem ved den venstre side: Gå bort fra mig, I forbannede, i den evige ild, som er beredt djevelen og hans engler!


Tinamtai Jesús nuna antuk nu aintsu chichamen nintimias niin nemarinaun chicharak: —Nekasan tajarme: Juni Israela nungkarin pujuinauka nu aintsua nunisarang: Yus tujinkachuitai tinaunaka kichkisha wainkachuitjai, —timiayi. 	 Men da Jesus hørte dette, undret han sig over ham, og han vendte sig om og sa til folket som fulgte ham: Jeg sier eder: Ikke engang i Israel har jeg funnet så stor en tro.


Nunia Jesús ataksha Tiro yaktanmaya jiinki, Sidón yaktan nangkaiki, Decápolis nungkanam wekaas, Galilea kuchanam wemiayi. 	 Og da han gikk ut igjen fra Tyrus' landemerker, kom han gjennem Sidon til den Galileiske Sjø, midt igjennem Dekapolis-landet.


Nu kintati ni nuiniatiri ainauti Jesús tarir chicharkur: —¿Yuse pujutiri nayaimpinmaka aints ainau jeartinua nuka chikich ainaun nangkamasarkesha ya ainia? —timiaji. 	 I samme stund kom disiplene til Jesus og sa: Hvem er den største i himlenes rike?


Tura Nungkanmaya Pachim iwianchi kakarmarijai wainchati takatnasha turaun wainkamjai. Tura aints jiiminamunam nayaimpinmaya ji keaun nungkanam ujuarun wainkamjai. 	 og det gjør store tegn, så at det endog får ild til å falle ned fra himmelen på jorden for menneskenes øine.


Yamaikia arut chichaman Moisés ii juuntri ainaun: Mash umirkataram tusa najanamia nuka tura Yus seatai juun jea tarach najanamunam Yusen searmia nuka yamaikia nintimrarmi. 	 Nu hadde vel og den første pakt sine forskrifter for gudstjenesten og sin jordiske helligdom


Nunia numi arakmau Getsemaní tutainum wearmiayi. Tura nuni jear, Jesús ni nuiniatiri ainaun chicharak: —Juni pujusrum nakarsataram. Turakrumin wikia Apaachirun aujsatasan weajai, —timiayi. 	 Og de kom til et sted som heter Getsemane; og han sa til sine disipler: Sett eder her mens jeg beder!


Tura tikishma kakar untsumak: —Apuru, ju tunau turina juka tsangkurata, —timiayi. Nuna tina nuniangka jakamiayi. 	 Og han falt på kne og ropte med høi røst: Herre, tilregn dem ikke denne synd! Og som han hadde sagt dette, sov han inn.


“Chikich chichamsha antuktaram: Wejmak arut jaankamtai, ju nungkanam aints kichkisha tarachin yamarman nujtuk aparchamnawaitai. Nu turamka nunia nijaram, yamaram tarach setur tuupich wajayi. Tura asa arutri chingkiana, nuna nangkamasang nukap jaankatnuitai. 	 Ingen setter en lapp av ukrympet tøi på et gammelt klædebon; for lappen river med sig et stykke av klædebonet, og riften blir verre.


Tura asamtai chikich aints ainaujai kajernaitsuk angkan aneenisar pujusarmi tusar, tura Cristo miatrusrik umirkarmi tusar pengker nintimtunisar pujusarmi. 	 La oss derfor strebe efter det som tjener til fred og til innbyrdes opbyggelse!


Turamtai suntar ainau Herodes tímia nunisarang Pedron nakasarmiayi. Pedron kársernum engkeawaru asaramtai, Cristonu ainau tuke inaitsuk Pedron pachisar Yusen seatiarmiayi. 	 Så holdt de da vakt over Peter i fengslet; men det blev gjort inderlig bønn til Gud for ham av menigheten.


Antsu wína inatiruitai tuuka yamaikia nintimsaip. Antsu yamaikia nuna nangkamasang wína aneamur yatsuruitme tu nintimtusta. Wisha junaka nukap aneajai. Antsu ami inatiram asamtai, tura yamaikia Yusnau asamtai, wína nangkatusmek amesha nukap aneetnuitme. 	 ikke lenger som træl, men mere enn en træl, som en elsket bror, især for mig, men hvor meget mere for dig, både i kjødet og i Herren!


Tura atumin: Juni wayaawairap tusar suritraminamtaikia, nu yaktanmayangka jiinkiram ukuktiaram. Tura ukuakrum atumi nawe japimiarum: Ju aints ainaun Yus jiisti tusaram, aints ainau mash nekamtikiataram, —tusa Jesús ni nuiniatirin akupak timiayi. 	 Og hvert sted hvor de ikke tar imot eder, gå ut av den by og ryst støvet av eders føtter til et vidnesbyrd mot dem!


“Maj, Moisésa chichame nuikiartin ainautiram, fariseo ainautirmesha aneartaram. Atumi ajarinia árak menta tutain, tura chikich áraksha anís tutain, tura chikich áraksha cominos tutain timiá tuupich au wainiatrum, diez (10) juukrum kichik Yus susatasrum akanuwearme. Nuka tuke inaitsuk turataram. Turayatrum nuna nangkamasrumek chikich chichaman Yus umiktaram tímia nuka umiatsrume. Nekas Yus nintimtustincha, tura chikich aints wait anentratnusha, tura nekas pengker aa nu turatnusha umiktinuitrume. 	 Ve eder, I skriftlærde og fariseere, I hyklere, I som gir tiende av mynte og anis og karve, og ikke enser det som veier tyngre i loven: rett og barmhjertighet og trofasthet! Dette burde gjøres, og det andre ikke lates ugjort.


Wikia nekasan natsaamtsuk: Cristo wina Apuruitai tusan, tuke ni naarin pachisan aints ainaun paan ujakartasan wakerajai. Wi nuna turamtai, Cristo kakarmari wini puja nuna paan nekaawarat tusan wakerajai. Wína mantinachmataikia, tura wína mantinamtaisha wikia shamkashtatjai, tura asan aints ainau: Cristo nekas juuntapita tiarat tusan wakerajai. 	 efter min inderlige lengsel og mitt håp om at jeg ikke skal bli til skamme i nogen ting, men at Kristus, som alltid, så og nu, med all frimodighet skal bli forherliget ved mitt legeme, enten det blir ved liv eller ved død.


Tura mash Cristonu asaram, judíochu ainautirmincha, tura judío ainautincha mash irur ni Wakanin ii nintin engketramau asamtai, ii Apaachiri Yuska seatnuitrume. 	 for ved ham har vi begge adgang til Faderen i en Ånd.


Antsu Yus pengker awajsatasar wakerakrikia, Yuse aarmaurijai metek nintimratnuitji. Cristo nekasampita titaram tusar, chicham ii etserji nuka nuwaitai: “Yuse chichame umirtaka yumtichuitai. Nintimjaisha Yus nekasampita tusam, tura jangkemjaisha Yus nekasampita tusam ujaktinuitme,” tu aarmawaitai. 	 Men hvad sier den? Ordet er dig nær, i din munn og i ditt hjerte; det er troens ord, det som vi forkynner,


Tuminamtai kuchi wainin nuna wainkar, shamkar ampukiar yaktanam jear, ni wainkamurin, tura iwianchrintin turunamurincha mash etserkarmiayi. 	 Men gjæterne tok flukten og kom inn i byen og fortalte alt sammen, og sa hvorledes det var gått med de besatte.


Turamtai fariseo aints Jesúsan yuwita tusa untsukmia nu nuwa turamurin wainak ningki nintimias: Juka nekas Yuse chichame etsernuitkungka ¿ju nuwa ni nawen takaa nuna warí nuwaki? tusa nekaawaintai. ¿Juka nekas tunau nuwachukai? tu nintimramiayi. 	 Men da fariseeren som hadde innbudt ham, så det, sa han ved sig selv: Var denne mann en profet, da visste han hvem og hvordan denne kvinne er som rører ved ham, at hun er en synderinne.


Nuka wait chichaman pengké chichascharu asaramtai, nu aints ainaun pachisar: Tunaachawaitai tiartinuitai. 	 og i deres munn er ikke funnet løgn; for de er uten lyte.


“Tura wainiatnak yamaikia ju nungkanmaya jiikiarta tusanka seatsjame. Antsu Satanás ju aints ainau nepetkai tusam, ayamrukta tusan seajme. 	 Jeg beder ikke at du skal ta dem ut av verden, men at du skal bevare dem fra det onde.


Wikia wetsuk nuná eemkan yamaik ujaajrume. Tura wi weamtai, nekasampita turutmintrum tusan nunaka tajarme. 	 Og nu har jeg sagt eder det før det skjer, forat I skal tro når det Skjer.


Nunia fariseo ainaun tura Herodesa aintsri ainaun akupinak: Jesús iniam ¿niisha warintintak? tusaram nekaataram. Nunia nekaaram tsanumrataram tusar akupkarmiayi. 	 Og de sendte nogen av fariseerne og herodianerne til ham for å fange ham med ord.


Tu tinu asaramtai, Pablo juun ainau iruntramunam japen wajas chicharak: “Atenasnumia juun ainautiram, atumi yusri ainau miatrusrumek nintimtarme tusan wainjarme. 	 Så stod da Paulus frem midt på Areopagus og sa: Atenske menn! I alle måter ser jeg at I er ivrige i eders gudsfrykt.


Nuna tusa Pedron: Tu mantamawartinuitai tusa ujaak timiayi. Tura tu jakam Yus pengker awajsatnuitme taku timiayi. Nunia Pedron ataksha chicharak: —Tuke inaitutsuk nemartusta, —timiayi. 	 Dette sa han for å gi til kjenne med hvad slags død han skulde ære Gud. Og da han hadde sagt dette, sier han til ham: Følg mig!


Tura ii Apuri Jesúsa kakarmarijai Yuse chichamen etserkaramtai, aints ainau untsuri Jesúsan nekasampita tusar ni kakarmarin inakmasarmiayi. 	 Således hadde Herrens ord sterk fremgang og fikk makt.


Apu kashi japeng winak, turachkusha tsawaarai winak, ni inatiri iwiaj pujaun wainak nekas waramtiksatnuitai. 	 Og om han kommer i den annen vakt, og om han kommer i den tredje og finner det så, salige er de.


Tu tinam Jesús aimiak: —Wikia tuniaya winaja, tura tuwa weaja tusancha nekajai. Tura asan wiki nintimtumasan chichayatnak, wi taja nuka nekasaintai. Antsu atumka tuniaya winaja, tura tuwa weaja nuka pengké nekartsurme. 	 Jesus svarte og sa til dem: Om jeg også vidner om mig selv, er mitt vidnesbyrd sant; for jeg vet hvorfra jeg er kommet, og hvor jeg går hen; men I vet ikke hvorfra jeg kommer, eller hvor jeg går hen.


“Nunia Yus Abrahaman chicharak: ‘Wina chichamur umirtukta. Juwaitai wina chichamruka: Aishmang ainau akiina ocho (8) kinta nangkamaramtai, nuwapchiri mash charutkataram. Ami wearam wína aintsur asar, tuke inaitsuk ju akupamurun umirtukarti,’ timiayi. Tu timiau asa, Abrahama uchiri Isaaca akiinamuri ocho (8) kinta nangkamaramtai, Abraham ni uchiri nuwapchirin charutkamiayi. Nunia Isaaca uchiri akiinamtai, nusha nunisang turamiayi. Tura Jacobsha nunisang turamiayi. Jacobo uchiri doce (12) amia nuka yaanchuik ii juuntri armiayi. 	 Og han gav ham omskjærelsens pakt; og så fikk han sønnen Isak, og omskar ham på den åttende dag, og Isak fikk sønnen Jakob, og Jakob blev far til de tolv patriarker.


—Anturtuktaram. Jerusalénnum weaji. Tura Yus akupkamutiatnak aints asan, sacerdote juuntri ainamunam tura Moisésa chichame nuikiartin ainamunam wína surutkar: Maataram turutiartatui. 	 Se, vi går op til Jerusalem, og Menneskesønnen skal overgis til yppersteprestene og de skriftlærde, og de skal dømme ham til døden


Tura Isaí apu Davidtan yajutmarmiayi. Davidka Israela apuri ayayi. Tura David Uríasa nuwarin nuwatak, ni uchirin Salomónkan yajutmarmiayi. 	 Isai var far til kong David. David fikk sønnen Salomo med Urias hustru;


Nunia Jesús ataksha chichaak: “Wikia nunasha tajarme. Aints wína chichamrun antuk, tura miatrusang umirtak pujauka aints jea jeamtan nekau nungka pisu amanum jea jeamkamua tumawaitai. 	 Derfor, hver den som hører disse mine ord og gjør efter dem, han blir lik en forstandig mann, som bygget sitt hus på fjell;


Yus yaanchuik ni awemamuri ainaun akupak: Wina chichamrun umirtukarti tusa akupkamiayi. Tura nu chichaman akatar akupkamia nunaka aints ainau umirtsuk pujuinau asaramtai, Yus nuna wainak Ni tímia nunisarang wait wajaktiniun susarmiayi. 	 For dersom det ord som var talt ved engler, stod fast, og hver overtredelse og ulydighet fikk sin fortjente lønn,


Tura asamtai tu aarmawaitai: “Nu aints ainauka katsuram nintintin asar, nintinchawa nunisarang pujusarti tusa Yus tsangkamkamiayi. Tura ni jiijai pengker wainminayat, Yus wakera nunaka nekaacharti tusa tsangkamkamiayi. Tura Yus tímia nunaka antukcharti tusa, kuwishincha epetkamiayi. Tura asamtai yamaisha nunisarang ainawai.” Tu aarmawaitai. 	 som skrevet er: Gud gav dem en treghets ånd, øine til ikke å se med og ører til ikke å høre med, inntil den dag idag.


shamakun ami kuikiarmin nungkan tain uukmiajai. Pai juwaitai. Ame surusmiame ju jukita,’ timiayi. 	 derfor blev jeg redd, og gikk bort og gjemte din talent i jorden; se, her har du ditt.


Ju papin aaran umisan, ii umaji Febe naartinun atumin akuptajrume. Juka Cencrea yaktanmaya ainaun untsuri yain ayayi. Tura wisha nu yaktanam pujamtai, winasha yainuyayi. Tura asamtai Cristonu ainaun tuke yaininawa nunisrumek ii Apuri naarijai ii umaji pengker yaingtaram, tura ni yuumamurisha mash susataram tajarme. 	 Jeg anbefaler eder Føbe, vår søster, som er menighets-tjenerinne i Kenkreæ,


Nunia Moisésa chichame nuikiartin Jesúsan tari, warintintak tusa, nekapsatas chicharak: —Nuikiartinu ¿wi pujut nangkankashtinun jukitaj tusancha, warinak turuwaintaj? —timiayi. 	 Og se, en lovkyndig stod op og fristet ham og sa: Mester! hvad skal jeg gjøre forat jeg kan arve evig liv?


Nuniasha chikich Yuse chichame etserin aarmau nintimrarmi. Jesús iiya nunisang nintimias: “Yusen pengker nintimtustajai,” timiayi. Nunia ataksha: “Yus ni uchiri ainaun wína surusmia nujai wikia juni pujajai,” timiayi. Yuse chichame etserin Jesúsan pachis tu aarmiayi. 	 Og atter: Jeg vil sette min lit til ham. Og atter: Se, her er jeg og de barn som Gud har gitt mig.


Nuna tama apu napchau nintimramiayi. Turayat: Yusjai nekasan tajame tinu asa, tura ni untsukarmau ainau mash nuna antukaru asaramtai, surimkatatkama yuumatkamiayi. 	 Og kongen blev meget bedrøvet; men for sine eders skyld og for deres skyld som satt til bords, vilde han ikke si nei til henne.


Tura asamtai aints ningki nintimias miajuitjai tumamunka Yuska mianchawaitai tawai. Antsu mianchawaitjai tumamunka Yuska miajuitai tawai. 	 Den sig selv ophøier, skal fornedres, og den sig selv fornedrer, skal ophøies.


Wi tau asamtai, aints ni aparijai kajernaikiartinuitai, tura nuwasha ni nukurijai kajernaikiartinuitai. Tura najatisha ni tsatsarijai kajernaikiartinuitai. 	 For jeg er kommet for å sette splid mellem en mann og hans far, og mellem en datter og hennes mor, og mellem en svigerdatter og hennes svigermor,


—Anturtuktaram. Aints ininminamtai tu ujaakrum: Kashi ii kanakur teparin, ni nuiniatiri ainau tariar Jesúsa namangken kasamkar jukiari, anangkuram titaram. 	 og sa: I skal si: Hans disipler kom om natten og stjal ham bort mens vi sov.


Antsu chikich aints wína chichamrun anturtukiat umirtutsuk pujakka, aints yaikminam patatek jea jeamkamua tumawaitai. Tura asamtai entsa nukap nujangkrak, nujang nukap ukatam, jea pukuktinuitai, tura tuke iwiarachmin atinuitai,” Jesús timiayi. 	 Men den som hører og ikke gjør derefter, han er lik et menneske som bygget sitt hus på bare jorden uten grunnvoll; og strømmen brøt imot det, og det falt straks, og det blev et stort fall da det hus falt.


Tura Jesús ataksha chicharak: —Ju nuikiartutai chicham nintimrataram. Aintsu uchiri jimiar pujú armiayi. Tura asaramtai nu aintska uchirin kichkin chicharak: ‘Uchiru, ajarun weme uva yurangke juuta,’ tusa akupkamiayi. 	 Men hvad tykkes eder? En mann hadde to sønner, og han gikk til den ene og sa: Sønn, gå idag og arbeid i min vingård!


Ningki nintimsar kuikian akupkartas wakeriarmiayi. Jerusalénnumia Cristonu ainau yaanchuik judíochu ainamunam Cristo chichame etsernun akupkarmia nutiksarang yamaikia judíochu ainausha Jerusalénnumia Cristonu ainau yuumamurincha susartinuitai. Nuka nekas pengkeraitai. 	 De har så villet, og de står også i gjeld til dem; for har hedningene fått del i deres åndelige goder, da er de også skyldige til å tjene dem med de timelige.


Nu nuwajai chichaak pujai, ni nuiniatiri ainautisha tamiaji. Tura nu nuwa wainkar nukap nintimturmiaji. Turayatur: ¿warí pachismea aujaisha chichaame? tura ¿waruka chichaame? tusarkia, kichkisha iniaschamiaji. 	 Og i det samme kom hans disipler, og de undret sig over at han talte med en kvinne; dog sa ingen: Hvad vil du henne, eller: hvorfor taler du med henne?


Judío juuntri tinamtai, Pilatoka ataksha chicham nekatai jeanam waya, Jesúscha wayaati tusa untsukmiayi. Tura Jesús wayaamtai iniak: —¿Nekasmek judío ainau apurintam? —timiayi. 	 Pilatus gikk da inn i borgen igjen og kalte Jesus for sig og sa til ham: Er du jødenes konge?


Aints wína umirtutan wakerakka, nekas wi turaja nunasha turati. Tura nuna turakka, wi nayaimpinam pujustatja nunisha pujustinuitai. Turamtai wína umirtukunka wína Apaachirka nekas pengker awajsatnuitai, —Jesús timiayi. 	 Om nogen er min tjener, han følge mig, og hvor jeg er, der skal også min tjener være; om nogen er min tjener, ham skal Faderen ære.


Tura asamtai atumnau aa nuka surukrum yuuminak pujuinau susataram. Turakrum nayaimpinmaka kasa ainauka wayachartin asaramtai, tura entsatiram mamurchatin asaramtai: Nekasan nayaimpinam jeatasan wakerajai, tu nintimsaram pujustaram. 	 Selg det I eier, og gi almisse! Gjør eder punger som ikke eldes, en skatt som ikke forgår, i himmelen, der hvor tyve-hånd ikke når, og møll ikke tærer!


Ii Apuri Cristo pengker awajsatasrum, ni takatrin atumin suramsamia nuka nakimtsuk, antsu ii Apuri wakera nunisrumek kakaram wajasrum turataram. 	 Vær ikke lunkne i eders iver; vær brennende i ånden; tjen Herren!


Nu Yuse chichame etserin jimiar ainauka ju nungkanam ii Apuri chichamen etserin asar, olivo machari keemati asamtai, numi olivo tutaiya tumau ainawai. Tura ji keemamua tumau ainawai. 	 Dette er de to oljetrær og de to lysestaker som står for jordens herre.


Tunau nintimtai ainauka aintsu nintinia jiinui. Nuniangka natsanpiaku nintimratnusha, tura tsanirmatnusha, tura kasamkatnusha, tura aints maatnusha, 	 For innenfra, fra menneskenes hjerte, kommer de onde tanker: utukt, tyveri, mord,


Juan ji kapawa nunisang ¿aints ainau ninti itiur ainawak? tusa chichaman paan etsermiayi. Tura asamtai atumsha jumchik kinta ni chichame antukrum warasmiarume. Tura wainiatun aints wina pachitsar tina nunaka wikia pachiatsjai. Antsu Yuse chichame nintimkuram uwemrataram tusan nunaka tajarme. 	 jeg tar ikke imot vidnesbyrd av et menneske, men jeg sier dette forat I skal bli frelst.


Nekasan tajarme: Aints Yuse pujutirin wayaawartas wakerinauka uchi nekasar itiurkachmin nintimtsuk pujuinau asar nuni wayaawartinuitai, —Jesús timiayi. 	 Sannelig sier jeg eder: Den som ikke tar imot Guds rike som et lite barn, han skal ingenlunde komme inn i det.


Nu aintska nungka pisunam jea jeamkamua tumawaitai. Tura nukap taimu asamtai, entsa nukap nujangkrak, nujang nukap ukatmaitiat, nungka pisu amanum jea jeamkamu asamtai, yumpungtatkama tujinkatnuitai. 	 Han er lik et menneske som skulde bygge et hus, og som gravde dypt ned og la grunnvollen på fjell; og da det blev flom, brøt strømmen imot det hus, og den var ikke i stand til å rokke det, fordi det var godt bygget.


Tura Jesús ni nuiniatiri doce (12) ainautin untsurmak: “Iwianchrintin jiirkiram akupkataram, tura sungkurintin ainausha, tura najaiminak pujuinausha mash tsuwartaram,” tusa ni kakarmarin suramsamiaji. 	 Og han kalte sine tolv disipler til sig og gav dem makt over urene ånder, til å drive dem ut, og til å helbrede all sykdom og all skrøpelighet.


Jesús tamati judío mai nuwamtak iniininak: —¿Ausha tu weamtaik iisha wainkashtai? ¿Judío ainau arák griego ainaujai pachinkar pujuinamunam wetinun nu aints ainaun nuiniartas tatsuash? 	 Jødene sa da til hverandre: Hvor vil han gå bort, siden vi ikke skal finne ham? Mon han vil gå til dem som er spredt omkring blandt grekerne, og lære grekerne?


Antsu wi Apaachirun tu seanka, ¿yamai wi jakatniun pachisar Yuse chichame etserin yaanchuik aararmia nunaka itiurak umiktaj? —timiayi. 	 Hvorledes skulde da skriftene opfylles, at så må skje?


Tura judíochu ainau pasé aa nuna turinauka ni nintijai nintimsar: Pasé aa nuna turajai tusar napchau nintiminawai. Tura pengker aa nuna turinauka ni nintijai nintimsar: Pengker aa nuna turajai tusar pengker nintiminawai. Tura Yus umirkatin chichaman nekainachiat, ni nintin aarmawa nunisarang ainawai. 	 de viser at lovens gjerning er skrevet i deres hjerter, idet også deres samvittighet gir sitt vidnesbyrd, og deres tanker innbyrdes anklager eller også forsvarer dem -


Tura asaram wi tajarme nuka mash wainkarmeka, atumsha: Tatintri jeatak wajasi tusaram nekaamnawaitrume. 	 således skal også I, når I ser dette skje, vite at han er nær for døren.


Nunia ataksha wína chichartak: “Ju papi aarmau aa nuka wári umiktin asamtai, ju chichamka uutsuk aints ainau mash nekamtikiata. 	 Og han sier til mig: Du skal ikke sette segl for de profetiske ord i denne bok; for tiden er nær.


Nu jau umaji Marí naartin ukunam kungkutin sumak, apu Jesúsa nawen ukatar ni intashijai mujturmia nuwaitai. 	 Det var Maria som salvet Herren med salve og tørket hans føtter med sitt hår; det var hennes bror Lasarus som var syk.


Tamati Saulo shamak kurangmaikiak: —Apuru ¿warí itiurtukat tusamea wakerutame? —timiayi. Tamati Jesús ayaak: —Wajakim weme nu yaktanam weta. Nuni jeakmin ame turatatme nuna ujatmakartatui, —timiayi. 	 Men stå op og gå inn i byen, så skal det bli dig sagt hvad du har å gjøre!


Aints ainauti chicham nekaatasar ¿waitratsuash? takurin, nekas waitratsjai tiartas: Yusjai tajai tinawai. Yus aints ainautin nuna nangkamasang juun asa, tura aintsu nintimaurin mash nekau asamtai, aints ainau nuna tuke tu weenawai. Tu tinu asar nuniangka ¿waitratsuash? tamauka atsawai. 	 For mennesker sverger jo ved den større, og eden er dem en ende på all motsigelse, til stadfestelse.


Nunia ataksha Juan chichaak: Yakíya taramia nuka mash nangkamakuitai. Tura nungkanmaya ainautikia ju nungkanmaya asar, ju nungkanam aa nuke pachisar chichaaji. Antsu nayaimpinmaya taramia nuka mash ainia nuna nangkamakuitai. 	 Han som kommer ovenfra, er over alle; den som er av jorden, er av jorden og taler av jorden. Han som kommer fra himmelen, er over alle;


Atumka Cristojai tsaniasrum jakawa nunisrumek au asaram, tura Cristojai tsaniasrum iwiaaku pujau asaram, tuke Yusnau ainiarme. 	 I er jo død, og eders liv er skjult med Kristus i Gud;


Yaanchuik Yuse chichame etserin Elías naartinu nintin Yuse Wakani engkemtuamu asa, Yuse kakarmarijai aints ainaun Yuse chichamen ujakmia nunisang ami uchiram ni Apuri taatsaing, Yuse chichamenka etserkatnuitai. Tura juun ainau ni uchirijai pengker nintimtunisar pujusarat tusa, tura Yuse chichamen umirtan nakitin ainausha Yusen miatrusarang umirkarat tusa, tura aints ainau ni nintin iwiarar, ni Apuri tatintrin nakasarat tusa, Yuse chichamen etserkatnuitai, —Yuse awemamuri timiayi. 	 og han skal gå i forveien for ham i Elias' ånd og kraft, for å vende fedres hjerter til barn og ulydige til rettferdiges sinnelag, for å berede Herren et velskikket folk.


Tura aishri iwiaaku pujau wainiat, nuwari chikichjai tsanirmamtaikia, nu nuwan pachisar: Nuka Yus umirkatin chichamnaka umirtsui tiartinuitai. Antsu aishri jakamtai, nu nuwaka angkan asa, chikich aintsun ninumkamtaisha, nu nuwan pachisar: Nuka Yus umirkatin chichaman umirtsui tiarchatnuitai. 	 Derfor skal hun kalles en horkvinne om hun, mens mannen lever, ekter en annen mann; men dersom mannen dør, er hun fri fra loven, så hun ikke blir en horkvinne om hun ekter en annen mann.


Wikia nuna takun, aints ainau wína pengker nintimtursarat tusanka nunaka tatsujai, antsu winaka Yus pengker nintimtursati tusan nunaka tajai. Antsu aints ainaun pengker awajsatasnaka nunaka tatsujai. Antsu aints ainau wína pengker awajtusarat tusan nuna takunka, Cristo inatiringkia achainjai. 	 Taler jeg nu mennesker til vilje, eller Gud? eller søker jeg å tekkes mennesker? Søkte jeg ennu å tekkes mennesker, da var jeg ikke Kristi tjener.


Tu untsumkamtai Jesús iniak: —¿Amesha yaachitme? —tu iniam nu aintsu namangken engkemau aimiak: —Untsuri asar, wikia untsuri naartinuitjai, —timiayi. 	 Og han spurte ham: Hvad er ditt navn? Og han sa til ham: Legion er mitt navn; for vi er mange.


Yatsur ainautiram, anturtuktaram: Wikia Apolosan pachisan, tura wiki nintimtumasan nunaka takun tajai tusan, atumsha nuimiartaram tusan nunaka tajarme. Yuse chichame aarmawa nuna nangkamasrumek etserkairap. Tura chikich aints pachisrum: Nuka Yuse takatrin timiá pengker takaawai, tura chikich aints pachisrum: Nuka Yuse takatrin tenapka takaatsui tutsuk asataram. 	 Og nu, brødre, om jeg kommer til eder og taler med tunger, hvad vil det da gagne eder, medmindre jeg taler til eder enten med åpenbaring eller med kunnskap, enten med profetiske ord eller med lære?


Nu nuikiartutai chichaman mash umis, Jesús nunia jiinki, 	 Og det skjedde da Jesus hadde endt disse lignelser, da drog han bort derfra.


Tamati suntara apuri chicharak: —Wikia romano aints wajastaj tusan, kuikian nukap akiimiakmiajai, —timiayi. Tamati Pablo ayaak: —Antsu wisha romano ainamunam akiinau asan romano aintsuitjai, —timiayi. 	 Den øverste høvedsmann sa: Jeg har kjøpt denne borgerrett for mange penger. Men Paulus svarte: Men jeg er endog født til den.


Tura Ananías kuikian imiajapen akanak chikich akankamun juki, Cristo nuiniatiri ainaun weri: Juketai tusa, ni nawenini pujtusmiayi. Tura nuwarisha nunaka mash nekaamiayi. 	 og han stakk til side noget av pengene med sin hustrus vitende, og bar frem en del og la det for apostlenes føtter.


Nunia Jesús ataksha ni nuiniatiri ainaun iniak: —¿Wi yaanchuik yurumak entsatsuk, nunia kuikiasha takutsuk, tura sapatcha takutsuk wetaram tusan akupkamiajrume nuni yuumakmakiarum? —Tu iniam aiminak: —Atsa, pengké yuumakchamiaji, —tiarmiayi. 	 Og han sa til dem: Da jeg sendte eder ut uten pung og skreppe og sko, fattedes eder da noget? De sa: Nei, intet.


Tura Abrahaman pachis aarmauka iincha pachitmas aarmawaitai. Ii Apuri Jesús jakau wainiat, Yus jakamunmaya inankimiayi. Tura asamtai iisha nunisrik: Jesús nekasampita takurningkia, Yus iincha pachitmas: Ni tunaarin sakaru asan, nekas tunaachawa nunisang pujaun jiiajai turamji. 	 Men ikke bare for hans skyld er det skrevet at det blev tilregnet ham,


Tura kungkutin ukaramtai, Judas Iscariote, Simónka uchiri nuni pujau, Jesúsa nuiniatirintiat, ukunam niin suruktin amia nuka chichaak: 	 En av hans disipler, Judas Iskariot, han som skulde forråde ham, sier da:


Yus atumin wait anentramak pengker nintimsaram angkan pujustinun tura ni anengkratairincha tuke suramsarti tusan tajarme. 	 Miskunn og fred og kjærlighet bli eder mangfoldig til del!


Judío ainau Pablo etsermaurin chichatsuk antukarmiayi. Turayat judíochu ainaun pachis chichaamtai, kakarar untsuminak: —Ju aintska maaram japataram. Juka iwiaakuka pujuschati, antsu jakati, —tiarmiayi. 	 Inntil dette ord hørte de på ham; men da løftet de sin røst og sa: Ta ham bort fra jorden! han burde ikke få leve!


Nu iruntai jeanam aints iwianchrintin pujus kakar untsumak: 	 Og det var i deres synagoge en mann med en uren ånd, og han ropte:


Ii Apaachiri Yus ii Apuri Jesucristojai atumin wait anentramak pengker awajtamsarti, tura angkan pengker pujustinasha suramsarti tajarme. 	 Men jeg vil at I skal vite at Kristus er enhver manns hoved, og mannen er kvinnens hoved, og Gud er Kristi hoved.


Antsu nuka araam tsapai, chikich arakan nangkamasang juuntaitai. Tura kanawe saram tsakaramtai, nuna kanawen mikin amanum chingki pasungminawai,” Jesús timiayi. 	 og når det er sådd, vokser det op og blir større enn alle maturter og skyter store grener, så at himmelens fugler kan bygge rede under dets skygge.


Tura wi wainkam wína chichartak: ‘Ii juuntri Yusen searmia nuka ii Yusri asa, ni wakeramurin amin nekamtikramatas aitkarmayi. Tura ni Uchiri timiá pengker aa nu wainkata tusa, tura ni chichame antukta tusa aitkarmayi. 	 Og han sa: Våre fedres Gud har utkåret dig til å kjenne hans vilje og se den rettferdige og høre røsten av hans munn;


Tura ii apuri ati tusar, Jesúsan jukiartas wakerinam, Jesús nuna nekaa ataksha ningki muranam wakamiayi. 	 Da nu Jesus skjønte at de vilde komme og ta ham med makt for å gjøre ham til konge, gikk han fra dem og op i fjellet igjen, han selv alene.


Yus iin timiá anenmau asamtai, chikichkisha Yuse anengkratairin jurutramkishtinuitji tusan nekajai. Ii jaakrincha, tura iwiaaku pujakrincha, Yus iincha tuke inaitamtsuk anenmaji. Tura Yuse awemamuri, tura ju nungkanmaya apu ainausha, tura nayaimpinam kakaram ainausha, yamai iruna nusha, tura ukunam atinua nusha, 	 For jeg er viss på at hverken død eller liv, hverken engler eller krefter, hverken det som nu er eller det som komme skal, eller nogen makt,


Tura wína kakarmar atsau asamtai, Yuse wakeramuri miatrusnak umirkashtinuapitja tusan, tura Yusen nekasan pengkerka awajsashtinuapitja, tu nintimsan nintirjai shamakun kurainuyajai. 	 Derfor kunngjør jeg eder at ingen som taler i Guds Ånd, sier: Forbannet er Jesus! og ingen kan si: Jesus er Herre! uten i den Hellige Ånd.


Aints iin nakitramachkungka iincha yainmaktinuitji. 	 For den som ikke er imot oss, er med oss.


Tu timiau asa, kársera wainin Pabloncha tura Silasnasha kársera nitkarin tee amanum engkewarmiayi. Tura wajascharti tusa, tau jimiar amanum kangkajin kuinkachminun chanuntawarmiayi. 	 Da han hadde fått dette bud, kastet han dem i det innerste fangerum og satte deres føtter fast i stokken.


Atumsha nunisrumek Yuse chichamenka etserchau arumning, aints ainau irurtaram tusan akupajrume. Chikich aints ainau arakan arainawa nunisarang Yuse chichamen yaanchuik etserkarmiayi. Turinamtai ukunmasha atum aints ainau Yuse chichamen nekasampita tiarat tusaram nekamtikiatnuitrume, —Jesús timiayi. 	 Jeg har utsendt eder for å høste det som ikke I har arbeidet med; andre har arbeidet, og I er kommet inn i deres arbeid.


Tama fariseo ainau nuna antukar, nunia jiinkiar kanakar pujusar, chichaman najatawar: Aints ainau Jesúsa chichamen antukar: Nunaka timiayi tusar tsanumrarmi, tu nintimtiarmiayi. 	 Da gikk fariseerne bort og holdt råd om hvorledes de kunde fange ham i ord.


Tura atumi yutairi pachitsuk yuwau asakrumin, Cristo nemarin nuna wainak, tunau nintimias pujamtaikia, nu aints tunau nintimtikrau asaram, nu aintska aneetsuk pujarme. Antsu Cristo nu aintsun aneau asa, niincha uwemtikratas jakamiayi. Tura asamtai atumi yutairi pachitsuk yuwakrumka, chikich aints Criston umirtan inaisai tusaram wainkataram. 	 For dersom det voldes din bror sorg ved din mat, da vandrer du ikke lenger i kjærlighet; før ikke ved din mat den i fortapelse som Kristus er død for!


Tura burron jukiar Jesúsnum itaar, ni wejmakrin aimiakar, burronam awantsar Jesúsan kentsarmiayi. 	 Og de førte den til Jesus, og de la sine klær på folen og lot Jesus sette sig på den.


Saulo tu pujamtai, Damasco yaktanam Cristo nemarin Ananías naartin pujuyayi. Turamtai Apu Jesús niin wantintuk: —Ananíasa, —timiayi. Tamati nuka ayaak: —Apuru, juni pujajai, —timiayi. 	 Men det var i Damaskus en disippel ved navn Ananias, og Herren sa til ham i et syn: Ananias! Han svarte: Her er jeg, Herre!


Tura asamtai Galilea nungkanam pujau ataksha Caná yaktanam waketkimiayi. Nu yaktanam yaanchuik vino najanamia nuni Jesús jeai, chikich yaktanam Capernaum tutainum apu uchiri jaak tepemiayi. 	 Han kom da atter til Kana i Galilea, der hvor han hadde gjort vann til vin. Og det var en kongens mann i Kapernaum, som hadde en syk sønn;


Tura judío ainauncha, tura judíochu ainauncha chicharkun: Atumi nintimauri yapajiaram, Yus nintimrataram tusan, ii Apuri Jesús nekasampita titaram timiajai. 	 idet jeg vidnet både for jøder og for grekere om omvendelsen til Gud og troen på vår Herre Jesus Kristus.


Yaanchuik Juan akiintsaing, Yuse chichame etserin Isaías naartin Juankun pachis aarmia nunaka miatrusang umikmiayi. Nu aarmauka nuwaitai. “Numi atsamunam aints taa kakar chichaak: Apu wekaasatniun jintan tupin iwiarina nunisrumek atumi ninti iwiarataram. 	 således som det er skrevet i profeten Esaias' talers bok: Det er en røst av en som roper i ørkenen: Rydd Herrens vei, gjør hans stier jevne!


“Apu jimiar metek nintimtsuk pujuinaunka aints kichkisha umirkartatkama tujintinawai. Antsu kichnaka nakitinak kichan aneeniartinuitai. Tura kichkin umirinak, kichnaka pachischartinuitai. Tura asamtai atumka warinchu ainau aneakrumka aya nuke aneetaram. Antsu Yus aneakrumka aya Yusek aneetaram. Antsu mai aneakrumka nuka yumtinuitai,” Jesús timiayi. 	 Ingen tjener kan tjene to herrer; for han vil enten hate den ene og elske den andre, eller holde sig til den ene og forakte den andre; I kan ikke tjene Gud og mammon.


Tura chikich ainau: Jesús iinu nungkarin tayi tinamun antukar, jau ainaun tampumruwar Jesús pujamunam itaarmiayi. 	 og de løp omkring i alt landet der, og de begynte å føre de syke omkring i sine senger dit hvor de hørte at han var.


Nu tímia Moisés tupikiaki Madián nungkanam we, nuni pujus uchin jimiaran yajutmarmiayi. 	 Men Moses flyktet for dette ords skyld, og blev en utlending i Midians land og fikk der to sønner.


Tamati mash iniinak: —¿Nekasmek ame Yuse Uchirintam? —tiarmiayi. Tu tinam Jesús aimiak: —Ja ai, atum wína turutrume nuka nuwaitjai, —timiayi. 	 Da sa de alle: Er du da Guds Sønn? Han sa til dem: I sier det; jeg er det.


Tura atumi pengker turamurmincha nekajai. Nicolaítas turamuri atum nakitarme nuna wisha nunisnak nakitajai. 	 Men dette har du at du hater nikolaittenes gjerninger, som jeg og hater.


Tamati Jesús ayaak: —Ame wína pachitsam chichaame nuka wiitjai, —timiayi. 	 Jesus sier til henne: Det er mig, jeg som taler med dig!


Nunia natsa Jesúsan jiistas jeari chicharak: —Nuikiartinu, nekas pengkeraitme. Tura asakmin iniajme: Pujut nangkankashtinun jukitasnasha ¿warí pengker aa nuna takakmasminuitja? Nu ujatkata, —timiayi. 	 Og se, det kom en til ham og sa: Mester! hvad godt skal jeg gjøre for å få evig liv?


Tura asamtai amesha nu aints ainaujai Yus seatai juun jeanam wayaam, ii judíoti: ‘Yus wína pengker awajtusti,’ tusar nijaamaji nunismek amesha nijaamarta. Nunia Moisés tímia nunisarang ni muuken awamrarti tusam, nunia kuik akiimiaktin aa nu amek akiimiakta. Nu turakminka, aints mash amin turamurmin waitmakar, amin pachitmasar aujmatramina nuka nekasar nangkamiar tinawai, tu nintimrartatui. Tura amincha pachitmasar: Nisha nekas Moisésa aarmaurin miatrusang umirui turamiartatui. 	 slå dig sammen med dem og la dig rense med dem, og ta på dig omkostningene for dem, så de kan få rake sitt hode! så vil alle skjønne at det ikke er noget i det som de har hørt si om dig, men at du også selv vandrer så at du holder loven.


Tura nangkamrum chichaakrum: ‘Iikia ii juuntrijai pujuwaitkurkia, iikia Yuse chichame etserin ainau maawarti tusarkia yaingchatnuyaji,’ tarume. 	 Hadde vi levd i våre fedres dager, da hadde vi ikke vært medskyldige med dem i profetenes blod!


Nunia fariseo ainaun ukuki, ataksha kanunam engkema tumajin katingmiayi. 	 Og han forlot dem og gikk atter i båten, og fór over til hin side.


Tu iniinam Jesús chicharak: —¿Moisés nuna pachischa warí chichamna akupkamia? —timiayi. 	 Han svarte og sa til dem: Hvad har Moses foreskrevet eder?


Tura chikich aints Yuse chichame nuiniayatrumsha ¿waruka nu chichamsha umirtsurme? Tura chikich ainau ujaakrum: Kasamkairap tayatrumsha ¿waruka kasamu wearme? 	 du som altså lærer en annen, lærer du ikke dig selv? du som preker at en ikke skal stjele, stjeler du?


Nunia Simón Pedro nawen Jesús nijatratas wakeramaitiat nuka chicharak: —Apuru ¿ameash wina nawer nijatrurtam? —timiayi. 	 Han kommer da til Simon Peter, og han sier til ham: Herre! vasker du mine føtter?


Tura asamtai Yus wína chichamur umirtuktaram tímia nuka nekame. Nu aarmauka nuwaitai: ‘Tsanirmawairap, tura mangkartuwairap, tura kichnau aa nuka kasamkairap, tura aints kichkisha pachisrum tsanumrairap. Tura aparmesha, tura nukurmesha umirkataram,’ tu aarmawaitai, —Jesús timiayi. 	 Budene kjenner du: Du skal ikke drive hor, du skal ikke slå ihjel, du skal ikke stjele, du skal ikke si falskt vidnesbyrd, hedre din far og din mor.


Tura aints ainau Pilaton pachítsuk timiá kakarar chichakaramtai, Pilato yumi ikimiartin itataram tusa akupkamiayi. Tura yumin itaaramtai, aints ainau mash jiiminai ikimiak: —Ju aints nekas tunaarinchau maatniunka wikia pachinkashtatjai. Nuka atumnawaitai. Tura atumka ju nekaataram tusan, uwejrun ikimiajai, —timiayi. 	 Da Pilatus så at han intet utrettet, men at det bare blev større opstyr, tok han vann og vasket sine hender for folkets øine og sa: Jeg er uskyldig i denne rettferdiges blod; se I dertil!


Jesús ni nuiniatiri ainaun chicharak: “Chikichan tunaun takamtikin ainauka tuke irunui. Antsu tunaun takamtikin ainauka nukap wait wajakartin ainawai. 	 Og han sa til sine disipler: Det er umulig annet enn at forførelser må komme; men ve den som de kommer fra!


Tura nuwik iwianchrintin pujuya nuna pengker pujaun wainkaru asar, yamai taaruncha ujakarmiayi. 	 Men de som hadde sett det, fortalte dem hvorledes den besatte var blitt frelst.


Tura wainiatrumek wini winiram nekasrum pujut nangkankashtin jutaka nakitarme. 	 og I vil ikke komme til mig for å få liv.


Tura asaram warinak yuwataj, tura warinak umurtaj, tura warinak entsartaj tusaram napchau nintimtsuk asataram. 	 Derfor skal I ikke være bekymret og si: Hvad skal vi ete, eller hvad skal vi drikke, eller hvad skal vi klæ oss med?


Tura aanum wajasaramtai, chikich aints Jesúsan ujaak: —Nukuram yachim ainaujai aanum wajasar, amijai chichasartas wakerinawai, —timiayi. 	 Da sa en til ham: Se, din mor og dine brødre står utenfor og søker å få dig i tale.


Wína aintsur ainaun uwijaya nunisnak untsuam, anturtukar nemartinawai. Tura winar asaramtai, nuwaapita tusan nekajai. 	 Mine får hører min røst, og jeg kjenner dem, og de følger mig,


Miatrusar untsumkaramtai, Jesús nuni wajas, wainmichun mai winiarti tusa untsukmiayi. Tura iniak: —¿Itiurtukat tusarmea wakerutarme? —timiayi. 	 Og Jesus stod stille og kalte på dem og sa: Hvad vil I jeg skal gjøre for eder?


Tura nunia jiinkir, Siracusa yaktanam nujamkar, nuni kampatam kinta kanurmiaji. 	 og vi løp inn til Syrakus og blev der i tre dager;


Tu iniam Jesús ayaak: —Umiktin chicham nuwá eemkar umiktinka juwaitai: ‘Israel ainautiram, antuktaram. Ii Yusri kichkitai. Nuka iinu Apurintai. 	 Jesus svarte ham: Det første er dette: Hør, Israel! Herren vår Gud, Herren er én,


Turinamtai Bernabé Pablojai nuna nekaawar, Yuschau arining turaminaji tusar, nuka pengké paseetai tusar, wejmakrin jaakarmiayi. Tura nu aints ainaun chicharkartas ampukiar wear untsumkar: 	 Men da apostlene Barnabas og Paulus hørte dette, sønderrev de sine klær og sprang ut til hopen


Onésimo yamaikia amijai tuke pujustin asa, jumchik kinta amincha ukurmakchamasha tu nintimsan pujajai. 	 For kan hende han just derfor blev skilt fra dig en stund forat du kunde få ham til evig eie,


Tamati sacerdote juuntri nuna antuk kajerak wejmakrin japiki jaak: —Pai, ju aintska Yusen pachis: Nuna Uchirinjai nangkami tinu asa pasé chichasi. ¿Tura warí chicham antuktasrik nakastaij? Atumsha Yusen pachis pasé chichaamuka antukurme. 	 Da sønderrev ypperstepresten sine klær og sa: Han har spottet Gud; hvad skal vi mere med vidner? Se, nu har I hørt gudsbespottelsen!


Tura asamtai Cristonu ainau Judea nungkanam tura Galilea nungkanam tura Samaria nungkanam pujuinausha mash pengker nintimsar angkan pujusarmiayi. Tura Criston miatrusarang umirkar: Tunau wajasai tusar shaminak, Yuse Wakani kakarmarijai nukap yujararmiayi. 	 Menigheten hadde nu fred over hele Judea og Galilea og Samaria; den opbyggedes og vandret i Herrens frykt, og vokste ved den Hellige Ånds hjelp.


Tunau nepetkaru ainauka wejmak nekas pujun entsarar wijai pujusartinuitai. Tura nuna naaringkia wína papirun aatramu asaramtai pengké sakturchatnuitjai. Tura asan wína Apaachirnasha, tura ni awemamuri ainauncha: Juka wína aintsur ainawai titinuitjai. 	 Den som seirer, han skal således bli klædd i hvite klær, og jeg vil ikke utslette hans navn av livsens bok, og jeg vil kjennes ved hans navn for min Fader og for hans engler.


Tura ningkikia jiiktatkamawar tujintinak, ni amikri chikich kanunam engketinaun: Yaintitaram tusar uwejejai untsukarmiayi. Turinamtai niisha tariar, kanunam namakan met chumpiawar, kanuka mai yarantanak wajasarmiayi. 	 Og de vinket til sine lagsbrødre i den andre båt, at de skulde komme og ta i med dem; og de kom, og de fylte begge båtene, så de holdt på å synke.


Tura waje jeen atantin ainayat anangminak wína pengke aintsuitai turutiarat tusar, aya jangkejai Yusen sarman seainawai. Tuminau asaramtai, Yus chikich ainaun nangkamasang niin nukap wait wajaktiniun susartinuitai, —Jesús timiayi. 	 de som opeter enkers hus og for et syns skyld holder lange bønner! Disse skal få dess hårdere dom.


Tura jiinki aints ainaun wainak: ‘Ju kinta wína ajarun takakmastaram tusan, kichik kuik denario tutain akiktatjarme,’ tama niisha ‘ayu’ tusar ajanam takakmasartas wearmiayi. 	 Og da han var blitt enig med arbeiderne om en penning om dagen, sendte han dem bort til sin vingård.


Jesús nu nuikiartamun iin nuitamak: “Yuse aintsri ainausha aja takakminua nunisarang ainawai. Eemkar Yusen nemarkaru ainau ukunam nayaimpinam jeartinuitai. Tura ukunam Yusen nemarkaru ainau nuwá eemkar nayaimpinam jeartinuitai,” taku turammiaji. 	 Således skal de siste bli de første, og de første de siste; for mange er kalt, men få utvalgt.


Estebankan maawaru ainau chikich Cristonu ainauncha maawartas wakerinam, Jerusalénnumia tupikiakiar Fenicia nungkanam, nunia Chipre isranam, nunia Antioquía yaktanam jearmiayi. Nuni jear, judío ainaunak Yuse chichamen ujaarmiayi. 	 De som nu var adspredt på grunn av den trengsel som opstod for Stefanus' skyld, drog omkring like til Fønikia og Kypern og Antiokia, men talte ikke ordet til andre enn jøder.


Tura asamtai Pablo chichaak: —Timoteo iijai wekaasati, —tusa wakerimiayi. Turayat nuna aparingkia griego aints asa, uchiri nuwapchirin charutkachmiayi. Tura asamtai judío nuni pujuinau nunaka mash nekaawaru asar, Timoteon pasé nintimturarai tusa Pablo: —Nuwapchirin charutkarti, —timiayi. 	 Ham vilde Paulus ha med sig på reisen, og han tok og omskar ham for de jøders skyld som var på de steder; for de visste alle at hans far var greker.


Tura mash yuuka namangken yuchaun pachis: Nuka nintinchawaitai tichatnuitai. Antsu Yus nu aintsun pachis: Wina aintsruitai tinu asamtai, namangken yuchauka namangken yuun pachis pasé chichaschatnuitai. 	 den som eter, ringeakte ikke den som ikke eter, og den som ikke eter, dømme ikke den som eter! for Gud har jo tatt sig av ham.


Yuse chichame tu aarmawaitai. Yus chichaak: “Aints nuwajai tsaning jimiaraitiat, kichik namangkea nunisketai,” timiayi. Tu aarmau asamtai aints nuwa kungkatpin nuwatkashtatiat, nujai tsaningka kichik namangkea nunisang atinuitai. ¿Atumka nuka nekatsrumek? 	 vis og I ærbødighet mot dem og mot enhver som hjelper til og gjør sig møie!


“Nekasan tajarme: Yuse chichame etserin ju nungkanam puju armia nuka kichkisha Juankun nangkamaska atsumiayi. Antsu yamaikia Yuse umirin mianchau ainausha wi turatnun wainkartin asar, Juankun nangkamasarang Yuse pujutirin jeaartin ainawai, tajarme. 	 Sannelig sier jeg eder: Nogen større enn døperen Johannes er ikke opreist blandt dem som er født av kvinner; men den minste i himlenes rike er større enn han.


Tura aints maataram tusar, kuik jukimujai nu nungkan sumakaru asaramtai, yamaisha tuke ‘Numpa Nungka’ tinawai. 	 Derfor heter denne aker Blodakeren den dag idag.


Satanás engkemtuam, Judas sacerdote juuntri ainamunam, tura Yus seatai wainin ainau iruntrar pujuinamunam we: Jesúska tu achikminuitai tusa etserkamiayi. 	 og han gikk bort og talte med yppersteprestene og høvedsmennene om hvorledes han skulde forråde ham til dem.


Tura nu fiestanmaka judío Yuse umirin ainau mash nungkanmaya kaunkar Jerusalénnum pujuarmiayi. 	 Nu bodde det i Jerusalem jøder, gudfryktige menn fra alle folkeslag under himmelen.


Nintimrataram. Jerusalénnum pujuinausha, tura ii juuntri ainausha ¿Jesús warí aintski? tusar nekaacharmiayi. Tura ayamtai kintajai metek tuke judío iruntai jeanam wayaawar, Yuse chichamen etserin ainau Yuse chichamen aujinamtaisha pachischarmiayi. Antsu Yuska yaanchuik: Nu turunatnuitai tímia nunisarang: Jesús jakati tiarmiayi. Tura asar Yus tímia nunaka miatrusarang umirkarmiayi. 	 For de som bor i Jerusalem, og deres rådsherrer kjente ham ikke, og ved å dømme ham opfylte de profetenes ord som blir lest hver sabbat,


Junia aints ainau uchia nunisarang nintiminawai. Uchi ainau ni amikrijai nakurusmi tusar aints aanum iruntramunam chicharnainak: ‘Iikia nangkuwach umpuarnisha ¿waruka yaamtsurme? tunainawai. Tura nangkamir nakurusmi tusar, aints jakamunam nampearnisha ¿waruka juuttsurme? Uchi tu nintimina nunisrumek pujarme. 	 De ligner små barn som sitter på torvet og roper til hverandre og sier: Vi blåste på fløite for eder, og I vilde ikke danse, vi sang sørgesanger, og I vilde ikke gråte.


—Nuikiartinu ¿chicham umiktin chikich chichaman nangkamasang pengker aa nuka tuni aarmawaita? —timiayi. 	 Mester! hvilket bud er det største i loven?