Denk toch niet altijd aan eten en drinken. Ik wil niet dat jullie je daarover ongerust maken, zoals de andere mensen. Je hemelse Vader weet heel goed wat je nodig hebt. 	 a-ur-tlhum s-ma-tšttam ula ma-tssam, ula-da-tssiḥilm ih̬f-nnun s-yat.


Nadat zij en haar gezin gedoopt waren, drong zij er op aan dat wij bij haar zouden logeren. "Als u ervan overtuigd bent dat ik echt in de Here Jezus geloof", zei ze, "ga dan met mij mee naar huis en blijf logeren." Wij konden gewoon niet weigeren. 	 nssddm-tt ilmma ġ-waman nttat d-ayt-tgmmi-ns. tḍalb zġ-ginnġ: «iġ-iyi-tgam d-tad yumnn s-siditnnġ, aškad-d tgguzm ġ-tgmmi-nu.» tamẓ ginnġ.


Daarom vertrouwen wij op God, Die Christus uit de dood heeft laten opstaan en Hem grote macht en majesteit heeft gegeven. Ons geloof en onze hoop zijn op God gevestigd. 	 hati f-ssibt l-lmasiḥ a-s-tumnm s-rbbi lli-t-id-issnkrn zġ-lmut issattuy-t s-lmjd. d-ġmkad a-s-izga liman-nnun d-rrja-nnun ġ-rbbi.


Daarna zei hij tegen zijn knechten: 'Het feestmaal is klaar. Maar de mensen die ik had uitgenodigd, waren het niet waard. 	 yini ilmma i-ih̬ddamn-ns ‹tamġra tujad, walaynni ur-tt-sthllan ġwilli mi ɛrḍġ.


Maar nee, u doet zèlf uw broeders onrecht aan. Uw eigen broeders! 	 imma kunni ar-ttakʷrm ar-ttɛddam f-ingratun, wah̬h̬a-nnit tgam aytmatn.


Luister goed, Ik zeg u: Iemand die zijn vrouw verlaat en daarna opnieuw trouwt, pleegt overspel. Tenzij zijn eerste vrouw gemeenschap met een andere man heeft gehad." 	 rad-awn-iniġ, wanna ifran i-tmġart-ns f-kra yaḍni bla zzna itahl tayyaḍ, hatin izna.»


Niet dat ik iets over uw geloof te zeggen heb; dat is sterk genoeg. Nee, ik wil met u meewerken aan uw blijdschap. 	 ur-nri nkkʷni a-nḥkam ġ-liman-nnun, walaynni nra a-didun-ntmɛawan baš a-ttfraḥm, ašku nssn is-tzgam ġ-uġaras l-lmasiḥ.


"Wat Ik u zeg, is de waarheid. 	 izayd yasuɛ yini-asn: «lḥqq ayd-awn-ttiniġ. nkki a-igan imi lli-zġ-a-kššmnt-uwlli.


Dank zij uw vooruitziende blik zijn er allerlei hervormingen doorgevoerd. Daar is ons hele volk u in alle opzichten dankbaar voor. 	 nfrḥ s-kullu mad-aġ-tskart, ar-k-ntškar ġ-kraygatt mani d-kraygatt luqt.


Toen Jezus al die mensen zag aankomen, vroeg Hij aan Filippus: "Waar kunnen wij brood vandaan halen om die mensen te eten te geven?" 	 ar-n-issmuqqul yasuɛ s-n-iẓra mddn ggutnin ftan-d s-dars, yini i-filibbus: «manizġ ra-d-nsġ aġrum mad-šttan mddn-ad?»


Jesaja heeft geschreven dat zij niet konden geloven. 	 mayad a-f-ur-ẓḍarn ad-amnn, ašku inna-daġ išaɛya:


en "De Here weet dat al hun geleerde gepraat niets voorstelt." (b) 	 ityara-daġ: «issn siditnnġ is-h̬wan iswingimn n-ayt-lɛaql.»


Spreek veel met elkaar over de Here en zing psalmen, lofliederen en geestelijke liederen. Zing met uw hele hart voor de Here. 	 ar-tsawalm i-ngratun s-iwaliwn n-imurign n-rbbi ula tahlilat ula talġatin nna-yawn-imala rruḥ lqudus, ar-ttirirm ar-ttasim amarg i-siditnnġ zġ-uwlawn-nnun,


En toen Hij Zijn enige Zoon naar de aarde zond, zei Hij: "Laten alle engelen van God Hem aanbidden." 	 walaynni rbbi, ġakud lliġ ra-d-yazn yus ih̬fddi s-ddunit inna: «kullu lmalayka n-rbbi, iqqan-tn-d a-ti-tɛbadn.»


In die tijd wandelde Jezus eens op een sabbat (a) met Zijn discipelen door de korenvelden. De discipelen kregen honger, plukten wat aren af en aten de graankorrels op. 	 yan-wass ġ-uwssan-an, iga ass n-usunfu, ifta yasuɛ ġ-igran ġ-gr imndi. inġ laẓ imḥḍarn-ns, bdun ar-tkkisn tizlfin ar-šttan.


Hoe staat het dan met Abraham, die de stamvader van ons Joodse volk is? 	 ma-ra-nini f-ibrahim lli-igan babatnnġ zġ-tsga n-ddat? mad-as-illan?


Tenslotte zeiden ze dat ze het niet wisten. 	 sawln ilmma inin-as: «ur-nssin ma-t-id-yuznn.»


Sommige mensen uit Jeruzalem zeiden: "Dat is toch die Man die ze willen doden? 	 bdun kra n-ayt-urušalim ar-sqsan i-ngratsn ar-ttinin: «is-urd ġwad ad-ran imġarn a-t-nġn?


Ik ben de deur en wie door Mij binnenkomt, zal veilig zijn. Hij zal in en uit kunnen gaan en voedsel vinden. 	 imma nkki giġ imi. yan zġ-gigi ikšmn ra-injm, ar-itffuġ ar-ikššm ar-itafa ma-ġ-a-iffrd.


Maar ik heb hier gedaan wat ik moest doen. Als ik ooit naar Spanje ga, kom ik bij u langs, want daar verlang ik al jaren naar. Ik hoop u op doorreis te ontmoeten en, na eerst een tijdje van uw gezelschap te hebben genoten, door u uitgeleide te worden gedaan. 	 kigan d-isggʷasn ayd ttiriġ a-n-darun-aškġ. walaynni ġilad ġ-kmmlġ tawuri-nu ġ-tsgiw-ad


"Here", zeiden zij. "Dat brood willen wij altijd wel hebben." 	 inin-as-d: «wa-sidi, akka-yaġ-bdda aġrum-ad.»


Wij weten dat de Zoon van God gekomen is en ons heeft laten zien hoe wij de enige en echte God kunnen leren kennen. Wij zijn één met de ware God door Zijn Zoon Jezus Christus. Hij is de ware God; Hem te kennen, is het eeuwige leven. 	 nssn is-d-yuška yus n-rbbi ad-aġ-ifk lfhmt baš a-nissan ġwalli igan lḥqq. imma ġilad nga win ġwalli igan lḥqq d-win yus yasuɛ lmasiḥ. nttan a-igan rbbi l-lḥqq, ig tudrt idumn.


Wie zo'n kind met open armen ontvangt, uit liefde voor Mij, ontvangt Mij. 	 d-wanna iqbln yan-warraw imẓẓin zund ġwad s-ism-inu, hati iqbl-iyi.


Wij weten allemaal dat God niet naar slechte mensen luistert. Maar als iemand eerbied voor Hem heeft en doet wat Hij wil, luistert God wel. 	 nssn is-ur-ra-isflid rbbi i-yan iffuġn aġaras-ns, walaynni yan-t-ituqqarn ar-iskar ma-t-irḍan, nttan a-mi-isflid rbbi.


God geeft Zijn genade in overvloed, zodat u niet alleen zelf alles krijgt wat nodig is, maar het ook royaal met anderen kunt delen. 	 rbbi iẓḍar a-kʷn-ibark s-tmih̬ar-ns ggutnin baš ad-awn-yili kullu ma-tḥtajjam, yili-awn-daġ ma-s-a-ttɛawanm ġ-kullu ma-igan afulki.


Hij moet een goede man en vader zijn, die zijn kinderen aankan. 	 iqqan-t-id a-ig wad itnbaḍn ġ-ayt-tgmmi-ns s-sslamt, ar-srs-sflidn tarwa-ns ar-ti-tuqqarn s-nniyt-nsn.


Uit de mensen die aan de voet van de berg stonden te wachten, kwam een man naar Jezus toe. 	 lliġ wrrin s-dar mddn yaḍni, yašk-id yan-urgaz iḍr-d ġ-lgddam n-yasuɛ yini-as:


Jezus snoerde hem de mond. "Zwijg", zei Hij tegen de boze geest. "Kom eruit." De boze geest gooide de man midden in de synagoge op de grond en ging uit hem weg, zonder hem verder kwaad te doen. 	 isawl yasuɛ yamr ljnn yini-as: «fssa, tffuġt zġ-gis.» iluḥ-t ljnn s-wakal ġ-wammas-nsn iffuġ zġ-gis, ur-t-issrfufn s-yat.


De volgende morgen beraamden zo'n veertig Joden een samenzwering om een aanslag te plegen op Paulus. Onder een vloek verplichtten zij zich ertoe niets te eten of te drinken zolang zij hem niet hadden gedood. 	 ndid azkka ġ-ṣṣbaḥ mšawarn kra n-ayt-yudaya i-ngratsn, ggalln ur-šttan ula swan ard nġn bulus.


'Ja', zei de koning, 'zo is het nu eenmaal. Wie veel heeft, krijgt er meer bij. Wie weinig heeft, raakt ook dat beetje nog kwijt. 	 irar-asn: ‹rad-awn-iniġ, wanna dar illa, rad-as-ityawfka uggʷar. imma wanna ur-dar-illi, rad-as-ityawkkas ula ma-dars-illan.


Word nuchter en houd op met zondigen. Tot uw beschaming moet ik zeggen: Sommigen van u hebben geen kennis van God. 	 wrryad-d s-uġaras inmn, tanfm i-kullu ma-igan ddnub. han illa gigun ma-ur-akkʷ-issinn rbbi. is-kʷn-ur-bahra-iššḥššim ġayan?


"Er komt een tijd dat u uiteengejaagd wordt; dan gaat ieder zijn eigen weg en laat Mij in de steek. Maar echt alleen zal Ik niet zijn, omdat de Vader dicht bij Mij is. 	 ra-di-tašk yat tasaɛt, hati-nnit tlkm-d, lli-ġ-ra-takutm, iruḥ kud yan tigmmi-ns tflm-iyi waḥduyyi. walaynni urd waḥduyyi a-rad-qamaġ, ašku illa-bdda didi baba.


Festus antwoordde dat Paulus in Caesarea bleef en dat hij zelf binnenkort daar weer heen wilde gaan. 	 imma fastus irur-asn: «han bulus illa ġ-lḥbs ġ-qayṣriyya. yan imikk rad-wrriġ nkki s-ġin.


Mannen van Israël, luister naar mij. Jezus van Nazareth is door God Zelf gestuurd. De wonderen en bijzondere dingen die Hij deed, zijn daar een duidelijk bewijs van. U hebt die met eigen ogen gezien. 	 «wa-irgazn ayt-rbbi, sfldat i-ma-rad-awn-iniġ. yasuɛ gu-naṣira, tlla gis lbaraka n-rbbi, iskr ġ-darun lquwwat d-lmɛjizat d-tmitar tjhhdnin. kullu mayad, imla-yawn-t rbbi.


Het harde pad waarop een deel van het zaad viel, zijn de mensen bij wie de woorden van God het ene oor ingaan en het andere weer uit. De duivel neemt die woorden weg, omdat hij niet wil dat de mensen erin geloven en daardoor worden gered. 	 ġwalli iḍrn ġ-uġaras iga zund mddn lli-sfldnin i-wawal yašk-id iblis ikkis awal zġ-ih̬f-nsn baš a-ur-amnn njmn.


Ik heb haar de tijd gegeven om zich te bekeren van haar ontucht, maar zij wil niet. 	 fkiġ-as amhal a-tfl ddnub-ns, walaynni ur-tri a-di-twrri zġ-lfsad lli-tskar.


Wie op een onwaardige manier van het brood eet en uit de beker van de Here drinkt, zondigt daarmee tegen het lichaam en het bloed van de Here. 	 walaynni yan iššan zġ-tngult n-siditnnġ nġd iswa zġ-lkas-ns bla-da-t-ituqqar, lḥukm n-rbbi a-ra-fllas-yili ašku iskr zġ-ddat n-siditnnġ d-idammn-ns zund iġ-ur-gin yat.


Wat zij deden, ging onze verwachtingen ver te boven. Zij gaven zichzelf; eerst aan de Here en, omdat God het wilde, ook aan ons. 	 ur-nġal ġ-uwssan-an is-rad-skrn ġunškan, imma ntni fkan ih̬f-nsn zwar i-siditnnġ, fkn-aġ ilmma ih̬f-nsn ula nkkʷni ġmklli ira rbbi.


Hierna riep Jezus de mensen bij Zich. "Luister! Probeer te begrijpen wat Ik bedoel. 	 iġr-d yasuɛ i-mddn s-dars yini-asn: «sfldat-iyi a-tissanm.


Dan pas kun je zijn trawanten, de boze geesten, verjagen. Wie niet met Mij meewerkt, werkt Mij tegen. 	 han wanna ur-didi-illin, iga ḍiḍḍ-inu. d-wanna ur-didi-issmunun, ar-izzmzar.


Hij ontmoette zijn broer Simon en zei tegen hem: "Wij hebben de Christus gevonden." 	 yawi-t-id ilmma s-dar yasuɛ. issmaqql gis yasuɛ, yini-as: «kiyi tgit simɛan yus n-yuna, walaynni rad-ak-nttini kafa.» ism-ad, tga lmɛna-ns ‹aẓru› zund lmɛna n-bṭrus.


Ik noem u niet langer slaven, want een heer neemt zijn slaven niet in vertrouwen. Maar Ik noem u vrienden, omdat Ik u alles heb verteld wat Ik van mijn Vader gehoord heb. 	 ur-sul-kʷn-giġ d-ih̬ddamn-inu, ašku ah̬ddam ur-issin ma-itnawal sidis. giġ-kʷn d-imddukkʷal-inu, ašku mliġ-awn kullu ma-mi-sfldġ zġ-baba.


Daarop zei Hij tegen de verlamde man: "Sta op, ga naar huis en neem uw draagbaar mee." 	 «nniġ-ak, nkr tasit imjdin-nnk, tddut s-tgmmi-nnk.»


Alle voorschriften die God aan Mozes heeft gegeven, zoals: "U zult trouw zijn in het huwelijk, niet moorden, stelen of verlangen naar iets dat van een ander is", worden in dit ene gebod vervuld: "U moet de ander liefhebben als uzelf." 	 ašku luṣiyat «a-ur-tznut» «a-ur-tnġt» «a-ur-takʷrt» «a-ur-tirit ma-igan win wiyyaḍ,» nẓḍar a-tnt-nssmun ntnti d-tiyyaḍ nna-llanin s-yan-wawal, a-t-igan: «a-ttirit adjar-nnk zund ih̬f-nnk.»


Maar toen de boeren zijn zoon zagen aankomen, zeiden ze tegen elkaar: 'Dit is onze kans! Die jongen erft al het land als zijn vader sterft. We zullen hem vermoorden, 	 imma ih̬ʷmmaṣn-lli, lliġ-t-ẓran mšawarn i-ngratsn inin: ‹ġwad a-ra-iwrt igr. aškad-d a-t-nnġ ig lwrt winnġ.›


Mijn doen en laten zijn voor mijzelf een raadsel. Want ik doe niet wat ik graag wil. Nee, ik doe juist dingen waar ik een afschuwelijke hekel aan heb. 	 ur-a-tfhamġ mad-skarġ. ur-a-skarġ afulki lli-riġ, walaynni lh̬ʷšant lli-kurhiġ kad-skarġ.


"Jullie hoeven niet zo te schrikken", zei hij tegen hen. "Jullie zoeken Jezus van Nazareth, Die gekruisigd is. Hij is hier niet meer, want Hij leeft weer! Kijk, daar heeft Hij gelegen. 	 imma ntta isawl yini-asnt: «ad-ur-tiksaḍmt. ar-tsiggilmt yasuɛ gu-naṣira lli-immutn f-uggjdi. ur-sul-illi ġid, hati inkr-n. ẓramt, ha-illiġ-t-id-srsn.


De andere Joodse christenen, en zelfs Barnabas, huichelden met hem mee! 	 ġakudan nkrn wiyyaḍ n-ayt-yudaya skrn sin-uwdmawn ġmklli iskr bṭrus, aylliġ-tn-itabɛa ula barnaba.


Maar de waarheid van God staat zo vast als een huis; daar is geen beweging in te krijgen. Op de eerste steen staan deze woorden: "De Here kent de mensen die echt bij Hem horen", en "Wie zichzelf een christen noemt, zou niets verkeerds moeten doen en niets verkeerd moeten zeggen." 	 walaynni idus llsas lli-izzugz rbbi ur-a-itmussu, ityara gis: «sidi rbbi issn manwi ganin wins.» ityara-daġ: «wanna innan win sidi rbbi a-iga, iqqan-t-id a-yaggug f-kullu ma-yʷh̬šnn.»


Jij zult hun vertellen dat zij gered kunnen worden door de vergeving van hun zonden. 	 ra-tmalat i-mddn-ns mamnk a-s-ra-tn-ijjnjm, iṣamḥ-asn f-kullu mad-skrn yʷh̬šn.


Aan hun doen en laten kunt u zien wat zij zijn, zoals men een boom kan herkennen aan zijn vruchten. U hoeft aan doornstruiken geen druiven te zoeken en aan distels geen vijgen. 	 imma ntni zġ-lġllt-nsn a-zġ-ra-tn-ttissanm, ašku ur-a-yakka-uzggʷar aḍil, ula-da-takka-tskra ikuzarn.


Het waren Simon (die Hij voortaan Petrus noemde) en diens broer Andreas, Jakobus, Johannes, 	 isti simɛan ifk-as ism l-ljdid ‹bṭrus›, isti andraws gʷmas n-simɛan. isti yaɛqub d-yuḥanna d-filibbus d-bartulamaws


Terwijl zij nog naar de lucht tuurden, stonden er plotseling twee mannen bij hen, met witte kleren aan. 	 sul a-n-ssmuqquln ġ-ignwan s-illis ifta, s-d-fllasn-biddn sin irgazn s-tmlsa mllulnin


Jezus antwoordde: "U leert de Joden hoe zij met God en hun medemensen moeten leven. Begrijpt u niet wat Ik zeg? 	 yini-as yasuɛ: «kiyi tgit amslmd n-ayt-rbbi, sul ur-tssint tiġawsiwin-ad?


De volgende morgen hoorde men dat Jezus op weg was naar Jeruzalem. Het nieuws ging door de stad. De grote menigte mensen, die voor het Paasfeest gekomen was, 	 ndid azkka sfldn mddn is-yumẓ yasuɛ aġaras yakmur-n s-urušalim. iggut ġ-urušalim ma-d-yuškan ad-zzrin lɛid ġin.


"Maar wat denkt u hiervan? Een man had twee zonen. Hij zei tegen de eerste: 	 izayd yini-asn: «ma-ra-tinim? ha-yan-urgaz, dars sin tarwa. iftu dar-umzwaru yini-as: ‹zayd a-iwi, th̬dmt ġassad ġ-igr n-waḍil.›


Van zonde omdat zij weigeren in Mij te geloven. 	 rad-asn-issbayyan ma-igan ddnub ašku ur-sri-uminn.


Er kwamen ook verscheidene Farizeeërs en Sadduceeërs naar hem toe om zich te laten dopen. Toen hij hen zag, begon hij hun de les te lezen. "Stelletje listige slangen!" riep hij. "Wie heeft u voor de wraak van God gewaarschuwd? 	 aškin-d dars mddn ggutnin l-lmdhb n-ifarisin d-win iṣadduqin, irin ula ntni ad-ddmn ġ-waman f-ufus-ns. imma ntta lliġ-tn-iẓra, isawl srsn yini-asn: «wa-tarwa n-ifaġrn, mad-awn-innan izd ġmkad a-s-ra-tanfm i-lɛqubit lli-ra-ittut f-ddunit?


Zo gebeurde wat de profeet Jeremia al lang geleden had gezegd: 	 ġakudan a-yuwfa ma-inna nnabi irmiyya ġayd izrin:


Als je op dat moment op het platte dak van je huis zit, ga dan niet naar binnen om nog iets mee te nemen. Vlucht! 	 wanna illan f-iggi n-tgmmi iqqan-t-id ad-ur-ikšm a-d-yasi kra.


Want als iemand zijn eigen gezin niet kan leiden, hoe zou hij dan voor de gemeente van God kunnen zorgen? 	 ašku iġ-ur-issin mamnk a-itnbaḍ ġ-ayt-tgmmi-ns, mamnk a-ra-yissan a-igabl amnaggar n-rbbi?


Jezus riep de mensen bij Zich en zei tegen hen: "Luister! Dit is iets wat u beslist moet weten. 	 iġr-daġ yasuɛ i-mddn s-dars yini-asn: «sfldat-iyi kullukn a-tissanm.


Als die duizend jaar voorbij zijn, zal satan uit zijn gevangenis worden losgelaten. 	 ġakud nna-ikmml-walf n-usggʷas ra-ityawfsay šiṭan zġ-iskraf-ns,


Maar zij wisten niet hoe. Want het volk hing aan Zijn lippen. 	 walaynni ur-ufin mamnk, ašku mddn kullutn ar-bahra-ttirin ad-sflidn i-iwaliwn-ns.


Er kwamen enkele Farizeeërs naar Hem toe. Om Hem uit Zijn tent te lokken, vroegen zij: "Mag een man van zijn vrouw scheiden?" 	 aškin-d kra n-ifarisin irin a-t-armn inin-as: «is-iḥlla i-urgaz a-ifru i-tmġart-ns?»


Aan: Gods gemeente in Corinthe, die voor Jezus Christus is afgezonderd. U hoort bij Hem omdat Hij u heeft geroepen, net als alle gelovigen over de hele wereld. Hij is zowel hun Here als de onze. 	 i-ayt-umnaggar n-rbbi ġ-tmdint n-kurintus, a-tn-igan d-willi iẓli rbbi f-uwdm l-lmasiḥ yasuɛ ad-gn imẓlayn-ns, zund kullu wiyyaḍ ġ-kraygatt mani lli-zawgnin ġ-ism n-siditnnġ yasuɛ lmasiḥ, ig siditsn ig siditnnġ ula nkkʷni.


Maar niemand wilde. Daarom stuurde hij andere knechten er op uit om te zeggen: 'Alles staat klaar. Het mestvee is geslacht en klaargemaakt, kom vlug naar het huwelijksfeest!' 	 yazn ilmma kra n-ih̬ddamn yaḍni yuṣṣa-tn ad-inin i-willi tyawɛraḍnin ‹ha-tirmt tujad, ġrsġ i-imugayn ula i-igayzn ḍninin. yujad kullu, aškad-d s-tmġra.›


Maar God zei tegen hem: 'Dwaas! Vannacht zult u sterven. En wie krijgt nu alles wat u achterlaat?' 	 walaynni argaz-an, inna-yas rbbi: ‹way-anafal, ġ-iḍ-ad a-ra-k-kkisġ zġ-tudrt. win mi a-ra-ig kullu mayad-di-tssmunt?›»


Werken zij voor Christus? Ik ben natuurlijk niet wijs dat ik dit zeg, maar ik heb veel harder gewerkt dan zij. En zo kan ik wel doorgaan. Ik heb veel vaker in de gevangenis gezeten. Ik ben ettelijke keren afgeranseld. Ik heb meermalen oog-in-oog met de dood gestaan. 	 is-gan ih̬ddamn l-lmasiḥ? giġ ula nkki ah̬ddam l-lmasiḥ uggʷar-nsn. ha-yyi ġilad ar-sawalġ zund yan inufln. ar-th̬damġ uggʷar n-mddn-an, ar-ttiliġ ġ-lḥbs uggʷar-nsn. ššiġ akuray uggʷar-nsn. mnnawt-twal a-n-tmnaggarġ d-lmut.


Nu kan dus niemand zeggen dat hij in mijn naam gedoopt is en bij mij hoort. 	 f-a-ur-yini kra n-yan izd s-ism n-bulus a-s-iddm.


Ja, Hij geeft zoveel dat u altijd veel kunt weggeven. En wanneer wij uw gift brengen aan hen die te kort hebben, zullen zij God danken en prijzen voor uw hulp. 	 rad-awn-issigat lh̬ir baš a-bdda-darun-yili ma-takkam i-wiyyaḍ. ġmkan a-f-ra-ti-tškarn mddn ggutnin f-mad-asn-ttaznm f-ufus-nnġ.


Maar toen de christenen om hem heen kwamen staan, stond hij op en liep de stad binnen. De volgende morgen vertrok hij met Barnabas naar Derbe en 	 munn-d ilmma imḥḍarn lullin-as, s-inkr bulus iwrri s-tmdint. ndid azkka iffuġ nttan d-barnaba ddun s-tmdint n-darba.


Dit klopt precies met wat er in de Psalmen van David staat: 'Laat zijn huis leegstaan; laat er nooit meer iemand in wonen' (A) en 'Laat een ander zijn taak overnemen!' (B) 	 izayd bṭrus yini-asn: «ityara ġ-warra n-imurign ‹a-th̬lu-tgmmi-ns. a-ur-gis-izdġ yan.› ityara-daġ ‹a-yamẓ yan yaḍni taġamt-ns ġ-twuri.›


Aan u, mijn toegewijde reisgenoot, vraag ik hun te helpen. Deze vrouwen hebben zich immers met mij ingespannen om het goede nieuws bekend te maken, net als Clemens en mijn andere medewerkers, van wie de namen staan opgeschreven in het Boek van het leven. 	 ḍalbġ-k ula kiyi ay-amɛawn-inu ifulkin, a-tɛawnt timġarin-an. h̬dmnt ntnti ġ-twuri l-lh̬bar ifulkin ġ-tama-nu nkki d-klimantus d-imɛawann-inu yaḍni lli-mi-tyaran ismawn-nsn ġ-warra n-willi ṭṭafnin tudrt idumn.


Wie weigert zijn kruis op te nemen en Mij te volgen, is niet waard mijn discipel te zijn. 	 wanna ur-yusin aggjdi-ns imun didi, ur-isthlla a-ig winu.


Nog nooit heeft iemand de ogen van een blindgeborene genezen. 	 zġ-isizwar n-ddunit ur-jju-nsfld f-kra n-yan irẓmn alln i-yan-d-iluln ibukḍ.


Wat recht en oordeel betreft, hoe durft u als de één tegen de ander iets heeft, recht te zoeken bij de rechtbank? 	 iġ-illa yan gigun dars kra-f-a-iṣraḍ i-gʷmas amumn, is-ra-izɛm a-t-yawi s-dar kra l-lqaḍi lli-ur-issinn rbbi, ur-t-yiwi s-dar imẓlayn l-lmasiḥ?


De soldaten lachten Hem ook uit en gaven Hem zure wijn te drinken. 	 ruḥn-t-in iɛskrin ula ntni ar-gis-ḍṣṣan, mdin-as-n aman l-lh̬ll a-tn-isu,


Wat Henoch zei, die van de zevende generatie na Adam was, is ook op hen van toepassing: "Daar komt de Here met de tienduizenden die bij Hem horen, om over alle mensen recht te spreken. 	 mddn-an a-f-isawl ah̬nuh̬ lli-igan zġ-tis sḍiṣṭ tasutin ġ-tġurdin n-adam. imla-yas rbbi awal inna: «ẓrat siditnnġ ra-d-yašk, munn-d dids kigan d-wafḍan n-imẓlayn-ns,


Petrus en Johannes verzekerden de Samaritanen dat zij hen als broeders erkenden. Nadat zij hadden gezegd wat hun door God was opgedragen, vertrokken zij weer naar Jeruzalem. Onderweg maakten zij in vele Samaritaanse dorpen het goede nieuws van Jezus Christus bekend. 	 izayd bṭrus d-yuḥanna fkn tugga-nsn sawln i-mddn-an s-wawal n-siditnnġ. wrrin ilmma s-urušalim. lliġ ftan ġ-uġaras ar-tbrraḥn s-lh̬bar ifulkin ġ-iduran ggutnin n-samira.


Waar mijn Vader woont, zijn vele huizen. Als dat niet zo was, zou Ik het u wel gezegd hebben. Ik ga er nu heen om alles voor u in orde te maken. 	 ggutnt-tḥuna ġ-tgmmi n-baba. mrad is-ur-igi ġmkad ur-rad-awn-t-iniġ, ašku rad-dduġ ad-awn-in-jjujadġ adġar.


Nee, God heeft juist wat voor de wereld dwaas is, uitgekozen om hen die zichzelf zo wijs vinden, terecht te wijzen. Hij heeft de zwakken van de wereld uitgekozen om de sterken te beschamen. 	 walaynni rbbi isti maylli igan anufl dar ayt-ddunit-ad, baš a-iššḥššm ġwilli ittinin is-darsn lɛaql. isti ma-iḍɛfn dar ayt-ddunit-ad baš a-iššḥššm ġwilli dusnin.


Mozes was zo ontzet door wat hij zag en hoorde, dat hij zei: "Ik ben zo bang, dat ik sta te trillen op mijn benen." 	 ula musa iksuḍ bahra zġ-kullu maylli-n-iẓra yini: «ar-sri-tkkat tawda.»


Ook Samuël en alle andere profeten die na hem kwamen, hebben dit voorspeld. 	 «hati ussan-ad a-f-sawln kullu lanbiya lli-dar awal n-rbbi zġ-ṣamwil ula kullu willi-as-ggʷranin.


Ook Christus heeft Zichzelf niet uitgekozen om hogepriester te worden. God koos Hem en zei tegen Hem: "Mijn Zoon, vandaag heb Ik U het leven gegeven." (a) 	 ula lmasiḥ ur-issmqqur ih̬f-ns a-inawl tawuri n-unmġur ihiyyan, walaynni rbbi a-t-srs-iẓlin yini-as: «kiyi tgit iwi. babak ad-giġ ġassad.»


Zo staat het ook in de Boeken: "Als iemand zich toch op iets wil beroemen, laat hij zich dan beroemen op de Here!" (b) 	 mayad a-f-ityara: «wanna iran a-yalġ, yalġ siditnnġ.»


Hevig verontwaardigd scheurde de hogepriester zijn kleren kapot. Hij schreeuwde: "Hij belastert God! Hebben we nu nog getuigen nodig! U hebt allemaal gehoord wat Hij zei! Wat doen wij met Hem?" 	 lliġ isfld-unmġur n-tgmmi n-rbbi i-mayad, ibbi timlsa-ns yini-asn: «lkufr ayad. ma-sul-nra inagan? kunni tsfldm ġilad i-wawal-ns l-lkufr.


Breng vrede in elk huis dat je binnengaat. 	 tigmmi nna-s-tkšmm, tinim-asn: ‹ad-awn-tili sslamt.›


Zij houden geen rekening met God. Van enig ontzag voor Hem is geen sprake." 	 ur-akkʷ-a-tuqqarn rbbi.»


Op een dag kwam Jezus daar ook. Hij was uit Nazareth gekomen om Zich door Johannes in de Jordaan te laten dopen. 	 yan-wass ġ-uwssan-an iffuġ yasuɛ tamdint n-naṣira lli-illan ġ-tmazirt n-jalil, yašk-id iddm ġ-wasif n-urdun f-ufus n-yuḥanna.


Het pad waar een deel van het zaad op terechtkwam, zijn de mensen die wel het woord van God horen, maar het meteen weer vergeten. De duivel is er in geslaagd het goede zaad weg te nemen. 	 kra n-mddn gan zund amud lli-iḍrn ġ-uġaras. lliġ sfldn i-wawal yašk-id šiṭan, ikkis-asn awal lli-darsn-illan.


Wat Ik nu in het donker zeg, vertel dat rond zodra het licht wordt. Wat Ik je in het oor fluister, schreeuw het van de daken! 	 aynna-yawn-nniġ ġ-griyi didun, iniyat-t i-kullu mddn. aynna mi tsfldm ġ-tntla, brrḥat srs f-iggi n-tgʷmma.


'Ik ben de God van Abraham, de God van Isaäk en de God van Jakob!' Daaruit blijkt dat Hij niet een God van doden is, maar van levenden." 	 inna ‹nkki giġ rbbi n-ibrahim, gġ rbbi n-isḥaq, gġ rbbi n-yaɛqub.› awal-an imla-yaġ is-ddrn ntni ġ-lgddam n-rbbi, wah̬h̬a mmutn.»


Jezus antwoordde: "Maar er staat ook dat men God niet mag uitdagen." 	 irar-as yasuɛ: «han ityara ‹a-ur-tarmt rbbi sidik.›»


Op zondagmorgen vroeg gingen ze meteen naar het graf. Ze hadden de speciale kruiden bij zich. 	 zikk ṣbaḥ n-wass l-lḥdd ddunt-tmġarin s-umḍḍal, awint didsnt tujjutin lli-jjujadnt.


Daarna zeilden wij om het eiland Sicilië heen en kwamen in Rhegium. Na daar een dag in de haven te hebben gelegen, gingen we weer verder. Er was een zuidenwind opgestoken, zodat wij binnen twee dagen in Puteoli waren. 	 nzayd ilmma zġ-ġin s-lmrsa n-rigyun. ndid azkka iṣuḍ-d-waḍu išwan zġ-ljanub. ndid azkka nlkm lmrsa n-buṭyuli.


Al deze mensen zijn bekend geworden omdat zij op God vertrouwden. Zij hebben echter niet gekregen wat God hun had beloofd. 	 kullu mddn-an, irḍa fllasn rbbi f-ssibt n-mad-umnn awal-ns, walaynni ur-umẓn maylli-s-asn-inna rad-asn-t-ifk.


Hij vroeg hun wanneer de jongen genezen was. "Gistermiddag om één uur was de koorts ineens weg", antwoordden zij. 	 isqsa-tn: «man tasaɛt a-ijji?» inin-as: «titti zġ-gis tawla iḍgam ġ-tasaɛt izwarn ġ-ṭuẓẓunt n-wass.»


"Spreek geen oordeel uit over andere mensen; dan zullen die ook over u geen oordeel uitspreken. 	 «a-ur-tinim f-yan is-yʷh̬šn, a-ur-fllawn-yini rbbi is-tʷh̬šnm.


Zij zwegen in alle talen. Jezus nam de zieke man bij de hand, genas hem en liet hem gaan. 	 imma ntni fssan. inkr yasuɛ yawi-d argaz-lli ijjujji-t yadj-t a-iddu.


Alleen tegen Christus zei Hij: "De Here heeft een eed afgelegd en zal er nooit van terugkomen: U bent priester voor altijd." (C) 	 walaynni s-ism-ns a-s-izzga aẓlay n-yasuɛ. ġmklli ityaran: «s-ism-ns a-s-d-isawl sidi rbbi, ur-ra-iwrri ġ-wawal-ns, yini-as ‹ra-tgt anmġur idumn.›»


Godsdienstleraars en Farizeeërs! Het ziet er voor u slecht uit! Huichelaars, u maakt de bekers en schotels van buiten schoon, maar ziet niet dat ze van binnen vol roof en hebzucht zitten. 	 wa-id-bu-sin-uwdmawn, taguḍi a-rad-awn-yili a-imslmdn n-ššrɛ d-ifarisin. ar-tssġusm lkas d-tmkilt zġ-brra, imma agʷns iɛmmr s-tmh̬h̬art d-lbaḍl.


Bij onze aankomst in Jeruzalem werden wij door de christenen hartelijk ontvangen. 	 lliġ nlkm urušalim, frḥn srnnġ aytmatn šškšmn-aġ s-darsn.


Denk niet dat Ik ben gekomen om de wetten van Mozes en de woorden van de profeten opzij te schuiven. Ik ben juist gekomen om er de volle betekenis aan te geven. 	 «ad-ur-tġalm is-d-uškiġ ad-ssittiġ ššrɛ n-musa ula arratn l-lanbiya. ur-d-uškiġ a-tn-ssittiġ. uškiġ-d a-tn-kmmlġ.


Alles wat van de wereld is (de zondige begeerten, de hebzucht en de hoogmoed, die door macht en bezit ontstaat) is er niet door de Vader, maar door de wereld. 	 ašku kullu ma-illan ġ-ddunit (iga ġaylli ttiri ddat, ula ġaylli ttiri tiṭ, ula ġaylli-s-a-issimġur bnadm ih̬f-ns), urd babatnnġ a-d-ikka walaynni ikka-d ddunit.


U zegt dat men geen overspel mag plegen. Maar wat doet u zelf? U zegt dat u een grote afkeer van afgoden hebt. Toch hebt u uw eigen afgod: het geld! Want u berooft de tempel! 	 tmyart a-ttinit «a-ur-tznum» walaynni is-urd kiyi ayd itznun? ar-bahra-ttẓit f-laṣnam, walaynni is-urd kiyi a-itawin ma-ittilin ġ-tgʷmma l-laṣnam?


Jezus kwam in het huis van Petrus en zag dat Petrus' schoonmoeder met koorts in bed lag. 	 iftu yasuɛ s-tgmmi n-bṭrus, yaf-n taḍggʷalt n-bṭrus tgn, tuḍn s-tawla.


Ik ben drie keer met stokken geslagen en één keer met stenen bekogeld. Ik heb drie keer schipbreuk geleden. Ik heb eens een nacht en een dag in open zee rondgedobberd. 	 kraṭṭ-twal a-yyi-tnt-ššušan ayt-rruman s-ukuray. yat-twal rjmn-iyi mddn s-iẓran. kraṭṭ-twal ad-iyi-trẓa tanawt ġ-umda, kġ iḍ d-wass ġ-waman.


Maar deze kostbare schat hebben wij in kwetsbaar aardewerk, ons lichaam. Iedereen kan zien dat de buitengewone kracht in ons niet van onszelf maar van God is. 	 imma lknz-ad, nusi-t ġ-tmkilin n-wakal, baš a-itban izd rbbi a-mi-tlla-tḥkimt-ad itjhhdn urd nkkʷni.


De Here zei: "Ga naar de Rechte Straat, naar het huis van Judas. Daar logeert een zekere Saulus uit Tarsus; hij is nu aan het bidden. 	 yini-as siditnnġ: «nkr tddut s-tgmmi n-yahuda ġ-tsukt lli-mi-ttinin ‹tasukt inmn›, tsqsat ġ-yan-urgaz gu-ṭarsus ism-ns šawl. ašku ar-itẓalla,


Verdraag het maar als ik nog even zo 'dwaas' doorga op dit onderwerp. Maar natuurlijk verdraagt u mij! 	 ṣbrat didi iġ-iyi-tẓram ar-sawalġ imikk zund yan iffuġn ih̬f-ns.


Dat heeft God door de eeuwen heen verborgen gehouden, maar nu bekendgemaakt aan hen die Hem liefhebben en voor Hem willen leven. 	 ašku maylli intln kullu ġayd izrin, ur-t-ssinn mddn n-tasutin lli-zrinin, hati issbayyn-t-id rbbi ġilad i-imẓlayn-ns.


Ik zie scherp op u toe met dezelfde zorg als waarmee God op u let. Ik heb u (als in een huwelijk) aan Christus gegeven. Eigenlijk net alsof u, als een maagd, aan Christus bent verbonden. 	 tṣbrm didi ašku ar-kʷn-ttiriġ s-tayri n-rbbi, fkġ-kʷn i-lmasiḥ zund yat-tslit lli-ġ-ur-illi kra l-lɛib, baš a-ur-tilim i-kra n-yan yaḍni.


Zijn voeten glansden als gesmolten brons en Hij had een stem als een donderende waterval. 	 ar-ssmrqiqiyn iḍarn-ns zund anas iṣfan ityawmzayn s-ssql. itjhhd-wawal-ns zund ijjij n-isaffn n-waman ggutnin.


Van toen af durfde niemand Jezus nog iets te vragen. 	 ašku ur-sul-zɛmn a-t-sqsan.


Onze eigen zin gaat recht in tegen de wil van God. Hij onderwerpt zich niet aan Gods wet en kan dat ook niet. 	 yan itlhun s-ddat, hati ar-itmmaġ d-rbbi, ašku ur-a-iskar s-tnbaḍin n-rbbi, ur-akkʷ-iẓḍar a-srsnt-iskar.


Broeders, nadat wij u een tijd alleen moesten laten (hoewel ons hart bij u bleef) hebben wij erg ons best gedaan weer naar u terug te keren. Wij verlangden naar u en wilden heel graag naar u toe. 	 išqa fllannġ a-didun-nngara ay-aytmatnnġ. wah̬h̬a-d-fllawn-yaggug-uwdm-nnġ, iqama-n-bdda-didun-uwl-nnġ. mnšk a-bahra-nttiri a-kʷn-nẓr.


"Ik sta voor de Romeinse rechtbank", antwoordde Paulus. "Dan moet mijn zaak daar ook worden behandeld! Zoals u wel weet, heb ik de Joden niets gedaan. 	 isawl bulus yini-as: «ha-yyi biddġ ġid ġ-lmḥkama n-qayṣr ġ-illiġ-iyi-d-iqqan ad-biddġ. imma ayt-yudaya, ur-gisn-skirġ kra l-lɛib. kiyi tssnt mayad bahra.


Maar geen mens heeft ooit de tong kunnen temmen. Zij kan elk ogenblik haar dodelijk vergif uitspuwen. 	 walaynni ur-illi yan iẓḍarn a-yamẓ ils-ns. ar-bdda-ilddi s-ma-yʷh̬šnn, yagʷi a-izga, iɛmmr s-ssmm lli-inqqan.


om uiteindelijk te komen tot de opstanding uit de dood. 	 ard nkrġ ula nkki zġ-gr willi mmutnin.


De mannen die eerder waren komen werken, verwachtten daardoor dat zij veel meer zouden krijgen. Maar toen zij aan de beurt waren, kregen ze precies evenveel als de anderen. 	 aškin-d ilmma ġwilli zwarnin, ġaln is-rad-asn-ifk uggʷar, walaynni ifka-yasn yan-uqarid i-yan zund wiyyaḍ.


Nadat Hij dit tegen Zijn Vader gezegd had, riep Hij met krachtige stem: "Lazarus! Kom naar buiten!" 	 lliġ inna mayad, yall awal-ns s-jjhd yini: «wa-liɛazr, ffuġ-d.»


Herodes was ervan overtuigd dat Johannes de Doper die hij had laten onthoofden, weer levend was geworden. 	 imma hirudus, lliġ isfld f-yasuɛ yini: «yuḥanna lli-mi-bbiġ ih̬f ayad, inkr-d.»


Waar het op aankomt, is dat wij Hem liefhebben met alles wat in ons is en dat wij net zoveel van onze medemens houden als van onszelf. Dat is veel belangrijker dan het brengen van allerlei offers." 	 iġ-t-ira yan zġ-ttmi n-ih̬f-ns d-ttmi l-lfhmt-ns d-ttmi n-tẓḍḍart-ns, yiri adjar-ns zund ih̬f-ns, mayad yuf kullu tiġrsiw lli-jddrn mddn ula tiwafkiw lli-akkan i-rbbi.»


U hebt Mij horen zeggen dat Ik wegga en weer terugkom. Als u werkelijk van Mij hield, zou u blij zijn dat Ik naar de Vader ga, want de Vader is groter dan Ik. 	 tsfldm-iyi nniġ-awn ‹rad-dduġ, wrriġ-d ilmma s-darun.› mrad is-a-yyi-ttirim ikun tfrḥm lliġ-awn-nniġ ‹rad-dduġ s-baba› ašku baba yugʷr-iyi.


Nu had hij alleen nog zijn zoon, zijn oogappel. Tenslotte stuurde hij hem, want hij dacht bij zichzelf: 'Voor mijn zoon zullen zij wel respect hebben.' 	 iqama-yas yan iga yus, iɛzza dars bahra. yazn-asn-t ġ-isiggʷra, yini d-ih̬f-ns: ‹rad-uqqrn iwi.›


Zij is schuldig aan het bloed van alle mensen, die op aarde zijn vermoord." 	 lɛqubit a-iḍrn f-babil ašku yufa-n gis rbbi-nnun idammn l-lanbiya d-imẓlayn-ns d-win kullu mddn lli-tyawnġanin ġ-ddunit.»


Het is hun bekend dat ik van mijn jeugd af heb geleefd volgens de regels van de Farizeese partij, de strengste richting van onze godsdienst. Als zij dat nu maar wilden toegeven. 	 kigan d-isggʷasn ayd-iyi-ssnn. ẓḍarn ad-ak-flla-fkn tugga iġ-ran ntni, inin-ak is-giġ wad iskarn s-tnbaḍin n-ifarisin lli-igan lmdhb kullu inukman ġ-ddin-nnġ.


Wie overwint, zal Ik maken tot een zuil in het huis van mijn God, een zuil die daar eens en voorgoed zal staan. Ik zal de naam van mijn God er op schrijven en de naam van de st d van mijn God. Die stad is het nieuwe Jeruzalem, dat mijn God uit de hemel zal laten neerdalen. En Ik zal mijn nieuwe naam er ook op schrijven. 	 kullu wanna inran, ra-t-gġ d-tannalt ġ-tgmmi n-rbbi-nu, ur-sar-tt-iffuġ. ra-fllas-araġ ism n-rbbi-nu d-ism n-tmdint n-rbbi-nu, a-stt-igan d-urušalim l-ljdid lli-ra-d-igguz zġ-ignna zġ-dar rbbi-nu, araġ fllas ula ism-inu l-ljdid.


Gelukkig is degene die Mij accepteert zoals Ik ben." 	 ambarki a-iga wanna ur-gigi-yufin ma-f-a-yas-ṭiyyar.»


Wie zweert bij de tempel, zweert bij de tempel èn bij Hem, Die erin woont. 	 d-wanna iggullan s-tgmmi n-rbbi, s-tgmmi a-s-iggulla ula s-rbbi lli-gis-illan.


Want de Joden zullen u niet alleen uit de synagoge gooien, maar zelfs doden; en dan denken zij ook nog God daarmee een grote dienst te bewijzen. 	 ra-kʷn-ssufġn zġ-tgʷmma n-tẓallit. rad-d-sul-aškin kra n-uwssan ġ-ra-iswangm wanna-kʷn-inġan is-iskr ma-irḍan rbbi.


Pas twee dagen later zei Hij tegen Zijn discipelen: "Kom, wij gaan naar Judea." 	 yini ilmma i-imḥḍarn-ns: «a-nwrri s-tmazirt n-yudaya.»


U bent in de doop met Christus begraven. Maar door het geloof in de macht van God, Die ook Hem heeft opgewekt uit de dood, bent u nu met Hem opgestaan en hebt u nieuw leven ontvangen. 	 ašku ġakud lliġ tddmm s-udum n-waman, ttyawmḍalm d-lmasiḥ tnkrm-d dids, ašku tumnm s-tḥkimt itjhhdn n-rbbi lli-t-id-issnkrn zġ-lmut.


De officier bracht hem bij de commandant en zei: "Paulus, onze gevangene, riep mij en vroeg deze jongeman bij u te brengen, omdat hij u iets te vertellen heeft." 	 yawi-t lqbṭan išškšm-t s-dar-unmġur yini-as: «iġra-yyi-uḥbbas bulus iḍalb-iyi ad-ak-d-awiġ aɛyyal-ad, ašku ira ad-ak-yini kra.»


Onze mensen moeten leren anderen te helpen; dat zal hun leven vruchtbaar maken. 	 illa f-mddn-nnġ ad-myurn ad-tlhun s-twuri iṣlḥn baš ad-biddn d-wanna ilkmn f-kra, a-ur-zzrin tudrt-nsn bla lfaytt.


Toen zij Hem daar vonden, vroegen zij: "Meester, wanneer bent U hier aangekomen?" 	 lliġ-d-ufan yasuɛ ġ-tsga-yad n-umda inin-as: «way-amslmd, managu a-di-tuškit s-ġid?»


Maar de hogepriesters en leiders van ons volk hebben Hem gevangen genomen en uitgeleverd aan de Romeinen. En die hebben Hem gekruisigd. 	 walaynni inmġurn-nnġ n-tgmmi n-rbbi d-imġarn l-lmḥkama, dḥin-t-in a-ityawḥkam s-lmut. hati nġan-t ġilad f-uggjdi.


Want voor God zijn alle mensen gelijk. 	 ašku rbbi ur-a-iskar s-uwdmawn.


Sinds de dag dat Johannes de Doper zijn werk begon tot nu toe proberen talloze mensen het Koninkrijk van de hemelen binnen te dringen. 	 «zġ-uwssan n-yuḥanna amsddam sul s-ġassad mmaġn mddn ad-kšmn s-tgldit n-ignna, ar-ttirin ayt-imiġ a-stt-ġwin s-jjhd.


Velen kwamen naar Hem toe en zeiden tegen elkaar: "Johannes heeft geen wonderen gedaan. Maar alles wat hij over deze Jezus zei, is waar gebleken." 	 ar-n-dars-ttaškin mddn ggutnin ar-ttinin: «yuḥanna ur-jju-iskir kra l-lmɛjizt, walaynni kullu ma-inna yuḥanna f-urgaz-ad yʷġẓan.»


Maar toen zij ontdekten dat die er niet waren, gingen ze terug en zeiden: 	 walaynni lliġ kšmn imh̬zniyn s-lḥbs ur-tn-in-ufin, wrrin s-lmḥkama inin-asn:


Iedereen in de synagoge vond dat er iets heel bijzonders van Hem uitging. Wat Hij zei, was gewoon geweldig. Zij waren hoogst verbaasd. "Is dat niet de zoon van Jozef?" vroegen zij. 	 ar-tɛjjabn mddn kullutn ġ-iwaliwn šwanin lli-s-a-isawal, ar-ttinin i-ngratsn: «ifulki-urgaz-ad.» ar-ssmqsan i-ngratsn: «is-urd yus n-yusf ayad?»


Het waren de 144.000 die een nieuw lied zongen voor de troon van God, voor de vier levende wezens en voor de ouderlingen. Zij waren de enigen die dat lied kenden. Niemand anders kon het leren. Het waren de 144.000 vrijgekochten van de aarde. 	 ar-kullu-tasin yan-umarg l-ljdid ġ-lgddam l-lɛrš ġ-dar kkuẓṭ lmh̬luqat d-imġarn. ur-iẓḍar yan a-yissan amarg-an, abla miyya d-kkuẓ id-mraw d-kkuẓ-walf (144.000) n-mddn lli-ifra rbbi zġ-ddunit.


Gebruik dus uw verstand en wees nuchter. Kijk vol verwachting uit naar de dag waarop Jezus Christus terugkomt en God Zijn genade aan u zal bewijzen. 	 f-mayan a-f-rad-awn-iniġ, bkisat ih̬f-nnun trarm lɛaql, tzgam bahra ġ-rrja lli-s-a-ttrjum f-lbaraka lli-rad-awn-yili ġakud lliġ ra-d-yašk yasuɛ lmasiḥ ibayyn.


Er bleef zelfs nog veel over: Zeven manden vol. En toch had een geweldig aantal mensen te eten gekregen: 4000 mannen, vrouwen en kinderen niet meegerekend! 	 ġwilli ššanin, kkuẓ id-walf n-urgaz ad-gan, ilint ula timġarin d-tarwa mẓẓinin.


"Jullie hebben het voorrecht te begrijpen wat het Koninkrijk van de hemelen eigenlijk is", antwoordde Hij. 	 yini-asn yasuɛ: «kunni ityawfka-yawn a-tissanm f-tgldit n-rbbi ma-intln, imma ntni ur-asn-ityawfka.


Simeon nam het kind in zijn armen en begon God te prijzen. 	 yasi-t simɛan ġ-gr ifassn-ns, yalġ rbbi yini:


Johannes ging toen ook naar binnen. Door wat hij zag, geloofde hij dat Jezus weer levend was geworden. 	 izayd-ilmma-umḥḍar lli-d-izwarn s-dar-umḍḍal, ikšm srs ula ntta, iẓr ma-illan yamn.


U moet niet vergeten in wat voor tijd wij leven. Het is tijd om wakker te worden. Sta op! Onze bevrijding is veel dichterbij dan toen wij pas gelovig werden. 	 awiyat-stt ġ-mayad ašku tssnm matta azmz-ad ġ-nlla, tlkm-d tasaɛt a-tnkrm zġ-iyṭṣ. ašku yakmur-d-wass n-ujnjm-nnġ ġilad, uggʷar n-ma-d-yakmur ġakud lliġ ngra ġ-uġaras l-lmasiḥ.


Na de feestdagen gingen zij weer terug naar Nazareth, maar Jezus bleef in Jeruzalem achter. 	 ġakud lliġ kmmln-uwssan l-lɛid amẓn aġaras s-tmazirt-nsn. ur-ssinn ayt-dars is-n-iqama-uḥšmi yasuɛ ġ-urušalim,


Daarom zullen jullie mogen eten en drinken aan mijn tafel in het koninkrijk, dat mijn Vader Mij heeft gegeven. 	 ġmklli-yyi-ifka baba rbbi tagldit, rad-awn-fkġ ula kunni


Paulus had namelijk besloten Efeze niet aan te doen om in Asia geen tijd te verliezen. Hij had haast omdat hij, als het even kon, met Pinksteren weer in Jeruzalem wilde zijn. 	 yiri bulus a-yanf i-afsus a-ur-n-imaṭl ġ-tmazirt n-asiyya, ašku ira bahra a-yili ġ-urušalim ġ-lɛid n-win smmus id-mraw iġ-iẓḍar a-n-gis-yili.


Ik zal mijn engelen er met luid trompetgeschal op uitsturen. Ze zullen de mensen die bij Mij horen, verzamelen van de verste uithoeken van de hemel en de aarde. 	 ra-ittut nnffar itjhhdn, aznġ lmalayka-nu ad-ssmunn ġwilli ganin winu zġ-kraygatt tasga, zġ-ttmi n-ddunit ar ttmi yaḍni.


Er was in de tempel ook een profetes, Anna, een dochter van Fanuël. Ze hoorde bij de stam van Aser en was84 jaar oud. Zeven jaar na haar huwelijk was haar man gestorven. En nu kwam ze nooit buiten de tempel. Dag en nacht bleef zij daar om God te dienen met vasten en bidden. 	 tili ġin yat-thjjalt ar-tsawal s-mad-as-d-imala rbbi. iga ism-ns ḥanna illis n-fanwil zġ-tqbilt n-ašir. tmqqur bahra, tzzri d-urgaz-ns ssa n-isggʷasn zġ-lliġ-tt-ila,


Toen zij in Jeruzalem kwamen, werden zij door de christengemeente, de apostelen en de leiders, met open armen ontvangen. Paulus en Barnabas vertelden wat God met hen had gedaan. 	 lliġ ruḥn urušalim ssmrḥban srsn ayt-umnaggar d-irqqasn d-imġarn. yini-asn bulus d-barnaba f-kullu ma-srsn-iskr rbbi.


Maar de officier verbood het omdat hij Paulus wilde sparen. Hij gaf bevel dat iedereen aan land moest zien te komen. Wie konden zwemmen, moesten het eerst overboord springen. 	 imma lqbṭan ira a-iḥṣar f-bulus ġ-laman, ur-tn-yudji ad-skrn ġmkan. yamr-tn wanna issnn a-iɛum a-n-iḍr ġ-waman izwur s-wakal.


Op de verjaardag van Herodes kwam de dochter van Herodias de feestzaal binnen en danste voor de gasten. 	 walaynni lliġ-d-iruḥ-wass lli-ġ-ilul hirudus, tkšm-n illis n-hirudiyya ar-ttḥuš ġ-lgddam n-hirudus d-willi dids gawrnin, tssfraḥ-t.


Als ze in een stad niets van je willen weten, moet je daar meteen weggaan. Schud het stof van je voeten af." 	 tamdint nna-kʷn-ur-irin, ffuġat zġ-gis tssusm agdrur n-iḍarn-nnun, ad-asn-ig tamatart ma-ġ-a-swingimn.»


Op dat moment was in het paleis van hogepriester Kajafas juist een vergadering van de Hoge Raad. 	 munn-d inmġurn n-tgmmi n-rbbi d-imġarn n-tmazirt-an ġ-tgmmi n-qayafa lli-igan anmġur ihiyyan n-tgmmi n-rbbi.


Wij weten dat dezelfde God, Die de Here Jezus weer levend heeft gemaakt, ons ook samen met Hem weer levend zal maken en met u voor Zich zal zetten. 	 nssn mayad bahra: rbbi lli-d-issnkrn siditnnġ yasuɛ rad-aġ-issnkr ula nkkʷni d-yasuɛ, yawi-aġ didun s-dars.


Een paar dagen later pakte de jongste zoon zijn bezittingen en ging op reis naar een ver land. Daar verbraste hij zijn hele hebben en houden. 	 zrin kra n-uwssan, issmun yus-lli imẓẓin kullu ma-iṭṭaf, imuddu s-yat-tmazirt yaggugn. ar-iskar ġin s-ššhwat-ns aylliġ išša kullu maylli dars illan,


Maar naar dat nieuws moet u niet alleen luisteren, u moet er ook naar handelen. 	 illa fllawn a-tgm wid skarnin s-wawal n-rbbi, urd wid sflidnin ukan. a-ur-tjllum ih̬f-nnun,


Maria raakte daardoor in de war en werd bang. Zij vroeg zich af wat hij bedoelde. 	 tġuwḍ maryam f-wawal-ns, tsqsa ih̬f-ns mah̬ aylliġ srs isawl ġmkan.


Toen Jezus en Zijn discipelen de stad Jericho verlieten, gingen heel veel mensen achter hen aan. 	 zrin ilmma zġ-tmdint n-ariḥa, ḍfurn-t mddn ggutn.


Broeders, richt daarom uw gedachten op alles wat waar, eervol, rechtvaardig, zuiver en mooi is en wat goed bekend staat, kortom alles wat deugdzaam en loffelijk is. 	 way-aytma, awal-inu iggʷran a-t-igan: a-tswingimm ġ-ma-igan lḥqq ula ma-ġ-illa ma-ttuqqarm ula ma-yʷġẓann ula ma-iġusn ula ma-imimn ula ma-išwan. iġ-illa kra ifulkin ula kra-ġ-illa ma-ttalġm, swingimat ġ-tġawsiwin-ad.


Maar zij zijn toch niet allemaal apostelen en geven toch niet allemaal Gods woord door? Zij zijn toch ook niet allemaal leraren? 	 walaynni izd irqqasn ad-gan kullutn? is-gan kullutn wid ittinin kra-yasn-imala rbbi? is-gan kullutn imslmdn? is-gan kullutn wid skarnin lmɛjizat?


Wat mijzelf betreft, ik zal alleen maar hoog opgeven van onze Here Jezus Christus, Die aan het kruis gestorven is. Samen met Hem is de wereld voor mij dood en ben ik voor de wereld gestorven. 	 imma nkki ur-rad-alġġ abla aggjdi n-siditnnġ yasuɛ lmasiḥ. ašku s-uggjdi l-lmasiḥ a-s-mmutġ i-ddunit, immt-iyi ma-igan win ddunit.


maar Paulus was het daar niet mee eens. Hij vond dat zij deze man, die hen in Pamfylië in de steek had gelaten, zodat zij het werk alleen hadden moeten doen, niet konden meenemen. 	 imma bulus inna-yas: «ur-išwi a-didnnġ-nawi ġwalli-aġ-n-ifln tawala-lli ġ-tmazirt n-bamfiliyya, ur-didnnġ-ikmmil tawuri.»


Ben ik dan niet vrij? Ben ik geen apostel? Heb ik onze Here Jezus soms niet gezien? Heeft de Here mij soms niet gebruikt om u tot geloof in Hem te brengen? 	 is-ur-ẓḍarġ ad-skarġ ġmknna riġ? is-ur-giġ arqqas? is-ur-ẓriġ siditnnġ yasuɛ? is-ur-tgim kunni ṣṣabt lli-f-h̬dmġ s-ism n-siditnnġ?


in een laaiend vuur laat zien wie Hij is. Dan zal Hij allen straffen die niets van God willen weten en hun oren dichthouden voor het goede nieuws van onze Here Jezus. 	 ġakudan a-ra-yut rbbi lɛqubit f-willi srs rurnin tiġurdin-nsn, agʷin ad-sflidn s-lh̬bar ifulkin n-siditnnġ yasuɛ.


Maar de Here zei tegen hem: "U moet gaan, Ananias! Ik heb besloten die man te gebruiken. Ik heb hem uitgekozen om Mij bekend te maken aan andere volken en hun koningen en ook aan het volk van Israël. 	 yini-as siditnnġ: «ddu s-dars, ašku argaz-an stiġ-t a-ig aruku lli-ra-yasi ism-inu dar ayt-tmizar aggugnin d-igldan ula dar ayt-rbbi.


De gaven die God ons heeft gegeven, zijn verschillend. 	 ibark-aġ rbbi ibḍu-aġ mnnawt-twafkiw. imma nkkʷni, illa fllannġ a-nskar s-mad-aġ-ifka. yan mi ifka rbbi a-isawal s-iwaliwn lli-as-imala, illa fllas a-isawal s-unšk lli-gis-illa liman.


U kunt het beste de minste plaats uitzoeken. Misschien zegt de gastheer dan wel: 'Vriend, u kunt deze plaats nemen. Die is veel beter.' 	 walaynni ġakud nna-yak-iɛrḍ kra n-yan, skiws ġ-tġurdin. iġ-d-yuška bu-tgmmi yini-ak ‹ašk-id a-gʷma s-lgddam,› ra-k-kullu-uqqrn inbgiwn.


En er waren wel zo'n 4000 mensen! 	 ġwilli ššanin rad-gn ma-itggan kkuẓ id-walf. ġakudan imsafaḍ didsn yasuɛ,


Als u wilt weten of een boom goed of slecht is, kijk dan naar zijn vruchten. 	 tasġart ifulkin ar-tskar lġllt ifulkin. tasġart yʷh̬šnn ar-tskar lġllt yʷh̬šnn.


En Kapernaüm? Zal het hemelhoog verheven worden? Nee, het zal dodelijk vernederd worden! Want als de geweldige wonderen die Ik in Kapernaüm heb gedaan, in de zondige stad Sodom waren gebeurd, zou ze er nu nog zijn. 	 imma kunni ay-ayt-kafrnaḥum, is-tram a-tlkm ignwan? han ra-kʷn-in-iluḥ rbbi ġ-tdrut n-wakal. han lmɛjizat lli-skrġ ġ-darun, mrad is-tnt-skrġ ġ-tmdint n-sadum, ikun tqama sul s-ġassad.


En God, Die het diepste wezen van alle mensen onderzoekt, begrijpt wat de Geest bedoelt. Wat Hij voor de gelovigen vraagt, is in overeenstemming met Gods wil. 	 imma rbbi lli-iẓrran ma-illan ġ-uwlawn-nnġ, issn ma-iqṣad rruḥ. ašku rruḥ ar-itḍalab f-imẓlayn n-rbbi ġmklli ittiri rbbi.


Ik vertel dit allemaal omdat Ik nu nog hier ben. 	 «nniġ-awn kullu mayad ġilad ġ-sul didun lliġ.


Mozes bracht het volk van Israël uit Egypte en deed opzienbarende dingen, grote wonderen; niet alleen in Egypte, maar ook bij de Schelfzee en in de woestijn, waar hij veertig jaar met hen rondzwierf. 	 ġakudan issufġ-tn-d zġ-ġin, iskr lmɛjizat d-tmitar tjhhdnin ġ-miṣr ula ġ-dar-umda aẓggʷaġ ula kkuẓ id-mraw n-usggʷas ġ-lh̬la.


Als ik voor u bid, dank ik God telkens weer, 	 ar-bdda-tškarġ rbbi-nu fllak, ar-k-id-swingimġ ġakud nna-tẓallaġ.


Kijk geen mensen naar de ogen, want in God hebt u alles al ontvangen. 	 ih̬ṣṣa-kʷn a-ur-tssfurrugm f-ma-iskr ġwad ula ġwan. ašku kullu ma-illan, kunni a-mi-illa,


Eén van de volgelingen van Jezus in die stad kreeg een visioen. In dat visioen riep de Here hem. "Ananias!" "Ja, Here", antwoordde Ananias. 	 illa yan-umḥḍar l-lmasiḥ ġ-dimašq ism-ns ḥananiyya, iban-as-d siditnnġ ġ-twargit yini-as: «wa-ḥananiyya.» yini: «ha-nkki a-sidi.»


Hij is gezien door Jakobus en daarna nog eens door alle apostelen. 	 iban-d ilmma i-yaɛqub, iban-d ilmma i-irqqasn kullutn.


Wij weten dat Jezus de Zoon van God is omdat dat bevestigd is door Zijn doop in water en door Zijn dood aan het kruis. En ook de Heilige Geest, Die altijd de waarheid spreekt, zegt dat Hij de Zoon van God is. 	 yasuɛ lmasiḥ, nttan a-d-yuškan s-waman d-idammn. urd ġir s-waman a-s-d-yuška walaynni s-waman d-idammn. rruḥ lqudus a-yakkan tugga f-mayad, ašku rruḥ lqudus iga lḥqq.


Hij verbood Zijn discipelen ten strengste iemand te vertellen dat Hij de Christus was. 	 yuṣṣa imḥḍarn-ns ilmma yini-asn s-lmɛqul: «a-ur-tinim i-yan izd nkkin a-igan lmasiḥ lli-s-a-tqln.»


Nee! Ieder mens mag dan een leugenaar zijn, God is het niet; Hij spreekt altijd de waarheid. Er staat immers in de Psalmen: "Here, Uw uitspraken zijn altijd rechtvaardig. U wint al Uw rechtszaken." (a) 	 uhu, ur-a-itffuġ rbbi zġ-wawal-ns. ar-bdda-iskar s-lḥqq wah̬h̬a da-kullu-skarn mddn s-tkrkas. ġmklli ityaran: «ra-iban is-yʷġẓan-wawal-nnk, ẓrn imṣraḍn-nnk izd kiyi a-dar lḥqq.»


Iemands ergste vijanden zullen in zijn eigen huis wonen. 	 han ayt-tgmmi-nnun a-ra-ig inuwwašn-nnun.


Maar de goede en gelovige mensen zullen in het Koninkrijk van hun Vader stralen als de zon. Onthoud dit goed! 	 imma ġwilli-f-irḍa rbbi, ġakudan a-rad-isfiwn zund tafukt ġ-tgldit n-babatsn. wanna dar imzgan a-srsn-isflid, illa fllas a-isfld.


Er kwam ook een arme weduwe. Zij deed er twee koperen muntjes in. 	 iẓr-n yat-thjjalt tga tamẓluṭṭ, tašk-id tsrs-n snat-tqaridin ġ-ṣṣnduq idrus-watig-nsnt.


Wij hadden het gevoel ten dode opgeschreven te zijn en konden er zelf niets tegen doen. Maar dat was goed, want toen hebben wij alles aan God overgegeven. Alleen Hij kon ons nog redden; Hij, Die zelfs doden levend maakt. 	 nini lmut ayd-aġ-d-iqqann. walaynni yudja-yaġ rbbi a-nzzri tanukmut-an baš a-ur-yili rrja-nnġ ġ-ih̬f-nnġ walaynni ġ-rbbi lli-issnkarn ġwilli mmutnin.


De volken zullen in haar licht leven en de koningen van de aarde zullen hun rijkdom er naar toe brengen. 	 s-tifawt n-tmdint a-s-ra-ttidun ayt-tmizar kullutn, rad-as-d-awin igldan n-ddunit tirzzifin l-lmjd-nsn.


Hij kwam bij haar bed staan en zei dat de koorts moest verdwijnen. Haar temperatuur werd onmiddellijk normaal. Zij stond op en maakte eten voor Jezus en de anderen klaar. 	 yakmur-d s-tama-ns yamr tawla a-titti. titti-zgis-tawla, tnkr ġakudan ar-fllasn-ttsh̬h̬ar.


Vraag God mij te beschermen tegen de vijanden van Christus in Judea. Vraag Hem ook ervoor te zorgen dat de gelovigen in Jeruzalem het op prijs zullen stellen wat ik voor hen doe. 	 ḍalbat rbbi a-yyi-ijjnjm zġ-willi ur-umnnin ġ-tmazirt n-yudaya. tḍalbm-t ula f-imẓlayn-ns ġ-urušalim ad-rḍun s-maylli-s-riġ a-tn-srs-ɛawnġ,


Vandaar reisden zij Galilea door langs allerlei binnenwegen om onopgemerkt te blijven. 	 ffuġn zġ-ġin zrin f-tmazirt n-jalil. ur-iri yasuɛ a-fllas-issann mddn,


Ik, Jezus, beslis wat op de sabbat wel en niet mag." 	 imma nkki lli-igan yus n-bnadm, giġ sidis n-wass n-usunfu.»


Een paar uur later ging hij er weer op uit. Op de markt zag hij werkeloze mannen staan. 	 iffuġ-daġ ġ-tasaɛt tis tẓa, iẓr wiyyaḍ biddn ġ-tasuqt ur-a-skarn yat.


Voor God en Jezus Christus (als Hij verschijnt om Zijn koninkrijk te stichten, zal Hij over de levenden en de doden oordelen) 	 ra-k-uṣṣaġ ġilad ġ-lgddam n-rbbi d-lmasiḥ yasuɛ lli-ra-d-yašk a-ikšm s-tgldit-ns yut lḥukm f-willi ddrnin ula ġwilli mmutnin.


Hoe lang moet Ik jullie nog verdragen? Breng die jongen maar hier." Hij bestrafte de boze geest in de jongen en die ging er meteen uit. Van dat moment af was de jongen genezen. 	 yamr ljnn, iffuġ zġ-gis s-ijji-ufruh̬ ḥayna.


Ik weet al wat! Natuurlijk! Daardoor krijg ik veel vrienden. Die zullen voor me zorgen, als ik op straat word gezet.' 	 ssnġ ma-rad-skrġ baš a-yyi-n-šškšamn mddn s-darsn iġ-iyi-issufġ zġ-twuri.›


Wij weten dat wij kinderen van God zijn en dat de hele wereld in de macht van de duivel is. 	 nssn is-nga tarwa n-rbbi, tili ddunit kullutt ġ-ddu-ufus n-iblis.


"Het is waar wat Ik zeg", zei Jezus. "De Zoon kan niets uit Zichzelf. Hij doet alleen wat Zijn Vader Hem voordoet. In feite doet de Zoon hetzelfde als Zijn Vader. 	 izayd yasuɛ ġakudan yini-asn: «lḥqq ayad, lḥqq a-rad-awn-iniġ. nkki lli-igan yus n-rbbi ur-ẓḍarġ ad-skrġ yat zġ-ih̬f-inu abla maylli-s-ẓriġ baba ar-t-iskar. ašku aynna iskar ntta, ad-skarġ ula nkki.


Ze kwamen in Bethsaïda. Enkele mensen brachten een blinde man bij Jezus en vroegen of Hij hem wilde aanraken. 	 lkmn bitṣayda, aškin-d kra n-mddn awin-d yan-ubukaḍ i-yasuɛ, ḍalbn-t bahra ad-as-iggr.


Deze Jozef had een stuk land verkocht en het geld aan de apostelen gegeven. 	 izznza yan-igr-ns, yawi-d iqaridn lli-gis-yumẓ isrs-tn ġ-lgddam n-irqqasn.


Maar dat geldt al voor nL! Vergeet nooit deze waarschuwing: "Als u nu de stem van God hoort, verhardt u dan niet, zoals het volk Israël dat zich in de woestijn tegen Hem verzette." (B) 	 ġmklli inna: «ġassad iġ-tsfldm i-wawal-ns, ad-ur-tssiqarm ih̬f-nnun zund imzwura-nnun lli-gigi-rggmnin.»


Ik vertel het nu alvast. Als het dan gebeurt, zullen jullie geloven dat Ik ben die Ik ben. 	 nniġ-awn-t ur-ta-ijri, baš a-ti-di-tswangmm ġakud nna-ijra, tamnm is-giġ ġwalli bdda illan.


Ik zou hierover nog veel meer willen zeggen, maar u luistert gewoon niet; daarom kan ik het zo moeilijk duidelijk maken. 	 iggut dari mad-awn-ttiniġ f-mayad, walaynni ra-išqu a-ti-tfhmm, ašku wrrin ẓẓayn imzgan-nnun.


Jezus antwoordde: "Vandaag zult u met Mij in het paradijs zijn. Daar kunt u zeker van zijn." 	 yini-as yasuɛ: «lḥqq a-rad-ak-iniġ, ra-didi-tilit ġassad ġ-talɛrṣt l-lmjd.»


Toen zijn twee discipelen dat hoorden, gingen zij Jezus achterna. 	 lliġ sfldn sin imḥḍarn-lli i-ma-inna, ddun ḍfurn yasuɛ.


In Hem is eeuwig leven en dat leven is het licht voor de mensen. 	 awal-an a-ġ-tlla tudrt, tg-tudrt-an tifawt i-mddn.


Jezus antwoordde: "Mijn voeding is het doen van de wil van God, Die Mij gezonden heeft, en het volbrengen van Zijn werk. 	 imma yasuɛ inna-yasn: «ha-yyi ar-tšbaɛġ iġ-a-skarġ ma-ira ġwalli-yyi-d-yuznn, ssafuġ tawuri-ns.


Daarna zag ik de tempel in de hemel, de tent waarin God woont, wijd open gaan. 	 lliġ izri mayan ssmaqqlġ-n s-ẓriġ taḥanut tamẓlayt trẓm ġ-uh̬iyyam n-tmitar n-rbbi ġ-ignna.


Vele profeten en gelovigen hebben ernaar verlangd te zien wat jullie zien en te horen wat jullie horen. Maar zij konden het niet. 	 lḥqq a-rad-awn-iniġ, ggutn lanbiya d-mddn rḍanin rbbi ẓuẓḍn ad-ẓrn mayd tẓrram walaynni ur-t-ẓrin, ẓuẓḍn ad-sfldn i-mayd mi tsflidm walaynni ur-as-sfldn.


Ik bid dat Christus meer en meer in u mag wonen, naarmate u Hem meer gaat vertrouwen. Dat u geworteld zult zijn in Gods liefde en daarop uw leven zult bouwen. 	 baš a-izdġ lmasiḥ ġ-uwl-nnun ġmklli srs tumnm. ḍalbġ-t a-kʷn-iẓẓu ġ-lḥnant izzga-kʷn gis,


De Farizeeërs vroegen de man ook hoe het kwam dat hij kon zien. Hij antwoordde: "Hij deed wat modder op mijn ogen. Daarna heb ik mij gewassen en nu kan ik zien." 	 sqsan-t ifarisin f-mamnk a-s-iwrri isfaw. yini-asn: «iġma tallaġt i-walln-inu, sirdġ isfiwġ.»


Ik vond het mijn plicht u te waarschuwen voor de mensen die proberen u op een dwaalspoor te brengen. 	 uriġ-awn-in tiġawsiwin-ad f-willi ranin a-kʷn-jllun.


Op weg naar Jeruzalem kwam Jezus bij de grens tussen Galilea en Samaria. 	 izayd yasuɛ ġ-uġaras n-urušalim, izri ġ-gr-tmizar n-samira d-jalil,


Zij kwamen in het huis van de leider van de synagoge. Toen Jezus daar alle mensen zag en het gejammer en de begrafenismuziek hoorde, zei Hij: 	 lliġ ilkm yasuɛ tigmmi n-umġar yaf-n ġwilli kkatnin taɛuwwatt d-mddn ggutnin ar-ssġuyyun.


Alle engelen stonden om de troon, de ouderlingen en de vier levende wezens. Zij lieten zich voor de troon op de knieën vallen, met hun hoofd voorover en aanbaden God. 	 biddn ġin kullu lmalayka, lullin i-lɛrš ula imġarn ula kkuẓṭ lmh̬luqat, ḍrn-in f-uwdm-nsn ġ-lgddam l-lɛrš sjdn i-rbbi


Maar langs deze weg heeft God Zijn plan uitgevoerd. Want lang van tevoren had Hij al door Zijn profeten gezegd dat Zijn Christus veel zou lijden. 	 walaynni ġmkan a-s-issuwfa rbbi maylli inna f-imi l-lanbiya kullutn, imla-yasn mamnk a-d-iqqan lmasiḥ a-irfufn.


De genade en vrede van God, onze Vader, en van onze Here Jezus Christus wens ik u toe. 	 ad-awn-tili lbaraka d-sslamt zġ-rbbi babatnnġ d-siditnnġ yasuɛ lmasiḥ.


'God zal aan het einde van de tijd Zijn Geest over alle mensen uitstorten. Uw zonen en dochters zullen Gods woorden spreken. Jonge mannen zullen visioenen zien en oude mannen bijzondere dromen hebben. 	 ‹ġ-uwssan ggʷranin ra-n-zzugzġ rruḥ-inu f-kullu mddn. rad-sawaln tarwa-nnun d-istitun s-iwaliwn lli-rad-asn-akkaġ. rad-tisfiwn iɛyyaln-nnun mad-asn-malaġ. rad-twargan ifqqirn-nnun s-mad-asn-ssbayyanġ.


En toch zag koning Salomo, met al zijn pracht en praal, er niet zo mooi uit als zij. 	 walaynni rad-awn-iniġ, suliman s-lhibt n-tgldit-ns ur-jju-ilsi zund yan zġ-ijddign-ad.


Hij aanvaardt ieder die ontzag voor Hem heeft en die doet wat Hij wil, ongeacht tot welk volk die persoon behoort. 	 ašku ar-itqbal kullu wanna-t-ituqqarn ar-iskar ma-t-irḍan, kra tga-tmazirt-ns.


Want ik heb u alles over Gods wil en plan verteld. 	 ašku ur-ḥṣarġ ih̬f-inu walaynni mliġ-awn f-kullu ma-gigun-ira rbbi.


Elk van de vier wezens had zes vleugels. Zij waren rondom en van binnen vol met ogen. Zonder ophouden zeiden zij: "Heilig, heilig, heilig is de Here, de Almachtige God, Die was, Die is en Die komt." (A) 	 kraygatt yat ġ-lmh̬luqat-an teṭṭaf sḍiṣ ifrawn, igatnt-gisnt-walln zġ-kraygatt mani. ar-ttirirnt ġ-iyḍ ula azal bla-da-tfssant ar-ttinint: «amẓlay, amẓlay, amẓlay a-iga sidi rbbi lli-iḥkamn kullu ma-illan. ikka-ttin illa, yili, rad-bdda-yili.»


Hij ging een meter of dertig bij hen vandaan en liet Zich op de knieën vallen. 	 ifl-tn iftu yaggug-n fllasn ma-itggan kkuẓ id-mraw n-uẓmmuẓl, iḍr f-ifaddn-ns ar-itẓalla,


Werk hard, zoals een boer die een goede beloning krijgt als hij een grote oogst binnenhaalt. 	 afllaḥ lli-ith̬damn s-nniyt, nttan a-isthllan a-yasi taġamt tamzwarut ġ-tmgra.


Daarom moet u voor de rest van uw leven niet meer aan de slechte verlangens van de zonde toegeven, maar de wil van God doen. 	 ur-sul-a-izzray ussan-ns ġ-ma-ittiri bnadm i-ih̬f-ns, walaynni ar-izzray mad-as-iqaman ġ-ddunit-ad ġ-ma-irḍan rbbi.


En er zijn drie getuigen op aarde: De Heilige Geest, het water waarin wij gedoopt worden en het bloed van Christus, dat voor ons gevloeid heeft; ook deze drie horen bij elkaar. 	 rruḥ d-waman d-idammn. mšaškand-d tugga-nsn.


Filippus zei: "Al kopen wij voor 200 zilverstukken brood, dan hebben wij nog niet genoeg om iedereen te eten te geven." 	 irar-as-d filibbus: «uggʷar n-snat id-miyya n-nnuqrt n-uġrum a-ra-yġ-ih̬ṣṣa, sul ur-ra-tn-d-yašk ġir imikk i-yan.»


Wees blij als anderen blij zijn en wees verdrietig als zij verdrietig zijn. 	 frḥat d-wanna ifrḥn, ar-tallam d-wanna yallan.


Vergeet niet daarbij ook voor ons te bidden. Vraag God of Hij het woord dat wij doorgeven, duidelijk wil maken aan de mensen, zodat zij het geheim van Christus zullen begrijpen. Daarvoor zit ik nu immers ook in de gevangenis. 	 ḍalbat-t ula f-ssibt-nnġ nkkʷni, baš a-irẓm ġ-lgddam-nnġ yan-imi a-ntbrraḥ i-mddn s-wawal-ns, nml-asn maylli mi ur-jju-sfldn f-lmasiḥ. f-ssibt n-wawal-ad a-f-lliġ nkki ġ-lḥbs,


Terwijl Petrus zich bij het vuur stond te warmen, vroegen enkelen van de mannen: "Zeg, bent u ook niet één van Zijn discipelen?" "Welnee!" antwoordde Petrus. 	 yazn-t ilmma ḥannan ġmklli ityawkrraf s-dar qayafa anmġur n-tgmmi n-rbbi.


Deze ruziezoekers zijn verwrongen in hun denken; zij weten niet meer wat de waarheid is. Voor hen is het goede nieuws alleen maar een middel om geld te verdienen. 	 ur-a-tiẓḍarn mddn-an ad-d-mšaškan, ijlu-asn lɛaql ffuġn zġ-lḥqq. ġaln is-rad-amẓn iqaridn i-ih̬f-nsn ġ-uġaras n-rbbi.


Maar het belangrijkste is niet dat de boze geesten doen wat jullie zeggen. Waar jullie vooral blij om moeten zijn, is dat jullie namen in de hemel geregistreerd staan." 	 walaynni rad-awn-iniġ, a-ur-tfrḥm f-ssibt l-ljnun ar-skarn s-wawal-nnun, walaynni frḥat f-ssibt n-ma-tyaran ismawn-nnun ġ-ignna.»


Ik zag de doden, groot en klein, voor de troon staan. Er werden boeken opengedaan; ook het levensboek. En de doden werden geoordeeld volgens wat in de boeken stond, volgens de dingen die zij hadden gedaan. 	 s-ẓriġ ġwilli mmutnin, ma-imqqurn ula ma-imẓẓin, biddn kullu ġ-lgddam l-lɛrš. tyawrẓamn kra n-warratn ġakudan, s-ityawrẓam yan-warra yaḍni igan arra n-tudrt. yut rbbi lḥukm ġakudan f-willi mmutnin, irar-asn f-ġaylli skrn ġmklli ityaran ġ-warratn.


"Moet ik de koning van de Joden loslaten?" zei hij, want hij begreep wel dat dit geen eerlijke zaak was. 	 isqsa-tn bilaṭus: «is-tram ad-awn-rẓmġ i-ugllid n-ayt-yudaya?»


Tussen de lampen stond Iemand Die er uitzag als de Mensenzoon. Hij droeg een lang kleed, dat tot op Zijn voeten hing en had een gouden band om Zijn borst. 	 ẓrġ ġ-gr lḥsaki yan irwas i-bnadm. ilsa tšamir iġzzifn, ibkis zġ-wammas-ns s-yan-ubkkas n-uwrġ.


En zij zongen een nieuw lied: "U bent waardig om de boekrol in ontvangst te nemen en de zegels te verbreken; want U bent geslacht en hebt met Uw bloed mensen voor God vrijgekocht uit alle rassen, volken, stammen en taalgroepen. 	 ar-ttirirn yan-umarg l-ljdid ar-ttinin: «kiyi a-isthllan a-tasit arra-yad tfsit ṭṭwabɛ-ns, ašku ttyawġrast tfrut mddn s-idammn-nnk zġ-kraygatt taqbilt ula kraygatt l-luġa ula kraygatt tasut ula kraygatt tamazirt, trart-tn ad-gn kullu win rbbi.


Later gingen Jezus en Zijn discipelen bij Mattheüs thuis eten. Er waren ook verscheidene tolontvangers te gast en andere mannen met een slechte naam. 	 igawr yasuɛ ġ-tgmmi n-matta, aškin-d id-bu-nkkas ggutnin d-wiyyaḍ ʷh̬šnnin, drun d-yasuɛ d-imḥḍarn-ns.


Daarom zult u vanaf nu niet meer kunnen spreken. Pas als het kind geboren is, zult u weer kunnen spreken. Want wat ik heb gezegd, zal precies op tijd uitkomen." 	 walaynni ra-tgt aẓnẓum, ur-ra-tsawlt ar ass nna-ġ-ijra mayd-ak-nniġ, ašku ur-tumint awal-inu lli-ra-yafu ġ-uzmz-ns.»


Ieder heeft gaven gekregen. Gebruik die om elkaar te dienen, want zo geeft u de rijkdom van Gods genade aan elkaar door. 	 illa f-kraygatt yan a-iskar s-twafka n-rruḥ nna-yas-ifka rbbi, ar-srs-itɛawan wiyyaḍ s-nniyt n-uwl-ns, baš a-kullu-ttmɛawanm i-ngratun s-lbarakat n-rbbi lli-ggutnin.


"Ga naar uw familie", zei Hij, "en vertel hun wat God voor u heeft gedaan." De man ging overal in de stad vertellen wat Jezus voor hem had gedaan. 	 «wrri s-tgmmi tinit-asn f-mad-ak-iskr rbbi.» iddu-urgaz-an ar-itlulli ġ-tmdint kullutt ar-isawal f-mad-as-iskr yasuɛ.


Zij was zwanger en gilde van pijn omdat de geboorte van haar kind begonnen was. 	 ar-trbbu takmur a-taru, ar-tssġuyyu s-ungaẓ n-tlalit.


Wat ziet het er voor u slecht uit, Farizeeërs! U vindt het heerlijk in de synagogen op de voornaamste plaatsen te zitten. U voelt zich gestreeld als de mensen op straat u eerbiedig groeten. 	 wa-ifarisin, taguḍi a-rad-awn-yili, ašku iɛzza darun a-tzggurum s-lgddam ġ-tgʷmma n-tẓallit. iɛzzu darun a-fllawn-tsllamn mddn ġ-laswaq.


Groet elkaar met een welgemeende omhelzing, zoals het christenen past. Ik wens alle mensen die Christus toebehoren, vrede toe. 	 nsallamat i-ngratun s-unsallam n-tagʷmat. ad-awn-tili sslamt kullukn kunni lli-igan win lmasiḥ.


Toen Jezus in Caesarea Filippi kwam, vroeg Hij Zijn discipelen: "Wie ben Ik volgens de mensen?" 	 izayd yasuɛ iddu s-tsgiw n-qayṣriyya filibbi. isqsa imḥḍarn-ns: «ma-ttinin mddn f-yus n-bnadm? mad-giġ nkki?»


Wie onderwezen wordt in het woord van God, moet zijn leraar laten delen in al het goede dat hij zelf heeft. 	 kullu wanna itlmadn awal n-rbbi, illa fllas a-yaṭṭu lh̬ir nna-dars-illan d-umslmd-ns.


Nu zij dit hadden gezien, geloofden veel Joden dat Jezus de Christus was. 	 mddn-an n-ayt-yudaya lli-d-munnin d-maryam, lliġ ẓran ma-iskr yasuɛ yigat gisn ma-srs-yumnn.


Al deze mensen zijn in het vertrouwen op God gestorven, zonder te krijgen wat hun beloofd was. Zij hebben het alleen uit de verte gezien en waren blij. Zij kwamen er openlijk voor uit dat zij hier op aarde alleen maar gasten en vreemdelingen waren. 	 kullu mddn-an umnn awal n-rbbi aylliġ mmutn, ur-ta-umẓn maylli-s-asn-inna rad-asn-t-ifk. walaynni ẓran-t-in ġ-tuggugt frḥn srs, ur-a-tḥšamn a-ttinin izd ibrraniyn d-iġribn ad-gan ġ-ddunit.


Als wij sterk zijn in ons geloof, moeten wij rekening houden met de gevoeligheid van anderen die minder sterk zijn. Wij moeten niet aan onszelf denken. 	 nkkʷni lli-idusn ġ-liman, illa fllannġ a-ntɛawan ġwilli ḍɛfnin ġ-aynna fllasn iẓẓayn. a-ur-nttiri ġir a-nrḍu ih̬f-nnġ.


Ik heb Titus en die andere broeder gevraagd naar u toe te gaan. Hebben die soms hun eigen voordeel gezocht? Uitgesloten! Zij en ik hebben dezelfde Geest en volgen dezelfde weg. 	 nkki a-iḍalbn tiṭus a-n-yašk s-darun, aznġ-n dids gʷmatnnġ yaḍni. walaynni iniyat-iyi, is-jju-kʷn-išša tiṭus? imma nkki d-tiṭus, ar-bdda-nskar zund zund, ar-ntnbaḍ zund zund.


Toen het stadsbestuur en de te hoop gelopen mensen dat hoorden, raakten zij in de war. 	 lliġ sfldn mddn d-imġarn-nsn i-mayad, mrwin bahra.


Als iemand nog op melk moet leven, blijkt daaruit dat hij als christen niet erg ver gevorderd is; hij kent nauwelijks het verschil tussen goed en kwaad. Hij is nog een baby! 	 ašku wanna ur-issan ġir akkʷfay ur-ta-issin mamnk a-s-ra-irḍu rbbi, ašku sul imẓẓi.


Zij grepen hem, sloegen hem dood en gooiden hem over de muur. 	 ġwin-t nġn-t luḥn-t-in s-brra n-igr.»


vroegen of daar ook een zekere Petrus logeerde. 	 ġrn i-ayt-tgmmi sqsan-tn: «is-darun yan-urgaz ism-ns simɛan bṭrus?»


In mijn diepste wezen wil ik heel graag doen wat Gods wet van mij vraagt. 	 ġ-uwl-inu ar-tfraḥġ s-tnbaḍin n-rbbi,


In Attalia gingen zij aan boord van een schip dat hen naar Antiochië in Syrië zou brengen. Nu zij hun taak hadden afgerond, gingen zij terug naar de stad waar zij aan hun reis waren begonnen. Daar hadden zij, samen met de andere leiders van de christengemeente, God gevraagd hen onder Zijn hoede te nemen, zodat zij konden doen wat Hij hun had opgedragen. 	 amẓn anaw ssudun ġ-umda aylliġ ruḥn anṭakiyya. tamdint-an a-zġ-tn-safḍn aytmatn ġ-isizwar lliġ-tn-fkan ġ-ufus n-rbbi a-ibark ġ-twuri-nsn. ġmkan a-s-kmmln tawuri-an.


Apollos was van plan naar Achaje te gaan en de christenen van Efeze vonden dat een goed idee. Ze schreven aan hun geloofsgenoten dat zij hem hartelijk moesten ontvangen. Nadat hij in Achaje was aangekomen, werd hij op een geweldige wijze door God gebruikt om de christenen daar te ondersteunen. 	 yiri ilmma a-ibbi amda s-tmazirt n-ah̬aya. zzɛamn-t aytmatn a-iskr ġmkan, aran yat-tbrat i-imḥḍarn ġ-ah̬aya, ḍalbn-tn a-t-in-šškšmn s-gratsn. lliġ iruḥ nttan ah̬aya, ar-bahra-itɛawan ġwilli ibark rbbi umnn s-lmasiḥ.


Met dat soort dingen vullen de ongelovigen hun leven. Uw hemelse Vader weet heel goed wat u allemaal nodig hebt. 	 han ġwilli ur-ssinnin rbbi, tiġawsiwin-an a-s-lhan. imma kunni, babatun n-ignna issn is-tnti-tḥtajjam kullutnt.


De stem uit de hemel, die ik eerder gehoord had, zei: "Ga het boek halen dat openligt in de hand van de engel, die op de zee en het land staat." 	 ġakudan isawl-d-daġ-sri-wawal lli-mi-sfldġ zġ-ignna yini-yyi-d: «ddu, tamẓt arra lli-irẓmn ġ-ufus l-lmalak lli-ibiddn f-umda ula akal.»


Ja, zelfs meer dan een profeet. Over hem werd geschreven: 'Let op! Ik stuur mijn boodschapper voor u uit. Hij zal baanbrekend werk voor u doen.' (A) 	 ašku yuḥanna a-f-ityara ġ-warra n-rbbi ‹rad-aznġ arqqas-inu ad-ak-izwur ijjujad-ak aġaras-nnk.›


Maar ik wijs u op iets dat u moet weten; elke man is ondergeschikt aan Christus en een vrouw is ondergeschikt aan haar man; en Christus is ondergeschikt aan God. 	 walaynni riġ a-tissanm mayad: iga lmasiḥ ih̬f n-kraygatt argaz, ig-urgaz ih̬f n-tmġart-ns, ig rbbi ih̬f l-lmasiḥ.


En als allerlaatste heb ik Hem ook gezien; ik, een onwaardige. Ik ben de minste van alle apostelen en zou niet eens apostel mogen worden genoemd, omdat ik de Gemeente van God vervolgd heb. 	 ġ-isiggʷra iban-iyi-d ula nkki zund iġ-giġ yan iluln bla azmz-ns.


Jezus wist wel wat er in hen omging en liet een kind bij Zich komen. 	 yasuɛ issn mamnk ad-swingimn, yawi-d yan-warraw imẓẓin issbidd-t ġ-tama-ns


Nadat Barnabas en Saulus de gift aan de christenleiders in Jeruzalem hadden overhandigd, gingen zij terug naar Antiochië en namen Johannes Markus mee. 	 imma barnaba d-šawl, lliġ sslkmn lamant-nsn s-urušalim, wrrin s-anṭakiyya. awin didsn yuḥanna lli-mi-ttinin marqus.


Houd altijd een zuiver geweten. Dan zullen de mensen die kwaad van u spreken en u beledigen, vol schaamte moeten bekennen dat zij ongelijk hebben gehad. 	 walaynni sawlat dids s-ṣṣbr d-luqr ula s-uwl iġusn zġ-kullu kra igan lɛib, baš ad-tḥšamn inuwwašn-nnun iġ-a-gigun-rggmn f-ufulki lli-tskarm s-ism l-lmasiḥ.


Wij hoeven het zelf niet meer te vertellen, want de mensen vertellen ons hoe u ons met open armen hebt ontvangen en dat u zich van de afgoden hebt afgekeerd om nu de levende en ware God te eren en te dienen. 	 ašku ar-kullu-ttinin mddn f-mamnk ad-aġ-tqblm lliġ-n-darun-nuška, tflm ilahat n-ddunit-ad, twrrim s-rbbi baš a-tth̬damm i-rbbi l-lḥqq lli-iddrn.


Zijn bedienden kwamen hem tegemoet. "Uw zoon is al weer beter!" vertelden zij hem. 	 nttan sul ifta ġ-uġaras mnaggarn-t-id ih̬ddamn-ns inin-as: «ha-yuk iddr.»


God laat er de juiste plant uitkomen. Uit het ene zaad komt deze plant en uit het andere zaad die plant. 	 walaynni rad-as-ifk rbbi ddat lli-iqṣad ntta, ifk i-kraygatt amud ddat lli-as-igan.


Zelfs al was Jezus de Zoon van God, toch moest Hij uit ervaring leren wat gehoorzaamheid was. Ook als dat pijn en verlatenheid betekende. 	 imma ntta, wah̬h̬a iga yus n-rbbi, s-tmmara a-s-a-itlmad a-iskar s-wawal n-rbbi.


Maar als het licht op hen valt, wordt duidelijk hoe slecht zij eigenlijk zijn. Sommigen van hen kunnen dan zelfs kinderen van het licht worden! 	 imma kullu ma-d-iffuġn zġ-tillas s-tifawt ra-d-iban ġmklli iga,


En wie doet er nu jonge wijn in oude leren zakken? Het leer van oude wijnzakken is hard en stug. Door het gisten van de jonge wijn komen er barsten in. De wijn gaat verloren en de zakken zijn waardeloos. Nee, jonge wijn doet u in nieuwe, soepele wijnzakken." 	 ur-illi ma-itggan aman n-waḍil iktin l-ljdid ġ-ilmawn iqdimn. iġ-iskr ġmkan rad-stġn-waman l-ljdid ilmawn iqdimn ffin-waman h̬srn ilmawn. walaynni ar-tggan aman n-waḍil l-ljdid ġ-ilmawn l-ljdid.»


De hemel en de aarde zullen verdwijnen, maar mijn woorden zullen blijven. 	 rad-ittin ignwan d-wakal walaynni ur-sar-ittin iwaliwn-inu.


Huichelaars! Jesaja had gelijk toen hij over u zei: 	 wa-id-bu-sin-uwdmawn, s-lḥqq a-s-fllawn-inna rbbi f-imi n-nnabi išaɛya, inna


God weet dat wij eerlijk zijn, maar wij vinden dat alle mensen dat ook moeten weten. Daarom hebben wij het een en ander zo geregeld. 	 nrar-bdda lɛaql baš a-nskar afulki ġ-iẓri n-siditnnġ ula win mddn.


Geldt dit alleen voor de Joden, die besneden zijn? Of ook voor de mensen bij wie dat niet gebeurd is? Ik heb toch gezegd dat Abraham vrijspraak kreeg, omdat hij op God vertrouwde! Nu, wanneer was dat? 	 ma-ra-nini f-lbaraka-yad f-isawl dawd? is-tlla ġir i-willi ẓẓullanin i-ddat-nsn? uhu, tlla ula i-willi ur-ẓẓullinin i-ddat. ašku nġra ma-ityaran f-ibrahim, nġr izd f-ssibt n-ma-yumn a-f-t-iga rbbi d-wad-f-irḍa.


U hebt Hem nooit leren kennen. Ik ken Hem wel. Als Ik zou zeggen dat Ik Hem niet ken, zou Ik een leugenaar zijn, net als u. Maar Ik ken Hem en doe wat Hij zegt. 	 ur-ti-tssinm kunni, walaynni ssnġ-t nkki. mrad is-nniġ ‹ur-t-ssinġ› ikun sskarksġ zund kunni, walaynni ssnġ-t zgaġ ġ-wawal-ns.


Johannes droeg kleren van kameelhaar en had een leren riem om. Hij at sprinkhanen en honing van wilde bijen. 	 ar-ilssa yuḥanna taḍut n-irɛaman ar-yaggs s-ubkkas n-ilm, ar-ištta tamurġi d-tammnt l-lh̬la.


Wanneer mensen met boze geesten Hem zagen, vielen zij voor Hem op de grond en schreeuwden: "U bent de Zoon van God!" 	 ula ljnun ġakud nna-t-ẓran ḍrn-d ġ-dar iḍarn-ns ar-ssġuyyun ar-ttinin: «kiyi tgit yus n-rbbi.»


U moet de hartelijke groeten hebben van Aristarchus, mijn medegevangene, en van Markus, de neef van Barnabas. Ik heb u al eerder gevraagd om als Markus naar u toekomt, hem met open armen te ontvangen. 	 ar-n-fllawn-itsllam aristarh̬us, illa didi ġ-lḥbs. ar-n-fllawn-itsllam marqus yus n-uwlltmas n-barnaba. nniġ-awn-yad fllas a-t-in-tšškšmm s-darun, tgm-t d-unbgi-nnun iġ-n-darun-yuška.


Iemand bij Jezus aan tafel hoorde dit en zei: "Wat moet het heerlijk zijn in het Koninkrijk van God te komen!" 	 isawl-d yan zġ-inbgiwn-lli lliġ isfld i-mayd inna yasuɛ, yini-as: «ambarki a-iga wanna ra-išš imnsi ġ-tgldit n-rbbi.»


De Romeinse christenen hadden gehoord dat wij in aantocht waren en kwamen ons tegemoet. Wij ontmoetten enkelen van hen al bij Forum Appii en weer anderen een paar kilometer verder, bij Tres Tabernae. Toen Paulus hen allen zag, dankte hij God en vatte nieuwe moed. 	 lliġ sfldn aytmatn ġ-ruma is-n-nuška, ffuġn-d ar ‹ssuq n-abbyus› ula aduwwar n-‹kraḍ lfnadq› baš ad-aġ-d-mnaggarn. lliġ-tn-iẓra bulus, iškr rbbi izɛm.


God heeft letterlijk alles aan Christus onderworpen en Hem, als enig hoofd, aan de Gemeente gegeven. 	 ig-t d-ugayyu f-kullu ma-illan, isrs kullu ma-illan ġ-ddu iḍarn-ns s-lh̬ir n-umnaggar n-willi ganin wins.


Ik heb geen spijt dat ik u met mijn brief verdriet heb gedaan, al had ik dat eerst wel. Dat verdriet heeft gelukkig niet lang geduurd. 	 ur-iyi-tʷgraẓ ġilad f-tbrat lli-awn-in-uznġ, wah̬h̬a-yyi-fllas-tʷgraẓ ġ-uwssan-an ašku iqama gigun lḥal yan kra.


Maar de derde man bracht alleen maar het geld terug waarmee hij was begonnen. 'Ik heb het in een doek gedaan en goed bewaard', zei hij. 	 ikšm wayyaḍ yini-as: ‹hay-aqarid-nnk a-sidi. ḥḍiġ-t ġ-yat-tummʷist.


Er is maar één God. Ook al zeggen de mensen dat er in de hemel en op aarde vele goden en vele heren zijn (en er zijn heel wat zogenaamde goden en heren) wij weten wel beter. 	 ur-nttu larwaḥ n-ignwan ula win-wakal lli-zġ-a-skarn mddn ‹id-rbbi›, ašku ntni ggutn darsn id-rbbi-nsn d-id-siditsn.


De leidende priesters en godsdienstleraars hoorden dit en probeerden een manier te vinden om Hem uit de weg te ruimen. Zij zagen wel dat iedereen diep onder de indruk was van Zijn woorden en zij waren bang dat Hij meer invloed zou krijgen dan zij. 	 sfldn-as inmġurn n-tgmmi n-rbbi d-imslmdn n-ššrɛ, bdun ar-siggiln s-mamnk a-s-ra-t-hlkn. ksuḍn zġ-gis ašku ar-tɛjjabn mddn kullutn ġ-ulmmud-ns.


De man keek om zich heen en zei: "Ja, ik zie de mensen lopen. Maar, wat raar, het lijken net bomen." 	 abukaḍ yull-d alln-ns yini-as: «ẓriġ mddn zund isġarn ar-fttun.»


Als Hij hun iets wilde leren, deed Hij dat trouwens altijd door een gelijkenis te vertellen. Maar als Hij met Zijn discipelen alleen was, legde Hij hun alles uit. 	 mddn-an ġir s-lmɛni a-s-a-srsn-isawal. walaynni imḥḍarn-ns, lliġ llan waḥdutn ar-asn-imala tiġawsiwin-ad kullutnt baš a-tnt-issann ġmklli gant.


U hoort daar ook bij; ook u bent geroepen om bij Jezus Christus te horen. 	 ula kunni tgam zġ-willi mi iġra rbbi ad-gn win yasuɛ lmasiḥ.


Elia was een gewoon mens, net als wij. Hij vroeg God of Hij geen regen meer op het land wilde laten vallen; en drie en een half jaar lang viel er geen druppel regen! 	 ula nnabi iliyya iga bnadm zund nkkʷni, imma ntta iḍalb bahra i-rbbi a-ur-yili-unẓar, s-ur-d-iḍr-unẓar f-wakal kraḍ isggʷasn d-mnaṣṣ.


Wij schrijven u dit allemaal om u te laten delen in de blijdschap die wij hebben ervaren. 	 kullu mayad, nura-yawn-t-in baš a-kullu-nfrḥ s-lfrḥ iggutn.


Of als hij om een ei vraagt, geef je hem dan een schorpioen? Natuurlijk niet! 	 nġd iḍalb-as taglayt ifk-as iġrdm?


Nu leef ik niet meer voor de wet, maar voor God. 	 walaynni giġ ġilad zund iġ-iyi-inġa ššrɛ mmtġ-as, baš ad-d-nkrġ ddrġ i-rbbi.


De hartelijke groeten van Gajus, bij wie ik logeer en van alle gelovigen hier. Ook nog de groeten van de stadsontvanger Erastus en van onze broeder Quartus. 	 ar-n-fllawn-itsllam gayus lli-dar gguzġ ussan-ad. tigmmi-ns a-ġ-a-tmunun kullu aytmatn n-umnaggar. ar-n-fllawn-itsllam arastus lli-igan bu-ṣnduq n-tmdint-ad, ntta ula gʷmatnnġ kwartus.


Ineens ontdekt hij er één van grote waarde. Hij verkoopt alles wat hij heeft en koopt die ene kostbare parel. 	 lliġ yufa yat taljuhrt iggut-bahra-watig-ns, iddu izznz kullu ma-dars-illan isġ taljuhrt-an.


Want hij is de man over wie (in het boek van Maleachi) is geschreven. Hij is de heraut, die voor Mij zou uitgaan om mijn komst aan te kondigen. 	 ašku yuḥanna a-f-ityara ġ-warra n-rbbi ‹hati rad-aznġ arqqas-inu ad-ak-izwur, ijjujad-ak aġaras-nnk.›


Daarmee hebben zij hun beloning al. Als u goed voor iemand bent, houd het dan geheim. Laat uw linkerhand niet weten wat uw rechterhand doet. 	 imma kiyi ġakud nna-ra-tfkt i-imẓlaḍ, a-ur-yissan-ufus-nnk aẓlmaḍ ma-iskr-ufasi.


Of weet u niet dat uw lichaam een tempel is van de Heilige Geest? Van de Geest, Die God u heeft gegeven en Die nu in u woont? U bent niet van uzelf! 	 is-ur-tssinm ddat-nnun is-tga tigmmi tamẓlayt, izdġ gis rruḥ lqudus lli-awn-ifka rbbi. ur-tgim win ih̬f-nnun,


"Maar wie bent U dan?" vroegen zij. "Dat heb Ik vanaf het begin al verteld. 	 inin-as-d: «ma-tgit kiyi?» irar-asn yasuɛ: «nniġ-awn-t ġ-isizwar.


Ik weet dat U Mij altijd hoort, maar Ik wil graag dat de mensen hier zullen geloven dat U Mij gestuurd hebt. Daarom zeg Ik dit." 	 ssnġ is-a-yyi-bdda-tsflidt, walaynni nniġ mayad f-ssibt n-mddn-ad biddnin ġid, baš ad-amnn izd kiyi a-yyi-d-yuznn.»


Hij gaf de officier bevel Paulus gevangen te zetten, maar hem vriendelijk te behandelen. Als er vrienden kwamen om hem te bezoeken en hem iets te brengen, mochten ze niet worden tegengehouden. 	 izayd yuṣṣa lqbṭan a-igabl bulus, yini-as a-t-ur-ikrs, yadj imddukkʷal-ns ad-as-di-tawin aynna-t-ih̬ṣṣan.


De rest van het zaad viel in goede grond en gaf een rijke oogst: wel dertig, zestig en honderd keer zoveel als er was gezaaid. 	 iḍr-n kra ġ-wakal ifulkin ifk ṣṣabt. ifk yan miyya, ifk yan sḍiṣ id-mraw, ifk yan kraḍ id-mraw.


Zij kregen ook een meningsverschil over de vraag wie van hen de belangrijkste in het Koninkrijk van God zou zijn. 	 ar-tẓin imḥḍarn i-ngratsn f-manwa gisn a-ra-ig anmġur.


Jezus doopte overigens niet Zelf, maar Zijn discipelen deden dat. 	 urd f-ufus n-yasuɛ a-f-a-tddamn walaynni f-ufus n-imḥḍarn-ns,


Want die mensen kunnen heel goed weten dat God er is. Hij heeft het hun Zelf bekendgemaakt. 	 lġaḍab-ns a-fllasn-illan ašku ssnn f-rbbi ma-fllas-ssnn kullu mddn, rbbi-nnit ad-asn-t-imlan.


Ze bleven op een afstand staan en riepen: "Meester! Jezus! Heb medelijden met ons!" 	 alln awal-nsn ar-ttinin: «wa-yasuɛ, wa-sidi, ḥnnu ginnġ.»


Toen de Joden in de rechtszaal d t hoorden, waren zij diep gegriefd en knarsetandden zij van woede. 	 lliġ sfldn ayt-lmḥkama i-mayad, nkrn-d gisn iriyn bahra, ar-tgẓaẓn uh̬san-nsn.


Jezus stuurde de mensen weg en ging naar huis. Zijn discipelen kwamen bij Hem zitten en vroegen wat Hij bedoelde met de gelijkenis over het onkruid tussen het graan. 	 ġakudan ifl yasuɛ mddn-an ikšm s-tgmmi, aškin-d dars imḥḍarn-ns inin-as: «ml-aġ ma-tqṣadt s-lmɛna n-wazkkun ġ-igr.»


Nee, maar u moet streven naar de belangrijkste gaven. Ik wil daarnaast nog wijzen op een weg, die u nog veel verder brengt in uw verhouding tot God. 	 uhu, walaynni iriyat bahra ad-awn-ilint-twafkiw timzwura. imma ġilad rad-awn-mlġ yan-uġaras lli-yufn kullu mayan.


Een ander voorbeeld van het Koninkrijk van de hemelen is een visser, die zijn net in het water gooit. Er komen allerlei vissen in, eetbare en oneetbare. 	 «tagldit n-ignna tga zund ššbkt, luḥn-tt-in ingʷmarn ġ-umda ssmunn-d gis kraygatt rrhḍ n-islman.


Jullie zijn mijn vrienden. Wees niet bang voor de mensen die je willen vermoorden. Zij kunnen alleen maar je lichaam doden, maar hebben daarna geen macht meer over je. 	 wa-imddukkʷal-inu rad-awn-iniġ, a-ur-tiksaḍm ġwilli nqqanin ddat walaynni tiġurdin n-mayan ur-sul-ẓḍarn ad-skrn yat.


Op de eerste dag van het Paasfeest moest in ieder gezin een lam of een geitje worden geslacht. 	 ilkm-d-wass n-urh̬ṣiṣ lli-ġ a-qqrsn mddn i-ilqqaġn l-lɛid n-usurf.


De Vader en Ik zijn één." 	 nkki d-baba, yan a-nga.»


De andere mannen konden het ook bijna niet geloven dat zij zoveel vis hadden gevangen. 	 ašku iḍr-as lɛjb ġ-tuggt n-islman lli-d-umẓn.


Zij zullen niet naar de waarheid luisteren, maar hun eigen dwaze ideeën volgen. 	 ur-rad-irin ad-sfldn s-lḥqq, walaynni ra-stti-tawin ġir ġ-tḥajiyin h̬wanin.


Toen Jakobus en Johannes dit hoorden, vroegen zij Jezus: "Meester, vindt U het goed dat wij vuur van de hemel laten komen om die mensen te verbranden?" 	 imma imḥḍarn-ns yaɛqub d-yuḥanna, lliġ ẓran ġayan inin-as: «wa-sidi, is-trit a-nġr s-ignwan a-d-fllasn-tgguz lɛafit thlk-tn?»


"U bent genezen door uw geloof", zei Hij. "Ga in vrede." 	 yini-as yasuɛ: «way-illi, tjjit ġilad ašku tumnt. zayd s-sslamt.»


De engel die met mij sprak, had een gouden meetlat om de stad, de poorten en de muur op te meten. 	 lmalak lli-d-sri-isawln, illa dars yan-uɛmud n-uwrġ ma-s-a-issġal, yiri a-srs-issġl tamdint d-imawn-ns d-uġʷrab-ns.


"Thomas, zie je mijn handen en mijn zij? Voel er maar eens aan en twijfel niet meer. Geloof dat Ik leef!" 	 yini ilmma i-tuma: «ẓr ifassn-inu, tggrt-asn. mdi-d afus-nnk, tgt-t-in f-tsga-nu. ad-ur-ttškkat, ġir amn.»


Toen zij in de haven van Efeze kwamen, liet hij de anderen achter en ging zelf naar de synagoge. Daar had hij lange gesprekken met de Joden. 	 ruḥn tamdint n-afsus, ifl-tn. ikšm nttan s-tgmmi n-tẓallit ar-isawal d-ayt-yudaya.


Als de lasten u drukken en u vermoeid raakt, kom dan bij Mij. Ik zal u rust geven. 	 aškad-d sri, a-kullu willi kkatnin tammara asin taẓayt išqan, ssunfuġ-awn.


Hij onderwees hun: 	 ibdu ar-tn-isslmad yini:


De man kon op dat moment weer zien. Hij ging met Jezus mee en prees God. De mensen die het hadden gezien, begonnen ook God te prijzen. 	 yisfiw ġakudan iḍfur yasuɛ ġ-uġaras ar-italġ rbbi. mddn-an kullutn, lliġ-t-ẓran alġn rbbi bahra.


Toen vulde de engel de wierookpan met vuur van het altaar en gooide het op de aarde. Het begon vreselijk te donderen, te rommelen en te bliksemen. De aarde beefde ervan. 	 iddu lmalak ilmma, iɛmmr taṭṭast s-tirgin l-lɛafit zġ-dar ṭṭbla, iluḥ-tt-in f-ddunit. immass iggig s-uqqryan itjhhdn, utn-uwsmann immass-wakal.


Toen ik Hem zag, viel ik als dood voor Hem neer. Maar Hij legde Zijn rechterhand op mij en zei: "Wees niet bang. Ik ben de eerste en de laatste. 	 ġir ẓriġ-t ḍrġ-n ġ-dar iḍarn-ns zund iġ-mmutġ. isrs-d flla afus-ns afasi yini-yyi: «ad-ur-tiksaṭṭ. nkki a-igan amzwaru ula amggʷaru,


Dus, vrouwen, u moet zich in alles naar uw man voegen, zoals de Gemeente zich naar Christus voegt. 	 hati illa f-tmġart a-bdda-tsflid s-urgaz-ns ġmklli isflid-umnaggar s-lmasiḥ.


en doen zwaar werk met onze handen. De mensen die ons uitschelden, wensen wij het beste toe; vervolging verdragen wij geduldig; 	 ar-ntnhataf ar-nth̬dam s-ifassn-nnġ. ġakud nna-yaġ-rggmn mddn ar-ntḍalab rbbi a-tn-ibark. ġakud nna-yaġ-ssrfufunn ar-ntṣbar.


Behalve de Farizeeërs en de godsdienstleraars. Die keurden het plan van God af en wilden zich niet door Johannes laten dopen. 	 walaynni ifarisin d-imslmdn n-ššrɛ ffuġn zġ-ma-gisn-iqṣad rbbi, agʷin ad-ddmn f-ufus-ns.


Waarmee kunnen wij het Koninkrijk van God nog meer vergelijken? Wat zal Ik zeggen? 	 yini-asn yasuɛ: «ma-s-ra-nssrwas tagldit n-rbbi? mal-lmɛna a-s-ra-fllas-nsawl?


"Twee mannen gingen naar de tempel om te bidden. De ene was een Farizeeër die erg met zichzelf was ingenomen. De andere was een tolontvanger. 	 «ha-sin mddn kšmn s-tgmmi n-rbbi ad-ẓẓalln. yan iga afarisi, ig wayyaḍ bu-nkkas.


Dat geldt ook voor ons. Ook al hebben wij, als een voorproef van het nieuwe leven, de Heilige Geest ontvangen. Wij zuchten ook en hunkeren naar de dag dat ons lichaam zal worden verlost van ziekte en dood. 	 walaynni urd ġir ddunit a-inddrn. ula nkkʷni lli-dar lġllat timnza n-rruḥ lqudus, ar-nnddr ġ-ugʷns-nnġ ġilad ġ-a-ntql s-wass lli-ġ-rad-aġ-ig rbbi d-tarwa-ns ifukku ddat-nnġ zġ-lhalak.


U wordt niet slecht door wat u eet en drinkt. U wordt slecht door wat u denkt en zegt." 	 urd maylli ikššmn zġ-imi n-bnadm a-t-issḥramn. walaynni ġaylli-d-itffuġn zġ-imi-ns, nttan a-t-issḥramn.»


Wie Hem wel gelooft, bevestigt daarmee dat God één en al waarheid is. 	 imma wanna yumnn tugga-ns, hati imla izd rbbi a-dar lḥqq.


Zij kunnen niet meer sterven. Wat dat betreft lijken zij op engelen. Zij zijn zonen van God; zonen die uit de dood zijn opgestaan. 	 hatni zund lmalayka a-rad-gn ašku ur-sul-rad-mmtn. gn tarwa n-rbbi ašku luln s-tudrt l-lih̬rt.


Samen trokken ze de bergen in. Hij wees er twaalf aan als Zijn vaste discipelen. Die zou Hij erop uitsturen om de mensen Gods plan bekend te maken. 	 isti sin d-mraw ad-gn irqqasn-ns, baš ad-dids-tmunun yazn-tn ilmma a-tbrraḥn


Hij vertelde dat zijn knecht verlamd in bed lag en verging van de pijn. Hij vroeg of Jezus er iets aan wilde doen. 	 yini-as: «wa-sidi, ikušm-uh̬ddam-inu, ign ġ-tgmmi ityawmrrat bahra.»


Onthoud dit: Van alle mensen die ooit geboren zijn, is niemand groter dan Johannes de Doper. Toch is de kleinste in het Koninkrijk van de hemelen groter dan hij! 	 lḥqq a-rad-awn-iniġ, ur-illi ġ-tarwa n-tmġarin yan yugʷrn yuḥanna amsddam. imma wad kullu imẓẓin ġ-tgldit n-ignna, yugʷr yuḥanna.


Toen wist ik nog niet dat Hij het was. Maar God had tegen mij gezegd: 'Op wie u de Heilige Geest ziet neerdalen en blijven, dat is Hem. Hij zal de mensen dopen met de Heilige Geest.' 	 ar ġakudan ur-t-ukʷzġ, walaynni rbbi lli-yyi-d-yuznn ad-ssddamġ mddn ġ-waman, nttan ad-iyi-innan ‹ra-tẓrt rruḥ igguz-d ittrs-d f-yan-urgaz. nttan a-ra-issddam mddn s-rruḥ lqudus.›


De mensen die naar hem luisterden en zagen welke buitengewone dingen hij deed, hielden zich aan wat hij zei. 	 ggutn mddn n-ġin, lliġ sfldn i-ma-ittini filibbus ẓrn timitar tjhhdnin lli-iskar, awin-tt kullu ġ-wawal-ns.


"Zou iemand Hem iets te eten hebben gebracht?" vroegen ze elkaar. 	 sqsan imḥḍarn i-ngratsn: «is-illa mad-as-d-yiwin ma-ištta?»


De discipelen gingen erop uit. Aan allen die zij ontmoetten, vertelden zij dat zij de zonde de rug moesten toekeren. 	 ġakudan ad-ftan imḥḍarn ar-tbrraḥn ar-ttinin i-mddn ad-fln kullu mad-skarn yʷh̬šn,


Zij kwamen in de buurt van Bethfagé. Dat is een dorp op de helling van de Olijfberg, niet ver van Jeruzalem. Jezus stuurde er twee van Zijn discipelen heen en zei: 	 akmurn-in s-tmdint n-urušalim. lliġ lkmn awrir n-zzitun ġ-tsga n-bitfaji, yazn yasuɛ sin zġ-imḥḍarn-ns


Maar dat gaat zomaar niet! Laat eerst maar eens zien dat u ernst maakt met God. Denk niet dat het met u wel goed zal aflopen omdat u van Abraham afstamt. O, nee! God kan deze stenen veranderen in kinderen van Abraham. 	 skarat afulki baš a-iban is-tflm ma-yʷh̬šnn. a-ur-ttinim i-ngratun ‹nkkʷni nga tarwa n-ibrahim,› ašku rad-awn-iniġ, rbbi iẓḍar a-d-issnkr tarwa i-ibrahim ula zġ-iẓran-ad.


Broeders, luister! Deze Jezus laat u weten dat uw zonden kunnen worden vergeven. 	 «way-aytma, nra a-tissanm lh̬bar-ad ifulkin. ašku f-ssibt n-ġwad-d-inkrn a-s-yujad rbbi a-fllawn-issitti ddnub-nnun. kullu wanna srs yumnn, ra-t-issġus zġ-kullu ġaylli mi ur-iẓḍar ššrɛ n-musa a-t-zgis-issġus.


Ik ben het levende brood dat uit de hemel is gekomen. Wie van dit brood eet, zal altijd blijven leven. Het brood dat Ik voor het leven van de wereld zal geven, is mijn lichaam." 	 nkki giġ aġrum iddrn lli-d-igguzn zġ-ignna. wanna iššan zġ-uġrum-ad, rad-bdda-iddr. aġrum lli-rad-fkġ iga ddat-inu, ra-stt-fkġ a-srs-tddr ddunit.»


Wij hoeven ook niets meer te leren over de verschillende dopen en het hand-opleggen, over het opstaan van doden en een eeuwig oordeel. 	 a-ur-daġ-nsawal ġir f-isiridn nġd asrus n-ifassn nġd tankra n-willi mmutnin nġd lḥukm l-lih̬rt.


Maar er was geen twijfel mogelijk, want zij hoorden hen in vreemde talen spreken en God verheerlijken. 	 ašku sfldn-asn ar-sawaln s-iwaliwn iġribn ar-talġn rbbi. yini ilmma bṭrus:


niet alleen als uw slaaf, maar ook als uw geliefde broeder, die een speciaal plekje in mijn hart heeft. Is dat niet veel beter? Hij zal nu veel meer voor u betekenen, omdat hij niet alleen uw slaaf maar ook uw broeder in Christus is. 	 a-ur-ig ġir ismg-nnk walaynni uggʷar n-ismg, ašku iwrri ġilad iga gʷmak iɛzzan. iɛzza dari nkki, walaynni ra-dark-iɛzza s-uggʷar, ašku kiyi a-mi-iga winnk ġ-ddat ula ġ-siditnnġ.


Hiervoor zullen wij God altijd blijven danken: Toen u van ons het woord van God hoorde, was dat voor u geen nieuws van mensen, maar van God. U hebt het aangenomen voor wat het was: Een boodschap van God. En die boodschap heeft een geweldige invloed op u die erin gelooft. 	 mayad-daġ a-f-a-bdda-ntškar rbbi, ašku ġakud lliġ tsfldm i-wawal n-rbbi lli-awn-in-niwi, tamẓm gis tamnm izd awal n-rbbi a-iga, urd awal n-bnadm. s-ṣṣaḥt awal n-rbbi a-iga, ih̬dm ġilad ġ-uwlawn-nnun kunni lli-srs-yumnn.


"Welnu", zei Hij. "Geef de keizer wat de keizer toekomt en aan God wat God toekomt." 	 irar-asn: «fkat i-qayṣr ma-igan win qayṣr, tfkm i-rbbi ma-igan win rbbi.»


Laat de vrede van God uw harten beheersen. God wil dat zo, opdat u één bent in het Lichaam van Christus. Wees daarom dankbaar. 	 adjat sslamt l-lmasiḥ a-tmala i-uwlawn-nnun kullu ma-gigun-ira. ašku iġra-yawn-d rbbi a-kullu-tgm yan ġ-tamunt n-sslamt-ad. yili fllawn a-bdda-ttškarm rbbi.


De maaier krijgt zijn loon al en brengt mensen in Gods koninkrijk. Nu zijn de zaaier èn de maaier blij. Want de één zaait en de ander maait. 	 ġilad ġwalli imgrn ar-itamẓ tiġrad-ns, ar-issmunu ṣṣabt n-tudrt idumn, baš a-ifrḥ ġwalli ikrzn ula ġwalli imgrn i-ngratsn.


De mannen die bij het graf op wacht stonden, sidderden van angst. Zij vielen op de grond en het leek wel of ze dood waren. 	 ggʷdn imh̬zniyn lli-ḍufnin amḍḍal ar-trgigiyn s-tawda, ḍrn s-wakal zund iġ-mmutn.


Want God geeft ons niet een lafhartige geest, maar een sterke geest vol liefde en bedachtzaamheid. 	 ašku rruḥ lli-aġ-ifka rbbi ur-a-yaġ-itrara a-ntiksaḍ, walaynni ar-aġ-itɛmmar s-tḥkimt itjhhdn d-lḥnant d-tnbaṭṭ n-ih̬f-nnġ.


Na afloop van de vergadering stuurden zij Hem geboeid naar Pilatus, de Romeinse gouverneur. 	 krfn-t awin-t dḥin-t-in i-bilaṭus lḥakm n-rruman.


Maar ook daar waren weer Joden die niets van hen wilden weten. Die zaaiden onrust onder de mensen en zetten hen op tegen Paulus en Barnabas. 	 imma ayt-yudaya lli-ur-rinin ad-amnn, nkrn ar-sshiyyasn ibrraniyn baš ad-asin tanuwwašt f-aytmatn.


De commandant nam de jongeman bij de hand en toen zij alleen waren, vroeg hij: "Wat heb je me te vertellen?" 	 yamẓ-unmġur ġ-ufus n-uɛyyal, yawi-t waḥdut isqsa-t: «ma-rad-iyi-tinit?»


Hij heeft ervoor gezorgd dat er een nieuw verbond kwam, zodat iedereen mag komen om te genieten van de rijkdom die God beloofd heeft. Christus is gestorven om hen te redden van de straf, die zij verdienden door de zonden die zij onder het oude verbond hadden gedaan. 	 ġmkan a-iskr lmasiḥ yal-lɛhd l-ljdid ġ-gr rbbi d-bnadm, išškšm srs ġwilli mi-d-iġra rbbi s-lwrt idumn lli-f-asn-inna rad-asn-yili. immut lmasiḥ baš a-ifru mddn zġ-ddnub lli-skrn lliġ sul llan ġ-lɛhd amzwaru.


De discipelen waren hoogst verbaasd. Daarom zei Jezus: "Ja, het is verschrikkelijk moeilijk om in het Koninkrijk van God te komen. 	 ggʷdn imḥḍarn f-wawal-ad. izayd yasuɛ yini-asn: «wa-tarwa, mnšk a-s-išqa ad-kšmn s-tgldit n-rbbi.


"Petrus", antwoordde Jezus. "De waarheid is dat jij voordat vannacht een haan kraait, drie keer zult beweren dat je Mij niet kent." 	 imma yasuɛ irur-as: «lḥqq a-rad-ak-iniġ, ġ-iḍ-ad ur-ra-iġr-ufullus ard tinit kraṭṭ-twal ur-iyi-tssint.»


Toen we dat hoorden, smeekten wij en de andere christenen Paulus niet naar Jeruzalem te gaan. 	 lliġ nsfld i-ma-inna, nnkr nkkʷni d-aytmatn n-ġin nḍalb zġ-bulus bahra a-ur-iddu s-urušalim.


Met deze knecht valt niets te beginnen. Gooi hem buiten, in de diepste duisternis. Daar is wroeging en verdriet.' 	 imma ah̬ddam-ad ur-iskirn yat, luḥat-t-in ġ-tuggugt n-tillas. ġin a-ġ-rad-allan ar-tgẓaẓn uh̬san-nsn.›»


Toen zij hen niet vonden, sleurden zij Jason en enkele andere christenen voor het stadsbestuur. "Er zijn hier twee mannen gekomen", schreeuwden zij, "die de hele wereld op zijn kop zetten! 	 lliġ ur-tn-ufin, zukrn yasun d-kra n-aytmatn yaḍni s-dar imġarn n-tmdint, ar-tġuwwatn ar-ttinin: «ġwilli ssgrawlnin ddunit kullutt, hatni uškan-d ula s-ġid,


Wat ik u hierover al eerder heb verteld, heb ik van de Here ontvangen. In de nacht dat de Here Jezus werd verraden, nam Hij een brood, 	 maylli-yyi-d-imla siditnnġ, ha-yyi mliġ-awn-t. siditnnġ yasuɛ, ġ-iḍ-an ġ-ra-inz, yasi tangult


Want in ons diepste wezen overtuigt Gods Geest ons ervan dat wij kinderen van God zijn. 	 hati imšaška-d rruḥ n-rbbi d-rruḥ-nnġ ar-aġ-malan izd tarwa n-rbbi a-nga.


God zij dank, door Jezus Christus voert Hij ons mee in Zijn overwinning. Waar wij nu ook gaan, gebruikt Hij ons om Zich bekend te maken en het goede nieuws als een aangename geur te verspreiden. 	 ar-bahra-ntalġ rbbi lli-aġ-bdda-izggurun ġ-ukabar l-lmasiḥ lli-itnrun kullu ma-illan, ar-srnnġ-isslkam aḍu n-twassna-ns s-kraygatt mani.


Intussen hoopte hij heimelijk van Paulus steekpenningen te krijgen; hij liet hem daarom nogal eens bij zich komen om met hem te praten. 	 iġal is-rad-as-ifk bulus iqaridn. kigan d-twal ar-srs-itazn ar-dids-isawal.


Maar te zijner tijd zal hij tevoorschijn komen. 	 tissanm ma-t-iḥṣarn ġilad baš a-ur-d-iban ard-d-ilkm-uzmz-ns.


Ik wil dat u scherp het verschil tussen goed en kwaad zult zien. Dan zult u op de dag van Jezus Christus zuiver zijn, zonder dat er iets op u aan te merken is. 	 ġmkad a-s-ra-tiẓḍarm a-bdda-ttnawalm afulki, tġusm zġ-kullu ma-igan lɛib ula kullu ma-iššḥššamn mddn ar ass lli-ġ-ra-d-yašk lmasiḥ.


Als iemand onder u vraagt wie Titus eigenlijk is, zeg dan dat hij mijn medewerker is. Hij helpt mij u te dienen. Wat de twee andere broeders betreft, die vertegenwoordigen de gemeenten, en wat zij doen is tot eer van Christus. 	 imma tiṭus, iga asmun-inu ar-didi-ith̬dam f-ssibt-nnun. imma aytmatnnġ yaḍni, ntni gan imazann n-imnaggarn ar-itban lmjd l-lmasiḥ ġ-twuri lli-skarn.


Deze zogenaamde leraars hebben niet meer verstand dan wilde dieren, die geboren zijn om gevangen en verslonden te worden. Zij lachen om de geestelijke machten, waar ze in feite niets van weten. Maar zij zullen samen met die machten vernietigd worden. 	 walaynni imslmdn-an ar-rggmn ġ-ma-ur-fhimn, gn zund luḥuš šqanin lli-skarnin walaynni ur-ssinn mah̬ aylliġ a-skarn, ar-tlaln ġir baš a-tyamaẓn tyawhlakn. ula mddn-an ra-tyawhlakn zund luḥuš.


"Omdat jullie zo weinig geloof hebben", antwoordde Jezus. "Als jullie geloof maar zo klein is als een mosterdzaadje en je zegt tegen deze berg: 'Ga weg,' dan gaat hij weg. Dan is niets onmogelijk voor je. 	 yini-asn: «ašku idrus liman-nnun. lḥqq a-rad-awn-iniġ, iġ-gigun-illa liman unšk n-taqqayt imẓẓin l-lh̬rdl, ra-tinim i-uwrir-ad ‹itti zġ-ġid s-ġin› ra-iskr s-mad-as-tnnam. ur-ra-yili kra mi ur-tẓḍarm.


Zo kwamen zij bij de heuvel Golgotha, dat betekent 'Schedelplaats'. De soldaten gaven Jezus wijn met een pijnstillend middel erin. Maar toen Hij ervan proefde, wilde Hij het niet drinken. 	 lkmn adġar lli-mi-ttinin ‹gulguta›. tga lmɛna-ns ‹adġar n-tʷh̬šašt n-ih̬f›.


Want die is nieuw voor ons. Wij hebben u dingen horen zeggen die ons vreemd in de oren klinken. Wij zouden wel eens willen weten wat u daarmee bedoelt." 	 ašku ar-tsawalt f-kra n-tġawsiwin ur-jju-nsfld i-zund ntnti. nra a-nissan ma-tga lmɛna-nsnt.»


Is wat u hebt geleden dan voor niets geweest? Was dat maar zo. 	 is-ur-igi yat, kullu maylli darun ijran ġayd zrinin?


"Wees maar niet bang", zei Jezus. "Vertel mijn broeders dat zij meteen naar Galilea moeten vertrekken. Daar zullen zij Mij ontmoeten." 	 yini-asnt yasuɛ: «ad-ur-tiksaḍmt. zaydamt tinimt i-aytma ad-ddun s-jalil. ġin a-ġ-ra-yyi-ẓrn.»


Terwijl zij nog aan het vertellen waren, stond Jezus plotseling bij hen. 	 sul a-sawaln s-d-ibidd yasuɛ ġ-gratsn, yini-asn: «ad-awn-tili sslamt.»


Mijn Vader wil dat ieder die inziet wie Zijn Zoon is en op Hem vertrouwt, eeuwig leven heeft. Ik zal hen op de laatste dag uit de dood terughalen." 	 ġmkad-nnit a-ira baba, ira a-ifk tudrt idumn i-kullu wanna-yyi-iẓran yamn sri. ra-t-id-ssnkrġ ġ-wass iggʷran.»


Als u nu het heerlijke nieuws hebt gehoord dat Christus weer levend is geworden, hoe kunnen sommigen van u dan zeggen dat er geen enkele dode ooit weer levend wordt? 	 «inkr-d lmasiḥ zġ-lmut.» ġmkad a-iga-wawal n-tbrraḥt-nnġ. imma kunni, mamnk a-ra-yiri kra gigun a-ittini «ġwilli mmutnin ur-ẓḍarn ad-d-nkrn»?


Het volk dat in de duisternis voortgaat, zal een groot Licht zien; een Licht, dat straalt over hen die in een land van dichte duisternis wonen." 	 han ġwin gawrnin ġ-tillas a-iẓran tifawt iggutn. ġwin zdġnin ġ-tmazirt n-umalu l-lmut, ntni a-f-tsfaw tifawt.»


Toen Paulus en Barnabas de synagoge verlieten, werd hun gevraagd de volgende sabbat terug te komen en weer over Jezus te spreken. 	 iffuġ ilmma bulus d-barnaba zġ-tgmmi n-tẓallit. ḍalbn-tn mddn a-n-wrrin imal ass-an n-usunfu ad-asn-sawln s-uggʷar f-tġawsiwin-ad.


Daarom probeerden ze Hem iets te laten zeggen waarvoor de Romeinse gouverneur Hem gevangen kon nemen. Zij hielden Hem goed in de gaten en stuurden enkele handlangers op Hem af die zich voordeden als eerlijke, oprechte mensen. 	 sul-t-gabln, aznn-d kra n-irgazn ad-skarn zund iġ-a-ttirin aġaras n-rbbi, walaynni ran ġir ad-amẓn yasuɛ f-wawal-ns baš a-t-in-dḥin i-lḥakm n-rruman a-fllas-iḥkam.


Deze keer wil ik niet alleen maar even bij u aankomen. Ik zou graag wat langer blijven als de Here het goed vindt. 	 ur-riġ a-n-darun-zzriġ ġir kra n-uwssan drusnin ġilad, walaynni riġ a-n-darun-gawrġ kigan iġ-ira rbbi.


dan vraag ik de God van onze Here Jezus Christus (de Vader Die alle eer verdient) u wijsheid te geven, opdat u helder en duidelijk zult zien wie Christus is en Hem door-en-door zult kennen. 	 ar-tḍalabġ babatnnġ imqqurn lli-igan rbbi n-siditnnġ yasuɛ lmasiḥ ad-awn-yakka rruḥ n-tḥkimt d-twassna baš a-ti-tissanm ġmklli iga.


Zij deden wat Jezus had gezegd en vingen zoveel vis dat hun netten begonnen te scheuren. 	 grn-tnt-in ġakudan, s-tnt-in-ufan ɛmmrnt s-islman ggutnin aylliġ rad-bbint.


Maar wie zijn leven voor Mij opgeeft, zal het terugkrijgen. Wat hebt u eraan de hele wereld te winnen en uw leven te verspelen? En wat is u meer waard dan uw leven? 	 ma-ra-yili i-bnadm iġ-iwrri iṭṭaf ddunit kullutt ih̬sr ih̬f-ns? ma-ra-ifk bnadm baš a-ijjnjm ih̬f-ns?


Op een gegeven ogenblik reden zij langs een water. "Kijk", zei de Ethiopiër, "daar is water. Wat is erop tegen mij te dopen?" 	 zaydn ssudun ġ-uġaras aylliġ lkmn yan-udġar gis aman, yini lwazir i-filibbus: «hay-aman. is-illa ma-rad-iyi-ikkis a-yyi-tssddmt?»


'De hemel is mijn troon en de aarde is mijn voetenbank. Wat voor huis zult u dan bouwen? In wat voor gebouw kan Ik wonen? 	 ‹ignna iga lɛrš-inu, ig-wakal aẓru lli-f-a-n-srasġ iḍarn-inu. ġmkad a-inna sidi rbbi: man tigmmi a-rad-iyi-tbnum? man taḥanut a-ġ-rad-sunfuġ?


Voor Hem is alle macht, voor altijd en eeuwig. Amen! 	 nttan a-mi-tlla lquwwa ġilad ula kullu mayd-d-iftan, amin.


Niet dat Jezus eten wilde kopen. Hij was iets anders van plan, maar was alleen benieuwd wat Filippus zou antwoorden. 	 issn ma-ra-iskr walaynni isqsa filibbus ġmkad baš a-t-yarm.


Broeders, wij vragen u respect te hebben voor uw leiders die door de Here zijn aangewezen. Zij verrichten veel werk onder u en wijzen u terecht waar dat nodig is. 	 imma ġilad ay-aytmatnnġ, ra-kʷn-nḍalb a-ttuqqarm ġwilli skarnin tawuri n-rbbi ġ-gratun, ar-kʷn-tgabaln s-ism n-siditnnġ ar-kʷn-tnṣaḥn.


Een weduwe uit die stad kwam telkens bij hem. Zij eiste dat hij uitspraak zou doen in een conflict tussen haar en iemand die haar had benadeeld. 	 tili yat-thjjalt ġ-tmdint-an ar-bdda-tssmummʷi ġ-dar lqaḍi ar-as-ttini: ‹fukku-yyi zġ-unuwwaš-inu.›


Na verloop van tijd reisde hij naar Griekenland en bleef daar drie maanden. Vlak voordat hij uitvoer naar Syrië, hoorde hij dat de Joden daar het op zijn leven gemunt hadden. Daarom besloot hij een omweg te maken en via Macedonië te gaan. 	 iqama ġin kraḍ-iyrn. walaynni lliġ iskr f-a-ibbi amda a-iwrri s-tmazirt n-suriyya, isfld f-kra n-ayt-yudaya is-d-fllas-mšaškan a-t-hlkn. yini ilmma d-ih̬f-ns: «yuf ad-wrriġ d-uġaras-inu zriġ zġ-makiduniyya.»


Gelukkig zijn de mensen die ernaar hunkeren dat Gods wil wordt uitgevoerd, want zij zullen volkomen tevreden worden gesteld. 	 imbarkin ad-gan ġwilli yaġ laẓ ula irifi i-ma-irḍan rbbi, ašku ntni a-ra-išbɛ.


Toen u God nog niet kende, onderwierp u zich aan afgoden. 	 ġayd izrin ur-tssinm rbbi. tkkam-ttin tgam ismgan i-kra l-lquwwat lli-ur-ginin rbbi.


Toen zei de engel: "Ik ben Gabriël en leef heel dicht bij God. Hij heeft mij naar u toegestuurd om u dit te vertellen, maar u wilt mij niet geloven. 	 yini-as lmalak: «nkki giġ jibrayyil, ar-tbddadġ ġ-lgddam n-rbbi. yuzn-iyi-d a-srk-sawlġ awiġ-ak-d lh̬bar-ad ifulkin.


Velen die zich met toverij hadden beziggehouden, gooiden hun toverboeken op een stapel en staken die voor de ogen van heel de stad in brand. Er ging naar schatting voor 50.000 zilverstukken in vlammen op. 	 kigan d-isḥḥarn a-d-issmunn arratn-nsn jdrn-tn ġ-lgddam n-mddn. lliġ ḥasbn atig n-warratn-an, afn-in smmus id-mraw n-id-walf (50.000) n-uqarid n-nnuqrt.