"Wie bij Mij wil horen, moet meer van Mij houden dan van zijn vader, moeder, vrouw, kinderen, broers en zusters. Ik moet hem zelfs meer waard zijn dan zijn eigen leven. 	 «wanna-d-sri-yuškan, ur-iẓḍar a-ig amḥḍar-inu iġ-ur-a-yyi-ittiri uggʷar n-babas d-innas d-tmġart-ns d-tarwa-ns d-aytmas d-istmas, d-ih̬f-ns ula ntta.


Hij vroeg Jezus van alles en nog wat, maar kreeg geen antwoord. 	 isqsa-t hirudus f-ma-iggutn, imma yasuɛ ur-as-inni yat.


Om deze uitspraak wilden zij Hem gevangen nemen. Toch raakte niemand Hem aan, want Zijn tijd was nog niet aangebroken. 	 nkrn mddn ġakudan a-t-ġwin, walaynni ur-iẓḍar yan a-n-srs-ig afus ašku ur-ta-di-tlkim tasaɛt-ns.


Bevend van schrik en helemaal overstuur gingen zij het graf uit en zetten het op een lopen. Zij waren zo bang dat zij er met niemand over spraken. 	 ffuġnd-d-tmġarin zġ-umḍḍal ar-srsnti-tkkat tawda ar-trgigiynt. rwlnt ur-nnint yat i-yan ašku ksuḍnt bahra.


"Huichelaar!" antwoordde Jezus. "U werkt nota bene zelf op de sabbat! Maakt u soms niet op de sabbat uw vee los van de voerbak om het buiten te laten drinken? 	 imma siditnnġ irur-as: «wa-id-bu-sin-uwdmawn, manwa gigun ur-ifssin i-tmugayt-ns nġd aġiyyul-ns kraygatt ass n-usunfu ar-t-itawi zġ-rrwa s-maniġ a-issa?


Zijn moeder zei tegen de bedienden: "Doe wat Hij u zegt." 	 imma innas tzuyd tini i-ih̬ddamn: «skrat aynna-s-awn-inna.»


'Dan heb ik ruimte genoeg om alles op te slaan. Als het klaar is, zal ik tegen mezelf zeggen: Jongen, je hebt voor jaren genoeg. Neem het er eens van: Eet, drink en geniet.' 	 iniġ ilmma d-ih̬f-inu: iggut lh̬ir ma-s-a-zrayġ kigan d-isggʷasn. rad-sunfuġ ar-šttaġ ar-ssaġ ar-tfraḥġ.›


Maar zij begrepen niet wat Hij bedoelde. 	 imma ntni ur-fhimn awal lli-s-asn-inna.


Waar jaloezie en eerzucht zijn, vindt u ook wanorde en meer van dat kwaad. 	 iġ-a-ttirin mddn ad-agʷrn zwurn wiyyaḍ, ra-tigat taẓit ula kullu ma-yʷh̬šnn.


Beklaag uzelf; huil en jammer van ellende. Het lachen moet u vergaan; uw blijdschap moet omslaan in verdriet. 	 tigʷraẓ-kʷn ṭiyyr-awn ar-tallam. kkisat taḍṣa, tskrm f-imṭṭawn. ssittiyat lfrḥ, tskrm f-tguḍi.


Want Johannes de Doper heeft verteld hoe u het met God in orde kunt maken. Maar u hebt hem niet geloofd. Het waren juist de oplichters en hoeren die hem wèl geloofden! Hoewel u dat zag, hebt u niet gedaan wat Johannes zei. U wilde hem gewoon niet geloven." 	 yuška-d darun yuḥanna iml-awn aġaras n-ufulki, ur-ti-tuminm. imma ayt-nkkas d-tmgganin, ntni umnn yuḥanna. tẓrm-tn ar-ti-tamnn, sul ur-trim a-ti-tamnm kunni twrrim-d s-uġaras.»


De een brengt Gods wijsheid onder woorden, door de Geest; de ander geeft blijk van Gods kennis, door dezelfde Geest. 	 yan, ar-as-yakka awal l-lfhmt s-rruḥ lqudus. yan yaḍni, ar-as-yakka awal n-twassna s-rruḥ lqudus.


Hij is gezien door Petrus en daarna door de twaalf apostelen samen. 	 iban-d ġakudan i-bṭrus iban-d ilmma i-irqqasn s-sin d-mraw.


Zijn haar was zo wit als wol, zelfs zo wit als sneeuw en Zijn ogen schitterden als vuur. 	 imllul-bahra-wazzar-ns zund taḍut iṣfan nġd adfl, ar-d-ssufunt-walln-ns zund isufa l-lɛafit.


Ik dank God dat ik, als ik alleen ben (a), meer dan u allemaal in vreemde talen spreek. 	 imma nkki škrġ-t i-rbbi, ar-sawalġ s-iwaliwn iġribn uggʷar-nnun kullukn.


Stel dat u in de tempel voor het altaar staat om God een offer te brengen. Als u zich daar dan herinnert dat uw broeder iets tegen u heeft, moet u het offer naast het altaar laten liggen. 	 iġ-tiwit kra n-twafka s-tgmmi n-rbbi tswangmd-d is-tskrt kra yʷh̬šnn ġ-gʷmak,


"Ga hier zitten", zei Jezus tegen Zijn discipelen. "Ik ga iets verderop bidden." Hij nam alleen Petrus, Jakobus en Johannes mee. 	 yawi dids bṭrus d-yaɛqub d-yuḥanna. iġuwḍ yasuɛ ġ-tasaɛt-an, mmaġn iswingimn bahra ġ-uwl-ns.


Onthoud dit goed: Die tolontvanger had vergeving van God ontvangen, toen hij naar huis ging. Maar die Farizeeër niet! Want wie erop uit is meer eer te krijgen dan hem toekomt, zal worden vernederd. Maar wie nederig is, zal eer ontvangen." 	 rad-awn-iniġ, lliġ wrrin s-tgʷmma-nsn, bu-nkkas-an a-f-irḍa rbbi, urd afarisi. ašku wanna issimġurn ih̬f-ns ra-t-iẓẓimẓay rbbi, imma wanna iẓẓimẓayn ih̬f-ns ra-t-issimġur.»


Blijf strijden voor God. Houd je vast aan het eeuwige leven, dat God je heeft gegeven en waarvan je voor vele getuigen een klinkend getuigenis hebt afgelegd. 	 bkis ar-tkkatt takrrayt l-liman, tamẓt ġ-tudrt idumn lli-s-ak-iġra rbbi lliġ tnnit i-inagan ggutnin f-mamnk a-tumnt s-lmasiḥ.


Wij moeten het geduld van de Here niet op de proef stellen, zoals sommigen van hen deden; want daarom stierven zij aan slangebeten. 	 illa fllannġ a-ur-ntarm rbbi zund kra gisn, nġn-tn ilgmmaḍn.


In de liefde is geen plaats voor angst. Integendeel, de volmaakte liefde verdrijft de angst. Angst houdt altijd verband met straf. Wie nog angst kent, kent de volmaakte liefde nog niet. 	 lḥnant ur-gis tiksaḍ, walaynni lḥnant ikmmln ar-n-ttluḥ tiksaḍ s-brra. imma yan iksuḍn, ur-ta-gis-twufi lḥnant ikmmln, ašku wanna iksuḍn ar-sul-iswingim ġ-lɛqubit.


Als uw vijand honger heeft, geef hem te eten. En als hij dorst heeft, geef hem te drinken. Want dan weet hij met zijn houding geen raad en zal hij misschien een andere houding aannemen. 	 imma kiyi, skr ġmklli ityaran: «iġ-tẓrit anuwwaš-nnk inġa-t laẓ, tfkt-as a-išš, nġ-t-inġa irifi, tfkt-as a-isu. ġmkad a-s-rad-as-tssgudit tirgišin f-ih̬f-ns.»


Terwijl ze aan tafel zaten, kwam de dochter van Herodias binnen. Zij danste voor Herodes en zijn gasten en iedereen genoot ervan. Herodes vond het zo mooi dat hij tegen het meisje zei: "Vraag wat je maar wilt. Ik zal het je geven." 	 tkšm-n illis n-hirudiyya ar-ttḥuš ġ-lgddam-nsn, tssfrḥ hirudus d-willi dids gawrnin. isawl-ugllid s-tfruh̬t yini-as: «ḍalb zġ-gigi aynna trit, fkġ-am-t.»


U liep met de grote massa van deze wereld mee en deed dezelfde slechte dingen als zij. U gehoorzaamde satan, de leider en vorst van de geestelijke machten in de lucht, die nu nog aktief is in de mensen die vijanden van de Here zijn. 	 tkkam-ttin ar-ttidum ġ-uġaras n-ddunit-ad, ar-ttḍfarm lquwwa yʷh̬šnn lli-itjhhdn ġ-ignwan. tga rruḥ lli-itḥkamn ġilad ġ-ġwilli ur-sflidnin s-rbbi.


God stuurde Johannes om de mensen ervan te overtuigen dat Jezus Christus het licht is. Het was zijn taak de mensen tot geloof te brengen. 	 ikka-ttin yan-urgaz, yuzn-t-id rbbi, iga ism-ns yuḥanna.


Veracht niet wat namens God gezegd wordt. 	 ula-da-ttḥgarm iwaliwn n-yan ittinin s-mad-as-imala rbbi.


Maar al die mensen die niet eens weten wat er in de wet staat! Vervloekt zijn zij!" 	 imma mddn-an yaḍni lli-ur-ssinnin ššrɛ, tagat a-tn-yutn.»


Toen ik in Jeruzalem was, hebben hun hoofdpriesters en leiders mij gevraagd hem terecht te stellen. 	 lliġ ddiġ s-urušalim, ṣrḍn-as inmġurn n-tgmmi n-rbbi d-imġarn n-ayt-yudaya, ḍalbn-iyi a-fllas-utġ lḥukm,


Deze twee getuigen zijn de twee olijfbomen en de twee olielampen die voor de Here van de hele aarde staan. 	 rad-gn ntni zund snat-tizutna ula sin lqnadl, biddn ġ-lgddam n-rbbi lli-iḥkamn kullu ddunit.


Maar Jezus antwoordde: "Ik wil je één ding zeggen, Petrus: Voordat de haan kraait, zul je drie keer hebben gezegd dat je Mij niet kent." 	 imma yasuɛ irur-as: «wa-bṭrus, rad-ak-iniġ, ġ-iḍ-ad ur-ra-iġr-ufullus ard tinit kraṭṭ-twal ur-iyi-tssint.»


Hij zal vele Joden ervan overtuigen dat zij moeten terugkeren tot de Here, hun God. 	 irar-d kigan d-mddn n-ayt-rbbi ad-d-wrrin s-uġaras n-rbbi-nsn.


God, Die dit voorzag, heeft Hem uit de greep van de dood bevrijd en weer levend gemaakt. De dood kon Hem niet vasthouden. 	 issnkr-t-id ilmma irẓm-as zġ-uẓbbar l-lmut, ašku ur-tẓḍar lmut a-ti-tamẓ.


Maar zij begrepen niet dat Hij het over de Vader had. 	 imma ntni ur-ssinn izd rbbi babas ayd-f-a-isawal.


"Dat hoeven jullie niet te weten", antwoordde Hij. "Mijn Vader beslist hoe en wanneer bepaalde dingen gebeuren. 	 yini-asn: «baba rbbi a-dar awal a-iskar ussan d-izmaz. ur-ra-tissanm kunni managu a-rad-ilin,


Want over de hele wereld zullen de volken tegen elkaar worden opgehitst om oorlog te voeren. Er zullen aardbevingen en hongersnoden zijn. Nu hier, dan weer daar. Maar deze dingen zijn niet meer dan een voorspel, want het ergste komt nog. 	 ra-di-tnkr-tqbilt s-tqbilt tnkr-d-tgldit s-tgldit, ilint zznzalat ġ-kra n-tmizar yili-uġni. walaynni ġayad iga ġir azbbar amzwaru n-tlalit.


Toen reisden de sterrenkundigen verder. Tot hun verrassing stond de bijzondere ster, die zij in het oosten hadden gezien, plotseling wéér aan de hemel. 	 lliġ sfldn ntni i-mad-asn-inna-ugllid, munn-daġ d-uġaras-nsn. iban-asn-d-daġ itri lli-yadlli-ẓran ġ-ššrq, frḥn bahra s-lfrḥ iggutn. izwur-asn itri aylliġ ilkm iggi n-illiġ illa-uḥšmi, ibidd.


Vrouwen, voeg u naar uw man, want dat is wat de Here van u verwacht. 	 wa-timġarin, illa f-kraygatt yat a-tsflid s-urgaz-ns ġmklli ira siditnnġ.


Want God zegt: "Op het goede moment verhoorde Ik uw gebed. Op de dag van redding kwam Ik u te hulp." (a) Dat goede moment is nu aangebroken en het is nu ook die dag van redding. 	 ašku rbbi inna: «lliġ-d-iruḥ-uzmz n-rrḍa sfldġ-awn. lliġ-d-ilkm-wass n-ujnjm ɛawnġ-kʷn.» hati ġilad a-d-iruḥ-uzmz a-fllawn-irḍu. ġassad a-d-ilkm-wass a-tnjmm.


Maar als er niets anders dan dorens en distels opkomen, is het land niets waard. Het zal worden afgekeurd en afgebrand. 	 imma akal nna-ur-issmġayn abla azggʷar d-tskra, ur-infɛa s-yat. takmur-d srs nnɛlt, d-ujddar a-s-rad-as-tggʷru.


Want zoals de dood door een mens is gekomen, is ook het nieuwe leven dank zij een mens gekomen. 	 f-ssibt n-yan-urgaz a-s-tlla lmut. imma ġilad f-ssibt n-yan-urgaz yaḍni a-s-tlla-tnkra zġ-lmut.


"Meester, deze vrouw is op heterdaad betrapt terwijl zij overspel pleegde. 	 inin i-yasuɛ: «way-amslmd, ha-tamġart-ad numẓ-tt-id f-zzna.


Als u zegt een christen te zijn, maar uw tong niet in bedwang houdt, maakt u zichzelf iets wijs. Uw godsdienst heeft niets te betekenen. 	 iġ-illa kra n-yan iġaln izd amumn a-iga walaynni ur-a-itnbaḍ ġ-ils-ns, hatin ijla d-ih̬f-ns. liman-ns ur-igi yat.


Eén van die mensen was Jozef, een Leviet van het eiland Cyprus. Hij werd door de apostelen Barnabas genoemd, wat betekent: "Zoon van de troost". 	 ġmkan a-iskr yusf lli-mi-ttinin barnaba. lknit-ad, fkan-as-tt irqqasn, tga lmɛna-ns ‹wad izzɛamn›. iga ntta zġ-tqbilt n-lawi, ig gu-qubrus.


Tot de komst van Christus werden wij door de wet bewaakt. Wij leefden bij wijze van spreken onder het strenge toezicht van de wet, zolang wij nog niet wisten dat wij op Jezus Christus mochten vertrouwen. 	 ġ-uzmz lli-ġ-ur-ta-d-yuški lmasiḥ ur-ta-srs-numin, ntyawkrraf sul s-iskraf n-ššrɛ. ar-aġ-tḥṣarn-warratn n-ššrɛ ar kiġ-d-ilkm-uzmz-ad ġ-numn s-lmasiḥ.


Later bij de poort zag een ander meisje hem. Zij zei tegen de mensen die daar stonden: "Die man was ook bij Jezus van Nazareth." 	 iffuġ s-uġgʷmmi. tẓr-t yat-th̬ddamt yaḍni, tini i-willi biddnin ġin: «ġwad illa d-yasuɛ gu-naṣira.»


U moet vol verwachting naar die dag toeleven en eraan meewerken dat hij gauw komt. Op die dag zal de hemel door vuur verteerd worden en zullen de elementen door de vlammen smelten. 	 ġilad ġ-a-ttqlm s-wass n-rbbi, ar-t-id-tssakmurm? ġassan a-ra-tyawhlakn ignwan s-lɛafit, ifsi kullu ma-illan s-trġi iggutn.


Hij wordt ook 'Here' genoemd, als er staat: "Here, in het begin hebt U de aarde gemaakt; en de hemel is het werk van Uw handen. 	 yini-daġ fllas: «kiyi a-sidi rbbi a-izzugzn llsas n-ddunit ġ-isizwar. f-ufus-nnk a-f-tyawskarn ignwan.


THYATIRA Schrijf aan de boodschapper van de gemeente in Thyatira: Dit zijn de woorden van de Zoon van God, Die ogen heeft als vlammend vuur en voeten als gesmolten brons: 	 «ara awal-ad i-lmalak n-umnaggar ġ-tmdint n-tyatira: ha-ma-inna yus n-rbbi lli-mi-ssufunt-walln zund isufa l-lɛafit, ar-ssmrqiqiyn iḍarn-ns zund anas ityawmzayn s-ssql.


Tychicus, een fijne broeder en een trouwe hulp in het werk van de Here, zal u precies vertellen hoe het met mij gaat. 	 imma ġilad, uznġ-awn-in tih̬ikus. iga gʷmatnnġ iɛzzan, ig ah̬ddam ifulkin n-siditnnġ. rad-awn-yini kullu f-mamnk ad-giġ ula mad-skarġ.


Er was genoeg voor iedereen. Er bleven nog heel wat brokken over, wel twaalf manden vol. 	 ššn kullutn aylliġ šbɛan. ssmunn-d tuffaẓ lli-d-qamanin, ɛmmrn snat d-mrawt n-tasllit.


Jullie zullen op tronen zitten om recht te spreken over de twaalf stammen van Israël. 	 a-tšttam ar-tssam ġ-dar lmida-nu ġ-tgldit-inu, tgawrm f-lɛruš ar-ttḥkamm f-kullu ayt-rbbi.»


Tijdens het eten nam Jezus een brood, dankte God ervoor, brak het en gaf het aan Zijn discipelen. "Neem dit", zei Hij, "en eet het op, want dit is mijn lichaam." 	 lliġ a-šttan yasi yasuɛ tangult, iškr rbbi ibbi-tt, ifk-tt i-imḥḍarn-ns yini-asn: «amẓat tššm. h̬tad tga ddat-inu.»


Daarna vroeg Jezus Zijn discipelen: "Ik heb jullie er eens zonder geld, tas of extra kleren op uit gestuurd om de mensen het goede nieuws te brengen. Kwamen jullie toen iets tekort?" "Nee, niets", antwoordden ze. 	 isqsa yasuɛ imḥḍarn-ns yini-asn: «ġ-uwssan lli-ġ-kʷn-uznġ bla aqʷrab ula awmmis ula turẓiyin is-tlkmm f-kra ġ-uwssan-an?» inin-as: «uhu, ur-nlkim f-yat.»


En wanneer was U ziek of zat U in de gevangenis en hebben wij U bezocht?' 	 managu a-k-nẓra tuḍnt nġd tllit ġ-lḥbs našk-in dark?›


Maar we kunnen ook niet nee zeggen, want dan krijgen we last met de mensen. Die zijn er allemaal van overtuigd dat Johannes de Doper een profeet was." 	 walaynni izd-nnit-a-nini ‹bnadm a-t-id-yuznn›?» ntni ksuḍn zġ-mddn, ašku ar-kullu-ttinin izd yuḥanna yan-nnabi a-iga.


Maar dat veranderde toen Filippus kwam. Hij vertelde hun over het Koninkrijk van God en over Jezus Christus. De mensen geloofden hem en lieten zich dopen, zowel mannen als vrouwen. 	 walaynni lliġ sfldn i-ma-inna filibbus f-lh̬bar ifulkin n-tgldit n-rbbi ula f-ism n-yasuɛ lmasiḥ, amnn awal-ns. issddm-tn ġ-waman, irgazn ula timġarin.


Op een dag kwamen er Farizeeërs en Sadduceeërs naar Jezus toe om Hem op de proef te stellen. Zij vroegen Hem om een teken uit de hemel. Hij moest maar eens bewijzen dat Hij de Zoon van God was. 	 aškin-d kra n-ifarisin d-kra n-mddn l-lmdhb n-iṣadduqin, irin ad-armn yasuɛ. ḍalbn zġ-gis a-iskr kra l-lmɛjizt ad-asn-tg tamatart n-izd rbbi a-t-id-yuznn.


Jezus antwoordde: "Je weet niet wat je vraagt! Kunnen jullie de beker drinken, die Ik moet drinken? Of de vreselijke dingen doorstaan, die Ik moet doorstaan?" 	 isawl yasuɛ yini-asn: «ur-tssinm mayd tḍalbm. is-tẓḍarm a-tsum lkas n-urfufn lli-rad-suġ nkki, tddmm s-udum lli-s-rad-ddmġ?»


Herinner de gelovigen eraan dat zij de overheid en het gezag moeten gehoorzamen; zij moeten altijd bereid zijn goed en eerlijk werk te doen. 	 sskti-asn-d is-fllasn-illa ad-sflidn s-lḥukkam ula kullu wiyyaḍ tḥkamnin tamazirt, ar-skarn s-wawal-nsn, ujadn i-kra igan tawuri iṣlḥn.


Wat moet men van zulke mannen zeggen? Waarmee kan men hen vergelijken? 	 yini-asn ilmma yasuɛ: «ma-s-rad-awn-ssrwasġ mddn n-tasut-ad? mad-rwasn?


En over welke mensen spreek ik hier? Wie kwamen, nadat zij God hadden horen spreken, tegen Hem in opstand? Dat waren de mensen die onder leiding van Mozes uit Egypte trokken. 	 walaynni manwi sfldnin i-wawal n-rbbi rgmn gis? a-tn-igan d-willi-d-issufġ musa zġ-tmazirt n-miṣr.


Maar ook daar bleef hij niet lang. Al gauw vertrok hij weer naar Galatië en Frygië om de christenen in die streken te bemoedigen. 	 iqama gis kra n-uwssan, imuddu ilmma ar-itkka tamazirt n-galaṭiyya ula frijiyya ar-issdus imḥḍarn kullutn.


"Wat hebt u een groot geloof!" zei Jezus. "U krijgt wat u hebt gevraagd." En haar dochter werd op datzelfde moment genezen. 	 isawl yasuɛ yini-as: «wa-tamġart, tumnt bahra. ad-am-yili ġmklli trit.» tjji illis ġakudan.


Een lichaam bestaat niet uit één enkel deel, maar uit vele delen. 	 ašku ddat teṭṭaf igzman ggutnin. urd ġir yan-ugzzum a-tga.


Krijg ik dan helemaal geen loon? Jawel, mijn loon is de voldoening het goede nieuws voor niets te mogen brengen. Daarom maak ik niet tenvolle gebruik van mijn rechten. 	 imma ġilad ma-igan tiġrad-inu? a-tnt-igan d-mayad. ẓḍarġ ad-sslkamġ lh̬bar ifulkin i-mddn bla zgisn ḥtajjaġ yat, ula-da-zgisn-tḍalabġ mad-sthllaġ f-twuri-ad n-tbrraḥt.


Paulus en Barnabas lieten zich niet van hun stuk brengen en zeiden: "Vanzelfsprekend moest u het eerst horen wat God te zeggen heeft. Maar nu u er niets van moet hebben en daarmee bewijst het eeuwige leven niet waard te zijn, gaan wij het de andere mensen vertellen, 	 irar-asn ilmma bulus d-barnaba s-zzɛamt inin-asn: «niwi-awn-d awal n-rbbi ġmklli-aġ-d-iqqann baš a-tzwurm kunni. imma ġilad ur-ti-trim, tgm ih̬fawn-nnun d-willi ur-isthllan ad-kšmn s-tudrt idumn. ra-kʷn-nfl ġilad nawi-tt ġ-ibrraniyn,


Maar Paulus koos Silas uit om met hem mee te gaan. Nadat zij door de christenen aan de genade van de Here waren toevertrouwd, gingen zij op reis. 	 imma bulus isti sila a-ig asmun-ns. fkn-tn ilmma aytmatn ġ-ufus n-siditnnġ a-gisn-ibark, ffuġn zġ-ġin.


Bij het afdalen van de berg zei Jezus dat zij niemand iets mochten vertellen van wat zij hadden gezien, tot Hij zou zijn teruggekomen uit de dood. 	 lliġ-d-ftan ġ-ugsar n-uwrir, yuṣṣa-tn yasuɛ: «ad-ur-tinim i-yan f-ma-tẓram ard-d-inkr yus n-bnadm zġ-lmut.»


"Goed", riep Jezus. "Kom maar!" 	 yini-as-d: «ašk-id.» iffuġ bṭrus zġ-tanawt iftu f-iggi n-waman s-dar yasuɛ.


"Onthoud dit goed: Binnenkort zal Ik verraden worden en in handen van de mensen vallen." 	 «sfldat i-ma-rad-awn-iniġ. ha-nkki lli-igan yus n-bnadm, ra-yyi-n-dḥin s-gr ifassn n-mddn.»


Ik vraag de Here of Hij Onesiforus en zijn gezin wil zegenen, omdat die mij vaak heeft bezocht om mij te bemoedigen. Zijn bezoeken waren voor mij een verfrissing; hij schaamde zich er niet voor met een gevangene bevriend te zijn. 	 walaynni ḍalbġ siditnnġ a-irḥm f-ayt-tgmmi n-unisifurus, ašku mnnawt-twal a-issfjjij f-uwl-inu, ur-t-ššḥššimnt ssnasl-ad-inu.


De draak werd woedend op de vrouw en ging weg om de rest van haar kinderen de oorlog aan te doen. Dat zijn de mensen die zich houden aan wat God gezegd heeft en die er openlijk voor uitkomen dat zij bij Jezus horen. 	 imma algmmaḍ, nkrn-d gis iriyn ggutnin, ṭiyyr-as bahra f-tmġart. iddu a-itmmaġ d-tarwa yaḍni n-tmġart, a-tn-igan d-kullu willi skarnin s-luṣiyat n-rbbi ar-tamẓn ġ-tugga n-yasuɛ.


Want u weet het! Toen hij die rechten terug wilde hebben, was het te laat; het hielp niets dat hij huilde van spijt. Houd daar dus rekening mee. 	 tssnm is-iwrri tigira ira bahra a-iwrt lbaraka n-babas, walaynni babas ur-as-tt-ifki. wah̬h̬a-yas-tt-iḍalb bahra s-imṭṭawn, ur-as-isugir yat.


Blijf trouw aan wat u in het begin gehoord hebt. Als u dat doet, zult u altijd één zijn met de Zoon en de Vader. 	 zgayat-bdda ġ-maylli mi tsfldm ġ-isizwar. ġmkan a-s-rad-bdda-tzgam ġ-rbbi babatnnġ ula ġ-yus.


De discipelen vroegen zich af wie van hen zoiets zou kunnen doen. 	 bdun ntni ar-ssmqsan i-ngratsn f-manwa gisn a-ra-iskr ġayan.


Hij kwam in Kapernaüm, een stadje aan het meer van Galilea. Daar ging Hij elke sabbat naar de synagoge en sprak er de mensen toe. 	 yašk-id yasuɛ s-kafrnaḥum, tga yat-tmdint ġ-jalil. ar-ikššm s-tgmmi n-tẓallit ġ-uwssan n-usunfu ar-isslmad.


Onze natuurlijke vaders hebben ons een aantal jaren naar hun beste weten opgevoed. Maar God weet pas echt wat goed voor ons is; Hij voedt ons op om ons te laten delen in Zijn volmaaktheid. 	 yat luqt idrusn ad-aġ-trbban ntni s-mklli-asn-iban išwa, imma rbbi ar-aġ-itrbba s-mklli rad-aġ-iṣlḥ baš a-nfulki ġmklli ifulki ntta.


Hij vroeg hem: "Wat wilt u van Mij?" "Here", zei de man. "Ik wil zo graag weer zien." 	 «ma-trit ad-ak-t-skrġ?» yini-as: «a-sidi, ad-isfiwġ.»


Daarom heeft de Here ook gezegd dat wij niet meer moeten omgaan met mensen, die niets van Hem willen weten; wij moeten ons van hen afkeren en ons niet met hun onreinheid inlaten. 	 f-mayan a-f-inna sidi rbbi: «ffuġad-d zġ-darsn, tngaram didsn, tanfm i-kullu ma-irkan. iġ-tskrm ġmkan ra-fllawn-rḍuġ.


U moet elkaars moeilijkheden en problemen dragen; dan voldoet u aan de opdracht van Christus. 	 tmɛawanat i-ngratun ġ-aynna fllawn iẓẓayn. ġmkad a-s-ra-tssafawm luṣit l-lmasiḥ.


Tegen de avond kwamen Zijn discipelen bij Hem en zeiden: "Het is al lang tijd om te eten en hier is niets te krijgen. Er woont hier niemand. U moet de mensen maar wegsturen. Dan kunnen zij naar de dorpen gaan en daar eten kopen." 	 lliġ takmur takʷya n-tafukt aškin-d dars imḥḍarn-ns inin-as: «yaġ-uzal, ur-illi yat ġ-lh̬la-yad. azn mddn ad-ddun s-iduran-an ad-d-sġn mad-šttan.»


God heeft duidelijk gezegd dat wij niet alleen van Hem moeten houden, maar ook van onze broeder. 	 ġmkad a-tga luṣit-ns: wanna ittirin rbbi, iqqan-t-id a-ittiri ula gʷmas.


Jezus merkte wel dat zij Hem niet begrepen. "Welnee", zei Hij, "daar heb Ik het niet over. Begrijpen jullie het dan niet? Heb je het nu nog niet door? 	 issn yasuɛ mad-swangmn, yini-asn: «mah̬ aylliġ a-tssmqsam ġmkad f-uġrum ur-darun-illi? is-ur-ta-tssinm ula tfhmm? is-qqurn ih̬fawn-nnun?


Pilatus zag dat de mensen niet meer te houden waren. Er kon zo een rel losbreken. Daarom liet hij een kom water halen. Hij waste zijn handen voor de ogen van het volk en zei: "Ik ben onschuldig aan het bloed van deze man. Nu moet u het zelf maar weten." 	 iẓr bilaṭus is-ur-isugir yat, ġir zuydn mddn duyn s-uggʷar. yasi-d aman isird ifassn-ns ġ-lgddam-nsn yini-asn: «ha-nkki ur-flla-llin idammn n-urgaz-ad. ẓrat kunni ma-ra-tskrm.»


Bij het ondergaan van de zon werden vele zieke mensen bij Hem gebracht. Hij legde Zijn handen op hen en genas hen allemaal. 	 lliġ-n-tḍr tafukt aškin-d mddn ggutnin s-dar yasuɛ, ar-di-tawin ġwilli uḍnnin s-tmuḍan ggutnin. ar-n-isras ifassn-ns f-kraygatt yan gisn ar-tn-ijjujji.


Zij werd in die tijd ziek en stierf. Nadat men haar gewassen had, werd zij in een kamer op de bovenverdieping gelegd. 	 tuḍn ġ-uwssan-an tmmt. sirdnt-stt srsnt-stt-in ġ-yan-uḥanu n-uflla.


Daarom wil ik u herinneren aan het oude gebod dat God ons al in het begin heeft gegeven: Gelovigen moeten elkaar liefhebben. 	 imma ġilad a-tamġart iɛzzan, ur-rad-am-n-araġ f-kra l-luṣit l-ljdid walaynni f-luṣit lli-darnnġ-illan zġ-isizwar. ašku ra-zgim-ḍalbġ a-kullu-ntḥnnu i-ngratnnġ.


De sterren vielen van de hemel op de aarde, als onrijpe vijgen die in een storm van de boom waaien. 	 ḍrn-d itran zġ-ignwan s-wakal ġmklli-d-itluḥ-waḍu iqurayn zġ-wazar.


Niet ver daar vandaan liep op een berghelling een kudde varkens eten te zoeken. De boze geesten smeekten Jezus of ze in die varkens mochten gaan en Hij vond dat goed. 	 ttyawksa ġ-uwrir-an yat-tuwrut iggutn n-walfan. ḍalbn-t ljnun bahra a-tn-yadj ad-kšmn s-walfan, yadj-tn.


Hun enige doel zal zijn hun macht en gezag aan het beest over te dragen. 	 yat-tnbaṭṭ ka-darsn-illan, rad-fln taẓḍḍart ula tiglday-nsn ġ-ufus n-waġʷẓn.


Wel, waarom wilt u het beter weten dan God, door deze nieuwe christenen een juk op de schouders te leggen dat voor ons en onze voorouders al te zwaar was? 	 imma ġilad, mah̬ aylliġ tram a-tẓim d-rbbi, tgm taẓayt f-imḥḍarn-an lli-mi-ur-nẓḍar a-stt-nasi nkkʷni ula imzwura-nnġ?


Zelfs je ouders, broers, familie en vrienden zullen je verraden en laten arresteren. Sommigen van jullie zullen gedood worden. 	 imma kunni ra-kʷn-in-dḥayn ayt-darun d-aytmatun d-ayt-tqbilt-nnun ula imddukkʷal-nnun. rad-nġn kra gigun.


Zij maakten een afspraak met Paulus om daar eens uitgebreid over te praten. Op de afgesproken dag kwamen zij bij hem thuis en luisterden naar wat hij te vertellen had. Van 's morgens tot 's avonds sprak hij vol vuur over het Koninkrijk van God. Hij probeerde hen aan de hand van de boeken van Mozes en de profeten, ervan te overtuigen dat Jezus de Christus is. 	 izzga didsn ass yaḍni baš ad-d-dars-daġ-munn. lliġ ilkm-wass-an, iggut ma-d-yuškan s-illiġ izdġ bulus. ar-asn-isawal s-lmɛqul zġ-zikk ṣbaḥ ar iḍ f-mamnk a-tga-tgldit n-rbbi. ar-fllasn-yaqra zġ-ššrɛ n-musa d-warratn l-lanbiya baš ad-asn-iml is-yʷġẓan ma-ittini f-yasuɛ.


"Het is niet goed het brood van de kinderen af te nemen en aan de honden te geven", zei Hij. 	 yini-as: «ur-išwi a-namẓ aġrum n-tarwa, nluḥ-t-in i-iyḍan.»


Zij brachten de apostelen voor de Raad. 	 šškšmn-tn ssbiddn-tn-in ġ-lgddam n-ayt-lmḥkama. inkr-unmġur n-tgmmi n-rbbi ġakudan yini-asn:


Als iemand in een vreemde taal spreekt, spreekt hij tot God en niet tot mensen, want zij verstaan hem niet. Wat hij onder de leiding van de Geest zegt, is geheimtaal. 	 yan isawaln s-iwaliwn iġribn, rbbi ayn-d-a-isawal urd mddn, ašku ur-ssinn mddn lmɛna n-iwaliwn-ns. ntta s-tḥkimt n-rruḥ lqudus a-s-a-isawal f-ma-intln.


Blinden zijn gaan zien en verlamden lopen weer. Melaatsen zijn genezen en doven kunnen nu horen. Doden zijn weer levend gemaakt en arme mensen luisteren naar de blijde boodschap. 	 ha-ibukaḍn ar-ttisfiwn, ikušamn ar-fttun, injdamn ar-tġusn, iḍrḍar ar-sflidn, ġwilli mmutnin ar-d-nkkrn ula imẓlaḍ ar-tn-ilkkm lh̬bar ifulkin.


De man die hij 5000 geldstukken had toevertrouwd, gaf hem er 25:10.000 terug. 'Meneer,' zei hij. 'Ik heb er 5000 bijverdiend.' 	 yašk-id ġwalli mi ifka smmust luznat, yasi-d didsnt smmust yaḍni yini-as ‹wa-sidi, ha-smmust luznat lli-dari-tflt, rurġ-d srsnt smmust yaḍni nnigatsnt.›


Wat zou Hij bedoelen met: 'U zult Mij zoeken, maar niet vinden,' en met 'Waar Ik ben, kunt u niet komen'?" 	 ha-ntta inna ra-srs-nsiggil ur-ra-t-naf, yini is-ur-nẓḍar a-nddu s-illis ra-iddu. ma-tga lmɛna n-wawal-ad?»


Maar de grote dag van de Here komt net zo onverwacht als een dief. Dan zal de hemel met een vreselijk lawaai vergaan; de elementen zullen door vuur worden verteerd en de aarde zal, met alles wat erop gebeurt, bloot komen te liggen. 	 walaynni ass n-siditnnġ ra-d-yašk zund amh̬h̬ar. rad-ittin ignwan s-ijjij itjhhdn, ifnu kullu ma-gisn-illan s-lɛafit, tjdr akal ula kullu ma-gis-skrn mddn.


Nu zo'n grote menigte ons ziet en aanmoedigt, moeten wij alles afleggen wat hindert en ons bevrijden van de zonde, die zich aan ons vastklemt. Wij moeten de baan afleggen die voor ons ligt, zonder op te geven. 	 imma ġilad ġ-aġ-tlulli-tmdlut-ad n-inagan, illa fllannġ a-nluḥ kullu mad-aġ-iẓẓuẓẓayn, nfl ddnub lli-bdda-ttirinin ad-aġ-ssmukrusn, baš a-ntazzal bla-da-ntrmay ġ-uġaras lli-irẓmn ġ-lgddam-nnġ.


Ik zou veel over u kunnen zeggen en u veroordelen. Maar dat zal Ik niet doen. Ik vertel de wereld alleen wat Ik gehoord heb van Hem, Die Mij gestuurd heeft. Hij spreekt de waarheid." 	 iggut dari ma-gigun-ttiniġ, yigat dari ma-f-a-fllawn-tḥkamġ. imma ġwalli-yyi-d-yuznn, lḥqq a-iga, d-maylli mi dars sfldġ ayd ttiniġ i-ddunit.»


Omdat wij opnieuw de wind tegen hadden, zaten wij dagenlang op zee zonder vooruit te komen. Toen wij eindelijk ter hoogte van Cnidus kwamen, waaide het zo hard dat we de steven naar Kreta moesten wenden. Wij omzeilden Kaap Salmone, 	 kigan d-uwssan ur-a-ntzayad ġir s-imikk, aylliġ bḥra ur-nlkim tama l-lmrsa n-knidus. ur-aġ-yudji-waḍu a-nkmml s-tsga-yan. nk ilmma tasga intln n-igzir n-krit, nzri zġ-tama n-ujarif n-salmuni.


Iedereen at tot hij genoeg had. Er bleef zelfs nog over. Zeven manden vol. 	 ššn kullu mddn-an aylliġ šbɛan. ssmunn-d tuffaẓ lli-d-qamanin, ɛmmrn ssa n-tryalin.


Ieder die net als Abraham op God vertrouwt, zal net zo worden gezegend als hij. 	 ġmkad a-s-nssn is-ra-ibark rbbi kullu wanna yumnn ġmklli ibark ibrahim lli-yumnn.


De Heilige Geest heeft ook gezegd dat dit zo was. 	 ula rruḥ lqudus ifka-yaġ tugga f-mayad inna:


Maar hij was nog niet uitgesproken of er vormde zich een wolk boven hen. Zij werden vreselijk bang toen zij zagen dat de mannen in de wolk werden opgenomen. 	 sul a-isawal s-d-fllasn-tgguz yat-tmdlut tdl-tn. iksaḍn imḥḍarn lliġ-d-fllasn-iḍr-umalu.


Daardoor wordt een mens slecht. Want uit het innerlijk komen slechte gedachten, moord, overspel, ontucht, diefstal, leugen en roddel voort. 	 ašku zġ-uwl-ns a-zġ-a-di-tffuġn iswingimn ʷh̬šnnin ula tanaġa d-zzna d-lfsad d-tmh̬h̬art d-tugga n-tkrkas d-trggam.


Petrus en de andere apostelen antwoordden: "Men moet God meer gehoorzamen dan de mensen. 	 isawl bṭrus ula irqqasn inin: «iqqan-aġ-d a-nskar s-wawal n-rbbi uggʷar n-wawal n-bnadm.


En ik stuur een andere, bekende broeder met hem mee, die in alle gemeenten wordt gewaardeerd voor het bekendmaken van het goede nieuws. 	 nazn-n dids gʷmatnnġ lli-talġn aytmatn ġ-imnaggarn kullutn f-ssibt n-tbrraḥt-ns l-lh̬bar ifulkin.


De mensen die voorbijkwamen, scholden Hem uit en schudden hun hoofd. 	 ar-t-rggmn mddn lli-zraynin, ar-ssmussun ih̬fawn-nsn ar-as-ttinin:


En wie dat zeggen, maken daarmee duidelijk dat zij uitkijken naar een vaderland. 	 kullu winna ittinin ġmkan, iban gisn is-a-ttirin yat-tmazirt yaḍni a-tg tinsn.


De genade en de vrede van God, onze Vader, en van de Here Jezus Christus wens ik u toe. 	 ad-awn-tili lbaraka d-sslamt zġ-rbbi babatnnġ ula siditnnġ yasuɛ lmasiḥ.


"Als u blind was", antwoordde Jezus, "zou u geen schuld hebben. Maar nu u beweert geestelijk inzicht te hebben, blijft u schuldig." 	 irar-asn yasuɛ: «mrad is-tbukḍm s-ṣṣaḥt, ikun ur-ra-fllawn-yili lḥukm. walaynni ar-ttinim ‹nsfaw›, f-ġayan a-f-fllawn-illa lḥukm.»


"De Here heeft hem nodig", antwoordden de discipelen. 	 inin-asn: «ira-t siditnnġ.»


En het gaat niet om hen of mij. Waar het om gaat, is dat wij allemaal hetzelfde goede nieuws hebben gebracht en dat u het hebt aangenomen. 	 zund nkki zund ntni, ġmkad a-s-a-ntbrraḥ, ġmkad a-s-tumnm.


Hij heeft Zijn plechtige belofte aan Abraham niet vergeten. 	 ġmklli inna i-babatnnġ ibrahim s-wawal izgan.


Rechtvaardige Vader, al kent de wereld U niet, Ik ken U. En mijn discipelen weten dat U Mij gestuurd hebt. 	 wa-baba rbbi ifulkin, ur-k-ssinn mddn n-ddunit-ad, walaynni ssnġ-k nkki. ula ġwid, ssnn ntni izd kiyi a-yyi-d-yuznn.


Jezus ging een huis binnen en weer stroomden de mensen van alle kanten toe. Het huis liep zo vol dat Hij en Zijn discipelen niet eens de kans kregen om te eten. 	 iwrri-d yasuɛ ġakudan s-tgmmi. munn-d-daġ fllas mddn ggutnin aylliġ ur-akkʷ-ẓḍarn ad-ššn aġrum.


Met vele van dergelijke waarschuwingen sprak hij de mensen toe. 	 izayd yuḥanna s-iwaliwn ggutnin ar-itbrraḥ i-mddn f-lh̬bar ifulkin ar-asn-ittini ad-d-wrrin s-uġaras n-rbbi.


Zij stapten het graf binnen en zagen rechts een jongeman zitten, met witte kleren aan. Ze stonden als aan de grond genageld. 	 kšmnt s-umḍḍal afnt-n yan-uɛyyal iskiws f-ufasi, ilsa aslham imlluln. lliġ-t-ẓrant ggʷdnt bahra.


Dat 'rechtvaardig verklaard worden' heeft niet alleen betrekking op Abraham. 	 walaynni lliġ ityara «iga-t d-wad-f-irḍa,» urd ġir f-ssibt n-ibrahim a-f-ityara-wawal-an.


"Niet doen!" schreeuwde Paulus. "Doe uzelf geen kwaad! Wij zijn allemaal nog hier!" 	 iġr-as bulus s-jjhd yini-as: «ad-ur-thlkt ih̬f-nnk. hati nlla kullwaġ.»


Leef altijd in gehoorzaamheid aan de Heilige Geest; dan zal de zonde geen kans krijgen zich uit te leven. 	 walaynni rad-awn-iniġ, skarat-bdda s-mad-awn-imala rruḥ lqudus bla-da-tswingimm ġ-ma-ittiri ih̬f-nnun.


Het staat zo in de Boeken: "De goede en rechtvaardige geeft veel aan de armen. Voor het goede wat hij doet, zal hij altijd worden geëerd." (b) 	 ġmklli ityaran: «ar-issukut lbarakat-ns f-imẓlaḍ. ur-ra-sar-ttmmu lḥnant-ns.»


Ondertussen stonden de leidende priester s en de godsdie nstleraars fanatiek allerlei beschuldigingen te schreeuwen. 	 biddn ġin inmġurn n-tgmmi n-rbbi d-imslmdn n-ššrɛ, ar-bahra-taštkkan s-yasuɛ.


Simons schoonmoeder was ziek en lag met koorts op bed. De mannen vertelden het aan Jezus. 	 afn-in taḍggʷalt n-simɛan tgn tuḍn s-tawla, inin-as fllas.


Voor mij geldt de wet van Christus. Als ik bij zwakke mensen ben, laat ik niet merken dat ik sterk ben, om hen voor Christus te winnen. Ik heb mij aan al die mensen aangepast om in ieder geval enkelen van hen te redden. 	 gġ ih̬f-inu d-wad iḍɛfn ġ-dar willi ḍɛfnin, baš ad-rarġ ula ġwilli ḍɛfnin i-rbbi. ġ-dar kullu mddn ar-twrriġ gġ zġ-gisn baš ad-afġ mamnk ad-zgisn-jjnjamġ kra.


Het bericht dat Christus voor ons aan het kruis gestorven is, klinkt de mensen die verloren gaan als onzin in de oren. Maar voor ons die gered worden, is het de kracht van God. 	 ašku lh̬bar n-uggjdi iga zund anufl dar willi tyawhlaknin, walaynni taḥkimt itjhhdn n-rbbi a-darnnġ-iga nkkʷni lli-injmn.


Als God hun dezelfde gave heeft gegeven als ons, die al in de Here Jezus Christus geloofden, wie ben ik dan dat ik God zou kunnen tegenhouden?" 	 ibayyn is-asn-d-ifka rbbi maylli-aġ-d-ifka nkkʷni lliġ numn s-siditnnġ yasuɛ lmasiḥ. mad-giġ nkki aylliġ rad-ḍaḍḍġ rbbi?»


Wees dus op je hoede en houd je ogen open! Je bent gewaarschuwd! 	 rarat lɛaql-nnun tḍufm ašku ur-tssinm managu a-ra-d-iruḥ-uzmz-an.


Nu iets over het vasten. Als u vast, doe dat dan niet opvallend zoals de huichelaars. Want die proberen, door er somber en onverzorgd uit te zien, de mensen te laten weten dat zij vasten. Dat is dan ook de enige beloning die zij ooit ervoor krijgen. 	 «iġ-a-ttaẓumm a-ur-tskarm zund ayt-sin-uwdmawn lli-kkrsnin ignzi-nsn baš ad-ssbayynn i-mddn is-aẓumn. lḥqq a-rad-awn-iniġ, mayan ka-rad-asn-yili.


Jezus zei: "Als God uw Vader was, zou u van Mij houden. Want Ik ben van God uit naar u toegekomen. Ik ben niet uit Mijzelf gekomen, maar God heeft Mij gestuurd. 	 yini-asn yasuɛ: «mrad is-iga rbbi babatun ra-yyi-tirim nkki, ašku uškiġ-d zġ-rbbi kġ-d dars. ur-d-uznġ ih̬f-inu walaynni nttan a-yyi-d-yuznn.


Zij namen Hem mee naar de binnenplaats van de burcht en riepen het hele bataljon bijeen. 	 awin-t iɛskrin s-ṭuẓẓunt n-tgmmi imqqurn lli-mi-ttinin lqṣr, ssmunn-d kullu lɛskr lli-illan ġin.


"Sommigen zeggen dat U Johannes de Doper bent", antwoordden de discipelen. "Anderen dat U Elia bent of een andere profeet." 	 sawln imḥḍarn inin-as: «kra ar-ittini tgit yuḥanna amsddam, kra ar-ittini tgit nnabi iliyya, kra ar-ittini tgit kra n-yan zġ-lanbiya n-zman.»


Ik heb het van niemand minder dan Jezus Christus ontvangen. Hij heeft het mij Zelf bekendgemaakt; ik heb het niet van mensen. 	 ašku ur-t-umẓġ dar mddn ula sslmdn-iyi-t mddn, walaynni issbayyn-iyi-t-id yasuɛ lmasiḥ.


Jezus zag hoe zij tegen de wind in moesten roeien. Hij liep over het meer naar hen toe en wilde hun voorbijgaan. 	 iẓr imḥḍarn-ns mmaġn bahra s-tʷgla n-tanawt ašku ar-tn-itrara-waḍu tiġurdin. ġakudan ġ-ṭuẓẓunt n-iyḍ yašk-id darsn iftu f-iggi n-waman. iskr zund iġ-ra-tn-izri.


Want een andere fundering dan Jezus Christus mag niemand leggen. 	 ašku ur-iẓḍar yan a-isrs kra llsas yaḍni abla llsas lli-ittrsn, a-t-igan d-yasuɛ lmasiḥ.


De volgende morgen kwamen alle Joodse leiders in Jeruzalem in een extra vergadering bijeen. 	 ndid azkka munn-d imġarn l-lmḥkama ġ-urušalim, ntni d-imġarn n-tmazirt d-imslmdn n-ššrɛ.


Laat zien dat U achter ons staat, door mensen te genezen. Laten er wonderen en tekenen gebeuren wanneer wij namens Uw dienaar Jezus optreden." 	 mdi-d afus-nnk a-tjjujjit, ar-tskart lmɛjizat d-tmitar tjhhdnin s-ism n-uh̬ddam-nnk amẓlay yasuɛ.»


Alle mensen die de Vader Mij geeft, zullen naar Mij toekomen. En als iemand bij Mij komt, zal Ik hem nooit wegsturen. 	 walaynni ra-d-sri-ttaškin kullu winna-yyi-yakka baba. d-wanna-d-sri-yuškan, ur-sar-t-rurġ.


De Joodse leiders werden kwaad, omdat Paulus en Barnabas zo in de belangstelling stonden. Zij waren erg jaloers en spraken Paulus fel tegen, in een taal die verre van netjes was. 	 imma ayt-yudaya lli-zdġnin ġin, lliġ ẓran mddn-an ggutnin, asin tanuwwašt f-irqqasn, ẓin d-bulus f-wawal-ns rgmn-t.


Want zowel Mozes als de profeten hebben gezegd dat het zou komen. 	 kkan-ttin lanbiya ula ššrɛ n-musa ar-kullu-malan awal n-rbbi i-mddn aylliġ-d-yuška yuḥanna.


Want Ik had honger en u wilde Mij niet te eten geven. Ik had dorst en u wilde Mij niet te drinken geven. 	 ašku yaġ-iyi laẓ ur-iyi-tfkim ad-ššġ, yaġ-iyi irifi ur-iyi-tfkim ad-suġ,


Jullie zijn werkelijk stekeblind! Wat is belangrijker? Het offer of het altaar dat het offer heilig maakt? 	 way-ibukaḍn, ma-yugʷrn, izd tawafka nġd aẓru lli-irurn tawafka-yan a-tg tin rbbi?


Het volgende wat ik moet regelen, is iets waar ik geen goed woord voor over heb. Het gaat namelijk om uw bijeenkomsten, die schadelijk zijn in plaats van nuttig. 	 imma ġilad ra-kʷn-uṣṣaġ f-kra n-tġawsiwin yaḍni, ur-ẓḍarġ a-kʷn-fllasnt-alġġ. ašku ġakud nna-tmnaggarm ur-a-tskarm lh̬ir walaynni lh̬ʷšant a-tskarm.


Toen Pilatus hoorde dat Jezus daar inderdaad vandaan kwam, stuurde hij Hem door naar Herodes, die juist in Jeruzalem was. Want als Galileeër viel Jezus onder het gezag van Herodes. 	 inin-as «zġ-ġin a-zġ-d-yuška.» yazn-t ilmma bilaṭus s-dar hirudus lli-iḥkamn tasga-yan, ašku illa ula ntta ġ-urušalim ġ-uwssan-an l-lɛid.


U ziet hoe dit verdriet, dat volgens Gods wil over u kwam, verandering heeft teweeggebracht. U kwam niet alleen tot een serieus inzicht, maar ook tot verontschuldiging en verontwaardiging over de situatie. U werd bang en verlangde naar een oplossing. U pakte het probleem aan en loste het op door de man te straffen, die de zonde had begaan. (a) U hebt in alles laten zien dat u zuiver voor God wilt staan. 	 ẓrat maylli tskrm ġakud lliġ-awn-ṭiyyr tswangmm ġ-ma-ira rbbi. twrrim trurm lɛaql bahra, tirim a-tmlm is-ur-gigun-illi kra l-lɛib. ula kunni tbzgm f-walli iffuġn aġaras, taġ-kʷn-tguḍi fllas. tirim ad-aġ-trḍum, tujadm a-fllas-tḥkamm. hati iban fllawn is-tskrm kullu ma-fllawn-illan ġ-maylli darun ijran.


Maar geen van beiden kon hem terugbetalen. Daarom schold hij hun de schuld kwijt. Wie van de twee zal daarna het meeste van hem houden?" 	 ntni lliġ ur-darsn ma-s-a-yas-traran, iṣamḥ-asn s-sin. manwa-s-tnnit ra-dars-iɛzzu-urgaz-an bahra?»


"Raak Mij niet aan", zei Jezus. "Want Ik ben nog niet teruggekeerd naar mijn Vader. Ga naar mijn broeders en vertel hun dat Ik terugga naar mijn Vader, Die ook jullie Vader is. Naar mijn God, Die ook jullie God is." 	 yini-as-d yasuɛ: «ad-ur-gigi-tamẓt, ašku ur-ta-tyalalġ s-baba. walaynni ddu s-dar aytma tinit-asn ra-tyalalġ s-walli igan baba ig babatun, iga rbbi-nu ig rbbi-nnun.»


Op een dag kwam er een melaatse man naar Hem toe. Hij viel voor Jezus op zijn knieën en smeekte: "Als U wilt, kunt U mij genezen." 	 yan-wass yuška-d dars yan-unjdam, iḍr ġ-lgddam-ns iḍalb-t bahra yini-as: «tẓḍart a-yyi-tssġust iġ-trit.»


Als ik dit werk uit vrije wil deed, zou ik een beloning krijgen. Maar dat is niet zo, ik doe eenvoudig wat de Here mij heeft opgedragen. 	 mrad izd nkki a-iqṣadn tawuri-ad, rad-iriġ a-fllas-tamẓġ tiġrad-inu. walaynni tqqan-iyi-d-twuri-ad, ašku rbbi a-zgigi-iran a-stt-skarġ.


Zij hitsten de hele stad tegen hem op. De christenen aarzelden niet en stuurden Paulus naar de kust. Maar Silas en Timotheüs bleven in de stad achter. 	 nkrn aytmatn ġakudan, safḍn bulus s-tama n-umda. imma sila d-timutaws qaman ġ-biriyya.


Jezus ging weer naar het meer. De mensen liepen met Hem mee en luisterden naar wat Hij te zeggen had. 	 iffuġ-daġ yasuɛ s-tama n-umda, aškin-d dars mddn ggutnin ar-tn-isslmad.


Grijp elke gelegenheid aan om goed te doen, want wij leven in een slechte tijd. 	 skarat afulki nna-mi-tufam kraygatt tasaɛt, ašku iggut ma-yʷh̬šnn ġ-uwssan-ad.


Jezus zei tegen de discipelen: "Heb toch geloof! Als je gelooft en tegen deze berg zegt: 'Ga hier vandaan en val in de zee', gebeurt het absoluut! 	 isawl yasuɛ yini-asn: «amnat s-rbbi.


Want de ongelovige man is voor God apart gezet, omdat zijn vrouw een gelovige is; en de ongelovige vrouw is voor God afgezonderd, omdat haar man een gelovige is. Anders zou u ook geen contact met uw kinderen mogen hebben. Maar nu zijn zij door God afgezonderd. 	 ašku f-ssibt n-tmġart tamumnt a-f-irḍa rbbi f-urgaz-ns. ula f-ssibt n-urgaz amumn a-f-irḍa rbbi f-tmġart-ns. mrad is-ur-igi ġmkad rad-gn tarwa-nsn zund tarwa n-willi ur-ssinnin rbbi, walaynni nssn izd s-ṣṣaḥt irḍa rbbi f-tarwa-nsn.


"De slaap zal hem goed doen; dan wordt hij vlug beter", zeiden de discipelen. 	 inin-as imḥḍarn: «iġ-iṭṭas a-sidi, ra-ijji.»


"Ik heb het Romeinse burgerschap voor veel geld gekocht", zei de commandant. "Maar ik ben Romein van geboorte", antwoordde Paulus. 	 izayd-unmġur yini-as: «nkki s-iqaridn ggutnin a-s-umẓġ taġamt ġ-ayt-ruma.» irar-as bulus: «imma nkki, lulġ s-taġamt-inu, ašku ayt-dari ṭṭafn taġamt yadlli.»


Ga nu naar de drukste wegen en nodig iedereen uit die je daar ziet.' 	 zaydat ġilad s-iswak, tɛrḍm i-kullu wanna-n-tufam, tawim-tn-d s-tmġra.›


Op een daarvoor vastgestelde dag trok Herodes zijn koninklijke mantel aan, ging op zijn troon zitten en sprak hen toe. Zij juichten hem toe: 	 lliġ ilkm-wass lli-ġ-ra-tn-iẓr, ilsa hirudus aslham n-tgldit-ns, iskiws ġ-lkursi l-lḥukm isawl i-mddn-an.


Wij zullen ook de genade, het medeleven en de vrede van God de Vader en van Zijn Zoon Jezus Christus ontvangen, in waarheid en liefde. 	 rad-aġ-tili lbaraka d-rrḥmt d-sslamt zġ-rbbi babatnnġ d-yasuɛ lmasiḥ yus n-babatnnġ s-lḥqq d-lḥnant.


Jezus zag dat er steeds meer mensen om Hem heen kwamen staan. Hij zei tegen Zijn discipelen dat zij zich moesten klaarmaken om over te steken naar de overkant van het meer. 	 iẓr yasuɛ mddn ggutnin munn-d fllas, yini i-imḥḍarn-ns f-ad-skrn ad-dids-ssudun s-tsga yaḍni n-umda,


Dat was erg tegen de zin van de Joodse leiders. Zij hitsten voorname, gelovige vrouwen en het stadsbestuur op en slaagden erin een vervolging tegen Paulus en Barnabas te ontketenen, zodat die uit dat gebied werden verjaagd. 	 imma ayt-yudaya sshiyysn timġarin tibrraniyin ist-tgʷmma mqqurnin lli-tɛbadnin rbbi d-uwdmawn mqqurnin n-tmdint-an, aylliġ nkrn mddn ggutnin ar-ssrfufunn bulus d-barnaba ssmsrn-tn zġ-tmazirt-an.


Toen zij uit het water kwamen, nam de Geest van de Here Filippus weg. De Ethiopiër zag dat hij weg was. Hij reisde verder met een hart vol blijdschap. 	 imma filibbus, ġir ġlin-d zġ-waman s-t-issitti rruḥ n-siditnnġ, ur-sul-t-iẓri lwazir. izayd ntta f-uġaras-ns s-lfrḥ iggutn.


God is licht en er is in Hem geen spoor van duisternis. Als wij dus zeggen dat wij bij Hem horen, maar in het donker leven, liegen wij; wat wij zeggen, is niet waar. 	 iġ-nenna «tlla darnnġ tamunt d-rbbi» walaynni ar-sul-nttidu ġ-tillas, hati nsskarks ur-a-nskar s-lḥqq.


Maar de rijke man bleef aanhouden. 'Nee, vader Abraham. Die lezen ze toch niet. Maar als iemand uit de dood terugkomt en hen waarschuwt, zullen ze hun leven zeker beteren.' 	 yini-as bu-wayda: ‹uhu a-baba ibrahim, walaynni iġ-n-darsn-yuška kra n-yan zġ-gr ġwilli mmutnin rad-fln ddnub-nsn wrrin s-uġaras n-rbbi.›


Wie vlees eet en het daardoor een andere gelovige moeilijk maakt, moet het laten. Met wijn drinken of iets anders is het net zo. 	 ra-yaf a-ur-tššt tifiyi nġd a-tsut tissi iktin nġd a-tskrt kra yaḍni iġ-iẓḍar gʷmak a-iḍr f-ssibt n-ma-tskart.


De Vader houdt van Mij, omdat Ik mijn leven geef en het later zal terugnemen. 	 ha-yyi ɛzzaġ dar baba, ašku rad-fkġ ih̬f-inu i-lmut baš ad-d-nkrġ s-tudrt l-ljdid.


Onderwerp u aan elkaar uit ontzag voor Christus. 	 illa f-kud yan a-isflid s-wayyaḍ. ġmkad a-s-ra-ttuqqarm lmasiḥ.


Toen Simon de Tovenaar zag dat de volgelingen de Heilige Geest ontvingen, doordat Petrus en Johannes hun handen op hen legden, bood hij de twee apostelen geld en zei: 	 ġir iẓra simɛun is-d-yuška rruḥ lqudus lliġ fllasn srsn irqqasn ifassn-nsn, yawi-d iqaridn


Hij was er absoluut van overtuigd dat God kon doen wat Hij beloofd had. 	 yissan bahra is-iẓḍar rbbi a-ikmml maylli-s-as-inna s-wawal izgan.


Wees altijd gastvrij voor vreemdelingen; daardoor hebben sommigen, zonder het zich bewust te zijn, engelen in huis gehad. 	 a-ur-tettum a-tssmrḥbam s-iġribn, ašku ġayd izrin ssmrḥban kra n-mddn s-lmalayka, ur-ssinn izd lmalayka ad-gan.


en zeilden langs Cyprus, dat in de verte aan bakboord lag, en kwamen in Syrië, waar wij de haven van Tyrus binnenliepen. Daar moest het schip worden gelost. 	 ar-ntmnad igzir n-qubrus f-uẓlmaḍ-nnġ, nzayd aylliġ nlkm tamazirt n-suriyya. ngguz ġ-tmdint n-ṣur, ašku ġin ad-ran id-bab n-wanaw ad-srsn sslaɛt-nsn.


Als u Mij iets vraagt in mijn naam, zal Ik het doen. 	 iġ-tḍalbm kra s-ism-inu, ra-t-skrġ.


"Dat zal ik U allemaal geven", zei hij, "als U voor mij neerknielt en mij eert." 	 yini-as: «rad-ak-fkġ kullu mayad iġ-tḍrt f-ifaddn-nnk tsjdt-iyi.»


"Meester", zeiden ze, "in de wet van Mozes staat dat als een man sterft zonder kinderen na te laten, zijn broer met de weduwe moet trouwen. Hun kinderen zullen dan wettelijk van de gestorven man zijn, om zijn naam te laten voortbestaan. 	 sqsan-t: «way-amslmd, yura-yaġ musa inna ‹iġ-immut kra n-yan ifl-d tamġart-ns bla tarwa, illa f-gʷmas n-urgaz-an a-itahl tamġart-an a-dids-iskr tarwa f-ism n-gʷmas lli-immutn.›


verstandig en zuiver te zijn, hun tijd te besteden aan de huishouding en goed en behulpzaam voor hun eigen man te zijn, opdat het woord van God niet in een kwade reuk komt te staan. 	 ar-asnt-malant mamnk a-rad-iẓḍarnt ad-tnbaḍnt ġ-kullu mad-skarnt s-uwl iġusn, ar-th̬damnt ġ-tgmmi ar-tfulkint d-mddn ar-sflidnt s-irgazn-nsnt baš a-ur-d-irar yan tirggam i-wawal n-rbbi.


Hij wilde niet dat er veel mensen met Hem meegingen. Alleen Petrus, Jakobus en Johannes mochten mee. 	 ur-yudji yan a-dids-imun abla bṭrus d-yaɛqub d-yuḥanna gʷmas n-yaɛqub.


Er moeten wel splitsingen onder u plaatsvinden; anders zou niet duidelijk worden wie aan de goede kant staan. 	 ašku iqqan-d a-yaṭṭu kra f-kra baš a-gigun-iban manwi-f-irḍa rbbi.


De enige voorwaarde is dat u deze waarheid met uw hele hart gelooft en er standvastig in blijft. Dat u sterk bent in de Here en vast overtuigd van het goede nieuws, dat Jezus voor u gestorven is. Dit geweldige nieuws gaat de hele wereld door en ik heb mijn leven ten dienste ervan gesteld. 	 ġmkad a-ra-iskr iġ-tzuydm tzgam ġ-lmasiḥ tamẓm-bdda gis bla tflm rrja iṣḥan lli-f-tsfldm ġ-wawal l-lh̬bar ifulkin. lh̬bar-ad a-mi-ttkka-tbrraḥt-ns kullu ddunit, wrriġ gġ ah̬ddam-ns ula nkki bulus.


Zij hebben geen leugen over hun lippen laten komen en er valt niets op hen aan te merken. 	 kra n-tkrkist ur-tkki imi-nsn. kra yʷh̬šnn ur-gisn-illi.


Zij bleven trouw aan wat de apostelen hun leerden en gingen als een grote familie met elkaar om. Zij kwamen vaak samen voor de maaltijd van de Here en voor gebed. 	 ar-kullu-tlhun s-ulmmud n-irqqasn ula tamunt n-ingratsn ar-tbbin aġrum ar-tẓallan i-rbbi.


U moet ons zien als dienstknechten van Christus, als beheerders van Gods geheimen. 	 ġmkad a-s-ih̬ṣṣa ad-aġ-ttmnadm is-nga ġir ih̬ddamn l-lmasiḥ, ng wid dar ifl rbbi lamant n-ulmmud-ns intln.


Maar er is hoop! Ook de schepping zal bevrijd worden uit de macht van dood en verval en dezelfde heerlijke vrijheid krijgen als de kinderen van God. 	 rad-as-ifsi zġ-iskraf l-lhalak baš a-n-tkšm ula nttat ġ-lmjd n-tarwa n-rbbi.


Ik heb hun doorgegeven wat U verteld hebt. De wereld haat hen omdat zij, net als Ik, niet bij de wereld horen. 	 mliġ-asn awal-nnk, krhun-tn mddn n-ddunit-ad ašku ur-gin win ddunit, ġmklli ur-giġ nkki win ddunit.


Het werd doodstil. De discipelen wisten niet wat ze zagen. "Wie is Hij toch?" vroegen zij zich af. "Zelfs de wind en de golven doen wat Hij zegt!" 	 iḍr-asn lɛjb ar-ttinin: «ma-iga-urgaz-ad aylliġ a-srs-isflid-waḍu ula amda?»


Het spreekt eigenlijk vanzelf dat ik zo over u denk, want u hebt een bijzondere plaats in mijn hart. Immers, of ik nu gevangen zit of in vrijheid het geloof in Jezus Christus verdedig en verkondig, u deelt mee in de genade die God mij bewijst. 	 iqqan-iyi-d a-gigun-swingimġ kullukn ġmkan, ašku usiġ-kʷn-bdda ġ-uwl-inu. lliġ a-tḥamaġ f-lh̬bar ifulkin ar-t-zzgaġ ġ-uwlawn n-mddn, ula ġilad ġ-tyamaẓġ iliġ ġ-iskraf, tkšmm didi kullukn ġ-lbaraka n-twuri-ad.


Maar het was die dag sabbat. Daarom zeiden de Joden tegen de man die net genezen was: "Het is sabbat! Dan mag u die matras niet dragen." 	 sawln imġarn n-ayt-yudaya s-urgaz lli-ijjin inin-as: «ass n-usunfu ayad. iḥrm a-tasit imjdin.»


Want u bent van Christus en Christus is van God. 	 tilim i-lmasiḥ, yili lmasiḥ i-rbbi.


Ook mijn medewerkers Markus, Aristarchus, Demas en Lukas groeten u. 	 ar-n-fllak-tsllamn aytmatn marqus d-aristarh̬us d-ḍimaṣ d-luqa lli-didi-tmɛawannin ġ-twuri n-rbbi.


Maar het zit bij hen niet diep, ze zijn oppervlakkig. Als zij (door hun enthousiasme over Gods woord) problemen krijgen, moeten zij er ineens niets meer van hebben. 	 walaynni ur-ikšim-wawal-an s-uwl-nsn. qaman ġir kra n-uwssan ard tili tassast nġd tarfufnt f-ssibt n-wawal s-knukin.


De engel zei tegen de twee vrouwen: "U hoeft niet bang te zijn. 	 isawl lmalak s-tmġarin yini-asnt: «ad-ur-tiksaḍmt. ssnġ is-a-tsiggilmt yasuɛ lli-immutn f-uggjdi.


Zij had die olie voor veel geld kunnen verkopen en dat aan de armen kunnen geven." Zij vonden het schandalig wat zij gedaan had. 	 mrad is-tnza ra-di-tawi uggʷar n-kraḍ id-miyya n-nnuqrt, nfk-tn i-imẓlaḍ.» bdun ar-fllas-ssngmugn.


"Mannen", zei hij. "Ik voorzie een zware reis. Het schip en de lading lopen groot gevaar. En dat niet alleen: Er staan ook mensenlevens op het spel!" 	 «wa-irgazn, iban is-ra-išqu-umuddu-nnġ bahra ġilad. iggut ginnġ ma-ra-itthlk, urd ġir sslaɛt ula anaw walaynni ula tudrt-nnġ nkkʷni.»


Hij liet hen slapen. Voor de derde keer ging Hij weg en bad hetzelfde gebed. 	 ifl-tn iddu tis kraṭṭ-twal iẓẓall yini ġmklli inna tiwaliw timzwura.


De Geest en de bruid zeggen: "Kom." En wie dat hoort, moet ook zeggen: "Kom." Wie dorst heeft, mag voor niets het levenswater komen drinken, als hij dat wil. 	 isawl-d rruḥ n-rbbi ula taslit inin-as: «ašk-id.» wanna isfldn, illa fllas a-yini: «ašk-id.» d-wanna yaġ irifi, iẓḍar a-d-yašk, isu zġ-waman n-tudrt, kullu wanna iran bla ifka yat.


Deze schijnheilige leraars vertellen leugens en hebben hun eigen geweten het zwijgen opgelegd. 	 dar imslmdn sskirkisnin ayt-sin-uwdmawn lli-mi-qqurn-uwlawn-nsn bahra.


Omdat Jozef op God vertrouwde, heeft hij aan het einde van zijn leven gezegd dat de Israëlieten eens uit Egypte zouden wegtrekken. Hij was daar zo zeker van, dat hij hen plechtig liet beloven zijn beenderen uit Egypte te zullen meenemen. 	 ula yusf lliġ a-d-itakmur a-immt, f-ssibt n-ma-yumn awal n-rbbi a-f-isawl f-uffuġ lli-s-rad-ffuġn ayt-rbbi zġ-miṣr, yuṣṣa-tn ilmma f-ih̬san-ns.


En ik hoorde alle schepselen in de hemel, op de aarde, onder de aarde en in de zee daarmee instemmen: "Alle lof, eer, heerlijkheid en macht is voor Hem, Die op de troon zit en voor het Lam, voor altijd en eeuwig." 	 sfldġ ġakudan i-kullu ma-ih̬lq rbbi ġ-ignna ula ġ-wakal ula ġ-ddu-wakal ula ġ-umda, sfldġ i-kullu ma-iddrn ġ-kraygatt mani ar-ttinin: «a-yili lḥmd d-ttuqir d-lmjd d-lquwwa i-walli iskiwsn f-lɛrš ula i-ulqqaġ, ġilad ula kullu mayd-d-iftan.»


Laat uw hart vol zijn van Christus' woord. Zijn woorden zullen uw leven verrijken en u wijsheid geven. Leer ze aan elkaar, wijs elkaar ermee terecht en zing erover in psalmen, lofgezangen en geestelijke liederen. Zing zo met een dankbaar hart voor de Here. 	 adjat awal l-lmasiḥ a-iɛmmr ulawn-nnun, ar-tsslmadm ar-ttnṣaḥm i-ngratun s-kullu ma-igan taḥkimt, ar-ttirirm i-rbbi ar-ttasim imurign d-tahlilat d-talġatin nna-yawn-imala rruḥ lqudus, ar-ti-ttškarm zġ-uwlawn-nnun.


Jezus zei tegen de mensen: "Als u in het westen wolken ziet opkomen, zegt u: 'Daar komt een bui aan.' En dat is juist. 	 ġakudan isawl-daġ yasuɛ s-mddn-an ggutnin yini-asn: «ġakud nna-tẓram amdlu iġli-d zġ-lġrb ar-ttinim: ‹ra-yili-unẓar,› s-nnit-illa.


Maar de zorgen van het leven, de zinloze jacht naar rijkdom en het verlangen naar allerlei andere dingen krijgen de overhand. Het gevolg is dat deze mensen niets doen met wat zij hebben gehoord. 	 walaynni ddan asin tiġufiwin n-ddunit lhun s-wayda irin tiġawsiwin yaḍni. ġayan a-iššqajjin awal-an aylliġ ur-d-yiwi ṣṣabt.


Hij heeft Hem toen de ereplaats aan Zijn rechterhand gegeven. Zoals beloofd gaf God Hem ook de Heilige Geest en Jezus heeft de Heilige Geest uitgestort; en dat ziet en hoort u nu. 	 ityalal ilmma s-ufasi n-rbbi babatnnġ, yamẓ zġ-dars rruḥ lqudus lli-f-inna rad-aġ-t-ifk. izzugz-t-id fllannġ ġilad ġmkad tẓram ar-as-tsflidm.


Wie niet voor zijn eigen familieleden wil zorgen, als die hulp nodig hebben (in het bijzonder als ze tot zijn eigen gezin horen) mag zich geen christen noemen. Zo iemand is slechter dan een ongelovige. 	 ašku wanna ur-itɛawann tagʷmat-ns, han iffuġ aġaras l-lmasiḥ, yʷh̬šn uggʷar n-willi ur-akkʷ-ssinnin aġaras, d-bahra iġ-ur-a-itɛawan ayt-dars.


Zij riepen de twee apostelen weer binnen en verboden hun ooit weer over Jezus te spreken. 	 ġrn-asn ilmma s-darsn inin-asn: «a-ur-sul-tsawalm ula-da-tsslmadm s-ism n-yasuɛ.»


Dit is belangrijk om te onthouden: Als iemand graag voorganger wil worden, is dat een goed verlangen. 	 izga-wawal-ad: wanna iran a-ig angabal n-umnaggar, hati tawuri ihiyyan ayd ira.


Hij waarschuwde hen voor de godsdienstleraars. "Zij houden ervan in deftige kleren rond te lopen om op te vallen", zei Hij. "Zij vinden het heerlijk om op straat eerbiedig gegroet te worden. 	 ar-tn-isslmad yini-asn: «rarat lɛaql-nnun zġ-imslmdn n-ššrɛ, ašku iɛzza darsn ad-fttun s-tmlsa ġzzifnin šwanin, iɛzzu darsn a-fllasn-tsllamn mddn ġ-laswaq,


Want de Heilige Geest had hem duidelijk gemaakt dat hij pas zou sterven als hij de Christus had gezien. 	 imla-yas rruḥ lqudus is-ur-ra-immt ard iẓr lmasiḥ n-sidi rbbi.


Wij maken niet onszelf bekend, maar de Here Jezus Christus. Wat wij van onszelf zeggen, is alleen dat wij u willen dienen terwille van Jezus. 	 ašku urd f-ih̬f-nnġ a-f-a-ntbrraḥ, walaynni ar-ntbrraḥ f-yasuɛ lmasiḥ, ar-nmala is-iga ntta siditnnġ, ng nkkʷni ih̬ddamn-nnun s-ism l-lmasiḥ.


Jezus antwoordde: "Beste man, hoe komt u erbij dat Ik rechter over u wil zijn? Met erfeniskwesties houd Ik Mij niet bezig." 	 irar-as yasuɛ: «way-argaz, ma-yyi-igan d-lqaḍi fllawn baš ad-awn-aṭṭuġ ayda-nnun?»


God wil namelijk dat u Hem helemaal toebehoort en dat u zich ver houdt van elke vorm van ontucht. 	 ašku ira rbbi a-issġus ulawn-nnun, yiri gigun a-tanfm i-lfsad.


Hij antwoordde: "Jullie hebben het voorrecht te weten waar het in Gods koninkrijk eigenlijk om gaat. De anderen mensen horen de gelijkenissen wel, maar begrijpen er niets van. Dat is trouwens ook de bedoeling. 	 yini-asn yasuɛ: «kunni ityawfka-yawn a-tissanm f-tgldit n-rbbi ma-intln f-wiyyaḍ. imma ntni, ġir s-lmɛni a-s-rad-asn-ityawnna. ġmklli ityaran, ‹rad-tmnadn walaynni ur-rad-ẓrn yat. rad-sflidn walaynni ur-rad-fhmn yat.›


maar pas wel voor hem op, want hij verzet zich fel tegen onze boodschap. 	 ih̬ṣṣa-k a-zgis-trart lɛaql ula kiyi, ašku iḍaḍḍ almmud-nnġ bahra.


Op een dag zei de jongste: 'Vader, ik wil mijn deel van de erfenis nu al hebben.' De vader verdeelde zijn bezit tussen zijn twee zonen. 	 yašk-id ġwalli imẓẓin iḍalb-t yini-as: ‹wa-baba, ad-iyi-tfkt ġilad ma-yyi-d-yuškan ġ-lwrt.› inkr babas ibḍu-asn ayda-ns.


Laat je niet in de war brengen door oorlogen en berichten over oorlog. Het staat vast dat die zullen komen, maar je mag er niet uit opmaken dat het einde er dan al is. 	 iġ-tsfldm f-imaġn ula lh̬barat n-imaġn ad-ur-tġuwḍm, ašku iqqan-d a-yili ġayan, walaynni ur-ta-d-iruḥ isiggʷra.


Zout maakt het eten lekker. Maar als het zijn smaak verliest, moet je het niet meer door het eten doen. Zorg ervoor nooit flauw te worden. Leef in vrede met elkaar." 	 tfulki tisnt, walaynni iġ-tlmus tisnt ma-s-ra-stti-tssmarġm? ṭṭafat tisnt ġ-ih̬fawn-nnun, tgm s-sslamt i-ngratun.»


Ook al houdt men zich aan de wet, dan nog gaat men voor God niet vrijuit. Het enige wat de wet doet, is de mens bewust maken van zijn zonde. 	 ašku ur-iẓḍar yan a-iskr sslamt ġ-gras d-rbbi s-iskkirn n-ššrɛ. walaynni ššrɛ ad-aġ-imalan ma-igan ddnub.


Zij gaan er met opzet aan voorbij dat de hemel en de aarde er vroeger al waren. De aarde was uit het water ontstaan en werd door het water omringd. En dat alles werd bijeengehouden door wat God gezegd had. 	 imma ntni ar-ttirin ad-ttun izd s-wawal-ns a-s-ih̬lq rbbi ignwan ġ-isizwar, iskr ikalln ġ-gr-waman iskr-tn s-waman.


Als het verbond dat tot veroordeling leidt al zo'n glans gaf, hoeveel meer moet dan de glans van het verbond zijn dat de mensen bij God brengt? 	 iġ-iggut lmjd i-lɛhd lli-s-a-thlakn mddn, ra-t-bahra-yagʷr lmjd i-lɛhd lli-s-a-tnjamn.


"Ik weet wel waarom u Mij zoekt", antwoordde Hij. "U komt niet om de wonderen die u hebt gezien, maar omdat Ik u volop te eten heb gegeven. 	 isawl yasuɛ yini-asn: «lḥqq ayad, lḥqq a-rad-awn-iniġ. ur-a-sri-tsiggilm f-ssibt n-ma-tssnm lmɛna l-lmɛjizat lli-tẓram walaynni f-ssibt n-ma-tššam aġrum tšbɛam.


Zij zagen in dat het, zoals het Petrus' opdracht was het goede nieuws aan de Joden te brengen, mijn opdracht was het onder de andere volken bekend te maken. 	 walaynni ẓran is-iyi-ifka rbbi ad-sslkmġ lh̬bar ifulkin i-ayt-tmizar yaḍni, ġmklli ifka i-bṭrus a-t-isslkm i-ayt-yudaya.


Maar als zij niet in Hem geloven, hoe kunnen zij Hem dan aanroepen? En als zij nooit van Hem gehoord hebben, hoe kunnen zij dan in Hem geloven? Als niemand hun over Hem vertelt, hoe kunnen zij het dan horen? 	 walaynni mamnk a-rad-zawgn ġ-ism-ns iġ-ur-srs-uminn? mamnk a-rad-amnn iġ-ur-fllas-sfldn? mamnk a-rad-sfldn iġ-ur-illi mad-asn-in-yiwin lh̬bar?


Jezus leerde hun nog meer over het gebed. "Stel dat je midden in de nacht naar een vriend gaat om drie broden te lenen. 	 izayd yini-asn: «ma-ra-ijru iġ-idda yan gigun s-tgmmi n-umddakkʷl-ns ġ-ṭuẓẓunt n-iyḍ yini-as ‹wa-gʷma, rḍl-iyi kraṭṭ-tngʷal


Laat het geloof in Christus niet los en houd altijd een zuiver geweten. Want sommige mensen hebben hun geweten geweld aangedaan door (hoewel zij de goede weg kenden) slechte dingen te doen. Daardoor zijn zij het geloof in Christus kwijtgeraakt. 	 zzga ih̬f-nnk ġ-uġaras l-lmasiḥ, d-a-ur-tadjt kra yʷh̬šnn a-ikšm s-uwl-nnk. han kra n-mddn ur-a-stti-tawin ġ-mad-asn-imala-uwl-nsn. d-ġayan a-f-a-trẓẓa tanawt l-liman-nsn,


Zij liepen snel naar het stadje, vonden Maria en Jozef en zagen het kind! Het lag in een voerbak. 	 ddun ġakudan s-tizzla, afn-in maryam d-yusf, ẓrn azzan ġ-usds.


Toen Mozes veertig jaar was, kreeg hij het verlangen bij het volk van Israël te kijken. Het was tenslotte zijn eigen volk. 	 «lliġ irgl kkuẓ id-mraw n-usggʷas, iḍr-d ġ-ih̬f-ns a-iddu iẓr aytmas, a-tn-igan d-ayt-rbbi.


Toen Jezus terugkwam, stonden al die mensen Hem op te wachten. Hij kreeg medelijden met hen en genas allen die ziek waren. 	 lliġ iffuġ zġ-tanawt iẓr-n kigan d-mddn, qaman gis bahra, ijjujji-asn imuḍan-nsn.


Helpers die het goed doen, krijgen respect van anderen en een vrijmoedig geloof in Christus Jezus. 	 winna skarnin tawuri-ad n-imɛawann s-nniyt-nsn, rad-ɛzzan dar mddn, zɛmn bahra ġ-uġaras l-lmasiḥ yasuɛ.


"Ik blijf nog een poosje bij u", zei Jezus, "maar daarna ga Ik terug naar God Die Mij gestuurd heeft. 	 isawl yasuɛ s-mddn yini-asn: «ġir kra idrusn a-ra-sul-didun-iliġ, wrriġ ilmma s-walli-yyi-d-yuznn.


De discipelen hadden twaalf manden nodig om het overschot op te halen. 	 ssmunn-d ma-d-iqaman i-mddn-lli zġ-smmust-tngʷal n-ṭmẓẓin, ɛmmrn snat d-mrawt tasllit s-tuffaẓ.


Gelooft u niet dat Ik in de Vader ben en dat de Vader in Mij is? Wat Ik tegen u zeg, komt niet van Mijzelf, maar van mijn Vader. Hij leeft in Mij en doet in Mij Zijn werk. 	 is-ur-tumint nkki d-baba yan a-nga, illa gigi iliġ gis? ur-a-yawn-d-ttiniġ iwaliwn-ad zġ-ih̬f-inu, walaynni baba lli-gigi-illan, nttan a-gigi-iskarn ma-ira.


'Schedel' of 'Golgotha' heette die plaats. Daar werden ze alle drie gekruisigd. Jezus in het midden en de twee misdadigers aan weerszijden van Hem. 	 lliġ lkmn adġar lli-mi-ttinin ‹tah̬ʷšašt n-ih̬f› qqnn yasuɛ ġ-uggjdi alln-t. qqnn imh̬h̬arn ġ-iggjda yaḍni, yan f-ufasiy-ns d-yan f-uẓlmaḍ-ns.


U moet goed onthouden dat niets van wat de profeten in de Boeken hebben gezegd, zonder de hulp van de Heilige Geest kan worden uitgelegd. 	 walaynni taġawsa ihiyyan a-stt-igan, a-tissanm is-ur-iẓḍar yan s-ih̬f-ns a-ifhm lmɛna n-mad-nnan lanbiya ġ-warratn n-rbbi.


Het ging om kwesties van hun godsdienst en over een zekere Jezus, Die al dood is, maar Die volgens Paulus leeft! 	 ur-illi yat ġ-gratsn abla kra n-imjaḥadn f-mamnk ad-tɛbadn ilah-nsn, ula f-yan immut ism-ns yasuɛ ar-fllas-ittini bulus is-iddr.


Zijn ouders wisten niet wat zij moesten denken toen zij Hem daar zo zagen zitten. "Jongen toch", zei Zijn moeder. "Waarom heb je ons dit aangedaan? Vader en ik hebben je overal gezocht. Wij wisten ons gewoon geen raad." 	 lliġ-t-ẓran ayt-dars iḍr-asn lɛjb, tini-as innas: «mah̬ a-iwi aylliġ-aġ-tskrt ġmkad? ha-nkki d-babak nusi fllak taġuft bahra, ar-srk-nsiggil.»


Maar als het zo ligt, waarom neemt God het mij dan kwalijk dat ik niet doe wat Hij wil? 	 walaynni ra-d-isawl kra n-yan yini-yyi-d: «lliġ iga rbbi ġmkad, mah̬ aylliġ a-yaġ-sul-itlamma? ur-iẓḍar yan a-iskr abla ġaylli fllas iqṣad rbbi.»


Daarna zal ik blij bij u komen en, als God het goed vindt, wat kunnen uitrusten. 	 baš a-n-darun-aškġ s-lfrḥ iggutn ġmklli ira rbbi, sunfuġ ġ-gratun.


Hij heeft ons een machtige Redder gestuurd uit het geslacht van Zijn dienaar David, 	 issmġi-d ġ-gr tasutin n-uh̬ddam-ns dawd yan igan anjjam itjhhdn,


Hij deed daar niet veel wonderen, omdat zij geen vertrouwen in Hem hadden. 	 ur-ġin-iskir kra l-lmɛjizat ggutnin, ašku ur-rin ad-srs-amnn.


Weer iemand anders zei: "Here, ik zal U volgen. Maar mag ik eerst naar huis gaan om afscheid te nemen van mijn familie?" 	 yašk-id yan yaḍni yini-as: «rad-didk-munġ a-sidi, walaynni adj-iyi zwar a-n-msafaḍġ d-ayt-tgmmi.»


Hij vertelde hun onder andere deze gelijkenis: 	 ibdu ar-tn-isslmad s-lmɛni f-kigan d-tġawsiwin. yini-asn: «hay-afllaḥ iffuġ a-n-iluḥ amud.


Gods vrede en goedheid zijn voor allen die volgens deze regel leven; zij zijn Gods eigen volk. 	 ad-awn-tili sslamt n-rbbi d-rrḥmt-ns i-kullu winna skarnin s-tnbaṭṭ-ad, a-tn-igan d-ayt-rbbi n-ṣṣaḥt.


"Ik zal daar in de handen van de leidende priesters en godsdienstleraars vallen", zei Hij. "Zij zullen Mij ter dood veroordelen en uitleveren aan de Romeinen. 	 «sfldat, ra-nddu s-urušalim. imma nkki lli-igan yus n-bnadm, ra-yyi-n-dḥin s-gr ifassn n-inmġurn n-tgmmi n-rbbi d-imslmdn n-ššrɛ. rad-flla-ḥkamn s-lmut fkn-iyi i-ibrraniyn.


Wees op uw hoede; blijf trouw aan de Here; gedraag u als mannen en wees sterk. 	 ḍufat tzgam ġ-uġaras l-lmasiḥ, tzɛmm tdusm.


Ik ken uw doen en laten. Ik weet dat u niet koud en niet warm bent. W s u maar koud of warm! 	 ssnġ kullu ma-tskart. ssnġ is-ur-tsmmiṭṭ ula trġit. amar yufan ġir a-tsmmiṭṭ nġd a-trġt.


Daarom gaf hij bevel het hoofd van Johannes te halen. 	 yazn ad-bbin ih̬f n-yuḥanna ġ-lḥbs.


Maar wie niet liefheeft, kent God niet; want God is Zelf liefde. 	 imma yan ur-itḥnnun, ur-issin rbbi. ašku rbbi iga lḥnant.


Want als het bevel klinkt, als één van de voornaamste engelen zijn stem laat horen en de trompet van God schalt, zal de Here Zelf uit de hemel neerdalen. Dan zullen de gestorven christenen eerst opstaan 	 ašku s-lamr itjhhdn, s-wawal l-lmalak imqqurn, s-tijjijt n-nnffar n-rbbi a-s-ra-d-igguz siditnnġ zġ-ignna, nkrn-d mddn l-lmasiḥ lli-mmutnin, ntni a-ra-izwur.


Hij trok uit zijn vaderland weg en ging naar Haran. Daar bleef hij wonen tot zijn vader stierf. Die was namelijk met hem meegegaan. 	 iffuġ ilmma tamazirt-ns n-ayt-kaldan iddu izdġ ġ-ḥaran. lliġ immut babas, yawi-t-id rbbi s-tmazirt-ad lli-ġ-tzdġm ġilad.


U bent verstandige mensen; beoordeel zelf of ik gelijk heb. 	 ar-srun-sawalġ zund ayt-lɛaql. swangmat d-ih̬f-nnun ġ-ma-rad-awn-iniġ.


Jezus stuurde hem naar huis en zei: "Ga het dorp niet in." 	 yazn-t yasuɛ yini-as: «zri s-tgmmi-nnk. ad-ur-twrrit s-uduwwar.»


Aan een goede boom komen geen slechte vruchten en aan een slechte boom geen goede. 	 ur-tẓḍar-tsġart ifulkin a-tfk lġllt yʷh̬šnn, ula tẓḍar-tsġart yʷh̬šnn a-tfk lġllt ifulkin.


Ben ik, omdat ik u de waarheid heb gezegd, opeens uw vijand geworden? 	 imma ġilad is-iyi-tgam d-unuwwaš-nnun f-ssibt n-mad-awn-nniġ lḥqq?


Maar de mensen daar wilden niets te maken hebben met iemand die naar Jeruzalem ging. 	 walaynni ayt-tmazirt-an ur-t-rin ašku ssnn izd urušalim a-f-iskr.


Want toen ik u voor het eerst iets over Jezus Christus vertelde, was ik lichamelijk erg zwak, 	 tssnm izd f-ssibt n-mad-uḍnġ a-f-n-darun-uškiġ ġ-isizwar, awiġ-awn-in lh̬bar ifulkin.


Maar Ik zeg: Als u zich van uw vrouw laat scheiden zonder dat zij met een andere man gemeenschap heeft gehad, drijft u haar tot overspel. En wie met een weggezonden vrouw trouwt, pleegt overspel. 	 imma nkki rad-awn-iniġ, wanna ifran i-tmġart-ns f-kra yaḍni bla zzna, hati irur-tt a-tznu. d-wanna itahln tanna-d-ifran, han zzna ayn iskr.


Rond middernacht waren Paulus en Silas aan het bidden. Zij zongen lofliederen voor God en de andere gevangenen luisterden naar hen. 	 ġ-ṭuẓẓunt n-iḍ-an ar-itẓalla bulus d-sila ar-ttirirn ar-talġn rbbi. ar-asn-sflidn iḥbbasn yaḍni.


Rondom de troon stonden 24 tronen en op elk van die tronen zat een ouderling met witte kleren aan en een gouden kroon op zijn hoofd. 	 ẓrġ sin id-mraw d-kkuẓ (24) l-lɛrš lullin i-lɛrš-an, skiwsn fllasn sin id-mraw d-kkuẓ (24) n-umġar, lsn timlsa tumlilin. kud yan, illa f-ih̬f-ns yan-ttaj n-uwrġ.


Het goede nieuws is ook gebracht aan mensen die nu reeds gestorven zijn. Hun lichaam werd veroordeeld zoals dat van alle mensen, maar hun geest kreeg het leven van God. 	 mayan a-f-idda lmasiḥ a-yawi lh̬bar ifulkin i-willi mmutnin ula ntni lli-f-iḍr lḥukm l-lmut n-ddat ġmklli iṭṭar f-kullu mddn, baš ad-wrrin ddrn s-tudrt n-rruḥ ġmklli iddr rbbi.


Aan: Timotheüs, mijn geestelijke zoon. Ik wens je de genade, de liefdevolle goedheid en vrede toe van God, de Vader, en van Christus Jezus, onze Here. 	 i-timutaws iwi iɛzzan ġ-tagʷmat l-lmasiḥ. ad-ak-tili lbaraka d-rrḥmt d-sslamt zġ-rbbi babatnnġ d-lmasiḥ yasuɛ siditnnġ.


Ik ben de deur van de schaapskooi. Al die zogenaamde profeten en verlossers zijn dieven en rovers. Maar de schapen hebben niet naar hen geluisterd. 	 kullu willi-d-uškanin ġayd izrin, imakarn d-imh̬h̬arn ad-gan, ur-srsn-sfldnt-uwlli.


En als je ziet dat Jeruzalem wordt belegerd, is dat het teken dat de verwoesting van de stad nadert. 	 «iġ-tẓram tamdint n-urušalim sutlnt-as lḥrkat n-iɛskrin, tissanm is-d-yakmur-wass ġ-ra-th̬lu.


Wanneer Ik kom in de schitterende majesteit van mijn Vader, Mijzelf en de heilige engelen, zal Ik Mij schamen voor ieder mens die zich nu voor Mij en Mijn woorden schaamt. 	 wanna ittinin ġ-gr mddn ur-iyi-issin ula issn awal-inu, rad-iniġ ur-t-ssinġ ula nkki lli-igan yus n-bnadm, ġakud lliġ rad-d-aškġ s-lmjd-inu ula lmjd n-baba rbbi ula win lmalayka-ns n-ignna.


De eerste plaats die wij aandeden, was Syracuse, waar wij drie dagen bleven. 	 nssudu gis aylliġ nlkm tamdint n-sirakusa, nqama ġin kraḍ-uwssan.


Christus kwam als hogepriester van het nieuwe verbond dat wij nu hebben. Hij is de grotere en meer volmaakte tent in de hemel binnengegaan, die niet door mensen is gemaakt en niet tot deze wereld behoort. 	 imma lmasiḥ yuška-d a-ig anmġur ihiyyan l-lbarakat lli-aġ-illan ġilad. ah̬iyyam lli-ġ-iskr tawuri-ns yuf ġwalli-sttin-ikkan, yagʷr-t bahra. urd ġ-ddunit-ad a-ġ-illa, ula ityawskar s-ifassn n-bnadm.


"Wie heeft Mij aangeraakt?" vroeg Jezus. De mensen zeiden allemaal dat ze Hem niet hadden aangeraakt. "Maar Meester", protesteerde Petrus, "De mensen dringen immers van alle kanten tegen U op!" 	 yini-asn yasuɛ: «mad-iyi-d-iggrn?» ar-kullu-ttinin: «urd nkki, urd nkki.» yini-as bṭrus: «hati a-sidi, ggutn mddn-ad ar-k-id-ssnukmun ar-k-dḥayn bahra.»


Jezus vond dat goed. De geesten kwamen uit de man en gingen in de varkens. Op hetzelfde moment stormde de hele kudde de helling af, het meer in. Ze verdronken allemaal. 	 irar-asn: «zaydat.» ffuġn ljnun ġakudan, kšmn s-walfan, tazzl-tuwrut s-jjhd zġ-ujarif s-umda. sin id-walf n-ilf ad-gan, h̬sin-in kullutn ġ-umda.


Hij knoopte een paar stukken touw aan elkaar en joeg hen daarmee met hun dieren de tempel uit. Het geld van de wisselaars gooide Hij op de grond en hun tafeltjes gooide Hij omver. 	 yasi izakarn iftl-tn, iṭṭay srsn mddn-an kullutn zġ-tgmmi n-rbbi, ntni d-uwlli d-izgarn, igllb lmyadi n-iṣrrarfin ffin iqaridn-nsn f-wakal.


Petrus zei: "U weet dat wij alles hebben verlaten om U te volgen." 	 isawl bṭrus yini-as: «ha-nkkʷni nfl-n tigʷmma-nnġ našk-id nmun didk.»


Na die twee dagen ging Jezus weer op weg naar Galilea. 	 lliġ zrin sin-uwssan iftu yasuɛ, yamẓ aġaras s-tmazirt n-jalil.


"Wilt U alstublieft meekomen om Uw handen op haar te leggen", smeekte hij, "dan zal ze beter worden en blijven leven." 	 iḍalb-t bahra yini-as: «illi imẓẓin tuḍn bahra, ar-ttmtat. ašk-id tsrst fllas ifassn-nnk a-tjji tddr.»


en kwam in de stad Sichar in Samaria. Deze stad lag vlakbij het stuk land dat Jakob aan Jozef had gegeven 	 ilkm-d yat-tmdint ġ-samira ar-as-ttinin suh̬ar. tlla ġ-tsga n-igr lli-ifka yaɛqub i-yus yusf.


Neem geen geld mee, geen tas en zelfs geen extra schoenen. Ga recht op je doel af. 	 a-ur-tasim awmmis ula aqʷrab ula turẓiyin. a-ur-tbiddm ar-tnsallamm d-yan ġ-uġaras.


Ik heb mij gedragen alsof ik niet wijs ben en dat is uw schuld. Als u goed van mij had gesproken, had ik het niet hoeven doen. Die 'geweldige boodschappers van God' hebben niets wat ik niet ook heb, al ben ik niets waard. 	 nniġ mayan zund yan iffuġn ih̬f-ns, walaynni kunni a-yyi-irurn ad-sawlġ ġmkan, ašku ur-trim a-yyi-talġm ġmklli fllawn illan. wah̬h̬a ur-giġ yat nkki, ur-akkʷ-iyi-ufn mddn-an lli-tgam d-irqqasn hiyyanin.


Stel u voor dat u bij elkaar bent en er komt iemand binnen met dure kleren aan en gouden ringen aan zijn vingers, en u doet onderdanig en zegt: "Gaat u maar hier zitten, meneer. Dit is een goede plaats voor u." Maar aan de arme man, die gelijk met die ander binnenkomt, schenkt u nauwelijks aandacht. Als u dan tegen hem zou zeggen: "Blijf daar maar staan, of ga ergens op de grond zitten." 	 ra-kʷn-sqsaġ, ma-ra-tskrm ġ-umnaggar-nnun iġ-n-ikšm yan dar talh̬atmt n-uwrġ d-tmlsit iʷġlan, ikšm-n ula yan-umẓluḍ s-ibrdan-ns bbinin?


En wij hebben niet de geest van de wereld ontvangen, maar de Geest van God om zo te weten wat God ons in genade gegeven heeft. 	 imma nkkʷni ur-ginnġ-tlli rruḥ n-ddunit-ad, walaynni illa ginnġ rruḥ lli-aġ-d-yuzn rbbi baš a-nissan kullu mad-aġ-yakka rbbi.


Ik ga me straks nog schamen dat wij u zo zacht hebben aangepakt. Maar vergis u niet: Wat zij durven zeggen (en nu spreek ik weer alsof ik niet wijs ben) dat durf ik ook. 	 imma nkkʷni, ur-jju-nzɛm ad-awn-nskr ġmkan, ha-yyi ḥšmġ ad-awn-t-iniġ. walaynni iġ-illa ma-izɛmn a-yalġ ih̬f-ns f-kra, ula nkki rad-zɛmġ ad-alġġ ih̬f-inu f-mayan. ha-yyi sawlġ ġilad zund yan inufln.


Als dat wel had gekund, zou één offer genoeg zijn geweest; dan zouden de gelovigen eens en voor altijd gereinigd zijn en zouden zij geen besef van schuld meer hebben. 	 mrad is-wrrin ġusn ġwilli tɛbadnin ġmkan, ikun ur-sul-a-ssḥssan is-a-gisn-tqaman ddnub ula-da-ttirin a-tzayadn ar-n-ssakmurn tiġrsiw yaḍni.


Jezus hoorde dat de Farizeeërs ervan op de hoogte waren dat Hij meer discipelen kreeg en meer mensen doopte dan Johannes. 	 sfldn ifarisin is-a-iskar yasuɛ imḥḍarn uggʷar n-yuḥanna, ar-tn-issddam ġ-waman.


Hij wist niet wat hem overkwam en werd bang. 	 lliġ-t-iẓra zakariyya iġuwḍ yiksaḍ.


Jeruzalem was nu niet ver meer. Zodra Jezus de stad zag liggen, begon Hij te huilen. 	 lliġ-n-yakmur yasuɛ s-tama n-urušalim issmaqql-n gis ar-yalla,


"Het is nu zover dat Ik de hoogste eer en heerlijkheid zal ontvangen", antwoordde Jezus. 	 isawl yasuɛ yini-asn: «tlkm-d tasaɛt lli-ġ-ra-itmjjd yus n-bnadm.


Vrienden, houd u ver van alles wat Gods plaats in uw hart zou kunnen innemen. 	 wa-tarwa ɛzzanin, tanfat i-ilahat n-ddunit-ad.


De slang spuugde de vrouw een stroom water achterna die haar (als een rivier) moest meesleuren. 	 walaynni ingi-d imi n-ubnkal s-waman zund asif itjhhdn baš a-yawi-unggay-ns tamġart.


Zulk zout is waardeloos. U kunt het niet meer gebruiken, zelfs niet als mest. Het is alleen nog geschikt om weggegooid te worden. Onthoud dit goed." 	 ur-sul-tgi i-wakal ula tga i-ugudi n-umazir. ra-stt-awin mddn luḥn-tt-in s-brra. wanna dar imzgan a-srsn-isflid, illa fllas a-isfld.»


En wie is de leugenaar? Dat is degene die zegt dat Jezus niet de Christus is. Zo iemand is een vijand van Christus, een antichrist, omdat hij niet gelooft in God de Vader en in Zijn Zoon Jezus Christus. 	 manwa igan bu-tkrkas? iga-t wanna innan «yasuɛ ur-igi lmasiḥ n-rbbi.» yan innan ġmkan, iga anuwwaš l-lmasiḥ, irar tiġurdin-ns s-rbbi babatnnġ ula s-yus.


Ik verlang ernaar u te zien. Ik wil u zo graag iets geestelijks geven, iets waardoor u versterkt wordt. 	 ašku riġ bahra a-kʷn-ẓrġ ad-awn-in-awiġ kra l-lbaraka n-rruḥ lqudus ma-kʷn-issdusn ġ-liman.


"Luister eens naar deze gelijkenis: Een landeigenaar legde een wijngaard aan. Hij zette er een muur omheen, maakte een bak voor het persen van de druiven en bouwde een uitkijktoren. Daarna verhuurde hij de wijngaard aan enkele boeren en vertrok naar het buitenland. 	 yini-asn yasuɛ: «sfldat i-yat lmɛna yaḍni. ha-yan-urgaz iẓẓa aḍil ġ-igr-ns, isslulli-as ifrig iġza agʷḍi i-lmɛṣṣrt ibnu yal-lbrj, ifl-t i-ih̬ʷmmaṣn iftu imuddu.


Misleid uzelf niet. Want als u alleen maar luistert en niets doet, lijkt u op iemand die in de spiegel heeft gekeken en 	 ašku yan isflidn i-wawal n-rbbi bla-da-srs-iskar, iga zund yan-n-yuggʷan s-lmri a-iẓr udm-ns.


Als iemand ziek is, laat hij de voorgangers van de gemeente vragen bij hem te komen om met hem te bidden en hem namens de Here met olie te zalven. 	 iġ-illa kra n-yan gigun yuḍnn, illa fllas a-yazn s-imġarn n-umnaggar baš a-n-dars-aškin ḍalbn rbbi fllas ẓġurn-t s-zzit s-ism n-siditnnġ.


Wees vol liefde, net als Christus, Die zoveel van u hield dat Hij Zich voor u opofferde om uw zonden weg te nemen. God nam dit offer van Christus aan; het was als een heerlijke geur voor Hem. 	 tḥnnwat ġ-kullu mddn ġmklli ginnġ iḥnna lmasiḥ, isrs ih̬f-ns ġ-lgddam n-rbbi f-ssibt-nnġ zund yat-tġrsi ijddrn s-tujjut imimn.


"Hebt u er iets op tegen naar Jeruzalem te gaan" vroeg Festus, die de Joden een plezier wilde doen, "en daar voor mij terecht te staan?" 	 walaynni fastus ira a-irḍu ayt-yudaya, isqsa bulus: «is-trit a-tddut s-urušalim a-tbiddt ġ-lgddam-inu ġin trart awal f-iṣraḍ-nsn?»


"Denkt u dat zij slechter waren dan de andere mensen uit Galilea?" vroeg Hij. 	 isawl yasuɛ yini-asn: «ma-tġalm f-mddn-an n-ayt-jalil? izd ntni a-iskrn ddnub uggʷar n-wiyyaḍ ġ-jalil aylliġ rfufnn ġmkan?


Na verloop van tijd kwamen de twaalf apostelen bij Jezus terug. Zij vertelden wat ze allemaal hadden gedaan. Omdat Jezus met hen alleen wilde zijn, trokken ze zich terug en gingen op weg naar de stad Bethsaïda. 	 lliġ-d-wrrin irqqasn s-dar yasuɛ inin-as f-kullu mad-skrn. yawi-tn waḥdutn ddun s-tsga n-yat-tmdint lli-mi-ttinin bitṣayda.


Omdat Jezus merkte dat de mensen Hem wilden dwingen hun koning te worden, ging Hij alleen de bergen in. 	 imma yasuɛ issn mamnk ad-ran a-t-amẓn skrn zġ-gis agllid-nsn, ifl-tn iftu waḥdut s-iwrar.


Op een dag kwamen de discipelen van Johannes de Doper naar Jezus toe. Zij vroegen Hem: "Waarom vasten Uw discipelen niet, zoals wij en de Farizeeërs?" 	 aškin-d imḥḍarn n-yuḥanna amsddam s-dar yasuɛ inin-as: «ar-ntaẓum nkkʷni d-ifarisin. mah̬ aylliġ ur-a-taẓumn imḥḍarn-nnk?»


Wat willen jullie?" Want hij wist wel dat de Joodse leiders Jezus uit jaloezie hadden laten arresteren. 	 ašku bilaṭus issn inmġurn-nsn is-ḥsadn yasuɛ, ġayan ka-f-t-id-dḥin.


Een aantal vrouwen stond op een afstand te kijken. Onder andere Maria van Magdala, Salomé en Maria, de moeder van de jonge Jakobus en Joses. 	 llant ġin kra n-tmġarin biddnt ġ-tuggugt ar-tmnadnt kullu ma-ijran. tlla gisnt maryam ullt-magdala, d-maryam innas n-aytmatn yaɛqub imẓẓin d-yusf, ntnti d-saluma.


"Gelukkig zijn zij die nederig zijn, want het Koninkrijk van de hemelen is voor hen bestemd. 	 «imbarkin ad-gan ġwilli ssḥssanin is-ur-gin yat, ašku ntni a-mi-tlla-tgldit n-ignna.


Hij heeft ons het voorrecht gegeven Hem te dienen zonder angst, bevrijd uit de handen van onze vijanden. 	 rad-aġ-ifukku zġ-gr ifassn n-inuwwašn-nnġ, baš a-ntɛbad bla nksuḍ yat,


Want Ik waarschuw u. Als uw oprechtheid niet groter is dan die van de godsdienstleraars en de Farizeeërs, komt u het Koninkrijk van de hemelen niet eens binnen. 	 rad-awn-iniġ, iġ-ur-trḍim rbbi uggʷar n-imslmdn n-ššrɛ d-ifarisin ur-akkʷ-ra-tiẓḍarm a-tkšmm s-tgldit n-ignna.


Maar wat er gebeurde, was precies het tegenovergestelde. In plaats van hen van zonden te bevrijden, herinnerden die jaarlijkse offers hun aan hun ongehoorzaamheid en schuld. 	 walaynni tiġrsiw-an, ntnti a-tn-d-itraran ad-swingimn ġ-ddnub-nsn asggʷas ar asggʷas,


Er kwamen heel veel mensen naar Jezus toe. Op een gegeven ogenblik draaide Hij Zich om en zei: 	 munn-d mddn ggutnin f-yasuɛ ġ-uġaras, igrawl gisn yini-asn:


De mensen brachten zelfs de zweet) en gordeldoeken die hij gebruikt had, naar de zieken. Die genazen dan en boze geesten gingen uit hen weg. 	 ar-ttawin išrwiḍn ula tibannkiw zġ-ufus-ns i-imuḍan-nsn, ar-tjjin ar-zgisn-tffuġn ljnun ʷh̬šnnin.


Jezus antwoordde: "Trouwen is iets voor de mensen van deze wereld. 	 isawl yasuɛ yini-asn: «ayt-ddunit-ad ar-tahaln ar-tahalnt,


Hij heeft Zijn stempel op ons gezet door ons Zijn Heilige Geest in het hart te geven. Daardoor zijn wij verzekerd dat wij bij Hem horen. 	 iml-aġ is-nga wins, ig rruḥ-ns ġ-uwl-nnġ baš a-ig tamatart n-is-ra-issafu kullu maylli-s-aġ-inna.


Maar als u allemaal namens God spreekt, wordt zo iemand overtuigd en zal hij tot inzicht komen, omdat zijn geweten gaat spreken. 	 walaynni iġ-a-kullu-ttinim s-mad-awn-in-imala rbbi, iġ-n-ikšm kra n-yan dar idrus liman nġd kra n-yan ur-issinn ma-illan, ra-issḥssu s-ddnub-ns yissan is-fllas-illa lḥukm,


Natuurlijk niet. Als je dat nog niet eens kunt, waarover zul je je dan zorgen maken? 	 iġ-ur-tẓḍarm a-tskrm mayd idrusn ma-f-a-ttasim taġuft f-tġawsiwin-an yaḍni?


Nee, want de engelen zijn geesten, die God dienen en die Hij erop uit stuurt om de mensen die gered worden, te helpen. 	 ašku lmalayka ur-gin ġir larwaḥ lli-th̬damnin i-rbbi, ar-tn-d-itazn ad-qasan ġwilli ra-injm.


Als de zonden vergeven en vergeten zijn, is er geen offer meer nodig. 	 ġmkad a-s-imla is-fllannġ-issitti lmasiḥ kullu ddnub lli-nskr. ur-aġ-sul-ih̬ṣṣa a-n-nssakmur kra n-tġrsiw yaḍni.


Hij maakte dit duidelijk met een gelijkenis. "Een rijk man had heel vruchtbaar land en de oogst was zo groot dat die niet in de schuren kon. 	 yut-asn lmɛna-yad yini-asn: «ha-yan-urgaz iggut-dars-wayda, yasi ṣṣabt iggutn zġ-wakal-ns.


Hij stuurde twee van hen erop uit. "Ga naar de stad", zei Hij. "Onderweg zullen jullie een man tegenkomen die een waterkruik draagt. 	 yazn sin zġ-imḥḍarn-ns ġakudan, yini-asn: «zaydat s-tmdint. ra-tmnaggarm yan-urgaz yusi-d agdur n-waman.


U weet toch hoe wij met ieder van u hebben gepraat als een vader met zijn kinderen. Wij hebben u getroost en bemoedigd en er bij u op aangedrongen waardig te leven tot eer van God; tot eer van Hem Die u heeft uitgenodigd in Zijn koninkrijk om Zijn heerlijk- heid te delen. 	 tissanm is-a-nskar d-kraygatt yan gigun ġmklli iskar-urgaz d-tarwa-ns ɛzzanin. ar-kʷn-nzzɛam ar-fllawn-nssfjjij,


Er werd een bord aan het kruis bevestigd, waarop Pilatus had laten schrijven (in het Hebreeuws, Latijn en Grieks) "Jezus van Nazareth, de Koning van de Joden." 	 yura bilaṭus yat talluḥt gn-tt-in f-iggi n-uggjdi. ityara gis «yasuɛ gu-naṣira, agllid n-ayt-yudaya»


Daarom zijn er zoveel zwakken en zieken onder u en zijn velen al gestorven. 	 mayad a-f-gigun-iggut ma-iḍɛfn ihrš, yili ma-immutn.


De vier soldaten die Jezus aan het kruis hadden geslagen, verdeelden Zijn kleren onder elkaar. Zijn onderkleed was naadloos geweven en daarom zeiden zij tegen elkaar: 	 imma iɛskrin, lliġ ugʷln yasuɛ f-uggjdi, asin timlsa-ns bḍun-tnt f-kkuẓṭ, kraygatt aɛskri d-ma-yiwi. asin ula aqššab n-yasuɛ, imma aqššab-an ur-ittgʷni, ityawẓḍa zġ-uflla ar izdar.


Ieder die gelooft dat Jezus de Christus is (dat Hij Gods Zoon en onze Redder is) is een kind van God. En ieder die van de Vader houdt, houdt ook van Diens kinderen. 	 kullu wanna yumnn izd yasuɛ a-igan lmasiḥ n-rbbi, hati ilul-d talalit l-ljdid zġ-dar rbbi. kullu wanna ittirin rbbi babatnnġ, ar-ittiri yus.


Maar ieder die de naam van de Here aanroept, zal gered worden.' (A) 	 d-kullu wanna izawgn ġ-ism-ns, ra-injm.›


Die zullen de anderen haten en verraden. 	 ggutn id-bu-tkrkas lli-ra-d-yašk ar-ttinin is-gan lanbiya, ar-jllun kigan d-mddn.


Hierna ging zij weg om haar zuster te halen. "Maria", zei zij zacht, "de Meester is er en Hij wil je spreken." 	 marta tnna-yas ġmkad twrri s-tgmmi. tġr-d i-uwlltmas maryam, tini-as ġ-gras dids: «hay-amslmd yuška-d, ar-gim-isqsa.»


De ander zei dat hij net vijf paar ossen had gekocht en die zou gaan keuren. 	 yini wayyaḍ: ‹a-uddi, sġiġ smmust-tiygiw n-izgarn. rad-dduġ ġilad a-tnt-in-armġ. ḍalbġ-ak ad-iyi-tṣamḥt.›


Wat heeft de Vader geweldig veel liefde voor ons! Wij héten niet alleen Zijn kinderen, wij z!jn het ook. De mensen, die God niet kennen, begrijpen daar niets van. 	 ẓrat matta ġunška-s-aġ-ira rbbi babatnnġ aylliġ-aġ-iga d-tarwa-ns. ašku ġmkan a-nga nkkʷni. mayad a-f-ur-tssin ddunit ma-nga, ašku ur-tssin rbbi.


Petrus liep toch vlug naar het graf om eens te kijken. Hij bukte zich voorover, keek naar binnen en zag alleen de lege windsels liggen. Op weg terug vroeg hij zich verwonderd af wat er gebeurd kon zijn. 	 imma bṭrus inkr ġakudan yazzl s-umḍḍal. iknu-n ar-n-srs-itaggʷa, ur-n-iẓri abla išddadn l-lkttan. iwrri-d s-tgmmi ar-bahra-iswingim ġ-mayd ijran.


In de Boeken staat het zo: "Ik heb een kostbare steen uitgekozen, die Ik in Sion neerleg en waarop mijn huis gebouwd zal worden. Wie vol vertrouwen op hem bouwt, zal niet bedrogen uitkomen." (A) 	 ġmklli ityaran, inna rbbi: «hati ra-n-zzugzġ ġ-gr mddn-inu yan-uẓru imqqurn igan win-uġẓu. ẓliġ-t iɛzzu dari. wanna srs yumnn ur-sar-ti-tʷgraẓ.»


Maar als je voor de mensen net doet of je Mij niet kent, zal Ik ook tegen mijn hemelse Vader net doen of Ik jou niet ken. 	 imma wanna ittinin ur-igi winu ġ-gr mddn, ra-ttiniġ ula nkki ur-igi winu ġ-dar baba rbbi ġ-ignna.


Hij nam de twaalf apart en zei: "Zoals jullie weten, gaan we naar Jeruzale m. Alles wat de profeten over Mij hebben geschreven, zal in vervulling gaan. 	 yawi yasuɛ sin d-mraw n-umḥḍar-ns waḥdutn, yini-asn: «ẓrat, ra-nddu s-urušalim, ijru ġin kullu mad-uran lanbiya f-yus n-bnadm.


Hij had Johannes namelijk gevangen laten nemen omdat deze had gezegd dat het niet goed was dat hij met Herodias (de vrouw van zijn broer Filippus) samenleefde. 	 ašku hirudus a-yuznn ad-amẓn yuḥanna krsn-t-in ġ-lḥbs f-ssibt n-hirudiyya. nttat yiwi-tt hirudus wah̬h̬a tga tamġart n-gʷmas filibbus.


Van Tyrus ging Jezus naar Sidon en vandaar naar de provincie Dekapolis, naar de oever van het meer van Galilea. 	 iwrri-d yasuɛ ġakudan zġ-tsga-yan n-ṣur, izri zġ-ṣayda ula tamazirt n-mrawt-tmdinin, iruḥ-d s-umda n-jalil.


Zo werd uit Abraham, die ook al te oud was om nog een kind te kunnen verwekken, een heel volk geboren; een volk van zoveel mensen dat het niet te tellen is. Net zoals de sterren aan de hemel en de zandkorrels van het strand niet te tellen zijn. 	 ġmkad a-s-twrri tasut n-yan-urgaz lli-issurfn tizi n-tudrt, tggut zund itran n-ignwan nġd amlal n-tama n-umda.


Moest u dan geen medelijden hebben met die ander, zoals ik medelijden heb gehad met u?' 	 is-ur-fllak-illi ula kiyi a-tḥnnut zġ-gʷmak ġmklli zgik ḥnnaġ nkki?›


Zulke regels zijn door mensen bedacht. In de loop der tijd veranderen die steeds weer. 	 walaynni kullu tiġawsiwin-an ar-zraynt. iġ-tnt-nšša ur-sul-qamant. han luṣiyat-an, ġir iwaliwn n-bnadm d-ulmmud n-bnadm ad-gant.


God is niet onrechtvaardig. Hoe zou Hij al uw werk voor Hem kunnen vergeten of de liefde die u Hem hebt gegeven en nog steeds geeft door Zijn kinderen te helpen? 	 nttan, s-lḥqq a-s-a-itḥkam. ur-ra-ittu tawuri lli-tskrm ula ittu mamnk a-tusim ism-ns s-lfrḥ tɛawanm imẓlayn-ns, ar-tn-sul-ttɛawanm.


Jezus ging naar binnen en vroeg: "Waarom maakt u zo'n lawaai? Waar is dat gehuil voor nodig? 	 ikšm-n yini-asn: «mah̬ a-tallam tskrm ṣṣḍaɛ? han tafruh̬t ur-tmmut, ġir tgn.»


Zo werd de invloed van de woorden van de Here steeds groter en sterker. 	 ġmkan a-s-a-itzayad-wawal n-siditnnġ s-jjhd, iwrri ityawssan ġ-kraygatt mani.


Hij pakte de blinde man bij de hand en nam hem mee buiten het dorp. Hij spuugde hem in de ogen, legde Zijn handen erop en vroeg: "Ziet u al iets?" 	 yamẓ yasuɛ i-ubukaḍ ġ-ufus yawi-t s-brra n-uduwwar, issufs-as-n ġ-walln-ns isrs fllas ifassn-ns. isqsa-t: «is-tẓrit kra?»


Als ons geweten ons niet aanklaagt, vrienden, kunnen wij vol vertrouwen naar God opkijken. 	 way-aytma ɛzzanin, iġ-ur-iġuwḍ-uwl-nnġ, nẓḍar a-nzɛm ġakud nna-ntakmur s-rbbi


Ik ben God dankbaar dat Titus zich net zo voor u inspant als ik. 	 ar-ntalġ rbbi lli-iskrn ġ-uwl n-tiṭus a-bahra-gigun-iswingim ġmklli gigun nswingim nkkʷni.


Toen zijn vrienden dat hoorden, brachten zij Saulus naar Caesarea en stuurden hem vandaar naar Tarsus. 	 lliġ sfldn aytmatn f-maylli nuwwan, awin-t s-lmrsa n-qayṣriyya, azn-t ilmma s-tmdint-ns n-ṭarsus.


Hij had hen echter door en zei: "Laat me eens een geldstuk zien. Wiens afbeelding staat erop?" "Van de Romeinse keizer", antwoordden zij. 	 imma yasuɛ issn mad-nuwwan ġ-lḥilt-nsn, yini-asn:


Hij heeft engelen, die eerst met Hem over het heelal regeerden maar Hem ontrouw werden, gevangen gezet in de eeuwige duisternis; daar houdt Hij hen vast tot de dag van het grote oordeel. 	 tsfldm f-lmalayka lli-ffuġnin zġ-tzdġt-nsn, ur qaman ġ-illiġ-tn-iga rbbi. tissanm is-tn-in-iḥḍa rbbi ġ-tillas aggugnin a-n-ġin-tyawkrrafn ar ass imqqurn l-lḥsab lli-ġ-ra-fllasn-yut lḥukm.


De anderen spreidden hun jassen voor Hem uit op de weg. Toen Hij de helling van de Olijfberg opging, begonnen al Zijn volgelingen te zingen en te jubelen. Zij prezen God voor de geweldige wonderen, die zij Jezus hadden zien doen. 	 issudu ġ-uġaras, aškin-d mddn ar-sswan islhamn-nsn ġ-wakal ġ-lgddam-ns.


De volgende morgen kwamen weer heel veel mensen naar de plaats waar Jezus het brood had uitgedeeld. Zij dachten dat Hij daar nog zou zijn, omdat Zijn discipelen de vorige dag alleen waren weggevaren. 	 ndid azkka ktin-d mddn lli-n-qamanin izd yat tanawt ka-illan ġin iḍgam, issann is-ur-ini yasuɛ d-imḥḍarn-ns walaynni ssudan ntni waḥdutn.


Zij deden Hem een rode mantel om, zetten Hem een kroon van doornige twijgen op, 	 sslsn-as yan-uslham iẓggʷaġn, skrn yan-ttaj zġ-uzggʷar gn-as-t f-ih̬f.


Want het is uw voorrecht niet alleen op Christus te mogen vertrouwen, maar ook voor Hem te mogen lijden. 	 ašku lliġ-awn-ifka a-tamnm s-lmasiḥ, ifka-yawn ula tarfufnt f-ssibt-ns.


"Kom aan boord", zeiden ze. Even later legden zij in Kapernaüm aan. 	 frḥn ġakudan, ssġlin-t s-tanawt, s-lkmn tamazirt lli-ran.


Probeer, voor zover het van u afhangt, met iedereen in vrede te leven. 	 gat-n tiqqi-nnun a-tskarm kullu ma-mi-tẓḍarm a-bdda-tili sslamt ġ-gratun d-kullu mddn.


eet niets van wat aan afgoden geofferd is; eet of drink geen bloed; eet geen vlees van dieren die door verstikking ter dood gebracht zijn en pleeg geen hoererij. Als u zich daaraan houdt, is het goed. Wij wensen u het allerbeste." 	 a-ur-tšttam ma-ityawġrasn i-laṣnam ula idammn ula tifiyi n-ma-iqajjin, taggugm zġ-lfsad. afulki a-rad-awn-yili, iġ-a-ttanfm i-tġawsiwin-ad. a-kʷn-iɛawn rbbi.»


Ik mag de mensen laten zien hoe God, Die alles gemaakt heeft, Zijn verborgen plan uitvoert. Het plan dat Hij vanaf het begin voor Zich heeft gehouden. 	 ifk-iyi ad-malaġ i-kullu mddn taġawsa-yad ihiyyan lli-fllasn-intln kullu ġayd izrin, iqṣad-stt rbbi lli-ih̬lqn kullu ma-illan.


De koning kreeg medelijden met hem, liet hem vrij en zei dat hij niets meer hoefde te betalen. 	 iḥnnu-gis-ugllid yut f-lḥsab-ns irẓm-as.


Maar wat ik ben, ben ik omdat God zo goed voor mij is geweest. En dat was niet tevergeefs, want ik heb harder gewerkt dan de andere apostelen. Toch heb ik dat niet zelf gedaan, maar deed God het door Zijn genade. 	 walaynni rbbi iskr-iyi afulki ifk-iyi ad-gġ mad-giġ ġilad. urd bla lfaytt ad-iyi-iskr afulki, ašku wrriġ ar-th̬damġ uggʷar n-kullu wiyyaḍ, wah̬h̬a urd nkki a-t-iskarn walaynni lbaraka n-rbbi lli-dari-illan.


Daarom verlang ik er vurig naar om, voor zover dat in mijn vermogen ligt, ook u in Rome die blijde boodschap te brengen. 	 mayad a-f-riġ bahra ad-tbrraḥġ s-lh̬bar ifulkin ġ-darun ula kunni lli-zdġnin ġ-ruma.


De Hoge Raad werd onmiddellijk bijeengeroepen. Ze besloten de bewakers om te kopen en te laten zeggen dat ze in slaap waren gevallen. 	 munn-d ntni d-imġarn n-tmazirt mšawarn i-ngratsn, fkn i-imh̬zniyn iqaridn


Daarom moeten wij zulke mannen ondersteunen. Zo helpen wij hen de waarheid meer en meer bekend te maken. 	 hati illa fllannġ a-ntbddad d-mddn zund ntni, baš a-didsn-ntmɛawan ġ-twuri l-lḥqq.


"Zoals Johannes heeft gezegd", was het antwoord. Paulus zei: "Johannes doopte mensen die tot bekering waren gekomen en hij zei dat zij moesten geloven in de Man, Die na hem zou komen; dat is Jezus!" 	 yini-asn bulus: «ikka-ttin yuḥanna ar-issddam ġwilli ranin ad-fln ddnub-nsn wrrin s-rbbi, walaynni isawl-asn f-walli ra-d-yašk tigira-ns, a-t-igan d-yasuɛ. yuṣṣa-tn ad-srs-amnn.»


Gods bedoeling is duidelijk. Nu kan Hij door Christus Jezus de andere volken de zegen geven, die Hij ook aan Abraham had beloofd; en nu kunnen wij de Heilige Geest ontvangen door in God te geloven. 	 immut lmasiḥ yasuɛ baš ad-kšmn ula ayt-tmizar aggugnin s-lbaraka lli-f-inna rbbi i-ibrahim, namẓ kullwaġ rruḥ lqudus lli-f-inna rbbi rad-aġ-t-ifk. kullu mayad rad-aġ-yili f-ssibt n-ma-numn.


Zij zullen U opvangen, zodat U niet te pletter slaat." 	 ityara-daġ ‹ra-k-asin f-ifassn-nsn baš a-ur-ilkm-uḍar-nnk kra n-uẓru.›»


hoewel God hem had beloofd: "Door Isaäk zult u veel nakomelingen krijgen." Hij rekende erop dat God Isaäk ook weer levend zou kunnen maken. 	 wah̬h̬a-yas-inna rbbi s-wawal-ns izgan: «zġ-tarwa n-yuk isḥaq a-zġ-ra-tili tasut-nnk.»


Kom, breng de jongen maar hier." Dat deden zij, maar zodra de boze geest Jezus zag, kreeg de jongen vreselijke stuiptrekkingen. Hij viel op de grond en rolde heen en weer; het schuim stond hem op de mond. 	 awin-as-t-id. ġir iẓra-t ljnn s-yut s-ufruh̬, iḍr s-wakal ar-itknuki ik-as-d-ukškuš imi.


De grond met distels erop zijn de mensen die het woord van God horen en er ook in geloven. 	 kra n-mddn gan zund amud lli-iḍrn ġ-uzggʷar. sfldn i-wawal


Op het moment dat Jezus dit zei, kwam Judas naar Hem toe. Hij had een hele troep mannen bij zich die door de Hoge Raad waren gestuurd, gewapend met zwaarden en knuppels. 	 sul a-isawal s-d-iruḥ yahuda lli-igan yan zġ-sin d-mraw n-umḥḍar. munn-d dids kigan d-mddn asin-d lkmami d-iɛmad. uznn-tn-d inmġurn n-tgmmi n-rbbi d-imġarn n-tmazirt-an.


de staart van de draak veegde een derde deel van de sterren weg en slingerde die naar de aarde. De draak stond voor de vrouw om haar kind te verslinden, zodra het geboren was. 	 issmass imġil-ns ijurr srs tulut n-itran zġ-ignwan, iluḥ-tn s-wakal. ibidd ġ-lgddam n-tmġart lli-ra-yaru, yiri a-išš arraw-ns ġakud nna-ti-turu.


Ieder die hun verhaal hoorde, was verbaasd. 	 ar-tɛjjabn kullu willi sfldnin i-iwaliwn-nsn.


Pas ervoor op dat je niet slaapt als Ik plotseling kom. 	 ḍufat a-ur-d-yašk ġ-kra n-tasaɛt lli-ur-tġalm yaf-kʷn-d tgnm.


De mannen van de Hoge Raad begrepen wel dat dit verhaal op hen sloeg. Zij zouden Hem het liefst meteen gevangen nemen. Maar zij durfden niet, omdat zij bang waren dat het volk het niet zou nemen. Dus lieten zij Hem met rust en gingen weg. 	 nkrn inmġurn ġakudan, irin ad-amẓn yasuɛ ašku ssnn izd ntni a-f-yut lmɛna-yad, walaynni ksuḍn zġ-mddn, fln-t ddun.


Nog diezelfde dag kwamen er enkele Sadduceeërs naar Hem toe. De Sadduceeërs beweerden dat de doden niet meer levend worden. 	 aškin-d dars ġassan kra n-iṣadduqin. ntni ġ-lmdhb-nsn ar-ttinin «ur-illi ma-ra-d-inkr zġ-lmut.» sqsan-t:


Hij legde hun uit wat in die boeken stond; zo duidelijk dat ze het ineens helemaal begrepen. 	 izayd irẓm lɛaql-nsn ad-fhmn arratn n-rbbi,


Toen de commandant hem daarvoor toestemming gaf, keerde Paulus zich om en wenkte het volk om stilte. Het werd doodstil. Hij sprak het volk toe in het Hebreeuws. 	 yadj-t-ilmma-unmġur. ibidd bulus ġ-iggi n-iskfal yall afus-ns a-tn-issfssa. lliġ fssan kullutn, isawl srsn s-wawal n-ayt-yudaya.


Een leerling mag blij zijn als hij zo wordt als zijn leraar, en een knecht als hij wordt als zijn baas. Ze hebben Mij, als de leider, uitgescholden voor 'duivel'. Wat zullen zij dan wel van jullie zeggen? 	 ra-iqnɛu-umḥḍar iġ-irwas amslmd-ns, iqnɛu-uh̬ddam iġ-irwas sidis. walaynni iġ-a-ttinin mddn f-bu-tgmmi ‹bɛl-zabul› (šiṭan), ur-rad-ḥšmn a-t-inin f-ayt-tgmmi-ns.


Hoererij, diefstal en moord; overspel, hebzucht en gemenigheid; bedrog, losbandigheid en jaloezie; 	 d-ṭṭmaɛ d-lmunkr d-lġʷšš d-ššhwat d-tnuwwašt d-tkndawt d-lkibr d-unufl.


Dat wij Hem liefhebben, komt doordat Hij ons het eerst heeft liefgehad. 	 ar-ntḥnnu nkkʷni ašku rbbi a-izwarn is-fllannġ-iḥnna.


Gelukkig hebben jullie ogen die kunnen zien en oren die kunnen horen! 	 imma kunni, timbarkiyin ad-gant-walln-nnun ašku ar-ẓrrant. imbarkin ad-gan imzgan-nnun ašku ar-sflidn.


Jezus antwoordde daarop: "Dan geef Ik ook geen antwoord op uw vraag." 	 irar-asn yasuɛ: «ula nkki ur-rad-awn-iniġ ma-yyi-d-yuznn ad-skarġ kullu mayad.»


totdat Ik U de overwinning geef over al Uw vijanden!" (b) 	 ard gġ inuwwašn-nnk ġ-ddu iḍarn-nnk.›


Daarom houd ik ook niet op God voor u te danken, want ik heb gehoord hoe groot uw geloof in de Here Jezus en uw liefde voor alle christenen is. 	 f-mayad a-f-a-bdda-fllawn-tškarġ rbbi, ašku sfldġ f-mamnk a-tumnm s-siditnnġ yasuɛ, ɛzzan darun imẓlayn n-rbbi kullutn. ġakud nna-tẓallaġ ar-kʷn-d-swingimġ,


Onmiddellijk daarna werd Jezus door de Heilige Geest naar de woestijn gestuurd. 	 iddu yasuɛ idḥi-t rruḥ lqudus ġakudan s-lh̬la.


"Onthoud goed wat Ik u zeg: Wie de schaapskooi niet door de deur binnengaat, maar op een andere plaats binnendringt, is een dief of een rover. 	 yini-asn yasuɛ: «lḥqq ayad, lḥqq a-rad-awn-iniġ. yan ifln imi n-zzribt iġli s-uwlli zġ-mani yaḍni, imikr a-iga, ig amh̬h̬ar.


Maar toen de Joden daar heftig tegen protesteerden, heb ik mij op de keizer beroepen, overigens zonder de bedoeling mijn volk aan te klagen. 	 walaynni mddn-an n-ayt-yudaya ur-qbiln mayan, aylliġ-iyi-ih̬ṣṣa ad-ssġliġ taġawsa-nu s-dar qayṣr wah̬h̬a ur-dari kra-s-a-taštkkaġ s-ayt-tmazirt-inu.


Dit slechte volk lijkt op iemand uit wie een boze geest is weggegaan. Zo'n geest zwerft een tijd door de woestijn, op zoek naar rust. Maar hij vindt geen rust en zegt tenslotte: 	 «iġ-iffuġ ljnn zġ-kra n-bnadm, ra-izray ġ-lh̬la ġ-ur-llin-waman, ar-isiggil s-maniġ a-izddġ. iġ-ur-yufi man,


Toen kwam er een paard met een grauwe kleur. De dood zat op zijn rug en het dodenrijk volgde hem op de voet. Die twee kregen macht om een kwart van alle mensen te doden door het zwaard, de honger, de pest en de wilde dieren. 	 ssmaqqlġ s-ẓriġ ayyis awraġ, ig ism n-umnnay-ns ‹lmut›, iḍfur-t-‹umḍḍal›. ittfk-asn ad-ḥkamn f-yan-ugzzum zġ-kkuẓ igzman n-ddunit, ad-nġn ġwilli gis zdġnin s-taẓẓit d-uġni d-waṭṭan d-luḥuš n-ddunit.


Daarmee doen zij wat U, in Uw wijze macht, van tevoren had bepaald. 	 skrn kullu ma-tqṣadt zġ-isizwar s-tḥkimt-nnk itjhhdn.


Hij Die op de troon zat, zei: "Ik maak alles nieuw." En Hij zei tegen mij: "Schrijf het allemaal op, want wat Ik zeg, is waar en betrouwbaar. 	 isawl-d ġwalli iskiwsn f-lɛrš yini: «skrġ kullu ġilad zġ-ljdid.» yini-yyi-daġ: «ara mayad. ašku ʷġẓann iwaliwn-ad, lḥqq ad-gan.»


Een menigte mensen volgde Hem, omdat zij zagen dat Hij de zieken genas. 	 ḍfurn-t mddn ggutnin ašku ẓran lmɛjizat lli-iskar ar-ijjujji imuḍan.


Er was eens een rijke man die altijd de mooiste kleren droeg. Hij woonde in een groot, duur huis en leidde een luxe leven. 	 «ha-yan-urgaz iṭṭafn ayda iggutn, ar-ilssa aslham aẓggʷaġ d-tmlsa šwanin, ar-ištta ar-issa ifrḥ d-ih̬f-ns kraygatt ass.


Toen zag ik hoog in de lucht een arend vliegen en hij schreeuwde: "Och, hoe verschrikkelijk zal het voor de mensen op de aarde zijn, wanneer de drie andere engelen op hun bazuin blazen!" 	 ssmaqqlġ-n-daġ s-ẓriġ yan-igidr yuyl ġ-wammas n-ignwan, sfldġ-as inna s-wawal itjhhdn: «taguḍi taguḍi taguḍi a-ra-yili i-imzdġn n-ddunit f-ssibt n-nnffarat lli-rad-utn kraḍ lmalayka yaḍni.»


De aarde en al haar rijkdom zijn immers van de Here. 	 ašku «akal win rbbi a-iga, ula kullu ma-gis-illan.»


Jozef wilde de verloving verbreken. Maar omdat hij een goed man was, besloot hij het in stilte te doen om haar de schande te besparen. 	 imma yusf lli-stt-in-iḍalbn iga wad bdda iran a-irḍu rbbi. iswangm ad-as-ifru s-tntla, ašku ur-iri a-stt-iššḥššm ġ-lgddam n-mddn.


Het gevolg was dat velen van hen in Jezus Christus gingen geloven. Onder hen waren ook veel invloedrijke Griekse vrouwen en mannen. 	 yigat ma-iwrrin yumn zġ-ayt-yudaya ula kra n-tmġarin tibrraniyin ist-tgʷmma mqqurnin d-irgazn ibrraniyn ggutnin.


"Niemand kan bij Mij komen als de Vader hem niet zover brengt. En op de laatste dag zal Ik hem uit de dood terughalen. 	 ur-iẓḍar yan a-d-sri-yašk abla-t-id-ildi baba lli-yyi-d-yuznn. imma wanna-d-sri-yuškan, ra-t-id-ssnkrġ ġ-wass iggʷran n-ddunit.


God weet alles over iedereen. Alles in en om ons ligt open en bloot voor Zijn ogen; niets kan verborgen blijven voor Hem aan Wie wij verantwoording moeten afleggen voor alles wat wij hebben gedaan. 	 ur-irgs yat f-rbbi ġ-kullu ma-ih̬lq. hati ibayyn kullu ġ-iẓri n-walli mi-d-iqqan a-nrar lḥsab.


Maar wie 's nachts loopt, struikelt omdat het donker is." 	 imma yan ifttun ġ-iyḍ ra-ti-tut-tbayḍḍrt, ašku ur-isfaw.»


Terwijl zij nog in Nazareth woonden, begon Johannes de Doper te preken in de woestijn van Judea. 	 tiġurdin n-mayan a-d-iban yuḥanna amsddam ġ-lh̬la n-yudaya ar-itbrraḥ ar-ittini:


Woont daar een vredelievend man, dan zal je vrede over hem komen. Zo niet, dan komt die vrede bij je terug. 	 iġ-gis-illa yan ittirin sslamt, rad-as-tili sslamt lli-s-tnnam. iġ-ur-illi, ur-ra-gis-tqama sslamt-nnun.


"Het beste ermee, hoor! Vat geen kou en zorg dat je niet verhongert", is dat toch zinloos als u hem niet geeft wat hij nodig heeft? 	 tinim-as: «zayd s-sslamt, ad-ak-d-yawi rbbi ma-tlssat ula ma-tšttat,» bla-yas-tfkam kunni maylli-f-tlkm ddat-ns?


Ik zag de heilige stad, een nieuw Jeruzalem, van God uit de hemel naar beneden komen. Zij zag er feestelijk uit, als een bruid die op haar bruidegom wacht. 	 ẓrġ tamdint tamẓlayt, a-stt-igan d-urušalim l-ljdid, tgguz-d zġ-ignna zġ-dar rbbi. tfulki bahra zund yat-tslit ilsan timlsit n-tmġra, tujad a-tmnaggar asli-ns.


Eens wanneer Christus, Die ons leven is, zichtbaar voor iedereen zal terugkomen, zal blijken dat ook u deel hebt aan Zijn glorierijke macht. 	 lmasiḥ a-igan tudrt-nnun. ġakud lliġ ra-d-iwrri ra-kʷn-yawi a-dids-tilim ula kunni ġ-lmjd-ns.