maar wat God heeft gezegd, geldt voor eeuwig." (B) En daarmee wordt het goede nieuws bedoeld, dat u is bekendgemaakt. 	 imma awal n-siditnnġ izga-bdda.» awal-ad iga lh̬bar ifulkin lli-mi-tsfldm.


De mensen stonden toe te kijken. En de Joodse leiders deden niets dan Hem bespotten en uitlachen. "Hij heeft anderen gered", hoonden ze. "Laten we nu eens kijken of Hij Zichzelf kan redden; of Hij werkelijk de Christus is." 	 biddn mddn ar-tmnadn kullu ma-ijran, imma imġarn n-tmazirt ar-gis-tṭnaẓn ar-ttinin: «hati ijjnjm wiyyaḍ, iniyat-as a-ijjnjm ula ih̬f-ns iġ-iga ntta lmasiḥ amẓlay n-rbbi.»


Zodra zij vrij waren, gingen Petrus en Johannes naar hun vrienden en vertelden wat de Joodse leiders hadden gezegd. 	 lliġ-asn-rẓmn iwrri bṭrus d-yuḥanna s-dar mddn-nsn, sawln-asn f-kullu mad-asn-nnan inmġurn n-tgmmi n-rbbi d-imġarn n-tmazirt.


Hoe kunt u als vrouw nu weten dat u uw man zult redden? En hoe kunt u als man weten dat u uw vrouw zult redden? 	 walaynni swangm a-tamġart tamumnt, is-tssnt is-ur-ra-tjjnjmt argaz-nnm? swangm ay-argaz amumn, is-tssnt is-ur-ra-tjjnjmt tamġart-nnk?


Hieruit blijkt dus dat een mens gered wordt door wat hij gelooft én door wat hij doet. 	 is-ur-tẓrim ġilad? rbbi ar-srnnġ-itrḍu f-ssibt n-ma-nskar urd f-ssibt n-ma-numn ukan.


Daarna sloegen zij Hem met een stok op het hoofd en spuugden naar Hem. Zij deden net of zij Hem vereerden door voor Hem op de knieën te vallen. 	 ar-t-kkatn f-ih̬f s-yat-tġanimt ar-fllas-ssufusn ar-ṭṭarn f-ifaddn-nsn ġ-lgddam-ns.


Want al ben ik mij van geen kwaad bewust, de enige die mij kan beoordelen, is de Here. 	 swangmġ is-ur-gigi-illi kra l-lɛib, walaynni ur-rad-iniġ is-fulkiġ, ašku ur-illi ma-iẓḍarn a-flla-iḥkam abla siditnnġ waḥdut.


Dank zij God hebt u nu uw leven in Christus Jezus. Hij geeft u wijsheid en door Hem staat u rechtvaardig tegenover God. Hij heeft u apart gezet en bevrijd. Alles dank zij Hem. 	 nttan ad-awn-ifkan a-tgm win lmasiḥ. ifk-aġ taḥkimt l-lmasiḥ, ifk-aġ afulki l-lmasiḥ, iẓli-aġ s-uẓlay l-lmasiḥ, ifukku-aġ f-uwdm l-lmasiḥ.


Boze geesten gingen, onder luid geschreeuw, weg uit de vele mensen die er last van hadden. Vele lammen en kreupelen werden genezen. 	 mddn ggutnin, ffuġn zgisn ljnun ʷh̬šnnin s-tġuyya tjhhdnin, jjin kigan d-ikušamn d-ibiḍarn.


Wat zal de eigenaar van de wijngaard doen, als hij dit hoort? Zal hij die boeren niet hun verdiende loon geven en uit de weg ruimen? De wijngaard zal hij aan andere mensen geven. 	 isqsa-tn yasuɛ: «ma-ra-iskr bab n-igr f-ġayan? ra-d-yašk ihlk ih̬ʷmmaṣn-an, ifk igr i-wiyyaḍ.


U hebt niet het gebruik in acht genomen mijn hoofd met olie te zalven. Maar deze vrouw heeft mijn voeten gezalfd. Met kostbare parfum nog wel. 	 kiyi ur-iyi-tẓġurt ih̬f-inu s-zzit. imma nttat, hatti ar-tẓġġur iwurzan-inu s-tujjut išwan.


Op een andere sabbat, toen Hij in de synagoge was en de mensen over God vertelde, zat daar ook een man met een lamme, verschrompelde rechterhand. 	 yan-wass n-usunfu yaḍni ikšm yasuɛ s-tgmmi n-tẓallit ar-isslmad. illa ġin yan-urgaz immut-as-ufus afasi.


Jezus raakte de man aan. "Ik wil het", zei Hij. "Word weer gezond." Hij had het nog maar net gezegd of de melaatsheid was verdwenen. 	 iggr-as yasuɛ s-ufus-ns yini-as: «riġ nkki. ġus.» yitti zġ-gis ljdam ġakudan iġus.


Wat kosten vijf mussen? Bijna niets. Toch vergeet God er niet één van. 	 is-ur-a-nzzan smmus-waÿÿawÿn s-snat-tqaridin? walaynni rbbi ur-a-gisn-itettu yan.


Zij zagen iets wat op vuur leek; vlammen die zich boven ieder van hen verspreidden. 	 ẓrn kra irwas timzliwin l-lɛafit, bḍunt tettrs yat f-kraygatt yan gisn.


Mensen kunnen huizen bouwen, maar God heeft alles gemaakt. 	 kraygatt tigmmi ttyawbna f-ufus n-kra n-yan, imma rbbi iga abnnay n-kullu ma-illan.


Dus, zoals wij op de aardse Adam lijken, zullen wij ook op de hemelse Christus lijken. 	 ġilad nga zund win-wakal, tigira ra-ng zund win-ignna.


Hij ging verder: "Je wordt slecht door wat je denkt. Uit je innerlijk, je hart, komen slechte gedachten voort. 	 izayd yini-asn: «ġaylli-d-itffuġn zġ-bnadm nttan a-t-issḥramn,


Want de liefde voor het geld is de eerste stap naar allerlei andere zonden. Sommige mensen hebben zich daarvoor zelfs van God afgewend en zich veel ellende op de hals gehaald. 	 ašku tayri n-iqaridn ar-di-ttawi kullu ma-yʷh̬šnn. llan kra n-mddn ar-bahra-ttirin iqaridn aylliġ ffuġn aġaras l-lmasiḥ, ssyaggasn ulawn-nsn s-tguḍi iggutn.


De mensen verbrandden door het vreselijke vuur. Maar in plaats van zich te bekeren en God alle eer te geven, vervloekten zij Hem Die de macht over de plagen heeft. 	 tjdr mddn s-trġi-ns iḥrran, aylliġ rgmn ism n-rbbi lli-dar taẓḍḍart a-tn-yut s-tguḍiwin-an, walaynni ur-rin ad-fln ddnub-nsn uqqrn lmjd-ns.


Nog voordat de jongen bij Hem was, sloeg de boze geest hem tegen de grond. Hij bleef hevig stuiptrekkend liggen. Jezus joeg de boze geest uit de jongen weg, genas hem en gaf hem aan zijn vader terug. 	 iftu-d-ufruh̬ s-dar yasuɛ s-srs-yut ljnn akal issmḥakka-t. isawl-daġ yasuɛ yamr ljnn a-zgis-iffuġ, ijjujji-t irar-t i-babas.


Maak hun ogen zc dat zij niet meer kunnen zien. Maak hun rug voor altijd krom." (d) 	 ad-llasnt-walln-nsn a-ur-isfiwn, ar-bdda-knnun ġ-ddu taẓayt n-tmmariw.»


Broeders, als u bij de Here Jezus Christus hoort (bij Hem, Die alle macht en majesteit heeft) maak dan geen onderscheid tussen rijk en arm. 	 way-aytma, a-ur-tskarm s-uwdmawn ġilad ġ-tumẓm aġaras n-siditnnġ yasuɛ lmasiḥ bab l-lmjd.


Ik zou u nog zoveel moeten zeggen, maar dat zou nu te zwaar zijn. 	 «iggut dari mad-awn-sul-ttiniġ walaynni ur-as-tẓḍarm ġilad.


Jezus zei: "Staat er niet geschreven: 'Ik zeg dat u goden bent'? (A) 	 isawl yasuɛ yini-asn: «is-ur-ityara ġ-ššrɛ-nnun inna rbbi i-kra n-mddn ‹kunni tgam id-rbbi›?


Om voor God vrijuit te gaan, moet u doen wat Hij wil, of u Zijn wet nu kent of niet. 	 ašku rbbi ur-a-itrḍu f-willi ġir sflidnin i-ššrɛ, walaynni f-willi skarnin s-ššrɛ.


"Wel?" vroeg Jezus, "wat kan Ik voor jullie doen?" 	 yini-asn: «ma-tram ad-awn-t-skrġ?»


Op een andere sabbat kwam Jezus weer in een synagoge. Er zat een man met een lamme, verschrompelde hand. 	 ikšm-daġ yasuɛ s-tgmmi n-tẓallit. illa ġin yan-urgaz immut-as-ufus.


Het tweede beest had iedereen in zijn macht; klein en groot, rijk en arm, vrij en slaaf. Iedereen moest een merkteken op zijn rechterhand of voorhoofd hebben. 	 izayd-waġʷẓn-lli ar-itamr kullu mddn, ma-imẓẓin ula ma-imqqurn, ayt-wayda ula imẓlaḍ, ismgan ula ġwilli ganin win ih̬f-ns, yini-asn ad-qbln ṭṭabɛ f-ufus-nsn afasi nġd f-ignzi-nsn.


Op een morgen stond Hij voor dag en dauw op en ging alleen naar een stil plekje om te bidden. 	 inkr-d yasuɛ ġ-tillas n-ṣṣbaḥ, iffuġ iftu s-yan mani ġ-ur-illi yan, ar-ġin-itẓalla.


'Paulus', zei hij, 'wees niet bang. U zult voor de keizer terecht staan. En terwille van u zal God ieder hier aan boord in veiligheid brengen.' 	 yini-yyi: ‹wa-bulus, ad-ur-tiksaṭṭ. hati iqqan-k-id a-tbiddt ġ-lgddam n-qayṣr. ifka-yak rbbi a-ur-immt yan zġ-ġwilli didk muddanin.›


"U kunt zich het Koninkrijk van de hemelen zo voorstellen: De eigenaar van een landgoed ging er 's morgens vroeg op uit om arbeiders te huren voor het werk in zijn wijngaard. 	 «tagldit n-ignna tga zund yan-urgaz bab n-igr, iffuġ zikk ṣbaḥ a-d-ikru ih̬ddamn i-igr-ns n-waḍil.


Op de plaats waar gezegd werd dat zij mijn volk niet waren, zullen zij zonen van de levende God worden genoemd." (e) 	 ġ-illiġ nniġ ‹ur-tgim mddn-inu,› ġin a-ġ-rad-iniġ ‹tgam tarwa n-rbbi lli-illan.›»


"Maar jullie mogen niets meenemen voor onderweg", zei Hij. "Geen wandelstok, geen tas, geen eten, geen geld, zelfs geen extra mantel. 	 yini-asn: «a-ur-tasim yat i-uġaras. a-ur-tawim aɛmud nġd aqʷrab nġd aġrum nġd iqaridn nġd sin iqšban.


Wie zo eenvoudig en onbevangen is als dit kind, is de grootste in het Koninkrijk van de hemelen. 	 wanna iẓẓimẓin ih̬f-ns zund arraw-ad, nttan a-imqqurn ġ-tgldit n-ignna.


"Wie zoekt u?" vroeg Jezus nog eens. "Jezus van Nazareth", was het antwoord. 	 isqsa-tn-daġ yasuɛ: «manwa-s-a-tsiggilm?» inin-as: «yasuɛ gu-naṣira.»


En wat jullie zelf betreft, wees op je hoede! Omdat jullie bij Mij horen, zul je voor het gerecht worden gesleept. In de synagogen zul je harde klappen krijgen. Jullie zullen zelfs voor koningen en presidenten moeten verschijnen. Dat zijn allemaal kansen om over Mij te vertellen. 	 «awiyat-stt ġ-ih̬f-nnun. ra-kʷn-dḥayn s-lmḥkamat, ssġuršn-kʷn ġ-tgʷmma n-tẓallit. ra-tbddadm f-ssibt-inu ġ-lgddam l-lḥukkam d-igldan ad-asn-takkam tugga flla.


Toen het avond werd, zei Hij tegen Zijn discipelen: "Kom, wij gaan naar de overkant van het meer." 	 lliġ tlkm-tdggʷat n-ġassan yini-asn: «a-nddu s-tsga-yan yaḍni n-umda.»


Je kunt het huis van de duivel niet leegroven als je niet eerst de duivel hebt vastgebonden. 	 «ma-iẓḍarn a-ikšm s-tgmmi n-yan idusn a-d-yakʷr ayda-ns iġ-ur-zwar-ikrs ġwalli idusn? iġ-t-ikrs, ġakudan a-rad-as-d-yakʷr ayda-ns.


Jezus keek hen aan en zei: "Menselijk gezien, niemand! Maar bij God is alles mogelijk." 	 issmaqql gisn yasuɛ yini-asn: «ġ-dar bnadm ur-iẓḍar a-yili walaynni ġ-dar rbbi. ašku ur-illi kra mi ur-iẓḍar rbbi a-t-iskr.»


Ze gooiden het dieplood uit en peilden 37 meter. Even later deden ze dat nog eens: 28 meter! 	 irin ad-issann tadrut n-umda ġin. grn-in izikr, yili ġ-ih̬f-ns kra n-uwzzal, afn-in gis kkuẓ id-mraw n-mitru. imikk grn-t-in-daġ, afn-in gis kraḍ id-mraw n-mitru.


Later is Hij gezien door 500 broeders tegelijk. Hoewel enkelen van hen al gestorven zijn, leven de meesten nog. 	 iban-d ilmma i-uggʷar n-smmus id-miyya zġ-aytmatn ġ-yat-twal. iggut gisn mad-sul-isuln walaynni kra immut.


In de Boeken van de profeten werd er al over gesproken. Maar nu heeft de eeuwige God opdracht gegeven dat alle volken het moeten horen, opdat zij Hem gaan gehoorzamen en vertrouwen. 	 ašku maylli intln kullu ġayd izrin, issbayyn-t-id rbbi ġilad, iml-aġ-t ġ-warratn l-lanbiya, baš ad-wrrin amnn mddn ġ-kullu timizar n-ddunit ar-skarn s-wawal-ns, ġmklli yuṣṣa rbbi lli-bdda-illan.


Zij verlieten de man en gingen in de varkens. De hele kudde stormde de helling af, het meer in en verdronk. 	 ffuġn zġ-urgaz kšmn s-walfan, tazzl-tuwrut s-jjhd zġ-ujarif s-umda, h̬sin-in kullutn.


Het ligt anders als de ongelovige man of vrouw zelf wil scheiden. Laat er dan maar een scheiding komen. De gelovige hoeft zich dan op geen enkele wijze verplicht te voelen. Want God wil dat u in vrede en harmonie leeft. 	 imma argaz lli-ur-yuminn, iġ-ira a-ifru i-tmumnt, iskr-iyt ġmklli ira. ula tamġart lli-ur-yuminn, iġ-tra a-tfru i-umumn tskr-iyt ġmklli tra. iġ-illa ġmkad ur-sul-tyawkrrafn imumnn, ašku rbbi iqṣad gigun ad-awn-tili sslamt.


Respecteer hen en houd van hen, omdat zij zoveel voor u doen. Leef in vrede met elkaar. 	 mlat-asn mnšk a-s-darun-ɛzzan f-ssibt n-twuri-nsn. gat s-sslamt i-ngratun.


Judas en Silas bleven er nog een hele tijd en toen de christenen hen lieten gaan, moesten zij de hartelijke groeten doen aan degenen die hen gestuurd hadden. 	 tigira n-ma-darsn-gawrn kra n-uwssan, safḍn-tn aytmatn s-sslamt, wrrin s-dar ġwilli-tn-uznnin.


Dan zal niemand vermoeden dat u honger hebt, behalve uw Vader, Die ieders geheim kent. Hij zal u belonen. 	 a-ur-yissan yan is-taẓumt abla babak lli-intln. ra-k-ibark babak lli-itmnadn kullu ma-intln.


Zijn moeder en Zijn broers kwamen bij het overvolle huis en lieten Hem roepen. Zelf bleven zij buiten staan. 	 tašk-id innas n-yasuɛ d-aytmas, biddn-d ġ-brra n-tgmmi, aznn-d mad-as-d-yaqran.


De hele schepping is namelijk onderworpen aan dood en verval, hoewel niet uit eigen vrije wil. God heeft dat gedaan als gevolg van de zonde. 	 ašku rbbi irur ddunit a-ttẓuẓḍ ma-mi-ur-tẓḍar. urd ddunit a-iran a-tg ġmkan walaynni rbbi ad-as-t-iskrn. walaynni ifka-yas sul rrja,


Eén ding is zeker: Sommigen die hier bij Mij staan, zullen niet sterven voordat zij het Koninkrijk van God hebben gezien!" 	 lḥqq a-rad-awn-iniġ, illa ġ-ġwid biddnin ġid ma-ur-ra-immt ard iẓr tagldit n-rbbi tuška-d.»


Ondanks de vele wonderen die Hij voor hun ogen had gedaan, geloofden de meeste mensen niet dat Hij de Christus was. 	 ggutnt lmɛjizat lli-iskr yasuɛ ġ-dar mddn-an, walaynni ur-rin a-srs-amnn.


En zijn vrouw Sara was ook al veel te oud om nog een kind te krijgen. Toch werd zijn vertrouwen daardoor niet minder. Hij ging niet twijfelen. Integendeel! 	 ntta ur-iškka ġ-mad-as-inna rbbi, wah̬h̬a issn is-dars-illa ma-itggan miyya n-usggʷas, tuwssr ddat-ns bahra ula tẓḍar-tmġart-ns sara a-trbbu.


De man die ik u stuur, is door de Joden gevangen genomen. Toen zij op het punt stonden hem te doden, ben ik er met mijn soldaten naar toe gegaan en heb hem uit hun handen bevrijd. Ik had ontdekt dat hij een Romein is. 	 argaz-ad, ġwin-t ayt-yudaya, irin ntni a-t-nġn. afġ-t-in is-iga yan iṭṭafn taġamt ġ-ayt-ruma, nlkm-n nkki d-iɛskrin-inu nkkis-asn-t-id.


Maar één van Zijn discipelen trok een zwaard, haalde uit en sloeg de knecht van de hogepriester een oor af. 	 inkr ilmma yan zġ-willi llanin d-yasuɛ ildi-d lkummit, yut ah̬ddam n-unmġur n-tgmmi n-rbbi ibbi-as amẓẓuġ.


En ook dat u de moed niet laat zakken, maar het voorbeeld volgt van de mensen die (door hun geloof en geduld) ontvingen wat God hun had beloofd. 	 a-ur-ttrmaym tflm ma-kʷn-d-iqqann, walaynni skarat zund kullu willi umnnin ṣbrn aylliġ kšmn s-tmih̬ar lli-f-asn-inna rbbi.


Zij verkochten hun huizen en andere eigendommen en het geld gaven zij aan mensen die het nodig hadden. 	 ar-zznzan ayda-nsn d-tġawsiwin lli-ṭṭafn, ar-t-aṭṭun f-willi gisn ḥtajjanin, kud yan d-unšk lli-f-ilkm.


Wel, God deed Abraham en zijn Kind een belofte. Er staat niet in de Boeken dat die belofte aan Abrahams 'kinderen' werd gedaan, want dan zou die voor alle Joden gelden. Nee, er staat 'Kind' en daarmee wordt Christus bedoeld. 	 ġayd izrin ar-isawal rbbi s-ibrahim ar-as-ittini f-ma-rad-as-ifk i-ibrahim, ntta d-wamud-ns. ur-as-inni «ra-t-fkġ i-imadn-nnk» zund iġ-gan mddn ggutnin, walaynni inna-yas «ra-t-fkġ i-wamud-nnk» igan yan ig lmasiḥ.


Juist toen hij niets meer over had, werd het land getroffen door een vreselijke hongersnood. 	 ur-sul-dars-iqama yat. iwrri yili-uġni išqan ġ-tmazirt-an, ilkm bahra f-ma-ištta.


Al de schatten van wijsheid en kennis zijn in Hem verborgen. 	 d-nttan a-ġ-tlla-kullu-tḥkimt n-rbbi ula tawassna-ns ihiyyan.


"Laat haar toch begaan", zei Jezus. "Zij heeft dit gedaan als voorbereiding op mijn begrafenis. 	 isawl yasuɛ yini-asn: «adjat-stt ad-as-yili mayad ar ass n-tmḍlt-inu.


Zij beschuldigden hem ervan de mensen ertoe over te halen God te vereren op een manier, die in strijd was met de Joodse wet. 	 inin fllas: «argaz-ad ar-itrara mddn ad-ffuġn zġ-ššrɛ n-musa ar-tɛbadn rbbi s-mamnk yaḍni.»


Want Johannes had tegen hem gezegd dat hij niet met haar mocht samenleven. 	 ašku yuḥanna ikka-ttin ar-ittini i-hirudus: «ur-ak-iḥlla a-tawit tamġart n-gʷmak.»


Hij heeft van de hoofdpriesters zelfs toestemming gekregen om al Uw volgelingen hier in de boeien te slaan!" 	 hati ġilad yuška-d s-ġid, yawi-d dids tibratin zġ-inmġurn n-tgmmi n-rbbi baš a-yamẓ kullu ġwid aqranin s-ism-nnk.»


In Christus bent u dus volmaakt, want Hij is de hoogste heerser en autoriteit over elke andere macht. 	 ula kunni, tlla-yawn tudrt ikmmln f-ssibt n-ma-tgam win lmasiḥ lli-iḥkamn ġ-kullu ssulṭat ula lquwwat n-ignwan.


Wanneer Ik kom in mijn heerlijkheid met al de engelen, zal Ik op mijn schitterende troon zitten. 	 izayd yasuɛ yini-asn: «ġakud lliġ rad-d-wrriġ s-ddunit-ad, munn-d didi kullu lmalayka s-lmjd iggutn, rad-skiwsġ nkki lli-igan yus n-bnadm f-lɛrš n-tgldit-inu,


Toen zij dat hoorden, prezen zij God. Daarna zeiden zij tegen Paulus: "U ziet, broeder, dat hier vele duizenden Joden in Jezus zijn gaan geloven. Ieder van hen hecht grote waarde aan de wet van Mozes. 	 lliġ sfldn i-ma-inna ar-kullu-talġn rbbi. inin ilmma i-bulus: «wa-gʷmatnnġ, tẓrit kigan d-wafḍan n-ayt-yudaya a-d-iwrrin amnn s-siditnnġ, ar-kullu-ttirin ššrɛ n-musa bahra.


En tegen wie had God het, toen Hij onder ede verklaarde dat zij nooit de rust en vrede zouden krijgen, die Hij Zijn volk beloofd had? Natuurlijk tegen al die mensen die Hem ongehoorzaam waren. 	 manwi mi inna rbbi s-wawal izgan ur-sar-rad-kšmn s-usunfu-ns? a-tn-igan d-willi ffuġnin zġ-wawal-ns.


Hij maakte een gebaar dat zij moesten zwijgen en vertelde toen hoe de Here hem uit de gevangenis had bevrijd. "Vertel Jakobus en de andere broeders wat er is gebeurd", zei hij. Daarna ging hij weg naar een veiliger plaats. 	 yall afus-ns a-tn-issfssa, yini-asn ilmma f-mamnk a-t-id-issufġ siditnnġ zġ-lḥbs. yuṣṣa-tn: «iniyat kullu mayad i-yaɛqub d-aytmatn.» ifl-tn ġakudan, iddu s-mani yaḍni.


Jezus riep hen allemaal bij Zich en zei: "Jullie weten dat de mannen die het in de wereld voor het zeggen hebben, de bevolking onderdrukken. Zij maken misbruik van hun macht. Maar onder jullie is dat totaal anders. 	 imma yasuɛ iġra-yasn-d kullutn yini-asn: «tssnm igldan n-ddunit-ad ar-tḥkamn f-ayt-tmizar-nsn, tissanm inmġurn-nsn ar-tamrn mddn ad-skarn s-iwaliwn-nsn.


En hij deed zijn muil open en braakte de grofste beledigingen uit tegen God, tegen Zijn naam, tegen Zijn tempel en tegen allen die in de hemel woonden. 	 irẓm imi-ns s-trggam, ar-irggm ġ-ism n-rbbi ula tazdġt-ns ula kullu ayt-ignna.


Ik ben samen met Christus aan het kruis gestorven. Daarom leef ik zelf niet meer, maar Christus leeft in mij. Zolang ik nog in dit lichaam ben, leef ik door het geloof in de Zoon van God. Hij hield zoveel van mij dat Hij Zijn leven voor mij heeft gegeven. 	 ha-yyi mmutġ d-lmasiḥ f-uggjdi-ns. urd sul nkki a-iddrn walaynni lmasiḥ a-gigi-iddrn. kullu mad-skarġ ġilad, ar-t-skarġ f-ssibt n-mad-umnġ s-yus n-rbbi lli-gigi-iḥnnan ifk tudrt-ns flla.


Ik stuur jullie erop uit als schapen onder wolven. Wees zo verstandig en oplettend als slangen, en zo oprecht en onschuldig als duiven. 	 «uznġ-kʷn ġilad zund ilqqaġn ġ-gr-uwššann. rarat lɛaql zund algmmaḍ, tzrim s-sslamt zund atbir.


Paulus ging weer naar boven en brak het brood. Na te hebben gegeten, bleef hij nog een hele tijd spreken. Hij vertrok pas toen het al licht was. 	 iwrri-d ilmma bulus s-uflla, ibbi aġrum išš didnnġ. izayd ar-isawal aylliġ-di-tġli tafukt. ġakudan a-iffuġ imun d-uġaras.


Ieder die dat ontkent, heeft de geest van de antichrist, de vijand van Christus, waarvan wij weten dat hij komen zou, maar die nu al in de wereld aktief is. 	 imma rruḥ nna-ur-ittinin lḥqq f-yasuɛ, urd win rbbi a-iga walaynni iga rruḥ n-unuwwaš l-lmasiḥ lli-f-tsfldm ra-d-yašk, illa-nnit ġilad ġ-ddunit.


Daarna liet Jozef zijn oude vader Jakob en zijn hele familie overkomen, bij elkaar 75 mensen. 	 yazn yusf s-babas yaɛqub d-mddn-ns kullutn, iḍalb-tn a-d-dars-aškin. ssa n-id-mraw d-smmus (75) n-yan ad-gan.


Hij kan niet praten omdat er een boze geest in hem zit. Telkens als die geest hem de baas wordt, gooit hij hem op de grond. Dan staat het schuim hem op de mond, knarst hij met zijn tanden en wordt hij helemaal stijf. Toen ik U niet kon vinden, heb ik Uw discipelen gevraagd of zij de boze geest wilden verjagen, maar dat lukte hun niet." 	 innaġ-t-iġwi ar-srs-ikkat ard-as-d-ik-ukškuš imi, ar-itgẓaẓ uh̬san-ns iqar. ḍalbġ imḥḍarn-nnk a-t-ssufġn walaynni ur-ẓḍarn.»


Je maakt hem wakker en zegt: 'Er is een vriend bij ons aangekomen. Hij heeft een hele reis achter de rug. En nu heb ik niets voor hem te eten.' 	 ašku yuška-d dari yan-unbgi imudda-d. ur-dari mad-as-d-srasġ a-t-išš.›?


Toen zij Hem daar zagen, vielen zij voor Hem neer. Maar sommigen wisten niet wat zij ervan moesten denken. 	 ẓrn-t ġin ḍrn s-wakal sjdn-as, walaynni illa sul gisn ma-iškkan.


"Schrijf alles wat u ziet in een boek en stuur dat naar de zeven christengemeenten: Efeze, Smyrna, Pergamum, Thyatira, Sardes, Filadelfia en Laodicea!" 	 yini-yyi: «ara mayd ra-tẓrt ġ-yan-warra, taznt-t s-ssa n-imnaggarn, i-afsus ula smirna ula bargamus ula tyatira ula sardis ula filadalfya ula lawdikiyya.»


Wat moeten wij daar nu mee? Want zij zullen vast horen dat u hier bent. 	 ma-ra-nskr ġilad? ašku rad-issann is-di-tuškit s-ġid.


Enkele Farizeeërs die erbij stonden, vroegen: "Zijn wij soms ook blind?" 	 sfldn-as kra n-ifarisin lli-llanin ġin, inin-as-d: «izd ula nkkʷni nbukḍ?»


Jezus stak hem Zijn hand toe en trok hem uit het water. "Och, twijfelaar", zei Hij, "waarom heb je zo weinig vertrouwen in Mij?" 	 ġakudan imdi-as-n yasuɛ afus-ns, yamẓ gis yini-as: «is-ur-tumint? mah̬ aylliġ tškkat?»


Zij zeiden tegen elkaar. "Die man is niemand anders dan Jezus, de zoon van Jozef. Wij kennen Zijn vader en moeder! Hoe durft Hij dan te zeggen dat Hij uit de hemel is gekomen?" 	 ar-ttinin: «is-ur-igi ġwad yasuɛ yus n-yusf? nssn babas d-innas. mamnk a-ra-yiri a-ittini ‹gguzġ-d zġ-ignna›?»


Vrienden, geloof niet alles wat u hoort, ook al wordt er beweerd dat het een boodschap van God is. Ga eerst na of er wel echt namens God gesproken wordt, want er lopen nogal wat valse profeten op deze wereld rond. 	 way-aytma ɛzzanin, a-ur-tamnm kullu wanna innan «illa-gigi rruḥ lqudus,» walaynni armat rruḥ-an a-tẓrm is-iga win rbbi nġd uhu. ašku ggutn mddn lli-tkkanin ddunit, ar-ttinin is-a-sawaln s-mad-asn-imala rbbi walaynni ar-sskirkisn.


Dit heb Ik u verteld, omdat Ik wil dat u mijn vrede bewaart. In de wereld zult u het zwaar te verduren krijgen. Maar houd moed! Ik heb de wereld overwonnen." 	 kullu mayad nniġ-awn-t baš a-tili sslamt-inu ġ-uwlawn-nnun. takrrayt a-rad-awn-yili ġ-ddunit. walaynni zɛmat, ha-yyi nriġ ddunit.»


Als wij volhouden, doorstaan wij de proef. En als wij de proef doorstaan, wordt onze hoop sterker. 	 ula s-ṣṣbr a-s-ra-ntnru tassast nna-illan. ula s-tnri a-s-ra-darnnġ-yili rrja.


Zij lieten ook enkele valse getuigen komen, die allerlei beschuldigingen tegen hem inbrachten: "Deze man valt de heilige tempel en de wet aan. 	 šškšmn kra n-mddn a-fllas-akkan tugga n-tkrkas ar-ttinin: «ġwad ar-bdda-irggm ġ-tgmmi tamẓlayt n-rbbi ula ššrɛ n-musa.


Simeon noemde hen bevoorrechte mensen. "Maar", waarschuwde hij Maria, "er zal een zwaard door uw ziel gaan. Want velen in Israël zullen zich aan dit kind ergeren, tot hun eigen ongeluk. Maar vele anderen zal Hij de grootste vreugde geven. Hij zal de diepste gedachten van de mensen aan het licht brengen." 	 izayd simɛan iḍalb rbbi a-tn-ibark, isawl ilmma s-maryam innas n-wazzan, yini-as: «azzan-ad, iga-t rbbi d-wad-s-rad-ḍrn kigan d-mddn n-ayt-rbbi, nkrn kigan f-ssibt-ns. ig-t d-yat-tmatart lli-rad-agʷin mddn ggutnin,


Wat wij nog eens willen zeggen, komt eigenlijk hierop neer: Christus is onze hogepriester en Hij zit aan de rechterhand van God op de troon in de hemelen. 	 kullu mayad imla-yaġ is-darnnġ anmġur ihiyyan lli-nḥtajja, iskiws f-ufasi l-lɛrš n-rbbi l-lmjd ġ-ignna.


De volgende morgen gaf hij de herbergier twee zilveren munten en zei: 'Zorg goed voor hem. Mocht dit geld niet genoeg zijn, dan betaal ik de rest de volgende keer wel.' 	 ndid azkka ildi-d sin iqaridn n-nnuqrt ifk-tn i-bu-lfndq yini-as: ‹thalla gis. iġ-fllas-tssh̬srt uggʷar n-mayd-ak-fkiġ, rad-ak-t-zaydġ ġakud nna-d-wrriġ ġ-uġaras-ad.›»


Zijn Barnabas en ik dan de enige apostelen, die zelf ons brood moeten verdienen? 	 izd ġir nkki d-barnaba ka-ih̬ṣṣa a-nth̬dam ġ-twuri yaḍni baš a-ntamẓ ma-nštta?


Wees dus op je hoede. Ik heb je gewaarschuwd. 	 hati nniġ-awn-t ur-ta-ijri.


Wij horen immers allemaal bij hetzelfde lichaam; wij hebben dezelfde Geest; wij verwachten dezelfde heerlijke toekomst, omdat God ons heeft geroepen. 	 yat-ddat a-tgam, yili gigun yan rruḥ, ġmklli darun yan rrja lli-mi-kʷn-iẓli rbbi.


Jezus vertelde nog een gelijkenis. "Een man had twee zonen. 	 izayd yasuɛ yini-asn: «ha-yan-urgaz dars sin tarwa.


Als iemand iets van de profetische woorden van dit boek afneemt, zal God hem het recht afnemen om van de levensboom te eten en in de stad van God te komen, waarover in dit boek gesproken wordt. 	 iġ-idda yan ard ikkis kra zġ-iwaliwn lli-d-issbayyn rbbi ġ-warra-yad, rad-as-ikkis taġamt n-usġar n-tudrt ula ġ-tmdint tamẓlayt lli-ibdr ġ-warra-yad.


Ongeveer in dezelfde tijd pakte koning Herodes enkele christenen op met de bedoeling hen te mishandelen. 	 ġ-uwssan-an a-yumẓ-ugllid hirudus kra zġ-aytmatn n-umnaggar, yiri a-tn-issrfufn.


Zo is het ook met de mensen. Iemand die goed is, doet goede dingen. Iemand die slecht is, doet slechte dingen. Je merkt het vooral aan wat hij zegt. Waar het hart vol van is, loopt de mond van over. 	 yan ifulkin, ar-d-issufuġ ma-ifulkin zġ-lh̬zin n-ufulki lli-issmun ġ-uwl-ns. yan yʷh̬šnn, ar-d-issufuġ ma-yʷh̬šnn zġ-lh̬zin l-lh̬ʷšant lli-issmun ġ-uwl-ns. ašku aynna-s-iɛmmr-uwl a-s-a-isawal imi.


Maar de discipelen begrepen niet wat Hij ermee bedoelde. Het was hun een raadsel. Toch durfden zij Hem er niet naar te vragen. 	 walaynni imḥḍarn ur-ssinn ma-ira ad-asn-iml s-wawal-ad. tntl fllasn lmɛna-ns aylliġ ur-t-fhimn, iksaḍn ur-ẓḍarn a-t-fllas-sqsan.


Als u denkt dat u nooit zover zult gaan, moet u oppassen om niet te zondigen. 	 wanna ittinin is-izga, irar lɛaql a-ur-iḍr.


Ik dank God dat er een uitweg is door Jezus Christus, onze Here! 	 walaynni rad-bahra-talġġ rbbi, ašku f-uwdm n-yasuɛ lmasiḥ siditnnġ a-f-rad-njmġ. walaynni ġmkad ad-sul-giġ nkki: ar-ttiriġ tinbaḍin n-rbbi s-lɛaql-inu, walaynni ddat-inu ar-sul-tskar s-tnbaḍin n-ddnub.


waar zij geweest zijn, laten zij een spoor van verwoesting en ellende achter. 	 ar-tawin tammara d-tguḍi kullu mani tkkan.


Hoe schril steekt de zonde van de mens af tegen de genade van God! Door de schuld van één mens, Adam, zijn de mensen gestorven. Maar hoog boven alles uit torent de genade van God voor alle mensen, de onverdiende gift van die ene mens Jezus Christus, Die Zijn eigen leven opofferde om tallozen van de dood te redden. 	 walaynni urd yan ad-gan, ašku tawafka n-rbbi ur-tgi zund lmɛṣit n-adam. ggutn ġwilli mmutnin f-ssibt l-lmɛṣit n-urgaz-an, walaynni uggʷar a-tga lbaraka n-rbbi ula tawafka lli-s-ibark mddn ggutnin f-uwdm n-urgaz yaḍni a-t-igan d-yasuɛ lmasiḥ.


Kijk eens naar de lelies. Die spinnen niet en weven niet. Toch zijn zij mooier dan koning Salomo in al zijn pracht en praal. 	 ẓrat ijddign n-tagant, mamnk a-di-tmġayn. ur-a-tllmn ula-da-ẓṭṭan walaynni rad-awn-iniġ, suliman s-lhibt n-tgldit-ns ur-jju-ilsi zund yan zġ-ijddign-ad.


"Wel", zei Jezus, "geef dan aan de keizer wat van de keizer is en aan God wat van God is!" Zij stonden perplex. Daar hadden ze geen antwoord op. 	 irar-asn yasuɛ: «fkat i-qayṣr ma-igan win qayṣr, tfkm i-rbbi ma-igan win rbbi.» ntni ar-gis-tɛjjabn.


Wie geloof heeft, krijgt alles waar hij in het gebed om vraagt." 	 ġakud nna-ttẓallam rad-awn-yili kullu ma-tḍalbm iġ-nnit-tumnm.»


Laat de liefde uw doel zijn, maar streef ook naar de gaven van de Geest, in het bijzonder naar het spreken namens God. 	 skarat kullu s-lḥnant, tirim bahra ad-awn-ilint-twafkiw n-rruḥ lqudus, s-uggʷar a-ttinim s-mad-awn-imala rbbi.


Blijf als broeders van elkaar houden. 	 zaydat ar-bdda-ttḥubbum i-ngratun ġmklli tmḥubbun aytmatn.


Ze wisten niet wat ze moesten antwoorden. 	 ur-ẓḍarn ad-as-d-rarn s-yat f-wawal-ad.


Toen de twee mannen Jezus vonden, was Hij juist bezig vele mensen te genezen van allerlei ziekten en kwalen. Uit verschillende mensen joeg Hij boze geesten weg en Hij genas de ogen van vele blinden. De twee mannen brachten Hem de vraag van Johannes over. 	 aškin-d s-dar yasuɛ inin-as: «yuzn-aġ-d yuḥanna amsddam inna-yak ‹izd kiyi a-igan ġwalli ra-d-yašk, nġd a-sul-ntql s-yan yaḍni?›»


Of dat U een vreemdeling was en hebben wij U geholpen? Of dat U niets had om aan te trekken en hebben wij U kleren gegeven? 	 managu a-k-nẓra tgit aġrib nšškšm-k-id s-darnnġ, nġd yaġ-k-usmmiḍ nfk-ak ma-tlssat?


Daarna baden zij volkomen eensgezind tot God: "Machtige Here, U hebt de hemel, de aarde en de zee gemaakt, met alles erop en erin. 	 lliġ-asn-sfldn imumnn, mšaškan-d kullutn alln awal-nsn s-rbbi inin: «wa-sidi rbbi itjhhdn, tskrt ignwan d-wakal d-imdwan ula kullu ma-gisn-illan.


Wat de wijn betreft, die zal Ik niet meer drinken tot de dag dat Ik de nieuwe wijn zal drinken in het Koninkrijk van God." 	 lḥqq a-rad-awn-iniġ, ur-sul-rad-suġ zġ-lġllt n-waḍil ar ass lli-ġ-ra-t-suġ zġ-ljdid ġ-tgldit n-rbbi.»


aan Wie Hij alles heeft gegeven en door Wie Hij de wereld heeft gemaakt. 	 imma ġ-uwssan-ad ggʷranin isawl-d srnnġ f-imi n-yan igan yus. nttan a-s-ih̬lq kullu ma-illan, iẓli-t a-iwrt kraygatt kra.


"Hier is een jongen, die vijf gerstebroden en twee gedroogde vissen heeft. Maar wat hebben wij daaraan voor zoveel mensen?" 	 «illa ġid yan-ufruh̬, dars smmust-tngʷal n-ṭmẓẓin d-snat-tslmin. walaynni ma-ra-ig mayan i-ġunškad n-mddn?»


Maar als u één met Mij blijft en mijn woorden niet vergeet, kunt u vragen wat u wilt en het zal gebeuren. 	 iġ-gigi-tzgam zgan gigun iwaliwn-inu, ra-tḍalbm aynna tram ityawfka-yawn.


"En jullie dan?" vroeg Hij. "Wat denken jullie van Mij? Wie ben Ik?" 	 yini-asn yasuɛ: «imma kunni, ma-flla-ttinim? mad-giġ nkki?» isawl bṭrus yini-as: «tgit lmasiḥ n-rbbi.»


Want God had besloten met Zijn hele wezen in Zijn Zoon te wonen. 	 ašku iqṣad rbbi a-gis-yili-ufulki-ns ikmmln.


En nu heeft Hij ons dit allemaal duidelijk gemaakt door de komst van onze redder, Jezus Christus, Die de macht van de dood gebroken heeft en ons heeft laten zien hoe wij, door op Hem te vertrouwen, eeuwig leven kunnen krijgen. 	 ġmkan a-s-aġ-ibark ġilad ġ-d-yuška-unjjam-nnġ lmasiḥ yasuɛ, inru lquwwa l-lmut issbayyn-aġ-d lh̬bar ifulkin n-tudrt idumn.


Allen die hem hoorden, waren hoogst verbaasd. "Dit is toch de man, die in Jeruzalem de aanhangers van Jezus heeft uitgeroeid? Hij kwam hier toch om mensen van dat geloof gevangen te nemen en naar de hoofdpriesters in Jeruzalem te brengen?" Maar Saulus sprak met steeds meer overtuiging en bracht de Joden in Damascus in verwarring door te bewijzen dat Jezus de Christus is. 	 ar-tɛjjabn kullu willi-as-sflidnin ar-ttinin i-ngratsn: «is-urd ġwad a-ithlakn ġwilli aqranin s-ism-ad ġ-urušalim? is-ur-d-yuški s-ġid baš a-tn-yamẓ yawi-tn s-dar inmġurn n-tgmmi n-rbbi?»


De schapen zal Ik aan mijn rechterhand zetten en de bokken aan mijn linkerhand. 	 rad-gġ ihray f-ufasiy-inu, gġ aġaḍn f-uẓlmaḍ-inu,


U bent zuiver door het woord dat Ik tot u gesproken heb. 	 ha-kunni ġilad ttyawfranm s-iwaliwn lli-s-awn-nniġ.


Toe, eet wat! Uw leven hangt ervan af. Er zal geen haar op uw hoofd gekrenkt worden." 	 ḍalbġ-kʷn ġilad a-tamẓm imikk n-umššu. ih̬ṣṣa-kʷn a-tssdusm ih̬fawn-nnun, ašku ur-akkʷ-ra-itthlk yan-unẓaḍ n-iguyya-nnun.»


Het nieuws over wat gebeurd was, ging door heel Judea en de omliggende streken. 	 ar-bahra-sawaln f-yasuɛ awin lh̬bar-ns s-tmazirt n-yudaya kullutt ula s-tmizar lli-as-lullinin.


"Luister", zei Hij. "Ik ben de boer die het goede zaad zaait. Het land is de wereld. 	 isawl yasuɛ yini-asn: «ġwalli iluḥn amud ifulkin iga-t yus n-bnadm,


Toch is het steeds weer nieuw en het betreft zowel Christus als u. Als wij dit gebod gehoorzamen door elkaar lief te hebben, verdwijnt de duisternis uit ons leven en komt het licht van Christus binnen. 	 walaynni luṣit-ad-awn-in-uriġ tga tin ljdid, iban is-tga lḥqq ġ-lmasiḥ ula gigun kunni. ašku ar-zraynt tillas ar-di-ttisfiw tifawt l-lḥqq.


Vermijd alles wat slecht is. 	 tanfm i-kullu ma-yʷh̬šnn.


Jezus zei: "U hebt toch wel eens in de Psalmen gelezen: 'De steen die door de bouwers was afgekeurd, is juist de hoeksteen geworden. Zo heeft God het gewild. Is dat niet wonderlijk?' (c) 	 irar-asn yasuɛ: «is-ur-tġrim ma-ityaran ġ-warra n-rbbi? ‹aẓru lli-n-luḥn ibnnayn, nttan a-iwrrin iga ih̬f n-uġẓu. mayad, sidi rbbi a-t-iskrn. nẓra-t ar-gis-ntɛjjab.›


Jezus wist wat zij Hem wilden vragen en zei: "U vraagt zich zeker af wat Ik bedoel met: 'Nog even en u ziet Mij niet meer. En niet lang daarna zult u Mij weer terugzien.' 	 imma yasuɛ issn is-ran a-t-sqsan, yini-asn: «izd awal-ad a-kʷn-issiḥln lliġ-awn-nniġ ‹ġir yan imikk ur-sul-ra-yyi-tẓrm, imikk tiġurdin n-mayan ra-yyi-daġ-tẓrm›?


De rest zou volgen op planken of andere drijvende dingen. Iedereen kwam veilig aan land. 	 yini i-wiyyaḍ kud yan a-iġwi ġ-kra n-ifrš n-wanaw nġd kra n-ukššuḍ. ġmkan a-s-kullu-nruḥ akal s-laman.


Maar Jezus had hen wel door. "Stelletje huichelaars!" zei Hij. "Waarom proberen jullie altijd Mij erin te laten lopen? Geef Mij eens een geldstuk." Zij gaven Hem er één. 	 imma yasuɛ issn tanuwwašt lli-gisn-illan, yini-asn: «wa-id-bu-sin-uwdmawn, mah̬ a-yyi-ttarmm?


U vindt het zelfs niet erg als zij u uw vrijheid ontnemen, u uitbuiten, u misbruiken en vernederen en u in het gezicht slaan. 	 hati ar-ttṣbarm d-kullu wanna iran a-kʷn-ig d-ismgan yiri a-kʷn-iẓig išš-kʷn iḥgr-kʷn yut-kʷn f-uwdm.


Zowel de oude zakken als de jonge wijn zouden verloren gaan. Nee, jonge wijn hoort in nieuwe zakken. 	 walaynni iqqan-d a-bdda-tggan aman l-ljdid ġ-ilmawn l-ljdid.


Breng mijn groeten over aan alle christenen daar. 	 ar-n-tsllamġ f-kullu imẓlayn l-lmasiḥ yasuɛ. ar-n-fllawn-tsllamn aytmatn lli-didi-llanin.


Zeg eens: Doopte Johannes in opdracht van God of niet?" 	 yuḥanna, ma-t-id-yuznn a-issddam mddn? izd rbbi nġd bnadm? rarat-iyi-d.»


Door Zijn sterven heeft Hij de macht van de zonde eens en voor altijd gebroken. 	 ġakud lliġ immut lmasiḥ immt yat-twal i-kullu ma-igan ddnub. imma ġilad ġ-iddr, hati iddr i-rbbi.


Vrouwen kregen hun geliefden uit de dood terug. Anderen die op God vertrouwden, werden doodgeslagen; zij wilden liever sterven dan God de rug toekeren, omdat zij wisten later een beter leven te krijgen. 	 ula kra n-tmġarin, nkrn-asnd-d ġwilli-asnt-mmutnin. imma wiyyaḍ agʷin anurẓm, ṣbrn d-willi-tn-kkatnin ar lmut, baš ad-d-nkrn s-tudrt lli-yufn tudrt n-ddunit-ad.


En ergens anders staat: "Zij zullen kijken naar de Man, Die zij doorstoken hebben." (C) 	 ityara-daġ ġ-warra yaḍni: «rad-tmnadn ġ-ġwalli ssyaggasn.»


Zij stonden aan de grond genageld en wisten niet wat zij ervan moesten denken. Zij zeiden tegen elkaar: "Wat heeft dit toch te betekenen?" 	 ar-tɛjjabn mddn-an kullutn, gammin ad-fhmn mayd illan, ar-ssmqsan i-ngratsn: «ma-tga lmɛna n-mayad?»


Nu is mij verteld dat er een aanslag op deze man wordt beraamd. Daarom heb ik hem meteen naar u gezonden; ik heb zijn aanklagers gezegd hun beschuldigingen tegen de man bij u te brengen. U groetend met de meeste hoogachting, Claudius Lysias." 	 walaynni lliġ-iyi-d-ilkm lh̬bar n-izd kra gisn mšawarn fllas a-t-nġn, aznġ-ak-t-in. iniġ i-willi srs taštkkanin ad-as-ṣrḍn s-lgddam-nnk.»


"Meester", zei een godsdienstleraar die stond te luisteren, "door dit allemaal te zeggen, hebt U ook ons zwart gemaakt." 	 isawl yan zġ-imslmdn n-ššrɛ yini-as: «way-amslmd, trgmt-aġ ula nkkʷni s-wawal-ad.»


Als gezant van de Here zit ik hier geboeid in de gevangenis. Bid daarom dat ik onbevreesd zal zeggen wat ik zeggen moet. 	 hati ġilad ‹amazan ġ-iskraf› ad-giġ f-ssibt l-lh̬bar-ad. ḍalbat rbbi a-yyi-iɛawn ad-sawlġ s-zzɛamt ġmklli-yyi-d-iqqann.


"Sta op!" riep hij hem toe. "Ga recht op uw voeten staan!" De man sprong op en begon te lopen. 	 yini-as s-wawal itjhhdn: «nkr-d, tbiddt f-iḍarn-nnk,» s-yukʷi ibidd f-iḍarn-ns iftu.


Ze wisten niet wat ze daarmee aan moesten. Plotseling waren er twee mannen bij hen, in blinkende kleren. 	 duhdunt bahra biddnt ġin, s-asnd-d-bann sin irgazn ar-ssmrqiqiynt-tmlsa-nsn.


Jezus is voor ons gestorven om ons voor altijd met Hem te laten leven, of we bij Zijn terugkeer nu al gestorven of nog in leven zijn. 	 immut nttan f-ssibt-nnġ baš a-dids-nddr, iġ-nmmut nġd iġ-nnit-nsul ard-d-yašk.


'Jongen, ga vandaag op het land werken.' En de jongen antwoordde: 	 imma ntta irur-as: ‹ur-riġ.› ik imikk tʷgraẓ-t f-wawal-an iddu ih̬dm.


Terwijl hij in Milete was, liet hij de leiders van de christengemeente te Efeze bij zich komen en 	 lliġ illa bulus ġ-militus yazn s-imġarn n-umnaggar ġ-afsus, iḍalb-asn ad-d-dars-aškin.


Vroeger hoorde u bij een volk dat niet bij Hem hoorde; nu bent u zelf het volk van God! Vroeger wist u niet hoe goed en vriendelijk God is; nu hebt u Zijn goedheid zelf ervaren. 	 ġayd izrin ur-tgim yat, imma ġilad ayt-rbbi a-tgam. ġayd izrin ur-tssinm rrḥmt n-rbbi, imma ġilad rrḥmt-ns a-fllawn-illan.


ga dan niet naar binnen om nog iets uit huis mee te nemen. En als je buiten in het veld bent, 	 wanna-n-illan ġ-igran, iqqan-t-id a-ur-iwrri tiġurdin a-d-yawi timlsit-ns.


Hij riep de leidende priesters en de godsdienstleraars bijeen en vroeg of zij wisten waar de Christus zou worden geboren. 	 issmun-d inmġurn n-tgmmi n-rbbi d-imslmdn n-ššrɛ kullutn isqsa-tn: «maniġ ra-ilal lmasiḥ n-rbbi?»


Even verderop zag Hij nog twee vissers, Jakobus en Johannes, de zonen van Zebedeüs. Zij zaten in hun boot de netten te repareren. 	 izayd iftu yan imikk s-n-iẓra yaɛqub yus n-zabdi ntta d-gʷmas yuḥanna. llan ġ-tanawt-nsn ar-tɛdaln ššbayk.


Maak uzelf niets wijs: God laat niet met Zich spotten. Wat iemand zaait, zal hij ook oogsten. 	 ad-ur-tjlum ih̬f-nnun. ur-iẓḍar yan a-stt-izzri f-rbbi.


Gooi de oude gist weg, anders bent u geen vers deeg. Er hoort bij u geen gist te zijn omdat Christus, ons Paaslam, geofferd is. 	 ssittiyat zġ-gigun tah̬mirt-an taqdimt, baš a-bdda-tgm arh̬ṣiṣ l-ljdid ġ-ur-tlli-th̬mirt. ašku ilkm-d lɛid n-usurf-nnġ, ityawġras-ulqqaġ-nnġ lli-igan lmasiḥ.


Nog even en dan kan de wereld Mij niet meer zien. Maar u zult Mij wel kunnen zien, omdat Ik dan weer leef. Daardoor zult u het echte leven ontvangen. 	 ġir yan imikk ur-sul-ra-yyi-ẓrn ayt-ddunit-ad, imma kunni ra-yyi-tẓrm. ašku lliġ ddrġ nkki ra-tddrm ula kunni.


Maar nadat Ik weer levend ben geworden, zal Ik naar Galilea gaan en jullie daar ontmoeten." 	 walaynni tigira n-mad-d-nkrġ zġ-lmut ra-kʷn-zwurġ s-tmazirt n-jalil.»


Jezus zei tegen Zijn gastheer: "Wanneer u mensen uitnodigt bij u thuis te komen eten, vraag dan niet uw vrienden, broers, familieleden of rijke buren. Want die kunnen u op hun beurt ook weer uitnodigen. 	 yini yasuɛ ilmma i-walli-as-iɛrḍn: «iġ-trit a-tskrt kra n-imkli nġd kra n-imnsi ad-ur-tɛrḍt i-imddukkʷal-nnk nġd aytmak nġd ayt-dark nġd adjarn-nnk lli-dar lh̬ir. ašku ula ntni rad-ak-ɛrḍn tigira, tamẓt zġ-darsn mad-asn-tfkit.


Daarop zei Hij tegen de man: "Praat er met niemand over. Ga meteen naar de priester om u te laten onderzoeken. Neem ook het offer mee dat volgens de wet van Mozes moet worden gebracht voor de genezing van melaatsheid. Dan zal iedereen weten dat u genezen bent." 	 izayd yasuɛ yini-as: «ad-ur-tinit yat i-yan, walaynni ddu tmlt ih̬f-nnk i-unmġur n-tgmmi n-rbbi, tfkt-as tiġrsi lli-f-yuṣṣa musa a-tg tugga i-mddn.»


Ik heb u nog veel meer te zeggen, maar ik wil dat niet per brief doen. 	 iggut ma-dari ad-ak-t-in-araġ, walaynni ur-riġ ad-ak-t-araġ s-lqlm ula ṣṣmḥ.


Van: Paulus, een apostel van Christus Jezus, uitgezonden in opdracht van God, onze bevrijder, en van Christus Jezus, op Wie onze hoop gevestigd is. 	 zġ-bulus arqqas l-lmasiḥ yasuɛ, ġmklli yumr rbbi anjjam-nnġ d-lmasiḥ yasuɛ lli-ġ-n-nrja.


Ook mogen zij niet oneerlijk zijn, maar zij moeten in alles laten zien dat zij betrouwbaar zijn. Dan zullen vele mensen in onze Redder en God willen geloven. 	 ula-da-tn-takʷrn. illa fllasn a-bdda-skarn s-nniyt-nsn, baš ad-ẓrn mddn mnšk a-s-ifulki-ulmmud-nnġ f-rbbi lli-aġ-ijjnjmn.


Omdat Hij Zich voor ons heeft opgeofferd, is er voor ons een nieuwe weg naar het leven gekomen, dwars door het gordijn heen dat het Allerheiligste van het Heilige scheidde; en dat gordijn is Zijn lichaam. 	 ašku s-lmut-ns a-s-aġ-ijjujad yan-uġaras l-ljdid lli-itawin s-tudrt, a-srs-nzri zġ-lh̬amiya s-ugʷns.


Toen zag ik tussen de troon en de vier levende wezens, in het midden van de 24 ouderlingen, een Lam staan. Het leek wel of het geslacht was. Het had zeven horens en zeven ogen; dat zijn de zeven Geesten van God, die over de hele aarde uitgestuurd zijn. 	 ẓrġ ilmma yan-ulqqaġ, ibidd ġ-dar lɛrš ġ-gr kkuẓṭ lmh̬luqat, lullin-as imġarn. irwas is-ityawġras, iṭṭaf ssa n-taskiwin d-ssa n-walln, a-tn-igan d-ssa l-larwaḥ n-rbbi lli-yuzn ad-kn kullu ddunit.


Hij nam een beker wijn, dankte God ervoor en zei tegen Zijn discipelen: "Neem deze beker en drink er allemaal uit, 	 yasi lkas iškr rbbi, yini i-imḥḍarn-ns: «amẓat lkas-ad, tsum zġ-gis kullukn.


Hij wil niet dat er iemand verloren gaat, maar dat alle mensen tot bekering komen. 	 ur-imaṭl siditnnġ a-iskr maylli-s-inna, wah̬h̬a da-ttinin kra n-mddn imaṭl. ašku ar-didun-itṣbar. ur-iri ntta a-ityawhlak yan, walaynni ira kullu mddn ad-wrrin fln iskkirn-nsn ʷh̬šnnin.


Ik schrijf dit niet om u een gevoel van schaamte te geven, maar om u, mijn beste vrienden, terecht te wijzen. 	 uriġ-awn-in mayad, urd a-kʷn-srs-ššḥššamġ, walaynni uṣṣaġ-kʷn zund tarwa ɛzzanin.


Jezus zag dat zij er gewoon niet aan twijfelden of Hij hun vriend zou helpen. Hij zei tegen de verlamde man: "Ik vergeef u al uw zonden." 	 yasuɛ iẓra mamnk a-bahra-srs-umnn, isawl s-ukušam yini-as: «way-iwi, ittin fllak ddnub-nnk.»


Hoe durft u dan een andere gelovige te veroordelen of op hem neer te kijken? Wij zullen ieder voor zich voor Christus terecht moeten staan. 	 imma kiyi, mah̬ aylliġ a-ttḥkamt f-gʷmak? mah̬ aylliġ a-ttḥgart gʷmak? ġ-lgddam n-rbbi a-ġ-ra-nbidd kullwaġ. nttan a-ra-fllannġ-iḥkam,


Omdat ik niet wist wat ik ermee aan moest, stelde ik Paulus voor naar Jeruzalem te gaan en daar de rechtzaak voort te zetten. 	 ur-ssinġ ġakudan mamnk ad-ssnfaṣalġ tiġawsiwin-ad. sqsaġ bulus is-ira a-iddu s-urušalim a-n-fllas-ḥkamġ ġin,


mocht ik het iedereen gaan vertellen. God, onze Redder, heeft mij opgedragen dit werk voor Hem te doen. 	 issbayyn-tt-id ġ-uzmz-ad lli-iqṣad s-lh̬bar lli-s-iyi-yuṣṣa rbbi anjjam-nnġ a-srs-tbrraḥġ.


Petrus legde hun uit wat er precies gebeurd was. Hij vertelde eerst dat hij in Joppe had gelogeerd. 	 isawl bṭrus iml-asn kullu ma-ijran zġ-isizwar yini-asn:


En het is ook rechtvaardig dat Hij u, die het nu moeilijk hebt, net als ons uit de nood zal helpen. Dat zal gebeuren wanneer de Here Jezus met Zijn sterke engelen uit de hemel komt en 	 ifk-awn asunfu didnnġ i-kunni lli-irfufnn. ġmkad a-ra-iskr ġakud nna-d-iwrri siditnnġ yasuɛ lmasiḥ zġ-ignna ibayyn d-lmalayka-ns tjhhdnin s-lɛafit ifnnun.


Maar God heeft Hem weer levend gemaakt. 	 «imma rbbi hati issnkr-t-id zġ-lmut,


Daar trof hij Aeneas aan, een verlamde man die al acht jaar op bed had gelegen. 	 yaf-n ġin yan-urgaz ikušmn, ism-ns ɛinyas. tam isggʷasn ur-iẓḍar a-inkr zġ-tisi-ns.


In Efeze heb ik bij wijze van spreken met de wilde beesten gevochten; op leven en dood. Menselijk bekeken, was dat zinloos. Als het waar is dat er geen doden weer levend worden gemaakt, laten we dan eten, drinken en vrolijk zijn, want morgen sterven wij misschien. 	 walaynni ma-rad-iyi-yili iġ-mmaġġ d-luḥuš ġ-tmdint n-afsus ġir baš ad-rḍuġ ih̬f-inu? iġ-ur-rad-nkrn ġwilli mmutnin ra-yaf a-nskar ġmklli ttinin mddn: «a-nšš nsu ġassad ašku azkka tlla lmut.»


Aan de liefde komt nooit een einde. Het spreken namens God zal eens niet meer nodig zijn; het spreken in vreemde talen zal ophouden; kennis zal dan niet meer worden gevraagd. 	 lḥnant ur-dars ttmi. ra-d-yašk yan-uzmz ġ-ur-ra-yili ma-ittinin s-mad-as-imala rbbi, ula illa ma-isawaln s-iwaliwn iġribn, ula illa ma-iṭṭafn tawassna.


Ik denk dat het goed voor u is nu te voltooien, waarmee u een jaar geleden bent begonnen; want u bent er niet alleen mee begonnen, maar hebt het ook in daden omgezet. 	 swangmġ nkki is-rad-awn-yaf a-tkmmlm maylli tbdam asggʷas lli-izrin, ašku kunni a-izwarn wiyyaḍ ġ-maylli tnawlm, tbdum ar-ti-tskarm s-nniyt-nnun.


Wie overwint, zal Ik de morgenster geven. 	 rad-as-fkġ itri lli-ifawn zikk ṣbaḥ.


Zij ging naar buiten en vroeg aan haar moeder: "Wat moet ik vragen?" Haar moeder zei: "Vraag hem om het hoofd van Johannes de Doper." 	 tffuġ nttat tsqsa-n innas tini-as: «ma-rad-ḍalbġ?» tini-as innas: «ih̬f n-yuḥanna amsddam.»


Bij het graf kwam de ontroering weer in Jezus op. Het graf was een grot en er lag een zware steen voor de opening. 	 lliġ-n-ilkm yasuɛ amḍḍal, ibbi-daġ ġ-tasa-ns. amḍḍal-an iga ifri, yili f-imi-ns yan-ifir imqqurn.


Want iedereen zal met vuur beproefd worden. 	 ra-imarġ kraygatt yan s-lɛafit.


Wat een domme vraag! Wat u zaait, komt pas tot leven als het doodgaat. U zaait niet een volgroeide plant, maar een kale graankorrel of iets anders. 	 walaynni is-ur-teṭṭaft lɛaql? amud nna-tluḥt ur-ra-d-inkr iġ-ur-yad-immut.


Zij kwamen tot een besluit en stuurden een paar van hun leerlingen met enkele aanhangers van Herodes naar Hem toe met een vraag. "Meester, wij weten dat U eerlijk bent. U vertelt de waarheid over de weg naar God. U trekt zich niets aan van wat de mensen denken. 	 aznn-d dars kra n-mddn-nsn d-kra n-imddukkʷal n-ugllid hirudus inin-as: «way-amslmd, nssn izd lḥqq ayd ttinit, ar-tsslmadt aġaras n-rbbi ġmklli iga. ur-a-tskart f-mad-swingimn mddn, ašku ur-a-ttmnadt udmawn n-mddn.


Ik ben bang dat God mij zal vernederen door de situatie die ik bij u zal aantreffen. Dat ik bedroefd moet zijn als er nog velen zijn, die gewoon blijven zondigen en zich niet afkeren van hun onreinheid, hoererij en losbandigheid. 	 ksuḍġ a-yyi-yadj rbbi ard-iyi-tigʷraẓ ġ-gratun ġakud nna-n-darun-uškiġ, ar-allaġ f-ma-gigun-iggutn ur-rin ad-fln lh̬ʷšant lli-myarn ġayd izrin, ar-sul-tfsadn ar-tznun ar-tšthun i-ngratsn.


Inspanning voor een goede zaak is natuurlijk prachtig. Maar u moet dat altijd doen, niet alleen als ik bij u ben. 	 išwa a-stti-tawim ġ-kra, iġ-iga kra ifulkin. išwa-bdda, zund iġ-n-didun-lliġ zund iġ-fllawn-aggugġ.


Maar kom, sta op. Ik heb Mij aan u vertoond om u in dienst te nemen. U moet de mensen vertellen wat u vandaag van Mij hebt gezien en wat Ik u nog zal laten zien. 	 nkr tbiddt f-iḍarn-nnk, ašku mayad a-f-ak-d-banġ, baš a-k-gġ d-uh̬ddam-inu ar-takkat tugga f-mamnk a-yyi-tẓrit ġassad ula f-ma-rad-ak-mlġ tigira.


Later ontmoette Jezus hem in de tempel en zei tegen hem: "Nu u gezond bent geworden, wil Ik u dit nog zeggen: zondig niet meer, want anders zal u iets ergers overkomen." 	 ġir imikk s-n-dids-imnaggar yasuɛ ġ-tgmmi n-rbbi yini-as: «ha-kiyi tjjit. a-ur-sul-tskart ddnub a-ur-imil yili-ak kra yugʷrn ġayan.»


Maar wie van het water drinkt dat Ik hem geef, zal nooit meer dorst krijgen. Dat water zal in hem als een fontein worden, waaruit eeuwig leven voortkomt." 	 imma wanna iswan zġ-waman lli-rad-as-fkġ nkki, ur-sar-irufi. ašku aman lli-rad-as-fkġ ra-zgis-ngin zund yat talɛint n-tudrt idumn.»


Hoe durven wij dan te denken dat wij de straf zullen ontlopen, als wij geen ernst maken met de geweldige redding die door Jezus Christus Zelf is bekendgemaakt en aan ons is doorgegeven door de mensen die Hem hebben gehoord! 	 imma ġilad, mamnk a-ra-nnjm iġ-ur-tt-niwi ġ-ujnjm-ad ihiyyan? siditnnġ yasuɛ a-izwarn inna-yaġ fllas, sawln fllas ula ġwilli sfldnin i-siditnnġ mln-aġ is-iga lḥqq.


Neem geen geld mee, geen reistas met extra kleren en schoenen. Zelfs geen wandelstok. Want je zult krijgen wat je nodig hebt. 	 a-ur-tawim urġ ula nnuqrt ula anas ġ-ubkkas-nnun.


Geef de duivel geen schijn van kans. 	 baš a-ur-tadjm i-iblis manizġ a-n-srun-ikšm.


Maar gelukkig zijn er in Thyatira nog mensen die deze verderfelijke leer niet volgen, die niet de zogenaamde diepten van satan hebben leren kennen. Van u vraag Ik niets meer 	 «imma wiyyaḍ ġ-tyatira lli-ur-umẓnin almmud-an ula lmdn ma-mi-ttinin ‹tiġawsiwin ntlnin n-šiṭan›, ur-ra-n-fllawn-zaydġ kra n-taẓayt yaḍni.


U bent Mij dwars door alles heen trouw gebleven, zoals Ik u had opgedragen. Ik zal u dan ook redden voor de tijd van beproeving, waarin alle bewoners van de aarde zwaar op de proef worden gesteld. 	 hati tṣbrt tzgat ġmklli-k-uṣṣaġ. f-mayan a-f-ra-k-ssntalġ ġ-tasaɛt n-tnukmut lli-ra-izri f-ddunit a-tarm kullu willi gis zdġnin.


De vrouw bracht een jongen ter wereld, die alle volken van de wereld met een ijzeren staf zou regeren. Maar het kind werd van haar afgenomen en naar de troon van God gebracht. 	 taru yan-warraw, ig yus lli-ra-iḥkam kullu timizar n-ddunit s-uɛmud n-uwzzal. ityattay-warraw-ns ġakudan s-lɛrš n-rbbi.


God heeft ons uitgekozen. Wie kan ons dan nog beschuldigen? God spreekt ons vrij van elke schuld. 	 ma-iẓḍarn a-yaštkka s-imẓlayn n-rbbi? han rbbi a-fllannġ-irḍan.


Nu had de gouverneur de gewoonte ieder jaar met Pasen een gevangene vrij te laten en de mensen mochten altijd kiezen wie dat zou zijn. 	 ikka-ttin lḥakm ġ-kraygatt lɛid n-usurf ar-asn-gis-irẓẓm i-yan-uḥbbas nna-ran.


Een christen die in de wereld onbetekenend is, mag blij zijn omdat hij in Gods ogen groot is. 	 way-aytma, wanna gigun dar idrus lh̬ir, illa fllas a-ifrḥ iġ-t-yull rbbi.


Als Ik nu jullie voeten heb gewassen, moeten jullie dat ook bij elkaar doen. 	 walaynni iġ-sirdġ iḍarn-nnun, nkki lli-igan siditun d-umslmd-nnun, yili fllawn ula kunni a-tsiridm iḍarn n-ingratun.


Daarom ben ik nog steeds verhinderd naar u toe te komen. 	 mayan a-yyi-itkkisn aylliġ ur-a-n-ttaškiġ s-darun.


Om te beginnen dank ik God door Jezus Christus voor u allemaal. Want het nieuws dat u in Christus gelooft, gaat over de hele wereld. 	 awal izwarn iga-t: ar-tškarġ rbbi-nu fllawn kullukn f-uwdm n-yasuɛ lmasiḥ, ašku ar-sflidn mddn ġ-kullu ddunit f-mamnk a-srs-tumnm.


Ineens stond Jezus voor hen! "Vrede", zei Hij. Zij vielen voor Hem neer, omklemden Zijn voeten en keken vol ontzag naar Hem op. 	 sul llant ġ-uġaras s-asnt-iban yasuɛ yini-asnt: «ad-awnt-tili sslamt.» ruḥnt-in ḍrnt-as-n f-iḍarn sjdnt-as.


Als David Hem zijn Here noemt, hoe kan de Christus dan zijn zoon zijn?" Heel veel mensen stonden geboeid naar Hem te luisteren. 	 ha-dawd s-ih̬f-ns ibdr ġwalli igan lmasiḥ, ig-t d-sidis. mamnk a-ra-ig ġir yan zġ-tasut-ns?» ar-as-sflidn mddn ggutnin, frḥn s-kullu mad-asn-inna.


Toen Jezus haar en de Joden die met haar waren meegekomen, zag huilen, greep het verdriet Hem aan. 	 lliġ-tt-iẓra yasuɛ ar-talla, iẓr ula ġwilli-stt-in-ḍfarnin ar-allan, bbin ġ-tasa-ns ṭiyyr-as bahra.


"Niet iedereen zal begrijpen wat Ik nu ga zeggen", zei Jezus. "Het is alleen voor de mensen die God het inzicht geeft. 	 irar-asn yasuɛ: «awal-ad, ur-ra-t-irin abla ġwilli mi ifka rbbi a-t-irin.


De gelovigen deelden ook alles met elkaar. 	 imma ġwilli umnnin s-yasuɛ ar-kullu-tmunun ar-akkan i-ngratsn.


En in de komende wereld krijgt hij het eeuwige leven. Vele eersten zullen de laatsten zijn en vele laatsten de eersten." 	 walaynni kigan d-imzwura a-ra-iggʷru, d-kigan d-imggura a-ra-izwur.»


door u, die Gods wet uit de hand van de engel hebt ontvangen, maar u er niet aan gehouden hebt." 	 kunni lli-mi-ifka rbbi ššrɛ f-ufus l-lmalayka, walaynni ur-jju-srs-tskirm.»


Omdat Jakob op God vertrouwde, zegende hij kort voor zijn dood de twee zonen van Jozef. Leunend op zijn stok, boog hij vol ontzag voor God. 	 ula yaɛqub lliġ ɛlayn a-immt, f-ssibt n-ma-yumn awal n-rbbi a-f-inna i-sin tarwa n-yusf f-lbarakat lli-rad-asn-yili, iknu f-ih̬f n-uɛkkaz-ns yalġ rbbi.


"We hebben vijf broden", zeiden ze, "en ook nog twee vissen." Jezus zei tegen de mensen dat zij in groepen in het gras moesten gaan zitten. 	 yini-asn: «ssgawrat mddn ġ-tuga tgm-tn d-tġamatin.»


Maar u moet ons ook helpen door uw gebed voor ons. Als men dan ziet hoe God uw gebeden verhoort, zal Hij lof en dank van vele mensen ontvangen. 	 illa fllawn ula kunni a-ttḍalabm rbbi f-ssibt-nnġ. ġmkad a-s-rad-aġ-ttɛawanm, igatn ġwilli tškarnin rbbi f-lbarakat lli-aġ-d-yakka f-ssibt n-tẓulla ggutnin.


"En als de gouverneur ervan hoort", zei de Raad, "zullen wij wel een goed woordje voor jullie doen. Jullie hoeven echt niet ongerust te zijn." 	 a-ur-tiksaḍm zġ-lḥakm. iġ-iffuġ isfld i-ġayan, ra-t-nssfhm is-ur-fllawn-illi yat.»


Wat Ik van u vraag is nooit te zwaar en de last die u voor Mij moet dragen, is licht." 	 hati rh̬an iḥlasn-inu, ifssus-usitti lli-rad-flawn-srsġ.»


En wat heeft God dan wel gezegd? Dat Hij ons eeuwig leven heeft gegeven en dat dit leven in Zijn Zoon is. 	 ġmkad ad-gant tugga: ifka-yaġ rbbi tudrt idumn, tili-aġ tudrt-ad f-ssibt n-yus.


Maar het volk dat hen onderdrukt, zal Ik zwaar straffen. Daarna zal uw volk uit dat vreemde land wegtrekken en in dit land komen, waar zij Mij zullen dienen en eren.' 	 walaynni rad-utġ lḥukm f-tmazirt lli-tn-irurn ad-gn ismgan. tigira n-uwssan-an rad-ffuġn zġ-ġin, aškin-d ar-iyi-tɛbadn ġ-tmazirt-ad.›


Toch zijn er in Sardes een paar mensen die zich niet bevuild hebben. Die zijn het waard altijd bij Mij te zijn en witte kleren te dragen. 	 walaynni llan sul dark ġ-sardis kra n-mddn drusnin lli-ur-ssrkinin timlsa-nsn. ntni a-ra-didi-imun s-tmlsa tumlilin, ašku ntni a-isthllan.


U kunt niet voor twee heren tegelijk werken. Want u krijgt een hekel aan de een en gaat van de ander houden of omgekeerd. Zo kunt u ook niet God dienen en tegelijk uw hart op het geld (a) zetten. 	 «ur-ra-yiẓḍar yan a-iqasa sin id-sidis. imma ra-ikrhu yan yiri wayyaḍ, nġd ra-ituqqar yan iḥgr wayyaḍ. ur-ra-tiẓḍarm a-tgm ismgan n-rbbi d-win-wayda.


Jezus antwoordde: "Die grote gebouwen? Zij zullen met de grond gelijk worden gemaakt; er zal geen steen op de andere blijven." 	 imma yasuɛ inna-yas: «is-a-ttmnadt ġ-iġurban-ad mqqurnin? rad-kullu-tyawgarn s-wakal. ur-ra-gisn-iqama-uẓru f-uẓru.»


Hij bleef daar veertig dagen en veertig nachten. Al die tijd at Hij niet en tenslotte kreeg Hij honger. 	 kkuẓ id-mraw n-wass a-yaẓum ġ-iyḍ ula azal, aylliġ iwrri yaġ-t laẓ bahra.


Volg de wettige weg. Als er bepaalde wensen of verlangens zijn, kunnen die in de officiële volksvergadering aan de orde komen. 	 nġd iġ-tram kra yaḍni, ih̬ṣṣa-kʷn a-ti-tssnfaṣalm i-ngratun ġ-dar imġarn n-tmdint.


Ik zal hem duidelijk maken hoeveel leed hij voor Mij moet doorstaan." 	 rad-as-mlġ mnšk n-trfufnt a-t-id-iqqann a-srs-irfufn f-ism-inu.»


Hij maakte hun duidelijk dat hij iets wilde hebben om op te schrijven. 	 isillf-asn zakariyya baš ad-as-d-awin yat talluḥt, yara gis: «ism-ns yuḥanna.» tɛjjbn kullutn.


Wat wij van God gehoord hebben en hierbij doorgeven, is dit: 	 ġmkad a-iga lh̬bar lli-mi-dars-nsfld nawi-awn-t-in: rbbi iga tifawt, ur-akk-gis-llint tillas.


Want waar God werkt, is het niet een kwestie van woorden, maar van kracht. 	 ašku tagldit n-rbbi ur-tlli s-iwaliwn, walaynni taḥkimt itjhhdn a-s-tlla.


Had u Mij niet in de tempel kunnen oppakken? Daar was Ik elke dag. Maar dit is uw moment. De kans van de duivelse macht." 	 lliġ-n-bdda didun kraygatt ass ġ-tgmmi n-rbbi, ur-iyi-tumẓm ġ-uwssan-an, walaynni tasaɛt-nnun ayad a-gis-tḥkam lquwwa n-tillas.»


Is het dan niet belangrijk om Jood te zijn? Wat heeft de besnijdenis dan voor nut? 	 imma ġilad, ma-ra-nini f-ayt-yudaya? is-ur-darsn timih̬ar n-rbbi uggʷar n-mddn yaḍni? imma taẓallit n-ddat, is-ur-gis-tlli kra l-lfaytt?


Van: Paulus, Silvanus en Timotheüs. Aan: De gemeente in de stad Thessalonica; aan allen die in God, onze Vader, zijn en in de Here Jezus Christus. 	 zġ-bulus d-sila d-timutaws, i-umnaggar n-willi ganin win rbbi babatnnġ d-siditnnġ yasuɛ lmasiḥ ġ-tmdint n-tasaluniki.


maar het kan ook zijn dat ik het de moeite waard vind zèlf met hen mee te gaan. 	 iġ-iyi-d-iqqan ula nkki, ra-n-didsn-munġ.


Luister, Ik klop op de deur. Als iemand Mij hoort en de deur opendoet, zal Ik bij hem binnenkomen. Dan zullen wij samen eten; hij met Mij en Ik met hem. 	 ha-yyi biddġ ġ-imi ar-ssḍuqqurġ. iġ-illa ma-isfldn i-wawal-inu irẓm-iyi, ra-dars-kšmġ ššġ dids išš didi.


Daarom wilden zij Jezus gevangen laten nemen. Maar zij durfden niet, omdat ze bang waren voor de mensen, die in Hem een profeet zagen. 	 irin a-t-amẓn walaynni ksuḍn zġ-mddn, ašku ar-kullu-ttinin izd yan-nnabi a-iga.


"Jezus van Nazareth, ga weg! Ik wil niets met U te maken hebben. U bent gekomen om ons te vernietigen! Ik weet wel wie U bent: De heilige Zoon van God!" 	 «wa-yasuɛ gu-naṣira, ma-illan ġ-gratnnġ didk? is-di-tuškit ad-aġ-thlkt? ssnġ ma-tgit kiyi. amẓlay n-rbbi a-tgit.»


De lijken zullen niet worden vrijgegeven voor de begrafenis. Van over de hele wereld zullen mensen ernaar komen kijken. 	 kraḍ-uwssan d-mnaṣṣ a-ra-n-tmunun mddn zġ-kullu tasutin d-tqbilin d-lluġat d-tmizar ad-ssmuqquln ġ-ddat-nsn, agʷin a-tn-mḍln.


Hij deed wat de engel had gezegd en trouwde met Maria. Maar hij had geen gemeenschap met haar tot na de geboorte van het kind. En Jozef noemde Hem Jezus. 	 walaynni ur-dids-igin aylliġ turu arraw-an. ig-as ġakudan ism ‹yasuɛ›.


Na verloop van tijd kwamen de zeventig discipelen weer bij Hem terug. "Here", zeiden zij opgetogen, "als wij Uw naam gebruiken, doen zelfs de boze geesten wat wij zeggen!" 	 wrrin-d ssa n-id-mraw d-sin n-umḥḍar, frḥn bahra ar-ttinin: «wa-sidi, ula ljnun ar-tn-ntamr s-ism-nnk ar-skarn s-wawal-nnġ.»


Wij brengen u het goede nieuws dat de belofte, die God lang geleden aan onze voorouders heeft gedaan, in onze tijd werkelijkheid is geworden. God heeft die belofte vervuld door Jezus weer levend te maken. 	 ula nkkʷni nuška-d nawi-awn-d lh̬bar-ad ifulkin, ašku maylli inna rbbi i-imzwura-nnġ f-ma-ra-iskr,


Terwijl Mozes op de berg Sinaï was, zeiden zij tegen zijn broer Aäron: 'Maak goden voor ons, die wij kunnen zien. Dan zullen wij die volgen. 	 inin i-harun: ‹skr-aġ kra n-ilahat ma-yaġ-izggurun, ašku musa lli-aġ-d-issufġn zġ-miṣr, ur-nssin mad-as-ijran.›


Op hun rondreis langs de verschillende steden, lazen zij de christenen de besluiten voor van de apostelen en leiders in Jeruzalem en zeiden er nadrukkelijk bij dat zij zich daaraan moesten houden. 	 ddun ilmma ar-tkkan timdinin, ar-tawin lh̬bar i-aytmatn f-maylli-f-d-mšaškan irqqasn d-imġarn ġ-urušalim, ar-tn-tuṣṣan ad-skarn s-iwaliwn-an.


Zegt men niet dat er pas vier maanden na de zaaitijd geoogst kan worden? Maar kijk eens rond! Overal liggen de velden rijp om te oogsten. 	 is-ur-a-ttinim ‹kkuẓ-iyrn a-sul-iqaman i-tmgra›? walaynni rad-awn-iniġ, allat alln-nnun a-tẓrm igran mlluln, lkmn f-tmgra.


"Goed", zei Hij, "omdat u dit antwoord hebt gegeven, kunt u naar huis gaan. Uw dochtertje is genezen, de boze geest is uit haar weggegaan." 	 yini-as yasuɛ ġakudan: «f-ssibt n-wawal-ad s-iyi-tnnit, nniġ-am zayd s-tgmmi. han ljnn iffuġ zġ-illim.»


Laat Barabbas vrij!" Barabbas zat in de gevangenis, omdat hij in Jeruzalem een opstand tegen de regering had geleid en daarbij een moord had gepleegd. 	 illa barabbas ġ-lḥbs, ityamaẓ ašku issduy tamdint-an inġ kra n-mddn.


In die dagen waren er in Jeruzalem vele gelovige Joden uit alle landen van de wereld. 	 ġ-uwssan-an llan ayt-yudaya ġ-urušalim, uškan-d zġ-kullu timizar n-ddunit, ar-bahra-ttirin ad-trḍun rbbi.


Hierna trok Jezus rond door Galilea. Hij wilde niet naar Judea, omdat de Joodse leiders erop uit waren om Hem te doden. 	 tiġurdin n-mayan ar-itlulli yasuɛ ġ-tmazirt n-jalil. ur-iri a-iffuġ s-tmazirt n-yudaya ašku ar-ttirin imġarn n-ayt-yudaya a-t-nġn.


Hij antwoordde: "U moet van de Here, uw God houden met heel uw hart, heel uw ziel, heel uw kracht en heel uw verstand. En u moet net zoveel van uw medemens houden als van uzelf." 	 yini-as: «‹a-ttirit rbbi sidik zġ-ttmi n-ih̬f-nnk d-ttmi n-uwl-nnk d-ttmi n-tẓḍḍart-nnk d-ttmi l-lɛaql-nnk,› ‹tirit adjar-nnk zund ih̬f-nnk.›»


"De leden van de Hoge Raad en de Farizeeërs geloven toch ook niet dat Hij de Christus is? 	 is-illa zġ-imġarn nġd ifarisin ma-srs-yumnn?


Wij zouden zelfs kunnen zeggen dat Levi, de stamvader van alle priesters, in de persoon van Abraham een tiende deel van de buit aan Melchizédek gaf. 	 ayt-lawi lli-tamẓnin tis mrawt, nẓḍar a-fllasn-nini izd ntni a-ifkan tis mrawt i-malkiṣadq f-ufus n-babatsn ibrahim.


Ergens anders staat geschreven: "Volken van de wereld, wees blij met het volk van God!" (c) 	 ityara-daġ: «way-ayt-tmizar aggugnin, frḥat d-mddn n-rbbi.»


Daar stuurde Jezus twee van Zijn discipelen vooruit. "Ga naar het dorp", zei Hij. "Als jullie er binnenkomen, zul je een veulen zien waar nog niemand op heeft gereden. Het staat vastgebonden. 	 yini-asn: «zaydat s-uduwwar-an l-lgddam-nnun. kšmat srs, ra-n-tafm yan-usnus iqqnn, ur-jju-fllas-ini yan. fsyat-as tawim-t-id.


Dat blijkt wel uit uw houding tegenover de christenen in heel Macedonië. Toch willen wij u er nadrukkelijk op wijzen dat die liefde moet blijven groeien. 	 s-ṣṣaḥt ar-ttḥubbum kullu aytmatn ġ-tmazirt n-makiduniyya kullutt, walaynni ra-kʷn-sul-nḍalb ay-aytmatnnġ, a-tzaydm ar-tn-ttḥubbum s-uggʷar.


Want de Sadduceeërs zeggen dat de mens na zijn dood niet meer levend kan worden en ook dat er geen engelen en geesten bestaan. Maar de Farizeeërs zijn het daar niet mee eens en leren het tegenovergestelde. 	 ašku iṣadduqin ar-ttinin ur-rad-nkrn mddn zġ-lmut, ar-ttinin ur-llin kra l-lmalayka nġd kra l-larwaḥ. imma ifarisin ar-ttinin kullu ġwid llan.


Als u iemand van de verkeerde weg terugbrengt, redt u hem van de dood en bedekt u al zijn zonden. 	 swangmat mayad: wanna-d-irurn yan ijlan zġ-ma-yʷh̬šnn, ra-t-issanf i-lmut l-lih̬rt, issaggug-t zġ-kigan d-ddnub.


Maar meet het plein voor de tempel niet op, want dat is voor de vreemde volken bestemd. Zij zullen de heilige stad 42 maanden lang vertrappen. 	 walaynni ad-ur-tssġlt targgit-an illan ġ-brra n-tgmmi, ašku flġ-tt i-willi ur-ginin mddn-inu. rad-akʷln ntni f-tmdint tamẓlayt kkuẓ id-mraw d-sin (42) n-wayyur.


Lazarus uit Bethanië, de broer van Maria en Martha, was ziek. 	 ġ-uwssan-an yuḍn bahra yan-urgaz ism-ns liɛazr, izdġ ġ-bitɛanya lli-igan aduwwar n-maryam d-uwlltmas marta.


Ik zal heel graag mijzelf en alles wat ik heb, geven voor uw welzijn; al lijkt het erop dat hoe meer ik u liefheb, des te minder ik door u geliefd word. 	 rad-frḥġ nkki ad-fkġ kullu mad-dari-illan, fkġ ula ih̬f-inu f-ssibt-nnun. is-ur-ra-darun-ɛzzaġ imikk lliġ dari tɛzzam kunni ġunškan?


Maar als Hij ons bestraft, doet Hij dat om ons op de goede weg te leiden. Anders zouden wij met de wereld worden veroordeeld. 	 walaynni iġ-a-fllannġ-itḥkam siditnnġ, ar-aġ-itrbba baš a-ur-ntyawhlak s-lhalak n-ddunit-ad.


Houd dus moed, mannen, want ik geloof in God. Hij zal ervoor zorgen dat het zo zal gaan als mij gezegd is. 	 thnnayat ġilad a-irgazn, ašku umnġ rbbi is-ra-yili ġmklli-s-iyi-d-inna.


Jezus vertelde Zijn discipelen een gelijkenis om duidelijk te maken dat men altijd moet blijven bidden, net zolang tot het antwoord komt. 	 isawl yasuɛ s-imḥḍarn-ns, yiri ad-asn-iml is-tn-d-iqqan a-bdda-tẓallan bla-da-trmayn. yut-asn lmɛna-yad,


"Terwijl ik daar aan het bidden was", zei hij, "kreeg ik een visioen. Ik zag iets neerdalen wat op een groot kleed leek. Het werd aan de vier hoeken uit de hemel neergelaten tot vlak voor mijn voeten. 	 «lliġ nkki ġ-tmdint n-yaffa ar-tẓallaġ ar-tḍalabġ rbbi, s-iyi-d-issbayyn kra zund tawargit. ẓrġ kra igguz-d flla, irwas i-lizar imqqurn ityamaẓ zġ-kkuẓṭ-tġmrin. igguz-d zġ-ignwan ittrs-d ġ-lgddam-inu.


Ik had niets om aan te trekken en u hebt Mij kleren gegeven. Ik was ziek en u hebt Mij opgezocht. Ik zat in de gevangenis en u bent bij Mij geweest.' 	 yaġ-iyi-usmmiḍ tfkm-iyi mad-lssaġ, uḍnġ tgablm-iyi, lliġ-n ġ-lḥbs taškim-n s-dari.›


Alle broeders groeten u. Groet elkaar als broeders, warm en hartelijk. 	 ar-n-fllawn-tsllamn aytmatn kullutn. nsallamat i-ngratun s-unsallam n-tagʷmat.


'Nee,' antwoordde de boer. 'Want dan trekken jullie het jonge graan ook mee. 	 irar-asn: ‹uhu, a-ur-tssukfm wazkkun a-ur-imil tssukfm dids irdn.


Onderweg naar de strafplaats kwamen ze een man uit Cyrene tegen, die Simon heette. De soldaten dwongen hem het kruis van Jezus te dragen. 	 lliġ ffuġn ntni, mnaggarn yan-urgaz gu-kurini ism-ns simɛan, amrn-t a-yasi aggjdi n-yasuɛ.


Barnabas en Saulus, die er dus door de Heilige Geest op uitgestuurd waren, gingen naar Seleucië aan de kust en staken vandaar over naar Cyprus. 	 ddun ntni ġmklli-asn-imla rruḥ lqudus s-lmrsa n-salukiyya, ssudun ġ-umda s-igzir n-qubrus.


Zij brachten Hem naar de rand van een afgrond even buiten het dorp. 	 nkrn ssufġn-t s-brra n-tmdint-nsn, ssġlin-t s-iggi n-uwrir lli-f-tlla-tmdint, irin a-t-in-luḥn zġ-ujarif.


Maar toen Paulus over rechtvaardigheid, zelfbeheersing en het komende oordeel van God sprak, kreeg Felix het benauwd en zei: "Het is voorlopig wel genoeg. Als het me schikt, zal ik u nog wel eens laten roepen." 	 walaynni lliġ izuyd bulus ar-isawal f-ufulki lli-s-irḍa rbbi, ula mamnk a-ra-yiẓḍar yan a-iḥkam ġ-ih̬f-ns, ula lɛqubit lli-ra-ittut f-ddunit, yiksaḍ filiks yini-as: «ddu ġilad, ra-n-srk-aznġ akud nna-yyi-tṭlq luqt.»


Dit nieuws ging als een lopend vuurtje door heel Galilea. 	 ġakudan ar-bahra-sawaln mddn f-yasuɛ, awin lh̬bar-ns s-kraygatt mani ġ-tmazirt n-jalil kullutt.


Weet u niet dat ieder die in Christus Jezus gedoopt is, met Hem één is geworden in Zijn dood? 	 is-ur-tssinm? lliġ nddm ġ-waman baš a-ng win lmasiḥ yasuɛ, nkšm s-lmut l-lmasiḥ s-udum-an.


Wel, als God uiting wil geven aan Zijn toorn en als Hij wil laten zien hoe groot Zijn kracht is, wat dan nog? Heeft Hij niet lang genoeg geduld gehad met de mensen, die straf verdienden en rijp waren voor de ondergang? 	 ġmkad a-iskr rbbi. ira a-issbayyn i-mddn lġaḍab-ns ula taḥkimt-ns itjhhdn, walaynni ira sul a-iṣbr d-tmkilin lli-f-illa lġaḍab wah̬h̬a ur-gint ġir i-lhalak.


Eén van de zeven engelen met de zeven schalen zei tegen mij: "Kom, ik zal u laten zien onder welk oordeel de grote hoer valt, die aan vele waterwegen zit. 	 yašk-id dari yan zġ-ssa l-lmalayka lli-usinin ssa n-taṭṭasin yini-yyi: «ašk-id ad-ak-mlġ lɛqubit lli-ra-iḍr f-tmggant imqqurn lli-iskiwsn ġ-gr isaffn n-waman.


Iedereen in Jeruzalem hoorde ervan. Daarom heet dat stuk grond ook Akeldama, wat 'bloedgrond' betekent. 	 sfldn fllas kullu ayt-urušalim, ar-ttinin i-igr-an s-wawal-nsn ‹ḥakal-dama›. tga lmɛna-ns ‹igr n-idammn›.


Natuurlijk kwamen haar buren en familieleden het al gauw te weten. Iedereen was blij omdat de Here zo goed voor haar was geweest. 	 frḥn-dids-wadjarn-ns ula ayt-dars lliġ sfldn f-mamnk ad-bahra-gis-ibark rbbi.


Want het gezag staat in dienst van God om u te helpen en te beschermen. Maar ieder die iets verkeerds doet, ondervindt daarvan de gevolgen. Het gezag is er niet voor niets; het staat in dienst van God om de mensen die verkeerde dingen doen, te straffen. 	 ašku iga ah̬ddam n-rbbi f-a-gik-iskar lh̬ir. walaynni iġ-a-tskart ma-yʷh̬šnn, illa dark ma-f-a-ttiksaṭṭ, ašku lḥakm dars lḥqq a-yut lḥukm, ig ah̬ddam n-rbbi f-a-issḍr lɛqubit f-willi skarnin ma-yʷh̬šnn.


Daarom zeiden zij maar dat ze het niet wisten. "Wel", antwoordde Jezus, "dan vertel Ik u ook niet wie Mij het recht geeft dit allemaal te doen." 	 sawln ilmma inin-as: «ur-nssin ma-t-id-yuznn.» irar-asn yasuɛ: «ula nkki ur-rad-awn-iniġ ma-yyi-d-yuznn ad-skarġ kullu mayad.»


"Dat is nou iets waarvoor u moet oppassen", zei Hij tegen de mensen. "Verlang niet steeds naar dingen die u niet hebt. Want het leven bestaat niet uit het hebben van veel spullen." 	 izayd yini-asn: «rarat lɛaql a-ur-ttirim kra iggutn i-ih̬f-nnun, ašku tudrt n-bnadm ur-tlli s-tuggt n-wayda.»


Er ontstond hooglopende ruzie tussen de twee partijen. Enkele Farizeese godsdienstleraars sprongen voor Paulus in de bres en zeiden: "Volgens ons is er niets op deze man aan te merken. Het is best mogelijk dat een geest of een engel met hem heeft gesproken." 	 zaydn kullu ar-tġuwwatn aylliġ nkrn kra n-imslmdn n-ššrɛ l-lmdhb n-ifarisin, bzgn bahra f-wiyyaḍ inin-asn: «ur-akkʷ-nufi kra yʷh̬šnn ġ-urgaz-ad. ur-išqi a-srs-isawl kra n-rruḥ nġd kra l-lmalak.»


De discipelen wisten niet meer wat zij ervan moesten denken. "Maar wie kan er dan ooit gered worden?" vroegen zij. 	 ggʷdn s-uggʷar ar-ttinin i-ngratsn: «iġ-iga ġmkad ma-ra-yiẓḍar a-injm?»


Wij wensen u de genade en vrede van God, onze Vader, en van onze Here Jezus Christus toe. 	 ad-awn-tili lbaraka d-sslamt zġ-rbbi babatnnġ d-siditnnġ yasuɛ lmasiḥ.


"Wat voor dingen dan?" vroeg Jezus. "Wel", zeiden ze, "wat ze hebben gedaan met Jezus van Nazareth. Die Man was een profeet. Hij deed ongelooflijke wonderen en was een geweldige leraar. Hij stond hoog in aanzien bij God en de mensen. 	 yini-as: «ma-ijran?» inin-as: «ġaylli ijran i-yasuɛ gu-naṣira. iga yan-nnabi imqqurn s-iskkirn-ns ula s-iwaliwn-ns. ifrḥ srs rbbi ula mddn kullutn.


Hij zag de hemel open en er kwam iets naar beneden wat op een groot kleed leek. Het werd aan de vier hoeken vastgehouden en op de aarde neergelaten. 	 iẓr ignwan rẓmn, igguz-d fllas kra irwas i-lizar imqqurn ityamaẓ zġ-kkuẓṭ-tġmrin, ittrs-d s-wakal.


Aan de geboorte van Jezus Christus gingen enkele bijzondere gebeurtenissen vooraf. Toen Zijn moeder Maria met Jozef verloofd was (en dus nog niet met hem samenwoonde) bleek zij in verwachting te zijn door de Heilige Geest. 	 ġmkad a-tga-tlalit n-yasuɛ lmasiḥ. innas maryam ttyawḍalab i-yusf, ur-ta-stt-yiwi. taf-n ih̬f-ns is-a-trbbu zġ-tḥkimt n-rruḥ lqudus n-rbbi.


Het nieuws over dit geweldige wonder ging als een lopend vuurtje door heel de streek. 	 awin ilmma lh̬bar-ns s-tmazirt-an kullutt.


Met de hulp van Jezus zullen wij God altijd blijven eren; en ons offer aan God is dat wij openlijk voor Jezus uitkomen. 	 imma ġilad illa fllannġ a-n-bdda-nssakmur i-rbbi tawafka n-ššukr f-uwdm n-yasuɛ, a-stt-igan d-lġllt n-infurn-nnġ lli-s-a-ntuqqar ism-ns.


Er staat namelijk in dat Abraham twee zonen had, één van zijn jonge slavin Hagar en één van zijn eigen, vrije vrouw Sara. 	 imla-yaġ f-ibrahim is-dars sin tarwa, yan turu-t-tsmgt-ns d-yan turu-t-tmġart-ns.


Ja, dan zijn de gestorven gelovigen reddeloos verloren. Als wij alleen voor dit leven onze hoop op Christus hebben gevestigd, zijn wij meer te beklagen dan wie ook. 	 iġ-ur-d-inkir lmasiḥ, tthlkn kullu willi srs umnnin mmtn.


Hij heeft ons (die één met Jezus Christus zijn) samen met Hem levend gemaakt en ook met Hem een plaats in de hemel gegeven. 	 issnkr-aġ-d yall-aġ d-lmasiḥ yasuɛ, issgawr-aġ dids ġ-tgldit n-ignna,


"Ga naar het dorp daar", zei Hij. "Als jullie er binnenkomen, zullen jullie een ezel zien die vastgebonden langs de weg staat. Het is een veulen, waarop nog niemand heeft gereden. 	 yini-asn: «zaydat s-uduwwar-an l-lgddam-nnun. kšmat srs, ra-n-tafm yan-usnus iqqnn ur-jju-fllas-ini yan. fsiyat-as tawim-t-id s-ġid.


Ze kijken wel, maar zien niet. Hun hart is onverschillig, hun oren zijn doof en hun ogen zitten dicht. Daarom zullen zij niets zien, horen of begrijpen. Daarom kunnen zij niet naar God terugkeren, want dan zou Hij hen moeten genezen.' (a) 	 wrrin mddn-an iqqur ih̬f-nsn, ẓẓayn imzgan-nsn, qqnnt-walln-nsn. ur-rin ad-ẓrnt-walln-nsn ula sfldn imzgan-nsn ula fhmn ġ-ih̬f-nsn. ur-rin ad-d-sri-wrrin a-tn-jjujjiġ.›


Cornelius antwoordde: "Vier dagen geleden was ik 's middags rond drie uur hier in huis aan het bidden. 	 isawl kurnilyus yini-as: «kraḍ-uwssan ayad, zund tasaɛt-ad igan tis kraṭṭ n-tdggʷat, ar-tẓallaġ ar-tḍalabġ rbbi ġ-tgmmi-nu, s-ẓriġ yan-urgaz ibidd ġ-lgddam-inu s-tmlsa ssmrġanin.


Daarom leek het ons goed twee mannen uit te kiezen en naar u toe te sturen, samen met onze vrienden Barnabas en Paulus, 	 mayan a-f-d-nmnaggar ġilad, nmšaška-d kullwaġ a-nsti kra n-mddn nazn-tn-in s-darun, a-n-munn d-aytmatnnġ ɛzzanin barnaba d-bulus


Zacharias zei tegen de engel: "Moet ik dat zomaar geloven? Ik ben immers al oud en mijn vrouw ook!" 	 yini zakariyya i-lmalak: «mamnk a-s-rad-issanġ is-ra-yili mayad? hati afqqir ayd-giġ, ula tamġart-inu tuwssr.»


"Ik zou liever sterven!" hield Petrus vol. Dat zeiden ook de andere discipelen. 	 yini-as bṭrus: «wah̬h̬a rad-didk-mmtġ, ur-rad-iniġ ur-k-ssinġ.» ġmkad ad-nnan imḥḍarn kullutn.


Wat voor verkeerds u ook doet, zelfs al spreekt u kwaad van Mij, het kan u worden vergeven. 	 f-mayad a-f-rad-awn-iniġ, kullu ddnub n-bnadm ula kullu tirggam nna-s-rgmn rbbi, iẓḍar ad-asn-iṣamḥ fllasn, walaynni yan irggmn rruḥ lqudus ur-sar-as-fllas-iṣamḥ.


Die hebben niet alleen hun profeten gedood, maar zelfs de Here Jezus omgebracht; en wij zijn vreselijk door hen vervolgd. Zij verzetten zich zowel tegen God als tegen de mensen 	 ašku ayt-yudaya a-inġan siditnnġ yasuɛ ula lanbiya, ssmsrn-aġ ula nkkʷni. ar-tt-ssṭiyyarn i-rbbi ar-skarn gar ġ-kullu mddn,


Ook Isaäks vrouw Rebekka kreeg een belofte van God. 	 walaynni illa kra yaḍni. tffuġ innatnnġ rifqa ar-trbbu s-ikniwn zġ-urgaz-ns isḥaq babatnnġ.


Op dat moment kwamen enkele Farizeeërs bij Hem en zeiden: "Ga hier zo vlug mogelijk vandaan, want Herodes wil U laten doden!" 	 aškin-d kra n-ifarisin ġ-tasaɛt-an, inin-as: «han agllid hirudus ira a-k-inġ. yuf a-n-tittit zġ-ġid tftut s-kra n-mani yaḍni.»


De discipelen werden zc bang, dat zij Hem wakker maakten. "Here", schreeuwden ze. "Red ons! Wij vergaan!" 	 ddun imḥḍarn ssfaqn-t inin-as: «jjnjm-aġ a-sidi. ha-yaġ ra-nhlk.»


Maar als u gemeenschap met de Here hebt, bent u één van geest met Hem. 	 walaynni yan izdin d-siditnnġ iwrri iga ntta dids yan-rruḥ.


Uit het volgende blijkt wel hoe groot deze Melchizédek is. Zelfs Abraham, de eerste voorvader van Gods volk, gaf hem een tiende deel van alles wat hij in de strijd tegen de koningen had buitgemaakt. 	 ẓrat mnšk a-s-imqqur malkiṣadq, ašku nttan a-mi-ifka babatnnġ ibrahim tis mrawt zġ-kullu ma-d-ikkis i-igldan.


Broeders, wij blijven hier op aarde zwervers en vreemdelingen. Omdat ons werkelijke thuis bij de Here is, dring ik er bij u op aan niet toe te geven aan de slechte begeerten van deze wereld, die uw leven in gevaar brengen. 	 way-aytma ɛzzanin, ḍalbġ-kʷn ġilad a-tgm ih̬f-nnun d-iġribn d-ibrraniyn ġ-ddunit-ad, tluḥm s-ma-ttiri ddat n-bnadm, ašku tiġawsiwin n-ddat ar-tmmaġnt d-uwl iṣfan.


Jezus gaf een schreeuw en stierf. 	 imma yasuɛ yut s-yat-tġuyyit itjhhdn issufġ rruḥ-ns.


Tenslotte kwam de man die 1000 geldstukken had gekregen en zei: 'Meneer, ik wist dat u een hard mens bent. Ik was bang dat u mij zou afnemen wat ik had verdiend. 	 yašk-id ilmma ġwalli mi ifka yat luznt yini-as ‹wa-sidi ssnġ izd argaz išqan a-tgit, ar-tmggrt ma-ur-tkrzt, ar-tssmunut ma-ur-tluḥt.


Volg dit slechte voorbeeld niet na, mijn vriend, maar het goede. Wie goed doet, is een kind van God; maar wie kwaad doet, kent God niet. 	 wa-gʷma iɛzzan, a-ur-tskart zund mddn ʷh̬šnnin walaynni zund ġwilli šwanin. wanna iskarn afulki, win rbbi a-iga. imma wanna iskarn ma-yʷh̬šnn, ur-issin rbbi.


Zij moeten oprechte volgelingen van Christus zijn. 	 iqqan-tn-d ad-ġwin s-uwl iġusn ġ-ulmmud lli-aġ-d-imla rbbi.


Op een dag had Zacharias dienst in de tempel, omdat zijn afdeling aan de beurt was. 	 yan-wass iskr zakariyya tawuri-ns n-inmġurn n-tgmmi n-rbbi ašku tlkm-d-twala n-rrbɛt-ns.


Toen de mensen verzadigd waren, zei Jezus tegen Zijn discipelen: "Er is nog heel wat over. Haal het op, want er mag niets blijven liggen." 	 lliġ šbɛan, yini i-imḥḍarn-ns: «ssmunat tuffaẓ lli-qamanin a-ur-ih̬sr yat.»


Wie zondigt, overtreedt de wet van God, want elke zonde is een overtreding van die wet. 	 kraygatt yan iskarn ddnub, hati iffuġ zġ-ššrɛ n-rbbi, ašku ddnub a-igan uffuġ n-ššrɛ.


Maar als je voor het gerecht wordt gebracht, maak je dan geen zorgen over wat je moet zeggen. Zeg wat je op dat moment wordt ingegeven. Je hoeft zelf niet te spreken. De Heilige Geest zal het doen. 	 iġ-kʷn-umẓn dḥin-kʷn-in, ad-ur-tasim taġuft f-ma-ra-tinim. iniyat awal nna-yawn-imla rbbi ġ-tasaɛt-an, ašku urd kunni a-isawaln walaynni rruḥ lqudus n-rbbi.


In het Koninkrijk van God gaat het niet om eten en drinken. Het gaat om de rechtvaardigheid, de vrede en de blijdschap van de Heilige Geest. 	 ašku tagldit n-rbbi ur-tgi amššu nġd tissi, walaynni afulki d-sslamt d-lfrḥ a-tga, s-tḥkimt n-rruḥ lqudus.


Omdat Hij dat gezegd had, wilden zij Hem doden. Hij had niet alleen iets gedaan wat volgens hen op de sabbat niet mocht; Hij had nu ook nog God Zijn eigen Vader genoemd. Daarmee beweerde Hij dus aan God gelijk te zijn. 	 lliġ sfldn i-wawal-ad irin s-uggʷar a-t-nġn, urd ġir f-ssibt n-is-iffuġ zġ-lɛada n-wass n-usunfu walaynni f-ssibt n-ma-iga rbbi d-babas, issngadda ih̬f-ns d-rbbi.


Als iemand u iets vraagt, geef het hem. En als iemand iets van u wil lenen, weiger het dan niet. 	 wanna-zgik-iḍalbn, fk-as. d-wanna-d-yuškan ad-as-trḍlt, a-ur-ti-trart bla yat.


Want Hij zal Zijn volk redden van de zonden. Daardoor zal in vervulling gaan wat God door de profeet Jesaja heeft gezegd: 	 kullu mayad ijra baš a-yafu maylli inna sidi rbbi f-ils n-nnabi ġayd izrin inna:


Als u zich door uw eigen zin laat leiden, zult u sterven. Maar als u zich laat leiden door de Heilige Geest en uw eigen zin prijsgeeft, zult u leven. 	 iġ-a-tskarm s-ma-tra ddat, rad-awn-tili lmut. walaynni iġ-a-tnqqam iskkirn n-ddat s-tḥkimt n-rruḥ, rad-awn-tili tudrt.


Het zal een afschuwelijke tijd worden voor vrouwen die in verwachting zijn of een baby hebben. 	 rad-bahra-šqun-uwssan-an f-tilli gisn rbbunin ula tilli gisn ssngaynin.


Toen zij daar aankwamen, zagen zij een man die al sinds zijn geboorte verlamd was. Elke dag werd hij naar de Mooie Poort (een van de tempelpoorten) gedragen om daar te bedelen. 	 illa ġin yan-urgaz kušmn-as iḍarn zġ-lliġ ilul, igawr ġ-tama n-imi n-tgmmi n-rbbi lli-mi-ttinin ‹imi ifulkin›. ar-ti-di-tasin mddn ass f-wass baš a-itḍalab i-willi kšmnin s-tgmmi n-rbbi.


Maar wie Gods wil doet, komt tot het licht, zodat van alles wat hij doet, gezien kan worden dat het tot eer van God is." 	 imma wanna iskarn s-lḥqq, ar-d-itffuġ s-tifawt baš ad-d-bayynn iskkirn-ns izd s-wawal n-rbbi a-s-a-iskar.


De twee discipelen gingen naar de stad, vonden alles precies zoals Jezus gezegd had en begonnen een en ander voor de maaltijd in orde te maken. 	 ffuġn imḥḍarn, ddun s-tmdint afn-in ġmklli-asn-inna. jjujadn imnsi n-usurf.


Bij het aanbreken van de dag kwam de Hoge Raad bijeen. Jezus werd voorgeleid en moest zeggen of Hij de Christus was of niet. Hij antwoordde: "Als Ik het u zeg, gelooft u Mij toch niet. 	 lliġ-d-iġli-wass munn-d imġarn l-lmḥkama, gan inmġurn n-tgmmi n-rbbi d-imslmdn n-ššrɛ. awin yasuɛ s-lgddam-nsn


Eén van de profeten had al gezegd: "Door middel van voorbeelden zal ik duidelijk maken wat van het begin van de wereld af geheim is gebleven." (b) 	 ġmkad a-s-yuwfa-wawal n-nnabi lli-innan: «s-lmɛni a-s-rad-asn-sawlġ, mlġ-asn ma-intln zġ-isizwar n-ddunit.»


Jezus reed midden tussen een zee van mensen die riepen: "Eer voor de Zoon van David! Gezegend is Hij, die komt in de naam van God! Prijs Hem tot in de hoogste hemelen!" 	 frḥn bahra ġwilli zwarnin i-yasuɛ ġ-uġaras ula ġwilli-as-ggʷranin, ar-talln awal-nsn ar-ttinin: «huṣanna i-yus n-dawd. ambarki a-iga ġwad-d-yuškan s-ism n-sidi rbbi. huṣanna ġ-ignna yattuyn.»


Hij zal jullie meenemen naar boven, naar een grote, compleet ingerichte kamer. Maak daar het Paasmaal klaar." 	 rad-awn-iml bu-tgmmi-an yan-uḥanu n-uflla imqqurn iswan. ġin a-ġ-ra-tjjujadm.»


Crispus, de leider van de synagoge, en zijn hele gezin geloofden wel in de Here Jezus. Er waren nog veel meer Corinthiërs die wel aannamen wat Paulus zei en zich lieten dopen. 	 imma krisbus amġar n-tgmmi n-tẓallit, ntta d-ayt-tgmmi-ns kullutn, wrrin umnn s-siditnnġ. ggutn wiyyaḍ ġ-tmdint-an n-kurintus wrrin umnn lliġ sfldn i-mad-asn-ittini bulus. ssddmn-tn ilmma aytmatn ġ-waman.


Alle omstanders konden het horen toen Hij tegen Zijn discipelen zei: "Ik waarschuw jullie voor de godsdienstleraars. 	 isawl yasuɛ s-imḥḍarn-ns ġ-lgddam n-mddn-an kullutn yini-asn:


Daarna keek Hij naar de vrouw en zei tegen Simon: "Ziet u deze vrouw? Toen Ik uw huis binnenkwam, hebt u niet de moeite genomen het stof van mijn voeten af te wassen. Maar deze vrouw heeft mijn voeten gewassen met haar tranen en afgedroogd met haar haren. 	 igrawl ilmma ġ-tmġart-lli, yini i-simɛan: «is-tẓrit tamġart-ad? ha-yyi uškiġ-d s-tgmmi-nnk, ur-iyi-tfkit aman ma-s-a-siridġ iwurzan-inu, imma nttat hatti tsird iwurzan-inu s-imṭṭawn-ns, tsfiḍ-tn s-wazzar-ns.


Ik wens u de genade van onze Here Jezus Christus toe. 	 ad-awn-tili lbaraka n-siditnnġ yasuɛ lmasiḥ.


Dan zijn jullie het niet die spreken. Dan is het de Geest van je hemelse Vader die door je spreekt. 	 urd kunni a-ra-isawal walaynni ra-d-zgigun-isawal rruḥ n-rbbi babatun.


Want het woord van God is vol van kracht en leven. Het is scherper dan het scherpste zwaard; het dringt in één keer door tot onze diepste gedachten en verlangens en snijdt alle delen los; het laat zien wie en wat wij werkelijk zijn. 	 hay-awal n-rbbi iddr itjhhd, imsad uggʷar n-taẓẓit lli-imsadn zġ-snat-tsgiw, ar-itbbi ġ-ugʷns n-bnadm ard ibḍu nnfst zġ-rruḥ, ibḍu adif zġ-ttmi n-ih̬san, ar-issbayyan nniyt n-uwl ula ma-iqṣad.


Ik strijd met Gods wapens, niet met menselijke, om elke tegenstand te breken. 	 imqlad lli-s-a-ntmmaġ nkkʷni ur-gin win ddunit-ad, walaynni tlla-gisn-tḥkimt itjhhdn n-rbbi a-srsn-nssḍar lbruj dusnin.


Daar werd een dove man bij Hem gebracht, die ook nauwelijks kon praten. De mensen vroegen Jezus of Hij Zijn hand op deze man wilde leggen om hem te genezen. 	 aškin-d dars kra n-mddn awin-as-d yan-urgaz iga atitaw aḍrḍur. ḍalbn-t a-fllas-isrs afus-ns.


Herodes liet hem overal zoeken. Toen hij niet gevonden werd, liet Herodes de zestien soldaten voor de krijgsraad komen en veroordeelde hen ter dood. Daarna verliet Herodes de provincie Judea en ging voor een poos naar Caesarea. 	 yazn hirudus ma-srs-isiggiln, walaynni ur-t-ufin. isqsa ingabaln bahra, issufġ-tn ilmma a-tn-nġn. iffuġ hirudus tamazirt n-yudaya iddu s-qayṣriyya igawr ġin.


Er gingen nog veel meer mensen in Hem geloven. 	 ar-ttigatn s-uggʷar ġwilli srs umnnin lliġ-as-sfldn ar-isawal.


De man werd direct gezond. Hij pakte zijn matras op en liep! 	 ijji-urgaz-lli ġakudan, yasi imjdin-ns ar-ifttu. d-ġassan iga ass n-usunfu.


Daarom heeft Christus, toen Hij in de wereld kwam, gezegd: "O God, het bloed van stieren en bokken kan U niet tevreden stellen. Daarom hebt U Mij dit lichaam gegeven om het als een offer op Uw altaar te leggen. 	 mayan a-f-inna lmasiḥ ġakud lliġ ra-d-yašk s-ddunit: «tiġrsiw d-twafkiw, ur-a-tnti-ttirit walaynni tqṣadt gigi yat-ddat.


Er staat ook: "Samen met mijn broeders zal Ik op God vertrouwen." (C) En op een andere plaats: "Kijk, hier ben Ik met de kinderen die God Mij gegeven heeft." (D) 	 yini-daġ: «ra-n-rjuġ ula nkki ġ-rbbi.» yini-daġ: «ha-nkki d-tarwa-yad n-rbbi lli-yyi-ifka.»


Broeders, wat u was toen de Here u riep, dat moet u blijven. 	 way-aytma, illa f-kud yan a-iqama d-rbbi ġmklli-t-id-yufa ġakud lliġ-as-d-iġra.


Maar de rentmeester kan ook denken: 'Mijn heer komt voorlopig niet terug.' Hij kan de arbeiders en de werksters beginnen te slaan. Hij kan erop los leven en dronken worden. 	 walaynni iġ-idda-uh̬ddam-an yini d-ih̬f-ns: ‹imaṭl-n sidi› ar-ikkat ih̬ddamn d-th̬ddamin ar-ištta ar-issa ar-issnuful ih̬f-ns s-tissi,


De moeder van Jakobus en Johannes kwam met haar twee zonen naar Jezus toe. Zij boog zich voor Hem neer om Hem iets te vragen. 	 tašk-id innas n-tarwa n-zabdi s-dar yasuɛ, nttat d-tarwa-ns s-sin. tknu s-wakal ġ-lgddam-ns tḍalb-t ad-as-ifk kra.


"Maar waarom toch?" vroeg hij. "Wat voor kwaad heeft Hij dan gedaan?" Maar zij bleven roepen: "Hij moet sterven! Sla Hem aan het kruis!" 	 yini-asn: «mah̬? ma-iskr yʷh̬šnn?» imma ntni ar-ssġuyyun s-uggʷar ar-ttinin: «a-ityaggal f-uggjdi a-immt.»


In die tijd voor de grote vloed ging alles gewoon door. Men at, dronk en trouwde tot het moment dat Noach de ark inging. 	 ġ-uwssan n-nuḥ, ur-ta-d-ġlin-waman f-ddunit, ar-šttan ar-ssan ar-ttahaln ar-ttahalnt, ar ass lli-ġ-ikšm nuḥ s-wanaw.


Het is goed om te doen wat de Here van u vraagt: "Houd net zoveel van uw medemens als van uzelf." 	 hati afulki ayd tskarm iġ-a-tskarm s-luṣit ihiyyan n-tgldit n-rbbi ġmklli ityaran «a-ttirit adjar-nnk zund ih̬f-nnk.»


Broeders, namens de Here Jezus Christus moeten wij u zeggen dat u geen contact meer mag hebben met broeders, die hun plicht verzaken en niet doen wat wij u hebben geleerd. 	 way-aytmatnnġ, s-ism n-siditnnġ yasuɛ lmasiḥ a-s-ra-kʷn-nuṣṣa ġilad, nini-awn a-ttanfm i-aytmatn nna-yagʷin ad-th̬damn ula-da-skarn s-ulmmud lli-awn-nsslmd.


De apostelen deden heel veel wonderen en tekenen onder het volk. De gelovigen kwamen regelmatig bij elkaar in de tempel, in de Zuilenhal van Salomo, één van hart en ziel. 	 iskr rbbi lmɛjizat d-tmitar ggutnin f-ifassn n-irqqasn ġ-dar ayt-tmdint-an. ar-n-tmunun imumnn kullutn ġ-udġar lli-mi-ttinin ‹alḥni n-suliman›.


Neemt u ons niet kwalijk dat wij enige ogenblikken een beroep op uw welwillendheid doen. Daarom zal ik mijn betoog ook niet lang maken. 	 imma ġilad ur-riġ a-k-ssmaṭlġ. ra-k-nḍalb ad-aġ-tskrt afulki-ad, tsfldt i-kra n-iwaliwn drusnin f-maylli darnnġ ijran.


Als ik God dank voor wat ik eet, hoe durft die ander er dan iets van te zeggen? Ik dank God toch! 	 iġ-a-tškarġ rbbi f-mad-šttaġ, mah̬ aylliġ ra-yyi-tẓin mddn f-maylli-f-a-tškarġ rbbi?


want Hij wil dat alle mensen gered worden en het volgende zullen aannemen: 	 lli-iran kullu mddn ad-njmn wrrin issann lḥqq.


Deze keer kwam er een rood paard. Er zat iemand op die een groot zwaard kreeg. Hij moest de vrede van de aarde wegnemen, zodat de mensen elkaar zouden afslachten. 	 iffuġ-d-wayyis yaḍni iga aẓggʷaġ. ittfk i-umnnay-ns a-ikkis sslamt f-ddunit f-ad-nqqan mddn i-ngratsn, ttfk-as yat taẓẓit imqqurn.


Maar Paulus waarschuwde de officier en de soldaten: "Als de bemanning niet aan boord blijft, zal niemand dit overleven." 	 walaynni isawl bulus s-lqbṭan d-iɛskrin yini-asn: «iġ-ur-didun-qaman ibaḥriyn ġ-wanaw ur-ra-tiẓḍarm a-tnjmm.»


De twee apostelen schudden het stof van hun voeten om hun vervolgers duidelijk te maken dat zij niets meer met hen te maken wilden hebben. 	 issus fllasn bulus d-barnaba agdrur n-iḍarn-nsn ad-asn-ig tamatart, ftun s-tmdint n-iquniyya.


Zij werden bang. Degenen die het hadden zien gebeuren, vertelden hoe de man was genezen. 	 imma ġwilli ẓranin ma-ijran nnan-asn f-mamnk a-ijji-umjnun.


De rook van dit folterende vuur stijgt voor altijd en eeuwig op. De mensen die het beest en zijn beeld aanbidden en die het nummer van zijn naam dragen, zullen geen moment rust meer hebben. 	 rad-bdda-yaqlay-waggu n-urfufn-nsn, ur-sar-itmmi. ur-sar-rad-asn-tili rraḥt, la ġ-iyḍ ula azal, i-willi tɛbadnin aġʷẓn ula ṣṣurt-ns, ula ġwilli qblnin ṭṭabɛ n-ism-ns.»


Wat is God groot! Zijn rijkdom, wijsheid en kennis zijn onmeetbaar. Geen mens weet hoe Hij Zijn beslissingen neemt. Het is onmogelijk Zijn wegen na te gaan. Wie kan vertellen wat er in de gedachten van de Here omgaat? 	 matta ġunškad s-ggutnt-tmih̬ar n-rbbi, tigat-tḥkimt-ns ula tawassna-ns. ma-iẓḍarn a-yissan ma-iqṣad rbbi, ula ma-iẓḍarn a-ifhm ma-inawl?


Hij zal jullie mee naar boven nemen naar een grote kamer, waar alles staat wat we nodig hebben. Maak daar het Paasmaal voor ons klaar." 	 rad-awn-iml yan-uḥanu n-uflla imqqurn iswan ingaddan. ġin a-ġ-rad-aġ-tjjujadm.»


Want de slaaf die door de Here Zelf geroepen werd, is voor de Here een vrij man. En omgekeerd is de vrije man die door de Here geroepen werd, een slaaf van Christus. 	 ašku wanna igan ismg ġakud lliġ-as-d-iġra siditnnġ, hati iwrri iga win ih̬f-ns ġ-lgddam n-siditnnġ. imma wanna igan win ih̬f-ns ġakud lliġ-as-d-iġra, iwrri iga ntta ismg l-lmasiḥ.


"Wees niet bang", zei hij, "want ik breng u het mooiste nieuws dat u ooit hebt gehoord. Het is groot nieuws voor het hele volk. 	 isawl lmalak yini-asn: «ad-ur-tiksaḍm. hati iwiġ-awn-d lh̬bar ifulkin f-lfrḥ iggutn lli-ra-yili i-kullu-mddn.


Ik heb vroeger zelf ook gemeend al het mogelijke te moeten doen om de leer van Jezus van Nazareth te bestrijden. 	 «kkiġ-ttin ula nkki ar-ttiniġ illa flla a-n-gġ tiqqi-nu ad-tḍaḍḍaġ kullu ma-igan win ism n-yasuɛ gu-naṣira.


Het liep tegen de tijd van het Loofhuttenfeest. 	 ġ-uwssan-an yakmur-d lɛid n-ayt-yudaya lli-mi-ttinin lɛid n-iḥšaš.


Ook wezen zij in elk van de christengemeenten leiders aan. Terwijl zij vastten, baden ze voor hen en vertrouwden hen toe aan God. 	 isti bulus d-barnaba ġ-kraygatt amnaggar mad-asn-itggan imġarn. ar-tẓallan ar-taẓumn ar-tn-faln ġ-ufus n-siditnnġ lli-s-umnn.


Mijn zoon, wees sterk door de genade die Christus Jezus je geeft! 	 zayd a-iwi, ar-ttdust s-lbaraka l-lmasiḥ yasuɛ.


Maar de ander snoerde hem de mond. "Heb je nu nog geen ontzag voor God, zo vlak voor de dood? 	 issfssa-t-umh̬h̬ar yaḍni yini-as: «is-ur-tksuṭṭ rbbi? ittut fllak lḥukm-ad zund nttan,


"Eindelijk is het zover!" riep Hij. "Het Koninkrijk van God is vlakbij. Keer u af van de zonde en geloof het goede nieuws." 	 ar-ittini: «ikmml zzman, takmur-d-tgldit n-rbbi. flat kullu ma-tskarm yʷh̬šn, tġwim ġ-lh̬bar-ad ifulkin.»


Maar wie mijn vlees eet en mijn bloed drinkt, heeft eeuwig leven. Zo iemand zal Ik op de laatste dag uit de dood terughalen. 	 wanna iššan zġ-ddat-inu isu zġ-idammn-inu, ra-iddr tudrt idumn, ra-t-id-ssnkrġ ġ-wass iggʷran n-ddunit.


Jezus antwoordde: "Waarom zouden de vrienden van de bruidegom niet mogen eten? Zolang de bruidegom bij hen is, hebben zij geen reden om niet te eten. 	 isawl yasuɛ yini-asn: «is-ẓḍarn ayt-tmġra ad-aẓumn d-usli didsn? iġ-sul-didsn-illa-usli ur-ẓḍarn ad-aẓumn.


Ik bedoel daarmee niet dat soort mensen in het algemeen of egoïsten, rovers en afgodendienaars. Want dan zou u de wereld beter kunnen verlaten. 	 walaynni ur-riġ a-tanfm i-mddn n-ddunit-ad lli-tfsadnin nġd mddn n-ddunit-ad lli-dar-iɛzza ad-tamẓn ma-iggutn i-ih̬f-nsn, nġd ġwilli gisn takʷrnin nġd ġwilli gisn tɛbadnin ilahat yaḍni. ašku ur-iẓḍar yan a-yanf i-kullu mddn-an abla-akkʷ-iffuġ ddunit.


Broeders, zo bent u niet meer gebonden aan de Joodse wet. Want toen Christus stierf, bent u mèt Hem gestorven. Voor de wet bestaat u niet meer. Nu behoort u toe aan iemand anders, aan Christus Die uit de dood is opgestaan. En hierdoor kunnen wij voor God een vruchtbaar leven leiden. 	 ġmkad a-tgam ula kunni ay-aytma. tmmutm s-lmut l-lmasiḥ i-ma-igan win ššrɛ, iṭṭaf-kʷn yan yaḍni, a-t-igan d-walli-d-inkrn zġ-lmut baš a-nskar lġllt ifulkin i-rbbi.


Ten einde raad besloot Pilatus hun maar hun zin te geven. Hij liet Barabbas vrij. Barabbas, de moordenaar. Maar Jezus leverde hij aan hen uit. Ze mochten Hem laten kruisigen. 	 inkr bilaṭus yut lḥukm f-yasuɛ ġmklli tḍalabn.


De mannen reisden door Fenicië en Samaria en gingen onderweg bij verschillende christenen langs. Die waren blij te horen dat ook niet-Joden tot bekering waren gekomen en in Jezus Christus geloofden. 	 safḍn-tn ġakudan, zrin ġ-tmizar n-finiqiyya d-samira, awin lh̬bar i-ayt-tmizar-an f-mamnk ad-umẓn ibrraniyn aġaras l-lmasiḥ. frḥn aytmatn kullutn lliġ sfldn i-lh̬bar-ad.


"Een edelman werd weggeroepen naar een ver land om tot koning te worden gekroond. Na de kroning zou hij weer terugkomen. 	 yini-asn: «ha-yan-urgaz iga yus n-tgmmi imqqurn, iskr f-a-imuddu s-yat-tmazirt yaggugn, baš ad-as-fkn lḥqq a-iḥkam tamazirt-ns iwrri-d ig fllas agllid.


Maar Jezus riep de kinderen bij Zich en zei tegen Zijn discipelen: "Laat die kinderen toch bij Mij komen! Houd ze niet tegen. Want voor zulke kleintjes is het Koninkrijk van God. 	 imma yasuɛ iġra-d i-tarwa s-dars yini: «adjat tarwa mẓẓinin a-d-dari-aškin. a-tn-ur-tḥṣarm, ašku zund ġwid a-mi-tlla-tgldit n-rbbi.


Opdat men dit zal geloven, werken wij hard en moeten wij veel doorstaan; want onze hoop is gericht op de levende God, Die de redder van alle mensen is, in het bijzonder van hen die in Hem geloven. 	 f-mayan a-f-a-nth̬dam ar-fllas-nkkat takrrayt, ašku nga rrja-nnġ ġ-rbbi lli-iddrn. nttan a-ijjnjamn kullu mddn, s-uggʷar ġwilli umnnin.


en voelen zich gevleid als ze op straat eerbiedig worden gegroet, als men hen met 'rabbi' of 'meester' aanspreekt. 	 iɛzzu darsn a-fllasn-tsllamn mddn ġ-laswaq ar-asn-ttinin ‹amslmd›.


Maar wanneer het blijvende en volmaakte komt, is dat het einde van het gebrekkige en onvolmaakte. 	 walaynni iġ-d-yuška ma-ur-dar ttmi, ra-issitti ma-iḥuddan.


Nadat Hij dit gezegd had, zagen zij hoe Hij omhoog ging in de lucht tot een wolk hem aan het gezicht onttrok. 	 ġir inna-yasn mayad s-a-ti-tmnadn ityalal ġ-lgddam-nsn aylliġ-ti-tssntl yat-tmdlut.


Hij liet hen staan en ging terug naar Bethanië, waar Hij de nacht doorbracht. 	 ifl-tn ġakudan iffuġ tamdint, iddu s-uduwwar n-bitɛanya ins ġin.


Ik heb hun dezelfde eer gegeven als U Mij gegeven hebt, om hen zo één te laten zijn als U en Ik. 	 lmjd lli-yyi-tfkit, fkiġ-asn-t, baš ad-gn kullutn yan ġmklli nga yan,


Maar mijn vrienden lieten mij in een mand door een gat in de stadsmuur zakken, zodat ik kon ontsnappen. 	 walaynni gan-iyi kra n-mddn ġ-yan-uryal, zzugzn-iyi zġ-yan-warryaḥ illa ġ-uġʷrab n-tmdint, njmġ zġ-ufus-ns.


Zoals in dit verhaal het onkruid bijeengehaald en verbrand wordt, zo zal het ook gaan bij het einde van deze tijd. 	 ġmklli ssmunn wazkkun a-ijdr ġ-lɛafit, ġmkan a-ra-ijru ġ-isiggʷra n-ddunit.


Nadat ik in Macedonië ben geweest, kom ik bij u. Want ik wil eerst naar Macedonië gaan en daarna een tijdje bij u blijven; misschien wel de hele winter. In dat geval kunt u mij meegeven wat ik voor mijn volgende reis nodig heb, al weet ik nu nog niet waar ik naar toe zal gaan. 	 ra-n-darun-aškġ lliġ kkiġ tamazirt n-makiduniyya, ašku makiduniyya a-rad-kġ zwar.


De man antwoordde: "Van kindsbeen af heb ik mij aan al die voorschriften gehouden." 	 yini-as-unmġur: «mayad kullut ar-t-skarġ zġ-lliġ mẓẓiġ sul s-ġilad.»


Zeg tegen Archippus: "Zorg dat u de taak die de Here u heeft gegeven, goed uitvoert." 	 iniyat i-arh̬ibbus a-itlhu s-twuri lli-f-t-yuṣṣa siditnnġ, baš a-stt-ikmml.


En ik hoorde hoeveel mensen het zegel kregen: 144.000 uit het volk van Israël: 12.000 uit elk van de twaalf stammen, dus uit Juda, Ruben en Gad, uit Aser, Naftali en Manasse, uit Simeon, Levi en Issaschar, uit Zebulon, Jozef en Benjamin. 	 sfldġ ilmma i-kra imla-yyi mnnaw ad-gan ġwilli-mi-gan ṭṭabɛ. gan miyya d-kkuẓ id-mraw d-kkuẓ n-walf (144.000). gan ntni zġ-kullu tiqbilin n-ayt-rbbi,


Hij heeft ons, volgens Zijn plan, nieuw leven gegeven door ons de waarheid bekend te maken. Zo zijn wij als het ware de eerste kinderen van Zijn gezin geworden. 	 iskr ma-iqṣad, ifk-aġ tudrt l-ljdid s-wawal l-lḥqq, baš a-nwrri ng lġllt tamnzut n-kullu ma-ih̬lq.


Aan het oude verbond mankeerde nogal wat. Als dat anders was geweest, zou er geen nieuw voor in de plaats gekomen zijn. 	 lɛhd aqdim, mrad is-ikmml kullu ma-iqṣad rbbi, ikun ur-ra-iskr yal-lɛhd l-ljdid.


Waarop kunnen wij ons dan nog beroemen? Nergens op! Waarom niet? Omdat we niet met God in het reine kunnen komen door ons aan de wet te houden. 	 is-sul-nẓḍar a-ntškar ih̬f-nnġ? uhu, ur-akkʷ-nẓḍar a-nškr ih̬f-nnġ, ašku ur-a-fllannġ-itrḍu rbbi f-ssibt n-kra nskar walaynni f-ssibt n-ma-numn.


"Kijk", zei hij, "dat zal ik U allemaal geven, met al hun roem en eer erbij. Want het is allemaal van mij. 	 yini-as: «rad-ak-fkġ a-tḥkamt kullu mayad, yili-ak lmjd-ns kullut, ašku nkki a-mi-ityawfka a-t-fkġ i-wanna riġ.


Dit gebeurde in Bethanië aan de overkant van de rivier de Jordaan, de plaats waar Johannes mensen doopte. 	 ijra kullu mayad ġ-bitɛanya ġ-tsga yaḍni n-wasif n-urdun. ġin a-ġ-a-issddam yuḥanna mddn ġ-waman.


Na deze woorden dropen de mannen één voor één af, de leiders het eerst. Jezus bleef alleen met de vrouw achter. 	 imma ntni, lliġ sfldn i-ġunškan bdun ar-ttidun yan s-yan, zġ-imqqurn ar imẓẓiyn, aylliġ ur-iqama ġir yasuɛ, d-tmġart-an a-sul-ibiddn ġ-lgddam-ns.


Maar zo is het gelukkig niet! Christus is weer levend gemaakt, als eerste van de velen die gestorven zijn. 	 walaynni s-lḥqq inkr-d lmasiḥ zġ-lmut ig amnzu ġ-willi ṭṭasnin.


Nu hebben wij nog geen heldere kijk op Christus, maar later zullen wij oog in oog met Hem staan. Ik ken Hem nu nog niet volkomen, maar dan zal ik Hem volledig kennen, zoals Hij mij door en door kent. 	 ašku kullu mayd nẓrra ġilad, iga zund iġ-a-ntmnad ġ-lmri illasn, imma ġ-uzmz-an ra-nẓr udm s-uwdm. ssnġ ġilad imikk, imma ġ-uzmz-an rad-issanġ kullu ġmklli-yyi-issn rbbi.


De bijl van Gods oordeel ligt trouwens al onder de bomen. Elke boom die geen goede vruchten draagt, wordt omgehakt en verbrand. 	 hay-aglzim ittrs f-uggja n-usġar. kud tasġart nna-ur-yakkan lġllt imimn, ra-stt-ibbi iluḥ-tt-in ġ-lɛafit.


Hij geeft eeuwig leven aan hen die geduldig de wil van God doen, op zoek naar de glorie en eer en het leven dat nooit eindigt. 	 llan kra n-mddn ar-bdda-skarn afulki ar-n-trjun ġ-dar rbbi a-tn-issattuy ar-tn-issimġur ifk-asn tudrt idumn. ntni rad-asn-ifk rbbi tudrt l-lih̬rt.


Wel, een voorganger moet een goed man zijn, op wiens leven niets aan te merken is. Hij mag maar één vrouw hebben en moet beheerst, attent en ordelijk zijn. Hij moet het fijn vinden om gasten te ontvangen en goed onderwijs kunnen geven. 	 iqqan-d angabal a-ig wad ġ-ur-illi lɛib, iṭṭaf ġir yat-tmġart, izga-bdda ġ-lɛaql-ns ar-itnbaḍ ġ-kullu ma-iskar, ar-itfulki d-mddn ar-issmrḥba s-willi tmuddunin, yissan mamnk a-isslmad wiyyaḍ.


Toen wij nog ons eigen leven leidden, werd ons lichaam beheerst door zondige begeerten, die werden aangewakkerd door de wet. Het enige gevolg daarvan was de dood. 	 ġayd izrin nkka-ttin ar-ntlhu s-ma-ittiri bnadm i-ih̬f-ns, ar-aġ-itrara ššrɛ a-nswingim s-uggʷar ġ-lh̬ʷšant lli-ittiri-uwl-nnġ, aylliġ a-nskar lġllt yʷh̬šnn lli-d-itawin lmut.


Maar de mensen die het waard zijn in Gods nieuwe wereld te komen, zullen opstaan uit de dood. In die nieuwe wereld zullen zij niet meer trouwen. 	 imma ġwilli f-irḍa rbbi ad-nkrn zġ-lmut ddrn ġ-lih̬rt, ntni ur-ra-tahaln ula-da-tahalnt.


Daarna zei Hij tegen de leidende priesters, de tempelwachters en de voorname burgers, die met Judas waren meegekomen: "Ben Ik een rover? Waarom hebt u die zwaarden en stokken meegenomen? 	 isawl yasuɛ s-inmġurn n-tgmmi n-rbbi d-win imh̬zniyn d-imġarn n-tmazirt lli-d-uškanin a-t-amẓn, yini-asn: «ma-s-di-tffuġm s-lkmami d-iɛmad zund iġ-giġ amh̬h̬ar?


De discipelen gingen de dorpen langs. Ze vertelden overal het goede nieuws en genazen de zieken. 	 ġakudan ad-ftan imḥḍarn ar-tkkan iduran ar-tbrraḥn s-lh̬bar ifulkin ar-jjujjin mddn ġ-kraygatt mani.


Judas Iskariot, één van de twaalf discipelen, ging naar de leidende priesters. Hij wilde er wel aan meewerken om Jezus gevangen te nemen. 	 ġakudan inkr yahuda ish̬aryuṭ lli-igan yan zġ-sin d-mraw n-umḥḍar, iddu s-dar inmġurn n-tgmmi n-rbbi baš ad-asn-izznz yasuɛ.


Laat Uw Koninkrijk spoedig komen. Laat Uw wil op de aarde worden gedaan, net zoals in de hemel. 	 tašk-id-tgldit-nnk, yili ma-k-irḍan ġ-ddunit ġmklli illa ġ-ignna.


Toen Hij was uitgesproken, zei Hij tegen Simon: "Vaar het meer eens op naar diep water en gooi daar uw netten uit." 	 lliġ ikmml awal-ns yini i-simɛan: «zayd-n s-ugʷns ar tadrut tgrm-n ššbayk-nnun a-di-tgmmrm islman.»


Wij moeten dus alleen doen wat de vrede ten goede komt. Laten wij steeds het beste voor elkaar zoeken. 	 imma ġilad illa fllannġ a-bdda-nttiri ma-d-itawin sslamt ula mad-aġ-issdusn i-ngratnnġ.


Omdat wij het eigendom van God zijn, zullen alleen de mensen die Hem kennen, naar ons luisteren en de anderen niet. Op die manier is het mogelijk om te onderscheiden of iets namens God gezegd wordt of niet, of het waarheid is of leugen. 	 imma nkkʷni nga win rbbi, ar-srnnġ-sflidn ġwilli ssnnin rbbi. imma winna ur-ssinnin rbbi ur-rin ad-srnnġ-sflidn. ġmkan a-s-ra-ntissan rruḥ l-lḥqq zġ-rruḥ n-tkrkas.


Ik stuur hem naar u terug. Ik wil dat u weet dat hij mij heel na aan het hart ligt. 	 wah̬h̬a iga nttan zund tasa-nu, uznġ-t-in ġilad a-n-iwrri s-dark.