Ũ̶mu̶a ti ñajama, rõmia ju̶arã trigore vãiaabo ñaru̶arãma. To bajiri, sĩgõ ãmiecoru̶ocomo. Gajeoma, ãmiecobetiru̶ocomo. 	 Dwie będą mleć z sobą; jedna wzięta będzie, a druga zostawiona.


To bajiro ĩre yigajanorone, ángel Diore moabosagu̶ ruyuayuju ĩ. Ruyuacõari, “Dios ĩ bojarore bajiro yicõa ñato” yigu̶, Jesúre ejarẽmoñuju ĩ. 	 I ukazał mu się Anioł z nieba, posilający go.


Riojo mu̶are gotiaja yu̶. Ejaru̶aroja masa jedirore Dios ĩ beserirũ̶mu̶. Tirũ̶mu̶re tocãrãca vãme, mu̶a ñagõria vãmere, “Ado bajiro ti bajijare, to bajise ñagõcaju̶ yu̶a”, Diore yigotiru̶arãja mu̶a. 	 Ale powiadam wam, iż z każdego słowa próżnego, które by mówili ludzie, dadzą z niego liczbę w dzień sądny;


Gayo quẽne, mu̶are quẽnarotiami. Ĩ ya viju̶ne ñacõari, Cristore ajitirũ̶nu̶rã rẽjarũgũaja. Erasto adi macaju̶re gãjoa codebosarimasu̶ quẽne, mu̶are quẽnarotiami. Cristo su̶orine mani yu̶, Cuarto vãme cu̶tigu̶ quẽne, “Quẽnato”, mu̶are yami. 	 Pozdrawia was Gajus, gospodarz mój i wszystkiego zboru. Pozdrawia was Erastus, szafarz miejski, i Kwartus brat.


Papera tũnariajotiaca õjacõari cu̶ocami. Rujiejacõari, ĩ gu̶bo riojojacatu̶aju̶a, moa riagaju̶ cu̶darocaroacami. Gãcojacatu̶a gu̶bo boeju̶a cu̶dacũcami. 	 A miał w ręce swojej książeczki otworzone i postawił nogę swoję prawą na morzu, a lewą na ziemi.


Cojoji me mu̶a tu̶ju̶re yu̶ varu̶arũgũboasere masiña mu̶a, yu̶ mairã. “Gaje sitana yu̶ gotisere ajicõari, Cristore ĩre ĩna ajitirũ̶nu̶catore bajiro mu̶a rãcana quẽne ajitirũ̶nu̶ato” yigu̶, varu̶arũgũboaja yu̶. Mu̶a ñaroju̶re varu̶a tu̶oĩagũ̶ ñaboarine, mu̶a tu̶ju̶re vamasibeticaju̶ yu̶. 	 A nie chcę, abyście i wy wiedzieć nie mieli, bracia! żem często zamyślał pójść do was; (alem był dotąd zawściągniony), abym miał jaki pożytek i między wami, jako i między inszymi pogany.


To bajiri José jacu̶ mani ñicu̶ ñamasir'i, Jacob, “Egiptoju̶ trigo ĩna juacũre ñañuju ti” yirere ajicõari, ĩ rĩare cõamasiñuju “Vaja yirã vajaro” yigu̶. 	 A gdy usłyszał Jakób, iż zboża były w Egipcie, posłał ojców naszych pierwszy raz.


Yu̶ cãnibetore bajirone cãnibesa mu̶a quẽne. To bajicõari, Diore sẽniña, “Vãtia u̶ju̶ Satanás ĩ yirotisere yicõari, Dios ĩ bojabetire yirobe” yirã. Quẽnaro mu̶are masiaja yu̶. “Dios ĩ bojasere yiru̶cu̶ja” yirã ñaboarine, cojojirema rojose u̶su̶ri cu̶tirã ñari, Dios ĩ bojabetiju̶are yirũgũaja mu̶a —Pedro mesare ĩnare yiyuju Jesús. 	 Czujcież, a módlcie się, abyście nie weszli w pokuszenie; duchci jest ochotny, ale ciało mdłe.


Gore bu̶to quẽnase ñarotirũgũami Dios. Quẽnase ñaboarine, yoaro mene sĩnicoatoja. Ti sĩniro ĩacõari, tire tĩarãma masa, bare roariajau̶ju̶re. To bajiri yoaro catise me ti ñaboajaquẽne, tire quẽnorũgũgũ̶mi Dios. Go rẽtoro manire maigũ̶mi Dios. To bajiri, “Manire sudi cõaru̶cu̶mi”, yimasiroti ñaja. “To bajirone yigu̶mi Dios”, yiajitirũ̶nu̶betibu̶sarã ñaja mu̶a. 	 Jeźli tedy trawę polną, która dziś jest, a jutro bywa w piec wrzucona, Bóg tak przyodziewa, azaż nie daleko więcej was! o małowierni!


To bajiro yu̶are ĩ yigotimasio ñarone, fariseo masa, Dios ĩ rotimasire gotimasiorimasa quẽne ejacama. Sĩgõ rõmio manaju̶ cu̶tiboarine gãji rãca ajeri cu̶tigore yu̶a ĩaro rĩjoroju̶are sore jiaejocama ĩna. 	 I przywiedli do niego nauczeni w Piśmie i Faryzeusze niewiastę na cudzołóstwie zastaną, a postawiwszy ją w pośrodku,


To bajiri, Jerusalénju̶ Pedro ĩ tudiejaro, ado bajiro ĩre sẽniĩañujarã ĩna: —¿No yigu̶ jud'io masa vi me ti ñaboajaquẽne, sãjacati mu̶? To bajicõari, ¿no yigu̶ ĩna rãca bacati mu̶? —yiyujarã, Pedrore. 	 A gdy Piotr przyszedł do Jeruzalemu, spierali się z nim ci, którzy byli z obrzezania,


‘Mu̶re ajitirũ̶nu̶menaja yu̶a’ yibesa. Mu̶a ñicu̶a yu̶re jũnisinicõari, ĩna cu̶dibetimasicatire bajiro bajibesa mu̶a. Mu̶a ñicu̶a, masa manoju̶ ĩna ñacudiro, ju̶arã masa cõro ñaricũ̶mari ĩaĩañamanire ĩnare yiĩorũgũboacaju̶ yu̶. To yu̶ yiboajaquẽne, yu̶re ajirũ̶cu̶bu̶omena ñari, ado bajise yirũgũcama ĩna: ‘Mani bojaseju̶a mani yijama, ¿no bajise manire yirojari Dios?’ yirũgũcama ĩna. 	 Nie zatwardzajcież serc waszych, jako w rozdrażnieniu, w dzień onego pokuszenia na puszczy.


Esp'iritu Santo ĩ ejarẽmose rãca, “Dios rĩa ñaja”, yimasiaja mani. 	 Tenże duch poświadcza duchowi naszemu, iż jesteśmy dziećmi Bożymi.


To ĩna yisere ajicõari, ado bajiro ĩnare cu̶dicami Jesús: —¿Dios oca masa ĩna ucamasire ado bajiro yisere ĩabeticatique mu̶a? “Rẽmoju̶ ũ̶mu̶re, rõmiore rujeomasiñuju Dios”, yigotiaja Dios oca. 	 A on odpowiadając rzekł im: Nie czytaliście, iż ten, który stworzył na początku człowieka, mężczyznę i niewiastę uczynił je?


To yu̶a bajirone, ejacama fariseo masa. Ĩna ñacama, Moisére Dios ĩ roticũmasirere bu̶to ajirũ̶cu̶bu̶orã, rojose yirã rãca ñaru̶amena. Ejacõari, yu̶a bañasere ĩacõari, yu̶ rãcanare Jesús buerimasare ĩnare sẽniĩacama: —¿No yigu̶ mu̶are buegu̶ma, ãnoa rojose yirã rãca bati? —yicama ĩna. 	 Co widząc Faryzeuszowie, rzekli uczniom jego: Przeczże z celnikami i grzesznikami je nauczyciel wasz?


‘Yu̶ rĩa me ñaama ĩna’ Dios ĩ yiriaro bero ti ñaboajaquẽne, ‘Catimu̶orũ̶gõgũ̶ Dios rĩa ñaama ĩna’ yiru̶arãma”, yiucamasiñuju Oseas ñamasir'i. 	 I stanie się, że na tem miejscu, gdzie im mawiano: Nie jesteście wy ludem moim, tam nazwani będą synami Boga żywego.


To bajiro ĩ yiro bero, ado bajiro Jesúre sẽniĩañuju sĩgũ̶: —Gotimasiorimasu̶, yu̶ jacu̶ ñamasicacu̶ gajeyeũnire cu̶obeaja yu̶. Yu̶ gagu̶, tire juacũcacu̶ ñaboarine, yu̶re ĩsiru̶abeami. To bajiri, “Ĩ ye ñarotire ĩre ĩsiña mu̶” ĩre yiya, yu̶ gagu̶re —Jesúre ĩre yiboayuju ĩ. 	 I rzekł mu niektóry z ludu: Nauczycielu! rzecz bratu memu, aby się ze mną podzielił dziedzictwem.


“Quẽnabeaja”, yigõjarũgũama ĩna. To yicõari, “Ĩna ye su̶orine rojose ñaja”, yiñagõmacarũgũama. To bajiro yirã ñaboarine, ĩna bojamasuse rĩne yirũgũama. Gajeyerema, “Rẽtoro masirã ñaja yu̶a”, yirũgũama. To yicõari, ĩna bojarore bajiro yirã gãjerãre quẽnaro gotisocarũgũama. 	 Ci są szemracze utyskujący sobie, według pożądliwości swoich chodzący, i których usta mówią bardzo harde słowa; pochlebiając osobom dla swego pożytku.


Gotimasiore queti ĩnare gotigajanocõari, Capernaum vãme cu̶ti macaju̶ vasuju Jesús. 	 A gdy dokończył wszystkich mów swoich przed onym ludem, wszedł do Kapernaum;


Ãni micagũ̶ ñaboagu̶re ĩre ĩaja mu̶a. “Jesús yu̶re catioru̶cu̶mi” ĩ yitu̶oĩajare, rẽmone ĩ ñicu̶gũ̶ri tĩmacoaju̶ ti. Tire ĩacõari, “Jesús su̶orine bajiaja ti”, yimasiaja mu̶a. 	 A przez wiarę w imię jego, tego, którego wy widzicie i znacie, utwierdziło imię jego; wiara, mówię, która przez niego jest, dała temu to zupełne zdrowie przed obliczem was wszystkich.


Ĩ macu̶, yu̶re ĩ ajitirũ̶nu̶jama, ĩ jacu̶ju̶a ĩre ĩateru̶cu̶mi. Jacu̶ju̶a, yu̶re ĩ ajitirũ̶nu̶jama, ĩ macu̶ju̶a, ĩre ĩateru̶cu̶mi. So macoju̶a, yu̶re so ajitirũ̶nu̶jama, so jacoju̶a, sore ĩateru̶ocomo. Jacoju̶a, yu̶re so ajitirũ̶nu̶jama, so macoju̶a, sore ĩateru̶ocomo. So jẽjoju̶a yu̶re so ajitirũ̶nu̶jama, so ũmañicoju̶a, sore ĩateru̶ocomo. So ũmañicoju̶a yu̶re so ajitirũ̶nu̶jama, so jẽjoju̶a, sore ĩateru̶ocomo —ĩnare yigotiyuju Jesús. 	 Powstanie ojciec przeciwko synowi, a syn przeciwko ojcu, matka przeciwko córce, a córka przeciwko matce, świekra przeciwko synowej swojej, a synowa przeciwko świekrze swojej.


Quẽna ĩre sẽniĩacama ĩna: —To bajise yigu̶ ñaboarine, Cristo me ñaboarine, El'ias ñamasir'i me ñaboarine, Diore gotirẽtobosarimasu̶ “Ejaru̶cu̶mi” ĩna yigu̶ me ñaboarine, ¿no yigu̶ oco rãca masare bautizatique mu̶? —Juanre yisẽniĩacama. 	 I pytali go i rzekli mu: Czemuż tedy chrzcisz, jeźliżeś ty nie jest Chrystus, ani Elijasz, ani prorok?


Corinto vãme cu̶ti macaju̶ Apolos ĩ ñatoyene, Pabloju̶a gũ̶tayucu̶ vatoaju̶ ñarimacarire rẽtoacõari, Efesoju̶ ejayuju. Toju̶ ejacõari, Jesúre ajitirũ̶nu̶rãre sĩgũ̶rire ĩnare bu̶jayuju Pablo. 	 I stało się, gdy Apollos był w Koryncie, iż Paweł obszedłszy górne krainy, przyszedł do Efezu; a znalazłszy tam niektórych uczniów,


U̶ju̶ ĩ vato bero, cinco mil ñaritiiri ĩsiecor'i, quẽna cinco mil ñaritiiri bu̶jarẽmogũ̶mi. 	 A poszedłszy on, który wziął pięć talentów, robił niemi, i zyskał drugie pięć talentów.


To bajiro ĩna yi vaboajaquẽne, ti macariana jãjarã masa, Jesús ĩ buerimasa rãca ĩ vasere ĩamasicõari, ũmacoasujarã ĩna, Jesús ĩ ejarotiju̶re vana. 	 A widząc je lud, że odjeżdżali, poznało go wiele ich, i zbieżeli się tam pieszo ze wszystkich miast, i poprzedzili je, i zgromadzili się do niego.


Gãji, mil ñaritiiri ĩsiecor'ima, ĩ ĩsiecoriaro cõrone yujecũcõagũ̶mi. 	 Ale ten, który wziął jeden, odszedłszy wykopał dół w ziemi, i skrył pieniądze pana swego.


“To cõrone ejaru̶cu̶mi” jãjarã masa ĩna yimasibetirĩmarone, tudiejaru̶cu̶ja yu̶. To yu̶ bajijare, masa ñajediro yu̶re rudimasibetiru̶arãma ĩna. 	 Albowiem jako sidło przypadnie na wszystkie, którzy mieszkają na obliczu wszystkiej ziemi.


To bajiri, yu̶ bajiñarũgũcatore bajiro bajiñaña, mu̶a quẽne. 	 Bądźcież wespół naśladowcami moimi, bracia! a upatrujcie tych, którzy tak chodzą, jako nas za wzór macie.


“ ‘Rẽtoro rojose tãmu̶orobe’ yirã, rojose mu̶a yisere yitu̶jaya mu̶a” yigu̶, ado bajiro ĩnare gotiyuju Jesús: —“Yu̶ ãmo su̶orine rojose yibu̶ yu̶” mu̶a yitu̶oĩamasijama, jatarocaya. Mu̶are cojo ãmo ti manijama, quẽnabetoja. To bajiboarine, ju̶aãmo rãca mu̶a bajireajama, jeame yatibetimeju̶ mu̶a vajama, rẽtobu̶saro quẽnabetiru̶aroja. 	 A jeźliby cię gorszyła ręka twoja, odetnij ją; bo lepiej jest tobie ułomnym wnijść do żywota, niżeli dwie ręce mając, iść do piekła w on ogieó nieugaszony,


Jesucristo mu̶are ĩ mairore bajirone bu̶to mu̶are maiaja yu̶ quẽne. Bu̶to mu̶are yu̶ maisere masiami Dios quẽne. 	 Albowiem świadkiem mi jest Bóg, jako was wszystkich pragnę we wnętrznościach Jezusa Chrystusa.


To ĩ yijare, cũmua vasãja vacoasujarã ĩna, masa ĩna manibu̶saroju̶ vana. 	 I odjechali w łodzi na miejsce puste osobno.


Bero, õ vecaju̶ ũ̶mu̶agaseroju̶re, gaje vãme ñamasuse bajirotire ĩoro ruyucaju̶. Ñasu̶ose rõmio ruyucamo. Ũ̶mu̶agu̶ muiju ĩ yaasere bajiro yaarito sudiro sãñagõ ñacamo. Ñamiagu̶ muiju joere rũ̶gõcamo. So ru̶joa jeoriabedore ju̶aãmo cõro, ju̶a jẽnituarirãcu̶ ñocoa ñacama. 	 I ukazał się cud wielki na niebie: Niewiasta obleczona w słońce, a księżyc pod nogami jej, a na głowie jej była korona z dwunastu gwiazd;


To bajiro so yisere ajicõari, bu̶to su̶tiritiyuju Herodes. To bajiboarine, ĩ jicõariarã ĩna ajiro rĩjoroju̶a, “Riojo mu̶re gotiaja yu̶. No bojase mu̶ sẽnijama, mu̶re ĩsiru̶cu̶ja” ĩ yicõare ñajare, so sẽnirore bajirone yiyuju. 	 I zasmucił się król bardzo, wszakże dla przysięgi i dla spółsiedzących nie chciał jej odmówić.


To yicõari, ángel mesare quẽne to bajirone yiyumi, ĩ rotiboasere ĩna cu̶dibetijare. Sĩgũ̶ri ángel mesa, Diore moabosarã ñaboarine, ĩ rotirore bajiro cu̶dibetimasiñujarã ĩna. To bajiro ĩna bajijare, cõmemari rãca ĩnare siacõari, tu̶sabetigojeju̶ ĩna ñacõa ñarotire yigu̶ toju̶ ĩnare cũmasiñuju Dios. “Rojose yirã, rojose tãmu̶orũgũru̶arãma” ĩnare ĩ yirotirũ̶mu̶ju̶ ti ejaroto rĩjoro, toju̶ne ñacõa ñaru̶arãma ĩna. To bajiro ĩ yirotirũ̶mu̶ ti ejaro, bu̶tobu̶sa rojose tãmu̶oru̶arãma ĩna. Tire masicõari, “ ‘Manire quẽne rojose yiromi’ yirã, Diore ajitirũ̶nu̶ tu̶jabetiroti ñaja”, yimasiaja mani. 	 Także Aniołów, którzy nie zachowali pierwszego stanu swego, ale opuścili mieszkanie swoje, na sąd dnia wielkiego związkami wiecznemi pod chmurą zachował.


To yicõari gajeju̶ ado bajiro gotiaja Dios oca: “Ũ̶mu̶, rõmio ĩ rujeore ti ñajare, ũ̶mu̶ju̶a, manajo cu̶tigu̶, ĩ jacu̶are ĩnare cãmotadicoaru̶cu̶mi. Manajo cu̶tijama, ju̶arã ñaboarine, sĩgũ̶ ruju̶re bajirone ñaru̶arãma”, yigotiaja Dios oca. 	 I rzekł: Dlatego opuści człowiek ojca i matkę, a przyłączy się do żony swojej, i będą dwoje jednem ciałem.


To yicõari, As'incrito, Flegonte, Hermes, Patrobas, Hermas, ĩna rãcana quẽne, Cristore ajitirũ̶nu̶rã jediro quẽnato. 	 Pozdrówcie Asynkryta, Flegonta, Hermana, Patrobę, Hermena i braci, którzy są z nimi.


Ado bajiro bajiaja: Masa mani socaboajaquẽne, Dioma, socagu̶ me ñaami. Tirene ucamasiñumi Diore gotirẽtobosarimasu̶: “Mu̶re yu̶ cu̶dibeti vaja, rojose yu̶re mu̶ yiro ĩacõari, ‘ “Yiru̶cu̶ja” ĩ yiriarore bajiro yami’ mu̶re yirũ̶cu̶bu̶o variquẽnaru̶arãma masa. To bajiri, ‘Socagu̶ ñaami’ mu̶re yigu̶ maniru̶cu̶mi”, yiucamasiñumi. 	 Nie daj tego Boże! I owszem niech Bóg będzie prawdziwy, a wszelki człowiek kłamcą, jako napisano: A abyś był usprawiedliwiony w mowach twoich, a żebyś zwyciężył, gdybyś sądził.


To bajiro Juan ĩ yisere ajicõari, Jesúre ĩre su̶yacaju̶ yu̶a yuja. 	 I słyszeli go oni dwaj uczniowie mówiącego, i szli za Jezusem.


To bajiro ti yiboajaquẽne, jud'io masa Jesús ĩ bajire quetire ajirã jãjarã ñaboarine, mojoroaca ñaama ĩre ajitirũ̶nu̶rãma. To bajiro ĩna bajirotire yigu̶, Isa'ias ñamasir'i ado bajiro ucamasiñumi: “Yu̶ u̶ju̶, yu̶are mu̶ gotimasiorotisere ajiru̶amena rĩne ñacõama”, yiucamasiñumi Isa'ias. 	 Aleć nie wszyscy posłuszni byli Ewangielii; albowiem Izajasz mówi: Panie! któż uwierzył kazaniu naszemu?


Gaje vãme mu̶a ñagõru̶a tu̶oĩajama, u̶jarã ĩna rẽjaroju̶ vacõari, quẽnaro tire gotiroti ñaja. 	 Jeźli się też o czem inszem pytacie, to się może w porządnem zgromadzeniu odprawić.


Sĩgũ̶ri manajo cu̶timena ñarãma. Rõmia rãca ĩna yiroti ti manijare, bajirãma. To bajirãne ruyuariarã ñari, bajirãma. Gãjerãma, “Rĩa yimasibeticõato” yirã, ĩna yijeriarã ñari, bajirãma. Gãjerãma, manajo bojamenama, “Yu̶ manajo cu̶tibetijama, yu̶ u̶ju̶, Dios ĩ bojarore bajiro quẽnabu̶saro yimasiru̶cu̶ja yu̶” yitu̶oĩarã ñari, bajirãma. To bajiro bajiru̶a tu̶oĩarãma, to bajirone bajiato —yu̶are yicami Jesús. 	 Albowiem są rzezaócy, którzy się tak z żywota matki narodzili; są też rzezaócy, którzy od ludzi są urzezani; są też rzezaócy, którzy się sami urzezali dla królestwa niebieskiego. Kto może pojąć, niechaj pojmuje!


Tire bocaãmicõari, ĩ barone ĩ u̶su̶ju̶re vãtia u̶ju̶ sãjacoa ruyucami Judare. To bajiro ĩ bajijare, ado bajiro ĩre yicami Jesús: —Mu̶ yiru̶a tu̶oĩasere yidaya mu̶ —Judare ĩre yicami Jesús. 	 A zaraz po onej sztuczce chleba wstąpił weó szatan. Tedy mu rzekł Jezus: Co czynisz, czyń rychło.


To bajiro ĩ yisere ajicõari, ado bajiro ĩre yicama ĩna, Jesúre: —Bu̶cu̶ me ñaja mu̶. Cincuenta cũ̶mari cu̶obetiboarine, ¿no yigu̶, “Abraham ñamasir'ire ĩre ĩacaju̶ yu̶”, yati mu̶? —ĩre yicama ĩna. 	 Tedy rzekli Żydowie do niego: Pięćdziesiąt lat jeszcze nie masz, a Abrahamaś widział?


To bajiro bajirũgũroti ñaja, Dios ĩ rotimasire ado bajiro ti gotijare: “Mu̶ masu ruju̶re mu̶ mairore bajirone mu̶ tu̶anare maiña”, yigotiaja. Tire mu̶a yijama, Dios ĩ rotise ñaro cõrone cu̶dirã yirãja. 	 Bo wszystek zakon w jednem się słowie zamyka, to jest w tem: Będziesz miłował bliźniego twego jako samego siebie.


To bajicõari, saduceo masa quẽne ejayujarã, Jesúre sẽniĩatorã. “Masa ĩna rijato bero, ĩna u̶su̶ri, ĩna ruju̶ri ñaro cõrone quẽna tudicatimenama” yirã ñañujarã saduceo masa. Ado bajiro ĩre sẽniĩañujarã: —Ajiya gotimasiorimasu̶. Moisés ñamasir'i ado bajiro ĩ yiucacũmasire ti ñajare, mu̶re sẽniĩarã vabu̶ yu̶a. “Sĩgũ̶, manajo cu̶tiboa, rĩa magũ̶ne ĩ bajirocajama, ĩ gagu̶ manajo ñariore manajo cu̶tiru̶cu̶mi ĩ bediju̶a. To bajiri ĩ rãca ñacõari, so macu̶ cu̶tijama, ĩ gagu̶ macu̶ ñaru̶cu̶mi”, yimasiñuju Moisés. 	 I przyszli do niego Saduceuszowie, którzy mówią, iż nie masz zmartwychwstania, i pytali go mówiąc:


Jesús buerimasa ju̶aãmo cõro ñarã, yu̶a ajibetone, “To bajiro bojaja yu̶a” ĩna yirudisere ajicõari, jũnisinicaju̶ yu̶a. 	 A usłyszawszy to oni dziesięciu, rozgniewali się na onych dwóch braci.


“Ĩ yirore bajiro yigu̶ ñagũ̶mi”, Diore ĩre yitu̶oĩagũ̶ ñamasiñuju Jacob ñamasir'i quẽne. To bajiro Diore tu̶oĩagũ̶ ñari, ĩ bajirocaroto rĩjoro, ĩ macu̶ José rĩare, “Quẽnaro mu̶are yiru̶cu̶mi Dios”, ĩnare yimasiñuju ĩ. Bu̶cu̶ ñari, rũ̶gõtĩmabetiar'i ñaboarine, ĩ tueriu̶ su̶orine vũ̶mu̶rũ̶gõcõari, Diore rũ̶cu̶bu̶omasiñuju ĩ. 	 Wiarą Jakób umierając, każdemu z synów Józefowych błogosławił i pokłonił się podparłszy się na wierzch laski swojej.


“Ĩ yirore bajiro yigu̶ ñagũ̶mi Dios”, yitu̶oĩarã ñamasiñujarã Israel ñamasir'i jãnerabatia quẽne. To bajiro Diore tu̶oĩarã ñari, Diore ajitirũ̶nu̶cõari, moa riaga Oco Sũarisa vãme cu̶tiyare jẽamasiñujarã. Dios ĩ masise su̶ori “Riagare jẽato” yigu̶, oco mano ĩ yibosajare, carari maare jẽamasiñujarã ĩna. To bajicõari, egipcio masa ĩnare tu̶oru̶arã, su̶yajẽamasiboayujarã. Ĩna jẽaejabetone, ruureacõamasiñuju Dios. 	 Wiarą przeszli przez morze Czerwone, jako po suszy, o co kusiwszy się Egipczanie, potonęli.


To ĩ yiñarirĩmarone, gãjerã ángel mesa jãjarã ruyuayujarã ĩna. Ruyuacõari, ado bajise Diore ĩre basavariquẽnañujarã ĩna: 	 A zaraz z onym Aniołem przybyło mnóstwo wojsk niebieskich, chwalących Boga i mówiących:


Gãjerã Cristore ajitirũ̶nu̶rãre tubibe ecorãre masiritibesa mu̶a. Mani quẽne mani tubibe ecojama, “Quẽnabetoja” yitu̶oĩarã ñari, ejarẽmoña. Gãjerãre quẽne, rojose ĩnare ĩna yijama, mu̶a quẽne ĩna rãca rojose tãmu̶orãre bajiro ĩnare ĩamaicõari, ejarẽmoña mu̶a. 	 Pamiętajcie na więźniów, jakobyście spółwięźniami byli; na utrapionych, jako ci, którzy też w ciele jesteście.


Jairicaro ñañuju. To bajiri ti vi sãjacõari, sĩgũ̶ ángel ĩ rujisere ĩañujarã ĩna. Sudiro botiriase yoariase sãñacõari rujiyuju riojojacatu̶aju̶are. Bu̶to güiyujarã ĩna. 	 I wszedłszy w grób, ujrzały młodzieńca, siedzącego na prawicy, odzianego szatą białą; i ulękły się,


Mani jacu̶, Diore tu̶oĩavariquẽnacõari, ado bajiro ĩre sẽniru̶arãja mu̶a: “Quẽnaro yaja mu̶. Quẽnaro mu̶ yire su̶orine mu̶ yarã ñaja yu̶a. To bajiri mu̶ ñaroju̶, ejacõari, gãjerã, mu̶ yarã quẽnaro ĩna yiecorore bajiro yiecoru̶arãja yu̶a quẽne”, Diore yivariquẽnaru̶arãja mu̶a. 	 Dziękując Ojcu, który nas godnymi uczynił, abyśmy byli uczestnikami dziedzictwa świętych w światłości;


Ĩna rãcagu̶ ñañuju Agabo vãme cu̶tigu̶. Jesúre ajitirũ̶nu̶rã ĩna rẽjarũgũroju̶re sãjaejacõari, Esp'iritu Santo ĩ ejarẽmose rãca tu̶oĩacõari, ado bajiro ĩnare gotiyuju Agabo: —Judea sita ti ñaro cõrone, ñio ejaru̶aroja. Bare jedicoaru̶aroja —yiyuju Agabo. To ĩ yisere ajicõari, “Judeana ñiorijaru̶arãma ĩna. Gãjoa ĩnare cõato mani”, yiyujarã Antioqu'iana Jesúre ajitirũ̶nu̶rã. To ĩna yiriarore bajirone yiyujarã ĩna. Ĩna cu̶ose ĩna ĩsimasiro cõro Saulore, Bernabére quẽne ĩnare ĩsiñujarã, Judea ñarãre Jesúre ajitirũ̶nu̶rã bu̶cu̶rãre “Ĩnare ĩsiato” yirã. To bajiro ti bajijama, Roma macagu̶ Claudio vãme cu̶tigu̶ masa ñajediro u̶ju̶ ĩ ñariarodore bajiyuju. 	 A powstawszy jeden z nich imieniem Agabus, oznajmił przez Ducha, iż miał być głód wielki po wszystkim okręgu ziemskiem, który też był za Klaudyjusza cesarza.


To bajiro ĩnare yigajanocõari, Diore sẽnigũ̶ vasuju Jesús quẽna. Diore sẽnigũ̶ var'i, tudiejacõari, ĩnare yujioyuju: —¿No yirã cãni manicõati mu̶a maji? Ado cõrone, Dios ĩ roticõacacu̶re, rojose yirãre yu̶re ĩsirocarocu̶ vadicoagu̶mi yuja. 	 I przyszedł po trzecie, a rzekł im: Śpijcież już i odpoczywajcie! Dosyćci! przyszłać ta godzina, oto wydany bywa Syn człowieczy w ręce grzeszników.


To yicõari ado bajiro ĩnare yiyuju: —Mu̶a bare sãriajoari, gãjoare quẽne juaábesa. No bojase mu̶a cu̶ose juaábesa. Tueriayucú̶ri rĩne juaása. 	 I rozkazał im, aby nic nie brali na drogę, jedno tylko laskę: ani taistry, ani chleba, ani w trzos pieniędzy;


To bajiro ĩna yisere ajicõari, —Yu̶ quẽne, ado bajiro mu̶are sẽniĩaja yu̶: 	 A on odpowiadając, rzekł do nich: Spytam i ja was o jednę rzecz, a powiedzcie mi:


Eliaquim jacu̶ ñamasiñuju Melea. Melea jacu̶ ñamasiñuju Mena. Mena jacu̶ ñamasiñuju Matatá. Matatá jacu̶ ñamasiñuju Natán. Natán jacu̶ ñamasiñuju David. 	 Syna Meleowego, syna Mainanowego, syna Mattatanowego, syna Natanowego, syna Dawidowego,


Quẽnagũ̶ma, quẽnaro tu̶oĩagũ̶ ñagũ̶mi. To bajiri quẽnase ñagõgũ̶mi. Rojogu̶ju̶ama, rojose tu̶oĩagũ̶ ñagũ̶mi. To bajiri rojose ñagõgũ̶mi. 	 Dobry człowiek z dobrego skarbu serca wynosi rzeczy dobre, a zły człowiek ze złego skarbu wynosi rzeczy złe.


Cristo ocare ajisu̶ocõari, “Ti ñaja riojo ñamasuse oca”, yiyuja mu̶a. To yicõari, “Rojose yirã mani ñaboajaquẽne, manire ĩamaicõari, manire quẽnaro yiyumi Dios”, yiajitirũ̶nu̶ñuja mu̶a. Ĩ oca quẽnasere mu̶a ajitirũ̶nu̶rore bajiro ajitirũ̶nu̶rũtuana yirãma masa jediro. To bajicõari, mu̶a yirũgũrore bajirone quẽnaro yirũgũrãma ĩna quẽne. 	 Która przyszła do was jako i na wszystek świat, i przynosi owoc, jako i u was, od onego dnia, któregoście usłyszeli i poznali łaskę Bożą w prawdzie.


“To bajirone bajiru̶cu̶ja”, yitu̶oĩaja yu̶. To bajiri, bu̶tobu̶sa Cristore ajitirũ̶nu̶cõari mu̶a variquẽnarotire yigu̶, mu̶a rãca yu̶ ñarotire bojaja yu̶. 	 A będąc tego pewien, wiem, iż zostanę i z wami wszystkimi pomieszkam ku waszemu pomnożeniu i weselu wiary,


To bajiro yu̶re ĩ yisere ajicõari, “Yu̶ u̶ju̶, ¿no bajiro yigu̶ti yu̶?”, ĩre yisẽniĩacaju̶ yu̶. To yu̶ yirone, “Damascoju̶ vasa mu̶. To mu̶ ejaro, ‘Ado bajiro yiya’ mu̶re yiru̶arãma”, yu̶re yi ocaruyucami. 	 I rzekłem: Cóż uczynię, Panie? A Pan rzekł do mnie: Wstań; idź do Damaszku, a tam ci powiedzą o wszystkiem, co postanowiono, abyś ty uczynił.


To ĩ yiro bero, gajeye ado bajise yu̶re bajiĩocaju̶: Õ vecaju̶, Dios ĩ ñaroju̶, jãnariasojere ĩacaju̶ yu̶. To yu̶ ĩamu̶orone, jutiria trompeta vãme cu̶tiare jutibu̶su̶oriaro cõro bu̶to, ado bajiro ocaruyucaju̶ ti: —Mu̶jaaya. Bero bajiroti quetire mu̶re ĩoru̶cu̶ja yu̶ —yu̶re yi ocaruyucaju̶. 	 Potemem widział, a oto drzwi były otworzone w niebie, a głos pierwszy, którym słyszał, jako trąby mówiącej ze mną, i rzekł: Wstąp sam, a pokażę ci, co się ma dziać napotem.


Mame oca yu̶ gotimasiose ricati ti ñajare, yu̶ ye rãca mani ñicu̶a ĩna yimasirere mu̶a tu̶oĩavu̶ojama, quẽnabeaja. Sudiro bu̶cu̶ase ti vojama, mamagasero rãca seretumasimenaja mani. Mamagaserone mani seretujama, mani coero bero carato tũ̶atutu vatone bu̶cu̶aseju̶a vocoatoja. Bu̶cu̶ase, mamase rãca mani seretumasibetore bajirone, mame oca yu̶ gotimasiosere, mani ñicu̶a oca rãca tu̶oĩavu̶obesa mu̶a. 	 A żaden nie wprawuje łaty sukna nowego w szatę wiotchą; albowiem ono załatanie ujmuje nieco od szaty, i stawa się gorsze rozdarcie;


To bajiri Moisés ñamasir'i ĩ ucamasirere, to yicõari Diore gotirẽtobosamasiriarã ĩna ucamasirere quẽne ĩagotiyuju gãji. To bajiro ĩ yiro bero, Pablo rãcanare sẽniĩañujarã ĩna, ti vi u̶jarã: —“Bu̶tobu̶sa Diore ajitirũ̶nu̶ato ĩna” yirã, quẽnase oca yu̶are gotiya mu̶a —ĩnare yiyujarã ĩna. 	 A po przeczytaniu zakonu i proroków, posłali do nich przełożeni bóżnicy, mówiąc: Mężowie bracia! macieli wolę jakie napominanie uczynić do ludu, mówcie.


“Ado bajiro ti bajijare, ‘Rojose mana ñaama’ Dios manire ĩ yiĩasere bojaja mani jediro”, yigotimasiogu̶agu̶ yaja yu̶. Dios ĩ rujeorere ĩacõari, “To bajiro tu̶oĩagũ̶ ñagũ̶mi”, yimasiroti ñaja. To yicõari, “Masa rojose ĩna yisere ĩategu̶ ñaami”, ĩre yimasiroti ñaja. “To bajiro tu̶oĩagũ̶ ñagũ̶mi” ĩre yimasiroti ti ñaboajaquẽne, ĩre rũ̶cu̶bu̶obeticõari, rojose yirã ñari, gãjerã ĩre ĩna masiru̶aboasere “Ĩre masibeticõaña” yirã yama. To bajiro ĩna yijare, rojose ĩnare ĩ yijama, riojo yigu̶ yiru̶cu̶mi Dios. 	 Bo gniew Boży objawia się z nieba przeciwko wszelkiej niepobożności i niesprawiedliwości tych ludzi, którzy zatrzymują prawdę Bożą w niesprawiedliwości.


Jãjarã masa rẽjañujarã, ĩ gotisere ajiru̶arã ñari. To bajicõari, ĩaĩañamanire ĩ yiĩosere ĩañujarã ĩna. To bajicõari ĩ gotimasiosere quẽnaro ajiyujarã ĩna. 	 A lud miał wzgląd jednomyślnie na to, co Filip mówił, słuchając i widząc cuda, które czynił.


Mu̶ama, yu̶ yarã ñari, ĩnare bajiro bajibetiru̶arãja. Yu̶re ajitirũ̶nu̶gũ̶, ñamasugũ̶ ñaru̶cu̶mi, gãjerã bedire bajiro bajitu̶oĩagũ̶. To bajiro yu̶ yijama, “Gãjerã ĩna bojasere masicõari, quẽnaro ĩnare yirũ̶cu̶bu̶ogu̶ ñaru̶cu̶mi” yigu̶ yaja yu̶. 	 Lecz wy nie tak: owszem kto największy jest między wami, niech będzie jako najmniejszy, a kto jest wodzem, będzie jako ten, co służy.


Abraham jãnerabatia ñaro cõrone, ĩ jãnerabatia masu me ñarãma, Dios ĩ ĩajama. Ado bajiro Abrahamre gotimasiñuju Dios: “Mu̶ macu̶ Isaac rĩa ñaru̶arãma mu̶ jãnerabatia masuma”, yimasiñuju Dios. 	 Ani iż są nasieniem Abrahamowem, wszyscy są dziećmi; ale rzeczono: W Izaaku będzie tobie nazwane nasienie;


Ti ñacaju̶ quẽna gaje ĩaĩañamani Jesús ĩ yiĩobabocati, Judea sitare ñacõari, Galilea sitaju̶ tudiejacõari, ĩ yiĩocati. 	 Tenci zasię wtóry cud uczynił Jezus, przyszedłszy z Judzkiej ziemi do Galilei.


“Ĩ yirore bajiro yigu̶ ñagũ̶mi”, Diore ĩre yitu̶oĩagũ̶ ñamasiñuju Isaac ñamasir'i quẽne. To bajiro Diore tu̶oĩagũ̶ ñari, ĩ rĩare ado bajiro ĩnare gotimasiñuju, Jacob, Esaúre quẽne: “Ĩ gotiriarore bajirone quẽnaro mu̶are yiru̶cu̶mi Dios”, yimasiñuju. 	 Wiarą około przyszłych rzeczy błogosławił Izaak Jakóba i Ezawa.


Gajeye ado bajiro yu̶re yicami yu̶re ruyuaĩocacu̶: —Esmirna vãme cu̶ti macana yu̶re ajitirũ̶nu̶rãre ũmato ñagũ̶re ado bajiro yu̶re ucacõabosaya: Tire mu̶are goticacu̶, ñajediro ti ruyuaroto rĩjoroju̶ ñamasir'i, to bajicõari, ñajediro ti yayiro beroju̶ quẽne ñacõa ñarũgũrocu̶ ñaami. Rijacoaboarine, tudicaticõari, rijarocu̶ me ñaami. Ado bajiro mu̶are goticami: 	 A Aniołowi zboru Smyrneńskiego napisz: To mówi pierwszy i ostatni, który był umarł i ożył:


Jud'io masa quẽne, Cristo ocare ĩna ajitirũ̶nu̶jama, ĩnare ĩamaicõari, “Yu̶ yarã ñaja mu̶a quẽne”, ĩnare yiĩaru̶cu̶mi Dios quẽna. 	 Aleć i oni, jeźli nie będą trwali w niedowiarstwie, wszczepieni zaś będą, gdyż mocny jest Bóg one zasię wszczepić.


Yu̶re ĩamaicõari, quẽnaro yu̶re yigu̶, yu̶re goticudirotiyumi Dios. To bajiri ado bajiro mu̶are gotiaja yu̶: “Mani masune Dios ĩ bojasere yimasiaja mani”, yitu̶oĩabesa mu̶a. Ado bajiroju̶a tu̶oĩaña mu̶a: “Tocãrãcu̶re ricatiri rĩne mani yimasirotire u̶joyumi Dios. To bajiri, ĩ ejarẽmose rãca yiru̶arãja”, yitu̶oĩaña mu̶a. 	 Albowiem powiadam przez łaskę, która mi jest dana, każdemu, co jest między wami, aby więcej o sobie nie rozumiał, niżeli potrzeba rozumieć; ale żeby o sobie rozumiał skromnie, tak jako komu Bóg udzielił miarę wiary.


Ju̶arã miniare mani vaja yijama, cojotii gãjoatii rãca vaja yire ñaroja ti, mojoroaca vaja cu̶tirã ĩna ñajare. To cõroaca vaja cu̶tiboarine, Dios ĩ rotibetone rijagu̶ magũ̶mi. 	 Izali dwóch wróbelków za pieniążek nie sprzedają, a wżdy jeden z nich nie upadnie na ziemię oprócz woli Ojca waszego.


Toju̶re ejagu̶ne, —Gũ̶tare tũnuo gocõaña —ĩnare yicami Jesús. To bajiro ĩ yirone ado bajiro ĩre yicamo so, Marta, Lázaro ñaboar'i bedeo: —¡Yu̶ u̶ju̶, majique! Babaricãrãcarũ̶mu̶ tu̶sacoaju̶ ĩ bajiyayiro bero. Jẽre ũ̶ni su̶ticoacu̶mi —Jesúre yicamo so. 	 I rzekł Jezus: Odejmijcie ten kamień. Rzekła mu Marta, siostra onego umarłego: Panie! jużci cuchnie; bo już cztery dni w grobie.


U̶ju̶ David ĩ ruyuamasicati macaju̶re, masa rojose ĩna yise vaja ĩnare vaja yibosarocu̶, yucu̶ne ruyuami. Ĩ ñaami mani u̶ju̶, “Rotimu̶orũ̶gõru̶cu̶mi” yigu̶, Dios ĩ cõagũ̶. 	 Iż się wam dziś narodził zbawiciel, który jest Chrystus Pan, w mieście Dawidowem.


—No bojagu̶ ĩ ãmosiarotire “Ĩarã vadiato” yigotiecorã mu̶a ñajama, ĩ tu̶ju̶ ejarãne, rũ̶cu̶bu̶oriaju̶ rujibeja. To bajiro mu̶a bajibetijama, rũ̶cu̶bu̶oriaju̶ mu̶a rujiro bero gãji mu̶a rẽtoro ñamasugũ̶ ĩ ejajama, ado bajiro mu̶are gotiru̶cu̶mi vi u̶ju̶: “Tu̶saroju̶a rujiaya mu̶ama. Ãniju̶a, mu̶a bero ejagu̶ju̶a, adore rujiru̶cu̶mi”, mu̶are yiru̶cu̶mi. To bajiro ĩ yirone, bu̶to bojoneru̶arãja mu̶a. 	 Gdybyś był od kogo wezwany na wesele, nie siadajże na przedniejszem miejscu, by snać zacniejszy nad cię nie był wezwany od niego;


Circuncisión yiecoriarã ñarãja mu̶a. “ ‘Dios yarã ñaja yu̶a. To bajiri ĩre cu̶dirona ñaja yu̶a’ yimasiritibeticõato ĩna” yigu̶, to bajiro mani ñicu̶are yirotimasiñumi Dios. To bajiro Dios manire ĩ yirotimasire ti ñajare, ĩ rotimasire ñaro cõrone mani cu̶dijeocõajama, circuncisión mani yiecore, vaja cu̶tiboroja ti. To bajiboarine Dios ĩ rotimasire jediro cu̶dijeomena ñari, circuncisión yiecobetiriarãre bajirone bajicõaja mani. 	 Boć obrzezanie jest pożyteczne, jeźlibyś pełnił zakon; ale jeźlibyś był przestępcą zakonu, twoje obrzezanie stało się nieobrzezką.


Dios yarã me ñarãma, tire bu̶to tu̶oĩarejairãma. Maniju̶arema, mani jacu̶ ñagũ̶mi, “Ti ru̶yaja, ĩnare” yimasigũ̶. 	 Albowiem tego wszystkiego narody świata szukają; aleć Ojciec wasz wie, że tego potrzebujecie.


To ĩ yisere ajicõari, —Jẽre rijacoami —ĩre yicu̶diyuju ĩ, surara u̶ju̶. To ĩ yirone, José ĩ sẽnirore bajirone ĩre cu̶diyuju Pilato. 	 A dowiedziawszy się od setnika, darował ciało Józefowi.


Yu̶ mairã, yu̶ rĩare bajiro bajirã ñaja mu̶a. Mu̶are bu̶to tu̶oĩacõa ñaja yu̶ma. Rõmia ĩna macu̶ cu̶oroto rĩjoro, bu̶to tu̶oĩacõari, rojose ĩna tãmu̶orore bajiro yu̶ quẽne, mu̶are tu̶oĩacõari, rojose tãmu̶oaja. To bajiro rĩne rojose tãmu̶ocõa ñarũgũru̶cu̶ja yu̶. Gajeye tu̶oĩavu̶omenane, “Cristo ĩ rijabosare su̶orine, ‘Rojose maja’ manire yiĩagũ̶mi Dios” mu̶a yitu̶oĩaroju̶, rojose tãmu̶o tu̶jaru̶cu̶ja. 	 Dziatki moje! (które znowu z boleścią rodzę, ażby Chrystus był wykształtowany w was),


To bajiro yu̶a yirone, ado bajiro sore yicami Jesús: —Yu̶ yarã jud'io masa, oveja mavisiarãre bajiro bajirãma. Ĩnare yu̶re ejarẽmoroticõacami Dios —sore yicami Jesús. 	 A on odpowiadając rzekł: Nie jestem posłany, tylko do owiec, które zginęły z domu Izraelskiego.


Tire ĩacõari, bu̶to variquẽnañujarã ĩna, tu̶oĩasu̶tiritiñaboariarã. 	 A przeczytawszy, radowali się z onej pociechy.


To ĩna yitu̶oĩañatoyene, Judas Iscariote vãme cu̶tigu̶ rãca ñarã ñajediro Jesús buerimasa, ju̶aãmo cõro, gu̶bo ju̶a jẽnituarirãcu̶ ñañujarã. To bajiboagu̶re, ĩ u̶su̶ju̶re sãjacoasuju vãtia u̶ju̶, Satanás vãme cu̶tigu̶. 	 I wstąpił szatan w Judasza, którego zwano Iszkaryjotem, który był z liczby dwunastu.


To bajiro ĩnare gotirũgũgũ̶ ñari, U̶ju̶ Herodes, ĩ bedi Felipe manajore Herod'ias vãme cu̶tigore ĩ manajo cu̶tijare, to yicõari, rojose yijaigu̶ ĩ ñajare, “Rojose yigu̶ yaja mu̶”, ĩre yiyuju Juan. 	 A Herod Tetrarcha, będąc strofowany od niego dla Herodyjady, żony Filipa, brata jego, i dla wszystkich złych spraw, które czynił Herod.


“Cristo ĩ ejarẽmorã rĩne ñaama Dios ĩ ĩavariquẽnarã” yitu̶oĩacõari, Cristore ajitirũ̶nu̶gũ̶ ñari, bu̶tobu̶sa ĩre masirũtuaru̶aja yu̶. Tire yu̶ yijama, ado bajiro yigu̶ yaja yu̶: Cristo ĩ rijato bero, tudicaticõari, ĩ masise rãca ĩre ajitirũ̶nu̶rãre ejarẽmo ñagũ̶mi. Tire, ĩ masise rãca ĩ bojase rĩne yigu̶ ñaru̶aja yu̶. To yicõari, ĩ jacu̶re cu̶diru̶agu̶ ñari, Cristo, rojose ĩ tãmu̶oriarore bajiro rojose tãmu̶oru̶aja yu̶ quẽne. To bajiro bajigu̶, yucú̶tẽroju̶re ĩre ĩna sĩariarore bajiro yu̶re ĩna sĩaboajaquẽne, quẽnaru̶aroja. 	 Żebym go poznał i moc zmartwychwstania jego, i społeczność ucierpienia jego, przykształtowany będąc śmierci jego,


—“Rotimu̶orũ̶gõru̶cu̶mi” yigu̶, Dios ĩ cõagũ̶, Israel ñamasir'i jãnerabatia mani u̶ju̶ ñaami. To bajiri yucú̶tẽroju̶re rujicoadiato. To bajiro ĩ bajiro ĩacõari, “Ĩne ñaami”, yimasiru̶arãja —yiajatud'iyujarã. Ju̶arã Jesúrãca yucú̶tẽroju̶ jaju ecoriarã quẽne, to bajirone Jesúre yitud'iyujarã ĩna. 	 Niechże teraz Chrystus on król Izraelski zstąpi z krzyża, abyśmy ujrzeli i uwierzyli. Ci też, co z nim byli ukrzyżowani, urągali mu.


To bajiro sore yicu̶dicõa, ta biberiasãniro sãjariasoje tu̶ vasuju Pedro. To ĩ vatone, gajeo ĩre ĩacõari, ado bajiro yiyuju: —Ãni, Jesús Nazaret macagu̶ rãca vacudigu̶ ñaami —yiyuju, gãjerãre gotigo. 	 A gdy on wychodził do przysionka, ujrzała go insza dziewka, i rzekła do tych, co tam byli: I tenci był z tym Jezusem Nazareńskim.


To bajiro Pedrore ĩre yigotigajanocõari, ado bajiro yu̶are yicami: —Ĩne ñaami “ ‘Rotimu̶orũ̶gõru̶cu̶mi’ yigu̶, Dios ĩ cõar'i”, gãjerãre ĩnare yigotibeja —yu̶are yicami Jesús. 	 Tedy przykazał uczniom swoim, aby nikomu nie powiadali, że on jest Jezus Chrystus.


Ĩnare ĩabu̶jacõari, Abrahamre ado bajise avasãĩamu̶ogũ̶mi: “Ñicu̶, yu̶re ĩamaiña. Adi jeamere bu̶to rojose tãmu̶oaja yu̶. Lázarore, yu̶ tu̶ju̶ ĩre cõaña. Mojoroaca oco juaádiato”, ĩre yiavasãgũ̶mi. To ĩ yirone, ado bajiro ĩre cu̶digu̶mi Abraham: “Tu̶oĩaña jãnami. Mu̶ ya macaju̶ ñagũ̶ quẽnasere cu̶ocaju̶ mu̶. Variquẽnacaju̶ mu̶. Lázaroju̶ama toju̶ ñagũ̶ bu̶to rojose tãmu̶ocami. Yucu̶rema, quẽnaro variquẽnaro ñagũ̶ bajiami yuja. Mu̶ju̶ama bu̶to rojose tãmu̶ogũ̶ bajiaja mu̶ yuja. 	 Tedy bogacz zawoławszy, rzekł: Ojcze Abrahamie! zmiłuj się nade mną, a poślij Łazarza, aby omoczył koniec palca swego w wodzie, a ochłodził język mój, bo męki cierpię w tym płomieniu.


To bajiro ĩ yicõar'ire, veseju̶ ĩ ejasere ĩacõari, ado bajiro gãmerã ñagõrãma vese coderimasa: “Adi vese u̶ju̶ macu̶ne ñaami. To bajiri ĩ bajirocaveojama, ĩne ñaami ĩre vasoarocu̶. To bajiri ĩre mani sĩajama, mani ye sita ñaru̶aroja yuja”, gãmerã yiñagõrãma ĩna. 	 Ale oni winiarze rzekli między sobą: Tenci jest dziedzic; pójdźcie, zabijmy go, a będzie nasze dziedzictwo.


“Rojose yibeticõari, yu̶ bojaseju̶are yato” yigu̶, ĩre ajitirũ̶nu̶ronare manire rijabosayumi Cristo. To bajiro ĩ bajire ti ñaboajaquẽne, ¿no yirã Cristore ajitirũ̶nu̶mena ĩna gotisere ajirũ̶cu̶bu̶oati mu̶a? 	 Jeźliście tedy umarli z Chrystusem żywiołom świata tego, przeczże się, jakobyście jeszcze żyli światu, ustawami bawicie?


To bajiri yujiya mu̶a. Ĩre bocarã vajaro. Yu̶re ĩsirocarocu̶ vadiami yuja —ĩnare yiyuju Jesús. 	 Wstańcie, pójdźmy! oto który mię wydawa, blisko jest.


To bajiro ti yirone, “¿Ñimu̶ ũgũ̶ ñacõari, to bajise yu̶re yati mu̶?”, ĩre yicaju̶ yu̶. To yu̶ yirone, “Yu̶ne ñaja, Jesús, rojose mu̶ yisu̶yarũgũgũ̶ne”, yu̶re yi ocaruyucami. 	 A jam rzekł: Ktoś jest, Panie? A on rzekł: Jam jest Jezus, którego ty prześladujesz.


To bajiro mu̶are yirũgũcacu̶ ñari, “Ĩnare ĩatirũ̶nu̶ña”, yisẽniaja yu̶, Diore. Mu̶are ĩamaicõari, quẽnaro Dios ĩ yisere, to yicõari mu̶are yu̶ gotimasiocatire quẽne tire masiritibetiru̶arãja mu̶a. Tire mu̶a masiritibetijama, Jesúre bu̶tobu̶sa ajitirũ̶nu̶rũtuaru̶arãja mu̶a. To yicõari, Dios rĩa ñari, mu̶a rijato beroju̶ ĩ gotiriarore bajirone ĩ ñaroju̶re quẽnaseayere bu̶jaru̶arãja mu̶a. 	 A teraz, bracia! poruczam was Bogu i słowu łaski jego, który może pobudować i dać wam dziedzictwo między wszystkimi poświęconymi.


To bajiri rojose yitu̶jamasimena ñari, rojose tãmu̶otu̶jabetiriaroju̶ mani varotire tu̶oĩacõari, bu̶to su̶tiritiaja mani. “¿Ñimu̶ manire yirẽmogũ̶ti, rojose yitu̶jacõari, Dios ĩ bojaseju̶are mani yirũgũrotire yigu̶?”, yisu̶tiritiaja mani. 	 Nędznyż ja człowiek! Któż mię wybawi z tego ciała śmierci?


Tire mu̶are yu̶ gotimasiosere quẽnaro tu̶oĩaña mu̶a. Ti bajiroto rĩjoro jediro mu̶are gotijeobu̶ yu̶. 	 Wy tedy strzeżcie się; otom wam wszystko przepowiedział.


Gãjerãju̶ama, ado bajiro yicama ĩna: —Vãti sãñagũ̶ ĩ ñajama, to bajise ñagõbetiborimi; to yicõari, caje ĩamenare quẽne ĩnare ĩarotibetiborimi —yicama ĩna. 	 Drudzy mówili: Te słowa nie są dyjabelstwo mającego; izali dyjabeł może ślepych oczy otwierać?


To bajiro ĩnare ĩ yiro bero, Galilea sitaju̶re ñacõacaju̶ yu̶a maji. 	 A to im powiedziawszy, został w Galilei.


Riojo mu̶are gotiaja yu̶. Yu̶ bajiroti quẽnase quetire, adi macaru̶cu̶roana jedirore gotibatoru̶arãma masa. To bajirone bajiru̶aroja su̶tiquẽnase yu̶re so yuejeose queti quẽne. So yuejeosere masiritimenane tire gotibatoru̶arãma —yu̶are yigoticami Jesús. 	 Zaprawdę powiadam wam: Gdziekolwiek będzie kazana ta Ewangielija po wszystkim świecie, i to będzie powiadano, co ona uczyniła, na pamiątkę jej.


To bajiro ĩna yijare, “Rojose yiyumi”, yimasibeticaju̶ yu̶. To bajiri, “¿Jerusalénju̶ ejacõari, rojose mu̶ yirere mu̶re yu̶ sẽniĩajama, quẽnati?”, ĩre yisẽniĩaboacaju̶ yu̶. 	 Ja tedy wątpiąc o tem, o czem ten spór był, rzekłem: Jeźliby chciał iść do Jeruzalemu, a tam o tem być sądzony?


—Gãjerã rojose mu̶are ĩna yijare, rojose mu̶a tãmu̶osere masiaja yu̶. Ñie mana mu̶a ñasere masiaja. To bajiro bajirã ñaboarine, Dios mu̶are ĩ u̶jore ñajare, gajeyeũni jairãre bajiro ĩ ye quẽnamasuse jediro cu̶orã ñaja mu̶a, ĩ macu̶re mu̶a ajitirũ̶nu̶ tu̶jabetirotire yirã. “Jud'io masa ñari, Dios rĩa ñaja yu̶a” yitu̶oĩaboarã, masa ĩna ĩaro rĩjoroju̶a, “Rojose yima” socarãne mu̶are ĩna yirosere ajiaja yu̶. To bajiro yirorã, Dios ĩ bojasere yirã me ñaama. Vãtia u̶ju̶, Satanás ĩ bojaseju̶are yirã ñaama. 	 Znam uczynki twoje i ucisk, i ubóstwo, (aleś bogaty), i bluźnierstwo tych, którzy się powiadają być Żydami, a nie są, ale są bóżnicą szataóską.


Õ vecaju̶ ñagũ̶, Diore bajiro bajigu̶ ñaboarine, adigodoju̶ vagu̶, “Ĩre bajiro bajicõa ñaru̶cu̶ja yu̶”, yibesuju Cristo. 	 Który, będąc w kształcie Bożym, nie poczytał sobie tego za drapiestwo równym być Bogu,


To bajiro ĩnare ĩ yiãgõburiaro bero, tocãrãcarũ̶mu̶ri ti vine masare buerũgũñuju Jesús. To ĩ yisere, paia u̶jarã, Dios ĩ rotimasire gotimasiorimasa quẽne, masa u̶jarã quẽne, “¿No bajiro ĩre sĩarãti mani?”, yitu̶oĩarũgũñujarã ĩna. 	 I uczył na każdy dzień w kościele; lecz przedniejsi kapłani i nauczeni w Piśmie, i przedniejsi z ludu szukali go stracić;


To bajiri socabetire Dios oca Cristo yere yu̶ gotimasiocatire ajitirũ̶nu̶riarã ñari, quẽnaro riojo ĩna gotimasiojare, bu̶tobu̶sa Jesús yere ajitirũ̶nu̶ru̶arãma. “To bajiro me bajiaja” yirã quẽne, “Riojo gotiama” yirã ñari, ĩna gotimasiosere ajitirũ̶nu̶ru̶arãma. To bajiro gotimasiorãre Jesúre ajitirũ̶nu̶rãre ũmato ñaronare beseru̶cu̶ja mu̶. 	 Trzymający się onej wiernej mowy, która jest według nauki, iżby też mógł napominać nauką zdrową i tych, którzy się sprzeciwiają, przekonywać;


Ĩ sẽni busuorirũ̶mu̶re, ĩ buerimasare jirẽoñuju Jesús. To bajiri ĩ tu̶ ĩna ejarone, ju̶aãmo cõro, gu̶bo ju̶a jẽnituarirãcu̶ ñarã ĩnare beseyuju, ĩ ocare goticudibosaronare. 	 A gdy był dzień, zwołał uczniów swych i wybrał z nich dwanaście, które też nazwał Apostołami:


To bajiro yiĩagoti gajanocõari, ĩ ĩaritutire bu̶acõari, ti viagu̶re tu̶oyuju. To yicõa, ejarũjucoasuju yuja, ĩnare buegu̶agu̶. To ĩ bajirone bu̶to ĩre ĩañujarã ĩna jediro, ĩnare ĩ gotisere ajiru̶arã ñari. 	 A zawarłszy księgę i oddawszy ją słudze, usiadł; a oczy wszystkich w bóżnicy pilnie nań patrzały.


Dios tu̶ju̶ vadir'i ñaami jediro u̶ju̶ ñamasugũ̶. Gãji ĩ cõro ñamasugũ̶ magũ̶mi. Adi macaru̶cu̶roju̶re ruyuariarã, adi macaru̶cu̶roayere ĩarã ñari, tirene gotiaja mani. Dios tu̶ju̶ vadir'ima õ vecayere, to yicõari, adi macaru̶cu̶roayere quẽne quẽnaro masigũ̶ ñari, jediro u̶ju̶ ñamasugũ̶ ñaami. 	 Kto z góry przyszedł, nade wszystkie jest; kto z ziemi jest, ziemski jest i ziemskie rzeczy mówi; ten, który z nieba przyszedł, nade wszystkie jest.


—Oteriayucú̶ri, rica mani yucú̶rire bajiro bajiaja mu̶a. Rica manijare, quẽareacõari, soereariarore bajiro yiru̶cu̶mi Dios. Tire bajirone yiecoru̶arãja mu̶a quẽne, mu̶a tu̶oĩavasoabetijama. ¡Quẽnase mu̶a yibetire ĩacõari, jeame yatibetimeju̶ mu̶are rearu̶cu̶mi Dios! —ĩnare yiyuju Juan. 	 A już siekiera do korzenia drzew przyłożona jest; przetoż każde drzewo, które nie przynosi owocu dobrego, bywa wycięte i w ogieó wrzucone.


To bajiro gãmerã yigajanocõari, —¿Ñimu̶ju̶a ñagũ̶ti ñamasugũ̶ma? —gãmerã yi oca josayujarã ĩna. 	 A wszczął się też spór między nimi o tem, kto by się z nich zdał być większy.


Dios rĩa, ĩ mairã ñari, quẽnaro ĩ yirore bajiro yiroti ñaja mu̶are quẽne. 	 Bądźcież tedy naśladowcami Bożymi, jako dzieci miłe;


Jesús, oco rãca Juanre ĩ bautizarotiro bero, yucú̶ manoju̶ ĩre ũmato vasuju Esp'iritu Santo, “Satanás ĩ bojarore bajiro rojose Jesúre ĩre yirotiĩato” yigu̶. 	 Tedy Jezus zawiedziony jest na puszczę od Ducha, aby był kuszony od dyjabła.


To yicõari, rõmiore ado bajiro sore yiyuju Jesús: —Rojose mu̶ yirũgũrere mu̶re masiriocõamu̶ yu̶ —sore yiyuju Jesús. 	 A on jej rzekł: Odpuszczone są tobie grzechy.


Estéfanas ya viana quẽne ñacama oco rãca yu̶ bautizacana. To cõrone yiriaja yu̶. 	 A jeźliby się kto zdał być swarliwym, my takiego obyczaju nie mamy, ani zbory Boże.


Yu̶re ajiboarine, yu̶ rotirore bajiro yibecu̶ju̶a ñagũ̶mi sita vajaroju̶ vi bu̶agu̶re bajiro bajigu̶. 	 A wszelki, który słucha tych słów moich, a nie czyni ich, przypodobany będzie mężowi głupiemu, który zbudował dom swój na piasku;


To ĩ yirone, paia u̶jarãre, to yicõari, jãjarã masa to ñarãre quẽne ado bajiro ĩnare yiyuju Pilato: —Yu̶ ĩajama, ñie rojose yigu̶ me ñaami —ĩnare yiboayuju Pilato. 	 I rzekł Piłat do przedniejszych kapłanów i do ludu: Żadnej winy nie znajduję w tym człowieku.


To bajiro ti bajijama, Dios ocare masa ĩna ucamasire ti gotirore bajirone jediro bajicaju̶ ti. Ado bajiro gotiaja Dios oca: “Cojo gõaro ĩre gõaro jajeabetiru̶arãma ĩna”, yigotiaja ti Dios oca. 	 Albowiem się to stało, aby się wypełniło Pismo: Kość jego nie będzie złamana.


Judea sita ñarimaca, Belén vãme cu̶ti macaju̶ ruyuayuju ĩ. Ĩ ruyuarirodore ti sita u̶ju̶, Herodes vãme cu̶tigu̶ ñañuju. Jesús ĩ ruyuaro bero, Jerusalén macaju̶ ejayujarã, muiju ĩ jiadoju̶a vadiriarã, ñocoa ĩna bajisere buerimasa. 	 A gdy się Jezus narodził w Betlehemie Judzkiem za dnia Heroda króla, oto mędrcy ze wschodu słońca przybyli do Jeruzalemu, mówiąc:


Ju̶aãmo cõro, gu̶bo ju̶a jẽnituarirãcu̶ ñarãre ĩ buerãre jirẽoñuju Jesús. Ĩnare jirẽocõari, tocãrãca macarire ju̶arãri cõañuju. Ĩnare cõagũ̶ne, masa u̶su̶riju̶ sãñarãre vãtiare, ĩna bureamasirotire ĩnare u̶joyuju ĩ. 	 Tedy zwoławszy do siebie onych dwunastu, począł je po dwóch rozsyłać, i dał im moc nad duchami nieczystymi.


Gajeye ado bajise mu̶re yaja yu̶: Mu̶ tu̶ju̶ yu̶ cãnirotisõa yu̶re quẽnoyubosaya. “Diore yu̶re mu̶a sẽnibosarũgũrore bajirone yoaro mene adoju̶ tubiberiavire budiru̶cu̶ja”, yitu̶oĩaja yu̶. To bajicõari, mu̶are ĩagũ̶ varu̶aja yu̶. 	 Zaraz mi też i gospodę zgotuj; albowiem spodziewam się, iż wam przez modlitwy wasze darowany będę.


Cojojirema, ado bajiro bajiroja: Jesúre ajitirũ̶nu̶gũ̶, bu̶to ñiorijagu̶, to yicõari, sudi magũ̶ maioro bajigu̶ ĩ ñaboajaquẽne, “Quẽnaro vasa. Bare quẽnase bu̶jaba. To bajicõari, sudi bu̶jaba” ĩre yigotiboarine, ĩ bojasere mani ĩsibetijama, socarãne ĩre yigotiboarãja mani. Ĩre mani ñagõboase ñie vaja manoja. 	 A gdyby brat albo siostra byli nieodziani i schodziłoby im na powszedniej żywności,


To bajiri, jud'io masa ĩna ñarorema ñacudibeticami Jesús yuja. To ñabecu̶ne, yucú̶ manoju̶ ñarimaca, Efra'in vãme cu̶ti macaju̶a yu̶are ũmato vacoacami Jesús. 	 A Jezus już nie chodził jawnie między Żydami, ale stamtąd odszedł do krainy, która jest blisko puszczy, do miasta, które zowią Efraim, i tamże mieszkał z uczniami swoimi.


“Diore gotirẽtobosarimasu̶ El'ias vãme cu̶timasir'ire bajiro bajigu̶ ejaru̶cu̶mi”, yigotiyujarã ĩna, Diore gotirẽtobosarimasa. To bajiro ĩna yimasirere, “Riojo ucamasiñuma ĩna” mu̶a yitu̶oĩajama, “Juan ĩ ejarotire gotirã yimasiñuma”, yimasiaja mu̶a. 	 A jeźli chcecie przyjąć, onci jest Elijasz, który miał przyjść.


Tudiejacõari, tocãrãcarũ̶mu̶ri Diore yirũ̶cu̶bu̶oriaviju̶ sãjacõari, “Quẽnaro yaja mu̶”, ĩre yivariquẽnarũgũñujarã ĩna. To cõro ñaja. 	 I byli zawsze w kościele, chwaląc i błogosławiąc Boga. Amen.


To bajiro ĩnare ĩ gotisere ajicõari, sĩgũ̶ ĩre cu̶dimasigũ̶ manicami. “Mani rẽtoro masigũ̶ ñaami” yitu̶oĩacõari, “ ‘Ãnoama masimena ñaama’ yiromi” yirã, ĩre sẽniĩa tu̶jacõacama ĩna yuja. 	 A żaden mu nie mógł odpowiedzieć i słowa, i nie śmiał go nikt więcej od onego dnia pytać.


Paia u̶jarã ñamasurã Dios ĩ rotimasire cu̶dimasiriarã ĩna yirũgũmasire rẽtoro quẽnaro manire yibosarũgũgũ̶mi Cristo. To bajiri, “ ‘Quẽnaro mu̶are yiru̶cu̶ja yu̶’ Moisére Dios ĩ yicũmasire rẽtoro quẽnase ñaja adirodoriaye”, yimasiaja mani. 	 Ale teraz nasz kapłan tem zacniejszego urzędu dostąpił, im jest pośrednikiem lepszego przymierza, które lepszemi obietnicami jest utwierdzone.


“Rotimu̶orũ̶gõru̶cu̶mi” yigu̶ Dios ĩ cõar'ire yu̶re ĩ gotibosajaquẽne, yu̶re ĩ gotibosabetijaquẽne, no yibeaja ti, yu̶re, Dios ĩ cõacacu̶ ñari. Juan yu̶re ĩ gotibosarere mu̶are gotiaja yu̶, tire ajitirũ̶nu̶cõari, rojose tãmu̶otu̶jabetiriaroju̶ mu̶a vabetirotire bojagu̶ ñari. 	 Ale ja nie od człowieka świadectwo biorę, ale to mówię, abyście wy byli zbawieni.


No bojarã, no ĩna bojarone ñare cu̶tirãma adi macaru̶cu̶ro ñasere ĩavariquẽnacõari, Diore tu̶oĩamenama, Dios ĩ catisere yayibetire cu̶omena ñaru̶arãma ĩna. To bajiboarine, yu̶re ajitirũ̶nu̶rã, yu̶ oca ĩna gotisere ajijũnisinicõari, ĩna sĩarãma, Dios tu̶ quẽnaro ñarona ñarãma —yu̶are yicami Jesús. 	 Kto by znalazł duszę swoję, straci ją; a kto by stracił duszę swoję dla mnie, znajdzie ją.


To bajiri gajerũ̶mu̶, “Pablore ĩre jojioya mu̶a”, ĩnare yiyuju surara u̶ju̶. To yicõari, paia u̶jarãre, jud'io masa u̶jarã ñaro cõro ĩnare jirẽoñuju, “ ‘Ado bajise rojose yimi Pablo’ yu̶re yigotiya mu̶a” ĩnare yisẽniĩaru̶. To bajiri, ĩna ejaro ĩacõari, Pablore ĩre jiyuju, “Ĩna rãca ñagõgu̶aya mu̶” yigu̶. 	 A tak nazajutrz chcąc się pewnie dowiedzieć tego, o co by był oskarżony od Żydów, uwolnił go od onych związek i rozkazał się zejść przedniejszym kapłanom i wszystkiej radzie ich, a wywiódłszy Pawła, stawił go przed nimi.


To ĩna yiro bero, u̶ju̶ ya cũmuro tu̶ju̶, babaricãrãcu̶ ĩaĩañamana, to yicõari, veinticuatro ñarã bu̶cu̶rã ĩna ñaro su̶yaroju̶aju̶re ñacõari, basacama ángel mesa. Jãjarã masu ĩna ñajare, ĩnare cõĩajeobeticaju̶ yu̶. 	 I widziałem, i słyszałem głos wielu Aniołów około onej stolicy, i onych zwierząt i onych starców; a była liczba ich tysiąckroć sto tysięcy i dziesięćkroć sto tysięcy,


To bajiri adirũ̶mu̶ri, “¿No yirã rojose tãmu̶oati mani?”, yitu̶oĩa su̶tiritibetiroti ñaja manire, rojose mani tãmu̶ose rẽtoro quẽnaro Diorãca ñarona ñari. 	 Albowiem, (bracia!) mam za to, iż utrapienia teraźniejszego czasu nie są godne onej przyszłej chwały, która się ma objawić w nas.


To ejacõari, ado bajiro Galiónre gotiyujarã ĩna: —“Ado bajiro yu̶re yirũ̶cu̶bu̶orũgũru̶arãja mu̶a” Dios ĩ yicũmasire mere masare ũmato yirũgũami —ĩre yigotiyujarã ĩna. 	 Ten namawia ludzi, aby przeciwko zakonowi Boga chwalili.


To ĩ yirone, ado bajiro yicami Jesús: —“To bajiro yirãsa mani” ĩnare mu̶ ũmato yivadiriarore bajiro yiya mu̶ —ĩre yicami Jesús. To ĩ yirone, ĩre ñiacama Judas rãca vadiriarã. 	 Ale mu rzekł Jezus: Przyjacielu! na coś przyszedł? Tedy przystąpiwszy, rzucili ręce na Jezusa i pojmali go.


To bajiboarine mani ñemero rojose ti ñagõjama, “Yibesa”, yimasibeaja mani. Jũnisinicõari, gãjerãre mani tud'ijama, mani oca, ãña rĩma jũnisere bajiro ĩnare yirũgũaja. 	 Ale języka żaden z ludzi okrócić nie może, który jest nieokrócone złe i pełne jadu śmiertelnego.


Demetrio, to yicõari, ĩ quẽnose ũnire quẽnorimasa quẽne, “Rojose yu̶are yama” ĩna yiru̶ajama, masa ĩna yisere ĩacõĩarimasa tu̶ju̶re vajaro. Ĩna ñaama, tire yirimasama. 	 A jeźliż Demetryjusz i ci, którzy z nim są rzemieślnicy, mają co przeciw komu, wszak bywa prawo, są też starostowie, niechże jedni drugich pozywają.


Gãjerãre socarãne rojose ĩnare ñagõbesa. Quẽnase rĩne yirã ñaña. Rojose mu̶are ĩna yiboajaquẽne, ĩnare ĩamaicõari, quẽnaro ĩnare ejarẽmoña. Ĩnare ajirũ̶cu̶bu̶ocõari, quẽnaro ĩnare yiya mu̶a”, ĩnare yigotiya mu̶, Jesucristore ajitirũ̶nu̶rãre. 	 Nikogo nie lżyli, byli niezwadliwymi, ale układnymi, okazując wszelką skromność przeciwko wszystkim ludziom.


To bajiro ĩ yisẽniĩarone, ado bajiro ĩre cu̶dicami Pedro: —Gajero vadiriarãju̶are vaja yirotirũgũama —yicu̶dicami Pedro. To ĩ yirone, ado bajiro yicami Jesús: —Riojo yaja mu̶. To bajiri Dios macu̶ ñari, yu̶ ya vi ti ñajare, Diore yirũ̶cu̶bu̶oriavi coderãre vaja yibecu̶ja yu̶ma. 	 Rzekł mu Piotr: Od obcych. I rzekł mu Jezus: Toć tedy synowie są wolni.


To bajiri Pablore ñiacõari, ĩna ñarivi mu̶jariaju̶ tu̶ju̶ ĩre ãmiejayujarã. To ĩre ĩna ãmiejagu̶re “Pablore sĩaña” yiavasãcõari, bu̶tobu̶sa ĩre jayujarã. To ĩna yijare, ĩre ãmimu̶jasujarã, ĩna ñariviju̶. 	 A gdy był u wschodu, przydało się, że go prawie żołnierze nieśli dla gwałtu onego ludu.


To bajiro yi ocaruyusere ajicõari, bu̶to güiyujarã ĩna Pedro mesa. Bu̶to güirã ñari, muqueacoasujarã ĩna. 	 To usłyszawszy uczniowie, upadli na twarz swoję i bali się bardzo.


To bajiri ĩre ĩamasicõari u̶cayujarã ĩna. “¿‘Quẽnarisoje’ vãme cu̶ti soje tu̶ gãjoa sẽnirujirũgũgũ̶ me ñati ĩ?”, yiyujarã ĩna. 	 I poznali go, iż to on był, który dla jałmużny siadał u drzwi pięknych kościelnych; i napełnieni są strachu i zdumienia nad tem, co mu się stało.


Toju̶re jãjarã ñacama rijaye cu̶tirã. Caje ĩamena, rujasagueri vana, micarã quẽne, to cũñacama. Tira oco ti saberotire yurã, bajicũñacama ĩna. 	 W tych leżało mnóstwo wielkie niedołężnych, ślepych, chromych, wyschłych, którzy czekali poruszenia wody.


Jordán ĩna yirisaju̶ Juan oco rãca ĩre ĩ bautizaro bero, Esp'iritu Santo bujare bajigu̶ rujiadicõari, Jesús joere rocajeoejagu̶ne, ĩre ejarẽmosu̶oyuju, Dios ĩ bojarore bajiro Jesús ĩ yicõa ñarũgũrotire yigu̶. To bajivagu̶re yucú̶ manoju̶ ĩre ũmato vasuju Esp'iritu Santo. 	 A Jezus pełen będąc Ducha Świętego, wrócił się od Jordanu, i pędzony jest od Ducha na puszczą.


To yicõari, ĩ bajirotire ado bajiro ĩ buerimasare gotisu̶oyuju Jesús: —Yu̶, Dios ĩ roticõacacu̶, bu̶to rojose tãmu̶oru̶cu̶ja. Bu̶cu̶rã, paia u̶jarã, to yicõari, Dios ĩ rotimasire gotimasiorimasa quẽne, rojose yu̶re yicõari, yu̶re sĩaru̶arãma ĩna. Yu̶re ĩna sĩaboajaquẽne, idiarũ̶mu̶ tu̶satirũ̶mu̶ne yu̶re catioru̶cu̶mi Dios —ĩnare yiyuju Jesús. 	 I począł je nauczać, że Syn człowieczy musi wiele ucierpieć, i odrzuconym być od starszych ludu, i od przedniejszych kapłanów i nauczonych w Piśmie, i być zabity, a po trzech dniach zmartwychwstać.


Yucú̶ manoju̶ ĩna ñicu̶a ĩna ñacudimasirere tu̶oĩariarũ̶mu̶ri, Enramadas vãme cu̶ti boserũ̶mu̶ cõñacaju̶. 	 I było blisko święto żydowskie kuczek.


To bajiro yu̶re mu̶a yitu̶oĩaboajama, mu̶a buerã quẽne masa u̶su̶riju̶ sãñarãre vãtiare ĩna bureasere, “Vãti ĩ masise rãca burearãma ĩna quẽne” yirãre bajiro yaja mu̶a. To bajiro mu̶a yijama, “Tu̶oĩamavisiaja mu̶a”, mu̶are yiru̶arãma ĩna, mu̶a buerã. 	 A jeźliż ja przez Beelzebuba wyganiam dyjabły, synowie wasi przez kogoż wyganiają? Przetoż oni sędziami waszymi będą;


To bajiri mani ñicu̶a ĩna bajiriarore bajiro bajibeticõato mani. “Yu̶ yarã, yu̶ rãca quẽnaro ĩna ñasere bojaja yu̶” ĩnare Dios ĩ yiriarore bajirone yami, manire quẽne. To bajiri, quẽnaro gãmerã ejarẽmoto mani, “Mani jedirone, Diorãca quẽnaro ñacõa ñarũgũrãsa” yirã. 	 Bójmyż się tedy, aby snać zaniedbawszy obietnicy o wejściu do odpocznienia jego, nie zdał się kto z was być upośledzony.


To yicõari Moisés gũ̶tau̶ joeju̶ ĩ ñatoye rĩne, ĩ gagu̶ Aarón vãme cu̶tigu̶re ado bajiro ĩre yimasiñujarã ĩna: “¿Noju̶ ñati mu̶ bedi, Egipto sitaju̶ mani ñaro manire ũmato vadicacu̶ma? Toju̶ ĩ bajiñasere masibeaja mani. To bajiri, Diore bajiro bajigu̶re mani rũ̶cu̶bu̶orocu̶re quẽnoña mu̶. Ĩ ũgũ̶ rãca mani ñajama, manire quẽnaru̶aroja ti. No mani varu̶arore manire ũmato varu̶cu̶mi”, yimasiñujarã, Aarón ñamasir'ire. 	 Mówiąc do Aarona: Uczyń nam bogi, którzy by szli przed nami; albowiem Mojżeszowi onemu, który nas wywiódł z ziemi Egipskiej, nie wiemy co się stało.


Mu̶ yarã jud'io masa, to yicõari jud'io masa me ñarã quẽne, rojose mu̶re ĩna yirotire mu̶re yirẽtobosaru̶cu̶ja yu̶. 	 Wyrywając cię od tego ludu i od pogan, do których cię teraz posyłam,


Yu̶ sudi mano, yu̶re sudi sãcaju̶ mu̶a. Yu̶ rijaro, yu̶re ĩarã ejacaju̶ mu̶a. Tubiberiavi yu̶ ñaro, yu̶re ĩarã ejacaju̶ mu̶a”, yiru̶cu̶ja yu̶, yu̶ yarãre. 	 Byłem nagim, a przyodzialiście mię; byłem chorym, a nawiedziliście mię; byłem w więzieniu, a przychodziliście do mnie.


Cristore ajitirũ̶nu̶cõari, oco rãca bautiza ecoyuja mu̶a. To bajiro mu̶a yiecosere ĩacõari, Cristo quẽnaro ĩ yirũgũriarore bajirone mu̶are quẽne “Quẽnaro yirã ñato” mu̶are yiyumi Dios. 	 Bo którzykolwiek jesteście w Chrystusa ochrzczeni, w Chrystusaście się oblekli.


“Ĩ yirore bajiro yigu̶ ñagũ̶mi” Diore ĩre mani yitu̶oĩajama, ado bajiro bajiaja: “Mu̶are ĩsiru̶cu̶ja yu̶” manire ĩ yijama, “Bu̶jaru̶arãja mani”, yitu̶oĩaroti ñaja. “To bajiro masu bajiaja” Dios ĩ yijama, maji tire ĩabetiboarine, “To bajirone bajiroja”, yitu̶oĩaja mani. 	 A wiara jest gruntem tych rzeczy, których się spodziewamy i dowodem rzeczy niewidzialnych.


To bajiro bajigu̶ ñari, ado bajiro yiyuju Jesús ĩ rãca variarãre: —Bu̶to tu̶oĩasu̶tiritiaja yu̶. Su̶tiriosene yu̶re sĩaro yaja. Adone yu̶re yuñaña maji. Yu̶ cãnibetore bajirone cãnibeja mu̶a quẽne, Diore sẽniñarã —ĩnare yiyuju Jesús. 	 I rzekł im: Bardzo jest smutna dusza moja aż do śmierci; zostaócie tu, a czujcie.


To bajiro yu̶a yirone, ado bajiro yu̶are yicami Jesús: —Adi macaru̶cu̶roju̶re, to yicõari, õ vecaju̶re quẽne, “Rotigu̶ ñaru̶cu̶ja mu̶”, yu̶re yicũmi yu̶ jacu̶, Dios. 	 Ale Jezus przystąpiwszy, mówił do nich, a rzekł: Dana mi jest wszelka moc na niebie i na ziemi.


“To cõro ĩnare ñagõru̶cu̶ja yu̶” ĩ yiriarũ̶mu̶ ti ejaro, u̶ju̶ ñagũ̶ ĩ sãñase sudi quẽnase sãñañuju ĩ Herodes. To yicõari, rotigu̶ ĩ rujiri cũmuroju̶re ejarũjucõari, masare gotiyuju ĩ. 	 A dnia pewnego Herod oblekłszy się w szatę królewską i siadłszy na stolicy, uczynił rzecz do nich.


To bajiro ĩ yisere ajicõari, ñagõju̶ru̶añujarã fariseo masa, gajeyeũnire, to yicõari, gãjoare quẽne, tire bu̶to bojarã ñari. 	 A słuchali tego wszystkiego i Faryzeuszowie, którzy byli łakomi, i naśmiewali się z niego.


To bajiri ĩnare varotiya mu̶, “Masa cu̶toju̶ bare vaja yibarã vajaro” yirã —ĩre yiboayujarã ĩna. 	 Rozpuść je, aby poszedłszy do okolicznych wsi i miasteczek, nakupili sobie chleba; bo nie mają, coby jedli.


Ti macago Rahab vãme cu̶tigo, ũ̶mu̶are ajeriarã cu̶ticõari, vaja sẽnigõ ñaboarine, “Ĩ yirore bajiro yigu̶ ñagũ̶mi Dios”, yitu̶oĩagõ ñamasiñuju so. To bajiri Israel ñamasir'i jãnerabatia ju̶arã ĩarudirimasa ejarãre quẽnaro ĩnare yimasiñuju so. Quẽnaro ĩnare yirio ñari, so ya macana Diore ajirũ̶cu̶bu̶obetiriarã rãca rijabetimasiñuju. 	 Wiarą Rachab wszetecznica nie zginęła wespół z nieposłusznymi, przyjąwszy z pokojem szpiegów do gospody.


Yu̶ jacu̶ su̶orine yu̶ bojarore bajiro quẽnaseju̶are tu̶oĩavasoariarã rĩne ñaama yu̶re ajitirũ̶nu̶rã. Ñatu̶sarirũ̶mu̶ ĩnare catioru̶cu̶ja yu̶. 	 Żaden do mnie przyjść nie może, jeźli go Ojciec mój, który mię posłał, nie pociągnie; a ja go wzbudzę w ostateczny dzień.


Mar'ia, Jesús tu̶ju̶ ejacõari, ĩ gu̶bori tu̶ju̶ gu̶somuniari tuetucamo so, ĩre rũ̶cu̶bu̶ogo. To yicõari, ado bajiro ĩre yicamo so: —Yu̶ u̶ju̶, cãnu̶ju̶ mu̶ ejajama, yu̶ gagu̶ bajiyayibetiborimi —Jesúre ĩre yicamo so, Mar'ia. 	 Ale Maryja, gdy tam przyszła, gdzie był Jezus, ujrzawszy go, przypadła do nóg jego i rzekła: Panie! byś tu był, nie umarłby był brat mój.


“Crispo vãme cu̶tigu̶, to yicõari, Gayo vãme cu̶tigu̶, ĩna rĩne ñacama oco rãca yu̶ bautizacana”, yitu̶oĩaja yu̶. To bajiri mu̶a rãcana, “Pablore ajitirũ̶nu̶rã ñaja yu̶a”, yimasirã manama. Tire tu̶oĩacõari, “Tocãrãcu̶ne ñacama yu̶ bautizacana”, Diore ĩre yivariquẽnaja yu̶. 	 Azaż was i samo przyrodzenie nie uczy, iż mężowi, gdyby włosy zapuszczał, jest mu ku zelżywości?


Apeles quẽne, quẽnato. Rojose tãmu̶oboarine, Cristore ajitirũ̶nu̶cõa ñacami. Aristóbulo, to yicõari ĩ ya viana quẽne, quẽnato. 	 Pozdrówcie Apellesa doświadczonego w Chrystusie. Pozdrówcie tych, którzy są z domu Arystobulowego.


Dios ĩ bojarore bajiro Jesúre ajitirũ̶nu̶rere mu̶are gotimasio gajanocõaja yu̶. To bajiri yu̶re tudiĩabetiru̶arãja mu̶a. 	 A teraz oto ja wiem, że już więcej nie oglądacie oblicza mojego wy wszyscy, między którymim chodził, każąc królestwo Boże.


Yu̶ ñaja Juan, adi quetire ucagu̶. Jediro yu̶re bajiĩocatire ĩacõari, ángel ĩ goticati ñaro cõrone ajicaju̶ yu̶. Tire yu̶ ajiro bero, yu̶re ĩocacu̶ ángel rĩjoroju̶a gu̶somuniari tuetuejarũjũcaju̶ yu̶, ĩre rũ̶cu̶bu̶ogu̶. 	 A ja Jan widziałem i słyszałem te rzeczy. A gdym słyszał i widział, upadłem, abym się pokłonił przed nogami Anioła onego, który mi to pokazywał.


Ado bajiro mu̶re gotiaja yu̶: Mu̶ vãme ñaja Pedro. “Gũ̶ta” yiru̶aro yaja ti “pedro” ti yijama. Mu̶ gotimasiose su̶orine jãjarã masa, yu̶re ajitirũ̶nu̶cõari, rẽjarũgũru̶arãma ĩna. Yu̶re ajitirũ̶nu̶rã ĩna ñajare, vãti yarã, “Bajireacõa tu̶jajaro ĩna” yirã, rojose ĩnare yimasibetiru̶arãma ĩna. 	 A Ja ci też powiadam, żeś ty jest Piotr; a na tej opoce zbuduję kościół mój, a bramy piekielne nie przemogą go:


“Ãñare, cotibajare ĩnare cu̶daboarine, rojose tãmu̶obetiru̶arãja mu̶a” yigu̶, yu̶ masisere mu̶are u̶jocaju̶ yu̶, “Rojose yirã jediro, to yicõari, vãtia quẽne rojose mu̶are yibeticõato” yigu̶. 	 Oto wam daję moc, abyście deptali po wężach i po niedźwiadkach i po wszystkiej mocy nieprzyjacielskiej, a nic wam nie uszkodzi.


Tirũ̶mu̶ ti ejarone yuja, ñieju̶are yu̶re sẽniĩabetiru̶arãja mu̶a yuja. Jẽre masicõaru̶arãja mu̶a. Riojo ñamasusere mu̶are gotiaja yu̶: “ ‘Rotimu̶orũ̶gõru̶cu̶mi’ yigu̶, Dios ĩ cõar'i ñaami” yu̶re yiajitirũ̶nu̶rã ñari, yu̶ jacu̶re mu̶a sẽnijama, mu̶a sẽniro cõrone mu̶are ĩsiru̶cu̶mi. 	 A dnia onego nie będziecie mnie o nic pytać. Zaprawdę, zaprawdę powiadam wam: O cokolwiek byście prosili Ojca w imieniu mojem, da wam.


Yu̶are quẽne ado bajiro sẽnibosarũgũña mu̶a: “ ‘Cristo oca masa ĩna masibeticatire Pablo mesa gãjerãre gotimasiocudiato’ yigu̶, ĩnare ejarẽmoña mu̶”, ĩre yisẽnirũgũña mu̶a. Tire gotimasiogũ̶ ñari, tubibe ecoaja yu̶. 	 Modląc się społecznie i za nami, aby nam Bóg otworzył drzwi słowa, żebyśmy mówili o tajemnicy Chrystusowej dla której też jestem związany.


Jesúre yu̶a ĩacati, yu̶a ajicatire quẽne, tire gotitu̶jamasimenaja —yiyujarã Pedro, Juan rãca. 	 Albowiem my nie możemy tego, cośmy widzieli i słyszeli, nie mówić.


Judá jacu̶ ñamasiñuju Joanán. Joanán jacu̶ ñamasiñuju Resa. Resa jacu̶ ñamasiñuju Zorobabel. Zorobabel jacu̶ ñamasiñuju Salatiel. Salatiel jacu̶ ñamasiñuju Neri. 	 Syna Joannowego, syna Resowego, syna Zorobabelowego, syna Salatyjelowego, syna Neryjego,


To ĩ yisere ajicõari, ado bajiro yicami Pedro: —Jediro yu̶a gajeyeũnire cũcõari, mu̶re su̶yacaju̶ yu̶a. ¿To bajiro yu̶a bajicati vaja, ñie bu̶jarãti yu̶a? —Jesúre ĩre yicami. 	 Tedy odpowiadając Piotr, rzekł mu: Otośmy my opuścili wszystko, i poszliśmy za tobą; cóż nam tedy za to będzie?


To bajiri ti macana bu̶to variquẽnañujarã ĩna. 	 I stała się radość wielka w onem mieście.


Cuarenta rẽtoro ñarirãcu̶ ñañujarã ĩna, “Pablore ĩre sĩarãsa mani” yiriarã. 	 A było ich więcej niż czterdzieści, którzy to przysiężenie uczynili.


Dios ĩ roticõacacu̶ quẽne, to bajirone yaja yu̶. “Gãjerã yu̶ bojaseju̶are masicõari, quẽnaro yu̶re yato ĩna” yigu̶ me vadicaju̶ yu̶. “Ĩna bojasere masicõari, quẽnaro ĩnare yiru̶cu̶ja” yigu̶ vadicaju̶ yu̶. To yicõari, jãjarã rojose ĩna yisere Dios ĩ masiriorotire ĩnare vaja yibosagu̶agu̶ vadicaju̶ yu̶ —ĩnare yiyuju Jesús. 	 Bo i Syn człowieczy nie przyszedł, aby mu służono, ale aby służył, i aby dał duszę swą na okup za wielu.


To yicõari, ĩaĩañamanire yiĩorũgũcami. To yigu̶ne, masa ĩna ĩaro rĩjoro õ vecaye jea ũ̶ju̶vẽjase yiĩorũgũcami. 	 A czyni cuda wielkie, tak iż i ogieó z nieba zstępuje przed oczyma ludzi na ziemię;


Yu̶ju̶a, yu̶ sẽniĩajama, yu̶re cu̶dimenaja mu̶a —ĩnare yiyuju Jesús. 	 A jeźlibym też o co pytał, nie odpowiecie mi, ani mię wypuścicie.


To yu̶ yirone, ado bajiro yu̶re yicu̶dicami: “ ‘Rojose yiyujari yu̶’ yigu̶, U̶ju̶ Césare ĩre ĩacõĩarotiru̶cu̶ja yu̶”, yu̶re yicami. To ĩ yijare, surarare ĩnare coderoticaju̶ yu̶, U̶ju̶ César ĩ ñaroju̶re ĩre cõaru̶ —Agripare ĩre yigotiyuju Festo. 	 Lecz iż Paweł apelował, aby zachowany był do Augustowego rozeznania, rozkazałem go chować, ażbym go posłał do cesarza.


To bajiri Jesús ĩ ejare queti ajicõari, sĩgõ rõmio ĩ tu̶ju̶re vasuju so. Vãti sãñagõ jaco ñañuju so. Jud'io maso me ñañuju. Sirofenicia sitago ñañuju. Jesús rĩjoroju̶a ejacõari, gu̶somuniari tuetucõari, ado bajiro bu̶to ĩre sẽniñuju: —Yu̶re ejarẽmoña mu̶. Yu̶ maco so u̶su̶ju̶ vãti sãñagõ ñaamo. Ĩre burocaya mu̶ —Jesúre yiyuju so. 	 Albowiem usłyszawszy o nim niewiasta, której córeczka miała ducha nieczystego, przyszła i przypadła do nóg jego,


To yigajanocõari, ĩ buegu̶re Pedrore ado bajiro gotiyuju Jesús: —Quẽnaro yu̶re ajiya mu̶a. Vãtia u̶ju̶, “ ‘¿Jesúre ajitirũ̶nu̶rã masu ñati ĩna?’ yiĩaru̶, rojose ĩnare cõaru̶aja yu̶”, Diore yisẽniĩañuju ĩ, mu̶are. To bajiro ĩ yijama, “Rojose ĩnare yu̶ cõajama, Jesúre ajitirũ̶nu̶ tu̶jacoanama ĩna” yigu̶, yiyuju ĩ, tire. 	 I rzekł Pan: Szymonie, Szymonie! oto szatan wyprosił was, aby was odwiewał jako pszenicę,


To bajiro mu̶a yijama, variquẽnaro yoaro adigodoju̶re catiñaru̶arãja mu̶a”, yiyuja ti. 	 Aby ci się dobrze działo i abyś długo żył na ziemi.


Ti vãmere bajiro gaje queti ado bajiro yu̶are goticami Jesús: —Dios yarã quẽnaro ĩ yirã mani ñase quẽnaja ti. To bajiro ti bajijare, bu̶to vaja cu̶tia perla vãme cu̶tiare bu̶jagu̶re bajiro bajirãma Dios yarã ñaru̶arã. Sĩgũ̶ gajeyeũni ĩsicudirimasu̶, perla vãme cu̶tire sẽnicudigu̶mi. 	 Zasię podobne jest królestwo niebieskie człowiekowi kupcowi, szukającemu pięknych pereł;


Yucu̶rire Dios ĩ bojabetire yicõari, tu̶oĩasu̶tiritiñarã quẽne, variquẽnarona ñarãma, beroju̶ ĩna tu̶oĩasu̶tiritisere Dios ĩnare ĩ yirẽtobosaroti ti ñajare. 	 Błogosławieni jesteście, którzy teraz łakniecie; bo będziecie nasyceni. Błogosławieni jesteście, którzy teraz płaczecie; bo się śmiać będziecie.


Yucú̶ veca muiju tu̶sato, gãjerã moaru̶arã ĩna yuritũcuroju̶ ejacõari, moamenane ĩna ñacõajare, “¿No yirã moamenane ñarũ̶mu̶ cu̶tiati mu̶a?”, ĩnare yigu̶mi. 	 Potem o jedenastej godzinie wyszedłszy, znalazł drugie, którzy stali próżnujący, i rzekł im: Przecz tu stoicie cały dzień próżnujący?


Mu̶a rẽjarone, sĩgũ̶ quẽnase sudi sãñacõari, ãmo sãriabedori sãcõari ejagu̶mi. To yicõari, gãjiju̶a sudi bu̶cu̶ sãñacõari ĩ ejajama, ado bajiro yirãja mu̶a: 	 Albowiem gdyby wszedł do zgromadzenia waszego mąż, mając pierścieó złoty w szacie świetnej, a wszedłby też i ubogi w podłym odzieniu:


To bajiro ĩ yisere ajicõari, ado bajiro ĩre yiyuju Jesús: —Vasa mu̶. “Yu̶re ĩamaicõari, ĩarotiru̶cu̶mi” yu̶re yitu̶oĩagũ̶ ñari, ĩacoaju̶ mu̶ yuja. Ñie rojose maja mu̶re yuja —ĩre yiyuju Jesús. To bajiro ĩ yirirĩmarone, caje ĩabecu̶ ñaboar'i, ĩacoasuju ĩ yuja. Ĩacõari, ĩ quẽne Jesúre su̶yacoasuju. 	 A Jezus mu rzekł: Idź, wiara twoja ciebie uzdrowiła. A zarazem przejrzał, i szedł drogą za Jezusem.


To bajiro yu̶ yisere ajiyamanire bajiro ajitu̶oĩabesa mu̶a. Bajireariarã jediro ĩnare yu̶ jiro, ĩna ajijedirotirũ̶mu̶ ejaru̶aroja. 	 Nie dziwujcież się temu; boć przyjdzie godzina, w którą wszyscy, co są w grobach, usłyszą głos jego;


To ĩ bajirone, ado bajiro ĩre gotiyuju ángel: —Yu̶re güibesa mu̶. Dios ĩre mu̶ sẽnirũgũsere mu̶re ajiami. To bajiri, ado bajiro mu̶re yicõami: “Macu̶ cu̶tiru̶ocomo so, ĩ manajo. Juan ĩre vãme yato”, mu̶re yimi Dios —ĩre yigotiyuju ángel. 	 I rzekł do niego Anioł: Nie bój się, Zacharyjaszu! boć jest wysłuchana modlitwa twoja, a Elżbieta, żona twoja, urodzi ci syna, i nazwiesz imię jego Jan,


Masa ĩna masibeti jediro, ĩ beserirũ̶mu̶ ti ejaro, “Quẽnaro tire masiato” yigu̶, masare ĩnare gotiru̶cu̶mi Dios. 	 Boć nie jest nic skrytego, co by objawione być nie miało, ani tajemnego czego by się dowiedzieć nie miano.


—Adi macaru̶cu̶roana gajeyeũni ĩsicudirimasa quẽne, ti maca u̶asere ĩacõari, bu̶to su̶tiritiru̶arãma. To yicõari, otiru̶arãma ĩna. “Ñimu̶ mani juavasere boca juagu̶ magũ̶mi”, yiotiru̶arãma. 	 Do tego i kupcy ziemscy płakać będą i narzekać nad niem, przeto iż towaru ich żaden więcej kupować nie będzie,


Mu̶a jediro, sĩgũ̶re bajiro tu̶oĩaja, Esp'iritu Santo rãcana ñari. To bajicõari, “Yiru̶cu̶ja” Dios ĩ yiriarore bajiro quẽnaro mu̶are ĩ yirotire tu̶oĩayurã ñaja mu̶a jediro. 	 Jedno jest ciało i jeden duch, jako też jesteście powołani w jednej nadziei powołania waszego.


Dios oca masa ĩna ucamasire ti gotirore bajiro rojose tãmu̶oru̶cu̶ja yu̶, Dios ĩ roticõacacu̶. To bajirocu̶ yu̶ ñajare, yu̶re ĩaterãre yu̶re ĩsirocaru̶cu̶mi. Yu̶re ĩ gotiyirose su̶orine rojose tãmu̶oru̶cu̶ja yu̶. “Masare yirẽtobosaru̶cu̶mi” Dios ĩ yimasire ti ñajare, bajiru̶cu̶ja yu̶. To bajiboarine, yu̶re gotiyiror'iju̶ama, rojose tãmu̶oru̶cu̶mi. Ruyuabeticõarocu̶ ñaboayumi —yu̶are yicami Jesús. 	 Synci człowieczy idzie, jako napisano o nim; ale biada człowiekowi temu, przez którego Syn człowieczy wydany bywa! dobrze by mu było, by się był nie narodził ten człowiek.


To bajiri, “Cojorũ̶mu̶ masa ĩna yisere riojo ĩabeserocu̶re cũru̶cu̶ja yu̶”, yimasiñuju Dios. To bajiro ĩ yir'i ñari, adi macaru̶cu̶roju̶re ejacõari, ĩ rijato bero Dios ĩre ĩ catiore ñajare, “Masa ĩna yisere ĩabeserocu̶ ñaami”, yimasire ñaja —ĩnare yigotiyuju Pablo. 	 Przeto iż postanowił dzień, w który będzie sądził wszystek świat w sprawiedliwości przez męża, którego na to naznaczył, upewniając o tem wszystkich, wzbudziwszy go od umarłych.


To bajiri paia u̶jarã, to yicõari masa u̶jarã quẽne, surara u̶ju̶re ado bajiro ĩre yiucacõaña mu̶a: “Yu̶a tu̶ju̶ Pablore ĩre cõaña. Ĩre ajiquẽnoroana yaja yu̶a”, ĩre yiucatoya mu̶a. Adore ĩ ejabetone ĩre sĩacõaru̶arãja yu̶a —ĩnare yiyujarã ĩna. 	 Przetoż wy teraz dajcie znać hetmanowi z pozwoleniem wszystkiej rady, aby go jutro do was wywiódł, jakobyście się chcieli dostateczniej wywiedzieć o sprawach jego, a my, pierwej niż tu przyjdzie, jesteśmy gotowi go zabić.


To bajiro ĩna yitu̶oĩaboajaquẽne, yu̶aju̶ama, yucú̶tẽroju̶ Cristo manire ĩ rijabosarere gotimasiorũgũaja. Jud'io masa ĩna ajitese, griego masa, “Yimecu̶rã yama” yu̶are ĩna yisere yirũgũaja yu̶a. 	 Albowiem jam wziął od Pana, com też wam podał, iż Pan Jezus tej nocy, której był wydan, wziął chleb,


Ju̶arã masa cõro ñaricũ̶mari, Diore ĩna cu̶dibetijare, bu̶to jũnisiniñuju Dios. Ĩnare jũnisinicõari, ado bajiro ĩnare yimasiñuju Dios: “Riojo mu̶are gotiaja yu̶. Quẽnari sitare mu̶are yu̶ u̶joru̶aboacatore ejabetiru̶arãja mu̶a”, ĩnare yimasiñuju Dios. To bajiro ĩ yire ñajare, ti sitaju̶ ejamenane, masa manoju̶ ĩna ñacudimasiriaroju̶ne bajireacoamasiñujarã ĩna. 	 A na którychże się gniewał przez czterdzieści lat? Izali nie na tych, którzy grzeszyli, których ciała poległy na puszczy?


To bajiro ti bajiro ĩacõari, “Õ vecagu̶ Dios ĩ roticõagũ̶ rujiadigu̶agu̶ yigu̶mi”, yu̶re yiru̶arãma masa. Yu̶ rujiadire ĩacõari, güirã, otiru̶arãma. Yu̶ masise rãca, oco bueri vatoaju̶ bu̶to yu̶ busubatorujiadire ĩaru̶arãma. 	 Tedyć się ukaże znamię Syna człowieczego na niebie, a tedy będą narzekać wszystkie pokolenia ziemi, i ujrzą Syna człowieczego, przychodzącego na obłokach niebieskich, z mocą i z chwałą wielką;


To bajiri, no bojagu̶ Diore ajitirũ̶nu̶gũ̶re, “Quẽnarobu̶sa ajimasiato” yigu̶, ĩ masisere cõaru̶cu̶mi Dios. Gãjirema, ĩre ajigu̶ ñaboarine, ĩre ĩ ajitirũ̶nu̶betijare, Dios ĩ rotise su̶orine ĩ ajimasiboasere masiriticõaru̶cu̶mi ĩ. To bajiri Diore masibetimasucõaru̶cu̶mi —ĩnare yiyuju Jesús. 	 Albowiem kto ma, będzie mu dano; a kto nie ma, i to, co ma, będzie od niego odjęto.


To bajiro gãmerã yigajano, guaro vacoasujarã ĩna yuja. Toju̶ ejacõari, Josére, Mar'iare ĩnare ĩabu̶jayujarã ĩna. Sũcare quẽne vaibu̶cu̶rãre bare ecariacoroju̶ sãñagũ̶re ĩre ĩabu̶jayujarã. 	 A tak spiesząc się, przyszli i znaleźli Maryję i Józefa, i ono niemowlątko leżące w żłobie.


Gajeyema, sita quẽnaroju̶ vẽjaquearoja. To baji, judibu̶cu̶acõari, quẽnase ñacõari, jairo rica cu̶tiroja. Cojotõ, treinta ñaricari rica cu̶tiroja. Gajetõ, sesenta ñaricari, gajetõ, cien ñaricari rica cu̶tiroja. 	 Drugie zasię padło na ziemię dobrą, i wydało pożytek bujno wschodzący i rosnący; i przyniosło jedno trzydziesiątny, a drugie sześćdziesiątny, a drugie setny.


To ĩ yirone, ado bajiro ĩre cu̶diyuju Jesús: —Buyairoarema, ĩna gojeri ñacaju̶. Miniare quẽne, ĩna jibu̶ri ñacaju̶. To ĩna bajiboajaquẽne, yu̶, Dios ĩ roticõacacu̶ma, cãniriaju̶ magũ̶re bajiro bajiaja yu̶. To bajiri yu̶re mu̶ su̶yajama, bu̶to mu̶re josaru̶aroja —ĩre yicu̶diyuju Jesús. 	 A Jezus mu rzekł: Liszki mają jamy, i ptaszki niebieskie gniazda; ale Syn człowieczy nie ma, gdzie by głowę skłonił.


Tiju̶ bero, quẽna õ vecaju̶, gaje vãme ñamasuse bajirotire ĩoro ruyucaju̶. So tu̶ju̶ gu̶sore bajigu̶ ñagũ̶ro, sũagũ̶ ñacami. Cojomo cõro ju̶a jẽnituarirãca ru̶joari cu̶ticami. To bajicõari, ju̶aãmo cõro jotari cu̶ticami. To bajicõari, tocãrãca ru̶joari joere u̶jarãre rotibosarã ye jeoriabedori jeocami. 	 I ukazał się drugi cud na niebie, a oto smok wielki rydzy, mając siedm głów i rogów dziesięć, a na głowach jego siedm koron;


“Moisés ñamasir'ire Dios ĩ roticũmasirere mani cu̶dijama, ‘Rojose maja’ manire yiĩaru̶cu̶mi Dios” yitu̶oĩaboarãre, “Rojose ñaja”, ĩnare yiĩagũ̶mi Dios, ĩ rotimasirere cu̶dijeomena ĩna ñajare. To bajirone gotiaja Dios ocare masa ĩna ucamasire. Ado bajiro gotiaja ti: “Dios ĩ rotirere cu̶dijeomenare, ‘Rojose ñaja’ ĩnare yiĩagũ̶ ñari, rojose ĩnare yiru̶cu̶mi Dios”, yigotiaja ti. To bajiri, tire cu̶dijeorã ĩna manijare, “Tire ajitirũ̶nu̶rã jedirore, ‘Rojose ñaja’ ĩnare yiĩagũ̶mi Dios”, yimasiaja mani. 	 Albowiem ile ich jest z uczynków zakonu, pod przeklęstwem są; bo napisane: Przeklęty każdy, który by nie został we wszystkiem, co napisane w księgach zakonu, aby to czynił.


To bajiri Dios ĩ bojarore bajiro quẽnasere yitu̶jabetiroti ñaja manire. Tire mani yitu̶jabetijama, “To cõrone quẽnaro yiru̶cu̶ja” Dios ĩ yiriarũ̶mu̶ ti ejaro, quẽnaro manire yiru̶cu̶mi. 	 A dobrze czyniąc nie słabiejmy; albowiem czasu swojego żąć będziemy nie ustawając.


To bajiri ĩaĩañamanire yiĩomasiñuju Moisés, Egiptoju̶. To yigajano, mani ñicu̶a ñamasiriarãre ĩnare ũmato vadimasiñuju. To bajivacu̶, moa riaga Oco Sũarisa vãme cu̶toju̶re, to yicõari, yucú̶ manoju̶re quẽne ĩaĩañamanire ĩnare yiĩomasiñuju Moisés. 	 I ten je wywiódł, czyniąc cuda i znamiona w ziemi Egipskiej i na morzu Czerwonem, i na puszczy, przez czterdzieści lat.


Riojo mu̶are gotiaja yu̶. Ti macana mu̶are ĩna ajiru̶abeti vaja Dioju̶ama, rojose ĩnare yiru̶cu̶mi masare ĩ beserirũ̶mu̶ ti ejaro. Sodoma macana ñamasiriarã rẽtobu̶saro rojose tãmu̶oru̶arãma ĩna, mu̶are quẽnaro bocaãmimenama —yu̶are yicami Jesús. 	 Zaprawdę wam powiadam: Lżej będzie ziemi Sodomskiej i Gomorskiej w dzień sądny, niżeli miastu onemu.


Tirũ̶mu̶ju̶ Dios ĩ rotimasirere sĩgũ̶ tire ĩ cu̶dibetijama, ado bajiro bajimasiñuju: Juarã ñacõari, “Rojose yimi” ĩre yirã ĩna ñajama, ĩre ĩamaimenane, Dios ĩ rotiriarore bajirone yirã, ĩre sĩamasiñujarã ĩna. 	 Kto by odrzucił zakon Mojżeszowy, bez miłosierdzia za świadectwem dwóch albo trzech umiera.


Mani u̶ju̶, Jesús, mani jedirore quẽnaro yato. To cõrone ñaja. 	 Łaska Pana naszego, Jezusa Chrystusa, niech będzie z wami wszystkimi. Amen.


Güibecu̶ne ado bajiro ĩnare gotimasiorũgũcami: —Jesucristore mu̶a ajitirũ̶nu̶jama, “Yu̶ yarã ñaama” mu̶are yiĩavariquẽnacõari, quẽnaro mu̶are yirũgũru̶cu̶mi Dios. To yicõari, —Ado bajiro Jesucristore ajitirũ̶nu̶roti ñaja —ĩnare yigotimasiorũgũcami. Tire ĩ gotimasio ñaro, “Ĩnare gotibesa”, ĩre yibetirũgũcama ĩna, romano masa. To cõro ñaja. 	 Każąc o królestwie Bożem i ucząc tych rzeczy, które są o Panu Jezusie Chrystusie, ze wszystkiem bezpieczeństwem bez przeszkody.


“To bajirone bajigu̶mi Cristo, õ vecaju̶ Diorãca ĩ rotiñaroju̶”, mu̶are yaja yu̶. 	 Ale suma tego, co się mówi, ta jest: Iż takiego mamy najwyższego kapłana, który usiadł na prawicy stolicy wielmożności na niebiesiech;


Tirũ̶mu̶ri, tubiberiaviju̶ Juan ĩ tubibe ecoro bero, Galilea sitaju̶ vacoasuju Jesús. Dios oca quẽnasere gotimasiocudigu̶ vasuju. 	 Lecz potem, gdy Jan był podany do więzienia, przyszedł Jezus do Galilei, każąc Ewangieliję królestwa Bożego,


To so yisere ajicõari, Pedro rãca ĩarã vacoacaju̶ yu̶a. 	 Tedy wyszedł Piotr i on drugi uczeń, a szli do grobu.


Tirũ̶mu̶ju̶rema, “Ado bajirã ñarãma” ĩna masune yiquẽnorujeocõari, ĩna yirũ̶cu̶bu̶oñasere bojabecu̶ ñaboarine, rojose yibetimasiñumi Dios, “Ĩ bojabetire yirã yirãja mani” ĩna yimasibetijare. To bajiboarine yucu̶rema, “Yu̶ ĩavariquẽnabetire yitu̶jacõari, yu̶ bojaseju̶are yiya”, yami Dios, masa ñajedirore. 	 Aczkolwiek tedy przeglądał Bóg czasom tej niewiadomości, ale teraz oznajmuje ludziom wszystkim wszędy, aby pokutowali;


Dios ĩ rotimasirere buerẽtobucõari, ĩ rotimasire rẽtobu̶saro yirotiama ĩna. “Cojo vãme me mani rotise ñajare, cu̶dijeomasimenama ĩna” yimasirã ñaboarine, ĩnare ĩamaimenane, “Ñajediro yu̶a gotirẽtobuse riojo ñaja”, masare ĩnare yicõa ñarũgũama. 	 Bo wiążą brzemiona ciężkie i nieznośne, i kładą je na ramiona ludzkie, lecz palcem swoim nie chcą ich ruszyć.


Jãjaeja, majacõari, jeame ũ̶ju̶rime vecare vai jesarãre ĩnare ĩacaju̶ yu̶a. To bajicõari, pan quẽne jesacaju̶ ti. 	 A gdy wstąpili na brzeg, ujrzeli węgle nałożone, i rybę na nich leżącą i chleb.


To bajiro ĩ yirone, —¿Ñie ũnire yigu̶ yati mu̶, ñamasuse ñaja mu̶ yiserema? —Jesúre ĩre yiyuju Pilato. To bajiro Jesúre ĩre yisẽniĩa gajanocõari, budiejacami Pilato, jud'io masare gotigu̶agu̶ quẽna: —Yu̶ ĩajama, ñie rojose yigu̶ me ñaami. 	 Rzekł mu Piłat: Cóż jest prawda? A to rzekłszy, wyszedł zasię do Żydów i rzekł im: Ja w nim żadnej winy nie znajduję.


To yi va, Jerusalén maca tu̶aca ejagu̶ne, ti macare ĩagũ̶ne, otiyuju Jesús. 	 A gdy się przybliżył, ujrzawszy miasto, płakał nad niem, mówiąc:


David ñamasir'i quẽne, ado bajiro ucamasiñumi, Diore ĩ sẽnigũ̶: “Jud'io masa, boserũ̶mu̶ yivariquẽnaboarã, su̶tiritiato, to yicõari, ajimasibetiru̶arãma ĩnare yiya. Rojose ĩna yise vaja rojose tãmu̶oru̶arãma ĩnare yiya. To yicõari rojose ĩna yise vaja, sĩgũ̶ne bu̶to rũ̶cu̶sere juacõari, ĩ tãnivatore bajiro bajiato ĩnare yiya”, Diore ĩre yisẽnimasiñumi David. 	 A Dawid mówi: Niechaj im będzie stół ich sidłem i ułowieniem i otrąceniem i odpłatą.


“Betania macaju̶ ñaami Jesús” ĩna yisere ajicõari jud'io masa jãjarã ejacama. Jesús sĩgũ̶rene ĩre ĩarã ejarã me, bajicama ĩna. Lázarore, Jesús ĩ catior'ire ĩarã rãcane vayuma ĩna. 	 Dowiedział się tedy lud wielki z Żydów, iż tam był, i przyszli nie tylko dla Jezusa, ale też aby Łazarza widzieli, którego był wzbudził od umarłych.


Adirũ̶mu̶ yu̶a barotire cõaña mu̶. 	 Chleba naszego powszedniego daj nam dzisiaj.


No bojarãre Diore mani rũ̶cu̶bu̶ojama, quẽnaro mani yijama, cojoro cõrone manire ĩavariquẽnaami Dios. 	 Ale w każdym narodzie, kto się go boi, a czyni sprawiedliwość, jest mu przyjemnym.


Ti ocaruyuro bero, ĩaboayujarã. El'iare, Moisére quẽne, ĩnare ĩabu̶jabesujarã. Jesús sĩgũ̶ne ñañuju ĩ yuja. 	 A wnet obejrzawszy się, nikogo więcej nie widzieli, tylko Jezusa samego z sobą.


Budianane, ado bajise gãmerã yiyujarã ĩna: —Ñie rojose yibesumi. To bajiri, ĩre tubibecũre, ĩre sĩare quẽne mañuja ti —gãmerã yiyujarã ĩna. 	 A ustąpiwszy na stronę, rzekli jedni do drugich, mówiąc: Nic godnego śmierci albo więzienia nie czyni ten człowiek.


To bajiro ĩ yicati su̶orine paiare bajiro, ĩ jacu̶ mani u̶ju̶ ĩ bojasere yirã ñaja mani quẽne. Ĩ rijacati rãca manire ĩ vaja yijeobosare ñajare, “Ĩ ñaami ñajediro u̶ju̶. Dise ĩ rotimasibeti ru̶yabetoja. To bajirone bajirũgũru̶cu̶mi”, ĩre yitu̶oĩa variquẽnato mani. To bajirone bajiato. 	 I uczynił nas królami i kapłanami Bogu, Ojcu swemu; jemuż niech będzie chwała i moc na wieki wieków. Amen.


Rĩamasa jacu̶are, ado bajise mu̶are gotiaja yu̶: Mu̶a rĩare ĩnare yijũnisiniomenane, Dios ĩ bojarore bajiro yirã, quẽnaro ĩnare gotimasiobu̶cu̶oya. 	 A wy ojcowie! nie pobudzajcie do gniewu dziatek waszych, ale je wychowujcie w karności i w napominaniu Pańskiem.


To ĩ yisere ajicõari, ado bajiro ĩre cu̶diyuju: —¿No bajiro yati ti, Dios ĩ rotimasire, tire buegu̶ mu̶ ĩajama? —ĩre boca yisẽniĩacõañuju Jesús. 	 A on rzekł do niego: W zakonie co napisano, jako czytasz?


So tudicatisere ĩacõari, no yimasibesujarã so jacu̶a, ti ũnire ĩabetirũgũriarã ñari. To bajiro ĩna bajisere ĩacõari, ĩna macore ĩ catiosere gotirotibesuju Jesús. 	 I zdumieli się rodzice jej. A on im zakazał, aby nikomu nie powiadali tego, co się było stało.


Pablo ĩ sãjaejaro ĩacõari, “Cojo vãme me rojose yicami”, Festore ĩre yigotiyujarã ĩna, jud'io masa, Jerusalénju̶ vadiriarã. “Rojose yicami” yicõarã ñaboarine, “Ado bajise rojose yicami”, yimasibesujarã ĩna. 	 Który gdy przyszedł, obstąpili go ci, którzy byli przyszli z Jeruzalemu Żydowie, przynosząc wiele i ciężkich skarg przeciwko Pawłowi, których dowieść nie mogli;


Tire yu̶ yitu̶oĩarore bajirone tu̶oĩaama jud'io masa, ju̶aãmo cõro, gu̶bo ju̶a jẽnituarirãca jũnari ñarã jedirone. Tire tu̶oĩarã, ñari ũ̶mu̶ari, ñamirire quẽne bu̶to Diore ĩre yirũ̶cu̶bu̶orũgũama ĩna. Tire tu̶oĩagũ̶ yu̶ ñajare, “Rojose yigu̶ ñaami”, yu̶re yi ocasãcama jud'io masa. 	 Której dwanaście naszych pokoleó ustawicznie dniem i nocą służąc Bogu, mają nadzieję dostąpić; o tę nadzieję skarżą na mię Żydowie, o królu Agrypo!


To ĩ yiro bero, Zebedeo rĩa jaco, so rĩa rãca ejacamo, so rĩa ĩna bajirotire Jesúre sẽnigõ ejago. Adocãrãcu̶ ñacama so rĩa: Santiago, Juan ñacama ĩna. Jesúre rũ̶cu̶bu̶ogo, ĩ rĩjoroju̶a gu̶somuniari tuetucamo so. To yicõari, Jesús quẽnaro so rĩare ĩ yirotire sẽnicamo. 	 Tedy przystąpiła do niego matka synów Zebedeuszowych z synami swoimi, kłaniając mu się, i prosząc nieco od niego.


Toju̶ ĩre ãmiejacõari, Jesúre yucú̶tẽroju̶ ĩre jajutucama ĩna. Ĩ tu̶ gãjerã ju̶arã ĩnare jajutucama. Sĩgũ̶re ĩ riojojacatu̶a, gãjire ĩ gãcojacatu̶a ĩnare jajutucama ĩna. 	 Gdzie go ukrzyżowali, a z nim drugich dwóch z obu stron, a w pośrodku Jezusa.


Pilatoju̶a, José ĩ sẽnisere ajicõari, “¿Socabeati? ¿Jẽre rijacoasujari ĩ?”, yitu̶oĩañuju. To yigu̶ ñari, surara u̶ju̶re jiyuju. To bajiri ĩ ejarone, —¿Rijamasucoati Jesús vãme cu̶tigu̶? —ĩre sẽniĩañuju ĩ. 	 A Piłat się dziwował, jeźliby już umarł; i zawoławszy setnika, pytał go, dawnoli umarł?


Yucú̶tẽroju̶ Jesúre jajutugajanocõari, ĩ sudi sãñaboarere juacama ĩna surara. Babaricãrãcaju̶ vocõari, gãmerã batocama ĩna. To bajiri, cojasene ru̶yacaju̶ ti, ĩna ãmirotiase. Jesús ĩ sãñarito joeado tiayamano ñacaju̶ ti. Riojone suamu̶jagajanoriaro ñacaju̶ ti. 	 A gdy żołnierze Jezusa ukrzyżowali, wzięli szaty jego i uczynili cztery części, każdemu żołnierzowi część, i suknią; a była ta suknia nie szyta, ale od wierzchu wszystka dziana.


Masare ĩ ĩabesejama, “Ãnoama rojose yirã ĩna ñaboajaquẽne, ñamasurã ĩna ñajare, ĩnare quẽnaro yiru̶cu̶ja yu̶” yigu̶ me ñaami Dios. To bajiro yigu̶ ñari, rojorãre rea, quẽnarãre jua, yiru̶cu̶mi. 	 Albowiem nie masz względu na osoby u Boga.


Yu̶a ju̶arã, cojoro cõro ũmacaju̶ yu̶a. Pedro rẽtobu̶saro ũmacaju̶ yu̶ju̶a. To bajiri, yu̶ju̶a ĩ rĩjoro ejacoacaju̶ yu̶. 	 I bieżeli obaj społem; ale on drugi uczeń wyścignął Piotra i pierwej przyszedł do grobu.


Tire ajicõari, bu̶to jũnisinigũ̶mi u̶ju̶. To bajiri ĩ yarã surarare cõagũ̶mi. “Ĩnare sĩacõari, ĩna ya virire soereacoaya”, ĩnare yicõagũ̶mi. 	 Co gdy król usłyszał, rozgniewał się, a posławszy wojska swoje, wytracił one morderce, i miasto ich zapalił.


Gãjerã rojose mu̶are ĩna yiboajaquẽne, “Dios rĩne ñaami, masa rojose ĩna yise vaja, rojose ĩnare yirocu̶” yirã ñari, rojose mu̶are ĩna yijama, ĩnare yigãmebesa mu̶a. Dios ocare masa ĩna ucamasire ado bajiro gotiaja: “Yu̶ ñaja, rojose ĩna yise vaja, ĩnare rojose yirocu̶”, yigotiaja ti. 	 Nie mścijcie się sami, najmilsi: ale dajcie miejsce gniewowi; albowiem napisano: Mnie pomsta, a Ja oddam, mówi Pan.


Ĩnare jicõari, ángel ĩre ĩ gotirere ĩnare gotiyuju. To yigajanocõari, Jope macaju̶ ĩnare varotiyuju. 	 A rozpowiedziawszy im wszystko, posłał je do Joppy.


“Mani rãca ñagũ̶mi Dios” masa ĩna yirũ̶cu̶bu̶orotivire Moisés ñamasir'i ĩ bu̶arotiroto rĩjoro, ado bajiro ĩre yimasiñumi Dios: “Gũ̶tau̶ joeju̶ mu̶re yu̶ ĩocativire bajirivine bu̶arotiya”, yimasiñuju Dios, Moisés ñamasir'ire. To bajiri, “Mani rãca ñagũ̶mi Dios” masa ĩna yirũ̶cu̶bu̶orivire ĩna bu̶ajama, Moisére Dios ĩ ĩomasiriavire bajirivine bu̶amasiñujarã. 	 Którzy służą kształtowi i cieniowi rzeczy niebieskich, jako Mojżeszowi od Boga powiedziane było, gdy miał dokończyć przybytku: Patrzajże, (mówi), abyś uczynił wszystko według kształtu, który ci jest okazany na tej górze.


Toju̶ yu̶a ñaro sĩgũ̶ri fariseo masa ejacama, Jesúre sẽniĩatorã. Ado bajiro ĩre sẽniĩatocama ĩna: —¿No bojase su̶orine, manajo rocajama, quẽnacõati? —ĩre yisẽniĩatocama ĩna. 	 Tedy przyszli do niego Faryzeuszowie, kusząc go i mówiąc mu: Godzili się człowiekowi opuścić żonę swoją dla każdej przyczyny?


To ĩ yisere ajicõari, ĩ rĩjoroju̶a gu̶somuniari tuetuejagu̶mi ĩre vaja mogũ̶. To yicõari, rũ̶cu̶bu̶ose rãca ĩre sẽnigũ̶mi: “¡Yu̶ u̶ju̶, yuya maji! Mu̶re yu̶ vaja mosere vaja yijeocõaru̶cu̶ja maji”, ĩre yigu̶mi. 	 Upadłszy tedy sługa on, pokłonił mu się, mówiąc: Panie! miej cierpliwość nade mną, a wszystko ci oddam.


Ajiya yu̶ yarã, Jesucristore ajitirũ̶nu̶rã. Gãjerã, rojose mu̶are ĩna yiboajaquẽne, su̶tiritimenane, variquẽnama. 	 Za największą radość miejcie, bracia moi! gdy w rozmaite pokusy wpadacie,


To yicõari, cojo vãme me ĩre yiajatud'iyujarã ĩna. 	 I wiele innych rzeczy bluźniąc mówili przeciwko niemu.


Diore güimena ñari, ĩre rũ̶cu̶bu̶omena ñarãma”, yigotiaja Dios ocare masa ĩna ucamasire. 	 Nie masz bojaźni Bożej przed oczami ich.


Quẽnasere tu̶oĩarãma, jediro ĩna yise rĩne quẽnase ñacõaroja. Rojosere tu̶oĩarãrema, ĩna yise jediro rojose rĩne ñaroja. “Adi ñaja quẽnase. Tiju̶a ñaja rojose”, yimasimenama ĩna, rojose rĩne tu̶oĩarã ñari. 	 Wszystkoć czyste czystym, lecz pokalanym i niewiernym nie masz nic czystego, ale pokalany jest i umysł, i sumienie ich.


Bero, quẽna ado bajiro yu̶re goticami ángel: —Jediro mu̶ ĩase, to yicõari, mu̶re yu̶ gotise, riojo gotise ñaja. Mu̶re yu̶ gotirore bajirone bajiru̶aroja. Diore gotirẽtobosamasiriarã ĩna gotirẽtomasire u̶jomasir'i ñaami mani u̶ju̶ Dios mu̶re yu̶ ĩosere rotigu̶ —yu̶re yigoticami ángel. 	 I rzekł mi: Te słowa wierne są i prawdziwe, a Pan, Bóg świętych proroków, posłał Anioła swego, aby ukazał sługom swoim, co się ma stać w rychle.


Yu̶ju̶a, ti vire bu̶asu̶ogu̶re bajiro bajigu̶ ñaja. Dios, yu̶re ĩ yirẽmojare, ĩ oca ñamasusere quẽnaro mu̶are gotimasiosu̶ocaju̶ yu̶. Yu̶ gotimasioro bero gotimasiorã, yu̶re bu̶arẽmorãre bajiro yirã ñaama. To bajiri, quẽnaro riojo Dios ocare ĩnare gotimasioroti ñaja. 	 Ale gdy przyjdzie to, co jest doskonałego, tedy to, co jest po części, zniszczeje.


To bajiri quẽnaro yu̶re ajiya mu̶a. Diore mu̶a sẽnijama, cõaru̶cu̶mi. Ĩre sẽnicõari, mu̶a macajama, bu̶jaru̶arãja mu̶a. Sĩgũ̶ no bojase ĩre ti ru̶yajama, gãji ya viju̶ ejacõari sãjaru̶, sẽniĩagũ̶mi. Ĩ sẽniĩajare, ĩre sãjaroticõari, ĩre ejarẽmogũ̶mi. To bajirone bajiaja Diore sẽnirãre quẽne. Ĩre mu̶a sẽnisere ajicõari, quẽnaro mu̶are yiejarẽmoru̶cu̶mi. 	 I jać wam powiadam: Proście, a będzie wam dano; szukajcie, a znajdziecie; kołaczcie, a będzie wam otworzono.


Quẽna ado bajiro ĩnare yiyuju Jesús: —Gãjerã quẽnaro mu̶are ĩna yisere bojaja mu̶a. Tire bojarã ñari, quẽnaro ĩnare yiya mu̶aju̶a quẽne. To bajirone Moisés ñamasir'ire roticũmasiñuju Dios. To yicõari Diore gotirẽtobosarimasa ĩna ucamasire quẽne, to bajirone yaja —ĩ buerãre ĩnare yiyuju Jesús. 	 Wszystko tedy, co byście chcieli, aby wam ludzie czynili, tak i wy czyńcie im; tenci bowiem jest zakon i prorocy.


To ĩ yisere ajicõari, —¿Ajimasibeati mu̶a quẽne? —yicami. 	 I rzekł Jezus: Jeszczeż i wy bezrozumni jesteście?


Ju̶aãmo cõro, gu̶bo ju̶a jẽnituarirãca ñarisojeri perla vãme cu̶tisene quẽnoria sojeri ñacaju̶. Tocãrãca sojene perla vãme cu̶tia rãca quẽnoria sojeri ñacaju̶. Ti maca gu̶dareco ñavati maare, orone quẽnoria maa ñacaju̶. To bajicõari, ẽo sojeri ĩarẽtoburiarore bajiro ruyucaju̶ ti maa. 	 A dwanaście bram jest dwanaście pereł: a każda brama była z jednej perły, a rynek miasta złoto czyste jako szkło przezroczyste.


Ĩ beroagu̶ juticami quẽna. Ĩ jutirone, ũ̶mu̶aricu̶ gũ̶tau̶re bajiricu̶ ñacõari, moa riagaju̶re ũ̶ju̶rocaroacoacaju̶. To ti bajirone, moa riaga idiaju̶ ñasere cojoju̶ cõĩariaro cõro ri'i godovedicoacaju̶. 	 Potem zatrąbił wtóry Anioł, a jakoby góra wielka ogniem pałająca wrzucona jest w morze i obrócona jest w krew trzecia część morza.


Tire rojose ĩna tãmu̶ogajanoro berone, gaje vãme rojose bajiru̶aroja. Muiju ũ̶mu̶agu̶ asibetiru̶cu̶mi yuja. Ñamiagu̶ quẽne busubetiru̶cu̶mi. 	 Ale w one dni po uciśnieniu onem, zaćmi się słońce, i księżyc nie wyda światłości swojej;


To bajiro Satanás ĩre ĩ yiboajaquẽne, —Yibeaja yu̶. Dios oca masa ĩna ucamasire ado bajiro gotiaja: “Bare rĩne ñamasuse me ñaja. Dios ocare mani cu̶diseju̶a ñaja ñamasusema. ‘Bare ti manijare, rijarearu̶arãja’ yire ti ñaboajaquẽne, Dios rijarere ĩ bojabetijama, rijabetiru̶arãja. ‘Caticõa ñato’ yigu̶ yimasigũ̶ ñaami ĩ”, yigotiaja Dios oca masa ĩna ucamasire —ĩre yiyuju Jesús. 	 A on odpowiadając rzekł: Napisano: Nie samym chlebem człowiek żyć będzie, ale każdem słowem pochodzącem przez usta Boże.


Yu̶re ĩarotigu̶ma, Dios ĩ cõagũ̶ me ĩ ñajama, yu̶re no yimasibetiborimi —ĩnare yiyuju ĩ. 	 Być ten nie był od Boga, nie mógłciby nic uczynić.


Ĩ cajere siabibecõari, ĩre jayujarã. To yicõari, —“ ‘Ĩ, mu̶re jaami’ yu̶re yigotiami Dios”, yu̶are yiya mu̶ —Jesúre ĩre yisẽniĩa tud'iyujarã ĩna. 	 A zakrywszy go, bili twarz jego i pytali go, mówiąc: Prorokuj, kto jest, co cię uderzył.


Gajeyere quẽne tu̶oĩaña mu̶a. Adirũ̶mu̶ri ñarã paia, Lev'i jãnerabatia, manire bajirone bajirearu̶arãma ĩna quẽne. Melquisedecju̶arema, “To cõro bajirocamasiñuju”, yigotibeaja Dios ocare masa ĩna ucamasire. To bajiri, “Bajirocabetirimi”, yicõaja mani. 	 A tuć dziesięciny biorą ludzie, którzy umierają; tam zasię on, o którym świadczono, iż żyje.


To bajiri, “ ‘Dios ĩ roticõacacu̶ ñari, Diore bajirone masare rojose ĩna yisere masiriomasigũ̶ ñaami’ yu̶re yiĩamasiato” yigu̶, ãni micagũ̶re ado bajiro ĩre yaja yu̶: “Vũ̶mu̶rũ̶gũ̶ña mu̶. Mu̶ jesariju̶re ãmiña. To yicõari, mu̶ ya viju̶ tudiasa”, ĩre yaja yu̶ —ĩre yiyuju Jesús. 	 Ale iżbyście wiedzieli, że Syn człowieczy ma moc na ziemi odpuszczać grzechy, (rzekł powietrzem ruszonemu:) Tobie mówię: Wstań, a wziąwszy na się łoże swoje, idź do domu twego.


Mu̶a yirotire masiru̶arã, ĩre sẽnirũgũru̶arãja. To yicõari, Epafras mu̶are ĩ gotimasioriarore bajirone Cristore quẽnabu̶saro ajitirũ̶nu̶ru̶arãja mu̶a. To yicõari, “Quẽnaro yaja mu̶”, Diore ĩre yivariquẽnarũgũru̶arãja. 	 Będąc wkorzenieni i wybudowani na nim, i utwierdzeni w wierze, jakoście się nauczyli, obfitując w niej z dziękowaniem.


“Babari muijua ru̶yaja maji, ote ti bu̶cu̶aroti, tire mani juarẽoroti”, tocãrãca cũ̶mari yirũgũaja mu̶a. Dios ocare masare gotimasiorãju̶ama, ti ũnire yitu̶oĩabesa. “Masare Dios ocare mani gotimasiorotiju̶ ejabeaja maji”, yitu̶oĩabesa mu̶a. Yu̶ma ado bajiro yaja: Jẽre ote bu̶cu̶acoaju̶ yuja. Yucu̶acane tire juaroti ñaja. Ĩaĩasaque. Jãjarã masa yu̶re ajitirũ̶nu̶rona vadiama ĩna. Ado cõrone ĩnare mu̶a gotimasiojama, quẽnamasucõaja, mu̶are yaja yu̶. 	 Izaż wy nie mówicie, że jeszcze są cztery miesiące, a żniwo przyjdzie? Otoż powiadam wam: Podnieście oczy wasze, a przypatrzcie się krainom, żeć już białe są ku żniwu.


To yigajano, Belénju̶ ĩnare varotiyuju ĩ: —Vasa. Sũcare, quẽnaro ĩre macama. Ĩre ĩabu̶jacõari, yu̶re gotirã vaba. Yu̶ quẽne ĩre rũ̶cu̶bu̶ogu̶ varu̶ yaja —yiyuju, ĩnare yitogu̶. 	 A posławszy je do Betlehemu, rzekł: Jechawszy, pilnie się wywiadujcie o tem dzieciątku; a gdy znajdziecie, oznajmijcie mi, abym i ja przyjechawszy, pokłonił mu się.


Gotimasiore queti rãca rĩne ĩnare gotimasiorũgũñuju Jesús, “Ĩna ajimasiro cõro ajimasiato” yigu̶. To bajiro yicõari, ĩ buerimasa rĩne ĩna ñaro, quẽnaro ĩnare gotirẽtobujeocõañuju. 	 I przez wiele takich podobieństw mówił do nich słowo, tak jako słuchać mogli.


Dios õ vecaju̶ ĩ ñaroju̶ ĩre ĩ ãmimu̶jarotirũ̶mu̶ ti cõñarũtuadijare: —Jerusalénju̶ mani varoti ejacoaju̶. To bajiri varũtu vajaro mani —ĩ, buerãre yi vasuju Jesús. 	 I stało się, gdy się wypełniły dni, aby był wzięty w górę, że się on na to udał, aby szedł do Jeruzalemu.


To yicõari, “U̶ju̶re bajigu̶ ñato” yirã, u̶jarã ĩna sãñarito ũnore, sũarivu̶jorore Jesúre sãñujarã. To yicõari, ĩ ru̶joa joere jotabedo ĩna suariabedone ĩre jeoyujarã. 	 A oblekłszy go w szarłat, i uplótłszy koronę z ciernia, włożyli nań;


To bajiro ĩ yijama, “Yu̶re ajitirũ̶nu̶rãre ĩna u̶su̶riju̶re, Dios ĩ cõagũ̶ Esp'iritu Santo ejacõari quẽnaro ĩnare ejarẽmocõa ñarũgũru̶cu̶mi, ĩna rijato beroju̶ tudirijabeticõari, Diorãca quẽnaro ñaronare” yigu̶ yicami Jesús. Õ vecaju̶re, quẽnase ĩre yirũ̶cu̶bu̶oriaju̶ju̶re Jesús ĩ tudiejabetijare, Dios ĩ cõagũ̶ Esp'iritu Santore adi macaru̶cu̶rore Jesúre ajitirũ̶nu̶canare cõabesumi Dios maji. 	 (A to mówił o Duchu, którego wziąć mieli wierzący weó; albowiem jeszcze nie był dany Duch Święty, przeto że jeszcze Jezus nie był uwielbiony.)


To yi, quẽna ĩnare jisõñujarã ĩna, Pedrore, to yicõari, Juanre quẽne. Ĩna sãjaejarone: —Jesús yere masare gotimasiobesa mu̶a —yiboayujarã ĩna, Pedrore, to yicõari, Juanre quẽne. 	 A zawoławszy ich, zakazali im, aby koniecznie nie mówili, ani uczyli w imieniu Jezusowem.


To bajiro ĩ yijama, “Rojose yigu̶ yigu̶mi Dios”, yitu̶oĩaboarãja mu̶a. To bajiro me bajiaja. 	 Cóż tedy rzeczemy? Jestże niesprawiedliwość u Boga? Nie daj tego Boże!


Adoju̶re ĩna rãca yu̶ ejabusuocatirũ̶mu̶ne, Pablore ĩre jicõacaju̶ yu̶. 	 Gdy się tedy tu zeszli, bez wszelkiej odwłoki nazajutrz zasiadłszy na sądzie, kazałem przywieść tego męża.


To bajiro ĩna gotiñarone, ĩna vatoaju̶ ruyuarũ̶gũ̶ñuju Jesús. Ruyuarũ̶gũ̶cõari, —¿Ñati mu̶a? Quẽnaro ñaña mu̶a —ĩnare yiyuju ĩ. 	 A gdy oni to mówili, stanął sam Jezus w pośrodku nich, i rzekł im: Pokój wam!


Mu̶ moare vaja juacõari, vasa. Mu̶re yu̶ vaja yiro cõrone, ‘Ejatu̶sariarãre quẽne vaja yiru̶cu̶ja’ yitu̶oĩamu̶ yu̶. 	 Weźmij, co twojego jest, a idź; chcę bowiem temu ostatniemu dać jako i tobie.


“Tudirijayamanire ĩsiru̶cu̶mi”, yitu̶oĩacõa ñarũgũaja mani, rojose mani yise vajare Jesús ĩ vaja yibosariarã ñari. Jẽre quẽnase rĩne yirã mani ñajama, tudirijayamanire manire ĩ ĩsirotire, no yirã yumenaja mani. 	 Albowiem nadziejąśmy zbawieni. A nadzieja widoma nie jest nadzieją; bo co kto widzi, przecz się tego spodziewa?


Rõmia, manaju̶a cu̶tirãre, mu̶are gotigu̶ yaja yu̶: Cristore ĩre mu̶a ajirũ̶cu̶bu̶orore bajiro mu̶a manaju̶are quẽnaro ĩnare ajirũ̶cu̶bu̶oya. 	 Żony! bądźcie poddane mężom swoim, jako Panu;


To bajiri ado bajiro Jesúre sẽniĩacama: —¿To bajiro mu̶re ĩna yisere ajiati mu̶? “To bajise yibesa”, ĩnare yiya —ĩre yicama ĩna. To ĩna yiboajaquẽne, ado bajiro ĩnare goticami Jesús: —Ajiaja yu̶. Dios oca masa ĩna ucamasire to bajirone gotiaja rĩamasa ĩna yirotire. ¿Ĩabeticatique ado bajiro yisere? Ado bajiro gotiaja ti: “ ‘Rĩamasa, to yicõari, ũjurãca quẽne, mu̶re quẽnaro rũ̶cu̶bu̶oru̶arãma ĩna’ to bajiro mu̶ yise ñajare”, yigotiaja Dios oca —ĩnare yicami Jesús. 	 I rzekli mu: Słyszyszże, co ci mówią? A Jezus im rzekł: I owszem. Nigdyścież nie czytali, iż z ust niemowlątek i ssących wykonałeś chwałę?


“Yu̶ bajirotire mu̶ tu̶oĩacatore bajirone bajiru̶aroja ti”, mu̶re yaja yu̶, “Yu̶ su̶orine quẽnase ĩnare ejaru̶aroja” yimasigũ̶ ñari. To bajiro mu̶re yaja yu̶, “Yu̶re ĩacõari, ‘Dios ocare socabetire Jesús ĩ cu̶dirore bajirone cu̶dirãsa mani’ yato ĩna” yigu̶ —yicami Jesús, Diore sẽnigũ̶. 	 A ja poświęcam samego siebie za nich, aby i oni poświęceni byli w prawdzie.


Yu̶re macaru̶arãja mu̶a. To bajiboarine yu̶re bu̶jabetiru̶arãja mu̶a. Yu̶ ñaroju̶re no bajiro yi vamasibetiru̶arãja mu̶a —masare ĩnare yigoticami Jesús. 	 Szukać mię będziecie, ale nie znajdziecie; a gdzie ja będę, wy przyjść nie możecie.


Ado bajiroju̶a ĩre yirãja mu̶a: “Yu̶a barotire roabosaya. Roagajanocõari, yu̶are ecaba. Yu̶a bagajanoro bero, mu̶ju̶a baru̶cu̶ja mu̶”, ĩre yirãja mu̶a. 	 I owszem, izali mu nie rzecze: Nagotuj, co bym wieczerzał, a przepasawszy się, służ mi, aż się najem i napiję, a potem i ty jedz i pij?


Pablo, Bernabé rãca, to bajiro ĩna yisere ajicõari, bu̶to ĩnare jũnisiniñujarã ĩna. To bajiri, “To bajirone bajiroja” ĩna gãmerã yimasibetijare, Jerusalénju̶ Pablore, Bernabére, to yicõari, gãjerã ĩna rãcanare quẽne ĩnare cõañujarã Antioqu'iana. “Jerusalén macanare Jesús ĩ gotiroticõasu̶oriarãre, to yicõari, ĩre ajitirũ̶nu̶rãre ĩnare ũmato ñarãre quẽne, circuncisión yirere ĩnare sẽniĩaaya mu̶a”, ĩnare yicõañujarã ĩna. 	 A gdy różnicę i spór niemały Paweł i Barnabasz mieli z nimi, postanowili, aby Paweł i Barnabasz i niektórzy inni z nich szli do Apostołów i do starszych do Jeruzalemu, z strony tego sporu.


To bajiro ĩ yirone, —Jesús Nazaret macagu̶re macaja yu̶a —ĩre yicu̶dicama ĩna. To bajiro ĩna yirone, —Yu̶ne ñaja —ĩnare yicu̶dicami ĩju̶ama. Judas, Jesúre ĩaterãre gotiyiror'i quẽne ĩna rãca ñacami. 	 Odpowiedzieli mu: Jezusa Nazareńskiego. Rzekł im Jezus: Jam jest. A stał z nimi i Judasz, który go wydawał.


Ĩna rãca yoaro ĩna bajiñaro bero, ĩnare queti cõariarã tu̶ju̶ tudiana, ĩnare ĩna vare gotirone, —Quẽnaro tudiasa mu̶a —ĩnare yitu̶ocõañujarã ĩna. 	 A zamieszkawszy tam do czasu, odprawieni są z pokojem od braci do Apostołów.


To bajiri bu̶tobu̶sa ĩ bojarore bajiro mani yijama, gãmerã ejarẽmorã yirãja mani, “Jediro Cristo ĩ bojarore bajiro yirã ñarãsa mani” yirã. 	 Przetoż tedy naśladujmy tego, co należy do pokoju i do społecznego budowania.


Ado bajise ruyugoaro basacama: —Oveja macu̶re bajiro rijabosacacu̶, ado bajiro bajigu̶ mu̶ ñajare, quẽnaro mu̶re yirũ̶cu̶bu̶o variquẽnaroti ñaja: Mu̶ rotijama, mu̶re cu̶diru̶arãma ñajediro. Ñajediro cu̶ogu̶ ñaja mu̶. Quẽnaro tu̶oĩagũ̶ ñaja mu̶. Rẽtoro masigũ̶ ñaja mu̶. Rẽtoro ñamasugũ̶, rẽtoro quẽnagũ̶ ñaja mu̶. Quẽnaro mu̶re yirũ̶cu̶bu̶o variquẽnaroti ñaja —yibasacama ángel mesa. 	 Mówiących głosem wielkim: Godzien jest ten Baranek zabity, wziąć moc i bogactwo, i mądrość, i siłę, i cześć, i chwałę, i błogosławieństwo.


Betsaida vãme cu̶ti macagu̶ ñacami Felipe. Ti macanane ñacama Pedro, ĩ bedi Andrés quẽne. 	 A Filip był z Betsaidy, z miasta Andrzejowego i Piotrowego.


To bajiri mani ñicu̶a ñamasiriarã ĩ gotirere ajitemasiriarã bero yoatoju̶ David ñamasir'i Diore ajicõari, ado bajiro ucamasiñuju: “Yucu̶ne mu̶are yu̶ gotisere mu̶a ajijama, yu̶ yirotirore bajiro cu̶diya. ‘Mu̶re ajitirũ̶nu̶menaja yu̶a’ yibesa mu̶a”, yiucamasiñuju David ñamasir'i, Dios oca tutiju̶. 	 Zasię naznacza dzień niektóry: Dziś, mówiąc przez Dawida po tak długim czasie (jako powiedziano): Dziś, jeźlibyście głos jego usłyszeli, nie zatwardzajcież serc waszych.


To bajiri yuja, gũ̶tare tũnuogocama masa. Ĩna tũnuogorone, õ vecaju̶are ĩamu̶ocõari, ado bajiro yicami Jesús: —Cacu̶, “Quẽnaja” mu̶re yaja, yu̶re mu̶ ajise ñajare. Tocãrãcajine mu̶re yu̶ sẽniro ajirũgũaja mu̶. To bajiri, “ ‘Dione ñaami Jesúre ĩre cõar'i’ yimasiato ĩna” yigu̶, ĩna ĩaro rĩjoroju̶a yu̶ yimasirotire mu̶re sẽniaja yu̶ —Diore yicami Jesús. 	 Odjęli tedy kamień, gdzie był umarły położony. A Jezus podniósłszy oczy swe w górę, rzekł: Ojcze! dziękuję tobie, żeś mię wysłuchał.


To bajiro ĩ yisere ajiboarine, quẽna ĩre sẽniĩañujarã ĩna: —¿No bajiro mu̶re yiri ĩ, “Ĩato ĩ” mu̶re yigu̶? —ĩre yiyujarã ĩna. 	 I rzekli mu znowu: Cóż ci uczynił? Jakoż otworzył oczy twoje?


Socarãne, “Mu̶are maiaja”, yitobesa. To yicõari, ĩnare mai, ĩnare ejarẽmo, rojose yibeti, quẽnase rĩne yirũgũña. 	 Miłość niech będzie nieobłudna; miejcie w obrzydliwości złe; imając się dobrego.


To bajiro quẽna Dios, “Yiru̶cu̶ja” ĩ yirere mani ajijama, “Adi macaru̶cu̶ro ñase jediro ĩ rujeorere reajeocõaru̶cu̶mi”, yimasiaja mani. Rẽmoju̶ne “Yayibetiru̶aroja” ĩ yirujeore rĩne ru̶yaru̶aroja ti. 	 A to też mówi: Jeszcze raz, pokazuje zniesienie rzeczy chwiejących się, jako tych, które są uczynione, aby zostawały te, które się nie chwieją.


Ĩna ajimasibetire masicõari, ado bajiro ĩnare goticami Jesús quẽna: —Ñamasusere riojo mu̶are gotiaja yu̶. Yu̶ ñaja soje, oveja ĩna sãjarisojere bajiro bajigu̶. Ovejare bajiro bajirã ñaama masa. 	 Rzekł im tedy zasię Jezus: Zaprawdę, zaprawdę powiadam wam, iżem ja jest drzwiami owiec.


Dios macu̶ manire bajiro ruju̶ cu̶ticõari, yu̶a rãca bajiñarũgũcami. Yu̶are ĩamaicõari, quẽnaro yirũgũcami. To yicõari, Dios yere gotigu̶, riojo gotimasiorũgũcami. “Ĩ ñacami Dios macu̶. Sĩgũ̶ne ñagũ̶, ĩ jacu̶re bajiro ñamasugũ̶ ñacami”, ĩre yimasiaja yu̶a, ĩre ĩacana. 	 A to Słowo ciałem się stało, i mieszkało między nami, i widzieliśmy chwałę jego, chwałę jako jednorodzonego od Ojca, pełne łaski i prawdy.


Tocãrãca cũ̶mari Pascua mu̶a yiro cõro, sĩgũ̶ tubibe ecor'ire mu̶are bubosarũgũaja yu̶. To bajiri, ¿mu̶a jud'io masa u̶ju̶re yu̶ bubosasere bojati mu̶a? —ĩnare yicami Pilato, jud'io masare. 	 A też u was jest ten zwyczaj, abym wam jednego wypuścił na wielkanoc; chcecież tedy, abym wam wypuścił tego króla Żydowskiego?


“ ‘Adirũ̶mu̶ri ñarã, U̶ju̶ David ñamasir'i jãnerabatia, u̶jarã me ñaama ĩna. To bajiro ĩna bajiboajaquẽne, beroju̶ mu̶a jud'io masare ĩamaicõari, David jãnamire, “Rotimu̶orũ̶gõru̶cu̶ja mu̶” yigu̶, ĩre yicõaru̶cu̶ja yu̶. Ĩ rotisu̶orone, jud'io masa me ñarã quẽne yu̶ rĩa ñaru̶arãma. To bajiro ĩna bajirotire yigu̶, ĩre cõaru̶cu̶ja yu̶’ yami Dios”, yiucamasiñujarã ĩna, mani u̶ju̶re Jesúre Dios ĩ cõarotire yirã —yigotiyuju Santiago. 	 Potem się wrócę, a pobuduję zasię przybytek Dawidowy upadły, a obaliny jego zasię pobuduję i znowu go wystawię,


To bajiro ĩre ĩna yisẽniĩaboajaquẽne, toju̶re jãjarã masa vatoaju̶ Jesús ĩ vayayicoajare, “Ĩ ñaami”, ĩnare yigotimasibeticami. 	 A on uzdrowiony nie wiedział, kto by był; albowiem był Jezus ustąpił, ponieważ wiele ludu było na onem miejscu.


To bajiri, Jesúre ĩacoderimasa, ĩre jacõari, ajatud'iyujarã ĩna. 	 Lecz mężowie, którzy wespół trzymali Jezusa, naśmiewali się z niego, bijąc go;


To bajiro ĩ yiro bero, ju̶arãre ũ̶mu̶are beseyujarã ĩna. “José vãme cu̶tigu̶ quẽnagũ̶mi” yicõari, “Gãji, Mat'ias vãme cu̶tigu̶ quẽnagũ̶mi”, yiyujarã ĩna. Josére, Justo ĩre yiyujarã gãjerã. Gaje vãmerema, Barsabás ĩre yiyujarã. 	 I postawili dwóch: Józefa, którego zwano Barsabaszem, którego też nazywano Justem, i Macieja.


To bajiro ĩ yisere ajicõari, “Rojose yibeticaju̶” yigu̶ manicami. To bajiri, sore gũ̶tane rocavamenane, bu̶cu̶rã vasu̶o, tiju̶ bero gãjerã vajedicoacama ĩna. To ĩna baji veogo, so sĩgõne Jesúrãca tujacamo so. 	 A gdy oni usłyszeli, będąc od sumienia przekonani, jeden za drugim wychodzili, począwszy od starszych aż do ostatecznych, iż tylko sam Jezus został, a ona niewiasta w pośrodku stojąca.


To bajiri, Dios ĩ rotiriarore bajiro yimasir'i ĩ ñajare, “Diore ajitirũ̶nu̶gũ̶ ñamasiñumi”, yimasiaja mani. 	 Widzisz, iż wiara spólnie robiła z uczynkami jego, a z uczynków wiara doskonała się stała.


To bajiro bajica yirãne, “Bu̶to masirã ñaja yu̶a” yicõarã ñaboarine, ñamasuseju̶arema masiriticoayuma ĩna. 	 Mieniąc się być mądrymi, zgłupieli;


To bajiro ĩre ĩ yiro bero, quẽna gãji ado bajiro Jesúre yiyuju: —Mu̶ rãca yu̶ varoto rĩjoro, yu̶ ya vianare ĩnare vare gotigu̶acu̶ yaja yu̶ maji —Jesúre ĩre yiboayuju ĩ. 	 Rzekł też i drugi: Pójdę za tobą, Panie! ale mi pierwej dopuść pożegnać się z tymi, którzy są w domu moim.


To yicõari, “Masa jediro ucatu ecoru̶arãma”, yiroticami. To ĩ yijare, gajeyeũni jairã, maioro bajirã quẽne, gãjerãre moabosarã, moabosamena quẽne, ĩna ãmo riojojacatu̶are vãme ucatu ecocama ĩna. Ĩna ãmore ĩna ucatubetijama, ĩna riovecaju̶are vãme ucatu ecocama. 	 A czyni, aby wszyscy, mali i wielcy, bogaci i ubodzy, i wolni, i niewolnicy, wzięli piętna na prawą rękę swoję albo na czoła swe,


To bajiri cojorũ̶mu̶, “U̶ye rica cu̶ti bu̶cu̶atoja ti” yigu̶, ĩre moabosarimasu̶re cõagũ̶mi, “U̶ye, yu̶re ĩna cũbosarere yu̶re juabosaya” yigu̶. 	 I posłał, gdy tego był czas, sługę do winiarzy, aby od winiarzy odebrał pożytki onej winnicy.