Baina scribatzeco çayela beguira ditecen idolén satsutassunetaric, eta paillardiçataric, eta gauça ithotic, eta odoletic. 	 walaynni ad-asn-nazn yat-tbrat nini-asn ad-tanfn i-irkan l-laṣnam ula lfsad, ula-da-šttan tifiyi n-ma-iqajjin ula idammn.


Harc behar du handitu, eta nic chipitu. 	 iqqan-d a-yaqlay ntta, ar-tgguzġ nkki.»


Eta etzaiteztela hordi mahatsarnoz, ceinetan dissolutione baita: baina bethe çaitezte Spirituaz: 	 a-ur-tssnufulm ih̬f-nnun s-tissi lli-ithlakn mddn, walaynni tɛmmarat s-rruḥ lqudus


Baina ezta hala içanen çuen artean: aitzitic nor-ere nahi içanen baita handiena içan çuen artean, içanen da çuen cerbitzari. 	 imma kunni a-ur-yili ġmkan ġ-gratun. wanna iran a-gigun-yimġur, illa fllas a-ig ah̬ddam-nnun.


Hartan cen vicitzea, eta vicitzea cen guiçonén Arguia: 	 awal-an a-ġ-tlla tudrt, tg-tudrt-an tifawt i-mddn.


Eta cen odolez tintatu arropa batez veztitua: eta haren icena deitzen da IAINCOAREN HITZA. 	 immġ-uqššab-ns s-idammn, ig ism-ns ‹awal n-rbbi›.


Berriz comparatu da ceruètaco resumá thesaur landa batetan gorderic dagoenarequin, hura eridenic guiçon batec estali vkan du: eta harçazco bozcarióz ioaiten da, eta duen gucia saltzen du, eta landa hura erosten. 	 «tagldit n-ignna tga zund lknz ityawmḍaln ġ-igr, yaf-t-in yan-urgaz iḥḍu-t-daġ. iddu ifrḥ bahra, izznz kullu ma-dars-illan, isġ igr-an.


Fedearen combat ona combati eçac, lot aquio vicitze eternalari, ceinetera deithu-ere baitaiz, eta confessione ona anhitz testimonioren aitzinean eguin vkan duc. 	 bkis ar-tkkatt takrrayt l-liman, tamẓt ġ-tudrt idumn lli-s-ak-iġra rbbi lliġ tnnit i-inagan ggutnin f-mamnk a-tumnt s-lmasiḥ.


Cioela, Ah, Cer da hire eta gure artean Iesus Nazarenoa? gure deseguitera ethorri aiz? ba ceaquiat nor aicen, hi aiz Iaincoaren saindua. 	 yut s-yat-tġuyyit yini: «wa-yasuɛ gu-naṣira, ma-illan ġ-gratnnġ didk? is-di-tuškit ad-aġ-thlkt? ssnġ ma-tgit kiyi. amẓlay n-rbbi a-tgit.»


Eta ikus ceçan emazte alhargun paubrebat ere bi peça chipi eçarten cituela. 	 iẓr-n yat-thjjalt tga tamẓluṭṭ, tašk-id tsrs-n snat-tqaridin ġ-ṣṣnduq idrus-watig-nsnt.


Eta ihardesten çuela Iesusec erran ciecén, Gaichtaguin baten ondoan beçala ilki çarete ezpatequin eta vhequin ene hatzamaitera? 	 isawl yasuɛ yini-asn: «ma-s-di-tffuġm s-lkmami d-iɛmad a-yyi-tġwim zund iġ-giġ amh̬h̬ar?


Eta hec erran ceçaten, Cornelio centenera, guiçon iustoa eta Iaincoaren beldurra duena, eta Iuduén natione guciaz testimoniage duena, diuinoqui Aingueru saindu batez aduertitu içan duc erekar ençan hi bere etchera, eta minçatzen ençun ençan. 	 inin-as: «yuzn-aġ-d lqbṭan kurnilyus. iga argaz ifulkin, ar-itɛbad rbbi ar-ti-tuqqarn kullu ayt-yudaya. iban-as-d yal-lmalak n-rbbi, yini-as ad-ak-d-iġr s-tgmmi-ns baš a-isfld i-ma-rad-as-tinit.»


Eguiaz erraiten drauçuet, emequiago tractaturen diradela Sodomaco eta Gomorrhaco lurrecoac iudicioco egunean, ecen ez hiri hura. 	 lḥqq a-rad-awn-iniġ, ra-išqu ġ-wass l-lḥsab f-ayt-tmdint-an uggʷar n-ayt-sadum ula ayt-ɛamura.


Dohain onetaco sperançaren eta gure Iainco handi eta Saluadore Iesus Christen gloriataco aduenimendu excellentaren beguira gaudelaric: 	 ar-ntql ar-ntrju ass-an ambarki lli-ġ-ra-d-iban lmjd n-rbbi-nnġ imqqurn yasuɛ lmasiḥ lli-aġ-ijjnjmn.


Ecen scribatzen drauzquiçuegun gauçác, eztirade iracurtzen edo eçagutzen-ere dituçuenez berce: eta sperança dut finerano-ere eçaguturen dituçuela. 	 kullu mad-awn-in-ntara, ra-tiẓḍarm a-ti-tġrm tfhmm-t.


Baina hic, Iaincoaren guiçoná, gauça hæy ihes eguiéc, eta iarreiqui aquié iustitiari, pietateari, fedeari, charitateari, patientiari, emetassunari. 	 imma kiyi ay-ah̬ddam n-rbbi, aggug zġ-kullu ġayan. tgt-n tiqqi-nnk a-bdda-tskart afulki ula kullu ma-irḍan rbbi. amn awal-ns ar-ttḥnnut ġ-wiyyaḍ ar-ttṣbart ar-ttrh̬ut d-kullu mddn.


Ecen norc-ere nahi vkanen baitu saluatu bere vicia, galduren du hura: eta norc-ere galduren baitu bere vicia ene causaz, eridenen du hura. 	 wanna iran a-ijjnjm tudrt-ns ra-stt-ijlu. imma wanna ijlan tudrt-ns f-ssibt-inu, ra-stt-yaf.


Eta ihardesten çuela Ioannesec erran ceçan, Magistruá, ikussi diagu norbeit hire icenean deabruac campora egoizten cituenic: eta debetatu diagu hura, ceren ezpaitarreic gurequin hiri. 	 yini-as yuḥanna: «wa-sidi, nẓra yan-urgaz ar-issufuġ ljnun s-ism-nnk. ur-t-nudji ašku ur-a-didnnġ-itmunu.»


Dioste, Çatozte eta ikussaçue. Ethor citecen eta ikus ceçaten non egoiten cen: eta hura baithan egon citecen egun hartan: ecen hamar orenén inguruä cen. 	 yini-asn-d: «aškad-d a-tẓrm.» munn dids ẓrn illiġ izdġ, gawrn dids ġassan ašku tlkm-d tasaɛt tis kkuẓṭ n-tdggʷat.


Ecen baldin Iaincoac Aingueru bekatu eguin vkan dutenac guppida vkan ezpaditu: baina ilhundurataco cadenéz abysmaturic liuratu vkan ditu, iudicioco reseruaturic. 	 ašku ur-iṣamḥ rbbi i-lmalayka lli-ffuġnin zġ-wawal-ns, walaynni iluḥ-tn-in ġ-tdrut, idḥi-tn-in s-tuggugt n-tillas a-ġin-tyamaẓn ar ass l-lḥsab.


Harc hobe luque baldin errota harribat haren leppoaren inguruan eçar baledi, eta egotz ledin itsassora, ecen ez chipi hautaric bat scandaliza deçan. 	 yuf-as iġ-as-ityaggal-uẓru n-uzrg ġ-umggrḍ-ns ityawgar-n ġ-umda, ula issḍr yan zġ-imẓẓiyn-ad.


Baina eztu erroric bere baithan, halacotz da iraute gutitaco: eta tribulationeric edo persecutioneric hitzagatic heltzen denean, bertan scandalizatzen da. 	 walaynni ur-ikšim-wawal-an s-uwl-ns. iqama ġir kra n-uwssan ard tili tassast nġd tarfufnt f-ssibt n-wawal s-iknuki.


Ecen haur,Ezaiz adultero içanen, Eztuc hilen, Eztuc ebatsiren, Eztuc falsu testimoniageric erranen, Eztuc guthiciaturen: eta baldin cembeit berce manamenduric bada, hitz hunetan sommarioqui comprehenditzen da, Onhetsiren duc eure hurcoa eure burua beçala. 	 ašku luṣiyat «a-ur-tznut» «a-ur-tnġt» «a-ur-takʷrt» «a-ur-tirit ma-igan win wiyyaḍ,» nẓḍar a-tnt-nssmun ntnti d-tiyyaḍ nna-llanin s-yan-wawal, a-t-igan: «a-ttirit adjar-nnk zund ih̬f-nnk.»


Ene Iaincoac-ere supplituren du behar vkanen duçuen gucia, bere abrastassunaren araura gloriarequin Iesus Christean. 	 rbbi lli-mi-giġ wins rad-awn-yakka kullu ma-tḥtajjam zġ-tmih̬ar l-lmjd-ns f-uwdm l-lmasiḥ yasuɛ.


Orduan eramanic hura deabruac mendi gora batetara, eracuts cietzon munduco resuma guciac dembora moment batez. 	 yawi-t ilmma iblis issġli-t s-mani yattuyn, iml-as ġ-yan-usmaqql kullu tiglday n-ddunit,


Eztrauçuet scribatu vkan, eguiá eçagutzen eztuçuelacotz: aitzitic ceren hura eçagutzen duçuen, eta gueçurric batre ezpaita eguiatic. 	 mayad a-f-awn-in-uriġ, ašku tssnm lḥqq, urd zund iġ-ur-ti-tssinm, ašku ur-jju-d-uškint kra n-tkrkas zġ-lḥqq.


Segurqui testificatzen duçue ceuroc çuen aiten obretan consentitzen duçuela: ecen hec hil dituzte, eta çuec edificatzen dituçue hayén thumbác. 	 ġmkad a-s-a-tzzgam iskkirn n-imzwura-nnun, ar-takkam tugga f-mad-skrn. ntni nġan lanbiya d-kunni ar-tbnnum imḍḍaln-nsn.


Halacotz iaquin eraciten drauçuet, ecen Iaincoaren Spirituaz minço denec batec-ere, eztuela erraiten Iesus maledictione dela: eta nehorc ecin derraqueela Iesus dela Iaun, Spiritu sainduaz baicen. 	 ġayan a-f-riġ a-tissanm mayad: yan isawaln s-tḥkimt n-rruḥ n-rbbi ur-ra-yini «tlla nnɛlt f-yasuɛ,» ula iẓḍar kra n-yan a-ittini «yasuɛ iga sidi» abla s-tḥkimt n-rruḥ lqudus.


Eta harc erran ciecén, Çuey eman çaiçue Iaincoaren resumaco mysterioén eçagutzea: baina bercey comparationez, dacussatelaric ikus ezteçaten, eta dançutelaric adi ezteçaten. 	 yini-asn yasuɛ: «kunni ityawfka-yawn a-tissanm f-tgldit n-rbbi ma-intln f-wiyyaḍ. imma ntni, ġir s-lmɛni a-s-rad-asn-ityawnna. ġmklli ityaran, ‹rad-tmnadn walaynni ur-rad-ẓrn yat. rad-sflidn walaynni ur-rad-fhmn yat.›


Eta hamabi borthác ciraden, hamabi perla, batbederatan bat: eta borthetaric batbedera cen perla bederaz. Eta Ciuitateco plaçá cen vrrhe purez, beira gucizco arguia beçala. 	 imma imawn-an s-sin d-mraw gan sin d-mraw l-ljuhr, kraygatt imi iga taljuhrt. imma asuk n-tmdint iga win-uwrġ iṣfan, ifaw zund jjaj.


Cein Iaincoac resuscitatu baitu, herioaren doloreac lachaturic, ceren ezpaitzén possible hura harçaz, eduqui ledin. 	 issnkr-t-id ilmma irẓm-as zġ-uẓbbar l-lmut, ašku ur-tẓḍar lmut a-ti-tamẓ.


Laudatzen çutela Iaincoa, eta gratia çutela populu gucia baithan. Eta Iaunac eratchequiten ceraucan gende saluatu içatecoric egun oroz Eliçari. 	 ar-talġn rbbi. imma ayt-tmdint ar-kullu-fllasn-ttinin is-bahra-fulkin. kraygatt ass ar-asn-itzayad siditnnġ ġwilli njmnin.


Orduan erran cieçón, Vngui ihardetsi duc: hori eguic eta vicico aiz. 	 isawl yasuɛ yini-as: «tʷġẓant. skar mayad tddrt.»


Baina guiçonac lo ceunçala, ethor cedin haren etsaya, eta erein ceçan hiraca, ogui artean: eta ioan cedin. 	 lliġ ign ġ-iyḍ yašk-id yan-unuwwaš-ns, iluḥ-n wazkkun ġ-gr irdn, iddu ifl-t.


Baina harc ihardesten çuela erran ceçan, Cer manatu drauçue Moysesec? 	 yini-asn: «ma-s-kʷn-yuṣṣa musa?»


Baina eguiaz erraiten drauçuet, anhitz ema alhargun cen Eliasen egunetan Israelen, ceruä ertsi içan cenean hirur vrthe eta sey hilebethetacotz, hala non eguin baitzedin gossete handia lur guciaren gainean. 	 lḥqq a-rad-awn-iniġ, ggutnt-thjjalin ġ-dar ayt-rbbi ġ-uwssan n-nnabi iliyya lliġ ur-iḍr-unẓar kraḍ isggʷasn d-sḍiṣ-iyrn, yili-uġni išqan ġ-tmazirt kullutt.


Orduan interroga ceçan Iesusec haren aita, Cembat dembora du haur heldu çayola? Eta harc diotsa, Haourra-danic. 	 isawl yasuɛ s-babas isqsa-t: «mnšk ayad s-a-itgga ġmkad?» yini-as: «zġ-mẓẓiy-ns.


Eguiaz eguiaz erraiten drauçuet, Cerbitzaria ezta bere nabussia baino handiago, ezeta embachadorea hura igorten duena bainoa handiago. 	 lḥqq ayad, lḥqq a-rad-awn-iniġ. ah̬ddam ur-yugʷr sidis. arqqas ur-yugʷr ġwalli-t-yuznn.


Eta dioste, Alde gucietaric triste da ene arimá heriorano: çaudete hemen, eta veilla eçaçue. 	 yini-asn: «tẓẓay flla taġuft-ad ar lmut. gawrat ġid tawzm.»


Baina liura çaiteztenean, eztuçuela artharic nola edo cer minçaturen çareten: ecen ordu hartan berean emanen çaiçue cer minça çaitezqueten. 	 iġ-kʷn-dḥin s-lmḥkama, ad-ur-tasim taġuft f-ma-ra-tinim ula ma-f-ra-tsawlm, ašku rbbi a-rad-awn-iml ġ-tasaɛt-an ma-ra-tinim.


Iainco Aitaren prouidentiaren arauez Spirituaren sanctificationetan elegituey, obeditzeco eta Iesus Christen odolaz ihiztatu içateco: Gratia eta baque multiplica daquiçuela. 	 iẓli-kʷn rbbi babatnnġ s-tḥkimt n-rruḥ lqudus ġmklli iqṣad zġ-isizwar, baš a-tskarm s-iwaliwn n-yasuɛ lmasiḥ tġusm s-idammn-ns. ad-awn-tigat lbaraka d-sslamt.


(Nola baita scribatua Iaunaren Leguean, Ar vme-vncia irequiten duen gucia, saindu Iaunari deithuren çayó) 	 ašku ityara ġ-ššrɛ n-rbbi: «a-tẓlim kraygatt awtm ih̬fddi a-ig win sidi rbbi.»


Hec bada ioanic segura ceçaten sepulchrea, harria ciguilaturic, goardequin. 	 ddun ilmma, ġwin tiḍaf f-umḍḍal, ɛllmn ifir baš ad-issann is-illa ma-t-irẓẓmn, ssbiddn imh̬zniyn ġ-lgddam-ns.


(Ecen Spirituaren fructua consistitzen da ontassun eta iustitia eta eguia gucitan) 	 ašku ġ-tifawt a-ġ-tlla-tmgra n-ufulki d-lḥqq d-kullu ma-irḍan rbbi.


Çareten sobre, eta veilla eçaçue, ecen çuen etsay deabrua, lehoin marrumalaribat beçala, çuen inguru dabila, cein irets deçaqueen bilha: 	 amẓat ġ-ih̬f-nnun trarm lɛaql, ašku ar-itlli-unuwwaš-nnun iblis zund izm, ar-inddr ar-isiggil s-ma-iqqʷay.


Anayeác, Iesus Christ gure Iaunaren gratiá dela, çuen spirituarequin. Amen. 	 a-gigun-tili lbaraka n-siditnnġ yasuɛ lmasiḥ, ay-aytma. amin.


Ecen eztu igorri Iaincoac bere Semea mundura, mundua condemna deçançát, baina mundua harçaz salua dadinçát. 	 ašku rbbi ur-d-yuzn yus s-ddunit baš a-iḥkam f-ddunit, walaynni yuzn-t-id baš a-tnjm ddunit f-ufus-ns.


Ecen tribulatione handia orduan içanen da, nolacoric ezpaita içan munduarén hatsetic oraindrano, ez içanen. 	 ašku ra-tili-tnukmut ġ-uwssan-an, ur-jju-tlli zund nttat zġ-isizwar n-ddunit sul s-ġilad, ula rad-daġ-tili zund nttat.


Eta ençuten çutén hura hitz hunetarano: orduan altcha ceçaten bere voza, erraiten çutela, Ken eçac lurretic horrelacoa: ecen eztuc raçoin hori vici den. 	 ar-kullu-sflidn mddn-an i-bulus, aylliġ inna awal-ad nkrn-daġ ar-ssġuyyun s-jjhd ar-ttinin: «wan ġwad kkisat-t zġ-ddunit. ur-as-igi a-sul-iqama.»


Vtzi ceçan Iudea, eta ioan cedin berriz Galilearát. 	 walaynni lliġ isfld yasuɛ f-mayd ttinin iffuġ tamazirt n-yudaya yamẓ aġaras n-jalil.


Ioan cedin bada lehen Aingueruä, eta issur ceçan bere ampolá lurrera, eta eguin cedin plagabat gaitzic eta damutacoric bestiaren mercá çuten guiçonén contra, eta haren imaginá adoratzen çutenén contra. 	 iddu lmalak amzwaru iffi-n taṭṭast-ns f-ddunit, s-wrrin iḥbba šqanin ʷh̬šnnin ġ-mddn lli-dar ṭṭabɛ n-waġʷẓn ar-tɛbadn ṣṣurt-ns.


Eta ceren Lydda baitzen Iopperen aldean, discipuluec ençunic ecen Pierris han cela, igor citzaten bi guiçon harengana, othoizten çutela ez leçan beránt hetarano ethortera. 	 tamdint n-yaffa ur-bahra-taggug f-uduwwar n-ludda. lliġ sfldn imḥḍarn is-illa bṭrus ġ-ludda, aznn sin irgazn s-dars ḍalbn-t: «ašk-id ġil ġil.»


Eta ceruètan scribatuac diraden lehen sorthuén congregationera, eta gucién iuge den Iaincoagana, eta iusto sanctificatuen spirituetara: 	 ula s-umnaggar n-willi iga rbbi d-tarwa-ns ih̬fdditn lli-mi-tyaran ismawn-nsn ġ-ignna. takmurm-d s-rbbi lli-itḥkamn f-kullu mddn, ula s-larwaḥ n-mddn lli-f-irḍa issafu-asn kullu mad-asn-inna.


Orduan Iesusec hori ençunic erran ciecén, Osso diradenéc eztute medicuren beharric, baina eri diradenéc. 	 imma yasuɛ, lliġ isfld i-mad-nnan irar-asn: «urd ġwilli dusnin a-iḥtajjan aṭbib walaynni ġwilli uḍnnin.


Eta hec erran cieçoten, Bay. Eta Iesusec erran ciecén, Nic edaten dudan copá edanen baduçue, eta ni batheyatzen naicen baptismoaz batheyaturen baçarete: 	 inin-as: «nẓḍar-as.» irar-asn yasuɛ: «s-ṣṣaḥt, lkas lli-rad-suġ nkki ra-ti-tsum kunni, ula udum lli-s-rad-ddmġ ra-srs-tddmm,


Eta Iudeatic iautsi içan ciraden batzuc, iracasten cituztén anayeac, cioitela, Baldin circoncidi ezpaçaiteztez Moysesen maneraren araura, ecin salua çaitezquete. 	 aškin-d kra n-mddn zġ-tmazirt n-yudaya s-anṭakiyya, bdun ar-sslmadn aytmatn ar-ttinin: «iġ-ur-tẓẓullim i-ddat-nnun ġmklli ittini ššrɛ n-musa, ur-ra-tiẓḍarm a-tnjmm.»


Eta badaquigu ecen cerere Legueac erraiten baitu, Leguean diradeney erraiten drauela: aho gucia boça dadinçát, eta mundu gucia hoguendun dençát Iaincoaren aitzinean. 	 kullu ma-ityaran ġ-ššrɛ, nssn is-ityara f-ssibt n-willi dar ššrɛ, baš a-iqqn imi i-kraygatt yan, tili ddunit kullutt ġ-ddu lḥukm n-rbbi.


Ecen mundu hunetaco çuhurtziá, erhogoa da Iaincoaren aitzinean: ecen scribatua da, Hatzamaiten ditu çuhurrac hayén finecian. 	 ašku taḥkimt n-ddunit-ad, tga zund anufl dar rbbi. ġmklli ityaran: «rbbi ar-iqqʷay ayt-lɛaql ġ-tillay-nsn.»


Ecen tabernacle hunetan garenoc, cargaturic suspirioz gaude: ceren desir baitugu ez billuci içatera, baina arreueztitu içatera, iretsi dadinçát mortal dena vicitzeaz. 	 ašku maḥdd nqama ġ-th̬iyyamt-ad ar-nnddr s-taġuft. ur-nniġ is-nra a-nkkis tah̬iyyamt-ad, walaynni nra a-nls tazdġt yaḍni, baš a-nbddl ma-itmtatn s-ma-rad-bdda-iddr.


Hurbilduric guibeletic hunqui ceçan haren arropa ezpaina eta bertan gueldi cedin haren odol iariatzea. 	 tzri zġ-gr mddn aylliġ truḥ tiġurdin n-yasuɛ. tggr i-tama n-tmlsit-ns, s-bbin idammn tjji.


Eta halacotz da Testamentu berriaren ararteco, herioa artean iarriric, leheneco Testamentuaren azpian ciraden transgressionén redemptionetan, deithuéc heretage eternaleco promessa recebi deçatençát. 	 ġmkan a-iskr lmasiḥ yal-lɛhd l-ljdid ġ-gr rbbi d-bnadm, išškšm srs ġwilli mi-d-iġra rbbi s-lwrt idumn lli-f-asn-inna rad-asn-yili. immut lmasiḥ baš a-ifru mddn zġ-ddnub lli-skrn lliġ sul llan ġ-lɛhd amzwaru.


Eta iustitiazco fructua baquerequin ereiten çaye baquezcoéy. 	 hati tamgra n-ufulki, ar-tt-mggrn ġwilli-d-iwinin amud n-sslamt ar-t-in-tluḥn s-sslamt.


Eta Scribéc eta Phariseuéc ikussiric publicanoequin eta gende vicitze gaichtotacoequin iaten çuela, erran ciecén haren discipuluey, Cergatic publicanoequin eta vicitze gaichtotacoequin iaten du eta edaten? 	 imma imslmdn n-ššrɛ l-lmdhb n-ifarisin, lliġ-t-ẓran ar-ištta d-mddn ʷh̬šnnin d-willi tamẓnin nkkas, sqsan imḥḍarn-ns: «mah̬ aylliġ a-ištta d-id-bu-nkkas d-mddn-an ʷh̬šnnin?»


Eta bidesca chuchenac eguin ietzeçue çuen oiney: maingu den gauçá bidetic aldara eztadinçát, bainaitzitic sendo dadin. 	 ssngaddat tiġarasin i-iḍarn-nnun, a-ur-iḍr yan issbiḍirn walaynni a-ijji.


Orduan Paulec erran ceçan, Iaincoa baithan desir niquec bay hurrensu bay choil, ez hi solament, baina ni egun ençuten nauten guciac-ere eguin cindeizten halaco, nolaco ni bainaiz, estecaillu hauc salbu. 	 yini-as bulus: «zund iġ-tgzzul zund iġ-tġzzif, ḍalbġ i-rbbi a-tgt zund mad-giġ, kiyi ula kullu ġwid sri sflidnin ġassad, walaynni bla ssnasl-ad.»


Laudatu dela Iaincoa cein baita Iesus Christ gure Iaunaren Aita, ceinec bere misericordia handiaz regeneratu vkan baiquaitu sperança vicitara, Iesus Christen hiletarico resurrectioneaz, 	 ar-bahra-ntalġ rbbi babas n-siditnnġ yasuɛ lmasiḥ, ašku s-rrḥmt-ns iggutn a-s-aġ-ifka a-nlal talalit n-tudrt l-ljdid. iɛmmr-aġ s-rrja iddrn lliġ-d-issnkr yasuɛ lmasiḥ zġ-lmut.


Eta spantaturic ceuden haren doctrináz, ecen iracasten cituen authoritate çuenac beçala, eta ez Scribéc beçala. 	 ar-tɛjjabn ġ-ulmmud-ns ašku ar-srsn-isawal ġmklli dars lḥqq ad-asn-yini ma-tn-d-iqqann a-t-skarn. ur-igi ntta zund imslmdn n-ššrɛ.


Parthianoéc eta Medianoéc eta Elamitéc, eta Mesopotamian egoiten diradenéc, eta Iudean, eta Cappadocian, Ponten, eta Asian, 	 hati kra ginnġ yuška-d zġ-fartiyya d-kra zġ-madiyya ula ilamiyya, aškin-d wiyyaḍ zġ-masubuṭamya ula yudaya ula kabadukiyya ula buntus ula asiyya.


Hec bada Iauna ministerioan cerbitzatzen çutela eta barur ciradela, erran ceçan Spiritu sainduac, Separa ietzadaçue Barnabas eta Saul deithu ditudan obracotzat. 	 yan-wass aẓumn ar-tɛbadn siditnnġ, s-asn-inna rruḥ lqudus: «fkat-iyi-d barnaba d-šawl ad-qasan kra n-twuri, ġriġ-asn srs.»


Daquigularic, anaye maiteác, çuec Iaincoaz elegituac çaretela: 	 way-aytmatnnġ lli-f-iḥnna rbbi, nssn is-kʷn-iẓli a-tgm wins,


Eta harc itzuliric, eta bere discipuluetarat behaturic reprotcha ceçan Pierris, cioela, Guibelerat adi eneganic Satan: ecen eztituc aditzen Iaincoaren diraden gauçác, baina guiçonén diradenac. 	 igrawl-d yasuɛ, issmaqql ġ-imḥḍarn-ns. issfssa bṭrus yini-as: «itti-n zġ-gigi a-šiṭan, ašku ur-a-tskart s-ma-ira rbbi, walaynni s-ma-ira bnadm ka-s-a-tskart.»


Eta lapidatzen çutén Esteben, inuocatzen eta erraiten çuela, Iesus Iauná, recebi eçac ene spiritua. 	 zaydn ar-sul-kkatn ġ-stifanus s-iẓran. imma stifanus iġra i-siditnnġ yini: «wa-sidi yasuɛ, qbl rruḥ-inu.»


Eztadila trubla çuen bihotza: sinhesten duçue Iaincoa baithan, ni baithan-ere sinhets eçaçue. 	 yini-asn yasuɛ: «ad-ur-tadjm taġuft a-tkšm s-uwlawn-nnun. amnat s-rbbi, tamnm ula sri.


Orduan bandác eta capitainac eta Iuduen officieréc elkarrequin hatzaman ceçaten Iesus, eta esteca ceçaten. 	 amẓn yasuɛ ġakudan, sutln-as iɛskrin d-umġar-nsn d-imh̬zniyn n-ayt-yudaya, krsn-t s-izikr.


Ecen içanen dirade egun hec halaco tribulatione, nolacoric ezpaita içan Iaincoac creatu dituen gaucén creatze hatsetic oraindrano, eta ezpaita içanen. 	 ašku ġ-uwssan-an ra-tili-tnukmut, ur-jju-tlli zund nttat zġ-isizwar ġ-ih̬lq rbbi ddunit sul s-ġilad, ula rad-daġ-tili zund nttat.


Gratia dela çuequin eta baquea Iainco Aitaganic, eta Iesus Christ Iaunaganic. 	 ad-awn-tili lbaraka d-sslamt zġ-rbbi babatnnġ d-siditnnġ yasuɛ lmasiḥ.


Maledictione çuey betheac çaretenoy: ecen gosse içanen çarete. Maledictione çuey orain irriz çaudetenoy: ecen auhen eta nigar eguinen duçue, 	 taguḍi a-rad-awn-yili, a-willi šbɛanin ġilad, ašku ra-kʷn-yaġ laẓ. taguḍi a-rad-awn-yili, a-willi ḍṣṣanin ġilad, ašku ra-kʷn-tigʷraẓ ar-tallam.


Ceinec eman baitu bere buruä guregatic, gu redemi guençançat iniquitate gucitaric, eta purifica guençançát bere populu particular, obra onetara affectionatu içateco. 	 ifka ih̬f-ns ad-aġ-ifru zġ-kullu ma-yʷh̬šnn, issġus-aġ baš a-ng mddn-ns lli-bahra-ittirin ad-skarn ma-ifulkin.


Eta badaquit behera içaten, badaquit abundant içaten-ere: leku gucietan eta gauça gucietan ikassi dut asse içaten eta gosse içaten, eta abundant içaten eta peitu içaten. 	 iġ-dari-idrus ula iġ-dari-iggut, ssnġ ma-rad-skrġ. ašku lmdġ kra iɛzzan, issanġ mamnk ad-tqnaɛġ s-kullu kra-yyi-ijran. zund iġ-šbɛaġ tirmt zund iġ-qamaġ s-laẓ, zund iġ-dari ma-iggutn zund iġ-dari ma-idrusn.


Ikussi duqueitenean çuen conuersatione caste beldurrequin dena: 	 ašku ra-iẓr mamnk a-iġus-uwl-nnm s-luqr iggutn.


Eta ni naiz Ioannes gauça hauc ençun eta ikussi ditudana. Eta ençun eta ikussi ondoan egotz neçan neure buruä gauça hauc eracusten cerauzquidan Aingueruären oinén aitzinera adora neçançát: 	 nkki yuḥanna sfldġ i-tġawsiwin-ad ẓrġ-tnt. lliġ izri kullu mayd mi sfldġ ẓrġ-t, ḍrġ-n ad-sjdġ ġ-dar iḍarn l-lmalak lli-yyi-tnt-imlan,


Eta enequin diraden anaye guciéc, Galatiaco Elicey: 	 zġ-gigi nkki d-aytmatn lli-didi-illan, i-imnaggarn ġ-tmazirt n-galaṭiyya.


Hala gure Iaunac-ere ordenatu vkan draue Euangelioa predicatzen duteney, Euangeliotic vici diraden. 	 ġmkan a-yuṣṣa siditnnġ ula f-willi tbrraḥnin ġilad s-lh̬bar ifulkin, baš ad-tamẓn mad-ḥtajjan f-ssibt n-twuri n-tbrraḥt lli-skarn.


Orduan Sacrificadore principalec diruäc harturic erran ceçaten, Ezta sori hauc thesaurean eçar ditecen, ecen odol precioa da. 	 asin inmġurn iqaridn-an inin: «ur-ḥllan a-tn-in-ng ġ-ṣṣnduq n-tgmmi n-rbbi ašku atig n-idammn ad-gan.»


Ihardets cieçón Iesusec, Eure arimá enegatic eçarriren baituc? eguiaz eguiaz erraiten drauat, eztic ioren oillarrac vkatu nuqueano hiruretan. 	 isawl yasuɛ yini-as: «is-tujadt a-tfkt ih̬f-nnk tmmtt f-ssibt-inu? lḥqq ayad, lḥqq a-rad-ak-iniġ. ur-ra-iġr-ufullus ard tinit kraṭṭ-twal ur-iyi-tssint.»


Bada orain, anayeác, baldin banathor çuetara lengoage arrotzez minço naicela, cer probetchu eguinen drauçuet: baldin minça ezpanaquiçue edo reuelationez, edo scientiaz, edo prophetiaz, edo doctrinaz? 	 way-aytma, mal-lfaytt a-ra-yili iġ-n-darun-uškiġ ar-sawalġ ġir s-iwaliwn iġribn? lfaytt ur-ra-tili abla iġ-awn-in-sslkmġ kra n-wawal zġ-rbbi nġd kra n-twassna nġd kra-yyi-imla rbbi nġd kra n-ulmmud.


Eta haren gainean gloriazco Cherubinac ciraden Propitiatorioari itzal eguiten ceraucatela, ezta gauça hauçaz orain particularqui minçatzeco mengoaric. 	 llan sin ‹karubim› f-uflla n-ṣṣnduq, ar-ssbayyann lmjd n-rbbi. dln ntni s-ifrawn-nsn illi-zġ-a-tittin ddnub n-mddn. imma tiġawsiwin-an, ur-rad-bahra-nsawl ġilad f-mamnk ad-gant.


Baina paillardiçari ihes eguiteagatic, batbederac bere emaztea biu, eta batbederac bere senharra biu. 	 walaynni ra-yaf iġ-illa kraygatt argaz s-tmġart-ns, tili kraygatt tamġart s-urgaz-ns, f-ssibt n-a-ur-yili lfsad.


Ceinequin paillardatu baitute lurreco reguéc, eta haren paillardiçazco mahatsarnoaz horditu içan baitirade lurreco habitantac. 	 fsadn dids igldan n-ddunit, tssnufl imzdġn n-ddunit s-tissi iktin l-lfsad-ns.»


Guero monumentera sarthuric, ikus ceçaten lagun gaztebat escuineco aldean iarria, abillamendu churi luce batez veztitua: eta ici citecen 	 kšmnt s-umḍḍal afnt-n yan-uɛyyal iskiws f-ufasi, ilsa aslham imlluln. lliġ-t-ẓrant ggʷdnt bahra.


Eta handic Philipposera, cein baita Macedonia quoartereco lehen hiria, eta da colonia. Eta egon guentecen hiri hartan cembatrebeit egun 	 namẓ ġin aġaras s-filibbi. tga nttat tamdint imqqurn ġ-tsga-yan n-makiduniyya, bnan-tt rruman. ngawr ġin kra n-uwssan.


Ecen hil içan dena, bekatuari hil içan çayó behingotz: baina vici dena, Iaincoari vici çayó. 	 ġakud lliġ immut lmasiḥ immt yat-twal i-kullu ma-igan ddnub. imma ġilad ġ-iddr, hati iddr i-rbbi.


Oihuz iar citecen bada berriz guciac, cioitela, Ez hori, baina Barabbas: eta cen Barabbas gaichtaguin-bat. 	 ġuwwtn ntni ar-ttinin: «ur-nri ġwad. rẓm-aġ-d i-barabbas.» imma barabbas iga aqṭṭaɛ.


Lacha citecen bada laur Aingueruäc, baitziraden appainduac orenecotz eta egunecotz eta hilebethecotz eta vrthecotz, hil deçatençát guiçonén herén partea. 	 irẓm ilmma i-kkuẓ lmalayka lli-ujadnin i-tasaɛt-an n-wass-an n-wayyur-an n-usggʷas-an baš ad-nġn tulut n-bnadm.


Ençuteco beharriric duenac, ençun beça. 	 wanna dar imzgan a-srsn-isflid, illa fllas a-isfld.»


Guertha cedin halaber leku batetan othoitz eguiten cegoela, cessatu cenean, erran baitzieçón bere discipuluetaric batec, Iauna, iracats ieçaguc othoitz eguiten, Ioannesec-ere bere discipuluey iracatsi drauen beçala. 	 yan-wass illa yasuɛ ġ-yan mani ar-itẓalla. lliġ ikmml, iḍalb-t yan zġ-imḥḍarn-ns yini-as: «wa-siditnnġ, sslmd-aġ mamnk a-ntẓalla, ġmklli isslmd yuḥanna amsddam imḥḍarn-ns.»


Iauna bilha leçatençát, aguian haztatuz hura eriden leçaquetenez gure batbederaganic vrrun ezpadere. 	 iskr-asn ġmkan baš ad-siggiln s-rbbi a-ur-imil mnaggarn dids issann-t. walaynni rad-awn-iniġ, han ntta ur-n-yaggug f-yan ginnġ


Eta erraiten draue, Norena da imagina haur eta scribua? 	 yini-asn: «win-mit a-iga-uwdm-ad d-ism-ad gis illan?»


Simeonen leinutic, hamabi milla seignalaturic: Leuiren leinutic, hamabi milla seignalaturic: Isacharen leinutic, hamabi milla seignalaturic: 	 d-šimɛun d-lawi d-yassakar


Çuec-ere gure imitaçale eguin içan çarete eta Iaunaren, recebituric hitza anhitz tribulationerequin, Spiritu sainduaren bozcariorequin: 	 twrrim tskrm ula kunni ġmklli nskar nkkʷni ula siditnnġ. wah̬h̬a trfufnm bahra, tumẓm ġ-wawal-ns s-lfrḥ n-rruḥ lqudus.


Baldin behinçat ençun vkan baduçue çuec baithara eman içan çaitadan Iaincoaren gratiaren dispensationea. 	 is-ur-tsfldm f-mamnk ad-iyi-ifk rbbi lbaraka-yad baš ad-awn-tt-in-sslkmġ s-darun kunni?


Eta gaitzetsiac içanen çarete guciéz, ene icenagatic: baina norc-ere perseueraturen baitu finerano, hura saluaturen da. 	 ra-kʷn-tkrhun kullu mddn f-ssibt n-ma-tgam winu. imma wanna ibiddn izga ar isiggʷra ra-injm.


Eta bertan synagogatic ilkiric, ethor citecen Simonen eta Andriuen etchera Iacquesequin eta Ioannesequin. 	 lliġ iffuġ zġ-tgmmi n-tẓallit yašk-id s-tgmmi n-simɛan d-andraws. kšmn srs ntni d-yaɛqub d-yuḥanna.


Baina baldin cembeit emazte alhargunec haourric, edo ilobassoric badu, ikas beçate lehenic berén etche proprira pietateren eracusten, eta burhassoetara ordainaren rendatzen: ecen haour duc on eta placent Iaincoaren aitzinean. 	 walaynni tahjjalt nna-dar tarwa-ns nġd tarwa n-tarwa-ns, iqqan-tn-d ad-issann is-gisn-ira rbbi ad-thallan ġ-tilli ganin tinsn. illa fllasn ad-traran lh̬ir i-ayt-darsn, ašku rbbi irḍa s-mayad.


Eta gauça hauc hæy erraiten cerauztenean, has cequitzon Scribác eta Phariseuac haguitz hertsen, eta propos iradoquiten anhitz gauçaz. 	 lliġ iffuġ yasuɛ zġ-tgmmi-an ar-t-bahra-tẓin imslmdn n-ššrɛ d-ifarisin. ar-t-sqsan f-mnnawt-tġawsiwin,


Eta eman cequión Esaias prophetaren liburuä: eta desplegatu çuenean liburuä, eriden ceçan lekua, non scribatua baitzén, 	 fkn-as arra n-nnabi išaɛya. irẓm arra yaf-n gis agzzum lli-ġ-ityara:


Eta Iaunaren escua cen hequin: eta gende aralde handibat sinhetsiric conuerti cedin Iaunagana. 	 iɛawn-tn siditnnġ aylliġ umnn mddn ggutnin amẓn aġaras n-siditnnġ.


Eta haren erratzeco kea dacussatenean, heyagoraz iarriren dirate, dioitela, Cein ciuitate cen ciuitate handi hunen pareric? 	 lliġ a-tmnadn aggu l-lɛafit lli-s-a-tjddr ar-ssġuyyun ar-ttinin: ‹is-jju-tlla kra n-tmdint zund tamdint-ad imqqurn?›


Ecen maiteago vkan dute guiçonén gloriá, ecen ez Iaincoaren gloriá. 	 ntni yuf darsn a-tn-talġn mddn ula yulġ-tn rbbi.


Eta batari eman cietzón borz talent, eta berceari biga, eta berceari bat: batbederari bere anciaren araura: eta ioan cedin lekorrerat bertan. 	 ifk i-yan smmust luznat n-nnuqrt, ifk i-wayyaḍ snat, ifk i-wayyaḍ yat, kraygatt yan d-ġunšk nna-mi-iẓḍar, iffuġ ilmma imuddu.


Eta manifestatu içan duc orain Iesus Christ gure Saluadorearen ethorteaz, ceinec herioa-ere deseguin vkan baitu, eta arguira eman vicitzea eta immortalitatea Euangelioaz: 	 ġmkan a-s-aġ-ibark ġilad ġ-d-yuška-unjjam-nnġ lmasiḥ yasuɛ, inru lquwwa l-lmut issbayyn-aġ-d lh̬bar ifulkin n-tudrt idumn.


Ecen badaquiçue haur, ecen ecein ere paillartec, edo cithalec, edo auaritiosoc, cein baita idolatre, eztuela heretageric Christen eta Iaincoaren resumán. 	 ašku iqqan-kʷn-d a-tissanm is-ur-ra-tili taġamt ġ-tgldit l-lmasiḥ d-rbbi i-yan itfsadn nġd yan iskarn s-ššhwat lli-ʷh̬šnnin nġd yan ittirin a-issmun ma-iggutn i-ih̬f-ns. ašku yan ittirin ayda iggutn, iga zund iġ-a-itɛbad ilahat n-ddunit-ad.


Eta huná, Zaccheo deitzen cen guiçombat, eta hura cen publicano principal, eta abrats: 	 yili ġin yan-unmġur n-willi tamẓnin iqaridn n-nkkas, ig ism-ns zakka, iggut-dars-wayda.


Ceinec bere Seme propria ezpaitu guppida vkan, baina gure guciongatic eman vkan baitu, nola eztrauzquigu gauça guciac-ere harequin emanen? 	 imma ġilad ma-ra-nini f-kullu mayad? lliġ didnnġ ibidd rbbi ma-rad-aġ-inru?


Eta Iesusec erran cieçon. Aceriéc çulhoac citié, eta ceruco choriéc ohatzeac: baina guiçonaren Semeac eztic non bere buruä paussa deçan. 	 irar-as yasuɛ: «ibuġaġ darsn tansiwin-nsn, ula igḍaḍ n-ignwan darsn usudn-nsn, imma yus n-bnadm ur-dars maniġ a-isras agayyu-ns.»


Eta Ierusalemen cenean Bazco bestán, anhitzec sinhets ceçaten haren icenean, ikussiric harc eguiten cituen signoac. 	 lliġ illa yasuɛ ġ-urušalim ġ-uwssan l-lɛid n-usurf, amnn srs mddn ggutnin lliġ ẓran lmɛjizat lli-iskr.


Bada ene vicitze gaztetassunetic eraman dudanaz den becembatean, eta ceric lehen hatsetic içan den ene nationean Ierusalemen, badaquite Iudu guciéc: 	 ašku kullu ayt-yudaya ssnn mamnk ad-giġ zġ-lliġ mẓẓiġ ġ-tmazirt-inu ula tigira n-mayan ġ-urušalim.


Sar cedin bada berriz Pretoriora Pilate, eta dei ceçan Iesus, eta erran cieçón, Hi aiz Iuduen Reguea? 	 ikšm-daġ bilaṭus lḥakm s-lqṣr, yuṣṣa iɛskrin ad-šškšmn yasuɛ s-dars. isqsa-t: «is-tgit agllid n-ayt-yudaya?»


Erraiten çutela, Benedicatu dela Iaunaren icenean ethorten den Reguea: baquea dela ceruän eta gloria leku gorenetan. 	 ar-ttinin: «ambarki a-iga-ugllid-ad-d-yuškan s-ism n-sidi rbbi. sslamt ġ-ignna d-lmjd ġ-tattuyt.»


Baina harc erran cieçón, Guiçoná, norc eçarri nau ni iuge, edo partitzale çuen gainean? 	 irar-as yasuɛ: «way-argaz, ma-yyi-igan d-lqaḍi fllawn baš ad-awn-aṭṭuġ ayda-nnun?»


Ecen lehenetic cein eçagutu baititu hec predestinatu-ere ditu bere Semearen imaginaren conforme içateco, hura dençát lehen iayoa anhitz anayeren artean. 	 imma ġwilli ittirin rbbi iġra-yasn-d ġmklli iqṣad, nssn is-a-yasn-iskar afulki ġ-kullu mad-asn-ijrrun.


Ceinetan çuec-ere sperança vkan baituçue eguiazco hitza ençun vkanic, cein baita, çuen saluamendutaco Euangelioa: ceinetan sinhetsi-ere vkanic, ciguilatu içan baitzarete promessaren Spiritu sainduaz: 	 ula kunni, twrrim tgam wins lliġ-kʷn-in-ilkm-wawal l-lḥqq, a-t-igan d-lh̬bar ifulkin lli-s-tnjmm. lliġ tumnm s-lmasiḥ ityawfka-yawn rruḥ lqudus lli-f-inna rbbi ra-t-ifk i-mddn-ns, baš a-tissanm izd wins a-tgam.


Eta guertha cedin, hitz hauçaz gueroztic quasi çortzi egunen buruän, har baitzitzan Pierris eta Ioannes eta Iacques, eta igan baitzedin mendi batetara othoitz eguitera. 	 izri ma-itggan tam-uwssan tigira n-mayan, iftu yasuɛ iġli s-yan-uwrir a-iẓẓall, yawi dids bṭrus d-yuḥanna d-yaɛqub.


Haren accusaçaleac han present ciradela, etzeçateán hoguenic batre ekar, nic vste nuenaren gainean. 	 walaynni lliġ-d-nkrn imṣraḍn-ns, ur-srs-aštkkan s-kra n-iskkirn ʷh̬šnnin ġmklli ġalġ nkki.


Eta emaztea cen abillatua pourpraz eta escarlataz, eta vrrhestatua vrrhez, eta appaindua harri preciatuz eta perlaz, copa vrrhezcobat bere paillardiçaco abominationez eta satsutassunez bethea bere escuan çuela. 	 tls-tmġart-an ma-iḍlan d-ma-iẓggʷaġn, tg-n ikʷlan n-uwrġ d-ljuhr d-tẓratin ġʷlanin. tasi ġ-ufus-ns yal-lkas n-uwrġ iɛmmrn s-tjlh̬it d-irkan l-lfsad-ns.


Orduan mana citzan, iar eraci litzaten guciac mahaintaraz belhar pherde gainean. 	 yini-asn: «ssgawrat mddn ġ-tuga tgm-tn d-tġamatin.»


Ilki cedin bada Iesus campora, elhorrizco coroá çacarquela, eta escarlatazco abillamendua. Eta dioste Pilatec, Huná guiçona. 	 iffuġ-d yasuɛ ilmma, ils ttaj n-uzggʷar d-uslham iẓggʷaġn. yini-asn bilaṭus: «hay-argaz.»


Dohatsu dirade emeac: ceren hec lurra heretaturen baitute. 	 imbarkin ad-gan ġwilli tṣbarnin, ašku ntni a-ra-išškšm rbbi s-kullu timih̬ar-ns.


Eta Iesus Bethanian Simon sorhayoaren etchean cela eta mahainean iarriric cegoela, ethor cedin emaztebat aspic garbizco vnguentu precio handitaco boeitabat çuela: eta hautsiric boeitá, huts ceçan haren buru gainera. 	 illa yasuɛ ġ-uduwwar n-bitɛanya, iskiws ar-ištta ġ-tgmmi n-simɛan lli-sttin-ikkan iga anjdam. tkšm-d dars yat-tmġart tusi-d yat-tbuqqalt n-uẓru tili-gis-tujjut n-nardin iṣfan, iggut-bahra-watig-ns. trẓ imi n-tbuqqalt tffi-tt-id f-ih̬f n-yasuɛ.


Eta Ciliciaren eta Pamphyliaren aurkan den itsassora iraganic, ethor guentecen Myra Lyciaco hirira. 	 nbbi amda ġ-tama n-kilikiyya d-bamfiliyya aylliġ nlkm lmrsa n-mira ġ-tmazirt n-likiyya.


Bada, lehena-ere ezta odolic gabe dedicatu içan. 	 mayan a-f-d-iqqan ula lɛhd n-rbbi amzwaru a-izga s-idammn l-lmut.


Eta hamabi vrthez gueroztic odola baratzen etzayon, eta medicuetan bere sustantia gucia despendatu çuen, eta batez-ere ecin sendatu içan cen emaztebatec, 	 tili ġ-gratsn yat-tmġart tuḍn, illa-bdda-gis-usggʷrd n-idammn sin d-mraw n-usggʷas. tfka kullu ma-dars-illan i-iṭbibn, walaynni ur-iẓḍar yan a-stt-ijjujji.


Bada, paillardiça eta cithalqueria gucia, edo auaritiá aippa-ere eztadila çuen artean, nola appartenitzen baitzaye sainduey: 	 walaynni a-ur-darun-yili ma-yaddrn lfsad ula ššhwat ʷh̬šnnin ula illa ma-isawaln f-ma-ira a-issmun i-ih̬f-ns. ur-yukʷi i-imẓlayn n-rbbi ad-sawaln s-ġmkan.


Ezta aditzen duenic ezta Iaincoa bilhatzen duenic. 	 ur-illi yan ifhmn, ur-illi yan isiggiln rbbi.


Eta ikussiren citié leinuètacoéc, eta populuetacoéc, eta mihietacoéc, eta nationetacoéc, hayen gorputzac hirur egun eta erdiz, eta eztiquee permettituren hayen gorputzac eçar ditecen sepulturatan. 	 kraḍ-uwssan d-mnaṣṣ a-ra-n-tmunun mddn zġ-kullu tasutin d-tqbilin d-lluġat d-tmizar ad-ssmuqquln ġ-ddat-nsn, agʷin a-tn-mḍln.


Eracuts leçançát ethorteco diraden seculetan bere gratiaren abrastassun abundanta bere gureganaco benignitateaz Iesus Christean. 	 baš a-iml, ġilad ula kullu mayd-d-iftan, mnšk a-s-bahra-tggut lḥnant-ns lli-s-aġ-ibark f-ssibt l-lmasiḥ yasuɛ.


Eta guertha cedin, ençun ceçanean Elisabethec Mariaren salutationea, iauz baitzedin haourra haren sabelean, eta bethe cedin Spiritu sainduaz Elisabeth: 	 lliġ tsfld aliṣabaṭ i-wawal n-maryam immass-wazzan ġ-waḥlig-ns, tɛmmr s-rruḥ lqudus,


Edo norc lehenic eman drauca hari, eta rendaturen baitzayo? 	 mad-as-ifkan aylliġ-t-id-iqqan a-d-irar tawafka?»


Eta anhitz ethor cedin harengana, eta erraiten çutén, Ioannesec eztu signoric batre eguin vkan: baina Ioannesec huneçaz erran dituen gauça guciac, eguiazcoac ciraden. 	 ar-n-dars-ttaškin mddn ggutnin ar-ttinin: «yuḥanna ur-jju-iskir kra l-lmɛjizt, walaynni kullu ma-inna yuḥanna f-urgaz-ad yʷġẓan.»


Eta çuec-ere badaquiçue, Philippianoác, ecen Euangelioaren predicatione hatsean, Macedoniaric partitu nincenean, eceinere Eliçac etzarautala deus communicatu har eta emanezco beharquian, çuec ceuroc baicen. 	 tssnm kunni n-filibbi, ġakud lliġ ffuġġ tamazirt n-makiduniyya ġ-uwssan zwarnin l-lh̬bar ifulkin, ur-didi-ibidd kra n-umnaggar ġ-‹fk-amẓ› abla kunni waḥdukn.


Iuda, Iohannaren: Iohanna, Rhesaren: Rhesa, Zorobabelen: Zorobabel, Salathielen: Salathiel, Neriren: 	 yus n-yuḥanna yus n-risa yus n-zrubbabl yus n-šaltyal yus n-nir


Norc-ere confessaturen baitu ecen Iesus dela Iaincoaren Semea, Iaincoa hura baithan dago, eta hura Iaincoa baithan. 	 wanna ittinin s-nniyt n-uwl-ns «yasuɛ iga yus n-rbbi,» hati izga gis rbbi, izga ula ntta ġ-rbbi.


Eta ia hura iausten cela bere cerbitzariac bat cequizquion, eta conta cieçoten, cioitela, Hire semea vici duc. 	 nttan sul ifta ġ-uġaras mnaggarn-t-id ih̬ddamn-ns inin-as: «ha-yuk iddr.»


Guero ikus neçan berce Ainguerubat igaiten cela iguzqui ialguitetic Iainco viciaren cigulua çuela: eta oihu eguin ciecén ocengui laur Aingueru lurrari eta itsassoari calte eguitea eman içan çayeney, 	 ẓrġ-n ilmma yal-lmalak yaḍni iġli-d zġ-illiġ a-di-taqlay tafukt, yasi-d ṭṭabɛ n-rbbi bab n-tudrt. iġr lmalak-an s-wawal itjhhdn i-kkuẓ lmalayka lli-yuṣṣa rbbi ad-hlkn akal d-umda,


Eta bertan Iesusec bortcha citzan bere discipuluac vncian sartzera, eta haren aitzinean berce aldera iragaitera: populuari congit lemon bizquitartean. 	 yini yasuɛ ilmma i-imḥḍarn-ns ad-kšmn s-tanawt zwurn-t s-tsga yaḍni n-umda. imma ntta iqama ġin a-imsafaḍ d-mddn.


Çuhur içaten, chahu, etchean egoile, on, bere senharrén suiet: Iaincoaren hitza blasphema eztadinçát. 	 ar-asnt-malant mamnk a-rad-iẓḍarnt ad-tnbaḍnt ġ-kullu mad-skarnt s-uwl iġusn, ar-th̬damnt ġ-tgmmi ar-tfulkint d-mddn ar-sflidnt s-irgazn-nsnt baš a-ur-d-irar yan tirggam i-wawal n-rbbi.


Eta hurbilduric hunqui ceçan kutchá, (orduan gorputza çaramatenac gueldi citecen) eta erran ceçan, Guiçon gazteá, hiri diossat, iaiqui adi. 	 iruḥ-n nnɛaš iggr-as, s-biddn ġwilli-t-usinin, yini: «way-aɛyyal, nniġ-ak, nkr.»


Eta han ciradenetaric cembeitec, ezpatá idoquiric io ceçan Sacrificadore principalaren cerbitzaria, eta edequi cieçón beharria. 	 inkr ilmma yan zġ-willi llanin d-yasuɛ ildi-d lkummit, yut ah̬ddam n-unmġur n-tgmmi n-rbbi ibbi-as amẓẓuġ.


Çaretençát reprotchu baguetaco eta simple, Iaincoaren haour irreprehensible, natione bihurriaren eta gaichtoaren artean, ceinén artean argui eguiçue torchoéc beçala munduan, vicitzetaco hitza aitzinera ekarten dutenén ançora: 	 baš a-tġusm bla gigun illa kra l-lɛib, tgm tarwa šwanin n-rbbi ġ-wammas n-tasut-ad yʷh̬šnn ijlan. ha-kunni zund itran ġ-ignwan a-s-a-tfawm ġ-wammas-nsn,


Eta populua han egoiten cen beha cegoela: eta truffatzen ciraden harçaz Gobernadoreac-ere hequin, cioitela, Berceac emparatu vkan ditu, empara beça bere burua, baldin haur bada Christ Iaincoaren elegitua. 	 biddn mddn ar-tmnadn kullu ma-ijran, imma imġarn n-tmazirt ar-gis-tṭnaẓn ar-ttinin: «hati ijjnjm wiyyaḍ, iniyat-as a-ijjnjm ula ih̬f-ns iġ-iga ntta lmasiḥ amẓlay n-rbbi.»


Smyrnen den Eliçaco Aingueruäri-ere scriba ieçóc, Lehenac eta azquenac, hil içan denac eta viztu içan denac, gauça hauc erraiten citic: 	 «ara awal-ad i-lmalak n-umnaggar ġ-tmdint n-smirna: ha-ma-inna ġwalli igan amzwaru ig amggʷaru, immt iwrri iddr.


Eta ilki cenean vncitic, bertan aitzinera ethor cequión thumbetaric spiritu satsua çuen guiçombat: 	 bḥra-d-iffuġ yasuɛ zġ-tanawt s-t-id-imnaggar yan-urgaz iffuġ-d zġ-gr ismḍal. illa gis yal-ljnn yʷh̬šnn bahra,


Eta guertha cedin, haren goiti altchatzeco egunac complitzen ciradenean, orduan chuchent baitzeçan bere beguithartea gogo eguinic Ierusalemera ioaitera. 	 lliġ-d-yakmur-uzmz lli-ġ-ra-ityattay yasuɛ s-ignna, iġwi ġ-ih̬f-ns iskr f-urušalim.


Itsassoco baga dorpeac, bere vileniéz hagun eguiten dutela, içar errebelatuac, ceinéy apprestatua baitaye tenebretaco ilhumhea eternalqui. 	 gn zund taḍangiwin n-umda iduyn s-ukškuš n-tillay-nsn ʷh̬šnnin. gn zund itran jlanin ġ-ignwan, iskr rbbi fllasn tillas aggugnin a-n-gisnt-bdda-qaman.


Eta çaldizco armadaren contua cen hoguey millatan hamar milla: eta ençun neçan hayén contua. 	 sfldġ i-kra imla-yyi mnnaw ad-gan imnnayn n-yissan n-imiġ. gan sin id-miyya n-id-milyun (200.000.000).


Eta hura oraino populuari minço çayola, huná, haren ama eta anayeac ceuden lekorean, harequin minçatu nahiz. 	 ar-sul-isawal yasuɛ s-di-tuška innas d-aytmas, biddn-d ġ-brra ḍalbn a-dids-sawln.


Eta berce Ainguerubat ethor cedin eta egon cedin aldare aitzinean, vrrhezco encenserbat çuela: eta eman cequión anhitz perfum, Saindu gucién orationequin offrenda litzançát, throno aitzinean den aldare vrrhezcoaren gainean. 	 iddu yal-lmalak yaḍni ibidd ġ-tama n-uẓru n-tġrsi, yasi taṭṭast n-uwrġ. ittfk-as lbh̬ur iggutn a-dids-issmun tiẓulla n-kullu-imẓlayn n-rbbi, baš a-tnt-in-issakmur i-rbbi f-ṭṭbla n-uwrġ lli-illan ġ-lgddam l-lɛrš.


Orduan bildu içan dirade Sacrificadore principalac eta Scribác eta populuco Ancianoac Sacrificadore principal Caiphas deitzen denaren salara. 	 munn-d inmġurn n-tgmmi n-rbbi d-imġarn n-tmazirt-an ġ-tgmmi n-qayafa lli-igan anmġur ihiyyan n-tgmmi n-rbbi.


Erran ciecén bada, Baina orain mulsa duenac, har beça, halaber maleta-ere: eta eztuenac, sal beça bere arropá, eta eros beça ezpatabat. 	 yini-asn: «imma ġilad, wanna dar aqʷrab ula awmmis illa fllas a-tn-dids-yawi. wanna ur-dar lkummit illa fllas a-izznz aslham-ns isġ-tt-id.


Bada ikas beçate gurec-ere obre onetan emplegatzen necessario diraden gaucetaco, fructu gabe eztiradençát. 	 illa f-mddn-nnġ ad-myurn ad-tlhun s-twuri iṣlḥn baš ad-biddn d-wanna ilkmn f-kra, a-ur-zzrin tudrt-nsn bla lfaytt.


Christen hitza habita bedi çuetan largoqui sapientia gucirequin: iracasten eta admonestatzen duçuela elkar psalmuz, laudorioz, eta cantu spiritualez remerciamendurequin, cantatzen draucaçuela çuen bihotzean Iaunari. 	 adjat awal l-lmasiḥ a-iɛmmr ulawn-nnun, ar-tsslmadm ar-ttnṣaḥm i-ngratun s-kullu ma-igan taḥkimt, ar-ttirirm i-rbbi ar-ttasim imurign d-tahlilat d-talġatin nna-yawn-imala rruḥ lqudus, ar-ti-ttškarm zġ-uwlawn-nnun.


Çuen artean diraden Ancianoey othoitz eguiten drauet nic, bainaiz hayén Ancianoquide: eta Christen afflictionén testimonio, eta manifestatzeco den glorián participant: 	 rad-ḍalbġ imġarn ġ-gratun, nkki-ad igan amġar zund kunni, gġ inigi f-urfufn l-lmasiḥ, ṭṭafġ taġamt ġ-lmjd lli-ra-d-iban.


Bada baldin Eliça gucia bil badadi batetara, eta guciac lengoage arrotzez minça ditecen, eta ignorantac, edo infidelac sar ditecen: eztuté erranen, ecen erhotzen çaretela? 	 walaynni iġ-munn ayt-umnaggar kullutn ar-kullu-sawaln s-iwaliwn iġribn, ma-ra-ijru? iġ-n-kšmn kra n-mddn ur-ssinn ma-illan nġd kra n-mddn dar idrus liman, rad-inin «kra n-rruḥ a-gigun-illan.»


Eta ethorri içan ciradenean Capernaumera, ethor citecen Pierrisgana didrachmác recebitzen cituztenac, eta erran cieçoten, Çuen magistruac didrachmác eztitu pagatzen? 	 ddun ilmma s-tmdint n-kafrnaḥum. aškin-d ġwilli tamẓnin ššrd n-tgmmi n-rbbi, lkmn-d bṭrus inin-as: «is-ur-a-yakka-umslmd-nnun ššrd n-tgmmi n-rbbi?»


Emenda çaitezte bada, eta conuerti çaitezte, ken ditecençát çuen bekatuac. 	 mayad a-f-rad-awn-iniġ, flat kullu ma-tskarm yʷh̬šn, twrrim-d s-rbbi a-fllawn-issitti ddnub-nnun,


Eta ihardets cieçón Iesusec, cioela, Scribatua duc, ecen eztela ogui berez vicico guiçona, baina Iaincoaren hitz guciaz. 	 irar-as yasuɛ: «han ityara ġ-warra n-rbbi ‹urd aġrum ka-s-a-itddr bnadm.›»


Eta hec bessoetara harturic, escuac hayén gainean eçarriric, benedica citzan. 	 yasi-tn ilmma f-ifaddn-ns isrs fllasn ifassn-ns ibark-tn.


Diotsa Iesusec, Ceren ikussi bainauc, Thomas sinhesten duc: dohatsu dituc ikussi ez, eta sinhetsi dutenac. 	 imma yasuɛ inna-yas: «is-tumnt ġilad ġ-iyi-tẓrit? imbarkin ad-gan winna sri umnnin bla-yyi-ẓran.»


Eta goitituric bere beguiac nehor etzeçaten ikus Iesus bera baicen. 	 lliġ ssmaqqln ur-ẓrin yan, abla yasuɛ waḥdut.


Cioitela, Amen: laudorio, eta gloria, eta sapientia, eta esquer, eta ohore, eta puissança, eta indar gure Iaincoari secula seculacotz. Amen. 	 inin: «amin. a-yili lḥmd d-lmjd d-tḥkimt d-ššukr d-ttuqir d-lḥukm d-lquwwa i-rbbi-nnġ ġilad ula kullu mayd-d-iftan, amin.»


Eta harc ihardesten çuela erran ceçan, O natione sinheste gabea, noizdrano finean çuequin içanen naiz? noizdrano finean supportaturen çaituztet? ekarçue hura enegana. 	 isawl yasuɛ yini-asn: «wa-tasut-ad, ur-akkʷ-trit a-tamnt. mnšk a-ra-sul-didun-qamaġ? mnšk a-rad-didun-ṣbrġ? awiyat-t-id s-dari.»


Dohatsu dirade cerbitzari hec, cein dathorrenean nabussiac eridenen baititu iratzarriac: eguiaz diotsuet guerricaturen dela bera, eta mahainean iar eraciren dituela, eta aitzinaraturic cerbitzaturen dituela. 	 mnšk a-s-ra-ifulki i-ih̬ddamn-an iġ-d-yuška siditsn yaf-tn-d ḍufn. rad-awn-iniġ, ra-ibkis ntta yini-asn ad-skiwsn yawi-asn-d mad-šttan.


Eta eçagutu çutenean niri eman içan çaitadan gratiá, Iacquesec eta Cephasec eta Ioannesec (habe diradela estimatuéc) lagunçazco escuinac eman drauzquigute niri eta Barnabasi: gu Gentiletarát guendoacençát eta hec Circoncisionecoètarat: 	 imma yaɛqub d-bṭrus d-yuḥanna lli-mi-ttinin mddn inmġurn, lliġ ẓran mayad, mdin-aġ-d afus-nsn afasi nkki d-barnaba. mšaškan-d didnnġ a-ntmɛawan i-ngratnnġ, ar-nth̬dam nkkʷni ġ-tmizar yaḍni ar-th̬damn ntni ġ-dar ayt-yudaya.


Iaunac misericordia daguiola Onesiphoren etcheari: ecen anhitzetan recreatu vkan nic, eta ene cadenáz eztuc ahalquetu içan: 	 walaynni ḍalbġ siditnnġ a-irḥm f-ayt-tgmmi n-unisifurus, ašku mnnawt-twal a-issfjjij f-uwl-inu, ur-t-ššḥššimnt ssnasl-ad-inu.


Idoquiten audalaric populu horretaric eta Gentiletaric, ceinetara orain igorten baihaut, 	 ra-ki-tfukkuġ zġ-ifassn n-ayt-yudaya ula ayt-tmizar aggugnin.


Eta Phariseuec ikussiric erran cieçoten, Horrá, hire discipuluéc eguiten dié Sabbathoan eguin sori eztena. 	 ẓrn-tn kra n-ifarisin inin-as-d: «ẓr imḥḍarn-nnk, ar-skarn ġ-wass n-usunfu ġaylli ur-gis-iḥllan.»


Iesus Christ Iaunaren gratiá, eta Iaincoaren charitatea, eta Spiritu sainduaren communicationea dela çuequin gucioquin. Amen. 	 ar-n-fllawn-tsllamn kullu imẓlayn n-rbbi.


Eta baldin han baquezco semeric batre bada, paussaturen da çuen baquea haren gainean: ezpere çuetara itzuliren da. 	 iġ-gis-illa yan ittirin sslamt, rad-as-tili sslamt lli-s-tnnam. iġ-ur-illi, ur-ra-gis-tqama sslamt-nnun.


Eçagut ceçan bada Iesusec ecen interrogatu nahi çutela, eta erran ciecén, Elkarren artean huneçaz galdez çaudete, ceren erran baitut, Dembora gutibat eta eznauçue ikussiren: eta berriz dembora gutibat eta ikussiren nauçue. 	 imma yasuɛ issn is-ran a-t-sqsan, yini-asn: «izd awal-ad a-kʷn-issiḥln lliġ-awn-nniġ ‹ġir yan imikk ur-sul-ra-yyi-tẓrm, imikk tiġurdin n-mayan ra-yyi-daġ-tẓrm›?


Eta erran ceçan, Non eçarri duçue? Erraiten draucate, Iauna, athor eta ikussac. 	 yini-asn: «maniġ-t-in-tmḍlm?» inin-as: «ašk-id a-tẓrt a-sidi.»


Eta iaiquiric egotz ceçaten hura hiritic campora, eta eraman ceçaten mendi gainera (ceinen gainean hayen hiria edificatua baitzen) gainetic behera egotz leçatençat. 	 nkrn ssufġn-t s-brra n-tmdint-nsn, ssġlin-t s-iggi n-uwrir lli-f-tlla-tmdint, irin a-t-in-luḥn zġ-ujarif.


Baina harc erran ceçan, Hala duc, Iauna, baina chakurrec-ere bere nabussién mahainetic erorten diraden appurretaric iaten dié. 	 tini-as: «wa-sidi, ula iḍan ar-šttan ibruziyn lli-ṭṭarnin zġ-lmida n-siditsn.»


Eta hauen gución gainera vezti çaitezte charitatez, cein baita perfectionezco lotgarria. 	 zaydat i-kullu mayad a-bahra-ttirim i-ngratun, ašku tayri a-iẓḍarn a-tssmun kullu ma-illan s-tamunt ikmmln.


Cein baitzén, hirian eguin içan cen cembeit mutinationegatic eta heriotzegatic presoindeguian eçarria. 	 illa barabbas ġ-lḥbs, ityamaẓ ašku issduy tamdint-an inġ kra n-mddn.


Bercela, baldin benedica badeçac spirituz, ignorantaren lekua daducanac nolatán erranen du Amen hire remerciamenduaren gainera? ecen hic cer erraiten duan etzeaquic. 	 walaynni iġ-a-ttškart rbbi ġir zġ-uwl-nnk isfld-ak yan ur-issinn ma-illan, mamnk ra-yiẓḍar a-yini «amin» iġ-ur-issin ma-f-a-ttškart rbbi?


Testimoniage rendatzen cerauelaric Iaincoac signoz eta miraculuz, eta verthute diuersez, eta Spiritu sainduaren distributionez bere vorondatearen araura, 	 izzga-t rbbi s-lmɛjizat d-lɛjayb d-lquwwat ggutnin ula s-twafkiw n-rruḥ lqudus lli-ifka i-mddn ġmklli ira.


Eta etchera sarthuric eriden ceçaten haourtchoa bere ama Mariarequin: eta ahozpez adora ceçaten hura, eta bere thesaurac desplegaturic presenta cietzoten estrenác, vrrhe, encensu, eta myrrha. 	 kšmn ntni s-tgmmi, s-ẓran aḥšmi d-innas maryam. ḍrn f-ifaddn-nsn, knun s-wakal ġ-lgddam-ns. rẓmn itlsan-nsn, fkn-as tiwafkiw n-uwrġ d-lbh̬ur d-tujjut l-lmurr.


Eta harc permettitu ceraucanean, Paulec, gradoetan cegoela, ichilcera escuaz keinu eguin cieçón populuari, eta silentio handi eguin içanic, minça cedin Hebraicoén lengoagez, erraiten çuela. 	 yadj-t-ilmma-unmġur. ibidd bulus ġ-iggi n-iskfal yall afus-ns a-tn-issfssa. lliġ fssan kullutn, isawl srsn s-wawal n-ayt-yudaya.


Demboréz eta momentéz den becembatean, anayeác, ezta mengoaric scriba dieçaçuedan. 	 way-aytmatnnġ, ur-aġ-ih̬ṣṣa ad-awn-in-nara kra f-uwssan ula izmaz lli-ġ-rad-jrunt-tġawsiwin-ad,


Eta gu behinçat iustoqui: ecen eguin ditugunén merecituac recebitzen citiagu: baina hunec eztic deus gaizquiric eguin. 	 d-nkkʷni nsthlla ġayad f-ssibt n-ma-nskr. imma nttan, ur-iskir kra yʷh̬šnn.»


Eta çuey affligitzen çaretenoy solageamendu gurequin, aguer dadinean Iesus Iauna cerutic bere puissanciaco Aingueruèquin, 	 ifk-awn asunfu didnnġ i-kunni lli-irfufnn. ġmkad a-ra-iskr ġakud nna-d-iwrri siditnnġ yasuɛ lmasiḥ zġ-ignna ibayyn d-lmalayka-ns tjhhdnin s-lɛafit ifnnun.


Nola eman baitraucac bothere haragui guciaren gainean, hari eman drauzquioán guciey, vicitze eternala eman diecençát. 	 ssnġ is-tgit kullu bnadm ġ-ddu-ufus-inu, ad-fkġ tudrt idumn i-kullu willi-yyi-tfkit.


Hunetan eçagutzen dugu ecen hartan egoiten garela, eta hura gutan, ceren bere Spiritutic eman baitraucu. 	 ġmkad a-nssn is-nzga ġ-rbbi izga ginnġ: ašku ifka-yaġ rruḥ-ns.


Baina badirade batzu çuetaric sinhesten eztutenic. Ecen baçaquian hatseandanic Iesusec cein ciraden sinhesten etzutenac, eta cein cen hura tradituren çuena. 	 walaynni illa ġ-gratun ma-ur-yuminn.» ašku yasuɛ issn zġ-isizwar manwi ur-srs-umnnin, yissan manwa ra-t-izznz.


Eta Iesusec erran ciecén, Eztacusquiçue gauça hauc guciac? eguiaz erraiten drauçuet, ezta gueldituren hemen harria harriaren gainean, deseguin eztadin. 	 imma ntta inna-yasn: «kullu mayd ttmnadm, lḥqq a-rad-awn-iniġ, rad-kullu-ityawgar s-wakal. ur-ra-gis-iqama-uẓru f-uẓru.»


Eta harc erran cieçen, Norc-ere vtziren baitu bere emaztea, eta bercebat emazte harturen, adulterio iauquiten du haren contra. 	 isawl yasuɛ yini-asn: «wanna ifran i-tmġart-ns itahl yat yaḍni, hatin izna fllas.


Renda ieçoçue harc eguin vkan drauçuen beçala: eta paga ieçoçue doblea bere obrén araura: harc erautsi vkan drauçuen copán eman ieçoçue doblea. 	 imma ġilad skrat-as ġmklli-awn-tskr, trarm-as f-snat-twal f-iskkirn-ns, tɛmmrm-as lkas s-tissi iḥrran f-snat-twal f-tissi lli-awn-tsswa nttat,


Ecen nic recebitu vkan dut Iaunaganic eman-ere drauçuedana: nola Iesus Iaunac, traditu içan cen gauean, hartu çuen oguia: 	 maylli-yyi-d-imla siditnnġ, ha-yyi mliġ-awn-t. siditnnġ yasuɛ, ġ-iḍ-an ġ-ra-inz, yasi tangult


Gauça gucietan abrasturic abundos çaretençát simplicitate orotara, ceinec eguiten baitu guçaz esquerrac eman daquizquión Iaincoari. 	 rad-awn-issigat lh̬ir baš a-bdda-darun-yili ma-takkam i-wiyyaḍ. ġmkan a-f-ra-ti-tškarn mddn ggutnin f-mad-asn-ttaznm f-ufus-nnġ.


Berriz diotsuet ecen baldin çuetaric biguec consenti badeçate lurraren gainean, esca ditecen gauça gucia eguinen çayela ene Aita ceruetan denaz. 	 rad-awn-iniġ kra yaḍni, iġ-d-mšaškan sin gigun ġ-ddunit f-kra ḍalbn i-baba rbbi n-ignna, rad-asn-yili.


Ecen baldin estaltzen ezpada emaztea, motz-ere bedi: eta baldin deshonest bada emaztearen moztu edo arradatu içatea, estal bedi. 	 tamġart nna-ur-idaln agayyu-ns, ra-yaf a-tlass azzar-ns. imma ġayan, lfḍḥt a-ra-ig i-yat ilassn azzar-ns nġd tssmakkrd agayyu-ns. ġmkan a-s-iban is-fllas-illa a-ti-tdl.


Eta harc ençun çuenean Iesusez, igor citzan harengana Iuduén Ancianoac, othoiztez çayola, ethorriric senda leçan haren cerbitzaria. 	 lliġ isfld lqbṭan f-yasuɛ yazn-d kra n-imġarn n-ayt-yudaya s-dars a-zgis-ḍalbn a-n-dars-yašk a-ijjujji ah̬ddam-ns.


Eta hilen dute hura: baina hereneco egunean resuscitaturen da: eta triste citecen haguitz. 	 nġn-iyi, nkrġ-d ilmma ġ-wis kraḍ-uwssan.» imma ntni ṭiyyr-asn bahra f-ma-inna.


Eta cen Barabbas deitzen cembat presonér seditioneco lagunequin, heriotze mutinationez eguin çuenic. 	 illa yan ġ-lḥbs ġ-uwssan-an, ism-ns barabbas. ityamaẓ ntta d-wiyyaḍ lliġ ssnkrn uduy f-ssulṭa n-rruman, nġn kra n-mddn.


Eta gure gorputzén aitác gaztigari vkan ditugu, eta reuerentiatan eduqui ditugu: ezgaitzaitza spirituén Aitari vnguiz suietago içanen, eta vicico baicara? 	 nkkʷni kullwaġ darnnġ id-babatnnġ n-ddunit-ad, ar-aġ-trbban ar-tn-ntuqqar, walaynni is-ur-yuf a-nsflid ula s-babatnnġ n-ignna baš a-nddr?


Eta cembeit egunen buruän gure hatuac harturic igan guentecen Ierusalemera. 	 nqama ġin kra n-uwssan, nssmun ilmma tiġawsiwin-nnġ nmun-daġ d-uġaras s-urušalim.


Haur bada ikussi çuenean Pierrisec, diotsa Iesusi, Iauna, eta haur cer? 	 lliġ iẓra bṭrus amḥḍar-an yuška-d a-d-didsn-imun, isqsa yasuɛ fllas yini: «imma ġwan a-sidi, ma-rad-as-ijru?»


Baina hec haren discipuluey declaratzera cioacela, huná, Iesus aitzinera ethor cequien, cioela, Vngui hel daquiçuela. Eta hec hurbilduric lot cequiztén haren oiney, eta adora ceçaten hura. 	 sul llant ġ-uġaras s-asnt-iban yasuɛ yini-asnt: «ad-awnt-tili sslamt.» ruḥnt-in ḍrnt-as-n f-iḍarn sjdnt-as.


Ihardets ciecén Iesusec, Ezta scribatua çuen Leguean, Nic erran dut, Iainco çarete? 	 isawl yasuɛ yini-asn: «is-ur-ityara ġ-ššrɛ-nnun inna rbbi i-kra n-mddn ‹kunni tgam id-rbbi›?


Baldin hec deithu baditu Iainco, ceinetara Iaincoaren hitza eguin içan baita, eta ecin hauts baitaite Scripturá: 	 nssn is-yʷġẓan kullu ma-ityaran ġ-warratn n-rbbi. walaynni lliġ inna ‹tgam id-rbbi› i-willi sfldnin i-wawal-ns,


Baina haur iuramendurequin, hari erran vkan draucanaz, Iuratu vkan dic Iaunac, eta etziayóc doluturen, Hi aiz Sacrificadore eternalqui Melchisedech-en façoinera) 	 walaynni s-ism-ns a-s-izzga aẓlay n-yasuɛ. ġmklli ityaran: «s-ism-ns a-s-d-isawl sidi rbbi, ur-ra-iwrri ġ-wawal-ns, yini-as ‹ra-tgt anmġur idumn.›»


Guero Islá Paphorano trebessatu çutenean, eriden ceçaten Iudu propheta falsu encantaçalebat, Bariesu deitzen cenic, 	 ar-tkkan igzir kullut aylliġ lkmn tamdint n-bafus, afn-in gis yan-usḥḥar gu-yudaya ism-ns baryašuɛ, ar-ittini is-iga nnabi walaynni ar-isskirkis.


Ihardets cieçón Iesusec, Ni publicoqui minçatu içan natzayóc munduari, nic bethiere iracatsi vkan diat synagogán eta templean, nora Iuduac alde gucietaric biltzen baitirade, eta secretuan eznauc minçatu deus. 	 isawl yasuɛ yini-as: «ha-yyi ssbayynġ almmud-inu ġ-lgddam n-mddn. ar-sslmadġ ġ-tgʷmma n-tẓallit ula tigmmi n-rbbi ġ-illiġ a-kullu-tmunun ayt-yudaya. ur-jju-ssntilġ awal-inu.


Eta aitzinachiago ioanic, bere buruä lurrera egotz ceçan, eta othoitz eguin ceçan, baldin possible baliz iragan ledin harenganic oren hura: 	 izayd iftu yan imikk iḍr s-wakal iẓẓall yini: «ssitti flla tasaɛt-ad n-urfufn iġ-tẓḍar a-titti.»


Abrahamec engendra ceçan Isaac. Eta Isaac-ec engendra ceçan Iacob. Eta Iacob-ec engendra citzan Iuda eta haren anayeac. 	 ibrahim yuru isḥaq. isḥaq yuru yaɛqub. yaɛqub yuru yahuda d-aytmas.


Ni naiz artzain ona, eta eçagutzen ditut neure ardiac, eta eçagutzen naiz neure ardiéz. 	 imma nkki giġ amksa ifulkin. ssnġ tinu ula tinu ssnnt-iyi,


Bada, bere virginá ezconcen duenac, vngui eguiten du: baina ezconcen eztuenac, hobequi eguiten du. 	 ġwalli itahln, afulki ayd iskr. imma ġwalli ur-itahiln iskr afulki s-uggʷar.


Cein baita Iaincoaren escuinean, cerurát ioanic, ceini suiet eguin baitzaitza Aingueruäc, eta puissançac eta verthuteac. 	 nttan a-ikšmn ilmma s-ignna, iskiws ġilad f-ufasi n-rbbi, ilin kullu lmalayka d-ssulṭat d-lquwwat n-ignwan ġ-ddu-ufus-ns.


Gauça hauc erran drauzquiçuet çuey, ene alegrançá çuetan dagoençat, eta çuen alegrançá bethé dadinçát. 	 «kullu mayad, nniġ-awn-t baš ad-awn-yili lfrḥ-ad dari illan, tɛmmrm s-lfrḥ iggutn.


Eta guciey manifestatzeco ceric den mysterio bethidanic Iaincoa baithan estalia cenaren communionea, ceinec gauça guciac creatu baithitu Iesus Christez: 	 ifk-iyi ad-malaġ i-kullu mddn taġawsa-yad ihiyyan lli-fllasn-intln kullu ġayd izrin, iqṣad-stt rbbi lli-ih̬lqn kullu ma-illan.


Ecen badiotsa Scripturác Pharaori, Hunetacotz ber suscitatu aut, eracuts deçadançát hitan neure botherea, eta denuntia dadinçát ene icena lur gucian. 	 ityara-daġ inna rbbi i-firɛawn: «mayad a-f-k-giġ d-ugllid, baš a-gik-ssbayynġ taḥkimt-inu itjhhdn, ad-sfldn mddn ġ-kullu ddunit f-ism-inu.»


Ihardets ceçan Iesusec, eta erran cieçón, Hi aiz Israeleco doctor, eta gauça hauc eztituc eçagutzen? 	 yini-as yasuɛ: «kiyi tgit amslmd n-ayt-rbbi, sul ur-tssint tiġawsiwin-ad?


Baina ençunic ecen Archelausec regnatzen çuela Iudean bere aita Herodesen lekuan, beldur cedin hara ioaitera: eta ametsetan diuinoqui aduertituric retira cedin Galileaco bazterretarát. 	 walaynni lliġ isfld yusf is-iwrri arh̬ilaws iġli s-tgldit n-babas hirudus ġ-tsgiw n-yudaya, yiksaḍ ur-iẓḍar a-iddu s-ġin. iml-as rbbi ġ-twargit is-t-id-iqqan a-izri s-tsgiw n-jalil,


Guertha cedin bada Sabbath egun bigarren lehenean, hura iragaiten baitzén ereincetan gaindi: eta buruca idoquiten ari baitziraden haren discipuluac, eta iaten escuez bihituric. 	 yan-wass n-usunfu ifta yasuɛ ġ-igran ġ-gr imndi. ar-tkkisn imḥḍarn-ns tizlfin ar-tnt-jjmjurun ġ-gr ifassn-nsn ar-tnt-šttan.


Eta Eliud-ec engendra ceçan Eleazar. Eta Eleazarec engendra ceçan Mathan. Eta Mathanec engendra ceçan Iacob. 	 alyud yuru aliɛazr, aliɛazr yuru mattan, mattan yuru yaɛqub.


Eta gauça hayen buruän ilki cedin, eta ikus ceçan publicano Leui deitzen cembat, peage lekuan iarriric, eta erran cieçón, Arreit niri. 	 tiġurdin n-mayan iffuġ yasuɛ iẓr yan bu-nkkas ism-ns lawi, igawr ġ-tgmmi lli-ġ-a-tamẓn iqaridn n-nkkas. yini-as yasuɛ: «ašk-id, mun didi.»


Eta nic eznuen eçagutzen hura: baina vrez batheyatzera igorri nauenac, erran cerautan, Noren gainera ikussiren baituc Spiritua iausten, eta egoiten haren gainean, hura duc Spiritu sainduaz batheyatzen duena. 	 ar ġakudan ur-t-ukʷzġ, walaynni rbbi lli-yyi-d-yuznn ad-ssddamġ mddn ġ-waman, nttan ad-iyi-innan ‹ra-tẓrt rruḥ igguz-d ittrs-d f-yan-urgaz. nttan a-ra-issddam mddn s-rruḥ lqudus.›


Orduan asserreturic bere iaunac sargeantey hura eman ciecén, hari çor ceraucan gucia paga lieçaqueono. 	 ibzg-fllas-ugllid idḥi-t-in a-irfufn ġ-lḥbs ar-d-ifru kullu mad-as-iḍfar.


Baina norc-ere edanen baitu nic emanen draucadan vretic, eztun egarrituren seculan: baina nic emanen draucadan vra, eguinen dun hura baithan vr iauzten denezco ithurri, vicitze eternalecotzat. 	 imma wanna iswan zġ-waman lli-rad-as-fkġ nkki, ur-sar-irufi. ašku aman lli-rad-as-fkġ ra-zgis-ngin zund yat talɛint n-tudrt idumn.»


Eta ilkiren dirade vngui eguin duqueitenac, vicitzeco resurrectionera: baina gaizqui eguin duqueitenac, condemnationeco resurrectionera. 	 ġakudan a-rad-d-ffuġn, nkrn-d winna skarnin afulki ad-kšmn s-tudrt l-ljdid, nkrn-d winna skarnin lh̬ʷšant a-fllasn-ittut lḥukm.


Vtzitzaçue, itsuric itsuén guidari dirade: baldin itsuac itsua guida badeça, biac hobira eroriren dirade. 	 ġir thnnayat zġ-gisn. ntni gan ibukaḍn ar-zggurun i-ibukaḍn. iġ-izwar-ubukaḍ i-wayyaḍ ra-n-ḍrn s-sin ġ-ugḍi.»


Diotsa Iesusec, Ezneçanala hunqui: ecen oraino eznaun igan neure Aitagana: baina habil ene anayetara, eta erran iecén, Igaiten naiz neure Aitagana, eta çuen Aitagana, eta neure Iaincoagana eta çuen Iaincoagana. 	 yini-as-d yasuɛ: «ad-ur-gigi-tamẓt, ašku ur-ta-tyalalġ s-baba. walaynni ddu s-dar aytma tinit-asn ra-tyalalġ s-walli igan baba ig babatun, iga rbbi-nu ig rbbi-nnun.»


Nachor, Saruch-en: Saruch, Ragauren: Ragau, Phalec-en: Phalec, Heberen: Heber, Saleren: 	 yus n-sarug yus n-raɛu yus n-falag yus n-ɛabr yus n-šalaḥ


Baldin erran badeçagu ecen bekaturic eztugula, gure buruäc seducitzen ditugu, eta eguiá gutan ezta. 	 iġ-nenna «ur-a-nskar ddnub,» hati nsskarks f-ih̬f-nnġ, ur-ginnġ lḥqq.


Eta deithuric cerbitzarietaric bat, interroga ceçan hura cer cen. 	 iġr-d i-yan-uh̬ddam isqsa-t: ‹mayd illan?›


Confidança dugularic bada bethiere eta daquigularic ecen arrotz garela gorputz hunetan, absent gara Iaunaganic. 	 ġmkad a-s-a-bdda-nzzɛam ulawn-nnġ, ašku nssn is-d-naggug zġ-siditnnġ ġilad ġ-sul-nzdġ ġ-ddat-ad.


Baina garaitico çuhurtziá, lehenic da pur, guero baquezco, moderatu, maneioso, misericordiaz eta fructu onez bethea, distinctioneric gabea, hypocrisia gabea. 	 walaynni yan dar taḥkimt lli-d-ikkan ignna, ġmkad a-ra-ig. amzwaru iġus-uwl-ns, yiri sslamt, ar-itrh̬u d-mddn, ar-srsn-isflid, ar-gisn-itḥnnu, ar-d-itawi ṣṣabt n-ufulki. ur-a-iskar s-uwdmawn ula-da-iskar zund iġ-iga kra ur-igi.


Baina baldin Christino beçala affligitzen bada etzayola laido, aitzitic glorifica beça Iaincoa alde harçaz. 	 walaynni iġ-irfufn f-ssibt n-ma-iga amasiḥi, illa fllas a-ur-iḥšm, walaynni a-yalġ rbbi ašku mddn ar-as-tggan ism lli-igan win lmasiḥ.


Tite exhorta gueneçançát, nola lehenetic hassi vkan baitu, hala acaba-ere leçan çuec baithan gratia haur-ere. 	 ula kunni, ibda tiṭus ar-awn-imala a-tskarm ġmkan. nḍalb-t ġilad a-kʷn-iɛawn a-tkmmlm lbaraka n-twafka-yad.


Gu baicara naturaz Iudu, eta ez Gentiletaric bekatore. 	 ha-nkkʷni laṣl-nnġ iga zġ-ayt-yudaya, urd zġ-ayt-tmizar yaḍni lli-mi-ttinin ‹ayt-ddnub›.


Orduan ethor citecen harengana itsuac eta mainguäc templean: eta senda citzan hec. 	 aškin-d dars ibukaḍn d-ikušamn ġ-tgmmi n-rbbi, ijjujji-tn.


Ethor cedin bada Nazarethera non haci içan baitzén: eta sar cedin bere costumaren araura Sabbath egunean synagogán: eta iaiqui cedin iracurtzera. 	 yašk-id yasuɛ s-tmdint n-naṣira, ġ-illiġ-ttin-ikka ġ-mẓẓiy-ns. ikšm s-tgmmi n-tẓallit ġ-wass n-usunfu ġmklli bdda iskar. inkr a-iġr f-mddn,


Hura baithan sinheste duenic batre gal eztadin, baina vicitze eternala duençát. 	 baš a-tili tudrt idumn i-kullu wanna sri yumnn.»


Ecen hunela lehenago emazte sainda Iaincoa baithan sperança çutenac-ere appaincen ciraden, suiet ciradelaric bere senharrén: 	 ašku ġmkan a-sttin kkant-tmġarin timumnin lli-trjunin ġ-rbbi ġayd izrin. ġmkan a-s-a-ssfulkint ih̬fawn-nsnt ar-sflidnt s-irgazn-nsnt.


Ecen eztut nahi ignora deçaçuen, anayeác, secretu haur, (ceuroc baithan arrogant etzaretençat) ecen gogortassuna parte Israeli ethorri içan çayola, Gentilén complimendua sar leiteno. 	 way-aytma, riġ ad-awn-mlġ yat-tġawsa intln baš a-ur-tġalm izd kunni a-issnn kullu ma-illan. iqqur ih̬f n-kra ġ-ayt-rbbi ard-d-ikmml ma-ra-d-ikšm zġ-ayt-tmizar yaḍni.


Eta ioanic igorri içan ciradenec eriden çuten erran cerauen beçala. 	 ddun irqqasn-lli afn-in kullu maylli-s-asn-inna yasuɛ.


Harc bada eman ditu batzu, Apostolu içateco: eta berceac, Propheta: eta berceac, Euangelista: eta berceac, Pastor eta Doctor içateco, 	 nttan a-ifkan i-kra ginnġ ad-gn irqqasn-ns, ifk i-wiyyaḍ ad-sawaln s-mad-asn-imala rbbi, ifk i-wiyyaḍ ad-tbrraḥn s-lh̬bar ifulkin, ifk i-wiyyaḍ ad-tgabaln ar-sslmadn mddn-ns


Etzaituztet vtziren çurtz: itzuliren naiz çuetara. 	 ur-ra-kʷn-flġ a-tgm igigiln, hati ra-d-darun-wrriġ.


Ecen Iaincoa ezta iniusto, ahanz daquión çuen obrá eta haren icenera eracutsi vkan duçuen trabailluzco charitatea, sainduey aiuta eguin eta eguiten draueçuen becembatean. 	 nttan, s-lḥqq a-s-a-itḥkam. ur-ra-ittu tawuri lli-tskrm ula ittu mamnk a-tusim ism-ns s-lfrḥ tɛawanm imẓlayn-ns, ar-tn-sul-ttɛawanm.


Baina munduco gauça erho diradenac elegitu vkan ditu Iaincoac confundi ditzançát çuhurrac: eta munduco gauça flaccu diradenac elegitu vkan ditu Iaincoac confundi ditzançát gauça borthitzac: 	 walaynni rbbi isti maylli igan anufl dar ayt-ddunit-ad, baš a-iššḥššm ġwilli ittinin is-darsn lɛaql. isti ma-iḍɛfn dar ayt-ddunit-ad baš a-iššḥššm ġwilli dusnin.


Diligentadi negu aitzinean ethortera. Salutatzen auté Eubuloc eta Pudensec eta Linoc eta Claudiac eta anaye guciéc. 	 g-n tiqqi-nnk a-di-taškt ur-ta-di-tlkim-tgrst. ar-n-fllak-itsllam yubulus d-budins d-linus d-kludya d-aytmatn yaḍni kullutn.


Halacotz Tyr eta Sidon emequiago tractatuac içanen dirade iudicioan ecen ez çuec. 	 ra-fllawn-išqu-wass l-lḥsab uggʷar n-ayt-ṣur d-ayt-ṣayda.


Ecen guiçon ona cen eta Spiritu sainduaz eta fedez bethea: eta gendetze handia augmenta cequion Iaunari. 	 iga barnaba argaz ifulkin, iɛmmr s-rruḥ lqudus ula liman. igatn ġwilli umẓnin aġaras n-siditnnġ ġ-uwssan-an.


Ecen non baita çuen thesaura, han içanen da çuen bihotza-ere. 	 ašku innaġ illa-wayda-nnk a-ġ-ra-yili-uwl-nnk.


Orduan Iesusec gueldituric, mana ceçan, dei ledin. Eta dei ceçaten itsua, ciotsatela, Sporça adi, iaiqui adi: deitzen au. 	 ibidd yasuɛ yini i-mddn-an: «ġrat-as-d.» ġrn-d i-ubukaḍ inin-as: «ġir thnna. tnkrt, hati iġra-yak-d s-dars.»


Eta Simonec berac-ere sinhets ceçan, eta batheyatuz gueroztic Philipperen aldetic etzén higuitzen: eta eguiten ciraden signoac eta verthuteac ikusten cituenean, spantatzen cen. 	 yamn simɛun ula nttan, issddm-t filibbus ġ-waman. izayd ar-itmunu d-filibbus, ar-itɛjjab ġ-lquwwat d-tmitar mqqurnin lli-dars-iẓrra.


Hire obedientiáz segur içanez scribatu drauat, daquidalaric ecen erraiten dudan baino guehiago-ere eguinen duála. 	 ssnġ is-ra-tskrt mayad-ak-n-uriġ, ra-tskrt uggʷar n-mad-ḍalbġ.


Bada anhitz berce gauçaz-ere exhortatzen çuela euangelizatzen ceraucan populuari. 	 izayd yuḥanna s-iwaliwn ggutnin ar-itbrraḥ i-mddn f-lh̬bar ifulkin ar-asn-ittini ad-d-wrrin s-uġaras n-rbbi.


Baldin behinçát hura ençun vkan baduçue, eta harçaz iracatsiac baçarete, eguiá Iesus baithan den beçala: 	 ašku ssnġ is-tsfldm bahra f-yasuɛ, tlmdm lḥqq ġmklli-t-id-issbayyn ntta.


Hypocritác, ceruären eta lurraren itchuraren iugeatzen daquiçue: eta dembora hunez nola eztuçue iugeatzen? 	 wa-id-bu-sin-uwdmawn, kunni tssnm lmɛni n-ikalln d-ignwan. mah̬ ur-tẓḍarm a-tissanm lmɛna n-kullu mayad darun ijrrun ġ-uwssan-ad?


Eta baldin Aitatan inuocatzen baduçue, personén acceptioneric gabe batbederaren obraren arauez iugeatzen duena, beldurrequin conuersa çaitezte çuen egoitza hunetaco demborán. 	 tmyarm kunni a-ttinim: «wa-rbbi babatnnġ,» walaynni a-ur-tettum izd nttan a-itraran i-kraygatt yan f-ma-iskar, ur-a-itmnad udmawn. awiyat-stt gis bahra kullu ussan-ad tzzraym zund iġribn ġ-ddunit.


Salutaitzaçue çuen guidaçale guciac, eta saindu guciac. Salutatzen çaituztéz Italiacoec. 	 sllmat-n f-imġarn-nnun kullutn ula f-kullu imẓlayn n-rbbi. ar-n-fllawn-tsllamn aytmatn n-iṭalya.


Ecen Iaincoaren icena çuen causaz blasphematzen da Gentilén artean: scribatua den beçala. 	 ġmklli ityaran ġ-warra n-rbbi: «ayt-tmizar yaḍni ar-rggmn ġ-ism n-rbbi f-ssibt-nnun kunni.»


Guero deithuric populu gucia beregana, erran ciecén, Beha çaquizquidate guciac, eta adi eçaçue. 	 iġr-daġ yasuɛ i-mddn s-dars yini-asn: «sfldat-iyi kullukn a-tissanm.


Erranen drautac bada niri, Cergatic oraino arranguratzen da? ecen nor da haren vorondateari resisti ahal dieçaqueona? 	 walaynni ra-d-isawl kra n-yan yini-yyi-d: «lliġ iga rbbi ġmkad, mah̬ aylliġ a-yaġ-sul-itlamma? ur-iẓḍar yan a-iskr abla ġaylli fllas iqṣad rbbi.»


Eta ezta dohaina bekatu eguin duen batez sarthu içan den gaucá beçala: ecen hoguena offensa batetaric sarthu içan da condemnationetan: baina dohaina, da anhitz offensataric iustificationetan. 	 tawafka-yad ur-tgi zund lmɛṣit-an. ašku lliġ iɛaṣa adam yat-twal, yut rbbi fllas lḥukm s-lɛqubit išqan. imma ġilad ġ-bahra-ɛaṣan mddn ggutnin, ifka-yaġ tawafka-yad n-sslamt ġ-gratnnġ dids.


Eta ikus ceçaten hura Lyddan eta Saronan habitatzen ciraden guciéc, eta conuerti citecen Iaunagana. 	 ẓrn-t kullu ayt-ludda ula ġwilli zdġnin ġ-uzaġar n-sarun, wrrin amnn ula ntni s-siditnnġ.


Eta laur animaletaric batec eman cietzén çazpi Aingueruey çazpi ampola vrrhezcoric, Iainco secula seculacotz viciaren hiraz betheac. 	 tddu yat zġ-kkuẓṭ lmh̬luqat tfk i-ssa l-lmalayka ssa n-taṭṭasin n-uwrġ, ɛmmrnt s-ssh̬ṭ n-rbbi lli-bdda-illan rad-bdda-yili.


Eta guertha cedin, hec partitu ciradenean harenganic: Pierrisec erran baitzieçón Iesusi, Magistruá, on duc gu hemen garen, eguin ditzagun bada hirur tabernacle, bat hire, eta bat Moysesen, eta bat Eliasen: Etzaquiala cer minço cen. 	 iftu musa d-iliyya ad-fln yasuɛ s-isawl bṭrus yini-as: «wa-sidi, ifulki a-nili ġid. ad-awn-nskr kraḍ iḥšaš, yan-nnk d-yan n-musa d-yan n-iliyya?» ntta ur-issin ma-ittini.


Eta cer erranen dut guehiago? ecen dembora faltaturen çait, contatu nahi badut Gedeonez, eta Barac-ez, eta Samsonez, eta Iephthez, eta Dauid-ez, eta Samuelez, eta Prophetez: 	 ma-rad-awn-sul-iniġ? ur-tumi luqt ma-ġ-a-yawn-in-sul-addrġ ma-iskr jidɛun ula baraq ula šamšun ula iftaḥ ula dawd ula ṣamwil ula lanbiya.


Eta gratiác rendaturic, hauts ceçan, eta erran ceçan, Har eçaçue, ian eçaçue: haur da ene gorputza çuengatic hausten dena: haur eguiçue ene memoriotan. 	 iškr rbbi ibbi-tt yini: «h̬tad tga ddat-inu, ttyawfka f-ssibt-nnun. skarat mayad a-yyi-d-srs-tswingimm.»


Cein baitirade ethorteco ciraden gaucén itzal, baina gorputza Christena da. 	 ašku tiġawsiwin-an gant ġir amalu n-ma-ra-yili. imma lmasiḥ, nttan a-iṣḥan.


Eta iffernua eta herioa egotzi içan ciraden suzco stagnera: haur da bigarren herioa. 	 tettluḥ-n ilmma lmut d-udġar l-lmut ġ-tmda l-lɛafit. lmut tis snat a-tga-tmda l-lɛafit.


Bazca eçaçue Iaincoaren arthalde cargutan eman çaiçuena, harçaz artha duçuelaric, ez gogoz garaitic, baina gogotic: ez irabazte deshonestagatic, baina gogo prest batez. 	 ḍalbġ-kʷn a-tksm tawrut n-rbbi lli-ifl ġ-gr ifassn-nnun. tgablm-tt urd s-bzzez walaynni s-lfrḥ ġmklli ira rbbi, urd baš a-tamẓm kra i-ih̬f-nnun walaynni s-nniyt iṣfan.


Desira eçaçue, haour heuraguiric eztuela sorthuen ançora, adimenduzco eta enganio gabeco eznea, harçaz haz çaiteztençát. 	 walaynni gat zund tarwa bḥra lulnin, tirim a-tsum akkʷfay n-wawal iġusn, baš a-srs-timġurm tnjmm ajnjm ikmmln.


Eta bekatuaren azpitic ilkiric, iustitiaren cerbitzari eguin içan baitzarete. 	 ifsi-awn rbbi zġ-iskraf n-ddnub aylliġ twrrim tgam ismgan n-rbbi ar-tskarm s-ma-t-irḍan.


Eta hura corralerat ilkiten cela ikus ceçan berce nescato batec: eta erran ciecén han ciradeney, Haur-ere Iesus Nazarenorequin cen. 	 iffuġ s-uġgʷmmi. tẓr-t yat-th̬ddamt yaḍni, tini i-willi biddnin ġin: «ġwad illa d-yasuɛ gu-naṣira.»


Orduan Festusec conseilluarequin minçaturic, ihardets ceçan, Cesargana appellatu aiz? Cesargana ioanen aiz. 	 išawr fastus d-imɛawann-ns, yini ilmma i-bulus: «tssġlit aṣraḍ-nnk s-dar qayṣr. hati s-dar qayṣr a-s-ra-tddut.»


Eta baldin iugea badeçat-ere nic, ene iugemendua eguiazco da: ecen eznaiz neuror, baina ni eta ni igorri nauen Aita. 	 mrad is-ḥkamġ ra-yʷġẓan lḥukm-inu, ašku urd waḥduyyi a-rad-ḥkamġ. illa-bdda didi baba lli-yyi-d-yuznn.


Ecen anhitz ethorriren dirade ene icenean, dioitela, Ni naiz Christ: eta anhitz seducituren duté. 	 ašku ggutn ġwilli ra-d-yašk asin-d ism-inu, kud yan ar-ittini izd nttan a-igan lmasiḥ. ntni rad-jllun mddn ggutnin.


Ençun vkan duçue nola erraniçan içan çayen lehenagocoey, Eztuc hilen: eta norc-ere hilen baitu, hura iudicioz punitu içateco digne date. 	 «tsfldm is-inna musa i-willi zrinin ‹a-ur-tnġt. wanna inġan, ra-fllas-ittut lḥukm.›


Eta ethorriric lehenéc-ere, vste vkan dute guehiago recebituren çutela: baina recebi ceçaten hec-ere dinero baná. 	 aškin-d ilmma ġwilli zwarnin, ġaln is-rad-asn-ifk uggʷar, walaynni ifka-yasn yan-uqarid i-yan zund wiyyaḍ.


Eta iraganic lehen goardia eta bigarrena, ethor citecen burdinazco borthara, ciuitatera daramanera, cein bere buruz irequi baitzequién, eta ilkiric iragan ceçaten karricabat, eta bertan parti cedin Aingueruä harenganic. 	 zrin f-ingabaln zwarnin, zrin f-wis sin, lkmn tiflut n-uwzzal lli-iqaman ad-ffuġn s-tmdint. trẓm-tflut i-ih̬f-ns, ffuġn. zrin-in tasukt-an, s-fllas-yitti lmalak ifl-t ġin.


Aho ber-batetaric ilkiten da benedictione eta maledictione: Ezta behar, ene anayeác, hauc hunela eguin ditecen. 	 han yan-imi a-d-itkka la ššukr ula targgimt. way-aytma, ur-akkʷ-išwi a-gigun-yili zund ġayan.


Canabera çarthatua eztu chehaturen, eta kea darión lihoa eztu iraunguiren: iugemendua victoriatan ilki eraci diroeno. 	 taẓẓmayt nna-ibrin, ur-ra-stt-ibbi. ula tiftilt nna-iskarn aggu, ur-ra-stt-issh̬si, ard izzga lḥqq ġ-kraygatt mani.


Ecen are haren anayec-ere etzuten sinhesten hura baithan. 	 ašku ur-srs-uminn aytmas.


Hura tiraturic marineréc remedio guciac bilhatzen cituztén, vncia beheretic hersturic: eta Syrtera eror beldurrez, velác erautsiric, berahala eramaiten ciraden. 	 alln-tt-id s-iggi n-wanaw, sslullin ilmma izakarn i-wallaġ n-wanaw baš a-t-ssdusn. ksuḍn a-yut iwrar n-umlal lli-llanin ġ-ddu-waman ġ-tama n-sirtis. adrn i-lqluɛ, adjn anaw a-t-idḥay-waḍu.


Eta erhoéc çuhurrey erran ciecén, Iguçue çuen oliotic: ecen gure lampác iraunguiten dirade. 	 inint ilmma h̬tilli ur-swangmnin i-tiyyaḍ ‹fkamt-aġ imikk zġ-zzit-nnunt ašku rad-aġ-h̬sin lqnadl-nnġ.›


Gratia eta baque multiplica daquiçuela Iaincoaren eta Iesus gure Iaunaren eçagutzeaz: 	 a-fllawn-tigat lbaraka d-sslamt ġilad ġ-tssnm rbbi ula siditnnġ yasuɛ.


Eta nola eguin baitzedin Noeren egunetan, hala içanen da guiçonaren Semearen egunetan-ere. 	 zund ġaylli illan ġ-uwssan n-nuḥ a-ra-yili ġ-uwssan-an ġ-ra-d-yašk yus n-bnadm.


Bada communica bieçó hitzean iracasten denac, bere iracasleari, on gucietaric. 	 kullu wanna itlmadn awal n-rbbi, illa fllas a-yaṭṭu lh̬ir nna-dars-illan d-umslmd-ns.


Daquialaric ecen eraucia dela halacoa eta huts eguiten duela, bere buru beraz condemnatua delaric. 	 ašku issbayyn wan ġwad is-iffuġ aġaras n-rbbi s-ddnub-ns, izzugz lḥukm f-ih̬f-ns.


Eta gucietaco azquenenic, aburtoin ançocoaz ikussi içan da niçaz-ere. 	 ġ-isiggʷra iban-iyi-d ula nkki zund iġ-giġ yan iluln bla azmz-ns.


Ecen bihotzetic partitzen dirade pensamendu gaichtoac, hiltzecác, adulterioac, paillardiçác, ohoinqueriác, testimoniage falsuac, gaitzerraitecác. 	 ašku zġ-uwl-ns a-zġ-a-di-tffuġn iswingimn ʷh̬šnnin ula tanaġa d-zzna d-lfsad d-tmh̬h̬art d-tugga n-tkrkas d-trggam.


Iaincoaren verthutean fedez beguiratzen çaretenonçat, azquen demborán reuelatu içateco prest den saluamendutacotz. 	 s-tḥkimt-ns itjhhdn a-s-a-kʷn-issntal kunni lli-srs-umnnin, ard tnjmm s-ujnjm ikmmln lli-rad-awn-yili ġ-isiggʷra n-ddunit.


Eta Apostoluén escuz eguiten cen anhitz signo eta miraculu populuan: (eta ciraden guciac gogo batetaco Salomonen galerián. 	 iskr rbbi lmɛjizat d-tmitar ggutnin f-ifassn n-irqqasn ġ-dar ayt-tmdint-an. ar-n-tmunun imumnn kullutn ġ-udġar lli-mi-ttinin ‹alḥni n-suliman›.


Iauna, orain vtziten duc eure cerbitzaria, eure hitzaren araura baquez. 	 «ġmkad a-sidi rbbi tssuwfit-iyi-d awal. adj ah̬ddam-nnk a-n-ffuġġ ddunit ġilad s-sslamt,


Eta harc behar çuen iragan Samariatic. 	 iqqan-t-id a-izri zġ-tmazirt n-samira.


Captiuoey largançaren, eta itsuey ikustearen recubramenduaren predicatzera, eta çaurthuén deliurançatan eçartera, eta Iaunaren vrthe bozcariotacoaren predicatzera. 	 mlġ-awn is-d-ilkm-uzmz lli-ġ-ra-ijjnjm sidi rbbi ġwilli ganin wins.»


Eta hec bertan vtziric sareac iarreiqui içan çaizcan. 	 ġakudan fln ššbayk-nsn, munn dids.


Bada baldin egun landán belhar dena, eta bihar labean eçarten dena Iaincoac hala inguru veztitzen badu, cembatez areago çuec fede chipitacoac 	 iġ-a-isslsa rbbi tuga lli-itmġayn ġassad ġ-tagant ttyawgar-n azkka ġ-takat, is-ur-ra-kʷn-issls ula kunni s-uggʷar? is-ur-tuminm s-rbbi?


Eta Sacrificadore principalac eta Ancianoac eta conseillu gucia testimoniage falsu bilha çabiltzan Iesusen contra, hil eraci leçatençát: 	 imma inmġurn n-tgmmi n-rbbi d-imġarn l-lmḥkama kullutn ar-siggiln s-kra n-tugga n-tkrkas f-yasuɛ ma-f-a-t-nqqan.


Maiteác, ia bigarren epistola haur scribatzen drauçuet, ceinez iratzartzen baitut aduertimenduz çuen adimendu chahua. 	 way-aytma ɛzzanin, tabrat-ad tga tis snat-tbratin lli-awn-in-uriġ. ssktiġ-awn-d srsnt tiġawsiwin-ad baš a-tswingimm ġ-ma-yʷġẓann.


Cein vorondatez sanctificatu içan baicara, Iesus Christen gorputzaren behingo oblationeaz. 	 lliġ iskr yasuɛ lmasiḥ maylli gis ira rbbi, isrs-n yat-twal ġ-lgddam-ns tiġrsi lli-igan ddat-ns. ġmkad a-s-aġ-issġus nkkʷni zġ-ddnub-nnġ.


Haur da bada condemnationea, ecen Arguia ethorri da mundura, baina onhetsiago dute guizonéc ilhumbea ecen ez Arguia: ceren hayen obrác gaichtoac baitirade. 	 ġayad a-f-ittut lḥukm, ašku tkšm-d tifawt s-ddunit irin mddn tillas uggʷar n-tifawt, myarn ad-skarn lh̬ʷšant.


(Ecen gauça hauc guciac Paganoéc bilhatzen dituzté) ecen badaqui çuen Aita cerucoac, ecen gauça hauen gución beharra baduçuela. 	 han ġwilli ur-ssinnin rbbi, tiġawsiwin-an a-s-lhan. imma kunni, babatun n-ignna issn is-tnti-tḥtajjam kullutnt.


Eta hura escu escuinetic harturic, goiti ceçan, eta bertan erscont citecen haren oin çolác eta aztalac. 	 yamẓ-as bṭrus ġ-ufus afasi issnkr-t-id. ġakudan wrrin dusn iḍarn-ns d-iġšfan-ns,


Harren, Christen icenean embachadore gara, Iaincoac guçaz othoitz eguiten balerauçue beçala: othoitz eguiten drauçuegu Christen icenean, reconcilia çaquizquioten Iaincoari. 	 nkkʷni-ad nga imazann l-lmasiḥ. f-imi-nnġ a-f-a-srun-isawal rbbi. ar-kʷn-ntḍalab ġilad s-ism l-lmasiḥ a-twrrim s-rbbi baš ad-awn-tili sslamt ġ-gratun dids.


Ecen hertsen naiz alde bietaric, desir dudalaric partitzera eta Christequin içatera: ecen haur vnguiz hobeago dut: 	 riġ mayad ula mayan s-sin. riġ bahra ad-ffuġġ ddunit-ad iliġ d-lmasiḥ, ašku ifulki mayan s-uggʷar.


Eta orain, anayeác, badaquit ecen ignorantiaz eguin vkan duçuela, çuen Gobernadorec-ere beçala. 	 «imma ġilad ay-aytma, ssnġ ġaylli tskrm kunni d-inmġurn-nnun, tskrm-t ašku ur-tssinm ma-iga.


Eta cerbait dembora han egonic, ioan cedin chuchen chuchena Galatiaco eta Phrygiaco comarcá trebessaturic, confirmatzen cituela discipulu guciac. 	 iqama gis kra n-uwssan, imuddu ilmma ar-itkka tamazirt n-galaṭiyya ula frijiyya ar-issdus imḥḍarn kullutn.


Ecen anhitz sendatu vkan çuen, hala non afflictionetan ciraden guciac oldartzen baitziraden harengana hunqui lecatençat. 	 ašku ġ-uwssan-an ar-ijjujji mddn ggutnin aylliġ a-d-fllas-ṭṭarn kullu ma-ġ-llant-tmuḍan baš ad-as-ggrn.


Bailla Spirituaren fructua da charitatea, alegrançá, baquea, spiritu patienta, benignitatea, ontassuna, fedea, emetassuna, temperantiá. 	 imma lġllt n-rruḥ tga lḥnant d-lfrḥ d-lhna d-ṣṣbr, ar-ntɛawan wiyyaḍ ar-didsn-ntfulki ar-didsn-ntbddad


Iesus Christ gure Iaunaren gratia dela çuequin. 	 ad-awn-tili lbaraka n-siditnnġ yasuɛ lmasiḥ kullukn.


Eta hetarát inguru behaturic asserrerequin, eta hayén bihotzeco obstinationeaz contristaturic, diotsa guiçonari, Heda eçac eure escua: Eta heda çeçan, eta haren escua, bercea beçain senda cedin. 	 igrawl gisn ṭiyyr-as tʷgraẓ-t ašku qqurn-uwlawn-nsn bahra. isawl s-urgaz-lli yini-as: «mdi-d afus-nnk.» imdi-as-t-id s-ijji, idus-ufus-ns.


Eta hetaric batzuc nahi çuten hatzaman, baina nehorc etzitzan eçar haren gainea escuac 	 kra gisn ira a-t-iġwi, walaynni ur-n-srs-igi yan afus-ns.


Ecen errachago da cablebat sar dadin orratzaren çulhotic, ecen ez abratsa sar dadin Iaincoaren resumán. 	 ra-irh̬u f-urɛam a-ikšm zġ-tiṭ n-tasmi ula ikšm yan dar ayda iggutn s-tgldit n-rbbi.»


Eta ceuden han cerbitzariac eta officierac ikatz kamborra eguinic, ecen hotz ari cen, eta berotzen ciraden: eta cen hequin Pierris-ere eta berotzen cegoen. 	 skrn ih̬ddamn d-imh̬zniyn yat lɛafit n-trgin ašku illa-usmmiḍ, biddn ġ-tama-ns ar-rqqan. iddu darsn bṭrus ibidd ar-didsn-irqqa.


Ecen baceaquizquic gauça hauc Reguec, ceinen aitzinean minço-ere bainaiz frangoqui: ceren estimatzen baitut gauça hautaric eztela deus harc eztaquianic: ecen gauça haur eztuc çokoan eguin içan. 	 tiġawsiwin-ad, issn-tnt-ugllid agribbas, ẓḍarġ ad-as-fllasnt-sawlġ s-zzɛamt. ssnġ is-ur-fllas-intil mayad, ašku urd ġ-kra n-tuġẓut illasn a-ġ-ijra.


Combat ona combatitu diát, neure cursua acabatu diát, fedea beguiratu diát. 	 ha-yyi nriġ tikrrayin lli-kkatġ, kmmlġ aġaras lli-ġ-a-tazzalġ, sul zgaġ ġ-liman.


Saluta eçaçue elkar charitatezco potez. Baquea dela çuequin gucioquin, cein baitzarete Iesus Christean, Amen. 	 nsallamat i-ngratun s-unsallam n-tagʷmat. ad-awn-tili sslamt kullukn kunni lli-igan win lmasiḥ.


Eta badacussagu incredulitatearen causaz ecin sarthu içan diradela. 	 ġayan ad-aġ-imlan izd f-ssibt n-mad-agʷin ad-amnn a-f-ur-ẓḍarn ad-d-kšmn s-usunfu n-rbbi.


Bide dugu eman tributic Cesari, ala ez? 	 ini-aġ, is-iḥlla a-nakka ḍabiyt i-qayṣr nġd uhu?»


Eta ihardesten çuela Iesusec erran ciecén, Vste duçue ecen Galileano hauc berce Galileano guciac baino bekatoreago ciradela, ceren halaco gauçác suffritu baitituzte? 	 isawl yasuɛ yini-asn: «ma-tġalm f-mddn-an n-ayt-jalil? izd ntni a-iskrn ddnub uggʷar n-wiyyaḍ ġ-jalil aylliġ rfufnn ġmkan?


Eta consulta ceçaten Sacrificadore principalec Lazaro-ere hil leçatençát. 	 mšawarn inmġurn n-tgmmi n-rbbi ad-nġn liɛazr ula ntta,


Baina Mysia iraganic iauts citecen Troasera. 	 zrin ġakudan f-misiyya, ddun s-lmrsa n-truwwas.


Eta Iesus eta haren discipuluac handic ilkiric ethor citecen Philipperen Cesarea deitzen deneco burguètara: eta bidean interroga citzan bere discipuluac, ciostela, Nor naicela ni dioite guiçonéc? 	 izayd yasuɛ iddu ntta d-imḥḍarn-ns s-iduran ġ-tsgiw n-qayṣriyya filibbi. isawl didsn ġ-uġaras isqsa-tn: «ma-flla-ttinin mddn, mad-giġ nkki?»


Guero ethor cedin synagogaco principalaren etchera, eta ikus citzan tumultoa, eta nigarrez ceudenac, eta dolu handi ekarten çutenac. 	 lliġ lkmn tigmmi n-umġar yaf-n mddn ar-ttidun ar-di-ttaškin ar-allan ar-ssġuyyun.


Bada, çuen charitatearen eta gure çueçazco gloriatzearen phorogançá eracutsaçué hetara Elicén aitzinean. 	 mlat-asn mnšk a-tn-ttirim, baš ad-issann kullu imnaggarn n-aytmatn is-tsthllam ġmklli-kʷn-ntalġ ġ-darsn.


Eta Gobernadoreac dioste, Baina cer gaizqui eguin du? Orduan hec ohiu guehiago eguiten çutén, erraiten çutela, Crucifica bedi. 	 yini-asn: «mah̬? ma-iskr yʷh̬šnn?» imma ntni ar-ssġuyyun s-uggʷar ar-ttinin: «a-ityaggal f-uggjdi a-immt.»


Orduan ilkiric ikus ceçan gendetze handia Iesusec, eta compassione har ceçan heçaz: ecen ardi artzain gabeac beçala ciraden: eta has cequién anhitz gauçaren iracasten. 	 lliġ iffuġ yasuɛ zġ-tanawt iẓr-n mddn-an ggutnin, qaman gis bahra ašku ntni gan zund ulli bla amksa. ibdu ar-tn-isslmad f-kigan d-tġawsiwin.


Eta erraiten çutela, Guiçonác, cergatic gauça horiac eguiten dituçue? çuec çareten affectione beren suiectioneco guiçonac gara, declaratzen drauçuegula, horrelaco gauça vanoetaric conuerti çaitezten Iainco viciagana, ceruä eta lurra eta itsassoa, eta hetan diraden gauça guciac eguin dituenagana: 	 «mayd ra-tnawlm? hati bnadm ka-nga zund kunni. nuška-d nawi-awn-d lh̬bar ifulkin baš a-tflm tiġawsiwin-ad h̬wanin lli-tskarm, twrrim tissanm rbbi lli-iddrn. nttan a-iskrn ignwan d-wakal d-imdwan ula kullu ma-gisn-illan.


Ala naturác berac-ere etzaituztez iracasten ecen guiçonac adatsdun içatea desohore duela? 	 is-ur-tssinm, argaz nna-dar-iġzzif-wazzar, ur-ra-ti-tuqqarn mddn.


Eta ihardesten çuela bere nabussiac erran cieçón, Cerbitzari gaichtoá eta lachoá, bahaquian ecen biltzen dudala erein eztudan lekuan: eta elkarganatzen dudala barreyatu eztudan lekuan. 	 irar-as sidis ‹way-ah̬ddam yʷh̬šnn iddullan, is-tssnt is-a-d-mggrġ ma-ur-krzġ, ar-d-ssmunuġ ma-ur-n-luḥġ?


Eta inguru behatzen çuen, haur eguin çuena ikus leçançat. 	 imma yasuɛ ar-issmuqqul ġ-gr ġwilli-as-sutlnin a-iẓr mad-as-iggrn.


Baina ceuroc badaquiçue nola ene, eta enequin ciradenén behar ciraden gauçác fornitu vkan dituztén escu hauèc. 	 tssnm izd s-ifassn-inu a-s-a-di-traraġ mad-ḥtajjaġ nkki ula asmun-inu.


Çuen fedearen phorogançá vnguiz preciosoagoa ecen ez vrrhearena (cein galtzen baita eta halere suz phorogatzen) eriden dadinçát, çuen laudoriotan eta gloriatan eta ohoretan dela, Iesus Christ aguer dadinean: 	 izri fllawn mayan baš a-tissanm is-iṣḥa liman-nnun. ašku iɛzza liman-nnun bahra, uggʷar n-uwrġ lli-ifnnun wah̬h̬a-da-itṣfu s-lɛafit. ašku ġmkan a-s-ra-kʷn-yalġ rbbi issattuy-kʷn issimġur-kʷn ġakud lliġ ra-d-yašk yasuɛ lmasiḥ ibayyn.


Orduan haren aldean ciradenéc ikussiric cer ethorteco cen, erran cieçoten, Iauna, ioren dugu ezpataz? 	 lliġ ẓran imḥḍarn-ns ma-ra-ijru inin-as: «wa-sidi, is-trit a-tn-nṭṭay s-lkmami-ad?»


Beguirauçue, veilla eçaçue eta othoitz eguiçue, ecen eztaquiçue demborá noiz daten. 	 rarat lɛaql-nnun tḍufm ašku ur-tssinm managu a-ra-d-iruḥ-uzmz-an.


Iesus haur resuscitatu vkan du Iaincoac, eta gauça hunez gu gucioc gara testimonio. 	 «hati yasuɛ a-d-issnkr rbbi zġ-gr willi mmutnin. nga nkkʷni kullwaġ inagan f-mayan, nẓra-t.


Eta hunetan daquigu ecen hura eçagutu dugula, baldin haren manamenduac beguira baditzagu. 	 ġmkad a-s-ra-nissan is-darnnġ tawassna n-rbbi: ašku iban ginnġ is-a-nskar s-maylli-f-aġ-yuṣṣa.


Eta ethorri içan guenenean Romara, Centenerac eman cietzón capitain generalari presonerac: baina permetti cequión Pauli bere gain egoitera, hura beguiratzen çuen gendarmesarequin. 	 lliġ-n-nkšm s-tmdint n-ruma, lqbṭan yudja bulus a-izdġ waḥdut, ig fllas yan-uɛskri igabl-t.


Beguira çaudetela, eta lehiatzen çaretela Iaincoaren egunaren aduenimendura, ceinetan ceruäc irachequiric deseguinen baitirade, eta elementac beroz vrthuren? 	 ġilad ġ-a-ttqlm s-wass n-rbbi, ar-t-id-tssakmurm? ġassan a-ra-tyawhlakn ignwan s-lɛafit, ifsi kullu ma-illan s-trġi iggutn.


Ceinen publicaçale eta Apostolu ni ordenatu içan bainaiz (eguia cioat Christean etzioat gueçurric) Gentilén Doctor federequin eta eguiarequin. 	 d-ġmkad a-s-iyi-iga d-ubrraḥ d-urqqas ġ-gr ayt-tmizar aggugnin, baš ad-asn-sslmadġ aġaras l-liman ula lḥqq. lḥqq ayad nniġ, ur-akkʷ-sskarksġ.


Professione eguiten dié Iaincoa eçagutzen dutela, baina obraz vkatzen dié, abominable diradelaric eta desobedient eta obra on orotara reprobatuac. 	 ar-ttinin is-ssnn rbbi, walaynni iskkirn-nsn a-imalan is-ur-t-ssinn. han iḥaša-tn rbbi, ur-a-skarn s-wawal-ns ula ẓḍarn i-ma-ifulkin.


Scributan iar ledinçát Maria emaztetan eman içan çayonarequin, cein baitzén içorra. 	 iddu a-n-iḥasb ih̬f-ns ntta d-maryam lli-n-iḍalb a-tg tamġart-ns, d-nttat ar-trbbu.


Baina Pierrisec goiti ceçan hura, cioela, Iaiqui adi neuror-ere guiçon nauc. 	 issnkr-t-id bṭrus yini-as: «nkr, nkki bnadm kad-giġ.»


Solament Christen Euangelioari dagocan beçala conuersa eçaçue, bada ethor nadin eta ikus çaitzatedan, bada absent naicén, adi deçadan çuen eguitecoez, ecen perseueratzen duçuela spiritu batetan, gogo batez elkarrequin Euangelioaren fedeaz combatitzen çaretelaric, eta contrastez deusetan icitzen etzaretelaric: 	 walaynni illa fllawn a-tskarm s-ma-d-imšaškan d-lh̬bar ifulkin l-lmasiḥ. ašku riġ a-bdda-fllawn-sflidġ is-kullu-tzgam ġ-yan-uġaras, iġ-d-fllawn-aggugġ nġd iġ-n-darun-uškiġ, ar-kullu-tth̬damm s-yat-tnbaṭṭ baš a-tsslmadm lḥqq l-lh̬bar ifulkin ġmklli iga


Orduan bilduric Ancianoequin, eta conseillu harturic, diru somma ona eman ciecén gendarmesey: 	 munn-d ntni d-imġarn n-tmazirt mšawarn i-ngratsn, fkn i-imh̬zniyn iqaridn


Scribatua den beçala, Gloriatzen dena, Iaunean gloria dadinçát. 	 mayad a-f-ityara: «wanna iran a-yalġ, yalġ siditnnġ.»


Iesus Christ gure Iaunaren gratiá dela çuequin gucioquin. Amen. 	 a-gigun-tili lbaraka n-siditnnġ yasuɛ lmasiḥ.


Orduan hassiren dirade erraiten mendiey, Eror çaitezte gure gainera: eta mendisquey, estal gaitzaçue. 	 ġakudan a-rad-inin mddn i-idrarn ‹ḍrad-d fllannġ,› inin i-iwrar ‹ḥḍwat-aġ.›


Eta cen hequin ioaiten eta ethorten cela Ierusalemen. 	 iqama didsn šawl, ar-itkka kullu tamdint n-urušalim ar-isawal s-ism n-siditnnġ s-zzɛamt.


Eta frangoqui Iesus Iaunaren icenean minçatzen eta disputatzen cen Grecoén contra: baina hec hura hil nahiz çabiltzan. 	 ar-issmqsa ar-itmjaḥad d-ayt-yudaya lli-d-kkanin timizar yaḍni, imma ntni skrn f-a-t-nġn.


Ecen Sacrificadoregoaren officioa cambiatu içanic, necessario da Leguearen cambioa-ere eguin dadin. 	 walaynni lliġ ibddl rbbi inmġurn-an s-unmġur-ad yaḍni, iqqan-d a-ityawbddal ššrɛ ula ntta.


Eztitzaçuela eguin çuen thesaurac lurrean, non cerrenac eta herdoillác goastatzen baititu, eta non ohoinéc çulhatzen eta ebaisten baitituzté. 	 «a-ur-tssmunum ayda ġ-ddunit-ad illiġ ra-ti-tšš-twukka tġwi-t tanigt ġzn-in srs imh̬h̬arn a-t-akʷrn.


Erhoác eta itsuác, cein da handiago vrrhea, ala vrrhea sanctificatzen duen templea? 	 way-inafaln, wa-ibukaḍn, iniyat-iyi ma-yugʷrn, izd urġ nġd tigmmi n-rbbi lli-irurn urġ-an a-ig win rbbi?


Eta haur erran çuenean, eguin cedin seditione Phariseuén eta Sadduceuén artean: eta çathi cedin biltzarrea. 	 ġir inna awal-ad s-nkrn ifarisin d-iṣadduqin ar-tẓin i-ngratsn, bḍun ayt-lmḥkama f-sin.


Hobequi eçagut deçánçat ikassi dituán gaucén eguiá. 	 baš a-tissant lḥqq kullut f-maylli mi tsfldt.


Anayeác, othoitz eguiçue guregatic. 	 way-aytmatnnġ, ẓẓallat tḍalbm rbbi f-ssibt-nnġ ula nkkʷni.


Eta bekatuz hilac guinelaric, elkarrequin, Christez viuificatu vkan gaitu, ceinen gratiaz saluatu içan baitzarete: 	 issddr-aġ d-lmasiḥ ġakud lliġ sul nmmut ġ-ddnub-nnġ. hati s-lḥnant n-rbbi a-s-tnjmm.


Eta dioitela, Non da haren aduenimenduco promessa? ecen Aitác lokartu içan diradenaz gueroztic, gauça guciéc hunela continuatzen duté creationearen hatseandanic. 	 ar-ttinin: «manza siditun? is-ur-inni ra-d-yašk? ẓrat, mnšk ayad s-zrin imzwura-nnġ, walaynni sul iqama kullu ġmklli iga zġ-isizwar, ġayklli ttyawh̬laq ddunit sul s-ġilad.»


Deabruac-ere ilkiten ciraden anhitzenganic, oihuz ceudela, eta cioitela, Hi aiz Christ Iaincoaren Semea. Baina harc mehatchatzen cituela, etzituen vtziten erraitera, ecen baceaquitela hura cela Christ. 	 ar-tffuġn ljnun zġ-mddn ggutnin ar-ssġuyyun ar-ttinin: «kiyi tgit yus n-rbbi.» imma ntta yumr ljnun ad-fssan. ur-tn-yudji a-fllas-sawaln, ašku ssnn izd lmasiḥ n-rbbi a-iga.


Ala eztaquiçue ecen paillarda bati iunctatzen çayona, gorputzbat harequin eguiten dela? Ecen eguinen dirade, dio, biga haraguibat. 	 is-ur-tssinm, yan izdin d-tmggant iwrri iga dids yat-ddat? ġmklli ityaran: «rad-gn sin yan.»


Eta guciéc edari spiritual-ber batetaric edan dutela: ecen edaten çutén iarreiquiten çayen Harri spiritualetic: eta Harria cen Christ. 	 ar-kullu-ssan tissi zġ-ignna, ašku ar-ssan zġ-uẓru n-ignna lli-bdda-didsn-itmunun. lmasiḥ a-igan aẓru-an.


Eta gauça hauc erraiten cituztela, nequez amatiga citzaten gendetzeac sacrifica ezliecén. 	 ġmkad a-inna barnaba d-bulus, walaynni bḥra ur-ḥṣarn mddn-an kullutn ad-ur-ġrsn ġ-lgddam-nsn.


Bada guri bay dohain bera Iaincoac eman drauenaz gueroz, guc Iesus Christ Iauna baithan sinhetsi vkan baitugu: ni nor nincén empatcha neçan Iaincoa? 	 ibayyn is-asn-d-ifka rbbi maylli-aġ-d-ifka nkkʷni lliġ numn s-siditnnġ yasuɛ lmasiḥ. mad-giġ nkki aylliġ rad-ḍaḍḍġ rbbi?»


Ecen ezta haur bercéc solagemendu dutençát, eta çuec aurizqui çaiteztençát, baina egoalqui dembora hunetan çuen abundantiác suppli beça hayén peitutassuna. 	 ur-nniġ mayan baš a-fllawn-ẓẓuẓẓayġ ssrh̬uġ i-wiyyaḍ,


Diotsa Iesusec, Cer dut nic hirequin emaztea? oraino eztun ethorri ene orena. 	 yini-as yasuɛ: «mad-dari-trit, a-tamġart? han ur-ta-di-tlkim tasaɛt-inu.»


Eta erran cieçón Aingueruäc, Guerricadi, eta iaunz itzac eure sandaleac. Eta eguin ceçan hala. Guero erran cieçón, Har eçac eure arropá, eta arreit niri. 	 yini-as lmalak: «bkis tqqnt turẓiyin-nnk.» inkr bṭrus iskr mayan. yini-as lmalak: «ssmun aslham-nnk tḍfurt-iyi.»


Halaber holocaustac ez oblationea bekatuagatic etzaizquic placent içan: 	 lbhaym tyawjdarnin ula atig n-ddnub, ur-a-srsn-ttrḍut,


Baina eguin cedin dembora hartan truble handibat doctrinaren causaz. 	 walaynni ġ-uwssan-an tnkr lfrtunt iggutn f-ssibt n-uġaras l-lmasiḥ.


Eta iaiquiric Iesus iarreiqui cequión, eta haren discipuluac. 	 inkr yasuɛ imun dids ntta d-imḥḍarn-ns.


Ecen Ierusalemeco habitantéc eta hayén gobernadoréc hura eçagutzen etzutelaric condemnaturic, Prophetén hitz Sabbath guciaz iracurtzen diradenac complitu vkan dituzté. 	 imma imzdġn n-urušalim d-inmġurn-nsn ur-ssinn izd yasuɛ a-igan anjjam lli-s-a-tqln. ur-fhimn iwaliwn l-lanbiya lli-aqran kraygatt ass n-usunfu, walaynni ssuwfan iwaliwn-an lliġ fllas ḥkamn.


Gauça hauc erraiten ditu, eta guero dioste, Lazaro gure adiquisdea lo datza, baina banoa iratzar deçadan. 	 ġmkad a-s-asn-inna yasuɛ, izayd ilmma yini-asn: «han amddakkʷl-nnġ liɛazr iṭṭas. rad-dduġ a-t-id-ssfaqġ.»


Diotsa Pilatec, Cer da eguia? Eta haur erran çuenean, berriz ilki cedin Iuduetara, eta dioste, Nic eztut erideiten haur baithan causaric batre. 	 yini-as ilmma bilaṭus: «ma-iga lḥqq?» ġakudan inkr bilaṭus iffuġ-d s-dar mddn-an n-ayt-yudaya yini-asn: «ur-gis-ufiġ kra l-lɛib.


Eta ikus cedin signo handibat ceruän, Emazte iguzquiaz inguratubat, ceinen oinén azpian baitzén ilharguia, eta buruän hamabi içarrezco coroabat. 	 tban ilmma yat-tmatart imqqurn ġ-ignwan. tga zund yat-tmġart ilsan tafukt, yili-wayyur ġ-ddu iḍarn-ns, yili f-ih̬f-ns yan-ttaj n-sin d-mraw n-itri.


Eta scientiari temperantia, eta temperantiari patientia, eta patientiari pietatea: 	 tzaydm f-twassna n-rbbi a-bdda-tġwim ġ-ih̬f-nnun, tzaydm f-mayan a-bahra-tzgam ġ-lḥqq, tzaydm f-mayan a-bdda-trḍum rbbi,


Anayeác, etzaretela adimenduz haour: baina çareten malitiaz haour, eta adimenduz çareten guiçon eguinac. 	 way-aytma, a-ur-tswingimm zund tarwa mẓẓinin. illa fllawn a-tmẓẓim ġ-ma-yʷh̬šnn, walaynni imġurat ġ-lɛaql-nnun.


Ecen eztitugu gure buruäc predicatzen, baina Iesus Christ Iauna: eta gu, çuen cerbitzari garela Iesusgatic. 	 ašku urd f-ih̬f-nnġ a-f-a-ntbrraḥ, walaynni ar-ntbrraḥ f-yasuɛ lmasiḥ, ar-nmala is-iga ntta siditnnġ, ng nkkʷni ih̬ddamn-nnun s-ism l-lmasiḥ.


Arramberritzac gauça hauc, protestatzen dualaric Iaunaren aitzinean ezteçan nehorc hitzez iharduqui, baita probetchuric batre ekarten eztuen gauça, aitzitic ençuleac erautzen dituena. 	 ssktay-asn-d kullu mayad, tamrt-tn ġ-lgddam n-rbbi ad-ur-tmjaḥadn f-iwaliwn, ašku imjaḥadn ur-a-tnfaɛn i-yat. ar-ġir-thlakn ġwilli-asn-sflidnin.


Orduan dioste, Certan bada batheyatu içan çarete? Eta hec erran ceçaten, Ioannesen Baptismoan. 	 isqsa-tn ilmma: «ma-iga-udum lli-s-tddmm?» inin-as: «udum lli-s-a-issddam yuḥanna.»


Hunec campora idoqui citzan hec, miraculuac eta signoac eguinez Egypten, eta itsasso gorrian, eta desertuan, berroguey vrthez. 	 ġakudan issufġ-tn-d zġ-ġin, iskr lmɛjizat d-tmitar tjhhdnin ġ-miṣr ula ġ-dar-umda aẓggʷaġ ula kkuẓ id-mraw n-usggʷas ġ-lh̬la.


Baina eguiten dudana eguinen-ere badut: occasione bilha dabiltzaney occasionea trenca diecedançát: gloriatzen diraden gauçán gu bay beçalaco eriden ditecençat. 	 ġmkan a-rad-bdda-skarġ, baš a-ur-iẓḍarn kra n-mddn ad-talġn ih̬f-nsn ar-ttinin izd zund nkkʷni ad-skarn.


Nitan ikussi duçuen, eta orain ençuten duçuen combat bera duçuela. 	 tkšmm ula kunni s-imiġ lli-tẓram mmaġġ srs nkki, tsfldm ula ġilad is-a-sul-srs-tmmaġġ.


Eta Pierris behereco salán cegoela, ethor cedin Sacrificadore subiranoaren nescatoetaric bat: 	 imma bṭrus illa-sul ġ-iyzdar ġ-wammas n-tgmmi. tašk-id yat-th̬ddamt n-unmġur n-tgmmi n-rbbi


Eta Iesusec Pierrisen etchera ethorriric, ikus ceçan haren ama-guinharreba ohean cetzala, eta helgaitzac çaducala. 	 iftu yasuɛ s-tgmmi n-bṭrus, yaf-n taḍggʷalt n-bṭrus tgn, tuḍn s-tawla.


Baldin vicitze hunetan solament Christ baithan sperança badugu, guiçon gucietaco miserablenac gu gara. 	 mrad is-iḥudda rrja-nnġ ġ-lmasiḥ ġir i-tudrt-ad, nkkʷni a-ra-d-qqann imṭṭawn uggʷar n-kullu mddn.


Bada biharamunean ethorri ciradenean Agrippa eta Bernice pompa handirequin, eta sarthu ciradenean audiencián capitainequin eta hirico gendé authoritatezcoequin: Festusen manamenduz erekar cedin Paul. 	 ndid azkka yašk-id agribbas d-barniki s-lhibt iggutn, kšmn s-uḥanu imqqurn l-lmḥkama, ntni d-inmġurn n-iɛskrin d-imġarn n-tmdint. inkr fastus yamr ad-d-šškšmn bulus.


Eta harc ihardesten çuela erran ceçan, Eznaiz igorri Israeleco etcheco ardi galduetara baicen. 	 isawl srs yasuɛ yini-as: «ġir ulli n-tuwrut ijlan lli-igan ayt-rbbi a-f-di-tyazanġ.»


Baina discipuluac haren ingurura bildu ciradenean, iaiquiric sar cedin hirian: eta biharamunean ioan cedin Derbera Barnabasequin 	 munn-d ilmma imḥḍarn lullin-as, s-inkr bulus iwrri s-tmdint. ndid azkka iffuġ nttan d-barnaba ddun s-tmdint n-darba.


Eta ketic ilki citecen othiac lurrera, eta bothere eman cequién lurreco scorpionéc duten beçalaco botherea. 	 tffuġ-d-ilmma-tmurġi zġ-waggu, tettrs f-wakal, ttfk-as-tẓḍḍart a-tqqs zund iġrdm.


Eta iaunz deçaçuen guiçon berria, cein Iaincoaren araura creatu içan baita iustitiatan eta eguiazco saindutassunetan. 	 baš a-twrrim tgm mddn l-ljdid. ašku iskr-kʷn rbbi zġ-ljdid baš a-tfulkim ġmklli ifulki ntta, ar-tskarm kullu ma-t-itrḍun.


Haur cen ia heren aldia Iesus bere discipuluey manifestatu içan çayena hiletaric resuscitatuz gueroztic. 	 h̬tad a-igan tis kraṭṭ-twal n-is-d-iban yasuɛ i-imḥḍarn-ns tiġurdin n-ma-d-inkr zġ-lmut.


Guero erran ciecén, Israeltar guiçonác, gogoauçue ceurotara, guiçon hauçaz cer eguinen duçuen. 	 isawl ilmma d-ayt-lmḥkama yini-asn: «wa-irgazn ayt-rbbi, swangmat bahra ur-ta-tskirm kra i-mddn-ad.


Bainaitzitic, o guiçoná, hi nor aiz Iaincoaren contra replicatzen duana? Ala erranen drauca gauça moldatuac hura moldatu duenari, Cergatic hunelaco eguin nauc? 	 imma kiyi a-bnadm, ma-tgit aylliġ trit a-trart awal i-rbbi? is-ra-tini-tmkilt i-ufh̬h̬ar «mah̬ aylliġ-iyi-tskrt ġmkad?»


Ecen nahi nuque guiçon guciac liraden ni beçala: baina batbederac bere dohain propria du Iaincoaganic, batac hunela eta berceac hala. 	 riġ kullu mddn ad-gn zund nkki, walaynni kraygatt yan d-mad-as-ifka rbbi. yan ityawfka-yas a-ig ġmkad, d-yan ityawfka-yas a-ig ġmkan.


Hala beraz, norc-ere çuetaric bere on guciac ezpaititu renuntiatzen hura ecin date ene discipulu. 	 ġmkad a-s-awn-nniġ, wanna gigun ur-ifiln kullu ma-dars-illan, ur-ra-yiẓḍar a-ig amḥḍar-inu.


Eta baldin nehorc ençun baditza ene hitzac, eta ez sinhets, nic eztut condemnatzen hura: ecen eznaiz ethorri mundua condemna deçadançát, baina mundua salua deçadançat. 	 wanna isflidn i-iwaliwn-inu ur-a-srsn-iskar, urd nkki a-ra-fllas-iḥkam. ašku uškiġ-d s-ddunit ad-jjnjmġ ddunit, urd a-fllas-ḥkamġ.


Eta anhitz berce hitzez testificatzen çuen, eta exhortatzen cituen, cioela, Salua çaitezte natione gaichto hunetaric. 	 izayd bṭrus ifk tugga-ns izzɛam-tn s-iwaliwn ggutnin yini-asn: «skrat kullu f-a-tnjmm zġ-lɛqubit lli-ra-d-iḍr f-tasut-ad yʷh̬šnn.»


Baina baldin nic Iaincoaren Spirituaz campora egoizten baditut deabruac, beraz ethorri da çuetara Iaincoaren resumá. 	 walaynni iġd s-rruḥ n-rbbi a-s-a-ssufuġġ ljnun, issanat is-d-darun-tuška-tgldit n-rbbi.


Bada recebitu vkan ditut gauça guciac, eta abundantia dut: complitu içan naicela, diot, Epaphroditeganic recebituric çueçaz igorriac, vrrin onetaco vssain anço, Iaincoaren gogaraco eta placentiataco sacrificio. 	 imma ġilad ha-yyi šbɛaġ, yili dari ma-yufan zġ-lh̬ir, ašku issruḥ-iyi-d abafruditus maylli-yyi-di-tuznm. iga zund tujjut imimn ula zund yat-twafka ittrsn ġ-lgddam n-rbbi lli-s-ifrḥ irḍu srs.


Baina mundu hunetaco ansiéc, eta abrastassunezco enganioac, eta berce gaucetaco guthiciéc barneraric ithotzen dute hitza, eta fructu gabetzen da. 	 walaynni ddan asin tiġufiwin n-ddunit lhun s-wayda irin tiġawsiwin yaḍni. ġayan a-iššqajjin awal-an aylliġ ur-d-yiwi ṣṣabt.


Eta hec iharduquiten çutén bere artean, cioitela, Hori dio, ceren oguiric hartu eztugun. 	 imma ntni ar-ssmqsan i-ngratsn ar-ttinin: «ur-d-niwi aġrum, mayan a-f-inna awal-ad.»


Eta beguira çaitezte guiçonetaric: ecen liuraturen çaituzte consistorioetara, eta bere synagoguetan açotaturen çaituzte. 	 rarat lɛaql-nnun zġ-bnadm, ašku ra-kʷn-in-dḥayn s-lmḥkamat, ssġuršn-kʷn ġ-tgʷmma n-tẓallit,