Diotsa Iudasec, ez Iscariotec, Iauna, nondic da ceren guri eure buruä manifestaturen baitraucuc, eta ez munduari? 	 isqsa-t yahuda yaḍni urd ish̬aryuṭ, yini-as: «mamnk a-sidi a-rad-aġ-di-tssbayynt ih̬f-nnk, ur-ra-ti-tssbayynt i-ddunit?»


Edo cein emazte hamar drachma dituenec, baldin gal badeça drachmabat, eztu arguia vizten eta etchea escobatzen, eta bilhatzen diligentqui hura eriden deçaqueno? 	 «ma-ra-tskr-tmġart nna-iṭṭafn mraw n-uqarid n-nnuqrt iġ-as-ijla yan gisn? ra-tssrġ lqndil tars kullu tigmmi ar-srs-tsiggil ard-ti-taf.


Handia manera orotara: eta gucién gainetic ceren Iaincoaren declarationeac cargutan eman baitzaizte. 	 rad-awn-iniġ, ntni ad-dar timih̬ar s-kigan. tamah̬irt tamzwarut: ntni a-mi-ifka rbbi iwaliwn-ns.


Eta egun hartan berean adiquisde citecen elkarren artean Pilate eta Herodes: ecen lehen etsay ciraden elkarren artean. 	 ġassan a-d-imšaška hirudus d-bilaṭus wah̬h̬a-sttin-tkka taẓit i-ngratsn.


Eta erran ciecén, Hauc dirade erraiten nerauzquiçuen hitzac, oraino çuequin nincela, ecen behar ciradela complitu niçaz Moysesen Leguean, eta Prophetetan, eta Psalmuetan scribaturic dauden gauça guciac. 	 isawl-daġ yasuɛ yini-asn: «ġmkad a-s-yuwfa maylli-awn-nniġ ġ-uwssan-an ġ-sul-didun-lliġ. nniġ-awn, iqqan-d a-ijru kullu ma-flla-ityaran ġ-ššrɛ n-musa ula arratn l-lanbiya ula imurign n-rbbi.»


Eta ihardesten çuela erran cieçón Iesusec, Martha, Martha, arrangura dun, eta tormentatzen aiz anhitz gauçaren ondoan: 	 isawl srs siditnnġ yini-as: «marta, marta, ha-kmmi tuḥlt bahra, thuwwlt ih̬f-nnm s-kigan d-tġawsiwin.


Ezta lurrecotzat, ez ongarricotzat deusgay: baina camporat egoizten da hura. Ençuteco beharriric duenac, ençun beca. 	 ur-sul-tgi i-wakal ula tga i-ugudi n-umazir. ra-stt-awin mddn luḥn-tt-in s-brra. wanna dar imzgan a-srsn-isflid, illa fllas a-isfld.»


Bada elemosyna eguiten duanean, ezteçála trompettá io eraci eure aitzinean, hypocritéc eguiten duten beçala synagoguetan eta carriquetan, guiçonéz estima ditecençát: eguiaz diotsuet recebitzen dutela bere saria. 	 iġ-tfkit i-kra n-umẓluḍ, a-ur-tutt nnaqus baš a-k-ẓrn mddn. han ġmkan ad-skarn ayt-sin-uwdmawn ġ-tgʷmma n-tẓallit ula ġ-tswak baš a-tn-alġn wiyyaḍ. lḥqq a-rad-awn-iniġ, mayan ka-rad-asn-yili.


Baina bada anhitz berce gauçaric-ere Iesusec eguinic, cein baldin scribatuac balirade punctuz punctu, munduac-ere eztut vste eduqui litzaqueela scriba litezquen liburuäc. 	 kigan d-tġawsiwin yaḍni iskr-tnt yasuɛ. irwas-iyi iġ-tnt-kullu-nura yat s-yat, ur-ra-tamu ddunit kullu arratn-an.


Bada hedéz estecatu çuten ondoan, erran cieçón aldean çayón Capitainari Paulec, Hauçu çarete Romaco den baten eta condemnatu eztenaren açotatzera? 	 walaynni lliġ-t-krsn a-t-ssġuršn, isawl bulus s-lqbṭan lli-ibiddn ġin yini-as: «is-illa ġayad ġ-lqanun a-tssġuršm yan iṭṭafn taġamt ġ-ayt-ruma d-nttan ur-ta-fllas-utn lḥukm f-kra iskr-t?»


Ecen eguia duc, circoncisionea probetchable dela, baldin Leguea beguira badeçac: baina baldin Leguearen hautsle bahaiz, hire circoncisionea preputio bilhatzen duc. 	 rad-ak-išwu iġ-tgit zġ-willi tẓallanin i-ddat-nsn, iġ-a-tskart s-ššrɛ. walaynni iġ-ur-a-tskart s-ššrɛ, han taẓallit n-ddat-nnk ur-tgi yat.


Baina Iaunaren Aingueruäc gauaz irequi citzan presoindeguico borthác: eta hec campora idoquiric, erran ceçan, 	 walaynni ġ-iḍ-an yuška-d yal-lmalak n-sidi rbbi, irẓm tiflwin l-lḥbs issufġ-d irqqasn yini-asn:


Ezeta laur milla guiçonén çazpi oguiéz, eta cembat sasqui goititu cintuzten? 	 nġd ssa n-tngʷal lli-bbiġ i-kkuẓ id-walf, ula mnšk n-tryalt a-tusim n-tuffaẓ?


Har ceçaten bada berriz harri Iuduéc haren lapidatzeco. 	 nkrn mddn-an ġakudan, asin-daġ iẓran ma-s-a-t-kkatn.


Baina ceren ikustera ilki içan çarete? guiçon abillamendu preciosoz veztitu baten? huná, abillamendu preciosoac ekarten dituztenac, reguén etchetan dirade. 	 ma-s-a-ttidum? izd a-tẓrm kra n-urgaz ilsan ibrdan šwanin? han ġwilli dar ibrdan šwanin, ġ-tgʷmma n-igldan a-ġ-llan.


Eta bide baquezcoa eztute eçagutu vkan. 	 aġaras n-sslamt ur-jju-t-ssinn.


Eta harçaz sinhesten duçue hura hiletaric resuscitatu duen eta hari gloria eman draucan Iaincoa baithan, çuen fedea eta sperançá Iaincoa baithan licençat. 	 hati f-ssibt l-lmasiḥ a-s-tumnm s-rbbi lli-t-id-issnkrn zġ-lmut issattuy-t s-lmjd. d-ġmkad a-s-izga liman-nnun d-rrja-nnun ġ-rbbi.


Eta ia Oliuatzetaco mendi ondora hurbiltzen cela, has cedin discipulutze gucia alegueraz Iaincoaren laudatzen ocengui, ikussi vkan cituzten verthute guciacgatic, 	 lliġ ilkm agsar n-uwrir n-zzitun, yakmur-n s-tmdint, frḥn kullu imḥḍarn-an ggutnin, ar-talln awal-nsn ar-talġn rbbi f-kullu tiġawsiwin lli-ẓran mqqurnt


Baldin guiçonén testificationea recebitzen badugu Iaincoaren testificationea handiago da: ecen haur da Iaincoaren testificationea, cein testificatu vkan baitu bere Semeaz. 	 nmyar a-nsflid s-tugga n-bnadm, walaynni tugga n-rbbi ugʷrnt tin bnadm. rbbi a-igan inigi, ifk tugga f-yus.


Erraiten draue Iesusec, Aditu dituçue gauça hauc guciac? Diotsate, Bay Iauna. 	 yini-asn yasuɛ: «is-tfhmm kullu tiġawsiwin-ad ġila?» inin-as: «nfhm-tnt.»


Refrigeramendutaco demborác ethorri diratenean Iaunaren presentiatic, eta igorri duqueenean çuey aitzinetic erran içan çaiçuena, Iesus Christ: 	 ifk-awn ussan l-lbaraka zġ-dars, yazn-awn-d-daġ yasuɛ lli-iẓli a-ig lmasiḥ-nnun.


Ecen eztun deus impossibleric içanen Iaincoa baithan. 	 ašku ur-illi kra mi ur-iẓḍar rbbi a-t-iskr.»


Ecen Tabernaclea edificatu içan da, diot, lehena ceinetan baitziraden candelera, eta mahaina, eta propositioneco oguiac, cein deitzen baita Leku sainduac. 	 ssġlin ġmkan yan-uh̬iyyam, tili gis yat-tḥanut, ar-as-ttinin ‹taḥanut tamẓlayt›, lli-ġ-tlla lḥska ula ṭṭbla lli-f-a-srasn aġrum ġ-lgddam n-rbbi.


Orain bada eguite bera-ere acaba eçaçue, nolaco içan baita nahiaren gogo presta, halaco biz acabatzea-ere vkanaren arauez. 	 kmmlat-t ġilad unšk nna-mi-tẓḍarm, tirim a-ti-tkmmlm ġmklli-ti-tnawlm ġ-isizwar.


Eta nic erraiten drauçuet, Esca çaitezte, eta emanen çaiçue: bilhaeçaçue, eta eridenen duçue: bulka eçaçue eta irequiren çaiçue. 	 rad-awn-iniġ, ḍalbat rbbi rad-awn-ifk, sigglat dars ra-tafm, ssḍuqqrat-n srs rad-awn-irẓm.


Luc bera duc enequin. Marc harturic erekarrac eurequin: ecen probetchable diat cerbitzucotz. 	 ġir luqa a-didi-iqaman. riġ a-tzrit dar marqus tawit-t-id didk, ašku iẓḍar a-yyi-iɛawn ġ-twuri.


Nola raçoina baita nic haur estima deçadan çueçaz gucioz, ceren bihotzean baitzadutzatet, eta ene estecaduretan, eta defensionean eta Euangelioaren confirmationean çuec gucioc enequin baitzarete participant ene gratian. 	 iqqan-iyi-d a-gigun-swingimġ kullukn ġmkan, ašku usiġ-kʷn-bdda ġ-uwl-inu. lliġ a-tḥamaġ f-lh̬bar ifulkin ar-t-zzgaġ ġ-uwlawn n-mddn, ula ġilad ġ-tyamaẓġ iliġ ġ-iskraf, tkšmm didi kullukn ġ-lbaraka n-twuri-ad.


Gauça hauén merkatariac bada abrastu içanic vrrun harenganic egonen dirate haren tormentaren beldurrez, nigarrez eta deithorez daudela. 	 ula isbbabn lli-rbḥnin s-sslaɛt lli-gis-zznzan, rad-biddn ġ-tuggugt, iksaḍn a-ur-fllasn-tḍr lɛqubit ula ntni dids. ar-ssġuyyun ar-allan ar-ttinin:


Dembora hartan ioaiten cen Iesus ereincetan gaindi Sabbath egun batez: eta haren discipuluac ciraden gosse, eta has citecen buruca idoquiten, eta iaten. 	 yan-wass ġ-uwssan-an, iga ass n-usunfu, ifta yasuɛ ġ-igran ġ-gr imndi. inġ laẓ imḥḍarn-ns, bdun ar-tkkisn tizlfin ar-šttan.


Erraiten çutela, Iauna, orhoitu gaituc nola abusari harc vici cela erran ceçan, Ondoco heren egunean resuscitaturen naiz. 	 inin-as: «a-sidi, ur-nttu ma-inna bu-tkrkas-an lliġ sul iddr, inna ‹ġ-wis kraḍ-uwssan rad-d-nkrġ zġ-lmut.›


Ecen gauça hauc norçaz erraiten baitirade hura berce leinuri appartenitzen çayó, cein leinutaric nehorc ezpaitu aldarea cerbitzatu vkan. 	 ur-igi-unmġur-ad zġ-tqbilt n-lawi, walaynni iga zġ-yat-tqbilt yaḍni lli-zġ-ur-jju-ih̬dim kra n-yan ġ-twuri n-uẓru n-tġrsi.


Eta erran cieçón mahasti çainari, Huná, hirur vrthe dic ethorten naicela fructu bilha ficotze hunetara, eta eztiat erideiten: picca eçac: certaco lurra-ere empatchatzen du? 	 yini i-uh̬ddam-ns: ‹ẓr, kraḍ isggʷasn ayad siggilġ ikuzarn ġ-tazart-ad, ur-jju-gis-ufiġ yat. zayd ġilad bbi-tt a-ur-ġir-tamẓ akal.›


PAVLEC Iesus Christen Apostolu Iaincoaren vorondatez denac, eta Timotheo anayeac, Iaincoaren Eliça Corinthen denari, Achaia gucian diraden saindu guciequin: 	 zġ-bulus arqqas l-lmasiḥ yasuɛ ġmklli ira rbbi, d-zġ-gʷmatnnġ timutaws. i-umnaggar n-rbbi ġ-tmdint n-kurintus ula kullu imẓlayn n-rbbi ġ-tmazirt n-ah̬aya.


Ecen hautaric dituc etchetara forratzen diradenac, eta gathibu dadutzatenac emazteto bekatuz cargatuac, guthicia diuersez erabiliac, 	 wan ġwid a-ikššmn s-tgʷmma zund ingʷmarn, ar-tt-zzrayn f-tmġarin lli-ur dar lɛaql, ẓẓayn fllasnt ddnub-nsnt, ar-tnt-itawi kullu kra ttirint.


Bada gogotic haren hitza recebitu çutenac, batheya citecen, eta augmenta citecen egun hartan hirur milla arimaren inguruäz. 	 ssddmn ilmma kullu willi umnnin iwaliwn-ns. ġassan ad-asn-izuyd rbbi ma-itggan kraḍ id-walf (3000) n-yan.


Diotsa emazteac, Iauna, indac vr horretaric, egarri eznadin, eta ethor eznadin huna idoquitera. 	 tini-as-d-tmġart ġakudan: «wa-sidi, fk-iyi aman-ad, a-yyi-ur-sul-yaġ irifi ula-da-d-sul-ttaškiġ a-n-aggʷmġ.»


Ceinec predestinatu vkan baiquaitu bere baithan adopta guençançát Iesus Christez, bere vorondatearen placer onaren araura, 	 iqṣad ad-aġ-ig d-tarwa-ns f-uwdm n-yasuɛ lmasiḥ. ġmkan a-ira, irḍu srs.


Aleguera çaitezte Iaunean bethiere: berriz diot, aleguera çaitezte. 	 frḥat-bdda ġ-siditnnġ. ra-t-daġ-iniġ, frḥat.


Ecen badaritzat eznaicela deusetan Apostolu excellentenac baino mendreago içan. 	 walaynni irwas-iyi is-ur-iyi-akkʷ-ufn mddn-an lli-tgam d-irqqasn hiyyanin.


Hura içanen dun handi, eta eritziren ciayón Subiranoaren Semé: eta emanen diraucan Iainco Iaunac bere aita Dauid-en thronoa. 	 ra-ig wad bahra ihiyyan. rad-as-ttinin ‹yus n-umattuy›. rad-as-ifk sidi rbbi lɛrš n-jddis dawd,


Eta Hitza haragui eguin içan da, eta habitatu içan da gure artean, (eta contemplatu vkan dugu haren gloriá, gloriá diot Aitaganic engendratu bakoitzarena beçala) gratiaz eta eguiaz bethea 	 awal-an iwrri iga bnadm, izdġ ġ-gratnnġ, nẓr lmjd-ns. iga lmjd n-walli igan yan dar babas, tigat gis lbaraka d-lḥqq.


Eta hec has citecen tristetzen: eta hari erraiten bata bercearen ondoan, Ni naiz? eta berceac, Ni naiz? 	 ṭiyyr-asn bahra, bdun ar-t-sqsan kullutn, kud yan ar-ittini: «yak, urd nkki?»


Orduan ethor citecen batzu herengana, ekarten çutela laurez eramaiten cen paralyticobat. 	 aškin-d kkuẓ mddn asin-d yan-urgaz ikušmn.


Eta discipuluetaric batbederac bere ahalaren arauez, delibera ceçaten aiutatan cerbaiten igortera Iudean habitatzen ciraden anayey. 	 mšaškan-d imḥḍarn f-ad-aznn kra l-lmɛawnt i-aytmatn ġ-tmazirt n-yudaya, ifk kud yan gisn ġunšk lli-mi-iẓḍar.


Eta eraman içan ciraden Sichemera, eta eçarri içan ciraden sepulchrean, cein erossi baitzuen Abrahamec diruren preciotan Emor Sichemeco semearen semetaric. 	 awin-tn-d ilmma s-tmdint n-šakim, mḍln-tn ġ-umḍḍal lli-sttin ikka ibrahim isġa-t s-nnuqrt dar ayt-ḥamur.


Eta ikussiren du haragui guciac Iaincoaren saluagarria. 	 rad-ẓrn kullu mddn anjjam lli-ra-d-yazn rbbi.›»


Bada vici naiz, ez guehiagoric ni, baina vici da nitan Christ eta orain haraguian vici naicen vicitzeaz Iaincoaren Semearen fedeaz vici naiz, ceinec onhetsi vkan bainau, eta eman vkan baitu bere buruä enegatic. 	 ha-yyi mmutġ d-lmasiḥ f-uggjdi-ns. urd sul nkki a-iddrn walaynni lmasiḥ a-gigi-iddrn. kullu mad-skarġ ġilad, ar-t-skarġ f-ssibt n-mad-umnġ s-yus n-rbbi lli-gigi-iḥnnan ifk tudrt-ns flla.


Niri gaitz dariztanac, ene Aitari-ere gaitz daritza. 	 wanna-yyi-ikurhan, hati ikurha baba.


Eta erraiten çuten hetaric anhitzec, Deabrua du, eta erhotu doa: cergatic horri behatzen çaizquiote? 	 iggut gisn ma-ittinin: «kra l-ljnn a-t-ikšmn, iffuġ ih̬f-ns. mah̬ aylliġ a-yas-sul-tsflidm?»


Eta hala eguin ceçaten, eta iar citecen guciac. 	 skrn ma-s-asn-inna ssgawrn-tn kullutn.


Erraguc bada, cer irudi çaic? bidezco da Cesari tributaren emaitea, ala ez? 	 imma ġilad ma-ra-tinit? is-iḥlla a-nakka ḍabiyt i-qayṣr nġd uhu?»


Dohatsu dirade haren manamenduac beguiratzen dituztenac: çucen dutençát vicitzeco arborean, eta borthetaric sar ditecençát Ciuitatera. 	 imbarkin ad-gan ġwilli sirdnin timlsa-nsn ad-asn-yili lḥqq ad-kšmn zġ-imawn n-tmdint ššn zġ-usġar n-tudrt.


Nehorc bi nabussi ecin cerbitza ditzaque: ecen edo batari gaitz eritziren drauca, eta berceari on: edo batarequin eduquiren du eta bercea menospreciaturen. Ecin cerbitza ditzaqueçue Iainçoa eta abrastassunac. 	 «ur-ra-yiẓḍar yan a-iqasa sin id-sidis. imma ra-ikrhu yan yiri wayyaḍ, nġd ra-ituqqar yan iḥgr wayyaḍ. ur-ra-tiẓḍarm a-tgm ismgan n-rbbi d-win-wayda.


Eta Salmonec engendra ceçan Booz Rachabganic. Eta Boozec engendra ceçan Obed Ruthganic. Eta Obed-ec engendra ceçan Iesse. 	 salmun yuru buɛaz (tga innas raḥab). buɛaz yuru ɛubid (tga innas raɛut). ɛubid yuru yassa,


Hunetan manifestatu içan da Iaincoaren gureganaco charitatea, ceren bere Seme bakoitza igorri vkan baitu Iaincoac mundura, harçaz vici garençát. 	 ġmkad a-s-aġ-d-issbayyn rbbi lḥnant-ns: yuzn-d ġwalli igan yus s-ddunit, baš ad-aġ-tili tudrt f-ssibt-ns.


Eta hec haur ençunic far citecen arthatsean templean, eta iracasten ari ciraden. Eta ethorriric Sacrificadore subiranoac, eta harequin ciradenéc bil ceçaten conseillua eta Israeleco haourrén Anciano guciac: eta igor ceçaten presoindeguira erekar litecençát. 	 lliġ-d-iġli-wass, skrn irqqasn s-wawal-ns, kšmn s-tgmmi n-rbbi ar-sslmadn mddn. lliġ inkr-unmġur n-tgmmi n-rbbi d-imddukkʷal-ns, ssmunn-d imġarn l-lmḥkama n-ayt-rbbi kullutn, aznn s-lḥbs ad-d-awin irqqasn s-darsn.


Baina emazteari adatsdun içatea gloria çayola? ceren adatsa estalguitzat eman içan baitzayó. 	 walaynni tfulki-tmġart nna-dar azzar iġzzifn, ašku ifka-yas rbbi azzar-ns zund yat-tmlsit.


Eta harc erran ciecén, Eguiaz erraiten drauçuet, nehor eztela vtzi duenic etchea, edo aitamác, edo anayeac, edo emaztea, edo haourrac Iaincoaren resumaren causaz, 	 yini-asn yasuɛ: «lḥqq a-rad-awn-iniġ, wanna-n-ifln tigmmi-ns nġd tamġart-ns nġd aytmas nġd babas nġd innas nġd tarwa-ns f-ssibt n-tgldit n-rbbi,


Eta Scribetaric batzu ciraden han iarriac, eta iharduquiten çuten bere bihotzetan, hunela, 	 llan ġin kra n-imslmdn n-ššrɛ, gawrn ar-swingimn d-ih̬f-nsn:


Eta erran ceçan Philippec, Baldin sinhesten baduc eure bihotz guciaz, ahal aite. Eta ihardesten çuela harc erran ceçan, Sinhesten diat Iaincoaren Semea dela Iesus Christ. 	 yini-as filibbus: «ur-illi ma-rad-ak-t-ikkis iġ-tumnt s-nniyt n-uwl-nnk.» yini-as: «ha-yyi umnġ is-iga yasuɛ lmasiḥ yus n-rbbi.»


Eta Pilatec ihardetsi cerauen, cioela, Nahi duçue larga dieçaçuedan Iuduén Regueá? 	 isqsa-tn bilaṭus: «is-tram ad-awn-rẓmġ i-ugllid n-ayt-yudaya?»


Eta eriden duenean eçarten du bere sorbaldén gainean alegueraric. 	 ġakud nna-stt-yufa ra-stt-id-yasi f-tġʷraḍ-ns ifrḥ bahra,


(Iesus bera batheyatzen ari ezpacen-ere, baina haren discipuluac) 	 urd f-ufus n-yasuɛ a-f-a-tddamn walaynni f-ufus n-imḥḍarn-ns,


Baina guehiagoric publica eztadin populuaren artean, defenda diecegun mehatchuz, eztaquizquión guehiagoric minça icen horretan nehori-ere. 	 walaynni ih̬ṣṣa a-ur-izayd ġayad ġ-dar mddn s-uggʷar. ra-tn-nssiwd baš a-ur-sul-sawaln i-yan s-ism n-yasuɛ.»


Eta claroqui propos hunez minçatzen cen. Orduan apparta ceçan Pierrisec, eta has cequión reprotchatzen. 	 ġmkad a-s-asn-inna, ur-fllasn-issntil yat. yawi-t ilmma bṭrus a-t-iẓi f-wawal-ad.


Gure Aitén Iaincoac resuscitatu vkan du Iesus, cein çuec çurean vrkaturic hil vkan baituçue. 	 ašku rbbi n-imzwura-nnġ issnkr-d yasuɛ lli-tnġam f-uggjdi.


Eta ciraden leku hartan islaco principal Publio deitzen cenaren possessioneac, ceinec gu recebituric, hirur egunez benignoqui logea baiquençan. 	 ilin kra n-igran ġ-tsga lli-ġ-nlla, gan win lḥakm n-igzir-an ism-ns bublyus. išškšm-aġ s-tgmmi-ns ig-aġ d-inbgiwn-ns kraḍ-uwssan.


Cembatenaz Aingueruäc baino excellentago eguin içan baita, hambatenaz hec baino icen excellentagobat acquisitu vkan du hetaric abantail. 	 iga-t rbbi d-wad yugʷrn lmalayka, ifk-as ism lli-yugʷrn ismawn-nsn.


Halacotz, vtziren ditu guiçonac aita eta ama eta iunctaturen çayó bere emazteari: eta biac haraguibat içanen dirade. 	 ġmklli ityaran: «mayan a-f-ra-ifl-urgaz babas d-innas imun d-tmġart-ns. hatnin sin rad-wrrin gn yan.»


Eta oihuz ceuden ocengui, cioitela, Saluamendua gure Iainco throno gainean iarria denaganic eta Bildotsaganic. 	 alln awal-nsn ar-ttinin: «rbbi-nnġ lli-iskiwsn f-lɛrš, nttan d-ulqqaġ ad-aġ-ijjnjmn.»


Orduan erran ceçan berce batec-ere, Iauna, Iarreiquiren natzaic hiri: baina permetti ieçadac behin etchecoetaric congit har deçadan. 	 yašk-id yan yaḍni yini-as: «rad-didk-munġ a-sidi, walaynni adj-iyi zwar a-n-msafaḍġ d-ayt-tgmmi.»


Eta etzieçón heretageric eman hartan, ez are oinaren bethea-ere: possessionetan hura emanen ceraucala promettatu baceraucan-ere, eta haren haciari haren ondoan, haourric ezpaçuen-ere. 	 walaynni ur-as-gis-ifki kra n-udġar a-ig wins ġ-uwssan-an. kra n-uwzun imẓẓin ur-as-t-ifki. walaynni inna-yas rbbi: ‹rad-ak-tt-fkġ ġ-mayd-d-iftan, a-tg tinnk kiyi d-tarwa-nnk.› ġmkan ad-as-inna wah̬h̬a ur-ta-dars-ilul kra n-warraw.


Guero nola baitzaquian Iesusec ecen berce gauça guciac ia complitu ciradela, compli ledinçát Scripturá, erran ceçan, Egarri naiz. 	 ġakudan issn yasuɛ is-ikmml kullu ma-fllas-illan, issafu ilmma ma-ityaran ġ-warra n-rbbi isawl-d yini: «hati rufiġ.»


Eta hurbil cen Iuduén bestá tabernaclén deitzen cena. 	 ġ-uwssan-an yakmur-d lɛid n-ayt-yudaya lli-mi-ttinin lɛid n-iḥšaš.


Eta disputa handiren ondoan, Pierrisec iaiquiric erran ciecén, Guiçon anayeác, çuec badaquiçue ecen haraitzinadanic Iaincoac gure artean elegitu vkan nauela, ene ahoz ençun leçaten Gentiléc Euangelioco hitza, eta sinhets leçaten. 	 yigat-wawal aylliġ inkr bṭrus yini-asn: «way-aytma, tssnm ġ-uwssan zwarnin isti-yyi rbbi zġ-gigun baš ad-sfldn ibrraniyn f-imi-nu i-lh̬bar ifulkin amnn srs.


Eta hura ikussiric itsas gainez çabilala, discipuluac trubla citecen, erraiten çutela, Fantosmabat da, eta beldurtiz oihu eguin ceçaten. 	 lliġ-t-ẓran imḥḍarn-ns ifta f-iggi n-waman iksaḍn bahra, gn taġuyyit inin: «kra n-waġʷẓn ayad.»


Ciostela, Scribatua da, Ene etchea orationetaco etchea da, eta çuec hura gaichtaguin lece eguin duçue. 	 yini-asn: «han ityara ġ-warra n-rbbi ‹tigmmi-nu ra-tg tigmmi n-tẓallit› imma kunni, hati trurm-tt tga ifri n-imh̬h̬arn.»


Baina haur baduc, Nicolaiten obrey gaitz baitariztec, hæy nic-ere gaitz diarizteat. 	 walaynni sul gik iqama ma-ifulkin, ašku ar-ttkrhut iskkirn n-mddn-an n-nikulawin ġmklli-tn-tkrhuġ nkki.


Iudean diraden desobedientetaric deliura nadinçát, eta Ierusalemen eguiteco dudan administratione haur, sainduén gogaraco dençát: 	 ḍalbat rbbi a-yyi-ijjnjm zġ-willi ur-umnnin ġ-tmazirt n-yudaya. tḍalbm-t ula f-imẓlayn-ns ġ-urušalim ad-rḍun s-maylli-s-riġ a-tn-srs-ɛawnġ,


Baina dohaingaitz emazte içorrén eta eredosquiten duqueitenén egun hetan. 	 rad-bahra-šqun-uwssan-an f-tilli gisn rbbunin ula tilli gisn ssngaynin.


Eta Ciuitatea bera cen quarratua, eta haren lucetassuna cen hambat nola çabaltassuna: eta neurt ceçan Ciuitatea vrrhezco canaberáz, hamabi milla stadiotaco, eta ciraden haren lucetassuna, eta çabaltassuna eta goratassuna bardin. 	 tngadda-tġzi n-tmdint zġ-kkuẓṭ-tsgiw. iddu lmalak issġl tamdint s-uɛmud-ns. sin id-walf d-sin id-miyya (2200) n-kilimitr a-illan ġ-kraygatt tasga ula ġ-tiddi-ns.


Mundua eta hartan diraden gauça guciac eguin dituen Iaincoa, ceruären eta lurraren Iaun delaric, ezta escuz eguin templetan habitatzen. 	 ašku rbbi lli-iskrn ddunit ula kullu ma-gis-illan, nttan a-igan sidis n-ignna ula win-wakal. ur-a-izddġ ġ-tgʷmma tyawskarnin s-ifassn n-bnadm.


Ecen baldin Iosuec hæy eman balaraue reposic, etzatequeen guehiagoric berce egunez minçatu. 	 mrad is-tn-išškšm yašuɛ s-usunfu, ur-ra-isawl rbbi tigira f-yan-wass yaḍni.


Eta eraman ceçaten Esteben ohorztera Iaincoaren beldurra çuten guiçon batzuc, eta nigar handi eguin ceçaten haren gainean. 	 imma stifanus, mḍln-t kra n-mddn lli-tuqqarnin rbbi, taġ-tn-tguḍi-ns bahra.


Othoitz eguiçue bada çuen ihes eguitea eztén neguän, ezeta Sabbath egunean. 	 ḍalbat i-rbbi a-ur-awn-di-tašk-trula-yan ġ-tgrst ula ġ-wass n-usunfu.


Haur nahi vkan du Paulec harequin ioan ledin, eta harturic circoncidi ceçan hura leku hetan ciraden Iuduacgatic: ecen baçaquiten guciéc haren aita nola Grec cen. 	 yiri bulus a-t-dids-yawi. iẓẓall-as ġakudan i-ddat-ns, ašku ayt-yudaya ġ-tmdint-an ssnn is-iga babas abrrani.


Halacotz bere buruäc estranger iruditzen çaizté dissolutionezco insolentia berera hequin laster eguiten eztuçuenean, çuec gaitzerraiten çaituztela. 	 ar-gigun-tɛjjabn ar-kʷn-rggmn, ašku ur-a-ttirim a-didsn-ttmunum f-tillay-nsn.


Baldin beguiratu bahau etzena hire guelditzen? eta salduric hire botherean etzena? cer cen cergatic gauça hori gogoan eçarri behar auen? eztrauec guiçoney gueçur erran, baina Iaincoari. 	 lliġ ur-ta-inzi winnk a-iga, imma lliġ inza hati maylli gis tumẓt illa sul ġ-ufus-nnk a-srs-tskrt aynna trit. mah̬ aylliġ tqṣadt ġayad ġ-uwl-nnk? hati urd bnadm a-f-tsskarkst, walaynni tsskarkst f-rbbi.»


Orduan erran ciecén, Renda ietzoçue beraz Cesaren diradenac, Cesari: eta Iaincoaren diradenac, Iaincoari. 	 irar-asn: «fkat i-qayṣr ma-igan win qayṣr, tfkm i-rbbi ma-igan win rbbi.»


Nola Osea baithan-ere erraiten baitu, Deithuren dut ene populu etzena, neure populu: eta niçaz onhetsi etzena, neure onhetsi. 	 «ġwilli ur-ginin mddn-inu, rad-asn-iniġ ‹mddn-inu›. ġwilli ganin iġribn, rad-asn-iniġ ‹ayt-dari›.


Eta hemen hiltzen diraden guiçonec hamarrenac hartzen dituzté: baina han vici dela testimoniage duenac hartzen ditu. 	 imma ayt-lawi lli-tamẓnin tis mrawt ġilad, ntni bnadm kad-gan ar-tmtatn. walaynni ġwalli mi ifka ibrahim tis mrawt, ityara fllas is-iddr.


Ecen amatigatua içanen naiz hayén iniquitatetara eta hayén bekatuetara, eta eznaiz guehiagoric orhoit içanen hayén iniquitatéz. 	 ra-fllasn-ssittiġ ddnub-nsn, ur-sar-rad-d-swangmġ lh̬ʷšanat lli-skrn.»


Orduan huná, ethor cedin Iairus deitzen cen guiçombat, eta hura cen synagogaco principal: eta egotzi çuenean bere buruä Iesusen oinetara, othoitz eguin cieçon sar ledin haren etchera: 	 yašk-id yan-urgaz ism-ns yayrus, iga yan zġ-imġarn n-tgmmi n-tẓallit. iḍr-d ġ-dar iḍarn n-yasuɛ iḍalb-t bahra a-dids-imun s-tgmmi-ns


Eta aguertu denean fructua, bertan guiçonac du eçarten iguiteyá: ceren prest baita vztá. 	 iġ-nwant-ṭmẓẓin ra-d-yasi asmmawd ašku truḥ-tmgra.»


Eta hauc dirade elhorri artera hacia recebitzen dutenac, hauc dirade, diot, hacia ençuten dutenac: 	 kra n-mddn gan zund amud lli-iḍrn ġ-uzggʷar. sfldn i-wawal


Ecen Iaincoaren Seme Iesus Christ guçaz çuen artean predicatu içan dena, niçaz eta Syluanoz eta Timotheoz, ezta içan Bay eta Ez, baina Bay hartan içan da: 	 ašku yasuɛ lmasiḥ yus n-rbbi lli-f-a-darun-ntbrraḥ nkki d-silwanus d-timutaws, ur-gis-illi «iyah uhu» walaynni «iyah» a-bdda-iga.


Veilla eçaçue, eta othoitz eguiçue, sar etzaitezten tentationetan: spiritua prompto da, baina haraguia flacu. 	 awzat tḍalbm rbbi a-kʷn-issanf i-kullu ma-ra-kʷn-ijllu. hati ul n-bnadm ar-ittiri a-iskar afulki, imma ddat-ns tḍɛf.»


Eta eztute sperança guenduen beçala eguin, baina bere buruäc eman drautzate lehenic Iaunari, eta guero guri, Iaincoaren vorondatez. 	 ur-nġal ġ-uwssan-an is-rad-skrn ġunškan, imma ntni fkan ih̬f-nsn zwar i-siditnnġ, fkn-aġ ilmma ih̬f-nsn ula nkkʷni ġmklli ira rbbi.


Badacussac nola fedeac obratzen çuen haren obretan, eta obretaric fedea acabatu içan dela? 	 is-ur-tfhimt mayan? yumn ibrahim iskr, ikmml liman-ns s-iskkirn-ns.


Ençun vkan duçue ecen erran içan dela, On eritziren draucac eure hurcoari, eta gaitz eritziren draucac eure etsayari. 	 «tsfldm is-inna musa ‹a-tḥnnut ġ-umddakkʷl-nnk, tkrhut anuwwaš-nnk.›


Irudi eztudançát epistolaz icitu nahi çaituztedala. 	 a-ur-tġalm is-riġ a-kʷn-in-ssiwidġ s-tbratin-inu.


Baina gratia guciaren Iaincoac, ceinec deithu baiquaitu bere gloria eternalera Iesus Christ Iaunean, appurbat suffritu dugunean, compli confirma, fortifica eta finca çaitzatela. 	 walaynni rbbi lli-bdda-iran ad-aġ-ibark, iġra-yawn-d a-tkšmm s-lmjd-ns idumn ġ-tamunt l-lmasiḥ. tigira n-ma-trfufnm yan imikk, ra-kʷn-yawi s-sslamt ikmmln issdus-kʷn izzga-kʷn issbidd-kʷn f-llsas iṣḥan.


Ecen ceric da gure sperançá, edo bozcarioa, edo gloriagarrico coroa? ala ez cuec-ere Iesus Christ gure Iaunaren aitzinean haren aduenimenduan ? 	 ašku ġakud lliġ ra-d-yašk siditnnġ yasuɛ, ma-ra-ig ttaj n-rrja-nnġ d-lfrḥ-nnġ lli-s-ra-nzɛm ġ-lgddam-ns, abla kunni?


Ecen etzarete çuec minço çaretenac, baina çuen Aitaren Spiritu çuetan minço dena. 	 urd kunni a-ra-isawal walaynni ra-d-zgigun-isawal rruḥ n-rbbi babatun.


Ençuteco beharriric duenac, ençun beça. 	 wanna dar imzgan a-srsn-isflid, illa fllas a-isfld.


Baina iniustoqui eguiten duenac, recebituren du iniustoqui eguin duqueena: eta ezta personén acceptioneric. 	 imma wanna iskarn ma-yʷh̬šnn, rad-as-irar rbbi f-lh̬ʷšant lli-iskr. han rbbi ur-a-iskar s-uwdmawn.


Eta ezteçaçuen murmura, hetaric batzuc murmuratu vkan dutén beçala, eta deseguin içan baitirade deseguileaz. 	 a-ur-ntngmug zund kra gisn, ihlk-tn lmalak l-lmut.


Bada huna ethorri ciradenean, luçamenduric batre gabe, biharamunean iudicioco alkian iarriric, mana nieçán ekar ledin guiçona. 	 walaynni lliġ-d-didi-munn s-ġid ur-ssmaṭlġ taġawsa-yan. skiwsġ ndid azkka ġ-lmḥkama, amrġ ad-d-ssḥaḍrn argaz-an.


Haraguiaren arauez anhitz gloriatzen diradenaz gueroz, ni-ere gloriaturen naiz. 	 ggutn mddn ar-talġn ih̬fawn-nsn f-mad-asn-illan ġ-ddunit-ad. hati rad-sawlġ ula nkki ġmkan,


Eta huná, sorhayo batec ethorriric adora ceçan hura, cioela, Iauna, baldin nahi baduc, chahu ahal niroc. 	 yašk-id dars yan-unjdam iḍr-d ġ-lgddam-ns yini-as: «wa-sidi, tẓḍart a-yyi-tssġust iġ-trit.»


Ecen resurrectionean eztu nehorc emazteric hartzen ez emaiten ezconçaz: baina dirade Iaincoaren Aingueruäc ceruän beçala. 	 ġakud lliġ rad-nkrn ur-ra-tahaln ula-da-tahalnt, walaynni zund lmalayka n-ignna a-rad-gn.


Orduan diotsa Iesusec, Eguiaz erraiten drauat ecen egun, gau hunetan biguetan oillarrac io deçan baino lehen, hiruretan vkaturen nauála. 	 imma yasuɛ irur-as: «lḥqq a-rad-ak-iniġ, ġ-iḍ-ad ur-ra-iġr-ufullus snat-twal ard tinit kraṭṭ-twal ur-iyi-tssint.»


(Eta emaztea cen Grec, nationez Syrophenissiana) eta othoitz eguiten ceraucan campora egotz leçan deabrua haren alabaganic. 	 tga nttat tabrranit tg ullt-finiqiyya zġ-tmazirt n-ššam. tḍalb-t bahra a-issufġ ljnn zġ-illis,


Eta ihardesten çuela batac Cleopas deitzen cenac, erran cieçón, Hi euror aiz Ierusalemen arrotz, eta eztaquizquic hartan egun hautan eguin içan diraden gauçac? 	 irar-as yan gisn ism-ns klyubas yini-as: «izd ġir kiyi waḥduk ġ-gr willi ɛmmrnin urušalim a-ur-isfldn f-mayd gis ijran ussan-ad?»


Halaber nehorc eztrauca eratchequiten oihal pedaçu latzbat abillamendu çar bati: ecen compligarri eratchequiac edequiten du abillamendutic, eta gaizquitzenago da ethendurá. 	 ur-illi ma-itggan tadġart n-ttub l-ljdid i-tmlsit taqdimt, ašku ra-tkkis-tdġart l-ljdid zġ-tqdimt, tbbi s-uggʷar.


Iaiqui adi eure oinén gainera çutic. Orduan hura iauz cedin eta ebil cedin. 	 yini-as s-wawal itjhhdn: «nkr-d, tbiddt f-iḍarn-nnk,» s-yukʷi ibidd f-iḍarn-ns iftu.


Guero iganic eta oguia hautsiric eta ianic, eta luçaqui minçaturic arguirano, hala parti cedin. 	 iwrri-d ilmma bulus s-uflla, ibbi aġrum išš didnnġ. izayd ar-isawal aylliġ-di-tġli tafukt. ġakudan a-iffuġ imun d-uġaras.


Ecen eman drauçuet recebitu-ere vkan nuena: nola Christ hil içan den gure bekatuacgatic, Scripturén araura: 	 ašku awal ihiyyan lli-yyi-d-ilkmn, sslkmġ-awn-t-in ula kunni, iniġ-awn is-immut lmasiḥ a-yasi ddnub-nnġ ġmklli ityaran ġ-warratn n-rbbi.


Ala Iuduén ber da Iaincoa? ala ez Gentilen-ere? guerthuqui Gentilen-ere. 	 nlmd is-iskr rbbi sslamt ġ-gras d-mddn f-ssibt l-liman-nsn, urd f-ssibt n-iskkirn n-ššrɛ.


Eta, anayeác, ausartquichiago scribatu drauçuet partez, çuec orhoit eraciten bacintuztét beçala, Iaincoaz niri eman içan çaitadan gratiagatic, 	 walaynni s-zzɛamt ayd-s-awn-in-uriġ f-tġawsiwin-ad. zɛmġ ad-awn-tnt-id-ssktiġ ašku rbbi ad-iyi-ifkan lbaraka-yad,


Agueri den becembatean ecen Christen epistola guçaz administratua çaretela, scribatua ez tintaz, baina Iainco viciaren Spirituaz: ez harrizco tauletan, baina bihotzeco taula haraguizcoetan. 	 hati iban gigun izd tabrat l-lmasiḥ a-tgam, yura-tt ntta s-ufus-nnġ, urd s-ṣṣmḥ walaynni s-rruḥ n-rbbi lli-iddrn, urd f-tilwaḥ n-uẓru walaynni f-tilwaḥ n-uwlawn n-bnadm.


Eta erran ciecén, Ezteçaçuela deus eraman bidecotzát, ez vheric, ez maletaric, ez oguiric, ez diruric, eta eztuçuela birá arropa. 	 yini-asn: «a-ur-tasim yat i-uġaras. a-ur-tawim aɛmud nġd aqʷrab nġd aġrum nġd iqaridn nġd sin iqšban.


Eta erran cieçoten berriz, Cer eguin drauc? nolatan irequi ditu hire beguiac? 	 inin-as: «mad-ak-iskr? mamnk a-irẓm alln-nnk?»


Eta hecgatic sanctificatu diát neure buruä hec-ere sanctificatuac diradençát eguiáz. 	 f-ssibt-nsn a-f-ẓẓliġ ih̬f-inu i-uġaras-nnk baš ad-ẓẓlin ula ntni ih̬fawn-nsn i-uġaras-nnk s-lḥqq.


Eta hura dute liuraturen Gentiley, escarnia, eta açota, eta crucifica deçatençat: baina hereneco egunean resuscitaturen da. 	 fkn-iyi i-ibrraniyn a-gigi-tṭnaẓn ssġuršn-iyi agʷln-iyi f-uggjdi ard mmtġ. walaynni ġ-wis kraḍ-uwssan rad-d-nkrġ zġ-lmut.»


Hec harturic purificadi hequin, eta contribui eçac hequin, buruäc arrada ditzatençát: eta daquitén guciéc ecen hiçaz ençun dituztén gaucetaric deus eztela: baina euror-ere Leguea beguiratuz abilala. 	 awi-tn tssġust ih̬f-nnk didsn, tfkt fllasn ma-tn-ih̬ṣṣan i-usmakkrd n-iguyya-nsn. ġmkad a-s-rad-ẓrn mddn kullutn ur-igi yat ġaylli mi fllak sfldn. rad-issann is-a-tskart s-ššrɛ n-musa.


Gratia, misericordia, baquea dela çuequin Iainco Aitaganic, eta Aitaren Seme Iesus Christ Iaunaganic, eguiarequin eta charitaterequin. 	 rad-aġ-tili lbaraka d-rrḥmt d-sslamt zġ-rbbi babatnnġ d-yasuɛ lmasiḥ yus n-babatnnġ s-lḥqq d-lḥnant.


Eta hura eridenic itsassoaren berce aldean, erran cieçoten, Magistruá, noiz huna ethorri aiz? 	 lliġ-d-ufan yasuɛ ġ-tsga-yad n-umda inin-as: «way-amslmd, managu a-di-tuškit s-ġid?»


Segur, hunela eguin vkan draut Iaunac, visitatu nauen egunetan, ene laidoa guiçonén artetic ken leçançat. 	 ar-ttini: «hati ġilad ibark gigi sidi rbbi, isfiḍ lɛar-inu ġ-gr mddn.»


Diotsó Iesusec, Baldin perfect içan nahi bahaiz, oha, sal eçac duana, eta eman iecéc paubrey: eta vkanen duc thesaurbat ceruän: eta athor, arreit niri. 	 yini-as yasuɛ: «iġ-trit a-tgt wad ikmmln, zayd tzznzt kullu mad-dark-illan, tfkt-t i-imẓlaḍ yili-ak-wayda ġ-ignna. taškid-d ilmma tmunt didi.»


Baina hameca discipuluac ioan citecen Galilearát, mendira, non ordenatu baitzarauen Iesusec. 	 nkrn ilmma imḥḍarn s-yan d-mraw, ddun s-tmazirt n-jalil s-uwrir lli-s-asn-inna yasuɛ.


Eguiaz erraiten drauçuet, ezta ilki emaztetaric iayo diradenén artean nehor, Ioannes Baptista baino handiagoric: guciagatic-ere ceruètaco resumaco chipiena hura baino handiago da. 	 lḥqq a-rad-awn-iniġ, ur-illi ġ-tarwa n-tmġarin yan yugʷrn yuḥanna amsddam. imma wad kullu imẓẓin ġ-tgldit n-ignna, yugʷr yuḥanna.


Orduan Iesus eraman cedin Spirituaz desertura, deabruaz tenta ledinçát. 	 iddu yasuɛ ġakudan, yawi-t rruḥ lqudus s-lh̬la a-t-itarm iblis.


Orduan erran cieçón Scriba harc, Vngui, Magistruá, eguiazqui erran duc, ecen Iaincobat dela eta harçaz berceric eztela: 	 yini-as-umslmd n-ššrɛ: «ifulki ay-amslmd. s-lḥqq a-s-tnnit rbbi iga waḥdut, ur-illi abla ntta.


Baina Iesusec hec beregana deithuric dioste Badaquiçue ecen nationén gainean seignoriatzea laket çayenéc, hayén gainean seignoriatzen dutela, eta hayén artean handi diradenéc authoritatez vsatzen dutela hayen gainean. 	 imma yasuɛ iġra-yasn-d kullutn yini-asn: «tssnm ġwilli ganin igldan n-ddunit-ad ar-tḥkamn f-ayt-tmizar-nsn, tissanm inmġurn-nsn ar-tamrn mddn ad-skarn s-iwaliwn-nsn.


Eta harc erran ceçan, Baina aitzitic dohatsu dirade Iaincoaren hitza ençuten, eta hura beguiratzen dutenac. 	 isawl yasuɛ yini-asn: «uggʷar n-imbarkin ad-gan ġwilli sflidnin i-wawal n-rbbi ar-srs-skarn.»


Igor deçadanean Artemas hiregana edo Tychique, diligenta albeitendi enegana ethortera Nicapolisera: ecen han neguären iragaitera deliberatu diát. 	 ġakud nna-yak-n-uznġ artimas nġd tih̬ikus, ašk-in s-dari s-nikubulis, a-ur-tmaṭlt. ašku riġ a-n-zzriġ tagrst ġin.


Eta hec partituric predicatzen çuten batbedera emenda ledin. 	 ġakudan ad-ftan imḥḍarn ar-tbrraḥn ar-ttinin i-mddn ad-fln kullu mad-skarn yʷh̬šn,


Eta bizquitartean othoitz eguiten ceraucaten discipuluéc, cioitela, Magistrua, ian eçac. 	 ur-ta-d-ruḥn mddn-an, sawln-d imḥḍarn s-yasuɛ inin-as: «hak a-tššt ay-amslmd.»


Ecen çuhurtzia haur ezta garaitic iausten dena, baina da lurrecoa, sensuala eta deabruezcoa. 	 ašku wan taḥkimt-an, urd ignna a-di-tkka, walaynni tuška-d zġ-ddunit. urd tin rruḥ lqudus a-tga, walaynni tga tin iblis.


Dolu bequic: ezpere, ethorriren nauc hire contra sarri, eta bataillaturen nauc hayén contra neure ahoco ezpatáz. 	 f-mayan a-f-rad-ak-iniġ: wrri-d zġ-ddnub-nnk. iġ-ur-di-twrrit ra-n-srk-aškġ ġ-mayd-d-yakmurn, mmaġġ d-mddn-an s-taẓẓit n-imi-nu.


Hautaitzaçue beraz, anayeác, çuetaric çazpi guiçon testimoniage onetacoric, Spiritu sainduaz eta sapientiaz betheac, eta cargu haur emanen baitrauègu. 	 ġir zaydat ay-aytma, tstim zġ-gigun ssa n-mddn nna-s-tssnm is-ɛmmrn s-rruḥ lqudus ula taḥkimt. ra-nfl tawuri-ad ġ-ufus-nsn,


Bere Semearen reuelatzera nitan, hura euangeliza neçançát Gentilén artean, eznaiz bertan conseillatu içan haraguiarequin eta odolarequin: 	 issbayyn-iyi yus, baš ad-dduġ ar-fllas-tbrraḥġ ġ-dar ayt-tmizar aggugnin. ur-sqsaġ kra n-bnadm


Harren, ilki çaiteztez hayén artetic, eta separa çaiteztez, dio Iaunac: eta gauça cithalic hunqui ezteçaçuela, eta nic recebituren çaituztet. 	 f-mayan a-f-inna sidi rbbi: «ffuġad-d zġ-darsn, tngaram didsn, tanfm i-kullu ma-irkan. iġ-tskrm ġmkan ra-fllawn-rḍuġ.


Eta huna, frangoqui minço da, eta eztraucate deus eguiten: ala eguiazqui eçagutu othe luqueite Gobernadoréc, ecen haur dela eguiazqui Christ? 	 hati ar-isawal ġ-wammas n-mddn, ur-as-nnin yat. ḥaqqan ssnn izd s-ṣṣaḥt nttan a-igan lmasiḥ n-rbbi?


Eta synagoga gucietan maiz punitzen nituela bortchatzen nituen blasphematzera: eta sobera minthuric hayén contra, persecutatzen nituen hiri arrotzetarano. 	 kigan d-twal ad-kššmġ s-tgʷmma n-tẓallit ar-tn-ssrfufunġ baš a-tn-rarġ ad-rggmn ġ-uġaras-ad. ar-iyi-srsn-tasin iriyn bahra aylliġ a-srsn-tmudduġ ula s-tmdinin aggugnin baš a-tn-ssrfufnġ.


Eta egun hayén ondoan haren emazte Elisabethec concebi ceçan: eta estal cedin borz hilebethez, cioela, 	 zrin kra n-uwssan s-a-trbbu-tmġart-ns aliṣabaṭ. tqama ġ-tgmmi-ns smmus-iyrn.


Eta anhitz çauri eguin cerauecenean eçar citzaten presoindeguian, manamendu eguinic geolerari, segurqui hec beguira litzan: 	 lliġ-tn-utn bahra, grn-tn-in ġ-lḥbs, uṣṣan angabal l-lḥbs a-issdus i-imi.


Eta eriden ceçan Iesusec asto-vme arbat, eta iar cedin haren gainean, scribatua den beçala, 	 yasuɛ yufa yan-usnus ini fllas ġmklli ityaran ġ-warra n-rbbi:


Eta harc erran ciecén, Nor içanen da çuetaric guiçona, ardibat duenic: eta, baldin hura Sabbathoan lecera eror badadi, harturen eta altchaturen eztuena? 	 isawl yasuɛ yini-asn: «is-gigun-illa ma-iṭṭafn alqqaġ iḍr-as-n ġ-ugḍi ġ-wass n-usunfu ifl-t ġin? is-ur-ra-t-id-iġwi yasi-t-id?


Eta elhorrizco coroabat plegaturic eçar ceçaten haren buru gainean, eta canaberabat haren escuinean: eta haren aitzinean belhauricatuz truffatzen ciraden harçaz erraiten çutela, Vngui hel daquiala, Iuduen Regueá. 	 skrn yan-ttaj zġ-uzggʷar gn-as-t f-ih̬f, gn-as yat-tġanimt ġ-ufus-ns afasi. ar-ṭṭarn f-ifaddn-nsn ġ-lgddam-ns ar-gis-ḍṣṣan ar-ttinin: «sslam fllak ay-agllid n-ayt-yudaya.»


Interroga ceçaten gendarmesec-ere, cioitela, Eta guc cer eguinen dugu ? Eta dioste, Nehor ezteçaçuela tormenta, ez iniuria: eta contenta çaitezte çuen gagéz. 	 aškin-d ilmma kra n-iɛskrin sqsan-t: «imma nkkʷni, mad-aġ-d-iqqann a-t-nskar?» irar-asn: «a-ur-ttɛddam f-yan ula tssḍrm lbaḍl f-yan. zaydat tqnɛum s-tġrad-nnun.»


Eta hartara berera gu formatu gaituena Iaincoa da, Spirituaren errésac eman-ere drauzquiguna. 	 rbbi a-fllannġ-iqṣadn mayad, ifk-aġ rruḥ-ns baš a-nissan is-rad-aġ-issafu kullu maylli-s-aġ-inna.


Eta Sacrificadore principaléc incita ceçaten populua lehen Barabbas larga liecén. 	 walaynni inmġurn sshiyysn mddn ġ-tasaɛt-an baš a-t-ḍalbn ad-asn-d-irẓm i-barabbas.


Hic fede duc? auc euror baithan Iaincoaren aitzinean. Dohatsu da bere buruä iudicatzen eztuena laudatzen duen gauçän. 	 tinbaḍin nna-dark-llanin, ḥḍu-tnt ġ-uwl-nnk ġ-grak d-rbbi. ambarki a-iga wanna ur-dar ma-s-a-itškku ġ-ih̬f-ns ġakud nna-iskar ma-ira.


Eta çuen bere veztidurán eta ichterrean scribuz icen haur, REGVEN REGVEA, ETA IAVNEN IAVNA. 	 ityara yan ism ġ-uqššab-ns f-uflla n-umṣaḍ-ns, iga ‹agllid n-igldan d-unmġur n-inmġurn›.


Dioste orduan Pilatec, Har eçaçue haur çuec, eta çuen Leguearen arauez condemna eçaçue. Orduan erran cieçoten Iuduéc, Eztuc sori guretzát nehoren hiltzea. 	 yini-asn bilaṭus: «awiyat-t kunni tḥkamm fllas s-ġaylli illan ġ-ššrɛ-nnun.» inin-as: «ur-darnnġ lḥqq a-nḥkam f-kra n-yan s-lmut.»


Ecen orhoit çarete, anayeác, gure trabailluaz eta nequeaz: ecen gau eta egun languiten ari guinela, çuetaric nehoren phorogu ezguinençát, predicatu vkan dugu çuec baithan Iaincoaren Euangelioa. 	 way-aytmatnnġ, is-ur-di-tswangmm mnšk a-nth̬dam ar-ntnhataf ġ-gratun? nkka-ttin ar-nth̬dam ġ-iyḍ ula azal baš a-fllawn-ur-nẓẓay lliġ a-yawn-ntbrraḥ s-lh̬bar ifulkin n-rbbi.


Badere charitateagatic lehen othoitzez niagoc, hunelaco banaiz-ere, bainaiz Paul ancianoa, eta orain presoner-ere Iesus Christgatic. 	 walaynni ssnġ is-dark-nɛzza. mayan a-f-riġ a-t-zgik-ḍalbġ, nkki-ad igan afqqir gġ ġilad aḥbbas f-ism l-lmasiḥ yasuɛ.


Bildu içan dirade lurreco regueac, eta princeac elkarrequin bathu içan dirade Iaunaren eta haren Christen contra. 	 uškan-d igldan, munn-d d-inmġurn n-ddunit, baš ad-mmaġn d-sidi rbbi ula lmasiḥ-ns.›


Eta interroga ceçaten hura, eta erran cieçoten. Cergatic beraz batheyatzen ari aiz, baldin hi Christ ezpahaiz, ez Elias, ez Propheta? 	 sqsan yuḥanna: «mah̬ aylliġ a-tssddamt mddn ġ-waman lliġ ur-tgit lmasiḥ nġd iliyya nġd nnabi lli-imqqurn?»


Ecen guicendu da populu hunen bihotza, eta beharriez gothorqui ençun vkan duté, eta bere beguiac ertsi vkan dituzté: beguiéz ikus, eta beharriez ençun, eta bihotzez adi ezteçatençát, eta conuerti eztitecen, eta senda eztitzadan. 	 wrrin mddn-an iqqur ih̬f-nsn, ẓẓayn imzgan-nsn, qqnnt-walln-nsn. ur-rint ad-ẓrnt-walln-nsn ula sfldn imzgan-nsn ula fhmn ġ-iguyya-nsn. ur-rin ad-d-sri-wrrin a-tn-jjujjiġ.›


Banián anhitz gauça scribatzecoric, baina eztrauát tintaz eta hegatsez scribatu nahi. 	 iggut ma-dari ad-ak-t-in-araġ, walaynni ur-riġ ad-ak-t-araġ s-lqlm ula ṣṣmḥ.


Ecen etche oro norbeitez edificatzen da: eta gauça hauc guciac edificatu dituena, Iaincoa da. 	 kraygatt tigmmi ttyawbna f-ufus n-kra n-yan, imma rbbi iga abnnay n-kullu ma-illan.


Oraino anhitz gauça dut çuey erraiteco, baina ecin egar ditzaqueçue orain. 	 «iggut dari mad-awn-sul-ttiniġ walaynni ur-as-tẓḍarm ġilad.


Diotsa Iesusec, Iaiqui adi, altcha eçac eure ohea, eta ebil adi. 	 izayd yasuɛ yini-as: «nkr, asi imjdin-nnk tddut.»


Eta esquer Iaincoari ceinec eman baitu artha bera çueçaz Titeren bihotzean. 	 ar-ntalġ rbbi lli-iskrn ġ-uwl n-tiṭus a-bahra-gigun-iswingim ġmklli gigun nswingim nkkʷni.


Spiritu hunec berac testificatzen du gure spirituarequin batean, ecen Iaincoaren haour garela. 	 hati imšaška-d rruḥ n-rbbi d-rruḥ-nnġ ar-aġ-malan izd tarwa n-rbbi a-nga.


Ecen borz senhar vkan ditun, eta orain dunana, eztun hire senhar: hori eguiaz erran dun. 	 ašku tkkit-sttin ttahalt smmus irgazn. imma ġwalli-da-tllit ġ-uwssan-ad ur-km-itahil. lḥqq ayd-s-tnnit.»


Eta nor-ere regla hunen araura ebilten baitirade, baquea içanen da hayén gainean eta misericordia, eta Iaincoaren Israelen gainean. 	 ad-awn-tili sslamt n-rbbi d-rrḥmt-ns i-kullu winna skarnin s-tnbaṭṭ-ad, a-tn-igan d-ayt-rbbi n-ṣṣaḥt.


Eta gauça maradicaturic batre ezta içanen guehiagoric: baina Iaincoaren eta Bildotsaren thronoa hartan içanen da, eta bere cerbitzariéc cerbitzaturen duté hura. 	 ur-sar-ra-tili tagat. ġin a-ġ-ra-yili lɛrš n-rbbi d-ulqqaġ. ra-ti-tɛbadn ih̬ddamn-ns,


Aitzinetic erran vkan dut, eta berriz aitzinetic diot, present baninz beçala, eta absent naicelaric orain scribatzen drauet lehen bekatu eguin duteney, eta goitico guciey, ecen berriz banathor eztudala nehor guppida vkanen. 	 imma ġilad ġ-d-fllawn-aggugġ, rad-awn-iniġ maylli-s-awn-nniġ s-lḥqq ġakud lliġ-n-darun-uškiġ tis snat-twal. nniġ-t ġakudan i-willi skarnin ma-yʷh̬šnn iniġ-awn-t kullukn. rad-awn-t-daġ-iniġ: iġ-n-darun-wrriġ tawala yaḍni, ur-akkʷ-rad-rh̬uġ d-yan iskarn ma-yʷh̬šnn.


Nic igorri çaituztet nekatu etzaretenaren biltzera: berceac nekatu içan dirade, eta çuec hayén trabailluan sarthu içan çarete. 	 ha-yyi uznġ-kʷn a-tmggrm ġaylli-f-ur-tutm tammara. wiyyaḍ utn tammara, imma kunni ar-di-ttawim ġaylli-f-tt-utn.»


Naasson, Aminadab-en: Aminadab, Aramen: Aram, Esronen: Esron, Pharesen: Phares, Iudaren: 	 yus n-ɛminadab yus n-admin yus n-arni yus n-ḥaṣrun yus n-fariṣ yus n-yahuda


Ecen guiçonaren Semea-ere ezta ethorri cerbitzatu içatera, baina cerbitzatzera, eta bere viciaren anhitzengatic rançoinetan emaitera. 	 ula nkki lli-igan yus n-bnadm, ur-d-uškiġ ad-flla-th̬damn mddn. uškiġ-d ad-th̬damġ, fkġ tudrt-inu ad-fukkuġ ma-iggutn.»


Ecen baldin egur hecean gauça hauc eguiten badituzte, eyharrean cer eguinen da? 	 iġ-a-skarn ġunškad d-ukššuḍ izgzaw, ma-ra-yili ġakud nna-ġ-iqqur?»


Eta ciraden Maria Magdalena eta Ioanna eta Maria Iacquesen ama, eta berce hequin ciradenac, gauça hauén Apostoluey erraileac. 	 tlla maryam ullt-magdala d-yuwanna d-maryam innas n-yaɛqub, ntnti d-tmġarin yaḍni, inint i-irqqasn f-mayd ijran.


Guero horren ondoan erran ciecén discipuluey, Goacen Iudearát berriz. 	 yini ilmma i-imḥḍarn-ns: «a-nwrri s-tmazirt n-yudaya.»


Eta Iesusec dio, Ezteçaçuela hura debeta: ecen ezta nehor ene icenean verthuteric eguiten duenic, eta bertan niçaz gaizqui minça ahal daitenic. 	 irar-as yasuɛ: «adjat-t, ašku yan iskrn kra l-lmɛjizt s-ism-inu ur-ra-yiẓḍar ġakudan a-gigi-irgm.


Orduan ethorten dirade berriz Ierusalemera: eta templean çabilala, ethor citecen harengana Sacrificadore principalac, eta scribác, eta Ancianoac 	 aškin-d-daġ s-tmdint n-urušalim. lliġ a-ifttu yasuɛ ġ-tgmmi n-rbbi mnaggarn-t-id inmġurn n-tgmmi n-rbbi d-imslmdn n-ššrɛ d-imġarn n-tmazirt.


Esquerrac emaiten drauzquiot neure Iaincoari çueçazco orhoitzapen handirequin, 	 ar-tškarġ rbbi-nu ġakud nna-fllawn-swingimġ.


Eta sar cedin Ierusalemen Iesus, eta templean: eta gauça gucietara inguru behaturic, eta ia berandua cela ilki cedin Bethaniarát hamabiequin. 	 ilkm yasuɛ tamdint n-urušalim, ikšm s-tgmmi n-rbbi ar-itmnad ġ-kullu ma-gis-illan. iffuġ ilmma ntta d-imḥḍarn-ns s-sin d-mraw, iddu s-bitɛanya ašku yaġ-uzal.


Are eurorren arima-ere iraganen din ezpata batec, aguer ditecençát anhitz bihotzetaco pensamenduac. 	 d-ġmkan a-s-rad-ssbayynn tinbaḍin n-uwlawn-nsn. ula kmmi, rad-am-tbbi taġuft ul-nnm zund taẓẓit.»


Eta deithu içan cen Iesus-ere, eta haren discipuluac ezteyetara. 	 ityawɛraḍ ula yasuɛ d-imḥḍarn-ns s-tmġra.


Çuen fedea eztençát guiçonén sapientiatan, baina Iaincoaren potentiatan. 	 ġmkan ad-skarġ baš a-ur-tamnm s-lmasiḥ f-ssibt l-lɛaql n-bnadm walaynni f-ssibt n-tḥkimt itjhhdn n-rbbi.


Eta lekuric eztemoçuela deabruari. 	 baš a-ur-tadjm i-iblis manizġ a-n-srun-ikšm.


Bada nehorc baldin bere buruä hautaric chahu badeça, içanen duc vnci ohoretacotz sanctificatua, eta Iaunaren vsegetacotz carazcoa, eta Iaunaren obra on orotara appaindua. 	 iġ-isird yan ul-ns zġ-irkan, ra-ig aruku iṣlḥn iġus ġ-ufus n-sidis, yujad i-twuri nna-ifulkin.


Ecen ezta secreturic, aguerturen eztenic: ez estaliric, eçaguturen, eta arguira ethorriren eztenic. 	 kullu ma-intln, ra-t-ẓrn mddn tigira. kullu ma-idln, ra-t-zzudfn ssbayynn-t-id.


Orduan erran ciecén aitác bere cerbitzariey, Ekarçue arropa principalena, eta iaunz eçoçue: eta emoçue erhaztumbat bere escura, eta çapatac oinetara: 	 walaynni babas iġra-d i-ih̬ddamn-ns yini-asn: ‹azzlat tawim-d aslham lli-ihiyyan tsslsm-as-t, tgm-as talh̬atmt ġ-uḍaḍ-ns d-idukan ġ-iḍarn-ns,


Eta vste duc, o guiçon halaco gauçac eguiten dituztenac iugeatzen dituaná, eta eurorrec hec eguiten, ecen hi itzuriren atzayola Iaincoaren iugemenduari? 	 imma kiyi a-bnadm, is-tġalt is-ra-tnjmt zġ-lḥukm n-rbbi? ar-tḥkamt f-willi skarnin ġmkan, walaynni ar-tskart ġmkan ula kiyi.


Eta handic iaiquiric ioan cedin Tyreco eta Sidongo comarquetarát: eta etche batetan sarthuric, etzuen nahi nehorc iaquin leçan: baina ecin estali içan da. 	 inkr yasuɛ iffuġ zġ-ġin iftu s-tsga n-ṣur d-ṣayda. ikšm s-yat-tgmmi. ur-iri a-t-akʷzn mddn, walaynni ur-iẓḍar a-irgs.


Baina arguitu cenean gudu handia cen gendarmesén artean eya Pierris cer eguin cen. 	 lliġ ifaw lḥal, duhdun ingabaln l-lḥbs bahra, ar-ssmqsan i-ngratsn: «ma-iga ġayad? mani ikka bṭrus?»


Abrahamen eta Isaac-en eta Iacob-en Iaincoac, gure aiten Iaincoac glorificatu du Iesus bere Semea, çuec liuratu eta vkatu duçuena Pilaten aitzinean, harc largatzeco cela iugeatu baçuen-ere. 	 rad-awn-iniġ, rbbi n-ibrahim d-isḥaq d-yaɛqub, rbbi n-imzwura-nnġ issbayyn-d lmjd n-uh̬ddam-ns yasuɛ ġassad. tdḥim-t-in kunni i-lmut, trgmm-t ġ-lgddam n-bilaṭus wah̬h̬a ira nttan ad-as-irẓm.


Baina cer diotsa hari reposta diuinoac? Reseruatu citiát neurorrendaco çazpi milla guiçon belhaunic Baalen imaginari plegatu eztraucatenic. 	 imma ntta, ma-s-as-inna rbbi ġakudan? inna-yas: «sul ḥḍiġ i-ih̬f-inu ssa n-id-walf n-urgaz lli-ur-iknin ġ-lgddam n-bɛl.»


Eztuçuela vste ecen baquearen eçartera, ethorri naicela lurrera: eznaiz ethorri baquearen eçartera, baina ezpataren. 	 «a-ur-tġalm is-d-uškiġ ad-skrġ lhna ġ-ddunit. urd lhna a-rad-skrġ walaynni tibḍit.


Ceren baitançut hire charitatea, eta fedea cein baituc Iesus Iauna baithara, eta saindu guciac baithara: 	 ašku ar-sflidġ f-mamnk a-bahra-tumnt s-siditnnġ yasuɛ, ula f-mamnk ad-dark-ɛzzan kullu imẓlayn n-rbbi.


Eta eraman ceçan hura Iesusgana. Eta Iesusec harenganat behaturic erran ceçan, Hi aiz Simon Ionaren semea: hi deithuren aiz Cephas (hambat erran nahi baita nola harria) 	 yawi-t-id ilmma s-dar yasuɛ. issmaqql gis yasuɛ, yini-as: «kiyi tgit simɛan yus n-yuna, walaynni rad-ak-nttini kafa.» ism-ad, tga lmɛna-ns ‹aẓru› zund lmɛna n-bṭrus.


Erran ciecén bada Iesusec, Eguiaz eguiaz erraiten drauçuet, eztrauçue Moysesec eman cerutico oguia: baina ene Aitac emaiten drauçue cerutico ogui eguiazcoa. 	 isawl yasuɛ yini-asn: «lḥqq ayad, lḥqq a-rad-awn-iniġ. urd musa ad-awn-d-ifkan aġrum zġ-ignna walaynni rbbi baba. nttan ad-awn-d-yakkan ġilad aġrum iṣḥan zġ-ignna.


Halacotz beraz landatzen ari dena ezta deus, ezeta arregatzen ari dena: baina handitzea emaiten duen Iaincoa. 	 ġwalli iẓẓan ula ġwalli isswan ur-igi yat. walaynni rbbi, nttan a-issmqqurn.


Eta ian çuenean indar har ceçan. Eta egon cedin Saul Damascen ciraden discipuluequin cembeit egun. 	 išš ilmma s-iwrri idus. igawr šawl d-imḥḍarn l-lmasiḥ ġ-dimašq kra n-uwssan.


Guero ikus neçan Ainguerubat iausten cela cerutic abysmeco gakoa çuela, eta cadena handibat bere escuan. 	 ẓrġ ilmma yal-lmalak igguz-d zġ-ignna, yusi tasarut n-tdrut n-wakal, tili ġ-ufus-ns yat-ssnslt imqqurn.


Çaretén orhoit presoneréz, hequin presoner bacinete beçala: affligitzen diradenez, ceuroc-ere gorputzez affligitzen bacinete beçala. 	 swingimat ġ-aytmatun lli-n-llanin ġ-lḥbs zund iġ-n-didsn-tllam, ar-tswingimm ġ-ġwilli trfufunnin zund iġ-a-didsn-ttrfufunm.


Baina badiotsuet, eçen guiçonéc erran duqueiten hitz alfer guciaz, contu rendaturen dutela iudicioco egunean. 	 rad-awn-iniġ, rad-rarn mddn lḥsab ġ-wass l-lḥukm f-kraygatt awal ih̬wan lli-s-nnan.


Halacotz çuec-ere çaudete prest: ecen vste eztuçuen orduan guiçonaren Semea ethorriren da. 	 ula kunni illa fllawn a-bdda-tujadm, ašku ra-d-yašk yus n-bnadm ġ-kra n-tasaɛt lli-ur-tġalm.


Eta prophetizatu vkan du hauçaz-ere Adamen ondoco çazpigarren guiçonac, Enoch-ec, cioela, 	 mddn-an a-f-isawl ah̬nuh̬ lli-igan zġ-tis sḍiṣṭ tasutin ġ-tġurdin n-adam. imla-yas rbbi awal inna: «ẓrat siditnnġ ra-d-yašk, munn-d dids kigan d-wafḍan n-imẓlayn-ns,


Eta eztu differentiaric batre eguin gure eta hayén artean, fedez purificaturic hayén bihotzac 	 ur-tn-ibḍi didnnġ, ašku issġus ulawn-nsn ula ntni lliġ umnn s-yasuɛ.


Eta bertan Iesusec bere baithan eçaguturic harenganic ilki içan cen verthutea, itzuliric gendetzean, erran ceçan, Norc hunqui ditu ene abillamenduac? 	 issḥssa yasuɛ is-zgis-tffuġ kra l-lbaraka, igrawl ġ-mddn-an yini-asn: «ma-d-iggrn i-tmlsit-inu?»


Eta cembatez da guiçona ardia baino guehiago? Beraz sori da Sabbathoetan vngui eguitea. 	 walaynni iɛzza bnadm dar rbbi uggʷar n-ulqqaġ. hati iḥlla a-nskar afulki ġ-wass n-usunfu.»


Bada Iaincoaren iustitiá, Iesus Christen fedez sinhesten duten gucietara eta gucién gainera: ecen ezta differentiaric batre: ikussiric ecen guciéc bekatu eguin dutela, eta Iaincoaren gloriaren falta diradela. 	 ašku rbbi ar-iskar sslamt ġ-gras d-willi umnnin s-yasuɛ lmasiḥ. ar-tt-yakka i-kullu wanna yumnn, ašku bnadm yan a-iga.


Ceinec berac baitu immortalitate, nehor hurbil ecin daiten arguian habitatzen delaric, cein ezpaitu guiçonec batec-ere ikussi, ez ecin ikus baiteçaque: ceini ohore eta indar seculacotz. Amen. 	 nttan waḥdut a-bdda-iddrn, izdġ ġ-tifawt lli-s-ur-iẓḍar yan a-n-srs-yakmur. ur-jju-t-iẓri yan ula iẓḍar yan a-t-iẓr. nttan a-mi-illa lmjd d-lquwwa, ġilad ula kullu mayd-d-iftan, amin.


Baina bat recebitu çuenac ioanic aitzur ceçan lurrean, eta gorde ceçan bere nabussiaren diruä. 	 imma ġwalli dar yat luznt idda iġza ġ-wakal iḥḍu nnuqrt n-sidis.


Hirur egunen buruän dei citzan Paulec Iudu principalac: eta bildu ciradenean erran ciecén, Guiçon anayeác, nic deus eguin ezpadut-ere populuaren contra edo aitén costumén contra, Ierusalemen presonér eguin içanic liuratu içan naiz Romanoén escuetara: 	 zrin kraḍ-uwssan yazn bulus s-imġarn n-ayt-yudaya, iḍalb zġ-gisn ad-d-dars-aškin. lliġ-d-munn ntni yini-asn: «way-aytma, ur-jjud nkkin a-irgmn ġ-ayt-tmazirt-nnġ ula lɛadat n-imzwura-nnġ, walaynni umẓn-iyi kra n-ayt-yudaya ġ-urušalim dḥin-iyi s-gr ifassn l-lḥukkam n-rruman.


Leguearen iustitiá compli dadinçát gutan, haraguiaren araura ezgabiltzanotan, baina Spirituaren araura. 	 iskr rbbi mayan baš a-issafu lḥqq n-ššrɛ lli-fllannġ-illan nkkʷni lli-iskarn ġilad s-ma-ira rruḥ lqudus urd ma-tra ddat n-bnadm.


Orduan Iesusec compassione harturic eta escua hedaturic, hunqui ceçan hura, eta erran cieçón, Nahi diat, aicén chahu, 	 iḥnnu gis yasuɛ bahra, iggr-as s-ufus-ns, yini-as: «riġ nkki. ġus.»


Eta othoitz eguiten ceraucaten, ezlitzan mana abysmora ioaitera. 	 ḍalbn-t ljnun bahra a-tn-ur-iṭṭay s-tdrut n-wakal.


Zeno Legueco doctora eta Apollo diligentqui guidaitzac, deusen faltaric eztutén. 	 g-n tiqqi-nnk a-tɛawnt lmuḥami zinas nttan d-abullus, baš ad-kmmln f-uġaras-nsn, tfkt-asn aynna-tn-ih̬ṣṣan.


Eta hec ichilic egon citecen, Eta harc hura harturic senda ceçan, eta igor ceçan. 	 imma ntni fssan. inkr yasuɛ yawi-d argaz-lli ijjujji-t yadj-t a-iddu.


Çuen artha gucia haren gainera egoizten duçuela: ecen harc artha du çueçaz. 	 luḥat-n kullu tiġufiwin-nnun f-rbbi ašku ar-gigun-ithlla.


Erran dic hayén arteco cembeitec, hayén propheta propriac, Cretatarrac bethi gueçurti, bestia gaitzac, sabel naguiac. 	 illa yan gu-krit lli-mi-ttinin ‹nnabi›, ula ntta isawl fllasn inna: «ayt-krit ar-bdda-sskirkisn. zund luḥuš ʷh̬šnnin ad-gan. ġir iṭs d-umššu a-f-a-skarn.»


Baina eracutsiren drauçuet noren beldur behar çareten: çareten beldur, hil duqueenean gehennara egoiztecó authoritatea duenarén: are diotsuet, haren beldur çareten. 	 rad-awn-mlġ manwa tiksaḍm. iksaḍat ġwalli iẓḍarn a-inġ iluḥ-n sul ġ-jhnnama. rad-awn-iniġ, nttan a-tiksaḍm.


Eta haren abillamenduac argui citecen, eta haguitz churit elhurra beçala, halaca non bolaçalec lurraren gainean ecin hain churi eguin baileçaque. 	 wrrint-tmlsa-ns mllulnt bahra aylliġ a-ssmrqiqiynt. ur-illi ġ-ddunit-ad ma-iẓḍarn a-tnt-isird ard mllulnt ġmkan.


PAVLEC Iesus Christen cerbitzariac Apostolu içatera deithuac, Iaincoaren Euangelioaren predicatzeco bereciac. 	 zġ-bulus ah̬ddam l-lmasiḥ yasuɛ. iġra-yyi-d iẓli-yyi ad-gġ arqqas-ns ar-tbrraḥġ s-lh̬bar ifulkin n-rbbi.


Orduan-danic has cedin Iesus predicatzen, eta erraiten, Emenda çaitezte: ecen hurbil da ceruètaco resumá. 	 ġakudan a-igra yasuɛ ar-itbrraḥ ar-ittini: «flat kullu ma-tskarm yʷh̬šn, ašku takmur-d-tgldit n-ignna.»


Igorri ditugu bada Iuda eta Silas, hec-ere gauça berac ahoz contaturen drauzquiçue. 	 ġmkad a-f-n-nuzn yahuda d-sila ad-awn-inin f-kullu mayd-awn-in-nura.


Badacussaçue cein letra lucez scribatu drauçuedan neure escuz. 	 ẓrat mnšk ayd-s-mqqurnt tirra-yad-awn-in-uriġ nkki s-ufus-inu.


Non egon baitzedin hirur egun ikusten etzuela: eta etzeçan ian ez edan. 	 ikka kraḍ-uwssan ur-isfaw, ur-a-ištta ula-da-issa.


Ecen on iruditu çayó Spiritu sainduari eta guri, ez eçartera carga handiagoric batre çuen gainera gauça necessario hauc baicen: 	 ašku imla-yaġ-d rruḥ lqudus ula ih̬f-nnġ, a-ur-fllawn-ng kra n-taẓayt abla tiġawsiwin-ad hiyyanin:


Religione pura eta macula gabea Iainco eta Aita baithan, haur da, çurtzén eta emazte alhargunén visitatzea bere tribulationetan: eta macula gabe bere buruären beguiratzea mundu hunetaric. 	 imma yan dar liman ifulkin iṣḥan ġ-iẓri n-rbbi babatnnġ, ġmkad a-ra-ig: ar-itɛawan igigiln d-thjjalin ġ-tnukmut-nsn, ar-itanf i-irkan n-ddunit.


Eguiaz eguiaz erraiten drauçuet, ecen ethorten dela orena, eta orain dela, noiz hiléc ençunen baitute Iaincoaren Semearen voza, eta ençunen dutenac vicico dirade. 	 lḥqq ayd-awn-ttiniġ, rad-d-aškin kra n-uwssan, hatni-nnit lkmn-d, lli-ġ-rad-sfldn ġwilli mmutnin i-wawal n-yus n-rbbi. d-kullu wanna isfldn i-wawal-an ra-iddr.


Daquiçuelaric ecen çuen fedearen phorogançác patientia engendratzen duela. 	 ašku tssnm iġ-tzrim ġ-tnukmut sul-tzgam ġ-uġaras l-lmasiḥ, ra-kʷn-issdus mayan baš a-tiẓḍarm a-ttṣbarm s-uggʷar.


Ikussaçue nolaco charitatea guri eman draucun Aitac, baita, Iaincoaren haur deitha gaitecen: halacotz munduac ezgaitu eçagutzen, ceren ezpaitu hura eçagutzen. 	 ẓrat matta ġunška-s-aġ-ira rbbi babatnnġ aylliġ-aġ-iga d-tarwa-ns. ašku ġmkan a-nga nkkʷni. mayad a-f-ur-tssin ddunit ma-nga, ašku ur-tssin rbbi.


Eta ilki cedin berce çaldi gorrhatsbat, eta haren gainean iarria cenari eman cequión lurretic baquea ken ahal leçan, eta elkar hil leçaten: eta eman cequión hari ezpata handibat. 	 iffuġ-d-wayyis yaḍni iga aẓggʷaġ. ittfk i-umnnay-ns a-ikkis sslamt f-ddunit f-ad-nqqan mddn i-ngratsn, ttfk-as yat taẓẓit imqqurn.


Eta gu vncira ethorriric embarca guentecen Assoserat, handic hartzeco guenduen Paul: ecen hala ordenatu çuen, berac bide hura oinez eguin gogoz. 	 nfl bulus namẓ anaw nssudu s-lmrsa n-assus, ašku iskr didnnġ a-n-dids-nmnaggar ġin, yiri nttan a-n-yašk f-uḍar-ns.


Eta sarthu cenean Iesus Capernaumen, ethor cedin harengana Centenerbat othoitz eguiten ceraucala, 	 ikšm yasuɛ s-tmdint n-kafrnaḥum. yašk-id dars yal-lqbṭan n-iɛskrin n-rruman, iḍalb-t bahra


Eta truffatzen ciraden harçaz, hil cela iaquinez. 	 ar-gis-ḍṣṣan ašku ssnn is-tmmut.


Erran cieçoten bada Phariseuéc, Hic eure buruäz testificatzen duc, hire testimoniagea eztuc sinhesteco. 	 inin-as-d ifarisin: «ha-kiyi ar-takkat tugga f-ih̬f-nnk. ur-zgant tugga-yad.»


Cer fructu cenduten bada orduan orain ahalque çareten gauça hetaric? ecen hayén fina, herioa da. 	 walaynni ġayan tskarm lli-f-kʷn-tʷgraẓ ġilad, mal-lfaytt zgis tumẓm? iskkirn-an ur-a-di-tawin abla lmut.


Huná, barcác-ere, hain handi diradelaric, eta haice borthitzéz erabilten diradelaric, hara huna erabilten dirade gobernail chipito batez, norat-ere gobernaçalearen placerac nahi baituque. 	 ula anaw ġ-umda, wah̬h̬a imqqur bahra itjhhd-waḍu lli-t-idḥayn, ar-t-isslulli bab-ns s-yat-tflut imẓẓin baš a-ittidu s-inna ira.


Eta ikus ceçan hura populu guciac çabilala, eta laudatzen çuela Iaincoa. 	 ẓrn-t mddn lli-llanin ġin ar-ifttu ar-italġ rbbi.


Maledictione hiri Chorazin, maledictione hiri Bethsaida, ecen baldin Tyren eta Sidonen eguin içan balirade çuec baithan eguin içan diraden verthuteac, aspaldi çacurequin eta hautsequin iarriric emendatu ciratequeen. 	 «taguḍi a-rad-awn-yili ay-ayt-kurazin. taguḍi a-rad-awn-yili ay-ayt-bitṣayda. han lmɛjizat lli-skrġ ġ-darun, mrad is-tnt-skrġ ġ-tmdinin n-ṣur d-ṣayda ikun knan imzdġn-nsnt s-wakal ġakudan, lsn lh̬iš gn iġd f-ih̬fawn-nsn, fln kullu mad-skarn yʷh̬šn.


Eta harc barnetic ihardesten duela erran deçan, Ezneçála fascha: ia borthá ertsia duc, eta ene haourtchoac enequila dituc ohean: ecin iaiqui niaitec hiri emaitera. 	 rad-ak-d-irar-umddakkʷl-nnk zġ-ugʷns n-tgmmi yini-ak-d: ‹a-yyi-ur-tnfut. qqnġ-n tiflut, gnġ d-tarwa-nu ġ-tisi, ur-ẓḍarġ a-n-nkrġ ad-ak-fkġ kra.›


Ecen Iesus Christean ez circoncisioneac du deus balio, ezeta preputioac: baina charitatez obratzen duen fedeac. 	 ašku yan igan win lmasiḥ, han taẓallit n-ddat ur-dars-tgi yat, zund iġ-as-iẓẓulla zund iġ-as-ur-iẓẓulli. ašku illa dars mad-bahra-yufn mayan. hati yumn s-lmasiḥ, iɛmmr s-lḥnant-ns.


Eta leku hartara ethor cedin beçala goiti behaturic Iesusec ikus ceçan hura: eta erran cieçon, Zaccheo, haitsa lehiatuqui: ecen egun hire etchean egon behar diat. 	 lliġ-t-in-ilkm yasuɛ yall alln-ns yini-as: «wa-zakka, gguz-d ġil ġil, ašku ġ-tgmmi-nnk a-ġ-rad-gawrġ ġassad.»


Cein ikussi eztuçuelaric maite baituçue: ceinetan orain ikusten eztuçuelaric, baina sinhesten duçuelaric, alegrança erran ecin daitenez eta gloriosoz alegueratzen baitzarete. 	 nttan, wah̬h̬a ur-jju-ti-tẓrim, iɛzza darun bahra. wah̬h̬a ur-a-ti-ttmnadm ġilad, tumnm srs. ar-srs-ttfraḥm s-lfrḥ iggutn aylliġ ur-akkʷ-tufim iwaliwn mad-as-ttinim.


Hemen da sapientiá: adimenduric duenac conta beça bestiaren icena: ecen contua guiçonarena da, eta haren contua, sey ehun eta hiruroguey eta sey. 	 ma-ra-ifhm lmɛna-yad? wanna dar lɛaql, illa fllas a-iḥasb nnmra n-waġʷẓn, ašku tga nttat nnmra n-ism n-bnadm, tg sḍiṣ id-miyya d-sḍiṣ id-mraw d-sḍiṣ (666).


Eta baldin cembeitec iharduquiçale dela irudi badu, guc halaco costumaric eztugu, ez Iaincoaren Elicéc-ere. 	 iġ-illa ma-iran a-didnnġ-itẓi f-mayad, ur-rad-as-iniġ abla: ġmkad a-nskar nkkʷni ula kullu imnaggarn n-rbbi.


Baina Iuduac populua ikussiric inuidiaz bethe citecen, eta contrastatzen çaizten Paulec erraiten cituen gaucey, contrastatzen ciradela eta blasphematzen çutela. 	 imma ayt-yudaya lli-zdġnin ġin, lliġ ẓran mddn-an ggutnin, asin tanuwwašt f-irqqasn, ẓin d-bulus f-wawal-ns rgmn-t.


Hura, hori ençun duenean, iaiquiten da fitetz, eta ethorten da harengana. 	 lliġ tsfld maryam i-mayad, tnkr tazzl-d s-dars.


Etare diotsuet, Tyr eta Sidon iudicioco egunean çuec baino emequiago tractatuac içanen diradela. 	 rad-awn-iniġ, ra-fllawn-išqu-wass l-lḥsab uggʷar n-ayt-ṣur d-ayt-ṣayda.


Bi manamendu hautaric Legue gucia eta Prophetác dependitzen dituc. 	 snat luṣiyat-ad a-igan llsas n-kullu ma-illan ġ-ššrɛ d-warratn l-lanbiya.»


Nic landatu vkan dut, Apolloc arregatu: baina Iaincoac eman du handitzea. 	 nkki ẓẓiġ tasġart, abullus isswa-tt, walaynni rbbi a-stt-issmqqurn.


Defendatzen dutelaric ezconcea eta viandetaric iatea, cein Iaincoac creatu baitrauzte vsatzeco remerciamendurequin fideley, eta eguiá eçagutu vkan duteney. 	 imslmdn-an ar-ssḥramn littihal ula kra ih̬lq rbbi i-umššu, ifk-t i-willi srs umnnin issann lḥqq, baš a-t-šttan ar-t-fllas-tškarn.


Eta badaquit, halaco guiçona (ala gorputzetan, ala gorputzetic lekora, eztaquit: Iaincoac daqui) 	 ssnġ is-ityalal-urgaz-an s-talɛrṣt l-lmjd, ur-ssinġ izd s-ddat nġd bla ddat. rbbi a-issnn.


Eta aguer dadinean Pastor principala recebituren duqueçue gloriazco coroa incorruptiblea. 	 ġakud lliġ ra-d-yašk-umksa imqqurn rad-awn-ifk ttaj l-lmjd lli-ur-ra-sar-imdu.


Ecen guciéc ikusten çuten hura, eta trubla citecen: baina bertan minça cequién, eta erran ciecén, Sporça çaitezte, ni naiz, etzaretela beldur. 	 ẓran-t kullutn, ksuḍn bahra. ġakudan isawl-d yasuɛ yini-asn: «ad-ur-tiksaḍm. thnnayat, nkkin aya.»


Eta dohainén differentiác badirade, baina Spiritu ber-bat da: 	 ggutnt-twafkiw, walaynni yan-rruḥ a-illan.


Orduan igan cedin hetara vncira: eta sossega cedin haicea: non are tinquetz spantago baitzitecen berac baithan, eta mirets ceçaten. 	 iġli s-darsn ġ-tanawt ibbi-n-waḍu. iḍr-asn lɛjb bahra,


Nola ni igorri bainau Aita vici denac, eta ni vici bainaiz neure Aitaz: hala ni ianen nauena ere, vicico da hura-ere niçaz. 	 yuzn-iyi-d baba lli-dar taḥkimt n-tudrt, ddrġ nkki f-ssibt-ns. ra-iddr wanna zġ-gigi iššan ula ntta f-ssibt-inu.


Beguirauçue refusa ezteçaçuen minço dena: ecen baldin itzuri içan ezpadirade Iaincoaren icenean minço cena menospreciatzen çutenac lurrean, gu anhitzez guehiago punituren gara, baldin cerutic minço denaganic erauz bagaitez. 	 awiyat-stt bahra ġ-ġwalli srun isawaln. ašku lhalak a-iḍrn f-willi agʷinin ad-sflidn s-musa lli-tn-yumrn ġ-ddunit-ad, walaynni uggʷar n-ġayan a-rad-aġ-yili nkkʷni iġ-nrur tiġurdin-nnġ s-walli-aġ-d-yumrn zġ-ignna.


Baldin suffritzen badugu, regnaturen-ere harequin diagu: baldin vkatzen badugu, harc-ere gu vkaturen guiaitic: 	 iġ-a-ntṣbar ra-dids-ntḥkam. iġ-nenna ur-t-nssin ra-yini ur-aġ-issin.


Eta cein predestinatu baititu, hec deithu-ere ditu: eta cein deithu baititu, hec iustificatu-ere ditu: eta cein iustificatu baititu hec glorificatu-ere ditu. 	 ašku ġwilli issn rbbi zġ-isizwar, iẓli-tn ad-gn zund yus. ġmkad a-s-iwrri yus iga nttan amzwaru ġ-aytmatn ggutnin.


Guero gauça hauén ondoan hetaric bi ioaiten ciradeni aguer cequién berce formatan, camporat partitzen ciradela. 	 tiġurdin n-mayan iban-d yasuɛ s-mamnk yaḍni i-sin zġ-gisn lliġ ftan ġ-uġaras s-iduran ġ-brra n-tmdint.


Baina iraizquic fable profanoac eta atsoenac irudiac: eta exerci eçac eure buruä pietatean. 	 walaynni anf i-tḥajiyin h̬wanin ula lh̬rayf n-ddunit-ad, ar-tssdust ih̬f-nnk a-ttazzalt ġ-uġaras n-rbbi.


Ni nauc a eta w, lehena eta azquena, eta Ikusten duána scribeçac liburu batetan, eta igor eçac Asian diraden çazpi Elicetara, cein baitirade, Ephesen eta Smyrnen, eta Pergamen, eta Thyatiren, eta Sarden, eta Philadelphian eta Laodicean. 	 yini-yyi: «ara mayd ra-tẓrt ġ-yan-warra, taznt-t s-ssa n-imnaggarn, i-afsus ula smirna ula bargamus ula tyatira ula sardis ula filadalfya ula lawdikiyya.»


Eta erraiten çutén, Ezta haur Iesus, Iosephen semea, ceinen aita eta ama guc eçagutzen baititugu? Nola dio bada hunec, Cerutic iautsi naiz? 	 ar-ttinin: «is-ur-igi ġwad yasuɛ yus n-yusf? nssn babas d-innas. mamnk a-ra-yiri a-ittini ‹gguzġ-d zġ-ignna›?»


Diotsa bada hari emazte Samaritana hunec, Nola hi Iudu aicelaric, edatera niri esquez aut, bainaiz emazte Samaritana? ecen eztié conuersationeric Iuduéc Samaritanoequin. 	 tini-as-d-tmġart: «mah̬ a-yyi-tḍalbt a-tsut? kiyi tgit gu-yudaya, nkki giġ ullt-samira.» ašku ayt-yudaya ur-a-ssan zġ-irukutn n-ayt-samira.


Eta hauc erranic, voz goraz oihu eguin ceçan, Lazaro, athor campora. 	 lliġ inna mayad, yall awal-ns s-jjhd yini: «wa-liɛazr, ffuġ-d.»


Guero erran ciecén: Sabbathoa guiçonagatic eguin içan da, ez guiçona Sabbathoagatic. 	 izayd yasuɛ yini-asn: «rbbi iskr ass n-usunfu f-ssibt n-bnadm, urd bnadm f-ssibt n-wass n-usunfu.


Ainençaçue supporta appurbat neure erhogoán, baina aitzitic supporta neçaçue. 	 ṣbrat didi iġ-iyi-tẓram ar-sawalġ imikk zund yan iffuġn ih̬f-ns.


Dacussatela ikus deçatençat, eta eztaquizquión ohart: eta dançutela ençun deçaten, eta adi ezteçaten: conuerti eztitecen eta bekatuac barka eztaquizquién. 	 ġmklli ityaran ‹rad-bahra-tmnadn walaynni ur-rad-issann mad-mnadn. rad-bahra-sflidn walaynni ur-rad-fhmn ma-mi-sfldn. ur-rin a-d-sri-wrrin a-fllasn-ssittiġ ddnub-nsn.›»


Ordu hartan berean erran ciecén Iesusec gendetzey, Gaichtaguin baten ondoan beçala ilki içan çarete ezpatequin eta vhequin, ene hatzamaitera: egun oroz çuen artean iarten nincén, iracasten ari nincela templean, eta eznauçue hatzaman. 	 isawl yasuɛ ġakudan s-mddn-an ggutnin yini-asn: «ma-s-di-tffuġm s-lkmami d-iɛmad a-yyi-tġwim zund iġ-giġ amh̬h̬ar? gawrġ-n-bdda ġ-tgmmi n-rbbi kraygatt ass ar-sslmadġ, ur-iyi-tumẓm ġ-uwssan-an.


Eta ethorri cenean Mendecoste eguna, guciac ciraden gogo batez leku batetan berean. 	 zrin-uwssan aylliġ-d-iruḥ lɛid n-win smmus id-mraw. munn kullutn ġ-yat-tgmmi.


Oihu vanoac eta profanoac reprimitzac: ceren impietate handiagotara auançaturen baitirade. 	 anf i-tjmmaɛt ih̬wan n-willi ur-ssinnin rbbi, ašku ar-ġir-tssaggug mddn zġ-rbbi s-uggʷar.


Erran cieçoten bada Iuduéc sendatu içan cenari, Sabbathoa duc, eztuc sori ohea eraman deçán. 	 sawln imġarn n-ayt-yudaya s-urgaz lli-ijjin inin-as: «ass n-usunfu ayad. iḥrm a-tasit imjdin.»


Eta diotsuet çuey neure adisquideoy, Etzaretela beldur gorputza hiltzen dutenén, eta guero ezpaitute cer guehiagoric eguin deçaten. 	 wa-imddukkʷal-inu rad-awn-iniġ, a-ur-tiksaḍm ġwilli nqqanin ddat walaynni tiġurdin n-mayan ur-sul-ẓḍarn ad-skrn yat.


Ecen anhitz gauçatan huts eguiten dugu guciéc Baldin cembeitec hitzean huts eguiten ezpadu, hura guiçon perfectoa da, eta bridatan eduqui ahal deçaque gorputz gucia-ere. 	 s-kigan a-s-a-ntmzagal kullwaġ. iġ-illa ma-ur-itmzagaln ġ-ma-ittini, ra-ig nttan wad ikmmln yiẓḍar a-itnbaḍ ġ-ddat-ns kullutt.


Haur bada iaquic, ecen azquen egunetan içanen dela dembora perilosic. 	 swangm-d mayad: ġ-uwssan ggʷranin rad-ilin izmaz šqanin.


Ene defensá examinatzen nautenac baithara, haur da: 	 ġmkad a-s-a-traraġ awal i-willi sri taštkkanin.


Eta eguna ethorri içan cenean Gobernadoréc igor citzaten sargeantac, erran leçaten, Eyec congit guiçon horiey. 	 zikk ṣbaḥ nkrn imġarn l-lmḥkama n-rruman, aznn kra n-imh̬zniyn s-lḥbs inin: «rẓmat i-irgazn-an.»


Eta ondoco egunean arriua guentecen Sidonera, eta Iulioc humanoqui Paul tractaturic, permetti ceçan adisquidetarat ioanic, heçaz tracta ledin. 	 ndid azkka nlkm lmrsa n-ṣayda. yulyus iskr lh̬ir ġ-bulus, yadj-t a-iddu s-dar imddukkʷal-ns ġ-tmdint-an baš ad-as-fkn ma-t-ih̬ṣṣan.


Beharriric duenac ençun beça cer Spirituac erraiten drauen Elicey, Victoriosoari emanen draucat iatera vicitzeco arboretic cein baita Iaincoaren paradisoaren erdian. 	 wanna dar imzgan, iqqan-t-id a-isfld i-mayd ittini rruḥ lqudus i-imnaggarn. kullu wanna inran, rad-as-fkġ a-išš zġ-lġllt n-usġar n-tudrt lli-illan ġ-talɛrṣt l-lmjd n-rbbi.


Eta hori ikussiric discipuluéc mirets ceçaten, cioitela, Nolatan bertan eyhartu içan da ficotzea? 	 lliġ ẓran imḥḍarn-ns mayan, iḍr-asn lɛjb inin: «mamnk a-s-tqqur tazart-ad ḥayna?»


Orain bada Iauna, beha eçac hayén mehatchuetara, eta eman iecéc eure cerbitzariey libertate gucirequin hire hitzaz minça ditecen: 	 imma ġilad a-siditnnġ, ẓr mamnk a-ttirin ad-aġ-ssiwidn, tɛawnt-aġ nkkʷni n-ih̬ddamn-nnk a-nsawal s-wawal-nnk s-zzɛamt.


Huná, herenci prest naiz çuetara ethortera: eta eznaiz çuen caltetan nagui içanen: ecen eznabila çuen diraden gaucén ondoan, baina ceurón ondoan: ecen haourréc eztute aitendaco thesaurizatu behar, baina aitéc haourrendaco. 	 ha-yyi ujadġ ġilad a-n-darun-aškġ tis kraṭṭ-twal. ur-ra-zgigun-ḍalbġ yat, ašku kunni ad-riġ urd ma-igan winnun. ur-illi f-tarwa ad-ssmunun ma-s-a-tɛawann ayt-darsn, walaynni illa f-ayt-darsn ad-tɛawann tarwa-nsn.


Ecen niri eman drauzquidán hitzac hæy eman dirauzteat: eta hec recebitu citié, eta eçagutu dié eguiazqui ecen ni hireganic ilki naicela, eta sinhetsi dié ecen hic igorri nauala. 	 ašku nniġ-asn iwaliwn lli-yyi-tmlit. amẓn iwaliwn-an issann izd s-ṣṣaḥt zġ-gik a-zġ-d-uškiġ, amnn izd kiyi a-yyi-d-yuznn.


Seduciçale beçala, eta alabaina eguiati: ez eçagunac beçala, eta alabaina eçagunac: hiltzen baguina beçala, eta huna vici gara: gaztigatzen garenac beçala, eta alabaina ez hilac: 	 ar-ttinin ur-aġ-issin yan, walaynni iggut mad-aġ-issnn. ar-ttinin ar-ntmtat, walaynni ha-yaġ sul nddr. ar-ttinin tlla-d fllannġ lɛqubit, walaynni ur-illi mad-aġ-inġan.


Eta gainean eçar cietzón escuac, eta bertan chuchent cedin, eta glorificatzen çuen Iaincoa. 	 isrs-n fllas ifassn-ns s-tnm ġ-tiddi-ns ḥayna, ar-ttalġ rbbi.


Phariseuac cegoela gauça hauçaz bere baithan othoitz eguiten çuen, Iaincoá, esquerrac emaiten drauzquiat ceren ezpainaiz berce guiçon harrapariac, iniustoac, adulteroac beçala: edo publicano haur beçala-ere. 	 ibidd-ufarisi waḥdut, iẓẓall d-ih̬f-ns yini: ‹wa-rbbi, ar-k-tškarġ ašku ur-giġ zund mddn yaḍni. ntni ar-takʷrn ar-tġʷššan ar-tfsadn. ar-k-tškarġ ašku ur-akkʷ-giġ zund bu-nkkas-ad.


Oratione mota oroz eta supplicationez othoitz eguiten duçuela dembora gucian spirituz, eta hartara iratzarri çaudetela perseuerança gucirequin eta supplicationerequin, saindu guciagatic, 	 ar-ttẓallam ġ-kraygatt luqt ġmklli-awn-imala rruḥ lqudus, ar-ttḍalabm rbbi f-kraygatt kra, trarm lɛaql bla-da-ttrmaym, ar-bdda-ti-ttḍalbm a-itɛawan kullu willi iẓli ad-gn wins.


Daquiçuelaric haur, ecen batbederac cerere vngui eguin baituque, hura recebituren duqueela, ala den sclaboc ala librec. 	 tissanm is-ra-irar siditnnġ i-kraygatt yan f-ma-iskar ifulki, ig-iyt ismg nġd win ih̬f-ns.


Baina haur da hayén Leguean scribatua dagoen hitza compli dadinçát, dioela, Hoguen gabe gaitz eritzi draudate. 	 ijra ġmkad baš a-yafu ma-ityaran ġ-ššrɛ-nsn ar-ittini ‹kurhan-iyi, wah̬h̬a ur-illi f-mi.›


Eta orduan ikussiren duté guiçonaren Semea datorquela hodeyetan bothere eta gloria handirequin. 	 ġakudan a-ra-yyi-ẓrn, nkki lli-igan yus n-bnadm, ftiġ-d ġ-imdla s-lquwwa d-lmjd iggutn.


Baina baldin ikusten eztugunaz sperança badugu, patientiaz iguriquiten dugu. 	 ašku nkkʷni s-rrja-yad a-s-nnjm. mrad is-nẓra maylli-n-ntrju ur-ra-darnnġ-yili rrja walaynni iẓri, ašku ur-iẓḍar yan a-n-itrju ġ-ma-iẓrra yili dars.


Etzaiteztela arrangura elkarren contra, anayeác, condemna etzaiteztençát: huná, iugea borthaitzinean dago. 	 way-aytma, a-ur-ttngmugm i-ngratun a-ur-fllawn-ittut lḥukm. ha-lqaḍi imqqurn ibidd-d ġ-imi.


Halaber emazteac-ere abillamendu honestez ahalquerequin eta modestiarequin acotra ditecen, ez bilo içurtzez, edo vrrhez edo perlaz, edo abillamendu soberanciatacoz: 	 riġ ad-ḥšmnt-tmġarin lsnt malssa ingaddan lli-tnt-id-iqqann, urd s-tallamin n-wazzar nġd urġ nġd ljuhr nġd timlsa ġʷlanin,


Diot bere iustitiaren declaratzeco dembora hunetan: bera iusto dencát, eta Iesusen fedeco denaren iustificaçale. 	 yuzn-d lmasiḥ a-immt ifru mddn s-idammn-ns baš a-iṣamḥ i-winna srs umnnin. ġmkad a-s-imla rbbi izd s-lḥqq a-s-a-bdda-iskar. ġayd izrin iṣbr bahra, ur-a-itḥkam f-ddnub n-mddn.


Laudatu dela Iaincoa cein baita Iesus Christ gure Iaunaren Aita, misericordién Aita eta consolatione guciaren Iaincoa, 	 ar-bahra-ntalġ rbbi babas n-siditnnġ yasuɛ lmasiḥ, iga babatnnġ iḥnnan lli-bdda-issfjjijn ul-nnġ.


Baina badiotsuet ecen anhitz Orientetic eta Occidentetic ethorriren diradela, eta iarriren diradela Abrahamequin Isaac-equin eta Iacob-equin ceruètaco resumán: 	 rad-awn-iniġ, ggutn ibrraniyn lli-ra-d-yašk zġ-ššrq ula lġrb munn-d d-ibrahim d-isḥaq d-yaɛqub f-imnsi imqqurn n-tgldit n-ignna.


Manamenduac badaquizquic, Ezteçala adultera, Ezteçala hil, Ezteçala ebats, Ezteçala testimoniage falsuric erran, Damuric eztaguioala nehori, Ohoraitzac eure aita eta ama: 	 kiyi tssnt luṣiyat, ‹a-ur-tnġt, a-ur-tznut, a-ur-takʷrt, a-ur-tfkt tugga n-tkrkas, a-ur-tġʷššut. awi-tt ġ-babak d-innak.›»


Eta guregana ethorriric eta Paulen guerricoa harturic eta harçaz bere oinac eta escuac estecaturic, erran ceçan, Gauça hauc erraiten ditu Spiritu sainduac, Guerrico hunen iabe den guiçona, hunela estecaturen dute Ierusalemen Iuduéc, eta liuraturen duté Gentilén escuetara. 	 iruḥ-aġ-d, yasi tagʷst n-bulus, ikrs srs ih̬f-ns ġ-iḍarn ula ifassn yini-aġ: «sfldat i-mayd inna rruḥ lqudus, ‹ġmkad a-rad-krsn ayt-yudaya bu-tagʷst-ad ġ-urušalim, fkn-t ġ-ifassn n-ibrraniyn.›»


Eta gauça hauc ençunic bihotz-chimico har ceçaten, eta erran cieçoten Pierrisi eta berce Apostoluey, Cer eguinen dugu guiçon anayeác? 	 lliġ sfldn mddn i-mayad, ibbi ġ-tasa-nsn. inin i-bṭrus d-irqqasn yaḍni: «way-aytma, ma-ra-nskr?»


Haourrác, obeditzaçue aitác eta amác gauça gucietan: ecen haur Iaunari placent çayó. 	 wa-tarwa mẓẓinin, skarat-bdda s-wawal n-ayt-darun, ašku irḍa rbbi s-mayad.


(Bercela suffritu behar vkan çuqueen anhitzetan munduaren fundationeaz gueroztic) baina orain behin seculén consummationean, bekatuaren destructionetan, bere buruäzco sacrificioaz comparitu içan da. 	 ašku ur-t-id-iqqan a-immt kigan d-twaliw zġ-lliġ ttyawh̬laq ddunit. walaynni yat-twal a-d-yuška ġ-isiggʷra n-ddunit, baš a-immt issitti ddnub f-bnadm.


Orduan igor ceçan hura Annasec estecaturic Caiphas Sacrificadore subiranoagana. 	 yazn-t ilmma ḥannan ġmklli ityawkrraf s-dar qayafa anmġur n-tgmmi n-rbbi.


Eta berceac phorogatu içan dirade escarnioz eta vkaldiz, bayeta guehiago estecaduraz eta presoindeguiz: 	 kra gisn, rgmn-t. kra gisn, ssġuršn-t. kra gisn, krfn-t s-ssnasl luḥn-t-in ġ-lḥbs.


Othoitz eguin drauadan beçala Ephesen egon andin, Macedoniarát ioaiten nincenean, eguin eçac, denuntia dieceançat batzuey ezteçaten bercelaco doctrinaric iracats. 	 ḍalbġ zġ-gik ġilad a-n-tqamat ġ-tmdint n-afsus ġmklli-ak-nniġ ġakud lliġ-n-zriġ s-tmazirt n-makiduniyya. ašku llan ġin kra n-mddn ar-sslmadn ma-ur-igin lḥqq. riġ a-tn-tamrt ad-fssan,


Hic bada hori, erran nahi baita, ene halsarrac, recebi eçac. 	 wah̬h̬a iga nttan zund tasa-nu, uznġ-t-in ġilad a-n-iwrri s-dark.


Eta ioan nendin Aingueruägana niotsala lidan liburutchoa. Eta erran cieçadan, Har eçac, eta irets eçac: eta hire sabela karminduren dic: baina hire ahoan ezti içanen duc eztia beçala. 	 ġakudan isawl-d-daġ-sri-wawal lli-mi-sfldġ zġ-ignna yini-yyi-d: «ddu, tamẓt arra lli-irẓmn ġ-ufus l-lmalak lli-ibiddn f-umda ula akal.»


Bercebat da testificatzen duenic niçaz, eta badaquit ecen eguiazco dela niçaz testificatzen duen testimoniagea. 	 walaynni illa wayyaḍ flla yakkan tugga, ssnġ izd lḥqq ad-gant tugga lli-flla-yakka.


Eta nola ohortze eta resuscitatu içan den hereneco egunean, Scripturén araura: 	 ityawmḍal, ityalal ġ-wis kraḍ-uwssan ġmklli ityaran.


Natione huni galdeguin daquionçat, munduaren creationeaz gueroztic issuri den Propheta gucién odola: 	 imma tasut-ad ra-d-fllas-tettut lɛqubit f-ssibt n-idammn l-lanbiya kullutn lli-ffinin zġ-isizwar n-ddunit sul s-ġilad,


Salutaitzaçue saindu guciac Iesus Christean Salutatzen çaituztez enequin diraden anayéc. 	 ar-n-tsllamġ f-kullu imẓlayn l-lmasiḥ yasuɛ. ar-n-fllawn-tsllamn aytmatn lli-didi-llanin.


Certaco da beraz Leguea? Transgressionén causaz eratchequi içan da, ethor leiteno haci hura ceini promessa eguin içan baitzayó, eta Leguea ordenatu içan da Aingueruéz, Ararteco baten escuz. 	 imma ġilad ma-ra-nini f-ššrɛ? mah̬ aylliġ-t-id-izuyd rbbi i-mddn-ns? izuyd-asn-t baš ad-asn-imala ddnub lli-skarn. iqama ššrɛ ġir ar akud lliġ-d-yuška-wamud n-ibrahim lli-f-yad-inna rbbi. f-ufus l-lmalayka a-f-asn-ifka ššrɛ, d-ntni ssbayynn-t-id i-musa, d-ntta issbayyn-t-id i-wiyyaḍ.


Hala hauc-ere orain eztuté obeditu vkan, çuey eguin çaiçuen misericordiaz hauc-ere misericordia ardiets deçatençát. 	 f-ssibt n-uffuġ-nsn a-f-awn-tlla rrḥmt n-rbbi, tili-asn ula ntni rrḥmt-ns didun.


Baina bidezqui ari dena, ethorten da arguira, haren obrác manifesta ditecençat: ceren Iaincoaren araura eguinac baitirade. 	 imma wanna iskarn s-lḥqq, ar-d-itffuġ s-tifawt baš ad-d-bayynn iskkirn-ns izd s-wawal n-rbbi a-s-a-iskar.


Bada çuec çarete Christen gorputz, eta membro partez. 	 kunni tgam ddat l-lmasiḥ, d-kraygatt yan gigun iga agzzum ġ-ddat-ns.


Beraz baldin hire gorputz gucia argui bada, parteric batre ilhunic eztuela: argui içanen duc gucia, candelác bere claretateaz arguitzen auènean beçala. 	 iġ-kullu-tfaw ddat-nnk bla-gis-illa kra n-mani illasn, rad-kullu-tfawt zund iġ-gik-irġa yal-lqndil.»


Guero borzgarren Aingueruäc issur ceçan bere ampolá, bestiaren throno gainera: eta eguin cedin haren resumá ilhumbeçu: eta mastacatzen cituztén bere mihiac dolorearen handiz. 	 iddu lmalak wis smmus iffi-n taṭṭast-ns f-lɛrš n-waġʷẓn, tllas-tgldit-ns s-wrrin mddn ar-gllin ils-nsn s-waṭṭan lli-tn-ibrrin.


Eta bertan hurbilduric Iesusgana, erran ceçan, Magistruá, Vngui hel daquiala. Eta pot eguin cieçón. 	 yašk-id yahuda iftu s-dar yasuɛ yini-as: «sslam ay-amslmd,» issudn-t.


Eta lurrera eroriric ençun ceçan vozbat ciotsala, Saul, Saul cergatic ni persecutatzen nauc? 	 iḍr s-wakal isfld i-yan-wawal inna-yas: «šawl, šawl, mah̬ a-yyi-tssrfufunt?»


Gueçurric ezterraçuela batac bercearen contra, eraunciric guiçon çaharra bere eguitatequin, 	 ula-da-tsskirkism f-ingratun. ašku ur-sul-tgim ġmklli tgam ġayd izrin, s-iskkirn lli-tmyarm ar-tn-tskarm.


Salutationea, ene Paulen escuz. Çareten orhoit ene estecaduréz. Gratia dela çuequin. Amen. 	 s-ufus-inu a-s-awn-in-uriġ awal-ad: nkki bulus ar-n-fllawn-tsllamġ. a-ur-tettum iskraf-ad ġ-lliġ. ad-awn-tili lbaraka n-rbbi.


Ecen erran deçatenean, Baque eta segurança: orduan gainera ethorriren çaye vstegaberico destructionea, içorra denari mina beçala, eta eztirade itzuriren. 	 ra-ttinin mddn «labas thnna luqt,» imil igguz-d fllasn lhalak. ḥayna ra-tn-iġwi ġmklli iqqʷay-ungaẓ tamġart lli-ra-yaru, ur-akkʷ-rad-njmn.


Baina çoazte, erran ieceçue haren discipuluey eta Pierrisi, ecen çuen aitzinean ioaiten dela Galileara: han hura ikussiren duçue, erran drauçuen beçala. 	 imma ġilad, ddwamt tsslkmmt awal-ad i-imḥḍarn-ns ntni d-bṭrus, tinimt-asn: ‹yasuɛ ra-kʷn-izwur s-tmazirt n-jalil. ġin a-ġ-ra-ti-tẓrm ġmklli-s-awn-inna.›»


Eta baldin eure escuac trebuca eraciten bahau, trenca eçac hura: hobe duc hire, escu bakoitzdun vicitzean sar adin, ecen ez bi escuac dituala: gehennara ioan adin, behin-ere iraunguiten ezten sura. 	 iġ-a-k-issṭar-ufus-nnk, bbi-t. yuf-ak a-tkšmt s-tudrt bla afus ula a-tddut s-jhnnama s-sin ifassn, s-lɛafit lli-ur-ra-ih̬si.


Orduan dioste Iesusec, Çuec gucióc gau hunetan scandalizaturen çarete nitan: ecen scribatua da, Ioren dut artzaina, eta barreyaturen dirade arthaldeco ardiac. 	 yini-asn yasuɛ: «ha-kunni ġ-iḍ-ad ra-yyi-kullu-tflm, ašku ityara ‹rad-utġ amksa, tmzr-tuwrut n-uwlli.›


Baina Asiaco principaletaric batzuc-ere, nola baitziraden haren adisquide, harengana igorriric othoitz ceguioten, ez ledin theatrera presenta. 	 kra n-imddukkʷal n-bulus, gan udmawn mqqurnin n-tmazirt-an, aznn-as mad-as-ittinin: «a-ur-tssbayynt ih̬f-nnk ġ-usays n-tmdint.»


Admonestaitzac Principaltassunén eta Potestatén suiet diraden, Gobernadoreac obedi ditzaten, obra on orotara prest diraden: 	 sskti-asn-d is-fllasn-illa ad-sflidn s-lḥukkam ula kullu wiyyaḍ tḥkamnin tamazirt, ar-skarn s-wawal-nsn, ujadn i-kra igan tawuri iṣlḥn.


Ecen haur bere nahiz ignoratzen duté, nola ceruèc lehenagodanic bere içatea vkan dutén, eta lurrac consistitzen celaric vr barnean eta vr artean, Iaincoaren hitzaz. 	 imma ntni ar-ttirin ad-ttun izd s-wawal-ns a-s-ih̬lq rbbi ignwan ġ-isizwar, iskr ikalln ġ-gr-waman iskr-tn s-waman.


Compli dadinçát Iaincoaren guiçona, obra on orotara complituqui instruituric. 	 ġmkad a-s-ra-yujad-uh̬ddam n-rbbi i-twuri-ns, yiẓḍar a-iskar kullu ma-ifulkin.


Ihardets ceçan Pilatec, Scribatu dudana, scribatu dut. 	 irar-asn bilaṭus: «mad-uriġ, uriġ-t.»


Eta hec itzuli ciradenean conta ciecen bercéy: baina etzitzaten hec-ere sinhets. 	 wrrin-d inin-t i-wiyyaḍ, walaynni ur-tn-uminn ula ntni.


Ala gure aita Iacob baino handiago aiz hi, ceinec eman baitraucu putzu haur, eta berac hunetaric edan baitu, eta haren haourréc, eta haren abréc? 	 is-tugʷrt babatnnġ yaɛqub lli-aġ-ifkan anu-ad, isu zġ-gis ntta d-tarwa-ns d-lksibt-ns?»


Declaratzen eta proposatzen cerauela, ecen behar içan dela Christec suffri leçan eta resuscita ledin hiletaric: eta ecen haur cela Iesus Christ cein dio, nic predicatzen baitrauçuet. 	 ar-asn-ittini: «iqqan-d ġwalli igan lmasiḥ a-irfufn bahra, inkr-d ilmma zġ-lmut.» ar-asn-ittini: «yasuɛ lli-f-a-yawn-tbrraḥġ, nttan a-igan lmasiḥ lli-s-a-ttqlm.»


Bada haren languile garelaric, othoitz eguiten-ere badrauçuegu, eztuçuen, alfer Iaincoaren gratiá recebitu. 	 s-ism n-rbbi lli-d-nh̬dm, nḍalb-kʷn a-ur-tadjm rrḥmt-ns lli-s-tumnm a-tḍr bla lfaytt ġ-darun.


Ethorriren da eta deseguinen ditu laborari hec, eta emanen draue mahastia berce batzuey. Eta haur ençun çutenean erran ceçaten, Hala guertha eztadila. 	 ra-d-yašk ihlk ih̬ʷmmaṣn-an ifk igr i-wiyyaḍ.» lliġ sfldn mddn i-ġayan inin: «ad-aġ-injja rbbi.»


Orduan duté ekarten harengana Scribéc eta Phariseuéc emazte adulterioan hatzaman-bat: eta hura artean eçarriric, 	 aškin-d srs kra n-imslmdn n-ššrɛ d-ifarisin, awin-as-d yat-tmġart lli-d-umẓn f-zzna. ssbiddn-tt-id ġ-wammas n-mddn,


Orduan harturic borz oguiac eta bi arrainac, cerurat beha cegoela benedica citzan hec: eta hauts citzan, eta eman cietzén discipuluey, populuaren aitzinean eçar litzatençát. 	 yasi yasuɛ smmust-tngʷal-lli d-tslmin-lli s-snat, yall alln-ns s-ignwan iškr rbbi ibbi-tnt, ifk i-imḥḍarn-ns a-n-srasn i-mddn.


Hic bada baldin adora baneçac, hire içanen dituc guciac. 	 iġ-iyi-tsjdt, kullu mayad ra-ig winnk.»


Ecen ez ninçande, Christec niçaz eguin eztuen gauçaren erraitera ausart, Gentilén obedientiatara erekarteco, hitzez eta eguinez: 	 ašku ur-rad-zɛmġ ad-sawlġ f-yat abla ma-iskr lmasiḥ f-ufus-inu. ašku s-iwaliwn d-iskkirn d-lquwwat d-tmitar tjhhdnin ula s-tḥkimt n-rruḥ lqudus a-s-irur ayt-tmizar ad-amẓn aġaras n-rbbi. ġmkad a-s-sslkmġ lh̬bar-ns i-kullu timizar zġ-tsga n-urušalim ar tasga n-illirikun.


Eta gauça hauén ençutean, leher eguiten çuten bere bihotzetan eta hortz garrascotsez ceuden haren contra. 	 lliġ sfldn ayt-lmḥkama i-mayad, nkrn-d gisn iriyn bahra, ar-tgẓaẓn uh̬san-nsn.


Eta haur ençun ceçaten Scribéc eta Sacrificadore principaléc, eta bilha çabiltzan nolatan hura hil leçaqueten: ecen beldur çaizcan, ceren populu gucia miraculuz baitzegoen haren doctrináz. 	 sfldn-as inmġurn n-tgmmi n-rbbi d-imslmdn n-ššrɛ, bdun ar-siggiln s-mamnk a-s-ra-t-hlkn. ksuḍn zġ-gis ašku ar-tɛjjabn mddn kullutn ġ-ulmmud-ns.


Iraungui suaren indarra, itzuri içan çaizte ezpata ahoey, sendo eguin içan dirade erietaric, borthitz eguin içan dirade guerlán, estrangerén campoac ihessitan irion dituzté, 	 ssh̬sin lɛafit issdiddin, njmn zġ-taẓẓit inqqan, wrrin dusn ġ-ḍḍɛf-nsn, tjhhdn ġ-imiġ, nrun iɛskrin n-ibrraniyn.


Orduan debeta citzan mehatchurequin nehori hura ezlerroten harçaz. 	 yuṣṣa-tn ad-ur-inin mayad i-yan.


Eta mundu hunez vsatzen dutenac, vsatzen ezpaluté beçala: ecen mundu hunen figurá iragan doa. 	 illa f-willi salanin tiġawsiwin n-ddunit a-ur-lhun ih̬f-nsn s-ddunit, ašku ddunit-ad takmur a-ttmmu.


Ecen erraiten ceraucan Ioannesec Herodesi, Eztuc sori euri anayeren emaztea duán. 	 yuḥanna ikka-ttin ar-ittini i-hirudus: «ur-ak-tḥlla-tmġart n-gʷmak.»


Orduan erranen draue ezquerrecoy-ere, Maradicatuác, parti çaitezte eneganic seculaco sura, deabruari eta haren aingueruèy preparaturic dauenera. 	 iniġ ilmma i-willi llanin f-uẓlmaḍ ‹ittyat-n zġ-gigi a-willi ih̬za rbbi, tddum s-lɛafit lli-ur-ra-sar-ih̬si, ttyawskar i-iblis d-lmalayka-ns.


Eta scriba ceçan titulubat Pilatec, eta eçar ceçan haren crutze gainean: eta cen scribatua, IESVS NAZARENO IVDVEN REGVEA. 	 yura bilaṭus yat talluḥt gn-tt-in f-iggi n-uggjdi. ityara gis «yasuɛ gu-naṣira, agllid n-ayt-yudaya»


Ecen claro da Iudaren leinutic ilki içan dela gure Iauna, cein leinutan ezpaitu Moysesec Sacrificadoregoaz deus erran. 	 imma siditnnġ, nssn is-iga zġ-tqbilt n-yahuda. ur-jju-iskir musa kra n-inmġurn zġ-tqbilt-an.


Ecen Iaunarena da lurra eta hartango complimendua. 	 ašku «akal win rbbi a-iga, ula kullu ma-gis-illan.»


Diotsa Simon Pierrisec, Iauna, norat ioaiten aiz? Ihardets cieçón Iesusec, Norat ni ioaiten bainaiz, ecin orain iarreiqui aquidit: baina iarreiquiren atzait guero. 	 isawl-d simɛan bṭrus isqsa-t: «manis ra-tddut a-sidi?» yini-as yasuɛ: «ur-tẓḍart ġilad a-yyi-tḍfurt s-illis rad-dduġ, walaynni ra-yyi-n-tḍfurt tigira.»


Ecen norc-ere eznéz vsatzen baitu, harc iustitiazco hitzaren experientiaric eztu: ecen haour da: 	 ašku wanna ur-issan ġir akkʷfay ur-ta-issin mamnk a-s-ra-irḍu rbbi, ašku sul imẓẓi.


Eta aleguera naiz çuengatic (sinhets deçaçuençat) ceren ezpainincén han: baina goacen harengana. 	 išwa ġmkad f-ssibt-nnun lliġ ur-dids-lliġ nkki, ašku ġmkad a-s-ra-twrrim tamnm s-uggʷar. imma ġilad, a-nddu s-dars.»


Gauça guciac permettitzen çaizquit, baina guciac eztirade probetchutaco: gauça guciac permettitzen çaizquit, baina gauça guciéc eztute edificatzen. 	 ar-ttinin mddn: «iḥlla kraygatt kra.» walaynni ur-ra-infɛa kraygatt kra. «iḥlla kraygatt kra,» walaynni ur-rad-aġ-issdus kraygatt kra.


Nahi diat bada gazteac ezcon ditecen, haour daguiten, etchea goberna deçaten, occasioneric batre etsayari eztemoten gaizqui erraiteco. 	 mayan a-f-riġ tihjjalin lli-mẓẓinin ad-tahlnt, arunt tarwa awint-stt ġ-tgmmi-nsnt, baš a-ur-yili dar inuwwašn-nnġ ma-s-a-yaġ-rggmn.


Nehorc ezteçala çuen gainean seignoria bere placerera humilitatez, eta Aingueruèn cerbitzuz, ikussi eztituen gaucetara bere buruä auançatuz, bere haraguiaren adimenduz erhoqui hanturic: 	 a-ur-tadjm mddn-an a-fllawn-tḥkamn. rad-awn-ttinin a-bahra-ttadrm i-ih̬f-nnun ar-ttɛbadm lmalayka. ar-bnnun ntni f-mad-ẓrran ġ-twargiwin-nsn, ar-ssfurrugn s-iswingimn l-lɛaql-nsn,


Ençun vkan duçue ecen lehenagocoéy erran içan çayela, Eztuc adulterioric iauquiren. 	 «tsfldm is-inna musa ‹a-ur-tznut.›


Veilla eçaçue bada, ecen eztaquiçue cer orduz çuen Iauna ethorteco den. 	 ḍufat ašku ur-tssinm man ass a-ra-d-yašk siditun.


Eta haren icenean Gentiléc sperança vkanen dute. 	 ġ-ism-ns a-ġ-ra-n-rjun kullu ayt-tmizar.»


Eta hura beguira çayen çorrozqui, hetaric cerbait recebitu vstez. 	 ar-gisn-itmnad-ukušam, iġal is-rad-as-fkn kra.


Huná, hi icen goiticoz deitzen aiz Iudu, eta reposatzen aiz Leguean, eta gloriatzen aiz Iainco Iaunean. 	 imma kiyi ma-ra-tskrt, kiyi lli-ittinin f-ih̬f-nnk gu-yudaya a-tgit? ar-tbnnut f-ššrɛ, ar-ttinit tgit win rbbi.


Handic anayeac gure berriac ençunic bidera ilki cequizquigun Appioren merkaturano, eta Hirur botiguetarano: hec ikussi cituenean Paulec, Iaincoari esquerrac rendaturic courage har ceçan. 	 lliġ sfldn aytmatn ġ-ruma is-n-nuška, ffuġn-d ar ‹ssuq n-abbyus› ula aduwwar n-‹kraḍ lfnadq› baš ad-aġ-d-mnaggarn. lliġ-tn-iẓra bulus, iškr rbbi izɛm.


Hic bada bercea iracasten duanorrec, eure buruä eztuc iracasten: predicatzen baituc eztela ebatsi behar, ebaisten duc: 	 imma kiyi lli-isslmadn wiyyaḍ, is-ur-ra-tsslmadt ih̬f-nnk? tmyart ad-asn-ttinit «a-ur-takʷrm» walaynni is-urd kiyi ayd itakʷrn?


Eta erraiten drauçuet ecen norc-ere vtziren baitu bere emaztea, paillardiçagatic baicen, eta berce batequin ezconduren baita, adulterio iauquiten duela: eta vtzi denarequin ezconduren datenac adulterio iauquiten duqueela. 	 rad-awn-iniġ, wanna ifran i-tmġart-ns f-kra yaḍni bla zzna itahl tayyaḍ, hatin izna.»


Orhoit çaitezte Lot-en emazteaz. 	 swangmad-d ma-ijran i-tmġart n-luṭ.


Itzuliric Pierrisec ikus ceçan Iesusec maite çuen discipulu hura, iarreiquiten cela, cein sustengatu-ere baitzén affarian haren estomac gainera, eta erran baitzeçan, Iauna, nor da hi traditzen auena? 	 igrawl bṭrus tiġurdin-ns iẓr amḥḍar lli-iɛzzan dar yasuɛ, ig ġwalli-n-isnndn f-idmarn n-yasuɛ ġ-wass n-imnsi isqsa-t f-manwa ra-t-izznz.


Diotsa bada Pilatec, Niri ezatzait minço? Eztaquic ecen bothere dudala hire crucificatzeco, eta bothere dudala hire largatzeco? 	 yini-as bilaṭus: «mah̬ aylliġ ur-ra-di-tsawlt? is-ur-tssint is-ẓḍarġ ad-ak-rẓmġ iẓḍarġ a-k-nġġ f-uggjdi?»


Ecen Ioannesec batheyatu du vrez, baina çuec batheyaturen çarete Spiritu sainduaz anhitz egun gabe. 	 ikka-ttin yuḥanna ar-issddam mddn ġ-waman, imma kunni tigira n-kra n-uwssan drusnin, ra-tddmm s-rruḥ lqudus.»


Eta othoitz eguin çutenean, ikara cedin lekua ceinetan bilduac baitziraden: eta bethe citecen guciac Spiritu sainduaz, eta minçatzen ciraden Iaincoaren hitzaz hardieçarequin. 	 lliġ kmmln taẓallit-ad, tmmass-tgmmi lli-ġ-llan, ɛmmrn kullutn s-rruḥ lqudus ar-sawaln s-zzɛamt s-wawal n-rbbi.


Eta prest dugu nondic mendeca gaitecen desobedientia oroz, çuen obedientiá complitu datequeenean. 	 imma kunni, iġ-tram a-tskarm kullu s-tnbaḍin l-lmasiḥ, nujad nkkʷni a-nḥkam f-wanna ur-srsnt-iskarn.


Guero harçaz truffatu ciradenean, eraunz cieçoten mantoa, eta vezti ceçaten bere abillamenduez: eta eraman ceçaten crucificatzera. 	 lliġ gis šbɛan taḍṣa, kkisn-as aslham sslsn-as timlsit-ns, awin-t a-t-nġn f-uggjdi.


Eta hitza ençun çutenetaric anhitzec sinhets ceçaten: eta guiçonén contua eguin cedin borz millatarano. 	 imma ġwilli sflidnin i-wawal n-rbbi, iggut gisn ma-yumnn ġ-tasaɛt-an. ar-ttigatn imumnn aylliġ illa ma-itggan smmus id-walf (5000) n-yan.


Diotsa Thomasec, Iauna, etzeaquiagu norat ioaiten aicen: eta nolatan bidea ahal daquiquegu ? 	 isawl-d tuma yini-as: «ur-nssin manis ra-tddut, a-sidi. mamnk a-s-ra-nissan aġaras?»


Ihardets ceçaten officieréc, Egundano ezta hala minçatu guiçonic, nola guiçon haur. 	 inin-asn imh̬zniyn: «ur-jju-illi yan isawaln zund argaz-an.»


Baina bercéc charitatez, daquitelaric ecen Euangelioaren defensionetan eçarri içan naicela. 	 imma wiyyaḍ yaḍni urd s-uwl iṣfan a-s-a-tbrraḥn f-lmasiḥ, ašku ran ad-amẓn ġir kra i-ih̬f-nsn, irin ad-iyi-ssigatn tanukmut ġ-lḥbs.


Orduan irequi ceçan hayén adimendua, Scripturén aditzeco. 	 izayd irẓm lɛaql-nsn ad-fhmn arratn n-rbbi,


Ecen Moysesec haraitzinadanic baditu hirietaric batbederatan hura predicatzen dutenac, synagoguetan Sabbath guciaz iracurtzen denaz gueroz. 	 ašku myarn mddn ġ-kraygatt tamdint a-fllasn-aqran ššrɛ n-musa ġ-tgʷmma n-tẓallit, ar-tn-tuṣṣan a-srs-skarn, kraygatt ass n-usunfu zġ-tasut n-tasutin sul s-ġilad.»


Gure tribulatione gucian consolatzen gaituena: consola ahal ditzagunçát cer-ere tribulationetan diradenac, gueuroc Iaincoaz consolatzen garen consolatione beraz. 	 ar-aġ-itɛawan ġ-kullu tanukmut lli-fllannġ-izrayn, baš a-niẓḍar a-ntɛawan wiyyaḍ ġ-tnukmut nna-ġ-llan, s-lmɛawnt lli-s-aġ-itɛawan rbbi.


Hauc dirade bere buruäc separatzen dituztenac, gende animalac, Spiritua eztutenac. 	 imma ġilad tẓram izd ntni a-yaṭṭun aytmatn, ar-skarn s-ma-ittiri-uwl n-bnadm, ur-darsn rruḥ lqudus.


Bada Legueaz den becembatean hura saindu da, eta manamendua saindu eta iusto eta on. 	 mayad a-f-awn-ttiniġ: ššrɛ iga win rbbi, ula luṣit tga tin rbbi. lḥqq ad-gan fulkin bahra.


Eta acabatzen çuenean Ioannesec bere cursua, erran ceçan, Nor naicela vste duçue? ez naiz hura ni, baina huná, ethorten da ene ondoan, ceinen oinetaco çapatá ezpainaiz digne lacha deçadan. 	 lliġ-d-yakmur-uzmz a-ikmml yuḥanna tawuri-ns, isqsa mddn-an: ‹ma-ttinim giġ-t nkki? hati urd nkkin a-igan ġwalli-s-a-ttqlm, walaynni ra-d-yašk tigira-nu. ur-sthllaġ nkki ad-rẓmġ ifalan n-turẓiyin-ns.›


Guero beha neçan irequi vkan çuenean seigarren cigulua, eta huná, lur ikaratze handibat eguin cedin, eta iguzquia beltz cedin bilozco çacubat beçala, eta ilhargui gucia odola beçalaca cedin. 	 ifsi-ulqqaġ wis sḍiṣ ṭṭwabɛ. ssmaqqlġ-n ẓrġ akal immussa s-jjhd, twrri tllas tafukt zund ah̬nif iḍlan, iwrri iẓggʷaġ-wayyur kullut zund idammn.


Eta populua belhar gainean iartera manaturic, eta borz oguiac eta bi arrainac harturic, beguiac cerurat goitituric, gratiác renda citzan, eta hautsiric eman cietzen discipuluey oguiac, eta discipuluéc gendetzey. 	 yuṣṣa mddn-an ggutnin ad-gawrn ġ-tuga. yasi smmust-tngʷal-lli d-tslmin-lli s-snat, yall alln-ns s-ignwan iškr rbbi. ibbi tingʷal ifk-tnt i-imḥḍarn-ns. bḍun-tnt imḥḍarn f-mddn-an ggutnin.


Vste duc ecin othoitz daidiodala orain neure Aitari, eta baitinguzquet bertan hamabi legione baino guehiago Aingueru? 	 is-ur-tssinm is-ẓḍarġ ad-ḍalbġ baba rbbi, yazn-iyi-d uggʷar n-sin d-mraw n-ukabar l-lmalayka?


Eta han hirur hilebethe eguinic, ceren Iuduéc celata eguiten baitzeraucaten Syriarat embarcatu içan baliz: haren abisua içan cen Macedonian gaindi itzultzera. 	 iqama ġin kraḍ-iyrn. walaynni lliġ iskr f-a-ibbi amda a-iwrri s-tmazirt n-suriyya, isfld f-kra n-ayt-yudaya is-d-fllas-mšaškan a-t-hlkn. yini ilmma d-ih̬f-ns: «yuf ad-wrriġ d-uġaras-inu zriġ zġ-makiduniyya.»


Estimatzen dut bada haour on dela presenteco necessitateagatic, ecen on dela guiçonarendaco hunela içatea. 	 hati f-ssibt n-tnukmut lli-illan ġ-uwssan-ad, nniġ nkki ra-yaf ad-qaman mddn ġmklli gan.


Eta ez solament haren ethorteaz, baina hura çueçaz consolatu içan den consolationeaz-ere, contatzen ceraucunean çuen desir handia, çuen nigarra, çuen eneganaco affectione handia, hala non alegueratuago içan bainaiz. 	 hati nthnna ġilad, urd ġir f-ssibt n-ma-d-yuška walaynni nthnna ula f-mklli tssfjjijm ul-ns. iml-aġ f-mamnk a-yyi-ttirim bahra, tigʷraẓ-kʷn f-maylli ijran, tujadm a-didi-tbiddm. ha-yyi frḥġ bahra s-lh̬bar-ad.


Eta hiléz den becembatean, ecen resuscitatzen diradela, eztuçue iracurri Moysesen liburuan, nola berroan hari minçatu içan çayón Iaincoa, cioela, Ni naiz Abrahamen Iaincoa, eta Isaac-en Iaincoa, eta Iacob-en Iaincoa? 	 imma tankra n-willi mmutnin, is-ur-fllas-tġrim ġ-warra n-musa, lliġ illa ġ-tama n-tzggʷart? rbbi isawl srs yini-as ‹nkki giġ rbbi n-ibrahim gġ rbbi n-isḥaq gġ rbbi n-yaɛqub.›


Eta mana ceçan carriota gueldin ledin: eta iauts citecen biac vrera, Philippe eta Eunuchoa: eta batheya ceçan hura. 	 yini lwazir i-uh̬ddam-ns a-issbidd lkurriṣa, igguz s-waman ntta d-filibbus, issddm-t.


Hitz hauc erran citzan Iesusec thesaurerian, iracasten ari cela templean: eta nehor etzaquión lot, ceren oraino ezpaitzén ethorri haren orena 	 kullu mayad, inna-t yasuɛ lliġ a-isslmad ġ-tgmmi n-rbbi ġ-udġar lli-ġ-illa ṣṣnduq. ur-inkir yan a-t-yamẓ, ašku ur-ta-di-truḥ tasaɛt-ns.


Eta arratsean, iguzqui sartzean, ekarten cerautzaten gueizqui ceuden guciac eta demoniatuac. 	 ġ-tdggʷat n-ġassan lliġ-n-tḍr tafukt aškin-d mddn s-dar yasuɛ, awin-as-d imuḍan kullutn ula ġwilli-ġ-llan ljnun.


Orduan Sacrificadore principaléc eta Ancianoéc burutan eman cieçoten populuari Barabbasen esca litecen, eta Iesus hil eraci leçaten. 	 imma inmġurn n-tgmmi n-rbbi d-imġarn n-tmazirt-an zuydn sshiyysn mddn baš a-t-ḍalbn ad-asn-d-irẓm i-barabbas idḥi-n yasuɛ s-lmut.


ANCIANOAC andre elegituari, eta haren haourrey, cein nic eguiaz maite baititut, eta ez nic neurorrec solament, baina eguiá eçagutu vkan duten guciéc-ere: 	 zġ-umġar i-tmġart tamẓlayt d-tarwa-ns. tɛzzam dari s-lḥqq, nkki ula kullu willi ssnnin lḥqq.


Baina hura minço cen bere gorputzazco templeaz. 	 imma yasuɛ, hati isawl f-ddat-ns a-igan tigmmi n-rbbi.


Eta othoitz eguiten duanean, ezaicela hypocritác beçala: hæy laket ciayec congregationetan eta carrica cantoinetan çutic daudela othoitz eguitea, guiçonéz ikus ditecençat: eguiaz erraiten drauçuet ecen recebitzen dutela bere saria. 	 «iġ-ra-tẓẓallm a-ur-tgm zund ayt-sin-uwdmawn lli-dar-iɛzza ad-tbddadn ar-tẓallan ġ-tgʷmma n-tẓallit ula ġ-gr-tswak baš a-tn-ẓrn mddn. lḥqq a-rad-awn-iniġ, mayan ka-rad-asn-yili.


Ecen alaba bakoitzbat çuen hamabi vrtheren ingurucoa, eta hura çohian hiltzera. Eta ioaitean gendetzeac hertsen çuen. 	 ašku ar-as-ttmtat illis, ur-dars abla nttat. tg illis n-sin d-mraw n-usggʷas. iftu yasuɛ imun dids, walaynni ar-t-bahra-ssnukmun mddn zġ-kraygatt tasga.


Eta Ciuitatearen murraillaco fundamentac ciraden harri preciatu guciaz ornatuac: lehen fundamenta cen iaspez: bigarrena, sapphirez: herena, chalcedonez: laurgarrena, smaraudez: 	 ityawskar llsas n-uġʷrab n-tmdint zġ-kigan d-iẓran ġʷlanin. amzwaru iga aqrfi, wis sin iga aẓrqi, wis kraḍ iga aqhawi, wis kkuẓ iga azgzaw,


Eta gendetze han cenac, eta ençun çuenac, cioen, igorciribat eguin çuela. Bercéc cioiten, Aingueruä minçatu içan çayo. 	 kullu mddn lli-biddnin d-yasuɛ sfldn-as. kra gisn inna: «iggig ayd immussan.» kra inna: «kra l-lmalak ayd-srs-isawln.»


Heyagoraz ceudela, Israeltar guiçonác, hel çaquizquigute: haur da guiçona populuaren eta Leguearen eta leku hunen contra guciac leku gucietan iracasten dituena: are guehiago Grecoac-ere erekarri ditu temple barnera, eta prophanatu du leku saindu haur. 	 ar-tġuwwatn ar-ttinin: «way-ayt-rbbi, aškad-d tbiddm didnnġ. argaz-ad iga wad itkkan kraygatt mani, ar-isslmad kullu mddn ad-rggmn ġ-ayt-darnnġ ula ššrɛ-nnġ ula tigmmi-ad n-rbbi. hati ġilad išškšm-d kra n-ibrraniyn s-tgmmi n-rbbi, issḥrm adġar amẓlay.»


Iaquiçue bada guiçon anayeác, ecen huneçaz bekatuén barkamendua declaratzen çaiçuela: 	 «way-aytma, nra a-tissanm lh̬bar-ad ifulkin. ašku f-ssibt n-ġwad-d-inkrn a-s-yujad rbbi a-fllawn-issitti ddnub-nnun. kullu wanna srs yumnn, ra-t-issġus zġ-kullu ġaylli mi ur-iẓḍar ššrɛ n-musa a-t-zgis-issġus.


Eta hec asto-vmea lachatzen çutela, erran ciecen haren iabéc, Cergatic lachatzen duçue asto-vmea? 	 lliġ fssin i-usnus, inin-asn id-bab-ns: «mah̬ a-tfssim i-usnus-ad?»


Eta mana citzan nehori ezlerroten: baina cembat-ere harc defenda baitziecén, vnguiz guehiago publicatzen çutén. 	 yuṣṣa yasuɛ mddn-an ad-ur-inin i-yan f-mayd ijran, walaynni kra-s-a-tn-ituṣṣa ntni ar-tawin lh̬bar-ns bahra.


Eta erran cieçadan Spirituac hequin ioan nendin, dudaric eguin gabe. Eta ethor citecen enequin sey anaye hauc-ere, eta sar guentecen guiçonaren etchean: 	 yini-yyi rruḥ lqudus ad-didsn-munġ bla škkaġ. munn ilmma didnnġ sḍiṣ aytmatn-ad. nkšm s-tgmmi n-kurnilyus.


Ecen abrén gorputzac, ceinén odola ekarten baita bekatuagatic sanctuariora Sacrificadore subiranoaz, erratzen dirade tendetaric lekora. 	 anmġur-nsn ihiyyan ar-itawi idammn l-lbhaym s-tḥanut tamẓlayt baš a-ġin-issitti ddnub f-mddn-ns. imma tifiyi d-ih̬san n-tġrsiw-an ar-tn-jddrn mddn ġ-brra n-udġar lli-ġ-bnan ih̬iyyamn-nsn.


Doctrina diuersez eta estrangerez etzaiteztela hara huna erabil: ecen on da bihotza gratiaz confirma dadin, ez viandéz, ceinétan ezpaitute probetchuric vkan applicatu içan diradenéc. 	 a-ur-tadjm kra n-ilmmudn iġribn a-kʷn-jllun zġ-uġaras l-lḥqq. ra-išwu a-tssdusm ulawn-nnun s-lbaraka n-rbbi, urd s-tnbaḍin n-umššu lli-ġ-ur-tlli kra l-lfaytt i-willi srsnt skarnin.


Halacotz haren aitaméc erran ceçaten, Adin du, bera interroga eçaçue. 	 mayan a-f-nnan ayt-dars «sqsat-t. argaz a-iga.»


Orduan gauça hauc ençunic amatiga citecen, eta glorifica ceçaten Iaincoa, erraiten çutela, Beraz Gentiley-ere Iaincoac eman draue emendamendua vicitze vkaiteco. 	 lliġ sfldn mddn-an i-ma-inna bṭrus ur-sul-darsn ma-ttinin. alġn rbbi inin: «hati ifka rbbi i-ibrraniyn ula ntni ad-d-wrrin zġ-kullu ma-yʷh̬šnn, kšmn-d s-tudrt-ad idumn.»


Eta baceraunsaten haren buruäri canabera batez, eta thu eguiten çuten haren contra, eta belhauricaturic reuerentia eguiten ceraucaten. 	 ar-t-kkatn f-ih̬f s-yat-tġanimt ar-fllas-ssufusn ar-ṭṭarn f-ifaddn-nsn ġ-lgddam-ns.