Ame wína aujtakmin, uchi nuna antuk waraak ampujrunia muchitkayi. 	 For se, da lyden av din hilsen nådde mitt øre, sprang fosteret i mitt liv med fryd.


Yus ni Uchirin Cristo Jesúsan akupturmaku asa, atumi ninti nekas angkan nintimratnun aintstikia pengké nekaachmin aa nuna atumniasha suramsatatrume. Tura Cristo Jesúsnau asakrumin, Yus atumin angkan awajtamsau asa, atumi nintimaurincha tunau engkemtuwai tusa atumin waitmaktatrume. 	 og Guds fred, som overgår all forstand, skal bevare eders hjerter og eders tanker i Kristus Jesus.


Tura Yuse chichame tu aarmawaitai: “¿Yaachia Yuse nintimaurincha nekaamnawaita? ¿Tura yaachia Yusnasha nuiniarminuita?” Tu aarmawaitai. Tura wainiatrik Cristonu ainautikia Cristo nintimia nunisrik iisha nintimji. 	 og om øret sier: Fordi jeg ikke er øie, hører jeg ikke med til legemet, så hører det like fullt med til legemet.


Nuka Yuse chichamen nekatan nakitinau asar paanka nintiminatsui. Tura nintinchau asar pengker pujustinun Yus sukarta nunaka nintiminatsui. 	 formørket i sin tanke, fremmedgjort for Guds liv ved den vankundighet som er i dem på grunn av deres hjertes forherdelse,


Nuni aints antichu, tura tenap chichachu pujumiayi. Tura nu aintsun Jesús tsuwarat tusar itaarmiayi. Tura itaar: —Uwejmijai antingta, —tusar searmiayi. 	 Og de førte til ham en mann som var døv og hadde ondt for å tale, og de bad ham legge sin hånd på ham.


Tura aujmakratin ainawai, tura Yusen kajerin ainawai. Tura jiyaanitnasha jiyaanin ainawai, tura chikich ainaun pachisar: Nuka mianchawaitai, tura: Wikia miajuitjai, tinu ainawai, tura tunau turin ainawai, tura aparincha, tura nukurincha umirtsuk pujuinawai. 	 øretutere, baktalere, gudsforhatte, voldsmenn, overmodige, storskrytere, opfinnsomme til ondt; ulydige mot foreldre,


Tura Yusen seainamtai, Zacarías kungkutin keemak wajai, kungkuti keemakmanum untsurinini Yuse awemamuri aneachmau wantintukmiayi. 	 Da åpenbarte en Herrens engel sig for ham og stod på høire side av røkoffer-alteret.


Tura nuni juraminamtaisha, wína pachitsaram chichaktinuitrume. 	 det skal falle ut til godt vidnesbyrd for eder.


Tura nuna yuwaaruka cuatro warang armiayi. Tura yuwaar umisaramtai, Jesús nu aints ainaun: Atumi jeen waketkitaram tusa akupkamiayi. 	 Men de var omkring fire tusen. Og han lot dem fare.


fariseo ainausha nu aintsun ataksha iniinak: —¿Yamaisha itiur jiimme? —tiarmiayi. Tu tinam niisha aimiak: —Nungka kuta najanamujai jiirun yakatruramtai, nunia nijaran paan jiimjai, —timiayi. 	 Fariseerne spurte ham da likeså hvorledes han hadde fått sitt syn. Han sa til dem: Han la en deig på mine øine, og jeg vasket mig, og nu ser jeg.


“Yatsur ainautiram, antuktaram. Atumka atumi juuntri ainaujai Jesús turamiarme nuka Yuse uchirintai tutsuk turamiarme. 	 Og nu, brødre! jeg vet at I gjorde det i uvitenhet, likesom eders rådsherrer;


Nunasha tajarme: Tunau jiistin kinta jeamtai, aints nangkamiar chichau armia nu chichamnaka mash Yusen paan ujakartin ainawai. 	 Men jeg sier eder at for hvert unyttig ord som menneskene taler, skal de gjøre regnskap på dommens dag;


Mash iruntraramtai, Jesús pangkan takus, Yusen maaketai tusa, ni nuiniatiri ainautin suramsamtai, iisha nuni pujuinau mash susarmiaji. Tura namaknasha pachitsuk yuwarti tusar susarmiaji. 	 Da tok Jesus brødene og takket, og delte dem ut til dem som satt der, likeledes av småfiskene, så meget de vilde ha.


Jinta wake amatisha, nungkan yaruakar pakamina nunisrumek atumi nintisha iwiarataram. Tura mura ainauncha yumpuarar pakamina nunisrumek turataram. Tura jinta tuniaru ainauncha tupin ati tusar, iwiarina nunisrumek turataram. Tura jinta japaku amataisha paka ati tusar, iwiarina nunisrumek atumi nintisha iwiarataram. 	 Hver dal skal fylles, og hvert fjell og hver haug skal senkes, og det krokete skal rettes, og de knudrete veier jevnes,


Tura ¿Cristo anengkratairi itiurak aa? tusaram ¿tura aints ainautin waruka timiá anenmaji? tusaram miatrusrumek nekaachminun wainiat, Yus atumin nintimtikramrat tusan seatjarme. 	 og kjenne Kristi kjærlighet, som overgår all kunnskap, forat I kan fylles til all Guds fylde.


Jesús saduceo ainaun itatmamtikiau asamtai, fariseo ainau nuna antukar iruntrarmiayi. 	 Men da fariseerne hørte at han hadde stoppet munnen på sadduseerne, kom de sammen;


Wikia aintsutiatnak Yus akupkamu asan, wi tatin kintar jeamtai, peem newarat tsantak nayaim mash paan wajawa nunisnak wi winamurka nekas paan atinuitai. 	 For likesom lynet, når det lyner, skinner fra himmelbryn til himmelbryn, således skal Menneskesønnen være på sin dag.


Uchirua Titoa amin aatkun pujajme. Wi taja nuka amesha nunismek nekasampita tau asakmin, wi yajutmarchayatnak: Ameka wína uchiruitme tajame. Yus ii Apaachiri, tura Jesucristo iin Uwemtikramratin aa nu amincha yainmakti. Tura pengker nintimsar angkan pujustinasha suramsati tusan aminka aatjame. 	 - til Titus, min ekte sønn i den felles tro; Nåde og fred fra Gud Fader og Kristus Jesus, vår frelser!


Tura ajanam takakminausha jeanmasha waketsuk, tura entsatirincha jutsuk wári tupikiakiartinuitai. 	 og den som er ute på marken, ikke vende tilbake for å hente sin kappe.


Uchi akiinamuri ocho kinta nangkamaramtai, nu kinta tuke ni nuwapchirin charuktin kinta asamtai, aints ainau uchi jiistai tusar, tura naari inaikiami tusar, Zacaríasa jeen kaunkarmiayi. Tura asar ni aparinak Zacaríasan inaikiartas wakeriarmiayi. 	 Og det skjedde på den åttende dag, da kom de for å omskjære barnet, og de vilde kalle ham Sakarias efter hans far.


Wina yatsur ainautirmin umaarutirmincha, yamaikia ataksha tajarme: Ii Apuri Cristo nintimsaram warastaram. Nuwik aatramjarme nuna ataksha antuktaram tusan, napchauka nintimtsuk atumin ataksha aatjarme. 	 For øvrig, mine brødre, gled eder i Herren! Å skrive det samme til eder er ikke mig til byrde, men eder til styrkelse.


Antsu aminu uchirmeka ami kuikiarmin nuwa kungkatip ainaujai tura ni wakeramurijai mash amukusha ¿waruka waaka uchiri apu aa nusha maamsha aitkame?’ kajes timiayi. 	 men da denne din sønn kom, han som har ett op din eiendom sammen med skjøger, da slaktet du gjøkalven for ham!


Tura tunaarintin asan, Yus umirkatin chichaman nekayatnak, mash aa nuna pachitsuk wakerinuyajai. Antsu Moisésa aarmauri atsamtaikia, wikia tunaawapitja tusanka nekachuyajai. 	 Men synden tok anledning av budet og virket alskens begjærlighet i mig; for uten lov er synden død.


Tamaitiat Herodes Juanku chichamenka anturtsuk, chikich tunaunasha untsuri turamiayi. Tura ni suntarin akupak: Juan achikrum kársernum engkeataram timiayi. 	 han la også dette til alt det andre, at han kastet Johannes i fengsel.


Yus najanamu ainau waring achat mash yamaisha nukap wait wajainawai. Tura ni kintari jeamtai, Cristonu ainautikia ii Apurijai wantinkatnuitji. Tura asakrin Yus najanamu ainauka mash nu kinta jeati tusar nakainawai. 	 For skapningen lenges og stunder efter Guds barns åpenbarelse;


Turammatai Simón Pedro reden kaanmatkanam japiki patai, namakan ciento cincuenta y tres (153) nekapmarmiayi. Antsu timiá untsurintiat redenka jaakchamiayi. 	 Simon Peter gikk ombord og drog garnet på land, fullt av store fisker, hundre og tre og femti, og enda det var så mange, gikk garnet ikke i sønder.


Chikich aints ainausha chichainak: Ii yutairi yuwakrikia, wakenam engkemniayi. Yus yutai yuwataram tusa, iin waken najatramamiaji tina nuka nekasaintai. Tura ii yutairisha, tura ii wakesha mengkakatin ainawai. Antsu tunau takastaram tusangka, ii Apuri Cristo ii namangkenka najatramachmiaji. Antsu winar ataram tusa, ii namangkenka najatramamiaji. 	 Vær årvåkne, stå fast i troen, vær mandige, vær sterke!


Tinamtai Yuse awemamuri ainau Yuse keemtairin tentakar, juun ainauncha tentakar, nunia nu cuatro (4) iwiaaku ainauncha tentakar Yusen: Ameketme juuntam tiartas, pinakumrar nungka tepesar, Yusen pengker awajsartas 	 Og alle englene stod omkring tronen og om de eldste og om de fire livsvesener, og de falt ned for tronen på sitt åsyn og tilbad Gud og sa:


Turamtai Pablo judío apuri ainaun jiis chicharak: —Wi wear ainautiram anturtuktaram. Wikia Yuse umirin asan, tuke inaitsuk tunau nintimtsuk pujuyajai, —timiayi. 	 Da så Paulus fast på rådet og sa: Brødre! med all god samvittighet har jeg ført mitt levnet for Gud inntil denne dag.


Nunia ni nuiniatiri ainaun aujas umisamtai, Yus ii Apuri Jesúsan nayaimpinam iwiakmiayi. Tura iwiakam ni Apaachiri Yuse untsurinini keemsamiayi. 	 Så blev den Herre Jesus, efterat han hadde talt til dem, optatt til himmelen, og satte sig ved Guds høire hånd.


Tura susaram mash yuwaar tutuararmiayi. Nuna yuwaruka nuwa ainausha, tura uchi ainausha nekapmatsuk aishmangkuk aishmangkuk cinco warang (5,000) yuwarmiayi. Tura yuwaar umisaramtai, ampintrausha doce (12) changkin chumpiar jukimiaji. 	 Og de åt alle og blev mette; og de tok op det som blev tilovers av stykkene, tolv kurver fulle.


Tura asar Jesúsan suwirpiaku jiinak pachischarmiayi. Pachischaram Jesús chicharak: —Yuse chichame etsernun aints mash anturinawai. Antsu ni nungkarin pujuinausha ni weari ainausha anturinatsui, —timiayi. 	 Og de tok anstøt av ham. Men Jesus sa til dem: En profet blir ikke foraktet annensteds enn på sitt hjemsted og i sitt hus.


Cristo wantintsaing Yus Imiakratin Juankun akupkamiayi. 	 Det fremstod en mann, utsendt fra Gud; hans navn var Johannes;


Tura Juun Pangki Juun Yawaaya Tumaun ni kakarmarin susa, cuarenta y dos (42) nantu: Wikia miajuitjai tusa, Yusen pachis pasé chichasti tusa tsangkatkaun wainkamjai. 	 Og der blev gitt det en munn som talte store og spottende ord, og der blev gitt det makt til å holde på i to og firti måneder.


Yus nuna turatnuitjai tinu asa, Davidta weari kichik Israel ainautin uwemtikramratas, nukap arus Jesúsan akupturmakmiaji. 	 Av hans ætt førte han efter sitt løfte en frelser frem for Israel, Jesus,


Tura iwianchrintin ainau Jesúsan wainkar, naka tikishmatrar untsuminak: —Ameka nekasam Yuse Uchirinme, —tiarmiayi. 	 Og når de urene ånder så ham, falt de ned for ham og ropte: Du er Guds Sønn!


Tu tinu asamtai suntara apuri uchin chicharak: —Yamaikia weta. Antsu wína ujatkame nuka aints kichkisha pengké ujakaip, —tusa akupkamiayi. 	 Den øverste høvedsmann lot da den unge mann gå og bød ham: Du må ikke si til nogen at du har latt mig få vite dette.


Akuptukmaitiat nu ajan takau ainau ajartinu inatirin achikiar katsumkarmiayi. Tura katsumkar uvancha sutsuk akupkarmiayi. 	 og de tok og slo ham, og lot ham gå bort med tomme hender.


Tamaitiat Jesús pengké aikchamiayi. Tura asamtai romano apuri nukap nintimias: ¿Warinak titaj? takusha nintimrachmiayi. 	 Og han svarte ham ikke på et eneste ord, så landshøvdingen undret sig storlig.


Tura taar untsuminak: —¿Aints Simón naartin chikich naarisha Pedro ju jeanmasha irastas taa pujawak? —tu inintrusarmiayi. 	 og de ropte inn og spurte om Simon som kaltes med tilnavn Peter, bodde der.


Tinamtai Jesús ayaak: “Atumka waketkiram atum wainkarume tura antukmarume nuka Juan mash ujaktaram. 	 Og Jesus svarte og sa til dem: Gå bort og fortell Johannes det som I hører og ser:


Iikia ju aintska tuniayainta tusar paan nekaji. ¿Antsu Yus akupkamu tatinua nusha tuniang winitnui? tusarsha aints kichkisha nekainatsui, —tunaiyarmiayi. 	 Men om denne mann vet vi hvor han er fra; men når Messias kommer, vet ingen hvor han er fra.


Tura asamtai wári ujaataram tusan aintsun akupkamjai. Turam amesha pengker nintimin asam taume. Tura yamaikia Yus wainmamunam juni iruntrar pujaji. Tura Yus akuptamkau asamtai, Yus chichaman amin ujatmakma nu mash antuktasar wakeraji, —timiayi. 	 Derfor sendte jeg straks bud til dig, og du gjorde vel at du kom. Nu er vi da alle til stede for Guds åsyn for å høre alt som er dig pålagt av Herren.


Juan kamiyu uren kachumnuyayi. Peetirincha nuwap najanamun peeyayi. Tura manchincha yuyayi. Tura wapasa yumirincha uminuyayi. 	 Og Johannes hadde klædning av kamelhår, og lærbelte om sin lend, og hans mat var gresshopper og vill honning.


Tura wejmakrin aitkar wishikinak, yamaikia apu ati tusar, apu wejmakrin kapantakun antsrarmiayi. 	 Og de klædde ham av og hengte en skarlagens kappe om ham,


Tura Yuse chichamen etserkau asamtai, Judea nungkanmaya ainau mash anturkatai tusar, Juan pujamunam wearmiayi. Tura Jerusalén yaktanmayasha aints untsuri kaunkarmiayi. Tura Jordán entsanam taar ni tunaarin etserkaramtai, Juan nu aints ainaun imaimiayi. 	 og hele Judea og alle de fra Jerusalem gikk ut til ham, og de blev døpt av ham i elven Jordan, idet de bekjente sine synder.


Tu etserinamtai, wikia itiurkatjak tusan, nekachu asan Pablon iniasan: Ami chichamin nekartamawarat tusam ¿Jerusalénnum wetasam wakeramek? timiajai. 	 Da jeg nu var rådvill og ikke visste hvorledes denne sak burde undersøkes, spurte jeg om han vilde reise til Jerusalem og der få dom i saken.


Antsu nekas chichaman umirinauka Yuse wakeramurin tuke turinau asar, chikich aints ainau ni turamurin wainkarti tusar paaniunka yupitinatsui. 	 men den som gjør sannheten, han kommer til lyset, forat hans gjerninger må bli åpenbaret; for de er gjort i Gud.


Antsu chikich aints ainau chichainak: —Juka iwianchi apuri Beelzebú kakarmarijai iwianch ainaun jiiki akupuweawai, —tiarmiayi. 	 Men nogen av dem sa: Det er ved Be'elsebul, de onde ånders fyrste, han driver de onde ånder ut.


Tura asamtai Yuse chichame tu aarmawaitai: “Aints ii Apurin seak: Uwemtikrurta tamaka uwemtikratnuitai.” 	 for hver den som påkaller Herrens navn, skal bli frelst.


Tura Salmón Rahaban nuwatak Boozan yajutmarmiayi. Tura Booz Rutan nuwatak Obedan yajutmarmiayi. Tura Obed Isaín yajutmarmiayi. 	 Salmon fikk sønnen Boas med Rahab; Boas fikk sønnen Obed med Rut; Obed fikk sønnen Isai;


“Nunia Yuse chichame etserin Samuelsha nunisang yamai turatnun pachis yaanchuik etserkamiayi. Nunia chikich Yuse chichame etserin ainausha yamai turatnuncha pachisar mash etserkarmiayi. 	 Men også alle profetene fra Samuel av og derefter, så mange som har talt, har også forkynt om disse dager.


Yaanchuik atumin nukap ujakmiajrume nuna yamaisha juutkamaikiakun ataksha atumin ujaktasan wakerajrume. Cristo numi winangmanum jakamia nuna chichamen untsuri aints ainau antutan nakitinawai. 	 For mange vandrer, som jeg ofte har sagt eder og nu endog med tårer sier er fiender av Kristi kors,


Tura yamaikia atumsha Cristonu asaram, chikich nungkanmaya aintsua tumauchuitrume. Antsu Cristonu ainaujai mash iruntraram Yuse aintsrintrume. 	 Så er I da ikke lenger fremmede og utlendinger, men I er de helliges medborgere og Guds husfolk,


Turinamtai Jesús burronam keemas weamtai, jinta wetinnum aints ainau: Ii Apurinme tiartas ni wejmakrin aimiakar nungkanam aitkarmiayi. 	 Da han nu drog frem, bredte de sine klær under ham på veien.


Tura Jesúsnasha wainkartas wakerinak aints ainau Yus seatai juun jeanam wayaawar chicharnainak: —¿Atumsha itiur nintimrume? ¿Jesúscha ju fiestanmasha tatimpiash? —tu ininisarmiayi. 	 De lette da efter Jesus, og talte sig imellem mens de stod i templet: Hvad tror I? kommer han slett ikke til høitiden?


Nunia ataksha Jesús chichaak: “Yus winaka wait wajaktiniun surusai tusaram, chikich ainau pachisrum paseetai tiirap. Tura Yus winasha jinum akuptukai tusaram, chikich aintcha pachisrum: Nu aintsun Yus jinum akupkati tiirap. Antsu tsangkurataram. Turakrumningkia Yuscha nunisang atumnasha tsangkutramratnuitrume. 	 og døm ikke, så skal I ikke dømmes, og fordøm ikke, så skal I ikke fordømmes; forlat, så skal eder forlates;


Tura nuna nintimias Marí jeen wemiayi. Nu Maríkia Juan Marcosa nukuri ayayi. Nu jeanam Cristonu ainau untsuri iruntrar Yusen searmiayi. 	 Da han nu hadde sanset sig, gikk han bort til det hus som eides av Maria, mor til Johannes som kaltes med tilnavn Markus; der var mange samlet og holdt bønn.


Jesús ni nuiniatirin doce (12) amia nuna akanak juki, nunia chicharak: —Yamaikia Jerusalénnum weaji. Tura wi aintsutiatnak Yus akupkamu asamtai, yaanchuik Yuse chichamen etserin ainau wína pachitsar aatrurarmia nunisnak umiktatjai. 	 Men han tok de tolv til sig og sa til dem: Se, vi går op til Jerusalem, og alt det som er skrevet av profetene om Menneskesønnen, skal fullbyrdes.


“Ramá yaktanam nuwa kakar juutmau antuukatnuitai. Nuwa juutu puja nuka Raquelaitai. Ni uchiri mash amutkamu asa, jikiamak kakar juutui. Antsu jikiamtsuk asata tinamaitiat antatsui.” Tu aarmawaitai. Nu aarmauka apu Herodeska akiintsaing, ukunam atiniun pachis aarmawaitai. 	 En røst blev hørt i Rama, gråt og stor klage; Rakel gråt over sine barn og vilde ikke la sig trøste, for de er ikke mere til.


Antsu aints wína nakitrinak wína chichamrun pachischaruka ningki wakerinak wait wajaktinaka juwinawai. Tura nungka amumatai, wína chichamrun pachischaru asar, wait wajaktiniun jukiartinuitai. 	 den som forkaster mig og ikke tar imot mine ord, har den som dømmer ham: det ord jeg har talt, det skal dømme ham på den ytterste dag.


Tuminai Pedro nuni jea, aanum wajas waiti epenmiau uratrita tusa, uwejejai tuntuyamiayi. Turamtai nawan Rode naartin inati asa, waitinam jiistaj tusa, werimiayi. 	 Og da han banket på porten, kom det en tjenestepike ved navn Rode ut for å høre efter,


Jakamunmaya nantakiaru ainauka nuwanka nuwatkachartinuitai. Tura nuwasha aintsun ninumkachartinuitai, antsu Yuse awemamuri nayaimpinam pujuina nunisarang nuwartichu artinuitai. 	 For når de står op fra de døde, da hverken tar de til ekte eller gis de til ekte, men de er som englene i himmelen.


Judío juuntri irunun shaminau asar tu aimkarmiayi. Judío juuntri ainau mash iruntrar chicharnainak: —Aints kichkisha Jesús Mesíasaitai tinauka ii iruntai jeanmaya jiikir akupkatai, tinu asaramtai shamiarmiayi. 	 Dette sa hans foreldre fordi de fryktet for jødene; for jødene var allerede kommet overens om at dersom nogen bekjente ham å være Messias, skulde han utstøtes av synagogen;


Tura suntar matsatmanum jeatak wajasar, Pablo suntara apurin griego chichamejai chicharak: —Ame tsangkamrakminkia kichik chichaman amin titasan wakerajme, —timiayi. Tu tama ayaak: —¿Amesha griego chichame chichaukum? —tu iniasmiayi. 	 Da nu Paulus skulde føres inn i festningen, sier han til den øverste høvedsmann: Får jeg lov å si et ord til dig? Han svarte: Kan du gresk?


Tu pujakrumka, ju aintska pengkeraitai, antsu chikichka mianchawaitai, tu nintimsaram pujau asaram, pasé nintimsaram pujarme. 	 gjør I da ikke forskjell hos eder selv og er blitt dommere med onde tanker?


juun yakat keamtai, mukuntiurin jiisar juutinak: “¿Tu yaktak ju yaktajaisha meteksha at? Ju yaktajai metekka kichkisha atsuyi,” tinaun antukmajai. 	 og ropte da de så røken av hennes brand, og sa: Hvem er lik den store by?


Jesús tamati judío juuntri ainau: Kaya jurukir tukur maatai tiarmiayi. 	 Jødene tok da atter op stener for å stene ham.


Tura atumsha iiya nunisrumek nekas uwemratin chicham Criston pachisrum antuku asaram, Cristo nekasampita timiarume. Tura asamtai Yus: Wína Wakantrun aints ainau nintin engketatatjai tinu asa, ni Wakanin nekas pengker aa nuna atumi nintin engketramamiarume. Tura asamtai atumsha: Wikia nekasnapi Yusnawaitja tusaram, atumek nekamatnuitrume. 	 i ham har også I, da I hadde hørt sannhetens ord, evangeliet om eders frelse - i ham har I og, da I var kommet til troen, fått til innsegl den Hellige Ånd, som var oss lovt,


Tu seainamaitiat Festo ayaak: —Pablo Cesareanam achikmau pujawai. Tura wikia juni jumchik kinta pujusan waketanak wajajai. 	 Men Festus svarte da at Paulus blev holdt i varetekt i Cesarea, og at han selv snart vilde dra dit;


Tura ni Uchirin atumin akupturmak: Atumi tunauri mash inaisataram tusa, atumin pengker awajtamsatas ni Uchirin eemak akupturmakmiarume,” Pedro timiayi. 	 I var de første som Gud sendte sin tjener til, da han lot ham fremstå forat han skulde velsigne eder, idet enhver av eder vender sig bort fra sin ondskap.


¿Warí timiá yumtinuita? ¿Tunaarum tsangkuramuitme titin yumtinkai? Antsu nu turachkursha pimpirun: ¿Wajakim wekaasata titinka yumtinkai? 	 For hvad er lettest, enten å si: Dine synder er dig forlatt, eller å si: Stå op og gå?


Jesús chikich wainchati takatnasha untsuri turamia nusha ni nuiniatiri ainauti wainkamiaji. Antsu ju papinumka mashkia aarchamuitai. 	 Også mange andre tegn gjorde Jesus for sine disiplers øine, tegn som ikke er skrevet i denne bok;


Nunia Yus seatai juun jeanam waya, Jesús aints ainaun nuiniak pujamtai, sacerdote juuntri ainau, tura judío juuntri ainausha Jesúsan tariar chicharinak: —¿Ame aitkame jusha yana chichamejiya aitkame? ¿Tura yaachia aitkata tusasha amincha akuptamkama? —tiarmiayi. 	 Og da han var kommet inn i templet og lærte der, gikk yppersteprestene og folkets eldste til ham og sa: Med hvad myndighet gjør du dette, og hvem har gitt dig denne myndighet?


Tura tsawaarin Jesús juun kucha kaanmatkarin wantinkamiayi. Tura ni nuiniatiri ayatrik, Jesúsapita tusarkia nekaachmiaji. 	 Da det alt led mot morgenen, stod Jesus ved stranden; men disiplene visste ikke at det var Jesus.


Fariseo ainautiram, atumka wainmichua tumau asaram, atumi tunaari nintimtsurme. Piningkia nitkari, tura puwatu nitkarisha nijarmawa nunisrumek nuwá eemkaram tunau nintimtairum inaisaram iwiarataram. Turakrumningkia aints ainau atumi pujutrin wainkar: Juka nekas pengke aintsuitai turamiartinuitai. 	 Du blinde fariseer! rens først begeret og fatet innvendig, forat det også kan bli rent utvendig!


Nunia atumka fariseo ainau tura Moisésa chichamen nuikiartin ainausha nangkamasrumek pengker pujachkurmeka, Yuse pujutirinka wayaashtinuitrume,” Jesús timiayi. 	 For jeg sier eder: Dersom eders rettferdighet ikke overgår de skriftlærdes og fariseernes, kommer I ingenlunde inn i himlenes rike.


Tura yamai ni chichame nekaatin kinta jeau asamtai, Yuska iin Uwemtikramratin aa nu: Ju chicham etserkata tusa akuptuk, ni chichamen iinka nekamtikramamiaji. 	 men nu i sin tid har han åpenbaret sitt ord i den forkynnelse som blev mig betrodd efter Guds, vår frelsers befaling


Nangkijai ijiumia nusha chikich aints Yuse chichame yaanchuik aarmia nunisang umikmiayi. Nu aarmauka nuwaitai: “Nangkijai ijuarmia nuka niincha wainkartinuitai.” Tu aarmauyayi. 	 Og atter sier et annet skriftord: De skal se på ham som de har gjennemstunget.


Tura Yus tímia nunaka mash umiatsaing, nu apu ainau mash iruntrar metek nintimsar: Juun Yawaaya Tumau iin inatmin ati tusar wakerukartinuitai. 	 For Gud gav dem i hjertet å fullføre hans tanke, og å fullføre én og samme tanke, og å gi dyret sitt rike, inntil Guds ord er blitt fullbyrdet.


Tamati Moisésa chichame nuikiartin tari Jesúsan chicharak: —Nuikiartinu, ame tuning wekaasatme nunisha amin nemarsatjame, —timiayi. 	 Og en skriftlærd kom og sa til ham: Mester! Jeg vil følge dig hvorhen du går.


Tamati nu nuikiartamun iin pachitmas turamji tu nintimsar, sacerdote juuntri ainau, tura Moisésa chichame nuikiartin ainausha, tura judío juuntri ainausha: Jesús achiktai tu nintiminayat, aints ainau shaminau asar, Jesúsan ukukiar wearmiayi. 	 Og de søkte å gripe ham, men fryktet for folket; for de skjønte at det var om dem han hadde talt lignelsen. Og de forlot ham og gikk bort.


Ii jangkesha nunisketai. Ii jangkesha yairach ayat, tuke nampuram chichatayi. Jisha nintimrarmi: Ji tuupich ayat, epernasha mash keemaktinuitai. 	 Så er og tungen et lite lem, og taler dog store ord. Se, en liten ild, hvor stor en skog den setter i brand!


“Tura nu turunatin kinta warutik at tusanka, aints kichkisha nekainatsui. Yuse awemamuri ainausha nunaka nekainatsui. Wisha Yuse Uchiri ayatnak nekatsjai. Antsu wína Apaachiruk nuke nekawai. 	 Men hin dag eller time vet ingen, ikke engang englene i himmelen, ikke engang Sønnen, men alene min Fader.


Jesús jakamtai, Yus seatai juun jeanam aparmau netimia nu ningki yakíya tseu jaankamiayi. Tura nungka uurkamiayi. Uurmatai pampa ainausha puuntrarmiayi. 	 Og se, forhenget i templet revnet i to stykker fra øverst til nederst, og jorden skalv, og klippene revnet,


Turamtai Juun Pangki jangkenia entsa nujangkruati tusa yumin inaun wainkamjai. Tura entsa nukap nujangkrak nu nuwanka amur jukiti tusa wakerukmayi. 	 Og slangen sprutet av sin munn vann som en elv efter kvinnen, for å rive henne bort med elven;


Tura uchin wainak japen pujsamiayi. Tura uchin minakas ni nuiniatiri ainaun chicharak: 	 Og han tok et lite barn og stilte det midt iblandt dem, og tok det i favn og sa til dem:


Musachjai metek Pascua fiesta jeatak wajamtai, José Jesúsa nukurijai Jerusalénnum weu armiayi. 	 Og hans foreldre drog hvert år til Jerusalem til påskefesten.


Tura wikia aya Jesucristonak pachisan atumjai chichastatjai tusan, tura Cristo numi winangmanum jarutramkamiaji tusan, nunak pachisan atumjai chichastatjai, tu nintimnuyajai. 	 I vet at dengang da I var hedninger, lot I eder drage til de stumme avguder, alt efter som I blev draget.


Tama Jesús ayaak: —Nekasam tame. Antsu wikia atumin tajarme: Aints wína anentu asa, Yusnum uwemratin chichaman etserkatas ni pujutirin ukuki, tura yachiincha, tura umajincha, tura nukurincha, tura aparincha, tura uchirincha, tura ajarincha ukuki, 	 Jesus svarte og sa: Sannelig sier jeg eder: Det er ingen som har forlatt hus eller brødre eller søstre eller mor eller far eller barn eller akrer for min skyld og for evangeliets skyld,


Apu ainau namangkesha, tura suntara apuri namangkesha, tura mangkartin ainau namangkesha, tura kawai ainau namangkesha, tura kawainum keemsaru namangkesha yuwamnuram kaunkataram. Jakaru ainau namangkesha, tura inatichu ainau namangkesha, tura inati ainau namangkesha, tura mianchau ainau namangkesha, tura apu ainau namangkesha mash yuwitaram,” tusa untsuaun antukmajai. 	 for å ete kjøtt av konger og kjøtt av krigshøvdinger og kjøtt av veldige og kjøtt av hester og av dem som satt på dem, og kjøtt av alle, frie menn og træler, små og store!


Antsu nekas pengker aa nuna takau ainau nayaimpinam jearamtai, Yus judío ainaun eemak chicharak: Nekas pengker aa nu takau asaram, tuke wijai pujustaram tusa, angkan pengker pujustinnasha susartinuitai. Tura judíochu ainauncha nunisang turatnuitai. 	 men herlighet og ære og fred skal times hver den som gjør det gode, både jøde først og så greker.


Tura aints irastas winamtaisha, pengker nintimtusar: Juni wayaata tiartinuitai. Tura pengker aa nunaka mash wakerin artinuitai. Tura pengke nintintin asar, Yusnaka pengker awajsartinuitai, tura ni wakeramurinka nepetkartinuitai. 	 men gjestfri, glad i det gode, sindig, rettferdig, hellig, avholdende,


Tura aints untsuri: Nekas Yus akupkamuapita tusar chichainak: —Mesías tatinuitai tina nu winakka, wainchatai takatan ju aintsun nangkamasang untsuri turashtinuitai, —tiarmiayi. 	 Men av folket var det mange som trodde på ham, og de sa: Når Messias kommer, mon han da vil gjøre flere tegn enn denne har gjort?


Tura untsuri kinta yaitik wekaasamiaji. Tura Gnido yaktanam jintumsar wekaasar, nase nujinmanini kakar nasentu asamtai, nuni wetatkamar tujinkar, isar Creta tutai tenteenkir, yakat Salmón tutai yantamenini nase majatau asamtai nuni wekaasamiaji. 	 I mange dager gikk det nu smått med seilingen, og vi vant med nød og neppe frem imot Knidus; da vinden var imot, holdt vi ned under Kreta ved Salmone,


Turamtai kanunam engkemrar pujuinau nintiminak: —¿Ausha warí aints asamtaiya nasesha tura tampaasha umirinawa? —tunaiyarmiayi. 	 Men mennene undret sig og sa: Hvad er dette for en, som både vindene og sjøen er lydige?


Antsu nayaimpinmaka warinchu atsuinau asaramtai nuningkia mamurchatnuitrume, tura warinchurmesha mengkakashtinuitai. Tura kasa ainau kasamkartas wayaachartinuitai. Tura asamtai atumka nukap wakerarme nuka atumi nintijai tuke nintimsaram pujarme. Tura asaram ¿itiurak nekasan nayaimpinam jeataj? tu nintimsaram pujustaram,” Jesús timiayi. 	 men samle eder skatter i himmelen, hvor hverken møll eller rust tærer, og hvor tyver ikke bryter inn og stjeler!


Tura nu aintsun kajerak suntarin untsurak: ‘Juka achikrum tumashrin akiimiakchau asamtai, tuke wait wajakti tusaram awatrataram,’ tusa ni aintsrin akatar akupkamiayi,” Jesús turammiaji. 	 Og hans herre blev vred, og overgav ham til dem som piner, inntil han betalte alt det han var ham skyldig.


Turakrin iin Jesús chichartamak: —Namak achikurme nu jumchik itataram, —turammiaji. 	 Jesus sier til dem: Kom hit med noget av den fisk som I nu fikk!


Tura asaram nangkamrum nintimsaram: Moisésa chichamen umirkau asan, tunau nepetkawaitjai tichamnawaitrume. Antsu Yus atumin wait anentramrau asamtai, yamaikia atumka tunauka nepetkatnuitrume. 	 For synden skal ikke herske over eder; I er jo ikke under loven, men under nåden.


Sacerdote juuntri ainau Jesúsan nangkamiar suwirpiaku jiinak niin itaarmia nunaka nekau asa, Pilato nuna timiayi. 	 For han visste at det var av avind de hadde overgitt ham til ham.


Tura chicharak: —¡Maj! Ameka anangkartinuitme, tura tsanukratin asam Satanása uchirinme. Tura asam pengker aa nuka mash tsuutame. ¿Warukaya ii Apuri chichame nekas pengker au wainiatmesha tuke inaitsuk paseetai tame? 	 Du som er full av all svik og all ondskap, du djevelens barn, all rettferdighets fiende! vil du ikke holde op med å forvende Herrens rette veier?


Chikich ainau nangkamiar wait chichaman chichainamtaisha, anangkruwai tusaram nintimrataram. Yusen umirchau ainauka tuke inaitsuk tunau turin asaramtai, Yuska nu aints ainaun wait wajaktiniun susartinuitai. 	 La ingen dåre eder med tomme ord! for på grunn av disse ting kommer Guds vrede over vantroens barn;


Tinamtai Jesús aimiak: —Junia pasé nintintin ainau Yusen umirchau ainayat, wainchati takatan wainkartas wakerinawai. Tura wainiatun wainchati takatnaka turashtatjai. Antsu Yuse chichame etserin Jonás turunamia nunisang wainchati takatnaka wainkartinuitai. 	 Men han svarte og sa til dem: En ond og utro slekt krever tegn, og tegn skal ikke gis den, uten profeten Jonas tegn.


Sacerdote juuntri ainau, tura Moisésa chichame nuikiartin ainausha, tura fariseo ainausha, tura judío apuri ainausha mash Jesúsan wishikinak, mai nuwamtak chicharnainak: 	 Likeså spottet også yppersteprestene tillikemed de skriftlærde og de eldste ham og sa:


Nunia jiinkir Galilea nungkanam iruntrar wekaasar, Jesús ni nuiniatiri ainautin chichartamak: —Wikia Yus akupkamutiatnak aints asamtai, aints ainau wína mantuwartas achirkartatui. 	 Men mens de ferdedes i Galilea, sa Jesus til dem: Menneskesønnen skal overgis i menneskers hender,


Turamtai nuna umis, nunia tsaniasar wekaasar, chikich chikich yaktanam jear, nuni Cristo nuiniatiri tura Cristo nemarnu juuntri Jerusalénnum pujuinau papin aarar akupkarmia nuna ujarkuta wearmiayi. 	 Efter som de nu drog fra by til by, påla de brødrene å holde de bud som var vedtatt av apostlene og de eldste i Jerusalem.


Tura mash aints antinamunam Jesús ni nuiniatiri ainaun chicharak: 	 Men i hele folkets påhør sa han til sine disipler:


Yaanchuikia atumin papin aatkun, Cristonu ainayat nuwan nuwatsuk tsanirmin ainaujaingkia, tura aintsun ninumtsuk tsanirmin ainaujaingkia tsaningkairap timiajrume. 	 Men sist av alle blev han og sett av mig som det ufullbårne foster; for jeg er den ringeste av apostlene og er ikke verd å kalles apostel, fordi jeg har forfulgt Guds menighet;


Nunia chikich yaktanmaya ainausha arakchichu pujuinau asar, jau ainauncha tura iwianchruku ainauncha Jerusalénnum itaarmiayi. Tura itaaram mash pengker wajasarmiayi. 	 Ja, også fra de omliggende byer kom de sammen i mengde til Jerusalem og førte med sig syke og folk som var plaget av urene ånder, og de blev alle helbredet.


Nunia chichaman antukmajai. Nu chichamka nuwaitai: ‘Pedroa, wajakim maam yuwata.’ 	 Jeg hørte også en røst som sa til mig: Stå op, Peter! slakt og et!


Tura jiinkir Samaria nungka japen nangkamaktin amiaji. 	 Han måtte da reise gjennem Samaria.


Nu tunau ainauka mash aintsu nintinia jiinu asar, aintsun tunau awajmamtikui, —Jesús timiayi. 	 Alle disse onde ting kommer ut innenfra og gjør mennesket urent.


Nunia Juun Yawaaya Tumau mash nungkanmaya apuri ainaujai, nunia ni suntarijai mash iruntrar Cristo kawai pújunam keemsau aa nujai, tura nuna suntarijai mesetan najanawartas iruntrarun wainkamjai. 	 Og jeg så dyret og kongene på jorden og deres hærer samlet for å føre krig mot ham som satt på hesten, og mot hans hær.


Tamati Cornelio Yuse awemamurin wainak shamak jiij wajatmiayi. Tura: —Apuru ¿warí turuttiasme winame? —timiayi. Tu iniam Yuse awemamuri ayaak: —Ame Yus seamame nuna anturtamkayi, tura yuuminak pujuinau yaingtasam turamame nunaka Yuska kajinmatramtsui. 	 Men han stirret på ham og blev forferdet og sa: Hvad er det, Herre? Han svarte ham: Dine bønner og dine almisser er steget op til ihukommelse for Gud.


Nunia juun apu keemtainum ketu papi mai yantamen aarmaun penuarmaun ni untsur uwejejai takus ketun wainkamjai. Nu papinka urakarai tusar, senta kantsejai siete (7) nujtukmaun wainkamjai. 	 Og jeg så i hans høire hånd som satt på tronen, en bokrull, skrevet innvendig og utvendig, og forseglet med syv segl.


Tamaitiat Pablo apu inatirin ayaak: —Atsa, ¿iikia romano arincha waruka chichamnaka nekartamtsuksha aints jiiminamunmasha awatamrarmaji? ¿Tura waruka karsernumsha engketmamji? ¿Waruka yamaikia uukar akuptamkartascha wakerutminaji? Tuuka wechatatji. Antsu ningki taar, iincha jiirmakiar akuptamkarti, —timiayi. 	 Men Paulus sa til dem: De har hudstrøket oss for alles øine, uten lov og dom, vi som er romerske borgere; så har de kastet oss i fengsel, og nu jager de oss lønnlig bort? Nei, la dem selv komme og føre oss ut!


Tura Jesús ni nuiniatiri doce (12) ainautin chichartamak: “Judíochu nungkarin wekaasairap. Tura Samaria yaktanmasha weerap. 	 Disse tolv sendte Jesus ut og bød dem: Gå ikke ut på veien til hedningene, og gå ikke inn i nogen av samaritanenes byer,


Tu nintiminamtai, Jesús nuna nekau asa chicharak: —Nintimrataram. Chikich nungkanmaya apu ainau kajernaikiar kanakar pujusar maaninamtaikia, nu nungkanka wári mesratnuitai. Tura aints ainau chikich yaktanam, tura chikich jeanam iruntrar kajernaikiar pujuinauka, nu jeancha tura nu yaktancha wári ukukiartinuitai. 	 Men da Jesus visste deres tanker, sa han til dem: Hvert rike som kommer i strid med sig selv, legges øde, og ingen by og intet hus som kommer i strid med sig selv, kan bli stående.


Nunia Esteban tuke etserak: —Atumka katsuram nintintin asaram, Yus umirchawa nunisrumek nintimrume, tura Yuse chichame antut nakitau asaram, atumi juuntri turuwarmia nunisrumek Yuse Wakaningkia kajerin ainiarme. 	 I hårde halser og uomskårne på hjerte og ører! I står alltid den Hellige Ånd imot, som eders fedre, således også I.


Moisés Yusen nekasampita tusa, Pascua fiesta kinta jeamtai, Israel ainaun akatar akupak: “Uwija numpejai jea waitiri yakartaram. Nu turachkurminkia, Yuse awemamuri atumi uchiri eemkaurin maatatui,” timiayi. Moisés tu tinu asamtai, Israel ainau miatrusarang umirkarmiayi. 	 Ved tro holdt han påsken med blodsprengningen, forat ikke ødeleggeren skulde røre deres førstefødte.


Tura nuna wainkan, túna untsuri uutinawa tumaun, tura ipiamtasha kakarman patawa tumaun nayaimpinmaya antukmajai. Tura wi antukmaja nuka aints ainau kitarran tuntuinawa tumaun antukmajai. 	 Og jeg hørte en røst fra himmelen som lyden av mange vann og som lyden av en sterk torden, og røsten jeg hørte, var som av harpespillere som spilte på sine harper.


Tura Pedroncha, nunia Santiagoncha, nunia Juannasha ayas juki, arakchichu wear, Jesús wake mesek napchau nintimramiayi. 	 Og han tok Peter og Jakob og Johannes med sig, og begynte å forferdes og engstes,


Tura Juun Pangkingkia Juun Yawaaya Tumaun ni kakarmarin susau asamtai, Juun Pangkincha aints ainau: Ameketme juuntam tinaun antukmajai. Tura nu Juun Yawaaya Tumauncha: Ameketme juuntam tusar: “¿Yáki jujai metek kakarmai? ¿Tura yáki jujaisha maanikminuit?” tinaun antukmajai. 	 og de tilbad dragen, fordi den hadde gitt dyret makt, og de tilbad dyret og sa: Hvem er lik dyret? og hvem kan stride mot det?


Nunia yutan yuwa ni namangken kakamtikramiayi. Tura Cristonu ainau Damasconam pujuinaujai tsanias jumchik kinta pujusmiayi. 	 og han tok føde til sig og blev styrket. Han blev da nogen dager hos disiplene i Damaskus.


Nuni jakaramtai nukap arus, ni weari ainau José kunchinka jukiar, Siquem nungkanam iwiarsarmiayi. Abraham: Ii weari nuni iwiarsami tusa, nungka Hamora uchirinu amia nuna ni kuikiarijai sumaku asamtai, nuni iwiarsarmiayi. 	 og de blev ført til Sikem og lagt i den grav som Abraham kjøpte for en kjøpesum i sølv av Hemors barn i Sikem.


Jesús Jerusalénnum wetas Galilea nungkanmaya jiinki, Samaria nungkanam nangkamakmiayi. 	 Og det skjedde på vandringen til Jerusalem at han drog midt imellem Samaria og Galilea;


Tamati apu chicharak: ‘Ayu, maaketai. Nekasam pengker takakmasume. Wikia jumchik susamiajme nujai wi timiaja nunismek pengker takakmasu asakmin, diez (10) yakat ainia nu wainin ata tusan inaikiatjame,’ timiayi. 	 Og han sa til ham: Vel, du gode tjener! fordi du har vært tro i det små, skal du råde over ti byer.


Yusen nintimtichu ainau mash nungkanam pujuinauka tuke inaitsuk: ¿Warinak yuwataj tura warinak amurtaj? tusar tuke nintimsar pujuinawai. Antsu atumka tuuka nintimtsuk asataram. Atumi Apaachiringkia atumi yuumamurin pachis mash nekau asamtai, atumi yutairisha, tura atumi amutirisha pachisrum napchau nintimtsuk asataram. 	 Så skal da I heller ikke søke efter hvad I skal ete, eller hvad I skal drikke, og ikke la eders tanker fare hit og dit.


Tamati ni nuiniatiri ainak: —¿Tura juni aints atsamunmasha ju aints yuratasrisha tuning yurumkasha sumaktai? —tiarmiayi. 	 Og hans disipler svarte ham: Hvorfra kan nogen få brød nok til å mette disse her i ørkenen?


¿Juka tau takakminu uchirinchukai? ¿Ni nukuri Maríchukai? ¿Tura ni yachí Santiago, tura José, tura Simón, tura Judas naartinchaukai? 	 Er ikke dette tømmermannens sønn? heter ikke hans mor Maria, og hans brødre Jakob og Josef og Simon og Judas?


Turinamtai Yuse chichame etserin mai nayaimpinmaya: Juni wakataram, tusar untsuinamun antukarmayi. Tura antukar, ni nemasengka jiimiaj wajainai, yurangminam wakarun wainkamjai. 	 Og de hørte en høi røst fra himmelen si til dem: Stig op her! Og de steg op til himmelen i skyen, og deres fiender så dem.


Ii ainauti Pascua fiesta jeatsaing, uwija uchiri mainuyaji. Turarin wainiat Cristo uwijaya nunisang jarutramak, ii tunaurin akiimiatramkamiaji. Tura asamtai yamaikia ii ainauti pang mangkarat tusar, engkeamiaji nu ii jeenia mash japnuyaji nunisrumek atumi tunaari mash inaisaram ukukrum, nekasrum tunaarinchau wajastaram. Cristo atumi tunaurin japrutmau asamtai, yamaikia pang mangkarchawa nunisrumek arume. 	 Derefter blev han sett av mere enn fem hundre brødre på én gang - av dem er de fleste ennu i live, men nogen er hensovet.


Nunia aints ainau uchi irunun itariar, Jesúsan seainak: —Ame uchi muuken achikiam Yus seatrita, —tusar itariarmiayi. Tinamtai ni nuiniatiri ainauti chicharkur: —¿Waruka apusha waitkarme? —timiaji. 	 Da bar de små barn til ham, forat han skulde legge sine hender på dem og bede; men disiplene truet dem.


Nunia Jesús kakar chichaak: —Aints wína nekasampita turutinauka winaka turutinatsui, antsu wína Apaachir wina akuptukmia nunasha tinawai. 	 Men Jesus ropte og sa: Den som tror på mig, tror ikke på mig, men på ham som har sendt mig,


Tu ujakaram Gerasa nungkanmaya aints kaunkarmia nusha mash nukap shamkar Jesúsan seainak: —Wait aneasam ii nungkarinia jiinkim weta, —tiarmiayi. Tu tinam Jesús ayu tusa wetas kanunam engkemamiayi. 	 Og hele folkemengden i gergesenernes bygd bad ham dra bort fra dem; for det var en stor frykt over dem. Og han gikk i båten og vendte tilbake igjen.


Tura atumi wakeramuri najanatatkamaram tujintakrum aints maawearme. Tura kichnau aa nuka wakerayatrum, nuka jukitatkamaram tujinkaram jiyaaniakrum tura maaniakrum pujarme. Tura Yus seachu asaram, atum wakerarme nuka juwatsrume. 	 I attrår, og har ikke; I slår ihjel og bærer avind, og kan ikke få; I ligger i strid og ufred. I har ikke, fordi I ikke beder;


Tura nu aints ainau nuwapchirin charutkariat, Moisés umirkatin chichamnaka miatrusarka umirinatsui. Turayat atumi nuwapchirin charutramkartas wakerutminawai. Tura atumin pachisar: Au jiisia, au aintsu nuwapchiri charukmawaitai tiartas wakerinawai. 	 For ikke engang de som lar sig omskjære, holder selv loven; men de vil at I skal la eder omskjære, forat de kan rose sig av eders kjød.


Tura ijuayatrumek aints maatka maawairap, antsu cinco (5) nantuk aints titing ijum najaiminawa nunisarang najaimiawarti tusaram ijutaram, tu chichaun antukmajai. 	 Og det blev gitt dem at de ikke skulde drepe dem, men pine dem i fem måneder, og pinen de voldte, var som pinen av en skorpion når den stikker et menneske.


Tura Jesús nintimraru aarmi. Ni aintsritin nangkamasang Yusen nekasampita timiayi. Tura: Wína nekasampita turutinaunka mash uwemtikratasan jakatatjai tusa, numi winangmaunum natsanpiaku jakatniunka surimiakchamiayi. Tura ukunam nukap warastin asa jarutramkamiaji. Nunia jaka nantaki, nayaimpinam waketki ni Apaachiri untsurinini apu keemtainum keemsamiayi. 	 idet vi ser på troens ophavsmann og fullender, Jesus, han som for den glede som ventet ham, led tålmodig korset, uten å akte vanæren, og nu sitter på høire side av Guds trone.


Turinamtai chikich fariseo aints, Gamaliel naartin, nu iruntramunam pujumia nuka Moisésa chichamen nuikiartin asamtai, aints ainau niincha pengker anturin armiayi. Tura asamtai judío juuntri iruntrar pujuinamunam wajaki, Pedroncha tura Juannasha pachis: Nu aints ainau jiiktaram tama aanum jiikiarmiayi. 	 Men det stod op en fariseer i rådet ved navn Gamaliel, en lovlærer som var høit aktet av hele folket, og han bød å føre mennene ut et øieblikk,


Aints ainau mash tunaarintin asar, Yus umirkatin chichaman kichkisha umirkacharmiayi. Tura asamtai Yus ni Uchiri iiya nunisang aints wajasti tusa, tura aints ainauti tunaarin mash sakturtas jakati tusa akupturmakmiaji. Tura asamtai Cristo jarutramak ii namangke tunau wakerutin nepeturmakmiaji. 	 For det som var umulig for loven, idet den var maktesløs ved kjødet, det gjorde Gud, idet han sendte sin Sønn i syndig kjøds lignelse og for syndens skyld og fordømte synden i kjødet,


Turamtai Jesús kakar untsumak: —Elí, Elí, lema sabactani, —timiayi. Nuka ii chichamejaingkia: “Yusru, Yusru ¿waruka japruamsha ukurme?” taku timiayi. 	 Og ved den niende time ropte Jesus med høi røst: Elo'i! Elo'i! lama sabaktani? det er utlagt: Min Gud! Min Gud! hvorfor har du forlatt mig?


Tsaa yakí wakamtai, nuni numi winangmanum Jesúsan nenawar umisar, suntar ainau nakuruti suerte tutain nakurinak: ¿Yáki iin nepetamak Jesúsa entsatirin jukit? tusar nakurusarmiayi. 	 Og de korsfestet ham og delte hans klær imellem sig og kastet lodd om hvad hver skulde få.


Turamtai Moisésa chichame nuikiartin ainausha, tura fariseo ainausha: Jesús ayamtai kintati ju aintsun tsuwaramtaikia iikia: Tunau wajasi timi tusar, jiij pujuriarmiayi. 	 Men de skriftlærde og fariseerne lurte på ham, om han vilde helbrede på sabbaten, forat de kunde finne klagemål imot ham.


Tura nu nungkanmaya nuwa: Jesús tayi tamaun antuk, arumak Jesúsan weri, ni nawenini pinakumar tepesmiayi. Tura nu nuwa nawantri iwianchrinuyayi. 	 men en kvinne hvis datter hadde en uren ånd, hadde fått høre om ham, og kom straks og falt ned for hans føtter.


Tura ii Apaachiri Yus: Wína uchir asaram, wína aintsur ainaujai mash nayaimpinam tuke paaniunam Wijai pujusmintrum turamin asamtai, tuke maaketai titinuitrume. 	 så I med glede takker Faderen, som gjorde oss skikkede til å få del i de helliges arvelodd i lyset,


Tura Yus chicharak: ‘Wiitjai ami wearmi Yusrinjai. Tura asan Abrahama Yusrinjai. Tura Isaaca Yusrinjai. Tura Jacobo Yusrinjai,’ timiayi. Yus tama Moisés kuraimiayi, tura jiistatkama shamkamiayi. 	 Jeg er dine fedres Gud, Abrahams og Isaks og Jakobs Gud. Men Moses skalv av redsel, og vågde ikke å se på det.


Nunia papin akupkatas tu aarmiayi: 	 Og han skrev et brev med dette innhold:


Tu tinam Jesús chichaak: —Yanchuk wiitjai tajarme. Wína achirkatasrum eatkurmeka, ju aints wijai wajainauka wearat tusaram akupkataram, —timiayi. 	 Jesus svarte: Jeg sa eder jo at det er mig. Er det da mig I leter efter, så la disse gå!


Nu manchia tumaun wainkamja nuka nekasar kawai mesetnum wetasar umismawa tumaun wainkamjai. Tura tsengkruti kuri najanamua tumaun tsengkrakinaun wainkamjai. Tura yapiincha aintsu yapiiya tumaun wainkamjai. 	 Og gresshoppenes skikkelse var lik hester, rustet til krig, og på deres hoder var det likesom kroner som så ut som gull, og deres åsyn var som menneskers åsyn.


Nuka nekasar nuwá eemkar nantakiartinuitai. Antsu kichik warang musach nangkamaramtai, Cristo umirchau ainauka ukunam nantakiartinuitai. 	 Men de andre døde blev ikke levende igjen før de tusen år var til ende. Dette er den første opstandelse.


Tura nu diez (10) antirintin wainkame nuka diez (10) apu asar, nu juun kungkatpin nakitrar, ninu aunaka mash atankiar jurukiar, misu kuimiakua nunisarang ukukiartinuitai. Tura ni namangken yuwar, nuniangka epewartinuitai. 	 Og de ti horn som du så, og dyret, disse skal hate skjøgen og gjøre henne øde og naken, og hennes kjøtt skal de ete, og henne selv skal de brenne op med ild.


Nu nangkamtaik Cristo umirkur pujusmiaji nunisrik tuke metar umirkurkia, Nijai tuke tsaniasar pujustinuitji. 	 for vi har fått del med Kristus, såfremt vi holder vår første fulle visshet fast inntil enden.


Tura chikich aints iin pasé awajtamsaru ainau tsangkurau akurningkia, ii tunaarisha iincha nunismek tsangkukratkata. 	 og forlat oss vår skyld, som vi og forlater våre skyldnere;


Tamati ni nuiniatiri ayu tusar wear, Jesús tímia nunisarang wainkarmiayi. 	 Så gikk de utsendte avsted, og de fant det så som han hadde sagt dem.


Tura chikich yaktanam werum aints: Iijai pujusmi tamati, nuni wayaaram nu aintsjai pujustaram. Tura nu yaktanmasha pujusrum, jeanam wayaarmeka nuni tuke kanurtaram. 	 Og i det hus I kommer inn i, der skal I bli, og fra det skal I dra videre.


Judío aints ainau Criston numi winangmanum maawaru asar, Cristonu ainautin pe kajertaminaji. Tura asaramtai aints atumin chichartaminak: Cristonu ayatrumek, tuke atumi nuwapchiri charuktaram turaminauka, judío ainaun shaminau asar, kajertamkarai tusar nunaka tinawai. 	 Så mange som vil ta sig godt ut i kjødet, disse er det som tvinger eder til å la eder omskjære, bare for ikke å bli forfulgt for Kristi korses skyld.


Tura juun kanunam engkemamiaji nuningkia jimia pachak, nunia setenta y seis (276) aints armiaji. 	 Vi var i alt to hundre og seks og sytti sjeler på skibet.


Tinamtai apu papin aujas umis Pablon chicharak: —¿Amesha tunía aintsuitme? —tu iniam Pablo ayaak: —Wikia Cilicia nungkanmaya aintsuitjai, —timiayi. 	 Da han hadde lest det og spurt hvad land han var fra, og fått vite at han var fra Kilikia, sa han:


Tura ju aints arakia kaunkaru asar, jinta weenak tsukarijai juwikcharai tusan, yurtsuk ni jeen wematnaka nakitajai, —timiayi. 	 og lar jeg dem fare fastende hjem, vil de vansmekte på veien; nogen av dem er jo kommet langveisfra.


Kashin tsawaar Betanianmaya jiinkiar, Jesús jinta weak yaparmiayi. 	 Og den næste dag, da de gikk ut fra Betania, blev han hungrig.


Yus ni Uchirin Jesucriston ii tunaarin sakarat tusa, akupturmaku asamtai, aints ainautikia mash Jesucristo nekasampita takurningkia, Yus yamaikia ii tunaarin sakturmaru asa: Nekasrum tunaachawa nunisrumek pujarme turamji. 	 det vil si Guds rettferdighet ved troen på Jesus Kristus for alle og over alle som tror. For det er ingen forskjell;


Yuse chichame tu aarmau asamtai, atumi nemase yaparinamtaisha yurataram, tura kitaminamtaisha umutisha artaram. Tu pujakrumka, atumin pasé awajtamina nu inatsaartinuitrume. 	 Om da din fiende hungrer, så gi ham å ete; om han tørster, gi ham å drikke! for når du gjør dette, sanker du gloende kull på hans hode.


Jesús aak pujamtai, tuke itattsuk iniinam, wajaki chicharak: —Ayu, watska, aints tunaun pengké turichu akungka, kayan achik ju nuwanka eemak tukuti, —timiayi. 	 Og da de blev ved å spørre, rettet han sig op og sa: Den av eder som er uten synd, han kaste den første sten på henne!


Jesús wajaki wejmakrin aik wangkeas tarachin juki kachumamiayi. 	 så står han op fra måltidet og legger sine klær av sig og tar et linklæde og binder om sig.


Jeeniaramtai Pilato Jesúsan chicharak: —¿Nekasmek judío apurintam? —tu iniam Jesús ayaak: —Ame turutme nuka nekasam tame, —timiayi. 	 Og Pilatus spurte ham: Er du jødenes konge? Han svarte ham og sa: Du sier det.


Tura Yuse Wakani atumi nintin engkemturmau asamtai, atumka mash iruntraram metek nintimsaram angkan pengker pujustaram. 	 idet I legger vinn på å bevare Åndens enhet i fredens sambånd.


Tinamtai Jesús Simónka tsatsari tsuweak tepamunam weri tsuntsumrua: Tsuweamuram michatrata, tama kakarmachu michatramiayi. Tura wári wajaki irasartas taarun yuramiayi. 	 Og han stod over henne og truet feberen, og den forlot henne; og straks stod hun op og tjente dem.


Tura asamtai Cristonu ainautikia untsuri ayatrik, kichik aintsu namangkea nunisrik aji. Tura Cristonu asar mai nuwamtak yuumaniaji. 	 således er vi mange ett legeme i Kristus, men hver for sig er vi hverandres lemmer.


Nekasan tajarme: Aints ainau kajinmakiarai tusan, mash nungkanam Yusnum uwemratin chichaman etserinauka ju nuwa turamurincha tuke etserkartinuitai, —Jesús timiayi. 	 Sannelig sier jeg eder: Hvor som helst evangeliet forkynnes i all verden, skal også det hun gjorde omtales til minne om henne.


Tu tinam Jesús aimiak: —Aints pengker pujuinauka tsuwakratnunka yuuminatsui. Antsu najaiminak pujuinauka tsuwakratnun yuuminawai. 	 Og Jesus svarte og sa til dem: De friske trenger ikke til læge, men de som har ondt;


Aintstikia mash ¿ii turamuri itiurak awa? tusar nintimratnuitji. 	 for hver skal bære sin egen byrde.


Tura Pablo Bernabéjai Antioquía yaktanam juwakarmiayi. Tura chikich aints ainaujai ii Apuri chichamen nuiniararmiayi. Tura aints ainaun Yusnum uwemratin chichaman tuke ujakarmiayi. 	 Men Paulus og Barnabas blev i Antiokia, og de lærte og forkynte Herrens ord ved evangeliet sammen med mange andre.


Iinu namangkesha warukuita tusar nintimrarmi. Iinu namangke kichkitiat muchitmau untsurintai. Tura metekchau ainawai. 	 For likesom vi har mange lemmer på ett legeme, men ikke alle lemmene har samme gjerning,


Tura asamtai nu uchin jimiaran jureatsaing, Yus Rebecan chicharak: “Eemkauri ni yachiin ekerin umirkatnuitai,” timiayi. Tura asamtai ukunam Yuse chichamen etserin tu aarmiayi. Yus chichaak: “Jacobon aneemiajai. Antsu yachiin Esaún aneechmiajai,” timiayi. Tu aarmau asamtai, Rebeca uchin jureatsaing, nu uchikia pengker aa nuna turachun tura tunaunasha turachun wainiat, Yus ningki wakeruku asa, kichik uchinak pachis: Wína aintsur atatui tusa, aints ainaun mash nekamtikiatas wakerimiayi. 	 For da de ennu var ufødte og ennu ikke hadde gjort hverken godt eller ondt - forat Guds råd efter hans utvelgelse skulde stå ved makt, ikke ved gjerninger, men ved ham som kaller -


Iisha mash nuwakar tunausha takau ainiaji. Antsu aints pasé chichamnasha chichatsuk pujakka, nuka nekas péngke aintsuitai. Nu aintska nekas ni jangken metau asa, nekas tunaarinchau pujustinuitai. 	 For vi snubler alle sammen i mange ting; den som ikke snubler i tale, han er en fullkommen mann, i stand til også å holde hele legemet i tømme.


Tura Yus tuke turataram tusa aamtikramu asamtai, Jesús doce (12) musach aun ayasar wearmiayi. 	 Og da han var tolv år gammel, drog de der op, som det var skikk på høitiden;


Juun apu jeen wainin ainausha, tura chikich inatiri juun apu jeen pujuinausha wína pachitsar: Cristo nemarin asamtai, kársernum engkewari tusar mash nekarinawai. 	 så at det er blitt vitterlig for hele livvakten og for alle de andre at det er for Kristi skyld jeg er i lenker,


Yus seati juun jeanam wayaawar, Yus inaktustin pang aya sacerdote yutairi asamtai, chikich aintska nunaka yuwachminun wainiat, Davidcha nuna yuwak ni aintsri ainauncha susamiayi. 	 hvorledes han gikk inn i Guds hus og åt skuebrødene, som hverken han eller de som var med ham hadde lov til å ete, men alene prestene?


Nuniangka wikia Jesúsa aneetiri nuiniatiri asan, Pedron chicharkun: —Auka ii Apurintai, —timiajai. Wi tamati Simón Pedro nuna antuk, misu wajau asa, wejmakrin patasmaun entsar, juun kuchanam ayangmiayi. 	 Den disippel som Jesus elsket, sier da til Peter: Det er Herren! Da nu Simon Peter hørte at det var Herren, bandt han sin kjortel om sig - for han var naken - og kastet sig i sjøen;


Nunia Er Josué uchiri ayayi. Nunia Josué Eliezera uchiri ayayi. Nunia Eliezer Jorimia uchiri ayayi. Nunia Jorim Matata uchiri ayayi. 	 sønn av Josva, sønn av Elieser, sønn av Jorim, sønn av Mattat, sønn av Levi,


Tura wekaa wekaaka untsuri kinta mengkakau asar, tura yumanch jeatak wajasu asamtai, juun entsanmaka wekaasachminuitai. Tura asamtai Pablo suntara kapitangkrin chicharak: 	 Da nu en lang tid var gått, og det allerede var farlig å ferdes på sjøen, fordi det alt var over fasten, advarte Paulus dem og sa:


Tura ii iruntramiaji nu jeanmaka pata yaki amaunum kantiin untsuri keemakarmiayi. 	 Det var mange lamper i salen hvor vi var samlet.


Tu iniam Jesús uchin untsuk japen awajas ni nuiniatiri ainautin 	 Og han kalte et lite barn til sig og stilte det midt iblandt dem


Aints ningki nintimias: Wikia jakashtatjai tauka jakatnuitai. Antsu aints wína anentak jakatata nuka jakayat tuke iwiaaku pujustinuitai. 	 For den som vil berge sitt liv, skal miste det; men den som mister sitt liv for min skyld, skal finne det.


Tu iniinam, Pedro Yuse Wakani piatkamu asa ayaak: —Israela apuri ainautiram, juun ainautirmesha antuktaram. 	 Da sa Peter til dem, fylt av den Hellige Ånd: I folkets rådsherrer og Israels eldste!


Tura wikia aints ayatun Yus akupkamu asan, aints ainaun pachisan: Nu aintska pengkeraitai, tura chikich aintska paseetai tusa nekaatnun wína Apaachirka surusmiayi. 	 og han har gitt ham makt til å holde dom, fordi han er en menneskesønn.


Tu iniam: —Nazaretnumia Jesús nangkaamawai, —tiarmiayi. 	 De fortalte ham da at Jesus fra Nasaret gikk forbi.


Tura atumi weari yamai iwiaaku ainausha wait wajakartin ainawai. Nunaka nekasan tajarme,” Jesús timiayi. 	 sannelig sier jeg eder: Alt dette skal komme over denne slekt.


Nintimrataram. Chikich nungkanmaya apu ainau kajernaikiar kanakar pujusar maaninamtaikia, nu nungkaka wári mesertinuitai. 	 Om et rike kommer i strid med sig selv, kan dette rike ikke bli stående,


Nuka kakar chichainak: “Uwija Uchiri maamuitiat timiá juun asa, tura timiá kakaram asa, nantaki mash aa nunaka inakratnuitai. Tura mash aa nuna nekau asamtai: Ameketme juuntam tusar, timiá pengker awajsartinuitji. Tura maaketai titinuitji,” tinaun antukmajai. 	 og de sa med høi røst: Verdig er Lammet, som er slaktet, til å få makt og rikdom og visdom og styrke og ære og pris og velsignelse!


Tura asa aintsu neaikirin mash japiratnuitai. Yaanchuik amia nuka mash mengkakau asamtai jatasha atsutnuitai. Tura wake mesekar pujamusha, tura wait wajamusha, tura najaimiamusha pengké atsutnuitai.” 	 og han skal tørke bort hver tåre av deres øine, og døden skal ikke være mere, og ikke sorg og ikke skrik og ikke pine skal være mere; for de første ting er veket bort.


Tamati Jesúsa nuiniatiri doce (12) ainamunmaya kichik Judas Iscariote naartin Jesúsan anangka suruktaj tusa, sacerdote juuntri ainaun chichastas wemiayi. 	 Da gikk en av de tolv, som hette Judas Iskariot, til yppersteprestene


Nintimrataram. Nungka amumati, ju nungkanmaya tunaarintin ainau wait wajaktintri tu ati tusar Yusnau ainautikia susatnuitji. ¿Atumka nuka nekatsrumek? Tura nu chicham mash nekaatin ayatrumsha ¿warukarmek chicham jumchik pasé aa nuka iwiarashtarme? 	 På hver første dag i uken legge enhver av eder hjemme hos sig selv til side det han får lykke til, forat innsamlingen ikke skal skje først da når jeg kommer.


Junia aints ainau ningki nintimsar, ii akupkachmau ainayat, atumin jear: ‘Nuwapchiram charuktaram, tura Moisés umirkatin chicham mash umiktaram,’ tusar atumin itit awajtaminau asaramtai, atum napchau nintimsar pujamusha antukmaji. 	 Eftersom vi har fått høre at nogen som er kommet fra oss, har forvirret eder ved sin tale og vakt uro i eders sjeler vi har ikke gitt dem noget pålegg


Turinamtai iwianch ainau nu aintsu namangkenia Jesúsan seainak: —Ju aintsnumia jiikratkumka, au kuchinam engkemataram tusam akupkartukta, —tiarmiayi. 	 og de onde ånder bad ham: Dersom du driver oss ut, da gi oss lov til å fare inn i svinehjorden!


Nunia Jesúsnasha, mura Gólgota tutainum jukiarmiayi. Gólgotaka ii chichamejaingkia muuk ukunch taku tawai. 	 Og de førte ham til stedet Golgata, det er utlagt: Hodeskallestedet,


Nunia aints ainaun ukuak, jea wayaamtai ni nuiniatiri ainau Jesúsan iniinak: —¿Ju nuikiartutai chichamsha warimpita? —tiarmiayi. 	 Og da han var kommet inn i et hus, bort fra folket, spurte hans disipler ham om denne lignelse.


Wi taja nunaka taku tawai: Sara inatiri Agar uchin jurermiayi. Nuka inatiri uchiri asa, Moisésa chichamen umirnua tumawaitai. Tura Arabia nungkanam mura Sinaí tutainum yaanchuik Moisésnum umirkatin chichaman Yus aamtikramiayi. Tura asamtai yamai Jerusalénnum pujuinausha: Iikia uwemratasrikia Moisés umirkatin chicham umirkatnuitji nangkamiar tinauka aintsu inatiria nunisarang ainawai. 	 I dette ligger en dypere mening under; for disse kvinner er to pakter, den ene fra berget Sinai, og den føder barn til trældom; dette er Hagar.


Tamati ataksha iniinak: —¿Itiurtamkama? ¿Itiur jiimtikramsama? —tiarmiayi. 	 De sa da til ham: Hvad gjorde han med dig? hvorledes åpnet han dine øine?


Aints tunau turataj, tu nintimias pujakka: Yus tunau turata turutui, pengké tichamnawaitai. Yuska tunau takatnaka aintsun kichkisha nintimtiktsui. Tura asamtai aintsun kichkisha: Tunau turata tatsui. 	 Ingen si når han fristes: Jeg fristes av Gud. For Gud fristes ikke av det onde, og selv frister han ingen.


Moisés: Judá weari sacerdote arti tichamiayi. Antsu Jesús Judá weari wainiat Yus ni uchirin chicharak: “Melquisedec nuwá eemak sacerdote amia nunismek ameka tuke sacerdote atinuitme,” timiayi. Tu aarmau asamtai, Jesús jakayat, Yuse kakarmarijai nantakin asa, tura tuke iwiaaku pujau asa, sacerdotea nunisang pujawai. 	 som ikke er blitt det ifølge et kjødelig buds lov, men ifølge et uforgjengelig livs kraft;


Tura tunau nukap atin asamtai, aints ainau aneenitan inaisartinuitai. 	 Og fordi urettferdigheten tar overhånd, skal kjærligheten bli kold hos de fleste.


Atumka tunía pujarme nunasha wikia nekajai. Satanás ni aintsrin inartas puja nuni atumka pujarme. Nunia wína nekas pengker umirtin, Antipas naartin atumjai pujus wína pachitas chichaman etsermia nunaka maawaru wainiatrumek, atumka tuke wina umirtakrum pujuyarume. Tura wína tuke umirtutka inaituschamarume. 	 Jeg vet hvor du bor, der hvor Satan har sin trone, og du holder fast ved mitt navn, og du fornektet ikke min tro i de dager da Antipas var mitt trofaste vidne, han som blev slått ihjel hos eder, der hvor Satan bor.


Tu aarmau asamtai, jimiar ayat kichkia nunisketai. Tura Yus tu tinu asamtai, aints kichkisha nuwarin japashtinuitai, tura nuwasha kichkisha aishrin ukukchatnuitai, —Jesús timiayi. 	 Så er de da ikke lenger to, men ett kjød. Derfor, det som Gud har sammenføiet, det skal et menneske ikke adskille.


Nekau ainau waketkiaramtai, Yuse awemamuri Josén karanam aneachmau wantintukmiayi. Tura chicharak: —Joséya nantakta. Tura nantakim uchi nukurijai jukim, Egipto nungkanam weta. Apu Herodes uchin eak maatas wakerau asamtai turata. Tura nuni pujakmin, waketkita tusan ujaktatjame, —timiayi. 	 Men da de hadde draget bort, se, da åpenbarer Herrens engel sig i en drøm for Josef og sier: Stå op, ta barnet og dets mor og fly til Egypten, og bli der inntil jeg sier dig til! for Herodes vil søke efter barnet for å drepe det.


Juanku nuiniatiri ainau Jesús aints jakau inankimun antukaru asar Juannasha ujakarmiayi. Tura ujakam nusha antuk ni nuiniatirin jimiaran untsuk: 	 Og Johannes' disipler fortalte ham om alt dette. Da kalte Johannes to av sine disipler til sig,


Tu iniam aiminak: —Ju aintska tunau turichuitmataikia, iikia aminka itachminuitji, —tiarmiayi. 	 De svarte ham: Var dette ikke en ugjerningsmann, da hadde vi ikke overgitt ham til dig.


Tura asaram wainmamkataram. Satanás nepetkatasrumka nekas aa nuke nintimrataram. Tura wait chichamka etsertsuk nekas aa nuke etserkataram. Tura Cristo atumi nintin japitramrau asamtai, tunaarumsha mash japaram ukukrum, tunaachawa nunisrumek pujustaram. 	 Så stå da omgjordet om eders lend med sannhet, og iklædd rettferdighetens brynje,


Jakau tepamunam chiwiang kautinawai,” Jesús turammiaji. 	 Hvor åtselet er, der skal ørnene samles.


Tura Yus seakrumka, iincha pachikratsaram Yus seataram. Yaanchuikia aints ainau Cristo chichamen nekaachminu wainiat, Yus iinka nu chichamnaka nekamtikramamiaji. Tura asamtai nu chichamka ataksha aints ainau antumtikiatasar wakeraji. Antsu Cristo chichame etserin asan, wikia kársernum engkeamu pujajai. 	 og bed også for oss at Gud må oplate oss en dør for ordet så vi kan forkynne Kristi hemmelighet, den for hvis skyld jeg og er i lenker,


Kashin tsawaar, ayamtai kinta kintamaunum sacerdote ainau fariseo ainaujai Pilaton jiisartas weriarmiayi. 	 Men den næste dag, som var dagen efter beredelses-dagen, kom yppersteprestene og fariseerne sammen hos Pilatus


Tamati Simón Pedro Jesúsan iniak: —Apuru ¿tua wetatme? —timiayi. Tu iniam Jesús aimiak: —Wi wetatja nuningkia yamaikikia winichminuitme. Antsu nukap arusam winingkia winitnuitme, —timiayi. 	 Simon Peter sier til ham: Herre! hvor går du hen? Jesus svarte: Dit jeg går, kan du ikke følge mig nu, men du skal følge mig siden.


Pablo Efesonam pujai, aints ainau Cristo umirkamurin pachisar nukap chichainamtai, chikich aints ainau kajerkar taetet wajarmiayi. Efesonmaya ainau yusri nuwa tumau nakumkamun: Ii yusrintai tusar seau armiayi. Ni yusri naaringkia Artemisaitai. Aints Demetrio naartin ni yusri seati jeen kuikiajai tuupchin najanin armiayi. Tura nu nakumkamun ni yaintri ainaujai najanawar untsuri surin armiayi. Tura asar nukap kuikian ju armiayi. 	 Men ved denne tid blev det et ikke lite opstyr om Guds vei.


Antsu niisha chikich nungkan nayaimpinam atinua nunak nintimtiarmiayi. Tuminamtai Yus ni yaktarin iwiartur nakau asa: Wikia ni Yusrinjai tutanka natsaamatsui. 	 men nu stunder de efter et bedre, det er et himmelsk; derfor skammer Gud sig ikke ved dem, ved å kalles deres Gud; for han har gjort en stad ferdig til dem.


Tinamtai Jesús aimiak: —¿Atumka ii juuntri Davidta turamuri pachisrum Yuse Papiri aujchaukitrum? ¿Nuka yurumkan yuumak ni aintsri ainaujai tsukaminak turuwarmia nuka aujchaukitrum? 	 Og han sa til dem: Har I aldri lest hvad David gjorde da han var i nød og sultet, han selv og de som var med ham,


Nunia suut umpunmi iin chichartamak: —Yuse Wakani atumi nintin engkemati. 	 Og da han hadde sagt dette, åndet han på dem og sa til dem: Ta imot den Hellige Ånd!


Tura chikitcha nintimrarmi: Cristo umirin chichaak: Nu kintati Yus maaketai titasar iruntratnuitji, tu nintimui. Antsu chikichka: Kintajai metek tuke Yusen maaketai titasar pachitsuk iruntratnuitji, tu nintimui. Tura metekchau nintimsar pujuinayat, mai metek ¿ni nintimaurinka itiurak awa? tusar, ningki nekaamawartinuitai. 	 Den ene akter en dag fremfor en annen, den andre akter alle dager like; enhver være fullt sikker i sitt eget sinn!


Jesús wantintukam, Marísha nuwik Jesúsjai tsaniasar wekaasarmia nuna jiistas wemiayi. Tura wake mesekar juutu pujuinaun wainak ni wainkamurin mash ujakmiayi. 	 Hun gikk bort og fortalte det til dem som hadde vært med ham og nu sørget og gråt;


Yus aints ainaun: Wína chichamur umirtuktaram, tímia nuna chichamengka ameka nekame. Nu aarmauka nuwaitai: Mangkartuwairap, tura tsanirmawairap, tura kasamkairap, tura chikich aintcha tsanurairap, tura anangkawairap, tura aparmesha tura nukurmesha umirkataram, tu aarmawaitai, —timiayi. 	 Budene kjenner du: Du skal ikke drive hor, du skal ikke slå ihjel, du skal ikke stjele, du skal ikke si falskt vidnesbyrd, du skal ikke frata nogen hvad hans er, hedre din far og din mor.


Tama Pedro Jesúsan chicharak: —Iinu amia nuka mash ukukir ame nemarkamiaji, —timiayi. 	 Peter tok til orde og sa til ham: Se, vi har forlatt alt og fulgt dig.


Tura tsaa akaamtai, ni nuiniatiri doce (12) irunmia nuka Jesúsan tariar chicharinak: —Juni aintsu pujutiri aya atsau asamtai, yakat arakchichu amanum aints pujamunam yurumkan sumakarat tusam, tura nuni kanurarat tusam, aints ainau akupkarta, —tiarmiayi. 	 Men dagen begynte å helle; da gikk de tolv til ham og sa: La folket fare, så de kan gå bort i byene og bygdene heromkring og få herberge og finne føde! for her er vi på et øde sted.


Aintsu tunaari jiistin kinta jeamtai, Yus ni Uchirin Jesucriston chicharak: Aintsu nintimaurisha mash nekarin asam, tunau ainau wait wajakartin susarta tusa akupkatnuitai. Tura asamtai wikia Yusnum uwemratin chichaman etserjai. 	 på den dag da Gud skal dømme det skjulte hos menneskene efter mitt evangelium ved Jesus Kristus.


Wína aintsur Egipto nungkanam pujuinau wait wajainaun wainkau asan, tura ni juutinauncha antuku asan, wína aintsur ainaun ayamruktasan winajai. Tura asamtai yamaikia Egipto nungkanam waketkita. Amin nuni akupkatasan wakerajme,’ Yus timiayi. 	 Jeg har grant sett hvor mitt folk blir mishandlet i Egypten, og deres sukk har jeg hørt, og jeg er steget ned for å utfri dem. Og nu, kom, la mig sende dig til Egypten!


Nunia Jesús Samarianam jimiaran kanur, nunia jiinki Galileanam wemiayi. 	 Efter de to dager drog han derfra til Galilea;


Tura mash nepetin ainayatrik, ii jangkengka kichkisha nepetkachminuitji. Aintsti jangkengka tuke ayamtsuk tunau chichaayi. Tura aintsti jangkengka napi tseasri jataya nunisketai. 	 men tungen kan intet menneske temme, det ustyrlige onde, full av dødelig gift.


Tu tinam Jesús aimiak: —Nekasan tajarme, aints tuke tunau takainauka mash tunau inatiri ainawai. 	 Jesus svarte dem: Sannelig, sannelig sier jeg eder: Hver den som gjør synd, er syndens træl.


Tura asar iikia mash iruntrar atumin metek nintimtusar jimia aints akupkatasar inaikiamji. Nu aintska jimiar ii aneetiri yachi ainau Bernabé tura Pablojai tsaniasar wekaasarti tusar akupaji. 	 så har vi, efterat vi var kommet til enighet i denne sak, vedtatt å velge nogen menn og sende dem til eder sammen med våre elskede brødre Barnabas og Paulus,


Paan wainmakamtai, Jesús chicharak: —Yaktanmaka waitsuk, tura aintcha kichkisha ujatsuk, jeemin tupnik waketkita, —tusa akupkamiayi. 	 Og han sendte ham hjem til hans hus og sa: Du skal ikke gå inn i byen eller si det til nogen i byen.


Yus yaanchuik nu mash nekaataram tusa, ni chichamen iin akupturmakmiaji, tu aarmawaitai. 	 som er kjent av ham fra evighet av.


Tu iniinam chikich aints nuni wajau ayaak: —Nuikiartinu, uchir iwianchrintin asa chichachuitai. Tura asamtai amin itiarjame. 	 Og en blandt folket svarte: Mester! jeg har ført til dig min sønn, som er besatt av en målløs ånd;


Tura chikich ainaujai nekasar aneenimi tusar, tura pengker awajnaisami tusar yainiku aarmi. 	 og la oss gi akt på hverandre, så vi opgløder hverandre til kjærlighet og gode gjerninger,


Tura kársera wainin Pablon tura Silasnasha karsernumia jiiki chicharak: —¿Uwemratasnasha warinak itiurkataj? —tu iniasmiayi. 	 Og han førte dem utenfor og sa: Herrer! hvad skal jeg gjøre for å bli frelst?


Turamu asamtai ii juuntrisha Moisésa chichamen umirkartatkama pengké tujinkarmiayi. Iisha nunisrik tujinuyaji. Tura itiurkachmin ayatrumsha, ¿warukaya judíochu ainau Moisésa chichamen mash umirkarti tuusha nintimrume? ¿Yus iin kajertamkat tusaram, nuka tatsurmeash? 	 Hvorfor frister I da nu Gud ved å legge et åk på disiplenes nakke som hverken våre fedre eller vi var i stand til å bære?


Jesús akupkamu ainau Jesúsnum ataksha iruntrarmiayi. Tura ni turamurin, tura aints ainaun nuiniarmaurincha Jesúsan mash ujakarmiayi. 	 Og apostlene samlet sig igjen hos Jesus, og fortalte ham alt det de hadde gjort og lært.


Romano suntari mesetnum weartas jirun entsarar weenawa nunisrumek atumsha Yuse kakarmarijai Satanáska nepetkatnuitrume. 	 Iklæ eder Guds fulle rustning, så I kan stå eder mot djevelens listige angrep;


Tura Yusen sea umis, Pablo: —Winaka ataksha waitkashtinuitrume, —tau asamtai, wake mesekar mash juutkamaikiak Pablon minaksar mejeasarmiayi. Tura nunia nijai tsaniasar kanunam wearmiayi. 	 De brast da alle i sterk gråt, og de falt Paulus om halsen og kysset ham;


Tura turaka untsuri kinta untsumkinij wajamiayi. Tuke inaitsuk turamtai, Pablo yawetar ayanmatar iwianchin chicharak: —Jesucristo naarijai tajame: Ju nuwachikia ukukim, jiinkim weta, —akupak timiayi. Tamati nu tamaujai metek iwianchkia jiinki ukukmiayi. 	 Dette gjorde hun i mange dager. Da harmedes Paulus og vendte sig om og sa til ånden: Jeg byder dig i Jesu Kristi navn å fare ut av henne! Og den fór ut i samme stund.


Tura wína aintsur ainaun wait anentin asan, ni tunaarinka mash sakturan kajinmatkitnuitjai,” Yus timiayi. Tu aarmawaitai. 	 for jeg vil være nådig mot deres urettferdigheter og ikke mere komme deres synder i hu.


Moiséscha tu aarmiayi: “Aints Yus umirkatin chichaman umirak Yusen pengker awajsatas wakerakka, Yus tímia nunaka mash nuwatsuk miatrusang umirkatnuitai.” Tu aarmau wainiatrik, aints ainautikia kichkisha Yus umirkatin chichamka nuwatskeka umirkachmiaji. Tura wina wear ainau: ¿Yusen itiur pengker awajsatnuitja? tusar nekainachu asar, ni pengker turamurijai Yusen pengker awajsartas wakerin armiayi. Tura wainiat Yus aintsu tunaarin tuuka sakarchamin asamtai, wi wear ainau Yusen pengkerka awajsacharmiayi. Cristo ningki Yus umirkatin chichaman miatrusang umirkau asamtai, Moisésa chichamen umirkarkia uwemratatjiapi tichamnawaitji. Antsu Cristo nekasampita takurkia, Yuska pengker awajsatnuitji. 	 for da de ikke kjente Guds rettferdighet og strevde efter å grunne sin egen rettferdighet, gav de sig ikke inn under Guds rettferdighet.


¿Waruka winasha inintrume? Winaka inintsuk wína chichamrun antukaru ainau iniasta. Nuka wi chichakmaunka nekawaru asar ujatmakartatui, —timiayi. 	 Hvorfor spør du mig? Spør dem som har hørt mig, om hvad jeg har talt til dem! se, de vet hvad jeg har sagt.


Tama nu aintska nuna antuk kuikiartin asa, nukap wake mesekmiayi. Tura Jesúsan ukukmiayi. 	 Men han blev ille til mote over den tale og gikk bedrøvet bort; for han var meget rik.


Nu anangkartin ainauka juun entsa tamparamuria nunisarang ainawai. Tura tuke natsanpiaku aa nuna turin asar, entsa tamparak sauran entsa yantamen ajapa ukukmiawa nunisarang japnatin ainawai. Tura yaa nayaimpinmaya teenam ayaarua nunisarang tuke mengkakartin ainawai. 	 ville havsbårer som utskummer sin egen skam; villfarende stjerner, for hvem mørkets natt er rede til evig tid.


Tura asan tajarme: Atumi tunaarijai jakatnuitrume. Atumka wína nekasampi Yus akupkamuitme turutchau akurmeka, atumi tunaarijai jakatnuitrume, —timiayi. 	 Derfor sa jeg til eder: I skal dø i eders synder; for tror I ikke at det er mig, da skal I dø i eders synder.


nunia: Jesúsan tuke ajapajai tinu asa, nuka Yuse Uchiri Jesúsan numi winangmaunum jirujai jintak maawa nunisang nintimui. Tura asa nu aintska aints antinamunam wishiak: Wikia tuke Jesúsan ajapajai tusa, Yuse Uchirin inatsaru asa, ataksha ni nintimaurin yapajiatatkama pengké tujintawai. Tura asamtai Jesús tuke ajapawairam tusan nunaka tajarme. 	 da de på ny korsfester Guds Sønn for sig og gjør ham til spott.


Cristo ni umirin ainautinka timiá nintimtikramrau asamtai, yamaikia judíochu ainausha, tura judío ainausha, tura ii nuwapchiri charukmau ainausha, tura nuwapchiri charukchamu ainausha, tura chikich nungkanmaya ainausha, tura papi nekachu ainausha, tura aintsu inatiri ainausha, tura aintsu inatirinchu ainausha mash warí aintski tichatnuitji. Antsu Cristo mash najanamu asa, tura mash aints ainautin inatmin asa, ni aintsri ainauti nintin engkemturmau asamtai, Cristok nintimtustinuitji. 	 her er ikke greker og jøde, omskjærelse og forhud, barbar, skyter, træl, fri, men Kristus er alt og i alle.


Aints Cristonu ainiayat mianchau wajainamtaisha nujai iruntrataram. Tura: Ameka Cristo umirat inaisame tiirap. 	 Ta eder av den som er svak i troen, uten å sette eder til doms over hans tanker!


Antsu musachjai metek tangkun maawaru asar, aints ainau: Wina tunaaruka tuke sakarchawaitai, tu nintimrarti tusa Yus turataram tusa nu chichaman akupkamiayi. 	 Men ved dem kommer hvert år en minnelse om synder;


Antsu atumka Cristo chichame paan antuku asaram, tu pujusmintrum tusarkia nuiniarchamuitrume. 	 Men I har ikke lært Kristus således å kjenne,


chikich takau ainaun pasé awajak, tura nampeku ainaujai iruntrar yutancha nukap yuwar, tura umutincha nukap umurar niisha nampea nampeaka, 	 og så gir sig til å slå sine medtjenere og eter og drikker med drankerne,


Cristo atumin: Nekasrum tunaarinchau winar ataram tusa eatmaku asamtai, Yuse aneetiri ainautirmin, Roma yaktanam pujuinautirmin, ju papin aaran akuptajrume. Ii Apaachiri Yus ii Apuri Jesucristojai atumin wait anentraminak pengker awajtamsarti, tura angkan pengker pujustinnasha suramsarti tajarme. 	 - til alle Guds elskede, kalte, hellige som er i Rom: Nåde være med eder og fred fra Gud vår Fader og den Herre Jesus Kristus!


Nunia Jesús Galilea nungkanmaya jiinki, Jordán entsanam wína imiatti tusa Juankun werimiayi. 	 Da kom Jesus fra Galilea til Jordan til Johannes for å bli døpt av ham.


Tamati pengké tujinkar: —Tura amesha nuwaitjai tusam, paan ujakratkata. Iin akuptamkaji nu warintuk ujaktaij tusar, paan nekaatasar wakeraji, —tiarmiayi. 	 De sa da til ham: Hvem er du? så vi kan gi dem svar som har sendt oss; hvad sier du om dig selv?


Tura asamtai Yus nekasampita tachakrikia ¿itiur Yuscha pengkersha awajsatjik? Iisha: Yusjai pujustasar wakeraji takurkia, Yus nekas pujawapi titinuitji. Tura: Wi Yusen nekasan eamtaikia, winaka nekasampi pengker awajtustatua, titinuitji. 	 men uten tro er det umulig å tekkes Gud; for den som treder frem for Gud, må tro at han er til, og at han lønner dem som søker ham.


“Yus tu timiau asa, Abraham Caldea nungkanmaya jiinki, Harán nungkanam pujustas wemiayi. Nunia ni apari jakamtai, Yus Abrahaman: Chikich nungkanam weta timiau asa, atumi nungkari yamai atum pujarme juni tamiayi. 	 Så drog han ut fra kaldeernes land og bosatte sig i Karan. Og derfra lot Gud ham efter farens død flytte til dette land som I nu bor i;


ataksha iniinak: —Tura Mesíaschawaitiatmesha, tura Elíaschawaitiatmesha, tura Yuse chichamen etserin tatinua nuchawaitiatmesha ¿waruka aints ainausha imiaame? —tiarmiayi. 	 og de spurte ham: Hvorfor døper du da, når du ikke er Messias, og heller ikke Elias, og heller ikke profeten?


Tura chicharinak: —Ame nekasam judío apurinkumka amek uwemrata, —tiarmiayi. 	 Er du jødenes konge, da frels dig selv!


Nunia Jesús jiinki, tuke tumin asa, Olivo Muranam wemiayi. Ni weamtai nuiniatiri ainausha nemarkarmiayi. 	 Og han gikk ut og vandret efter sedvane til Oljeberget; men hans disipler fulgte og med ham.


Antsu atumka, aneetir ainautiram, Yus nekasampita tusaram tuke inaitsuk kakaram wajastaram. Tura Yuse Wakani kakarmarijai Yus seataram. 	 Men I, elskede, opbygg eder på eders høihellige tro, bed i den Hellige Ånd,


Tura aintsu tunaurin Yus sakarti tusar tangku numpejai tuke sakaruitmatikia, nuniangka tangkunka maacharmin armiayi. Aints Yusen seatas tangkun mau asamtai, ni tunaarin tuke sakarchau asaramtai, wína tunaarunka tuke sakaruapita tichamin armiayi. 	 Ellers vilde de jo ha ophørt med å frembære dem, da de ofrende ikke lenger vilde ha synder på samvittigheten når de en gang var renset.


Tura kungkatip Rahab naartin Yusen nekasampita tusa, Israel aints anangkan wekaatinaun shamtsuk ni jeen pujusarti tusa uukmiayi. Tura asa Yusen umirchau ainaujaingkia jakachmiayi. 	 Ved tro undgikk skjøgen Rahab å gå til grunne med de vantro, da hun hadde tatt imot speiderne med fred.


Tura asar Samarianmaya ainau Jesús pujamunam taar: “Ii yaktarin winitaram, iijai pujusmintrum,” tinamtai iisha ayu tusar, nu yaktanam jear jimia kinta kanurmiaji. 	 Da nu samaritanene kom til ham, bad de ham bli hos dem; og han blev der to dager.


Tura nu yaktanmasha jear, Yusnum uwemratin chichaman etserkarmiayi. Turinamtai aints untsuri Criston nemarkaramtai, nu yaktancha ukukiar, Listranam ataksha waketkiar, nunia Iconionam jear, Pablo Bernabéjai Antioquíanam waketkiarmiayi. 	 Og efterat de hadde forkynt evangeliet der i byen og gjort mange disipler, vendte de tilbake til Lystra og Ikonium og Antiokia,


kakar chicharak: —Wajakim tupin wajasta, —timiayi. Tamati tsekengki wajaki, wekaichautiat wekaatan nangkamamiayi. 	 Reis dig og stå oprett på dine føtter! Og han sprang op og gikk omkring.


Tura jearamtai, apu Pablon untsuam ni wayaamtai, Tértulo Pablon tsanumratas apun chicharak: —Apu Felixa, ameka nekas chicham nekamtikiartin asakmin, angkan pengker pujaji. Tura pengker inamin asam, ii nungkari nekas pengker iwiarin asakmin, mash ju nungkanam pujuinautikia tenukap maaketai taji. 	 Han blev da kalt frem, og Tertullus begynte på klagen imot ham og sa:


Aints Jesúsan wainkarmia nuka wishikrami tusar awatiarmiayi. 	 Og mennene som holdt Jesus, spottet ham og slo ham,


Aints ainau kantiin akawar chingnanmaka engkeenatsui, antsu yakí kentsar jeanam pujuinaun mash paan wainmamtikinawai. 	 en tender heller ikke et lys og setter det under en skjeppe, men i staken; så skinner det for alle i huset.


Tura nu pachim nungkanmaya jiinki Juun Yawaaya Tumau aa nuna ni kakarmarin suaun wainkamjai. Tura asamtai Juun Yawaaya Tumaun maamaitiat tsaarma nuna: Ameketme Yusem tiarat tusa, mash nungkanmaya ainaun inaun wainkamjai. 	 Og det bruker det første dyrs hele makt for dets øine, og gjør at jorden og de som bor på den, tilbeder det første dyr, hvis dødssår blev lægt,


Tura Jesúsan nekasampita ticharu ainau yaanchuik Yuse chichame etserin Isaías naartin aarmia nunaka miatrusarang umirkarmiayi. Nu aarmauka nuwaitai: “Apuru ¿yaachia ii chichamencha nekasampita turammiaji? ¿Tura ii Apurisha ni kakarmarincha yaná inaktusmiayi?” 	 forat det ord av profeten Esaias skulde opfylles som han har sagt: Herre! hvem trodde det budskap vi hørte, og for hvem blev Herrens arm åpenbaret?


Atumka Yusnau asaram, tura wína yainkau asakrumin, atumin nintimsan pujakun, wína Yusrunka maaketai tajai. 	 Jeg takker min Gud så ofte jeg kommer eder i hu,


Nu doce (12) aintsu naaringkia nu ainawai: Simón, chikich naari Pedron Jesús inaikiamiayi. 	 og han gav Simon navnet Peter,


Nunia wikia aintsutiatnak Yus akupkamu asan, Yuse kakarmarijai yurangmijai winamtai, wínaka paan waitkartinuitai. 	 Og da skal de se Menneskesønnen komme i skyen med kraft og megen herlighet.


Nintimrataram: Aints ju nungkanam aa nuna mash sumak, pengké yuumatsuk pujayat, ni wakani tuke mengkaakamtaikia, ¿itiurak tuke iwiaakusha pujusat? 	 For hvad gagner det et menneske om han vinner den hele verden, men mister sig selv eller tar skade på sig selv?


Jesús tamati chicharinak: —Pai, ii antarin nuwaitjai ningki tumamusha ¿warí chicham antuktasrik nakastaij? —tunaiyarmiayi. 	 Da sa de: Hvad skal vi mere med vidnesbyrd? Vi har jo selv hørt det av hans munn.


“Nunia Egipto nungkanam, tura Canaán nungkanmasha tsuka amatai, Canaán nungkanam pujuinau nukap wait wajakarmiayi. Tura tsuka nukap au asamtai, ii juuntri yutan wainkartatkamawar wainkacharmiayi. 	 Så kom det hungersnød over hele Egyptens land og Kana'an, og stor trengsel, og våre fedre fant ikke føde.


Nunia Jesús ataksha nuiniak: “Atumka wína pachitsaram: Nuka Moisésa chichamen sakartas taawitai, tuuka nintimrairap. Tura Yuse chichamen etserin ainau aarmaurincha sakartas taawitai, tuuka nintimrairap. Wikia nunaka turashtatjai. Antsu Moisésa aarmaurin tura Yuse chichame etserin ainau aarmaurincha nekasan umiktasan taawitjai. 	 I må ikke tro at jeg er kommet for å opheve loven eller profetene; jeg er ikke kommet for å opheve, men for å opfylle.


Nunia Nagai Maata uchiri ayayi. Nunia Maat Matatíasa uchiri ayayi. Nunia Matatías Semeiya uchiri ayayi. Nunia Semei Joseca uchiri ayayi. Nunia Josec Judá uchiri ayayi. 	 sønn av Ma'at, sønn av Mattatias, sønn av Sime'i, sønn av Josek, sønn av Joda,


Nunia Jesús nuikiartamun aints ainaun nuiniartas nangkamamiayi. Tura chicharak: “Aints uva naekrin ajanam araamiayi. Tura kasamkarai tusa wenurmiayi. Tura nu ajanam kayan juki, uva yumiri jutain najanamiayi. Tura ajan wainkatnun wenurmaunum yakí wajatirin najatamiayi. Tura aints ainaun eak: Ajar waitruktaram tusa ukuki, chikich nungkanam arák wemiayi. 	 Og han begynte å tale til dem i lignelser: En mann plantet en vingård, og satte et gjerde omkring den og gravde en vinperse og bygget et tårn, og så leide han den ut til vingårdsmenn og drog utenlands.


Tamati Elisabet nuna antamtai, uchi ampujnum engketu muchitkamiayi. Turamtai Yuse Wakani Elisabeta nintin piatkamiayi. 	 Og det skjedde da Elisabet hørte Marias hilsen, da sprang fosteret i hennes liv, og Elisabet blev fylt med den Hellige Ånd


Wi ju nungkanam tau asan, junia aints ainaun wína chichamrun ujakchamuitkungka, ni tunaarinka nekarachminuyayi. Antsu ujakmau asar: Nekachkun tunau turinuyajai, pengké tichartin ainawai. 	 Var jeg ikke kommet og hadde talt til dem, da hadde de ikke synd; men nu har de ingen undskyldning for sin synd.


Tura yumi nukap jitak, entsasha nujangkrak, tura nasesha kakarman nasentak nu jeanka pukuuktinuitai. Turamtai nu jeaka mengkakatnuitai,” —timiayi. 	 og skyllregnet falt, og flommen kom, og vindene blåste og slo imot dette hus, og det falt, og dets fall var stort!


Nuna umisaramtai, kashi wainiat kársera wainin ni numparmaurincha nijatramiayi. Tura nuniangka kársera wainin ni weari ainaujai mash Criston umirkartas mainiarmiayi. 	 Så tok han dem til sig i samme time på natten og vasket dem efter slagene, og straks blev han døpt med alle sine,


Jesúsjai iruntrar pujusar, ni nuiniatiri ainau Jesúsan iniinak: —Apuru ¿Israel ainauti Apuri yamaikiash atam? —tiarmiayi. 	 Da de nu var kommet sammen, spurte de ham: Herre! gjenreiser du på den tid riket for Israel?


Nu nuikiartuti chichamnasha pachis ataksha iin chichartamak: —Atumsha winasha kajinmatrutsuk, atumi Apuri tatintri ¿warutik at? tusarmeka nekachu asaram aneartaram, —turammiaji. 	 Våk derfor! for I vet ikke dagen eller timen.


Atumka Cristo pengker umirkuram pujuyarme. ¿Yaachia nekas chicham inaisataram turamrume? 	 I løp godt; hvem hindret eder fra å lyde sannheten?


Nintimrataram. Yuska ni Wakanin atumin akupturmak: Wainchatai takat turataram turamiarme nuka ¿warukaya ni kakarmarinka suramsamiarume? Atumka Moisés umirkurminkia ni kakarmarin suramsachmiarume, antsu Cristo pachisar etsermau antukrum, nekasampita tinu asakrumin ni kakarmarin suramsamiarume. 	 Han altså som gir eder Ånden og virker kraftige gjerninger iblandt eder, gjør han det ved lov-gjerninger eller ved troens forkynnelse?


Tura akupkam niisha Jesúsan weriar, nuni jeariar chicharinak: —Imiakratin Juan iin akatamar: ¿Yus uwemtikiartinun akupkatnuitjai tímia nuka amekitam? ¿Amechuitkumningkia chikichash nakastaij? tu iniastaram tusa akuptamkaji. Nu nekaatasar wakeraji, —tiarmiayi. 	 Mennene kom da til ham og sa: Døperen Johannes har sendt oss til dig og lar si: Er du den som skal komme, eller skal vi vente en annen?


Tu ujainam Jesús chichaak: —Wikia aints ayatun Yus akupkamu asan, yakí wetin kintarka jeatak wajasi. 	 Men Jesus svarer dem og sier: Timen er kommet da Menneskesønnen skal herliggjøres.


Tura Yus tuke nintijai aneakrikia, tura tuke Yus nintimsar pujakrikia, tura ii kakarmarijai Yus tuke umirkurkia, tura chikich ainausha ii namangkea nunisrik aneetnuitji tame nuka nekas pengkeraitai. Tura iinu tangkuri Yus susataj tusar maar epeakrikia mianchawaitai, —timiayi. 	 Og å elske ham av alt sitt hjerte og av all sin forstand og av all sin sjel og av all sin makt, og å elske sin næste som sig selv, det er mere enn alle brennoffer og slaktoffer.


Tura wainiat kichik suntar ¿nekasash jaka? tusa nangkijai Jesúsa mijiarin ijiumiayi. Tura ijium numpasha, nunia yumisha kitamiayi. 	 men en av stridsmennene stakk ham i siden med et spyd, og straks kom det ut blod og vann.


Tu iniamaitiat Pedro ataksha waitrak: —Atsa, —tamati atash shinimiayi. 	 Atter nektet Peter, og straks gol hanen.


Tura chikich chichamjai anturnaikiachmin niisha Yusen maaketai tiarmiayi. Tura asaramtai judío Cristonu ainau Pedrojai tsaniasar taarmia nuka nuna antukar nukap nintimrar: —Maj, Yuse Wakani judíochu ainauncha engkemtuwari, —tiarmiayi. 	 Og alle de troende av omskjærelsen som var kommet med Peter, blev forferdet over at den Hellige Ånds gave var blitt utgytt også over hedningene;


Jesús tuke iwiaaku pujau asa, sacerdote apuria nunisang Yusnau ainautin pachitmas tuke Yusen seatramji. 	 og da vi har en stor prest over Guds hus,


Tura Yus chichaak: “Tsanirmawairap, tura aints maawairap,” timiayi. Tura aints tsanirmatsuk pujayat, aintsun maakka, Yus umirkatin chichamnaka umitsuk pujawai. 	 For han som sa: Du skal ikke drive hor, han sa også: Du skal ikke slå ihjel. Om du da ikke driver hor, men slår ihjel, da er du blitt lovbryter.


Tura Yus Cristo Jesúsan jakamunmaya inankin asamtai, Yuse Wakani atumi nintin pujurtamkurminkia, atumka jakarmin wainiat, Yus ni Wakanin akupturmak, atumi namangken jakamunmaya inantamkitnuitrume. 	 Men dersom hans Ånd som opvakte Jesus fra de døde, bor i eder, da skal han som opvakte Kristus fra de døde, også levendegjøre eders dødelige legemer ved sin Ånd, som bor i eder.


“Tura asamtai atumi uweje tunau takamtikramataikia, ataksha tunau takasai tusaram, atumi uweje met charawa nunisrumek tunaarum japaram ukuktaram. Tura tunaanum wekaakurmeka, atumi nawe met charawa nunisrumek tunaarum japaram ukuktaram. Nekasrum kichik uwejjai, tura kichik nawejaisha tuke iwiaaku pujustinnum jeatin timiá pengkeraitai. Antsu mai uwejtuk, tura mai nawentuk ji kajintrashtinnum jeatnuka timiá paseetai. 	 Men om din hånd eller din fot frister dig, da hugg den av og kast den fra dig! det er bedre for dig å gå halt eller vanfør inn til livet enn å ha to hender eller to føtter og bli kastet i den evige ild.


Tura uchiru amincha tajame: Yus nekas yakí puja nuka aminka: Wína chichamur etsernuitme turamtinuitai. Tura Apu tatintri iwiarata tusa, ame eemkir akupkamuitme. 	 Men også du, barn, skal kalles den Høiestes profet; for du skal gå frem for Herrens åsyn for å rydde hans veier,


Tamaitiat kapitán ayaak: —Apuru, wikia judíochu asan, ameka wína jearun wayaata tichamin nintimjai. Wikia suntara apuri umirnuitjai. Tura wikia suntar ainaun inau asan, kichan: Weta, tama nusha weawai. Tura kichan: Winiti, tama nusha winawai. Tura wina inatirun takatan inamka, miatrusarang umirtinawai. Tura asamtai amesha nunismek apu asam, juni wajasam chichaamning inatirka tsaartatui, —timiayi. 	 Men høvedsmannen svarte og sa: Herre! Jeg er for ringe til at du skal gå inn under mitt tak; men si bare et ord, så blir min dreng helbredet!


Turutmatai wikia ayaakun: ‘Atsa, Apuru. Yuchatai aa nunaka tuke yuchawaitjai,’ timiajai. 	 Men jeg sa: Ingenlunde, Herre! aldri er noget vanhellig eller urent kommet i min munn.


Atumka chikich aintsu inatiri pachisrum: ¿Inatiram tenap umirtamtsui titinkitrum? Atsa, nuka tichamnamnawaitrume. Antsu inakratin ni inatirin pachis: Wina pengker umirtawai, turachkusha pengkerka umirtatsui, ningki titinuitai. Tura asamtai ii Apuri Cristosha: Nekasar pengker pujusarti tusa, ningki ni inatiri ainaun nintimtikratnuitai. 	 Hvem er du som dømmer en fremmed svenn? Han står eller faller for sin egen herre; dog, han skal bli stående; for Herren er mektig til å holde ham oppe.


Aints ainau tuke yawetsuk Yusen searti tusa, Jesús ataksha nuikiartamun etserkamiayi. 	 Og han sa en lignelse til dem om at de alltid skulde bede og ikke bli trette.


—¿Nekasmek Mesíasaitam? ¿Yus akupkatnuitjai tímia nukítam? Nu paan etserkata, —tiarmiayi. Tu iniinamaitiat Jesús ayaak: —Wikia nekasan Mesíasaitjai tamatisha, atumsha nekasampita turutchatatrume. 	 og sa: Er du Messias, da si oss det! Men han sa til dem: Om jeg sier eder det, tror I det ikke;


Nuka tacharu asaramtai, aints juni kaunkaru ainau wi nuwik judío apuri iruntramunam wajasan, tunau turamun wainkaru ainakka etserkarti. 	 Eller la disse selv si hvad skyld de fant hos mig dengang jeg stod for rådet,


Tura Nungkanmaya Pachim mash aints ainaun, mianchau ainauncha, tura apu ainauncha, tura kuikiartin ainauncha, tura kuikiartichu ainauncha, tura aintsu inatirinchu ainauncha, tura aintsu inatiri ainauncha untsur uwejen aatrarti tusa, tura nijajin aatrarti tusa, inaun wainkamjai. 	 Og det gjør at der blir gitt alle, små og store, rike og fattige, frie og træler, et merke i deres høire hånd eller på deres panne,


Tura Juanku chichamen pachischaru asaramtai, Jesús nu aints ainaun chicharak: “Junia aints ainau, itiur nintiminawa nuna nekamtikiatjarme. 	 Hvem skal jeg da ligne denne slekts mennesker med, og hvem er de like?


Tu tinam Jesús chicharak: —Nekasrum tarume. Wisha nunisnak Satanásan nayaimpinmaya charpia nunisang akaikinun wainkamiajai. 	 Da sa han til dem: Jeg så Satan falle ned fra himmelen som et lyn.


Tura yamaram nintimtai wejmakan yamarman entsainawa nunisrumek jukimiarme. Tura Yuska mash aa nuna najanau asa: Wijai metek nintimin ataram tusa, atumniaka kintajai metek nintimtikramrume. 	 og iklædd eder det nye, som fornyes til kunnskap efter sin skapers billede;


Tura tangku ainaun yakta aari jiikiarmia nunisarang Jesúsnasha yakta aarin jiikiar maawarmiayi. Tura asamtai aintsti tunaarin sakturmartas, Jesús jarutramak numpencha numparmiayi. 	 derfor led også Jesus utenfor porten, forat han ved sitt eget blod kunde hellige folket.


Aints wína pengker awajtusat tusaram wakerau asaram, atumsha nunisrumek chikich aints ainausha pengker awajsataram. 	 Og som I vil at menneskene skal gjøre imot eder, så skal og I gjøre imot dem.


Tura asamtai aints ni inatirin: Jear waitrukta tusa ukukmiau asa, nu aintska jeeniu chichamen miatrusang umirkatnuitai. Yuscha nunisang: Wína chichamur umirtuktaram tusa, akupkamu ainauka miatrusarang umirkartinuitai. 	 For den som taler med tunge, taler ikke for mennesker, men for Gud; for ingen skjønner det, men han taler hemmeligheter i Ånden;


Tama aiminak: —Ii yaanchuik juuntringkia Abrahamaitai, —tiarmiayi. Tinamaitiat Jesús chicharak: —Atumka nekasrum Abrahama wearinkurmeka, ni turamia nunisrumek turamnawaitrume. 	 De svarte ham: Vår far er Abraham! Jesus sier til dem: Var I Abrahams barn, da gjorde I Abrahams gjerninger;


Nunia Jesús Galilea nungkanam wekaimiayi. Tura Judea nungkanam judío juuntri Jesús maatai tinau asaramtai, nuni wetan nakitmiayi. 	 Og derefter gikk Jesus omkring i Galilea; for han vilde ikke gå omkring i Judea, fordi jødene stod ham efter livet.


Turamtai kashi japeng Pablo Silasjai Yusen sear, kantancha kantamawarmiayi. Tura kantaminamtai, chikich kársernum engkeamu ainau ni kantarin pengker nintimsar antú pujuarmiayi. 	 Men ved midnattstid holdt Paulus og Silas bønn og sang lovsanger til Gud, og fangene hørte på dem.


Tura asakrumin nu jeanam pengke nintintin pujamtaikia atum: ‘Pengker pujustaram,’ tarume nunisang Yus nu aints ainaun pengker awajsatnuitai. Antsu nu jeanam pasé nintintin atumin pengker awajtamtsuk pujuinamtaikia: Yus atumin pengkerka awajtamsashtatui titaram. 	 og dersom huset er det verd, da komme eders fred over det; men dersom det ikke er det verd, da vende eders fred tilbake til eder!


Tu pujamtai Jesús nu nuwan wainak untsuk: —Umaaru, punusam wekaayatum yamaikia angkan wajasume, —timiayi. 	 Da Jesus så henne, kalte han henne til sig og sa til henne: Kvinne! du er løst fra din vanmakt.


Turaram jau ainausha tsuwartaram. Tura jakau ainausha inankitaram. Tura kuchaprintin ainausha tsuwartaram. Tura iwianchrintin ainausha jiirkitaram. Yuse kakarmari akikchaujai jukin asaram akikchaujai turataram. 	 Helbred syke, opvekk døde, rens spedalske, driv ut onde ånder! For intet har I fått det, for intet skal I gi det.


Nu Chichamka ju nungkanam akiina aints wajakmiayi. Tura iijai pujuyayi. Nuni iisha ni kakarmari waitnuyaji. Yuse Uchiri kichik aa nu ni Apaachiriya nunisang tuke puju asamtai, ni nekas chichame anturnuyaji. Tura ni anengkratairisha nekarnuyaji. 	 Og Ordet blev kjød og tok bolig iblandt oss, og vi så hans herlighet - en herlighet som den en enbåren sønn har fra sin far - full av nåde og sannhet.


Nu turunamtai apuka nuna wainak, ii Apuri chichame etsermaun antuk nintimrau asa, Criston nekasampita timiayi. 	 Da kom landshøvdingen til troen, da han så det som var skjedd, og han undret sig storlig over Herrens lære.


Tura wekaasar Jesús ni nuiniatirin ainaun nuiniak: —Wikia Yus akupkamutiatnak aints asamtai, wína mantuwartas aints ainau achirkartatui. Tura maamaitiatnak kampatam kinta tepayatun ataksha nantaktatjai, —timiayi. 	 for han lærte sine disipler og sa til dem: Menneskesønnen skal overgis i menneskenes hender, og de skal slå ham ihjel, og når han er ihjelslått, skal han opstå tre dager efter.


Tamati judío juuntri ainau aiminak: —Juka Yuse Uchirinjai tinuyayi. Ii umiktin chicham tu aarmawaitai: Aints tu chichauka maatnuitai, —tiarmiayi. 	 Jødene svarte ham: Vi har en lov, og efter den lov er han skyldig til å dø, fordi han har gjort sig selv til Guds Sønn.


Tura wi waketkiamtai, atumka eatkatatrume. Tura wi wetatja nuni winichmin asaram, winaka waitkashtinuitrume, —timiayi. 	 I skal lete efter mig og ikke finne mig, og der hvor jeg er, kan I ikke komme.


Yuse keemtairin tentakar apu keemtairin veinticuatro (24) ainaun wainkamjai. Nu keemtainum juun ainau veinticuatro (24) ketinaun wejmakan pujun entsarinaun, nuniasha tsengkrutin kuri najanamun tsengkrakinaun wainkamjai. 	 Og rundt omkring tronen var det fire og tyve troner, og på tronene så jeg fire og tyve eldste sitte, klædd i hvite klær, med gullkroner på sine hoder.


Tura asamtai atum werum yaktanam jearam, uchi tangku ayurtainum tarachjai pempearmau tepau wainkatatrume. Tura wainkaram nekasrum: Juwaapita titatrume,” Yuse awemamuri timiayi. 	 Og dette skal I ha til tegn: I skal finne et barn svøpt, liggende i en krybbe.


Wikia aintsutiatnak Yus akupkamu asan, Yuse wakeramurin miatrusnak umiktinuitjai. Turayatnak wína anangkrua surutkatniunka nukap wait anentajai, —Jesús timiayi. 	 For Menneskesønnen går vel bort, som bestemt er; men ve det menneske ved hvem han blir forrådt!


Tura asamtai tajarme: Yus seakrumka, wi seaja nunaka nekas surustatuapi, tu nintimsaram seakrumningkia, mash suramsatatrume. 	 Derfor sier jeg eder: Alt det I beder om og begjærer, tro bare at I har fått det, så skal det vederfares eder.


Tura Jesús romano apurin suruktai tu nintiminak, chichaman najatawar, Jesús tsanurtai tusar, aints ainaun eakar: Nuka iikia pengke aintsuitji tinayat, Jesús iniam, niisha warintintak tusar, ni chichamen anturkar, nuna jukiarat tusar akupkarmiayi. 	 Og efterat de nogen tid hadde voktet på ham, sendte de lurere, som lot som de var rettferdige, for å fange ham i ord, så de kunde overgi ham til øvrigheten og til landshøvdingens makt.


Tama ni nuiniatiri ainauti Jesús aujsatasar tarir chicharkur: —¿Fariseo ainau chicharkum tame nuna antukar kajertamina nu nekamek? —timiaji. 	 Da gikk hans disipler til ham og sa: Vet du at fariseerne tok anstøt ved å høre dette ord?


Turinamtai ii Apuri Jesús Pablon kashi karanma nunisang chicharak: —Wikia amijai pujajai. Tura asamtai amincha kichkisha paseeka awajtamsarchatatui. Ju yaktanam wína aintsur untsuri iruninau asaramtai, shamkartutsuk asata. Antsu tuke inaitsuk wína chichamur etserkim weta, —timiayi. 	 Og Herren sa til Paulus i et syn om natten: Frykt ikke, men tal, og ti ikke!


Antsu nu aints ainaun pengker pujuinachun wainu asa, yaanchuik Yuse chichame etserin nu aints ainaun pachis tu aarmiayi: Ii Apuri chichaak: “Ukunam chikich kinta jeamtai, wikia Israela weari ainaujai tura Judá weari ainaujai yamaram chichaman najanatnuitjai. 	 det er jo lastende ord han taler til dem når han sier: Se, de dager kommer, sier Herren, da jeg vil oprette en ny pakt med Israels hus og med Judas hus,


Tura umaarun Trifenan, tura umaarun Trifosancha chichaman akuptinajai. Nuka ii Apurin umirin asar Yuse takatrin takakminawai. Tura ii aneetiri umaji Pérsidan chichaman akuptajai. Nuka ii Apuri takatrin takaak wait wajamiayi. 	 Hils Tryfena og Tryfosa, som har arbeidet i Herren. Hils Persis, den elskede, som har arbeidet meget i Herren.


Tura Yuse Wakani nekas chicham aa nuna nekamtikiartin taa, nekas aa nunaka mash atumin nuitamratnuitrume. Antsu ningki nintimsangka nunaka turashtinuitai. Antsu wína Apaachiru chichamen antukmaun nunak titinuitai. Tura ukunam atiniun pachis atumin ujatmaktinuitrume. 	 men når han, sannhetens Ånd, kommer, skal han veilede eder til hele sannheten; for han skal ikke tale av sig selv, men det som han hører, skal han tale, og de tilkommende ting skal han forkynne eder.


Tu tinam Jesús aimiak: —Atumi nintijai timiá katsuram nintimu asakrumin, Moisés nunaka tsangkatramkamiarume. Antsu nu nangkamtaikia nuniska achamiayi. 	 Han sa til dem: For eders hårde hjertes skyld gav Moses eder lov til å skilles fra eders hustruer; men fra begynnelsen av har det ikke vært således.


Tura Cristonu ainau Yus seatai juun jeanam wayaawar, metek nintimsar chikich tesaamu Salomón jeamkamunam tuke mash kaunkarmiayi. Turinamtai Cristo nuiniatiri ainau wainchati takatnasha, tura aints ningkikia turachminun untsuri Yuse kakarmarijai turuwarmiayi. 	 Men det blev gjort mange tegn og undergjerninger blandt folket ved apostlenes hender, og de holdt alle samdrektig til i Salomos buegang.


Antsu aints ni wakeramurin najantan wakerau asa, ningki nintimias: Tunau turataj tusa, tunau turutan wakerawai. 	 Men hver fristes idet han drages og lokkes av sin egen lyst;


Nuniasha Zebedeo uchiri Santiago, nuna yachí Juanjai, mai Boanerges inaikiamiayi. Nuka “ipiamta tumau ainiarme” taku tawai. 	 og Jakob, Sebedeus' sønn, og Johannes, Jakobs bror, og han gav dem navnet Boanerges, det er tordensønner,


Yatsur ainautiram umaarutirmesha, chikich aints pachisrum pasé chicharkairap. Cristonu ainaun pachis pasé chicharkaruka: Yus umirkatin chicham napchawaitai tawai. Tura Yus: Chikich ainau aneetaram tímia nu chichamnaka umirtsui. Atumka nu umirkatin chicham umirchau asaram: Nu chichamka napchawaitai tarume. 	 Baktal ikke hverandre, brødre! Den som baktaler en bror eller dømmer sin bror, han baktaler loven og dømmer loven; men dømmer du loven, da er du ikke lovens gjører, men dens dommer.


Nunia kichik Yuse awemamurin nayaimpinam nanaaki wekaun wainkamjai. Nuka mash nungkanmaya ainaun, niish niish chichau ainaun Yusnum uwemratin chichaman tuke etserkatin aa nuna etserkatas nanaaki wekaun wainkamjai. 	 Og jeg så en annen engel flyve under det høieste av himmelen, som hadde et evig evangelium å forkynne for dem som bor på jorden, og for hver ætt og stamme og tunge og folk,


Wi Yusnum uwemratin chichaman etseru asan kársernum pujamtai, tura ameka arák pujau asam, winaka yainkachmin asakmin, nuka wini pujus yainkati tusan wakerimjai. 	 Jeg hadde lyst til å la ham bli her hos mig, forat han i ditt sted kunde tjene mig i mine lenker for evangeliet,


Aintsu chichamesha nunisarang ainawai. Yamai chicham uukar chichakmauncha ukunam paan nekaawartinuitai. Tura yamaikia aintsu turamurin nekaachminun waininayat, ukunam paan nekaawartinuitai. 	 Men intet er skjult som ikke skal bli åpenbaret, og intet er dulgt som ikke skal bli kjent;


Nunia ni nuiniatiri ainaujai kanunam engkemrar, Dalmanuta nungkanam wearmiayi. 	 Og straks gikk han ut i båten med sine disipler, og kom til landet ved Dalmanuta.


Tura japen wajaun aintsutiat nayaimpinmaya akupkamua tumaun wainkamjai. Tura wejmakan sarman nawejai metek entsar, tura kachumtain kuri najanamun netsepejai metek pea wajaun wainkamjai. 	 og midt imellem lysestakene en som lignet en menneskesønn, klædd i en fotsid kjortel og ombundet under brystet med et gullbelte,


Turamtai aints ainau nuna wainkar: —Maj, auka nekas tunau aintsu jeen wayaayi, —tusar aujmatiarmiayi. 	 Og da de så det, knurret de alle og sa: Han gikk inn for å ta herberge hos en syndig mann!