Eta eriden ceçaten harria monumentetic aldaratua. 	 walaynni lliġ-n-akmurnt s-umḍḍal ẓrnt ifir iknuki-d zġ-imi n-ifri.


Eta salutationey merkatuetan, eta guiçonéz deithu içateari Magistruá, Magistruá. 	 iɛzzu darsn a-fllasn-tsllamn mddn ġ-laswaq ar-asn-ttinin ‹amslmd›.


Baina gueuroc gure baithan heriotaco sententia vkan dugu: gure baithan fida ezquentecençát, baina hilac resuscitatzen dituen Iaincoa baithan: 	 nini lmut ayd-aġ-d-iqqann. walaynni yudja-yaġ rbbi a-nzzri tanukmut-an baš a-ur-yili rrja-nnġ ġ-ih̬f-nnġ walaynni ġ-rbbi lli-issnkarn ġwilli mmutnin.


Halaber baduc hic Nicolaitén doctriná daducatenetaric-ere, cein baita nic gaitz daritzadan gauçá. 	 ilin-daġ ġ-gratun kra n-mddn umẓn almmud n-nikulawin.


Baina eguiten duanean banquetbat, dei itzac paubreac, impotentac, mainguäc, itsuac: 	 walaynni iġ-trit a-tskrt kra n-imnsi imqqurn, ɛrḍ i-imẓlaḍ d-ikušamn d-ibiḍarn d-ibukaḍn.


Eta erran cieçadan Aingueruäc, Cergatic miresten duc? nic erranen drauat emaztearen, eta hura ekarten duen bestia çazpi burutacoaren eta hamar adarretacoaren mysterioa. 	 yini-yyi lmalak: «mah̬ aylliġ gis ttɛjjbt? rad-ak-mlġ lmɛna-yad fllak intln n-tmġart ula aġʷẓn lli-f-tni lli-iṭṭafn ssa n-ih̬fawn d-mraw-waskawn.


Halacotz Iaincoac-ere abandonnatu vkan ditu hec berén bihotzetaco guthicietara, satsutassunera, bere gorputz propriey itsusgoa eguitera elkarren artean: 	 f-ġayan a-f-tn-ifl rbbi, yadj-tn zaydn ġ-ššhwat-nsn, ar-tfsadn ar-skarn i-ngratsn ma-iššḥššamn,


Destructione eta miseria hayén bidetan. 	 ar-tawin tammara d-tguḍi kullu mani tkkan.


Moyses haur da erran cerauena Israeleco haourrey, Prophetabat suscitaturen drauçue çuen Iainco Iaunac çuen anayetaric ni beçalacoric: hari beha çaquizquiote. 	 musa, nttan a-innan i-ayt-rbbi: ‹rad-awn-ifk rbbi yan zġ-aytmatun a-ig nnabi zund nkki.›


Eta Iesusec truncoaren aurkán iarriric cegoela, gogoatzen çuen nola populuac diru emaiten çuen truncora, eta anhitz abratsec emaiten çutén anhitz. 	 igawr yasuɛ ġ-umnid n-ṣṣnduq ġ-tgmmi n-rbbi, ar-itmnad ġ-mddn ar-n-srasn iqaridn ġ-ṣṣnduq. kigan d-id-bu-wayda ar-n-srasn ma-iggutn.


Ordea ezta hala içanen çuen artean: baina nor-ere handi nahi içanen baita çuen artean, biz çuen muthil: 	 imma kunni a-ur-yili ġmkan ġ-gratun. wanna iran a-gigun-yimġur, illa fllas a-ig ah̬ddam-nnun.


Dioste Iesusec, Çatozte barazcal çaitezte. Eta discipuluetaric batre etzayón venturatzen interrogatzera, Hi nor aiz? çaquitelaric ecen Iauna cela. 	 yini-asn-d yasuɛ: «aškad-d a-tššm.» ur-izɛm yan ġ-imḥḍarn a-t-isqsa ma-iga, ašku ssnn izd siditsn a-iga.


Baldin ezpaliz haur Iaincoaganic, deus ecin laidi. 	 mrad is-ur-d-yuški-urgaz-an zġ-rbbi, ur-ra-yiẓḍar a-iskr yat.»


Othoitz eguiçue bada çuen ihes eguitea eztén neguän. 	 ḍalbat i-rbbi ad-ur-ijru ġayan ġ-tgrst


Halaber içanen da guiçonaren Semea declaraturen den egunean. 	 ġmkan a-ra-d-daġ-yili ġ-wass lli-ġ-ra-d-iban yus n-bnadm.


Iesus Christ Iauna dela hire spirituarequin. Haren gratia dela çuequin. Amen. 	 a-n-didk-yili siditnnġ, tili-awn lbaraka-ns.


Ecen gu Iaincoarequin languile gara, çuec Iaincoaren laborançá, Iaincoaren edificio çarete. 	 nkkʷni nga wid th̬damnin d-rbbi. imma kunni tgam igr n-rbbi, tgm tigmmi lli-as-nbnnu.


Eta cituen maite Iesusec Martha, eta haren ahizpá, eta Lazaro. 	 marta d-uwlltmas d-liɛazr, ntni ɛzzan dar yasuɛ.


Aitzinetic Ioannesec emendamendutaco Baptismoa Israeli predicatu vkan ceraucanean haren ethorteracoan. 	 lliġ ur-ta-igri yasuɛ ġ-twuri-ns, ikka-ttin yuḥanna amsddam ar-itbrraḥ ar-ittini i-kullu ayt-rbbi ad-fln mad-skarn yʷh̬šn ar-tn-issddam ġ-waman.


Ecen ni nauc berceren meneco guiçon, ditudalaric neure meneco gendarmesac: eta huni erraiten diarocat, oha, eta badihoac: eta berceari, Athor, eta ethorten duc: eta neure cerbitzariari Eguic haur, eta eguiten dic. 	 ha-yyi ula nkki ar-skarġ s-wawal n-ma-yyi-yugʷrn, ilin iɛskrin ġ-ddu-ufus-inu. iġ-nniġ i-yan: ‹ddu› iddu, iġ-nniġ i-wayyaḍ ‹ašk-id› yašk-id, iġ-nniġ i-uh̬ddam-inu ‹skr tawuri-ad› iskr-tt.»


Eta hiri hartan euangelizatu çutenean, eta anhitz iracatsiric itzul citecen Lystrara eta Iconiora eta Antiochera: 	 ar-itbrraḥ bulus d-barnaba s-lh̬bar ifulkin ġ-darba, aylliġ iggut ma-iwrrin gan imḥḍarn i-lmasiḥ. wrrin ilmma ntni s-tmdinin n-listra d-iquniyya d-anṭakiyya n-bisidiyya,


Orain eçagutu dié, ecen niri eman drauzquidán gauça guciac hireganic diradela. 	 issann izd dark a-d-ikka kullu mayd-iyi-tfkit


Baina lur onera erori dena, hauc dirade bihotz honestean eta onean hitz ençuna eduquiten dutenac eta fructu patientiatan ekarten dutenac 	 walaynni ġwalli iḍrn ġ-wakal ifulkin iga zund mddn lli-sfldnin i-wawal n-rbbi amẓn-t s-nniyt n-uwl-nsn iġusn, ar-srs-skarn bla-da-trmayn, fkn ṣṣabt-nsn.


Ihardets ciecén haren aitaméc, eta erran ceçaten, Badaquigu ecen haur dela gure semea, eta itsu iayo içan dela: 	 sawln ayt-dars inin-asn: «nssn izd iwitnnġ a-iga, ibukḍ zġ-tlalit-ns.


Eta guertha cedin hec ioaiten ciradela, hura sar baitzedin burgu batetan: eta emazte, Martha deitzen cen batec recebi ceçan hura bere etchera. 	 munn-daġ d-uġaras aylliġ lkmn yan-uduwwar lli-ġ-tzdġ yat-tmġart ism-ns marta. tšškšm yasuɛ s-tgmmi-ns.


Ihardets ceçan harc, eta erran ceçan, Iesus deitzen den guiconac lohi eguin du, eta frotatu ditu ene beguiac, eta erran draut, Oha Siloeco ikuzgarrira, eta garbi adi. Bada ioanic eta garbituric ikustea recebitu dut. 	 yini-asn: «ġwalli mi ttinin yasuɛ yuḍr tallaġt iġm-tt i-walln-inu yini-yyi ‹zayd s-silwam tsirdt.› dduġ sirdġ isfiwġ.»


Hemen da adimendu sapientia duena. Çazpi buruäc, çazpi mendiac dirade ceinén gainean emaztea iarria baita. 	 «ma-iṭṭafn lɛaql baš a-ifhm lmɛna-yad? ašku ssa n-ih̬fawn-lli, gan ssa n-iwrar lli-f-tskiws-tmġart.


Niçaz den becembatean, ansia guti dut çueçaz edo iugemendu humanoz iudicatu içatearen: are neure buruä-ere eztut iudicatzen. 	 nkki ur-iyi-ihmma iġ-flla-tḥkamm kunni nġd kra l-lmḥkama n-ddunit-ad. ur-nniġ yat f-ih̬f-inu, is-šwiġ ula is-ʷh̬šnġ.


Eta badaquiçue nola haraguiaren infirmitaterequin euangelizatu vkan drauçuedan lehen. 	 tssnm izd f-ssibt n-mad-uḍnġ a-f-n-darun-uškiġ ġ-isizwar, awiġ-awn-in lh̬bar ifulkin.


Iesusec bada ikus ceçanean hura nigarrez legoela, eta harequin ethorri ciraden Iuduac nigarrez leudela, spirituz mouituric trubla ceçan bere buruä: 	 lliġ-tt-iẓra yasuɛ ar-talla, iẓr ula ġwilli-stt-in-ḍfarnin ar-allan, bbin ġ-tasa-ns ṭiyyr-as bahra.


Eta nigar eguin ceçan Iesusec. 	 ar-yalla yasuɛ.


Guero erraiten cerauen gendetzey-ere, Ikus deçaçuenean hodeybat altchatzen dela Occidentetic, bertan dioçue, vria heldu da: eta hala guerthatzen da. 	 ġakudan isawl-daġ yasuɛ s-mddn-an ggutnin yini-asn: «ġakud nna-tẓram amdlu iġli-d zġ-lġrb ar-ttinim: ‹ra-yili-unẓar,› s-nnit-illa.


Dathorrenean bada mahasti iabeac cer eguinen drauè laborari hæy? 	 isqsa-tn yasuɛ: «ma-ra-iskr bab n-igr i-ih̬ʷmmaṣn-an ġakud nna-d-iwrri.»


Baina hic complituqui eçagutu vkan duc ene doctriná, gobernua, intentionea, fedea, emetassuna, charitatea, patientiá: 	 imma kiyi, tssnt mad-sslmadġ ula mamnk ad-skarġ ula mad-qṣadġ. tissant mamnk ad-tamnġ awal n-rbbi ar-tṣbarġ ar-tḥnnuġ ar-tzayadġ bla-da-trmayġ.


Batac sinhesten du gauça gucietaric ian ahal deçaquela: eta berce infirmo denac belhar iaten du. 	 ra-yili kra n-yan yumn is-iḥlla a-ištta kraygatt kra, yili yan yaḍni ur-idus ġ-liman ur-iri a-ištta abla lh̬ḍrt.


Eta iaunciric berria, cein arramberritzen baita eçagutzez, hura creatu duenaren imaginaren araura. 	 hati twrrim tgam mddn l-ljdid. rbbi lli-kʷn-ih̬lqn ar-kʷn-itbddal baš a-twrrim tgm zund nttan, tissanm-t ġmklli iga.


Eta norc-ere recebituren ezpaitzaituzte, eta çuec ez ençunen, handic partitzean, iharros eçaçue çuen oinén azpico errhautsa, testimoniagetan hayén contra. Eguiaz diotsuet, emequiago tractatuac içanen diradela Sodomacoac eta Gomorrhacoac iudicioco egunean, ecen ez hiri hura. 	 tamdint nna-kʷn-ur-irin tagʷi a-srun-tsfld, ffuġat zġ-gis tssusm agdrur lli-usin iḍarn-nnun, ad-asn-ig tamatart ma-ġ-a-swingimn.»


Baina çuen buruco bilo guciac-ere contatuac dirade etzaretela beraz beldur: parra-chori araldeac baino guehiago balio duçue çuec. 	 imma kunni zġ-inẓaḍn n-ih̬f-nnun iḥasb-tn rbbi. a-ur-tiksaḍm, ašku tɛzzam dars uggʷar n-waÿÿawÿn ggutnin.


Baldin cembeitec vste badu religioso dela çuen artean, bridatzen eztuelaric bere mihia, baina bere bihotza enganatzen duelaric, halacoaren religionea vano da. 	 iġ-illa kra n-yan iġaln izd amumn a-iga walaynni ur-a-itnbaḍ ġ-ils-ns, hatin ijla d-ih̬f-ns. liman-ns ur-igi yat.


Eta itzuliric cerbitzari harc conta cietzón gauça hauc bere nabussiari. Orduan asserreturic aitafamiliác erran cieçón bere cerbitzariari, Habil fitetz placetara, eta hirico carriquetara, eta paubreac eta impotentac, eta mainguäc eta itsuac huna barnera erekar itzac. 	 iwrri-d-uh̬ddam yini iwaliwn-ad i-sidis. ṭiyyr-as i-bu-tgmmi bahra, yini ġakudan i-uh̬ddam-ns: ‹ffuġ tazzlt ġ-iswak ula tiswak n-tmdint, tawid-d imẓlaḍ d-ikušamn d-ibukaḍn d-ibiḍarn.›


Eta hunequin accordatzen dirade Prophetén hitzac: scribatua den beçala. 	 ġmkad ad-nnan ula lanbiya ġ-warratn n-rbbi inna:


Baina harturic hura discipuluec gauaz murraillatic erauts ceçaten cordaz sasquian eçarriric. 	 awin-t imḥḍarn-ns ġ-iyḍ s-yan-warryaḥ illa ġ-uġʷrab, zzugzn-t ġ-yan-uryal s-brra n-tmdint.


Orduan huná batzu, dacarqueitela ohean guiçon-bat cein baitzén paralytico: eta çabiltzan hura barnera ekarri nahaiz, eta haren aitzinean eçarri nahiz. 	 aškin-d kra n-mddn asin-d yan-urgaz ikušmn ign f-imjdin-ns. irin a-t-in-srsn ġ-lgddam n-yasuɛ,


Eta nigar eguinen duté harçaz eta deithore haren gainean lurreco reguéc, harequin paillardatu dutenéc eta deliciosqui vici içan diradenéc, dacusqueitenean haren erratzeco kea: 	 «imma igldan n-ddunit lli-dids-fsadnin ššn dids lh̬ir, rad-ssġuyyun ar-fllas-allan ġakud nna-ẓran aggu l-lɛafit ar-tti-tjddr.


Ecen baldin heretagea Leguetic bada, ez ia promessetic: baina Abrahami promessetic eman vkan drauca Iaincoac. 	 ašku rbbi, mrad is-ifka lwrt-ns ġir i-willi skarnin s-ššrɛ, ikun ur-akkʷ-iqama ġ-wawal lli-s-yad-inna i-ibrahim. walaynni urd ġmkan a-iskr rbbi, ašku s-wawal-ns izgan a-s-ifka lwrt i-ibrahim.


Iaincoaren gratia niri eman çaitadanaren araura, nabussi iaquinsu batec beçala fundamenta eçarri vkan dut, eta berce batec gainean edificatzen du: baina batbederac becussa nola gainean edificatzen duen. 	 rbbi ibark gigi ifk-iyi a-n-darun-srsġ llsas zund iġ-giġ lmɛllm abnnay. ġilad ar-fllas-bnnun mddn yaḍni, walaynni illa f-kud yan a-stt-itawi ġ-mamnk a-ibnnu.


Ilki citecen bada hiritic, eta ethor citecen harengana. 	 ffuġn-d mddn zġ-tmdint ftun-d s-dar yasuɛ.


Eta dembora handiaren buruän ethorten da cerbitzari hayén nabussia, eta contu eguiten du hequin. 	 izri ma-izrin s-d-iwrri siditsn, inḥasab d-ih̬ddamn-ns.


Eztuc hic parteric ez heretageric eguiteco hunetan: ecen hire bihotza eztuc chuchen Iaincoaren aitzinean. 	 ur-dark taġamt ġ-twuri-ad ula ra-gis-tkšmt, ašku ur-iġus-uwl-nnk ġ-iẓri n-rbbi.


Diacréc halaber behar die içan honest, ez bi hitzetaco, ez mahatsarno anhitzari emanac, ez irabaizte deshonestaren guthicioso: 	 ula imɛawann n-umnaggar, iqqan-tn-d ad-gn wid zganin ġ-ufulki. a-ur-gn wid sskirkisnin nġd wid ttblanin s-tissi iktin nġd wid ttirinin ad-ssmunn ma-iggutn i-ih̬f-nsn.


Orduan dioste Iesusec, Alde gucietaric triste da ene arima heriorano: çaudete hemen, eta veilla eçaçue enequin. 	 yini-asn: «tẓẓay flla taġuft-ad ar lmut. gawrat ġid tawzm didi.»


Bada gauça gucién fina hurbiltzen da. Çareten beraz sobre eta iratzarri othoitz eguitera: 	 hati yakmur-d isiggʷra n-kullu ma-illan. rarat lɛaql tġwim ġ-ih̬f-nnun baš a-ttẓallam ar-tḍalabm rbbi.


Affligitzen da cembeit çuen artean? othoitz begui: bihotz aleguerataco da cembeit? canta beça. 	 iġ-illa kra n-yan gigun yutn tammara, illa fllas a-iḍalb i-rbbi f-ġayan. iġ-illa kra n-yan gigun ifrḥn, illa fllas a-yalġ rbbi s-umarg l-lfrḥ.


Israeleco populu hunen Iaincoac elegitu vkan ditu gure aitác, eta populu haur goratu vkan du, Egypteco lurrean ceudenean, eta besso gora batez idoqui citzan hec hartaric. 	 rbbi n-ayt-darnnġ iẓli imzwura-nnġ, issigat-tn bahra ġ-isggʷasn lli-ġ-llan ġ-tmazirt n-miṣr. issufġ-tn-d ilmma zġ-ġin s-ufus-ns itjhhdn.


Ecen anhitz dirade dabiltzanac ceineçaz anhitzetan erran vkan baitrauçuet, eta orain-ere nigarrez nagoela erraiten, Christen crutzearen etsay diradela: 	 ašku nniġ-awn-t kigan d-twaliw, iniġ-awn-t-daġ ġilad s-imṭṭawn: iggut ma-iskarn zund iġ-ur-igi-uggjdi l-lmasiḥ yat.


Orduan harequin etchean ciraden Iuduac, eta hura consolatzen çutenac, ikussiric ecen Maria hain fitetz iaiqui, eta ilki cela, iarreiqui cequizquion hari, cioitela, Monumentera ioaiten da, han nigar daguiançat. 	 imma mddn lli-n-munnin ġ-tgmmi n-maryam a-stt-ṣbbrn, lliġ-tt-ẓran tnkr tazzl s-brra, ḍfurn-tt ġaln is-tdda s-umḍḍal a-n-ġin-talla.


Esquer bada Iaincoari haren dohain erran ecin daitenaz. 	 imma ġilad, a-bahra-nškr rbbi lli-aġ-d-ifkan ma-yugʷrn kullu iswingimn n-bnadm.


Ecen gure afflictione arin artegutitacoac eraguiten du gutan gloriataco piçu excellent excellentqui eternalbat. 	 ašku tanukmut-ad ifssusn ġ-a-nzray ussan-ad drusnin, rad-aġ-tggʷru s-lmjd idumn lli-bahra-yugʷrn kullu ġayad.


Eta ethorriric erideiten du hura escobatua eta appaindua. 	 yašk-id yaf-d tigmmi ttyaras tngadda.


Ala haur guciz guregatic erraiten du? segur haur guregatic scribatua da: ecen sperançatan behar du laboratzen duenac, laboratu: eta bihitzen duenac participant içateco sperançatan. 	 is-urd nkkʷni a-iɛna ġ-ma-inna? hati f-ssibt-nnġ a-f-ityara-wawal-ad, ašku ġwalli ikkrzn ula ġwalli imggrn iqqan-tn-d a-n-trjun ġ-taġamt n-ṣṣabt.


Guehiago erran ciecén, Gogoauçue cer ençuten duçuen: cer neurriz neurturen baituçue, neurturen çaiçue, eta emendaturen çaiçue, çuey ençuten duçuenoy. 	 izayd yini-asn: «rarat lɛaql s-mayd mi tsflidm. hati s-lɛbrt lli-s-a-ttɛbbarm a-s-rad-awn-ityawɛbbar ityawfka-yawn s-uggʷar.


Adimenduz ilhunduac diradelaric eta Iaincoaren vicitzetic appartatuac, hetan berén bihotzeco gogortassunetic den ignorantiaren causaz: 	 illas lɛaql-nsn. aggugn-in f-tudrt n-rbbi, ašku iqqur ih̬f-nsn iqar-uwl-nsn.


Çuec igan çaitezte besta hunetara: ni eznaiz oraino igaiten besta hunetara, ceren ene demborá ezpaita oraino bethe. 	 zaydat kunni a-tzzrim lɛid ġin. ur-ta-rad-dduġ nkki ašku ur-ta-d-ilkim-uzmz-inu.»


Eta eztu iracatsiren batbederac bere hurcoa, ez batbederac bere anayea, dioela, Eçagut eçac Iauna: ecen eçaguturen nauté chipienetic hayén arteco handieneranoco guciéc. 	 ur-ra-yini yan i-gu-tmazirt-ns ula i-gu-tgmmi-ns ‹ih̬ṣṣa-k a-tissant sidi rbbi,› ašku ra-yyi-issann kullutn, zġ-imẓẓiyn ar imqqurn.


Baldin cembeitec menospreciatu balu Moysesen Leguea, misericordiaric batre gabe, biguen edo hiruren testimoniagetic hiltzen cen. 	 nssn is-ur-irḥim rbbi yan irurn tiġurdin-ns s-ššrɛ n-musa, ašku iqqan-t-id a-immt f-tugga n-sin nġd kraḍ inagan.


Eta discipuluetarat itzuliric, appart erran ciecén, Dohatsu dirade çuec dacusquiçuen gauçac dacusquiten beguiac. 	 igrawl-d yasuɛ s-dar imḥḍarn-ns yini-asn waḥdutn: «timbarkiyin ad-gant-walln-ad ẓranin mayd tẓram kunni.


Eta ceren ecin hurbil baitzaquidizquion gendetzearen causaz, aguer ceçaten Iesus cen etche gaina, eta hura çulhaturic, erauts ceçaten paralyticoa cetzan ohea. 	 ur-ẓḍarn a-t-in-ssakmurn i-yasuɛ ašku tɛmmr-tgmmi s-mddn ggutnin. ġlin ilmma s-ukfaf, ssittin yan-uwzun ġ-iggi n-illiġ illa yasuɛ, rẓmn anqubbi, zzugzn-in imjdin lli-f-ign-ukušam.


Eta Iesusec eçaguturic hayén pensamenduac, ihardesten çuela erran ciecén, Cer pensatzen duçue çuen bihotzetan? 	 imma yasuɛ issn ma-ġ-a-swingimn, yini-asn: «mah̬ aylliġ a-tswingimm d-ih̬fawn-nnun ġmkad?


Orduan Dedicationearen bestá eguin cedin Ierusalemen, eta neguä cen. 	 ġ-uwssan-an frḥn ayt-urušalim s-lɛid lli-ġ-d-rurn tigmmi n-rbbi ssġusn-tt, ig-uzmz-an tagrst.


Harren othoitz eguiten drauçuet, confirma deçaçuen hura baithara charitatea. 	 ra-kʷn-ḍalbġ ad-as-tmlm is-a-t-sul-ttirim.


Ecen Moysesec-ere scribatzen du Leguetic den iustitiáz, Ecen gauça hec eguinen dituen guiçona, heçaz vicico dela. 	 yura musa f-willi ranin ad-trḍun rbbi s-ššrɛ inna: «wanna iskarn ma-illan ġ-ššrɛ ra-iddr f-ssibt n-ššrɛ.»


Eta eztute erroric berac baithan, baina iraute gutitaco dirade: guero heltzen denean tribulationeric edo persecutioneric hitzagatic, bertan scandalizatzen dirade. 	 walaynni ur-ikšim-wawal-an s-uwl-nsn. qaman ġir kra n-uwssan ard tili tassast nġd tarfufnt f-ssibt n-wawal s-knukin.


Baina ikussi vkan nuenean ecen etzabiltzala oin chuchenez, Euangelioco eguiaren araura, erran nieçón Pierrisi gucien aitzinean, Baldin hi Iudu aicelaric Gentil anço vici bahaiz, eta ez Iudu anço, cergatic Gentilac bortchatzen dituc iudaizatzera? 	 imma nkki, lliġ ẓriġ ur-a-tamẓn ġ-lḥqq l-lh̬bar ifulkin, sawlġ s-bṭrus ġ-lgddam-nsn kullutn nniġ-as: «kiyi gu-yudaya a-tgit, walaynni tmyart a-tskart zund ayt-tmizar yaḍni urd ayt-yudaya. mamnk ġilad a-trit a-ttinit iqqan-d ayt-tmizar yaḍni ad-skarn s-ššrɛ n-ayt-yudaya?»


Halacotz, anayeác, çaudete fermu eta educaçue ikassi duçuen doctriná, bada gure hitzez bada epistolaz. 	 imma ġilad ay-aytmatnnġ, zgayat tamẓm-bdda ġ-ulmmud lli-s-kʷn-nsslmd, zund mad-awn-nenna s-imi, zund mad-awn-in-nura s-ufus.


Halacotz Spiritu sainduac erraiten duen beçala, Egun baldin haren voza ençun badeçaçue 	 ġmklli-s-inna rruḥ lqudus: «ġassad iġ-tsfldm i-wawal-ns,


Eta cembeit deithuric, galde eguin ceçaten eya Simon icen goiticoz Pierris deitzen cena han cenez ostatuz, 	 ġrn i-ayt-tgmmi sqsan-tn: «is-darun yan-urgaz ism-ns simɛan bṭrus?»


Eta iarri cenean, dei citzan hamabiac, eta erran ciecén, Baldin nehor lehen içan nahi bada, gucietaco azquenén içanen da, eta gucien cerbitzari. 	 iskiws yasuɛ iġr-d i-sin d-mraw n-umḥḍar s-dars yini-asn: «wanna iran a-izwur, illa fllas a-kullu-iggʷru, ig ah̬ddam i-wiyyaḍ.»


Eta scriba cietzon letra batzu tenor hunetacoric, 	 yara ilmma yat-tbrat yini:


Eta populua beregana deithuric erran ciecén, Ençun eçaçue eta adi eçaçue. 	 iġr-d yasuɛ i-mddn s-dars yini-asn: «sfldat-iyi a-tissanm.


Orduan itsuaren escua harturic, eraman ceçan burgutic campora: eta haren beguietara thu eguinic, eta escuac haren gainean eçarriric, interroga ceçan, deus balacussanez. 	 yamẓ yasuɛ i-ubukaḍ ġ-ufus yawi-t s-brra n-uduwwar, issufs-as-n ġ-walln-ns isrs fllas ifassn-ns. isqsa-t: «is-tẓrit kra?»


Edequi eçoçue bada huni talenta, eta emoçue hamar talentac dituenari. 	 yini ilmma: ‹kkissat-as luznt-an, tfkm-tt i-walli dar mrawt luznat.


Recebi eçaçue bada hura gure Iaunean bozcario gucirequin: eta halaco diradenac estimatan eduquitzaçue. 	 šškšmat-t s-darun, tfrḥm srs bahra s-ism n-siditnnġ. talġat mddn zund ġwad,


Salutatzen çaituztez Luc medicu maiteac, eta Demasec. 	 ar-n-fllawn-itsllam-uṭbib iɛzzan luqa, nttan ula ḍimaṣ.


Eta orain huná, nic badaquit ecen guehiagoric eztuçuela ikussiren ene beguithartea çuetaric batec-ere, ceinén artetic iragan bainaiz Iaincoaren resumá predicatzen nuela. 	 «imma kunni kullukn lli-dar-tlulliġ ar-awn-tbrraḥġ f-tgldit n-rbbi, ssnġ is-ur-sar-ra-tẓrm udm-inu.


Eta Ezechiasec engendra ceçan Manasse. Eta Manassec engendra ceçan Amon. Eta Amonec engendra ceçan Iosias. 	 ḥazqiyya yuru manassa, manassa yuru amun, amun yuru yušiyya,


Cein guregatic hil içan baita: bagaude iratzarriric, ala bagaunça lo, harequin batean vici garén. 	 immut nttan f-ssibt-nnġ baš a-dids-nddr, iġ-nmmut nġd iġ-nnit-nsul ard-d-yašk.


Eta Iesusec hetarat behaturic, erran ciecén, Guiçonac baithan hori impossible da: baina Iaincoa baithan gauça guciac possible dirade. 	 issmaqql gisn yasuɛ yini-asn: «ġ-dar bnadm ur-iẓḍar a-yili. imma rbbi, ur-illi kra mi ur-iẓḍar a-t-iskr ntta.»


Eta halaco confidança dugu Christez Iaincoa baithan. 	 nenna mayan ašku nssn is-aġ-iqbl rbbi f-ssibt l-lmasiḥ.


Ez guthiciataco affectionerequin, Gentil Iaincoa eçagutzen eztutenen ançora. 	 a-ur-tgm zund ayt-tmizar lli-ur-ssinnin rbbi, ar-tn-tnrunt ššhwat-nsn.


Baina emazteari erran cieçón, Eure fedeac saluatu au: oha baquerequin. 	 imma yasuɛ inna i-tmġart: «ha-kmmi tnjmt ašku tumnt. zayd s-sslamt.»


Ceinéc contu rendaturen baitraucate vicién eta hilén iugeatzeco prest dagoenari. 	 walaynni iqqan-tn-d lḥsab ġ-dar ġwalli yujadn a-yut lḥukm f-willi ddrnin ula ġwilli mmutnin.


Eta cembeitec erran cieçón, Hará, hire ama eta hire anayeac lekorean diaudec, hirequin minçatu nahiz. 	 yini-as-d yan zġ-gr willi-as-sflidnin: «ha-innak d-aytmak biddn-in ġ-brra, ḍalbn a-didk-sawln.»


Eta harturic oguia, gratiác rendatu cituenean, hauts ceçan: eta eman ciecén, cioela, Haur da ene gorputza çuengatic emaiten dena: haur eguiçue ene memoriotan. 	 yasi tangult, iškr rbbi ibbi-tt ifk-asn-tt yini-asn: «h̬tad tga ddat-inu, ttyawfka f-ssibt-nnun. skarat mayad a-yyi-d-srs-tswingimm.»


Eta nic baniaquián ecen bethi ençuten nauala: baina inguru dagoen gendetzeagatic erran diát, sinhets deçatençat ecen hic igorri nauala. 	 ssnġ is-a-yyi-bdda-tsflidt, walaynni nniġ mayad f-ssibt n-mddn-ad biddnin ġid, baš ad-amnn izd kiyi a-yyi-d-yuznn.»


Diotsó IESVSEC, Eztiossát çazpitarano, baina çazpitan hiruroguey eta hamarretarano. 	 isawl yasuɛ yini-as: «urd ssa n-twal a-s-rad-ak-iniġ walaynni ssa n-id-mraw f-ssa n-twal.


Baina ethorriric cembeitec erran ciecén, Hará, presoindeguian eçarri cintuzten giçonac templean dirade, eta iracasten dute populua. 	 ġakudan ikšm darsn yan-urgaz yini-asn: «han ġwilli-n-tgam ġ-lḥbs, biddn ġ-tgmmi n-rbbi ar-sslmadn mddn.»


Etzaiteztela infidelequin vztár: ecen cer participatione du iustitiác iniustitiarequin? eta cer communicatione arguiac ilhumbearequin. 	 a-ur-twrrim tilim ġ-uzaglu d-willi ur-umnnin s-lmasiḥ. is-tlla tamunt ġ-gr ma-irḍan rbbi d-ma-t-ur-irḍin? is-tlla tamunt ġ-gr tifawt d-tillas?


Mihia-ere subat da, eta iniquitatezco mundubat: hala diot mihia eçarria dela gure membroén artean, ceinec maculatzen baitu gorputz gucia, eta irachequiten gure naturaren cursua, eta irachequia da gehennáz. 	 zund ġmkan a-ijddr ils, ašku iɛmmr s-lh̬ʷšant ġ-ugʷns n-ddat-nnġ, ar-issyʷh̬šan bnadm kullut. ar-itznad i-ddunit s-lɛafit lli-d-iffuġn zġ-jhnnama.


Egun hartan ethor citecen harengana Sadduceuac, resurrectioneric eztela dioitenac, eta interroga ceçaten, 	 aškin-d dars ġassan kra n-iṣadduqin. ntni ġ-lmdhb-nsn ar-ttinin «ur-illi ma-ra-d-inkr zġ-lmut.» sqsan-t:


Guero comparationebat-ere erran ciécen, Nehorc eztrauca eratchequiten abillamendu berri baten pedaçua abillamendu çar bati: ezpere berriac ethencen du: eta çarrarequin ezta accordatzen berritic den pedaçua. 	 izayd yasuɛ yut-asn lmɛna-yad yini-asn: «ur-illi ma-itbbin tadġart zġ-tmlsit l-ljdid ig-tt i-tmlsit taqdimt. iġ-iskr ġmkan ra-ihlk timlsit l-ljdid, ur-ra-di-tmšaška-tdġart l-ljdid d-tmlsit taqdimt.


Eta eriden çutenean, erran cieçoten, Guciac hire bilha diabiltzac. 	 lliġ-t-in-ufan inin-as: «ha-mddn kullutn ar-srk-siggiln.»


Eta Estebenec betheric fedez eta botherez, eguiten çuen miraculu eta signo handiric populuan. 	 iɛmmr stifanus s-lbaraka n-rbbi d-tḥkimt itjhhdn, ar-iskar lmɛjizat d-tmitar mqqurnin ġ-dar ayt-tmdint.


Eta haur erraiten dut, Herederoa haour deno, ezta different deusetan cerbitzariaganic, gauça gucien iabe badere: 	 walaynni ġmkad a-iga kullu wanna iwrtn. lliġ sul imẓẓi, ig zund ismg ġ-tgmmi n-babas, wah̬h̬a ra-iṭṭaf kullu ayda n-babas tigira.


Esaias prophetaren hitza compli ledinçát, cein erran vkan baitu, Iauna, norc sinhetsi vkan du gure hitza, eta Iaunaren bessoa nori reuelatu içan çayo? 	 ġmkad a-s-yuwfa-wawal n-nnabi išaɛya inna: «wa-sidi rbbi, ma-yumnn lh̬bar-ad-d-niwi? ma-mi-tban-tẓḍḍart n-rbbi siditnnġ?»


Orduan ethorten dirade Iesusgana Ierusalemetar Scriba eta Phariseu batzu, dioitela, 	 aškin-d kra n-ifarisin d-imslmdn n-ššrɛ zġ-tmdint n-urušalim s-dar yasuɛ. sqsan-t:


Berriz bada interroga ceçaten hura Phariseuéc-ere nolatan ikustea recebitu çuen. Eta harc erran ciecén, Lohi eçarri vkan draut neure beguién gainera, eta garbitu naiz, eta ikusten dut. 	 sqsan-t ifarisin f-mamnk a-s-iwrri isfaw. yini-asn: «iġma tallaġt i-walln-inu, sirdġ isfiwġ.»


Orduan ihardesten çuea Iesusec erran ciecén, Eztuçue haur-ere iracurri cer eguin çuen Dauid-ec gossetu cenean bera eta harequin ciradenac? 	 irar-asn yasuɛ: «is-ur-tġrim f-dawd ma-iskr ġakud lliġ-t-inġa laẓ bahra, ntta d-willi dids munnin?


Baina fedez den iustitiác, hunela erraiten du, Ezterrála eure bihotzean, Nor iganen da cerura? hori duc Christen garaitic erekartea. 	 walaynni inna i-wanna-f-irḍa rbbi f-ssibt n-ma-yumn: «ad-ur-ttinit d-ih̬f-nnk ‹ma-ra-iġli s-ignna a-iḍalb lmasiḥ a-d-igguz?›


Baina nahi duc iaquin, o guiçon vanoá, ecen fedea obrác gabe hila dela? 	 way-argaz ifssusn, is-trit ad-zaydġ mlġ-ak izd liman bla ifulkitn ur-igi yat?


Ecen Sadduceuéc erraiten dute eztela resurrectioneric, ez Aingueruric ez spirituric: baina Phariseuéc bata eta bercea aithor dituzté. 	 ašku iṣadduqin ar-ttinin ur-rad-nkrn mddn zġ-lmut, ar-ttinin ur-llin kra l-lmalayka nġd kra l-larwaḥ. imma ifarisin ar-ttinin kullu ġwid llan.


Hurá da bada ohore çuen sinhesten duçuenón: baina sinhesten eztutenen, harri edificaçaléc arbuyatu vkan dutena cantoineco principal eguin içan da, eta behaztopamendutaco harri, eta trebucamendutaco harri. 	 mayan a-f-darun-iɛzza kunni lli-srs-yumnn. walaynni ityara-daġ f-willi ur-rinin ad-amnn, inna rbbi fllasn: «aẓru lli-n-luḥn ibnnayn, nttan a-iwrrin iga ih̬f n-uġẓu.»


Handic inguru eguinic arriua guentecen Rhegera: eta egun-baten buruän egu-erdi haicea iaiquiric, bigarren egunean ethor guentecen Puzolera: 	 nzayd ilmma zġ-ġin s-lmrsa n-rigyun. ndid azkka iṣuḍ-d-waḍu išwan zġ-ljanub. ndid azkka nlkm lmrsa n-buṭyuli.


Orduan irequiric Philippec bere ahoa eta hassiric Scriptura hunetaric denuntia cieçon Iesus. 	 ibdu filibbus ġakudan zġ-warra-yan, ar-as-imala lh̬bar ifulkin f-yasuɛ.


Ecen testamentua hilétan confirmatu da, ikussiric ecen oraino eztuela balio testamentu eguilea vici deno. 	 ašku luṣit ur-tgi yat maḥdd sul iddr bab l-luṣit. ur-ra-srs-skrn mddn ard immt.


Orduan erran ciecén, Cergatic trublatu çarete, eta cergatic pensamenduac igaiten dirade çuen bihotzetara? 	 yini-asn: «mah̬ aylliġ tġuwḍm, ikšm šškk ġ-uwlawn-nnun?


Baina çuec çarete generatione elegitua, Sacrificadoregoa reala, gende saindua, populu acquisitua: ilhumbetic bere miragarrizco arguira deithu vkan çaituztenaren verthuteac denuntia ditzaçuençát. 	 imma kunni, tgam mddn tyawẓlaynin, tgm ayt-tgldit n-rbbi, ar-n-tsrasm ġ-lgddam-ns tiwafkiw lli-s-a-itrḍu. tgm ayt-rbbi, iẓli-kʷn a-tgm wins, baš a-ttawim lh̬bar i-mddn f-kullu ma-iskr ġwalli-awn-d-iġran zġ-tillas s-tifawt l-lmjd-ns.


Ala çathitua da Christ? Ala Paul crucificatu içan da çuengatic, edo Paulen icenean batheyatu içan çarete? 	 walaynni ra-kʷn-sqsaġ, is-ibḍa lmasiḥ? izd bulus a-fllawn-immutn f-uggjdi? izd s-ism n-bulus a-s-tddmm ġ-waman?


Ecen hunetan erran haur eguiazco da, Bat da ereiten duena, eta bercebat biltzen duena. 	 yʷġẓan-wawal lli-s-a-ttinin mddn ‹ikrz-t yan, imgr-t wayyaḍ.›


Eta ez solament natione harengatic, baina are Iaincoaren haour barreyatuac bil litzançát batetara 	 imma yasuɛ, urd ġir ayt-tmazirt-an a-f-ra-immt, walaynni ra-d-issmun tarwa n-rbbi lli-akutnin ġ-kullu ddunit baš ad-kullu-gn yan.


Dathorrenean glorificatu dençát bere sainduetan, eta miragarri eguin dadinçat sinhesten duten gucietan (ceren gure çuec baitharaco testimoniagea sinhetsi içan baita) egun hartan: 	 ġ-wass lli-ġ-ra-d-yašk siditnnġ a-t-alġn imẓlayn-ns, tɛjjbn gis kullu ġwilli srs umnnin. ula kunni ra-zgisn-tgm, ašku tumnm tugga lli-awn-in-niwi.


Eta nic dut ikussi, eta dut testificatu ecen haur dela Iaincoaren Semea. 	 ha-yyi ẓriġ-t ġilad, fkġ-awn tugga-nu, ġwad a-igan yus n-rbbi.»


Eta ian çutenac ciraden laur millaren inguruä, guero eman ciecén congit. 	 ġwilli ššanin rad-gn ma-itggan kkuẓ id-walf. ġakudan imsafaḍ didsn yasuɛ,


Edo cein da reguea berce regue baten contra batailla emaitera abiatzen dena, lehen iarriric consultatzen eztuen, eya hamar millarequin aitzinera ilki ahal daquidionez, hoguey millarequin haren contra ethorten denari? 	 ma-ra-iskr-ugllid nna-iran a-iffuġ a-immaġ d-ugllid yaḍni? is-ur-ra-iskiws a-imšawar d-imddukkʷal-ns a-iẓr is-iẓḍar a-inru s-mraw id-walf ġwalli-t-id-imnaggarn s-sin id-mraw-walf?


Ecen non baita inuidiaric eta tharritamenduric, han nahastecamendu eta obra gaichto gucia. 	 iġ-a-ttirin mddn ad-agʷrn zwurn wiyyaḍ, ra-tigat taẓit ula kullu ma-yʷh̬šnn.


Han bada, Iuduén preparationeco egunaren causaz, ceren hurbil baitzén monumenta, eçar ceçaten Iesus. 	 srsn-in ddat n-yasuɛ ġ-umḍḍal-lli ašku yakmur-d, d-uzkka ra-darsn-ig lɛid.


Edo eguiçue arbore ona, eta haren fructua on: edo eguiçue arbore vstela, eta haren fructua vstel: ecen fructutic arborea eçagutzen da. 	 «iġ-tfulki lġllt, tissanm is-tfulki-tsġart. iġ-tʷh̬šn lġllt, tissanm is-tʷh̬šn-tsġart. ašku zġ-lġllt-ns a-zġ-a-ttyawssan-tsġart.


Cein ceruäc eduqui behar baitu, Iaincoac, munduaren hatseandanic Propheta saindu gucién ahoz erran dituen gauça gucién restaurationeco demboretarano. 	 ašku iqqan-t-id a-iqama ġ-ignna ard-d-iruḥ-uzmz lli-ġ-ra-iskr rbbi kraygatt kra zġ-ljdid, ġmklli inna f-imi n-imẓlayn-ns lanbiya n-zman.


Ceinec bere haraguiaren egunetan heriotaric empara ahal ceçaquenari othoitzac eta supplicationeac oihu handirequin eta nigar vrirequin offrendatu cerautzanean, eta beldur cenetic ençun içan cenean, 	 ġ-uwssan lli-ġ-iṭṭaf yasuɛ ddat n-bnadm, ar-itẓalla ar-itḍalab s-tġuyya d-imṭṭawn i-walli iẓḍarn a-t-issanf i-lmut. isfld-as rbbi ašku ifka ih̬f-ns a-iskr ma-t-irḍan.


Baina irabacitan nadutzan gauçác, caltetaco estimatu vkan ditut Christen amorecatic. 	 walaynni kullu kra ḥasbġ iga-yyi afulki ġ-uwssan-an, ḥasbġ-t ġilad ur-igi yat f-ssibt l-lmasiḥ.


Ezeta maletaz bidecotzát, ez birá arropaz, ez çapataz, ez vhez, ecen languilea bere viciaren digne da. 	 a-ur-tasim aqʷrab i-uġaras nġd sin iqšban nġd turẓiyin nġd aɛmud, ašku ah̬ddam isthlla amššu-ns.


Seme bacen-ere ikassi vkan baitu obedientiá suffritu vkan dituen gaucetaric: 	 imma ntta, wah̬h̬a iga yus n-rbbi, s-tmmara a-s-a-itlmad a-iskar s-wawal n-rbbi.


Baina ihardesten çuela berceac reprotcha ceçan hura, cioela, Ezaiz Iaincoaren berere beldur, ikussiric ecen condemnatione berean aicela? 	 issfssa-t-umh̬h̬ar yaḍni yini-as: «is-ur-tksuṭṭ rbbi? ittut fllak lḥukm-ad zund nttan,


Principalqui ikussiric sasoina, ecen ia ordu dela lotaric iratzar gaitecen: ecen orain hurbilago daucu saluamendua, ecen ez sinhetsi vkan dugunean. 	 awiyat-stt ġ-mayad ašku tssnm matta azmz-ad ġ-nlla, tlkm-d tasaɛt a-tnkrm zġ-iyṭṣ. ašku yakmur-d-wass n-ujnjm-nnġ ġilad, uggʷar n-ma-d-yakmur ġakud lliġ ngra ġ-uġaras l-lmasiḥ.


Eta anayéc bertan gauaz idoqui citzaten campora Paul eta Silas Beroera ioan litecençát: cein hara ethorriric ioan baitzitecen Iuduén synagogara. 	 lliġ-d-ḍrnt tillas, nkrn aytmatn safḍn bulus d-sila s-biriyya. lliġ lkmn tamdint-an, kšmn s-tgmmi n-tẓallit n-ayt-yudaya.


Baina are, daquiçuen beçala, lehenetic affligitu eta iniuriatu içan baguinen-ere Philippesen, hardieça hartu vkan dugu gure Iaincoan, çuey Iaincoaren Euangelioaren predicatzera combat handirequin. 	 tsfldm f-mad-aġ-ijran lliġ ur-ta-n-nruḥ s-darun, ssrfufnn-aġ mddn ġ-tmdint n-filibbi rgmn-aġ bahra, walaynni izzɛam-aġ rbbi-nnġ baš ad-awn-nsawl f-lh̬bar ifulkin lli-aġ-imla wah̬h̬a illa ma-yaġ-itẓin bahra.


Laborariac trabaillatu behar dic fructuric recebi deçan baino lehen. 	 afllaḥ lli-ith̬damn s-nniyt, nttan a-isthllan a-yasi taġamt tamzwarut ġ-tmgra.


Guero erran cieçadan, Hitz hauc fidelác dituc eta eguiazcoac: eta Propheta sainduén Iainco Iaunac igorri vkan dic bere Aingueruä, bere cerbitzariey eracuts dietzençát sarri eguin behar diraden gauçác. 	 yini-yyi ilmma lmalak: «ʷġẓann iwaliwn-ad, lḥqq ad-gan. sidi rbbi lli-idḥayn s-rruḥ-ns ġwilli sawalnin s-mad-asn-imala, yuzn-d lmalak-ns ġilad a-d-iml i-ih̬ddamn-ns ma-d-iqqann a-ijru ġ-mayd-d-yakmurn.»


Hala nola, vngui eguitezco irauterequin gloria eta ohore eta immortalitate bilhatzen duteney, vicitze eternala: 	 llan kra n-mddn ar-bdda-skarn afulki ar-n-trjun ġ-dar rbbi a-tn-issattuy ar-tn-issimġur ifk-asn tudrt idumn. ntni rad-asn-ifk rbbi tudrt l-lih̬rt.


Eta haur erran ceçan, aditzera emaiten çuela cer herioz glorificaturen çuen Iaincoa. Eta haur erran çuenean, diotsa, Arreit niri. 	 ġmkad a-s-imla yasuɛ mamnk a-ra-tg lmut n-bṭrus lli-s-ra-itmjjd rbbi. izayd yasuɛ yini-as: «ašk-id kiyi, mun didi.»


Eta ençun çuenean guiçon gazteorrec hitz hori, ioan cedin tristeric: ecen on handiac cituen. 	 lliġ isfld-uɛyyal i-mayad, iddu ṭiyyr-as ašku iggut-wayda-ns.


Persecutioneac, afflictioneac, cein niri heldu içan baitzaizquit Antiochian, Iconian, Lystrian: nolaco persecutioneac suffritu vkan ditudan cioat, eta gucietaric idoqui vkan niauc Iaunac. 	 tissant mnšk ad-trfufunġ ar-bahra-kkatġ tammara. tsfldt f-mad-iyi-ijran ġ-tmdinin n-anṭakiyya d-iquniyya d-listra. tsfldt f-trfufnt iggutn lli-flla-izrin. walaynni kullu ġayan, ifukka-yyi siditnnġ zġ-gis.


Ecen bozcario handi diagu eta consolatione hire charitateaz, ceren sainduén halsarrac hiçaz recreatu icen baitirade, anayé. 	 wa-gʷma ha-yyi thnnaġ, frḥġ bahra ašku ɛzzan dark aytmatn, tssfjjijt f-uwlawn n-imẓlayn kullutn.


Eta hura eçagutu vkan çutenean leku hartaco guiçonéc, igor ceçaten inguruco aldiri gucietara, eta presenta cietzoten eri ciraden guciac. 	 akʷzn-t mddn n-ġin, ssufġn lh̬bar s-kullu tisgiw n-tmazirt-an. ar-as-di-tawin kullu ma-ġ-llant-tmuḍan.


Eta gauaren erdian Paulec eta Silasec othoizten eta laudatzen çuten Iaincoa: eta ençuten cituzten estecaturic ceudenéc. 	 ġ-ṭuẓẓunt n-iḍ-an ar-itẓalla bulus d-sila ar-ttirirn ar-talġn rbbi. ar-asn-sflidn iḥbbasn yaḍni.


Eta bozcario eta alegrança vkanen duc, eta anhitz haren sortzearen gainean alegueraturen dituc, 	 rad-ak-yili lfrḥ ula taḍṣa, frḥn mddn ggutnin s-tlalit-ns.


Eta vozbat thronotic ilki cedin, cioela, Lauda eçaçue gure Iaincoa haren cerbitzari guciéc, eta haren beldur çareten chipiéc eta handiéc. 	 isawl-d ilmma yan-wawal zġ-dar lɛrš yini: «alġat rbbi-nnġ a-ih̬ddamn-ns kullukn lli-t-uqqrnin, ġwilli mqqurnin ula ġwilli mẓẓinin.»


Beraz çuec baldin gaichto çaretelaric, badaquiçue gauça onén çuen haourrey emaiten, cembatez guehiago çuen Aita celestialac emanen draue Spiritu saindua escaturen çaizconey. 	 ẓrat kunni, wah̬h̬a da-tskarm ma-yʷh̬šnn, tissanm a-tfkm timih̬ar fulkinin i-tarwa-nnun. uggʷar n-mayan a-ra-yakka babatun n-ignna rruḥ lqudus i-willi-ti-tḍalabnin.»


Asseguratzen-ere bagara Iaunean çueçaz, ecen denuntiatzen drauzquiçuegun gauçác eguiten-ere badituçuela eta eguinen. 	 hati isshnna-yaġ siditnnġ f-ssibt-nnun, nissan is-a-tskarm kullu mad-awn-nenna rad-bdda-ti-tskarm.


Ecen çuec, anayeác, imitaçale eguin içan çarete Iaincoaren Eliça Iudean diradenén Iesus Christean, nola gauça berac suffritu vkan baitituçue çuec-ere çuen natione berecoetaric, hec-ere Iuduetaric beçala: 	 ašku ijra ġ-darun ay-aytma, ġmklli ijran ġ-dar imnaggarn n-rbbi lli-umnnin s-lmasiḥ yasuɛ ġ-tmazirt n-yudaya. trfufnm f-ufus n-ayt-tmazirt-nnun ġmklli rfufnn ntni f-ufus n-ayt-yudaya.


Haren gloriaren laudoriotaco garençát, lehenetaric Christ baithan sperança vkan dugunoc. 	 iẓli-aġ baš a-d-ginnġ-iban lmjd-ns, nkkʷni lli-izwarn is-n-nga rrja-nnġ ġ-lmasiḥ.


Eramaiten duçuelaric çuen fedearen fina, cein baita, arimén saluamendua. 	 ašku rbbi ifka-yawn ġilad maylli tram ġ-liman-nnun, ifk-awn ajnjm n-ih̬f-nnun.


Eta Azorec engendra ceçan Sadoc. Eta Sadoc-ec engendra ceçan Achim. Eta Achimec engendra ceçan Eliud. 	 ɛazur yuru ṣaduq, ṣaduq yuru ah̬im, ah̬im yuru alyud.


Ençuten ditugu hauc gure lengoagez minço diradela Iaincoaren gauça magnificoez. 	 yašk-id kra zġ-igzir n-krit ula zġ-tmazirt n-waɛrabn. walaynni ar-kullu-nsflid i-wawal n-darnnġ, ar-aġ-sawaln f-iskkirn mqqurnin n-rbbi.»


Baina norc perseueraturen baitu finerano, hura saluaturen da. 	 imma wanna ibiddn izga ar isiggʷra ra-injm.


Ezetz diotsuet: aitzitic baldin emenda ezpaçaitezte guciac halaber galduren çarete. 	 uhu, walaynni rad-awn-iniġ, iġ-ur-tfilm ma-tskarm yʷh̬šn rad-kullu-thlkm zund ntni.


Eta arratsa ethorri cenean, ilki cedin Iesus hiritic. 	 lliġ-di-tlkm-tdggʷat iffuġ yasuɛ d-imḥḍarn-ns zġ-tmdint n-urušalim.


Eta hec erran ceçaten, Ceren Iaunac hunen beharra baitu. 	 inin-asn: «ira-t siditnnġ.»


Eta cerbitzari hec ilkiric bidetara, bil citzaten eriden cituzten guciac, hambat gaichtoac nola onac: eta bethe cedin ezteyén lekua, mahainean iarriric ceudenéz. 	 ġakudan ffuġn ih̬ddamn s-tswak ssmunn-d kullu ma-n-ufan, gn-iyt wid ʷh̬šnnin ula wid šwanin, aylliġ tɛmmr-tgmmi n-tmġra s-inbgiwn.


Eta hatzaman ceçan dragoina, sugue çaharra, cein baita deabruä eta Satan, eta esteca ceçan hura milla vrthetacotz. 	 yamẓ algmmaḍ lli-mi-ttinin ‹abnkal aqdim› ula ‹iblis› ula ‹šiṭan›, ikrs-t baš a-iqama ġ-iskraf alf n-usggʷas.


Ecen ikussi dié ene beguiéc hire saluagarria, 	 ašku ẓrant-walln-inu anjjam


Eta lagund ceçan hura Sopater Beroenesac Asiarano: eta Thessaloniceanoetaric, Aristarquec eta Secondec, eta Gaio Derbianoac, eta Timotheoc: eta Asianoetaric, Tychiquec eta Trophimec. 	 munn dids kra n-aytmatn. illa subatrus yus n-birus zġ-biriyya, yili aristarh̬us d-sakundus zġ-tasaluniki, yili gayus zġ-darba ntta d-timutaws, yili tih̬ikus d-trufimus zġ-asiyya.


Eta bigarrenac hura irudi dic, Onhetsiren duc eure hurcoa eure buruä beçala: hauc baino berce manamendu handiagoric eztuc. 	 tis snat a-stt-igan ‹a-ttirit adjar-nnk zund ih̬f-nnk.› ur-tlli kra l-luṣit yugʷrn snat-ad.»


Gogoauçue bada Prophetetan erran içan dena guertha eztaquiçuen. 	 imma ġilad, rarat lɛaql-nnun ad-awn-ur-ijru ġmklli nnan lanbiya:


Leguearen azpico ciradenac redemi litzançát, haourrén adoptionea recebi gueneçançát. 	 baš a-ifukku winna llanin ġ-ddu ššrɛ irar-aġ a-ng tarwa n-rbbi.


Eta deithuric bere discipuluetaric biga Ioannesec igor citzan Iesusgana, cioela, Hi aiz ethorteco cen hura, ala berce baten beguira gaude? 	 yazn-tn s-dar siditnnġ, yuṣṣa-tn a-t-sqsan «izd kiyi a-igan ġwalli ra-d-yašk, nġd a-sul-ntql s-yan yaḍni?»


Eta baldin infidela partitzen bada, parti dadin ecen ezta suiet anayea edo arrebá halaco gaucetan: baina baquera deithu gaithu Iaincoac. 	 imma argaz lli-ur-yuminn, iġ-ira a-ifru i-tmumnt, iskr-iyt ġmklli ira. ula tamġart lli-ur-yuminn, iġ-tra a-tfru i-umumn tskr-iyt ġmklli tra. iġ-illa ġmkad ur-sul-tyawkrrafn imumnn, ašku rbbi iqṣad gigun ad-awn-tili sslamt.


Eta dembora berean iar cedin regue Herodes Eliçaco batzuén affligitzen. 	 ġ-uwssan-an a-yumẓ-ugllid hirudus kra zġ-aytmatn n-umnaggar, yiri a-tn-issrfufn.


Ala guciac dirade Apostolu? ala guciac Propheta? ala guciac doctor? ala guciac verthutedun? 	 walaynni izd irqqasn ad-gan kullutn? is-gan kullutn wid ittinin kra-yasn-imala rbbi? is-gan kullutn imslmdn? is-gan kullutn wid skarnin lmɛjizat?


Ioannesec Asian diraden çazpi Elicey, Gratia dela eta baquea çuequin Denaren eta Cenaten eta Ethortecoaren partez: eta haren throno aitzinean diraden çazpi spirituén partez, 	 f-ufus n-yuḥanna i-ssa n-imnaggarn n-aytmatn ġ-tmazirt n-asiyya. ad-awn-tili lbaraka d-sslamt zġ-walli illan ikka-ttin illa rad-bdda-yili, ula zġ-ssa l-larwaḥ lli-iwalan lɛrš-ns,


Eta guerta cedin egun hetan ethor baitzedin ordenança-bat Cesar Augustoren partez, scribuz iar ledin mundua oro. 	 ġ-uwssan-an a-ġ-d-iffuġ yal-lqanun zġ-dar-ugllid imqqurn qayṣr uġusṭus, yamr kullu mddn ġ-kraygatt mani ad-ḥasbn ism-nsn.


Baina gauça hauc eztituena itsu da, deus vrrundanic eztacussalaric, ahanciric bere bekatu çaharretaric purificatu içan dela. 	 imma wanna ur-dar tiġawsiwin-ad, hati ibukḍ ur-a-ittisfiw yat, ittu is-t-issġus lmasiḥ zġ-ddnub lli-iskr ġayd izrin.


Baina scrupulo eguiten duena, baldin ian badeça, iudicatua da: ecen eztu fedez iaten: eta fedetic eztén gucia bekatu da. 	 imma wanna iškkan ġ-ma-ištta, illa fllas lḥukm ašku ur-a-iskar s-tnbaḍin l-liman-ns. wanna ur-iskarn s-liman, ddnub ad-as-iga.


Eta erran ceçan Iesusec, Iar eraci eçaçue gendea. Eta cen belhar handi leku hartan. Iar citecen bada borz milla guiçonen contuaren inguruä. 	 imma yasuɛ inna-yasn: «ssgawrat mddn.» adġar-an, tggut gis tuga. gawrn mddn-an kullutn, rad-gn ma-itggan smmus id-walf n-urgaz.


Bada elkargana biltzen çaretenean, ezta hori Iaunaren Cenaren iatea. 	 walaynni lliġ a-n-tmnaggarm urd imnsi n-siditnnġ a-tšttam.


Çuec ene adisquide içanen çarete, baldin eguin badeçaçue cer-ere nic manatzen baitrauçuet 	 kunni tgam imddukkʷal-inu, iġ-a-tskarm ma-f-kʷn-uṣṣaġ.


Eta Philippec iautsiric Samariaco hiri batetara, predica ciecén Christ. 	 iddu filibbus s-yat-tmdint ġ-samira, ar-itbrraḥ f-lmasiḥ.


Eliacim, Melearen: Melea, Mainanen: Mainan, Mattatharen: Mattatha, Nathanen: Nathan, Dauid-en: 	 yus n-malya yus n-manna yus n-mattata yus n-natan yus n-dawd


Fedez vtzi ceçan Egypte, Regueren hiraren beldurric gabe: ecen inuisible dena ikusten balu beçala, fermu eduqui ceçan. 	 f-ssibt n-ma-yumn awal n-rbbi a-f-iffuġ zġ-miṣr, ur-iksuḍ lġaḍab n-ugllid. izga ntta ġ-maylli iqṣad zund iġ-a-iẓrra rbbi lli-ur-jju-iẓri yan.


Baina baldin eguiten baditut, eta baldin ni sinhetsi nahi ezpanauçue, obrác sinhets itzaçue: eçagut eta sinhets deçaçuen ecen Aita nitan dela eta ni hartan. 	 walaynni lliġ a-tn-skarġ, wah̬h̬a ur-tuminm awal-inu iqqan-kʷn-d a-tamnm iskkirn-inu, tissanm s-ṣṣaḥt izd nkki d-baba yan a-nga, illa gigi iliġ gis.»


(Eta ençun vkan çutenean ecen Hebraicoén lengoagez minço litzayela, hambat silentio handiago eguin ceçaten: eta erran ceçan,) 	 fssan s-uggʷar lliġ-as-sfldn ar-isawal s-wawal-nsn n-ayt-yudaya. izayd yini-asn:


Halaber copa-ere eman ciecén, affal ondoan cioela, Copa haur da Testamentu berria ene odolean, cein çuengatic issurten baita. 	 yasi ula lkas ġmkad ġ-isiggʷra n-imnsi, yini-asn: «lkas-ad iga lɛhd l-ljdid ġ-gratun d-rbbi s-idammn-inu lli-ra-iffi f-ssibt-nnun.


Guero esca citecen regue baten, eta eman ciecén Iaincoac Saul Cis-en semea, Ben-iamin leinuco guiçona, berroguey vrthez. 	 ḍalbn-t ġakudan a-zgisn-iẓli yan ad-asn-ig agllid, iml-asn rbbi šawl yus n-qiš zġ-tqbilt n-bnyamin. izayd nttan ar-fllasn-itḥkam kkuẓ id-mraw n-usggʷas.


Eta hetaric batzuc erran ceçaten, Ecin eguin ciroqueen itsuaren beguiac irequi dituen hunec, haur-ere hil ezladin? 	 walaynni kra gisn inna: «ġwad lli-irẓmn alln n-ubukaḍ, is-ur-ttin-ikki iẓḍar a-issanf lmut i-urgaz-ad?»


Baina harc bestiá sura iharrossiric etzeçan minic har. 	 walaynni bulus issus-n algmmaḍ ġ-lɛafit, ur-t-yaġ yat.


Baldin ni cembeitec cerbitzatzen banau, niri iarreiqui bequit: eta non ni içanen bainaiz, han ene cerbitzaria-ere içanen da: eta baldin cembeitec ni cerbitza baneça, ohoraturen du hura ene Aitac. 	 wanna iran a-ig zġ-ih̬ddamn-inu, illa fllas ad-didi-itmunu, yili-uh̬ddam-inu ġ-innaġ lliġ nkki. d-wanna igan ah̬ddam-inu, rbbi baba a-ra-t-yuqqr.


Egun oroz çuequin nincela templean, eztituçue escuac hedatu ene gainera: baina haur da çuen oren hura, eta ilhumbearen botherea. 	 lliġ-n-bdda didun kraygatt ass ġ-tgmmi n-rbbi, ur-iyi-tumẓm ġ-uwssan-an, walaynni tasaɛt-nnun ayad a-gis-tḥkam lquwwa n-tillas.»


Ecen norc-ere Legue gucia beguiraturen baitu, eta punctu batetan faltaturen, gucietan hoguendun da. 	 ašku yan iskarn kullu s-ššrɛ n-rbbi, iġ-zgis-iffuġ ġir s-yat-tġawsa, hati iwrri iga zund yan-zgis-iffuġn kullut.


Eta ikussi duenac testificatu vkan du, eta eguiazcoa da haren testimoniagea: harc badaqui ecen eguiác erraiten dituela, çuec-ere sinhets deçaçuençát. 	 ġwalli iẓran kullu mayad ifka tugga-ns fllas baš a-tamnm ula kunni. inna lḥqq, yissan izd lḥqq ayd inna.


Iesus Christ gure Iaunaren gratia dela çuequin. Amen. 	 ad-awn-tili lbaraka n-siditnnġ yasuɛ lmasiḥ.


Huná, mysteriobat erraiten drauçuet, Guciac behinçat lokarturen ez gara, baina guciac bay muthaturen: 	 rad-awn-iniġ kra intln. ur-rad-kullu-nmmt, walaynni rad-aġ-kullu-ibddl rbbi, ḥayna ġ-nnffar iggʷran, ur-ta-tmmussi tiṭ. ašku ra-ittut nnffar nkrn-d ġwilli mmutnin f-ad-ddrn s-tudrt idumn. ġakudan rad-aġ-ibddl.


Eta hec igorri cituenean, mendira ioan cedin othoitz eguitera. 	 tiġurdin n-ma-didsn-ibḍa iddu s-yan-uwrir a-iẓẓall.


Eta bertan Iesus escua hedaturic lot cequión, eta diotsó, O fede chipitacoá, cergatic dudatu duc? 	 ġakudan imdi-as-n yasuɛ afus-ns, yamẓ gis yini-as: «is-ur-tumint? mah̬ aylliġ tškkat?»


Cioitela, Non da Iuduén regue iayo dena? ecen ikussi dugu haren içarra Orientean, eta ethorri gara hura adora deçagunçat. 	 ar-sqsan: «maniġ illa ġwalli-d-iluln a-ig agllid n-ayt-yudaya? nẓra itri-ns ġ-ššrq, našk-id ad-as-nsjd.»


Eta hæy keinu eguinic escuaz ichil litecen, conta ciecén nola Iaunac idoqui çuen presoindeguitic: eta erran ciecén, Conta ietzeçue gauça hauc Iacquesi eta anayey. Eta ilkiric ioan cedin berce leku batetara. 	 yall afus-ns a-tn-issfssa, yini-asn ilmma f-mamnk a-t-id-issufġ siditnnġ zġ-lḥbs. yuṣṣa-tn: «iniyat kullu mayad i-yaɛqub d-aytmatn.» ifl-tn ġakudan, iddu s-mani yaḍni.


Eta complitu içan ciradenean Mariaren purificationeco egunac Moysesen leguearen arauez, eraman ceçaten haourtchoa, Ierusalemera, Iaunari presenta lieçotençát. 	 lliġ kmmln ussan n-usġus-nsn skrn ġmklli illan ġ-ššrɛ n-musa, awin azzan s-tmdint n-urušalim a-t-in-srsn ġ-lgddam n-rbbi.


Ihardets cieçón Philippec, Ber-ehun dineroren oguiaz ezliqueye asco, den gutiena batbederac har leçan. 	 irar-as-d filibbus: «uggʷar n-snat id-miyya n-nnuqrt n-uġrum a-ra-yġ-ih̬ṣṣa, sul ur-ra-tn-d-yašk ġir imikk i-yan.»


Baina are guehiago dena gorputzeco membro infirmoen irudi dutenac, necessarioenac dirade. 	 ur-a-ttinin ġmkan ašku igzman lli-f-nġal is-ḍɛfn, nḥtajja-tn bahra.


Halacotz, anayeác, emplega çaitezte affectionatuqui çuen vocationearen eta electionearen fermu eguiten, ecen gauça hauc eguiten dituçuela, etzarete nehoiz-ere eroriren. 	 way-aytma, f-mayan a-f-rad-awn-iniġ, gat-n tiqqi-nnun s-uggʷar a-bahra-tzgam ġ-uġaras lli-s-awn-d-iġra rbbi iẓli-kʷn-d srs. ašku iġ-a-tskarm s-ġmkan ur-ra-sar-tjlum,


Etzeçaten eçagut ecen Aitaz minço çayela. 	 imma ntni ur-ssinn izd rbbi babas ayd-f-a-isawal.


Hunetan eçagutu vkan dugu charitatea, ceren harc bere vicia guregatic eçarri vkan baitu, guc-ere beraz gure viciac anayeacgatic eçarri behar ditugu. 	 ġmkad a-s-nssn mamnk a-tga lḥnant: lmasiḥ ifka ih̬f-ns f-ssibt-nnġ. imma nkkʷni, illa fllannġ a-nakka ih̬f-nnġ f-ssibt n-aytmatnnġ.


Eta erran cieçón Nathanaelec, Nazarethetic deus onic ahal date? Diotsa Philippec, Athor eta ikussac. 	 irar-as-d natanayl: «is-iẓḍar a-d-yašk kra ifulkin zġ-naṣira?» yini-as filibbus: «ašk-id a-tẓrt.»


Eta harc ihardesten çuela érran ciecén, Haci ona ereiten duena da guiçonaren Semea. 	 isawl yasuɛ yini-asn: «ġwalli iluḥn amud ifulkin iga-t yus n-bnadm,


Orduan mana ceçan populua iar ledin lurrean: eta harturic çazpi oguiac, gratiác rendatu eta, hauts citzan, eta eman cietzen bere discipuluey, presenta litzatençat: eta presentatu cituzten populuaren aitzinean. 	 yuṣṣa mddn ad-skiwsn s-wakal, yasi ssa n-tngʷal-lli iškr rbbi ibbi-tnt, ifk i-imḥḍarn a-tnt-aṭṭun. bḍun-tnt f-mddn.


Guero recebi ceçan circoncisionearen seignalea, fedealen iustitiataco cigulutan cein baitzen preputioan: preputioan diradela sinhesten duten gucién aita licençát, hæy-ere iustitiá imputa lequiençát: 	 tga-yas-tẓallit-an tamatart ma-s-a-d-iktti rrḍa lli-as-ifka rbbi f-ssibt n-ma-yumn lliġ ur-ta-iẓẓulli i-ddat-ns. ġmkad a-s-iwrri iga ibrahim babatsn n-kullu willi umnnin rbbi, a-tn-igan d-willi-f-irḍa rbbi wah̬h̬a ur-ẓẓullin i-ddat.


Ecen Leguea Moysesez eman içan da, baina gratiá eta eguiá Iesus Christez eguin içan da. 	 f-ufus n-musa a-f-d-ityawfka ššrɛ, imma f-ufus n-yasuɛ lmasiḥ a-f-di-tuška lbaraka d-lḥqq.


Eta aitzinean ioaiten eta iarreiquiten cen populua oihuz cegoen, cioela, Hosanna Dauid-en semeá: benedicatu dela Iaunaren icenean ethorten dena, Hosanna leku gorenetan aicená. 	 frḥn bahra ġwilli zwarnin i-yasuɛ ġ-uġaras ula ġwilli-as-ggʷranin, ar-talln awal-nsn ar-ttinin: «huṣanna i-yus n-dawd. ambarki a-iga ġwad-d-yuškan s-ism n-sidi rbbi. huṣanna ġ-ignna yattuyn.»


(Cein lehendanic bere Prophetéz Scriptura sainduetan Iaincoac promettatu vkan baitzuen) 	 lh̬bar-ad iga ġwalli-f-uran lanbiya ġayd izrin ġ-warratn n-rbbi, imla-yasn mamnk a-ra-yili.


Scribatu diarocát Eliçari: baina hayén artean lehen içan aiher denac, Diotrephesec ezguiaitic recebitzen. 	 uriġ-n kra i-ayt-umnaggar n-darun, walaynni dyiyyutrifis lli-dar-iɛzza a-gigun-ig anmġur, ur-a-isflid s-ma-nttini nkkʷni.


Ecen nola iguzquia beroarequin goratu eta, erre baita belharra, eta haren lilia erori, eta haren irudi ederra galdu: hala abratsa-ere bere bide gucietan chimalduren da. 	 ar-di-taqlay tafukt s-trġi-ns iḥrran, tjdr tuga iḍr-ujddig-ns laḥ afulki-ns. ġmkan a-s-rad-laḥ bu-wayda lliġ a-sul-itsala tawuri-ns.


Hura beretaco Eliça glorioso eguin leçançát, macularic ez cimurduraric gabe, ez halaco berce gauçaric: baina licén saindu eta irreprehensible. 	 ġmkan a-iskr baš a-t-yawi zund yat-tslit ifulkin ġ-ur-tlli kra n-trkkut ula kra n-iniḍi ula kra igan zund ġayan, baš a-zgis-iskr amnaggar amẓlay s-lmjd iggutn bla gis illa kra yʷh̬šnn.


Bada biz çuetan Iesus Christ baithan-ere içan den affectionea. 	 illa fllawn a-tswingimm ġmklli iswingim lmasiḥ yasuɛ.


Hunegatic, ene maiteác, bethiere obeditu vkan duçuen beçala, ez ene presentián beçala solament, baina orain vnguiz guehiago ene absentián, beldurrequin eta ikararequin emplega çaitezte çuen saluamenduan. 	 f-mayan a-f-ra-kʷn-uṣṣaġ ay-aytma ɛzzanin, ašku ssnġ is-tram a-tskarm ma-fllawn-illan, ġilad ġ-d-fllawn-aggugġ ġmklli-ti-tskarm ġakud lliġ-n-didun-lliġ. f-mayan a-f-rad-awn-iniġ: skarat kullu baš a-tssafum ajnjm lli-s-tnjmm, ar-bahra-ttuqqarm rbbi ar-bdda-stti-ttawim ġ-ma-ira ntta.


Ecen presentatu içan da ene aitzinean gau hunetan Iaincoaren Aingueruä, ceinena bainaiz ni, eta cein cerbitzatzen baitut, 	 ašku ġ-iḍ-ad ibidd-d sri yal-lmalak n-rbbi lli-mi-giġ wins ar-ti-tɛbadġ,


Eta ikus ceçan pena çutela, aurthiquiten: (ecen haice-contra çutén) eta gauären laurgarren veilla irian ethor cedin hetara, itsas gainez çabilala: eta nahi cituen hec iragan. 	 iẓr imḥḍarn-ns mmaġn bahra s-tʷgla n-tanawt ašku ar-tn-itrara-waḍu tiġurdin. ġakudan ġ-ṭuẓẓunt n-iyḍ yašk-id darsn iftu f-iggi n-waman. iskr zund iġ-ra-tn-izri.


Eta asserretu içan dituc Gentilac, eta ethorri içan duc hire hirá, eta hilén demborá, iugea ditecençát, eta eman dieceançát saria eure cerbitzari Prophetey, eta sainduey, eta hire icenaren beldur diraden chipiey eta handiey: eta deseguin ditzançát lurra deseguiten dutenac. 	 hajnt-tmizar n-ddunit walaynni ilkm-d-uzmz l-lġaḍab-nnk. ig azmz lli-ġ-ra-tut lḥukm f-willi mmutnin, trart lh̬ir i-ih̬ddamn-nnk lanbiya ula imẓlayn-nnk ula kullu willi uqqrnin ism-nnk, ma-imẓẓin ula ma-imqqurn. ig azmz lli-ġ-ra-thlkt ġwilli thlaknin ddunit.»


Ecen gu fedetic den Spirituaz iustitiazco sperançaren beguira gaude: 	 imma nkkʷni nssn is-ra-fllannġ-irḍu rbbi f-ssibt n-ma-numn s-lmasiḥ. ġmkad a-iga rrja iṣḥan lli-aġ-ifka rruḥ lqudus.


Orduan gobernadorearen gendarmeséc eramanic Iesus pretoriora, bil ceçaten haren aitzinera banda gucia. 	 nkrn iɛskrin l-lḥakm awin yasuɛ s-ṭuẓẓunt l-lqṣr, ssmunn-d kullu lɛskr lli-illan ġin.


Ecen recebitu vkan çuen Iainco Aitaganic ohore eta gloria, hunelaco vozbat hari igorri içanic gloria magnificotic, Haur da ene Seme maitea, ceinetan neure atseguin ona hartzen baitut: 	 nili dids f-uwrir amẓlay, nsfld i-wawal zġ-ignwan lliġ-d-issbayyn rbbi babatnnġ lmjd l-lmasiḥ d-lhibt-ns. isawl-d-wawal zġ-lmjd n-tattuyt inna: «ġwad iga iwi iɛzzan. frḥġ srs bahra.»


Norc-ere gaitz baitaritza bere anayeri hura guicerhaile da: eta badaquiçue guicerhailec batec-ere eztuela vicitze eternal bere baithan dagoena. 	 yan ikurhan gʷmas, iga zund iġ-t-inġa. d-wanna inġan, ur-akkʷ-rad-as-tili tudrt idumn.


Othoitz eguin draucat Titeri, eta harequin igorri vkan dut anayebat: ala pillatu vkan çaituztez Titec? ezgara Spiritu batez ebili ican? ezgara hatz ber-batez ebili içan? 	 nkki a-iḍalbn tiṭus a-n-yašk s-darun, aznġ-n dids gʷmatnnġ yaḍni. walaynni iniyat-iyi, is-jju-kʷn-išša tiṭus? imma nkki d-tiṭus, ar-bdda-nskar zund zund, ar-ntnbaḍ zund zund.


Eta nic erraiten drauçuet, Eguin itzaçue çuendaco adisquideac abrastassun iniquoéz falta çaiteztenean recebi çaitzatençat tabernacle eternaletara. 	 rad-awn-iniġ, skarat-awn imddukkʷal s-wayda n-ddunit-ad, a-kʷn-in-šškšmn s-tgʷmma l-lih̬rt ġakud nna-itmma-wayda.


Iguzquia cambiaturen date ilhumbetara, eta ilharguia odoletara, Iaunaren egun handia eta notablea dathorren baino lehen. 	 ra-tllas tafukt iẓggʷaġ-wayyur zund idammn, iruḥ-d-ilmma-wass ihiyyan lli-ġ-ra-d-yašk sidis n-bnadm s-lmjd iggutn.


Eta hori eçaguturic Iesusec dioste, Cergatic fatigatzen duçue emazte haur? ecen obra ombat enegana obratu du. 	 imma yasuɛ issn mad-swangmn yini-asn: «mah̬ aylliġ tšqam d-tmġart-ad? hatti tskr gigi afulki.


Eta cembeit egunen buruän Agrippa reguea eta Bernice iauts eitecen Cesareara Festusen salutatzera. 	 zrin kra n-uwssan s-d-yuška-ugllid agribbas d-uwlltmas barniki s-qayṣriyya. irin ad-ssmrḥban s-fastus ġ-tmazirt-nsn.


Guiçon borthiz harmatu batec beguiratzen duenean bere iaureguia, baquean dirade harc dituen gauçác. 	 «iġ-illa yan idusn iḍuf tigmmi-ns yasi imqlad-ns, ur-ra-yiẓḍar yan a-iruḥ ayda-ns.


Eta bere ciuitatecoéc çaritzoten gaitz, eta igor cieçoten embachadorebat guibeletic, cioitela, Eztugu nahi horrec regna deçan gure gainean. 	 imma argaz-an, ar-ti-tkrhun ayt-tmazirt-ns, aznn irqqasn s-tmazirt-lli yaggugn ar-ttinin: ‹ur-nri argaz-ad a-fllannġ-iḥkam.›


Ecen Leguearen fina Christ da, sinhesten duen guciaren iustitiatan. 	 ašku lmasiḥ ikmml ššrɛ, baš a-iskr sslamt ġ-gr rbbi d-kullu wanna srs yumnn.


Bada hec deithuric mana citzaten neholetan-ere ezlitecen minça, eta ezleçaten iracats Iesusen icenean. 	 ġrn-asn ilmma s-darsn inin-asn: «a-ur-sul-tsawalm ula-da-tsslmadm s-ism n-yasuɛ.»


Boz eta aleguera çaitezte, ceren çuen saria handi baita ceruètan: ecen hala persecutatu vkan dituzté çuen aitzineco Prophetác. 	 thnnayat tfrḥm bahra, ašku tggut lbaraka lli-rad-awn-yili ġ-ignna. han ġmkan ad-ssrfufnn ula lanbiya lli-kʷn-d-zwarnin.


Eta hurbil citecen ioaiten ciraden burgura, eta harc vrrunago ioaitera irudi eguiten çuen. 	 lliġ-n-akmurn s-uduwwar lli-ran ntni, iskr yasuɛ zund iġ-ira a-izayd f-uġaras-ns.


Eta bortcha ceçaten bideazco Simon Cyreniano deitzen cembat, landetaric heldu cela, (cein baitzén Alexandreren eta Ruforen aita) haren crutzea eraman leçançat. 	 amẓn yan-urgaz imun-d d-uġaras, bḥra-d-yuška zġ-brra, inin-as a-yasi aggjdi n-yasuɛ. iga ism-ns simɛan gu-kurini, ig babas n-alaksandrus d-rufus.


Guero erran cieçadan, Eztitzála ciguila liburu hunetaco prophetiazco hitzac: ecen demborá hurbil duc. 	 izayd yini-yyi: «iwaliwn n-warra-yad lli-ak-issbayyn rbbi, a-tn-ur-tqqnt s-ṭṭabɛ tḥḍut-tn. ašku yakmur-d-uzmz lli-ġ-rad-kullu-ijru mayd ityaran.


Gure eguneco oguia iguc egunecotzat. 	 akka-yaġ-d kraygatt ass aġrum n-wass,


Consideraitzac erraiten ditudan gauçác: Iaunac bada eman dieçála adimendu gauça gucietan. 	 swangm ġ-mayd-ak-nniġ, ra-k-issfhm siditnnġ kullu mayad.


Bada vngui eguiten daquianac eta ez eguiten, bekatu eguiten du. 	 imma yan issnn a-iskr afulki ur-t-iskir, ddnub ad-as-iga ġayan.


Eta eztuçue pensatzen ecen probetchu dugula, guiçombat hil dadin populuagatic, eta natione gucia gal eztadin. 	 is-ur-tssinm is-awn-yuf iġ-immut yan-urgaz f-ssibt n-mddn-nnġ ula tyawhlakn ayt-tmazirt-nnġ kullutn?»


Eta biharamunean sar citecen Cesarean. Eta Cornelio hayén beguira cegoen, bere ahideac eta adisquide familiarac deithuric. 	 ndid azkka iruḥ tamdint n-qayṣriyya. ar-srs-itql kurnilyus, nttan d-ayt-dars d-imddukkʷal-ns, ašku issmun-tn-d kullutn ġ-tgmmi-ns.


Eta haren misericordia da generationetaric generationetara haren beldurra dutenetara. 	 tili rrḥmt-ns f-kullu willi-t-uqqrnin zġ-kraygatt tasut n-tasutin.


Ecen gauça handiac eguin drauzquit botheretsu denac: eta haren icena saindu da: 	 ašku rbbi itjhhdn iskr gigi tiġawsiwin mqqurnin. illa luqr i-ism-ns,


Eta spantamendu iar cedin gucietan, eta minço ciraden elkarren artean, cioitela, Cer hitz da haur, authoritaterequin eta bothererequin manatzen baititu spiritu satsuac, eta ilkiten baitirade ? 	 mddn-an iḍr-asn lɛjb ar-ttinin i-ngratsn: «matta awal-ad? hati s-tḥkimt d-tẓḍḍart iggutn a-s-a-itamr ljnun ʷh̬šnnin ar-tffuġn.»


Hec bada reguea ençunic parti citecen: eta huná, Orientean ikussi vkan çuten içarra hayén aitzinean ioaiten cen, haourtchoa cen lekuaren gainera ethorriric gueldi cedino. 	 lliġ sfldn ntni i-mad-asn-inna-ugllid, munn-daġ d-uġaras-nsn. iban-asn-d-daġ itri lli-yadlli-ẓran ġ-ššrq, frḥn bahra s-lfrḥ iggutn. izwur-asn itri aylliġ ilkm iggi n-illiġ illa-uḥšmi, ibidd.


Ecen Moysesi erraiten drauca, Pietate vkanen diát pietate eguin nahi vkanen draucadanaz, eta misericordia eguinen diarocat misericordia eguin nahi vkanen draucadanari. 	 ašku inna rbbi i-musa: «rad-rḥmġ wanna riġ a-t-rḥmġ, ḥnnuġ f-wanna riġ a-fllas-ḥnnuġ.»


Ez emaitzeren galdez nagoelacotz: baina galdeguiten dut fructua eçagut daquiçuen contura çuen abantailletan. 	 urd nkkin a-iran kra i-ih̬f-inu, walaynni riġ ad-darun-tigat ṣṣabt ġ-lḥsab-nnun.


Eta ikussiren duté haren beguithartea, eta haren icena hayén belarretan içanen da. 	 ar-tmnadn udm-ns, ityara ism-ns f-ignzi-nsn.


Hala diotsuet, ecen duen guciari emanen çayola, eta eztuenari, duena-ere edequiren çayola. 	 irar-asn: ‹rad-awn-iniġ, wanna dar illa, rad-as-ityawfka uggʷar. imma wanna ur-dar-illi, rad-as-ityawkkas ula ma-dars-illan.


Goitico denaren beguira dagoelaric, haren etsayac haren oinén scabella eçar diteno. 	 ar-itql ard ig rbbi kullu inuwwašn-ns ġ-ddu iḍarn-ns.


Baina egonen naiz Ephesen Mendecoste arteno. 	 mayan a-f-rad-qamaġ ġ-afsus ard izri lɛid n-win smmus id-mraw,


Pierris bada beguiratzen çutén presoindeguian: baina Eliçác harengatic ardura Iaincoari othoitz eguiten ceraucan. 	 iqama bṭrus ġ-lḥbs, imma ayt-umnaggar ar-tẓallan ar-bahra-fllas-tḍalabn rbbi.


Ala vste duçue ecen Scripturác alferretan erraiten duela, Inuidiatara aurthiten du çuetan habitatzen den spirituac? 	 is-tġalm is-ur-yʷġẓan maylli ityaran ġ-warra n-rbbi inna: «ul lli-ginnġ-iga rbbi ar-ittiri kigan»?


Ni eta Aita bat gara. 	 nkki d-baba, yan a-nga.»


Libertate hæy promettatuz berac corruptionearen sclabo diradelaric, ecen norçaz nehor vençutu içan baita, hura haren sclabo eguin içan da. 	 ar-ttinin rad-asn-fssin zġ-iskraf, imma ntni sul gan ismgan i-lfsad. ašku kullu wanna inra kra, iga ismg i-ġaylli-t-inran.


Guiçon anayeác, frangoqui erran ahal deçaqueçuet Dauid patriarcház, ecen hura hil içan dela eta ohortze içan dela, eta haren sepulchrea gure artean dela egungo egunerano. 	 «way-aytma, ẓḍarġ ad-awn-sawlġ s-zzɛamt f-babatnnġ dawd ašku tssnm is-immut ityawmḍal, yili-umḍḍal-ns ġ-darnnġ sul s-ġassad.


Ecen hec reprehenditzen dituelaric, dioste, Huná, ethorri dirade egunac, dio Iaunac, complituren baitut Alliança berribat Israeleco etchearen gainean eta Iudaco etchearen gainean. 	 walaynni sidi rbbi iẓra mddn-ns ur-ssuwfin kullu ma-gisn-ira. yini ilmma: «rad-d-aškin-uwssan lli-ġ-rad-skrġ yal-lɛhd l-ljdid d-mddn-inu n-ayt-yaɛqub d-ayt-yudaya.


Ezaicela beldur tropel chipiá, ecen çuen Aitaren placer ona içan da çuey resumaren emaitera. 	 «a-ur-tiksaṭṭ a-tawrut imẓẓin. ifrḥ rbbi babatun ad-awn-ifk tagldit-ns.


Eta has cedin hayén iracasten, ecen behar cela guiçonaren Semeac anhitz suffri leçan, eta reproba ledin Ancianoéz, eta Sacrificadore principaléz, eta Scribéz, eta hil ledin, eta hereneco egunean resuscita ledin. 	 ibdu yasuɛ ar-imala i-imḥḍarn-ns ma-rad-as-ijru yini-asn: «ha-nkki lli-igan yus n-bnadm, iqqan-iyi-d ad-bahra-rfufnġ. ra-yyi-n-luḥn imġarn n-tmazirt d-inmġurn n-tgmmi n-rbbi d-imslmdn n-ššrɛ. ra-yyi-nġn, walaynni wis kraḍ-uwssan ra-d-nkrġ zġ-lmut.»


Guero ihardesten çuela Iesusec erran ciecén, Ioannic conta ietzoçue Ioannesi ikussi eta ençun dituçuen gauçác: ecen itsuéc ikustea dutela recebitzen, mainguäc diradela ebilten, sorhayóac diradela chahutzen gorréc dutela ençuten, hilac diradela resuscitatzen, paubrey çayela Euangelioa predicatzen. 	 isawl yasuɛ yini-asn: «zaydat tinim i-yuḥanna f-ma-tẓram ula ma-mi-tsfldm. ha-ibukaḍn ar-ttisfiwn, ikušamn ar-fttun, injdamn ar-tġusn, iḍrḍar ar-sflidn, ġwilli mmutnin ar-d-nkkrn, imẓlaḍ ar-tn-ilkkm lh̬bar ifulkin.


Eta harc lehen bestiaren bothere gucia exercitzen çuen haren presentián: eta eguiten çuen, lurrac eta hartaco habitantéc adora leçaten leheneco bestia hura, ceinen heriotaraco çauria sendatu içan baitzén. 	 ar-itḥkam s-ism n-waġʷẓn amzwaru, iṭṭaf kullu taẓḍḍart-ns. ar-itamr ddunit d-imzdġn-ns ad-tɛbadn aġʷẓn amzwaru lli-mi-ijji-waggas-ns išqan.


Harc bere vorondatez engendratu vkan gaitu eguiazco hitzaz, haren creaturetaco primitiác beçala guinençát. 	 iskr ma-iqṣad, ifk-aġ tudrt l-ljdid s-wawal l-lḥqq, baš a-nwrri ng lġllt tamnzut n-kullu ma-ih̬lq.


Eta harc ikaraturic eta icituric erran ceçan, Iauna, cer nahi duc daguidan? Orduan Iaunac hari, Iaiqui adi eta sar adi hirian, eta erranen çaic cer eguin behar duán. 	 imma ġilad nkr tkšmt s-tmdint. rad-ak-ityawnna ma-k-id-iqqann a-ti-tskart.»


Ecen Dauid ezta igan ceruètara: baina dio berac, Erran drauca Iaunac ene Iaunari, Iar adi ene escuinean, 	 ašku dawd, urd nttan a-ityalaln s-ignna, walaynni isawl f-wayyaḍ inna: ‹ha-sidi rbbi inna i-sidi, skiws f-ufasiy-inu


Iesus Christ atzo içan dena eta egun, hura bera da eternalqui-ere. 	 imma yasuɛ lmasiḥ, ġmklli iga a-rad-bdda-ig, zund iḍgam zund ġass zund kullu ma-d-iftan.


Lehen erran dugun beçala, orain-ere berriz diot, Baldin norbeitec euangelizatzen badrauçue recebitu duçuenaz berceric, maradicatu biz. 	 nenna-yawn ġayd izrin, iniġ-awn-daġ ġilad: iġ-n-yuška kra n-yan ar-awn-imala kra mi ittini ‹lh̬bar ifulkin› ur-igin lh̬bar ifulkin lli-tumẓm zġ-isizwar, hati nniġ fllas «a-t-ihlk rbbi.»


Eta eztuçue haren hitza çuec baithan egoiten dela: ecen nor harc igorri baitu, hura çuec eztuçue sinhesten. 	 ur-akkʷ-izga-wawal-ns ġ-uwl-nnun, ašku ur-iyi-tumnm nkki lli-d-yuzn.


Çuen abrastassunac vsteldu dirade, çuen abillamenduac cerrenez betheac dirade. 	 han ayda-nnun imda, d-ibrdan-nnun tšša-tn-twukka.


Ecen gucietaric libre banaiz-ere, gucien suiectioneco neure buruä eguin vkan dut, gende guehiago irabaz deçadançát. 	 nkki giġ win ih̬f-inu, ẓḍarġ ad-skarġ mknna riġ. walaynni giġ ih̬f-inu d-ismg i-kullu mddn, baš a-zgisn-rarġ wid ggutnin i-rbbi.


Eta ihardesten çuela Iesusec erran ceçan, Guiçombat iausten cen Ierusalemetic Iericora, eta eror cedin gaichtaguinén artera, eta hec hura billuciric, eta çaurthuric ioan citecen, hura erdi hilic vtziric. 	 isawl yasuɛ yini-as: «ha-yan-urgaz imudda ar-ittidu ġ-uġaras zġ-urušalim s-tmdint n-ariḥa. amẓn-t imh̬h̬arn kkisn-as kullu ma-dars-illan, ssyaggasn-t fln-t-in ġ-gr lmut d-tudrt.


Baina saluatua içanen duc haour engendratzez, baldin egon badadi fedean, eta dilectionean, eta sanctificationean modestiarequin. 	 walaynni ra-tnjm-tmġart s-tlalit n-tarwa iġ-a-ttqama ġ-liman ar-ttḥnnu ġ-wiyyaḍ ar-ttzga ġ-ih̬f-ns s-uwl iġusn.


Ceinec bere egoitea baitzuen thumbetan, eta cadenaz-ere nehorc ecin esteca ciroen. 	 izdġ ġ-gr ismḍal, ur-iẓḍar yan a-t-iqqn nġd a-t-ikrf s-ssnasl.


Compli ledinçát Esaias Prophetáz erran içan cena, cioela, 	 ġmkan a-s-yuwfa-wawal n-nnabi išaɛya inna:


Dauid eure cerbitzariaren ahoz erran duana, Cergatic mutinatu içan dirade gendeac, eta populuéc pensatu vkan dituzté gauça vanoac? 	 tsawlt f-imi n-uh̬ddam-nnk babatnnġ dawd s-tḥkimt n-rruḥ lqudus lliġ inna: ‹mah̬ aylliġ hajnt-tmizar n-ddunit? mah̬ aylliġ-d-mšaškan mddn ad-skarn f-ma-mi-ur-ẓḍarn?


Eta altchagarri gaberico oguién bestaco lehen egunean ethor citecen discipuluac Iesusgana, ciotsatela, Non nahi duc appain diaçágun iatera Bazcoa? 	 ilkm-d-wass amzwaru ġ-uwssan n-urh̬ṣiṣ. aškin-d imḥḍarn s-dar yasuɛ sqsan-t: «mani trit ad-ak-n-gis-njjujad imnsi l-lɛid n-usurf?»


Baina ihardesten duela Iesusec diotsa, Errana duc, Eztuc tentaturen eure Iainco Iauna. 	 irar-as yasuɛ: «han ityara ‹a-ur-tarmt rbbi sidik.›»


Daquiçuençat bada ecen guiçonaren Semeac baduela authoritate lurrean bekatuén barkatzeco (orduan diotsó paralyticoari) Iaiqui adi, har eçac eure ohea, eta habil eure etcherát. 	 imma ġilad rad-awn-mlġ is-dari taẓḍḍart ġ-ddunit ad-ssittiġ ddnub, nkki lli-igan yus n-bnadm.» isawl ilmma s-ukušam yini-as: «nkr, tasit imjdin-nnk, tddut s-tgmmi.»


Ecen baduc anhitz rangea ecin daitenic eta vanoqui minçaçaleric, eta adimenduén seduciçaleric, principalqui Circoncisionetic diradenac: hæy ahoa boçatu behar ciayec: 	 ašku ggutn mddn ur-rin ad-sflidn s-wawal-nnġ, bahra ġwilli ttirinin ad-ẓẓalln i-ddat, ar-jllun wiyyaḍ s-tjmmaɛt ih̬wan.


Bethidanic Iaincoac badaçaguzqui bere obra guciac. 	 ġmkad a-s-inna sidi rbbi lli-iskarn kullu mayad, ityawssan dars zġ-isizwar.›»


Solament ianharitan, eta edaritan, eta ikutze diuersetan, eta ceremonia carnaletan, haur corregi çaitequeen demborarano ordenatuac: 	 ašku ur-gint ġir tin-umššu d-tissi d-isiridn. tiġawsiwin-an, ġir tin ddat ad-gant. ur-rad-qamant ġir ar akud nna-ibddl rbbi kullu mayan s-kra igan ljdid.


Orduan irequi cedin Iaincoaren templea ceruän, eta ikus cedin haren alliançazco Arká haren templean: eta eguin cedin chistmist eta hots eta lur ikaratze, eta babaçuça handi. 	 ġakudan a-ttyawrẓam-tgmmi n-rbbi ġ-ignna, ẓrġ-n ṣṣnduq l-lɛhd n-rbbi ġ-ugʷns n-tgmmi. utn-uwsmann, immass iggig s-uqqryan itjhhdn. immass-wakal ula ntta, iḍr ibruri išqan.


Eta ihardesten çuela Centenerac erran ceçan, Iauna, eznauc digne ene atharbean sar adin: baina errac solament hitza, eta sendaturen baita ene muthilla. 	 imma lqbṭan isawl-d yini-as: «wa-sidi, ur-sthllaġ a-tkšmt s-tgmmi-nu, walaynni ini ġir yan-wawal s-ijji-uh̬ddam-inu.


Eta harc ihardesten çuela erran ciecén, Eyeçue çuec iatera. Orduan diotsate, Ala ioanic erossiren dugu ber-ehun dineroren oguia, eta emanen drauegu iatera? 	 imma yasuɛ inna-yasn: «fkat-asn kunni mad-šttan.» inin-as: «is-a-nddu ad-asn-d-nawi mad-šttan? han atig-ns ra-ig snat id-miyya n-nnuqrt.»


Eta çarete hartan complituac, cein baita Principaltassun eta Bothere guciaren buruä. 	 ula kunni, tlla-yawn tudrt ikmmln f-ssibt n-ma-tgam win lmasiḥ lli-iḥkamn ġ-kullu ssulṭat ula lquwwat n-ignwan.


Eta egotziren dituqueizte labe daichecanera: han içanen da nigar eta hortz garrascots. 	 luḥn-tn-in ġ-ufarnu l-lɛafit. ġin a-ġ-rad-allan ar-tgẓaẓn uh̬san-nsn.»


Hala ene Aita ceruètan denac-ere eguinen drauçue çuey, baldin batbederac bere anayeri gogotic faltác barka ezpadietzoçue. 	 ġmkan a-ra-iskr baba rbbi n-ignna i-kullu wanna gigun ur-iṣamḥn i-gʷmas s-nnit n-uwl-ns.»


Ecen bethiere paubreac vkanen dituçue çuequin: baina ni eznauçue bethi vkanen. 	 imẓlaḍ rad-bdda-didun-ilin, imma nkki ur-rad-bdda-didun-iliġ.


Eta anhitzez guehiagoc sinhets ceçaten beraren hitzagatic. 	 ar-ttigatn s-uggʷar ġwilli srs umnnin lliġ-as-sfldn ar-isawal.


Gure aitéc ian vkan dié manná desertuan: scribatua den beçala, Cerutico oguia eman draue iatera. 	 kkan-ttin imzwura-nnġ ġ-lh̬la ar-šttan aġrum lli-mi-ttinin ‹manna›. ġmklli ityaran ‹ifka-yasn-d aġrum zġ-ignna a-t-šttan.›»


Ecen berce fundamentic nehorc ecin eçar deçaque eçarri denaz berceric, cein baita Iesus Christ. 	 ašku ur-iẓḍar yan a-isrs kra llsas yaḍni abla llsas lli-ittrsn, a-t-igan d-yasuɛ lmasiḥ.


Ençunic çuen fede Iesus Christ baithangoa eta saindu gucietara duçuen charitatea: 	 ašku nsfld f-mamnk a-tumnm s-lmasiḥ yasuɛ, ɛzzan darun kullu imẓlayn n-rbbi,


Çuen buruäc experimentaitzaçue eya fedean çaretenez, çuen buruäc phorogaitzaçue: ala eztituçue çuen buruäc eçagutzen, ecen Iesus Christ çuetan dela? baldin reprobo ezpaçarete. 	 sigglat ġ-ih̬f-nnun a-tẓrm is-tzgam ġ-uġaras l-lmasiḥ. ẓrat mamnk a-tgam. is-ur-tssinm mayad? illa yasuɛ lmasiḥ ġ-ugʷns-nnun, iġ-nnit-ur-tjlim zġ-uġaras.


Esquerrac emaiten drautzaçuela Aitari, ceinec sufficient eguin baiquaitu sainduén heretagean participant içateco arguian: 	 ar-ttfraḥm ar-ttškarm rbbi babatnnġ lli-awn-ifkan taġamt ġ-lwrt lli-ra-yili i-imẓlayn-ns ġ-tgldit n-tifawt.


Guiçon hereticoa behingo eta berrizco aduertimenduaren ondoan iraitzac: 	 imma wanna yaṭṭun aytmatn, ini-as a-ifssa, tinit-as-t tis snat-twal. iġ-ur-ifssa, anf-as a-ur-sul-didun-imun.


Eta batheyatzen ciraden harenganic Iordanean, bere bekatuac confessatzen cituztela. 	 ar-tqrran s-ddnub-nsn, ar-tn-issddam ġ-wasif n-urdun.


Ceinaganic recebitu baitugu gratia eta Apostolutassuna fedea obedi dadinçát, Gentil guciac baithan haren icenean: 	 f-uwdm-ns a-f-aġ-ibark rbbi ifk-aġ tarqqast-ad s-ism-ns, baš ad-amnn mddn ġ-kraygatt tamazirt skrn s-wawal-ns.


Orduan enseya citecen hara huna ebilten ciraden Iudu exorcista batzu spiritu gaichtoac cituztenén gainean Iesus Iaunaren icenaren inuocatzen, erraiten çutela, Coniuratzen çaituztegu Paulec predicatzen duen Iesusen partez. 	 ilin ġin kra n-ayt-yudaya ar-tlullin ar-ssufuġn ljnun. ġaln is-ẓḍarn ad-ssufuġn ljnun s-ism n-siditnnġ yasuɛ, ar-tn-tamrn: «ffuġat s-ism n-yasuɛ lli-s-a-itbrraḥ bulus.»


Ala eztugu bothere emazte arreba baten gucietan erabilteco, berce Apostoluéc, eta Iaunaren anayéc, eta Cephasec beçala? 	 iġ-a-tmudduġ is-ur-dari lḥqq a-didi-tawiġ tamġart tamumnt zund irqqasn yaḍni d-aytmas n-siditnnġ d-bṭrus?


Eta erran ceçan Paulec Cesaren iudicioco alki aitzinean niagoc, non behar bainaiz iugeatu. Iuduey deusetan eztiraueat iniuriaric eguin, hic-ere vngui daquián beçala. 	 isawl bulus yini-as: «ha-yyi biddġ ġid ġ-lmḥkama n-qayṣr ġ-illiġ-iyi-d-iqqan ad-biddġ. imma ayt-yudaya, ur-gisn-skirġ kra l-lɛib. kiyi tssnt mayad bahra.


Cein punituren baitirade punitione eternalez, condemnaturic Iaunaren presentiáz eta haren botherearen gloriáz: 	 ra-fllasn-yut lḥukm s-lhalak l-lih̬rt, issngara-tn d-siditnnġ. ra-tn-in-issaggug f-lmjd-ns itjhhdn


Cioela, iaiquiric har itzac haourtchoa eta haren ama eta ioan adi Israeleco lurrerát, ecen haourtchoaren arimaren ondoan çabiltzanac hil içan dituc. 	 «nkr tawit aḥšmi d-innas twrrim s-tmazirt n-ayt-rbbi. ašku ġwilli ranin ad-nġn aḥšmi, hatnin mmutn.»


Eta harc ihardesten çuela erran ciecén, Eta çuec cergatic iragaiten duçue Iaincoaren manamendua çuen ordenançaz? 	 isawl yasuɛ yini-asn: «imma kunni, mah̬ aylliġ a-ttffuġm zġ-luṣit n-rbbi baš a-tskarm s-lɛada-nnun?


(Ecen vicitzea manifestatu içan da, eta ikussi vkan dugu, eta testificatzen dugu eta denuntiatzen drauçuegu vicitze eternala, cein baitzén Aita baithan, eta aguertu içan baitzaicu.) 	 tban-d tudrt-an i-mddn, nẓr-tt nkkʷni, ng fllas inagan. nawi-awn-in lh̬bar f-walli igan tudrt idumn, ikka-ttin illa ġ-dar rbbi babatnnġ iban-aġ-d ilmma.


Baina Iesusec dio, Norbaitec hunqui nau ecen eçagutu dut verthute eneganic ilki içan dela. 	 imma yasuɛ inna: «iggr-iyi-d kra n-yan, ašku ssḥssaġ is-zgigi-tffuġ kra l-lbaraka.»


Gauça ona da gatza, baina baldin gatza gueçat badadi cerçaz hura gacituren duçue? Auçue ceuróc baithan gatz, eta baque auçue elkarren artean. 	 tfulki tisnt, walaynni iġ-tlmus tisnt ma-s-ra-stti-tssmarġm? ṭṭafat tisnt ġ-ih̬fawn-nnun, tgm s-sslamt i-ngratun.»


Ecen ençun vkan dugu haur erraiten, ecen Iesus Nazareno horrec deseguinen duela leku haur, eta muthaturen dituela Moysesec eman drauzquigun ordenançác. 	 nsfld-as ibdr ġwalli mi ttinin yasuɛ gu-naṣira, yini fllas ra-ih̬lu tigmmi n-rbbi issngara-yaġ d-iġarasn lli-aġ-d-ifl musa.»


Halacotz ihardets ciecen Phariseuéc, Ezothe cinatezte çuec-ere seducitu? 	 inin-asn ifarisin: «izd ula kunni tjlam?


Berribat erraiten duenean, çahartzen du lehena: eta çahartzen eta ancianotzen dena abolitu içateari hurbil dagoca. 	 imma lɛhd-ad, lliġ-t-iga rbbi d-ljdid, iban-umzwaru is-iga aqdim. aynna igan aqdim, hati imda. ġir imikk ra-t-laḥ.


Eta disputatzen cen synagogán Sabbath guciaz, eta exhortatzen cituen hambat Iuduac nola Grecoac. 	 kraygatt ass n-usunfu ar-ittidu bulus s-tgmmi n-tẓallit, ar-isawal d-ayt-yudaya d-ibrraniyn, ig-n tiqqi-ns a-tn-irar ad-amnn zund ntta.


Guertha cedin, Pierris gucietarat iragaiten cela, ethor baitzedin Lyddan habitatzen ciraden sainduetara-ere. 	 ġ-uwssan-an ar-itkka bṭrus kraygatt mani, yašk-id s-dar imẓlayn n-rbbi ġ-uduwwar n-ludda.


Baina nic eriden dut, deus hunec eztuela eguin herio mereci duenic: badaric-ere bera Augustogana appellatu denaz gueroz, deliberatu dut harengana igortera. 	 ur-gis-ufiġ nkki kra-f-isthlla lmut, walaynni lliġ issġli taġawsa-ns s-gr ifassn n-qayṣr skrġ f-a-t-aznġ s-dars.


Esquerrac emaiten drautzagu Iaincoari bethiere çueçaz gucióz, memorio çueçaz eguiten dugula gure othoitzetan: 	 ar-bdda-ntškar rbbi fllawn kullukn. ġakud nna-ntẓalla ar-kʷn-d-naddr,


Eta suiectionez ezquitzaizte susmettitu momentbat-ere, Euangelioco eguiác çuetan iraun leçançát. 	 imma nkkʷni ur-akkʷ-nqbil yat ġ-maylli-aġ-ttinin, baš a-ur-fllawn-kkisn lḥqq l-lh̬bar ifulkin.


Eta othoitz handi eguiten çeraucan, ezlitzan igor comarca hartaric campora. 	 iḍalb-t bahra a-ur-iṭṭay ljnun zġ-tmazirt-an.


Ecen baciraden borz milla guiçonetarano. Orduan dioste bere discipuluey, Iar eraci itzaçue mahaindaraz berroguey eta hamarná. 	 ašku illa ġin ma-itggan smmus id-walf n-urgaz. isawl-daġ yasuɛ yini i-imḥḍarn-ns: «ssgawrat mddn, tgm-tn d-tġamatin. ad-ilin smmus id-mraw ġ-kraygatt taġamt.»


Eta renda citzan itsassoac hartan ciraden hilac: herioac-ere eta iffernuac renda citzaten hetan ciraden hilac: eta iugemendua eguin cedin batbederaren obrén araura: 	 idḥi-d-umda kullu willi gis mmutnin, tdḥi-d lmut d-udġar l-lmut kullu willi gis llanin, iḥkam rbbi fllasn kullutn f-ġaylli skrn.


Eta haur da ni igorri nauenaren vorondatea, Aitarena, cerere eman baitraut, ezteçadan gal hartaric, baina resuscita deçadan hura azquen egunean. 	 ġmkad a-ira ġwalli-yyi-d-yuznn, ira a-ur-ityawhlak yan zġ-willi-yyi-ifka, yiri a-tn-d-ssnkrġ ġ-wass iggʷran n-ddunit.


Eta Iesusec oihu handibat eguinic, spiritua renda ceçan. 	 imma yasuɛ yut s-yat-tġuyyit itjhhdn issufġ rruḥ-ns.


Charitatean erro eguinic eta fundaturic, comprehendi ahal deçaçuen saindu guciequin ceric den çabaltassuna eta lucetassuna, barnatassuna eta goratassuna: 	 baš a-tiẓḍarm a-tfhmm, kunni ula kullu imẓlayn n-rbbi, mnšk a-s-tusɛa tiġzzif tattuy tdru lḥnant l-lmasiḥ,


Orduan ioaiten da, eta hartzen ditu berequin berceric çazpi spiritu bera baino gaichtoagoac, eta sarthuric habitatzen dirade han, eta guiçon haren fina hatsea baino gaichtoago da: hala natione gaichto huni-ere helduren çayó. 	 iddu ilmma yawi-d dids ssa l-ljnun yaḍni lli-t-yugʷrn ġ-lh̬ʷšant, kšmn kullutn zdġn ġ-urgaz-an ard iwrri isiggʷra-ns yʷh̬šn f-isizwar-ns. ġmkad a-ra-yili i-tasut-ad yʷh̬šnn.»


Veilla eçaçue beraz: ecen eztaquiçue noiz etzcheco iauna ethorriren den, arratsean, ala gauherditan, ala oillaritean, ala goicean: 	 ḍufat ula kunni, ašku ur-tssinm managu a-ra-d-yašk bu-tgmmi, izd ġ-tdggʷat nġd ammas n-iyḍ nġd awddan amzwaru n-ufullus nġd tawaġla n-tafukt.


Eta Pierrisec erran cieçón, Baldin guciac scandaliza baditez-ere, ni ez ordea. 	 isawl bṭrus yini-as: «wah̬h̬a-k-kullu-fln ur-sar-k-filġ nkki.»


Ecen hauc guciéc soberaturic dutenetic eçarri vkan duté Iaincoaren oblationetara: baina hunec bere paubreciatic bere sustantia çuen gucia eçarri vkan du. 	 ašku ntni fkan zġ-maylli darsn iggutn, imma nttat, wah̬h̬a tḥtajja, tfka lmɛišt-ns kullutt.»


Eta baldin eure beguiac trebuca eraciten bahau, idocac hura, eta iraitzac eureganic: hobe duc hire, begui batarequin vicitzean sar adin, ecen ez bi beguiac dituala suco gehennara iraitz adin. 	 iġ-a-k-tssṭar tiṭ-nnk ssukf-tt-id tluḥt-stt-in. yuf-ak a-tkšmt s-tudrt tgit abukaḍ, ula a-dark-ilint snat-walln ttyawgart-n ġ-lɛafit n-jhnnama.


Ecen atseguin hartzen dut Iaincoaren Leguean barneco guiçonaz den becembatean: 	 ġ-uwl-inu ar-tfraḥġ s-tnbaḍin n-rbbi,


Eta hori ençunic gendetzeac spanta citecen haren doctrináz. 	 lliġ sfldn mddn-an ggutnin i-mayd inna yasuɛ, tɛjjbn ġ-ulmmud-ns.


Eta badaquit ecen haren manamendua vicitze eternal dela: bada nic erraiten ditudan gauçác, nola Aitac eman baitrauzquit, hala erraiten ditut. 	 ssnġ izd luṣit-ns a-itawin s-tudrt idumn. kullu mayd-s-a-ttiniġ, ġmklli-yyi-t-id-imla baba, a-ti-ttiniġ.»


Baina propheta falsuac-ere içan dirade populuaren artean, çuen artean-ere doctor falsuac içanen diraden beçala, ceinéc secretuqui sar eraciren baitituzte perditionetaco sectác: eta hec redemitu dituen Iauna vkaturen baituté, bere buruén gainera perditione lasterra erekarten duqueitelaric. 	 ġayd izrin kkan-ttin kra n-mddn ġ-gr ayt-rbbi ar-ttinin izd lanbiya ad-gan walaynni ar-sskirkisn. ġmkan a-s-rad-daġ-ilin imslmdn ayt-tkrkas ġ-darun. s-tntla a-s-ra-n-šškšamn iswingimn ur-ʷġẓannin ar-ttawin s-lhalak. rad-traran tiġurdin-nsn s-siditsn itjhhdn lli-tn-ifran ad-gn wins. rad-zzugzn lhalak f-ih̬f-nsn ġ-yat-tasaɛt.


Bada gu gucioc beguithartea aguerturic Iaunaren glorián miratzen garela, imagina berera transformatzen gara gloriataric gloriatara, Iaunaren Spirituaz beçala. 	 nkkʷni kullwaġ ar-ntmnad lmjd n-siditnnġ ġilad, ašku ityattay-fllannġ-usddul. d-siditnnġ lli-igan rruḥ ar-aġ-itbddal baš a-ng zund ntta, ar-aġ-itzayad lmjd f-lmjd.


Halacotz bada abandonnatu vkan ditu Iaincoac itsusgoataco affectionetara: ecen hayén emaztec-ere cambiatu vkan duté vsança naturala natura contra denera: 	 ġayan a-f-tn-ifl rbbi, yadj-tn ad-skarn s-ššhwat-nsn lli-bahra-ššḥššamnin. ula timġarin-nsn wrrint ar-ṭṭarnt i-ngratsnt, ur-sul-a-ttirint irgazn.


Haren gratiaz iustificaturic heredero eguin guentecençát vicitze eternaleraco sperançaren araura. 	 ġmkad a-s-ginnġ-iḥnna rbbi iskr sslamt ġ-gratnnġ dids ifk-aġ lwrt n-tudrt idumn lli-n-nrja ġilad.


Ecen bere buruä goratzen duen gucia, beheraturen da: eta bere buruä beheratzen duena, goraturen da. 	 ašku wanna issimġurn ih̬f-ns ra-t-iẓẓimẓay rbbi, imma wanna iẓẓimẓayn ih̬f-ns ra-t-issimġur.»


Eta ioanen dirade hauc tormenta eternalera: baina iustoac vicitze eternalera. 	 rad-ddun ntni s-lɛqubit l-lih̬rt. imma ġwilli-f-irḍa rbbi rad-d-kšmn s-tudrt idumn.»


Halacotz, baldin ethor banadi aippaturen citiat harc eguiten dituen obrác, elhe gaichtoz dadassala gure contra: eta hauçaz ez contentez, eztitic berac anayeac recebitzen, eta recebitu nahi dituztenac empatchatzen citic eta Eliçatic egoizten. 	 iġ-n-uškiġ s-darun rad-ak-mlġ ma-iskar. ar-ginnġ-isawal s-tkrkas, walaynni ur-t-yuwdi ġir ġayan. han izuyd-as ur-a-n-itqbal aytmatn lli-n-uškanin s-darun, ar-itẓi d-winna ranin a-tn-qbln ar-tn-issufuġ ula ntni zġ-umnaggar.


Eta othoitz eguiten ceraucaten solament hunqui leçaten haren abillamendu ezpaina, eta hunqui vkan çuten guciac, senda citecen. 	 ar-zgis-tḍalabn bahra a-yadj imuḍan-nsn ad-as-ggrn, wah̬h̬a ġir i-tama n-tmlsit-ns. kullu mad-as-iggrn ijji.


Eta bertan goicean conseillu eduquiric Sacrificadore principaléc Ancianoequin eta Scribequin eta consistorio guciarequin, estecaturic Iesus eraman ceçaten, eta liura cieçoten Pilati. 	 lliġ ifaw zzman munn-d inmġurn n-tgmmi n-rbbi d-imġarn n-tmazirt d-imslmdn n-ššrɛ, ntni d-imġarn l-lmḥkama kullutn, mšawarn f-ma-rad-skrn. krfn yasuɛ awin-t dḥin-t-in i-bilaṭus lḥakm n-rruman.


Ecen Iaincoac eçarri dic hayén bihotzetan, eguin deçaten harc placer duena, eta consenti ditecen, eta eman dieçoten bere resumá bestiari Iaincoaren hitzac compli daitezqueno. 	 ašku iskr rbbi ġ-uwlawn-nsn ad-skarn ma-gisn-iqṣad ntta, mšaškan-d ad-fln taẓḍḍart ula tiglday-nsn ġ-ufus n-waġʷẓn ard kullu ijru maylli-yad-inna rbbi ra-ijru.


Halaber çuec-ere ikussiren duqueçuenean gauça hauc eguiten diradela, eçagut albeitzineçate ecen hurbil dela Iaincoaren resumá. 	 ġmkan a-ra-yili. iġ-tẓram timitar-ad-s-awn-nniġ ar-jrrunt, tissanm is-di-takmur-tgldit n-rbbi.


Orduan hura hatzaman nahiz çabiltzan: baina nehorc etzitzan escuac eçar haren gainean, ecen etzén oraino ethorri haren orena. 	 nkrn mddn ġakudan a-t-ġwin, walaynni ur-iẓḍar yan a-n-srs-ig afus ašku ur-ta-di-tlkim tasaɛt-ns.


Ecen herioa guiçon batez denaz gueroz, hilén resurrectionea-ere guiçon-batez da. 	 f-ssibt n-yan-urgaz a-s-tlla lmut. imma ġilad f-ssibt n-yan-urgaz yaḍni a-s-tlla-tnkra zġ-lmut.


Ecen ene seme haur hil cen, eta harçara viztu da: galdu cen, eta eriden da. Eta has citecen atseguin hartzen. 	 ašku iwi lli-immutn hati iddr, ġwalli ijlan hati nufa-t.› zaydn frḥn bahra i-ngratsn.


Ethor nadin artean, aquió iracurtzeari, exhortatzeari, doctrinari. 	 lhu ih̬f-nnk ar-taqrat arratn n-rbbi f-aytmatn ar-tn-tzzɛamt ar-tn-tsslmadt ard-n-aškġ.


Eta bere belarrean icen-bat scribaturic, Mysterio, Babylon handia, lurreco paillardicén eta abominationén amá. 	 ityara f-ignzi-ns yan ism s-lmɛna intln, iga «babil imqqurn, innas n-tmgganin ula kullu ma-igan tajlh̬it n-ddunit.»


Orduan Pierrisec escua hari emanic. eraiqui ceçan: guero deithuric sainduac eta emazte alhargunac presenta ciecén hura viciric. 	 imdi-as-n bṭrus afus-ns issbidd-stt f-iḍarn-ns. iġr s-imẓlayn n-rbbi d-thjjalin, ifk-asn-tt-id tddr.


Eta predicatzen çuen Galileaco synagoguetan. 	 izayd ar-itbrraḥ ġ-tgʷmma n-tẓallit ġ-tmazirt n-ayt-yudaya kullutt.


Senharrác, çuen emaztey on erizteçue, Christec-ere Eliçari on eritzi draucan beçala, eta bere buruä eman vkan baitu harengatic: 	 imma kunni a-irgazn, tḥnnwat ġ-tmġarin-nnun, ġmklli iḥnna lmasiḥ ġ-umnaggar ifk tudrt-ns fllas


Ene anayeác, etzaretela magistru anhitz: daquigularic ecen condemnatione handiagoa recebituren dugula. 	 way-aytma, a-ur-tirim a-kullu-tgm imslmdn, ašku tssnmm nkkʷni-ad isslmadn, itabɛa-yaġ lḥsab uggʷar n-wiyyaḍ.


Gure Iaincoaren affectione misericordiosoaz, ceinez visitatu vkan baiquaitu, Orientac garaitic: 	 ašku irḥm-aġ rbbi-nnġ, iḥnnu ginnġ. hati zund tafukt a-ra-t-id-fllannġ-issġli,


Eta cen preparationeco eguna, eta Sabbath eguna haren ondoan heldu cen. 	 ġassan ar-tujadn mddn i-lɛid, ig ass lli-iqaman i-wass n-usunfu.


Ecen gure gloriatzea haur da, gure conscientiaren testimoniagea ecen Iaincoaren simplicitaterequin eta puritaterequin, ez haraguiaren sapientiarequin, baina Iaincoaren gratiarequin conuersatu vkan dugula munduan, eta principalqui çuec baithan. 	 nfrḥ ġilad ašku imla-yaġ-uwl-nnġ izd s-ufulki n-rbbi a-s-a-nskar d-kullu mddn s-nniyt iṣfan. ula kunni, ġmkan a-didun-nskr, urd ġir s-lɛaql n-bnadm walaynni s-lbaraka n-rbbi.


Baina duçuena, educaçue ethor nadino. 	 ġir amẓat ġ-ma-darun-illan ard-n-aškġ.


Ihardets ceçan populuac eta erran, Deabrua duc hic: nor dabila hi hil nahiz? 	 rarn-as-d mddn-an: «kiyi, kra l-ljnn a-k-ikšmn. ma-iran a-k-inġ?»


Ecen consideratu vkan du bere buruä, eta ioan içan da, eta bertan ahance çayó nolaco cen. 	 ġir yuggʷa-n iẓr ih̬f-ns yitti, s-ittu man udm a-iskr.


Eta hec alha ciradela har ceçan Iesusec oguia, eta gratiác rendaturic, hauts ceçan, eta eman ciecén bere discipuluey, eta erran, Har eçaçue, ian eçaçue, haur da ene gorputza. 	 lliġ a-šttan yasi yasuɛ tangult, iškr rbbi ibbi-tt, ifk-tt i-imḥḍarn-ns yini-asn: «amẓat tššm. h̬tad tga ddat-inu.»


Eta resuscitatu vkan gaitu elkarrequin eta iar eraci ceruètan Iesus Christean. 	 issnkr-aġ-d yall-aġ d-lmasiḥ yasuɛ, issgawr-aġ dids ġ-tgldit n-ignna,


Har ceçaten orduan Iesusen gorputza, eta lot ceçaten hura mihistoihalez aromatezco vssainequin, nola costuma baitute Iuduéc ohorzteco. 	 asin ddat n-yasuɛ gn-as isafarn, kfnn-tt s-išddadn l-lkttan ġmklli skarn ayt-yudaya.


Baina norc beguiratzen baitu haren hitza eguiazqui hura baithan Iaincoaren amorioa complitu da: huneçaz daquigu ecen hura baithan garela. 	 imma kullu wanna iskarn s-wawal n-rbbi, hati twufa gis lḥnant n-rbbi. ġmkad a-s-ra-nissan is-nga wins:


Nic Paulec scribatu diát haur neure escuz, nic pagaturen diát: eztarradan ecen are eure burua-ere niri çor drautadala. 	 nkki bulus, s-ufus-inu a-s-rad-ak-n-araġ: «rad-ak-t-fkġ.» imma kiyi tssnt izd zġ-nkki a-s-ak-tlla tudrt-nnk.


Orduan hec oihu handiz iarriric bere beharriac boça citzaten, eta gogo batez oldar citecen haren contra. 	 qqnn imzgan-nsn ar-tġuwwatn s-jjhd, azzln srs kullutn.


Eta mihi guciac confessa deçan ecen Iaun dela Iesus Christ, Iainco Aitaren glorián. 	 yini kraygatt ils: «yasuɛ lmasiḥ a-igan sidis n-kullu ma-illan.» ġmkad a-s-rad-kullu-uqqrn lmjd n-rbbi babatnnġ.


Baina çuec çaudete Ierusalemeco hirian verthutez garaitic vezti çaitezqueteno. 	 imma ġilad rad-awn-d-aznġ maylli-f-inna baba rbbi rad-awn-t-ifk. qamat ġ-tmdint ard fllawn tgguz-tḥkimt itjhhdn zġ-tattuyt.»


Cein baitirade Israeltár: ceinena baita adoptionea, eta gloriá, eta alliançác, eta Leguearen ordenançá, eta cerbitzu diuinoa eta promessac: 	 ntni a-igan ayt-rbbi, ig-tn d-tarwa-ns, ifk-asn lmjd-ns d-id-lɛhd-ns d-ššrɛ-ns. iml-asn aġaras ma-s-a-ti-tɛbadn, yini-asn f-kullu ma-rad-asn-iskr ifulki.


Ikus citzanean bada Iesusec bere ama, eta maite çuen discipulua han cegoela, diotsa bere amari, Emazteá, horrá hire semea. 	 yasuɛ iẓra innas d-umḥḍar lli-dars-iɛzzan ibidd ġ-tama-ns. yini-d i-innas: «wa-tamġart, han yum ġ-tama-nnm.»


Eta hori ikus ceçanean Iesusec, fascha cedin eta erran ciecén, vtzitzaçue haourtchoac enegana ethortera, eta eztitzaçuela empatcha: ecen horlacoén da Iaincoaren resumá. 	 imma yasuɛ, lliġ iẓra mayan ṭiyyr-as yini-asn: «adjat tarwa mẓẓinin a-d-dari-aškin. a-tn-ur-tḥṣarm, ašku zund ġwid a-mi-tlla-tgldit n-rbbi.


Suzco garrequin, mendecatzen delaric Iaincoa eçagutzen eztutenéz, eta Iesus Christ gure Iaunaren Euangelioari behatzen etzaizquionéz: 	 ġakudan a-ra-yut rbbi lɛqubit f-willi srs rurnin tiġurdin-nsn, agʷin ad-sflidn s-lh̬bar ifulkin n-siditnnġ yasuɛ.


Ecen çuetaric soinu eguin vkan du Iaincoaren hitzac, ez solament Macedonian eta Achaian, baina leku orotan-ere çuen fede Iaincoa baithangoa diuulgatu içan da, hala non ezpaitugu mengoa deus erran deçagun: 	 walaynni urd ġir makiduniyya d-ah̬aya a-n-ilkm-wawal n-siditnnġ f-ssibt-nnun, ašku sfldn mddn ġ-kraygatt mani f-mamnk a-tumẓm aġaras n-rbbi, aylliġ ur-aġ-ih̬ṣṣa a-nini yat f-mayd ijran.


Beretara ethorri içan da, eta beréc eztute hura, recebitu. 	 yuška-d dar wins, walaynni ur-t-rin mddn-ns.


Eta harc tableta batzuren escaturic scriba ceçan, cioela, Ioannes da horren icena. Eta mirets ceçaten guciéc. 	 isillf-asn zakariyya baš ad-as-d-awin yat talluḥt, yara gis: «ism-ns yuḥanna.» tɛjjbn kullutn.


Hauc dirade miratzen dituçuenac? ethorriren dirade egunac ceinetan ezpaita gueldituren harria harriaren gainean deseguin eztadin. 	 «kullu mayd ttmnadm, rad-d-aškin-uwssan ġ-rad-kullu-ityawgar s-wakal. ur-ra-gis-iqama-uẓru f-uẓru.»


Baina solament ençun vkan çuten erraiten cela, Gu berce orduz persecutatzen guentuenac, orain predicatzen du berce orduz deseguiten çuen fedea. 	 ġir sfldn flla, ar-ttinin «ġwalli-sttin ikkan ar-aġ-issrfufun, hati ar-itbrraḥ ġilad f-uġaras lli-f-iqṣad a-t-ihlk.»


Eta Tiberio Cesaren emperadoregoaren hamaborzgarren vrthean, Pontio Pilate Iudeaco gobernadore cenean, eta Herodes Galileaco tetrarcha, eta harén anaye Philippe halaber Iturea eta Trachonite comarcaco tetrarcha, eta Lisania Abilineco tetrarcha, 	 ġ-usggʷas wis smmus d-mraw n-ugllid imqqurn qayṣr ṭibaryus, iga bilaṭus gu-bunṭus lḥakm f-yudaya, ig hirudus agllid n-jalil, ig gʷmas filibbus agllid n-iṭuraya d-trah̬unitis, ig lisanyas agllid n-abilini.


Aitac dituen gauça guciac, ene dirade: halacotz erran drauçuet ecen enetic harturen duela eta declaraturen drauçuela. 	 kullu ma-iṭṭaf baba, iga winu. mayad a-f-awn-nniġ ‹ra-yamẓ awal-inu iml-awn-t-id.›


Eta moui cedin hiri gucia, eta oldar cedin populua: eta Paul hatzamanic templetic campora idoquiten çutén: eta bertan borthac erts citecen. 	 tzayd tqrbl-tmdint kullutt. azzln-d mddn ggutnin, amẓn bulus zukrn-t-id zġ-tgmmi n-rbbi, qqnn-d fllas iflwan


Eta are haur da claroago, ceren Melchisedech-en façoinera ilkiten baita berce Sacrificadorebat: 	 imla-yaġ mayan is-iga siditnnġ yan-unmġur zund malkiṣadq, urd zund ayt-lawi.


Eta harc erran cieçón, Cergatic deitzen nauc on? eztuc nehor onic bat baicen, eta hura, Iaincoa: baldin vicitzean sarthu nahi bahaiz, beguiraitzac manamenduac. 	 isawl yasuɛ yini-as: «mah̬ a-yyi-tsqsat f-ufulki? yan waḥdut a-igan afulki. iġ-trit a-tkšmt s-tudrt, skar s-luṣiyat-ns.»


Orduan eraman ceçaten Iesus Sacrificadore subiranoagana: eta bil citecen harequin. Sacrificadore principal guciac, eta Ancianoac, eta Scribác. 	 awin yasuɛ s-dar-unmġur n-tgmmi n-rbbi, munn-d inmġurn kullutn d-imġarn n-tmazirt d-imslmdn n-ššrɛ.


Ala ni hic nahi nauc hil, atzo Egyptianoa hil auen beçala? 	 is-trit a-yyi-tnġt ġmklli tnġit gu-miṣr iḍgam?›


Cein baitzén Sergio Paul proconsularequin. guiçon çuhurrarequin. Hunec deithuric Barnabas eta Saul, Iaincoaren hitzaren ençuteco desira çuen. 	 nttan ar-itgawar dar lḥakm n-igzir ism-ns sarjyus-bulus. iga lḥakm-an bab l-lɛaql. yazn s-barnaba d-šawl iḍalb-tn ad-d-aškin s-dars, ašku ira a-zgisn-isfld i-wawal n-rbbi.


Eta ezta scribatu içan harengatic solament, ecen haur iustitiatan imputatu içan çayola: 	 walaynni lliġ ityara «iga-t d-wad-f-irḍa,» urd ġir f-ssibt n-ibrahim a-f-ityara-wawal-an.


Erhoá, hic ereiten duána, eztuc viuificatzen, baldin hil ezpadadi. 	 walaynni is-ur-teṭṭaft lɛaql? amud nna-tluḥt ur-ra-d-inkr iġ-ur-yad-immut.


Eta erran ciecén, Cergatic lo çaunçate? iaiqui çaitezte, eta othoitz eguiçue sar etzaitezten tentationetan. 	 yini-asn: «mah̬ a-teṭṭasm? nkrat tḍalbm rbbi a-kʷn-issanf i-kullu ma-ra-kʷn-ijllu.»


Sale, Cainanen: Cainan, Arphaxad-en: Arphaxad, Semen: Sem, Noeren: Noe, Lamech-en: 	 yus n-qinan yus n-arfakšad yus n-šam yus n-nuḥ yus n-lamak


Oinetan iaunciric baquezco Euangelioaren preparationea. 	 tqqnm i-iḍarn-nnun turẓiyin n-‹zzɛamt s-tbrraḥt l-lh̬bar n-sslamt›,


Eta guc sperança guendián hura cela Israel redemitu behar çuena: badaric-ere horién gucion gainera, egun duc herén eguna gauça hauc eguin içan diradela. 	 imma nkkʷni nkka-ttin nrja-n gis bahra, ašku nġal izd nttan a-ra-ijjnjm ayt-rbbi. hati kraḍ-uwssan ayd-s-ijra ġayad.


Eta baldin laburtu içan ezpalirade egun hec nehor salua ezlaite, baina elegituacgatic, egun hec laburturen dirade. 	 mrad is-ur-issidrus rbbi ussan-an ur-ra-injm yan. walaynni f-ssibt n-mddn-ns lli-iẓli, hati issidrus ussan-an f-ssibt-nsn.


Semea duenac, badu vicitzea: Iaincoaren Semea eztuenac, eztu vicitzea. 	 wanna imunn d-yus n-rbbi, tlla-yas tudrt. imma wanna ur-imunn d-yus n-rbbi, ur-rad-as-tili tudrt.


Orduan has cedin maradicatzen eta arnegatzen, cioela, Ezteçagut guiçona. Eta bertan oillarrac io ceçan. 	 inkr bṭrus ar-itgalla ar-ittini s-jjhd: «nkki ur-ssinġ argaz-an f-a-tsawalm.» iġr-ufullus ġakudan.


Ala Gobernadoretaric edo Phariseuetaric batec-ere sinhetsi du hura baithan? 	 is-illa zġ-imġarn nġd ifarisin ma-srs-yumnn?


Eta gauça hauc erranic, eta oguia harturic gratiác renda cietzón Iaincoari gucién aitzinean: eta hautsiric, has cedin iaten. 	 lliġ-asn-inna mayad, yasi aġrum, iškr rbbi ġ-lgddam-nsn ibbi-t ar-ištta.


Marc-ec, Aristarchec, Demasec eta Luc-ec, ene aiutariec, salutatzen auté. 	 ar-n-fllak-tsllamn aytmatn marqus d-aristarh̬us d-ḍimaṣ d-luqa lli-didi-tmɛawannin ġ-twuri n-rbbi.


Eta harc ihardesten cuela erran ciecén, Erraiten drauçuet, baldin ichil baditez hauc, bertan harriéc oihu eguinen dutela. 	 irar-asn yasuɛ: «rad-awn-iniġ, iġ-fssan ġwid, rad-utn iẓran-ad taġurit.»


Eta embarcatu guenenean, hetaric separaturic, chuchen-chuchena ethor guentecen Cosera, eta biharamunean Rhodesera, eta handic Patrasera. 	 ġmkan a-tn-nfl, nssudu zġ-ġin nbbi amda s-igzir n-kus. ndid azkka nlkm igzir n-rudus, nzayd s-igzir n-batara.


Experimentatzen duçuelaric Iaunari placent çayona cer den. 	 siggilat a-tissanm ma-itrḍun siditnnġ.


Bada niçaz den becembatean, anayeác, baldin are circoncisionea predicatzen badut, cergatic are persecutatzen naiz? beraz abolitu da crutzeazco scandaloa. 	 way-aytma, urd nkkin a-ittinin i-mddn «iqqan-kʷn-d a-tẓẓallm i-ddat-nnun». mayad a-f-a-yyi-sul-ssrfufunn. ašku mrad is-a-yasn-ttiniġ ġmkan, ur-ra-yyi-itẓi yan ġakud nna-tbrraḥġ f-uggjdi l-lmasiḥ.


Eta ençun vkan çuenean Iesusec, ecen Ioannes presonér cela, retira cedin Galileara. 	 lliġ isfld yasuɛ is-ityamaẓ yuḥanna amsddam ġ-lḥbs, iwrri s-tmazirt n-jalil.


Eta baldin etchea digne bada, ethor bedi çuen baquea haren gainera: baina baldin digne ezpada, çuen baquea çuetara itzul bedi. 	 iġ-tt-sthllan ayt-tgmmi-an rad-asn-tili sslamt lli-s-tnnam. iġ-ur-tt-sthllan ur-ra-n-ġin-tqama sslamt-nnun.


Sainduén elkarganatzeagatic, ministerioaren obracotzát, Christen gorputzaren edificationetan. 	 baš ad-iẓḍarn kullu imẓlayn n-rbbi ad-qasan tawuri n-rbbi ar-ssdusn ddat l-lmasiḥ.


Baina gure arteco emazte batzuc-ere icitu guiaitié, cein guciz goiz monumentean içan baitirade: 	 walaynni kra n-istmatnnġ iwind-d kra l-lh̬bar, ar-gis-ntɛjjab bahra. ddant zikk ṣbaḥ s-umḍḍal-ns


Eta arratsa ethor cedinean, iauts citecen haren discipuluac itsassora. 	 lliġ-di-truḥ-tdggʷat, gguzn imḥḍarn s-tama n-umda.


Cioitela, Hi aiz Christ? erran ieçaguc. Eta erran ciecén, Baldin erran badieçaçuet, eztuçue sinhetsiren: 	 sqsan-t: «ini-aġ, izd kiyin a-igan lmasiḥ n-rbbi?» isawl yasuɛ yini-asn: «iġ-awn-t-nniġ, ur-ra-yyi-tamnm.


Eta huná, compainiaco guiçombat oihuz iar cedin, cioela, Magistruá, othoitz eguiten drauat beha-eçac ene semeaganát: ecen haur bera baicen eztiat. 	 inkr yan-urgaz ġ-gratsn iġr-d i-yasuɛ yini-as: «way-amslmd, ašk-id ad-iyi-tẓrt iwi. ur-dari abla nttan,


Eta hura vnciaren guibeleco aldean cetzan lo bururdi baten gainean: orduan iratzartzen dute, eta diotsate, Magistruá, eztuc ansiaric ceren galduac goacen? 	 yasuɛ illa ġ-tġurdin ġ-tanawt, isrs ih̬f-ns f-yat lmh̬dda, ign. ssfaqn-t imḥḍarn-ns inin-as: «is-ur-ak-ginnġ-illi yat ra-nhlk?»


Eta egun hetan iaiquiric Pierrisec discipuluen artean, erran ceçan (eta cen han berean compainiabat seioguey personaren ingurucoric) 	 yan-wass ġ-uwssan-an inkr bṭrus ġ-wammas n-aytmatn. illa ġin ma-itggan miyya d-sin id-mraw (120) n-yan.


Halacotz gauça guciac suffritzen citiát elegituacgatic, hec-ere obteni deçatençát Iesus Christ Iaunean den saluamendua, gloria eternalarequin. 	 mayad a-f-a-kullu-tṣbarġ, baš ad-tnjamn imẓlayn n-rbbi f-uwdm l-lmasiḥ yasuɛ, kšmn s-lmjd idumn.


Eta hedaturic bere escua bere discipuluén gainera, erran ceçan, Huná ene ama eta ene anayeac. 	 imdi afus-ns s-dar imḥḍarn-ns yini-asn: «ha-inna d-aytma.


Ecen gauça arrotz batzu gure beharrietara ekarten dituc: nahi diagu bada iaquin gauça horiac cer erran nahi diraden. 	 ašku ar-tsawalt f-kra n-tġawsiwin ur-jju-nsfld i-zund ntnti. nra a-nissan ma-tga lmɛna-nsnt.»


Halaber Sacrificadore principalec-ere escarnioz elkarri erraiten ceraucaten Scribequin, Berceac emparatu ditu, bere buruä ecin empara deçaque. 	 ġmkad-daġ a-s-a-gis-tṭnaẓn inmġurn n-tgmmi n-rbbi i-ngratsn ntni d-imslmdn n-ššrɛ ar-ttinin: «hati ijjnjm wiyyaḍ walaynni ur-iẓḍar a-ijjnjm ih̬f-ns.


Eta compari citecen haren aitzinean Sacrificadore subiranoa eta Iuduén arteco principalenac Paulen contra, eta othoitz eguiten ceraucaten. 	 ddun dars inmġurn n-tgmmi n-rbbi d-imġarn n-ayt-yudaya, aštkkan-daġ s-bulus.


Cein eriden baitut accusatzen cela berén Legueco questionéz, eta herioric edo presoinic mereci luen hoguenic batre etzuela. 	 afġ-t-in is-ur-iskir ma-f-a-itmtat nġd ma-f-a-ittili ġ-lḥbs. ur-a-srs-taštkkan abla s-kra igan win ššrɛ-nsn.


Baina on da anhitz onhestea gauça onean bethiere, eta ez solament çuec baithan present naicenean. 	 išwa a-stti-tawim ġ-kra, iġ-iga kra ifulkin. išwa-bdda, zund iġ-n-didun-lliġ zund iġ-fllawn-aggugġ.


Ecen nombeit hunela erran vkan du çazpigarren egunaz den becembatean, Eta reposa cedin Iaincoa çazpigarren egunean bere obra gucietaric. 	 ityara ġ-yan-ugzzum ġ-warra-ns: «wis ssa-uwssan a-isunfa rbbi zġ-kullu ma-iskr.»


Eta vste çuen aditzen çutela haren anayéc ecen Iaincoac haren escuz deliurança eman behar cerauela: baina hec etzeçaten adi. 	 yini musa d-ih̬f-ns: ‹rad-issann aytma-yad is-ira rbbi a-tn-ifukku f-ufus-inu,› walaynni ur-a-swingimn ntni ġmkan.


Laudatu dela Israeleco Iainco Iauna, ceren visitatu eta redemitu baitu bere populua. 	 «ad-bahra-nalġ sidi rbbi n-ayt-darnnġ, ašku yakmur-d s-mddn-ns ad-aġ-ifukku.


Ecen anhitz dirade deithuac, eta guti elegituac. 	 han iggut ma-mi-iɛrḍ rbbi, yidrus ma-iẓli ad-gn wins.»


Ecen alegueratzen gara gu flaccu garen, eta çuec erscon çareten: eta haur-ere desiratzen dugu, diot, çuen perfectionea. 	 imma nkkʷni ar-ntfraḥ ġakud nna-nḍɛf tjhhdm kunni, walaynni ar-ntḍalab rbbi a-twrrim tfulkim s-ufulki ikmmln.


IACQVES Iaincoaren eta Iesus Christ Iaunaren cerbitzariac, hamabi leinu barreyatuey, salutatione. 	 zġ-yaɛqub ah̬ddam n-rbbi d-siditnnġ yasuɛ lmasiḥ, i-ayt-rbbi lli-akutnin ġ-ddunit kullutt. ad-awn-tili sslamt.


Guehiagoric etzaituztet cerbitzari deithuren, ecen cerbitzariac eztaqui haren nabussiac cer eguiten duen: baina çuec deithu çaituztet adisquide, ceren neure Aitaganic ençun dudan gucia, eçagut eraci baitrauçuet. 	 ur-sul-kʷn-giġ d-ih̬ddamn-inu, ašku ah̬ddam ur-issin ma-itnawal sidis. giġ-kʷn d-imddukkʷal-inu, ašku mliġ-awn kullu ma-mi-sfldġ zġ-baba.


Halaber othoizten çaituztegu, anayeác, eçagut ditzaçuen çuen artean trabaillatzen diradenac, eta çuen gaineco diradenac gure Iaunean, eta çuen admonestaçaleac: 	 imma ġilad ay-aytmatnnġ, ra-kʷn-nḍalb a-ttuqqarm ġwilli skarnin tawuri n-rbbi ġ-gratun, ar-kʷn-tgabaln s-ism n-siditnnġ ar-kʷn-tnṣaḥn.


Eta Leguean gloriatzen baitaiz, Leguea hautsiz Iaincoa desohoratzen duc. 	 ar-ttinit f-ih̬f-nnk is-tuft mddn yaḍni ašku tssnt ššrɛ n-rbbi, walaynni is-urd kiyi a-itknadn rbbi tffuġt zġ-ššrɛ-ns?


Baldin ene manamenduac beguira baditzaçue, egonen çarete ene charitatean: nic-ere neure Aitaren manamenduac beguiratu ditudan beçala, eta egoiten bainaiz haren amorioan. 	 iġ-a-tskarm s-luṣiyat-inu ra-tzgam ġ-tayri-nu, ġmklli skarġ s-luṣiyat n-baba zgaġ ġ-tayri-ns.


Bada sacrificadore subiranoa eta handia Iesus, Iaincoaren Semea, ceruäc penetratu dituena dugunaz gueroz, daducagun confessione haur. 	 illa fllannġ a-nzga ġ-liman-ad ġ-numẓ, ašku illa-yaġ yan-unmġur ihiyyan lli-ikšmn s-ignna, a-t-igan d-yasuɛ yus n-rbbi.


Badaquigu ecen nor-ere Iaincoaganic iayo baita, harc eztuela bekaturic eguiten: baina Iaincoaganic engendratu içan denac, beguiratzen du bere buruä, eta Gaichtoac eztu hunquitzen hura. 	 nssn ġwilli mi ifka rbbi talalit l-ljdid is-ur-a-skarn ddnub. ar-tn-issntal yus n-rbbi, ur-iẓḍar iblis a-tn-ilkm.


Dissensione eguin cedin bada populuaren artean harengatic. 	 bḍun mddn-an i-ngratsn f-ssibt-ns.


Veilla eçaçue bada: ecen eztaquiçue guiçonaren Semea ethorriren den eguna ez orena. 	 izayd yasuɛ yini-asn: «ḍufat ašku ur-tssinm man ass ula man tasaɛt a-rad-d-aškġ.


Har neçan bada liburutchoa Aingueruären escutic, eta irets neçan: eta cen ene ahoan eztia beçala ezti: baina iretsi vkan nuenean, ene sabela karmin cedin. 	 ftuġ s-dar lmalak ḍalbġ-t ad-iyi-ifk arra-lli imẓẓin, yini-yyi: «amẓ-t tššt-t. ra-ismmum ġ-udis-nnk walaynni ra-imim zund tammnt ġ-imi-nnk.»


Ecen altchaturen da nationea nationearen contra, eta resumá resumaren contra: eta içanen dirade içurriteac, eta gosseteac, eta lur ikaratzeac lekutic lekura. 	 ra-di-tnkr-tqbilt s-tqbilt tnkr-d-tgldit s-tgldit, yili-uġni ilint zznzalat ġ-kra n-tmizar.