Huma qrab kter men hak." 	 Còn gần hơn thế nhiều ấy chứ."


W elli menu kan el-ḥukm yemši m el-fuq l el-teḥt ḥetta elli wellat el-ḥukumat tqul l el-nas weš ydiru. 	 Con người từng phải làm theo những gì mà chính phủ ra lệnh.


Wajebt: 	 Tôi trả lời:


El-ḥaṣul, hadi ḥeyya tdehheš šwiya win beš nelqaw keš jwab l had el-swal, 	 Bây giờ đó là một chút ngạc nhiên rằng để có câu trả lời cho vấn đề đó, chúng ta phải sử dụng tới


W ma fiha ḥetta sḥur f el-bdaɛ (kreyativite) ki el-waḥed yjib fkar -- hiya, ġir, ki ydir el-waḥed ṣwaleḥ sahlin. [Smeɛ, Šuf, Kunek qerɛaji, Seqsi, Ḥell el-mašakil, Rbeṭ bin el-ṣwaleḥ] 	 Không gì là thần kì về sự sáng tạo đi lên từ ý tưởng, đó chỉ là làm những thứ rất đơn giản.


W ḍerwek, kayna ḥaja talya nehḍerlkum ɛliha 	 Và đây là điều cuối cùng tôi muốn đề cập.


W temmatik, had el-ɛesker el-metxunin b el-mzawed ntaɛhum w el-lebsa ntaɛ el-mḥamya, 	 Cả đội quân hùng hậu đeo ba lô và vũ khí đầy mình


Temmatik, ṭaḥ waḥed el-skat ygeṭṭeɛ. 	 Một sự tĩnh lặng hoàn toàn.


W hakda, ɛla ḥsab el-šufa, rana nesteɛmlu el-luġa ntaɛna, mši ġir beš netɛawnu, beṣṣaḥ tanik beš nmeyzu dewwirat ɛla el-mejmuɛat dyalna win netɛawnu w nebniw hawiyat w waqila beš neḥmiw el-meɛrifa, el-rzana w el-ṣenɛat ntaweɛna m el-qerɛajiya ntaɛ berra. 	 Và có vẻ như là chúng ta dùng ngôn ngữ, không chỉ để hợp tác, mà còn để vạch ra những vòng ranh giới quanh nhóm hợp tác của chúng ta và để thiết lập nhân dạng, và có lẽ để bảo vệ kiến thức, trí tuệ, và kỹ năng của chúng ta khỏi bị nghe lén.


l el-ɛezla, w nebqaw waḥedna, gaɛ ma tetwalemš mɛa el-ɛalem ntaɛ ḍerwek. 	 lao vào thế giới hiện đại.


W tqul, "Ṣeḥḥa, ḍerwek nɛawdu nwellu nreqdu. 	 Hãy nói rằng, "Được rồi, giờ chúng ta sẽ đi ngủ tiếp.


Kifeš netɛamlu mɛa el-teɛnaf, elli zayed ɛla ḥeddu, bla ma nzidu netɛenfu, ḥna tanik? 	 Làm cách nào để giải quyết bạo lực mà không cần dùng tới bạo lực?


Kayen ġir ḥayya weḥda teqder tdirha tnuḍ w twejjed keš kwiyes "atey 	 Điều duy nhất có thể làm


W yhenbru. 	 Và họ đều rất chăm chỉ.


W rahum ydiru weš rahu yban lihum xir. 	 Và làm những gì mà họ cho là tốt nhất.


"Amala temmatik, tqeddem Chris Hughes weṣṭ el-ġaši b slaḥu fuq rasu w huwa mṣewweb l el-"erḍ, W qal, "Ɛla rkabikum." 	 Và Chris Hughels đã bước vào giữa đám đông với vũ khí giơ cao trên đầu, mũi súng hướng xuống đất, và ông nói, "Tất cả quỳ xuống."


Wella el-ḥukm yemši m el-teḥt l el-fuq: ḥukm m el-sas. 	 Người dân có sức mạnh gây ảnh hưởng với chính phủ.


Tbeddelt men hadak el-meḥmum ntaɛ el-ḥasub elli dima laṣeq f el-biru ntaɛu l hadak el-nuɛ ntaɛ bniyadem elli yṣugu el-derraja beš yruḥu l el-xedma, -- beš el-waḥed yetsella. 	 Tôi chuyển từ một nhân viên say mê máy tính suốt ngày dính chặt vào bàn làm việc thành một người đàn ông đạp xe đi làm -- chỉ cho vui mà thôi.


Had el-qruda elli yeqqedru yewweqfu ɛašu f el-savanna ntaɛ Friqya hadi qrib zuj mlayen ɛam men qbel, w ṣenɛu had el-šefrat el-mxxeyrin elli yetwalmu ɛalama mɛa yeddikum. 	 Những con khỉ hình người biết đứng thẳng đó đã tiến hóa trên các xavan ở Châu Phi khoảng 2 triệu năm trước, và họ làm ra những chiếc rìu tay tuyệt vời vừa khít với tay bạn.


Seqsitu rwaḥtikum ɛlaš w kifeš šḥal men diktaturiya tzeɛzɛet f had el-30 ɛam el-twala? 	 Vậy bạn đã bao giờ tự hỏi mình tại sao và làm như thế nào các chế độ độc tài lại sụp đổ trong hơn 30 năm qua chưa ?


Beṣṣaḥ, lazem el-waḥed yetderreb. 	 Chúng ta phải rèn luyện kỹ năng này.


Amala, la kan xeyyerna had el-ṭriq, lakan el-ṭriq ntaɛ el-teṭwar dána l el-ġaba -- w lakan qṣir, ṣeḥḥ w ṣḥiḥ. 	 Vậy nếu chúng ta đã chọn con đường đó, con đường tiến hóa của chúng ta đã hướng vào rừng rậm -- và chắc chắn đã trở thành một con đường ngắn ngủi


W ɛla balna b had el-ši laxaṭerš ki neqraw ɛla mejmuɛat dyal luġat mextalfa w nlemmuhum mɛa el-taqafat ntaweɛhum, nšufu belli el-luġat el-mextalfa tteqqel el-sira ntaɛ el-fkarat bin el-mejmuɛat. 	 Và chúng ta biết điều này bởi vì, khi chúng ta học những nhóm ngôn ngữ khác nhau và liên hệ với văn hóa của họ, chúng ta thấy rằng những ngôn ngữ khác nhau


Rupert? 	 Có phải ông đã nói đến niềm vui?


Amala weš tdiru? F keš nhar teddiw rezma ntaɛ risan el-fličat, w truḥu ɛend dak el-seyyed elli ma yehderš mliḥ, w tḥeṭṭu risan el-fličat quddamu, w ntuma dayrin fi balkum belli ġadi yefhem belli rak baġi tberrez risan el-fličat dyawlek b fličat wafyin. 	 Vậy điều bạn làm là bạn lấy một số đầu mũi tên, và tới chỗ người chưa nói được tốt, và đặt các đầu mũi tên xuống trước mặt anh ta, hy vọng rằng anh ta sẽ hiểu bạn muốn đổi các đầu mũi tên


Tkakaw belli el-teɛnaf mɛa el-teɛnaf ma yfidš. 	 Họ nhận ra rằng dùng bạo lực chống lại bạo lực không hề hiệu quả.


Yleggi. 	 Nó rất kinh khủng.


'Estonya, Latvya, Litwanya, 	 Estonia, Latvia, Lithuania,


Ṣeḥḥitu (Teṣfaq) 	 Cảm ơn. (Vỗ tay)


Rani ɛaqla ki kan ɛendi qrib 13 ɛam, tsemmert quddam tilivizyon kḥel w byeḍ, tṣawiru mnemšin, f bit el-ḍyaf f dar waldiya ki el-ṭnuga ntaɛ el-Sovyet dexlu l Budapest, w el-drari, elli ma kanuš bezzaf kbar ɛliya, kanu yetramu quddam el-ṭnuga elli kanu yeɛɛefsu ɛlihum. 	 Tôi nhớ khi 13 tuổi, tôi đã dán mắt vào chiếc TV đen trắng trong phòng khách xem xe tăng của quân Liên Xô tiến vào Budapest, và những đứa trẻ cũng trạc tuổi tôi đang xông thẳng vào xe tăng và bị xe chèn qua.


W tmešat nišan w hiya ratba w ṣafya w bla ḥetta xuf ḥetta elli nejmet tewṣel l ɛend el-slaḥ el-"ewwel, ḥeṭṭet yeddiha fuqu w hewdatu. 	 Và với vẻ bình tĩnh và dứt khoát, bà tiến về phía trước hoàn toàn không sợ hãi bà tiến thẳng tới trước khẩu súng đầu tiên, đặt tay lên khẩu súng và hạ thấp nó xuống.


W el-mtel ntaɛi hnaya -- kima ɛend Satiš - hiya Aung San Suu Kyi fi Burma. 	 Và người anh hùng của tôi -- hay của Satish -- là Aung San Suu Kyi ở Burma.


W ḥessit ruḥi ṣeḥḥ kelli tfukert, laxaṭerš ma qdertš neɛṭilha jwab wafi. 	 Và tôi đã cảm thấy rất tệ, vì tôi đã không thể cho cô bé một câu trả lời thỏa đáng.


(Teṣfaq) 	 (tiếng vỗ tay)


W hakda telqahum rahum ydiru dat el-ši men dara w jdid w zid. 	 Vì vậy chúng làm những điều giống nhau hết lần này tới lần khác.


Kul šher novombr, ɛešrat ntaɛ šhal men 'elf ntaɛ nas, yjjerbu beš yekketbu men walu keš riwaya lihum men 50.000 kelma fi 30 yum. 	 Cứ mỗi tháng 11, mười ngàn người cố gắng để việt những tiểu thuyết dài 500,000 từ của họ từ con số không trong vòng 30 ngày.


W hada laxaṭerš fi mejmuɛat ṣġar, el-fkar tkun qlila, el-tejdad ykun qlil. 	 Và bởi vì ở trong các nhóm nhỏ có ít ý tưởng hơn, có ít cải tiến hơn.


W hada ṣeḥḥ; kayen blayeṣ f had el-jazira win tnejjem telqa luġa jdida f qell men mil. 	 Đúng như vậy: có những nơi trên hòn đảo bạn có thể gặp loại ngôn ngữ mới trong bán kính dưới một dặm.


Nas TED yetsellaw w huwa yexxedmu. 	 Những nhà diễn thuyết ở TED luôn làm việc một cách vui vẻ.


'Ammala weš huwa elli yfid? 	 Thế điều gì mới có hiệu quả?


El-luġa hiya ṣeḥḥ el-gerzi ntaɛ el-jinat ntaweɛna. 	 Ngôn ngữ thực sự là tiếng nói của di truyền.


Huma elli ɛla balhum xir weš yliq yendar. 	 Họ biết những điều gì là tốt nhất.


W elli yhemm kter hnaya, elli ywajebna ɛlah ɛendna luġa. 	 Và quan trọng nhất, nó sẽ cho chúng ta biết tại sao chúng ta có ngôn ngữ.


Ḍerwek, bezzaf bzuza yqululi belli rahum ḥabin ywellu málin mlayen. 	 Có rất nhiều bạn trẻ nói với tôi rằng họ muốn trở thành triệu phú.


Tetɛennef kter? 	 Hay sử dụng bạo lực gay gắt hơn ?


Ma 'emmentuniš? 	 Các bạn không tin lời tôi nói ư ?


Kayen šḥal w šḥal men ṣifa beš nssejlu el-Cdyat w el-DVDyat, beṣṣaḥ hadu gaɛ rahum mɛa el-weqt ywellu tanik b el-qanun. 	 Có rất, rất nhiều cách để in CD hoặc DVD, nhưng chúng cũng đang dần được chuẩn hóa.


Beṣṣaḥ, la kanu ṣeḥḥ ɛendhum f el-ras, ɛlah yesteɛmlu meṭreg beš yxxewšu ɛla el-termit m el-'erḍ bdal men meɛwel? 	 Nhưng nếu chúng thực sự tinh khôn, tại sao chung lại dùng một cái que để tìm những con mối trong lòng đất chứ không phải một cái xẻng?


W qlil qlil, f ši ḥalat, win el-teɛnaf kter saɛed. 	 Và trong rất ít trường hợp bạo lực có thể trị được bạo lực.


Lakan neqder netɛellem ki netferrej fik, neqder nexwen el-fkar el-mxeyrin ntawɛek, w neqder nestfad m el-juhud ntawɛek, bla ma nḍeyyeɛ nefs el-weqt w el-jehd elli ṣrefthum beš tṭewwerhum. 	 Nếu tôi có thể học hỏi bằng cách quan sát bạn, tôi có thể lấy đi ý tưởng tốt nhất của bạn, và tôi có thể hưởng lợi từ nỗ lực của bạn, mà không cần phải dành ra thời gian và công sức như bạn để phát triển chúng.


Derwek, zeɛma el-ktab ntaɛi huwa el-riwaya el-marikaniya el-kbira ntaɛ had el-zman? 	 Vậy tác phẩm của tôi có phải là một tiểu thuyết vĩ đại tiếp theo của nước Mĩ?


Ḍerwek, "ana ɛendi: hadi hiya el-rzana f el-midan. 	 Với tôi, đó là một hành động khôn ngoan.


El-jiš ntaɛ Briṭanya kan dima xir f had el-ši. 	 Về mặt này, quân đội Anh luôn làm tốt hơn cả.


W hada ma ṣraš ġir hak. 	 Sự việc không xảy ra ngẫu nhiên.


F el-ṣaḥḥ, fiha tselya kbira. beṣṣaḥ meḍmuna qell beš teqɛed 	 Trên thực tế, chúng chứa cả tấn điều thú vị. Nhưng chúng thường khó duy trì hơn.


Ġir tkun ɛendna el-luġa, nlemmu el-fkarat ntaweɛna w netɛawnu beš ḥyatna twelli xir elli ma kanetš teqder tkun lakan ma kunnaš kasbinha (el-luġa). 	 Một khi chúng ta có ngôn ngữ, chúng ta có thể gộp lại các ý tưởng và hợp tác để có thành công mà chúng ta không có được trước khi có ngôn ngữ.


Mɛa el-weqt, lemmit waḥed el-ṭnaš n' sira tfid - bayna belli kayen tanik waḥduxrin-: tfid w ɛendha ma tɛawen ṣeḥḥ. el-'ewwel huwa: el-tebdal elli lazem yeṣra 	 Qua nhiều năm, tôi đã thu thập được 6 cách hiệu quả -- tất nhiên còn rất nhiều cách khác -- cũng đem lại hiệu quả cao.


Hada kan ṭerf m el-teḥḥedi elli dertu beš neddi teṣwira kul yum, el-mudda ntaɛ šher. 	 Đây là một ví dụ trong thử thách chụp mỗi ngày một bức ảnh trong một tháng.


Ḍerwek, rana nšufu f had el-ɛebd w huwa yetzeɛbel. 	 Bây giờ bạn đuổi theo anh ta, khoa tay múa chân rối rít.


Waḥda fihum txelli el-zawja tenṣxeṭ. 	 Một trong số đó luôn vượt trội, còn lại sẽ bị mai một.


Ṣerbya, Slovenya, w nzid, w ḍerwek f Tunes w Maṣer. 	 Serbia, Slovenia, nhiều nơi khác nữa, và hiện tại là Tunisia và Ai Cập.


W la kanu ṣeḥḥ ɛendhum f el-ras, ɛlah yhhersu gergaɛ w yḥelluh b keš ḥajra? 	 Và nếu chúng thực sự tinh khôn, tại sao chúng lại đập vỏ hạt bằng hòn đá?


Yliqlek tɛeṣṣeṣ mɛa el-CRAP (xra, ḥbuba) elli bayen meɛnatu: "neqd, refḍ, bhalil w ḍeġṭ." 	 Bạn phải bền bỉ với cả những điều vớ vẩn! Những thứ kiểu như "Sự chỉ trích, sự chối bỏ, những tên khốn và áp lực."


El-loṭo ntaɛi ɛendha motör, beṣṣaḥ hiya mši Ferrari. 	 Xe của tôi có một động cơ, nhưng nó không phải là một xe Ferrari.


Ḍerwek, xemmem f el-tfiš ntaɛ had el-ḥala. 	 Bây giờ hãy nghĩ tới sự vô lý của việc này.


El-xuf ntaɛi yzid yekber ɛla ḥsab el-jehd elli neɛṭihulu. 	 Nỗi sợ của tôi lớn dần nhờ năng lượng mà tôi dành cho nó.


Beṣṣaḥ el-zɛaf ki el-motör - fi keš motor - fih jehd. 	 Nhưng sự tức giận cũng là một loại động cơ - một động cơ rất khỏe


Qaletli: "Weš huwa elli yweṣṣel l el-njaḥ?" 	 "Điều gì dẫn đến thành công?"


W xelliwna neftarḍu belli el-'axer ɛendu maharat mlaḥ f el-luġa. 	 Và hãy giả dụ là người còn lại có khả năng ngôn ngữ tốt.


(Ḍeḥk) 	 (Cười)


Neqqedru, temmatik, nxxeyru, men bin ṣeff ntaɛ xtiyarat, el-mxeyyer fihum. 	 Chúng ta có thể chọn, từ một loạt các lựa chọn, ra cái tốt nhất.


Zeɛma rana xeyyerna had el-ši, hadi ši 200.000 ɛam men qbel, la kunna ɛla ḥsab el-šufa ɛayšin kima kannu el-Nyandertal ki dxelna el-xeṭra el-'ewla l el-'Örop hadi 40.000 ɛam men qbel. 	 Nếu chúng ta chọn cách này, 200,000 năm trước, chúng ta có thể vẫn đang sống như người Neanderthal khi chúng ta tới Châu Âu 40,000 năm trước.


Ḍerwek, el-qudra ntaɛ el-luġa f el-tzeɛziɛ ɛtarfu biha, mɛa el-ɛhud: B sebba't el-ɛessa (el-raqaba), kayen ktuba ma tnejjemš teqrahum. ɛbarat (hedrat) ma teqderš testeɛmelhum w kelmat ma tnejjemš tqulhum. 	 Bây giờ tính nổi loạn của ngôn ngữ được nhận ra qua từng lứa tuổi trong kiểm duyệt, trong những cuốn sách bạn không được đọc những cụm từ bạn không được dùng và những từ bạn không thể nói.


La qdert nšuf weš men genj steɛmelt beš teqbeṭ ḥutta, wella nšuf kifeš tsennen el-šaqur ntaɛek beš ywelli xir, wella la tebbeɛtek l jnin'tek dyal el-fuggaɛ, neqder nestfad m el-meɛrifa, el-rzana w el-ṣenɛat ntawɛek, w twali ḥetta nṣeyyed hadik el-ḥutta qbel ma tṣeyyedha. 	 Nếu tôi có thể quan sát cách bạn bắt một con cá, hay cách bạn đục rìu, để làm nó tốt hơn, hoặc nếu tôi bí mật theo chân bạn tới khoảng đất trồng nấm của bạn tôi có thể hưởng lợi ích từ kiến thức và trí tuệ và kỹ năng của bạn và thậm chí có thể bắt được con cá đó trước cả bạn.


F waḥed el-muḍahara f el-ṭerqan ntaɛ Rangun. ḥetta elli lqaw rwaḥtihum fi qent mqablin ṣeff ntaɛ mitrayat 	 Họ đứng ở góc phố, đối mặt với một hàng súng máy.


F el-waqeɛ, el-fekra sahla mahla. 	 Ý tưởng thực ra rất đơn giản.


Bdina neffehmu el-ṣifat elli huma ḥeqqaniyin w neqqedru nexxedmu bihum Beš nwajeb ɛla el-swal ntaɛi: 	 Và chúng ta đang tiến tới sử dụng những phương pháp hòa bình hiệu quả để trả lời cho câu hỏi :


Ɛla ḥsab el-šufa, gaɛ elli yliqlek tdiru huwa: tekteb 1.667 kelma kul yum f el-mudda ntaɛ šher. 	 Việc đó có nghĩa, tất cả những gì bạn phải làm là viết 1,667 từ mỗi ngày trong vòng một tháng.


Kayen zuj ɛibad šaṭrin f el-ṣniɛ ntaɛ mṭareg el-xšeb, beṣṣaḥ mbuqlin f el-ṣniɛ ntaɛ risan el-fličat. 	 Bạn biết hai người làm giáo rất giỏi, nhưng lại vô vọng khi làm mũi tên.


W el-mkakya wella texmam el-bnadem fi datu hiya waḥda m el-sirat - ma kayenš ġir sira waḥda -- hiya waḥda m el-sirat Beš el-waḥed ynal dik el-ṭaqa el-dexlaniya fi datu 	 Tự xem xét lại bản thân là một trong nhiều cách đó không phải là cách duy nhất mà là một trong số nhiều cách để có được sức mạnh nội tâm này.


W qrib kul yum, kan melzum ɛlihum ysseblu rwaḥtihum Beš ydiru had el-ši. 	 Họ phải cược cả mạng sống của mình mỗi ngày để làm vậy.


W f el-kursi elli quddami kanet qaɛda waḥed el-ɛziba, teqra f el-lisi, 	 Lúc đó, ngồi cạnh tôi là một học sinh cấp 3, một thiếu nữ, một cô bé xuất thân từ một gia đình rất nghèo.


W hada ykebber el-'iḥtimal ntaɛna belli fi ɛalem win nebġu nddeɛmu el-mɛawna w el-tebdal, w fi ɛalem elli yeqder ykun qayem, kter melli kan qbel, ɛla el-mɛawna beš nethellaw w nṭelɛu el-daraja ntaɛ el-terfah dyalna, el-mefɛul dyalu yxellina neftarḍu belli el-natija tnejjem tkun meḥtuma win nwajhu el-fekra belli el-maṣir ntaɛna huwa ɛalem waḥed w luġa waḥda. 	 Và điều này dẫn đến khả năng là trong một thế giới mà trong đó chúng ta muốn thúc đẩy sự hợp tác và trao đổi, và trong một thế giới mà sự lệ thuộc vào hợp tác là hơn bao giờ hết để duy trì và gia tăng cấp độ thành công của chúng ta, hành động của ông ta gợi ý chúng ta rằng có thể không thể tránh được rằng chúng ta phải đối mặt với ý tưởng cho rằng số phận của chúng ta là trở thành một thế giới với một ngôn ngữ.


El-Nyandertal w el-Homo Erectus, elli sebquna swaswa, kanu meḥṣurin fi blayeṣ ṣġiwrin m el-ɛalem. 	 Người Neanderthal và người đứng thẳng, các tổ tiên gần chúng ta nhất, họ chỉ sống hạn chế trong những vùng nhỏ trên trái đất.


El-'Itiḥad el-'Öropi ɛendu xeddama daymin qrib waḥed el-2.500 terjman. 	 Liên Minh Châu Âu tuyển một đội ngũ thường trực gồm khoảng 2,500 phiên dịch viên.


Ki tšuf: Dak huwa weš rana ndiru. 	 Ý tôi là, đó là điều chúng ta làm.


Qaletli: 	 Mẹ lại hỏi:


Nta el-šaref. 	 Bạn là người lớn.


Beṣṣaḥ kayen ɛendhum mtel hayel beš yaxdu menu el-ɛebra, w huwa waḥed el-lyötnan kolonel marikani hayel Semmuh "Chris Hughes". 	 Nhưng có một ví dụ điển hình khiến họ làm vậy, đó là một đại tá xuất sắc người Mỹ có tên là Chris Hughes.


Ḍerwek, ḥetta lukan banet muġriba, xeṭra, tlaqit mɛa seyyed papwani w seqsitu lakan had el-ši ṣeḥḥ. 	 Bây giờ, nghe hơi khó tin, tôi tùng gặp một người dân bản địa và tôi hỏi anh ta liệu có đúng là như vậy không.


W ybanli belli el-ɛesker ntaɛ el-Marikan 	 Và tôi nghĩ rằng quân đội Hoa Kỳ cuối cùng cũng bắt đầu hiểu được điều này.


Neqqedru nestfadu m el-fkarat 	 Chúng ta hưởng lợi ích từ ý tưởng của người khác.


W beš nšufu ɛlaš, neɛtabru b had el-zuj senaryoyat m el-bedya ntaɛ tarixna. 	 Và để nhận thấy tại sao, hãy nhìn nhận hai hoàn cảnh lúc đầu của quá trình phát triển.


W zeyyer! 	 Và sự động viên!


Beṣṣaḥ la tmeɛɛenna f el-baqaya ntaɛ el-ḥjer, nšufu belli ṣenɛu qrib dat el-šefrat ntaɛ el-yeddin men dara w jdid w zid l melyun ɛam. 	 Nhưng nếu chúng ta nhìn vào những hóa thạch, chúng ta nhận ra rằng họ làm đúng những chiếc rìu đó hết lần này tới lần khác trong suốt một triệu năm.


Weš ɛlih tanik mɛa keš teḥḥediyat kbar w hbal. 	 Chẳng có vấn đề gì với những thử thách lớn lao hay điên cuồng.


W el-xedma meqḍiya. 	 Và công việc thế là xong.


Mali, Madaġašqer, 	 Mali, Madagascar,


El-'Itiḥad el-'Öropi rahu yeṣref kter men melyar € kul ɛam ɛla el-terjama bin el-23 luġa el-resmiya. 	 Liên Minh Châu Âu đang dành hơn một tỷ euro mỗi năm cho việc dịch tài liệu giữa 23 thứ tiếng chính thức của họ.


La 27 ɛebd m el-27 blad, elli menḍemma, qeɛdu mdawrin b ṭabla, w huma yehhedru el-luġat ntaweɛhum el-23, šwiya ntaɛ ḥsabat txellina nqulu belli neḥtaju jiš ntaɛ 253 terjman beš nwejdu gaɛ el-'imkaniyat elli tnejjem tkun 	 Nếu 27 cá nhân từ 27 nước đó ngồi xung quanh một chiếc bàn, nói 23 thứ tiếng, vài phép tính đơn giản sẽ cho bạn thấy bạn cần một đội quân 253 phiên dịch viên đề phòng mọi trường hợp trao đổi giữa các bên.


W gaɛ hada men nefxa't nefs texrej men fwamna. 	 Và tất cả những điều này xuất phát từ một luồng hơi từ miệng chúng ta.


W hadi ḥaja theyyej w tdell ɛend el-šeɛb ntaɛ "Afġanistan, el-ši elli sehhel b el-bezzaf el-tejnid ɛend el-Qaɛida, weṣlet el-ḥala, b el-mtel, win el-nas tdemret b el-bezzaf, 	 Và sự thiệt hại này khiến người dân Afghanistan cảm thấy nhục nhã và tức giận, giúp tổ chức khủng bố Al-Qaeda gia tăng lực lượng, ví dụ như khi người dân cảm thấy ghê tởm với tục thiêu chết của đạo Hồi.


Nelson Mandela raḥ l el-ḥebs w huwa y'emmen b el-teɛnaf, w men beɛd 27 sna huwa w ṣḥabu b el-šwiya w b el-mḥadra, tɛelmu ṣenɛat haylin, kanu meḥtajinhum beš ybbedlu waḥda, gaɛ meɛfuna, m el-ḥukumat elli ɛerfetha el-denya w redduha dimoqraṭiya. 	 Nelson Mandela vào tù vì tin vào sức mạnh của bạo lực, 27 năm sau, ông và cộng sự của mình, đã dần dần mài giũa được kỹ năng cần có, đáng kinh ngạc, để biến một trong những chính phủ tàn ác nhất trên thế giới thành chính quyền dân chủ.


W elli nestḥeq nkkebru huwa el-meɛrifa ntaɛ dati beš nḥeqqu. 	 Tôi cần rèn giũa nhận thức của mình.


Ḍerwek, lakan nxemmu šwiya šḥal ɛaš el-Homo erectus, weš kan weqt jilhum, hada ysawi qrib 40.000 jil m el-waldin l wladhum, w ɛibad waḥduxrin yetfferju, bla ma had el-šefra tetbeddel. 	 Bây giờ nếu chúng ta đoán xem người đứng thẳng Homo erectus đã sống bao lâu, khoảng cách mỗi thế hệ là bao nhiêu, thì đó là vào khoảng 40,000 thế hệ từ cha mẹ tới con cái và những cá nhân khác quan sát, mà trong đó không hề có thay đổi về chiếc rìu.


W had el-mwalma ntaɛ el-taqafa b el-teɛram, kima ysemmuha el-mexteṣṣin ntaɛ el-'antropolojya: el-teɛram ntaɛ el-fkarat, hiya el-mes'ula ɛla kul ši, mdawer bik fi ḥyatek ntaɛ kul yum, el-mɛɛemra ṣadaɛat w haraj 	 Sự thích nghi văn hóa có tính tích lũy này, như các nhà nhân chủng học gọi sự nhân rộng ý tưởng,


W gaɛ hada ɛla jal el-mwalma el-taqafiya elli tetɛerrem mɛa el-weqt. el-krasa elli rakum qaɛdin ɛlihum, el-ḍwaw f had el-mesmeɛ, el-mikrofon ntaɛi, el-iPad w el-iPod elli rakum rafdinhum -- kul ši natija ntaɛ mwalma taqafiya metɛerma. 	 Chiếc ghế bạn ngồi, những ngọn đèn trong trường quay, chiếc microphone của tôi, iPad, iPod mà các bạn mang theo mình đều là kết quả của sự thích nghi văn hóa có tính tích lũy.


Amala, hadi waḥed 200.000 ɛam men qbel, qablet el-jnas ntaweɛna had el-'ezma. 	 Và vì vậy khoảng 200,000 năm trước, loài chúng ta đối mặt với khủng hoảng này.


Hiya ṭerf ntaɛ teknolojya, f el-ɛṣab w el-smaɛ, terbeṭ ma bin el-mxuxa ntaɛ el-nas. Bayna belli rani nehḍer ɛla el-qudra ntaɛ el-luġa, laxeṭerš hiya elli txellikum teġġersu fekra men ɛqelkum nišan f el-ɛqel ntaɛ waḥdaxer, w yeqqedru huma tanik ysseyu ydirulek nefs el-ši, bla tešraṭ xdama wella Sidi Ɛebbaz. 	 Đó là một kỹ thuật ở hệ thần kinh thính giác để mắc nối với tâm trí người khác. tôi đang nói về ngôn ngữ, tất nhiên, bởi nó cho phép bạn cấy một suy nghĩ của bạn trực tiếp vào tâm trí người khác, và họ cũng có thể làm vậy với bạn, mà không ai trong số các bạn phải tiến hành phẫu thuật.


Beṣṣaḥ, b el-mqarna, neqqedru netɛɛelmu. 	 Nhưng nếu so sánh, chúng ta có thể học.


W nmedd šḥal men bayan. 	 Và tôi đã đưa ra rất nhiều dẫn chứng.


Laxaṭerš, f el-bedya, tleggit b el-bezzaf ɛla jal weš kanu mxelyina nqabluh ḥetta wellit nebġi ġir nzid f el-heḍra mɛahum, nlumhum w nbeyyen lihum belli rahum ġalṭin. 	 Bởi ban đầu tôi đã quá bất bình với những mối nguy hiểm mà họ khiến chúng tôi gặp phải, bất bình tới nỗi tôi chỉ muốn tranh cãi, đổ lỗi, và chứng minh rằng họ đã sai.


Ġir kima el-fuggaɛ elli yenbet weṣt el-sima. 	 Giống như việc nấm mọc lên từ bê tông.


F el-waqeɛ, neqqedru nruḥu melyun ɛam w nwellu w had el-šempanziyat rahum ɛad ydiru dat el-ši, b dat el-mṭareg beš yxxerju el-termit w dat el-hjer beš yḥellu el-gergaɛ. 	 Thực tế là, chúng ta có thể đi đâu đó 1 triệu năm nữa và quay trở lại và lũ tinh tinh vẫn làm điều đó với những cái que đó để đào mối và những hòn đá đó để đập quả hạch.


Kayen ši ṣwaleḥ tɛellemthum b el-mwasya ntaɛ had el-teḥḥediyat dyal 30 yum. 	 Tôi đã học được một số điều trong khi thực hiện thử thách 30 ngày đó.


Lazemlek tzeyyer ruḥek beš tbeɛɛed el-ḥešma w el-šekk fi datek. 	 Bạn phải tự động viên mình vượt qua sự xấu hổ và thiếu tự tin.


"Ma tṭenḥiš ruḥek gaɛ kima n' hak." 	 "Đồ ngốc."


Beṣṣaḥ ġir ɛawdi xewwi el-valiza ntaɛek." 	 Nhưng cứ dỡ đồ ra đã."


El-sebba elli txellini ma n'emmenš ki yqulunna belli el-Nyandertal kanet ɛendhum luġa hnaya -- kayen tešbih sahel mahel: 	 Lý do tại sao tôi không tin rằng người Neanderthal có ngôn ngữ là -- đây là một suy luận đơn giản:


Fhemt belli huma mši henbriyin. 	 Tôi khám phá ra, họ không phải là những người tham công tiếc việc.


W 'ida ṣeḥḥ el-luġa hiyya el-ḥell ntaɛ el-'ezma dyal el-sriqa b el-šufa, ida el-luġa hiya ṣeḥḥ el-ṭriq ntaɛ el-mɛawna binatna, el-teknolojya elli txeyletha el-jnas ntaweɛna beš yššejɛu el-ḥaraka w el-tebdal el-mserreḥ ntaɛ el-fkarat, f el-ɛalem ntaɛna modern, nwajhu swal. 	 Và nếu ngôn ngữ thực sự là giải pháp cho khủng hoảng trộm cắp bằng hình ảnh, nếu ngôn ngữ thực sự là đường dẫn cho sự hợp tác, kỹ thuật mà loài chúng ta phát triển để thúc đẩy dòng chảy tự do, trao đổi các quan niêm, trong thế giới hiện đại, chúng ta đối mặt với một câu hỏi.


W el-ḥeyya el-muhhima hiya: lakan tdirha b sebba't el-rešqa, el-drahem yju waḥedhum. 	 Và điều thú vị là, nếu các bạn làm việc vì đam mê, tiền bạc sẽ tự nhiên đến với bạn.


Temmatik, 'Allah zɛef men had el-muḥawala beš ytṣṣelṭu ɛlih, ḥeṭṭem el-burj, w beš yetyeqqen belli ma yɛawduš yebniweh, ferket el-nas ki ɛṭalhum luġat mextalfa -- xelleṭhalhum ki ɛṭalhum luġat mextalfa. 	 Chúa trời, tức giận bởi sự cố gắng để vượt bậc khả năng của ngài, phá hủy tòa tháp, và để chắc chắn rằng nó sẽ không thể được xây lại, ngài phân tán con người bằng cách cho họ nhiều loại ngôn ngữ khác nhau -- làm họ bối rối bằng cách cho họ nhiều loại ngôn ngữ khác nhau.


"Amala, hadi hiya el-sira el-talta: el-zɛaf. 	 Sự tức giận chính là cách thứ ba.


Diktaturiyat f Čikoslovakya, el-'alman el-šerq, 	 Tại Czechoslovakia, Đông Đức,


W hada rani tɛellemtu fi xedmati Mɛa el-fuqaha ntaɛ el-slaḥ el-nawawi. 	 Đó là điều tôi đã học được từ một công trình của mình, hợp tác với các nhà lập sách năng lượng nguyên tử.


W hada ṣeḥḥ yenṭabeq tanik mɛa waḥd el-juzur bɛad ntaɛ el-Muḥiṭ 	 Và điều này cũng đúng trong những hòn đảo xa.


F el-ḥeqq, hadi muḥaḍara ntaɛ saɛtin nmedha l el-ṭalaba ntaɛ el-lisiyat, meqṣuṣa hnaya l telt dqayeq 	 Đây là một thuyết trình dài đến 2 tiếng cho các học sinh cấp 3, được rút xuống thành 3 phút.


Hada huwa jwabi w sirti mɛa el-ḥogra elli lazem netḥekkem fihum, w elli nnejjem ndir keš ḥaja lihum. 	 Đó là phản ứng, thái độ trước sự đàn áp tôi đã kiềm chế được, và tôi có thể thay đổi nó.


Rupert Murdoch qalli: "Kulši yji b el-thenbir." 	 Rupert Murdoch đã nói với tôi, "Tất cả là nhờ sự chăm chỉ.


Šuftu! Gaɛ had el-haraj ɛla sima waḥda m el-simat ntaweɛna yxellina nqulu belli, ṣeḥḥ, kayen ḥaja, hnaya, testahel el-tefsir. 	 Bây giờ tất cả những sự nhặng xị về một đặc trưng đơn giản của loài chúng ta nói cho chúng ta biết có những điều đáng giải thích.


Had el-swal: "Kifeš tetɛmal mɛa ɛdaysi bla ma twelli deɛwa't šerr nta tanik?" kber mɛaya melli kunt bezza. 	 "Làm thế nào để chống lại một kẻ ức hiếp mà không trở thành kẻ bạo hành ?" đã ám ảnh tôi từ khi còn nhỏ.


Wah! 	 Vâng!


'Amala, hada huwa swali likum: 	 Và đây là câu hỏi dành cho các bạn:


Keš nhar, bġitu tekketbu keš riwaya? 	 Bạn đã bao giờ muốn viết một tiểu thuyết chưa?


Tbanli mliḥa. 	 Tôi thấy thế cũng được.


W yexxedmu bih ṣġar w kbar winemma, ɛla jal beyyen belli fih fayda w yɛawen ṣeḥḥ. 	 Và nhiều người trẻ cũng như già ở khắp mọi nơi đều đang đọc nó, bởi vì những phương pháp được đưa ra đều rất hiệu quả.


Yesteɛmlu el-teɛnaf f el-siyasa beš yxawfu el-teɛnaf b el-ḍerb beš yrehbu w el-teɛnaf fi ɛqel w ruḥ el-bnadem beš ykkesruh. 	 Dùng bạo lực chính trị để uy hiếp, dùng vũ lực để chiếm đóng lãnh thổ, và dùng bạo lực tinh thần để làm nhụt chí.


"Beš tkun najeḥ, dexxel rasek fi keš ḥaja w redd ruḥek el-mxeyyer fiha." 	 Alex Garden nói, "Để thành công hãy thực sự làm việc và phải làm thật tốt."


W had el-swal huwa 'ida f had el-ɛalem modern w el-mešmul neqqedru ṣeḥḥ nessemḥu beš ykunu ɛendna gaɛ had el-luġat el-mextalfa. b kelmat waḥduxrin, el-ṭabiɛa ma teɛref ḥetta ḍerf xlaf win tetɛayeš zuj simat metqablin men jiha't el-waḍifa. 	 Và câu hỏi đó là liệu trong thế giới hiện đại, toàn cầu hóa này chúng ta có thể giữ toàn bộ các ngôn ngữ đó, Nói theo cách khác, tự nhiên không biết tới một trường hơp khác mà song song tồn tại các đặc trưng cùng chức năng.


El-teɛlam el-'ijtimaɛi huwa, f el-ṣeḥḥ, sriqa b el-šufa 	 Sự học hỏi từ xã hội là hành vi trộm cắp qua hình ảnh.


W hada huwa b el-dat weš el-tesjilat n' el-'arkeolojya ybeynu. 	 Và đây chính xác là điều mà di chỉ khảo cổ thể hiện.


Xedma! 	 Làm việc!


Polonya, el-Filipin, 	 Phần Lan, Philipin,


W ḍerwek, rahi ṣarya f kul muḍeɛ. 	 Và nó đang diễn ra ở mọi nơi.


W men beɛd waḥed el-zuj dqayeq, Tferktu gaɛ el-ġaši w kul waḥed raḥ l daru. 	 Hai phút sau, người dân bỏ đi và trở về nhà.


El-luġat hiya jinat tehḍer (mehdara), teddi el-ṣwaleḥ elli baġyethum 	 Ngôn ngữ là tiếng nói của di truyền, giành lấy thứ chúng muốn.


Nas TED ydiru weš rahum ydiru laxaṭerš yebġu weš rahum ywasu; mši ɛla jal el-drahem. 	 Những nhà diễn thuyết ở TED làm việc vì niềm đam mê chứ không phải vì tiền.


W el-ḥeyya el-'ewla hiya el-welɛa (ki el-waḥed ykun muluɛ b keš ḥaja) 	 Đầu tiên đó là đam mê.


W ḍerwek rana nšufu had el-ši xir zeɛma kter m el-'Itiḥad el-'Öropi, b luġat el-menḍemmin lih el-27 yehhedru 23 luġa resmiya. 	 Và không ở nơi nào chúng ta thấy rõ vấn đề hơn ở Liên Minh Châu Âu, với 27 nước thành viên nói 23 thứ tiếng chính thức.


Xellina nefriwha." 	 Làm thế đi."


Beṣṣaḥ ki banu el-jnas ntaweɛna hadi ši 200.000 ɛam, men beɛd ġir ma xrejna men Friqya w tferketna f el-ɛalem b kmalu, steɛmerna kul muḍeɛ qabel l el-suknan fuq el-'erḍ. 	 Nhưng khi loài cảu chúng ta xuất hiện khoảng 200,000 năm trước, gần như sau đó chúng ta nhanh chóng bước ra khỏi Châu Phi và lan ra khắp thế giới, chiếm đóng hầu hết các hệ sinh thái trên Trái đất.


Ɛlah el-šempanzi ma ydirš kima n' hak meɛnatu belli rahum naqṣin weš el-xubara ntaɛ ɛilm el-nefs w el-'antropolojya ysemmuh el-teɛlam el-'ijtimaɛi. 	 là bởi chúng thiếu cái mà các nhà tâm lý học và nhân chủng học gọi là học hỏi từ xã hội.


"Ṣeḥḥa, rani nšuf belli el-ḥala ma rahiš zɛaqa. 	 "Được rồi, xem ra chuyện có vẻ nghiêm trong.


Xelleṣ 4.000 ḥebba (dollars) and rwaḥ l TED. 	 Hãy trả 4,000 đô và đến TED.


Tḥeṭṭ risan n' el-fličat w tqul, 	 Bạn đặt các đầu mũi tên xuống và nói,


F el-waqeɛ, el-ḥkaya dyal el-burj ntaɛ Babel f el-'Injil ḥiya ḥejjaya w tenbih ɛla el-quwwa ntaɛ el-luġa. 	 Thật ra, câu chuyện về Tòa Tháp Babel trong Kinh thánh là một truyện ngụ ngôn, một lời cảnh báo về sức mạnh của ngôn ngữ.


Beš el-waḥed yeqder yetḥawer b neyya't el-tebḍal Lazem ɛlina netɛamlu mɛa el-zɛaf ntaɛna. 	 Để phát triển một cuộc đối thoại đòi hỏi sự thay đổi đạt được hiệu quả chúng ta cần kiểm soát sự tức giận của bản thân.


Ḍerwek, rahum kaynin waḥed qrib 7 wella 8.000 	 Hiện tại, có khoảng bảy, tám nghìn


Kifeš tdir had el-xedma xir? 	 Làm thế nào để nó thấy thoải mái hơn?


lazem yeṣra hna, fi dati. 	 Cách đầu tiên là thay đổi phải bắt đầu từ phải bắt đầu từ đây, từ bên trong.


W rana nšufu had el-ši yemši bla ma nqeddu nehherbu mennu beš ywelli huwa el-mizan. 	 Và chúng ta thấy điều này trong cuộc hành quân không gì lay chuyển nổi tiến tới sự chuẩn hóa.


W el-xuf huwa el-bezz. 	 Và nỗi sợ chỉ là một đứa bé.


W 'ida kber b el-bezzaf Yeqder yɛud kayen. 	 Và nếu nó trở nên quá lớn thì tôi sẽ dùng tới nó.


Frank Gehry -- Frank Gehry qalli: "'Ana, yemma zeyretni." 	 Frank Gehry -- Frank Gehry đã nói với tôi, "Mẹ tôi luôn thúc đít tôi."


Ġir kima el-jenḥin yššerɛu el-sma beš el-zwaweš yelqaw ġerdhum, el-luġa ššerɛet el-majal ntaɛ el-mɛawna beš yestfadu el-bniyadem. W hadi ɛendna mefruġ menha, 	 Giống như đôi cánh mở ra bầu trời cho những chú chim khám phá, ngôn ngữ mở ra sự hợp tác cho loài người khám phá. và chúng ta coi điều này là hiển nhiên, bởi vì chúng ta là một loài tự nhiên với ngôn ngữ.


W men bin el-ṣwaleḥ elli rahum ydiru huwa el-tefkak ntaɛ el-milišyat; el-mɛawda ntaɛ el-benyan dyal el-qtiṣad, yɛawdu ysseknu el-mhejrin, 	 Và những gì mà họ đang làm là giúp binh lính giải ngũ, tái xây dựng các nền kinh tế, và giúp những người di tản tái định cư, hay thậm chí giải phóng những binh lính vẫn còn là trẻ con.


Beṣṣaḥ hada ma yqullenaš, b el-ḍarura, belli kanet ɛendhum luġa. 	 Nhưng nó không có nghĩa là họ nhất thiết phải có ngôn ngữ.


Ṣeḥḥa, had el-sira elli ɛendna, had el-sira el-ṭabiɛiya elli ɛendna win nmilu, 	 Được rồi, chúng ta có xu hướng, một xu hướng có vẻ tự nhiên, về sự biệt lập, về việc giữ riêng cho mình,


W frawha w huma šadin mliḥ f fekra't bla-teɛnaf. 	 Và họ đã làm điều đó mà hoàn toàn không dùng tới bạo lực.


W temmatik tkaket belli el-ɛesker b ṣbaɛtihum terjef fuq el-znad kanu xayfin kter men haduk el-nas, muraha, elli yeqraw w jaw yetḍahru. 	 Và Aung San Suu Kyi đã nhanh chóng nhận ra rằng ngón tay đặt trên cò súng của những người lính đang run rẩy họ đang sợ hãi hơn cả những sinh viên biểu tình sau lưng bà.


Ḍerwek, win jnas waḥduxrin rahum meḥṣurin fi blayeṣ twalmet el-jinat ntaweɛhum mɛaha, b el-teɛlam el-'ijtimaɛi w el-luġa, nejjemna nḥewlu weš meddawer bina ɛla ḥsab ma nestḥeqqu. 	 Bây giờ khi các loài khác bị hạn chế trong những nơi mà gene của chúng đã thích ứng, với khả năng học hỏi và ngôn ngữ, chúng ta có thể thay đổi môi trường cho phù hợp với nhu cầu của mình.


El-kutriya b sebba't waḥed el-ktab Ketbu waḥed el-šibani ɛumru 80 ɛam, men Boston w semmuh Gene Sharp. 	 Tại rất nhiều nơi đều bắt đầu từ một cuốn sách được viết bởi một người đàn ông 80 tuổi sống tại Boston có tên là Gene Sharp.


W hakka, dert waḥed el-qraya w ruḥt xdemt f Friqya el-kutriya ntaɛ ɛamat el-ɛešrin dyawli. 	 Và tôi bắt đầu học rồi đến làm việc ở Châu Phi trong suốt những năm của độ tuổi 20.


W xemmemt temmatik: Ya el-Zeḥḥ! Rani fi weṣṭ ṣala mɛemra b nas najḥin! 	 Tôi nghĩ,ừ nhỉ, mình đang ở giữa một căn phòng đầy những người thành công!


Hada weš yeqder ykun ki el-waḥed yetḥekkem b el-xuf ntaɛu - mši ġir ki el-waḥed ykun mqabel mitrayat, Tanik ida tlaqit mɛa keš debza b el-xdama f el-ṭriq. 	 Đó là những gì mà một người làm chủ nỗi sợ có thể làm được không chỉ là việc đối mặt với ống súng, mà còn có thể là một cuộc chiến dao găm trên đường phố.


'Amala el-jwab -- el-kbir, ntaɛ had el-swal... sahel: 	 Và câu trả lời lớn cho câu hỏi này rất đơn giản:


(Tesfaq) 	 (tiếng vỗ tay)


Ḍerwek, l šḥal men waḥed yebġi yɛelleq, el-mwalwa el-taqafiya el-metɛɛerma wella el-teɛlam el-'ijtimaɛi hiya xedma mefriya: el-tali ntaɛ el-ḥkaya. 	 Đối với nhiều nhà bình luận hiện nay, sự thích nghi văn hóa có tính tích lũy, hay sự học hỏi từ xã hội, đã hoàn thiện.


W hakda el-ɛalem modern ntaɛna el-yum rahu yqabel fina b muɛḍila. 	 Và vậy thế giới hiện đại của chúng ta hiện nay đang thách thức chúng ta với một nghịch lý.


W hada huwa el-sas elli ɛlih lazem nehheḍru mɛahum. 	 Đó là nền tảng để ta trò chuyện với họ.


W hada ydir qrib 1.45 melyar dollar marikani ġir ɛla el-meṣruf ntaɛ el-terjama. 	 Đó là vào khoảng 1.45 tỷ đô la Mỹ riêng cho chi phí phiên dịch.


'Amala, rana hna, sebɛ snin, 500 'intervyu beɛdatik, w ġadi nqullkum šahuwala ṣeḥḥ elli yweṣṣel l el-njaḥ w yxelli nas TED yezzeġdu. 	 Vì vậy chúng ta có mặt ở đây, sau 7 năm với 500 cuộc phỏng vấn, tôi sẽ kể với các bạn điều gì thực sự dẫn tới thành công cách mà những nhà diễn thuyết ở TED đã luôn bám lấy


Amala, el-jwab el-sahel huwa belli el-jinat waḥedha ma teqderš tqerrer el-natija ntaɛ ṣwaleḥ zyada mɛeqdin kima el-luġa. 	 Bây giờ câu trả lời đơn giản cho vấn đề đó là chỉ riêng một mình yếu tố gene không quyết định kết quả của một thứ phức tạp như ngôn ngữ.


Amala weš ydiru -- waḥed men hadu zuj ɛibad ɛad ma ksebš el-luġa ntaɛ ṣeḥḥ. 	 Vậy điều bạn làm là -- một trong hai chưa nắm được ngôn ngữ.


Rana nesteɛmlu had el-ṣenɛat elli ḥkina ɛlihum: el-ṭaqa el-dexlaniya elli fi datna -- nwesɛu el-ṭaqa elli fi datna - ki neɛɛerfu rwaḥtina, nestɛarfu w nexxedmu b el-xuf ntaɛna, w ḥna dayrin el-zɛaf b mqam el-zit, nexxedmu mɛa ġirna, netlemmu mɛa ġirna, netšejɛu, W el-muhhim gaɛ, nezzeɛmu beš nexxedmu bla-teɛnaf. 	 Đó chính là sử dụng các kỹ năng mà tôi đã nhắc tới: sức mạnh nội tại sự phát triển của sức mạnh đó qua việc nhận thức được bản thân, nhìn nhận và chấp nhận nỗi sợ hãi của bản thân, sử dụng sự tức giận làm nhiên liệu, kết nối với mọi người, tập hợp mọi người lại với nhau, sự dũng cảm, và trên hết, sự cam kết với phi bạo lực.


Ɛla ḥsab had el-ḥkaya, el-bniyadem el-lwala weṣlu l el-fhama belli mɛa el-stiɛmal ntaɛ el-luġa beš yexxedmu mɛa beɛḍ, yeqqedru yebniw burj yweṣṣelhum, qbala, l el-sma. 	 Chiểu theo câu chuyện đó, loài người từ thời xa xưa đã phát triển những lời nói dí dỏm bằng cách sử dụng ngôn ngữ để làm việc với nhau, họ có thể dựng một tòa tháp có thể đưa họ tới thiên đường.


W el-sebba elli xellat had el-muɛḍila tban hiya belli, ɛla ḥsab el-šufa, el-teɛlam el-'ijtimaɛi ma huwa ġir sriqa b el-ɛin. 	 Và tại sao nghịch lý lại xuất hiện liệu có phải là sự học hỏi xã hội là một hành vi trộm cắp qua hình ảnh.


Weš nnejmu nqulu ɛla el-xuf ntaɛna? 	 Vậy còn nỗi sợ hãi của chúng ta thì sao?


Had el-sima hiya elli b qimetha kter ɛendna beš nsegmu trab jdid w mawarid beš yesteqblu ɛibad kter, huma w jinathum elli txxeylletha el-ṭabiɛa ɛend el-texyar. 	 Đó là đặc trưng giá trị nhất chúng ta có để chuyển đổi những vùng đất và tài nguyên mới thành nhiều người hơn và nhiều gene hơn hơn hẳn so với sự chọn lọc tự nhiên.


Laxaṭerš hadi hiya el-sira elli el-nas twelli biha mrefḥa." 	 Bởi vì đó là cách mà mọi người thực sự làm giàu."


Ḍerwek, mši dima sahla beš tzeyyer ruḥek, ɛla biha xtarɛu el-yemmayen. 	 Bây giờ, đúng là không dễ để luôn tự động viên bản thân, và đó là lý do tại sao người ta tạo ra các bà mẹ.


El-texyar ntaɛ had el-ṭriq yeqder yeɛni belli mekseb hayel b el-bezzaf nta meɛrifa w rzana metɛerma yeqder ykun metwafer ɛend kul waḥed kter men ya la kanet ɛend ɛayla waḥda wella keš bnadem b rasu. 	 Chọn cách này có nghĩa là một nguồn kiến thức và trí tuệ được nhân rộng ở quy mô lớn hơn rất nhiều sẽ trở nên sẵn có cho bất kỳ cá nhân nào so sánh với chỉ trong một gia đình cá thể hay với chỉ một cá nhân.


Bla-fayda, b el-kamel. 	 Nhưng cách đó hoàn toàn công cốc.


Laxaṭerš el-ksib ɛendna ntaɛ el-teɛlam el-'ijtimaɛi ġadi yexleq muɛḍila 'ijtimaɛiya w men jiha't el-teṭwar, w ḥelha, neqqedru nqulu, yeqder yqerrer mši ġir el-sira f el-mustaqbel ntaɛ el-nefsiya ntaɛna beṣṣaḥ gana el-sira f el-mustaqbel dyal el-ɛalem b kmalu. 	 Bởi việc giành được khả năng học hỏi từ xã hội tạo ra một nghịch lý xã hội và tiến hóa, giải pháp cho nghịch lý này, công bằng mà nói, sẽ không chỉ định hình tương lai của tâm lý học, mà còn là tương lai của cả thế giới.


Ṣaḥḥa, weš yeɛnilna hada huwa belli, b xlaf el-mtel el-qdim, 	 Được rồi, điều này cho chúng ta biết rằng ngược lại với câu ngạn ngữ,


(Teṣfaq) 	 (Vỗ tay)


Qal tselya? 	 Rupert?


W hadi hiya ɛlah el-jnas ntaweɛna tṭewret f kul muḍeɛ f el-ɛalem bidma, el-hwayeš el-'uxrin rahi qaɛda tetkessel mur el-ḥdid ntaɛ jnina't el-wḥuš. 	 Và đây là lý do loài chúng ta đã thành công trên khắp thế giới trong khi các loài khác ngồi sau song sắt vườn bách thú, héo hon mòn mỏi.


W hada yweṣṣel l el-tmesxira el-hayla belli el-luġat kayna beš ma txellinaš netwaṣlu. 	 Và điều này dẫn đến một sự trớ trêu rằng các ngôn ngữ xuất hiện để ngăn cản chúng ta giao tiếp với nhau.


Ɛlah ma nseqsihumš weš elli ɛawenhum beš nejḥu, w nqerrih l el-drari? 	 Vậy tại sao mình không hỏi điều gì đã giúp họ thành công, và truyền đạt lại cho các bạn trẻ?


W f el-tali, el-fkarat ntaweɛna tetɛerrem, w el-teknolojya ntaɛna tetqeddem. 	 Và kết quả là các ý tưởng của chúng ta được nhân rộng, và kỹ thuật được cải tiến.


El-Ferrari'yat hiya lwaṭa ɛendhum muturat. 	 Các xe Ferrari đều có động cơ.


Kifeš el-bezz ynejjem yḥes ruḥu yeqwa? 	 Để đứa bé trở nên mạnh mẽ hơn?


W rani ɛaqel, mliḥ mliḥ, win kunt w weš kunt ndir f dak el-nhar. 	 Và tôi nhớ chính xác nơi tôi đã ở và những việc tôi làm vào ngày hôm đó.


Neqder nqul kanet fekra mxeyra. 	 Tôi phải nói đó là một ý tưởng rất tuyệt.


F el-waqeɛ, neqqedru ḥetta neṣṣenɛu "ṣwaleḥ el-denya" -- kima rani ɛad qult, gaɛ el-ṣwaleḥ elli meddawrin bina. 	 Trên thực tế, chúng ta còn có thể tạo ra "các công cụ cuộc sống" -- và như tôi vừa nói, mọi thứ quanh ta.


Ma kuntš mliḥa kima yelzem; ma kuntš faṭna kima yelzem. 	 Tôi không đủ tốt, tôi không đủ thông minh.


Mɛa el-ḥrig ntaɛ el-Qurɛan. ɛla biha, kan lazem yetbeddel el-tedrab ntaɛ el-ɛesker. 	 Thế nên phải thay đổi việc huấn luyện quân đội.


Yban belli rahum mexṣuṣin qudra beš yetɛelmu men ġirhum b el-nsix w el-teqlid wella, sahel mahel, b el-tefraj. 	 Chúng có vẻ thiếu khả năng để học từ những người khác bằng cách bắt chước hoặc đơn giản là quan sát.


W hiya gana Terkaz. 	 Và tiếp theo là tập trung.


Yaqin kima yelzem, el-duzan ntaweɛhum kanu mɛeqdin kter ɛla el-duzan ntaɛ Homo erectus, beṣṣaḥ huma tanik bbeynu ġir quzza tebdal f mudda't 300.000 ɛam wella qrib belli had el-jnas, el-Nyandertal, kanu ɛayšin f Örasya. 	 Chắc chắn, dụng cụ của họ tinh vi hơn là của những người đứng thẳng, nhưng họ cũng cho thấy rất ít thay đổi trong suốt 300,000 năm mà người Neanderthal, sống ở lục địa Á Âu.


Fhemt tanik belli lukan el-waḥed yenwi w yezɛem ṣaḥḥ Yeqder ydir 'eyy ḥaja f 30 yum. 	 Và tôi cũng đã tìm ra rằng nếu bạn có đủ khát khao để làm một việc gì đó, bạn có thể làm mọi việc trong 30 ngày.


Hada swal wafi mlaḥa. 	 Một câu hỏi rất hay.


W hakda ḥetta waḥed ma tneqtel. 	 Và đã không có đổ máu.


'Beɛdatik, nzelt m el-ṭeyyara, w jit l TED. 	 Nên khi tôi rời khỏi máy bay và đến TED.


Rani neqṣed belli el-ɛalem tbeddel men kul jiha ɛla elli nnejmu neɛɛerfu ɛlih hadi 1.000 wella 2.000 ɛam. 	 là nguyên do của mọi thứ quanh bạn trong cuộc sống hàng ngày hối hả. ý tôi là thế giới đã thay đổi toàn diện so với những gì chúng ta nhận ra thậm chí là 1000 hay 2000 năm trước. và tất cả bởi vì sự thích nghi văn hóa có tính tích lũy.


Ki ntašerna f el-ɛalem, ṭewwerna šḥal men 'elf luġa mextalfa 	 Bởi chúng ta lan ra khắp thế giới, chúng ta phát triển hàng ngàn loại ngôn ngữ khác nhau.


F el-waqeɛ, hiya xariṭa ntaɛ ɛalaqat ṣeḥba f el-Facebook. 	 Thực ra đó là một bản đồ đường link bạn bè của Facebook.


Ynuḍ dwas w yeddeġruk b waḥda men haduk el-risan n' el-fličat. 	 Một cuộc ẩu đả xảy ra và bạn bi đâm bởi một trong các đầu mũi tên của chính mình.


Had el-ṣura el-mxxeyra mši xariṭa ntaɛ el-ɛalem. 	 Hình ảnh đáng chú ý này không phải là bản đồ thế giới.


Weš rakum testennaw? 	 Bạn còn chờ đợi gì nữa?


Qalet: 	 Và mẹ nói:


"Rahum yeqqetlu f el-bzuza temmatik. 	 "Trẻ em ở đó đang bị giết hại.


Ṣeḥḥitu. 	 Cảm ơn các bạn.


Ntbeht tanik belli ki bdit ndir teḥḥediyat waḥduxrin ntaɛ 30 yum: kter w ṣɛab b el-zyada el-tiqa ntaɛi b dati zadet. 	 Và tôi cũng nhận thấy rằng khi tôi bắt đầu thực hiện những thử thách 30 ngày nhiều hơn và chăm chỉ hơn, thì sự tự tin của tôi tăng lên.


Kteb ktab semmuh "From Dictatorship to Democracy - M el-Diktaturiya l el-Dimoqraṭiya" Fih waḥed el-81 ṣifa ntaɛ el-muqawama bla-teɛnaf. 	 Cuốn sách có tên là "Từ độc tài tới nền dân chủ" với 82 phương pháp phản kháng phi bạo lực.


El-ɛalem el-modern ntaɛna rahu yetwaṣel mɛa datu w bin el-nas kter m elli kan el-ši fi 'eyy weqt sbeq. 	 Thế giới hiện đại của chúng ta đang giao tiếp với chính nó và người khác nhiều hơn nó đã từng ở bất kỳ thời điểm nào trong quá khứ.


Tdabez nta tanik? 	 Chống trả ?


Madabiya nberrez had el-risan n' el-fličat b fličat wafyin. 	 "Tôi muốn đổi những đầu mũi tên này lấy các ngọn giáo.


W ybanli belli kayen fal ntaɛ xir ɛla el-bedya ntaɛ had el-tebdal. 	 Thiết nghĩ đã có những dấu hiệu cho thấy sự việc đang bắt đầu thay đổi.


W had el-mwaṣla, had el-rbaṭ el-meddawer b el-ɛalem had el-ɛawlama tsebbeb muɛḍila. 	 Và sự liên lạc, sự kết nối vòng quanh thế giới đó, sự toàn cầu hóa tạo ra một gánh nặng.


'Eyya w bdit nebki. 	 Tôi bật khóc.


Sherwin Nuland yqul: "Kunt mezhar ki xdemt ṭbib." 	 Sherwin Nuland nói, "Hãy coi việc phụng sự như một bác sĩ là một đặc ân."


Qbel ma nensa, el-serr huwa ki ma truḥš terqed ḥetta tkun ktebt el-kelmat ntawɛek dyal el-nhar. 	 Nhân tiện, bí quyết ở đây là không đi ngủ cho tới khi bạn đã viết được số từ yêu cầu cho một ngày.


Ṣeḥḥit b el-bezzaf. 	 Cảm ơn anh rất nhiều.


Lla. 	 Không.


Beṣṣaḥ weš ydir: yexzer f el-rezma ntaɛ el-fličat, yeḥsebhum hdiya, yerfedhum, yetbessem w yruḥ. 	 Nhưng anh ta nhìn vào các đầu mũi tên, nghĩ rằng chúng là một món quà, nhặt chúng lên, cười, rồi quay đầu đi thẳng.


W tehḍer mɛa el-xuf W tseqsih weš rahu baġi, weš rahu mestḥeqq. 	 Bạn sẽ nói chuyện với nó và hỏi rằng nó muốn gì, hay cần gì.


Neqqedru nebniw ɛla el-rzana ntaɛhum. 	 Chúng ta phát triển trên nền tảng trí tuệ của họ.


Mark, swal waḥed. 	 Mark, một câu hỏi thôi.


Weš nqulu ɛla-zɛaf? 	 Còn sự tức giận thì sao?


Beṣṣaḥ, el-zɛaf ṣarilu kima el-zit, w "ida reššitu men jihtek w keš waḥed šɛel zalamit, Twelli ɛendek jahanama. 	 Nhưng sự tức giận giống như xăng dầu vậy, nếu bạn xịt nó quanh mình và ai đó đánh một que diêm, thì cả người bạn sẽ bị bốc cháy.


Ḍerwek, lazem ɛlina nɛaksu, gaɛ kima n' hak, ḍedd el-bayan elli smeɛnah men qbel belli wqeɛ lina waḥed el-xlaṭ el-jini, elli ma yeɛjebš mɛa el-Nyandertal w el-Denisova. 	 Bây giờ chúng ta phải đối mặt với, mặc dù, ngược với những bằng chứng chúng ta được nghe rằng chúng ta có thể có vài chuyện lăng nhăng không có chọn lọc di truyền với người Neanderthal và người Denisovan.


luġa mextalfa, mehdura fuq el-'erḍ. 	 loại ngôn ngữ được nói trên khắp trái đất.


(Ḍeḥk) 	 (tiếng cười)


F dak el-weqt, hadak weš dar. 	 Cái cách mà ông ấy làm tại thời khắc đó.


Ṣeḥḥitu! 	 Cám ơn vì đã lắng nghe.


W "Peace Direct" tkaket m el-bedya belli el-šeɛbiyin f el-blayeṣ el-meblya b zerda ḥrub ɛla balhum weš ydiru. 	 Tổ chức Peace Direct đã sớm chỉ ra rằng những người sống ở vùng hay có xung đột thường biết họ phải làm gì.


W ki tersem had el-ɛalaqat ntaɛ el-ṣeḥba ɛla ḥsab el-muḍeɛ (xṭuṭ el-ṭul w el-ɛerḍ), el-ši elli yersem xariṭa ḥeqqaniya ntaɛ el-ɛalem. 	 Và khi bạn đánh dấu những đường link bạn bè bằng kinh độ và vĩ độ, chúng tạo nên bản đồ thế giới.


Winta nesmeḥ? 	 Khi nào mình đầu hàng?


W had el-šruḥiya hiya elli ḥessit biha, b el-dat, F gaɛ el-tenḍam ntaɛ had el-mejmeɛ, melli jit hnaya, el-bareḥ. 	 Mở rộng trái tim chính là những gì mà tôi đã trải nghiệm trong cả tổ chức tại đây từ lúc có mặt tại đây từ hôm qua.


Kul ši bda f waḥed el-nhar fi ṭeyyara, f ṭriqi beš neḥḍer l TED, hadi sebɛ snin fatet. 	 Và tất cả bắt đầu vào một ngày, tôi đang ở trên một chuyến bay đến TED, 7 năm trước.


Rana gaɛ neɛɛerfu el-sendrom ntaɛ el-tlata ntaɛ el-ṣbaḥ, ki tkun mehmum b keš ḥayya w tnewḍek - Rani nšuf bezzaf nas - w l zid men saɛa teqɛed tdur w tetqelleb, yzid yešyan el-ḥal ɛla ḥalu, w men jiha't el-rebɛa telqa ruḥek msemmer mɛa el-mxedda ntaɛek Mɛa keš ġul kbir. 	 Chắc tất cả mọi người đều biết hội chứng 3 giờ sáng nghĩa là khi ta có chuyện lo lắng, nó sẽ khiến bạn tỉnh giấc tôi đã thấy nhiều người mắc hội chứng này trong vòng một tiếng quay ngang quay ngửa hội chứng sẽ trở nên tệ hơn và tới lúc 4 giờ bạn sẽ vùi mình vào gối như thế này.


"Ida qderna ndiru el-zɛaf ntaɛna f keš motör, yeqder yedmerna qbala, ynejjem yxellina nfewtu el-mḥayen W ynejjem yeɛṭina ṭaqa ḥeqqaniya fi datna. 	 Nếu ta có thể biến thứ xăng đó thành động cơ nó có thể giúp ta tiến xa về phía trước, nó có thể giúp ta vượt qua những khoảnh khắc khủng khiếp và trao cho ta nguồn sức mạnh nội tại.


W hadi hiya kifeš w ɛleš tṭewret had el-sima el-metmeyza, w ɛlah tṭewret ġir ɛend el-jnas ntaweɛna? 	 Và đó là làm thế nào và tại sao đặc trưng tiêu biểu này tiến hóa, và tại sao nó chỉ tiến hóa trong loài của chúng ta?


W el-mejmuɛat el-ṣġar qrab m el-wqiɛat w el-zher el-menḥus. 	 Và các nhóm nhỏ dễ gặp tai nạn và kém may mắn hơn.


Ḍerwek, had el-ši yban kelli tekebbur wella keš heḍra't zux. 	 Có thể điều này nghe kênh kiệu, hoặc thậm chí đầy ngạo mạn.


Ḥetta ḥaja ma tji sahla. 	 Không có thứ gì đến dễ dàng.


Teqqdru ttebɛuha ɛla ḥsab el-baqaya ntaɛ el-ḥjer. 	 Bạn có thể lần theo các mẫu hóa thạch.


W qal-li: "Eyyuh! Lla. 	 Và anh ta nói với tôi, "Ồ không.


Laxaṭerš el-fayda m el-fkar w el-meɛrifa ntaɛna tebqa tdur ġir ɛend ḥbabna. 	 Bởi vì khi ấy ích lợi từ kiến thức và trí tuệ sẽ chỉ trôi về họ hàng chúng ta.


Neḍmenlkum belli el-30 yum el-jayyin ġadi yfutu, tebġu wella tekkerhu, 'amala, ɛlah ma txemmuš f keš ḥaja dima bġitu tseyyuha w teɛṭiwelha keš furṣa f el-30 yum el-majyin. 	 Tôi đảm bảo với bạn rằng 30 ngày tới đang sắp sửa qua đi dù bạn có muốn hay không, vậy tại sao không nghĩ về việc gì đó bạn đã luôn muốn được thử và bắt đầu thực hiện nó trong 30 ngày tới.


Amala, xeyyerna el-xyar el-zawej, w el-luġa hiya el-natija. tṭewret el-luġa beš tḥell el-'ezma ntaɛ el-sriqa b el-ɛin. 	 Chúng ta chọn cách thứ hai, và ngôn ngữ là kết quả. Ngôn ngữ tiến hóa để giải quyết khủng hoảng của hành vi trộm cắp qua hình ảnh.


Waḥed el-nhar ntaɛ el-ḥedd, ṣratli dalti ntaɛ el-tlata - Ybest b el-xuf qbel ma nji nehḍer mɛakum. 	 Tôi đã trải nghiệm hội chứng này hôm Chủ nhật khi thấy sợ hãi việc tới nói chuyện với mọi người hôm nay.


Tji el-sebɛa w nuṣṣ, nnuḍu w hada huwa elli ġadi ndiruh." 	 Và chúng ta sẽ thức dậy lúc 7h30."


Beṣṣaḥ f el-ṣeḥḥ, yban belli hadi mudda, qrib 200.000 sna men qbel ki banet el-jnas ntaweɛna w kesbu el-teɛlam el-'ijtimaɛi, belli hadi hiya el-bedya ntaɛ el-tarix dyalna, w mši el-nihaya ntaɛ tarixna. 	 Nhưng thực chất khoảng 2000 năm trước, khi loài chúng ta mới xuất hiện và đạt được khả năng học hỏi từ xã hội, đó mới chỉ là khởi đầu của câu chuyện, chứ không phải là điểm kết thúc.


Norman Jewison qalli: " Fi mizi, kul ši merbuṭ b el-terkaz ntaɛek ɛla ḥaja weḥda." 	 Norman Jewison đã nói với tôi, "Tôi nghĩ tất cả những điều phải làm là hướng bản thân vào một điều gì đó"


Had el-šempanziyat yesteɛmlu duzan, w ḥna ɛendna hadi kelli 'išara ɛla el-ɛqel ntaɛhum. 	 Bây giờ những con tinh tinh này biết sử dụng dụng cụ, và chúng ta coi đó là dấu hiệu của sự tinh khôn.


W tterjem l waḥed el-26 luġa. Ntašer f el-ɛalem b kmalu. 	 Cuốn sách đã được dịch ra 26 thứ tiếng trên toàn thế giới.


W hada elli yxellini nšuf fal el-xir - W mši ġir fal el-xir, hada elli yxellini nzid nšuf el-xir ḍerwek. 	 Chính điều này đã khiến tôi hy vọng không chỉ là hy vọng, mà còn cảm thấy lạc quan hơn.


Win, kima qal Bundy, yetlaqaw el-ġaši mɛa beɛḍ ḥetta lukan kanet tefṣel binathum el-myal Beš ybedlu mɛa beɛḍ. 	 Giống như Bundy đã nói, người dân giờ đây từ ngàn dặm cách xa nhau đã hội tụ lại và tạo nên những thay đổi.


Hada huwa el-xuf. 	 Đó là sự sợ hãi.


W kanu ɛendna ġir zuj xyarat beš netɛamlu mɛa el-mnawšat elli ybanu mɛa had el-sriqa b el-šufa. 	 Và chúng ta chỉ có 2 lựa chọn để đối mặt với sự mâu thuẫn mà hành vi trộm cắp hình ảnh mang lại.


Nnuḍt, wejjedt kwiyes "atey, jemmeɛt, tebbeɛt el-sira kima yelzem el-ḥal W rani hna - mazali šwiya yabsa, beṣṣaḥ rani hna. 	 Tôi tỉnh dậy, uống một tách trà, ngồi nói chuyện với nỗi sợ hãi và giờ thì tôi đang ở đây, tuy có phần sợ hãi, nhưng vẫn đứng đây.


W kanet baġya tdir keš ḥaja fi ḥyatha, w seqsatni swal ṣġir w sahel. 	 Và cô bé muốn làm được điều gì đó trong cuộc đời của mình, cô đã hỏi tôi một câu hỏi nhỏ đơn giản


Ki netbaɛdu, bayna belli el-luġat ntaweɛna tanik yetbaɛdu. 	 Bởi chúng ta phân tách ra nên ngôn ngữ của chúng ta cũng phân tách ra một cách tự nhiên


Laxaṭerš, fi kmalu, el-nas rahum bdaw yffehmu el-ši. 	 Bởi vì cuối cùng, nhân loại cũng đang dần hiểu ra điều đó.


Weš huwa elli ndafeɛ ɛlih? 	 Mình chiến đấu vì điều gì?


"Ṣeḥḥa, ma teqderš texdem ruḥek; lazelmek texdem (w tdir mziya fi) ġirek b ḥaja fiha qima (fayda) 	 "Được thôi, bạn không thể lúc nào cũng chỉ vì bản thân mình, bản phải cho người ta thứ gì đó có giá trị.


Kayen xir 'Allah ṣifat beš neɛɛebru el-ṣwaleḥ -- nšufu el-mizan ntaɛhum w nqisu el-ṭul dyalhum -- beṣṣaḥ el-sistem n' el-mitra huwa elli rah rabeḥ. 	 Có rất nhiều cách để đong đếm moi vật -- cân, đo kích thước -- nhưng hệ đo lường đơn bị mét đang giành phần thắng.


Ɛendi waḥed el-mantra ṣġir. 	 Tôi có một cách hay dùng.


W hada yweṣelni l el-sebba ntaɛ weš rahu ṣari, wella weš rani metxeylatu ṣari, f el-ɛalem ntaɛ ḍerwek, 	 Nó trao cho tôi chìa khóa về vấn đề gì đang xảy ra, hay giúp tôi nhận thức được chuyện đang xảy ra trên thế giới ngày hôm nay, đó là điều cần thiết ở thế kỷ này.


Joe Kraus yqul: "el-teɛṣaṣ huwa el-sebba el-'ewla elli txelli el-waḥed yenjeḥ." 	 Joe Kraus nói, "Sự bền bỉ là nguyên do số một cho sự thành công của chúng ta."


Ḍerwek, ma raniš ġir n'emmen b el-bla-teɛnaf. 	 Lúc này đây, tôi không chỉ tin vào phi bạo lực.


Beṣṣaḥ qalet l el-ṭalaba beš yeqqaɛdu. 	 Nhưng bà đã bảo đám sinh viên ngồi xuống.


Temma tkaket w qaletli, 	 Mẹ hiểu ra và nói rằng:


اليوم، نطلق حملة تسمى هو لهي "He for She" أنا اتواصل معكم لأننا نحتاج الى مساعدتكم. 	 Chiến dịch chúng tôi phát động ngày hôm nay mang tên" Nam giới vì nữ giới" Tôi ở đây bởi vì tôi cần sự giúp đỡ từ các quý vị


Huma tanik bniyadem, ġir kima ḥna. 	 Họ cũng chỉ là con người như chúng ta.


W elli fhemtu men dak el-weqt l ḍerwek huwa belli: 	 Và tôi phát hiện ra rằng:


El-ḥala rahi ɛad mši bayna belli el-qrab lina men jiha't el-jinat, el-Nyandertal, kan ɛendhum teɛlam 'ijtimaɛi. 	 Nó không hề rõ ràng rằng họ hàng gần về gene của chúng ta, người Neanderthal, có học hỏi từ xã hội.


Huma meḍrubin ɛla el-xedma. 	 Họ là những người say mê công việc.


Kan yseyyer el-ɛesker ntaɛu f el-ṭerqan ntaɛ el-Najaf - yeɛni f el-Ɛiraq - w ḍerba waḥda, bdaw el-nas yetdefgu m el-dyar, m el-zuj jihat ntaɛ el-ṭriq, yzzegu, yɛayru w huma mefguɛin b el-zɛaf, w ḥawṭu b had el-ɛesker el-meṣġer elli kanu merɛubin b el-kamel, 	 Ông ấy đã dẫn đội quân của mình xuống những con phố ở Najaf, tại Irắc. Và đột nhiên người dân từ trong các ngôi nhà đổ ra hai bên đường. Họ la hét với vẻ tức giận tột độ, bao vây những người lính trẻ, những con người đang vô cùng hoảng sợ. không biết chuyện gì đang diễn ra, bởi họ không biết nói tiếng Ả rập.


Ɛla ḥsab el-šufa, 30 yum huwa el-weqt elli yelzem beš nzidu ṭbiɛa jdida wella neggelɛu keš waḥduxra qdima-- kima el-tefraj ntaɛ el-xbarat -- men ḥyatek. 	 Hóa ra, 30 ngày là một khoảng thời gian vừa đủ để thêm vào hay loại bỏ một thói quen -- như là xem tin tức chẳng hạn -- trong cuộc sống của bạn.


Netqasem mɛak 50/50. 	 Tôi sẽ chia anh 50/50"


Tɛellemt belli ki kunt ndir keš tebdilat, ṣġar w bla ma nḥebbes el-ṣwaleḥ elli nnejjem nkemmel nwasihum ybanu qrab ywellu daymin. 	 Tôi học được rằng khi tôi đạt được những thay đổi nhỏ và dễ duy trì, những việc tôi có thể tiếp tục làm, thì chúng sẽ dễ trở thành thói quen của tôi hơn.


Had el-qern, elli f tarix el-bniyadem, huwa elli mɛemmer gaɛ b el-dmuyat . 	 Chúng ta có thể chấm dứt thế kỉ đẫm máu nhất mà nhân loại từng biết tới.


W, hnaya, ġir txxeylu el-ɛjeb fi keš ġuryan ki yetkaka l had el-ši w yebda ylaġi keš ḥess yxelli el-ṣwaleḥ yetḥerku fi keš bit: tqul kelli keš ɛefsa ntaɛ sḥur - w twali ḥetta yweṣṣelhum l fummu. 	 Hãy tưởng tượng sự thích thú của một em bé khi khám phá ra rằng, chỉ đơn thuần bởi phát ra một âm thanh, nó có thể đưa các vật di chuyển quanh phòng như thể một phép màu, và thậm chí vào miệng nó.


Ki smeḥt f el-sukker, el-mudda ntaɛ 30 yum, el-nhar 31 ban kima n' hak. 	 Khi tôi kiêng đường trong 30 ngày, ngày thứ 31 sẽ như thế này đây.


El-luġa, ṣeḥḥ, hiya hiya el-sima el-mejjehda gaɛ elli tṭewret. 	 Ngôn ngữ thực sự là đặc trưng hữu dụng nhất từng tiến hóa.


Qult: 	 Và tôi nói:


Kayen xir 'Allah ṣifat beš nqisu el-weqt, beṣṣaḥ, ṣeḥḥ w ṣḥiḥ, el-sistem b sas el-60 w elli huwa weḥdu el-meɛruf b el-saɛat, el-dqayeq w el-twani huwa elli qriba meɛruf f el-ɛalem b kmalu. 	 Có rất nhiều cách đong đếm thời gian, nhưng một hệ cơ số 60 kỳ quái được biết đến như là giờ, phút, giây gần như phổ biến trên toàn thế giới.


lazem ɛlina nruḥu l el-stiɛmal ntaɛ el-duzan ɛend el-šempanziyat. 	 loài tinh tinh.


Fkar! Men nas TED, yqul Bill Gates: "Kanet ɛendi fekra: nṭelleɛ el-šarika el-'ewla ntaɛ el-baramej dyal el-ḥasub el-ṣġir 	 Một nhà diễn thuyết của TED, Bill Gates nói rằng," Tôi đã có một ý tưởng -- thành lập công ty phần mềm máy vi tính đầu tiên."


F el-kor ntaɛek w fi ɛeqlek, yliqlek tzeyyer, tzeyyer w tzeyyer." 	 Cả về thể xác, tinh thần, bạn phải luôn tự động viên, động viên, động viên"


Kunt baġya nefhem kifeš el-teɛnaf, kifeš el-ḥogra, yexxedmu. 	 Tôi chỉ muốn hiểu bạo lực, và sự bóc lột, diễn ra như thế nào.


Kanet tseyyer f waḥed el-mejmuɛa ntaɛ nas yeqru 	 Bà ấy đã dẫn đầu một nhóm học sinh biểu tình trên đường phố ở Rangoon.


Goldie Hawn tqul: "Dima šekkit fi dati. 	 Goldie Hawn nói, "Tôi đã có lúc rất thiếu tự tin.


Kifeš netɛamlu mɛa ɛdaysi bla ma nwellu daɛwa't šerr? 	 Làm thế nào để giải quyết bạo lực mà không trở thành kẻ bạo lực?


W ɛend el-jnas elli kesbet had el-ši, xirlek txebbi el-fkar ntawɛek el-mxeyrin, beš ma yexwenhumlek ḥetta waḥed. 	 Và ở bất kỳ loài nào có kỹ năng này, nó sẽ khiến bạn cảm thấy cần thiết phải che giấu những ý tưởng hay nhất của mình, nếu không ai đó sẽ lấy cắp chúng.


W rahi tšekkel ḥedd l el-mɛawna. 	 Và chúng tạo ra một rào chắn với sự hợp tác.


Elli neɛɛerfuh ɛla el-FOXP2 w el-Nyandertal huwa belli twali kanu yeqqedru yetḥḥekmu f el-teḥrak ntaɛ fwamhum -- ya ḍra. 	 Điều chúng ta biết về FOXP2 và người Neanderthal là họ có thể đã có cơ chế kiểm soát miệng rất tốt -- ai mà biết được.


Ktebtu fi šher. 	 Tôi viết nó trong một tháng.


Ma fiha ḥetta sḥur; tmerren, tmerren, tmerren. 	 Không có điều thần kì ở đây, chỉ là luyện tập, luyện tập và luyện tập.


W f el-tali, ma yeqqedruš yetsegmu b el-fkar ntaɛ el-ġir wella yetɛelmu m el-ġelṭat ntaɛ el-'uxrin -- yestfadu m el-ḥekma ntaɛ el-'uxrin. 	 Kết quả là chúng không thể phát triển trên ý tưởng của con khác hoặc học từ những lỗi sai của các con khác -- lợi ích từ trí khôn của những con khác.


Yliqlek tɛeṣṣeṣ mɛa kul xsara. 	 Bạn phải bền bỉ với cả những thất bại.


Ṣeḥḥa! Ḍerwek, txeylu had el-leqṭa win tqerreb m el-seyyed elli yeqder yetwaṣel b el-luġa. 	 Được rồi, bây giờ bạn tua lùi cảnh này lại, và bạn đang tiến tới chỗ người có ngôn ngữ.


Freeman Thomas yqul: "el-welɛa hiya elli tseyyerni." 	 Freeman Thomas nói rằng, "Tôi bị dẫn dắt bởi niềm đam mê."


Ṣeḥḥitu ya nas TED ɛla jal gaɛ el-intervyu ntaweɛkum! 	 Cảm ơn những nhà diễn thuyết của TED đã tham gia cuộc phỏng vấn


La šuftu l el-nas el-sabqin, 	 Nếu bạn nhìn vào tổ tiên của chúng ta,


Maniš meḥtaja n'emmen bih. 	 Tôi không phải tin vào nó.


وهذا هو ما تدور حوله "هو لهي" "He for She" أنه هن الحرية. 	 và đây là những gì mà chiến dịch " Nam giới vì nữ giới" hướng tới. Đó chính là sự tự do.


Ɛlah ma yruḥuš l keš ḥanut w yešru škara ntaɛ gergaɛ elli keš waḥed hhersu men qbel? 	 Tại sao chúng không đi vào một cửa hàng và mua một túi quả hạch mà ai đó đã đập sẵn cho chúng?


Ma ḥsebtš bellli ndirha." 	 Tôi không nghĩ mình đã có thể làm được"


Ɛlah lla? 	 Sao không?


Wṣel biya el-ḥal, el-ɛam elli fat, ḥetta tšebbeṭt el-jbel ntaɛ Kilimanjaro, el-jbel el-ɛali gaɛ f Friqya. 	 Thậm chí vào năm ngoái, tôi đã leo lên đỉnh Kilimanjaro, ngọn núi cao nhất châu Phi.


(Ḍeḥk) 	 (Tiếng cười)


Zrebt l el-fuq w bdit nlemm f el-valiza ntaɛi. 	 Tôi đã chạy lên lầu, xếp quần áo vào vali.


"L weš men sebba?" 	 "Để làm gì mới được chứ?"


Ḍerwek teqder tqulu: Ṣaḥḥa, hadi haja bayna belli ɛadiya. 	 Bây giờ bạn có thể nói, ừ thì, cũng là tự nhiên.


W ḥetta yteqqel el-sira ntaɛ el-jinat. 	 Và chúng thậm chí làm chậm đi dòng chảy của gene.


Hadi ši ɛamat, hessit ruhi kelli rani ḥaṣel fi keš ġerqa, 'amala, ɛzemt beš ntebbeɛ el-xeṭwat ntaɛ waḥed el-faylasuf marikani kbir, Morgan Spurlock, w njerreb ḥaya jdida f 30 yum. 	 Một vài năm trước, tôi có cảm giác như mình đang sống mòn, và vì thế tôi quyết định đi theo con đường của nhà triết học vĩ đại người Mĩ, Morgan Spurlock, và thử làm một điều gì đó mới trong vòng 30 ngày.


Lla, lla, ida bġit, nnejjem nqul, "'Ana kateb ntaɛ riwayat." 	 Không, không, và nếu tôi muốn tôi có thể nói, "Tôi là một tiểu thuyết gia."


"Rani rayḥa l Budapest." 	 "Con sẽ đi Budapest."


Beṣṣaḥ el-ḥejjaya w el-tgenbir huwa belli el-terkiz el-kbir ntaɛ el-luġat el-mextalfin fuq el-'erḍ nelqawha win el-nas ɛayšin quddam beɛḍhum beɛḍ. 	 Nhưng rắc rối và sự trớ trêu thật sự là mật độ các ngôn ngữ khác nhau lớn nhất được tìm thấy ở những nơi con người sống gần nhau nhất.


El-jnas ntaweɛna ynnejmu yeṣṣenɛu ṣwaleḥ, el-ši elli yxellina nqulu belli tqeddemna b sira ma ɛerfethaš jnas waḥduxra. 	 Loài của chúng ta có thể chế tạo các dụng cụ vì thế chúng ta đã thành công theo một cách mà chưa loài nào khác làm được.


Kima n' hak! Win el-mašina tkun qayma ɛla el-bɛit ntaɛ ḍḍew teḥt-ḥmer ('infraruj), el-luġa ntaɛkum tkun qayma ɛla el-bɛit el-bɛit, bla smir, ntaɛ el-ḥess. 	 Chỉ là, khi mà thiết bị đó phụ thuộc vào những xung sáng hồng ngoại, ngôn ngữ của bạn phụ thuộc vào những nhịp điệu những nhịp điệu rời rạc, của thanh âm.


Neqqedru netɛɛelmu ki netfferju f el-nas el-'uxrin w ki nnesxu w nqqeldu weš yeqqedru ydiru. 	 Chúng ta có thể học bằng cách quan sát người khác rồi bắt chước những điều họ có thể làm.


Yliq tkewni ruḥek w 'ana nɛawnek. 	 Con cần được dạy dỗ bài bản trước đã. Mẹ sẽ giúp con.


W ġir kima testeɛmel el-telekomand beš tbeddel el-ɛdadat el-dexlaniya ntaɛ el-tilivizyu ntaɛek ɛla ḥsab ma teršeqlek, testeɛmel el-luġa ntaɛek beš tbeddel el-ɛdadat f daxel ɛqel bnadem ɛla ḥsab el-fayda ntaɛek. 	 Và như khi bạn dùng chiếc điều khiển để thay thế sự cài đặt bên trong của chiếc TV cho phù hợp với tâm trạng của bạn, bạn dùng ngôn ngữ để thay thế sự sắp đặt bên trong não bộ của người khác cho phù hợp với sở thích của bạn.


Laxaṭerš hada huwa, b el-dat, weš jdudna, el-Homo erectus, kanu ydiru. 	 Bởi vì đó chính là cách mà tổ tiên chúng ta, người đứng thẳng -- Homo erectus, đã làm.


David Gallo yqul, "Zeyyer ruḥek. 	 David Gallo nói, "Hãy động viên bản thân.


Ma fiha ḥetta bas beš el-waḥed ykun zeɛfan mɛa keš ḥaja - f had el-ḥala, mɛa el-slaḥ el-nawawi - Beṣṣaḥ ma fiha ḥetta fayda beš teɛzef ɛla el-nas. 	 Hoàn toàn bình thường khi tức giận với những thứ như vũ khí nguyên tử trong trường hợp của tôi, nhưng tức giận với người khác là vô nghĩa.


Beṣṣaḥ tkakit belli weš rani meḥtaja neɛerfu, b ṣeḥḥ w ṣḥiḥ, 	 Nhưng tôi nhận ra rằng những gì tôi thực sự muốn biết


Kayen šḥal men waḥed fikum rahu metwalef mɛa el-fekra belli kayen had el-jin elli semmuh FOXP2 elli, ɛla ḥsab el-šufa, mertabeṭ b waḥd el-ṣifat kaynin f el-ḥeyya elli tḥerrek w tetḥekkem w elli mertabṭa b el-luġa. 	 Vậy bao nhiêu trong số các bạn sẽ quen với ý tưởng rằng có một gene gọi là FOXP2 có vẻ là liên quan theo cách nào đó đến cơ chế kiểm soát hoạt động liên hệ với ngôn ngữ.


W 'ida ma nejjemtš, dir el-temn ṣwaleḥ -- w ṣeddeqni, hadu huma el-temn ṣwaleḥ el-kbar elli ywweṣlu l el-njaḥ. 	 Nếu không, hãy thực hiện 8 điều trên -- và tin tôi đi, đó là tám điều lớn nhất dẫn đến thành công.


W el-ḥaja el-'ewla elli nqulhalhum hiya: 	 Và điều đầu tiên tôi nói với họ là,


Ɛendna keš fekra tfesser lina kifeš tġellebna ɛla el-Nyandertal lakan kanet ɛendhum huma tanik luġa? 	 Chúng ta có ý tưởng nào về cách thức chúng ta vượt lên người Neanderthal nếu họ cũng có ngôn ngữ?


Xdem w Dir mziyat! 	 Phụng sự!


Nišan, lakan had el-šufa l el-luġa w qimetha tɛawen beš tḥell el-'ezma dyal el-sriqa b el-šufa hiya ḥeqqaniya, 'eyy jens yeksebha yaqin yeɛref zerda ntaɛ 'ibdaɛ w zyada't el-xir. 	 Được rồi, nếu cách nhìn này về ngôn ngữ và giá trị của nó trong việc giải quyết khủng hoảng của hành vi trộm cắp hình ảnh là đúng, bất kỳ loài nào có khả năng này sẽ thể hiện sự bùng nổ về sáng tạo và thịnh vượng.


Tteqqel el-sira ntaɛ el-teknolojyat. 	 Chúng làm chậm đi dòng chảy của công nghệ.


Ɛla biha rana nebniw merkabat n' el-sma w el-katedra'iyat win el-baqi ntaɛ el-ɛalem rahu ɛad laṣeq fi el-'erḍ yxewweš ɛla el-nmel el-byeḍ. 	 Đó là lý do chúng ta xây các tàu con thoi và thánh đường trong khi phần còn lại của thế giới chọc que vào lòng đất để đào mối.


Ḥetta el-yum, ɛla balna belli kayen kelmat ma nnejmuš nesteɛmluhum, jumel ma neqqedruš nquluhum, laxaṭerš 'ida qulnahum, yeqqedru yḍayquna, yeḥḥebsuna, w ḥetta yeqqetluna. 	 Thậm chí ngày nay, chúng ta biết rằng có những từ chúng ta không thể dùng, cụm từ chúng ta không thể nói, bởi nếu ta làm vậy, chúng ta có thể bị bắt, cầm tù, hoặc thậm chí bị giết.


Ɛummer ma txeyyelt ruḥi nwelli netġamer kima n' hak ḥetta elli bdit had el-teḥḥediyat ntaɛ 30 yum. 	 Tôi chưa từng thích phiêu lưu đến vậy trước khi tôi bắt đầu thử thách 30 ngày đó.


Meɛnatu, nestḥeqq neɛref kifeš netwasa, ki nefšel, win rahum xṣayli el-mxeyrin, win rani naqeṣ. 	 Điều đó có nghĩa là tôi cần biết cách mình suy nghĩ, khi nào mình gục ngã, khi nào tôi sợ, điểm yếu của mình ở đâu.


El-ḥaja el-'ewla hiya, bdal ma nfewtu duk el-šhura elli yettensaw, el-weqt: wella el-waḥed yešfa/yeɛqel ɛlih xir. 	 Điều đầu tiên là, thay vì có những tháng trôi qua dần bị lãng quên, thì thời gian trở nên đáng nhớ hơn nhiều.


Beṣṣaḥ, netsella b el-bezzaf." 	 Nhưng tôi đã có rất nhiều niềm vui."


El-'axer ywajeb, "Ġaya. 	 Người còn lại nói, "Tốt thôi.


Xemmu fi keš ḥaja dima bġitu tziduha fi ḥyatkum w jjerbuha f el-30 yum el-majyin. 	 Hãy nghĩ về những điều mà bạn đã mong muốn được thực hiện suốt cả cuộc đời và thử làm nó trong 30 ngày tới.


W neqqedru netneḍmu beš nefriwha mɛa el-ḥogra ki el-waḥed yefteḥ qelbu W tanik ki nqewwiw had el-ɛazima el-hayla. 	 Và chúng ta có thể vượt qua sự đàn áp bằng việc mở rộng trái tim mình cũng như lan truyền cách giải quyết đáng kinh ngạc này.


Ma nnejjemš neddih m el-qrayat. 	 lại không thể học được qua trường lớp.


Laxaṭerš had el-luġat el-mextalfa tefreḍ ḥedd, kima rana ɛad ki šefna, ɛla jal el-nqil ntaɛ el-selɛa w el-fkarat w el-teknolojyat w el-rzana. 	 Bởi vì những ngôn ngữ khác nhau này tạo ra một hàng rào, như chúng ta vừa thấy, đối với sự thuyên chuyển của hàng hóa và ý tưởng và công nghệ và trí tuệ.


W jat mma w qalet-li, "Ya mḥaynek, weš raki tdiri?" 	 Mẹ tôi lại gần và hỏi: "Con đang làm cái quái gì thế?"


W ḍerwek ki el-luġa tṭewret, rana derna ḥeyya mši menwali, w ḥetta ġriba 	 Bây giờ mặc dù đã hình thành ngôn ngữ, chúng ta đã làm một điều rất lạ, thậm chí kỳ quái.


Waḥda men had el-xyarat hiya ki nenɛazlu fi mejmuɛat ntaɛ ɛaylat ṣġar. 	 Một là chúng ta có thể rút lui về các nhóm gia đình nhỏ.


W tdir keš xuṭṭa. 	 Rồi bạn hãy lên kế hoạch.


Men beɛd 50 ɛam ntaɛ jehd beš nḥḥeydu el-ḥrub ɛla jiha, bqa swal waḥed, ɛummer ma ġab men texmami 	 Trong nửa thế kỷ nỗ lực gìn giữ hòa bình, tôi luôn đau đáu một câu hỏi:


Xelliwna netxxeylu belli ntuma šaṭrin f el-ṣniɛa ntaɛ risan el-fličat, beṣṣaḥ fašlin f el-ṣniɛa ntaɛ el-mṭareg dyal el-xšeb merbuṭa b riš el-ṭir. 	 Hãy tưởng tượng rằng bạn rất giỏi trong việc làm đầu mũi tên, nhưng bạn vô vọng khi làm những ngọn giáo có đính lông vũ.


"Amala, weš dert? 	 Và tôi đã làm điều đó.


Kul waḥed fikum ɛendu el-sima el-mejjehda, el-waɛra, elli tzeɛzeɛ kter (subversive) w elli kkewnu el-texyar el-ṭabiɛi (Natural Selection) l el-ḥin. 	 Mỗi chúng ta sở hữu một đặc trưng mạnh mẽ nhất, nguy hiểm nhất, có tính nổi loạn nhất mà chọn lọc tự nhiên đã để lại.


Rekɛu w huma yrejfu. 	 lần lượt quỳ gối xuống mặt đất.


El-ɛdaysiya yesteɛmlu el-teɛnaf b telt sirat. 	 Bọn áp bức sử dụng bạo lực theo ba cách:


Carol Coletta tqul: "Madabiya nxelleṣ keš waḥed ġir beš neqder ndir weš rani nwasi." 	 Carol Coletta nói, "Tôi hoàn toàn có thể trả tiền cho ai đó để làm việc của tôi."


"'Ana mexteṣ f el-ḥawsaba." 	 "Tôi là một chuyên gia máy tính."


W hiya el-muɛḍila elli had el-šinwi rahu yqabel fiha, ntaɛmen had el-luġa elli yehhedruha ġaši kter f el-ɛalem kter men 'eyy luġa waḥduxra, gaɛ kima n' hak rahu qaɛed quddam el-sebbura ntaɛu, yterjem el-jumel m el-šinwiya beš yrredhum jumel b el-'ingliziya. 	 Và đó là nghịch lý mà người đàn ông Trung Quốc này phải đối mặt, ngôn ngữ của ông ta được nói bởi nhiều người trên thế giới hơn bất cứ ngôn ngữ nào khác, vậy mà ông ta đang ngồi trước bảng đen dịch các cụm từ tiếng Trung sang tiếng Anh.


Ḍerwek, ma neqderš nehder ɛlikum, beṣṣaḥ, ɛla ḥsab el-šufa, el-ḥala kifkif belli ma neqqedruš nmewru mɛa el-nas elli ma nnejmuš nehhedru mɛahum. 	 Tôi không thể nói hộ bạn được, nhưng có vẻ như đây là trường hợp chúng ta không giao phối với những người chúng ta không thể nói chuyện cùng.


W elli tkakaw lih huwa belli el-teɛnaf b el-blayeṣ, elli yexxedmu fiha, mši ġir naqeṣ "insaniya, beṣṣaḥ tanik naqeṣ fayda ɛla ki yexxedmu b el-sira elli tejmeɛ nas b nas waḥduxrin beš yɛawdu el-benyan. 	 Và họ nhận ra rằng sử dụng bạo lực trong những trường hợp trên không chỉ là phi nhân đạo, mà còn không hiệu quả bằng những phương pháp kết nối con người lại với nhau.


W teqder, twalli, ḥetta beš txemmem f kter w kter men hak f el-ḥyat ntaɛkum di kul yum. 	 Và bạn có thể nghĩ được rất, rất nhiều thứ khác trong cuộc sống hàng ngày của chúng ta.


Beṣṣaḥ, f el-baqi men ḥyati, lakan tlaqit b John Hodgman, fi keš ḥefla ntaɛ TED, mši lazem nqul-lu, 	 Nhưng trong suốt phần đời còn lại của mình, nếu tôi có gặp John Hodgman trong một buổi tiệc của TED, tôi không phải giới thiệu rằng,


La mšina l el-jazira ntaɛ Papwa Gineya el-Jdida, neqqedru nelqaw qrib 800 l 1.000 luġa bašariya metmayza, luġa bašariya mextalfa, mehdurin f had el-jazira waḥedha. 	 Nếu chúng ta tới đảo Papua New Guinea, chúng ta có thể tìm được khoảng 800 cho tới 1,000 ngôn ngữ khác biệt, ngôn ngữ khác biệt, chỉ trên hòn đảo đó.


Tesmeḥ? 	 Đầu hàng ?


W rani nšuf, belli ḥnaya, el-nas el-šeɛbiyin, neqqedru ndiru waš daret Aung San Suu Kyi, Ġandi w Mandela. Neqqedru nefriwha mɛa 	 Tôi thấy chúng ta, những người bình thường, đều có thể làm những gì mà Aung San Suu Kyi, Ghandi, và Mandela đã làm.


Ɛeṣṣeṣ! 	 Bền bỉ.


Rani nšuf ṣeḥḥ kifeš rahu yexdem f kul muḍeɛ. 	 Mà còn thấy những bằng chứng chứng minh nó hiệu quả ở khắp mọi nơi.


Raki ɛad ṣġira bezzaf beš tnejmi tɛawni. 	 Nhưng con còn quá bé, chưa thể giúp họ được.


W teqder tšuf had el-ši, fi mujtamaɛ yetqeddem elli bda yekseb el-luġa, ki ma tkunš ɛendek luġa meɛnatu kelli zaweš bla jenḥin. 	 Và bạn có thể thấy rằng trong một xã hội đang phát triển bắt đầu nắm bắt được ngôn ngữ, thì không có ngôn ngữ sẽ như một chú chim không có cánh.


Winemma ykun el-ḍolm, ykun el-zɛaf. 	 Nơi nào không có sự công bằng ắt sẽ có sự tức giận.


F had el-syaq, ki tkun tehḍer, rak testeɛmel, f el-waqeɛ, waḥed el-škel ntaɛ el-telemetri (nqil bla-xiṭ) mši mextalef bezzaf ɛla el-telekomand ntaɛ el-tilivizyu ntaɛek. 	 Thay vào đó, khi bạn nói, bạn đang thực chất sử dụng một dạng truyền tín hiệu không mấy khác biệt so với chiếc điều khiển tivi của bạn.


laxaṭerš ḥna jnas nelqaw ġerdna mɛa el-luġa, beṣṣaḥ lazemlek tetkaka belli ḥetta f el-mubadalat ntaweɛna labġa el-sahlin gaɛ mertabṭa, b kmalha, b el-luġa. 	 Nhưng bạn phải nhận thấy rằng thậm chí hành động trao đổi đơn giản nhất chúng ta tham gia cũng hoàn toàn phụ thuộc vào ngôn ngữ.


"el-šadi yšuf w el-šadi ydir," El-ḥaja elli tdehheš hiya belli gaɛ el-hwayeš el-'uxrin ma ynnejmuš ṣaḥḥ ydiru had el-ši -- ɛla el-'aqqel, mši bezzaf. 	 "bắt chước như khỉ" điều ngạc nhiên thực sự là tất cả các loài động vật khác đều không thể làm được như vậy -- ít nhất là không làm được nhiều.


El-texyar el-zawej elli qeddina nwasiweh huwa ki ṭṭewwerna el-ɛefsat ntaɛ el-mwaṣla elli semḥet lina beš netqasmu el-fkarat w netɛawnu mɛa el-ġir. 	 Lựa chọn khác là phát triển hệ thống liên lạc cho phép chúng ta chia sẻ các ý tưởng và hợp tác với những người khác.


Mliḥ - Mxeyyer! 	 Làm thật tốt!


W ḥetta had el-teṣwira tban kelli meġšuša -- ḥaja jaya men Sirk Barnum &amp; Bailey. 	 Và ngay cả bức tranh này có dấu vết đáng ngờ rằng đã bị cắt ghép -- thứ gì đó từ rạp xiếc Barnum & Bailey.


F had el-qern, ṣra tebdal. 	 Còn ở thế kỷ này, mọi việc đã khác.


Ki yqabluk b el-ḥogra, tkun ma tkun: Ki bezz yetbellaweh f blaṣa ntaɛ leɛb wella el-teɛnaf f el-dar - wella, f el-ṭerqan ntaɛ Surya, ḍerwek, ki el-waḥed yqabel el-ṭnuga w el-hebheb, weš elli yfid kter beš tdiru? 	 Khi chúng ta đối mặt với sự tàn bạo, hay khi một đứa trẻ bị bắt nạt tại sân chơi hay chứng kiến bạo lực gia đình -- hay, bắt gặp xe tăng và súng ống, như những gì đang xảy ra trên đường phố Syria gần đây, thì giải pháp hiệu quả nhất là gì?


'Amala hadak weš dert. 	 Và tôi đã làm điều đó.


Teqder tkun naqeṣ nɛas, bessaḥ tkun kemmelt el-riwaya ntaɛek. 	 Bạn có thể bị thiếu ngủ, nhưng bạn sẽ hoàn thành tác phẩm của mình.


W teqɛed mɛa el-xuf w huwa msamik, kima keš bezz. 	 là thức dậy, uống một tách trà và ngồi xuống cùng với nỗi sợ mà bạn coi là một đứa trẻ con.


Svante lqa belli el-jin FOXP2, ɛla ḥsab el-šufa, mertabeṭ b el-luġa, kan kayen tanik, b nefs el-škel, ɛend el-Nyandertal, kima ḥnaya. 	 Svante tìm ra rằng gene FOXP2, gene cho thấy sự liên hệ với ngôn ngữ, cũng được tìm thấy ở người Neanderthal.


"Amala "Peace Direct" rahi tesned fihum beš ydiru had el-ši. 	 Vì thế Peace Direct chỉ đứng phía sau để giúp đỡ họ.


W ġir f 2007 -- w rani metyeqqen belli kayen ḥsabat jdud ɛla hadu -- ši qrib men 1.3 melyun ṣefḥa tterjmet l el-'engliziya waḥedha. 	 Và chỉ trong năm 2007 -- và tôi chắc là có những con số gần đây hơn -- khoảng 1.3 triệu trang văn bản đã được dịch sang tiếng Anh.


Kayen blayeṣ fuq had el-jazira win teqder telqa luġa jdida kul zuj wella telt myal. 	 Có những nơi trên đảo mà bạn có thể gặp loại ngôn ngữ mới trong mỗi vòng bán kính 2 hoặc 3 dặm.


W hakdatik, tṭewwerna b waḥed el-ṣifa elli ma tṭewwert biha ḥetta hayša. 	 Và chúng ta thành công theo một cách mà chưa loài nào làm được.


Bdaw yeffaḥmu had el-ši. ḥetta l ḍerwek el-siyasa ntaɛhum beš yḥarbu el-"irhab kanet qayma ɛla el-qtila ntaɛ el-ɛedyan, šḥalemma stqam w "ida ḥeslu el-šeɛbiyin f el-weṣṭ, Yetsemma hada b el-ktiba "collateral damage - ḍyaɛa meḥtuma" 	 Cho tới ngày nay, chính sách chống khủng bố của Hoa Kỳ đã dùng mọi cách để giết chết những kẻ gây rối, và nếu người dân nhìn nhận chính sách đó theo hướng này, thì việc này sẽ được coi là "sự thiệt hại bên lề".


El-luġa hiya ṭerf ntaɛ teknolojya 'ijtimaɛiya beš tɛezzez el-fayda ntaɛ el-mɛawna -- beš newweṣlu l mufahamat, w nefriw 'afirat w beš nneḍmu el-ṣenɛat dyawelna. 	 Ngôn ngữ là một phần của kỹ năng xã hội để gia tăng lợi ích của sự cộng tác -- để đạt được các thỏa thuận, để ký kết hợp đồng và để phối hợp các hoạt động của chúng ta.


Kifeš neɛɛerfu had el-ši? 	 Làm sao mà ta biết được điều đó?


Tešnaɛ kbir rahu waqeɛ temma." 	 Ắt hẳn có chuyện gì tệ hại đang xảy ra."