Tamati Felipe wári umis, nu jintan amak, aints atsamunam weai, Etiopíanmaya aints Jerusalénnum Yusen maaketai titas we, nunia kawai kárrun japiki weamunam engkema, nu jintanam ni nungkarin waketkitas weun wainkamiayi. Nu aintska Etiopíanmaya nuwa inakratniu kuikiarin wainuyayi. Nu aintska kárrunam weak yaanchuik Yuse chichame etserin Isaíasa aarmaurin aujki wemiayi. 	 Han stod da op og gikk dit; og se, der var en etioper, en hoffmann, en høi embedsmann hos Kandake, etiopernes dronning, en som var satt over hele hennes skatt; han var kommet til Jerusalem for å tilbede,


Nunia Jesús ataksha etserak: —¿Atumsha itiur nintimrume? Yuse aintsri itiur yujainawa tusan, atumin ujaktinuitjarme. 	 Derfor sa han: Hvad er Guds rike likt, og hvad skal jeg ligne det med?


Tura nu yamaram chichaman umirin ainaun maataj tusan: Aishmang ainausha, tura nuwa ainausha achikrum jingkiaram kársernum engkeataram, tusan akupin ayajai. 	 jeg forfulgte Guds vei til døden, bandt og kastet i fengsel både menn og kvinner,


Atumka ni sungkurmakmaurisha nekau asakrumin, Epafrodito nuna nekaa napchau nintimias, atumin jiirmastas wakerutmarme. 	 da han lengtes efter eder alle og var urolig i hu fordi I hadde hørt at han var blitt syk.


Kampatam kinta nangkamaramtai, Galilea nungkanam Caná yaktanam nuwa nuwatmau fiesta amiayi. Turamtai Jesúsnasha, tura ni nuiniatiri ainautincha untsurmakaru asaramtai, iisha nuni wemiaji. Tura Jesúsa nukurisha nuni pujumiayi. 	 Og på den tredje dag var det et bryllup i Kana i Galilea, og Jesu mor var der;


Takurin Jesús iin chichartamak: —Yus nayaimpinmaya aints ainaun itiur inartinuita tusar, chikich ainau paan nekaachmin wainiatrum, atumka paan nekamtikiamuitrume. 	 Han svarte og sa til dem: Fordi eder er det gitt å få vite himlenes rikes hemmeligheter; men dem er det ikke gitt.


Ni chikich ainaun: Nu chicham umirkataram tinayat, nu chichaman umitsuk pujuinawai. Tura asar aints chikich ainaun: Ju meram aa juka entsastaram tinayat, kichik uwejejaisha yaiitan nakitinawai. 	 de binder svære byrder, som er vanskelige å bære, og legger dem på menneskenes skuldrer, men selv vil de ikke røre dem med sin finger.


Tura ataksha etserak: —Wikia yaanchuik uchi akunka wína nungkarun pujaknasha, tura nampuaran Jerusalénnumsha itiur pujuyaja nunaka judío ainauka mash nekarinawai. 	 Mitt liv fra ungdommen av, som jeg fra første stund har levd iblandt mitt folk og i Jerusalem, kjenner alle jøder,


Atumka Yusnum uwemratin chicham nekas aa nu antuku asaram, nayaimpinam pujustatjiapi tinu asakrumin, iisha atum pachisar tuke maaketai taji. 	 for det håps skyld som er gjemt for eder i himlene, som I forut har hørt om ved sannhetens ord i evangeliet,


Antsu Yuse Wakani wína chichartak: Chikich chikich yaktanam amin achirmakar kársernum engketmawartas wakerutminawai. Tura wait wajaktatme turutin asamtai nunasha nekajai. 	 men bare at den Hellige Ånd i by efter by vidner for mig og sier at bånd og trengsler venter mig.


Nu aints ainau winasha tura wína Apaachirnasha nekainachu asar turutmawartinuitai. 	 Og dette skal de gjøre fordi de ikke kjenner Faderen og heller ikke mig.


Nunia itatkar jiinkiaramtai, Pablo Cristonu ainaun untsukmiayi. Tura kaunkaramtai: Pengker nintimsaram pujustaram, tusa chicharkamiayi. Tura chichas umis: Weajai tusa nunia jiinki, Macedonia nungkanam wemiayi. 	 Da nu opstyret hadde lagt sig, kalte Paulus disiplene til sig og for mante dem og bød dem farvel; så drog han avsted for å fare til Makedonia.


Tura Pablon itaaramtai, Festo apu Agripan chicharak: —Apu Agripaya, tura mash juun ainautiram, ju aints jiistaram. Judío Jerusalénnum pujuinau mash ju aintsun kajerinak pasé chicharinawai. Tura tuke inaitsuk maatai tinawai. Tura juni taarsha nunisarang inintru weenawai. 	 Festus sier da: Kong Agrippa og alle I menn som her er samlet med oss! Her ser I den om hvem hele jødenes hop søkte mig både i Jerusalem og her, og ropte på at han ikke burde få leve lenger.


Nu pasé nekaatnuka Yusnumiangka winatsui, antsu junia nungkanmaya tura iwianchnumiayaintai. 	 Denne visdom kommer ikke ovenfra, men er jordisk, sanselig, djevelsk;


Tura Yus ii Apurin inankimia nunisang iincha ni kakarmarijai inantamkitnuitji. 	 La alt hos eder skje i kjærlighet!


Tura mash kaunkaramtai, Pablo chicharak: —Wikia nu nangkamtaik Asia nungkanam jean, nunia atumjai pujusan, itiur pujuyaja nusha mash nekarme. 	 Da de var kommet til ham, sa han til dem: I vet hvordan min ferd iblandt eder var hele tiden fra den første dag jeg kom til Asia,


Tura nuni nujamkar Jesús kanunmaya jiinkiamtai, aints iwianchrintin jakau iwiartainumia waurki winimiayi. 	 Og da han var gått ut av båten, kom det straks mot ham ut av gravene en mann som var besatt av en uren ånd.


Nunia Jesús ataksha nuiniak: “Tura Yus seakrum, anangkartin ainau Yusen seaina nunisrumka Yuska seairap. Anangkartin ainau wina jiirsarat tusar, iruntai jeanmasha tura aints untsuri wekaatainmasha wajasar Yusen seainawai. Nekasan tajarme: Aints nuna jiisar: Nekas pengke aintsuitai, tu nintimtinau asaramtai, tu seau ainaunka Yuska pengkerka awajsachartinuitai. 	 Og når I beder, skal I ikke være som hyklerne; for de vil gjerne stå og bede i synagogene og på gatehjørnene, for å vise sig for menneskene; sannelig sier jeg eder: De har allerede fått sin lønn.


Tura Cristo numi winangmanum waitnas jarutramkau asa: Mash metek pengker nintimtunisrum pujustaram tusa, judío ainautincha tura judíochu ainautirmincha: Atumi kajernaiyamuri inaisataram tusa chichamnaka iwiaramiayi. 	 og forlike dem begge i ett legeme med Gud ved korset, idet han på dette drepte fiendskapet.


Antsu Martaka ni takatrin timiá nintimtau asa, Jesúsan jiis chicharak: —Apurua, ¿wína kair takatan winák winák inaitursa juka nintimtsumek? Amesha yaiita tita, —timiayi. 	 Men Marta hadde det meget travelt med å tjene ham; hun gikk da frem og sa: Herre! bryr du dig ikke om at min søster har latt mig bli alene om å tjene dig? Si da til henne at hun skal hjelpe mig!


Yaanchuik atumin timiajrume nuna ataksha nunisnak tajarme. Aints atumin anangkramawartas chikich uwemratin chicham iikia etserkachmiaji nuna etserinakka wiasmamkartin ainawai. 	 Som vi før har sagt, så sier jeg og nu igjen: Om nogen forkynner eder et annet evangelium enn det som I har mottatt, han være forbannet!


Tura aints ainau: ¿Waruka maamuita? tu inintrinauka nekaawarat tusar, tatang aarmaun numi winangmanum nujtukarmiayi. Nu aarmauka nuwaitai: “Judío apurintai.” 	 Og innskriften med klagemålet imot ham lød: Jødenes konge.


Tu iniam jau aimiak: —Ja ai, natsa, antsu entsa miartamtai, aints wina imiatminka atsau asamtai, wikia maatsaing chikitcha eemkar maa weenawai. Tuminau asaramtai wikia juni tsaatsuk tuke tepajai, —timiayi. 	 Den syke svarte ham: Herre! jeg har ingen til å kaste mig ned i dammen når vannet blir oprørt; og i det samme jeg kommer, stiger en annen ned før mig.


Yus chichaak: “Judá nungkanam yakat Belén tutai mianchauka achatnuitai. Antsu nu yaktanam juun apu akiinatnua nuka Israela weari ainaun inartinuitai. Tura asamtai nu yaktaka chikich yakat Judá nungkanam aa nuna nangkamasang juun atinuitai,” Yus timiayi. Tu aarmawaitai, —tusar aimkarmiayi. 	 Og du Betlehem i Juda land, du er ingenlunde den ringeste blandt høvdingene i Juda; for fra dig skal utgå en høvding som skal være hyrde for mitt folk Israel.


Yatsuru, ame ii Apuri Cristonu asam, wait aneasam pengker nintimsam Onésimo jeemin jukim nintir waramtikrusta. 	 Ja, bror, la mig ha nytte av dig i Herren! vederkveg mitt hjerte i Kristus!


Nunia ukuki, apu akitinam nangkamak, Alfeo uchiri Leví naartinun nuni pujaun wainkamiayi. Nuka romano apuri akatramu asa, aints ainau apun akikiarti tusa kuikian juyayi. Tura Levín wainak Jesús chicharak: —Wína nuiniatir ata, —tama Leví ayu tusa wajaki ni takatrinka mash ukuki Jesúsan nemarsamiayi. 	 Og da han gikk videre, så han Levi, Alfeus' sønn, sitte på tollboden, og han sa til ham: Følg mig! Og han stod op og fulgte ham.


Pasé aa nuka mash inaisaram kajernaitasha, tura nakitnairatnusha, tura jiyaniktincha, tura katsekmaktincha, tura pasé chichamsha mash inaisataram. 	 Allslags bitterhet og hissighet og vrede og skrik og spott være langt borte fra eder, likesom all ondskap;


Tamati Jesús ni uwejejai kuchapruku namangken takas: —Ja ai, wakerajme. Pengker wajasta, —timiayi. Tamati nu tamaujai metek tsaar pengker wajasmiayi. 	 Og han rakte hånden ut, rørte ved ham og sa: Jeg vil; bli ren! Og straks blev han renset for sin spedalskhet.


Nunia apu Herodes Cristonu ainaun wait wajaktiniun susarat tusa ni aintsrin akupkamiayi. 	 På denne tid la kong Herodes hånd på nogen av menigheten og mishandlet dem.


Nuna tusa ukuki, micha asamtai, sacerdote apuri inatiri irunu, tura Yus seatai jean wainin irunusha jin keemakar jinam ayaamsar wajasarmiayi. Tuminamtai Pedrosha nuni pachinak anumak wajasmiayi. 	 Men tjenerne og drengene hadde gjort op en kull-ild, fordi det var koldt, og de stod og varmet sig; men også Peter stod der med dem og varmet sig.


Nunasha tajarme: Jean jeamin ainau jean jeaminak nekasar wári mamurchamnun jeamkartas wakerinakka kurijai, tura kuikiajai, tura kaya shiirmajai jean jeaminawai. Nuniasha numijai, tura nukajai, tura paatjai jean jeaminawai. Yuse takatrin takakmin ainausha niish niish pengkernasha tura mianchaunasha takakmincha ainawai. 	 For nu ser vi i et speil, i en gåte; men da skal vi se åsyn til åsyn; nu kjenner jeg stykkevis, men da skal jeg kjenne fullt ut, likesom jeg også fullt ut er kjent.


Aints ju nungkanam aa nunaka nintimias tuke iwiaaku pujustas wakerayat tuke mengkakatnuitai. Antsu aints wína umirtuku asa, niin mainamsha, jakayat ataksha nantaki tuke iwiaaku pujustinuitai. 	 Den som søker å frelse sitt liv, skal miste det, og den som mister det, skal berge det.


Ju aintska atum juni itaarume nuka ii yusri jeenianka warinchun kichkisha kasamkachari. Tura ii yusrin pachisar paseeka chichaschari. 	 For I har ført hit disse mennesker, som hverken er tempelranere eller spotter eders gudinne.


Tura Satanás ni inatiri ainaujai kajernaikiar maaninakka ¿itiur tukesha pujusarting? Nekasar amunikiartinuitai. 	 Og dersom Satan setter sig op mot sig selv og kommer i strid med sig selv, kan han ikke bli stående, men det er ute med ham.


“Tura wi wena atumin yainmaktinun wína Apaachirun puja nuna akuptuktatjarme. Nuka Yuse Wakanintai. Nekas aa nuna nekamtikiartinka nuwaitai. Nuka Yusnumia taa, wína pachitas aints ainaun nintimtikratnuitai. 	 Når talsmannen kommer, som jeg skal sende eder fra Faderen, sannhetens Ånd, som utgår fra Faderen, han skal vidne om mig.


Tamati miatrusarang umikiarmiayi. Antsu mai nuwamtak: —¿Jakamunmaya nantaktincha warimpita? —tu ininisarmiayi. 	 Og de holdt fast ved det ord, og de talte sig imellem om hvad det er å opstå fra de døde.


Tura aints ainaun tsuwar umis Jesús ni nuiniatiri ainaun jiis chicharak: “Atumka kuikiartichutiatrum: Yusnum pujustin asaram warastinuitrume. 	 Og han løftet sine øine på sine disipler og sa: Salige er I fattige; for Guds rike er eders.


Tura nekas chicham aa nuka nekaatnuitrume. Tura nu chicham umirkurmeka, angkan pujustinuitrume, —timiayi. 	 og I skal kjenne sannheten, og sannheten skal frigjøre eder.


Tura asamtai ameka aints waiti yawikmaun urawa nunismek ju nungkanam pujuinau wína chichamur nayaimpinam jeatin pachisam etserkumningkia, aints ainau nu chichaman nekasampita tinauka nayaimpinmasha jeartinuitai. Tura nayaimpisha yawikmawa nunisang au asamtai, ju nungkanam nu chichaman nekasampita ticharu ainauka nayaimpinmaka jeachartin ainawai, —Jesús timiayi. 	 Og jeg vil gi dig nøklene til himlenes rike, og det du binder på jorden, skal være bundet i himmelen, og det du løser på jorden, skal være løst i himmelen.


atumin pachisan Yusen seatkun tuke maaketai tajai. 	 holder jeg ikke op med å takke for eder når jeg kommer eder i hu i mine bønner,


Tamati judío ainau chicharinak: —Amin pachitmasar Judea nungkanmaya papin kichkisha akupturmakcharmaji. Tura ii weari ainau juni taar, amin pachitmasar: Pasé turayi, kichkisha turamcharmayi. 	 De sa da til ham: Hverken har vi fått noget brev om dig fra Judea, heller ikke er nogen av brødrene kommet og har meldt eller sagt noget ondt om dig.


“Tura ii juuntri iruntramunam atumin juramkiartinuitai. Tura iruntai jeanmasha awatamrartinuitai. Tura wína aintsur asakrumin, atumin judío apuri ainamunmasha, tura romano apuri ainamunmasha chicham nekaarami tusar juramkiartinuitai. Tura asaramtai aneartaram. 	 Men ta eder i vare! De skal overgi eder til domstolene, og I skal hudstrykes i synagoger og stilles for landshøvdinger og konger for min skyld, til vidnesbyrd for dem.


Antsu fariseo ainausha, tura Moisésa chichame nuikiartin ainausha Juan imiaichmau asar, Yus niin pengker awajsatas wakerinamaitiat pachischarmiayi, —Jesús timiayi. 	 men fariseerne og de lovkyndige gjorde Guds råd til intet for sig og lot sig ikke døpe av ham.


Iruntai jeanmaya jiikir akupkamu asamtai, Jesús nuna nekaa, nu aintsun wainak: —¿Amesha Yuse Uchiri nekasampita tamek? —timiayi. 	 Jesus fikk høre at de hadde kastet ham ut, og da han traff ham, sa han: Tror du på Guds Sønn?


Aints mianchau ayat nangkami: Wikia miajuitjai tauka ningki anangmamui. 	 For dersom nogen tykkes sig å være noget og er dog intet, da dårer han sig selv.


Tuminamtai Jesús ni nintimaurin nekau asa, uwejen mutchaun chicharak: —Wajakim japen wajasta, —tama nu aintska wajaki japen wajasmiayi. 	 Men han visste deres tanker, og han sa til mannen som hadde den visne hånd: Stå op og kom frem! Og han stod op og trådte frem.


Antsu aints achikmau ni turamurin nekatskeka nangkamrik juun apunam akupkachminuitji, tu nintimjai. Tura ju aintsun pachisan wína juun apurun warinak aatrataj tusanka nekatsjai. Tura asamtai atumsha mash antuktaram tusan, tura amesha apu Agripaya ju aintska iniasta tusan, amin itarjiame. Nuniasha paan antuknaka papinasha aartatjai, —timiayi. 	 Noget pålitelig å skrive til min herre om ham har jeg ikke; derfor førte jeg ham frem for eder, og mest for dig, kong Agrippa, forat jeg kan ha noget å skrive når han er blitt forhørt.


Nunia ataksha chikich nuikiartutai chichaman nuiniak: “¿Aints wainmichu chikich wainmichun jintanam wekaasati tusar wekaastinkai? ¿Mai metek waanam ayarcharaintak? 	 Han sa også en lignelse til dem: Kan en blind lede en blind? kommer de ikke begge til å falle i grøften?


Tura mash kaunkaramtai, apu wejmakrin kapantaku amia nuna antsrarmiayi. Tura tsengkrutin jangkin najatawar tsengkrumtikiarmiayi. 	 og de klædde ham i en purpurkappe, og flettet en tornekrone og satte på ham,


Tu tinam Jesús niin jiis kakar chicharak: —¿Atumi ninti warukuki tusarmeka nekaamatsrumek? Wikia aintsutiatnak Yus akupkamu asan, aints ainaun mesratasnaka tachamiajai. Antsu aints ainaun uwemtikratasan tawitjai, —timiayi. 	 Men han vendte sig om og talte strengt til dem og sa: I vet ikke av hvad ånd I er.


¿Atumka itiur nintimrume? Aints yaanchuik Criston nemartan nangkamayat nunia: Cristo pujut yamarman mash aints ainautin suramsatas jakau wainiat: Nangkami numparmiayi taunka, Yuse Wakani iin pengker awajtamsatas wakera nunaka pachis tsuutajai taunka, Yuse Uchirin tuke ajapajai taunka ¿Yus itiur wait wajaktinasha susashting? Moisésa chichamen umikcharun nangkamasang nu aints ainaunka wait wajaktiniun susartinuitai. 	 hvor meget verre straff tror I da den skal aktes verd som har trådt Guds Sønn under føtter og ringeaktet paktens blod, som han blev helliget ved, og har hånet nådens Ånd?


Nuniasha Jesúsan Satanás ayas, Jerusalén yaktanam umamiayi. Tura Yus seatai juun jea, yakí wajakmaunum iwiak, ataksha nekapsatas chicharak: —Yuse chichame tu aarchamukai: ‘Yus ni awemamuri irunun amin waitmakarat tusa inatmartatui. Tura nawemin kayan tukumkai tusar, ni uwejejai achirmakartatui,’ tu aarmau asamtai, nekasam Yuse Uchiritkumka, watska, yakiiya tsekengkim ayaarta, —timiayi. 	 Og han førte ham til Jerusalem og stilte ham på templets tinde og sa til ham: Er du Guds Sønn, da kast dig ned herfra!


Nunasha tajarme: Chikich ainaujai suwirpiaku jiinitsuk nekasrum aneenitaram. Turaram pasé aa nuka nakitakrum, pengker aa nuke turataram. 	 Kjærligheten være uten skrømt; avsky det onde, hold fast ved det gode!


Yus seatritaram. Iikia tuke pengker pujustasar wakerakur nekasar angkan nintimji, tu nintimsar pujaji. 	 Bed for oss! for vi trøster oss til at vi har en god samvittighet, og vil gjerne fare rett frem i alle stykker.


Tura werum ni nuiniatiri ainau jiisrum: ‘Atum weatsrumning, niyá eemak Galilea nungkanam weawai tusaram etserkataram. Tura atum weriram, Jesús atumin turammia nunisrumek nuni wainkatatrume, tura Pedrosha ujatruktaram,’ —Yuse awemamuri timiayi. 	 Men gå bort og si til hans disipler og til Peter at han går i forveien for eder til Galilea; der skal I se ham, som han har sagt eder.


Tura burron wainkar atinamtai, burrortin chicharinak: —¿Waruka burrosha atiarme? —tiarmiayi. 	 Og da de løste folen, sa dens eiermenn til dem: Hvorfor løser I folen?


“Yaanchuik Israela uchiri Zabulón naartinu weari ainausha nunia Neftalí weari ainausha juun kucha yantamen puju armiayi. Nu nungkasha Galilea tutayi. Nuni Israelchau ainau untsuri pujusar, Jordán entsa majincha untsuri pujuinawai. 	 Sebulons land og Naftalis land ved sjøen, landet på hin side Jordan, hedningenes Galilea,


“Turamtai aints atumin chichartaminak: ‘Jiista, juwaitai Mesías,’ turaminamtaikia tura: ‘Ani Mesías pujawai,’ turaminamtaisha anturkairap. 	 Om nogen da sier til eder: Se, her er Messias, eller der, da skal I ikke tro det.


Tura nu yaktanmaya ainau: ¿Warí pachisara untsuminawa? tusar taetet wajaarmiayi. Tura aints Gayo naartinnasha, tura chikich aints Aristarco naartinnasha wainkar, tura achikiar metawar, tura japikiar iruntai jeanam jeeniarmiayi. Gayoka tura Aristarcosha Macedonianmaya aints armiayi. Tura Pablojai tsaniasar wekain armiayi. 	 Og hele byen kom i oprør, og de stormet alle som en avsted til teatret og rev med sig Gajus og Aristarkus, to makedoniere, Paulus' reisefeller.


Tama Jesús ayaak: —Atumsha Moisésa chichame nuikiartin asaram aneartaram tajarme. Atumka aints chikich ainaun: Nekas meram aa nuka entsaktaram tayatrum, kichik uwejmijaisha yaiit nakitawa nunisketrume. Tura asaram atumek nintimsaram chicham pengké umikchamin akupkaram atumsha umiachiatrum chikich ainau: Ju chichamka pachitsuk umiktaram tuwearme. 	 Men han sa: Ve også eder, I lovkyndige, I som lesser byrder på menneskene, som de vanskelig kan bære, og selv rører I ikke byrdene med én av eders fingrer!


Nunia Matat Leví uchiri ayayi. Nunia Leví Simeónka uchiri ayayi. Nunia Simeón Judá uchiri ayayi. Nunia Judá José uchiri ayayi. Nunia José Jonamka uchiri ayayi. Nunia Jonam Eliaquima uchiri ayayi. 	 sønn av Simeon, sønn av Juda, sønn av Josef, sønn av Jonam, sønn av Eljakim,


Tamaitiat Jesús chicharak: —Antsu suritkairap. Aints wína naarun pachis wainchati takatan turakka, wína pachitas pasé chichakchatnuitai. 	 Men Jesus sa: Forbyd ham det ikke! for ingen som gjør en kraftig gjerning i mitt navn, vil snart efter kunne tale ille om mig.


Tura wi wainkamu chichartak: ‘Corneliowa, ame Yus seamame nuna anturtamkayi, tura yuuminak pujuinau yaingmame nunasha kajinmatramtsui. 	 og han sier: Kornelius! din bønn er hørt, og dine almisser er ihukommet for Guds åsyn;


Ni juken waikmi yaa nayaimpinam ainia nuna kampatam ainamunam kichik nungkanam ujuarun wainkamjai. Nuniangka nuwa uchin jatemaun wainak, yamai uchi akiinamtai yuwataj tusa nuwan naka wajatun wainkamjai. 	 og dens stjert drog tredjedelen av himmelens stjerner med sig og kastet dem på jorden. Og dragen stod foran kvinnen som skulde føde, for å sluke hennes barn når hun hadde født.


Yamaikia ii umaji Evodianam chichaman akupajai. Tura ii umaji Sintiquenmasha chichamnasha akupajai. Wait aneasrum atumka mai Cristonu asaram, pengker nintimtunisrum pujusmintrum tusan chichaman akuptajrume. 	 Evodia formaner jeg, og Syntyke formaner jeg til å ha det samme sinn i Herren;


Tu tinam ataksha iniak: —¿Tura atumsha warí nintimsarmea maimiarme? —tu iniam nusha aiminak: —Juan aints ainaun nuiniarmia nu nintimsar maimiaji, —tiarmiayi. 	 Han sa da: Hvad dåp blev I da døpt med? De sa: Med Johannes' dåp.


Ju papi Yuse chichame aarmawa juna antukartin ainaun nunasha tajai: Pe wainkataram. Yuse chichame ju papin aarmaun aints ningki nintimias chikich chichaman patatkamtaikia, Yus ju papinum wait wajaktiniun pachis aarmawa nunaka niin susatnuitai. 	 Jeg vidner for enhver som hører de profetiske ord i denne bok: Dersom nogen legger noget til dette, da skal Gud legge på ham de plager som er skrevet i denne bok;


Ii Apuri Cristonu asaram, tuke mash warastaram. Ataksha tajarme: Tuke warastaram. 	 Gled eder i Herren alltid! atter vil jeg si: Gled eder!


Davidcha, Yuse Wakani tu aarta yaanchuik timiau asa, nuka papinum aak: ‘Apu Yus wína Apurun chicharak: Juni wína untsurunini apu keemtainum pujusam nakarsata. Tura nakarkumin ami nemasem ainaun mash nepetkatatjai,’ timiayi. 	 David selv har jo sagt i den Hellige Ånd: Herren sa til min herre: Sett dig ved min høire hånd, til jeg får lagt dine fiender til skammel for dine føtter!


Nunia ni nuiniatiri ainaun chicharak: “Kanunam engkemaram katingkrum tumajin Betsaida yaktanam eemajataram. Wikia ju aints ainaun ausan akupkartatjai,” timiayi. 	 Og straks nødde han sine disipler til å gå i båten og fare i forveien over til hin side, til Betsaida, mens han selv sendte folket avsted.


Tura asamtai atumin anenminak pujuinau nuke aneakrumningkia, ¿Yus atumin: ‘Nekasrum pengke aintsuitrume,’ turamtatuak? Atsa. Antsu kuikian juu ainau tunau ainayat, niin aneenauncha nunisarang aneenawai. 	 For om I elsker dem som elsker eder, hvad lønn har I da? Gjør ikke også tolderne det samme?


Tura ataksha jiimkaman, chikich siete (7) Yuse awemamurin nekas shamrumtinun wainkamjai. Tura ataksha inangnamunam siete (7) wait wajaktinun nekas shamrumtinun wainkamjai. Nu wait wajaktin nangkamaramtai, nuniangka Yuska aints ainaunka kajerkashtinuitai. 	 Og jeg så et annet tegn i himmelen, stort og underfullt: syv engler som hadde de syv siste plager; for med dem er Guds vrede fullendt.


Yuse chichame etserin yaanchuik aararmia nunaka mash umiktin asamtai, ju aarmauka: ‘Pasé aints ainaujai maawarmiayi,’ wína pachitas aarmawa junaka umikiartatui, —timiayi. 	 For jeg sier eder at dette som er skrevet, må opfylles på mig, dette ord: Og han blev regnet blandt ugjerningsmenn; for det som er sagt om mig, er til ende.


“Tura asakrumin Yus mash nekawa nuka atumin pachis ju chichamnaka aamtikramiayi. Yus chichaak: ‘Wína chichamrun etserin ainaun, wína chichamrun akatran: Tu etserkataram tusan aints ainaun akupkatnuitjai. Wi turamtai chikichnaka maawartinuitai. Tura chikichnaka papeekiar pasé awajsartinuitai,’ timiayi. 	 Derfor sa også Guds visdom: Jeg vil sende profeter og apostler til dem, og nogen av dem skal de slå ihjel, og nogen skal de forfølge,


Tura nuni juun kanunam engkemawar, yaanchuik jiinkiarmia nu Antioquía yaktanam waketkiarmiayi. Pablo Bernabéjai nu yaktanmaya jininatsaing, Cristonu ainau niin akupinak: Yus atumin: Cristo chichame etserkataram tusa, pengker awajtamsarti tusar, yaanchuik akupkamu asar, nu yaktanam ataksha jearmiayi. 	 og seilte derfra til Antiokia, det sted hvor de var blitt overgitt til Guds nåde for å gjøre den gjerning som de nu hadde fullført.


Tura Antioquíanam jear, Cristonu ainau iruntrarti tusar untsukarmiayi. Tura mash iruntraramtai, Yus niin kakamtikramu asar, chikich yaktanam turuwarmia nuna mash etserkarmiayi. Tura etserinak: Yus judíochu ainaun Jesúsan nekasampita tiarat tusa, nintimtikramu asar, nuna pachisar ujakarmiayi. 	 Da de nu kom dit, samlet de menigheten og fortalte hvor store ting Gud hadde gjort ved dem, og at han hadde åpnet troens dør for hedningene.


Antsu Marcoska Yuse takatrin takakmatan nakitak Panfilia yaktanmaya waketkin asamtai, Pablo ayatan nakitmiayi. 	 men Paulus syntes ikke at de skulde ta ham med som hadde skilt sig fra dem i Pamfylia og ikke var gått med dem til deres gjerning.


Tura chicham yapajiachminun Yus chichaak: “Wikia Yus asan, nekasan tajai: Wína uchir nekas sacerdote tuke atinuitai,” timiayi. Tura junia sacerdote ainau jakartin asaramtai, nuna pachiska tichamiayi. Antsu David tu aarmiayi: Chicham yapajiachminun Yus ni uchirin chicharak: “Wina nintimaurun yapajiashtatjai. Tura wi Yus asan nekasan tajame: Ameka tuke sacerdote atinuitme,” timiayi. 	 Og så visst som det ikke gikk for sig uten ed -


Tamaitiat Jesús ayaak: —Atsa, turashtatjai. Chikich aarmausha tu aarmawaitai: “Atumi Yusri atumi Apuri asamtai, nangkamrum nekapsatasrum wakerukairap,” —timiayi. 	 Jesus sa til ham: Det er atter skrevet: Du skal ikke friste Herren din Gud.


Turammatai iisha ininiakur: —¿Chikich aints ni yuwatniurinka itarcharmasha? —tunaimiaji. 	 Disiplene sa da til hverandre: Skulde nogen ha båret mat til ham?


Turinamtai aints wekaichau Pedron Juanjai wininaun wainak: —Wait aneasrum, kuik surustaram, —timiayi. 	 Da han så Peter og Johannes som vilde gå inn i templet, bad han om å få en almisse.


Nuwaprun charuknaka uwemrainjapi, tichamnawaitji. Antsu Yuse Wakanijai Yus pengker awajkur: Yus juuntaitai taji. Tura Cristo Jesúsnau asar uwemratatjiapi tusar waraaji, antsu ii nuwapchiri charukmau asar uwemratatjiapi tatsuji. 	 For vi er de omskårne, vi som tjener Gud i hans Ånd og roser oss i Kristus Jesus og ikke setter vår lit til kjød,


Tura iniam Pilato chicharak: —¿Yanchkek jakama? 	 Men Pilatus undret sig om han alt skulde være død,


Tamati Jesúsan weriar nukap seainak: —Nu kapitanka chikich nungkanmayaintiat, ii ainautinka pengker nintimturmaji. Tura asa ii iruntai jearin jeartamkamiaji. Tura asamtai ni inatiri jaak tepa nu tsuwaram ukuita, —tiarmiayi. 	 De kom da til Jesus, og bad ham inderlig og sa: Han er vel verd at du gjør dette for ham;


Turamtai Magdalanmaya Marí, José nukuri Maríjai ¿tuning iwiarsarat? tusar jiij wajatiarmiayi. 	 Men Maria Magdalena og Maria, mor til Joses, så hvor han blev lagt.


Yaanchuikia Cristo umirchau asaram, teenam pujuinawa nunisrumek pujuyarme. Antsu yamaikia ii Apuri Cristonu asaram, paaniunam pujuinawa nunisrumek pujarme. Tura asaram tuke inaitsuk paaniunam pujusrum Cristosha umirin ataram. 	 For I var fordum mørke, men nu er I lys i Herren; vandre som lysets barn -


Tura etserinamtai aints untsuri nu yaktanmaya jiinkiar: Jiimi tusar Jesúsnum jear, aints nuwik iwianchrintin pujuya nu pengker wajas wejmakan entsar, pengker nintimias Jesúsa nawenini pujaun wainkar shamkarmiayi. 	 Folk kom da ut for å se hvad som hadde hendt, og de kom til Jesus, og fant mannen som de onde ånder var faret ut av, sittende påklædd og ved sans og samling ved Jesu føtter, og de blev forferdet.


“¿Waruka wína chichamur nintimtsuksha pujarme? Fariseo pang pachimtairi jurukirap, tura saduceo pang pachimtairisha jurukirap, taja nuka wikia pangnaka tatsujrume, —Jesús turammiaji. 	 Kan I da ikke skjønne at det ikke var om brød jeg talte til eder? Men ta eder i vare for fariseernes og sadduseernes surdeig!


Tamaitiat apu ayaak: —Apuru, wait aneasam uchir jatsaing, wári winitrita, —timiayi. 	 Kongens mann sier til ham: Herre! kom ned før mitt barn dør!


Herodeska ni yachí Felipen iwiaaku pujau wainiat, nuna nuwarin nuwatkamiayi. Nu nuwaka Herodías naartinuyayi. Tura asamtai Juan apu Herodesan chicharak: “Yachim iwiaaku pujau wainiatum, ni nuwari nuwatkamiame nunaka Yuska surimiawai,” timiayi. Nuna tama nu nuwaka, Herodías naartin, nuna antuk Juankun kajerkamiayi, tura maawarat tusa wakerimiayi. Tura wainiat apu Herodes surimkamiayi. Antsu: “Juan achikrum kársernum engkeataram,” tusa ni suntarin akupkamiayi. 	 For Herodes hadde selv sendt folk avsted og grepet Johannes og lagt ham i bånd og kastet ham i fengsel for Herodias' skyld, som var hans bror Filips hustru; for han hadde giftet sig med henne.


Tura pitakrumsha jukirap. Tura wejmak kichik entsarum wekaasataram. Tura sapatrumsha takutsuk tura waisha takutsuk aintsarmek wetaram. Atumka Yuse chichame takau asakrumin, aints ainau atumnasha ayurtamatnuitrume. 	 ikke skreppe til reisen, ikke to kjortler, ikke sko, ikke stav; for arbeideren er sin føde verd.


Tura waketki ni nuiniatiri kanú tepeenaun wainkamiayi. Tura Pedron shintartas chicharak: —Simónka ¿kanamek? ¿Kichik horaksha kanutsuk iwiastatkamarmeka tujintarmek? 	 Og han kom og fant dem sovende, og sa til Peter: Simon, sover du? Var du ikke i stand til å våke én time?


Tura asamtai atumka pengker nintimsaram chikich ainau wait anentakrum ni yuumamuri susataram. Antsu: Uwejrun kijmiarnaka nekasan Yusen pengker awajsatatjapi tuuka nintimrashtinuitrume. 	 Men gi det som er inneni, til almisse, og se, da er alt rent for eder.


Tura judío ainau tsawaisha, tura kashisha yakta waiitiri ainamunam wajasar: Saulo jiinmatai achikiar maatai tusar nakakarmiayi. Turinamaitiat Sauloka nunaka nekaamiayi. 	 men Saulus fikk vite at de efterstrebte ham. De voktet også portene dag og natt for å slå ham ihjel;


Tura chicharak: —Timiá napchau nintimran jata nekapeajai. Juni wijai pujusrum kanutsuk asataram, —timiayi. 	 og han sier til dem: Min sjel er bedrøvet inntil døden; bli her og våk!


Kairu, wikia mianchau aisha, wína Uwemtikrurtinu nukuri ayatmesha winasha jiirsatasmesha tarutniume. 	 Og hvorledes times mig dette, at min Herres mor kommer til mig?


Tu tunainamtai Jesús chicharak: —Ju nungkanmaya apu ainauka ni aintsri ainaun akatrar pe akupin armiayi. Tura aintsu akupin ainaun pachisar: ‘Pengker turinuitai,’ tinawai. 	 Da sa han til dem: Kongene hersker over sine folk, og de som bruker makt over dem, kalles deres velgjørere.


“Nintimrataram. Aints nekas kakaram ni jeen pujamtaikia, jeentin jingkiatskeka ni waririn ainia nunaka pengké kichkisha kasarkachartinuitai. Antsu jeeniun jingkiawar waririn jurukiartinuitai. 	 Men ingen kan gå inn i den sterkes hus og røve hans gods uten at han først har bundet den sterke; da kan han plyndre hans hus.


Tama apu inatiri waketkiar, ni apurin nu chichamnasha ujakarmiayi. Tura romano ainawai tinamtai, yakta apuri shamkarmiayi. 	 Tjenerne meldte disse ord til styresmennene; da blev de redde, da de fikk høre at de var romerske borgere,


“Nekasan tajarme: Wína chichamrun antukaru ainau wína akuptukmia nuna nekasampita tinu asar, pujut nangkankashtinun juwinawai. Tura jinam wait wajaktinnumka wechartinuitai, antsu yaanchuik jakawa nunisarang pujuinayat, pujut nangkankashtinun jukin asar, Yusnum tuke iwiaaku pujusartin ainawai. 	 Sannelig, sannelig sier jeg eder: Den som hører mitt ord og tror ham som har sendt mig, han har evig liv og kommer ikke til dom, men er gått over fra døden til livet.


Tura Jesús Yusen seak wajai, ni yapi aneachmau yapajmiama jiitsumir wajasmiayi. Ni entsatirisha nunisang nekas puju jiitsumir amiayi. 	 Og mens han bad, blev hans åsyn anderledes å se til, og hans klædning blev hvit og skinte som lynet.


Tura ami inatiram Esteban naartin amin pachitmas aints ainaun ujaku asamtai, nu aintsun mainamtai, wikia nuni wajasan: Nuna turuwarti tusan, Estebankan maawarmia nuna wejmakrin nakasmiajai,’ Jesúsan timiajai. 	 og da blodet av Stefanus, ditt vidne, blev utgytt, stod jeg også hos og samtykte i det og tok vare på klærne til dem som slo ham ihjel.


Atumka yaanchuikia tunau inatiri ayarme. Antsu Yus atumin yainmaku asamtai, yamaikia tunau inaisaram, nekas pengke chicham nuimiaru asaram, atumi nintijai miatrusrumek umirkamiarume. 	 Men Gud være takk at I vel har vært syndens tjenere, men nu av hjertet er blitt lydige mot den lærdomsform som I er blitt overgitt til!


Tama Agripaka ayaak: —¿Wári Cristo umirkat tusamek wakerutam? —timiayi. 	 Men Agrippa sa til Paulus: Det mangler lite i at du overtaler mig til å bli en kristen.


Nunia jimiar aints tsaniasar wekainai, Jesús wantinkamiayi. 	 Derefter åpenbarte han sig i en annen skikkelse for to av dem, mens de gikk ut på landet.


Tura Apelesnasha chichaman akuptajai. Nuka Criston miatrusang umirkawaitai. Tura Aristóbulo jeen pujuinauncha chichaman akuptinajai. 	 Hils Apelles, den prøvede i Kristus. Hils dem av Aristobulus' hus.


Au iincha chichartamak: “Wina eatiatrumek, wi weaja nuni wechamin asaram, winaka waitkashtinuitrume,” ¿iin turamji nunasha warina takua tawa? —tunaiyarmiayi. 	 Hvad er dette for et ord han sa: I skal lete efter mig og ikke finne mig, og der hvor jeg er, kan I ikke komme?


Tura muuken nukukmausha niish nanenar tepaun wainkamiayi. 	 og at svededuken som hadde vært på hans hode, ikke lå sammen med linklærne, men var lagt sammen på et sted for sig selv.


Aints iruntramunam Jesús chichaak wajai, nuwa kichik Jesúsan kakarman chicharak: —Nukuram amin juretmarmia nuka mumuntstamka tsakatmarmaru asa nekas warastinuitai, —timiayi. 	 Og det skjedde da han sa dette, at en kvinne blandt folket løftet sin røst og sa til ham: Salig er det liv som bar dig, og det bryst som du diet.


Tura Yuse awemamuri surimiak: Chirichrisha, tura nupaa samek ainausha, tura numi ainausha mesrairap. Antsu aints Yuse naarin ni nijajin aatrachmau ainau nuke ijutaram. 	 og det blev sagt til dem at de ikke skulde skade gresset på jorden, heller ikke noget grønt, heller ikke noget tre, men bare de mennesker som ikke hadde Guds segl i sine panner.


Tura Jesús tuke iwiaaku pujau asa, sacerdote apuri yuumaji nuka nuwaitai. Niisha pengké tunaarinchau asa nekas pengkeraitai. Tura tunau ainaujai pujatsui, antsu nayaimpinam Yusjai tuke pujawai. 	 For en sådan yppersteprest måtte vi og ha, hellig, uskyldig, ren, skilt fra syndere og ophøiet over himlene


Tuminamtai fariseo ainau mai nuwamtak chicharnainak: —Pai, aints ainau nu aintsun nemarsacharti tusaram, surimkatatkamaram pengké tujinkarume. Jiistaram. Mash niin nemarinawai, —tunaiyarmiayi. 	 Fariseerne sa da til hverandre: I ser at I intet utretter; se, all verden løper efter ham!


Tamati judíochu ainau nuna antuku asar warasar: Yuse chichame timiá pengkeraitai tiarmiayi. Tura pujut nangkankashtinun jukiartin ainauka Jesúsan nekasampita tiarmiayi. 	 Da hedningene hørte det, blev de glade og priste Herrens ord, og de tok ved troen så mange som var utsett til evig liv.


“Wína aintsur ainaun ami chichamin ujayajai. Wikia ju nungkanmayanchuitjai. Tura jusha nunisarang ju nungkanmayanchu asaramtai, ju nungkanmaya pasé aints ainau junaka nakitin ainawai. 	 Jeg har gitt dem ditt ord, og verden har hatet dem fordi de ikke er av verden, likesom jeg ikke er av verden.


Tu iniam: —Ja ai, —tinamtai, apu Herodes chichaman nekaati tusa, Pilato Jesúsan Herodesnum akupkamiayi. Herodeska Galilea apuri ayayi. Turayat Jerusalénnum irastas taa, nu kintati nuni pujumiayi. 	 og da han fikk vite at han hørte under Herodes, sendte han ham til Herodes, som også var i Jerusalem i de dager.


Aints nekas nukap takakmasu asa nukap tákakui. Tura nukap takakmasu asa, nuna nangkamasang nukap jukitnuitai. Tura asa ampirtinuitai. Antsu tákakchauka takatan jumchiksha nakitau asamtai, jumchik tákaka nuka juruktinuitai. Tura asamtai ju aintsu kuikiari jurukrum, chikich aints diez (10) warangkan takaku susataram. 	 Ta derfor talenten fra ham og gi den til ham som har de ti talenter!


Nunia ni nuiniatiri ainautin chichartamak: —Wína pachitsaram: Auka Mesíasaitai tusarmeka aints kichkisha ujakairap, —turammiaji. 	 Da bød han sine disipler at de ikke skulde si til nogen at han var Messias.


Atumsha wiya nunisrumek Cristonu asaram wait wajarme. Yaanchuik wi wait wajamurka waitkamiarume. Tura yamaisha wait wajamurka tuke antarme. 	 idet I har den samme strid som I så på mig og nu hører om mig.


—Yus tamati nu chichaman antukar, Jesúsa nuiniatiri ainau nukap shaminak pinakumrar tepesarmiayi. 	 Og da disiplene hørte det, falt de ned på sitt ansikt og blev meget forferdet.


Kashin tsawaar apu Agripa Berenicejai shiirman iwiarmamsar, suntara apuri ainaujai, tura nu yakta apuri ainaujai, romano juun iruntai jeanam wayaawaramtai Festo: Pablo utita, tusa ni suntarin akuptukmiayi. 	 Dagen efter kom da Agrippa og Berenike med stor prakt og gikk inn i salen sammen med de øverste høvedsmenn og de gjæveste menn i byen, og på Festus' bud blev Paulus ført frem.


Tura chikich ainau tuke Criston nekasashi tinauka nekasampita tiarat tusaram wait anentrataram. 	 Og nogen skal I tale til rette fordi de tviler,


Tura akupkam, inatiri ayu tusa we, aints ainaun ikiankau asa, apurin weri chicharak: ‘Apuru, ame turutmiame nunaka miatrusnak umikjai. Tura chikich aints keemsamin angkantaitai,’ timiayi. 	 Og tjeneren sa: Herre! det er gjort som du bød, og der er ennu rum.


Nu nuikiartamun etsertan umis, ii Apuri ataksha chichaak: —¿Nu chichaman iwiarin pasé ayat tímia nuka antukurmek? 	 Og Herren sa: Hør hvad den urettferdige dommer sier!


Tura yamai uukmau aa nunaka ukunam mash paan inakmastinuitai, tura yamai nekaachmin ainia nunaka ukunam mash paan nekawartinuitai. 	 For det er ingen ting skjult som ikke skal bli åpenbar, og ingen ting dulgt som ikke skal bli kjent og komme for dagen.


Tura Jesús Yuse awemamuri ainaun yaingtaj tusangka tachamiayi. Antsu ii Abrahama weari asakrin, mash aints ainautin yainmaktas tarutrammiaji. 	 For engler tar han sig jo ikke av, men Abrahams ætt tar han sig av;


Tura aints ainau ni nintimaurin yapajiawar, ni tunaarin inaisaramtai, Yus ni tunaarincha mash sakartinuitai, tusar wína naarun pachitsar Jerusalénnumia nangkamawar mash nungkanam etserkartin ainawai. 	 og at i hans navn skal omvendelse og syndenes forlatelse forkynnes for alle folkeslag, fra Jerusalem av.


Tura Yus tímia nunisang nekas umiktatuapi tusar, tuke inaitsuk tu nintimsar Yuse chichame metawaru armi. 	 la oss holde uryggelig fast ved bekjennelsen av vårt håp - for han er trofast som gav løftet -


Cristonu ainamunam kajernaiyamu amataikia ¿Yusen umirchau ainau Cristonu ainautirmin yainminachusha waruka chicham iwiaratai tusarmesha jiiarme? 	 men er det verdt at jeg selv reiser, skal de reise i følge med mig.


Tura nuni jea, judío aintsun, Aquila naartinun wainkamiayi. Nuka Ponto nungkanmaya aintsuyayi. Tura Roma yaktanam pujai, romano apuri Claudio naartin judío ainaun nu yaktanmayan mash jiikmiayi. Tura asamtai Aquila ni nuwari Priscilajai Italia nungkanmaya jiinkiar, Corinto yaktanam jear, nuni pujusarmiayi. Tura asamtai Pablo Aquila jeen iraamiayi. 	 Der fant han en jøde ved navn Akvilas, født i Pontus, som nylig var kommet fra Italia med sin hustru Priskilla, fordi Klaudius hadde påbudt at alle jøder skulde forlate Rom; dem gav han sig i lag med,


Jesús treinta (30) musach pujus, Yuse chichamen etsertan nangkamamiayi. Turamtai aints ainau nangkamiar: Jesús José uchirintai tu nintimtusarmiayi. Jesúsa apachri Elí naartinuyayi. 	 Og Jesus selv var omkring tretti år da han begynte sin gjerning, og han var, efter det folk holdt ham for, sønn av Josef, sønn av Eli,


Tamati Jesús ayaak: —Ja ai, wi turaja nuka yamaikikia paanka nekarashtatme, antsu ukunam paan nekaratnuitme, —timiayi. 	 Jesus svarte og sa til ham: Hvad jeg gjør, forstår du ikke nu, men du skal skjønne det siden.


Tamati aints ainau Jesúsa chichamen antukar chichainak: —Nekas Yuse chichamen etserin tatinuitai tiarmia nuka juwaitai, —tiarmiayi. 	 Nogen av folket sa nu, da de hørte disse ord: Dette er i sannhet profeten.


Tura asamtai Yus nu nangkamtaik nungkan najantsuk nintimias: Wína Uchir Cristo nukap arus aints niin umirinak pujusartinua nuna tunaarin sakatramu asa, tura aintstin timiá anenmau asa iincha pachitmas: Nu aints ainauka nekasar tunaarinchau wína Uchirnau arti tu nintimturmasmiaji. 	 likesom han utvalgte oss i ham før verdens grunnvoll blev lagt, forat vi skulde være hellige og ulastelige for hans åsyn,


Iikia mai tsaniasar ampukir weayatrik, wiyá Pedron nangkaikin, Jesús iwiarsamunam jeamiajai. 	 Men de to løp sammen, og den andre disippel løp i forveien, hurtigere enn Peter, og kom først til graven,


Tura asamtai Yus ni uchirin chicharak: “Melquisedec sacerdote juuntri amia nunismek tuke sacerdote juuntri atinuitme,” tusa inaikiamiayi. 	 og blev av Gud kalt yppersteprest efter Melkisedeks vis.


Cristo ni aintsri ainautin mash ni takatrin suramak: Cristonu ainau yaingmintrum tusa tura: Wína wakeramur miatrusrumek umirtukmintrum tusa, Cristo ni inatiri ainautinka mash ni kakarmarin suramsamiaji. 	 forat de hellige kunde bli fullkommengjort til tjenestegjerning, til Kristi legemes opbyggelse,


Atumka Yusnau asaram, pengker aa nuka turataram tusar, tura Yuse wakeramuri miatrusrumek nekaataram tusar, ii Apuri tuke umirkau asaram, atum tuke Yus pengker awajsamniuram tusar, atum pachisar Yus seaji. 	 at I kan vandre verdig for Herren til velbehag i alt, så I bærer frukt og vokser i all god gjerning ved kunnskapen om Gud,


Yus Moisésan chichaman akuptak yuta ainaun pachis, tura umuti ainauncha pachis, tura ii namangke nijaamartinasha pachis tímia nuna umirkaru ainayat, aintsti nintimauri yapajiachmin asamtai, Yus wína tunaarunka kajinmaki pujawapi tuuka nintimrachmin armiayi. Antsu Yusek ii nintimaurin yapajiamnawaitai. 	 som dog ikke makter å gjøre den fullkommen efter samvittigheten som tjener Gud, men som bare, sammen med mat og drikke og alle slags tvetninger, er kjødelige forskrifter, pålagt inntil tiden kom til å sette alt i rette skikk.


Tamati Saulo Jerusalénnum juwakmiayi, tura Cristo nuiniatiri ainaujai wekaasamiayi. Tura shamkartutsuk Apu Jesúsa kakarmarijai chichauyayi. 	 Så gikk han da inn og ut med dem i Jerusalem


Nase nintimrata. Nase ningki wakerak nasentui. Tura nase uutmausha antayatmek ¿tuniang winá? tura ¿tuki wea? tusamka nekatsme. Yuse Wakani naseya nunisang wainchati asamtai, Yuse Wakanijai akiinausha tuyapi akiinua tusamka nekaashtinuitme, —timiayi. 	 Vinden blåser dit den vil, og du hører den suser; men du vet ikke hvor den kommer fra, og hvor den farer hen; således er det med hver den som er født av Ånden.


Yuse chichame tu aarmawaitai. Yus chichaak: “Wikia nekasan tuke iwiaaku pujau asamtai, mash aints ainauka wína tikishmatrurar: Ameketme Yusem turutiartinuitai,” tawai. Tu aarmau asamtai, Yuse kintari jeamtai, Yus pujamunam naka wajasakrinkia, mash aints ainautinka Yus ii takatrincha, tura ii nintimaurincha itiur ainawa tusa nekaamtikramatnuitji. Tura asamtai ¿waruka Cristonu ainau pachismesha: Nuka mianchawaitai tame? Tura chikich Cristonu ainau pachismesha ¿waruka nakitajai tame? 	 Men du, hvorfor dømmer du din bror? eller du, hvorfor ringeakter du din bror? vi skal jo alle stilles frem for Guds domstol.


Antsu Cristo wakeramurin miatrusnak umirnuyajai tatsujai. Tura tunauruka nekas atsawai tatsujai. Tura wainiat Cristo Jesús: Winar atatme tusa untsurkamiayi. Tura asamtai Cristo wakera nunaka tuke inaitsuk miatrusnak umirkatasan wakerajai. 	 Ikke at jeg allerede har grepet det eller allerede er fullkommen; men jeg jager efter det, om jeg og kan gripe det, eftersom jeg og er grepet av Kristus Jesus.


Nunia yutai pachimtai ishping najanamun, nunia chikich yutai pachimtai kungkuram ainia nuna, nunia shirikip kungkuram aa nuna, nunia kungkuti mirra tutain, nunia perfume akik aa nuna, nunia vinon, nunia olivo macharin, nunia pang najantain, harina tutain, nunia trigon, nunia warinchu entsau ainaun, nunia uwija ainaun, nunia kawai ainauncha, nunia kawai japitin kárru tutain, nunia aintsnasha chikich ainamunam surukmi tusar itau armiayi. 	 og kanel og hårsalve og røkelse og myrra og virak og vin og olje og fint mel og hvete og storfe og får og hester og vogner og træler og menneskesjeler.


Andréscha Jesúsan wainkau asa, chikich aintsun ujatsuk, niyá eemak ni yachiin Simónkan eaktas wemiayi. Nunia wainak: —Mesíaska wainkaji, —tusa ujakmiayi. Mesías ta nuka Cristoitai, Yus akupkamuitai taku tawai. 	 En av de to som hørte hint ord av Johannes og fulgte efter ham, var Andreas, Simon Peters bror;


Tuming kinta kashik paantratsaing, Magdalanmaya Marí Jesúsa iwiarsamurin jiistas wemiayi. Tura nuni jea, kaya juuntan waanam ututkarmia nuna urankaun wainkamiayi. 	 Men på den første dag i uken kom Maria Magdalena tidlig til graven, mens det ennu var mørkt, og hun så at stenen var tatt bort fra graven.


Tura Yus Isaíasan chikich chichamnasha yaanchuik tu aamtikramiayi: “Yus nekas kakaram aa nuka aints ainautin jumchiksha uwemtikramrachamtaikia, iikia Sodoma yaktanam tura Gomorra yaktanam pujuarmia nunisrik mengkakatnuitji,” tu aarmiayi. 	 Og som Esaias forut har sagt: Hadde ikke den Herre Sebaot levnet oss en sæd, så var vi blitt som Sodoma og gjort like med Gomorra.


Tura timiá yaparau asa, kuikiartin yuwamu misanmaya kakeekaun yuwatas wakerimiayi. Tuma pujaun yawaa ainau ni kuchaprin nukatrarmiayi. 	 og hans attrå var å få mette sig med det som falt fra den rikes bord; men endog hundene kom og slikket hans sår.


Apu Yus wína Apurun chicharak: ‘Juni wína untsurunini apu keemtainum keemsam nakarsata. Tura nakarkumin ami nemasem ainaun mash nepetkatatjai,’ timiayi. 	 Herren sa til min herre: Sett dig ved min høire hånd, til jeg får lagt dine fiender under dine føtter!


Jesús Yus seatai jeanmaya jiinki weai, ni nuiniatiri ainauti tarir, Yus seatai jea jiisar: Juka nekas juuntapita tusar, Jesús inaktusmiaji. 	 Og Jesus gikk ut av templet og drog derfra, og hans disipler kom til ham for å vise ham templets bygninger.


Tu aarmau asamtai: Itiur pujaji, tusaram nintimrataram. Yamaikia tunau ainau untsuri pujuinau wainiatrumek, atumka nintinchawa nunisrumka pujusairap. Tura ii jakatin kinta wári jeatin asamtai, kintajai metek Yuska pengker awajsataram. 	 Se derfor til hvorledes I kan vandre varlig, ikke som uvise, men som vise,


Nuniasha tunaarinchau ainausha, tura tunau ainausha jakaarusha jakamunmaya nantakiartinuitai, ju aints ainau tina nunisnak wisha tajai. 	 og har det håp til Gud, som også disse selv venter på, at en opstandelse forestår både av rettferdige og av urettferdige.


Ii pachischakrinkia, aints ainau mash nuna anturkar nemarkartatui. Turinamtai romano ainau kautramkar mesetan najaninak, ii Yus seatai jean yumpuntraminak iincha amutmakartatji, —tunaiyarmiayi. 	 Lar vi ham holde ved således, da vil alle tro på ham, og romerne vil komme og ta både vårt sted og vårt folk.


Tuminamtai Jesús ni nintimaurin nekaamiayi. Tura chicharak: —¿Waruka tuusha nintimsarmesha pujarme? 	 Og Jesus kjente straks i sin ånd at de tenkte så ved sig selv, og han sa til dem: Hvorfor tenker I slikt i eders hjerter?


Nunia Jesús ni nuiniatiri ainaun chikich nuikiartamun nuiniak: “Aints kuikiartin ni inatirin: ‘Jear waitrukta,’ tusa ukukmiau waininayat aints ainau kuikiartinun ujainak: ‘Jeemin wainuka kuikiarmin nangkami japui,’ tiarmiayi. 	 Men han sa også til sine disipler: Der var en rik mann som hadde en husholder, og han blev angitt for ham som en som ødte hans eiendom.


Tinamtai Jesús ayaak: —Atum wína seatrume nuka warimpita tusaram nekatsrume. ¿Wi wait wajaktatja nunisrumeash atumsha wait wajaktaram? —tu iniasmiayi. 	 Men Jesus sa til dem: I vet ikke hvad det er I ber om. Kan I drikke den kalk jeg drikker, eller døpes med den dåp jeg døpes med?


Tura mash katsuaramtai, juuktin kinta jeayi tusar, aints ainau arakan juwinawai,” Jesús timiayi. 	 Men når grøden er moden, sender han straks sigden ut, fordi høsten er forhånden.


Tura wína wear ainau uwemratin chichaman pachis nekasampita tichau asar, Yuse nemasea nunisarang ainawai. Tura asaramtai atumka mash uwemratin chicham Cristo pachisrum antukmiarume. Tura wainiat Yus tímia nunaka mash umiktinuitai. Yaanchuik ii juuntri ainaun Yus chicharak: Wi Yus asan, atumi weari ainaun pengker awajsatnuitjai, tu tinu asa, ni tímia nunaka yapajiachmin asamtai, wína wear ainau tuke Yuse aneetiri ainawai. 	 Efter evangeliet er de fiender for eders skyld, men efter utvelgelsen er de elsket for fedrenes skyld;


Judío ainau tura judíochu ainausha amin kajertaminamtaisha wi ayamruktatjame. Nuna turatin asan, yamaikia judíochu ainamunam akupkatatjame. 	 idet jeg frir dig ut fra folket og hedningene, som jeg sender dig til


Jesús tamati nunia iniinak: —Nuikiartinu ¿nusha warutik ati? Tura nu turunatin kinta jeatak wajasamtaisha ¿waring wantinkatnui? —tiarmiayi. 	 Da spurte de ham og sa: Mester! når skal da dette skje? og hvad skal tegnet være når dette skal skje?


Jesúsa naarin pachisar aints mash etserinau asaramtai, apu Herodescha nuna antukmiayi. Tura chichaak: —¿Imiakratin Juan jakamunmaya nantakchayash? Tura asa nu wainchati takatan takaawai, —timiayi. 	 Og kong Herodes fikk høre om dette - for Jesu navn blev kjent vidt og bredt - og han sa: Døperen Johannes er opstanden fra de døde, og derfor er det disse krefter er virksomme i ham.


Tamaitiat Pedro aimiak: —Atsa, nu aintsnaka wikia wainchawaitjai, ame tame nunaka nekatsjai, —timiayi. Nunia wenurmanumia jiinkitas weamtai, atash shinimiayi. 	 Men han nektet det og sa: Jeg hverken vet eller forstår hvad du mener. Og han gikk ut i forgården, og hanen gol.


Tamati aints ainau: “Watska, achikiar kársernum engkeatai,” tinayat ni achiktin kintari jeachu asamtai achikcharmiayi. 	 De søkte da å få grepet ham; men ingen la hånd på ham, for hans time var ennu ikke kommet.


Turinamtai fariseo ainausha, tura Moisésa chichame nuikiartin ainausha Jesúsa nuiniatiri ainaun iniinak: —Maj ¿waruka atumsha kuikian juu ainaujaisha tura chikich tunaarintin ainaujaisha iruntrarmesha yuwarme? ¿Tura waruka niijai iruntrarmesha amutisha amarme? —tiarmiayi. 	 Og fariseerne og deres skriftlærde knurret mot hans disipler og sa: Hvorfor eter og drikker I med toldere og syndere?


Turamtai Yuse awemamuri chicharak: —María shamkaip. Yus aminka pengker nintimturmawai. 	 Og engelen sa til henne: Frykt ikke, Maria! for du har funnet nåde hos Gud;


Tamati Saulo, chikich naari Pablo, nuka Yuse Wakani piatkamu asa, wishnun jiij pujurmiayi. 	 Da blev Saulus, som også kaltes Paulus, fylt av den Hellige Ånd, og han så skarpt på ham og sa:


Tura nuni jea, kampatam nantun pujus, judío ainau: Pablo maataj tinam, Pablo Siria nungkanam wetas kanunam engkemtsaing, nuna nekaa: Kanunmaka engkemtsuk ataksha kukarak Macedonia nungkanam wetajai, tu nintimramiayi. 	 der blev han i tre måneder, og fordi jødene lurte på ham da han var i ferd med å seile til Syria, satte han sig fore å vende tilbake gjennem Makedonia.


Wi nekasan atumi Apuri asamtai, atumka winaka nekasrum: Nuikiartinu tura Apuru turutrume. 	 I kaller mig mester og herre, og I sier det med rette, for jeg er det.


Tura chikich chikich yaktanam Cristonu ainau juuntrin inaikiar, nunia ijarmawar Yusen sear, Cristonu ainaun chichasar umisar: Ii Apuri atumin yainmakarti tusar ukukiarmiayi. 	 Og efterat de hadde valgt eldste for dem i hver menighet, overgav de dem med bønn og faste til den Herre som de hadde satt sin tro til.


Turamtai Yuse pupuntri kakarman pupuntramun Israel ainau antukarmiayi. Tura chichamnasha antukarmiayi. Chikich chichamsha Yus akupkamia nuka nuwaitai: “Aintcha, tura tangkusha kichkisha ju muranam wekaamtaikia, kayajai tura nangkijaisha maataram,” tu timiau asamtai, nu chichaman antukar shaminak Moisésan chicharinak: “Wait aneasam, amek Yuse chichame antukta. Antsu Yuska iijai chichatsuk asati,” jakai tusar tiarmiayi. 	 og til basunlyd og røst av ord, slik at de som hørte den, bad at der ikke måtte tales mere til dem;


Tura asan pengker aa nunaka turatasan wakerayatnak, nuna turatatkaman tujinuyajai. Antsu pasé aa nuna turutnaka nakitayatnak, nunaka tuke turinuyajai. Nuna turau asan ¿warukanak ainaj? tinuyajai. 	 for hvad jeg gjør, vet jeg ikke; for jeg gjør ikke det som jeg vil; men det som jeg hater, det gjør jeg.


Jesús nuikiartutai chichaman untsuri aints ainaun nuinimiayi. Antsu nuikiartutai chichamchaujaingkia aints ainaun nuinichmiayi. 	 Alt dette talte Jesus i lignelser til folket, og uten lignelser talte han ikke noget til dem,


Tura asamtai Yuse Uchiri atumin angkan awajtamatikia, nekasrum tuke angkan pujustinuitrume. 	 Får da Sønnen frigjort eder, da blir I virkelig fri.


Atumka Cristonu asaram umirnain ataram. 	 og underordner eder under hverandre i Kristi frykt.


Atumka Cristo Jesúsnau asakrumin, tura Cristonu ainau mash aneau asakrumin, iisha atum pachisar chicham antukar, Yus ii Apuri Jesucristo Apaachiri asamtai, atum pachisar seakur tuke maaketai taji. 	 Vi takker alltid Gud og vår Herre Jesu Kristi Fader når vi beder for eder,


Tura Jesúsan kashi weri chicharak: —Nuikiartinu, aints Yusjai pujachuka, ame wainchati takat turame nunaka kichkisha turachminuitai. Tura asamtai Yus amin aints ainaun nuiniarat tusa akuptamkawaitai tusar nekaji, —timiayi. 	 han kom til ham om natten og sa til ham: Rabbi! vi vet at du er en lærer kommet fra Gud; for ingen kan gjøre disse tegn som du gjør, uten at Gud er med ham.


Tura Josésha Yusen nekasampita tinu asa, ni jakatniuri jeatak wajasamtai chichaak: “Israela weari ainau juningkia tukeka pujuschartinuitai. Antsu nukap arus Egipto nungkanmaya jiininak, wína ukunchrunka jukiar, Canaán nungkanam iwiartusarti,” tusa akatmamak timiayi. 	 Ved tro talte Josef på sitt siste om Israels barns utgang og gav påbud om sine ben.


Tura asa yamai nuwan nuwatkaun untsuk chicharak: —Ii nungkarin fiesta najankurkia, nu nangkamtaik nekasar vino pengker tuke suaji. Tura nukap amuraramtai, nuniangka mianchaun suaji. Antsu ameka nuka turutsuk, vino pengker aa nu ukusu asam sukartame, —timiayi. 	 Hver mann setter først den gode vin frem, og når de er blitt drukne, da den ringere; du har gjemt den gode vin til nu.


Ju chichamka itiurkamnawaita tuuka nintimrairap. Jakamunmaya nantakiartin kinta nekas jeatnuitai. Nu kinta jeamtai, jakaru ainau mash wi untsumaurun antukar, 	 Undre eder ikke over dette! For den time kommer da alle de som er i gravene, skal høre hans røst,


Tura ni weari ainaun pachis Isaías tu aarmiayi. Yus chichaak: “Wína chichamrun nakitin ainaun wína umirtutsuk pujuinau asaramtai, kintajai metek wini winiarti tusan untsumnuyajai,” timiayi. 	 men om Israel sier han: Hele dagen rakte jeg mine hender ut til et ulydig og gjenstridig folk.


Nunia wishikinak: —Judío apuriya, pengker pujusta, —Jesúsan tiarmiayi. 	 og begynte å hilse ham: Vær hilset, du jødenes konge!


Tura mash ainia nuna nangkamasang wakeramurka juwaitai: Criston miatrusnak nekaatasan wakerajai. Tura Yuse kakarmarijai nantakmiaurincha nekaatasan wakerinjai. Tura ni wait wajakmia nunisnak wait wajaktasan wakerinjai. Tura Cristo jatancha shamtsuk jakamia nunisnak wisha jatancha wakerinjai. 	 så jeg kan få kjenne ham og kraften av hans opstandelse og samfundet med hans lidelser, idet jeg blir gjort lik med ham i hans død,


Cristo taatsaing Yus Moisésan chichaman akatar akupak: Nu chichamka mash umirtuktaram timiayi. Antsu nunia Cristo iin uwemtikramratas tarutmi jarutramkau asamtai, nu chichamka yamaikia pachischatnuitji. 	 disse ting er en skygge av det som skulde komme, men legemet hører Kristus til.


Tura yukumchau ainauka taunum achimkar, tura chikich ainau warinchunam achimkar katingkiarti, —tusa akupkamiayi. Tu timiau asar, mash kukarnum achimkar iikia uwemramiaji. 	 og så de andre, dels på planker, dels på stykker av skibet. Og på denne vis gikk det så at alle berget sig i land.


Cristo taachmataikia, iikia uchia nunisrik pujuyaji. Tura asar uchi ni wakeramurin najantsuk pujusarti tusa, ni apari inatirin umirak pujawa nunisrik Moisésa chichame umirkur pujuyaji. 	 Således var også vi, dengang vi var barn, trælbundet under verdens barnelærdom;


Tura chicharinak: “Apu Yus, ameka timiá kakaram asam pengké tujinkachuitme. Yaanchuiksha, tura yamaisha, tura tuke iwiaaku pujuwitme. Tura asam ami kakarmarmijai mash aa nuka inamat yamaikia nangkamame. Tura asakmin maaketai taji. 	 Vi takker dig, Herre Gud, du allmektige, du som er og som var, fordi du har tatt din store makt og er blitt konge.


Tura nuni waya, aints uwejen mutchaun wainkamiayi. Turamtai fariseo ainau: Ju aintsun tsuwaramtaikia, nuka tunau wajasi timi, tu nintimsar Jesúsan iniinak: —¿Ayamtai kintati aints tsuwartin pengkerkai? —tiarmiayi. 	 Og se, der var en mann som hadde en vissen hånd; og de spurte ham: Er det tillatt å helbrede på sabbaten? forat de kunde føre klagemål imot ham.


Tinamtai aints kichik ampuki we, vino churiniun uruchjai chupir sapapjai iju, mukunat tusa áapamiayi. 	 Og straks løp en av dem frem og tok en svamp og fylte den med eddik og stakk den på et rør og gav ham å drikke.


—Atunini yaktachinam arakchichu aa nuni werum, tura nuni jearam burro entsakrachau jingkiamu wainkatatrume. Tura nu wainkaram atiaram juni itataram. 	 Gå bort til den by som ligger rett for oss! Når I kommer inn i den, skal I finne en fole bundet, som intet menneske har sittet på; løs den og før den hit!


Tura nuni jea chicharak: —Wi Jesúsan achikian atumin surukamtaikia ¿warutmak akirkaintrum? —tu iniam treinta (30) kuikian akiimiakarmiayi. 	 og sa: Hvad vil I gi mig, så skal jeg gi ham i eders vold? De gav ham da tretti sølvpenninger.


Aneetir yatsur ainautiram umaarutirmesha anangmamawairap. 	 Far ikke vill, mine elskede brødre!


Tura mash aa nu pachisrum ii Apuri Jesucristo naari nintimtusrum, tuke ii Apaachiri Yus maaketai titaram. 	 og alltid sier Gud og Faderen takk for alle ting i vår Herre Jesu Kristi navn,


Tura wína Apaachirun waketkin asamtai, atumka winaka waitkashtinuitrume. Tura asakrumin itiur Yuse wakeramurin najanatnuitrume tusa, Yuse Wakani atumin nekamtikramatnuitrume. 	 om rettferdighet, fordi jeg går til Faderen, og I ser mig ikke lenger;


Nu umirkatin chichaman akupauka Yusketai. Tura aintsu tunaarin jiis wait wajaktiniun susatnusha Yusketai. Tura ni aintsri ainautin uwemtikramratnuka nuketai. Tura ni umirchau ainaun mengkaktincha nuketai. ¿Tura asamtai waruka chikich aints pachisrumsha paseetai tarume? 	 Én er lovgiveren og dommeren, han som er mektig til å frelse og til å ødelegge; men du, hvem er du som dømmer din neste?


Tura untsuri kinta pujustaj takurmesha kichik horaksha inangkakchamnawaitrume. 	 Og hvem av eder kan med all sin bekymring legge en alen til sin livslengde?


Nunia Pablo kawainum keemsatin umirsataram. Nuka apu Felixnum pengker jeati tusaram turataram, —tusa akupkamiayi. 	 Og han bød at de skulde gjøre hester i stand, forat de kunde la Paulus ride på dem og føre ham sikkert frem til landshøvdingen Feliks.


Nuna turutmatai, wisha ayaakun: ‘Apuru, wikia iruntai jeanam kichnum kichnum wayaan, amin umirtaminak pujuinaun wainkan, nunia jukin kársernum engkeyajai, tura awatnuyajai. Tura asamtai junia aints ainauka nunaka mash paan nekarinawai. 	 Da sa jeg: Herre! de vet selv at jeg kastet i fengsel og hudstrøk rundt om i synagogene dem som trodde på dig,


Nu aintska wína taruti chichartak: ‘Yatsuru Sauloa, yamaikia ataksha paan jiimsata,’ turutmatai, nu tamaujai metek niin paan wainkamiajai. 	 kom til mig og stod for mig og sa: Saul, bror, se op! Og samme stund så jeg op på ham.


Tu iniinam Pedro: —Ja ai, —timiayi. Tura jea waya chichaatsaing, Jesús niin chicharak: —Simónka ¿amesha itiur nintime? ¿Junia apu ainausha yana kuikiarina juwinawa? ¿Ninu aintsri kuikiarinak juriina? ¿Antsu turachkungka chikich aintsu kuikiarinak juriina? —timiayi. 	 Han sa: Jo. Og da han kom inn i huset, kom Jesus ham i forkjøpet og sa til ham: Hvad tykkes dig, Simon? av hvem tar kongene på jorden toll eller skatt? av sine barn eller av de fremmede?


Wína chichamur umirtuktaram tajarme nuka nuwaitai: Wi atumin aneajrume nunisrumek aneenitaram. 	 Dette er mitt bud at I skal elske hverandre, likesom jeg har elsket eder.


Tinamtai kársera wainin Pablon nu chichamnasha ujaak: —Yakta apuri ainau atumin jiirmakiartas chichaman akupturminawai. Tura asaramtai yamaikia jiinkiram angkan pengker nintimsaram wetaram, —timiayi. 	 Fangevokteren fortalte da disse ord til Paulus: Styresmennene har sendt bud at I skal gis fri; så gå nu ut og dra bort i fred!


Nintimrataram. Aints misanam yuwak pujau, tura chikich aints ainaun yutan sua nujai apatkam ¿tuá nekas timiá nangkamakuita? Yuta yuwa nu nekas nangkamakuitai, antsu wikia aintsu inatiria nunisnak atumjai iruntran pujajai. 	 For hvem er størst, den som sitter til bords, eller den som tjener? Er det ikke den som sitter til bords? Men jeg er som en tjener iblandt eder.


Tura tari anumak wajas, ni apari inatirin untsuk: ‘¿Waruka aitkinawa?’ tusa iniasmiayi. 	 og han kalte en av tjenerne til sig og spurte hvad dette var.


Jesús Yus seatai juun jeanam waya, aints ainau nuni surinak tura suminak wajainaun aanum jiiki akupkamiayi. Tura kuikian yapajinau misarin ayanturmiayi. Tura kayuk suwen surinaun tutangkrincha ayanturmiayi. 	 Og Jesus gikk inn i Guds tempel og drev ut alle dem som solgte og kjøpte i templet, og pengevekslernes bord og duekremmernes stoler veltet han,


Ii Apuri Jesucristo ii tunaarin sakturmaru asamtai, ni nekasampita tinu asar, Yuska iinka wait wajaktinnaka suramsashtatji tusar, shamtsuk angkan pengker nintimsar pujaji. 	 Da vi nu altså er rettferdiggjort av troen, har vi fred med Gud ved vår Herre Jesus Kristus,


Tura tsawaarat tusar nakainai, kanunam takakmin ainau nintimsar: Kanunmaya iik jiinkir uwemrami, tusar kanu yairach juun kanunam jingkiamu tepemia nuna atiwar: Entsanam nanasti tusar, chapikjai akupkarmiayi. Nunia chichainak: —Juun kanu nujinini ancla nangkimiatasar weaji, —nangkamiar anangminak tiarmiayi. 	 Men sjøfolkene søkte å rømme bort fra skibet og firte båten ned i havet, idet de lot som om de vilde legge ankere ut fra forstavnen;


Turinamtai, suntara apuri nuna wainak Pablon pachis ni suntarin chicharak: —Atumi pujamuri itaram awatrataram. Tura awatraram ¿aints ainau warukaya untsuminawa? tusaram nekaataram, —tusa akupkamiayi. 	 bød den øverste høvedsmann at han skulde føres inn i festningen, og sa at han skulde forhøres under hudstrykning, forat han kunde få vite av hvad årsak de ropte så mot ham.


Tura chikich aints ainausha uwijaya nunisarang ainayat, wína chichamrun antichu ainawai. Nu aints ainauncha wini winiarat tusan untsuktinuitjai. Wi turamtai chikich umirtin ainaujai mash iruntraramtai, wisha uwija wainua nunisnak nu aints ainaun wiki mash wainkatnuitjai. 	 Jeg har også andre får, som ikke hører til denne sti; også dem skal jeg føre frem, og de skal høre min røst, og det skal bli én hjord, én hyrde.


Tura asamtai nekasrum tuke inaitsuk Cristo nekasampita titinuitrume. Tura Cristonam uwemratin chicham antuku asaram, tuke inaitsuk: Wikia Cristojai nayaimpinam pujustasan wakerajai tinu asaram, nekasrum nayaimpinmaka pujustinuitrume. Nu uwemratin chichamnaka mash nungkanam etserkaruitai. Tura Cristo wína akuptuku asamtai, wisha nu chichaman etsernuitjai. 	 så sant I blir ved i troen, grunnfestet og faste, og ikke lar eder rokke fra det håp evangeliet gir, det som I har hørt, som er blitt forkynt for enhver skapning under himmelen, og som jeg, Paulus, er blitt tjener for.


Tura chikich nungkanmaya ainau ju yaktanam jakaramtai, nuni iwiarsami tusar, nu kuikiajai nungka Nuwe Najantai tutain sumakarmiayi. 	 Og de holdt råd med hverandre, og kjøpte for pengene pottemakerens aker til gravsted for fremmede.


Nunia Gamaliel judío juuntri ainaun chicharak: —Israel ainautiram, atum ju aints turatai tu nintimrume auka aneartaram. 	 og han sa til dem: Israelittiske menn! Se eder vel for hvad I gjør med disse mennesker!


Wi Yuse Wakanin akupkamtai, ni taa ju nungkanmaya ainau tunaarin pachis nekamtikiatnuitai. Tura Yuse wakeramurincha nekamtikiatnuitai. Tura Yus tunaarintin ainaun wait wajaktiniun susatnuncha nekamtikiatnuitai. 	 Og når han kommer, skal han overbevise verden om synd og om rettferdighet og om dom:


Chikich kintati Jesús Yusen seatas mura waka, nu kashi Yusen seaseaka kanutsuk tsawaarmiayi. 	 Og det skjedde i de dager at han gikk op i fjellet for å bede, og han var der hele natten i bønn til Gud.


Tura nu Juun Yawaaya Tumau nakumkamurin chichamtikiatas mayatairin engketati tusa, Nungkanmaya Pachim ni kakarmarin suaun wainkamjai. Tura nu nakumkamun: Ameketme Yusem tutsuk pujuinaunka maawarti tusa kakarmarin suaun wainkamjai. 	 Og det fikk makt til å gi dyrets billede livsånde, så at dyrets billede endog kunde tale, og gjøre så at alle de som ikke vilde tilbede dyrets billede, skulde drepes.


Tama nu nuwachikia wári waketki, apu Herodesan chicharak: —Imiakratin Juanku muuke puwatnum engkeam yamaik surusta tusan wakerajai, —timiayi. 	 Og straks skyndte hun sig inn til kongen og bad ham og sa: Jeg vil at du straks skal gi mig døperen Johannes' hode på et fat.


“Amesha wini pujurtakmin, wisha ni nintin engkemau asamtai, pengké kichkia nunisarang pujusarti tusan seajme. Tura tu pujuinamtai, ju nungkanmaya ainau nuna wainkar wína pachitsar: Nekasampi Yus akupkamuita tusar nekaawarti. Tura amin pachitmasar: Ni Uchirin aneawa nunisang ni aintsri ainauncha aneawai tusar nekarawarti tusan seajme. 	 Jeg i dem, og du i mig, forat de skal være fullkommet til ett, så verden kan kjenne at du har utsendt mig og elsket dem, likesom du har elsket mig.


Nunia Natán Davidta uchiri ayayi. Nunia David Isaí uchiri ayayi. Nunia Isaí Obeda uchiri ayayi. Nunia Obed Booza uchiri ayayi. Nunia Booz Sala uchiri ayayi. Nunia Sala Naasónka uchiri ayayi. 	 sønn av Isai, sønn av Obed, sønn av Boas, sønn av Salmon, sønn av Nahson,


Turamtai suntar ainau Pablon awatrartas nuwap chapikmarmaujai jingkiawaram, Pablo romano kapitantrin nuni jiimiaj wajaun chicharak: —¿Romano aints chicham nekartsuk awatramnaukitrum? ¿Atumi apuri nuna tsangkatramarmek? —timiayi. 	 Men da de nu hadde bundet ham for å hudstryke ham, sa Paulus til høvedsmannen, som stod hos: Har I lov til å hudstryke en romersk borger og det uten dom?


Tura waininayat ii juuntri ainau: ‘Atsa, akupkairap,’ turutiarmiayi. Wína turutinamtai, wikia ayaakun: Antsu judío ainaun pachisan pasé chichaschamin ayatun, romano juun apuri chichamrun nekartuati timiajai. 	 Men da jødene satte sig imot det, blev jeg nødt til å innanke min sak for keiseren, men ikke som om jeg hadde noget klagemål imot mitt folk.


Antsu Cristo numpe ii tunaarin nekas sakarminuitai. Ni Wakani jakachminutiat Cristo pengké tunaarinchau ayat ningki wakerak, iin uwemtikramratas jarutramak numparmiayi. Tura asa ii tunaarincha nekas japitramratnuitji. Tura asamtai Cristonu ainautikia: Nekasampi wína tunaarunka sakturawaita titinuitji. Tu tinu asar, Yus nayaimpinam puja nuka pengker nintimtusar angkan umirkamnawaitji. 	 hvor meget mere skal da Kristi blod, han som ved en evig ånd bar sig selv frem som et ulastelig offer for Gud, rense eders samvittighet fra døde gjerninger til å tjene den levende Gud!


Nunia Uwija Uchiri chikich papi nujtukmaun cinco (5) ama nuna urakamtai wikia jiikman, Yuse chichame etserin ainaun maawarmia nuna wakanin wainkamjai. Nuka tuke inaitsuk: Cristonuitji tinau asaramtai niincha maawarmiayi. Nu jakaru ainau wakanin misa kungkuti keemaktin aa nuna wamketinini ayaminak pujuinaun wainkamjai. 	 Og da det åpnet det femte segl, så jeg under alteret deres sjeler som var myrdet for Guds ords skyld, og for det vidnesbyrds skyld som de hadde;


Tura Melquisedec Abrahaman pachis Yusen seau asamtai, Abrahaman nangkamasang juuntaitai tusar paan nekaatnuitji. 	 Men uten all motsigelse er det den ringere som velsignes av den høiere.


Turamtai Juanku nuiniatiri ainau kaunkar ni namangken jukiar, aints iwiartainum iwiarsarmiayi. Nuna turuwar Jesúsan ujakartas wearmiayi. 	 Og hans disipler kom til og tok hans legeme og begravde det; og de gikk og fortalte det til Jesus.


Tamati nu nuwa ainau shaminayat, nukap warasar iwiarsamun ukukiar: Jesúsa nuiniatiri ainau ujakmi tusar ampukiar waketkiarmiayi. 	 Og de gikk i hast bort fra graven med frykt og stor glede, og løp avsted for å fortelle hans disipler det.


¿Judíochu ainau pachisar warintajik? Judíochu ainau Yus pengker awajsatnun yaanchuikia nintimchau ainayat, Criston nekasampita tinu asaramtai, Yus yamaikia tunaachawa nunisarang pujuinaun jiiawai. 	 Hvad skal vi da si? At hedninger som ikke søkte rettferdighet, de vant rettferdighet, men det var rettferdigheten av tro;


Tura yamai mianchau ainausha ukunam Yusnum chikich ainaun nangkamasarang artinuitai. Tura: Wikia chikich ainaun nangkamasketjai tumamin ainau ukunam mianchau artinuitai,” Jesús timiayi. 	 Og se, der er de som er mellem de siste og skal bli de første, og der er de som er mellem de første og skal bli de siste.


Chicham akuptukmau asa, Jesús nuna antuk chicharak: —Nu jaak tepauka tukeka jakashtinuitai. Antsu aints ainau Yuse kakarmarincha wainkarat, tura Yuse Uchiri kakarmarin wainkarat tusa jaawai, —timiayi. 	 Da Jesus hørte det, sa han: Denne sykdom er ikke til døden, men til Guds ære, forat Guds Sønn skal bli æret ved den.


“Sión yaktanmaya ainau antukarat tusaram titaram: Jiistaram. Atumi Apuri wikia miajuitjai tumamtsuk, burrochinam keemas winitramui. Nuka apua nuniska winitramtsui, antsu burro uchiri warinchu jutainum keemas winitramui,” tu aarmawaitai. 	 Si til Sions datter: Se, din konge kommer til dig, saktmodig og ridende på et asen, på trældyrets fole.


Tura aints ainau: Wikia pengkeraitjai tumamsar, antsu chikich aints pasé ainawai, tu nintiminaun wainak, Jesús chikich nuikiartamun nuikiartak: 	 Han sa også denne lignelse til nogen som stolte på sig selv at de var rettferdige, og foraktet de andre:


Jesúska ni turatnurinka ningki nekayat ¿Felipe warintuk aimkain? tusa timiayi. 	 Men dette sa han for å prøve ham; for han visste selv hvad han vilde gjøre.


Tu pujustaram turamin asamtai, aishrintin ainausha Cristonu asar, Criston umirina nunisarang mash ni aishrinak umirkartinuitai. 	 Men likesom menigheten underordner sig under Kristus, således skal også hustruene underordne sig under sine menn i alle ting.


Tura katinai Jesúska kanunam kanur tepemiayi. Turamtai aneachmau nase kakar nasenmatai, yumi kanunam yaranak ukantanak wajasmiayi. 	 Men mens de seilte, sovnet han; og det fór en stormvind ned over sjøen, og båten fyltes, og de var i fare.


Turamtai Moiséska Yuse inatiri asa, Yuse aintsri ainaun pengker wainuyayi. Tura ukunam atinua nuna pachis chichaman etsernuyayi. 	 og Moses var vel tro i hele hans hus som tjener til å vidne om det som skulde tales,


Tura muranmaya kuankiar, Jesús ni nuiniatiri ainaun akatar akupak: —Wikia aints ayatun Yus akupkamu asan, jakamunmaya nantaatsaing atum yamai wainkarume nuka pengké etserkairap, —timiayi. 	 Og da de gikk ned av fjellet, bød han dem at de ikke skulde fortelle nogen hvad de hadde sett, før Menneskesønnen var opstanden fra de døde.


Antsu yamaikia nu tunauka mash inaisataram: Kajektincha, tura chikich ainau pasé chicharkatnusha, tura tsanumnairatnusha, tura tunau chichatcha mash inaisataram. 	 men nu skal også I avlegge dem alle: vrede, hissighet, ondskap, spott, skammelig snakk av eders munn;


Yus Abrahaman: “Ami wearam untsuri nungkanam pujusartinuitai,” tinu asamtai, Abraham juuntach ayat, tura uchin yajutmarchamin ayat: Yuska nekas tujinchau asa, ni tímia nunaka nekasampi umiktatua tusan, wikia untsuri nungkanmaya ainau apariya nunisnak atinuitjai, timiayi. 	 Mot håp trodde han med håp, forat han skulde bli mange folks far efter det som sagt var: Så skal din ætt bli;


Tura Juannum wear tu iniinam, Juan aimiak: —Atsa, wikia Mesíaschawaitjai, —timiayi. 	 Da bekjente han og nektet ikke; han bekjente: Jeg er ikke Messias.


Turammatai Jesúsa nuiniatiri kichik Tomás, Jimiamramu naartin, iin chichartamak: —Iijai metek mantamawarti tusar iisha wearmi, —turammiaji. 	 Tomas, det er tvilling, sa da til sine meddisipler: La oss gå med, forat vi kan dø sammen med ham!


Tura Jesús jeanam waya, nuna jiis: —¿Waruka timiá juutusha pujarme? Nuwachikia jakachi, antsu kanuri, —timiayi. 	 og han gikk inn og sa til dem: Hvorfor larmer og gråter I? Barnet er ikke død; hun sover.


Ii Apuri tatanak wajasu asamtai, atumsha yawetsuk nakastaram. Tura pengker nintimsaram kakaram wajastaram. 	 vær og I tålmodige, styrk eders hjerter! for Herrens komme er nær.


Nunia Jesús Yuse Wakani kakarmarijai Galilea nungkanam waketkimiayi. Tura nuni jeamtai, nu nungkanmaya ainauka niin pachisar chichasarmiayi. 	 Og Jesus vendte i Åndens kraft tilbake til Galilea, og rykte om ham kom ut over hele landet deromkring.


Nunia Jesús mash umiku asa, nuna nekaa, Yuse chichame yaanchuik aarmaun umiktas: —Kitamajai, —timiayi. 	 Derefter, da Jesus visste at nu var alt fullbragt, forat Skriften skulde opfylles, sier han: Jeg tørster.


Yatsur ainautirmin umaarutirmincha nukap aatratnuitjarme. Antsu ainchik aaru asan, chichamrun aarja junaka akatran, atumin akupaja juka wait aneasrum pengker nintimsaram anturtuktaram. 	 Jeg ber eder, brødre, ta dette formaningens ord vel op; for jeg har skrevet til eder i korthet.


Nuniasha Jesús ataksha chichaak: “Wikia nunasha tajarme: Ju nungkanam warinchu ainau sengka wári mesratin asaramtai, tura warinchusha mengkakartin asaramtai, tura kasa ainau jea wayaawar kasamkartin asaramtai, kuik kiaungkairap. 	 Samle eder ikke skatter på jorden, hvor møll og rust tærer, og hvor tyver bryter inn og stjeler;


Tura atumsha Cristo nekasampita tinu asakrumin, wisha nunisnak Cristo nekasampita tinu asan, atumjai iruntran pengker nintimtunisar kiakanirmi tusan wakerajai. 	 det vil si at jeg hos eder kunde vederkveges sammen med eder ved den felles tro, eders og min.


—Nekasam tame. Yus pujamunam pujustasrum wakerakrumka, waiti tuupchinam wayaataj tusaram wakeruktaram. Antsu aints untsuri nuni wayaawartas wakerinayat, wayaawartatkamawar tujinkartinuitai tajarme. 	 Strid for å komme inn igjennem den trange dør! for mange, sier jeg eder, skal søke å komme inn, og ikke være i stand til det.


Wina namangkruka nekas yuta tumawaitai. Tura wina numparsha nekas umutiya tumawaitai. 	 for mitt kjød er i sannhet mat, og mitt blod er i sannhet drikke.


Tu iniinam Jesús tu nintiminaun nekau asa chicharak: “Nintimrataram. Chikich nungkanmaya apu ainau kajernaikiar kanakar pujusar maaninamtaikia, nu nungkaka wári mesertinuitai. Tura chikich jeanam iruntrar kajernaikiar pujuinauka nu jeancha wári ukukiartinuitai. 	 Men da han visste deres tanker, sa han til dem: Hvert rike som kommer i strid med sig selv, legges øde, og hus faller på hus.


Jea piakaramtai nu apuka untsukmau ainaun jiistaj tusa wayaamiayi. Nuni waya jiis, aints nuwenkur entsatinka entsatsuk pujaun wainkamiayi. 	 Da nu kongen gikk inn for å se på dem som satt til bords, så han der en mann som ikke hadde bryllupsklædning på.


Tamati aints ainau Jesúsa chichamen antukar nukap nintimraru asaramtai, sacerdote juuntri ainausha, tura Moisésa chichame nuikiartin ainausha nuna antukar Jesúsan shaminak: ¿Jesús itiurak maawaintai? tusar chichaman najatawarmiayi. 	 Og yppersteprestene og de skriftlærde hørte det, og de søkte råd til å rydde ham av veien; for de fryktet for ham, fordi alt folket var slått av forundring over hans lære.


Atsa, antsu aints yamai nuwan nuwatkamun jukiartin kinta jeamtai, nuniangka untsukmau ainau wake mesekar ijarmawartinuitai. Wína nuiniatirka wijai pujuinau asar, yamaikia ijarmawarka pujuinatsui. Antsu wína jurukiaramtai, nuniangka ijarmawartinuitai, —Jesús timiayi. 	 Men de dager skal komme da brudgommen blir tatt fra dem; da skal de faste, i de dager.


Tura chikitcha chicharak: ‘Wikia pengké yamai nuwan nuwatkau asan winichmin nekapeajai,’ timiayi. 	 Og atter en annen sa: Jeg har tatt mig en hustru, og derfor kan jeg ikke komme.


Tamati Jesús ataksha ayaak: —Nuwachi nintimrata. Kinta jeatak wajasi, atumka ju muranmaka tura Jerusalénnumsha ii Apaachiri Yus: Ameketme juuntam titasrumka wechamnawaitrume. 	 Jesus sier til henne: Tro mig, kvinne! den time kommer da I hverken skal tilbede Faderen på dette fjell eller i Jerusalem.


Wi ami nemasmin nepettsaing juni ayaamsam pujusta.’ Tu aarmawaitai. 	 til jeg får lagt dine fiender til skammel for dine føtter!


Tura aints ainaun chicharak: —Yatsur ainautiram, juun ainautirmesha, anturtuktaram. Wikia chicharmamkun: Nekas tunaunaka turatsjai tusan, paan ujaktasan tajarme, —timiayi. 	 Brødre og fedre! Hør på det jeg nu vil si eder til mitt forsvar!


Ju nuwaka kungkutijai ukatrura juka wi iwiarnatnurun umistas, iwiaaku pujaing ukatruri. 	 For da hun helte denne salve ut over mitt legeme, gjorde hun mig i stand til min jordeferd.


Nu tarach nenaamu ayaamas misa kurijai imairamu kungkuti kapartin kentsamu ayayi. Tura kaju juun numi najanamu yantamencha, tura nitkarininisha kuri nujtukmau ayayi. Nu kaju nitkarin muits tiuupich kuri najanamu ayayi. Nuni yutai nayaimpinmaya akupkamu, maná tutain engkeu armiayi. Nunia Aarónka wairi kukaru wainiat, Yus tsapamtikmia nuna nuni engkeu armiayi. Nunia kaya tauwa tumau Yus umirkatin chichaman Moisésan aatramia nuna nuni engkeu armiayi. 	 som hadde et røkoffer-alter av gull og paktens ark, som var klædd rundt om med gull, og i denne var en gullkrukke med manna og Arons stav, som hadde blomstret, og paktens tavler,


Tamati chikich Yuse awemamuri eemak nanaaki weaun nuna nemaras chichaak: “Babilonia yakat nekas juun aa nuka yanchuk yumpungmawaitai. Mash nungkanmaya ainau ni namangke wakerina nunak turuawarti tusa, tura ni umutirin umurar nampekarti tusa, pasemamtikin asamtai yumpungmawaitai, tuke yumpungmawaitai,” taun antukmajai. 	 Og atter en annen engel fulgte efter og sa: Falt, falt er Babylon, den store, som har gitt alle folk å drikke av sitt horelevnets vredesvin.


Nuna tura inais nuni wajai, wainmichu ainau tura wekaichau ainausha wayaawaramtai, Jesús mash tsuwarmiayi. 	 Og det kom blinde og halte til ham i templet, og han helbredet dem.


iniinak: —¿Atumi uchiri wainmichu akiinamiayi timiarme nuka nekas jukai? ¿Tura tuke wainmichu akiinausha itiur yamaisha wainmawa? —tiarmiayi. 	 og de spurte dem: Er dette eders sønn som I sier er født blind? Hvorledes går det da til at han nu ser?


Tura nuni jear, Cristonu ainau wainkamiaji. Turakrin nuka: Iijai pujusmi, turammiaji. Turaminau asaramtai, iikia nuni kichik tuming pujusar, nunia Roma yaktanam kukarak wemiaji. 	 Der fant vi brødre, og de bad oss bli syv dager hos dem; og så kom vi til Rom.


Tura aishmang ni nuwarijai jimiaraitiat kichkia nunisang atinuitai. 	 og de to skal være ett kjød. Så er de da ikke lenger to, men ett kjød.


Tura pengker wajasamtai Jesús chicharak: —Ame turunamuram pengké etserkaip. Antsu sacerdotenam weta. Tura nuni weme namangkem pengker tsuwamaru asam inakmasta. Tura aints ainau mash pengker wajasmaurum nekaawarat tusam, Moisés tímia nunismek turata, —timiayi. 	 Og han bød ham at han ikke skulde si det til nogen; men gå og te dig for presten og ofre for din renselse, således som Moses har påbudt, til et vidnesbyrd for dem!


Wiitjai Judasaitjai. Jesucristo inatirinjai. Tura Santiago yachiinjai. Ju papin aaran akuptajrume. Ii Apaachiri Yus: Wína aintsur ataram tusa atumin anenmarme. Tura Jesucristojai tuke pujustaram tusa atumniaka waitmarme. 	 Judas, Jesu Kristi tjener og Jakobs bror - til de kalte, som er elsket i Gud Fader og bevart for Jesus Kristus:


Nunia tajarme: Ju nungkanmaya ainau nintimina nunisrumka nintimrairap. Antsu Yus wína nintimaurun yapaijturat tusaram tsangkamkataram. Tu pujau asaram Yuse wakeramuri nekas pengkeraitai tusaram, tura itiur Yusen pengker awajsatnuitja tusaram, tura ¿itiur Criston miatrusnak umirkatnuitja? tusaram nekaamnawaitrume. 	 og skikk eder ikke like med denne verden, men bli forvandlet ved fornyelsen av eders sinn, så I kan prøve hvad som er Guds vilje: det gode og velbehagelige og fullkomne!


Antsu atumka tuuka nintimrashtinuitrume. Atum eemkau ainautirmeka uchi ekeria nunisrumek atinuitrume. Tura inakratin akurmesha miajuitjai tumamtsuk, antsu aintsu inatiria nunisrumek atinuitrume. 	 Så er det ikke med eder; men den største blandt eder skal være som den yngste, og den øverste som den som tjener.


Tu tinam, nuna antuk untsumak: —Jesúsa, Davidta weariya, wína wait anentrurta, —timiayi. 	 Og han ropte: Jesus, du Davids sønn! miskunn dig over mig!


Tu iniinam Jesús aimiak: —Wisha atumnasha kichan iniastajrume. Nu aimkakrumningkia yáki winasha akuptukma tusan nunasha ujaktatjarme. 	 Men Jesus sa til dem: Jeg vil spørre eder om én ting; svar mig, så skal jeg si eder med hvad myndighet jeg gjør dette.


¿Yaachia atumin chikich aints ainaun nangkamasang timiá pengkeraitai turamua? Nuka pengké nekaachminuitai. ¿Yuse chichamen yaachia atumin nekamtikramama? Atumin nekamtikramama nuka Yusketai. Tura atumin mash nekamtikramau asamtai ¿waruka wiki mash nekawaitjai tuusha nintimrume? 	 Dersom de livløse ting som gir lyd, enten det er en fløite eller en harpe, ikke gir forskjellige toner, hvorledes kan en da skjønne det som spilles på fløiten eller på harpen?


Ataksha Jesús chicharak: “¿Yuse aintsri ainau itiur yujainawa? tusan, nuikiartutai chichamjai nuiniartajrume. Anturtuktaram. 	 Og han sa: Hvad skal vi ligne Guds rike med, eller hvad lignelse skal vi bruke om det?


Tamati nu nuwaka ni jeen waketkimiayi. Tura ni jeen waketki, iwianch nawantrinia jiinkin asamtai, nawantrin peaknum pengker nintimias tepaun wainkamiayi. 	 Og hun gikk bort til sitt hus og fant at barnet lå på sengen, og at den onde ånd var faret ut.


Tura ju nungkanam Criston umirchau ainau pujuinawa nunisrumek yaanchuikia atumsha pujuyarme. Tu pujau asaram atumsha iwianchi apuri Cristo umirtan nakitinau apuri aa nuna wakeramuri tuke umirkuram pujuyarme. 	 som I fordum vandret i efter denne verdens løp, efter høvdingen over luftens makter, den ånd som nu er virksom i vantroens barn,


Antsu aints ainau Jesúsan pachisar etserkarai tusar, yamaikia jiyakar: Nu aintsu naari pachisrum aints kichkisha ujakairap, tu chicharkami tiarmiayi. 	 Men forat det ikke skal utbrede sig mere blandt folket, så la oss alvorlig true dem til ikke mere å tale i dette navn til noget menneske!


Tura nuni jear Jesús chicharak: —Ju kashia juwi atum wína mash natsantrurtatrume. Yuse chichame nekas tu aarmawaitai: ‘Uwija wainiun maawartinuitai. Turamtai uwija irunu tupikiartinuitai.’ 	 Og Jesus sa til dem: I skal alle ta anstøt; for det er skrevet: Jeg vil slå hyrden, og fårene skal adspredes.


Nunia chikich Yuse awemamuri, kampatam aa nu, piningnum engkeamun ukaramtai, entsa ainausha tura entsa kanaji ainausha numpa najanarun wainkamjai. 	 Og den tredje engel tømte sin skål ut i elvene og i vannkildene; og det blev til blod.


—Moisésa aarmauri nuikiartin ainausha, tura fariseo ainausha: ¿Moisésa aarmauri warina takua tawa? tusar nekamtikin ainawai. 	 På Mose stol sitter de skriftlærde og fariseerne.


Tamati iwianch uchin wewerkaja, ataksha wewerkaja untsuri jakramiayi. Tura nuniangka untsumak jiinkimiayi. Tura jiinkiamtai uchikia jakawa nunisang tepesmiayi. Turamtai aints untsuri: Jakayi tiarmiayi. 	 Da skrek den og slet hårdt i ham, og fór ut av ham. Og han blev som død, så de fleste sa: Han er død.


Tura nuni aints Galión naartin Acaya nungka apuri inaikiamu pujai, judío mash iruntrar Pablon achikiar, chicham nekatai jeanam jeeniarmiayi. 	 Men da Gallio var landshøvding i Akaia, reiste jødene sig alle som en mot Paulus og førte ham for domstolen og sa:


Aints wína natsantrinak, tura wína chichamruncha natsantinamtaikia, wi Yus akupkamu asan, wína Apaachir pujamunmaya ni kakarmarijai winakun, tura ni awemamuri ainaujai tsaniasan paaniunam winakun, wína natsantrurmia nuna pachisan: Nuka wína aintsruchuitai titinuitjai, —Jesús timiayi. 	 For den som skammer sig ved mig og mine ord i denne utro og syndige slekt, ham skal også Menneskesønnen skamme sig ved når han kommer i sin Faders herlighet med de hellige engler.


Tura asamtai Capernaumnumia apu: Jesús Judea nungkanmaya jiinki, Galileanam tayi, tamaun antuk, Jesúsan werimiayi. Tura jeari chicharak: —Uchir pengké jatanak wajasun ukukjai. Wait aneasam jearun winim uchir tsuwatrita, —timiayi. 	 da han fikk høre at Jesus var kommet fra Judea til Galilea, drog han til ham og bad at han vilde komme ned og helbrede hans sønn; for han var nær ved å dø.


¿Itiur nintimtarme? —tu iniam mash aiminak: —Juka Yuse Uchirinjai tinu asamtai maawarti, —tiarmiayi. 	 Hvad tykkes eder? De svarte og sa: Han er skyldig til døden.


Tura jinta kanurar kashin tsawaarar Cesareanam jearmiayi. Turinamtai nuni Cornelioka ni weari ainaun, tura ni amikri ainauncha winiarti tusa untsukmau asar, nusha nijai iruntrar nakasarmiayi. 	 Dagen efter kom de til Cesarea, og Kornelius hadde kalt sammen sine frender og nærmeste venner og ventet på dem.


Tuminamtai Moisésa aarmaurin aujsar, tura Yuse chichame etsernu aarmaurincha aujsar umisar, judío iruntai jea juuntri ainau Pabloncha tura ni amikrincha chicharinak: —Yatsur ainautiram, chicham timin amataikia, yamaikia titaram, —tiarmiayi. 	 Efter oplesningen av loven og profetene sendte da synagoge-forstanderne bud til dem og sa: Brødre! har I noget formaningsord til folket, så tal!


Tura asa wína nemasur ainaun Yus nepetkati tusa, Jesús nuna nakak pujawai. 	 og nu venter han bare på at hans fiender skal legges til skammel for hans føtter;


Judío ainau chichainak: Yuse kakarmarijai wainchatai takat wainkarkia: Nekasampita tichainjiash tinawai. Tura griego ainau chichainak: Iikia junia aints ainau nekaina nu nekatasar wakeraji tinawai. 	 Har I da ikke hus til å ete og drikke i? eller forakter I Guds menighet og vanærer dem som intet har? Hvad skal jeg si til eder? skal jeg rose eder? I dette roser jeg eder ikke.


Tinamtai nu aintska cuarenta (40) musach wekaichau pujuutiat, aneachmau tsuwarmau asamtai, aints ainau nuna nekaawar Yusnaka maaketai tiarmiayi. Tu tinamtai apu ainau Pedron tura Juannasha awatratai tinayat, aints ainaun shamkaru asar, aya chicharinak: —Yamaikia waketkiram nu aints pachisrum etserkurminkia awatratatjirme, —tusar akupkarmiayi. 	 De truet dem da enn mere, og så lot de dem gå, da de for folkets skyld ikke fant nogen råd til å straffe dem; for alle priste Gud for det som var skjedd;


Nuna tusa apu Felix suntara kapitangkrin untsuk chicharak: —Ju aintska wainkata, antsu jingkiatsuk jeanam pujsata. Antsu ni amikri taaramtai, Pablon yaingkiarti tusam tsangkatkata, —timiayi. 	 Og han bød høvedsmannen at han skulde holdes i varetekt og ha ro, og at ingen av hans egne skulde hindres fra å være ham til tjeneste.


Tura Moisés niin pachis aarmia nuna nangkamsang, tura Yuse chichamen etserin aararmia nusha taku tiarmiayi tusa, Jesús Yuse chichamen niin pachisar aararmia nunaka mash nekamtikiamiayi. 	 Og han begynte fra Moses og fra alle profetene og utla for dem i alle skriftene det som er skrevet om ham.


Tuming kintati kashik nu nuwa ainauka kungkuti pachimramun jukiar, chikich nuwa irunujai tsaniasar, Jesús iwiarsamunam wearmiayi. 	 Men på den første dag i uken, tidlig i dagningen, kom de til graven, og hadde med sig de velluktende urter som de hadde tilberedt.


Tu tinam Jesús aimiak: —Wisha atumnasha kichik chichaman iniastasan wakerajrume. Nu airkataram. 	 Men han svarte og sa til dem: Også jeg vil spørre eder om en ting; si mig:


Wína aneetir ainaun mash chicharkun: Chichamur miatrusrumek umirtuktaram tusan, wína umirtutsuk pujuinauncha wait wajaktinasha suajai. Tura asamtai atumi nintimauri yapajiaram, miatrusrumek umirtuktaram tajarme. 	 Alle dem jeg elsker, dem refser og tukter jeg; vær derfor nidkjær og omvend dig!


Atumka Jesucristo aintsri iruntrumning, kuikiartin ainau Jesucristo naarin pachisar pasé chichainawai. 	 Er det ikke de som spotter det gode navn I er nevnt med?


Nuka Samarianmaya aintsuyayi. Tura Jesúsan tari tikishmatar tsuntsumrua nungkan antitak wajas Jesúsan maaketai timiayi. 	 og falt ned på sitt ansikt for hans føtter og takket ham; og han var en samaritan.


Tura Pablo antukchamtai, iikia chicharkur: —Ii Apuri wakeramuri ati, —tusar itatkamiaji. 	 Da han nu ikke lot sig overtale, slo vi oss til ro og sa: Skje Herrens vilje!


Tu tinam apu aimiak: ‘Aints nukap takakmasuka nukap takakui. Tura nukap takakmasu asamtai, nuna nangkamasrik susatnuitji. Antsu tákakchauka takatan pengké nakitau asamtai, jumchik tákaka nuka juruktinuitai. 	 Jeg sier eder at hver den som har, ham skal gis; men den som ikke har, fra ham skal endog tas det han har.


Tamati nuna antukar, ni rederin japawar ukukiar, Jesúsjai tsaniasar wearmiayi. 	 Og de forlot straks sine garn og fulgte ham.


Ii jangkejaingkia ii Apaachiri Yuska juuntapita taji. Tura nu jangkejaingkia aints ainau Yus niya tumaun najanamu wainiatrik pasé chicharji. 	 Med den velsigner vi Herren og Faderen, og med den forbanner vi menneskene, som er skapt efter Guds billede.


Tura aints tsuwarmau nuni wajaun wainkau asar, chicharkatatkamawar tujinkarmiayi. 	 og da de så mannen stå ved deres side, han som var blitt helbredet, kunde de ikke si imot.


Tama aints ainau mash iruntrar titu pujusar Felipe chichamen pengker nintimsar anturkarmiayi. Turuawar wainchati takatan Felipe turaun wainkarmiayi. 	 Og folket gav samdrektig akt på det som blev sagt av Filip, idet de hørte og så de tegn som han gjorde.


Tura yamaikia tunaanumiangka uwemrau asaram, angkan pujusrum Yus wakera nuke umirkuram pujarme. 	 Men idet I er blitt frigjort fra synden, er I trådt i rettferdighetens tjeneste.


Ii juuntri ainau ju muranam wakaar Yusen: Ameketme juuntam tinu armiayi. Turayatrum judíotirmeka: Jerusalénnum Yusen ameketme juuntam tiartinuitai tuwearme, —timiayi. 	 Våre fedre tilbad på dette fjell, og I sier at i Jerusalem er det sted hvor en skal tilbede.


Yuse awemamuri peema timianu paan tsantramiayi. Tura ni entsatiri nekas puju jiitsumir amiayi. 	 Og han var som et lyn å se til, og hans klædning var hvit som sne;


Judío Marín nemariarmia nuka Jesús jakaun inankinun wainkar, untsuri nekasampita tiarmiayi. 	 Mange av jødene, som var kommet til Maria og hadde sett det han gjorde, trodde da på ham;


Tura cuarenta (40) musach Yusen umirinachu asar, Yusen napchau nintimtikrarmiayi. Tura nu aints ainau tunau turinau asar, aints atsamunam kajingkiarmiayi. 	 Og hvem var det han harmedes på i firti år? var det ikke på dem som hadde syndet, så deres kropper falt i ørkenen?


Imiakratin Juankun achikiar kársernum engkewaramtai, Jesús Galilea nungkanam waketkimiayi. 	 Men da han fikk høre at Johannes var kastet i fengsel, drog han bort til Galilea.


Atumka: Ii turamuka pengkeraitai tuwearme nuka napchawaitai. Atumka kichik aints tunau turati tusaram tsangkamkau asakrumin, chikich aints ainau nuna wainkar, mash tunaun wakerukartin ainawai. ¿Atumka nuka nekatsrumek? 	 og at han blev sett av Kefas, derefter av de tolv.


Tu tinam Jesús aimiak: “Yus aints ainaun itiur inartinuita tusar, chikich aints ainau paan nekaacharmin wainiatrum, atumka paan nekamtikiamuitrume. Antsu Yusen umirtan nakitinauka nuikiartutai chichamak ujakmawaitai. 	 Og han sa til dem: Eder er Guds rikes hemmelighet gitt, men til hine som er utenfor, sies det alt sammen i lignelser,


Jacob juuntach asa, waijai wekaayat, Yusen tuke nekasampita tusa maaketai timiayi. Tura jakatniuri jeatak wajasamtai, José uchirin jimiar amia nunaka ni tirangki asaramtai: “Yuska atumin pengker awajtamsarti,” timiayi. 	 Ved tro velsignet Jakob døende hver og en av Josefs sønner og tilbad, bøiet over knappen på sin stav.


Nunia Jesús ataksha nuikiartamun etserak: “Weeka nekas pengkeraitai. Tura wee michumangka ¿itiur ataksha yapaktinuita? 	 Salt er en god ting, men når også saltet mister sin kraft, hvad skal det da saltes med?


“Ju yakat Jerusalénnaka suntar ainau tenteawaramtai, atumka nu wainkurmesha, wáriapi ju yaktan yumpungkartatua tusaram nekaataram. 	 Men når I ser Jerusalem bli kringsatt av krigshærer, da skal I vite at dets ødeleggelse er nær.


Tura yuwa umis Jesús ataksha chichaak: —Wi atumjai pujusan timiajrume nuka mash turunayi. Tura wína pachitas Moisés aarmia nusha uminkayi. Tura Yuse chichame etserin aararmia nusha, tura papi Salmonam aarmawa nusha mash uminkayi, —timiayi. 	 Og han sa til dem: Dette er mine ord som jeg talte til eder mens jeg ennu var hos eder, at alt det måtte opfylles som er skrevet i Mose lov og profetene og salmene om mig.


Antsu Yus nekasampita tinu asakrin, ni tímia nunisang Yus iin wait anentramak pengker awajtamsatas wakerawai. Yus Abrahama weari ainaun mash pengker awajsatas wakerau asa, Moisésa chichame nekau ainautinka, Yus nekasampita tinu asakrin, pengker awajtamsatas wakerawai. Tura Moisésa chichamen nekachu ainauncha nunisang Yusen nekasampita tinu asaramtai, Yus pengker awajsatas wakerawai. Tura asamtai Abrahamka Yus nekasampita tinu ainauti aparintai. 	 Derfor fikk han løftet ved troen, forat det kunde være som en nåde, så løftet kunde stå fast for hele ætten, ikke bare for den som har loven, men også for den som har Abrahams tro, han som er far til oss alle


Tsaa tupin wajasamtai, mash nungka tee wajasmiayi. Tura kampatam hora nangkamaramtai, tsaa yantanti ataksha tsantramiayi. 	 Og det var omkring den sjette time, da blev det mørke over hele landet like til den niende time,


Niisha taa, nu pasé takau ainaun maatnuitai. Nunia chikich aints ainaun eak: ‘Ajarun takakmasarti’ tusa susatnuitai, —Jesús timiayi. Tamati nuna antukaru ainau chicharinak: —Atsa, pengké turachminuitai, —tiarmiayi. 	 Han skal komme og drepe disse vingårdsmenn og overgi vingården til andre. Da de hørte det, sa de: Det må aldri skje!


Tura asaramtai iwianch ainau Jesúsan chicharinak: —Au kuchinam engkemataram tusam akupkartukta, —tu searmiayi. 	 Og de bad ham: Send oss inn i svinene, så vi kan fare i dem!


Atumsha Yusen pachis pasé chichaamuka antukurme. ¿Itiur nintimtarme? —tu iniam mash aiminak: —Maawarti, —tiarmiayi. 	 I har hørt gudsbespottelsen; hvad tykkes eder? De dømte ham alle å være skyldig til døden.


Tamati Pedro chicharak: —Apuru, ii ainautikia iinu amia nuka mash ukukir, ame nemarsamiaji, —timiayi. 	 Og Peter sa: Se, vi har forlatt alt vårt og fulgt dig.


Antsu Jesúsan achikiaru ainau sacerdote apuri Caifás naartinu jeen umaarmiayi. Moisésa chichame nuikiartin ainau, tura judío juuntri ainausha nuni iruntrarmiayi. 	 Men de som hadde grepet Jesus, førte ham til ypperstepresten Kaifas; der var de skriftlærde og de eldste samlet.


Atumi tunaari waring achat mash inaisaram Yuska umirkataram. Nuna turinachuka ii Apurinka jiischartinuitai. Tura asaramtai tuke angkan pengker nintimtunisrum mash aints ainaujai maanitsuk pujustaram. 	 Jag efter fred med alle og efter helliggjørelse; for uten helliggjørelse skal ingen se Herren.


“Aints nekas kakaram aa nuka saapin takus ni jeen nakaj pujamtai, ni jeen waririn ukusmaunaka kasarkachartinuitai. 	 Når den sterke med våben vokter sin egen gård, da får hans eiendom være i fred;


Tamaitiat pachischamiayi, antsu wait anentsuk nu aintsun juki: ‘Tumashnum mash akiimiak jiinkiti,’ tusa kársernum engkeamiayi. 	 Men han vilde ikke; han gikk bort og kastet ham i fengsel, til han betalte det han var skyldig.


Tamati Jesús ayaak: —Yus amin yumi umurtinun suramsatas wakera nu nekakmeka, tura yumi surusta tusa seatma nusha nekakmeka, nekasam wína seatinuitme. Turakmin wikia tuke yumi iwiaaku pujustinun sukartin asan, amin susamnawaitjame, —timiayi. 	 Jesus svarte og sa til henne: Kjente du Guds gave, og visste du hvem det er som sier til dig: Gi mig å drikke! da hadde du bedt ham, og han hadde gitt dig levende vann.


Atumka tunaarintin asaram, wake mesekrum juutkamaikiakrum atumi tunaaringkia inaisataram. Turaram wishitcha wishitsuk juutkamaikiakrum pujusrum, tura nakurutsuk pujusrum, atumi tunaari nintimraram wake mesekrum pujustaram. 	 Kjenn eders nød og sørg og gråt! Eders latter vende sig til sorg, og gleden til bedrøvelse!


Turamtai iikia Cristo nekasampita tinu asar, shamtsuk tura natsaamtsuk angkan Yuska seamnawaitji. Tura Cristonu asar, Yus seakur: Nekasampi anturtamji titinuitji. 	 i hvem vi har vår frimodighet og adgang med tillit ved troen på ham.


Chikich ainau tunaunum pujuinau jinum epenau wakemtasrum wakerarme nunisrumek tunaanumia uwemtikrataram. Antsu aintsu entsatiri pakui maatrau tsuutarme nunisrumek nu aintsu tunaari nakitau asaram: Iisha tunaanum jeai tusaram, chikich aints wait anentrataram. 	 andre skal I frelse ved å rive dem ut av ilden, andre igjen skal I miskunne eder over med frykt, idet I hater endog den av kjødet smittede kjortel.


Tura chichaak: Nazaretnumia Jesús Yus seatai juun jean yumpungtatui, tura Yus Moisésnum chichaman iin akupturmakmiaji nuna yapajiatatui timiayi, —Estebankan tsanuminak tiarmiayi. 	 for vi har hørt ham si at denne Jesus fra Nasaret skal bryte ned dette sted og forandre de skikker som Moses gav oss.


Tama Jesús ni uwejejai ni namangken takaras chicharak: —Ja ai, wakerajme. Pengker wajasta, —timiayi. Tama nu aintska nu tamaujai metek tsaar pengker wajasmiayi. 	 Og Jesus rakte hånden ut, rørte ved ham og sa: Jeg vil; bli ren! Og straks forlot spedalskheten ham.


Tura Cristoka judío ainau Apuri asamtai, nuniasha judíochu ainau Apuri asamtai, mash metek ii Apuri seakur: Tunaanumia uwemtikrurta takurningkia, ii Apuri aints ainautin mash metek anenmau asa mash uwemtikramratnuitji. 	 Det er jo ingen forskjell på jøde og greker; de har alle den samme Herre, som er rik nok for alle som påkaller ham;


Tura atumi juuntri chichame umirkatai tusaram, Yus wína chichamur umirtuktaram tusa akupkamia nuka inaisarume. 	 Og han sa til dem: Det er riktig vakkert at I gjør Guds bud til intet for å holde eders vedtekt.


Wína Apaachir akuptuku asamtai, ju nungkanam taawitjai. Turai waitiatrumek winaka nakitrarme. Antsu chikich aints ningki nintimsar chichaman etserkartas wininamtaikia, nuna chichamengka anturkatatrume. 	 Jeg er kommet i min Faders navn, og I tar ikke imot mig; kommer en annen i sitt eget navn, ham tar I imot.


Tura wikia akiintsain, Yus wait anentrak wína eatkau asa: 	 Men da han som utvalgte mig fra mors liv og kalte mig ved sin nåde,


Tura Yus: Wina chichamur tu etserkata tusa wína akuptuku asamtai, jea jeamin pengker nekawa nunisnak wikia: Criston nekasampita titaram tusan, nu nangkamtaik atumin Yuse chichamenka ujayajrume. Tura chikich ainau: Yuse chichame pengker umirkarat tusar atumin nuitaminawai. Tura kichik kichik nuikiartin: ¿Itiurkanak nekas pengkeran Yuse chichamencha nuiniaraintaj? tu nintimrartinuitai. 	 men når det fullkomne kommer, da skal det som er stykkevis, få ende.


Tu iniam Jesús aimiak: —Wikia mash aints antinamunam chichauyajai. Iruntai jeanmasha tura Yus seatai juun jeanmasha, tura judío mash iruntramunmasha aints ainaun tuke nuininuyajai. Antsu uuknaka chichachuyajai. 	 Jesus svarte ham: Jeg har talt fritt ut for alle og enhver; jeg har alltid lært i synagoger og i templet, der hvor alle jøder kommer sammen, og i lønndom har jeg intet talt.


Tura nuiniar umis Simónkan chicharak: —Kanu kucha kunarin jukim, namak achiktasam rederam ujungta, —timiayi. 	 Men da han holdt op å tale, sa han til Simon: Legg ut på dypet, og kast eders garn ut til en drett!


Tura jinta tuke iwiaaku pujustinnum jeatnuka inaktursatnuitme. Tura tuke wijai pujau asam waramtikrustinuitme.’ David yaanchuik tu aarmiayi. 	 du kunngjorde mig livets veier, du skal fylle mig med glede for ditt åsyn.


Tamati juun jea wainu apuri ni aintsrijai jiismi tusar juun jeanam wearmiayi. Tura nuni jear, Cristo nuiniatirin wainkar, aints ainau iin kayajai tukurmiarai tusar, pasé awajtsuk itaarmiayi. 	 Da gikk høvedsmannen avsted med tjenerne og hentet dem, dog ikke med vold; for de fryktet for folket, at de skulde bli stenet.


Tu iniinam Jesús aimkatas nuikiartamun etserkamiayi. Tura etserak: —Aints yamai nuwan nuwatak ni amikrijai tsanias pujamtai ¿ni amikri ijarmawar wake mesekar pujusarminkai? Atsa, antsu aints yamai nuwan nuwatkaun jukiartin kinta jeamtai, nuniangka ni amikri wake mesekar ijarmawartinuitai. Wikia wína nuiniatir ainaujai iruntran pujamtai, nuka ijarminatsui. Antsu wína jurukiaramtai, nuniangka ijarmawartinuitai. 	 Og Jesus sa til dem: Kan vel brudesvennene sørge så lenge brudgommen er hos dem? Men de dager skal komme da brudgommen blir tatt fra dem, og da skal de faste.


—Juni uchi pang sebadajai najanamun cinco (5) takakui, tura namaknasha jimiarchik takakui. ¿Tura aints timiá untsurisha itiurak mashcha yuratai? —timiayi. 	 Her er en liten gutt som har fem byggbrød og to småfisker; men hvad er det til så mange?


Tura uchi eemkauri akiintsaing, ni jeen jukiyat, nijaingkia tumatsuk pujus, Marí uchin jurermiayi. Tura uchin jurer, naarin Jesúsan inaikiamiayi. 	 Og han holdt sig ikke til henne før hun hadde født sin sønn, og han kalte ham Jesus.


“Numi higuera tutai nintimrataram. Numi tsaraptur ataksha nukarmatai, ju nungkanam pujuinautiram: Esat jeatak wajasi tarume. 	 Lær en lignelse av fikentreet: Så snart det kommer saft i dets grener, og dets blader springer ut, da vet I at sommeren er nær;