Ecen victoria vkan duqueenari, eta ene obrác finerano beguiratu dituqueenari, emanen draucat bothere Gentilén gainean. 	 kullu wanna inran ar-iskar mad-riġ ar isiggʷra, rad-as-fkġ taẓḍḍart f-tmizar n-ddunit ġmklli-yyi-ifka baba rbbi. ra-tnt-iḥkam s-uɛmud n-uwzzal, irẓ-tnt zund irukutn n-idqqi.


Ecen Iaincoaren creatura gucia duc on, eta deus ez iraizteco, baldin remerciamendurequin recebitzen bada. 	 ašku ifulki kullu ma-ih̬lq rbbi. ih̬ṣṣa-yaġ a-ur-nssḥram yat, walaynni a-t-nškr f-kullu ma-nštta.


Halaber Christ-ere behin offrendatu içanic anhitzen bekatuac aboli litzançát, berrizco aldian bekatu gabe aguerturen çaye haren beguira daudeney saluamendutacotz. 	 ġmkan a-s-ifka lmasiḥ ula ntta ih̬f-ns yat-twal baš a-yasi ddnub n-mddn ggutnin. ra-d-iwrri tis snat-twal, urd baš a-yasi ddnub walaynni baš a-ijjnjm kullu winna srs tqlnin rjun-in gis.


Eta Philippe cen Bethsaidaco, Andriuen eta Pierrisen hirico. 	 iga filibbus gu-bitṣayda lli-igan tamdint n-andraws d-bṭrus.


Circoncisionea ezta deus, eta preputioa ezta deus: baina Iaincoaren manamenduén beguiratzea. 	 ašku taẓallit n-ddat ur-tgi yat, zund iġ-as-iẓẓulla zund iġ-as-ur-iẓẓulli. imma taġawsa ihiyyan a-stt-igan a-nskar s-luṣiyat n-rbbi.


Eta hura sarthu cenean vncira, othoiztez çayon demoniatu içan cena harequin licén. 	 ikšm ġakudan s-tanawt. imma ġwalli-ġ-ttin-kkan ljnun iḍalb-t bahra a-t-yadj ad-dids-imun,


Norc-ere beraz hautsiren baitu manamendu chipién hautaric bat, eta iracatsiren baititu hunela guiçonac, chipién deithuren da hura ceruètaco resumán: baina norc-ere eguinen baititu eta iracatsiren, hura handi deithuren da ceruètaco resumán. 	 wanna issunfn kra l-luṣit imẓẓin zġ-luṣiyat-ad n-ššrɛ isslmd i-mddn ad-as-anfn, ra-ig nttan wad kullu imẓẓin ġ-tgldit n-ignna. imma wanna iskarn s-luṣiyat-ad isslmd mddn ad-srsnt-skarn, ra-ig nttan wad imqqurn ġ-tgldit n-ignna.


Orduan Pilatec, deithuric Sacrificadore prinpalac, eta Gobernadoreac, eta populua, erran ciecén, 	 iġr bilaṭus i-inmġurn n-tgmmi n-rbbi s-dars, ntni d-imġarn d-mddn yaḍni kullutn.


Eta cer-ere escaturen baitzarete ene icenean, hura dut eguinen: glorifica dadinçat Aita Semean. 	 aynna tḍalbm s-ism-inu, ra-t-skrġ. ġmkad a-ra-d-iban lmjd n-baba ġ-yus.


Ecen eztugu hemen ciuitate permanentic: baina ethorteco denaren ondoan gabiltza. 	 ašku ur-darnnġ kra n-tmdint idumn ġ-ddunit-ad, walaynni ar-n-ntrju tamdint lli-rad-aġ-yili ġ-mayd-d-iftan.


Eta regue ençunic hori asserré cedin: eta igorriric bere gendarmesac, deseguin citzan guicerhaile hec, eta hayen hiria erra ceçan. 	 ṭiyyr-as i-ugllid bahra, yazn imh̬zniyn-ns hlkn imnġan-an, jdrn tamdint-nsn.


Gucietan eracutsi drauçuet ecen hunela trabaillatuz behar diradela flacuac supportatu, eta Iesus Iaunaren hitzéz orhoit içan: ecen berac erran du, Gauça dohatsuagoa dela emaitea ecen ez hartzea. 	 kullu mad-skarġ, ar-awn-srs-malaġ is-fllannġ-illa a-ntnhataf ġmkad baš a-nɛawn winna ḍɛfnin, ar-nswingim ġ-wawal n-siditnnġ yasuɛ lliġ inna ‹ambarki a-iga ġwalli yakkan, uggʷar n-walli itamẓn.›»


Çuec eguiten dituçue çuen aitaren obrác. Eta erran cieçoten, Gu ezgaituc paillardiçataric iayo: aitabat diagu, baita Iaincoa. 	 imma kunni ar-tskarm zund babatun.» rarn-as-d: «urd tarwa l-lfsad a-nga. yan babatnnġ ka-darnnġ-illan, a-t-igan d-rbbi.»


Eta vnciac leihorrera cituztenean gucia vtziric, hari iarreiqui içan çaizcan. 	 ssufġn tanawin-nsn s-wakal, fln kullu ma-darsn-illan, munn d-yasuɛ.


Eta dioste, Haur da ene odol Testamentu berricoa, anhitzengatic issurten dena. 	 yini-asn: «ġwid gan idammn-inu lli-ra-iffi f-ssibt n-mddn ggutnin baš ad-gn lɛhd l-ljdid ġ-gratun d-rbbi.


Eta baldin premiaric bada neuror-ere ioan nadin, enequin ioanen dirateque. 	 iġ-iyi-d-iqqan ula nkki, ra-n-didsn-munġ.


Eta beha neçan, eta huná thronoaren eta laur animálen artean, eta Ancianoén artean Bildots-bat cegoela nehorc hila beçala, cituela çazpi adar eta çazpi begui: cein baitirade Iaincoaren çazpi spiritu lur gucira igorriac. 	 ẓrġ ilmma yan-ulqqaġ, ibidd ġ-dar lɛrš ġ-gr kkuẓṭ lmh̬luqat, lullin-as imġarn. irwas is-ityawġras, iṭṭaf ssa n-taskiwin d-ssa n-walln, a-tn-igan d-ssa l-larwaḥ n-rbbi lli-yuzn ad-kn kullu ddunit.


Saluta eçaçue Amplia ene maitea gure Iaunean. 	 ar-n-tsllamġ f-ambliyatus lli-igan amddakkʷl-inu iɛzzan ġ-siditnnġ.


Eta monumentetic itzuli ciradenean, conta cietzén gauça hauc guciac hamequey, eta berce guciey. 	 wrrind-d zġ-umḍḍal, inint kullu mayad i-irqqasn s-yan d-mraw d-wiyyaḍ kullutn.


Ecen escatzen den guciac, recebitzen du: eta bilhatzen duenac, erideiten du : eta bulkatzen duenari, irequiren çayó. 	 ašku kullu wanna-t-iḍalbn rad-as-ifk, d-wanna dars isiggiln ra-dars-yaf, d-wanna-n-issḍuqqurn rad-as-irẓm.


Diotsa Pierrisec, Eztituc ikuciren ene oinac seculan. Ihardets cieçón Iesusec, Baldin ikuz ezpaheçat, eztuc vkanen parteric enequin. 	 irar-as-d bṭrus: «uhu a-sidi. ur-sar-tsirdt iḍarn-inu.» imma yasuɛ inna-yas: «iġ-ur-k-sirdġ ur-dark gigi yat.»


Eta çuetaric Macedoniarat iragan, eta harçara Macedoniaric ethorri çuetara, eta çueçaz guida nendin Iudeara. 	 skrġ f-a-kʷn-sliġ zriġ s-tmazirt n-makiduniyya, wrriġ-d ilmma s-darun zġ-makiduniyya, taznm-iyi s-tmazirt n-yudaya.


Huná, dohatsu eduquiten ditugu afflictione suffritzen dutenac: Iob-en patientiá ençun vkan duçue, eta Iaunaren fina ikussi duçue, nola guciz misericordioso den Iauna eta gogabera. 	 nga-tn d-imbarkin ašku ṣbrn sul zgan. tsfldm kunni f-ayyub ġmklli iṣbr izga, tissanm mamnk a-t-ibark sidi rbbi tigira. ašku siditnnġ ar-bahra-itḥnna ar-bdda-iskar afulki.


Ecen bekatuac occasione harturic, seducitu nau manamenduaz eta harçaz hil vkan nau. 	 ašku lliġ sfldġ i-luṣit-an mġin-d gigi ddnub, jlun-iyi nġn-iyi.


Ni igorri nauenaren obrác eguin behar ditut, eguna deno: badatorque gaua noiz nehorc ecin obraric baitaidi. 	 illa fllannġ, maḥdd illa-uzal, a-nskar iskkirn n-walli-yyi-d-yuznn. ra-d-yašk-iyḍ, ur-ra-yiẓḍar yan a-gis-iskr yat.


Baldin bercén Apostolu ezpanaiz, çuen berere banaiz: ecen ene Apostolutassunaren cigulua çuec çarete gure Iaunean. 	 wah̬h̬a illa ma-yyi-ur-igin d-urqqas, tssnm kunni is-t-giġ, ašku iban gigun ma-iskr siditnnġ f-ufus-inu s-trqqast lli-yyi-ifka.


Eta ihardiesten çuela Iesusec erran ciecén, Çuen bihotzeco gogortassunagatic scribatu drauçue manamendu hori. 	 irar-asn yasuɛ: «yura-yawn awal-an ašku qqurn-uwlawn-nnun,


Igorrac bada Ioppera, eta dei eraci eçac Simon icen goiticoz Pierris deitzen dena: hura duc ostatuz Simon larru appainçalearen etchean itsas aldean: hura dathorrenean minçaturen çaic hiri 	 azn ġilad s-yaffa tsqsat ġ-yan-urgaz lli-mi ism-ns simɛan, ar-as-ttinin bṭrus. igguz ġ-tgmmi n-yan-udbbaġ ism-ns simɛan ġ-tama n-umda.›


Baina bortcha ceçaten, cioitela, Ago gurequin: ecen arratsa duc, eta eguna duc beheratu. Sar cedin bada hequin egoitera. 	 imma ntni ḍalbn-t bahra inin-as: «qama didnnġ ašku idda-wass, tinušši aya.» ikšm didsn s-tgmmi a-darsn-ins.


Eta emaztea beldurric eta ikararic, nola baitzaquian hura baithan eguin içan cena, ethor cedin, eta egotz ceçan bere buruä haren aitzinera, eta erran cieçón eguia gucia. 	 tiksaḍ-tmġart-lli ar-ttrgigiy s-tawda, tssn mad-as-ijran. tašk-id tḍr-d ġ-dar iḍarn-ns tini-as kullu mad-as-ijran.


Eta Pilatec berriz interroga ceçan, cioela, Eztuc deus ihardesten? huná, cembat gauçaz hire contra testificatzen dutén. 	 yini-as bilaṭus: «is-ur-ra-di-trart s-yat? ẓr mnnawt-tġawsiwin ayd-fllak-ttinin.»


Baceaquizquiat hire obrác, eta hire trabaillua, eta hire patientiá eta nola gaichtoac ecin suffri ditzaqueán, eta experimentatu dituán Apostolu erraiten diradenac eta ezpaitirade: eta eriden duc hec diradela gueçurti. 	 ssnġ kullu ma-tskart ula mamnk a-ttnhataft tṣbrt. ssnġ mamnk a-tngarat d-mddn ʷh̬šnnin, tarmt ula ġwilli ittinin izd irqqasn ad-gan, taft-tn-in is-a-sskirkisn ur-gin irqqasn.


Bere anayeri on daritzana arguian dago, eta scandaloric ezta hura baithan. 	 imma wanna itḥnnun ġ-gʷmas, illa ġ-tifawt, ur-gis kra l-lɛib.


Hunen hacitic Iaincoac bere promessaren araura suscitatu vkan drauca Israeli Saluadorea, baita, Iesus: 	 imma ġilad, zġ-tasut n-dawd a-zġ-d-ifka rbbi yan yaḍni a-ig anjjam i-ayt-rbbi ġmklli-s-inna ġayd izrin, a-t-igan d-yasuɛ.


Gaizquiaren irudi orotaric beguira çaitezte. 	 tanfm i-kullu ma-yʷh̬šnn.


Eta baldin hayén erortea munduaren abrastassun bada, eta hayén diminutionea Gentilén abrastassun: cembatez areago hayén abundantia? 	 hati taḍuri n-ayt-yudaya a-d-yiwin timih̬ar n-rbbi i-ddunit kullutt. ula f-ssibt n-uffuġ-nsn zġ-tmih̬ar n-rbbi a-ra-srsnt-kšmn ayt-tmizar yaḍni. walaynni mnšk a-s-ra-tigat-tmah̬irt n-rbbi s-uggʷar iġ-wrrin kšmn-daġ kullu mddn n-ayt-yudaya.


Ceinén artean çuec-ere deithu içan baitzarete Iesus Christgana. 	 ula kunni tgam zġ-willi mi iġra rbbi ad-gn win yasuɛ lmasiḥ.


Eta hire eçagutze horreçaz galduren da anaye infirmo dena, ceinagatic Christ hil içan baita? 	 hati s-twassna-nnk a-s-ra-thlkt ġwalli iḍɛfn, igan gʷmak lli-f-immut lmasiḥ.


Ecen nic emanen drauçuet aho, eta iaquite ceini ecin contrastaturen baitzaizquio, ezeta resistituren çuey contrastaturen çaizquiçuen guciéc. 	 ašku rad-awn-d-fkġ iwaliwn d-tḥkimt baš a-ur-yiẓḍar yan zġ-inuwwašn-nnun a-kʷn-issfssa ula a-kʷn-inru ġ-ma-ttinim.


Ala eztaquiçue ecen iniustoéc eztutela Iaincoaren resumá heretaturen? 	 is-ur-tssinm mayad? ur-rad-kšmn mddn ʷh̬šnnin s-tgldit n-rbbi. ad-ur-tjlum ih̬f-nnun. ur-ra-srs-ikšm yan itfsadn nġd yan itɛbadn ilahat n-ddunit-ad nġd yan itznun nġd yan itfsadn d-yutman zund ntta


Phrygian eta Pamphylian, Egypten, eta Lybia bazterretan, baita Cyreneco aurkán, eta Roman daudenéc, eta Iuduéc eta Proselytoéc, Cretianoéc eta Arabianoéc: 	 aškin-d wiyyaḍ yaḍni zġ-frijiyya ula bamfiliyya ula miṣr ula tisgiw n-libiyya ġ-tama n-kurini. kra ginnġ yuška-d zġ-tmdint n-ruma, gn ayt-yudaya ula ibrraniyn lli-umẓnin aġaras n-ayt-rbbi.


Hire ikusteco desir dudalaric, hire nigar chortez orhoitic, bozcarioz bethe nadinçát: 	 swangmġ-d imṭṭawn-nnk, iriġ bahra a-k-ẓrġ ad-iyi-yili lfrḥ iggutn.


Ecen anhitz ethorriren dirade ene icenean, erraiten dutela, Ni naiz Christ: eta anhitz seducituren duté. 	 ašku ggutn ġwilli ra-d-yašk asin-d ism-inu, kud yan ar-ittini izd nttan a-igan lmasiḥ. ntni rad-jllun mddn ggutnin.


Handic harat baçabilan Pilate hura largatu nahiz: baina Iuduac heyagoraz ceuden, Baldin hori larga badeçac, ezaiz Cesaren adisquide: ecen bere buruä regue eguiten duen gucia contrastatzen ciayóc Cesari. 	 ġakudan ar-iswingim bilaṭus mamnk a-ra-irẓm i-yasuɛ, walaynni sul a-ssġuyyun mddn-an n-ayt-yudaya ar-ttinin: «iġ-trẓmt i-urgaz-ad ur-tgit amddakkʷl n-qayṣr, ašku wanna igan ih̬f-ns d-ugllid, iga anuwwaš n-qayṣr.»


Eznaiz çueçaz gucioz minço: nic badaquit cein elegitu ditudan: baina behar da compli dadin Scripturá, Enequin oguia iaten duenac, altchatu du ene contra bere oindogorá. 	 «urd kullukn a-f-a-sawalġ, ašku ssnġ ġwid stiġ. walaynni iqqan-d a-ijru ġmklli ityaran ġ-warra n-rbbi inna, ‹ġwalli didi išttan aġrum, nttan a-ra-yyi-iġḍr.›


Eta harc erran ciecén, Deus ordenatu çaiçuen baino guehiago ezteçaçuela erekar. 	 irar-asn: «a-ur-ttamẓm zġ-dar mddn uggʷar n-ma-kʷn-d-yuškan.»


Eta halaber arrac-ere, vtziric emaztén vsança naturala, berotu içan dirade bere guthicián bata berceagana, arrac arrarequin infamiataco gauçác eguiten cituztela, eta berac baithan recebitzen lutela bere hoguenaren recompensa behar cen beçalacoa. 	 ġmkan ad-gan ula irgazn, ar-ṭṭarn d-irgazn, ur-sul-a-ttirin timġarin. ar-jddrn s-ššhwat i-ngratsn, ar-tfsadn irgazn d-irgazn aylliġ umẓn i-ih̬f-nsn lɛqubit lli-asn-igan f-ddnub-nsn.


Eta bestiá cein baitzén, eta ezpaita, hura çortzigarren reguea da, eta çazpietaric da, eta galtzera doa. 	 imma aġʷẓn lli-sttin ikkan illa ur-a-sul-itban, nttan a-ra-ig wis tam igldan. ikka-ttin iga yan zġ-ssa n-igldan lli-zrinin. ra-d-iwrri, iftu ilmma s-lhalak.


Haur da çuetara ethorten naicén heren aldia Biga edo hirur testimonioren ahoan fermu içanen da hitz gucia. 	 h̬tad a-ra-ig tis kraṭṭ-twal is-n-darun-uškiġ. walaynni ġmklli ityaran: «taġawsa nna-ijran, f-imi n-sin inagan nġd kraḍ a-s-ra-tzga.»


Iniuriatzen gara, eta vngui erraiten dugu: persecutatzen gara, eta suffritzen dugu: 	 ar-ntnhataf ar-nth̬dam s-ifassn-nnġ. ġakud nna-yaġ-rggmn mddn ar-ntḍalab rbbi a-tn-ibark. ġakud nna-yaġ-ssrfufunn ar-ntṣbar.


Eta Centenera, eta harequin Iesusen beguirale ceudenac, lur ikaratzea eta eguin içan ciraden gauçác ikussiric, ici citecen haguitz, erraiten çutela, Eguiazqui Iaincoaren Semea cen haur. 	 imma lqbṭan n-iɛskrin d-willi dids ḍufnin yasuɛ, lliġ ẓran akal ar-itmussu ula kullu mayd ijran, iksaḍn bahra ar-ttinin: «s-ṣṣaḥt iga ġwad yus n-rbbi.»


Bekatu eguiten dutenac, gucién aitzinean reprehenditzac, berceac-ere baldur diradençát. 	 imma yan iskarn ddnub, ini-as f-ma-iskr ġ-lgddam-nsn kullutn baš ad-iksaḍn wiyyaḍ.


Eta iaquin çuenean Paulec ecen partida bata cela Sadduceuetaric, eta bercea Phariseuetaric, oihuz iar cedin conseilluan, Guiçon anayeác, ni Phariseu naiz, Phariseu seme: hilén sperançáz eta resurrectioneaz ni accusatzen naiz. 	 issn bulus izd kra gisn iga zġ-lmdhb n-iṣadduqin d-kra iga zġ-lmdhb n-ifarisin. yall awal-ns ġ-lmḥkama yini-asn: «way-aytma, nkki afarisi ad-giġ, gġ yus n-ifarisin. biddġ ġ-ddu lḥukm ġassad f-ssibt n-rrja lli-ġ-n-rjiġ, ašku umnġ is-rad-nkrn ġwilli mmutnin.»


Phariseu itsuá, chahu eçac lehenic coparen eta plataren barnecoa, hayén campocoa-ere chahu dadinçát. 	 way-afarisi abukaḍ, ssġus zwar lkas ula timkilt zġ-ugʷns, iġus ilmma ula brra.


Bada baldin eure begui escuinac trebuca eraciten bahau, idoqui eçac hura, eta iraitzac eureganic: ecen hobe duc hiretaco, gal dadin hire membroetaric bat, eta eztadin hire gorputz gucia egotz gehennara. 	 iġ-a-k-tssṭar tiṭ-nnk tafasit, ssukf-tt-id tluḥt-stt. yuf a-k-ih̬ṣṣa yan-ugzzum ġ-ddat-nnk ula a-n-kullu-ttyawgar ddat-nnk ġ-jhnnama.


Erran cieçoten bada bere anayéc, Parti adi hemendic eta habil Iudearát, hire discipuluec-ere ikus ditzatençát hire obra eguiten dituanac. 	 sawln-d aytmas n-yasuɛ inin-as: «ddu zġ-ġid s-yudaya ad-ẓrn imḥḍarn-nnk ma-tskart.


Gloria bedi bada anaye conditione bachotacoa bere goratassunean: 	 way-aytma, wanna gigun dar idrus lh̬ir, illa fllas a-ifrḥ iġ-t-yull rbbi.


Huni Propheta guciec-ere testimoniage ekarten draucate, ecen haren icenean bekatuén barkamendua recebituren dutela hura baithan sinhetsiren duten guciéc. 	 nttan a-f-sawln lanbiya kullutn ar-akkan tugga-nsn ar-ttinin: s-ism-ns a-s-ra-issitti rbbi ddnub f-kullu wanna srs yumnn.»


Eta haren buruä eta biloac ciraden churi, ille churia beçala, eta elhurra beçala: eta haren beguiac suaren garra beçala: 	 imllul-bahra-wazzar-ns zund taḍut iṣfan nġd adfl, ar-d-ssufunt-walln-ns zund isufa l-lɛafit.


Harren, exhorta eçaçue elkar, eta edifica eçaçue batac bercea, eguiten-ere duçuen beçala. 	 zaydat ar-tzzɛamm ar-ttmɛawanm i-ngratun ġmklli tmyarm a-tskarm.


Ioan cedin guicon haur, eta conta ciecén Iuduey ecen Iesus cela hura sendatu vkan çuena. 	 iddu-urgaz lli-ijjin s-dar imġarn n-ayt-yudaya yini-asn: «yasuɛ a-yyi-ijjujjin.»


Eta bertan eror citecen haren beguietaric quasi ezcatác beçalacoac, eta ikustea recebi ceçan bertan : guero iaiquiric batheya cedin. 	 ġir inna mayad s-d-iḍr kra zġ-walln n-šawl irwas i-ikrḍn n-islman, iwrri isfaw. inkr ġakudan, issddm-t ḥananiyya ġ-waman.


Baina behar dic Ipizpicuac içan irreprehensible, emazte bakoitz baten senhar, vigilant, sobre, modest, estrangerén ostatuz gogotic recebiçale, iracasteco carazco: 	 iqqan-d angabal a-ig wad ġ-ur-illi lɛib, iṭṭaf ġir yat-tmġart, izga-bdda ġ-lɛaql-ns ar-itnbaḍ ġ-kullu ma-iskar, ar-itfulki d-mddn ar-issmrḥba s-willi tmuddunin, yissan mamnk a-isslmad wiyyaḍ.


Eta Iesusec harenganat behaturic, onhets ceçan, eta erran cieçón, Gauça baten peitu aiz, habil, dituanac sal itzac, eta eman ietzéc paubrey: eta vkanen duc thesaurbat ceruän: eta athor, arreit niri, crutzea harturic. 	 issmaqql gis yasuɛ iḥubbu-t, yini-as: «yat-tġawsa ad-ak-iqaman. zayd tzznzt kullu mad-dark-illan, tfkt-t i-imẓlaḍ yili-ak-wayda ġ-ignna. taškid-d ilmma tmunt didi.»


Trabaillutan eta nequetan, veillatzetan maiz, gossetan eta egarritan, barurétan maiz, hotzean eta billuci içatean. 	 ar-kkatġ takrrayt ar-kkatġ tammara. mnnawt-twal ad-ssikkiġ iṭs, ur-ššiġ ula swiġ. ur-dari mad-šttaġ ula mad-lssaġ ula maniġ a-tntalġ i-usmmiḍ.


Eta huná, heyagora eguin ceçaten, cioitela, Cer da gure eta hire artean, Iesus Iaincoaren Semea? ethorri aiz huna ordu baino lehen gure tormentatzera? 	 ġuwwtn s-jjhd inin-as-d: «wa-yus n-rbbi, ma-illan ġ-gratnnġ didk? is-di-tuškit ad-aġ-tssrfufnt ur-ta-d-ilkim-uzmz?»


Eta gucién ondoan hil ciedián emaztea-ere. 	 ġ-isiggʷra tmmt-tmġart.


Bada dohatsu dirade çuen beguiac, ecen ikusten duté: eta çuen beharriac, ecen ençuten duté. 	 imma kunni, timbarkiyin ad-gant-walln-nnun ašku ar-ẓrrant. imbarkin ad-gan imzgan-nnun ašku ar-sflidn.


Ecen çuetarano heldu içan ezpaguina beçala, ezgara hedatzen behar den baino guehiago: ecen çuetarano-ere heldu içan gara Christen Euangelioan: 	 ur-nri a-nssurf iwtta s-illi ur-aġ-ifki rbbi. walaynni ifka-yaġ kra ġ-darun, ašku nkkʷni a-izwarn is-n-nmudda nsslkm-awn-in lh̬bar ifulkin l-lmasiḥ.


Baina handituentzat da vianda cerratua, hala nola costumatu içanez sensuac exercitatuac dituztenén onaren eta gaitzaren beretzeco. 	 imma amššu iga win imqqurn lli-myarnin ad-swingimn ar-aṭṭun ma-išwan zġ-ma-yʷh̬šnn.


Eta deabruäc othoiztez çaizcan, cioitela, Baldin campora egoizten bagaituc, permetti ieçaguc vrdalde hartara ioaitera. 	 ḍalbn-t ljnun bahra inin-as: «iġ-aġ-tssufġt, taznt-aġ a-nkšm s-walfan-an.»


Baldin dastatu baduçue ecen benigno dela Iauna. 	 ašku «tmḍim afulki n-siditnnġ.»


Eta Pierrisec dioste, Emenda çaitezte eta batheya bedi çuetaric batbedera Iesus Christen icenean bekatuén barkamendutan: eta recebituren duçue Spiritu sainduaren dohaina. 	 isawl bṭrus yini-asn: «flat kullu ma-tskarm yʷh̬šn, iddm kud yan gigun ġ-waman s-ism n-yasuɛ lmasiḥ, ad-awn-iṣamḥ rbbi f-ddnub-nnun ifk-awn lbaraka n-rruḥ lqudus.


Eta interroga citzaten hec, cioitela, Haur da çuen seme çuec itsu iayo cela dioçuena? nolatan bada orain dacussa? 	 sqsan-tn: «izd iwitun ayad? izd ġwad a-f-a-ttinim ilul ibukḍ? mamnk a-s-iwrri isfaw?»


Orduan templeco Capitainac ioanic officierequin ekar citzan bortcha gabe: (ecen po-puluaren beldur ciraden lapida ezlitecen) 	 iffuġ lqbṭan d-imh̬zniyn-ns ġakudan, awin-d irqqasn s-darsn, walaynni ur-tn-ssrfufnn ašku ksuḍn zġ-ayt-tmdint a-gisn-brrmn s-iẓran.


Niri on eztariztanac, ene hitzac eztitu beguiratzen: eta ençuten duçuen hitza, ezta enea, baina ni igorri nauen Aitarena. 	 imma wanna ur-iyi-ittirin, ur-ra-iskar s-wawal-inu. hati iwaliwn-ad mi tsflidm ur-gin ġir winu, gan win baba lli-yyi-d-yuznn.


Ez hayén aitequin eguin vkan nuen Alliançaren araura, hayén escua hartu nuen egunean Egypteco lurretic idoqui nitzançát, ceren ezpaitirade hec ene Alliançán egon, eta nic menospreciatu vkan ditut hec, dio Iaunac. 	 ur-ra-ig zund lɛhd lli-skrġ d-imzwura-nsn lliġ-asn-umẓġ afus ssufġġ-tn-d zġ-miṣr. ašku ntni ur-sul-qaman f-lɛhd-an. f-mayan a-f-wrriġ flġ-tn.


Baina gauça hauc erran drauzquiçuet cuey, ordu hura ethorri datenean, orhoit çaiteztençat heçaz, ecen nic erran drauzquiçuedala: badaric-ere gauça hauc hatseandanic eztrauzquiçuet erran, ceren çuequin bainincén. 	 nniġ-awn mayad ur-ta-ijri, baš a-di-tswangmm mad-awn-nniġ ġakud nna-d-ilkm-uzmz-an. ġ-uwssan zwarnin ur-awn-nniġ tiġawsiwin-ad ašku sul didun lliġ.


Ecen contuco cen gurequin, eta recebitu vkan çuen administratione hunetaco portionea. 	 ašku yahuda ikka-ttin iga zġ-ginnġ, yasi taġamt-ns ġ-twuri-nnġ.»


Ecen non-ere içanen baita sarrasquia, hara bilduren dirade arranoac-ere. 	 innaġ illa miḍrus, a-ġ-a-n-tmunun igadrn.


Eta ceuron artetic iaiquiren dirade guiçonac denuntiatzen dituztela gauça gaichtoac, discipuluac bere ondoan erekar ditzatençát. 	 rad-nkrn ula kra n-mddn ġ-gratun, ar-ssgriwiln lḥqq baš a-n-lddin imḥḍarn a-tn-tabɛan.


Halaber erran içan da, Norc-ere vtziren baitu bere emaztea, bemó separationeco letrá: 	 «inna-daġ musa ‹wanna ifran i-tmġart-ns iqqan-t-id ad-as-ifk tabrat l-lfra.›


Halacotz da scribatua, Çareten saindu: ecen ni saindu naiz. 	 ašku ityara inna rbbi: «illa fllawn a-tġusm, ašku giġ nkki wad iġusn.»


Legue eçarlea bat da salua eta gal ahal deçaquena: hi nor aiz bercea iugeatzen duana? 	 han rbbi waḥdut a-iẓḍarn a-yakka luṣiyat, d-nttan waḥdut a-iẓḍarn a-ikkat lḥukm ar-ijjnjam ar-ithlak. walaynni ma-tgit kiyi aylliġ trit a-tinit f-wayyaḍ is-yʷh̬šn?


Maledictione çuen gainean Scriba eta Phariseu hypocritác: ecen monument agueri eztiradenac beçala çarete, eta hayén gainean dabiltzan guiçonéc ezpaitaquizquite. 	 taguḍi a-rad-awn-yili bahra, ašku tgam zund imḍḍaln lli-mi-ur-ibidd ifir. ar-fllasn-ttidun mddn, ašku ur-ssinn mad-gan.


Ecen guri-ere euangelizatu içan çaicu hæy-ere beçala: baina etzaye deus probetchatu predicationeco hitza, ceren ezpaitzén fedearequin nahassia ençun vkan çutenetan. 	 ašku lh̬bar n-usunfu-ad lli-mi-nsfld, sfldn-as-yad imzwura-nnġ walaynni ur-uminn awal lli-mi-sfldn. mayan a-f-ur-zgis-umẓn kra l-lfaytt.


Eta huná, hirian emazte vicitze gaichtotaco cen-batec iaquin çuenean, ecen hura Phariseuaren etchean mahainean iarria cela, ekar ceçan boeitabat vnguentu, 	 tašk-id ġakudan yat-tmġart ullt-tmdint-an, tga tad iskarn ma-yʷh̬šnn. tsfld f-yasuɛ is-illa ġ-tgmmi n-ufarisi, tasi-d yat-tbuqqalt n-uẓru lli-ġ-tlla tujjut išwan.


Eta anayetaric anhitz gure Iaunean ene estecaduréz asseguraturic, ausartquiago hitzaz minçatzera hauçu baitirade. 	 ula aytmatnnġ, iggut gisn ma-iwrrin idus ġ-siditnnġ f-ssibt n-iskraf-inu. zɛmn bahra ar-tbrraḥn s-uggʷar s-wawal n-rbbi, ur-a-tiksaḍn yat.


Orduan Iudean diradenéc ihes albeileguite mendietarát: eta haren artecoac retira albeilitez: eta campoetan diradenac ezalbeilitez hartan sar. 	 imma ġassan, winna llanin ġ-tmazirt n-yudaya, iqqan-tn-d ad-rwln s-idrarn. d-winna llanin ġ-tmdint, iqqan-tn-d a-stt-ffuġn. d-winna llanin ġ-lh̬la, iqqan-tn-d a-n-ur-kšmn s-tmdint.


Ecen Thessalonican nincenean, behin eta berriz, behar nuena igorri vkan drautaçue. 	 imma kunni, lliġ-n-qamaġ ġ-tmdint n-tasaluniki taznm-iyi-n lmɛawnt urd ġir yat-twal ula snat ġakud lliġ ḥtajjaġ.


Orduan berriz vka ceçan Pierrisec, eta bertan oillarrac io ceçan. 	 irar-daġ bṭrus: «uhu, urd nkki.» iġr-ufullus ġakudan.


Ihardesten çuelaric Paulec, ecen deusetan ezluela faltatu Iuduén Leguearen contra, ez templearen contra, ez Cesaren contra. 	 isawl bulus f-ih̬f-ns yini-asn: «ur-skirġ kra l-lɛib la ġ-ššrɛ n-ayt-yudaya ula ġ-tgmmi n-rbbi ula ġ-qayṣr.»


Gratia dela çuequin eta baquea gure Iainco Aitaganic eta Iesus Christ Iaunaganic. 	 ad-awn-tili lbaraka d-sslamt zġ-rbbi babatnnġ d-siditnnġ yasuɛ lmasiḥ.


Bada Mariac, ethor cedinean Iesus cen lekura, hura ikussiric, egotz ceçan bere buruä haren oinetara, ciotsala, Iauna, baldin içan bahinz hemen, etzuqueán hil ene anaye. 	 imma maryam, lliġ-di-tlkm dar yasuɛ, ġir tẓra-t tḍr ġ-dar iḍarn-ns tini-as-d: «wa-sidi, mrad is-tllit ġid, ikun ur-akkʷ-ra-immt gʷma.»


Eta complitu içan dela Scripturá dioela, Sinhetsi vkan du Abrahamec Iaincoa, eta imputatu içan çayó iustitiatara, eta Iaincoaren adisquide deithu içan da. 	 ijra ġmklli ityaran ġ-warra n-rbbi lli-innan: «ibrahim yumn rbbi. mayan a-f-t-iga rbbi d-wad-f-irḍa.» yini-daġ f-ibrahim is-iga amddakkʷl n-rbbi.


Ene charitatea çuequin gucioquin Iesus Christ Iaunean, Amen. 	 ar-kʷn-bahra-ttiriġ kullukn ġ-tamunt l-lmasiḥ yasuɛ.


Orduan presenta cietzoten haourtcho batzu, hec hunqui litzançat: baina discipuluéc mehatchatzen cituzten, hec presentatzen cituztenac. 	 ar-di-ttaškin mddn ar-di-tawin tarwa mẓẓinin, irin yasuɛ a-n-fllasn-isrs ifassn-ns ibark-tn. nkrn imḥḍarn rarn-tn inin-asn: «a-tn-d-ur-tawim.»


Bada baldin landaco egun belhar dena, eta bihar labean eçarten dena, Iaincoac hala inguru veztitzen badu: eza çuec anhitzez areago, fede chipitacoac? 	 ar-isslsa rbbi tuga n-tagant lli-itmġayn ġassad ttyawgar-n azkka ġ-takat. is-ur-ra-kʷn-issls ula kunni s-uggʷar? is-ur-tuminm s-rbbi?


Harçaz bada offrenda dieçogun ardura Iaincoari, laudoriozco sacrificio, erran nahi baita, haren icena confessatzen duten ezpainén fructua. 	 imma ġilad illa fllannġ a-n-bdda-nssakmur i-rbbi tawafka n-ššukr f-uwdm n-yasuɛ, a-stt-igan d-lġllt n-infurn-nnġ lli-s-a-ntuqqar ism-ns.


Eta baldin cerbait berce iarriric dagoen bati reuelatu içan baçayó, lehena ichil bedi. 	 walaynni iġ-issbayyn rbbi kra yaḍni i-yan igawrn ġin, illa f-walli isawaln a-ifssa.


Iesus bada ikussiric gendetzeac, igan cedin mendi batetara: eta iarri cenean hurbildu içan çaizcan bere discipuluac. 	 lliġ iẓra yasuɛ mddn ggutnin uškan-d s-dars, iġli s-yan-uwrir iskiws, munn-d fllas imḥḍarn-ns.


Cioitela Circonciditu eztiraden guiçonetara sarthu içan aiz, eta hequin ian vkan duc. 	 «mah̬ aylliġ tgguzt ġ-dar ġwilli ur-ẓẓullinin, ar-didsn-tšttat?»


Eta Ioannes hatzaman ican cenean, ethor cedin Iesus Galileara, predicatzen çuela Iaincoaren resumaren Euangelioa: 	 lliġ ityamaẓ yuḥanna ġ-lḥbs yašk-id yasuɛ s-tmazirt n-jalil ar-itbrraḥ s-lh̬bar ifulkin n-rbbi


Bada Iaincoaren escuinaz altchatu içan denean eta Spiritu sainduaren promessa Aitaganic recebitu duenean, erautsi vkan du çuec orain dacussaçuen eta dançuçuen haur. 	 ityalal ilmma s-ufasi n-rbbi babatnnġ, yamẓ zġ-dars rruḥ lqudus lli-f-inna rad-aġ-t-ifk. izzugz-t-id fllannġ ġilad ġmkad tẓram ar-as-tsflidm.


Eta harc ikussi çuenean Iesus, heyagoraz cegoela, egotz ceçan bere buruä haren aitzinera, eta ocengui erran ceçan, Cer da hire eta ene artean, Iesus Iainco subiranoaren Semeá? othoitz eguiten drauat, ezneçála, tormenta. 	 lliġ iẓra yasuɛ yut s-yat-tġuyyit iḍr ġ-dar iḍarn-ns iġuwwt yini-as: «wa-yasuɛ yus n-rbbi amattuy, ma-illan ġ-griyi didk? ḍalbġ-ak, ḍalbġ-ak a-ur-iyi-tssrfufnt.»


Erran cieçón bada Marthac Iesusi, Iauna, baldin içan bahinz hemen, ene anaye etzuqueán hil: 	 tini-as-d marta i-yasuɛ: «wa-sidi, mrad is-tllit ġid, ikun ur-akkʷ-ra-immt gʷma.


Huná cer diodan, anayeác, ecen haraguiac eta odolac Iaincoaren resumá hereta ecin deçaquetela: eta corruptioneac eztuela incorruptionea heretatzen. 	 riġ ad-awn-iniġ ay-aytma, ur-tẓḍar ddat n-tfiyi d-idammn a-twrt tagldit n-rbbi, ula iẓḍar ma-igan win lmut a-iwrt ma-rad-bdda-iddr.


Orduan Iesusec erran ciecén, Nic-ere eztrauçuet erranen cer authoritatez gauça hauc eguiten ditudan. 	 irar-asn yasuɛ: «ula nkki ur-rad-awn-iniġ ma-yyi-d-yuznn ad-skarġ kullu mayad.»


Orain aleguera naiz, ez ceren tristetu içan çareten, baina ceren tristetu içan çareten penitentiatara: ecen tristetu içan çarete Iaincoaren araura, hala non deusetan ezpaitzaiçue calteric eguin içan gure aldetic. 	 hati ġilad frḥġ, urd f-ssibt n-mad-awn-ṭiyyr walaynni f-ssibt n-ma-gigun-iqama lḥal aylliġ tskrm ma-gigun-ira rbbi. ašku lliġ-awn-ṭiyyr, twrrim tswangmm bahra ġ-ma-ira rbbi. ur-awn-ijli yat f-ssibt-nnġ.


Eta guertha cedin, hirur egunen buruän eriden baitzeçaten hura templean, iarriric cegoela doctoren artean, hæy behatzen çayela eta hec interrogatzen cituela. 	 ar wis kraḍ-uwssan a-t-in-ufan ġ-gr imslmdn n-ššrɛ ġ-tgmmi n-rbbi, ar-asn-isflid ar-tn-isqsa.


Eta ikussiric Iesusec hayén pensamenduac, erran ceçan, Cergatic gaichtoqui pensatzen duçue çuen bihotzetan? 	 imma yasuɛ issn mad-swangmn, yini-asn: «mah̬ aylliġ tudjam iswingimn ʷh̬šnnin ad-kšmn s-ih̬fawn-nnun?


Ecen Legueac ethorteco ciraden onén itzala çuelaric, ez gaucén imagina vicia, vrthe oroz ardura offrendatzen cituzten sacrificio heçaz beréz, ethorten ciradenac iagoitic ecin sanctifica citzaqueen. 	 imma ššrɛ n-ayt-yudaya iga ġir zund amalu l-lbarakat lli-ra-yili. ur-iẓḍar a-d-issbayyn lbarakat-an ġmklli gant. ašku ššrɛ ur-iẓḍar a-issġus s-usġus ikmmln ġwilli-n-bdda-ssakmurnin tiġrsiw i-rbbi asggʷas ar asggʷas.


Halaber anayeác, othoitz eguiten drauçuet Iesus Christ gure Iaunaz, eta Spirituaren charitateaz, enequin emplega çaitezten, enegatic Iaincoari eguinen drautzaçuen othoitzéz: 	 ra-kʷn-ḍalbġ ay-aytma, s-ism n-siditnnġ yasuɛ lmasiḥ ula s-lḥnant n-rruḥ lqudus, a-tbkism tmɛawanm didi s-tẓallit i-rbbi f-ssibt-inu.


Eta baldin gure Euangelioa estalia bada, galtzen diradenén da estalia: 	 iġ-sul-idl lh̬bar-ad ifulkin, idl ġir f-willi sul tyawhlaknin.


Eta dohatsu içanen aiz: ceren ezpaitute nondic hiri ordaina renda: ecen hiri rendaturen çaic ordaina iustoén resurrectionean. 	 ra-k-ibark rbbi ašku ntni ur-darsn ma-s-a-yak-traran lh̬ir. rbbi a-rad-ak-t-irar ġ-wass lli-ġ-ra-d-nkrn ġwilli-f-irḍa.»


Eta haur bere burutic etzeçan erran: baina nola baitzén vrthe hartaco Sacrificadore subirano, prophetiza ceçan ecen Iesusec hil behar luela nationeagatic. 	 qayafa, urd zġ-ih̬f-ns a-zġ-d-inna awal-ad, ašku iga anmġur n-tgmmi n-rbbi ġ-usggʷas-an, isawl s-mad-as-imla rbbi, yini is-ra-immt yasuɛ f-ssibt n-ayt-tmazirt-ns.


Eta Iesus çaducaten guiçonac, truffatzen ciraden harçaz, eta cehatzen çutén: 	 nkrn imh̬zniyn lli-ḍufnin yasuɛ, ar-gis-ḍṣṣan ar-t-kkatn.


Ecen bekatuaren cerbitzari cinetenean: libré cineten iustitiaz den becembatean. 	 lliġ ttin tkkam tgam ismgan i-ddnub, ar-sul-tskarm ġmklli ttirim bla-da-ttlhum s-ma-irḍan rbbi.


Eta guertha cedin ereitean, partebat eror baitzedin bide bazterrera, eta ethor citecen ceruco choriac, eta irets ceçaten hura. 	 lliġ-t-iluḥ iḍr-n kra ġ-uġaras aškin-d igḍaḍ grun-t.


Eta gauça hauc erran cerauztenean egon cedin Galilean. 	 inna-yasn ġmkad, igawr sul ġ-tmazirt n-jalil.


Hauc bada ethor citecen Philippegana cein baitzén Bethsaidaco Galilean, eta othoitz eguin cieçoten, cioitela, Iauna, nahi guendiquec Iesus ikussi. 	 aškin-d dar filibbus lli-igan gu-bitṣayda ġ-tmazirt n-jalil, inin-as: «a-sidi, nra a-nẓr yasuɛ.»


Aitzitic Roman içan denean guciz affectionatuqui bilhatu vkan niauc eta eriden: 	 nttan ġir ilkm-d tamdint n-ruma s-a-sri-isiggil s-lmɛqul aylliġ-iyi-yufa.


Eta eztut deus ikassi cerbait diradela irudi dutenetaric (nolaco noizpait içan diraden, etzait deus hunquitzen: ecen Iaincoac eztu guiçonaren campoco apparentiá hartzen) ecen estimatan diradenéc eztraudaté deus guehiagoric communicatu. 	 imma ġwilli-f-a-ttinin mddn zund iġ-gan kra (wah̬h̬a ur-iyi-ihmma mad-gan ašku rbbi ur-a-iskar s-uwdmawn), ntni ur-iyi-nnin kra n-uswingim yaḍni.


Gaitza gaitzagatic rendatzen eztuçuela edo iniuria iniuriagatic, baina contrariora, benedicatzen duçuela: daquiçuelaric ecen hartara deithuac çaretela, benedictionezco heretagea possedi deçaçuençát. 	 iġ-illa mad-awn-iskrn kra yʷh̬šnn, ad-as-ur-trarm s-lh̬ʷšant. iġ-illa ma-kʷn-irgmn, ad-as-ur-trarm s-trggam, walaynni iniyat-as: «a-k-ibark rbbi.» ašku iġra-yawn-d rbbi ad-awn-tili lbaraka.


Eta Iesusec erran ceçan, Oraino çuec-ere adimendu gabe çarete? 	 irar-asn yasuɛ: «izd ula kunni ur-ta-tfhimm?


Ecen Legueac Sacrificadore subirano ordenatzen ditu guiçon infirmoac: baina iuramenduco hitz Leguearen ondocoac, ordenatzen du Seme eternalqui sanctificatua. 	 ḍɛfn inmġurn n-ššrɛ ašku bnadm kad-gan. imma yus n-rbbi, ityawẓlay s-ism-ns tigira n-ššrɛ, ikmml srs rbbi kullu ma-srs-iqṣad.


Dohatsu da Iaunac bekatua imputatu eztrauqueon guiçona. 	 ambarki a-iga wanna mi ur-iḥasb rbbi lmɛṣiyat-ns.»


Baina ceren ikustera ilki içan çarete? Propheta baten? bay diotsuet eta Propheta bainoagoaren. 	 walaynni ma-s-a-ttidum? is-urd yan-nnabi a-ttirim a-ti-tẓrm? rad-awn-iniġ, iga yan imqqurn ġ-lanbiya.


Arte curiositatezcoz vsatu vkan çutenec-ere, anhitzec bere liburuäc ekarriric erre citzaten gucién aitzinean: eta hayén valioa estimaturic eriden ceçaten berroguey eta hamar milla dinerorena. 	 kigan d-isḥḥarn a-d-issmunn arratn-nsn jdrn-tn ġ-lgddam n-mddn. lliġ ḥasbn atig n-warratn-an, afn-in smmus id-mraw n-id-walf (50.000) n-uqarid n-nnuqrt.


Gauça hauc erran drauzquiçuet scandaliza etzaiteztençát: 	 «nniġ-awn kullu mayad baš a-ur-tduhdum tḍrm.


Spiritu satsua ilki denean cembeit guiçonaganic leku leihorréz dabila, paussu bilha: eta erideiten eztuenean, dio, Itzuliren naiz neure etchera nondic ilki içan bainaiz. 	 «iġ-iffuġ ljnn zġ-kra n-bnadm, ra-izray ġ-lh̬la ġ-ur-llin-waman, ar-isiggil s-maniġ a-izddġ. iġ-ur-yufi man, ra-yini d-ih̬f-ns: ‹rad-wrriġ s-tgmmi lli-ġ-ttin-kkiġ.›


Çuec ceuroc çaituztet testimonio nola erran dudan, Ez naiz ni Christ, baina igorri içan naiz haren aitzinean. 	 kunni tsfldm-iyi lliġ nniġ ‹urd nkkin a-igan lmasiḥ walaynni yuzn-iyi-d rbbi ad-zwurġ i-lmasiḥ.›


Eta transfigura cedin hayén aitzinean, eta argui cedin haren beguithartea iguzquia beçala, eta haren abillamenduac churi citecen arguia beçala. 	 tbddl ssift n-yasuɛ ġ-lgddam-nsn, ar-issmrqiqiy-uwdm-ns zund tafukt, wrrint-tmlsa-ns mllulnt bahra zund tifawt n-wass.


Gaineracoaz, anayeác, gauça eguiazco diraden guciac gauça honest guciac, iustoac, purac, amoriotacoac, icen onetacoac, baldin edocein verthute bada eta edocein laudorio, gauça hautan pensa eçaçue: 	 way-aytma, awal-inu iggʷran a-t-igan: a-tswingimm ġ-ma-igan lḥqq ula ma-ġ-illa ma-ttuqqarm ula ma-yʷġẓann ula ma-iġusn ula ma-imimn ula ma-išwan. iġ-illa kra ifulkin ula kra-ġ-illa ma-ttalġm, swingimat ġ-tġawsiwin-ad.


Eta ihardesten çuela Gobernadoreac erran ciecén, Biotaric cein nahi duçue larga dieçaçuedan? Eta hec erran cieçoten, Barabbas. 	 isqsa-tn-daġ lḥakm: «manwa tram ġ-sin-ad ad-awn-as-rẓmġ?» rarn-as: «barabbas.»


Ecen halacotz trabaillatzen-ere gaituc, eta escarniatzen, ceren sperança baitugu Iainco vician, cein baita guiçon gucién Saluadore, eta principalqui fidelén. 	 f-mayan a-f-a-nth̬dam ar-fllas-nkkat takrrayt, ašku nga rrja-nnġ ġ-rbbi lli-iddrn. nttan a-ijjnjamn kullu mddn, s-uggʷar ġwilli umnnin.


Eta oldar cedin communa hayén contra: eta Gobernadoréc hayén arropác çathituric mana ceçaten, açota litecen. 	 bzgn fllasn ġwilli-asn-sutlnin. nkrn imġarn l-lmḥkama uṣṣan imh̬zniyn ad-fllasn-bbin timlsa ssġuršn-tn.


Eta ian çutenac ciraden borz milla guiçonen inguruä. 	 ġwilli ššanin tingʷal, smmus id-walf n-urgaz ad-gan.


Eta crucificatu çutenean, parti citzaten haren abillamenduac, çorthe egotziric hayén gainean, norc cer ioan leçaqueen. 	 qqnn-t ġ-uggjdi alln-t. bḍun timlsa-ns i-ngratsn grn-d fllasnt asġar, kraygatt yan d-ma-ra-yawi.


Ecen fin hunetacotz scribatu-ere drauçuet, eçagut neçançát çuen experientiá, eya gauça gucietara obedient çaretenez. 	 mayan a-f-awn-in-uriġ tabrat-an, baš a-kʷn-armġ, issanġ is-rad-bdda-tskarm s-wawal-inu.


Baina promessaren araura ceru berrién eta lur berriaren beguira gaude ceinétan iustitia habitatzen baita. 	 imma nkkʷni ar-ntql s-maylli-s-aġ-inna rbbi, ar-n-ntrju ignna l-ljdid d-wakal l-ljdid, ɛmmrn s-kullu ma-irḍan rbbi.


Orhoit çaitezte aitzineco egunéz, ceinetan illuminatu içan cinetenaz gueroztic, affictionezco combat handi suffritu vkan baituçue: 	 swangmad-d ussan imzwura lli-ġ-twrrim tsfawm s-tifawt l-lmasiḥ, tṣbrm tzgam ġakud lliġ a-tkkatm tammara išqan.


Eta hura iaquiçue, ecen baldin baleaqui aitafamiliác cein goait aldiz ohoina ethor leiten, veilla liroela, eta ezliroela bere etchea çulhatzera vtzi. 	 rad-awn-iniġ, mrad is-issn bu-tgmmi man tasaɛt ġ-iyḍ a-ra-d-yašk-umh̬h̬ar, rad-bahra-iḍuf. ur-ra-t-yadj a-inqb tigmmi-ns.


Beguirauçue bada propheta falsuetaric, cein ethorten baitirade çuetara ardi abiturequin: baina barnean otso harrapari dirade. 	 «rarat lɛaql ašku rad-d-darun-aškin kra n-mddn ar-ttinin is-gan lanbiya walaynni ar-sskirkisn. uššann ad-gan, lsn-d srun timlsit n-uwlli baš a-kʷn-ġwin.


Ecen Iuduac-ere signo esquez daude, eta Grecoéc sapientia bilhatzen duté: 	 ayt-yudaya ar-zginnġ-tḍalabn lmɛjizat. ayt-tmizar yaḍni ar-zginnġ-ttirin iwaliwn l-lɛaql.


Eta bethe citecen guciac Spiritu sainduaz, eta has citecen minçatzen lengoage arrotzez, Spirituac minçatzera emaiten cerauen beçala. 	 ɛmmrn kullu s-rruḥ lqudus, bdun ar-sawaln s-iwaliwn iġribn ġmklli-asn-tn-ifka rruḥ lqudus.


Ecen haren paillardiçaren hirazco mahatsarnotic edan vkan dute gende guciéc, eta lurreco reguéc harequin paillardatu vkan dute: eta lurreco merkatariac haren delicietaco abrastassunetic abrastu içan dirade. 	 ašku tsswa kullu timizar n-ddunit s-tissi iktin l-lfsad-ns, fsadn dids igldan n-ddunit. tssrbḥ isbbabn n-ddunit zġ-tuggt n-ššhwat-ns.»


Alegueratu içan naun haguitz, ceren eriden dudan hire haourretaric eguián dabiltzala, manamendu recebitu vkan dugun beçala Aitaganic. 	 frḥġ bahra lliġ-n-ufiġ kra n-tarwa-nnm ar-ttidun ġ-uġaras l-lḥqq ġmklli-aġ-yuṣṣa rbbi babatnnġ.


Ezta haur charpanter-seme? ezta horren ama Maria deitzen, eta horren anayeac Iacques eta Ioses eta Simon eta Iuda? 	 is-urd yus n-unjjar ayad? is-urd maryam a-igan innas? is-urd yaɛqub d-yusf d-simɛan d-yahuda a-igan aytmas?


Hauc guciéc perseueratzen çutén gogobatez othoitzatan eta orationetan emaztequin, eta Iesusen ama Mariarequin, eta haren anayequin, 	 ar-kullu-tmunun s-yan-uwl ad-tẓallan ar-tḍalabn rbbi, ntni d-tmġarin-nsn d-aytmas n-yasuɛ d-innas maryam.


Etzaitezten bertan adimenduz erauz, eta etzaitezten trubla ez spirituz, ez hitzez, ez epistolaz, guçaz scribatua baliz beçala, Christen eguna bertan baliz beçala. 	 walaynni ad-ur-tasim taġuft ula tġuwḍm iġ-tsfldm i-kra n-yan ar-ittini «izri-wass lli-ġ-d-yuška siditnnġ.» a-ur-ti-tamnm wah̬h̬a iġ-awn-inna imla-yas-t rruḥ lqudus nġd isfld i-lh̬bar-ns nġd iġra-t ġ-kra n-tbrat zġ-darnnġ.


Baina laborari hec erran ceçaten bere artean, Haur da primua: çatozte hil deçagun haur, eta gure içanen da heretagea. 	 walaynni ih̬ʷmmaṣn-an mšawarn i-ngratsn inin: ‹ġwad a-ra-iwrt igr. aškad-d a-t-nnġ ig lwrt winnġ.›


Eta horrá, mutu içanen aiz eta ecin minçaturen aiz, gauça hauc eguin ditecen egunerano: ceren ezpaitituc sinhetsi ene hitz bere demborán complituren diradenac. 	 walaynni ra-tgt aẓnẓum, ur-ra-tsawlt ar ass nna-ġ-ijra mayd-ak-nniġ, ašku ur-tumint awal-inu lli-ra-yafu ġ-uzmz-ns.»


Cein heriotara liuratu içan baita gure bekatuacgatic, eta resuscitatu gure iustificationeagatic. 	 idḥi-t a-immt f-ssibt n-ddnub-nnġ, issnkr-t-id a-iskr sslamt ġ-gratnnġ dids.


Ecen emanen ceraucula, beldur gabe gure etsayén escuetaric deliuraturic, hura cerbitza guineçan, 	 rad-aġ-ifukku zġ-gr ifassn n-inuwwašn-nnġ, baš a-ntɛbad bla nksuḍ yat,


Eta diotsó Iesusec, Nic ethorriric sendaturen diat hura. 	 yini-as yasuɛ: «ra-n-aškġ jjujjiġ-t.»


Ecen guiçonetaric ceinec daquizqui guiçonaren gauçác, guiçonaren spiritu hura baithan denac baicen? Halaber Iaincoaren gauçac-ere eztitu nehorc eçagutu vkan, Iaincoaren Spirituac baicen. 	 ma-issnn iswingimn lli-rgsnin ġ-uwl n-bnadm? ur-tn-issin abla rruḥ n-bnadm lli-gis-illan. ġmkad a-iga ula dar rbbi. ur-illi ma-issnn iswingimn n-rbbi abla rruḥ n-rbbi.


Baina Iaincoac resuscitatu vkan du hura hiletaric. 	 «imma rbbi hati issnkr-t-id zġ-lmut,


(Ecen Sina mendibat da Arabian Ierusaleme oraingoari ihardesten draucanic) eta bere haourrequin cerbitzutan dena: 	 tga lmɛna n-hajar zund adrar n-sina lli-illan ġ-tmazirt n-waɛrabn, tg zund tamdint n-urušalim d-imzdġn-ns lli-ganin ismgan.


Orduan egotz ceçan campora deabrubat, eta hura cen mutu: eta guertha cedin, deabrua ilki cenean, minça baitzedin mutua: eta mirets ceçaten gendetzéc. 	 yan-wass yaḍni issufġ yasuɛ ljnn zġ-yan-urgaz aẓnẓum. lliġ-t-iffuġ iwrri-uẓnẓum ar-isawal. ar-kullu-tɛjjabn mddn,


Escatzen çayanari emóc: eta hireganic maillebatu nahi duena ezteçála iraitz. 	 wanna-zgik-iḍalbn, fk-as. d-wanna-d-yuškan ad-as-trḍlt, a-ur-ti-trart bla yat.


Eta laur animaléc çutén batbederac ceinec bere alde seirá hegal inguruän, eta barnean beguiz betheac ciraden eta etzuten paussuric egun ez gau, cioitela, Saindu, saindu, saindu, Iainco Iaun botheregucitacoa, Cena, eta Dena, eta Ethorteco dena. 	 kraygatt yat ġ-lmh̬luqat-an teṭṭaf sḍiṣ ifrawn, igatnt-gisnt-walln zġ-kraygatt mani. ar-ttirirnt ġ-iyḍ ula azal bla-da-tfssant ar-ttinint: «amẓlay, amẓlay, amẓlay a-iga sidi rbbi lli-iḥkamn kullu ma-illan. ikka-ttin illa, yili, rad-bdda-yili.»


Ecen testamenturic den lekuan, necessario da testamentu eguilearen herioa den. 	 nssn luṣit nna-illan f-lwrt is-ur-ẓḍarn ad-srs-skrn mddn ard issann is-immut ġwalli yuṣṣan f-lwrt.


Eta baldin Iaunac laburtu ezpalitu egun hec, nehor ezlaite salua: baina elegitu dituen elegituacgatic, laburtu ditu egun hec. 	 mrad is-ur-issidrus siditun ussan-an ur-ra-injm yan. walaynni f-ssibt n-willi iẓli ad-gn wins, hati issidrus ussan-an f-ssibt-nsn.


Hala non gueuror çuengatic gloriatzen baicara Iaincoaren Elicetan, çuen persecutione eta iragaiten dituçuen afflictione gucietaco patientiáz eta fedeaz: 	 hati ar-kʷn-ntalġ ġ-dar imnaggarn n-rbbi, ašku tumẓm ġ-rbbi sul tzgam, wah̬h̬a da-tzraym ġ-trfufnt d-tnukmut iggutn.


Gure aitey misericordia leguiençat, eta orhoit licén bere alliança sainduaz: 	 hati irḥm-aġ ġmklli inna i-imzwura-nnġ, issafu lɛhd-ns ihiyyan,


Egunaren erdian, o Regué, bidean ikus nieçán cerutico arguibat iguzquiarena baino claroagoric, arguitzen guentuela ni eta enequin bidean ioaiten ciradenac. 	 way-agllid iɛzzan, ssudiġ ġ-uġaras-an ġ-ṭuẓẓunt n-wass s-iyi-di-tban yat tifawt zġ-ignwan tjhhd uggʷar n-tafukt, tsfaw flla nkki ula ġwilli-d-munġ.


Iaten duenac ene haraguia, eta edaten ene odola, badu vicitze eternala: eta nic dut resuscitaturen hura azquen egunean. 	 wanna iššan zġ-ddat-inu isu zġ-idammn-inu, ra-iddr tudrt idumn, ra-t-id-ssnkrġ ġ-wass iggʷran n-ddunit.


Eta hura eramaiten çutela, harturic Simon Cyreneano landetaric heldu cen-bat, hari crutzea gainean eçar cieçoten Iesusen ondoan eramaiteco. 	 nkrn iɛskrin awin yasuɛ. mnaggarn yan-urgaz gu-kurini ism-ns simɛan, bḥra-d-yuška zġ-brra. amẓn-t, srsn fllas aggjdi a-t-yasi ġ-tġurdin n-yasuɛ.


Eta eçar ceçaten haren buru garayan haren causá scribaturic, HAVR DA IESVS IVDVEN REGVEA. 	 gn yat talluḥt ġ-nnig ih̬f-ns a-tml aṣraḍ lli-s-as-ṣrḍn, ityara gis: «ġwad iga yasuɛ agllid n-ayt-yudaya.»


Baina erran ciecén, Eyeçue çuec iatera. Eta hec erran ceçaten, Eztitiagu borz ogui eta bi arrain baina guehiago: Baldin guc ioanic populu hunen guciaren eros ezpadeçagu iateco. 	 imma yasuɛ irur-asn: «fkat-asn kunni mad-šttan.» inin-as: «ur-darnnġ ġir smmust-tngʷal d-snat-tslmin. is-zginnġ-trit a-nddu a-d-nsġ amššu i-mddn-ad kullutn?»


Ni Ioannes, eta Iesus Christen afflictionean eta resumán eta patientián çuen anayea eta laguna, Patmos deitzen den Islán nincén, Iaincoaren hitzagatic, eta Iesus Christen testimoniageagatic: 	 imma nkki yuḥanna gʷmatun d-usmun-nnun ġ-tnukmut ula tagldit ula ṣṣbr lli-aġ-illan s-ism n-yasuɛ, lliġ ġ-igzir n-baṭmus tyamaẓġ f-ssibt n-tbrraḥt n-wawal n-rbbi ula f-tugga n-yasuɛ.


Eta baldin ethor badadi Timotheo, gogoauçue segur den çuec baithan: ecen Iaunaren obrá obratzen du nic-ere beçala. 	 iġ-n-yuška timutaws, awiyat-stt gis f-a-ur-iḥšm ġ-darun, ašku tawuri n-siditnnġ a-iskar ula ntta zund nkki.


Eta hura guciacgatic hil içan da, vici diradenac guehiagoric bere buruèy vici eztiradençát, baina hecgatic hil eta resuscitatu içan denari. 	 immut ntta f-ssibt n-kullu mddn baš ad-wrrin ġwilli ddrnin a-ur-sul-skarn f-ad-rḍun ih̬f-nsn walaynni ad-rḍun ġwalli immutn inkr-d zġ-lmut f-ssibt-nsn.


Eta guiçon hauc gucioc ciraden hamabitarano. 	 ma-itggan sin d-mraw n-urgaz ad-gan.


Eta igor citzan Pierris eta Ioannes, cioela, Ioanic appain ieçaguçue Bazcoa ian deçagunçat. 	 inkr yasuɛ yazn bṭrus d-yuḥanna yini-asn: «zaydat tjjujadm-aġ imnsi l-lɛid n-usurf a-t-nšš i-ngratnnġ.»


Eta batheyatu içan cenean bera eta haren familia, othoitz ceguigun, cioela, Baldin estimatu baduçue Iaunagana fidel naicela, sarthuric ene etchean, çaudete. Eta bortcha guençan. 	 nssddm-tt ilmma ġ-waman nttat d-ayt-tgmmi-ns. tḍalb zġ-ginnġ: «iġ-iyi-tgam d-tad yumnn s-siditnnġ, aškad-d tgguzm ġ-tgmmi-nu.» tamẓ ginnġ.


Eta harc erran ciecén, Ez: hiracaren biltzean oguia-ere idoqui ezteçaçuen harequin batean. 	 irar-asn: ‹uhu, a-ur-tssukfm wazkkun a-ur-imil tssukfm dids irdn.


Eta congregationea barreyatu cenean, iarreiqui cequién Iuduetaric eta Iaincoa cerbitzatzen çuten proselytoetaric anhitz Pauli eta Barnabasi: eta hauc hæy minçatzen çaiztela, Iaincoaren gratian perseueratzera exhortatzen cituztén. 	 lliġ kullu ffuġn, iggut gisn ma-imunn d-bulus d-barnaba zġ-ayt-yudaya d-ibrraniyn lli-umẓnin aġaras n-ayt-rbbi. isawl srsn bulus d-barnaba, zzɛamn-tn ad-zgan ġ-lbaraka n-rbbi.


Eta ihardets ceçan Ananiasec, Iauna, ençun diat anhitzetaric guiçon hunez, cembat gaitz eguin drauen hire sainduey Ierusalemen. 	 isawl ḥananiyya yini: «wa-sidi, sfldġ i-kullu ma-ttinin mddn f-urgaz-an ula kullu ma-iskar yʷh̬šn i-imẓlayn-nnk ġ-urušalim.


Baina dohatsuago da baldin hala badago, ene conseilluaren araura: eta estimatzen dut nic-ere Iaincoaren Spiritua badudala. 	 walaynni irwas-iyi is-ra-tfrḥ-tmġart iġ-tqama waḥdutt. mayad ad-nniġ nkki, walaynni irwas-iyi is-iyi-t-id-imla rruḥ n-rbbi.


Ecen hala placer vkan duté, eta çordun-ere badirade hetara: ecen baldin hayén on spiritualetan participant içan badirade Gentilac, hec-ere carnaléz den becembatean aiutatu behar dituzté. 	 ibayyn-asn is-ifulki ad-skrn mayad, ašku illa fllasn ntni n-ayt-tmizar yaḍni ad-rarn lh̬ir i-ayt-yudaya. iqqan-tn-d a-tn-tɛawann s-lbarakat n-ddat, ašku umẓn zġ-darsn lbarakat n-rruḥ.


Eta ebil çaitezte charitatean Christec-ere onhetsi vkan gaituen beçala, eta liuratu vkan baitrauca bere buruä guregatic oblatione eta sacrificio Iaincoari, vssain onezco vrrinetan 	 tḥnnwat ġ-kullu mddn ġmklli ginnġ iḥnna lmasiḥ, isrs ih̬f-ns ġ-lgddam n-rbbi f-ssibt-nnġ zund yat-tġrsi ijddrn s-tujjut imimn.


Baina emaztedunac, artha du munduco gaucéz, nolatan emaztearen gogaraco daten. 	 imma wanna itahln, ar-t-sslhawnt-tġawsiwin n-ddunit ašku ar-ittiri a-irḍu tamġart-ns.


Eta bere obra guciac eguiten dituzté guiçonéz ikus ditecençát: ecen çabaltzen dituzté bere philacterioac, eta luçatzen dituzté bere veztimendetaco bazterrac. 	 kullu iskkirn-nsn ar-tn-skarn baš a-tn-ẓrn wiyyaḍ. ar-ssimġurn lḥruz n-ignzi-nsn, ar-ssiġzzifn tamiw n-islhamn-nsn.


Oraino hura minço cela ethor citecen batzu synagogaco principalarenetic, cioitela, Hire alabá hil duc, cergatic fatigatzen duc Magistrua? 	 sul a-dids-isawal s-d-uškan kra n-mddn zġ-tgmmi n-umġar yayrus inin-as: «han illik tmmut. a-ur-sul-tssiḥlt amslmd.»


Orduan hura vtziric haren discipulu guciéc ihes ceguitén. 	 ġakudan rwln kullu imḥḍarn, fln yasuɛ.


Bada resuscitatu cenean hiletaric, orhoit citecen haren discipuluac, nola haur erran vkan cerauen: eta sinhets ceçaten Scripturá, eta Iesusec erran çuen hitza. 	 lliġ-d-inkr zġ-lmut ktin-d imḥḍarn-ns maylli-s-asn-inna, amnn arra n-rbbi d-wawal-ad s-inna yasuɛ.


Gende garhondo gogorrác, eta bihotz eta beharri circonciditu gabeác, çuec bethi Spiritu sainduari contrastatzen çaizquiote, çuen aitác beçala, çuec-ere. 	 izayd stifanus yini-asn: «matta ġmkad qqurn ih̬fawn-nnun, zund iġ-ur-tssinm rbbi ula tsfldm i-wawal-ns. tagʷim-bdda ma-ira rruḥ lqudus zund imzwura-nnun.


Eta segur eri içan da hiltzeco statuan: baina Iaincoac misericordia eguin vkan drauca, eta ez hari solament baina niri-ere, tristitia tristitiaren gainera eznuençát. 	 s-ṣṣaḥt yuḍn bahra aylliġ illa f-lmut, imma rbbi iḥnna gis. iḥnnu flla ula nkki lliġ-t-ijjujji, ikkis flla taġuft-an zġ-tġufiwin yaḍni.


PAVLEC eta Siluanoc eta Timotheoc gure Iainco Aitan eta Iesus Christ gure Iaunean Thessaloniceanoen den Eliçari: 	 zġ-bulus d-sila d-timutaws, i-umnaggar n-willi ganin win rbbi babatnnġ d-siditnnġ yasuɛ lmasiḥ ġ-tmdint n-tasaluniki.


Baina hec berén oinetaco errhautsa inharrossiric hayén contra, ethor citecen Iconiora. 	 issus fllasn bulus d-barnaba agdrur n-iḍarn-nsn ad-asn-ig tamatart, ftun s-tmdint n-iquniyya.


Salutatzen çaituzte Babyloneco Eliça çuequin batean elegituac, eta ene seme Marc-ec. 	 ar-n-fllawn-tsllamn aytmatun ġ-tmdint n-babil, iẓli-tn rbbi ġmklli-kʷn-iẓli kunni. ar-n-fllawn-itsllam iwi marqus ula ntta.


On duc haraguiric ez iatea, eta mahatsarnoric ez edatea, eta hire anaye behaztopatzen edo scandalizatzen, edo infirmo eguiten den gauçaren ez eguitea. 	 ra-yaf a-ur-tššt tifiyi nġd a-tsut tissi iktin nġd a-tskrt kra yaḍni iġ-iẓḍar gʷmak a-iḍr f-ssibt n-ma-tskart.


Hala argui begui çuen arguiac guiconén aitzinean, çuen obra onac ikus ditzatençat, eta glorifica deçaten çuen Aita ceruètan dena. 	 ġmkad a-s-d-iqqan tifawt-nnun a-tisfiw ġ-lgddam n-mddn, baš ad-ẓrn afulki lli-tskarm alġn babatun lli-illan ġ-ignna.


Saluamendu hunez informatu içan dirade, eta haur diligentqui bilhatu vkan duté, çuetara ethorteco cen gratiaz prophetizatu vkan duten Prophetéc. 	 hati lanbiya lli-sawlnin ġayd izrin f-lbaraka lli-rad-awn-yili, ar-swingimn ar-sqsan f-ujnjm-ad.


Baina Lot Sodomatic ilki cen egunean, suz eta suphrez vri eguin ceçan cerutic, eta guciac deseguin citzan: 	 walaynni ġ-wass lli-ġ-iffuġ luṭ tamdint n-sadum tḍr-d lɛafit d-lkbrit zġ-ignwan tyawhlakn kullutn.


Obra onetan testimoniage duena: eya haourrac haci dituenez, eya estrangerac alogeatu dituenez, eya sainduén oinac ikuci dituenez, eya affligituac aiutatu dituenez, eya obra on orori ardura iarreiqui içan çayonez. 	 ar-tti-talġn mddn f-lh̬ir lli-tskar, trbbu tarwa-ns f-ma-ifulkin, ar-tssmrḥba s-willi tmuddunin ar-ttqasa imẓlayn n-rbbi, ar-ttɛawan winna llanin ġ-tnukmut, ar-n-bdda-ttgga tiqqi-ns a-tskar afulki d-kullu mddn.


Iesus bada guehiagoric etzabilan aguerriz Iuduén artean: baina ioan cedin handic desertuaren aldeco comarcarát, Ephraim deitzen den hirira: eta han egoiten cen bere discipuluequin. 	 ġakudan ur-sul-a-itlulli yasuɛ ġ-gr ayt-yudaya, iffuġ zġ-ġin iddu s-yat-tmazirt ġ-tama l-lh̬la s-yat-tmdint lli-mi-ttinin afraym. iqama ġin ntta d-imḥḍarn-ns.


Baina harc ihardesten çuela erran ceçan, Norc eçarten baitu enequin escua trempatzeco platean, harc tradituren nau. 	 yini-asn: «yan zġ-willi didi dranin ġ-uruku-ad a-ra-yyi-izznz.


Eta bera gauça guciac baino lehen da, eta gauça guciac harçaz consistitzen dirade. 	 illa ntta ur-ta-illi kra yaḍni, d-nttan a-izzgan kraygatt kra ġ-illiġ-t-id-iqqan a-yili.


Ecen egundano Aigueruètaric ceini erran vkan drauca, Ene Semea aiz hi, nic egun engendratu aut hi? Eta berriz, Ni içanen natzayo hari Aita, eta hura içanen çait niri Seme? 	 ašku urd kra n-yan ġ-lmalayka a-mi-inna rbbi ġ-warra-ns: «kiyi tgit iwi. babak ad-giġ ġassad.» urd kra l-lmalak a-f-inna: «rad-gġ babas, ig ntta iwi.»


Bada fructuén sasoina hurbildu cenean, igor citzan bere cerbitzariac laborarietara, fructuén recebitzera. 	 lliġ-d-iruḥ-uzmz l-lġllt, yazn kra n-ih̬ddamn-ns s-dar ih̬ʷmmaṣn ad-as-d-awin ma-t-id-yuškan ġ-lġllt.


Eta beha neçan, eta huná hodey churibat: eta hodey gainean norbeit cegoen iarriric guiçona irudi çuenic, çuela bere buru gainean vrrhezco coroabat, eta bere escuan iguitey çorrotzbat. 	 ssmaqqlġ-n ilmma s-ẓriġ yat-tmdlut tumlilt, iskiws fllas yan irwas bnadm. yili ttaj n-uwrġ f-ih̬f-ns, yili-usmmawd imsadn ġ-ufus-ns.


Orduan hurbilduric discipuluéc erran cieçoten, Cergatic comparationez minço atzaye? 	 aškin-d dars imḥḍarn-ns sqsan-t: «mah̬ aylliġ a-srsn-tsawalt s-lmɛni?»


Orduan Iesusec igor ceçan hura bere etcherát, cioela, Ezadila burgura sar, eta nehori ezterroala burguän. 	 yazn-t yasuɛ yini-as: «zri s-tgmmi-nnk. ad-ur-twrrit s-uduwwar.»


Eta ikus nitzan hilac chipiac eta handiac Iaincoaren aitzinean ceudela, eta liburuäc irequi citecen: eta berce liburubat irequi cedin, cein baita vicitzeco liburua: eta iugea citecen hilac liburuètan scribatuac ciraden gaucetaric, bere obrén araura. 	 s-ẓriġ ġwilli mmutnin, ma-imqqurn ula ma-imẓẓin, biddn kullu ġ-lgddam l-lɛrš. tyawrẓamn kra n-warratn ġakudan, s-ityawrẓam yan-warra yaḍni igan arra n-tudrt. yut rbbi lḥukm ġakudan f-willi mmutnin, irar-asn f-ġaylli skrn ġmklli ityaran ġ-warratn.


Felix gucizco excellenteá eçagutzen diagu esquer gucirequin gauça gucietan eta leku gucietan, ecen guc ardietsi dugula baque handia hiçaz, eta eure prouidentiaz populu hunetan eguin dituan ordenança onéz. 	 nfrḥ s-kullu mad-aġ-tskart, ar-k-ntškar ġ-kraygatt mani d-kraygatt luqt.


Haourra nincenean, haour anço minço nincén, haour anço iugeatzen nuen, haour anço pensatzen nuen: baina guiçon eguin naicenean, abolitu vkan ditut haourtassuneco manerác. 	 ġakud lliġ giġ aḥšmi ar-sawalġ zund aḥšmi ar-ssḥssuġ zund aḥšmi ar-swingimġ zund aḥšmi, walaynni lliġ wrriġ giġ argaz flġ-n tiġawsiwin n-iḥšmay.


Baina guregatic-ere, ceini imputaturen baitzaicu, Iesus gure Iauna hiletaric resuscitatu duena baithan sinhesten dugunoy, 	 ityara f-ssibt-nnġ ula nkkʷni. ašku rbbi rad-aġ-ig d-wid f-irḍa ula nkkʷni, f-ssibt n-ma-numn srs nttan lli-d-issnkrn siditnnġ yasuɛ zġ-lmut.


Ecen Moysesen Leguean scribatua da, Eztraucac ahoa lothuren idi bihitzen ari denari. Ala artha du idiéz Iaincoac? 	 ašku ġ-ššrɛ n-musa a-ġ-ityara: «a-ur-tgt aġamu i-uzgr lli-isrwatn.» izd ġir izgarn a-iqṣad rbbi ġ-wawal-ad?


Ecen gaitz gucién erroa auaritiá duc, cein desiratzen dutelaric batzu erauci içan baitirade fedetic, eta bere buruäc anhitz doloretan nahaspilatu vkan baitituzté. 	 ašku tayri n-iqaridn ar-di-ttawi kullu ma-yʷh̬šnn. llan kra n-mddn ar-bahra-ttirin iqaridn aylliġ ffuġn aġaras l-lmasiḥ, ssyaggasn ulawn-nsn s-tguḍi iggutn.


Eta sanctificatu içanic, eguin içan çaye hura obeditzen duten guciéy saluamendu eternalaren authór: 	 walaynni lliġ ikmml kullu ma-fllas-illan, ijjnjm ġwilli skarnin s-wawal-ns s-ujnjm idumn,


Simon Cananeoa, eta Iudas Iscariot, hura traditu-ere çuena. 	 d-simɛan awaṭani, ntni d-yahuda ish̬aryuṭ lli-ra-izznz yasuɛ tigira.


Bada auçoéc, eta lehen ikussi çutenéc ecen itsu cela, erraiten çutén, Ezta haur iarriric ohi cegoena eta escatzen cena? 	 ar-ssmqsan-wadjarn-ns ntni d-willi-t-ẓranin ar-itḍalab, ar-ttinin i-ngratsn: «is-urd ġwalli itgawarn ar-itḍalab ayad?»


Dohatsu dirade baquea procuratzen dutenac: ceren hec Iaincoaren haour deithuren baitirade. 	 imbarkin ad-gan ġwilli skarnin sslamt, ašku ntni a-ra-ig rbbi d-tarwa-ns.


Etare Samuelez guerozco Propheta guciéc, eta gueroz prophetizatu duten guciéc aitzinetic erran-ere badituzte egun hauc. 	 «hati ussan-ad a-f-sawln kullu lanbiya lli-dar awal n-rbbi zġ-ṣamwil ula kullu willi-as-ggʷranin.


Orduan nigar handi guciéz eguin cedin: eta Paulen leppora bere buruäc egotziz pot eguiten ceraucaten: 	 ḥbbln-t-id ar-gis-ssudunn ar-allan kullutn.


Eta guertha cedin Pierris sartzen cen beçala, Cornelio aitzinera ilki baitzequión, eta bere buruä haren oinetara egotziric, adora ceçan. 	 ilkm bṭrus tigmmi s-t-id-imnaggar kurnilyus iknu s-wakal ġ-dar iḍarn-ns.


Huná, igaiten gara Ierusalemera, eta guiçonaren Semea liuraturen çaye Sacrificadore principaley eta Scribey, eta hura condemnaturen dute hiltzera: 	 «sfldat, ra-nddu s-urušalim. imma nkki lli-igan yus n-bnadm, ra-yyi-dḥin s-gr ifassn n-inmġurn n-tgmmi n-rbbi d-imslmdn n-ššrɛ. rad-flla-ḥkamn s-lmut,


Eta cembeit egunen buruän erran cieçón Paulec Barnabasi, Itzuliric visita ditzagun gure anayeac Iaunaren hitza denuntiatu dugun hiri gucietan, eya nola dauden. 	 yan-wass isawl bulus s-barnaba yini-as: «a-nwrri s-dar aytmatn ġ-tmdinin kullutnt lli-ġ-nbrrḥ s-wawal n-siditnnġ, a-nẓr mamnk ad-gan.»


Eguiaz erraiten drauçuet, non-ere predicaturen baita Euangelio haur mundu gucian, hunec eguin duena-ere contaturen da hunen memoriotan. 	 lḥqq a-rad-awn-iniġ, innaġ a-tbrraḥn mddn s-lh̬bar-ad ifulkin ġ-kullu ddunit, ra-ttinin f-mayd tskr h̬tad, ar-tt-id-srs-kttin.»


Lurreco merkatariéc-ere nigar eguinen duté eta deithore haren gainean, ceren nehorc ezpaitu hayén marchandiçatic erosten guehiagoric: 	 «rad-ssġuyyun isbbabn n-ddunit ar-fllas-allan, ašku ur-sul-illi ma-isaġn sslaɛt-nsn


Operationén differentiác-ere badirade: baina Iainco ber-bat da, ceinec eguiten baitu gucia gucietan. 	 ggutn iskkirn, walaynni yan-rbbi a-tn-iskarn ġ-kraygatt yan.


Baina çuen artean handién dena, biz çuen cerbitzari. 	 wanna gigun imqqurn, nttan a-ra-ig ah̬ddam-nnun.


Cer beraz erranen dugu? Ecen Gentil iustitiari etzarreitzanéc, iustitia ardietsl vkan dutela: etare iustitia fedezcoa: 	 ma-ra-nini f-mayad? rbbi irḍa f-ayt-tmizar yaḍni. wah̬h̬a ur-a-tnawaln ma-t-irḍan, irḍa fllasn f-ssibt n-mad-umnn.


Halaber othoitz eguiten drauçuet, anayeác, suffri eçaçue exhortationetaco hitza: ecen hitz gutitan scribatu drauçuet. 	 way-aytma, riġ ad-awn-ḍalbġ a-tqblm iwaliwn-ad lli-s-kʷn-uṣṣaġ, ašku ur-bahra-tġzzif-tbrat-ad.


Dembora gutibat, eta eznauçue ikussiren: eta berriz dembora gutibat, eta ikussiren nauçue: ecen ni banoa Aitaganát. 	 ġir yan imikk ur-sul-ra-yyi-tẓrm, imikk tiġurdin n-mayan ra-yyi-daġ-tẓrm.»


Baina bertan Paul igor ceçaten camporát anayéc, ioan ledinçát itsas alderat beçala: baina Silas eta Timotheo egon citecen han. 	 nkrn aytmatn ġakudan, safḍn bulus s-tama n-umda. imma sila d-timutaws qaman ġ-biriyya.


Eta hori ikussiric Simon Pierrisec egotz ceçan bere buruä Iesusen belhaunetara, cioela, Parti adi eneganic, Iauna, ecen guiçon bekatorea nauc ni. 	 imma simɛan bṭrus, lliġ iẓra mayd ijran iḍr-n f-ifaddn n-yasuɛ yini-as: «wa-sidi, ngara didi. argaz yʷh̬šnn ad-giġ.»


ANCIANOAC Gayo maite nic eguiazqui on daritzadanari. 	 zġ-umġar i-gʷma iɛzzan gayus. tɛzzat dari s-lḥqq.


Ala çuetaric Iaincoaren hitza ilki içan da? ala çuetara beretara heldu içan da? 	 ma-tnnam? izd darun a-zġ-d-yuška-wawal n-rbbi? izd kunni waḥdukn ka-t-issnn?


Baina harenganat beguiac çorrozturic Pierrisec Ioannesequin erran ceçan, Beheçac gureganat. 	 ssmaqqln gis, yini-as bṭrus: «mnad ginnġ.»


Guiçon anayeác, complitu behar cen Scriptura haur, cein aitzinetic erran baitu Spiritu sainduac Dauid-en ahoz, Iudasez, cein içan baita Iesusen hatzamailén guidari: 	 yini-asn: «way-aytma, iqqan-d a-yafu maylli inna rruḥ lqudus ġ-warratn n-rbbi f-imi n-ugllid dawd, isawl f-yahuda lli-izwarn i-willi umẓnin yasuɛ.


Eta ihardesten duela Iesusec dioste, Huts eguiten duçue Scripturác eta Iaincoaren verthutea iaquin gabez. 	 isawl yasuɛ yini-asn: «ġayad a-f-tjlam, ašku ur-tssinm arratn n-rbbi ula tssnm taẓḍḍart n-rbbi.


Çareten scandalo gabe eta Iuduetara eta Grecoetara eta Iaincoaren Eliçagana. 	 a-ur-tti-tssṭiyyarm i-ayt-yudaya ula ayt-tmizar yaḍni ula ayt-umnaggar n-rbbi.


Eta Iesusec erran cieçón, Baldin hori sinhets ahal badeçac, gauça guciac dituc possible sinhesten duenaren. 	 yini-as yasuɛ: «ma-s-tnnit ‹iġ-tẓḍart›? yan yumnn, ur-illi kra mi ur-iẓḍar a-t-iskr.»


Baina questione erhoac eta genealogiac eta contentioneac eta Legueazco iharduquiteac empatchaitzac: ecen probetchu gabetaco dituc eta vano. 	 walaynni anf i-tjmmaɛt ih̬wan n-willi tmjaḥadnin f-ismawn n-tasutin lli-zrinin, ar-tẓin ar-tmmaġn f-ššrɛ n-musa. ġayan ur-akkʷ-a-itnfaɛ s-yat.


Eta haur da berac guri promettatu draucun promessa, baita, vicitze eternala. 	 ašku s-wawal izgan a-s-aġ-imla mayad, yini-aġ is-rad-aġ-ifk tudrt idumn.


Baina hura hayén artetic iraganic, ioan cedin. 	 walaynni izri yasuɛ zġ-gratsn iftu.


Ceinec halaco manamendua harturic eçar baitzitzan presoindegui çolán, eta hayén oinác hers citzan cepoaz. 	 lliġ isfld-ungabal i-luṣit-ad, ig-tn-in ġ-tḥanut n-wallaġ, iqqn iḍarn-nsn ġ-gr-tfrsa ẓẓaynin.


Ecen baldin lengoage arrotzez othoitz eguiten badut, ene spirituac othoitz eguiten du: baina ene adimendua fructu gabe da. 	 iġ-a-tẓallaġ s-iwaliwn iġribn, hati ul-inu a-itẓallan imma lɛaql-inu ur-as-illi yat.


Eta iarreiquiten çayón Iesusi Simon Pierris, eta berce discipulubat, eta discipulu hura cen Sacrificadore subiranoaren eçaguna, eta sar cedin Iesusequin batean Sacrificadore subiranoaren salán 	 imma simɛan bṭrus ntta d-yan-umḥḍar yaḍni ḍfarn yasuɛ. amḥḍar-an, issn-t-unmġur n-tgmmi n-rbbi. ikšm ula ntta s-wammas n-tgmmi n-unmġur s-illiġ illa yasuɛ.


Eta bigarrenac har cieçán hura, eta hil ciedián, eta harc-ere etzieçán leinuric vtzi: eta hirurgarrenac halaber. 	 yawi-tt wis sin immt ur-d-ifil tarwa. ġmkad a-iga wis kraḍ ula ntta,


Baldineta eure escuac edo eure oinac trebuca eraciten bahau trenca eçac hura eta iraitzac eureganic, hobe duc hire, mainguric edo escubakoitzdun vicitzean sar adin, ecen ez bi escuac edo bi oinac dituála suco gehennara iraitz adin. 	 iġ-a-k-issṭar-ufus-nnk nġd aḍar-nnk, bbi-t tluḥt-t-in. yuf-ak a-tkšmt s-tudrt tgit abiḍar nġd bla n-yan-ufus, ula a-dark-ilin sin ifassn d-sin iḍarn ttyawgart-n ġ-lɛafit lli-ur-sar-ih̬sin.


Ceruä eta lurra iraganen dirade, baina ene hitzac eztirade iraganen. 	 rad-ittin ignwan d-wakal, walaynni ur-sar-ittin iwaliwn-inu.


Norc separaturen gaitu gu Christen amoriotic? ala tribulationec, ala hersturac, ala persecutionec, ala gossetec, ala billuci içatec, ala perilec, ala ezpatac? 	 ma-iẓḍarn a-yini nʷh̬šn? han lmasiḥ yasuɛ a-fllannġ-immutn, inkr-d-nnit zġ-lmut yili f-ufasi n-rbbi, ar-t-fllannġ-itḍalab.


Eta haur da charitatea, ebil gaitecen haren manamenduén araura: haur da manamendua hatseandanic ençun vkan duçuen beçala, hartan ebil çaitezten. 	 ġmkad a-s-ra-nmala lḥnant lli-ginnġ-illan: ra-nskar s-luṣiyat n-rbbi. d-ġmkad a-tga luṣit-ns lli-mi-tsfldm zġ-isizwar: a-bdda-ttḥnnum i-ngratun.


Baina Saulec (Paul-ere deitzen denac) betheric Spiritu sainduaz, harengana beguiac chuchenduric, 	 ġakudan šawl lli-mi-nttini bulus iɛmmr s-rruḥ lqudus, imnad ġ-usḥḥar


Hunec ahal duena eguin du: auançatu da ene gorputzaren vnctatzera ene ohorztecotzat. 	 hatti tskr maylli mi tufa. nttat tzwar tẓġur ddat-inu i-umḍḍal.


Ordenatu içan cenean gu Italiarát embarcaturen guenela, eman cietzoten bay Paul bay berce presonér batzu Iulio deitzen cen Centener Augustoren bandaco bati. 	 skrn ġakudan f-ad-aġ-aznn ġ-umda s-tmazirt n-iṭalya. fkn bulus d-kra n-iḥbbasn yaḍni ġ-ufus n-yal-lqbṭan n-iɛskrin ism-ns yulyus, iga zġ-‹rrbɛt n-qayṣr›.


Ecen norc-ere eguinen baitu ene Aita ceruètan denaren vorondatea, hura da ene anaye, eta arreba, eta ama. 	 ašku wanna iskarn ma-ira baba rbbi n-ignna, nttan a-igan gʷma, ig ulltma, ig inna.»


Halacotz bada, anayeác, çordun gara, ez haraguiagana, haraguiaren araura vicitzeco, baina Spirituagana. 	 ġmkad ay-aytma, illa fllannġ a-nskar s-ma-ira rruḥ n-rbbi urd ma-tra ddat-nnġ.


Iesus Christen testimoniage çuetan confirmatu içan denaren araura: 	 rbbi izzga gigun tugga lli-awn-in-niwi f-lmasiḥ.


Eta canticoa erranic ioan citecen Oliuatzetaco mendirát. 	 asin ilmma yan-umarg zġ-imurign n-rbbi, ffuġn s-uwrir n-zzitun.


Daquiçuelaric ecen redemitu içan çaretela çuen conuersatione vano aitén ordenancetaric hartutic: ez gauça corruptiblez, nola baita, cilharrez edo vrrhez: 	 ašku tssnm is-kʷn-d-ifra zġ-tnbaḍin h̬wanin lli-awn-d-fln imzwura-nnun. ašku urd s-ma-ifnnun zund nnuqrt nġd urġ a-s-kʷn-d-ifra,


Biharamunean bestara ethorri içan cen gendetze handic, ençunic ecen Iesus ethorten cela Ierusalemera, 	 ndid azkka sfldn mddn is-yumẓ yasuɛ aġaras yakmur-n s-urušalim. iggut ġ-urušalim ma-d-yuškan ad-zzrin lɛid ġin.


Eta ençun neçan voz handibat cerutic, cioela, Huná, Iaincoaren tabernaclea guiçonequin da, eta habitaturen da hequin, eta hec haren populu içanen dirade, eta Iaincoa bera hequin içanen da hayén Iainco. 	 sfldġ i-yan-wawal itjhhdn isawl-d zġ-dar lɛrš yini: «hati ġ-gr bnadm a-ġ-ra-tili-tzdġt n-rbbi, izdġ ġilad ġ-wammas-nsn, gn ayt-dars. rbbi rad-didsn-yili, ig rbbi-nsn.


Eta discipuluac bethatzen ciraden bozcarioz eta Spiritu sainduaz. 	 imma imḥḍarn lli-fln ġ-anṭakiyya, ɛmmrn ntni s-lfrḥ ula s-rruḥ lqudus.


Borz oguiac hautsi nerauztenean borz milla guiçoney cembat sasqui çathiz beteric altchatu centuzten? Diotsate, Hamabi. 	 iniyat-iyi, lliġ bbiġ smmust-tngʷal i-smmus id-walf, mnnawt tislla a-tusim ɛmmrnt s-tuffaẓ?» inin-as: «snat d-mrawt.»


Eta Thomas, hamabietaric bat, Didymus deitzen dena, etzén hequin Iesus ethorri cenean. 	 imma yan zġ-sin d-mraw n-umḥḍar ism-ns tuma, ar-as-daġ-ttinin ‹akniw›, ur-didsn-illi ġakud lliġ-d-darsn-yuška yasuɛ.


Halacotz, Iesus Christean libertate handi badut-ere hiri eguimbide duanaren manatzeco: 	 rad-iẓḍarġ zɛmġ a-k-amrġ s-ism l-lmasiḥ f-ma-k-id-iqqann a-ti-tskrt,


Ecen norc-ere edatera emanen baitrauçue beirebat vr ene icenean, ceren Christenac çareten, eguiaz diotsuet, eztuela galduren bere saria. 	 lḥqq a-rad-awn-iniġ, wanna-yawn-ifkan lkas n-waman s-ism-inu f-ssibt n-ma-tgam win lmasiḥ, rad-as-tili lbaraka-ns.»


Ecen gauça iustoa estimatzen dut, tabernacle hunetan naiceno, aduertimenduz çuen iratzartzea: 	 ašku swangmġ is-išwa a-bdda-ssrġaġ ma-illan ġ-ih̬f-nnun kullu mad-sulġ ġ-uh̬iyyam-ad lli-igan ddat-inu.


Çareten elkarren ostatuz recebiçale, murmurationeric gabe. 	 ssmrḥbat s-ingratun ġ-tgʷmma-nnun bla-da-ttngmugm.


Bada dembora lucez han egon citecen constantqui minçatzen ciradela, Iaunaren gorthassunez, ceinec testimoniage ekarten baitzaraucan bere gratiazco hitzari, eta emaiten çuen signo eta miraculu eguin ledin hayén escuz. 	 iqama ġin bulus d-barnaba kigan d-uwssan, ar-sawaln f-siditnnġ s-zzɛamt. ifk-asn siditnnġ taḥkimt ad-skarn lmɛjizat d-tmitar tjhhdnin ġ-lgddam n-mddn-an, baš ad-issann izd lḥqq a-iga-wawal l-lbaraka lli-s-a-tbrraḥn.


Eta bere cerbitzari-quideac haren oinetara bere buruä egotziric othoitz eguiten ceraucan, cioela, Auc patientia enegana, eta gucia pagaturen drauat. 	 iḍr-d-uh̬ddam-an yaḍni ġ-lgddam-ns iḍalb-t bahra yini-as ‹ṣbr didi, rad-ak-t-id-rarġ.›


Çordun naiz hambat Grecoetara nola Barbaroetara, hambat çuhurretara nola ignorantetara. 	 ašku illa flla ad-tɛawanġ kullu mddn, ayt-tmdint ula ayt-udrar, ġwilli ġranin ula ġwilli ur-ġrinin.


Baina bera retiratua cegoen desertuetan, eta othoitz eguiten çuen. 	 imma ntta ar-tn-ifal iddu s-mani ih̬wan a-n-gis-iẓẓall.


Eta gauça hauc erran cituenean, eracuts cietzén escuac eta oinac. 	 lliġ inna mayad imdi-asn-d ifassn-ns d-iḍarn-ns.


Halacotz contenitzen-ere da Scripturán, Huná, eçarten dut Sionen, har cantoin principala, elegitua eta preciosoa: eta hartan sinhesten duena ezta confus içanen. 	 ġmklli ityaran, inna rbbi: «hati ra-n-zzugzġ ġ-gr mddn-inu yan-uẓru imqqurn igan win-uġẓu. ẓliġ-t iɛzzu dari. wanna srs yumnn ur-sar-ti-tʷgraẓ.»


Ihardets ceçan guiçonac eta erran ciecén, Segur, hunetan da miraculua, ceren çuec ezpaitaquiçue nondic den, eta irequi baititu ene beguiac. 	 isawl-urgaz-lli yini-asn: «lɛjb aya. ur-tssinm manizġ-d-yuška, d-ntta irẓm alln-inu.


Ecen behar cela Christec suffri leçan, eta hilén resurrectioneco lehena licén, ceinec populu huni eta Gentiley arguia denuntiatu behar baitzerauen. 	 nnan is-rad-bahra-irfufn lmasiḥ, ig amzwaru i-willi ra-d-inkr zġ-lmut, baš a-issbayyn tifawt i-ayt-yudaya ula ayt-tmizar aggugnin.»


Eta guertha cedin contentionebat-ere hayén artean, cein hetaric estimaturen cen guehien. 	 ar-tẓin imḥḍarn i-ngratsn f-manwa gisn a-ra-ig anmġur.


Eta faltatu cenean mahatsarnoa, bere amác diotsa, Iesusi, Mahatsarnoric eztié. 	 lliġ-asn-tmman-waman n-waḍil iktin, tini-as innas i-yasuɛ: «ur-sul darsn aman n-waḍil.»


Eta hayén fedea ikussi çuenean, erran cieçón, Guiçoná, barkatu çaizquic eure bekatuac. 	 iẓr yasuɛ mamnk a-bahra-srs-umnn, isawl s-ukušam yini-as: «way-argaz, ittin fllak ddnub-nnk.»


Garaita vkanen duena hala veztituren datec abillamendu churiz, eta eztiát haren icena iraunguiren vicitzeco liburutic, eta aithorturen diát haren icena neure Aitaren aitzinean, eta haren Aingueruén aitzinean. 	 kullu wanna inran, ra-ils ula ntta timlsit tumlilt. rad-addrġ ism-ns ġ-dar baba rbbi ula lmalayka-ns, iniġ fllas izd winu a-iga. ur-sar-kkisġ ism-ns zġ-warra n-tudrt.


Diotsa Marthac, Baceaquiat ecen resuscitaturen dela resurrectionean, azquen egunean. 	 tini-as-d marta: «ssnġ is-ra-d-inkr ġ-tnkra ġ-wass iggʷran n-ddunit.»


Ecen senharra da emaztearen buru, Christ-ere Eliçaren buru den beçala, eta hura da gorputzaren saluadorea. 	 ašku argaz iga ih̬f n-tmġart, ġmklli iga lmasiḥ ih̬f n-umnaggar n-willi ganin wins. ig-umnaggar ddat l-lmasiḥ, ig ntta anjjam-ns.


Baina norequin comparaturen dut generatione haur? Merkatuan iarriric dauden, eta bere laguney oihuz dagozten haourtchoac beçalaco da, 	 «walaynni ma-s-rad-awn-ssrwasġ tasut-ad? trwas tarwa lli-skiwsnin ġ-ssuq ar-n-aqran i-imddukkʷal-nsn ar-ttinin


Eta partituric handic Iesus ethor cedin. Galileaco itsas aldera: eta iganic mendira, iar cedin han. 	 iftu yasuɛ zġ-ġin izri zġ-tama n-umda n-jalil, iġli s-yan-uwrir igawr gis.


Ecen peril da seditionez accusa ezgaitecen, egungo egunagatic, truble huneçaz raçoin eman ahal deçaquegun causaric eztenaz gueroz. Eta gauça hauc erran cituenean biltzarreari congit eman cieçón. 	 walaynni ġayd darnnġ ijran ġassad, illa gis ma-f-a-ntiksaḍ, a-ur-srnnġ-aštkkan lḥukkam n-rruman, inin izd ntni a-f-inkr-uduy-ad. ur-darnnġ ma-nttini f-imrwayn-ad, ašku ur-nẓḍar a-nini ma-f-d-munn mddn-ad ggutnin.»


Ceinéz promes handiac eta preciosoac eman içan baitzaizquigu, heçaz natura diuinoan participant eguin çaiteztençát, munduan guthiciamenduz den corruptionetic. 	 d-ġmkad a-s-aġ-llant lbarakat hiyyanin ɛzzanin lli-f-inna rad-aġ-tnt-ifk, baš a-twrrim tgm ġmklli iga rbbi, tnjmm zġ-kullu ma-itawin ġ-ddunit s-lhalak f-ssibt n-maylli ittiri bnadm i-ih̬f-ns.


Eta Herodes Iesus ikussiric aleguera cedin haguitz: ecen aspaldi çuela, haren ikusteco desira çuen, ceren anhitz gauça ençuten baitzuen harçaz: eta sperança çuen cembeit signo ikussiren çuela harçaz eguiten. 	 ifrḥ hirudus bahra lliġ iẓra yasuɛ, ašku kigan a-itql yiri a-t-iẓr. isfld fllas bahra, yiri a-iẓr kra l-lmɛjizt f-ufus-ns.


Eta landán datena, ezalbeiledi guibelerat itzul bere abillamenduén hartzera. 	 wanna-n-illan ġ-igran, iqqan-t-id a-ur-iwrri tiġurdin a-d-yawi timlsit-ns.


Orduan liuraturen çaituzte afflictionetara, eta hilen çaituzte, eta gende guciéz gaitz etsiac içanen çarete ene icenagatic. 	 «ġakudan ra-kʷn-dḥayn s-lmḥkamat ar-kʷn-ssrfufunn nġn-kʷn. ra-kʷn-tkrhun ġ-kullu timizar n-ddunit f-ssibt n-ma-tgam winu.


Saluta eçaçue Apelles, Christean approbatua. Salutaitzaçue Aristobulorenecoac. 	 ar-n-tsllamġ f-aballis lli-ityaramn izga ġ-lmasiḥ. ar-n-tsllamġ ula f-ayt-tgmmi n-aristubulus.


Bada nehorc ezteçala hura menosprecia, baina guida eçaçue baquerequin, dathorrençát enegana, ecen haren beguira nago anayequin. 	 a-t-ur-iḥgr yan, walaynni ɛawnat-t a-ikmml f-umuddu-ns s-sslamt baš a-d-iwrri s-dari. ašku ha-yyi ar-srs-tqlġ ntta d-aytmatn yaḍni.


Etzaretela nehorengana deusez çordun: elkarri on daritzoçuen baicen: ecen berceri on daritzanac, Leguea complitu du. 	 ad-ur-tasim tamrwast i-yan. ġir yat-tmrwast a-kʷn-d-iqqann: a-ttḥnnum i-ngratun. wanna iḥnnan ġ-wiyyaḍ, han ikmml kullu ma-ityaran ġ-ššrɛ.


Eta merkatutic itzultzen, diradenean, ikuciac ezpadirade, eztuté iaten. Anhitz berce gauçaric-ere bada beguiratzeco hartu dutenic, nola baitirade goporrén ikutzeac, eta cubenac, eta cobrezco vncienac, eta ohenac. 	 ġakud nna-d-uškan zġ-ssuq ur-rad-ššn ard sirdn. ggutnt lɛadat yaḍni lli-tamẓn, ar-siridn lkisan d-tmkilin d-irukutn n-wanas d-ibrdan.


Guero herén Aingueruäc io ceçan trompettáz, eta eror cedin cerutic içar handi irachequibat, çucibat beçala, eta eror cedin fuuioen herén partera, eta ithur vretara. 	 yut wis kraḍ l-lmalayka nnffar-ns, s-iḍr yan-itri imqqurn zġ-ignwan ar-ijddr zund asafu, iḍr f-tulut n-isaffn d-talɛinin n-waman.


Eta populua gogo batez behatzen çayon Philippec erraiten çuenari, ençuten eta ikusten cituztela eguiten cituen signoac. 	 ggutn mddn n-ġin, lliġ sfldn i-ma-ittini filibbus ẓrn timitar tjhhdnin lli-iskar, awin-tt kullu ġ-wawal-ns.


Eta continua ceçan herenaren igortera: baina hec haur-ere çaurthuric egotz ceçaten campora. 	 yazn wis kraḍ. ula ntta, ssyaggasn-t luḥn-t-in s-brra.


Eta gendetzéc ikussiric Paulec eguin çuena, altcha ceçaten bere voza, Lycaonico lengoagez, erraiten çutela, Iaincoac guiçonac beçalacaturic iautsi dirade guregana! 	 lliġ ẓran mddn ma-iskr bulus, alln awal-nsn inin s-wawal n-ayt-likuniyya: «hati gguzn-d ilahat-nnġ s-darnnġ, wrrin s-ssift n-bnadm.»


Ikussac beraz Iaincoaren benignitatea eta seueritatea: trebucatuetara, seueritatea: eta hiregana, benignitatea, baldin perseuera badeçac benignitatean: ezpere hi-ere ebaquiren aiz. 	 ẓr mamnk a-bahra-itḥnnu rbbi ula mamnk a-bahra-itšqu. išqa d-willi ḍrnin, ra-gik-itḥnnu iġ-tzgat ġ-lḥnant-ns. walaynni iġ-ur-a-ttzgat ra-k-ibbi ula kiyi.


Bada orhoit adi nondic erori aicén, eta dolu bequic, eta leheneco obrác eguin itzac: ezpere ethorriren nauc hire contra sarri, eta kenduren diát hire candelera bere lekutic, baldin dolu ezpadaquic. 	 swangm-d manizġ-n-tḍrt. wrri-d zġ-ddnub-nnk ar-tskart ġmklli tskart ġ-isizwar. iġ-ur-di-twrrit zġ-ddnub-nnk, ra-n-srk-aškġ ssittiġ-ak lḥska-nnk zġ-udġar-ns.


Eta baldin çazpitan egunean faltatzen badu hire contra, eta çazpitan egunean itzultzen bada hiregana, dioela, Dolu diát: barkaturen draucac. 	 iġ-a-yak-iskar lh̬ʷšant ssa n-twal ġ-yan-wass ar-d-ittaški ssa n-twal ar-ak-ittini: ‹tʷgraẓ-iyi f-mad-skrġ, ur-sul-ra-t-skrġ,› illa fllak ad-as-ttṣamaḥt.»


Ez-auena hic-ere eure cerbitzari-quideaz pietate vkan behar, nic-ere hiçaz pietate vkan dudan beçala? 	 is-ur-fllak-illi ula kiyi a-tḥnnut zġ-gʷmak ġmklli zgik ḥnnaġ nkki?›


. Eta aretzebat eguin ceçaten egun hetan, eta offrenda cieçoten sacrificio idolari: eta delectatzen ciraden bere escuezco obra eguinetan. 	 skrn ya-laṣnam zund igiz ġ-uwssan-an, ar-n-srasn tiġrsiw ġ-lgddam-ns, skrn lfišta frḥn s-ġaylli ssngaddan s-ifassn-nsn.


Orduan interroga ceçan, hura Pilatec, Hi aiz Iuduen Reguea? Eta harc ihardesten çuela erran cieçón, Hic dioc. 	 isqsa-t bilaṭus: «is-tgit agllid n-ayt-yudaya?» irar-as yasuɛ: «kiyi a-t-innan.»


Eta populua cegoen Zachariasen beguira, eta miresten çuen nola harc hambat berancen çuen templean. 	 ar-tqln mddn s-zakariyya, ar-ssmqsan i-ngratsn: «mah̬ aylliġ-n-imaṭl ġ-tḥanut tamẓlayt?»


Ecen sperançaz saluatu içan gara. Eta ikusten den sperançá, ezta sperança: ecen nehorc ikusten duena, certaco spera leçaque? 	 walaynni urd ġir ddunit a-inddrn. ula nkkʷni lli-dar lġllat timnza n-rruḥ lqudus, ar-nnddr ġ-ugʷns-nnġ ġilad ġ-a-ntql s-wass lli-ġ-rad-aġ-ig rbbi d-tarwa-ns ifukku ddat-nnġ zġ-lhalak.


Bada eguiazqui alhargun denac eta bera azquendu içan denac sperança dic Iaincoa baithan, eta perseueratzen dic othoitzetan eta orationetan gau eta egun. 	 imma tahjjalt nna-iqaman waḥdutt bla yan, tga rrja-ns ġ-rbbi ar-as-ttẓalla ar-zgis-ttḍalab ġ-iyḍ ula azal.


Hitz hauc ençun eta, Sacrificadore subiranoa eta templeco Capitaina, eta Sacrificadore principalac, dudán ceuden heçaz cer içanen cen. 	 lliġ sfldn inmġurn d-lqbṭan n-imh̬zniyn n-tgmmi n-rbbi i-mad-nnan, gammin ad-fhmn ma-ijran. ar-ttinin i-ngratsn: «ma-ra-d-iggʷru i-ġayad?»


Eta hec ençun citzatenean, glorifica ceçaten Iauna, eta erran cieçoten, Anayé, badacussac cembat milla diraden Iudu sinhetsi dutenac: eta guciey baitacheté Iaincoaren zeloa. 	 lliġ sfldn i-ma-inna ar-kullu-talġn rbbi. inin ilmma i-bulus: «wa-gʷmatnnġ, tẓrit kigan d-wafḍan n-ayt-yudaya a-d-iwrrin amnn s-siditnnġ, ar-kullu-ttirin ššrɛ n-musa bahra.


Baina obratzen duenari alocairua etzayó gratiatan contatzen baina hartzetan: 	 wanna ith̬damn ar-itamẓ tiġrad-ns, urd tikki ad-gant, walaynni f-twuri lli-iskr a-f-a-tnt-itamẓ.


Ecen handi içanen duc Iaunaren aitzinean, eta mahatsarnoric ez berce arnoric eztic edanen: eta Spiritu sainduaz betheren datec bere amaren sabeleandanic. 	 ašku ra-ig wad ihiyyan ġ-iẓri n-sidi rbbi. ur-ra-issa ma-iktin ula ma-issmllilin. ra-iɛmmr s-rruḥ lqudus ġ-waḥlig n-innas,


Bada Abrahamganic Dauidgananoco generatione guciac, dirade hamalaur generatione. Eta Dauidganic Babylonerat eraman içan ciraden arteranocoac, hamalaur generatione. Eta Babylonerat eraman içan ciradenetic Christgananocoac, hamalaur generatione. 	 kkuẓṭ d-mrawt n-tasut a-illan zġ-ibrahim ar dawd. kkuẓṭ d-mrawt n-tasut a-illan zġ-dawd ar akud lliġ iwin ayt-yudaya s-babil. d-kkuẓṭ d-mrawt n-tasut a-illan zġ-lliġ-tn-iwin s-babil ar akud lliġ ilul lmasiḥ.


Eta ezpaitzeçaten eçagut dilubioa ethor cedino, eta guciac eraman citzaqueeno: hala içanen da guiçonaren Semearen ethortea-ere. 	 mddn-an ur-tt-gis-iwin aylliġ ġlin-waman tyawhlakn kullutn. ġmkan a-ra-ijru ġ-wass-an ġ-rad-d-aškġ nkki lli-igan yus n-bnadm.


Ecen haren entrepresác badaquizquigu. 	 baš a-ur-tt-fllannġ-izzri šiṭan, ašku nssn tillay-ns.


Ecen manatzen çuen spiritu satsua guiçonaganic ilki ledin: ecen dembora lucez eduqui çuen hura: eta estecaturic cadenaz eta cepoez beguiratzen cen: baina estecailluac çathituric eramaiten cen deabruaz desertuetara. 	 ašku yasuɛ yumr ljnn a-zgis-iffuġ. argaz-an, mnnawt-twal a-t-yumẓ ljnn. ar-ti-tgabaln mddn ar-t-kkrfn zġ-ifassn ula iḍarn s-ssnasl ula lgyud, walaynni ar-itbbi ssnasl, ar-t-idḥay ljnn s-lh̬la.


Eta permetti ciecén bertan Iesusec. Eta ilkiric spiritu satsuac lar citecen vrdetara, eta oldar cedin vrdaldea gainetic behera itsassora (eta baciraden bi millaren inguruä) eta itho citecen itsassoan. 	 irar-asn: «zaydat.» ffuġn ljnun ġakudan, kšmn s-walfan, tazzl-tuwrut s-jjhd zġ-ujarif s-umda. sin id-walf n-ilf ad-gan, h̬sin-in kullutn ġ-umda.


Ezteçoçuela nehori gaitza gaitzagatic renda. Procuraitzaçue gauça honestac guiçon gucién aitzinean. 	 iġ-illa mad-awn-iskrn ma-yʷh̬šnn ad-as-t-ur-trarm s-lh̬ʷšant, walaynni tawiyat-stt ġ-ih̬f-nnun a-tskarm ma-f-rad-akkan kullu mddn tugga n-is-ifulki.


Eta egun oroz perseueratzen çutén gogo batez templean, eta hausten çutela oguia etchez etche, hartzen çuten bere othorançá alegrançarequin eta bihotzezco simplicitaterequin: 	 ass f-wass ar-tmunun kullutn ġ-tgmmi n-rbbi, ar-tbbin aġrum ġ-tgʷmma-nsn ar-šttan i-ngratsn s-nniyt d-lfrḥ iggutn,


Baina baldin arguian bagabiltza, hura arguian den beçala, communione dugu elkarrequin harequin batean, eta Iesus Christ haren Semearen odolac purgatzen gaitu bekatu orotaric. 	 walaynni iġ-a-nttidu ġ-tifawt ġmklli illa ntta ġ-tifawt, tlla darnnġ tamunt i-ngratnnġ, ar-aġ-ssġusn idammn n-yasuɛ yus n-rbbi zġ-kullu ddnub nna-ginnġ-illan.


Baina harc etzieçon ihardets hitzic. Orduan hurbilduric bere discipuluéc othoitz ceguioten, cioitela, Emóc congit: ecen oihuz diaoc gure ondoan. 	 imma yasuɛ ifssa, ur-as-inni yat. munn-d ilmma imḥḍarn-ns inin-as: «ssmsr-tt a-sidi, ašku sul-aġ-tḍfar ar-tssġuyyu.»


Eta bere nabussiaren vorondatea eçagutu duen cerbitzaria, eta ezpaita preparatu, eta ezpaitu haren vorondatearen araura eguin, cehaturen da anhitz vkaldiz: 	 ah̬ddam nna-issnn ma-zgis-ira sidis walaynni ur-t-inawl ula iskr-t, ra-t-issġurš sidis bahra.


Halaber erran cieçón, Eguiaz eguiaz erraiten drauçuet, Hemendic harat ikussiren duçue ceruä irequiric, eta Iaincoaren Aingueruac igaiten eta iausten diradela guiçonaren Semearen gainera. 	 izayd yasuɛ yini-as: «lḥqq ayad, lḥqq a-rad-awn-iniġ. ra-tẓrm ignwan rẓmn, tẓrm lmalayka n-rbbi ar-aqlayn ar-di-tgguzn f-yus n-bnadm.»


Haur da ogui cerutic iautsi içan dena: ez çuen aitéc manná ian duten beçala, eta hil içan dirade: ogui haur ianen duena vicico da eternalqui. 	 ġwad a-igan aġrum lli-d-igguzn zġ-ignna, urd zund aġrum lli-ššan imzwura-nnun, mmtn sul ġ-isiggʷra. wanna iššan zġ-uġrum-ad rad-bdda-iddr.»


Nola bada imputatu içan çayo? circoncisionean cela, ala preputioan? ez circoncisionean, baina preputioan. 	 imma rrḍa-yad, managu ad-as-t-ifka rbbi? izd ġakud lliġ ur-ta-iẓẓulli ibrahim i-ddat-ns, nġd ġ-tġurdin n-mad-as-iẓẓulla? ifka-yas-t rbbi lliġ ur-ta-iẓẓulli.


Eta scandalizatzen ciraden hartan. Eta Iesusec erran ciecén, Ezta Prophetaric ohore gabe bere herrian eta bere etchean baicen. 	 ntni bzgn fllas. imma yasuɛ inna-yasn: «nnabi nna-illan ar-ti-tuqqarn mddn, walaynni ur-a-ti-tuqqarn ayt-tmazirt-ns d-ayt-tgmmi-ns.»


Guero ethor citecen haren discipuluac, eta eraman ceçaten haren gorputza, eta ohortz ceçaten: eta ioanic conta cieçoten Iesusi. 	 aškin-d ilmma imḥḍarn n-yuḥanna, awin ddat-ns mḍln-tt-in. ddun inin-t i-yasuɛ.


Eta ekarriric aretze guicena, hil eçaçue: eta iaten dugula atseguin har deçagun. 	 tawim-d igiz iḍnin tġrsm-as a-nšš nfrḥ.


Eta artean eçarri cituztenean, interroga citzaten, Cer botherez edo noren icenean gauça haur eguin duçue çuec? 	 awin-d irqqasn ssbiddn-tn ġ-lgddam-nsn sqsan-tn: «man taḥkimt a-s-tskrm ġayad? s-ism n-mi a-s-ti-tskrm?»


Baina secula haren, eta hiletaco resurrectionaren vkaiteco digne eridenen diradenéc, eztuté harturen ezconçaz, ez eztirade harturen. 	 imma ġwilli f-irḍa rbbi ad-nkrn zġ-lmut ddrn ġ-lih̬rt, ntni ur-ra-tahaln ula-da-tahalnt.


Eta batzu eçarri vkan ditu Iaincoac Eliçán, lehenic Apostoluac, guero Prophetác, herenean Doctorac: eta guero verthuteac: guero sendatzeco dohainac, aiutác, gobernamenduac, lengoagén diuersitateac. 	 ġmkad a-iskr rbbi ġ-igzman n-umnaggar: imzwura gan irqqasn. wis sin gan ġwilli ittinin s-mad-asn-imala rbbi. wis kraḍ gan imslmdn. ilin-daġ ġwilli skarnin lmɛjizat, d-willi dar tawafka ad-jjujjin imuḍan, d-willi tɛawannin d-willi tguwwadnin d-willi sawalnin s-iwaliwn iġribn.


Eta huná vozbat cerutic, cioela, Haur da ene Seme maitea, ceinetan neure atseguin ona hartzen baitut. 	 isawl-d yan-wawal zġ-ignwan yini: «ġwad iga iwi iɛzzan. frḥġ srs bahra.»


Vrrhezco encenserbat çuelaric, eta Alliançaco Arká ossoqui vrrhez inguru estalia: ceinetan baitzén vrrhezco pegarbat, non baitzén Manna, eta Aaronen cihor lilitu içan cena: eta Alliançaco Taulác. 	 tlla gis ṭṭbla n-uwrġ lli-f-a-tbh̬h̬arn, ula ṣṣnduq l-lɛhd lli-idln s-uwrġ zġ-kraygatt tasga. ġ-ṣṣnduq-an a-ġ-tlla yat taṭṭast n-uwrġ tusi aġrum n-‹manna›, ula aɛmud n-harun lli-imġin, ula tilwaḥ n-uẓru lli-f-tyarant luṣiyat l-lɛhd.


Bada regue Herodes ençunic hori trubla cedin, eta Ierusaleme gucia harequin. 	 lliġ isfld hirudus i-mayd nnan, ṭiyyr-as bahra ntta d-kullu ayt-urušalim.


Guero populua beregana deithuric bere discipuluequin, erran ciecén, Norc-ere nahi baitu ene ondoan ethorri, renuntia beça bere buruäz, eta har beça bere crutzea, eta berrait niri. 	 iġr-d yasuɛ i-mddn s-dars ntni d-imḥḍarn-ns yini-asn: «wanna iran a-didi-yili, iqqan-t-id a-ittu ih̬f-ns, yasi aggjdi-ns, imun didi.


Requeritzen aut Iaincoaren eta Iesus Christ Iaunaren eta Aingueru elegituén aitzinean, gauça hauc beguira ditzán, bata berceari preferitu gabe: deus eguiten eztuala alde batera makurtuz. 	 ha-yyi ġ-lgddam n-rbbi d-lmasiḥ yasuɛ d-lmalayka n-ignna a-k-uṣṣaġ a-tzzgat tiġawsiwin-ad bla-da-tskart s-uwdmawn ula-da-ttirit a-ttrḍut ih̬f-nnk.


Eta goicean dioçue, Egun tempestate eguinen du: ecen ceruä orzgorri gaitz da. Hypocritác, ceruären irudiaz, iugeatzen daquiçue, eta demboretaco signoéz ecin diroçue? 	 ula zikk ṣbaḥ ar-ttinim ‹ra-yili-unẓar ġassad ašku ẓggʷaġn imdla ġ-ignwan.› kunni tssnm lmɛni n-ignwan, walaynni ur-akkʷ-tssinm lmɛna n-kullu mayd darun ijran ġ-uwssan-ad.


Eta eztut nahi çuec ignorant çareten, anayeác, lo daunçanéz den becembatean, contrista etzaiteztençát, berce goitico sperançaric eztutenac-ere beçala. 	 way-aytmatnnġ, nra a-tissanm ma-ra-ijru i-willi mmutnin, baš a-kʷn-ur-taġ-tguḍi zund mddn yaḍni lli-ur-dar rrja.


Baina Pierrisec erran cieçón, Hire diruä hirequin gal dadila, ceren estimatu baituc Iaincoaren dohaina dirutan conquestatzen dela. 	 irar-as bṭrus: «a-tthlkt kiyi ula nnuqrt-nnk, ašku tġalt izd s-iqaridn a-s-tlla-twafka n-rbbi.


Eta chuchendu cenean Iesusec nehor etzacussanean emaztea baicen, erran cieçón hari, Emazteá, non dirade hire accusaçaleac? nehorc ezau condemnatu? 	 inm-d yasuɛ yini-as: «manza-tn a-tamġart? is-ur-fllam-iḥkam yan?»


Ecen non baita çuen thesaura, han içanen da çuen bihotza-ere. 	 ašku innaġ illa-wayda-nnun a-ġ-ra-yili-uwl-nnun.


Baina prophetizatzen duena, guiçoney minço çaye edificationetan, eta exhortationetan, eta consolationetan. 	 imma yan ittinin s-mad-as-imala rbbi ar-isawal i-mddn baš a-tn-itɛawan ntni, ar-tn-izzɛam ar-issfjjij ulawn-nsn.


Eta bertan dei citzan hec: eta bere aita Zebedeo vncian vtziric languilequin, iarreiqui içan çaizcan. 	 iġr-asn ġakudan, fln-in babatsn zabdi ġ-tanawt ntta d-ih̬ddamn-ns, munn d-yasuɛ.


Guero erraiten cerauen, Guiçonaren Semea iabe da Sabbathoaren-ere. 	 izayd yasuɛ yini-asn: «imma nkki lli-igan yus n-bnadm, giġ sidis n-wass n-usunfu.»


Eta haren Seme Iesusen beguira cinaudetençát ceruètaric, cein resuscitatu vkan baitu hiletaric, cein baita, gu ethorteco den hiratic deliuratzen gaituena. 	 ar-ttinin f-mamnk a-ttqlm ġilad s-yus lli-d-issnkr zġ-lmut ar-d-iwrri zġ-ignna, a-t-igan d-yasuɛ lli-aġ-ijjnjmn zġ-lġaḍab lli-ra-ittut f-ddunit.


Ezta Iaincoaren beldurra hayen beguién aitzinean. 	 ur-akkʷ-a-tuqqarn rbbi.»


Eta ez haur solament, baina Rebeccac-ere batganic concebitu çuenean, baitzén, gure aita Isaacganic. 	 walaynni illa kra yaḍni. tffuġ innatnnġ rifqa ar-trbbu s-ikniwn zġ-urgaz-ns isḥaq babatnnġ.


Ethorri ciradenean bada Samaritanoac, othoitz eguin cieçoten hequin egon ledin: eta egon cedin han bi egun. 	 lliġ-t-id-ruḥn ḍalbn-t ad-darsn-igawr. iqama ġin dar ayt-samira sin-uwssan.


Ikussiric bada, anayeác, badugula libertate leku sainduetan sartzeco Iesusen odolaz, 	 f-mayan a-f-rad-awn-iniġ ay-aytma, nẓḍar a-nkšm ġilad s-zzɛamt s-‹tḥanut ityawqdasn› f-ssibt n-idammn n-yasuɛ.


Orduan Iuduéc ezlaudençat crutzean gorputzac Sabbathoan, ceren orduan baitzén preparationeco eguna: (ecen Sabbath hartaco egun handia cen) othoitz ceguioten Pilati hauts litecen hayén çangoac, eta ken litecen. 	 ġassan a-iqaman i-wass n-usunfu, ar-gis-tujadn mddn i-lɛid. ur-rin imġarn n-ayt-yudaya a-n-tqama ddat n-willi mmutnin f-uggjdi ġ-wass l-lɛid. ḍalbn zġ-bilaṭus a-tn-yadj ad-asn-rẓn iḍarn kkisn-tn-d ilmma.


Eta cen synagogán guiçombat deabru satsuaren spiritua çuenic, eta iar cedin oihuz ocengui, 	 illa ġ-tgmmi-an n-tẓallit yan-urgaz lli-ġ-illa yal-ljnn yʷh̬šnn bahra. yut s-yat-tġuyyit yini-as:


Baina vstez hura compainian cen, ioan citecen egun baten bidean: eta haren bilha çabiltzan ahaidén eta eçagunén artean. 	 ġaln is-didsn-imun ġ-ukabar. zzrin ass kullut ġ-uġaras, bdun ilmma ar-srs-siggiln ġ-gr ayt-darsn d-imddukkʷal-nsn.


Eta glorificatzen çuten Iaincoa nitan. 	 ar-bahra-talġn rbbi f-ssibt-inu.


Eta cein-ere spirituc ezpaitu confessatzen Iesus Christ haraguitara ethorri içan dela hura ezta Iaincoaganic: eta halaco spiritua Antechristena da, ceinez minçatzen ençun vkan baituçue, ecen ethorteco dela, eta ia orain munduan da. 	 imma rruḥ nna-ur-ittinin lḥqq f-yasuɛ, urd win rbbi a-iga walaynni iga rruḥ n-unuwwaš l-lmasiḥ lli-f-tsfldm ra-d-yašk, illa-nnit ġilad ġ-ddunit.


Ihardets ceçan Pilatec, Ala ni Iudu naiz? eure nationeac eta Sacrificadore principaléc liuratu arauté: cer eguin duc? 	 yini-as bilaṭus: «mah̬ giġ zġ-ayt-yudaya? han mddn-nnk d-inmġurn-nnk a-k-id-yiwin s-dari. ma-tskrt?»


Ecen ordu da has dadin iugemendua Iaincoaren etchetic: eta baldin lehenic gureganic hatsen bada, ceric içanen da Iaincoaren Euangelioa obeditzen eztutenén fina? 	 hati ġilad ilkm-d-uzmz lli-ġ-ra-yut rbbi lḥukm, ra-t-yut zwar f-ayt-tgmmi-ns. walaynni iġ-srnnġ-ibda nkkʷni, ma-s-ra-tggʷru i-willi agʷinin lh̬bar ifulkin n-rbbi?


Hartara beguiac eçarriric gogoa eta ikus neçan lurreco animal laur oindunetaric, eta bassa bestietaric, eta herrestez dabiltzanetaric, eta ceruco chorietaric: 	 ssmaqqlġ gis lmh̬luqat, gan luḥuš d-ibnkaln d-igḍaḍ n-tagant,


Eta hura faschaturic hitz hunez, ioan cedin tristeric: ecen on handiac cituen. 	 imma ntta tʷgraẓ-t f-wawal-ad, iddu ṭiyyr-as ašku iggut-wayda-ns bahra.


Cembatez vste duçue tormenta borthitzagoa merecitu duqueela, Iaincoaren Semea oinén azpian eçarri vkan duqueenac, eta alliançaco odola, ceinez sanctificatu baitzén, profanotan estimatu duqueenac: eta gratiazco Spirituari iniuria eguin drauqueonac? 	 walaynni uggʷar l-lɛqubit-an a-ra-yili i-wanna yuḍḍrn yus n-rbbi s-iḍarn-ns, iḥgr idammn l-lɛhd lli-t-issġusn, irgm rruḥ n-rrḥmt.


Cein baitirade Iaincoaren iugemendu iustoaren seignale, Iaincoaren resumaren digne eguin çaiteztençát, ceinagatic suffritzen-ere baituçue: 	 mayd-awn-ijrrun ar-imala is-a-itḥkam rbbi s-lḥqq, ašku iga-kʷn d-wid sthllanin ad-kšmn s-tgldit-ns lli-f-a-ttrfufunm.


Hunegatic exhortatzen çaituztet har deçaçuen iatera: ceren haur çuen emparatzeari appertenitzen baitzayó: ecen çuetaric baten-ere burutic bilobat ezta galduren. 	 ḍalbġ-kʷn ġilad a-tamẓm imikk n-umššu. ih̬ṣṣa-kʷn a-tssdusm ih̬fawn-nnun, ašku ur-akkʷ-ra-itthlk yan-unẓaḍ n-iguyya-nnun.»


Eztituc gosseturen ez egarrituren guehiagoric, ez horién gainera eztic ioren iguzquiac, ez beroc batec-ere. 	 ur-sar-tn-inġi laẓ ula irifi. ur-sar-tn-tut tafukt ula ijawan.


Gauça contrarioac discerni ditzaçuençát: pur eta trebucu gabe çaretençát Iesus Christen egunerano: 	 ġmkad a-s-ra-tiẓḍarm a-bdda-ttnawalm afulki, tġusm zġ-kullu ma-igan lɛib ula kullu ma-iššḥššamn mddn ar ass lli-ġ-ra-d-yašk lmasiḥ.


Eta ezteçagun tenta Christ, hetaric batzuc tentatu vkan dutén beçala, eta suguéz deseguin içan baitirade. 	 illa fllannġ a-ur-ntarm rbbi zund kra gisn, nġn-tn ilgmmaḍn.


Eta etzaiteztela dei doctor: ecen bat da çuen doctora, Christ. 	 a-ur-tadjm yan ad-awn-ittini ‹anmġur›, ašku yan-unmġur kad-darun-illan, a-t-igan d-lmasiḥ.


Ian deçaçuençát reguén haraguia, eta capitainén haraguia, eta borthitzen haraguia, eta çaldién haraguia, eta hayén gainean iarriric daudenena, eta libre eta sclabo, chipi eta handi gucién haraguia, 	 a-tšttam tifiyi n-igldan d-iɛskrin d-inmġurn l-lɛskr, d-yissan ula imnnayn-nsn, ar-tšttam tifiyi n-kullu mddn, ismgan ula ġwilli ganin win ih̬f-nsn, ma-imẓẓin ula ma-imqqurn.»


Orduan guibelaz itzul cequién Iaincoa, eta abandonna citzan ceruco gendarmeriaren cerbitzatzera: Prophetén liburuän scribatua den beçala, Israeleco etcheá, ala offrendatu drauzquidaçue niri oblationeac eta sacrificioac berroguey vrthez desertuan? 	 iwrri fllasn rbbi ġakudan, ifl-tn ad-tɛbadn itran n-ignwan, ġmklli inna ġ-warra l-lanbiya isqsa-tn: ‹way-ayt-rbbi, izd nkki a-mi-n-tssakmurm tiġrsiw d-twafkiw kkuẓ id-mraw n-usggʷas ġ-lh̬la?


Ikussaçue menospreçatzaleác, eta mirets eçaçue, eta vrt çaitezte, ecen obrabat eguiten dut nic çuen egunetan, obrabat diot cein ezpaituçue sinhetsiren baldin nehorc conta badieçaçue. 	 ‹ẓrat a-iṭnnaẓn, ar-ttɛjjabm tthlkm. ašku rad-skrġ kra ihiyyan ġ-uwssan-nnun. iġ-illa mad-awn-fllas-innan, ur-ra-ti-tamnm.›»


Bada hori ençun çutenean, conscientiac accusatzen cituela, bata bercearen ondoan ilkiten ciraden çaharrenetaric hassiric azquenetarano: eta Iesus bera gueldi cedin, eta artean cegoen emaztea 	 imma ntni, lliġ sfldn i-ġunškan bdun ar-ttidun yan s-yan, zġ-imqqurn ar imẓẓiyn, aylliġ ur-iqama ġir yasuɛ, d-tmġart-an a-sul-ibiddn ġ-lgddam-ns.


Roman çareten guciey, Iaincoaren onhetsiey, saindu içatera deithuey: Gracia dela çuequin eta baquea gure Iainco Aitaganic, eta Iesus Christ Iaunaganic. 	 i-kullu willi-ġ-iḥnna rbbi ġ-tmdint n-ruma lli-mi-iġra ad-gn imẓlayn-ns. ad-awn-tili lbaraka d-sslamt zġ-rbbi babatnnġ d-siditnnġ yasuɛ lmasiḥ.


Harc orduan hetarat behaturic dio, Cer da bada scribatua den hura, Edificaçaléc arbuyatu duten harria cantoin buru eguin içan da? 	 issmaqql gisn yasuɛ yini-asn: «ma-iga mayd ityaran ġ-warratn n-rbbi? ‹aẓru lli-n-luḥn ibnnayn, nttan a-iwrrin iga ih̬f n-uġẓu.›


Eta anhitz gauçaz accusatzen çutén hura Sacrificadore principaléc. 	 nkrn inmġurn n-tgmmi n-rbbi ar-srs-taštkkan s-kigan d-tġawsiwin.


Eta ethorri cenean bere herrira, iracasten cituen hec berén synagoguetan: hámbat non spantatuac baitzeuden, eta erraiten baitzuten, Nondic huni sapientia haur eta verthuteac? 	 iwrri-d s-tmazirt-ns. ar-isslmad ġ-tgmmi n-tẓallit, ar-gis-tɛjjabn mddn ar-ttinin: «argaz-ad, mani-d-kullu-srs-tkka-tḥkimt-ad ula lmɛjizat-ad iskar?


Eta haur, haour obedientéc beçala, çuen buruäc conformatzen eztituçuelaric lehenago çuen ignorantián centuzten desiretara: 	 skarat s-wawal n-rbbi, ġmklli skarn tarwa s-wawal n-ayt-darsn. a-ur-sul-ttlhum s-ġaylli sttin tkkam ar-ttirim i-ih̬f-nnun lliġ ur-ta-tssinm lḥqq.


Eta berce Ainguerubat ilki cedin ceruco templetic, çuela harc-ere iguitey çorrotzbat. 	 ġakudan iffuġ-d yal-lmalak yaḍni zġ-tgmmi n-rbbi ġ-ignna, ula ntta yusi asmmawd imsadn.


Eta harc ihardesten çuela erran ceçan, Onhetsiren duc eure Iainco Iauna eure bihotz guciaz, eta eure arima guciaz, eta eure indar guciaz, eta eure pensamendu guciaz: eta eure hurcoa eure buruä beçala. 	 yini-as: «‹a-ttirit rbbi sidik zġ-ttmi n-ih̬f-nnk d-ttmi n-uwl-nnk d-ttmi n-tẓḍḍart-nnk d-ttmi l-lɛaql-nnk,› ‹tirit adjar-nnk zund ih̬f-nnk.›»


Eta asserre cedin: eta etzén sarthu nahi içan: bere aitác bada ilkiric othoitz eguin cieçon. 	 ġakudan ibzg ṭiyyr-as bahra ur-akkʷ-iri a-ikšm s-tgmmi. iffuġ-d babas iḍalb-t bahra,


Erraiten ceraucaten bada, Non da hire Aita? Ihardets ceçan Iesusec, Ez ni nauçue eçagutzen, ez ene Aita: baldin ni eçagutzen baninduçue, ene Aita-ere eçagut cindeçaquete. 	 inin-as-d: «manza babak?» irar-asn yasuɛ: «ur-iyi-tssinm ula tssnm baba. mrad is-iyi-tssnm ra-tissanm baba ula ntta.»


Guero parti cedin handic, eta ethor cedin bere herrira, eta baçarreitzan bere discipuluac. 	 iffuġ yasuɛ zġ-ġin iwrri-d s-tmazirt-ns, munn-d dids imḥḍarn-ns.


Eta hauc guciéc fedez testimoniage obtenituric, eztuté recebitu vkan promessa: 	 kullu mddn-an, irḍa fllasn rbbi f-ssibt n-mad-umnn awal-ns, walaynni ur-umẓn maylli-s-asn-inna rad-asn-t-ifk.


Ecen haur da Esaias Prophetáz erran içan cena, cioela, Desertuan oihuz dagoenaren voza da, Appain eçaçue Iaunaren bidea, çucen itzaçue haren bidescác. 	 ġwad a-f-inna nnabi išaɛya ġayd izrin yini: «ha-yan-wawal ar-itbrraḥ ġ-lh̬la ar-ittini ‹jjujadat aġaras n-siditnnġ, tssnmm tiġarasin-ns.›»


Ala eznaiz haiçu nahi dudanaren eguitera neure onéz? ala hire beguia gaichto da, ceren ni on bainaiz? 	 is-ur-izri ad-skarġ mad-riġ s-ma-igan winu? is-tusit tanuwwašt f-ssibt n-mad-skrġ afulki?›»


Ecen cein da handiago, mahainean iarriric dagoena, ala cerbitzun ari dena? eza mahainean iarriric dagoena? Bada ni naiz çuen artean cerbitzatzen ari dena beçala. 	 ma-imqqurn? izd ġwalli igawrn ar-ištta nġd ġwalli-as-d-israsn amššu? is-urd ġwalli igawrn ar-ištta? walaynni lliġ nkki ġ-gratun zund ah̬ddam.


Eta hec ençun ceçatenean ecen vici cela, eta harc ikussi cuela, etzeçaten sinhets. 	 tini-asn: «iwrri iddr, ẓriġ-t nkki.» imma ntni ur-tt-uminn.


Eta bigarren velaren ondoan cen Tabernaclea, Sainduén sainduac deitzen dena: 	 ġ-ugʷns n-tḥanut-an, ġ-tġurdin n-tis snat lh̬wami, aġ-n-tlla yat-tḥanut yaḍni, ar-as-ttinin ‹taḥanut ityawqdasn›.


Eta appartatu ciradenean bere artean minço ciraden, cioitela, Deus herio edo presoindegui mereci duen gauçaric eztu eguiten guiçon hunec. 	 ffuġn zġ-lmḥkama ar-ttinin i-ngratsn: «argaz-ad ur-iskir kra-f-a-itmtat ula kra-f-a-ittili ġ-lḥbs.»


Eta hiri hartaco Samaritanoetaric anhitzec sinhets ceçaten hura baithan, emazte testificatu çuenaren erranagatic, cioela, Eguin dudan gucia erran draut. 	 iggut ma-yumnn s-yasuɛ ġ-tmdint-an n-samira lliġ sfldn i-tugga lli-fllas-tfka-tmġart-lli, tini-asn «isawl-iyi f-kullu mad-skrġ.»


Eta haur iaquiçue, ecen baldin baleaqui aitafamiliác cer orduz ohoina ethorteco licén, veilla leçaqueela, eta ezleçaqueela vtzi çulhatzera bere etchea. 	 walaynni rad-awn-iniġ, mrad is-issn bu-tgmmi managu a-ra-d-yašk-umh̬h̬ar, ur-ra-t-yadj a-inqb tigmmi-ns.


Eta eridenic Aquila deitzen cen Ponte nationeco Iudubat, cein aitzinchetic ethorri baitzén Italiatic, eta Priscilla haren emaztea (ceren Claudec ordenatu baitzuen Iudu guciac Romaric parti litecen) retira cedin hetara. 	 imnaggar ġin yan-urgaz gu-yudaya ism-ns akila, ig laṣl-ns zġ-tmazirt n-buntus. ikka-d tamazirt n-iṭalya ġ-uwssan-an, ntta d-tmġart-ns briskilla, ašku qayṣr kludyus yumr kullu ayt-yudaya ad-ffuġn tamdint n-ruma. iddu darsn bulus s-tgmmi,


Ihardets ciecén Iesusec, eta erran ceçan, Ene doctriná ezta enea, baina ni igorri nauenarena. 	 imma yasuɛ irur-asn inna: «almmud-ad ur-igi winu. iga win ġwalli-yyi-d-yuznn.


Eta harc erran ciecen, Çoazte hirira edoceingana, eta erroçue, Magistruac cioc, Ene demborá hurbil duc, hi baithan eguinen diat Bazcoa neure discipuluequin, 	 yini-asn: «zaydat s-dar flan ġ-tmdint tinim-as ‹hati inna-yak-d-umslmd: tlkm-d tasaɛt-inu. rad-ššġ imnsi n-usurf ġ-tgmmi-nnk, nkki d-imḥḍarn-inu.›»


Çuec-ere bada çareten prest, ecen vste eztuçuen orduan guiçonaren Semea ethorriren da. 	 ula kunni illa fllawn a-bdda-tujadm, ašku rad-d-aškġ nkki lli-igan yus n-bnadm ġ-kra n-tasaɛt lli-ur-tġalm.»


Baina alferretan ohoratzen naute, iracasten dituztela doctrinatzát guiçonén manamenduac. 	 bla lfaytt a-yyi-tɛbadn ašku ur-a-sslmadn ġ-ulmmud-nsn abla tinbaḍin n-bnadm.›»


Berce comparationebat proposa ciecén, cioela, Comparatu da ceruètaco resumá haci ona bere landán erein duen guiçonarequin. 	 izayd yasuɛ yut-asn lmɛna-yad yaḍni yini-asn: «tagldit n-ignna tga zund yan-urgaz ifta iluḥ-n amud ifulkin ġ-igr-ns.


Hec bada congit harturic ethor citecen Antiochera: eta compainiá bilduric eman citzaten letrác. 	 safḍn-tn ilmma s-anṭakiyya. lliġ-n-lkmn tamdint-an, ssmunn-d ayt-umnaggar kullutn fkn-asn tabrat.


Eta costumatu çuen beçala Paul sar cedin hetara, eta hirur Sabbathoz disputa cedin hequin Scripturetaric. 	 ikšm srs bulus ġmklli iskar ġ-tmdinin yaḍni. kraḍ-uwssan n-usunfu ar-ġin-isawal d-mddn, ar-asn-imala ma-ityaran ġ-warratn n-rbbi


Orduan ikus eta ençun neçan Ainguerubat hegaldatzen cela ceruären erdiaz, cioela ocengui, Maledictione, maledictione, maledictione lurreco habitantey, berce hirur Aingueruec ioren dituzten trompetta soinuacgatic. 	 ssmaqqlġ-n-daġ s-ẓriġ yan-igidr yuyl ġ-wammas n-ignwan, sfldġ-as inna s-wawal itjhhdn: «taguḍi taguḍi taguḍi a-ra-yili i-imzdġn n-ddunit f-ssibt n-nnffarat lli-rad-utn kraḍ lmalayka yaḍni.»


Eta othoitz eguin cieçoten deabru hec guciéc, cioitela, Igor gaitzac vrdetara, hetara sar gaitecençat. 	 ḍalbn-t ljnun bahra inin-as: «azn-aġ s-walfan-an. adj-aġ a-srsn-nkšm.»


Ethor cedin publicanoetaric-ere batheya litecençat: eta erran cieçoten, Magistruá, cer eguinen dugu? 	 aškin-d dars ilmma kra zġ-willi tamẓnin iqaridn n-nkkas, irin a-tn-issddm, sqsan-t: «way-amslmd, mad-aġ-d-iqqann a-t-nskr nkkʷni?»


O regue Agrippá, sinhesten dituc Prophetac? baceaquiat ecen sinhesten dituala. 	 way-agllid agribbas, is-tumnt iwaliwn l-lanbiya? ssnġ is-tn-tumnt.»


Ecen berroguey vrthe baino guehiago cituen guiçonac, ceinen gainean sendatzeco signo haur eguin içan baitzén. 	 argaz lli-ijjin s-lmɛjizt-ad, illa dars uggʷar n-kkuẓ id-mraw n-usggʷas.


Eta combatitzen den gucia, regimenduz gauça gucietan vici da: eta hec eguiten duté coroa corrumpituren den baten vkaiteagatic: baina guc corrumpituren eztenagatic. 	 kullu wanna itazzaln ar-issdus ih̬f-ns. ar-t-issdus baš a-yamẓ kra l-lkas lli-ur-ra-idum. imma nkkʷni ar-nssdus ih̬fawn-nnġ baš a-namẓ lkas lli-rad-bdda-idum.


Eta ethor cedin Iordanaren inguruco comarca gucira, predicatzen çuela emendamendutaco Baptismoa bekatuén barkamendutan: 	 ar-itkka tisgiw n-wasif n-urdun ar-itbrraḥ ar-ittini: «flat kullu ma-tskarm yʷh̬šn, tddmm ġ-waman, baš ad-awn-iṣamḥ rbbi f-ddnub-nnun.»


Eta baldin çuen fedearen sacrificio eta cerbitzu gainera sacrifica banadi-ere, aleguera naiz eta çuen gucion onaz aleguera naiz. 	 wah̬h̬a iġ-rad-ffin idammn-inu f-iggi n-twafka l-liman-nnun zund aman n-waḍil lli-tffin mddn f-twafkiw-nsn ġ-lgddam n-rbbi, ha-yyi rḍiġ s-mayan, frḥġ srun kullukn.


Baina punitzen garenean, Iaunaz instruitzen gara: munduarequin condemna ezgaitecençát. 	 walaynni iġ-a-fllannġ-itḥkam siditnnġ, ar-aġ-itrbba baš a-ur-ntyawhlak s-lhalak n-ddunit-ad.