Baptismoén doctrinazco eta escuén impositionezco, eta hilén resurrectionezco, eta iudicio eternalezco fundamenta. 	 a-ur-daġ-nsawal ġir f-isiridn nġd asrus n-ifassn nġd tankra n-willi mmutnin nġd lḥukm l-lih̬rt.


Hunec ençun ceçan Paul minçatzen, ceinec, hari begui eratchequiric, eta ikussiric ecen fede baçuela sendatu içateco, erran baitzieçon ocengui, 	 iskiws ar-isflid i-maylli ittini bulus i-mddn. issmaqql gis bulus, iẓr-t yumn aylliġ iẓḍar a-ijji.


Ikussiric bada anhitz Phariseuetaric eta Sadduceuetaric ethorten ciradela haren baptismora, erran ciecén, Vipera castá, norc auisatu çaituzte hira ethortecoari ihes daguioçuen? 	 aškin-d dars mddn ggutnin l-lmdhb n-ifarisin d-win iṣadduqin, irin ula ntni ad-ddmn ġ-waman f-ufus-ns. imma ntta lliġ-tn-iẓra, isawl srsn yini-asn: «wa-tarwa n-ifaġrn, mad-awn-innan izd ġmkad a-s-ra-tanfm i-lɛqubit lli-ra-ittut f-ddunit?


Baina baldin haren scribatuac sinhesten ezpadituçue, nolatan ene hitzac sinhetsiren dituçue. 	 walaynni iġ-ur-tuminm arratn n-musa, mamnk a-ra-tamnm iwaliwn-inu?»


Eta Sabbath egunean ilki guentecen hiritic campora fluuio bazterrera, non içaten ohi baitzén othoitzá: eta iarriric minça guenquinztén hara bildu içan ciraden emaztey. 	 ġ-wass n-usunfu nffuġ s-brra n-tmdint nddu s-tama n-wasif, ašku nenna d-ih̬f-nnġ ra-yili ġin kra n-mani ġ-a-tmunun ayt-yudaya ar-gis-tẓallan. nskiws ar-nsawal d-tmġarin lli-n-munnin ġin.


Baina Iauna assistitu içan ciaitadac, eta fortificatu vkan niauc, niçaz predicationea compli dadinçát, eta hura ençun deçatençát Gentil guciéc: eta deliuratu içan nauc lehoinaren ahotic. 	 walaynni ibidd didi siditnnġ, issdus-iyi ad-asn-tbrraḥġ s-lh̬bar ifulkin ġmklli iga. sfldn-as ibrraniyn kullutn, njmġ nkki zġ-imi n-yizm.


Ecen baldin hilac resuscitatzen ezpadirade, Christ-ere ezta resuscitatu içan. 	 iġ-ur-iẓḍar bnadm a-d-inkr zġ-lmut, ur-d-inkir lmasiḥ.


Çuey lehenic Iaincoac suscitaturic Iesus bere Semea igorri vkan drauçue, harc benedica cinçatençat, çuetaric batbedera çuen gaichtaquerietaric conuertituz. 	 ġmkad a-s-iẓli rbbi ah̬ddam-ns yasuɛ, yazn-t-id s-darun baš a-tzwurm kunni ibark-kʷn, isswrri-d kud yan gigun zġ-iġarasn ʷh̬šnnin lli-ġ-a-ttidum.»


Baina hetaric batetara-ere etzén igorri içan Elias, Sarepta Sidoniaco hirira baicen, emazte alhargun batgana. 	 imma iliyya, ur-t-id-yuzn rbbi s-yat gisnt, walaynni yuzn-t s-dar yat-thjjalt tlla-n ġ-ṣarfa ġ-tmazirt n-ṣayda.


Segur ezta arbore ona, fructu gaichtoa eguiten duena: ez eta arbore gaichtoa, fructu ona eguiten duena. 	 «tasġart ifulkin ur-a-takka lġllt yʷh̬šnn. tasġart yʷh̬šnn ur-a-takka lġllt ifulkin.


Eta propos haur compainia guciaren gogaraco içan cen: eta elegi citzaten Esteben, guiçon fedez eta Spiritu sainduaz bethea, eta Philippe, eta Prochoro, eta Nicanor, eta Timon, eta Parmenas, eta Nicolas proselyto Antiocheanoa: 	 iɛjb-tn kullutn mayd nnan irqqasn. stin ilmma stifanus (iga nttan argaz iɛmmrn s-liman ula rruḥ lqudus). stin ula filibbus d-bruh̬urus d-nikanur d-timun d-barminas d-niqulaws (iga nttan abrrani gu-anṭakiyya yumẓ aġaras n-ayt-rbbi).


Ecen eztela raçoinic irudi daut, presonér baten igortea, eta haren contrataco hoguenac eztitecen notifica. 	 ašku irwas-iyi is-ur-išwi a-nazn yan-uḥbbas i-qayṣr iġ-ur-fllas-nmli maylli-f-a-yas-ṣraḍn mddn.»


Eta berriz Esaiasec erraiten du, Içanen da Iesserenic çain-bat, eta, Gentilén gobernatzera altchaturen den-bat: Gentiléc hartan sperança vkanen duté. 	 inna-daġ išaɛya: «ra-d-yašk yan zġ-tasut n-yassa. ra-t-issattuy rbbi a-iḥkam ġ-ayt-tmizar aggugnin. nttan a-ġ-ra-n-kullu-trjun.»


Eta arrasaturen auté hi, eta hire haour hitan barna diradenac: eta eztié vtziren hitan harria harriaren gainean: ceren ezpaituc eçagutu eure visitationearen demborá. 	 ra-km-h̬lun d-tarwa-nnm gim, ur-ra-gim-fln aẓru f-wayyaḍ, ašku ur-trit a-tissant izd ġ-uzmz-ad a-ġ-iskr rbbi f-a-km-ijjnjm.»


Orduan constantqui Paulec eta Barnabasec erran ceçaten, Çuey behar çaiçuen lehenic denuntiatu Iaincoaren hitza: baina hura arbuyatzen duçuenaz gueroz, eta vicitze eternalaren vkaiteco indigne çuen buruäc iugeatzen dituçuenaz gueroz, huná, itzultzen gara Gentiletarát. 	 irar-asn ilmma bulus d-barnaba s-zzɛamt inin-asn: «niwi-awn-d awal n-rbbi ġmklli-aġ-d-iqqann baš a-tzwurm kunni. imma ġilad ur-ti-trim, tgm ih̬fawn-nnun d-willi ur-isthllan ad-kšmn s-tudrt idumn. ra-kʷn-nfl ġilad nawi-tt ġ-ibrraniyn,


Ecen huná, hire salutationearen voza ene beharrietara heldu içan den beçain sarri, iauci içan dun bozcarioz haourra ene sabelean. 	 ġir sfldġ i-wawal-nnm s-immussa-wazzan s-lfrḥ ġ-waḥlig-inu.


Orduan erran neçan, Cer eguinen dut Iauna? Eta Iaunac erran cieçadan, Iaiquiric oha Damascera, eta han erranen çaizquic, eguin ditzán ordenatu çaizquian gauça guciac. 	 iniġ ilmma: ‹wa-sidi, ma-rad-skrġ?› yini-yyi-d siditnnġ: ‹nkr tddut s-dimašq. ġin a-ġ-rad-ak-ityawnna kullu maylli-gik-iqṣad rbbi a-ti-tskrt.›


Ecen ençun duçue nola conuersatu vkan dudan Iudaismoan, nola terriblequi Iaincoaren Eliçá persecutatzen eta deseguiten nuen: 	 tsfldm kunni f-mamnk a-sttin-kkiġ ar-bahra-skarġ s-tnbaḍin n-ayt-yudaya, ar-ssrfufunġ aytmatn n-umnaggar n-rbbi s-trfufnt išqan, ar-n-tggaġ tiqqi-nu ad-hlkġ amnaggar a-ur-sul-iqama.


Eta baldin interpretaçaleric ezpada, ichil bedi Eliçan lengoage arrotzez minço dena, eta bere buruäri minça bequió eta Iaincoari. 	 walaynni iġ-ur-illi ma-iẓḍarn a-issbayyn lmɛna, illa fllasn ad-fssan ġ-wammas n-umnaggar isawl kud yan s-ih̬f-ns ula s-rbbi.


Ecen ethorri da Ioannes iaten ez edaten eztuela, eta erraiten duté, Deabrua du. 	 yuška-d yuḥanna ur-a-ištta ula-da-issa, ar-fllas-ttinin ‹illa gis yal-ljnn.›


Eta halacotz berce leku batetan-ere erraiten du, Eztuc permettituren hire Sainduac corruptioneric ikus deçan. 	 yini-daġ ġ-warra yaḍni: ‹ur-ra-tadjt amẓlay-nnk a-irkm ġ-umḍḍal.›


Ecen oraino etzaquiten Scripturá, ecen behar cela hura hiletaric resuscita ledin. 	 ur-ta-fhimn lmɛna n-warratn n-rbbi lli-ġ-ityara iqqan-d a-d-inkr lmasiḥ zġ-lmut.


Saluta eçaçue hayén etchean den Eliçá-ere Saluta eçaçue Epenet ene maitea, cein baita Achaiaco primitiá Christean. 	 ar-n-daġ-tsllamġ f-umnaggar lli-darsn-itmunun ġ-tgmmi-nsn. ar-n-tsllamġ ula f-umddakkʷl-inu iɛzzan abinitus. iga nttan amzwaru lli-yumnn s-lmasiḥ ġ-tmazirt n-asiyya.


Ecen duen guciari emanen çayó, eta hambat guehiago vkanen du: baina deus eztuenari, duena-ere edequiren çayó. 	 ašku wanna dar illa, rad-as-ityawfka uggʷar, yili-as ma-iggutn. imma wanna ur-dar-illi, rad-as-ityawkkas ula ma-dars-illan.


Diotsa Pierrisec, Are baldin hirequin hiltzera behar badaquit-ere, ez aut vkaturen. Halaber discipulu guciec-ere erran ceçaten. 	 yini-as bṭrus: «wah̬h̬a rad-didk-mmtġ, ur-rad-iniġ ur-k-ssinġ.» ġmkad ad-nnan imḥḍarn kullutn.


Beguirauçue Scriba arropa lucequin ebili nahi diradenetaric, eta on dariztenetaric salutationey merkatuetan, eta lehen cadirey synagoguetan, eta lehen placey banquetetan. 	 «rarat lɛaql-nnun zġ-imslmdn n-ššrɛ, ašku iɛzza darsn ad-fttun s-tmlsa ġzzifnin šwanin, iɛzzu darsn ad-fllasn-tsllamn mddn ġ-laswaq, iɛzzu darsn ad-zggurun s-lgddam ġ-tgʷmma n-tẓallit ula ġ-uskiws n-imnsiwn.


Eta bertan inguru behaturic, etzeçaten ikus nehor guehiagoric, Iesus bera baicen berequin 	 ġakudan grawln ġmk d-ġmk walaynni ur-sul-ẓrin yan didsn, abla yasuɛ waḥdut.


Orduan ethor citecen Antiochetic eta Iconiotic Iudu batzu, hec populua irabaciric eta Paul lapidaturic, herresta ceçaten hiritic campora, vstez hila cen. 	 aškin-d ilmma kra n-ayt-yudaya zġ-anṭakiyya n-bisidiyya d-iquniyya. sshiyysn mddn-an ggutnin, aylliġ nkrn ar-kkatn bulus s-iẓran. zukrn-t s-brra n-tmdint, ġaln is-immut.


Eguiaz erraiten drauçuet ecen eztela iraganen mende haur, gauça hauc gucioc eguin daitezqueno. 	 lḥqq a-rad-awn-iniġ, ur-ra-tzri tasut-ad ard kullu ijru mayad.


Baina eguin itzaçue çuen thesaurac ceruän, non ez cerrenec ez herdoillac ezpaitu goastatzen, eta non ohoinéc ezpaitute çulhatzen ez ebaisten. 	 walaynni ssmunwat-n ayda ġ-ignna illiġ ur-ra-ti-tšš-twukka ula tġwi-t tanigt ula ġzan srs imh̬h̬arn a-t-akʷrn.


Orduan hura argui galdeguinic oldar cedin barnera, eta ikara çabilala egotz ceçan bere buruä Paulen eta Silasen oinetara. 	 iġr-ungabal i-mad-as-d-itawin tifawt, yazzl s-darsn iḍr-n f-ifaddn-ns ġ-lgddam n-bulus d-sila, ar-srs-tkkat tawda.


Eta guciac Moysestan batheyatu içan diradela hodeyean eta itsassoan. 	 ddmn kullu s-ism n-musa ġ-umdlu d-umda.


Eta ceren fedearen Spiritu ber-bat baitugu, scribatua den beçala, Sinhetsi vkan dut, eta halacotz minçatu içan naiz: guc-ere sinhesten dugu, eta halacotz minço gara. 	 ġmklli ityaran: «ha-yyi umnġ. mayan a-f-sawlġ.» ula nkkʷni illa darnnġ liman-ad ġ-uwlawn-nnġ, ar-nsawal ašku numn.


Eta bertan vtziric bere sareac iarreiqui içan çaizcan. 	 fln ššbayk-nsn ġakudan, munn dids.


Eta Iesusec erraiten cen hitz haur ençun çuen beçain sarri, diotsa synagogaco principalari, Eztuála beldurric, sinhetsac solament. 	 imma yasuɛ isfld i-mad-nnan i-umġar, yini-as: «ad-ur-tiksaṭṭ. ġir amn.»


Eta hec ichil citecen: ecen elkarren contra iharduqui çutén bidean, cein cen berceac baino handiagoa. 	 imma ntni fssan, ašku ġ-uġaras ar-d-sawaln i-ngratsn f-manwa gisn a-ra-ig anmġur.


Bada çuetaric (dio) ahal ditecenac, elkarrequin iauts bitez, eta baldin cembeit hoguen guiçon haur baithan bada accusa beçate. 	 aznat didi kra n-imġarn-nnun ad-as-n-ṣrḍn ġin iġ-iskr kra yʷh̬šnn.»


Eta harturic nescatcharen escua, diotsa, Talitha-cumi: erran nahi baita, Nescatchá (hiri diosnat) iaiqui adi. 	 yamẓ-as ġ-ufus yini-as: «ṭalita qumi.» tga lmɛna-ns «wa-tafruh̬t nniġ-am, nkr-d.»


Ceinéc eracusten baituté Leguearen obrá scribatua bere bihotzetan, berén conscientiác halaber testimoniage rendatzen drauelaric, eta hayén pensamenduéc elkar accusatzen dutelaric, edo excusatzen-ere.) 	 ar-malan is-ttyara lmɛna n-ššrɛ ġ-uwlawn-nsn, ar-ssḥssun s-tugga lli-llanin ġ-iguyya-nsn. ar-gisn-tmmaġn iswingimn-nsn ard issann mayd skarn izd lh̬ʷšant nġd afulki.


Eta ezteçagun paillarda, hetaric batzuc paillardatu vkan dutén beçala, eta hil içan baitirade egun batez hoguey eta hirur milla. 	 a-ur-ntfsad zund kra gisn, ityawhlak gisn sin id-mraw d-kraḍ n-id-walf (23.000) ġ-yan-wass.


Recebitzen dutela iniustitiazco saria, voluptatetan estimatzen dituztela egun orozco delicioac, thatchác eta maculác, dostatzen diradela bere enganioetan çuequin banquetatuz. 	 rad-asn-d-irar rbbi arfufn f-urfufn lli-skarn i-wiyyaḍ. ntni iɛjb-tn ad-skarn ma-ittiri ih̬f-nsn ula ġ-uzal ġ-lgddam n-mddn. irkan d-lɛar ad-gan ġ-darun, ar-tfraḥn s-tillay-nsn lliġ a-didun-tmunun f-imnsiwn-nnun.


Ihardets ceçan Iesusec, Eguiaz eguiaz erraiten drauát, vrez eta Spirituz iayo eztena, ecin sar daitela Iaincoaren resumán. 	 isawl yasuɛ yini-as: «lḥqq ayd-ak-ttiniġ, yan ur-iluln s-waman d-rruḥ ur-iẓḍar a-ikšm s-tgldit n-rbbi.


Orduan itzuliric Iaunac Pierrisganat beha ceçan: eta orhoit cedin Pierris Iaunaren hitzaz, nola erran vkan ceraucan, Oillarrac io deçan baino lehen hiruretan vkaturen nauc. 	 igrawl siditnnġ issmaqql ġ-bṭrus. iswangm-d bṭrus awal lli-s-as-inna siditnnġ: «ġ-iḍ-ad ur-ra-iġr-ufullus ard tinit kraṭṭ-twal ur-iyi-tssint.»


Orduan harengana hurbilduric Pierrisec erran ceçan, Iauna, cembatetarano bekatu eguinen du ene contra ene anayec, eta barkaturen draucat? ala çazpitarano? 	 yašk-id bṭrus isqsa-t: «wa-sidi, iġ-a-bahra-gigi-iskar gʷma kra yʷh̬šnn, mnnawt-twal a-yyi-d-iqqann ad-as-ṣamḥġ? izd ar ssa n-twal?»


Ecen badiotsuet, eznauçue ikussiren hemendic harát derraqueçueno, Benedicatu dela Iaunaren icenean ethorten dena. 	 rad-awn-iniġ, ur-ra-yyi-tẓrm-daġ ard tinim ‹ambarki a-iga ġwad-d-yuškan s-ism n-sidi rbbi.›»


Baita Phariseuac hori ikussiric mirets ceçan ceren lehenic ezpaitzedin ikuz barazcal aitzinean. 	 imma afarisi-an itɛjjb ašku ur-zwar-isird baš a-išš ġmklli siridn ayt-yudaya.


Baldin baçaudete nitan, eta ene hitzac çuetan badaude, cer-ere nahi baituçue esca çaitezte, eta eguinen çaiçue. 	 iġ-gigi-tzgam zgan gigun iwaliwn-inu, ra-tḍalbm aynna tram ityawfka-yawn.


Ordu hartan berean ethor citecen Iesusgana discipuluac, cioitela, Nor da handiena ceruètaco resuman? 	 aškin-d imḥḍarn s-dar yasuɛ ġ-tasaɛt-an sqsan-t: «ma-ra-ig anmġur ġ-tgldit n-ignna?»


Orduan dioste, Cergatic da ene bilha baitzinabiltzaten? etzinaquitén ecen neure Aitaren eguitecoetan occupatua behar dudala içan? 	 imma ntta inna-yasn: «mah̬ aylliġ a-sri-tsiggilm? is-ur-tssinm is-d-iqqan ad-iliġ ġ-tgmmi n-baba?»


Ecen erraiten drauçuet, guiçon deithu içan ciraden hetaric batec-ere eztuela ene affaritic dastaturen. 	 ašku rad-awn-iniġ, ġwilli mi ɛrḍġ ġ-isizwar, ur-illi yan zġ-gisn ra-imḍi imnsi-nu.›»


Eta ikussi çuenean Pierris berotzen cegoela, hari beguira iarriric erran ceçan, Eta hi Iesus Nazarenorequin incén. 	 tẓr bṭrus ar-irqqa, tssmaqql gis tini-as: «ula kiyi tllit d-yasuɛ gu-naṣira.»


Ioppen-ere bacén discipulussa Tabitha deitzen cembat, erran nahi baita Dorcas: haur cen bethea obra onez eta elemosyna eguiten cituenéz. 	 tlla yat-tmḥḍart l-lmasiḥ ġ-tmdint n-yaffa, ism-ns ṭabita. tga lmɛna n-ism-ns ‹taẓnkṭṭ›. nttat ar-bdda-tskar afulki ġ-mddn ar-ttɛawan imẓlaḍ.


Erraiten cerauela, Çoazte çuen aurkaco burgura, eta bertan eridenen duçue asto emebat estecatua, eta vmebat harequin: lachaturic ekar ietzadaçue. 	 yini-asn: «zaydat s-uduwwar-an l-lgddam-nnun. ra-n-tafm yat-tġiyyult tqqn nttat d-usnus-ns. fsiyat-asn tawim-tn-d s-dari.


Eta congit emanic populuari, igan cedin mendira bereciqui, othoitz eguin leçançát. Eta arrastu cenean ber-bera cen han. 	 tiġurdin n-ma-imsafaḍ yasuɛ d-mddn-an, iġli s-yan-uwrir waḥdut a-ġin-iẓẓall. ḍrnd-d tillas, sul illa ġin waḥdut.


Eta harc ihardesten çuela erran ciecén, Hamabietaric batec, enequin platean trempatzen duenec tradituren nau. 	 yini-asn: «iga yan zġ-sin d-mraw lli-didi-dranin ġ-uruku-ad.


Eta Aphia maiteari, eta Archippe gure soldado-quideari, eta hire etheco Eliçari: 	 d-ulltmatnnġ abfiyya d-arh̬ibbus lli-yaggsn s-twuri n-rbbi zund nkkʷni, d-umnaggar n-aytmatn ġ-tgmmi-nnk.


Eta Phariseuéc erran cieçoten, Horrá, cergatic eguiten duté Sabbathoan eguin sori eztena? 	 sawln-d kra n-ifarisin inin-as: «ẓr, mah̬ aylliġ a-skarn ġ-wass n-usunfu ġaylli ur-gis-iḥllan?»


Baina harc erran ciecén, Nic viandabat dut iateco, çuec eztaquiçuenic. 	 imma ntta inna-yasn: «illa dari ma-yyi-iššbaɛn, ur-ti-tssinm kunni.»


Eta hec erran cieçoten, Erhoa aiz. Baina harc seguratzen çuen hala cela: eta hec cioiten, Haren Aingueruä dun. 	 rarn-as-d: «is-tffuġt ih̬f-nnm?» tini-asn-daġ: «bṭrus a-iga.» rarn-as: «uhu, ḥaqqan lmalak-ns kayan.»


Eta eztietzoçuela applica çuen membroac iniquitatezco harma içateco bekatuari: baina applica ietzoçue çuen buruäc Iaincoari, hiletaric viztu anço: eta çuen membroac iustitiataco harma içateco Iaincoari. 	 a-ur-takkam igzman n-ddat-nnun zund irukutn l-lh̬ʷšant ad-skarn ddnub. walaynni fkat ih̬fawn-nnun i-rbbi zund ġwilli nkrnin zġ-lmut s-tudrt l-ljdid, tfkm igzman-nnun i-rbbi zund irukutn n-ufulki.


Eta hil içan cena ilki cedin, escuac eta oinac lothuraz lothuac cituela: eta haren beguithartea crobitchet batez cen estalia. Dioste Iesusec, Lacha eçaçue eta vtzi eçaçue ioaitera. 	 iffuġ-d ġwalli immutn. ityasas zġ-ifassn-ns ula iḍarn-ns s-išddadn l-lkfn, idl-uwdm-ns s-yan-ušrwiḍ. izayd yasuɛ yini-asn: «fsiyat-as trẓmm-as.»


Eta Iacob-ec engendra ceçan Ioseph Mariaren senharra, ceinaganic iayo içan baita Iesus, cein erraiten baita Christ. 	 yaɛqub yuru yusf argaz n-maryam lli-igan innas n-yasuɛ lli-mi-ttinin lmasiḥ.


Orain bada huná, Iaunaren escua hire gainean, eta içanen aiz itsu, ikusten eztuala iguzquia dembora batetarano, Eta bertan eror cedin haren gainera lanho eta ilhumbe: eta inguru çabilan norc escutic guida leçaqueen bilha. 	 hati illa-fllak-ufus n-siditnnġ. ra-tbukḍt ur-ra-tisfiwt ar azmz yaḍni.» ġakudan a-fllas-iḍr-umdlu d-tillas, ar-itlli s-mad-as-itamẓn afus.


Ilki cedin bada Pierris, eta berce discipulu hura, eta ethor citecen monumentera. 	 inkr bṭrus ntta d-umḥḍar yaḍni, ftun ar-tazzaln s-umḍḍal.


Ceinéc gauça celestialén patroina eta itzala cerbitzatzen baitute, Moysesi diuinoqui ihardetsi içan çayón beçala Tabernaclea acabatu behar çuenean, Bada ikussac (dio) eguin ditzán gauça guciac mendian eracutsi içan çayán patroinaren araura. 	 taḥanut tamẓlayt lli-ġ-a-skarn tawuri-nsn ur-tgi abla zund yat-tmatart ula yan-umalu n-ma-illan ġ-ignna. mayan a-f-yuṣṣa rbbi musa lliġ iskr f-a-ibnu ah̬iyyam, yini-as: «rar lɛaql a-tskrt kullu zund maylli-ak-mliġ f-iggi n-udrar.»


Recebi gaitzaçue gu: nehor eztugu iniuriatu, nehor eztugu corrumpitu, nehor eztugu pillatu. 	 mlat-aġ ġilad is-aġ-tḥubbam, ašku ur-jju-ntɛdda f-yan ula nssh̬sr yan ula nšša yan.


Aitzitic hartu vkan duçue Moloch-en tabernaclea, eta çuen Iainco Remphamen içarra, eta figura hec adoratzeco eguin dituçue: hunegatic irionen çaituztet Babylonez alde hartara. 	 han ah̬iyyam n-muluh̬ a-tusim, d-itri n-ilah rafan. ar-ttɛbadm laṣnam lli-tskrm. f-ġayan a-f-ra-kʷn-ssittiġ s-tuggugt n-babil.›


Ayher ciraden bada haren hatzamaitera, baina populuaren beldur ciraden: ecen eçagutu çuten hayén contra comparatione haur erran çuela: eta hura vtziric ioan citecen. 	 nkrn inmġurn ġakudan, irin ad-amẓn yasuɛ ašku ssnn izd ntni a-f-yut lmɛna-yad, walaynni ksuḍn zġ-mddn, fln-t ddun.


Anayeác, baldineta erori içan bada guiçon-bat cembeit faltatan, çuec spiritual çaretenoc goiti eçaçue haina emetassunetaco spiriturequin: consideratzen dualaric eure buruä, hi-ere tenta ezadin . 	 way-aytma, iġ-n-tufam kra n-yan iḍr ġ-ma-yʷh̬šnn, illa fllawn kunni lli-ġ-tlla lġllt n-rruḥ lqudus a-dids-tsawlm s-lḥnant trarm-t s-uġaras. walaynni awiyat-stt ġ-ih̬f-nnun, a-ur-tḍrm ula kunni.


Eznaiz guehiagoric çuequin anhitz minçaturen: ecen ethorri da mundu hunetaco princea, eta nitan eztu deus. 	 ur-ra-sul-didun-sawlġ bahra. ra-d-yašk ġwalli itḥkamn ġ-ddunit-ad, imma ntta ur-dars-flla yat.


Baina othoitz eguiten duanean, sar adi eure gamberatchoan, eta eure borthá ertsiric, othoitz eguióc eure Aita secretuan denari: eta eure Aita secretuan dacussanac rendaturen drauc aguerrian. 	 imma kiyi ġakud nna-trit a-tẓẓallt, kšm s-tḥanut-nnk tqqnt tiflut tẓẓallt i-babak lli-intln, ra-k-ibark babak lli-iẓrran ma-intln.


Eta çuten bere gaineco reguetzát abysmeco Aingueruä, ceinec baitu icen Hebraicoz, Abaddon, eta Grec-ez Apollyon erran nahi baita deseguilea. 	 tamurġi-an, agllid lli-gis-iḥkamn iga lmalak n-tdrut n-wakal. ig ism-ns ‹abaddun› s-wawal n-ayt-yudaya, ig ‹abullyun› (ġwalli ifnnun) s-wawal n-ayt-yunan.


Harc bada acquisitu du landabat iniquitatezco alocairutic, eta bere buruä egotziric erditic leher eguin vkan du, eta vrratu içan dirade haren halsar guciac. 	 isġa yahuda yan-igr s-tġrad lli-yumẓ f-lbaḍl, iḍr-n ġ-igr-ns immt, ifrsi-waḥlig-ns ffin-d-wadan-ns ġ-wakal.


Erran ciecén Pilatec, Cer eguinen dut beraz Iesusez Christ deitzen denaz? Diotsate guciéc, Crucifica bedi. 	 yini-asn bilaṭus: «ma-tram a-t-skrġ i-yasuɛ lli-mi-ttinim lmasiḥ?» rarn-as kullutn: «a-ityaggal f-uggjdi.»


Baina bethe çayonean berroguey vrtheren demborá, igan cequión bihotzera bere anayén Israeleco semén, visitatzera ioan ledin: 	 «lliġ irgl kkuẓ id-mraw n-usggʷas, iḍr-d ġ-ih̬f-ns a-iddu iẓr aytmas, a-tn-igan d-ayt-rbbi.


Eta iarriric cegoela guiçon gaztebat Eutyche deitzen cenic leiho gainean, logale handi batec harturic, Paul luçaqui minço cela, loa garaithuric eror cedin hirurgarren soillerutic beherera, eta hila altcha ceçaten. 	 yili ġin yan-uɛyyal ism-ns aftih̬us, iskiws ġ-yan-warryaḥ ar-itnuddum. izayd bulus f-wawal-ns aylliġ issayk iṭs f-uɛyyal-an, iḍr zġ-snat-tduliw s-wakal. asin-t afn-t-in immut.


Eta berriz bercebat igor ciecén, eta hura hil ceçaten: eta anhitz berceric, batzu cehatzen eta berceac hiltzen cituztela. 	 yazn wayyaḍ, nġn-t. yazn wiyyaḍ ggutnin, kra gisn utn-t, kra gisn nġan-t.


Orduan har ceçan hitza Ancianoetaric batec, ciostala, Arropa luce churiz veztitu hauc nor dirade, eta nondic ethorri dirade? 	 isqsa-yyi yan zġ-imġarn: «is-tssnt mad-gan ġwid lsanin timlsa tumlilin? manizġ-d-uškan?»


Bada hots haur eguin cenean, bil cedin gendaldebat, eta trubla cedin, ceren batbederac ençuten baitzituen bere lengoage propriz hec minçatzen. 	 lliġ sfldn i-taqqurt, munn f-tgmmi aylliġ iggut ma-ibiddn ġin. iḍr-asn lɛjb ašku kraygatt yan ar-isflid i-wawal n-dars.


Bada baldin ezcon bahadi-ere, eztuc bekaturic eguin: eta baldin ezcon badadi virginá, eztu bekaturic eguin: baina halacoéc tribulatione vkanen duté haraguian: baina nic guppida çaituztet. 	 iġ-ttahlt tamġart urd ddnub ayan. iġ-ttahl-tfruh̬t urd ddnub ayan. walaynni ġwilli tahlnin, išabukn n-ddunit a-ġ-rad-ilin. hati riġ a-kʷn-kkisġ i-ġayan.


Halacotz, potestateari resistitzen draucanac, Iaincoaren ordenançari resistitzen drauca: eta resistitzen dutenéc, bere buruén gainera damnatione erekarriren duté. 	 yan iḍaḍḍn lḥukkam, hati iḍaḍḍ maylli ira rbbi, d-wanna iḍaḍḍn ra-fllas-ittut lḥukm.


Eta ordena citzan hamabi harequin içateco, eta predicatzera igorteco: 	 isti sin d-mraw ad-gn irqqasn-ns, baš ad-dids-tmunun yazn-tn ilmma a-tbrraḥn


Huná, aitzinetic erran drauçuet. 	 hati nniġ-awn-t ur-ta-ijri.


Ecen haur da egun hayén ondoan Israeleco etchearequin eguinen dudan Alliançá, dio Iaunac, Eçarriren ditut neure Legueac hayén adimenduan, eta hayén bihotzean ditut scribaturen: eta içanen naiz hayén Iainco, eta hec içanen dirade ene populu. 	 walaynni ġmkad a-ra-ig lɛhd lli-rad-skrġ d-mddn-inu ġ-uwssan-an. ra-n-gġ tinbaḍin-inu ġ-ih̬fawn-nsn, araġ-tnt f-uwlawn-nsn. rad-gġ rbbi-nsn, gn ntni mddn-inu.


Eta ceren portua ezpaitzen leku onean neguären iragaiteco, guehiagoac opinionetaco ciraden handic-ere partitzera, neholere Phenicera arriua ahal litezquenez, han neguären iragaiteco, cein baita Africaco eta Choroco haiceari dagocan Cretaco portubat. 	 imšaška-d ma-iggutn ġ-ayt-wanaw a-nssudu zġ-ġin, narm is-nẓḍar a-nruḥ finiks a-n-gis-nzzri tagrst. tga finiks yat lmrsa ġ-igzir n-krit, iḥkam-tt-uġrbi zġ-ufasi ula aẓlmaḍ.


Hala çuec-ere, eguin dituqueçuenean manatu içan çaizquiçuen gauça guciac, erraçue, Cerbitzari inutilac gara: eguin behar guenduena eguin vkan dugu. 	 ula kunni, ġakud lliġ tskrm kullu ma-f-kʷn-yuṣṣa siditun iqqan-kʷn-d a-tinim: ‹ih̬ddamn ka-nga zund wiyyaḍ. ur-nskir abla maylli fllannġ illan.›»


Baina dançuzquiçuenean guerlác eta guerla famác, etzaiteztela trubla: ecen gauça hauc eguin behar dirade: baina ezta oraino içanen fina. 	 iġ-tsfldm f-imaġn ula lh̬barat n-imaġn ad-ur-tġuwḍm, ašku iqqan-d a-yili ġayan, walaynni ur-ta-d-iruḥ isiggʷra.


Gratiac-ere rendatzen drautzaçuela bethiere gauça guciéz, Iesus Christ gure Iaunaren icenean, gure Iainco eta Aitari: 	 ar-bdda-ttškarm rbbi babatnnġ f-kraygatt kra s-ism n-siditnnġ yasuɛ lmasiḥ.


Igan cedin bada Ioseph-ere Galileatic, Nazaretheco hiritic, Iudeara, Dauid-en ciuitate Bethlehem deitzen denera (ceren baitzén Dauid-en etchetic eta arraçatic) 	 inkr yusf iffuġ tamdint n-naṣira ġ-jalil imuddu s-tmdint n-dawd lli-mi-ttinin bitlaḥm ġ-tmazirt n-yudaya, ašku iga ntta zġ-tasut n-dawd ula tarwa-ns.


Ecen hemendic harát içanen dirade borz etche batetan diuisionetan diratenic, hirurac bién contra, eta biac hirurén contra. 	 ġilad s-uflla iġ-llan smmus ġ-yat-tgmmi rad-bḍun kraḍ d-sin ula sin d-kraḍ.


Ceinéc baitioite, Chirula soinu eguin drauçuegu, eta etzarete dançatu: eressiz cantatu drauçuegu, eta eztuçue deithoreric eguin. 	 ‹nut-awn taɛuwwatt ur-a-ttḥušm, nasi-awn amarg ur-a-tallam.›


Eta predica ledin haren icenean penitentiá eta bekatuén barkamendua natione gucietan, hassiric Ierusalemetic. 	 tffuġ-tbrraḥt s-ism-ns zġ-urušalim ard tlkm kullu timizar n-ddunit, sfldn kullu mddn f-mamnk a-s-ẓḍarn ad-fln ddnub-nsn iṣamḥ-asn rbbi.


Eztuçuela vste ecen Leguearen edo Prophetén abolitzera ethorri naicela: eznaiz ethorri abolitzera, baina complitzera. 	 «ad-ur-tġalm is-d-uškiġ ad-ssittiġ ššrɛ n-musa ula arratn l-lanbiya. ur-d-uškiġ a-tn-ssittiġ. uškiġ-d a-tn-kmmlġ.


Eta hura, Ainguerua ikussiric trubla cedin haren erranaren gainean, eta pensatzen çuen ceric licén salutatione hura. 	 tġuwḍ maryam f-wawal-ns, tsqsa ih̬f-ns mah̬ aylliġ srs isawl ġmkan.


Guero erran cieçón, Ikussaçue, eta beguira çaitezte auaritiatic: ecen cembeitec onhassunez abundantia badu-ere, bere vicia eztu bere onetaric. 	 izayd yini-asn: «rarat lɛaql a-ur-ttirim kra iggutn i-ih̬f-nnun, ašku tudrt n-bnadm ur-tlli s-tuggt n-wayda.»


Berriz diot, nehorc ezteçan estima erhoa naicela: ezpere erho anço-ere recebi neçaçue, ni-ere appurbat gloria nadinçát. 	 rad-awn-daġ-iniġ a-ur-tġalm is-ffuġġ ih̬f-inu. walaynni iġ-sul-gigun-illa ma-iġaln ġmkan, rad-as-iniġ a-yyi-iqbl zund yan inufln, baš ad-alġġ ih̬f-inu ula nkki yan imikk.


Baina gu ezgara gloriaturen gure neurrico eztiraden gaucéz: aitzitic Iaincoac partitu draucun neurri reglatuaren arauez, gloriaturen gara çuetarano-ere heldu içan garela. 	 imma nkkʷni ur-ra-n-ntyaggal s-ma-n-fllannġ-yaggugn, walaynni ra-ng ġmklli nga ġ-twuri-ad-aġ-ifka rbbi lli-s-aġ-n-yiwi ula s-darun.


Orduan Sacrificadore subiranoac artera iaiquiric interroga ceçan Iesus, cioela, Eztuc deus ihardesten? cer da hauc hire contra testificatzen dutena ? 	 ibidd-unmġur n-tgmmi n-rbbi ġ-wammas-nsn, isqsa yasuɛ: «is-ur-ra-d-fllasn-trart s-yat? mayd-fllak-ttinin ġwid ġ-tugga-nsn?»


Ecen icidura batec har ceçan hura eta harequin ciraden guciac, hartu cituzten arrain hatzamaitearen gainean, halaber Iacques eta Ioannes Zebedeoren seme Simonen lagun ciradenac-ere. 	 ašku iḍr-as lɛjb ġ-tuggt n-islman lli-d-umẓn.


Eta ikussiric hori laket çayela Iuduey, auança cedin Pierrisen-ere hatzamaitera: (eta ciraden altchagarri gaberico oguién egunac) 	 lliġ iẓra mamnk ad-frḥn ayt-yudaya s-ġayan, izayd yamẓ bṭrus ula nttan ġ-uwssan l-lɛid n-urh̬ṣiṣ.


Eta bertan anhitz bildu içan dirade hambat non bortha aldiriéc-ere ecin eduqui baitzitzaqueizten: eta declaratzen cerauen hitza. 	 munn-d fllas mddn ggutnin aylliġ ur-iqama kra n-uġẓu ġ-ugʷns ula ġ-imi n-brra. ar-tn-isslmad s-wawal n-rbbi.


Eta hec ez vkanez nondic paga, quitta cieceán biey. Hautaric bada, errac, ceinec hura maiteago vkanen du? 	 ntni lliġ ur-darsn ma-s-a-yas-traran, iṣamḥ-asn s-sin. manwa-s-tnnit ra-dars-iɛzzu-urgaz-an bahra?»


Eta ethorri ciradenean haren discipuluac berce aldera, ahanz cequién ogui hartzera. 	 lliġ lkmn tasga yaḍni n-umda ktin-d imḥḍarn ur-didsn-iwin aġrum.


Halacotz diotsuet ecen edequiren çaiçuela Iaincoaren resumá, eta emanen çayola, hartaco fructuac eguinen dituen populuari. 	 f-mayan a-f-rad-awn-iniġ, ra-kʷn-issufġ rbbi zġ-tgldit-ns, ifk-tt i-mddn yaḍni lli-ra-yakka lġllt-ns.


Enequin eztena ene contra da, eta enequin biltzen ari eztena barreyatzen ari da. 	 han wanna ur-didi-illin, iga ḍiḍḍ-inu. d-wanna ur-didi-issmunun, ar-izzmzar.


Eta eçar ceçan Aingueruäc bere iguitey çorrotza lurrera, eta mendema ceçan lurreco mahastia, eta igor ceçan Iaincoaren hiraren laco handira. 	 iddu lmalak iluḥ-n asmmawd-ns f-ddunit issmun aḍil. iluḥ-n aḍil n-ddunit ġ-lmɛṣṣrt imqqurn n-ssh̬ṭ n-rbbi.


Eta erraiten çutela, Baldin hi bahaiz Iuduén Reguea empara eçac eure buruä. 	 ar-as-ttinin: «jjnjm ih̬f-nnk iġ-tgit agllid n-ayt-yudaya.»


Apostoluec-ere verthute handitan testificatzen çutén Iesus Iaunaren resurrectioneaz, eta gratia handia cen bayen gucién gainean. 	 s-tḥkimt iggutn a-s-akkan irqqasn tugga-nsn f-tnkra n-siditnnġ yasuɛ, ɛmmrn kullutn s-lbaraka n-rbbi.


Bada cin eguin vkan dut neure hirán, Baldin seculan sarthuren badirade ene reposean 	 s-lġaḍab a-s-nniġ awal-ad izgan, ‹ntni ur-sar-rad-kšmn s-usunfu-nu.›»


Eta hec ioan citecen. Berriz ilkiric sey eta bedratzi orenén inguruän, eguin ceçan molde berean. 	 iffuġ-daġ ġ-tasaɛt tis snat d-mrawt, ula ġ-tis kraṭṭ n-tdggʷat, iskr-daġ ġmkan.


Ez bothere eztugunez, baina gure buruén çuey exemplutan emaiteagatic, imita gaitzaçuençat. 	 wah̬h̬a darnnġ lḥqq a-zgigun-nḍalb ma-nḥtajja, ur-jju-t-nḍalb. nskr ġmkan baš ad-awn-nml mamnk a-kʷn-d-iqqan a-tskarm ula kunni.


Ecen ezta deus secreturic aguerturen eztenic, edo estal ahal daitenic: baina campora ethorri behar da. 	 han kullu ma-intln ra-t-ẓrn mddn tigira, d-kullu ma-idln ra-t-zzudfn.


Eta iaquin nahiz cer causagatic accusatzen lutén, eraman vkan diat hayén conseillura. 	 ssḥaḍrġ-asn-t-in ġ-lmḥkama-nsn baš ad-issanġ ma-s-a-srs-taštkkan.


Thyatiren den Eliçaco Aingueruäri-ere scriba ieçóc, Iaincoaren Semeac, ceinec baititu beguiac suaren garra beçala, eta ceinen oinéc cobre fina irudi baituté, gauça hauc erraiten citic, 	 «ara awal-ad i-lmalak n-umnaggar ġ-tmdint n-tyatira: ha-ma-inna yus n-rbbi lli-mi-ssufunt-walln zund isufa l-lɛafit, ar-ssmrqiqiyn iḍarn-ns zund anas ityawmzayn s-ssql.


(Eta ciraden Sceua Iudu Sacrificadore principalarenic çazpi seme, haur eguiten çutenac) 	 ġmkan ad-skarn ssa n-aytmatn, tarwa n-yan-unmġur n-tgmmi n-rbbi ism-ns skawa.


Berce orduz ez hire probetchutaco içan denagatic, baina orain hire eta ene probetchutaco denagatic: cein igorten baitrauát. 	 ġayd izrin ur-a-k-itnfaɛ s-yat, imma ġilad infɛa-yyi nkki ula kiyi.


Cerere bada erranen baitrauçue beguira deçaçuen, beguira eçaçue eta eguiçue: baina hayén obrén araura eztaguiçuela: ecen erraiten duté, eta ez eguiten. 	 sflidat s-iwaliwn-nsn ar-tskarm s-ma-ttinin, walaynni a-ur-tskarm mad-skarn ašku iskkirn-nsn ur-a-di-tmšaškan d-iwaliwn-nsn.


Eta guibeletic haren oinetara cegoela, has cedin nigarrez cegoela haren oinén nigar vriz arregatzen: eta ichucatzen cerauzcan bere buruco adatsaz, eta pot eguiten cerauen haren oiney, eta vnguentuz vnguenstatzen cituen. 	 tbidd ġ-tġurdin n-yasuɛ ġ-dar iḍarn-ns ar-talla. ar-d-ṭṭarn imṭṭawn-ns f-iwurzan n-yasuɛ, ar-as-tsfaḍ iwurzan s-wazzar-ns ar-tn-tsudun ar-tn-tẓġġur s-tujjut.


Badaquic haur, ecen aldaratu içan diradela eneganic Asian diraden guciac: ceinetaric baitirade Phygello eta Hermogenes. 	 tsfldt f-aytmatn ġ-tmazirt n-asiyya mamnk ad-ddan kullu fln-iyi. zġ-gisn fijalis d-harmujanis,


Eta orduan Iesusec berriz ocengui oihu eguinic, spiritua renda ceçan. 	 imma yasuɛ yut-daġ s-yat-tġuyyit itjhhdn idḥi rruḥ-ns.


Purga eçaçue bada altchagarri çaharra, orhe berri çaretençát, altchagarri gabe çareten beçala: ecen gure Bazcoa guregatic sacrificatu içan da, cein baita Christ. 	 ssittiyat zġ-gigun tah̬mirt-an taqdimt, baš a-bdda-tgm arh̬ṣiṣ l-ljdid ġ-ur-tlli-th̬mirt. ašku ilkm-d lɛid n-usurf-nnġ, ityawġras-ulqqaġ-nnġ lli-igan lmasiḥ.


Eta iaiquiric Maria egun hetan ioan cedin mendietara lehiatuqui Iudaco hiri batetara. 	 ur-tmaṭil maryam, tnkr ġ-uwssan-an tddu s-yat-tmdint ġ-iwrar n-yudaya,


Ez populu guciari, baina lehendanic Iaincoaz ordenatu ciraden testimonioey, guri diot ceinéc ian eta edan baitugu harequin hura hiletaric resuscitatu içan den ondoan. 	 ur-d-iban i-kullu mddn walaynni ġir i-willi isti rbbi ad-gn inagan, a-tn-igan d-nkkʷni lli-dids-iššan nsu dids tigira n-ma-d-inkr zġ-lmut.


Eta vezti ceçaten hura escarlataz, eta inguru eçar cieçoten buruan elhorri plegatuzco coroabat. 	 sslsn-as yan-uslham iẓggʷaġn, skrn yan-ttaj zġ-uzggʷar gn-as-t f-ih̬f.


Bada baldin gosse bada hire etsaya, emóc iatera: baldin egarri bada, emóc edatera: ecen hala eguiten duála suco ikatzac bere buru gainera bilduren drautzac. 	 imma kiyi, skr ġmklli ityaran: «iġ-tẓrit anuwwaš-nnk inġa-t laẓ, tfkt-as a-išš, nġ-t-inġa irifi, tfkt-as a-isu. ġmkad a-s-rad-as-tssgudit tirgišin f-ih̬f-ns.»


Eta guertha cedin egun hetan, ioan baitzedin mendira othoitz eguitera, eta gau gucia han iragan ceçan Iaincoari othoitz eguiten ceraucala. 	 yan-wass ġ-uwssan-an iġli yasuɛ s-yan-uwrir a-iẓẓall. izzri iḍ kullut ar-itẓalla ar-itḍalab rbbi.


Ceric da erran duen propos haur, Bilhaturen nauçue, eta ez eridenen: eta non ni içanen bainaiz, hara çuec ecin ethor çaitezquete? 	 ha-ntta inna ra-srs-nsiggil ur-ra-t-naf, yini is-ur-nẓḍar a-nddu s-illis ra-iddu. ma-tga lmɛna n-wawal-ad?»


Gauça hauc erran citzaten haren aitaméc, ceren beldur baitziraden Iuduén: ecen ia ordenatu çuten Iuduéc, baldin nehorc aithor baleça hura licela Christ, synagogatic iraitz ledin. 	 ġmkad a-s-nnan ayt-dars ašku ksuḍn zġ-imġarn n-ayt-yudaya. mšaškan-d imġarn yadlli ad-ssufġn zġ-tgmmi n-tẓallit wanna innan izd yasuɛ a-igan lmasiḥ n-rbbi lli-s-a-tqln.


Ecen mendequiozco egunac dirade hauc, scribatuac diraden gauça guciac compli ditecençat 	 ašku rad-gn-uwssan-an ussan l-lɛqubit, a-gisn-ijru kullu ma-fllasn-ityaran ġ-warratn n-rbbi.


Orduan iratzarturic geolerac çacusquianean presoindegui borthác irequiac, ezpatá idoquiric bere buruä hil nahi çuen, vstez presoneréc ihes eguin çutén: 	 ittfaq-d-ungabal, iẓr imawn l-lḥbs rẓmn, iġal is-rwln iḥbbasn. ildi-d taẓẓit a-inġ ih̬f-ns.


Eta ceren haour baitzarete, igorri vkan du Iaincoac çuen bihotzetara bere Semearen Spiritua, oihuz dagoela, Abba, erran nahi baita, Aita. 	 ġmkad ad-aġ-imlan is-nga tarwa n-rbbi, ašku yuzn-d rruḥ n-yus izdġ ġ-uwlawn-nnġ, irar-aġ a-srs-naqra: «abba, wa-baba.»


Ecen guciác Iaincoaren haour çarete Iesus Christ baithango fedeaz. 	 ha-kunni kullukn, tarwa n-rbbi a-tgam f-ssibt n-ma-tumnm s-lmasiḥ yasuɛ.


Ecen gauça hauc guciac munduco gendéc bilhatzen dituzté: baina çuen Aitac badaqui, ecen hauèn beharra baduçuela. 	 ẓrat ayt-ddunit-ad kullutn, tiġawsiwin-ad a-s-a-tlhun. ula kunni, babatun issn is-tnti-tḥtajjam.


Eta nehorc eztrauca emaiten bere buruäri ohore haur, baina Iaincoaz deitzen denac, Aaron beçala. 	 ur-illi ma-iẓlin ih̬f-ns i-twuri-an ihiyyan, walaynni rbbi a-iẓlayn wanna ira, ġmklli iẓli anmġur harun.


Ecen nic eracutsiren diarocat cembat behar duen ene icenagatic suffritu. 	 rad-as-mlġ mnšk n-trfufnt a-t-id-iqqann a-srs-irfufn f-ism-inu.»


Dioste Iesusec, Ekarçue orain hartu dituçuen arrainetaric. 	 isawl-d yasuɛ yini-asn: «awyad-d kra zġ-islman-an tumẓm.»


Eta har cieçateán hura çazpiéc, eta leinuric etzieçateán vtzi: gucietaco azquenenic hil ciedián emaztea-ere. 	 aylliġ-tt-iwin kullutn s-ssa ur-d-filn tarwa. ġ-isiggʷra tmmt-tmġart ula nttat.


Erran cieçon, Hi aiz ethorteco cen hura, ala berce baten beguira gaude? 	 «izd kiyin a-igan ġwalli ra-d-yašk, nġd a-sul-ntql s-yan yaḍni?»


Azquenean igor ceçan hetara bere semea, erraiten çuela, Ondraturen dute ene semea. 	 ġ-isiggʷra yazn-asn yus, yini d-ih̬f-ns ‹rad-uqqrn iwi.›


Nor da gueçurti, Iesus dela Christ vkatzen duena baicen? hura da Antechrist, ceinec Aita eta Semea vkatzen baititu. 	 manwa igan bu-tkrkas? iga-t wanna innan «yasuɛ ur-igi lmasiḥ n-rbbi.» yan innan ġmkan, iga anuwwaš l-lmasiḥ, irar tiġurdin-ns s-rbbi babatnnġ ula s-yus.


Baina lehen behar da anhitz suffri deçan harc, eta reproba dadin natione hunez. 	 walaynni iqqan-iyi-d zwar a-bahra-rfufnġ, luḥn-iyi-n mddn n-tasut-ad.


Eguin cieçoten bada hari affaribat han, eta Marthac cerbitzua eguiten çuen: eta Lazaro cen harequin mahainean iarriric ceudenetaric bat. 	 skrn i-yasuɛ imnsi, ar-fllasn-ttsh̬h̬ar marta, ig liɛazr yan zġ-ġwilli gawrnin ar-šttan d-yasuɛ.


Eta hirur dirade testificatzen dutenac lurrean, Spiritua eta vra eta odola: eta hirur hauc batetan dirade. 	 rruḥ d-waman d-idammn. mšaškand-d tugga-nsn.


Eta eracusteco resuscitatu duela hura hiletaric guehiagoric sepulchrera ez itzultzecotan, hunela erran vkan du, Emanen drauzquiçuet çuey Dauid-en saindutassun segurac. 	 ityara ula f-mamnk a-ra-t-id-issnkr zġ-lmut a-ur-sar-trkm ddat-ns, yini: ‹hati ra-kʷn-barkġ s-lbarakat ṣfanin zganin lli-f-nniġ i-dawd.›


Eznaiz çuen condemnationetan minço: ecen lehen erran dut gure bihotzetan çaretela, elkarrequin hiltzeco eta elkarrequin vicitzeco. 	 ur-nniġ is-tʷh̬šnm, ašku mliġ-awn yadlli is-darnnġ-tɛzzam bahra. yan a-nga nkkʷni didun, iġ-nddr ula iġ-nmmut,


Ecen deusetan eztut neure buruä hoguendun senditzen: ordea huneçaz eznaiz iustificatu: baina ni iudicatzen nauena, Iauna da. 	 swangmġ is-ur-gigi-illi kra l-lɛib, walaynni ur-rad-iniġ is-fulkiġ, ašku ur-illi ma-iẓḍarn a-flla-iḥkam abla siditnnġ waḥdut.


Eta gendetze handiac ioaiten ciraden harequin: eta itzuliric erran ciecén. 	 munn-d mddn ggutnin f-yasuɛ ġ-uġaras, igrawl gisn yini-asn:


Eta ethorriric Phariseuéc eta Sadduceuéc, tentatzen çutela requiri ceçaten cembeit signo cerutic eracuts liecén. 	 aškin-d kra n-ifarisin d-kra n-mddn l-lmdhb n-iṣadduqin, irin ad-armn yasuɛ. ḍalbn zġ-gis a-iskr kra l-lmɛjizt ad-asn-tg tamatart n-izd rbbi a-t-id-yuznn.


Scribatua den beçala, Distribuitu eta eman vkan draue paubrey: haren iustitiá dago seculacotz. 	 ġmklli ityaran: «ar-issukut lbarakat-ns f-imẓlaḍ. ur-ra-sar-ttmmu lḥnant-ns.»


Eta compainiaren abisuz Elicetaric batbederatan Ancianoac ordenatu ondoan, barurequin othoitz eguinic, gommenda cietzoten hec Iaunari, cein baithan sinhetsi vkan baitzutén. 	 isti bulus d-barnaba ġ-kraygatt amnaggar mad-asn-itggan imġarn. ar-tẓallan ar-taẓumn ar-tn-faln ġ-ufus n-siditnnġ lli-s-umnn.


Exhortatzen aut bada gauça gucién aitzinetic eguin ditecen requestác, othoitzeac, supplicationeac, eta remerciamenduac guiçon guciacgatic: 	 f-mayan a-f-rad-ḍalbġ zġ-aytmatn ad-tẓallan f-kullu mddn, ar-tḍalabn rbbi a-tn-irḥm ibark-tn, ar-ti-tškarn f-ma-iskar i-kraygatt yan.


Daquialaric Iesusec gauça gucia eman drauzcala hari Aitác escuetara, eta bera Iaincoaganic ilki dela, eta Iaincoganat ioaiten dela: 	 imma yasuɛ issn is-iga rbbi babas kullu ma-illan ġ-ddu-ufus-ns, yissan is-d-yuška zġ-rbbi, d-rbbi a-s-ra-iwrri.


Eta hura erein duen etsaya, da deabrua: eta vztá, munduaren fina da: eta vzta biltzaleac, Aingueruäc dirade. 	 anuwwaš lli-tn-in-iluḥn iga-t iblis. tamgra tga isiggʷra n-ddunit, išuwwaln gan lmalayka.


Eta gueldituric Iesusec dei citzan, eta erran ceçan, Cer nahi duçue daguiçuedan? 	 ibidd yasuɛ iġr-asn-d s-dars yini-asn: «ma-tram ad-awn-t-skrġ?»


Eta baldin nehorc galde badaguiçue, Cergatic lachatzen duçue? Hunela erranen draucaçue, Ceren Iaunac hunen beharra baitu. 	 iġ-kʷn-isqsa kra n-yan mah̬ ad-as-tfssim, tinim-as: ‹ira-t siditnnġ.›»


Eta eraman ceçaten lehenic Annasgana: (ecen Caiphasen guinharreba cen, cein baitzén vrthe hartaco Sacrificadore subirano) eta harc igor ceçan hura estecaturic Caiphas Sacrificadore subiranoagana. 	 awin-t s-dar ḥannan, iga aḍggʷal n-qayafa lli-igan anmġur n-tgmmi n-rbbi ġ-usggʷas-an.


Eta ceren anhitz dembora iragan baitzén, eta ia vrean ioaitea perilós, ceren ia barura-ere iragan baitzén, conseillatzen cituen Paulec, 	 nssn ġ-uzmz-an is-ra-išqu lḥal iġ-nzuyd ġ-umuddu-nnġ, ašku nmaṭl bahra, izri fllannġ lɛid n-uẓum. ġakudan a-inkr bulus isawl s-mddn s-lmɛqul yini-asn:


Eta bethiere egun eta gau mendietan eta thumbetan cen oihuz cegoela, eta bere buruäri harriz ceraunsala. 	 ġ-iyḍ ula azal ar-itlli ġ-gr ismḍal ula ġ-iwrar, ar-issġuyyu ar-issyaggas ih̬f-ns s-iẓran.


Eta regnaturen din Iacob-en etchearen gainean eternalqui, eta haren resumaren finic eztun içanen. 	 ig agllid f-tarwa n-yaɛqub kullu mayd-d-iftan. tagldit-ns ur-ra-sar-ttmmu.»


Nor-ere iayo içan baita Iaincoaganic, harc bekaturic eztu eguiten: ecen haren hacia haina baithan dago, eta ecin daidi bekaturic, ceren Iaincoaganic iayo içan baita. 	 imma wanna-d-iluln talalit l-ljdid zġ-dar rbbi, ur-a-iskar ddnub, ašku rbbi iẓẓa gis amud-ns. ur-iẓḍar a-izayd ġ-ddnub, ašku iwrri iga zġ-tarwa n-rbbi.


Edo noiz ikussi augu eri, edo presoindeguian eta ethorri gara hiregana? 	 managu a-k-nẓra tuḍnt nġd tllit ġ-lḥbs našk-in dark?›


Ethor citecen bada gendarmesac, eta hauts citzaten lehenaren çangoac, eta berce harequin crucificatu cenarenac. 	 ddun iɛskrin rẓn iḍarn i-yan zġ-willi tyaggalnin d-yasuɛ, rẓn ilmma iḍarn i-wayyaḍ.


Eta hori ençunic hamarrac has citecen faschatzen Iacquesez eta Ioannesez. 	 sfldn mraw yaḍni i-mayd inna yaɛqub d-yuḥanna, bzgn fllasn.


Cein eracutsi vkan baitu Christ baithan, hura hiletaric resuscitaturic eta iar eraciric bere escuinean ceruètan, 	 lli-s-d-issnkr lmasiḥ zġ-lmut, issgawr-t f-ufasiy-ns ġ-tattuyt n-tgldit n-ignna


Eta hori eçagutu çuenean Iesusec, erran ciecen, Cer diharducaçue, ceren oguiric eztuçuen? oraino eztuçue consideratzen ez aditzen? oraino gogortua duçue çuen bihotza. 	 issn yasuɛ mad-swangmn, yini-asn: «mah̬ aylliġ a-tssmqsam ġmkad f-uġrum ur-darun-illi? is-ur-ta-tssinm ula tfhmm? is-qqurn ih̬fawn-nnun?


Eta harri gainecoac dirade, ençun dutenean bozcariorequin recebitzen dutenac hitza: baina hauc erroric eztute, hauc demboratacotz sinhesten duté, eta tentationeco demborán retiratzen dirade. 	 imma ġwalli iḍrn ġ-isli iga zund mddn lli-sfldnin i-wawal frḥn srs walaynni ur-ikšim-wawal-an s-uwl-nsn. amnn ġir kra n-uwssan ard tili tassast s-knukin.


Ecen gogotic suffritzen dituçue erhoac, çuhur çaretelaric. 	 ašku ar-kʷn-itɛjab a-ttṣbarm d-inafaln kunni lli-igan ih̬f-nnun d-ayt-lɛaql.


Orduan oihu eguin ceçan Iesusec, eta erran ceçan, Ni baithan sinhesten duenac, eztu sinhesten ni baithan, baina ni igorri nauena baithan. 	 yall yasuɛ awal-ns yini: «wanna sri yumnn, urd nkki ka-s-yumn walaynni yumn ula s-walli-yyi-d-yuznn.


Ceinec hain herio handitaric deliuratu baiquaitu, eta deliuratzen: cein baithan sperança baitugu ecen oraino-ere deliuraturen gaituela. 	 ikkis-aġ-d ġakudan i-lmut išqan. hati rad-aġ-d-sul-zgis-itkkis. nttan a-ġ-n-nga rrja-nnġ baš ad-aġ-d-sul-zgis-itkkis.


Eta ethorri cenean etchera, ethor citecen harengana itsuoc, eta dioste Iesusec, Sinhesten duçue hori ahal daididala? Diotsote, bay Iauna. 	 lliġ ikšm yasuɛ s-yat-tgmmi ruḥn-t-id ibukaḍn-lli. isqsa-tn: «is-tumnm is-ẓḍarġ ad-skrġ mayad?» inin-as: «numn a-sidi.»


Daquidalaric ecen ene tabernacle hunen vtzitea sarri içanen dela, Iesus Christ gure Iaunac declaratu-ere drautan beçala. 	 ašku ssnġ yan imikk rad-h̬wuġ ah̬iyyam-ad. mayad, imla-yyi-t-id siditnnġ yasuɛ lmasiḥ,


Guero eman cieçoten edatera mahatsarno myrrharequin nahasteca, baina harc etzeçan har 	 irin ad-as-fkn aman n-waḍil iktin lli-ġ-illa-usafar l-lmurr, imma ntta ur-t-iswi.


Eta bi vrtheac complitu ciradenean, har ceçan successor Felixec Porcius Festus: eta placer eguin nahiz Iuduey Felixec vtzi ceçan Paul presonér. 	 ġmkan aylliġ zrin sin isggʷasn, iddu filiks tigira. yašk-id yal-lḥakm yaḍni, ig ism-ns burkyus-fastus. imma filiks ira a-irḍu ayt-yudaya, ifl bulus ġ-lḥbs.


Erran cieçón orduan Iesusec, Signoac eta miraculuac ikus ezpaditzaçue, ezteçaqueçue sinhets. 	 isawl yasuɛ ġakudan yini: «iġ-ur-tẓrim lmɛjizat d-lquwwat ur-akkʷ-a-ttirim a-tamnm.»


Eta norc-ere vtzi baituque etcheric, edo anayeric, edo arrebaric, edo aita, edo ama, edo emaztea, edo haourric, edo landaric ene icenaren causaz, ehunetan hambat recebituren duela, eta vicitze eternala heretaturen. 	 kullu wanna-n-ifln tigmmi-ns nġd aytmas nġd istmas nġd babas nġd innas nġd tarwa-ns nġd igran-ns f-ssibt-inu, rad-as-yili ma-yugʷrn mayan f-miyya n-twal, iṭṭaf tudrt idumn.


Eta etzitecen emenda bere guiça-erhaitequetaric, ez bere poçoinquerietaric, ez bere paillardicetaric, ez bere ohoinquerietaric. 	 ntni ur-tn-akkʷ-tʷgraẓ f-iskkirn-nsn, ar-nqqan ar-skarn ssiḥr ar-tfsadn ar-takʷrn.


Eta harc erran cieçón, Alabá, eure fedeac saluatu au, habil baquerequin, eta aicén sendo eure plagatic. 	 yini-as ilmma yasuɛ: «wa-illi, ha-kmmi tjjit ġilad ašku tumnt. zayd s-sslamt tdust zġ-tmaḍunt-nnm.»


Eta Paulen salbura heltzeco carguä hartu çutenéc, eraman ceçaten hura Atheneserano: eta hec harenganic manamendu recebituric Silasgana eta Timotheogana, guciz bertan ethor litecen hura Baithara, parti citecen. 	 iddu bulus, awin-t imddukkʷal-ns ar tamdint n-atina, fln-t-in ġin wrrin s-biriyya. yuṣṣa-tn bulus ad-inin i-sila d-timutaws a-n-dars-aškin ad-ur-maṭln.


Garaico gaucetan pensa eçaçue, ez lurraren gainecoetan. 	 swingimat-bdda ġ-tġawsiwin n-ignna urd tiġawsiwin n-ddunit-ad.


Eta huná, guiçon hydropicobat cen haren aitzinean. 	 yašk-id dars yan-urgaz yuḍn bzgn-as iḍarn d-ifassn.


Hunetan da charitatea, ez ceren guc onhetsi dugun Iaincoa, baina ceren harc onhetsi baiquaitu gu, eta igorri vkan baitu bere Semea gure bekatuacgatic appoinctamendu licençát. 	 ġmkad a-tga tayri: urd tayri lli-s-nra rbbi walaynni tayri lli-s-aġ-ira nttan, aylliġ-d-yuzn yus a-immt baš ad-aġ-ifru zġ-ddnub-nnġ.


Diotsa Iesusec, Ni naun hura, hirequin minço naicena. 	 yini-as yasuɛ: «nkki-ad didm isawaln a-t-igan.»


Gauça hauc hæy erraiten cerauztela, huná, iaun batec ethorriric adora ceçan hura, cioela, Ene alaba orain hil içan duc: baina ethorriric eçarrac eure escua haren gainean, eta vicico baita. 	 sul a-isawal yasuɛ s-d-yuška yan-umġar, iḍr-d ġ-dar iḍarn-ns yini-as: «tasaɛt-ad tmmut illi imẓẓin. walaynni ašk-id tgt fllas afus-nnk tddr.»


Bada patientiataco eta consolationetaco Iaincoac diçuela elkarren artean gauça ber baten pensatzeco gratia Iesus Christen araura: 	 ḍalbġ rbbi lli-yakkan ṣṣbr d-zzɛamt, ad-awn-ifk a-bdda-di-ttmšaškam i-ngratun ġ-tamunt l-lmasiḥ yasuɛ,


Eta emazte batzu harçaz spiritu gaichtoetaric, eta eritassunetaric sendatuac, Maria deitzen cena Magdalena, ceinaganic çazpi deabru ilki içen baitziraden, 	 ntni d-kra n-tmġarin lli-ijjujji yasuɛ zġ-tmuḍan-nsnt issufġ zġ-gisnt ljnun ʷh̬šnnin. tlla maryam lli-mi-ttinin ullt-magdala, issufġ zġ-gis ssa ljnun.


Eta norc çuetaric artha vkanez eratchequi ahal dieçaqueo bessobat bere handitassunari? 	 ma-iẓḍarn a-izayd yat tasaɛt i-tudrt-ns s-taġuft lli-yusi?


Ene anayeác, bozcario perfectotan educaçue tentatione diuersetara eror çaiteztenean: 	 frḥat bahra ay-aytma ġakud nna-ttyaramm s-tnukmut nna-illan,


Eta ahanci çaiçue exhortationea, ceinec çuey haourrey beçala erraiten baitrauçue, Ene haourrá, ezteçála menosprecia Iaunaren gaztiguä, eta eztaquiála gogoa falta harçaz corregitzen aicenean. 	 is-tettum awal lli-s-kʷn-izzɛam rbbi lliġ-kʷn-iga d-tarwa-ns? yini: «wa-iwi, iġ-k-iṣlḥ sidi rbbi, ad-ur-tinit d-ih̬f-nnk ‹ġayad ur-igi yat.› nġd iġ-k-iẓi, ad-ur-tinit ‹nkki ur-giġ yat.›


Baina eztut deusen ansiaric, eta neure vicia etzait precioso, acaba deçadançát neure cursua bozcariorequin, Iesus Iaunaganic recebitu dudan carguä, Iaincoaren gratiaren Euangelioa testifica dadinçát. 	 imma nkki ur-a-tḥasabġ tudrt-inu is-tga kra. ur-riġ abla a-tazzalġ ard ruḥġ ttmi n-uġaras-inu, kmmlġ tawuri lli-yyi-ifka siditnnġ yasuɛ, sslkmġ lh̬bar ifulkin f-lbaraka n-rbbi.


Eta ikus neçan emaztea sainduén odolaz, eta Iesusen martyroén odolaz horditua, eta hura ikussiric, mireste handiz mirets neçan. 	 ẓrġ tamġart-an tnufl s-tissi n-idammn n-imẓlayn n-rbbi d-win inagan n-yasuɛ. lliġ-tt-ẓriġ, tɛjjbġ gis bahra.


Causa hunegatic auisatzen aut vitz deçán ene escuén impositionez hitan den Iaincoaren dohaina. 	 mayan a-f-ra-k-ḍalbġ a-tṣuṭṭ i-trgit l-lbaraka lli-gik-iga rbbi lliġ fllak srsġ ifassn-inu.


Orduan dio Pierrisec, Ez Iauna: ecen egundano eztiát ian gauça communic edo satsuric. 	 irar-as bṭrus: «ḥaša a-sidi. ur-jju-ššiġ ma-f-inna ššrɛ n-musa iḥrm nġd irka.»


Eta içarraren icena erraiten da, Absinthio: eta vrén herén partea Absinthio bilha cedin: eta anhitz guiçon hil cedin vretaric, ceren karmindu içan baitziraden vrac. 	 iga ism n-itri ‹asmmum›, iwrri ismmum tulut ġ-waman, immt ma-iggutn ġ-mddn lli-swanin aman-an, ašku wrrin smmumn bahra.


Ecen hauc gucioc çuengatic dirade, gratia gucizco handi haur, anhitzen remerciamenduz redunda dadinçát Iaincoaren gloriatan. 	 kullu mayd ijrrun ġilad, ar-ijrru f-ssibt-nnun baš a-tzayd lbaraka n-rbbi ar-ttruḥ kigan d-mddn, igatn bahra ġwilli-ti-tškarnin ibayyn lmjd n-rbbi s-uggʷar.


Halaber Lot-en egunetan-ere eguin içan cen beçala: iaten çutén, edaten çutén, erosten çutén, saltzen çutén, landatzen çutén, edificatzen çutén: 	 rad-daġ-yili ġmklli illan ġ-uwssan n-luṭ. ar-šttan ar-ssan ar-saġn ar-zznzan ar-tẓẓun ar-bnnun,


Gratia dela hirequin misericordia eta baquea Iainco Aitaganic, eta Iesus Christ Iaun gure Saluadoreaganic. 	 i-tiṭus iwi iɛzzan ġ-tagʷmat l-liman-nnġ. ad-ak-tili lbaraka d-sslamt zġ-rbbi babatnnġ d-lmasiḥ yasuɛ anjjam-nnġ.


Ni naiz a eta w, erran nahi baita, hatsea eta fina, dio Iaunac, Denac, eta Cenac, eta Ethorteco denac, diot, Bothere gucitacoac. 	 «nkki giġ wad izwarn, gġ wad iggʷran.» ġmkad a-s-inna sidi rbbi lli-iḥkamn kullu ma-illan. ikka-ttin illa, yili, rad-bdda-yili.


Iainco baquezcoac bada (ceinec hiletaric itzul eraci baitu ardién Artzain handia alliança eternalezco odolaz, Iesus Christ gure Iauna) 	 imma ġilad, ḍalbġ i-rbbi n-sslamt lli-d-issnkrn zġ-lmut amksa imqqurn siditnnġ yasuɛ lli-itgabaln ulli-ns, iskr lɛhd-ad idumn ġ-gratnnġ d-rbbi s-idammn-ns.


Çaudete nitan eta ni çuetan: chirmenduac berac fructuric bereganic ecin ekar deçaqueen beçala, baldin aihenean ezpadago: ezeta çuec-ere baldin nitan ezpaçaudete. 	 zgayat gigi, zgaġ gigun. ur-ra-tiẓḍar-tṣṭṭa a-tfk lġllt iġ-ur-tzga ġ-ddalit. ula kunni ur-ra-tiẓḍarm a-tskrm lġllt iġ-ur-gigi-tzgam.


Ihardets ceçan bada Iesusec, eta erran ciecén, Eguiaz eguiaz erraiten drauçuet, ecin daidi Semeac bere buruz deus, erran nahi da, baldin ikussi ezpadu Aitá obratzen: ecen cer-ere harc eguiten baitu, hura Semeac-ere halaber eguiten du. 	 izayd yasuɛ ġakudan yini-asn: «lḥqq ayad, lḥqq a-rad-awn-iniġ. nkki lli-igan yus n-rbbi ur-ẓḍarġ ad-skrġ yat zġ-ih̬f-inu abla maylli-s-ẓriġ baba ar-t-iskar. ašku aynna iskar ntta, ad-skarġ ula nkki.


Eta Pierris vrrundanic iarreiqui cequión Sacrificadore subiranoaren sala barnerano: eta cegoen iarriric cerbitzariequin, berotzen cela su bazterrean. 	 imma bṭrus iḍfar-t zġ-tuggugt, ikšm s-wammas n-tgmmi n-unmġur, iskiws d-imh̬zniyn ġ-dar lɛafit ar-didsn-irqqa.


Hunegatic higui ecin daitequeen resumá hartzen dugularic, daducagun gratiá, ceinez hala cerbitza baiteçaquegu Iaincoa non haren gogaraco baiquirate, reuerentiarequin eta beldurrequin. 	 imma ġilad ġ-aġ-ifka rbbi yat-tgldit lli-ur-sar-ra-immass, illa fllannġ a-t-ntškar ar-t-ntɛbad ġmklli-zginnġ-ira, ar-t-ntuqqar ar-tt-ntawi bahra ġ-ma-s-a-t-ntrḍu.


Eta ençun neçan bercebat Sainctuariotic, cioela, Segurqui, Iainco Iaun bothere gucitacoá, eguiazco eta iusto dituc hire iugemenduac. 	 sfldġ i-kra isawl-d zġ-ṭṭbla l-lbh̬ur inna: «s-ṣṣaḥt a-sidi rbbi lli-iḥkamn kullu ma-illan, yʷġẓan lḥukm-nnk. s-lḥqq a-s-a-ttḥkamt.»


Eta Abrahamen alaba haur, cein estecatu baitzuen Satanec, huná, hemeçortzi vrthe duela, etzén estecadura hunetaric lachatu behar Sabbath egunean? 	 ha-tamġart-ad tga illis n-ibrahim, ikrf-tt šiṭan tam d-mraw n-usggʷas ayad. is-ur-trim ad-as-fsiġ ġ-wass n-usunfu?»


Baina ceren appella baitzedin reserua ledinçát Augustoren eçagutzera, mana nieçan beguira ledin hura igor neçaqueno Cesargana. 	 walaynni inna-yyi ira a-iqama ġid ard iḥkam qayṣr f-tġawsa-ns. amrġ ġakudan a-iqama ġ-lḥbs ard-t-aznġ s-dar qayṣr.»


Bada Iesus Christ gure Iaun berac, eta gure Iainco eta Aita onhetsi gaituenac, eta eman consolatione eternala eta sperança ona gratiaz, 	 ar-ntalġ siditnnġ yasuɛ lmasiḥ d-rbbi babatnnġ lli-fllannġ-iḥnnan ibark-aġ ifk-aġ zzɛamt idumn ula rrja iṣḥan.


Eta Ioannesec presoindeguian ençunic Christen obrác, igorriric bere discipuluetaric biga, 	 imma yuḥanna amsddam illa ġ-lḥbs. lliġ isfld f-ma-iskar lmasiḥ, yazn kra n-imḥḍarn-ns a-t-sqsan:


Orduan compli cedin Iaunac Hieremias Prophetáz erran vkan çuena, cioela, 	 ġakudan a-yuwfa ma-inna nnabi irmiyya ġayd izrin:


Eta erran ceçaten elkarren artean, Etzena gure bihotza erratzen gutan, minço çaicunean bidean, eta declaratzen cerauzquigunean Scripturác? 	 inin ntni i-ngratsn: «mnšk a-s-rġan-uwlawn-nnġ lliġ srnnġ isawl ġ-uġaras issfhm-aġ ma-illan ġ-warratn n-rbbi.»


Eta duda gabe, handi duc pietatearen mysterioa: ecen Iaincoa manifestatu içan dela haraguian, iustificatu dela Spirituan, ikussi içan dela Aingueruèz, predicatu içan çayela Gentiley, sinhetsi içan dela munduan, goiti recebitu içan dela gloriara. 	 maylli-aġ-d-imla rbbi, ar-kullu-gis-ntɛjjab: iban-d ġ-ssift n-bnadm, inru s-tḥkimt n-rruḥ, ẓrn-t lmalayka. ilkm lh̬bar-ns timizar aggugnin, amnn srs ġ-kullu ddunit, ityalal s-lmjd.


Iaiqui çaitezte, goacen: huná, ni traditzen nauena hurbildu da. 	 nkrat a-nddu. ha-walli-yyi-izznzan yuška-d.»


Comparatione haur erran ciecén Iesusec: baina hec etzeçaten eçagut cer cen hæy erraiten cerauena. 	 yasuɛ yut-asn lmɛna-yad, imma ntni ur-ssinn ma-ira ad-asn-srs-iml.


Ohoraitzac eure aita eta eure ama (cein baita lehen manamendua promessequin) 	 ityara: «awi-tt ġ-babak d-innak.» luṣit-ad tga tamzwarut lli-f-inna rbbi ra-ibark ġwilli srs skarnin,


Ala guiçonaren arauez gauça hauc erraiten ditut? ala Legueac-ere eztitu gauça hauc erraiten? 	 walaynni urd ġir lmɛni n-bnadm a-s-nssn tiġawsiwin-ad. ar-fllasnt-ittini ššrɛ ula ntta.


Eta baldin interroga baçaitzatet-ere, eznauçue ihardetsiren, ezeta ioaitera vtziren. 	 iġ-kʷn-fllas-sqsaġ ur-ra-di-trarm awal.


Baina hartan Prophetén eta Sainduén odola eriden içan da, eta lurraren gainean heriotara eman içan diraden gucienena. 	 lɛqubit a-iḍrn f-babil ašku yufa-n gis rbbi-nnun idammn l-lanbiya d-imẓlayn-ns d-win kullu mddn lli-tyawnġanin ġ-ddunit.»


Eta hura ikussi vkan nuenean, eror nendin haren oinetara hila beçala: eta eçar ceçan bere escu escuina ene gainean, ciostala, Eztuála beldurric: ni nauc lehena eta azquena, eta vici naicena: 	 ġir ẓriġ-t ḍrġ-n ġ-dar iḍarn-ns zund iġ-mmutġ. isrs-d flla afus-ns afasi yini-yyi: «ad-ur-tiksaṭṭ. nkki a-igan amzwaru ula amggʷaru,


Hec bada ioan citecen alegueraric conseilluaren aitzinetic, ceren Iesusen icenean iniuria suffritzeco ohore hura eguin içan baitzayen. 	 ffuġn irqqasn zġ-lmḥkama, frḥn bahra ašku iga-tn rbbi d-wid-f-irḍa aylliġ rfufnn f-ism n-yasuɛ.


Eta nincen beguithartez eçagun gabea Iudeaco Eliça Christean ciradeney: 	 ġ-uwssan-an ur-ta-yyi-ssinn ayt-imnaggarn ġ-tmazirt n-yudaya.


Eta Reguec haguitz tristeturic, cinagatic eta harequin mahainean iarriric ceudenacgatic, eztu iraitzi nahi vkan. 	 iggʷd-ugllid ṭiyyr-as bahra, walaynni f-ssibt n-tgallit lli-s-iggulla ġ-lgddam n-inbgiwn-ns ur-iri a-stt-irar.


Gauça hauc comparationez erran drauzquiçuet: baina ethorten da ordua ezpainaitzaiçue guehiagoric comparationez minçaturen, baina claroqui neure Aitaz minçaturen bainaitzaiçue. 	 «kullu mayad nniġ-awn-t s-lmɛni, walaynni rad-d-aškin-uwssan ġ-ur-sul-rad-awn-sawlġ s-lmɛni. rad-awn-iniġ f-baba s-wawal inmn.


Guero guthiciá, concebitu duenean, ertzen da bekatuz: eta bekatuac acabatu denean, herio engendratzen du. 	 ġakudan iġ-gis-qamant ššhwat rad-arunt ddnub. ula ddnub, iġ-gis-zuydn rad-d-awin lmut.


Baina badiotsuet ecen Sodomacoac egun hartan hiri hura baino emequiago tractatuac içanen diradela. 	 rad-awn-iniġ, ra-išqu-wass l-lḥsab f-ayt-tmdint-an uggʷar n-ayt-sadum.


Nabussiác eguieçue çucena eta eguimbidea cerbitzariey, daquiçuelaric ecen çuec-ere baduçuela Iaun-bat ceruètan. 	 imma kunni a-id-siditsn, skarat d-ih̬ddamn-nnun s-lḥqq, ar-asn-takkam ma-tn-d-yuškan. a-ur-tettum izd ula kunni illa-yawn yan igan siditun ġ-ignna.


Eta altchagarri gabeco oguién lehen egunean, Bazcoa sacrificatu behar çutenean, erran cieçoten bere discipuluéc, Non nahi duc ioanic appain deçagun ian deçánçat Bazcoa? 	 ilkm-d-wass amzwaru n-uwssan n-urh̬ṣiṣ lli-ġ-a-qqrsn mddn i-ilqqaġn. sqsan-t imḥḍarn-ns: «mani trit a-srs-nddu ad-ak-n-gis-njjujad imnsi l-lɛid n-usurf?»


Bada çuetaric nehor eztadila affligi guicerhaile, edo ohoin, edo gaizquiguile, edo berceren onén guthicioso beçala: 	 walaynni ih̬ṣṣa a-ur-irfufn yan gigun f-ssibt n-ma-inġa nġd yukʷr nġd iffuġ zġ-lqanun nġd ikšm ma-igan win wiyyaḍ.


Eta deabrua campora egotzi içan cenean, minça cedin mutua: eta mirets ceçaten gendetzéc, cioitela, Egundano ezta aguertu hunelaco gauçaric Israelen. 	 lliġ-zgis-iffuġ ljnn iwrri-uẓnẓum ar-isawal. ar-tɛjjabn mddn kullutn ar-ttinin: «ur-jju-illi zund mayad ġ-dar ayt-rbbi.»


Ecen eztu deus perfectionetara eraman vkan Legueac: baina içan da sperança hobeagoren preparationebat ceinez hurbiltzen baicara Iaincoagana. 	 han ššrɛ n-musa ur-ikmmil yat, walaynni rbbi ifka-yaġ ġilad yan-rrja iṣḥan lli-yufn mayan, ar-n-srs-ntakmur i-rbbi.


Eta arrastu cenean, ethor cedin guiçon abratsbat Arimathiatic, Ioseph deitzen cenic, hura-ere Iesusen discipulu içan cen. 	 lliġ-di-truḥ-tdggʷat yašk-id yan-urgaz ism-ns yusf. iga gu-rama, iggut dars lh̬ir, ig ula ntta amḥḍar n-yasuɛ.


Eta igan cedin perfumén kea, Sainduén orationequin, Aingueruären escutic Iaincoaren aitzinera. 	 ar-yaqlay-waggu l-lbh̬ur d-tẓulla n-imẓlayn zġ-ufus l-lmalak s-lgddam n-rbbi.


Baina egun hec complitu ciradenean parti guentecen, guciéc emaztequin eta haourrequin laguncen guentuztela hiri lekorerano: eta belhaurico iarriric vr bazterrean othoitze eguin gueneçan. 	 walaynni lliġ kmmln-uwssan-an, nffuġ zġ-darsn a-nzayd f-umuddu-nnġ. munn-d didnnġ ntni kullutn ula timġarin-nsn d-tarwa-nsn s-brra n-tmdint. nutš f-ifaddn-nnġ ġ-tama n-umda nẓẓall nḍalb rbbi.


Ecen ielossi naiz çueçaz Iaincoaren ielosgoaz: ecen preparatu cerauzquiotet senhar bati (virgina castabat beçala) Christi, presenta çaitzatedançát: 	 tṣbrm didi ašku ar-kʷn-ttiriġ s-tayri n-rbbi, fkġ-kʷn i-lmasiḥ zund yat-tslit lli-ġ-ur-illi kra l-lɛib, baš a-ur-tilim i-kra n-yan yaḍni.


Eta Paulec ahoa irequi nahi çuen beçala, erran ciecén Gallionec Iuduey, Baldin cembeit bidegabe, edo gaichtaqueria baliz, o Iuduac, çucenac emaiten duen lekurano sustenga cinçaqueiztet: 	 yiri bulus a-fllasn-irar awal, s-inkr galyun ġakudan yini i-ayt-yudaya: «mrad is-tga-tġawsa-yad tin kra iffuġn lqanun nġd kra l-lbaḍl yʷh̬šnn, rad-awn-sfldġ.


Ecen Christec-ere eztu bere buruä complacitu nahi vkan, baina, scribatua den beçala, Hiri iniuria erraiten drauèanén iniuriác ene gainera erori içan dituc. 	 ašku lmasiḥ ula ntta ur-ttin-ikki ar-itrḍu ih̬f-ns. ijra-yas ġmklli ityaran: «flla a-f-a-d-ṭṭarnt-trggam n-willi gik rggmnin.»


Orduan hassiren çarete erraiten, Ian diagu hire presentián, eta edan diagu, eta gure carriquetan iracatsi duc hic. 	 rad-as-ttinim: ‹ha-nkkʷni nšša dik nsu dik, tsslmdt ġ-tmdint-nnġ.›


Halacotz içan gara consolatu, anayeác, çuetan, gure afflictione eta tribulatione orotan, çuen fedeaz. 	 way-aytmatnnġ, wah̬h̬a nzri ula nkkʷni ġ-tnukmut d-trfufnt iggutn, ha-yaġ nthnna ġilad f-ssibt-nnun, ašku nsfld is-tzgam ġ-uġaras n-rbbi.


Hetaric cen, Maria Magdalena, eta Maria Iacquesen eta Iosesen ama, eta Zebedeoren semen amá. 	 tlla gisnt maryam ullt-magdala, d-maryam innas n-aytmatn yaɛqub d-yusf, tili ula innas n-tarwa n-zabdi.


Guero Tabernaclea-ere halaber, eta cerbitzuco vnci guciac, odolez ihizta citzan. 	 izayd ar-itrušš ah̬iyyam s-idammn ula kullu irukutn lli-s-a-gis-tɛbadn mddn.


Eta handic aitzinago iraganic, ikus citzan berceric bi anaye, Iaques Zebedeoren semea, eta Ioannes haren anayea, vnci batetan bere aita Zebedeorequin, bere sarén adobatzen ari ciradela: eta dei citzan. 	 izayd iftu yan imikk s-n-iẓra sin aytmatn yaḍni, yaɛqub yus n-zabdi d-gʷmas yuḥanna. llan ġ-tanawt ntni d-babatsn zabdi ar-tɛdaln ššbayk. iġr-asn yasuɛ,


Eta guertha cedin berce Sabbath batez-ere hura sar baitzedin synagogara, eta iracasten baitzuen: eta cen han guiçon-bat eta haren escu escuyna cen eyhar. 	 yan-wass n-usunfu yaḍni ikšm yasuɛ s-tgmmi n-tẓallit ar-isslmad. illa ġin yan-urgaz immut-as-ufus afasi.


Eta haur ençunic Iesusec dioste, Osso diradenéc eztute medicuren beharric: baina eri diradenéc: ecen ez naiz ethorri iustoén deitzera: baina bekatoren, emendamendutara. 	 lliġ isfld yasuɛ i-mad-nnan yini-asn: «urd ġwilli dusnin a-iḥtajjan aṭbib walaynni ġwilli uḍnnin. ur-d-uškiġ a-n-ġrġ i-willi ġalnin is-fulkin, walaynni uškiġ-d a-n-ġrġ i-willi ʷh̬šnnin.»


Eta spiritu satsuéz tormentatzen ciradenac: eta senda citecen. 	 irin ad-sflidn i-iwaliwn-ns jjin zġ-tmuḍan-nsn. ġakudan ar-ijjujji ula ġwilli ssrfufunn ljnun ʷh̬šnnin.


Guero arriua cedin Ephesera, eta hec han vtzi citzan: baina bera synagogara sarthuric, disputa cedin Iuduequin. 	 ruḥn tamdint n-afsus, ifl-tn. ikšm nttan s-tgmmi n-tẓallit ar-isawal d-ayt-yudaya.


Diligentadi eure buruären Iaincoari approbatu presentatzera, confusione gabeco obrero, artezqui eguiaren hitza ebaquiten duála. 	 g-n tiqqi-nnk ad-awn-ifk rbbi rrḍa-ns, zund ah̬ddam išwan ur-ti-tššḥššim-twuri lli-iskr, ar-tsslmadt awal l-lḥqq ġmklli iga.


Requeritzen çaituztet Iaunaren partez iracur daquién epistola haur anaye saindu guciey. 	 ra-kʷn-uṣṣaġ s-ism n-siditnnġ a-tġrm tabrat-ad f-aytmatn kullutn.


Eta hec ioaiten ciraden beçala, has cedin Iesus erraiten populuari Ioannesez, Ceren ikustera ilki içan çarete desertura? haiceaz erabilten den canabera baten? 	 lliġ ftan ntni, isawl yasuɛ f-yuḥanna i-mddn ggutnin lli-d-fllas-munnin. isqsa-tn: «ġakud lliġ a-ttidum s-lh̬la ma-tram a-tẓrm? izd kra n-taẓẓmayt ar-tt-issmussu-waḍu?


Orduan ioan içan da hamabietaric bat Iudas Iscariot deitzen cena, Sacrificadore principaletara. 	 ġakudan a-inkr yan zġ-gr sin d-mraw n-umḥḍar, ism-ns yahuda ish̬aryuṭ, iddu s-dar inmġurn n-tgmmi n-rbbi.


Halacotz ecin sinhets ceçaqueten, ceren berriz erran baitu Esaiasec, 	 mayad a-f-ur-ẓḍarn ad-amnn, ašku inna-daġ išaɛya:


Eta harc ihardesten çuela erran ciecen, Segur Eliasec lehen ethorriric bere staturaco ditu gauça guciac: eta scribatua den beçala guiçonaren Semeaz, behar da anhitz suffri deçan, eta ezdeusetan eduqui dadin. 	 yini-asn yasuɛ: «s-ṣṣaḥt iliyya a-d-izwarn a-ijjujad kraygatt kra. imma yus n-bnadm, is-ur-fllas-ityara rad-bahra-irfufn, luḥn-t-in mddn?


Ecen magistratuac eztirade icigarri, obra onacgatic, baina gaichtoagatic. Bada nahi duc potestatearen beldur ez içan? eguic vngui, eta recebituren duc laudorio harenganic. 	 ašku lḥukkam ur-a-ssiksaḍn ġwilli skarnin afulki walaynni ġwilli skarnin lh̬ʷšant. is-trit a-ur-tiksaṭṭ zġ-walli itḥkamn? rad-ak-iniġ, skar afulki s-fllak-irḍa,


Ene Aita niri hec eman drauzquidana, guciac baina handiago da, eta nehorc ecin harrapa ditzaque hec ene Aitaren escutic. 	 baba lli-yyi-tnt-ifkan, yugʷr kullu ma-illan. ur-iẓḍar yan a-tnt-ikkis zġ-ufus n-baba.


Ecen cer laudorio da, baldin falta eguinic buffetatzen çaretenean pairatzen baduçue? baina baldin vngui eguiten duçuelaric eta affligitzen çaretelaric pairatzen baduçue, haur da Iaincoaren gogaraco. 	 walaynni mal-lfaytt darun illan iġ-tskrm ma-yʷh̬šnn tṣbrm i-ukuray lli-tššam f-ssibt l-lh̬ʷšant-nnun? walaynni iġ-tskrm afulki trfufnm tṣbrm, ra-kʷn-ibark rbbi.


Eta ian çutenac ciraden, laur milla guiçon, emazteac eta haourrac gabe. 	 ġwilli ššanin, kkuẓ id-walf n-urgaz ad-gan, ilint ula timġarin d-tarwa mẓẓinin.


Hitza sano, eta condemna ecin daiten beçalaco: contrastatzen dena confundi dadinçát, çueçaz gaizquiric cer erran ez vkanez. 	 s-iwaliwn ʷġẓannin lli-f-ur-iẓḍar yan a-fllasn-iẓi. iġ-a-tskart ġmkan ra-itḥšam wanna iran a-k-iḍaḍḍ, ašku ur-ra-yaf ma-fllannġ-ittini yʷh̬šn.


Bere viciari on daritzanac galduren du hura: eta bere viciari gaitz daritzanac mundu hunetan, vicitze eternalecotzat beguiraturen du hura. 	 wanna dar tɛzza tudrt-ns ra-stt-ijlu, imma wanna iṣamḥn ġ-tudrt-ns ġ-ddunit-ad ra-ikšm s-tudrt lli-idumn.


Eta guertha cedin, hura appart othoitz eguiten cegoela, discipuluac harequin baitziraden eta interroga baitzitzan hec, cioela, Ni nor naicela dioite gendec? 	 yan-wass ar-itẓalla yasuɛ waḥdut, aškin-d dars imḥḍarn-ns. isqsa-tn: «ma-flla-ttinin mddn, mad-giġ nkki?»


Guero erran ciecén Iesusec harengana ethorri ciraden Sacrificadore principaley, eta templeco capitainey, eta Ancianoey, Gaichtaguin baten ondoan beçala ilki içan çarete ezpatequin eta vhequin? 	 isawl yasuɛ s-inmġurn n-tgmmi n-rbbi d-win imh̬zniyn d-imġarn n-tmazirt lli-d-uškanin a-t-amẓn, yini-asn: «ma-s-di-tffuġm s-lkmami d-iɛmad zund iġ-giġ amh̬h̬ar?


Ecen vnguentu haur precio handitan saldu ahal çatequeen, eta eman paubrey. 	 mrad is-tnza tujjut-ad ra-di-tawi kigan, nfk-t i-imẓlaḍ.»


Eta beha neçan, eta huná, çaldi churibat: eta haren gainean iarriric cegoenac çuen fletchabat, eta eman cequión hari coroabat, eta ilki cedin garaitzen çuela, eta garaita luençát. 	 ssmaqqlġ-n s-n-ẓriġ yan-wayyis umlil, yusi-umnnay-ns yal-lqus n-imiġ. ittfk-as yan-ttaj, iffuġ-d a-inru, ig wad bdda itnrun.


Eta hura gauça horiac ençunic, triste cedin: ecen guciz abratsa cen. 	 imma ntta lliġ isfld i-wawal-ad tʷgraẓ-t bahra ašku iggut-dars-wayda.


Orduan Iesusec erran ciecén bere discipuluey, Baldin nehor ene ondoan ethorri nahi bada, renuntia beça bere buruäz, eta har beça bere crutzea, eta berrait niri. 	 izayd yasuɛ isawl s-imḥḍarn-ns yini-asn: «wanna iran a-didi-yili, iqqan-t-id a-ittu ih̬f-ns, yasi aggjdi-ns, imun didi.


Orain bada, ene haourtoác, çaudete hartan: aguer dadinean assegurança dugunçát, eta haren aitzinean confus ezgarençát haren aduenimenduan. 	 imma ġilad a-tarwa ɛzzanin, zaydat tzgam ġ-lmasiḥ, baš a-izɛm-uwl-nnġ ġakud nna-d-iwrri ibayyn-d, ur-ra-niri a-zgis-nrgs.


Ecen baldin hilén resurrectioneric ezpada, Christ-ere ezta resuscitatu içan. 	 iġ-ur-iẓḍar bnadm ad-d-inkr zġ-lmut, ur-d-akkʷ-inkir lmasiḥ.


Ceren vnguentu haur ezta saldu içan hirurehun dinerotan, eta eman paubrey? 	 «mah̬ a-ur-tnz tujjut-ad? mrad is-tnza ra-di-tawi kraḍ id-miyya n-nnuqrt, nfk-tn i-imẓlaḍ.»


Bada Pierris eta Ioannes elkarrequin igaiten ciraden templera othoitz ordutan, baitzén bedratzi orenetan. 	 yan-wass ġ-uwssan-an idda bṭrus d-yuḥanna s-tgmmi n-rbbi ġ-tasaɛt n-tẓallit, tga tasaɛt tis kraṭṭ n-tdggʷat.


Baina gloriatzen dena Iaunean gloria bedi. 	 ġmklli ityaran: «wanna iran a-yalġ, yalġ siditnnġ.»


Othoitz eguiten drauçuegu bada, anayeác, Iesus Christ gure Iaunaren aduenimenduaz eta gure harenganaco biltzarreaz. 	 way-aytmatnnġ, nra ġilad ad-awn-nini f-mamnk a-ra-d-yašk siditnnġ yasuɛ lmasiḥ, nmun kullwaġ baš a-dids-nmnaggar.


Ereilleac hitza ereiten du. 	 afllaḥ iga-t wad izraɛn awal n-rbbi.


Eta vncibat cen han vinagrez betheric eçarria. Eta hec bethe ceçaten spongiabat vinagrez, eta hissopoaren inguruän eçarriric, presenta cieçoten ahora. 	 tlla ġin yat-tbuqqalt n-waman l-lh̬ll, ffin-tt mddn f-yan-ušrwiḍ, gn-t f-yat-tṣṭṭa n-uzukkʷni, mdin-as-t-in s-imi-ns.


Orduan hura has cedin maradicatzen eta arnegatzen, cioela, Eztut eçagutzen çuec dioçuen guiçon hori. 	 inkr bṭrus ar-itgalla ar-ittini s-jjhd: «nkki ur-ssinġ argaz-ad f-a-tsawalm.»


Eta nor da çuey calteric eguinen drauçuena, baldin vnguiari baçarreitzate? 	 manwa ra-kʷn-issrfufn iġ-tram a-tskarm afulki?


Eta baldin etchebat bere contra partitua bada, ecin dauque etche hura. 	 iġ-a-ttmmaġ yat-tgmmi d-ih̬f-ns ur-ra-tqama-tgmmi-an.


Laodicean den Eliçaco Aingueruäri-ere scriba ieçóc, Gauça hauc erraiten citic Amenec, testimonio fidelac eta eguiatiac, Iaincoaren creaturaren hatseac: 	 «ara awal-ad i-lmalak n-umnaggar ġ-tmdint n-lawdikiyya: ha-ma-inna ġwalli igan ‹amin› ig inigi iṣḥan izgan, izwur kullu ma-ih̬lq rbbi.


Ecen gorputza-ere ezta membrobat, baina anhitz. 	 ašku ddat teṭṭaf igzman ggutnin. urd ġir yan-ugzzum a-tga.


Eta appur baten buruän bercebatec hura ikussiric erran ceçan, Hi-ere hetaric aiz. Baina Pierrisec diotsa, Guiçoná, ez nauc. 	 yan imikk s-t-iẓra yan yaḍni yini-as: «ula kiyi tgit yan zġ-gisn.» irar-as-daġ bṭrus: «way-argaz, urd nkki.»


Eta iarreiquiten çayón gendetze handia populutic eta emaztetaric, hura plaignitzen eta lamentatzen çutela. 	 ḍfurn-t kigan d-mddn, ilint gisn kra n-tmġarin ar-allant ar-ssġuyyunt.


Affectione onequin cerbitzatzen duçuelaric Iauna, eta ez guiçonac: 	 h̬dmat s-lfrḥ zund iġd siditnnġ a-mi-tth̬damm urd bnadm,


Eta erori içan da vria, eta ethorri içan dirade vr sobernác, eta haicéc eraunsi vkan duté, eta io vkan duté etche haren contra, eta erori içan da, eta haren deseguitea handi içan da. 	 iṣuḍ-waḍu iḍr-unẓar ingi-d-wasif utn tigmmi tḍr-d, th̬lu kullutt.»


Bada eçagutu çuenean Iaunac nola ençun çuten Phariseuéc ecen Iesusec discipulu guehiago eguiten çuela eta batheyatzen, ecen ez Ioannesec: 	 sfldn ifarisin is-a-iskar yasuɛ imḥḍarn uggʷar n-yuḥanna, ar-tn-issddam ġ-waman.


Ala recebitu duçue Spiritu saindua sinhetsi vkan duçuenean? Eta hec erran cieçoten, Are Spiritu saindua denez-ere, eztiagu ençun. 	 isqsa-tn: «is-awn-d-ityawfka rruḥ lqudus lliġ tumnm?» inin-as: «ur-jju-nsfld is-illa kra n-rruḥ lqudus.»


Diligentadi enegana ethortera sarri. 	 g-n tiqqi-nnk a-d-dari-taškt ġ-mayd-d-yakmurn.


Sacrificadoregoaren officioco costumaren araura, çorthea eror baitzequión Iaunaren templean sarthuric encensamenduaren eguiteco. 	 grn-d inmġurn asġar ġmklli bdda skarn, baš ad-bḍun tawuri i-ngratsn. yašk-id-usġar ġ-zakariyya a-ikšm s-tḥanut tamẓlayt a-n-gis-ibh̬h̬r ġ-lgddam n-rbbi.


Eta hartaco egunac complitu ciradenean, hec itzultzen ciradela, azquen cedin Iesus haourra Ierusalemen: eta etzaquión ohart Ioseph, ez bere ama: 	 ġakud lliġ kmmln-uwssan l-lɛid amẓn aġaras s-tmazirt-nsn. ur-ssinn ayt-dars is-n-iqama-uḥšmi yasuɛ ġ-urušalim,


Haren iracurtzetic eçagut ahal deçaqueçue ceric den ene eçagutzea Christen mysterioan.) 	 iġ-tġram maylli uriġ ra-tissanm taġawsa-yad l-lmasiḥ ġmklli-stt-fhmġ nkki.


Guero neurt ceçan haren murraillá ehun eta berroguey eta laur bessotaco, guiçonaren neurriz, cein baita Aingueruärena. 	 issġl ula aġʷrab lli-as-isutln. ssa n-id-mraw d-sin (72) mitru a-ġ-n-tlla tiddi-ns s-mklli-s-a-ssġaln mddn.


Gauça hauc ençunic bada, batheya citecen Iesus Iaunaren icenean. 	 lliġ sfldn imḥḍarn-an i-mayd-asn-inna bulus, issddm-tn ġ-waman s-ism n-siditnnġ yasuɛ.


Eguiaz eguiaz erraiten drauat, ecen daquigun gauçá erraiten dugula, eta ikussi dugun gauçáz testificatzen dugula: baina gure testimoniagea eztuçue recebitzen. 	 lḥqq ayd-ak-ttiniġ, ar-nsawal f-ma-nssn ar-nakka tugga f-ma-nẓra, imma kunni ur-trim a-tamnm tugga-nnġ.


Ecen cer iugemenduz iudicaturen baituçue, iudicaturen çarete: eta cer neurriz neurthuren baituçue, aldiz neurthuren çaiçue. 	 ašku ġaylli ttinim f-wiyyaḍ a-ra-fllawn-ityawnna, ula lɛbrt lli-s-a-ttɛbbarm i-wiyyaḍ a-s-rad-awn-ityawɛbbar.


Halacotz nic-ere guehiagoric ecin pairatuz, hura igorri vkan dut çuen fedea eçagut neçançát, tentaçaleac nolazpeit tentatu centuquezten beldurrez, eta ezdeustu ezlicén gure trabaillua. 	 mayad a-f-t-in-uznġ s-darun, ašku ur-ẓḍarġ ad-sul-ṣbrġ. ih̬ṣṣa-yyi ad-issanġ is-sul-tzgam ġ-uġaras n-rbbi nġd uhu, ašku ksuḍġ a-kʷn-ur-issḍr iblis, tḍr ula tawuri-nnġ ġ-gratun bla lfaytt.


HERODES Iudeaco regueren egunetan cen Zacharias deitzen cen Sacrificadorebat, Abiaren araldetic: eta haren emaztea cen Aaronen alabetaric, eta haren icena Elisabeth. 	 ġ-uwssan n-hirudus agllid n-tmazirt n-yudaya, illa yan-unmġur zġ-inmġurn n-tgmmi n-rbbi, ism-ns zakariyya. iga ntta zġ-rrbɛt n-abiyya, iṭṭaf tamġart zġ-tasut n-harun, ism-ns aliṣabaṭ.


Eta has citecen haren accusatzen, cioitela, Eriden vkan dugu haur populuaren corrumpitzen, eta tributén Cesari emaitetic debetatzen ari dela, dioela, bera dela Christ Reguea. 	 ar-srs-taštkkan ar-ttinin: «nufa-n argaz-ad ar-ijllu ayt-tmazirt-nnġ, ar-asn-ittini a-ur-akkan ḍabiyt i-qayṣr, ar-ittini is-iga lmasiḥ n-rbbi ig agllid.»


Eta hec gauça hautaric etzeçaten deus adi: eta ciraden hitz hauc hetaric estaliac, eta erraiten ciradenac etzituzten aditzen. 	 imma imḥḍarn-ns ur-fhimn tiġawsiwin-ad. ur-ssinn ma-ira ad-asn-yini, tntl fllasn lmɛna.


(Ecen manatzen cena ecin suffri ceçaqueten, cein baitzen, Baldin abre batec-ere mendia hunqui badeça, lapidaturen da edo gueciaz iraganen da. 	 ašku ggʷdn f-luṣit n-rbbi lli-s-asn-inna: «wanna-d-iruḥn adrar-ad, ig-iyt lbhimt nġd bnadm, iqqan-d a-ti-tkkatm s-iẓran ard immt.»


Hala anhitz garelaric gorputzbat gara Christ baithan eta batbedera gara bata bercearen membro. 	 ula nkkʷni nggut. zund ddat a-nga, ašku kullwaġ nga win lmasiḥ, ng zund igzman n-ddat-ns.


Eta ihardesten duela Reguec erranen draue, Eguiaz diotsuet, ene anaye chipién hautaric bati eguin draucaçuen becembatean niri eguin drautaçue: 	 rad-asn-rarġ, nkki lli-igan agllid, ‹lḥqq a-rad-awn-iniġ, ġakud nna-ti-tskrm ġ-yan zġ-aytma-yad mẓẓinin, hati tskrm-t gigi nkki.›


Bercetan-ere erraiten duen beçala, Hi aiz Sacrificadore eternalqui Melchisedech-en façoinera. 	 yini-as-daġ ġ-ugzzum yaḍni: «ra-tgt anmġur idumn zund malkiṣadq.»


Baina (emazte Iaincoaren cerbitzatzez professione eguiten duteney dagoten beçala) obra onez. 	 walaynni s-ifulkitn lli-skarnt ġmklli-d-iqqan timġarin lli-tuqqarnin rbbi.


Eta gauça hauc eguiten has ditecenean, chuchent albeitzinteizte, eta goiti albeitzinçate çuen buruäc, ecen hurbiltzen da çuen redemptionea. 	 ġakud nna-tẓram tiġawsiwin-ad ar-jrrunt, nkrat tallm ih̬fawn-nnun, ašku takmur-d tasaɛt lli-ġ-ra-tnjmm.»


Haur baino amorio handiagoric nehorc eztu, norbeitec bere arimá bere adisquideacgatic eman deçan. 	 ur-tlli lḥnant yugʷrn tin yan ifkan ih̬f-ns immt f-ssibt n-imddukkʷal-ns.


Baina nahi dut daquiçuen, ecen guiçon guciaren buruä Christ dela: eta emaztearen buruä, guiçona: eta Christen buruä, Iaincoa. 	 walaynni riġ a-tissanm mayad: iga lmasiḥ ih̬f n-kraygatt argaz, ig-urgaz ih̬f n-tmġart-ns, ig rbbi ih̬f l-lmasiḥ.


Çuen aitéc ian vkan duté manná desertuan, eta hil içan dirade. 	 mmutn imzwura-nnun ġ-lh̬la wah̬h̬a da-šttan aġrum lli-mi-ttinin ‹manna›.


Ceren Iaincoaz eçagut ahal daitena manifest baita hetan: ecen Iaincoac hæy manifestatu vkan draue. 	 lġaḍab-ns a-fllasn-illan ašku ssnn f-rbbi ma-fllas-ssnn kullu mddn, rbbi-nnit ad-asn-t-imlan.


Eta guertha cedin, gossetu cenean, refectionea hartu nahi vkan baitzuen, eta appaincen ceraucatela eror cedin haren gainera spirituzco transportamendubat. 	 s-t-yaġ laẓ yiri ma-ištta. sul h̬dmn ġ-tirmt s-a-s-d-issbayyn rbbi kra zund tawargit.


Eta minçatzetic ichildu cen beçala, erran cieçón Simoni, eramac barnago, eta largaitzaçue çuen sareac hatzamaitera. 	 lliġ ikmml awal-ns yini i-simɛan: «zayd-n s-ugʷns ar tadrut tgrm-n ššbayk-nnun a-di-tgmmrm islman.»


Bada, Leguea gure pedagogo içan da Christgana, fedez iustifica guentecençát. 	 ikka-ttin iga ššrɛ angabal fllannġ, ar-aġ-itrbba aylliġ-d-yuška lmasiḥ iskr sslamt ġ-gr rbbi d-willi srs umnnin.


Segur çuec çarete gure gloriá eta bozcarioa. 	 iyah, kunni a-igan lmjd-nnġ d-lfrḥ-nnġ.


Ceinéc ene viciagatic bere leppoac susmettitu baitituzté: hæy eztrauztet nic neurorrec esquerrac emaiten, baina Gentilén Eliça guciéc-ere bay. 	 ntni kkan-ttin ujadn ad-fkn ih̬f-nsn ar lmut f-ssibt-inu. ar-tn-tškarġ bahra, urd ġir nkki walaynni ar-tn-tškarn kullu imnaggarn n-ayt-tmizar aggugnin.


Baina orain hobeagobat desiratzen duté, erran nahi baita celestiala: hunegatic Iaincoari berari-ere etzayó laido hayén Iainco deitzera, ecen preparatu cerauen ciuitatebat. 	 walaynni ar-ttirin yat-tmazirt lli-yufn h̬tad, a-stt-igan d-tin-ignna. ur-tʷgraẓ rbbi lliġ a-ttinin is-iga rbbi-nsn, ašku ijjujad-asn yat-tmdint.


Eta guçaz den becembatean orationeari eta hitzaren administrationeari iarreiquiren gniaizquió. 	 nlhu nkkʷni s-tẓallit d-ulmmud n-wawal n-rbbi.»


Eta bigarren Aingueruäc io ceçan trompettáz, eta mendi handi suz erratzen cen-bat beçala egotz cedin itsassora: eta itsassoaren heren partea odol eguin cedin. 	 yut wis sin lmalayka nnffar-ns, s-ityattay kra irwasn yan-udrar imqqurn ijddrn s-lɛafit, ittluḥ-n ġ-umda.


Eta haren beguiac ciraden su-garra beçala, eta haren buru gainean cen anhitz diadema, eta çuen scribuz icena harc berac baicen eçagutu vkan eztuena: 	 ar-d-ssufunt-walln-ns zund isufa l-lɛafit, ilin f-ih̬f-ns ttijan ggutnin. ityara fllas yan-ism lli-ur-issin yan abla nttan.


Eta lauroguey eta laur vrtheren inguruco alharguna celaric, etzen partitzen templetic, barurez eta orationez cerbitzatzen çuela Iaincoa gau eta egun. 	 tili dars tam id-mraw d-kkuẓ (84) n-usggʷas. ur-a-ttffuġ tigmmi n-rbbi, ar-gis-ttɛbad rbbi ar-ttaẓum ar-ti-ttḍalab ġ-iyḍ ula azal.


Eta Iesus Iusto deitzen denac, cein baitirade circoncisionetic, hauc solament ditut aiutaçale Iaincoaren resumán, eta ene solageamendutaco içan dirade. 	 ar-n-fllawn-itsllam ula yašuɛ lli-mi-ttinin yusṭus. ġir kraḍ-ad a-igan ayt-yudaya ġ-ġwilli didi itmɛawann ġ-twuri n-tgldit n-rbbi, ar-iyi-ssfjjijn ul-inu bahra.


Cioela, Segur benedicatuz benedicaturen aut, eta multiplicatuz multiplicaturen aut. 	 yini-as: «ra-k-barkġ fkġ-ak tarwa ggutnin.»


Eta estecaturic eraman ceçaten, eta liura cieçoten Pontio Pilate gobernadoreari. 	 krfn-t awin-t dḥin-t-in i-bilaṭus lḥakm n-rruman.


Ecen hunela Iesus Christ gure Iaunaren eta Saluadorearen resuma eternaleratco sartzea abundosqui administraturen çaiçue. 	 hati ra-tkšmm s-lfrḥ iggutn s-tgldit idumn n-unjjam siditnnġ yasuɛ lmasiḥ.


Renda ieceçue bada guciey çor draueçuena: nori tributa, tributa: nori peagea, peagea: nori beldurra, beldurra: nori ohorea, ohorea. 	 akkayat-asn mad-awn-ḍfarn, ḍabiyt i-ayt-ḍabiyt, nkkas i-ayt-nkkas. akkayat-daġ luqr i-willi mi illa luqr, ula ššukr i-willi mi illa ššukr.


Maledictione hayén gainean: ecen Cainen bideari iarreiqui içan çaizquio, eta Balaam enganatu içan den alocairuaren enganioz abandonnatu içan dirade, eta Core-erén contradictionearen araura deseguin içan dirade 	 taguḍi a-rad-asn-yili, ašku umẓn aġaras n-qayn, zznzn ih̬f-nsn ad-sskirkisn zund balɛam, ar-tẓin d-inmġurn n-rbbi zund quraḥ. han ġmklli ityawhlak quraḥ a-rad-tyawhlakn ula ntni.


Halacotz erraiten drauçuet, eztuçuen artharic çuen vicitzeaz, cer ianen duçuen eta cer edanen: ezeta çuen gorputzaz, cerçaz veztituren çareten: ezta vicia viandá baino guehiago, eta abillamendua baino gorputza? 	 «rad-awn-iniġ, a-ur-tasim taġuft i-tudrt-nnun f-ma-ra-tššm ula ma-ra-tsum, ula i-ddat-nnun f-ma-rad-as-tlsm. is-ur-tuf tudrt amššu? is-ur-tuf ddat timlsit?


Eta behar cerauen bat largatu bestán. 	 kraygatt asggʷas iqqan-d lḥakm ad-asn-irẓm i-yan-uḥbbas nna-ran ġ-lɛid n-usurf.


Dio, Bay. Eta etchean sarthu içan cenean, aitzin cequión IESVS, cioela, Simon, cer irudi çaic? Lurreco reguéc norenganic hartzen dituzté tributac eta taillac? beré haourretaric, ala bercetacoetaric? 	 yini-asn: «ar-t-yakka.» lliġ-d-iruḥ bṭrus tigmmi isawl srs yasuɛ, izwur-as ġ-wawal isqsa-t: «manwi tġalt a-simɛan, ar-zgisn-tamẓn igldan n-ddunit ššrd ula ḍabiyt? izd zġ-tarwa-nsn nġd zġ-wiyyaḍ?»


Daquigularic ecen Christ hiletaric resuscitaturic, eztela guehiagoric hiltzen, herioac eztuela haren gainean guehiago dominationeric. 	 ašku nssn is-ur-ra-immt lmasiḥ tis snat-twal ġilad ġ-d-inkr zġ-lmut. ur-sar-tẓḍar lmut a-ti-tnru.


Baina eçagutu eztuena, eta cehatu içateco mereci duqueen gauçac eguin dituena, cehaturen da vkaldi gutiz. Bada anhitz eman içan çayon guciari, anhitz galde eguinen çayó: eta beguiratzera anhitz eman içan çayonari, hambat guehiago galde eguinen çayó. 	 imma ah̬ddam nna-iskrn ma-f-t-id-iqqan-ukuray bla issn ma-zgis-ira sidis, ra-t-issġurš ġir imikk. ašku wanna mi ifka sidis ma-iggutn, ra-zgis-iḍalb ma-iggutn, d-wanna mi ifka uggʷar ra-zgis-iḍalb uggʷar.


Haraguitic iayo dena haragui duc: eta Spiritutic iayo dena, spiritu duc. 	 aynna iluln zġ-ddat, win ddat a-iga. aynna iluln zġ-rruḥ, win rruḥ a-iga.


Eta eznié templean eriden nehorequin disputatzen ari naicela, edo gende biltzen, ez synagoguetan, ez hirian: 	 imma ntni, hatni ur-iyi-n-ufin ar-tmjaḥadġ d-kra n-yan ġ-tgmmi n-rbbi, ula ufan-iyi-n ar-sshiyyasġ mddn la ġ-tgʷmma n-tẓallit ula ġ-tmdint.


Erideiten dut beraz legue haur nitan, vnguia eguin nahi dudanean, ecen gaizquia datchetala niri. 	 hati ġmkad a-bdda-giġ: akud nna-riġ ad-skrġ afulki ar-n-tafaġ ih̬f-inu ur-ẓḍarġ ġir i-lh̬ʷšant.


Igorri vkan ditut bada anaye hauc, gure çueçazco gloriatzea alde hunez vano eztén: erran dudan beçala, prest çaretençát: 	 imma ġilad uznġ-awn-in aytmatn-ad baš a-tujadm ġmklli-asn-nniġ, iban gigun is-tsthllam maylli fllawn nniġ.


Orduan hurbil cequizquion Sadduceu batzu (ceinéc vkatzen baituté resurrectionea) eta interroga ceçaten. 	 aškin-d dars kra n-iṣadduqin. ntni ġ-lmdhb-nsn ar-ttinin «ur-illi ma-ra-d-inkr zġ-lmut.»


Christ nitan minço denaren experientiaren ondoan çabiltzatenaz gueroz, cein ezpaita infirmo çuetara, baina da botheretsu çuetan. 	 ġmkad a-s-rad-awn-mlġ tamatart lli-zgigi-tḍalbm, baš a-tissanm izd lmasiḥ a-isawaln f-imi-nu. ašku itjhhd ntta ġ-gratun. ur-iḍɛf lliġ a-didun-iskar.


Eta Iuduéc incita citzaten emazte deuot eta honest batzu, eta hirico principalac, eta eraguin ceçaten persecutione Paulen eta Barnabasen contra, eta egotz citzaten bere comarquetaric campora. 	 imma ayt-yudaya sshiyysn timġarin tibrraniyin ist-tgʷmma mqqurnin lli-tɛbadnin rbbi d-uwdmawn mqqurnin n-tmdint-an, aylliġ nkrn mddn ggutnin ar-ssrfufunn bulus d-barnaba ssmsrn-tn zġ-tmazirt-an.


Ecen berac bere buruä preçatzen duena ezta approbatua, baina Iaunac preçatzen duena. 	 ašku urd yan irḍan ih̬f-ns a-ra-ityawqbal, walaynni yan f-irḍa sidis.


Ethor cedin harengana emaztebat, boeytabat vnguentu precio handitacoric çuela, eta huts ceçan, hura iarriric egon eta, haren buru gainera. 	 iskiws ar-ištta. tkšm-d dars yat-tmġart tusi-d yat-tbuqqalt n-uẓru tili gis tujjut iṣfan, iggut-bahra-watig-ns. tffi-tt-id f-ih̬f n-yasuɛ.


Baina fiadoregoa recebituric Iasonganic eta goiticoetaric, vtzi citzaten ioaitera. 	 ḍalbn ilmma fllasn ḍḍmant zġ-yasun d-aytmatn yaḍni, rẓmn-asn.


Ecen bekaturic eçagutu eztuena, guregatic bekatu eguin vkan du: hartan gu Iaincoaren iustitia eguin guentecençát. 	 lmasiḥ lli-ur-jju-iskirn kra n-ddnb, irur-t rbbi zund iġ-iɛmmr s-ddnub f-ssibt-nnġ, baš a-nɛmmr nkkʷni s-ufulki n-rbbi f-ssibt-ns.


Fedez offrenda ceçan Abrahamec Isaac, enseyatu içan cenean, eta seme bakoitza offrenda ceçan, promessac recebitu vkan cituenac: 	 ibrahim, f-ssibt n-ma-yumn awal n-rbbi a-f-n-isrs isḥaq f-iggi n-ukrkur lliġ-t-yurm rbbi. yujad a-iġrs i-yus lli-dars-igan yan


Baitirade Iesus Christ gure Iaunagatic bere viciac abandonnatu dituztén guiçonac, 	 lli-fkanin ih̬fawn-nsn f-ism n-siditnnġ yasuɛ lmasiḥ.


Baina Iaunagana conuertitu datequeenean kenduren da estalquia. 	 walaynni yan yumnn s-siditnnġ ityattay-fllas-usddul.


Bigarren signo haur berriz eguin ceçan Iesusec ethorri içan cenean Iudeatic Galileara. 	 h̬tad a-igan tis snat lmɛjizat iskr-tt yasuɛ lliġ-d-yuška zġ-yudaya s-jalil.


Nehorc ezteçala aurizqui edo engana bere anayea eceinere eguitecotan: ecen Iauna gauça hauen gucién mendecaçale da, nola lehen-ere erran eta testificatu baitrauçuegu. 	 illa f-kud yan a-ur-iffuġ zġ-mayan ula itɛdda f-gʷmas. ašku nenna-yawn yadlli s-lmɛqul, ra-yut siditnnġ lɛqubit f-kullu winna skarnin wan tiġawsiwin-an.


Bada baldin cer nic nahi ezpaitut hura eguiten badut, eznaiz guehiagoric ni, hura eguiten dudana, baina nitan habitatzen den bekatua. 	 iġ-a-skarġ ġaylli ur-riġ, urd nkki a-t-iskarn walaynni lquwwa n-ddnub lli-gigi-illan, nttat a-t-iskarn.


Eta eriden etzituztenean, tira citzaten Iason eta anayetaric batzu hirico Gobernadoretara, oihuz ceudela. Hauc mundu gucia erauci vkan duten ondoan, huna-ere ethorri içan dirade: 	 lliġ ur-tn-ufin, zukrn yasun d-kra n-aytmatn yaḍni s-dar imġarn n-tmdint, ar-tġuwwatn ar-ttinin: «ġwilli ssgrawlnin ddunit kullutt, hatni uškan-d ula s-ġid,


Ecen condemnatione misericordia gabe eguinen çayó misericordia eguin eztuqueenari: eta gloriatzen da misericordia condemnationearen contra. 	 ašku wanna ur-itṣamaḥn, ra-fllas-iḥkam rbbi bla-yas-iṣamḥ. imma wanna itṣamaḥn, ur-ra-t-ilkm lḥukm.


Aita edo ama ni baino maiteago duena, ezta ene digne: eta semea edo alabá ni baino maiteago duena, ezta ene digne. 	 wanna ittirin babas nġd innas uggʷar-inu ur-isthlla a-ig winu. wanna ittirin iwis nġd illis uggʷar-inu ur-isthlla a-ig winu.


Haur da discipulu hura ceinec testificatzen baitu gauça hauçaz, eta gauça hauc harc scribatu ditu: eta badaquigu ecen eguiazco dela haren testimoniagea. 	 amḥḍar-an a-ifkan tugga-ns f-tġawsiwin-ad, yara-tnt ġ-warra-yad. nssn is-ʷġẓannt tugga-ns.


Baldin badaquiçue ecen hura iusto dela, iaquiçue ecen norc-ere iustitia eguiten baitu, hura harenganic iayo dela. 	 tssnm is-iskr lmasiḥ kullu ma-irḍan rbbi, tissanm is-iwrri ilul kraygatt yan iskarn ma-t-irḍan s-tlalit l-ljdid zġ-dar rbbi.


Eta iugemenduz, ceren mundu hunetaco princea condemnatu baita. 	 rad-asn-issbayyan ma-igan lḥukm ašku ittut-yad lḥukm n-rbbi f-walli itḥkamn ġ-ddunit-ad.


Ihardets ciecén Iesusec, Etzaituztet nic hamabi elegitu, eta çuetaric bat deabru baita? 	 yini-asn-d yasuɛ: «kunni s-sin d-mraw, is-urd nkki a-kʷn-istin? walaynni yan gigun iga win iblis.»


Bekatuz diot, ceren ezpaitute ni baithan sinhesten. 	 rad-asn-issbayyan ma-igan ddnub ašku ur-sri-uminn.


Eguiaz eguiaz erraiten drauçuet, baldin nic norbeit igor badeçat, norc-ere hura recebitzen baitu, ni recebitzen nau: eta ni recebitzen nauenac, recebitzen du ni igorri nauena. 	 lḥqq ayad, lḥqq a-rad-awn-iniġ. wanna iqbln yan uznġ, hati iqbl-iyi. d-wanna-yyi-iqbln, iqbl ġwalli-yyi-d-yuznn.»


Ilkiric bada deabruac guiçónaganic sar citecen vrdetara: eta vrdaldea oldar cedin gainetic behera lac-era, eta itho cedin. 	 ffuġn zġ-urgaz kšmn s-walfan, tazzl-tuwrut s-jjhd zġ-ujarif s-umda, h̬sin-in kullutn.


Baldin nic testificatzen badut neure buruäz, ene testimoniagea ezta sinhesteco. 	 mrad is-fkiġ tugga f-ih̬f-inu ur-rad-zgant tugga-nu.


Eta ikus neçan haren buruetaric bat heriotara çauria beçala, baina haren heriotaraco çauria sendatu içan cen: eta miraculuz cegoela lur gucia iarreiqui cequión bestiari. 	 irwas is-ityaggas yan zġ-ih̬fawn-ns ra-immt, walaynni ijji-waggas-lli išqan ur-immut. ar-tɛjjabn kullu imzdġn n-ddunit ġ-waġʷẓn-an, wrrin ḍfurn-t.


Eta hec erran ceçaten, Moysesec permettitu dic separationeco letraren scribatzera, eta emaztearen vtzitera. 	 inin-as: «musa yudja argaz a-yara tabrat l-lfra ifru-as.»


Eta ihardesten çuela Iesusec erran ciecén, Elias ethorriren bada lehen, eta bere staturaco ditu gauça guciac: 	 yini-asn: «s-ṣṣaḥt iliyya a-d-izwarn a-ijjujad kraygatt kra.


Eta altcha citecen batzu, Libertinén, eta Cyreneanoén eta Alexandrianoén, eta Ciliciaco eta Asiaco diradenén deitzen den synagogatic, disputatzen ciradela Estebenequin. 	 walaynni nkrn srs kra n-mddn zġ-tgmmi n-tẓallit lli-mi-ttinin ‹tigmmi n-ismgan lli-tyawrẓamnin›, gn ayt-yudaya zġ-tmdinin n-kurini d-iskandariyya d-wiyyaḍ zġ-tmizar n-kilikiyya d-asiyya, ar-tmjaḥadn d-stifanus.


Eta batzu erori içan dirade elhorri artera: eta handitu içan dirade elhorriac, eta itho vkan dituzte hec. 	 iḍr-n kra ġ-uzggʷar, iġli d-uzggʷar iššqajji-t.


Eta anhitz vrtheren buruän, ethorri içan nauc neure nationera elemosyna eta oblatione eguitera. 	 «zrin yan-mnnaw n-isggʷasn ur-ddiġ s-urušalim, aylliġ-n-iwiġ kra l-lmɛawnt i-imẓlaḍ n-ayt-tmazirt-inu ssakmurġ-n tiwafkiw i-rbbi.


Ecen badaçagugu erran duena, Ene da mendecatzea, nic rendaturen dut, dio Iaunac. Eta berriz, Iaunac iugeaturen du bere populua. 	 ašku nssn izd rbbi a-innan: «nkki a-rad-asn-irar f-mad-skrn, fkġ-asn mad-asn-igan.» yini-daġ: «rbbi siditun ra-yut lḥukm f-mddn-ns.»


Charitatea den fictione gabe: çareten gaitzaren gaitzetsle, vnguiari eratchequiac. 	 tḥnnwat ġ-ingratun s-nniyt iṣfan, ar-ttkrhum aynna yʷh̬šnn, ar-ttamẓm ġ-aynna ifulkin.


Ecen Iesus Christean ez circoncisioneac du deusbalio, ez preputioac, baina creatura berriac 	 imma taẓallit n-ddat ur-tgi yat, zund iġ-as-tẓẓullam zund iġ-as-ur-tẓẓullim. walaynni taġawsa ihiyyan a-stt-igan tudrt l-ljdid lli-darun-illan.


Ecen haur da gogaraco, baldin norbeitec Iaincoaganaco conscientiagatic fascheriaric suffritzen badu, iniustoqui suffritzen duelaric: 	 ašku rbbi ra-ibark yan irfufnn iṣbr i-lbaḍl f-ssibt n-ma-s-ira a-irḍu rbbi.


Eta huná, spirituac hartzen dic, eta bertan heyagoraz iarten duc, eta çathicatzen dic haguna dariola, eta huneganic nequez partitzen duc, haur hausten duela. 	 yili gis yal-ljnn. akud nna-t-iġwi ljnn ar-bahra-issġuyyu, ar-srs-ikkat ar-t-ibrri ard-as-d-ik-ukškuš imi, ur-sul-a-ittiri ad-as-irẓm.


Ezta hilén Iaincoa, baina vicién Iaincoa: çuec beraz haguitz enganatzen çarete. 	 awal-an imla-yaġ is-ddrn ntni ġ-lgddam n-rbbi, wah̬h̬a mmutn. han kunni tjlam bahra.»


Cein ordenatu baitu Iaincoac fedeazco appacegagarri haren odolean, bere iustitiaren declaratzeco, aitzineco bekatuén barkamenduagatic, Iaincoaren patientiáz: 	 walaynni s-rrḥmt-ns a-s-asn-ifka lbaraka-yad, iskr sslamt ġ-gras didsn f-ssibt l-lmasiḥ yasuɛ.


Eta ihardesten çuela gendetzecoetaric batec, erran ceçan, Magistruá, ekarri diat neure semea hiregana, ceinec baitu spiritu mutubat. 	 isawl yan zġ-gr mddn-an yini-as: «way-amslmd, iwiġ-ak-d iwi, illa gis yal-ljnn aẓnẓum.


Eta itzuliric Iesusec, eta ikussiric hec çarreitzala, dioste hæy, Ceren bilha çabiltzate? Eta hec erran cieçoten, Rabbi (erran nahi baita hambat nola Magistrua) non egoiten aiz? 	 igrawl-d yasuɛ iẓr-tn ḍfarn-t yini-asn-d: «ma-tsiggilm?» inin-as: «maniġ tzdġt, a-rabbi?» (awal-ad, tga lmɛna-ns ‹ay-amslmd›.)


Gure aitey minçatu çayen beçala, Abrahami eta haren haciari iagoiticotz. 	 issafu awal lli-s-inna i-imzwura-nnġ, ur-jju-ittu ibrahim ula tarwa-ns.»


Bada segur naiz, ene anayeác, ni neuror-ere çueçaz, ecen çuec cueróc ontassunez betheac çaretela, eçagutze guciaz betheric: etare elkar admonesta ahal baiteçaqueçue. 	 way-aytma, ssnġ nkki is-tɛmmrm s-ufulki ula tawassna, tiẓḍarm a-ttnṣaḥm i-ngratun.


Eta haren abundantiatic guciéc recebitu v kan dugu, eta gratia gratiagatic. 	 nkkʷni kullwaġ, llant-aġ lbarakat ggutnin zġ-tuggt l-lbaraka lli-gis-illan.


Ecen içanen duc demborabat ezpaitute doctrina sanoa suffrituren: baina beharri quillicorrac dituztelaric, beréc bere desirén arauezco iracastunac bilduren baitituzté: 	 han rad-d-aškin kra n-uwssan ġ-ur-rad-sflidn mddn s-ulmmud yʷġẓann. rad-trḍun iguyya-nsn ar-ssigatn i-ih̬f-nsn imslmdn lli-rad-asn-ittini ma-tn-iɛjbn.


Ecen Spiritu sainduac iracatsiren çaituzte ordu hartan berean, cer erran behar daten. 	 ašku rruḥ lqudus a-rad-awn-iml ġ-tasaɛt-an maylli-kʷn-d-iqqann ad-asn-ti-tinim.»


Eta ethorten dirade Iesusgana, eta ikusten dute demoniatu içan cena iarriric eta veztituric eta cençaturic, legionea vkan çuena diot: eta ici citecen. 	 aškin-d s-dar yasuɛ, afn-d ġwalli-ġ-ttin kkan ‹mnnaw› l-ljnun iskiws ils timlsit-ns yili s-ih̬f-ns. ggʷdn bahra.


Harc ioanic conta ciecén, Iesusequin içan ciradeney, ceinéc dolu ekarten baitzuten eta nigar eguiten. 	 tddu tini-t i-imḥḍarn-ns. ntni taġ-tn-tguḍi bahra ar-allan.


Eta haren plaçaren erdian eta fluuioaren alde bietaric cen vicitzeco arborea ekarten cituela hamabi fructu, hilebethe oroz emaiten çuela bere fructua, eta arborearen hostoac Gentilén ossassunetacotz. 	 iftu ġ-wammas n-usuk n-tmdint. yili-usġar n-tudrt ġ-snat-tsgiw n-wasif. ar-yakka lġllt-ns kraygatt ayyur, snat d-mrawt-twal ġ-usggʷas. gn ifrawn-ns asafar ma-s-a-tjjin mddn zġ-kullu timizar n-ddunit,


Guero orationetic iaiquiric ethor cedin bere discipuluetara, eta eriden citzan tristez lo ceunçala. 	 lliġ ikmml taẓallit inkr iwrri s-dar imḥḍarn-ns, yaf-tn-in ṭṭasn. nhatafn s-taġuft lli-usin.


Guero emazteari erran cieçón, Barkatu çaizquin eure bekatuac. 	 yini ilmma i-tmġart: «ittin fllam ddnub-nnm.»


Barnabas-ere eta Saul itzul citecen Ierusalemetic, carguä complituric, berequin harturic Ioannes-ere icen goiticoz Marc deitzen cena. 	 imma barnaba d-šawl, lliġ sslkmn lamant-nsn s-urušalim, wrrin s-anṭakiyya. awin didsn yuḥanna lli-mi-ttinin marqus.


Ez Aita ikussi duenez nehorc, Iaincoaganic denac baicen: harc ikussi du Aita. 	 ur-illi yan iẓran baba, abla nkki lli-igan zġ-rbbi a-t-iẓran.


Eta Simon deitzen cen guiçombat cen, lehendanic hirian encantamenduz vsatzen çuenic, eta Samariaco populua encantatu çuenic, cioela bere buruäz cembeit personage handi cela. 	 yili yan-urgaz ġ-tmdint-an ism-ns simɛun, ar-iskar ssiḥr ar-gis-tɛjjabn ayt-samira. ar-asn-ittini izd wad imqqurn a-iga.


Halatan testificatzen duçue ceurón buruén contra, ecen Prophetác hil dituztenén seme çaretela. 	 walaynni s-wawal-ad a-s-a-takkam tugga f-ih̬fawn-nnun n-is-tgam tarwa n-willi nġanin lanbiya.


Haur da bada harenganic ençun vkan dugun mandatalgoa eta denuntiátzen drauçueguna, Ecen Iaincoa dela arguia, eta ilhumberic batre hura baithan eztela. 	 ġmkad a-iga lh̬bar lli-mi-dars-nsfld nawi-awn-t-in: rbbi iga tifawt, ur-akk-gis-llint tillas.


Eta aitzinera laster eguinic igan cedin bassa ficotze batetara, hura ikus leçançat: ecen handic iragan behar çuen. 	 ar-itazzal izwur mddn, iġli s-yat-tsġart n-imršiq a-iẓr yasuɛ, ašku ġin a-zġ-ra-izri.


Lotaric iratzarturic bada Iosephec eguin ceçan Aingueruäc manatu ceraucan beçala, eta har ceçan bere emaztea. 	 lliġ-d-ifaq yusf zġ-iṭs iskr ġmklli-as-inna lmalak n-sidi rbbi. yawi maryam a-tg tamġart-ns


Baina harenganic çuec çarete Iesus Christean, cein eguin içan baitzaicu Iaincoaz sapientia eta iustitia eta sanctificatione eta redemptione: 	 nttan ad-awn-ifkan a-tgm win lmasiḥ. ifk-aġ taḥkimt l-lmasiḥ, ifk-aġ afulki l-lmasiḥ, iẓli-aġ s-uẓlay l-lmasiḥ, ifukku-aġ f-uwdm l-lmasiḥ.


Eta orduan aguerturen da guiçonaren Semearen signoa ceruän: eta orduan plaignituren dirade lurreco leinu guciac, eta ikussiren dute guiçonaren Semea datorquela ceruco hodeyetan bothere eta gloria handirequin. 	 ġakudan a-ra-di-tban-tmatart n-yus n-bnadm ġ-ignwan, ar-allan kullu imzdġn n-ddunit, ẓrn-iyi ftiġ-d ġ-gr imdla n-ignwan s-lquwwa d-lmjd iggutn.


Orduan triste citecen haguitz, eta has cequión hetaric batbedera erraiten, Ala ni naiz, Iauna? 	 ṭiyyr-asn bahra, bdun ar-t-sqsan kullutn, kud yan ar-ittini: «yak, urd nkki a-sidi?»


Eta infirmitate haren causaz behar baitu nola populuagatic, hala bere buruägatic-erc offrendatu sacrificio bekatuacgatic. 	 mayan a-f-t-id-iqqan a-n-issakmur i-rbbi tiġrsiw f-ddnub-ns ntta, ġmklli-tnt-in-issakmur f-ddnub n-wiyyaḍ.


Eta bercetaric batre etzén venturatzen hequin nahastecatzera: baina magnificatzen cituen hec populuac. 	 wah̬h̬a da-tn-talġn kullu mddn, ur-izɛm yan ur-igin amumn a-didsn-imun.


Ecen batbedera suz gacituren da: eta sacrificio gucia gatzez gacituren da. 	 ra-imarġ kraygatt yan s-lɛafit.


Cioitela, Esquerrac drauzquiagu hiri Iainco Iaun bothere-gucitacoá, Cein baitaiz, eta Baihincén, eta Ethorteco baitaiz, ceren hartu duán eure puissançá handia, eta ceren hassi duán eure resumá: 	 inin: «nškr-k a-sidi rbbi lli-iḥkamn kullu ma-illan, ig ġwalli illan yili bdda, ašku tnkrt s-tḥkimt-nnk itjhhdn tgrt ġ-lḥukm.


Maledictione çuen gainean Scriba eta Phariseu hypocritác: ecen coparen eta plataren campoco aldea chahutzen duçue: baina barnetic dirade arrauberiaz, eta eccessez betheac. 	 wa-id-bu-sin-uwdmawn, taguḍi a-rad-awn-yili a-imslmdn n-ššrɛ d-ifarisin. ar-tssġusm lkas d-tmkilt zġ-brra, imma agʷns iɛmmr s-tmh̬h̬art d-lbaḍl.


Eta hec erran cieçoten, Bethlehem Iudeacoan, ecen hunela scribatua duc Prophetáz, 	 inin-as: «ġ-bitlaḥm ġ-tmazirt n-yudaya, ašku ġmkad a-ityaran f-ufus n-nnabi inna:


Eta cerbitzaria ezta egoiten bethierecotz etchean, semea dago bethierecotz. 	 yan igan ismg ur-rad-bdda-iqama ġ-tgmmi n-sidis, walaynni yus n-tgmmi rad-bdda-ig gu-tgmmi.


Orduan deithuric Apostoluac, açotatu ondoan mana citzaten ezlitecen minça Iesusen icenean, eta vtzi citzaten ioaitera. 	 ġrn-d i-irqqasn ssġuršn-tn, amrn-tn a-ur-daġ-sawaln s-ism n-yasuɛ, rẓmn-asn.


Eta igorri vkan dugu Timotheo gure anaye eta Iaincoaren ministrea eta Christen Euangelioan gure aiutaçalea, çuen confirmatzera eta exhortatzera çuen fedearen gainean: 	 ġakudan nuzn-n s-darun gʷmatnnġ timutaws lli-igan ah̬ddam n-rbbi didnnġ ġ-twuri l-lh̬bar ifulkin l-lmasiḥ. nazn-t-in a-kʷn-izzɛam issdus-kʷn ġ-uġaras n-rbbi,


Gogoauçue bada nola çuhurqui ebil çaitezqueten, ez erho anço, baina çuhur anço: 	 tawiyat-stt ġ-ih̬f-nnun a-bdda-tskarm ġmklli-d-iqqann ġwilli ssnnin ma-illan, urd zund ġwilli ur-ssinnin yat.


Eta hura mehatchaturic bertan igor ceçan camporát: 	 yazn-t yasuɛ yuṣṣa-t s-lmɛqul


Eta arratsa ethorri cenean, presenta cieçoten anhitz demoniatu: eta egotz cietzen campora spirituac hitzaz, eta gaizqui ceuden guciac senda citzan: 	 lliġ-di-truḥ-tdggʷat awin-d i-yasuɛ mddn ggutnin lli-ġ-llan ljnun. ar-zgisn-issufuġ ljnun s-yan-wawal, ijjujji kullu willi uḍnnin.


Nehorc etzaitzatela hitz vanoz engana: ecen gauça haucgatic ethorten da Iaincoaren hirá desobedientiazco haourrén gainera. 	 a-ur-tadjm yan a-kʷn-ijlu s-iwaliwn h̬wanin, ašku f-ssibt l-lh̬ʷšanat-an a-f-ra-iḍr lġaḍab n-rbbi f-willi srs rurnin tiġurdin-nsn.


Hala fedea-ere, baldin obrác ezpaditu, hila da bere berez. 	 walaynni ġmkan a-iga wanna yumnn ur-a-iskar afulki. hati immut liman-ns.


Erraiten çuela, Indaçue niri-ere bothere hori, nori-ere escuac gainean paussaturen baitrautzat, recebi deçan Spiritu saindua. 	 yini-asn: «fkat-iyi ula nkki taẓḍḍart-ad, baš a-ikšm rruḥ lqudus s-wanna-f-srsġ ifassn-inu.»


Eta hersturatan iarriric othoitze eguiten çuen cineçago, eta cen haren icerdia odol chorta gatzatu lurrera erorten diradenac beçala. 	 iġuwḍ yasuɛ bahra, ar-itẓalla s-uggʷar aylliġ a-zgis-itaddum lɛrg f-wakal zund timqqa n-idammn.


Eta badirade gorputz cerucoac, eta badirade gorputz lurrecoac: baina berce da cerucoén gloriá, eta berce lurrecoena. 	 illa ma-izdġn ġ-ignwan, yili ma-izdġn f-wakal. illa-ufulki n-ma-izdġn ġ-ignwan, yili-ufulki n-ma-izdġn f-wakal.


Eta inguratzen cituen Iesusec hiri eta burgu guciac, iracasten ari cela hayén synagoguetan, eta predicatzen çuela resumaco Euangelioa eta sendatzen çuela eritassun mota gucia eta langore mota gucia populuan. 	 ar-itkka yasuɛ kullu timdinin ula iduran, ar-isslmad ġ-tgʷmma n-tẓallit ar-itbrraḥ s-lh̬bar ifulkin n-tgldit n-ignna, ar-ijjujji mddn zġ-kraygatt tamaḍunt ula kraygatt aṭṭan nna-gisn-illan.


Ecen ene vztarria aisit da, eta ene cargá arin. 	 hati rh̬an iḥlasn-inu, ifssus-usitti lli-rad-flawn-srsġ.»


Ecen ezta personén acceptioneric Iaincoa baithan. 	 ašku rbbi ur-a-iskar s-uwdmawn.


Eta gendetzecoataric anhitzec sinhets ceçaten hura baithan, eta erraiten çutén, Christec dathorrenean guehiago miraculu eguinen othe du, hunec eguiten dituenac baino? 	 walaynni iggut ġ-mddn-an ma-srs-yumnn, ar-ttinin: «iġ-d-yuška lmasiḥ n-rbbi is-ra-iskr lmɛjizat uggʷar n-maylli iskr-urgaz-ad?»


Eta haur erran ceçan, ez paubrez harc ansiaric çuenez: baina ceren ohoin baitzen,eta mulsá baitzuen, eta eçarten ciradenac harc ekarten baitzituen. 	 urd lhmm n-imẓlaḍ a-t-in-igan aylliġ inna ġmkad. inna-t ašku amh̬h̬ar a-iga. nttan a-dar-illa ṣṣnduq-nsn, kra-n-gis-gan ar-zgis-itakʷr.


Baina gauça gucietán approbatu eracusten ditugularic gure buruäc Iaincoaren cerbitzari anço, patientia handiz tribulationetan, necessitatetan, hersturétan, 	 ar-nskar kullu baš a-nmala izd ih̬ddamn n-rbbi a-nga, ndus a-kullu-nṣbr. ar-bahra-ntrfufun ar-nkkat tammara ar-nzray ġ-tnukmut.


Iuduéc bada bilhatzen çuten hura bestán, eta erraiten çuten, Non da hura? 	 ar-srs-siggiln imġarn n-ayt-yudaya ġ-uwssan l-lɛid ar-ttinin: «manza ġwalli?»


Bada beguiac altchatu cituenean Iesusec eta ikussi çuenean ecen gendetze handia ethorten cela harengana, diotsa Philipperi, Nondic erossiren dugu ogui, hauc ian deçatençat? 	 ar-n-issmuqqul yasuɛ s-n-iẓra mddn ggutnin ftan-d s-dars, yini i-filibbus: «manizġ ra-d-nsġ aġrum mad-šttan mddn-ad?»


Ecen bestién, eta chorién, eta suguén, eta itsassoco arrainén natura gucia hetzen da, eta heci içan da natura humanoaz: 	 ẓrat luḥuš, iẓḍar bnadm a-tn-yamẓ. luḥuš n-tagant d-igḍaḍ d-ifaġrn d-islman, ar-tn-ntamẓ kullutn.


Deus appartatzen eztutelaric, baina leyaltate on gucia eracusten dutelaric, gauça gucietan Iainco gure Saluadorearen doctriná orna deçatençát. 	 ula-da-tn-takʷrn. illa fllasn a-bdda-skarn s-nniyt-nsn, baš ad-ẓrn mddn mnšk a-s-ifulki-ulmmud-nnġ f-rbbi lli-aġ-ijjnjmn.