και εις αλλον μεν εδωκε πεντε ταλαντα, εις αλλον δε δυο, εις αλλον δε εν, εις εκαστον κατα την ιδιαν αυτου ικανοτητα, και απεδημησεν ευθυς. 	 Te jun, xi tqˈoˈn jweˈ mil; te juntl kabˈe mil, ex te juntl, noq jun mil, teyile junjun xi tqˈoˈn tzeˈnkux kynabˈl. Ex bˈeˈxsin xiˈtz toj tbˈe.


Και ιδου εγεινε σεισμος μεγας διοτι αγγελος Κυριου καταβας εξ ουρανου ηλθε και απεκυλισε τον λιθον απο της θυρας και εκαθητο επανω αυτου. 	 Texjo tqan ttzaj kyaqnajnabˈ kujxix. Ox luˈlinx txˈotxˈ, quˈn jun t‑angel tAjaw Tkyaqil kuˈtz toj kyaˈj, ex ul ttzi jul. El tiˈn ma tij abˈj, a toktaq te jupbˈilte, ex kubˈ qe tibˈaj.


Και ηλθον προς αυτον οι Φαρισαιοι, πειραζοντες αυτον και λεγοντες προς αυτον Συγχωρειται εις τον ανθρωπον να χωρισθη την γυναικα αυτου δια πασαν αιτιαν; 	 Ex at junjun Parisey tzaj laqˈe tkˈatz Jesús, noq tuˈn tkubˈ tzˈaq kyuˈn toj til. Xi kyqanin te: ¿Wenpetzila tuˈn tkubˈ tpaˈn jun ichin tibˈ tukˈa t‑xuˈjil, qa noq tiˈ s‑etza til?


εις τον οποιον εστω η δοξα εις τους αιωνας των αιωνων αμην. 	 Tuˈnpetziˈn, nimxit tbˈi qMan jaˈlin ex te jun majx.


Μη κρινετε, δια να μη κριθητε 	 Mi chi oka kawil kyibˈaj kynimbˈil txqantl, tuˈntzintla mi kawine Dios kyibˈaja.


Και καθως συνηντησεν ημας εις την Ασσον, αναλαβοντες αυτον ηλθομεν εις Μιτυληνην 	 Atzaj teˈ tok qkˈulbˈin qibˈa tukˈa toj Aso, bˈeˈx okx qukˈiy toj bark, ex bˈeˈxsin xiˈtza tzma Mitilene.


Εαν τα επιγεια σας ειπον και δεν πιστευητε, πως, εαν σας ειπω τα επουρανια, θελετε πιστευσει; 	 Ex qa mina xi tniminjiy a xbˈaj nqˈmaˈn tey tiˈjjo kyqˈiqˈ te twutz txˈotxˈ, ¿Tzeˈntzin ttentz tuˈn t‑xi tniminjiˈy, a kxel nqˈmaˈn tiˈjjo te toj kyaˈj?


Και εφεραν προς αυτον παιδια, δια να εγγιση αυτα οι δε μαθηται επεπληττον τους φεροντας. 	 I bˈaj tzaj kyiˈnxjal junjun tal kˈwal tkˈatz Jesús, tuˈn tkubˈ tqˈoˈn tqˈobˈ kyibˈaj, tuˈn kykubˈ tkyˈiwlin. Me ayetziˈn t‑xnaqˈtzbˈin bˈeˈx i ok ten yisol kyeˈ nchi bˈaj kanintaq.


διοτι εαν τις δεν εξευρη να κυβερνα τον εαυτου οικον, πως θελει επιμεληθη την εκκλησιαν του Θεου; 	 Quˈn qa mibˈin kawin toj tja, ¿Tzeˈntzin ttentz aj tbˈant tkawin tibˈaj Ttanim Dios?


Αποκριθεις δε ο Ιησους ειπε Δεν εκαθαρισθησαν οι δεκα; οι δε εννεα που ειναι; 	 Chi Jesús kyjaluˈn: ¿Ma nyatzin lajajtaq kyej ichin kybˈaj ẍi qˈanit? ¿Jatzila iteˈyiljo bˈeljajl?


Επειδη πας, οστις πραττει φαυλα, μισει το φως και δεν ερχεται εις το φως, δια να μη ελεγχθωσι τα εργα αυτου 	 Quˈn tkyaqilxjo nchi bˈinchin nya wen, n‑el kyiˈjlin spikyˈin, ex kykyˈeˈ tuˈn kytzaj laqˈe tkˈatz, tuˈntzin mi tzˈele tnikyˈtzajiljo kybˈinchbˈin nya wen.


Ουτοι ομως, ως αλογα φυσικα ζωα γεγεννημενα δια αλωσιν και φθοραν, βλασφημουσι περι πραγματων τα οποια αγνοουσι, και θελουσι καταφθαρη εν τη ιδια αυτων διαφθορα, 	 Me ayetzin xjal lo, nchi yasin kyiˈjjo a mi n‑el kynikyˈ te. Ntiˈ kynabˈl, qalaˈ ikytzin kyteˈn tzeˈnqeku txuk toj kˈul, a il tiˈj tuˈn kyok tzyet, ex tuˈn kykubˈ yuchˈit te jun majx.


Ανεβη δε εις το ορος ο Ιησους και εκει εκαθητο μετα των μαθητων αυτου. 	 Ex bˈeˈx jax twiˈ wutz, ex antza kubˈe qe qukˈiy, a awoˈy t‑xnaqˈtzbˈin.


Ηκουον δε ταυτα παντα και οι Φαρισαιοι, φιλαργυροι οντες, και περιεγελων αυτον. 	 Noqx i jaw xmayin kyej Parisey tiˈj Jesús, tej tok kybˈiˈn yol lo, quˈn tuˈn oˈkxtaqtza qˈuqle kykˈuˈj tiˈj kypwaq.


Και καθως εξηκολουθουν την οδον, ηλθον εις το υδωρ, και λεγει ο ευνουχος Ιδου υδωρ τι με εμποδιζει να βαπτισθω; 	 Tbˈajlinxiˈ ikyjo, tej kypon kanin toj jun txˈotxˈ jaˈ attaq aˈ, xitzin tqˈmaˈn tej aj Etiopía kyjaluˈn: Atpe te aˈ tzaluˈn. ¿Atpela tkyˈi tuˈn nkuˈxa toj aˈ te jawsbˈil aˈ?


Και ο μεν Βαρναβας εστοχασθη να συμπαραλαβη τον Ιωαννην τον λεγομενον Μαρκον 	 Kutzin, chte Bernabé. Me tajtaq Bernabé tuˈn t‑xiˈ Juan, a Marksjo juntl tbˈi, kyukˈa.


Ο δε Παυλος, εκλεξας τον Σιλαν, εξηλθε, παραδοθεις υπο των αδελφων εις την χαριν του Θεου. 	 Atzin te Pabl jaw tskˈoˈn Silas, ex xi oqxenin toj tqˈaqˈbˈil tkˈuˈj tAjaw Tkyaqil kyuˈn txqantl nimil.


Και εξαιφνης μετα του αγγελου εφανη πληθος στρατιας ουρανιου υμνουντων τον Θεον και λεγοντων 	 Tzunxtaq nyolinjo angel, teˈ kyul nimku angel kykˈatz; nchi bˈaj nimsintaq tbˈi Dios kyjaluˈn:


Τωρα χαιρω, ουχι οτι ελυπηθητε, αλλ' οτι ελυπηθητε προς μετανοιαν διοτι ελυπηθητε κατα Θεον, δια να μη ζημιωθητε εξ ημων εις ουδεν. 	 Tuˈnpetziˈn, nchin tzalaja, nya tuˈn bˈis tzaj toj kyanmiˈn; quˈn atziˈn bˈis ma tzˈajbˈin tuˈn tajtz tiˈj kyanmiˈn, ex tuˈn kybˈinchinte kyteˈn twutz Dios. Ma tzikyˈx chˈin bˈis kyuˈn, me nya noq kukxjo, quˈn ma tzikyˈx kyuˈn tzeˈnku taj qMan Dios; ex nya noq taj kˈaˈnil qkˈuˈja kyiˈja.


Και διελογιζετο εν εαυτω λεγων Τι να καμω, διοτι δεν εχω που να συναξω τους καρπους μου; 	 Oktzin ten qˈinintz ximil: ¿Tzeˈntzin k‑okile wuˈn jaˈlin? Quˈn mix jaˈ tuˈn tokxi nkˈuˈnjiˈy twutz wawala, chiˈ.


και αφου εγνωρισαν την χαριν την δοθεισαν εις εμε Ιακωβος και Κηφας και Ιωαννης, οι θεωρουμενοι οτι ειναι στυλοι, δεξιας εδωκαν κοινωνιας εις εμε και εις τον Βαρναβαν, δια να υπαγωμεν ημεις μεν εις τα εθνη, αυτοι δε εις τους περιτετμημενους 	 Tuˈnpetziˈn, ate Santyaw, Pegr ex Juan, aye nejinelqe te Ttanim Dios toj Jerusalén, el kynikyˈ te, qa a Dios tzaj qˈoˈnte wokliˈn tuˈn nyoliˈn Tyol kyxol nya aj Judiy. Ex noq tuˈn tok te jun yekˈbˈil qa otaq qo oka te kyukˈa, tzaj kyqˈoˈn kyqˈobˈ weˈy ex te Bernabé. Ex kubˈ kykˈuˈj, tuˈn qaqˈniˈn kyxoljo nya aj Judiyqe, ex ayetzin kyetz, kyxol qxjalila, aye Judiy.


τουτον ο Θεος υψωσε δια της δεξιας αυτου Αρχηγον και Σωτηρα, δια να δωση μετανοιαν εις τον Ισραηλ και αφεσιν αμαρτιων. 	 O jaw tiˈn qMan Dios, ex o txi qˈoˈn toklin tuˈn tkawin junx tukˈa, ex o tzˈok qˈoˈn te Tnejil ex te Kolil, tuˈntzin tajtz tiˈj qanim, qkyaqil awo aj Israel, ex tuˈn tkubˈ tnajsin qil.


και παρεκαλουν αυτον να μη προσταξη αυτα να απελθωσιν εις την αβυσσον. 	 Ayeˈ taqˈnil tajaw il lo, i kubˈsin kywutz te Jesús, tuˈntzintla mina chi xi xoˈne toj ma tij jul, a jaˈla taˈyile t‑xela.


Και μη κρινετε, και δεν θελετε κριθη μη καταδικαζετε, και δεν θελετε καταδικασθη συγχωρειτε, και θελετε συγχωρηθη 	 Mi chi oka kawil kyibˈaj kynimbˈil txqantl, tuˈntzintla mi kawine Dios kyibˈaja. Ex mi chi yolbˈiˈn kyiˈj txqantl, tuˈn mi yolbˈin Dios kyiˈja, aj kyxiˈy toj paˈbˈin. Kynajsinkuy kyil txqantl tukˈa tkyaqil kyanmiˈn, ex ikytziˈn kˈwele tnajsinte Diosjo kyila.


και ενδυουσιν αυτον πορφυραν και πλεξαντες ακανθινον στεφανον, βαλλουσι περι την κεφαλην αυτου, 	 Ok kyqˈoˈn jun xbˈalin tiˈj, kyaq kaˈyin, tzeˈn t‑xbˈalin jun kawil, noq tuˈn tok kyxmayinku. Bˈaj kubˈ kyxpatxˈiˈn tqan txˈiˈx, ex ok kymujbˈin ttxaˈn. Jax kyqˈoˈn toj twiˈ nyakuj jun toj twiˈ nmaq kawil,


Σταθεις δε ο Παυλος εν μεσω του Αρειου Παγου, ειπεν Ανδρες Αθηναιοι, κατα παντα σας βλεπω εις ακρον θεολατρας. 	 Jawtzin weˈks Pabl kyxoljo kawil tnam antza, ex tqˈma: Ayiˈy xjal te Atenas, tiˈj tkyaqiljo a n‑ok nkaˈyiˈn kyiˈja, tzuntzin n‑el nnikyˈtza te, qa ayejiˈy xjal, a nimin ilaˈku dios kyuˈn,


Ερωτηθεις δε υπο των Φαρισαιων, ποτε ερχεται η βασιλεια του Θεου, απεκριθη προς αυτους και ειπε Δεν ερχεται η βασιλεια του Θεου ουτως ωστε να παρατηρηται 	 Xi kyqanin Parisey te Jesús jtojtaq tuˈn tul kaniˈn Tkawbˈil qMan Dios. Xitzin ttzaqˈwin Jesús kye kyjaluˈn: Nlay qˈanchaˈlix teˈ Tkawbˈil qMan Dios, aj tul kanin.


Ειπε δε τουτο δεικνυων με ποιον θανατον μελλει να δοξαση τον Θεον. Και τουτο ειπων λεγει προς αυτον Ακολουθει μοι. 	 Tej t‑xi tqˈmaˈn Jesús ikyjo, xi tyekˈin jun tumil tzeˈn tuˈn tkyime Pegr, ex tzeˈn tuˈn tjawe tnimsin tbˈi Dios, aj tel tjajin tqˈobˈ twutz jun cruz. Tbˈajlinxiˈ ikyjo, xi tqˈmaˈnl te: Lipeka wiˈja.


κλοπαι, πλεονεξιαι, πονηριαι, δολος, ασελγεια, βλεμμα πονηρον βλασφημια, υπερηφανια, αφροσυνη 	 tzeˈnku tkyaqil kyˈaˈjin, ex tuˈn tpon tkˈuˈj jun xjal tiˈjjo at te juntl, ex jniˈ sbˈubˈl, ex tkyaqil tzeqbˈil, ex jniˈ loˈchj kˈuˈjbˈaj, ex jniˈ iqj yol, ex jniˈ kynimsil kyibˈxjal, exqetziˈn ntiˈ kynabˈl.


Και εν εκεινη τη ημερα δεν θελετε ζητησει παρ' εμου ουδεν. Αληθως, αληθως σας λεγω οτι οσα αν αιτησητε παρα του Πατρος εν τω ονοματι μου, θελει σας δωσει. 	 Tojtziˈn qˈij anetziˈn, mi tzaj kyqanintla jun tiˈ weˈy, qalaˈ teku nMaˈn kxele kyqaniˈn. Ex ok ktzajil tqˈoˈn tkyaqiljo ok kxel kyqaniˈn toj tumil nbˈiˈy.


Τη επαυριον ο οχλος ο ισταμενος περαν της θαλασσης οτε ειδεν οτι πλοιαριον αλλο δεν ητο εκει ειμη εν, εκεινο εις το οποιον εισηλθον οι μαθηται αυτου, και οτι ο Ιησους δεν εισηλθε μετα των μαθητων αυτου εις το πλοιαριον, αλλα μονοι οι μαθηται αυτου ανεχωρησαν 	 Toj junxil qˈij, ayetzin xjal otaq chi kyij tjlajxi nijabˈ, tzaj kynaˈnl qa noq junchˈin bark attaq qnikyˈin iqil kyexjal, a jaˈ o xiyiy, ex nyajin Jesús okx qukˈiy.


Και οτε εγεινεν ηδη εσπερα, διοτι ητο παρασκευη, τουτεστι προσαββατον, 	 Atzaj teˈ qok yupj tojjo qˈij anetziˈn, jotxtaq xjal tuˈn tbˈanttaq kyten te junxil qˈij, a qˈij te ajlabˈl, a jaˈ mix aˈltaq tuˈn taqˈnin.


και αυτος ειναι προ παντων, και τα παντα συντηρουνται δι' αυτου, 	 Ex kukx o teˈn Tkˈwal te tnejil, atxixj tej naˈmtaq tbˈant tkyaqil, ex toj ttxolilxix tzyuˈmila tibˈjo tkyaqil tuˈn.


Ιδοντες δε οι βοσκοι το γενομενον εφυγον, και απελθοντες απηγγειλαν εις την πολιν και εις τους αγρους. 	 Atzaj teˈ tiwle lo kyuˈnxjal, a nchi kyikˈlentaq kyiˈj kuch, bˈeˈxsin i kubˈtz toj bˈe yolilte kyeˈ xjal, a iteˈtaq toj tnam ex kyojjo jniˈ kojbˈil.


οσον εδοξασεν εαυτην και κατετρυφησε, τοσον βασανισμον και πενθος δοτε εις αυτην. Διοτι λεγει εν τη καρδια αυτης, Καθημαι βασιλισσα και χηρα δεν ειμαι και πενθος δεν θελω ιδει, 	 Kyqˈonxa yajbˈil, tuˈn tikyˈx kyuˈn, tzeˈnkuxjo otaq txi kyqˈoˈn kyibˈ nej, tuˈn kynimsin kyibˈ, ex tuˈn kytzeqin tiˈj tkyaqil. Quˈn ma kubˈ kyximin toj kyanmin: Loqin we qˈuqleqiˈn tzaluˈn tzeˈnku jun qya kawil, quˈn nya o kyim we wukˈa. Ex nlayxla chin bˈisin weˈ, chiˈ.


Ευκολωτερον δε ειναι ο ουρανος και η γη να παρελθωσι παρα μια κεραια του νομου να πεση. 	 Me kxel nqˈmaˈn kyeˈy. Jun paqx aku naj te kyaˈj exsiˈn jniˈ txˈotxˈ, me mexjo kawbˈil, a xi ttziyin Dios ojtxe, nipe jun tal tẍkyin yol, a tzˈibˈinku, nlayx tziyajtzx teˈ, tuˈn mi japin bˈaje.


Επειδη ειμαι πεπεισμενος οτι ουτε θανατος ουτε ζωη ουτε αγγελοι ουτε αρχαι ουτε δυναμεις ουτε παροντα ουτε μελλοντα 	 Tuˈnpetziˈn, qˈuqle nkˈuˈja qa mix aˈl jun aku tzˈel paˈnqe tiˈj tqˈaqˈbˈil tkˈuˈj qMan Dios: Exla qa ma qo kyim, exla qa itzˈqo; exla qa kyuˈn angel, exla qa kye taqˈnil tajaw il; exla qa a at tzaluˈn twutz txˈotxˈ jaˈlin, exla qa a tzul kanin; exla qa tkyaqil wiq kyipin aˈla.


Ο δε ειπε προς αυτην Θυγατερ, η πιστις σου σε εσωσεν υπαγε εις ειρηνην και εσο υγιης απο της μαστιγος σου. 	 Tuˈnpetziˈn, xi tqˈmaˈn Jesús te: Nkˈwal, tuˈn tnimbˈila wiˈja ma tzˈel weˈy. Kux tzˈajxiy jaˈlin.


και προσκαλεσας ενα των δουλων, ηρωτα τι ειναι ταυτα. 	 Tzajtzin tqˈolbˈintz jun taqˈnil ttata, exsin xi tqanin tiˈtaqjo nbˈaj.


και να φωτισω παντας, ποια ειναι η κοινωνια του μυστηριου του αποκεκρυμμενου απο των αιωνων εν τω Θεω οστις εκτισε τα παντα δια του Ιησου Χριστου, 	 Ex ma tzaj toqxenin weˈy, tuˈn t‑xi nchikyˈbˈiˈn kywutz tkyaqilxjal, a t‑xilin t‑xim Dios, a ewintaq atxix te tnejil, quˈn iky tajbˈil Diosjo, a kubˈ bˈinchinte tkyaqil.


Ηκουσατε οτι εγω σας ειπον, Υπαγω και ερχομαι προς εσας. Εαν με ηγαπατε, ηθελετε χαρη οτι ειπον, Υπαγω προς τον Πατερα διοτι ο Πατηρ μου ειναι μεγαλητερος μου 	 Ma tzˈok kybˈiˈn weˈy, tej t‑xi nqˈmaˈn, qa ma chinka, ex kchin ul meltzˈaja tuˈn nteˈn kyukˈiy juntl majl. Noqit qa twutzx kˈuˈjlinqiˈn kyuˈn, matla chi jaw tzalaja, aj kybˈintiˈy qa ma chiˈn tukˈa nMaˈn, quˈn ate nimxixtl toklin nwutza.


Και οι διαβαινοντες εβλασφημουν αυτον, κινουντες τας κεφαλας αυτων και λεγοντες Ουα, ο χαλων τον ναον και δια τριων ημερων οικοδομων, 	 Ex jniˈqe xjal nchi bˈaj ikyˈxtaq antza, noqx nchi bˈaj yasintaq tiˈj, ex noqx nja kyyekin tiˈj kywiˈ te kyxmaybˈil tiˈj, ex kyqˈma: ¡Nyakutzin atejiy nqˈmante tuˈn tjaw tyuchˈiˈn tnejil ja te naˈbˈl Dios, exsin tuˈn tbˈant juntl tuˈn toj oxe qˈij!


Και οταν πληρωθωσι τα χιλια ετη, θελει λυθη ο Σατανας εκ της φυλακης αυτου, 	 Ajtzin tjapin bˈajjo mil abˈqˈe, atzin satanás k‑elil tzaqpet jaˈ kˈloˈme,


Δια πιστεως ο Αβελ προσεφερε προς τον Θεον καλητεραν θυσιαν παρα τον Καιν, δια της οποιας εμαρτυρηθη οτι ητο δικαιος, επειδη ο Θεος εδωκε μαρτυριαν περι των δωρων αυτου, και δι ' αυτης καιτοι αποθανων ετι λαλει. 	 Noq tuˈn tnimbˈil Abel, teˈ t‑xi tqˈoˈn oyaj te Dios tbˈanilxixtl ele tzeˈnku toyaj Caín. Tuˈntziˈn, aku qMan Dios ok qˈonte te tbˈanil nimil, ex tuˈn ikyjo, wen ele toyaj twutz Dios. Quˈn ikytziˈn, exla qa o kyim te Abel, me o kyij te jun yekˈbˈil te qe jaˈlin, tuˈn tkubˈ qnimin Dios.


Παραλαβων δε τους δωδεκα, ειπε προς αυτους Ιδου, αναβαινομεν εις Ιεροσολυμα, και θελουσιν εκτελεσθη παντα τα γεγραμμενα δια των προφητων εις τον Υιον του ανθρωπου. 	 I tzaj ttxkoˈn Jesús oˈkqexjo kabˈlajaj t‑xnaqˈtzbˈin, exsin xi tqˈmaˈn kye kyjaluˈn: Kyjaˈ qxiˈ jaˈlin tzmax Jerusalén. Antza japine bˈajjo jotxjo jniˈ xbˈaj kytzˈibˈin yolil Tyol Dios wiˈja, a ayiˈn Tkˈwal Ichin.


Ο νομος και οι προφηται εως Ιωαννου υπηρχον απο τοτε η βασιλεια του Θεου ευαγγελιζεται, και πας τις βιαζεται να εισελθη εις αυτην. 	 Ojtxe, a naˈmxtaq tul Juan, a Jawsil Aˈ, oˈkx yekˈinte Diosjo t‑xilin tajbˈil noq tuˈn ojtxe kawbˈil, a xqˈumlaj tuˈn Moisés ex kyuˈn yolil Tyol Dios. Me tej tul Juan, ok ten tyolajtzjo Tbˈanil Tqanil Tkawbˈil Dios, ex atzin jaˈlin tkyaqilx kyexjal n‑ok tilil kyuˈn tzeˈnx tuˈn kyokxi toj.


Αληθως σας λεγω, ειναι τινες των εδω ισταμενων, οιτινες δεν θελουσι γευθη θανατον, εωσου ιδωσι τον Υιον του ανθρωπου ερχομενον εν τη βασιλεια αυτου. 	 Twutzxix kxel nqˈmaˈn kyeˈy, at junjun iteˈ tzaluˈn wukˈiy, mi kyli kyimin, tzmaxiˈ aj kylonte aj wula, a ayiˈn Tkˈwal Ichin, kawil tibˈaj tkyaqil.


Απεκριθη ο Ιησους Δεν ειχες ουδεμιαν εξουσιαν κατ' εμου, εαν δεν σοι ητο δεδομενον ανωθεν δια τουτο ο παραδιδων με εις σε εχει μεγαλητεραν αμαρτιαν. 	 Xi ttzaqˈwin Jesús te: Ntiˈxitla te tokliˈn wibˈaja, noqit nya Dios saj qˈonte teˈy. Tuˈnpetziˈn, a xjal saj qˈon weˈy toj tqˈobˈa ma nimxixtl teˈ til tzeˈnku te.


Και τωρα τι βραδυνεις; σηκωθεις βαπτισθητι και απολουσθητι απο των αμαρτιων σου, επικαλεσθεις το ονομα του Κυριου. 	 Atzin jaˈlin, ntiˈl tuˈn tkubˈ tyoˈn. Weˈksa, ex kux kuˈxa toj aˈ, te jawsbˈil aˈ, ex naˈn tbˈi tAjaw Tkyaqil, tuˈn ttxjet tanmiˈn, ex tuˈn kynajsit tila.


Εμαθον δε περι σου οτι διδασκεις παντας τους μεταξυ των εθνων Ιουδαιους να αποστατησωσιν απο του Μωυσεως, λεγων να μη περιτεμνωσι τα τεκνα αυτων μηδε να περιπατωσι κατα τα εθιμα. 	 Ex o tzˈok qˈmaˈn tiˈja, qa o kyij tiˈjlinjiy tkawbˈil Moisés, ex qa o chex t‑xnaqˈtzin te kykyaqil Judiy, a najleqe toj junxil txˈotxˈ, tuˈn mi kubˈ kynimineˈ a o tzaj tqˈmaˈn Moisés, ex tuˈn o t‑xi tqˈmaˈn kye tuˈn mina tzˈok qitit jun techil tiˈj kytzˈumil aye neˈẍ, a qˈaqe, ex tuˈn mina kubˈ kybˈinchiˈn tzeˈnku qe qbˈinchbˈin.


Ανδρες Νινευιται θελουσιν αναστηθη εν τη κρισει μετα της γενεας ταυτης και θελουσι κατακρινει αυτην, διοτι μετενοησαν εις το κηρυγμα του Ιωνα, και ιδου, πλειοτερον του Ιωνα ειναι εδω. 	 Ex ikyqex kyeˈ xjal toj tnam Nínive kyojjo qˈij te Jonás kchi jawil weˈks toj tqˈijil paˈbˈin, aj kyokxjal toj xjelbˈil twutz Dios, ayeˈ iteˈ kyojjo qˈij jaˈlin, tuˈn kykubˈ tzˈaq toj kyil kyuˈn. Quˈn ayetziˈn xjal toj Nínive bˈeˈx ajtz tiˈj kyanmin, tej t‑xi tqˈmaˈn Jonás Tbˈanil Tqanil Dios kye. Ex ajo Tbˈanil Tqanil wiˈja jaˈlin nimxixtl toklin tzeˈnku toj tqˈijil Jonás.


Βλεπετε μη σας εξαπατηση τις δια της φιλοσοφιας και της ματαιας απατης, κατα την παραδοσιν των ανθρωπων, κατα τα στοιχεια του κοσμου και ουχι κατα Χριστον 	 Tuˈnpetziˈn, kyqˈonktziˈn tilil tuˈn mina chi kubˈ sbˈuˈniˈy kyuˈnxjal, a nya twutzxix kyyol, ex nimxix t‑xilin kynabˈl tuˈn kysbˈun. Quˈn atziˈn kyxnaqˈtzbˈil, ntiˈ tumil, quˈn nya tzajnin tiˈj Crist; qalaˈ tiˈjjo kyxnaqˈtzbˈil ojtxe xjal, ex tiˈjjo jun ojtxe kawbˈil, a ntiˈ tumil.


αλλ' οτε ηλθεν εις την Ρωμην, με εζητησε μετα σπουδης πολλης και με ευρεν 	 Qalaˈ noqx teˈ tkaninku Rom, ok ten pitkˈajil wiˈja, tzmaxiˈ tej nknet‑xa tuˈn.


Βιωτικας λοιπον κρισεις εαν εχητε, τους εξουθενημενους εν τη εκκλησια τουτους καθιζετε κριτας. 	 Tuˈnpetziˈn, qa at kyqˈoja kyxola tiˈj junjun tiˈ tzaluˈn twutz txˈotxˈ, ¿Tiquˈnil nchi ok kyqˈoˈnjiˈy nya nimil te kawil kyeˈy? Quˈn ntiˈ kye kyoklin toj Ttanim Dios.


κυβερνων καλως τον εαυτου οικον, εχων τα τεκνα αυτου εις υποταγην μετα πασης σεμνοτητος 	 Ex bˈaˈn kawin toj tja, bˈaˈn chi nimin tkˈwal tukˈa mutxbˈil.


λεγων Τι σας φαινεται περι του Χριστου; τινος υιος ειναι; Λεγουσι προς αυτον Του Δαβιδ. 	 xi tqanin Jesús kye: ¿Tiˈtzin chˈin kye nkyximiˈn tiˈjjo Crist, a Kolil? ¿Jaˈtzila tzajnin tyajil? Tyajil David, chi chiˈ.


Επειδη λοιπον ταυτα ειναι αναντιρρητα, πρεπει σεις να ησυχαζητε και να μη πραττητε μηδεν προπετες. 	 Mix aˈl aku kubˈ ewinte luˈn. Tuˈnpetziˈn, mina chi chˈotja, ex mina kubˈ kybˈinchiˈn jun tiˈla, aj qa nya bˈisinxix wen.


Διοτι Ιουδαιος δεν ειναι ο εν τω φανερω Ιουδαιος, ουδε περιτομη η εν τω φανερω η γινομενη εν σαρκι, 	 Quˈn nyaqeku kye Ttanim Diosjo, a Judiy, a at kyechil tiˈjtzaqtz kychibˈjil, quˈn nya te qechiljo twutzxix, a n‑ok tiˈjtzaqtz qchibˈjil.


Προσεχετε δε απο των ψευδοπροφητων, οιτινες ερχονται προς εσας με ενδυματα προβατων, εσωθεν ομως ειναι λυκοι αρπαγες. 	 Kykaˈyimtzin kyibˈa kyejo sbˈul yol, ayeˈ n‑ok kyqˈoˈn kyibˈ te yolil Tyol Dios. N‑ok kyqˈoˈn kyibˈ te nimil ex tal mutxin xjal wen, tzeˈnku jun tal rit; me toj kyanmin manyor xoˈjqex.


πεποιθα δε επι τον Κυριον οτι και εγω θελω ελθει ταχεως. 	 Me qˈuqle weˈ nkˈuˈj tiˈj qAjaw, tuˈn njatza tzaluˈn toj tze, ex loqinl weˈ, liweyku chin poˈn lol kyeˈy.


Εκ δε των λοιπων ουδεις ετολμα να προσκολληθη εις αυτους, ο λαος ομως εμεγαλυνεν αυτους 	 Kyxoljo txqantl, attaq txqan kyxobˈil tuˈn tok kymujbˈin kyibˈ kyukˈa nimil, me i tzalaj tiˈjjo nbˈanttaq kyuˈn.


Αλλ' εαν δια του δακτυλου του Θεου εκβαλλω τα δαιμονια, αρα εφθασεν εις εσας η βασιλεια του Θεου. 	 Me metziˈn, qa a te Dios ntzaj qˈonte weˈ wipin, tuˈn kyetzjo taqˈnil tajaw il wuˈn toj kyanmin xjal, tzˈelkutzin kynikyˈtza te, a qa ma tzuljo Tkawbˈil Dios kyxola.


Αυτο το Πνευμα συμμαρτυρει με το πνευμα ημων οτι ειμεθα τεκνα Θεου. 	 Quˈn axjo Xewbˈaj Xjan nqˈmante te qanmin qa ma qo ok te tkˈwal Dios.


Και αυτος ο Ιησους ηρχιζε να ηναι ως τριακοντα ετων, ων καθως ενομιζετο, υιος Ιωσηφ, του Ηλι, 	 Bˈalaqa lajaj toj kaˈwnaq te Jesús tabˈqˈe, tej t‑xi t‑xikybˈiˈn tkyaqil taqˈin. Qˈumlaj qa kˈwalbˈaj te Jse, tzeˈnkuxtaqjo tqanil kyxolxjal. Atzin te Jse kˈwalbˈajtaqpen teˈ te Elí.


Εν τω μεσω της πλατειας αυτης και του ποταμου εντευθεν και εντευθεν ητο το δενδρον της ζωης, φερον καρπους δωδεκα, καθ' εκαστον μηνα καμνον τον καρπον αυτου, και τα φυλλα του δενδρου ειναι εις θεραπειαν των εθνων. 	 Ex toj nikyˈjin bˈe, a at toj nikyˈjin tnam, n‑ajqelin aˈ toj, ex toj junjun plaj ttzi aˈ nchˈiy jun Tze te Chwinqil, a ntqˈoˈn twutz junjun xjaw, mo kabˈlajaj maj toj abˈqˈe. Ex ayetzin t‑xaqjo tze, nchi ajbˈin te qˈanbˈil kye xjal toj tkyaqil twutz txˈotxˈ.


Εαυτους εξεταζετε αν ησθε εν τη πιστει, εαυτους δοκιμαζετε. Η δεν γνωριζετε εαυτους οτι ο Ιησους Χριστος ειναι εν υμιν; εκτος εαν ησθε αδοκιμοι κατα τι. 	 Chi bˈisiˈn kyiˈjxa qa twutzx qa nimilqexixa. Tuˈn ikyjo, k‑elil nnikyˈtzajila qa jun twutzxix tsanjil Jesúsqiˈn, quˈn xi kynimiˈn tuˈn nyola. ¿Ma nyapela ojtzqiˈn kyuˈn qa itzˈ Crist toj kyanmiˈn? Quˈn qa ntiˈ Crist toj kyanmiˈn, nya twutzxix nimilqiˈy. Ikytziˈn, qˈuqle nkˈuˈja tuˈn tel kynikyˈa te, qa twutzxix tsanjil Jesúsqoˈy.


ετρωγον, επινον, ενυμφευον, ενυμφευοντο, μεχρι της ημερας καθ' ην ο Νωε εισηλθεν εις την κιβωτον, και ηλθεν ο κατακλυσμος και απωλεσεν απαντας. 	 Mi xi kyqˈoˈn ambˈil te Dios, qalaˈ nchi waˈntaq kyexjal aj ilqe; nchi kˈwantaq; nchi jaw mejetaq, ex nxi kyqˈoˈntaq kyal toj mejebˈlin, tzmaxi tej tokx Noé toj ma tij bark tuˈn kyklet. Ayetzin kyej txqantl xjal jotx i kyim tuˈn qˈaqabˈil.


Τοτε ο Φηστος, συνομιλησας μετα του συμβουλιου, απεκριθη Τον Καισαρα επικαλεισαι, προς τον Καισαρα θελεις υπαγει. 	 Tbˈajlinxiˈ tqanin Festo kye qˈolte tumil te, tiˈjjo otaq tqˈma Pabl, tzaj tqˈmaˈn kyjaluˈn: Quˈn axa ma tzaj qaninte, tuˈn toka toj xjel tuˈn César toj Rom, mala txiˈtza antza.


Και αποκριθεις εις εκ του οχλου, ειπε Διδασκαλε, εφερα προς σε τον υιον μου, εχοντα πνευμα αλαλον. 	 Tzajtzin ttzaqˈwin jun ichin kyxoljo txqan xjal: Xnaqˈtzil, ma tzaj wiˈn nkˈwala twutza, tuˈn tkubˈ tqˈaniˈn, quˈn mina nbˈant tyolin, tuˈn tzyuˈn tuˈn jun taqˈnil tajaw il.


Ουτος πρωτος ευρισκει τον εαυτου αδελφον Σιμωνα και λεγει προς αυτον. Ευρηκαμεν τον Μεσσιαν, το οποιον μεθερμηνευομενον ειναι ο Χριστος. 	 Jun paqx, xiˈ Andrés jyolte Simun. Tetziˈn tknet tuˈn, xi tqˈmaˈn te: Ma jyet Crist quˈn, a skˈoˈnxix tuˈn Dios.


οταν ομως επιστρεψη προς τον Κυριον, θελει αφαιρεθη το καλυμμα. 	 Me qatzin qa ma nimin jun xjal tiˈj qAjaw, atzin kutxbˈil bˈeˈx k‑elil.


Μαρτυρει δε εις ημας και το Πνευμα το Αγιον διοτι αφου ειπε προτερον, 	 Ex ikyxjo o tzaj tqˈmaˈn Xewbˈaj Xjan toj Tyol Dios kyjaluˈn:


Εαν τας εντολας μου φυλαξητε, θελετε μεινει εν τη αγαπη μου, καθως εγω εφυλαξα τας εντολας του Πατρος μου και μενω εν τη αγαπη αυτου. 	 Qa ma kubˈ kyniminjiˈy jniˈ nnukˈbˈila, okpin kchi okil lipetza tiˈjjo tqˈaqˈbˈil nkˈuˈja, a at kyiˈja, ikytziˈn tzeˈnku weˈ nkubˈ nniminjiˈy tnukˈbˈil nMaˈn, ex loqin lipcheqink tiˈjjo tqˈaqˈbˈil tkˈuˈj, a at wiˈja.


Μακαριοι οι πραττοντες τας εντολας αυτου, δια να εχωσιν εξουσιαν επι το δενδρον της ζωης και να εισελθωσι δια των πυλωνων εις την πολιν. 	 Kyˈiwlinqexixjo aye ma txjet toj kyanmin, tzeˈnku jun xbˈalin sjanin wen. At kyoklin tiˈjjo Tze te Chwinqil, ex tuˈn kyokx tojjo Tnam te Dios.


διοτι θελουσιν ελθει ημεραι επι σε και οι εχθροι σου θελουσι καμει χαρακωμα περι σε, και θελουσι σε περικυκλωσει και θελουσι σε στενοχωρησει πανταχοθεν, 	 Tzulx jun te tqˈijil, a nim bˈisbˈajil. Ayejo jniˈ kyajqˈoja ok kjawil kybˈinchin kybˈe tiˈjile kytanima; ok k‑okil kytxolbˈin kyibˈ kyiˈjiliy, exsin ok kchi okil lipin kyiˈja toj tkyaqil kytxlaja.


Και ελεγε προς τον Ιησουν Μνησθητι μου, Κυριε, οταν ελθης εν τη βασιλεια σου. 	 Tzaj tqˈmaˈnljo xjal kabˈel tyol kyjaluˈn: Ay wAjaw, wexsin chin tzaj tnaˈn chˈin we, aj t‑xi xkyeˈ Tkawbˈila.


Ο Θεος και Πατηρ του Κυριου ημων Ιησου Χριστου, ο ων ευλογητος εις τους αιωνας, γνωριζει οτι δεν ψευδομαι. 	 Twutzxix weˈy, quˈn luˈ Dios, a Manbˈaj te qAjaw Jesucrist, a at toklin tuˈn tnimsit tbˈi te jun majx, nbˈiˈn wiˈja, qa ikyjo.


Αποκριθεντες δε τινες των γραμματεων ειπον Διδασκαλε, καλως ειπας. 	 Iteˈ junjun xnaqˈtzil tiˈj ojtxe kawbˈil xi qˈmante te Jesús kyjaluˈn: Ay Xnaqˈtzil, bˈaˈn te tumil tyol.


δια να μη γεινητε νωθροι, αλλα μιμηται των δια πιστεως και μακροθυμιας κληρονομουντων τας επαγγελιας. 	 Nya qaja tuˈn kyoka kyˈaj toj kynimbˈila, qalaˈ tuˈn kybˈinchiˈn ikyxjo tzeˈnqeku nimil, a o chi kyim; ayej i ajbˈin te yekˈilte qe, qa kukx tuˈn qweˈ tojjo qnimbˈil, tzmaxi aj qten tukˈa qAjaw. Qatzin ma bˈantjo luˈntz quˈn, oktzin ktzajil qkˈmoˈn tkyaqiljo a at qoklin tiˈj tzaluˈn twutz txˈotxˈ ex toj kyaˈj te jun majx, a o tzaj tqˈmaˈn Dios, ex a o tzaj kykˈmoˈn ayej i kubˈ niminte ojtxe.


Και θελουσι φερει την δοξαν και την τιμην των εθνων εις αυτην. 	 Ex ayetziˈn jniˈ nmaq kawil te tkyaqil twutz txˈotxˈ kxel kyqˈoˈn kyqˈinimil ex kyqoptzˈajiyil antza.


Ασπασθητι την Πρισκαν και τον Ακυλαν και τον οικον του Ονησιφορου. 	 Ex qˈolbˈinxa Prisca ex Aquila, ex tkyaqiljo iteˈ toj tja Onesíforo.


Αλλα και εαν ημεις η αγγελος εξ ουρανου σας κηρυττη αλλο ευαγγελιον παρα εκεινο, το οποιον σας εκηρυξαμεν, ας ηναι αναθεμα. 	 Me kykaˈyinktziˈn, qa at juntl s‑ul qˈmal juntl tqanil kolbˈil, a mikyxi tzeˈnku o bˈaj qqˈmaˈn, kˈwel tzˈaq tjaqˈ tqanbˈil Dios te jun majx, expe qa ayinku weˈ, mo qa jun angelj nyakuj tzaj toj kyaˈj.


δια να φαγητε σαρκας βασιλεων και σαρκας χιλιαρχων και σαρκας ισχυρων και σαρκας ιππων και των καθημενων επ' αυτων και σαρκας παντων ελευθερων και δουλων και μικρων και μεγαλων. 	 tuˈntzintla kywaˈn kychibˈjil nmaq kawil, ex jniˈ nejinel kye xoˈl qˈaqˈ, ex kye ichin nimxix kyipin, ex kychibˈjil chej kyukˈaxjo iteˈkx chejil kyibˈaj, ex kychibˈjil tkyaqilxjal, exla qa aqˈnil mo tajaw aqˈuntl, mo qa nmaq xjal mo minaj.


Μηδεις πειραζομενος ας λεγη οτι απο του Θεου πειραζομαι διοτι ο Θεος ειναι απειραστος κακων και αυτος ουδενα πειραζει. 	 Qa at jun nnaˈnte qa n‑ok yekin tuˈn tkubˈ tbˈinchiˈn nya bˈaˈn, mi kubˈ tbˈisin qa tuˈn qMan Diosjo luˈn; quˈn mina nkubˈ tbˈisin te Dios tuˈn tok tbˈinchin nya bˈaˈn, ex nlay tzˈok tnikybˈin te Dios jun aˈla.


ουτω παν δενδρον καλον καμνει καλους καρπους, το δε σαπρον δενδρον καμνει κακους καρπους. 	 Ikytziˈn tzeˈn jun tze, qa tbˈanilx tze, ex tbˈanilqe twutz chi elil te lobˈj. Ex qa mina, nlay chi el twutz tbˈanil.


Λεγει προς αυτον ο Ιησους Επειδη με ειδες, Θωμα, επιστευσας μακαριοι οσοι δεν ειδον και επιστευσαν. 	 Xi tqˈmaˈn Jesús te: Tmas, ¿Man txi tnimiˈn noq tuˈn ma chin tliˈy? Me kyˈiwlinqexix kyeˈ, a mi ẍin kyliˈy, me ma txi kynimin.


Διοτι τοσον ηγαπησεν ο Θεος τον κοσμον, ωστε εδωκε τον Υιον αυτου τον μονογενη, δια να μη απολεσθη πας ο πιστευων εις αυτον, αλλα να εχη ζωην αιωνιον. 	 Quˈn nimxix tqˈaqˈbˈil tkˈuˈj Dios kyiˈjxjal tzaluˈn twutz txˈotxˈ, ma chin tzaj tchqˈoˈn, a ayiˈn Tkˈwal junchˈin, tuˈntzin kykyaqiljo a kchi nimil wiˈja nlay chi naj, qalaˈ ktenbˈil kychwinqil te jun majx.


τον λογον τουτον σεις εξευρετε, οστις εκηρυχθη καθ' ολην την Ιουδαιαν, αρχισας απο της Γαλιλαιας, μετα το βαπτισμα, το οποιον εκηρυξεν ο Ιωαννης, 	 Me bˈiˈn kyeˈ kyuˈn, tiˈ xbˈaj toj tkyaqil kytxˈotxˈ Judiy. Tzaj xkye toj txˈotxˈ te Galiley, tej tbˈajlinxi tqˈma Juan, qa iltaq tiˈj tuˈn kykuˈxxjal toj aˈ te jawsbˈil aˈ.


και πασαν την μεριμναν υμων ριψατε επ' αυτον, διοτι αυτος φροντιζει περι υμων. 	 Kyoqxeninxjiˈy tkyaqiljo nbˈaj kykˈuˈja tiˈj toj tqˈobˈ Dios, quˈn nqˈaqˈin tkˈuˈj Dios kyiˈja.


Λεγει προς αυτον ο Ιησους Τοσον καιρον ειμαι μεθ' υμων, και δεν με εγνωρισας, Φιλιππε; οστις ειδεν εμε ειδε τον Πατερα και πως συ λεγεις, Δειξον εις ημας τον Πατερα; 	 Xi ttzaqˈwin Jesús: Ay Lip, ¿Jtojetziˈn nkubˈlin ten kyukˈiy, ex naˈmx tel tnikyˈa weˈy? Quˈn alkye ma tzˈok kaˈyin weˈy, ma tzˈok tkaˈyin nMaˈn. Tuˈnpetziˈn, ¿Tiquˈn tzaj tqaniˈn weˈy, tuˈn t‑xi nyekˈiˈn Manbˈaj teˈy?


Ουτως ομως δεν θελει εισθαι εν υμιν, αλλ' οστις θελει να γεινη μεγας εν υμιν, ας ηναι υπηρετης υμων, 	 Me atzin kyxola, nya iky teˈ. Qalaˈ ankye teˈ taj tuˈn tok te nim toklin kyxola, il tiˈj tuˈn tajbˈin kye txqantl.


διοτι το ευαγγελιον ημων δεν εγεινεν εις εσας εν λογω μονον, αλλα και εν δυναμει και εν Πνευματι Αγιω και εν πληροφορια πολλη, καθως εξευρετε οποιοι υπηρξαμεν μεταξυ σας δια σας. 	 quˈn tej t‑xi qqˈmaˈn tqanil kolbˈil kyeˈy, nya noq toj qnabˈla quˈnx qibˈxa, qalaˈ tuˈn tipin Xewbˈaj Xjan. Qˈuqlexix qkˈuˈja tiˈj, qa twutzxixjo Tbˈanil Tqanil kolbˈil, ex bˈiˈn qchwinqila kyuˈn, tzeˈn xqo bˈetiˈy kyxola, noq tuˈn kyel wena twutz Dios.


Και ειπεν η Μαριαμ Μεγαλυνει η ψυχη μου τον Κυριον 	 Tqˈma Mariy: Kjawil nnimsiˈn tukˈa tkyaqil wanmiˈn tbˈi wAjawa.


Και κατεβη ο Ιακωβ εις Αιγυπτον και ετελευτησεν εκει αυτος και οι πατερες ημων, 	 Ikytzin bˈajjo, bˈeˈx xiˈ Jacob najal toj Egipto, ex antza kyime; ex ikyqexjo tkˈwal, aye ojtxe qxeˈchil, antza i kyime.


διοτι και εν Θεσσαλονικη και απαξ και δις μοι επεμψατε εις την χρειαν μου. 	 Ex ikyxjo, tej nteˈn toj tnam Tesalónica, ma tzaj kysmaˈn ilaˈ maj kyonbˈila, tzeˈnku atxtaq taj wey.


Σας λεγω, Εν τη νυκτι εκεινη θελουσιν εισθαι δυο επι μιας κλινης, ο εις παραλαμβανεται και ο αλλος αφινεται 	 Twutzxix kxel nqˈmaˈn kyeˈy, chi Jesúsjo, qa tojtaq qnikyˈin ẍin uliˈy, exla qa kabˈetaq xjal junx kuẍle tibˈaj jun watbˈil, junchˈin teˈ kxel qˈiˈn; atzin teˈ juntl, axsa kyjele qˈoˈne teˈ.


και συνεβουλευθησαν να συλλαβωσι τον Ιησουν με δολον και να θανατωσωσιν. 	 Ex ma bˈaj kyjyoˈn tumil, tzeˈn tuˈn ttzyet Jesús kyuˈn tukˈa sbˈubˈl, ex tuˈn tkubˈ kybˈyoˈn.


Και εγεινε κραυγη μεγαλη, και σηκωθεντες οι γραμματεις του μερους των Φαρισαιων διεμαχοντο, λεγοντες Ουδεν κακον ευρισκομεν εν τω ανθρωπω τουτω αν δε ελαλησε προς αυτον πνευμα η αγγελος, ας μη θεομαχωμεν. 	 Kykyaqilx nchi jaw ẍchˈintaq, ex iteˈ junjun te jun chˈuq xnaqˈtzbˈil te kawbˈil, a iteˈkxtaq kyxol Parisey, jaw weˈks ex kyqˈma: A ichin lo, ntiˈ tkyˈi ma bˈant tuˈn. Bˈalaqa ma yolin tukˈa jun t‑anjel Dios mo tukˈa jun xewbˈaj.


Και εκαμον νευμα εις τους συντροφους τους εν τω αλλω πλοιω, δια να ελθωσι να βοηθησωσιν αυτους και ηλθον και εγεμισαν αμφοτερα τα πλοια, ωστε εβυθιζοντο. 	 Tuˈntziˈn ikyjo, bˈaj xi kyyekˈin kyqˈobˈ kyeˈ kyukˈa, ayeˈ tajawtaqjo juntl bark, tuˈntzin kyxiˈtaql kyeˈ mojilkye. Ex jun paqx i xiˈ, ex kykabˈilx kyej bark i jaw noj kyukˈa nimku kyiẍ; noqtaq chˈinl kyaj tuˈn kyxi yuqˈj.


Και κατεβη ταχεως και υπεδεχθη αυτον μετα χαρας. 	 Jun paqx kuˈtz te Zakey, ex bˈeˈx xi tkˈmoˈn Jesús tukˈa tkyaqil tanmin.


Θελει δε ελθει η ημερα του Κυριου ως κλεπτης εν νυκτι, καθ' ην οι ουρανοι θελουσι παρελθει με συριγμον, τα στοιχεια δε πυρακτουμενα θελουσι διαλυθη, και η γη και τα εν αυτη εργα θελουσι κατακαη. 	 Me metzin teˈ tqˈijil qAjaw, ilxix tiˈj tuˈn tul. Me ntiˈ tqanil, tzeˈnku tulil jun ileqˈ toj qnikyˈin. Antza kkyˈele kyaˈj, njulin wen, ex tkyaqil ktzˈeˈyil tuˈn qˈaqˈ. Ex tkyaqil kybˈinchbˈinxjal kyjel chikyˈbˈit twutz qMan Dios toj paˈbˈin.


εις δε τους φιλονεικους και απειθουντας μεν εις την αληθειαν, πειθομενους δε εις την αδικιαν θελει εισθαι θυμος και οργη, 	 Me metziˈn kyiˈjjo xjal nchi nimsin kyibˈ, ex kykyˈeˈ tuˈn tkubˈ kynimin yol, a twutzxix; qalaˈ oˈkx kyajjo tuˈn kyxi lipe tiˈj tkyaqil il, ktzajil tqˈoj Dios kyibˈaj, a kujxix wen.


Η γυνη ειναι δεδεμενη δια του νομου εφ' οσον καιρον ζη ο ανηρ αυτης εαν δε ο ανηρ αυτης αποθανη, ειναι ελευθερα να υπανδρευθη με οντινα θελει, μονον να γινηται τουτο εν Κυριω. 	 Atzin jaˈlin, tuˈn tjapin bˈaj nyola lo tiˈjjo mejebˈlin, kxel nqˈmaˈnjiˈy luˈn: Atziˈn qya nimil, qa mujlek tukˈa tchmil, il tiˈj tuˈn tnajan tukˈa, a itzˈxtaqjo tchmil. Me qatzin ma kyimjo tchmil, tzaqpiˈn tejo qya, tuˈn tok meje tzeˈnkuxjo taj tukˈa juntl tchmil, a nimil.


Ενω δε ετελειονε το τεσσαρακοστον ετος της ηλικιας αυτου, ηλθεν εις την καρδιαν αυτου να επισκεφθη τους αδελφους αυτου, τους υιους Ισραηλ. 	 Tej tjapin Moisés te kaˈwnaq abˈqˈe, kubˈ tbˈisin tuˈn t‑xi qˈolbˈil kyeˈ t‑xjalil, ayej tyajil Jacob.


Και εφωναζον μεταξυ του οχλου αλλοι αλλο τι και αλλοι αλλο μη δυναμενος δε δια τον θορυβον να μαθη το βεβαιον, προσεταξε να φερθη εις το φρουριον. 	 Me junjunkye jaw ẍchˈinte jun tiˈla, me mikyxi kyuˈn junjuntl. Tuˈntzintzjo, mix bˈante tchikyˈbˈit tuˈn tnejil xqˈuqil, quˈn nimx chˈotjin nbˈanttaq kyuˈnxjal. Tuˈn ikyjo, bˈeˈx xi tqˈmaˈn tuˈn t‑xi qˈiˈn Pabl toj kyja xoˈl qˈaqˈ.


Δια πιστεως διεβησαν την Ερυθραν θαλασσαν ως δια ξηρας, την οποιαν δοκιμασαντες οι Αιγυπτιοι κατεποντισθησαν. 	 Tbˈajlinxiˈ ikyjo, noq tuˈn kynimbˈil aj Israel, bˈaj ikyˈtze tojjo ttxuyil aˈ, Chikyˈ tbˈi, a xi tpaˈn tibˈ tuˈntzintla tten jun bˈe, nyakutzintlaj toj jun tzqij txˈotxˈ. Ex ikyqextaq kyeˈ aj Egipto kyajtaq kyeˈ tuˈn kyikyˈtz, me bˈeˈx i xi mulqˈaj toj aˈ, tej tok tmujbˈin aˈ tibˈ.


Πρεπει δε αυτος να εχη και παρα των εξωθεν μαρτυριαν καλην, δια να μη πεση εις ονειδισμον και παγιδα του διαβολου. 	 Ex il tiˈj tuˈn tnimajtz kyuˈnxjal nya nimilqe, noq tuˈn nbˈet toj tumil, tuˈntzin mi tzˈele toj ttxˈixew, ex tuˈn mi kubˈ tzˈaq toj tqˈobˈ tajaw il.


ανεβην δε κατα αποκαλυψιν και παρεστησα προς αυτους το ευαγγελιον, το οποιον κηρυττω μεταξυ των εθνων, κατ' ιδιαν δε προς τους επισημοτερους, μηπως τρεχω η ετρεξα εις ματην. 	 In xiˈy antza, quˈn otaq tqˈma Dios weˈy, qa iltaq tiˈj tuˈn nxiˈy. Tej nkaniˈn Jerusalén, ok qchmoˈn qibˈa noq kyukˈa nejinel, ayeˈ a nimxix kyoklin kywutz nimil, exsin xi nqˈmaˈn kye tiˈjjo Tbˈanil Tqanil kolbˈil, a nkubˈ nyolintaqa kyxoljo ayeˈ nya Judiyqe. Kubˈ nbˈinchinjiˈy ikyjo, quˈn wajtaqa tuˈn nbˈintiˈy qa wentaqjo nbˈant wuˈn toj kywutz nejinel, mo qa minaj. Quˈn nyataq waja noq tuˈn tkubˈ naj waqˈiˈn.


Και ατενισαντες εις αυτον παντες οι καθημενοι εν τω συνεδριω, ειδον το προσωπον αυτου ως προσωπον αγγελου. 	 Ayetzaj kawil exqetziˈn kykyaqiljo qˈuqleqetaq antza toj Sanedrín, tej tok kykaˈyin twutz Esteban tukˈa jun tzaljbˈil, ex el kynikyˈ qa ikytaq twutzjo tzeˈnku jun angel.


Πλην αυτος νοησας τους διαλογισμους αυτων, ειπε προς αυτους Πασα βασιλεια διαιρεθεισα καθ' εαυτης ερημουται, και οικος διαιρεθεις καθ' εαυτου πιπτει. 	 Me bˈiˈntaq te Jesús tuˈn, tiˈtaqjo nkybˈisin xjal. Tuˈntziˈn, xi tqˈmaˈn kye kyjaluˈn: Qa paˈn kytenxjal toj jun nim tnam, ex qa kyajqˈoj kyibˈ, noqx aku chi kubˈ naj tuˈn qˈoj. Ex ikyxjo toj jun ja xjal; qa kyajqˈoj kyibˈ, nlay chi el wen.


Θελεις ομως να γνωρισης, ω ανθρωπε ματαιε, οτι η πιστις χωρις των εργων ειναι νεκρα; 	 Ay, ntiˈ tnabˈla ikyjo. Quˈn qa noq oˈkx tuˈn bˈiˈn quˈn, ex qa nya il tiˈj tuˈn tyekˈit tuˈn qbˈinchbˈin, ntiˈ te jun nimbˈil tajbˈin ikyjo.


Ελεγε δε και προς εκεινον, οστις προσεκαλεσεν αυτον. Οταν καμνης γευμα η δειπνον, μη προσκαλει τους φιλους σου μηδε τους αδελφους σου μηδε τους συγγενεις σου μηδε γειτονας πλουσιους, μηποτε και αυτοι σε αντικαλεσωσι, και γεινη εις σε ανταποδοσις. 	 Ex ikyx xi tqˈmaˈn Jesúsjo te Parisey, a xi txkonte, tuˈn t‑xiˈ tja. Chiˈ kyjaluˈn: Aj tbˈaj jun nim waˈn toj tjay, mina chi tzaj ttxkoˈnjiy jniˈ tukˈiy, ex mina qeˈ jniˈ ttzikya ex titzˈiˈn ex qeˈ jniˈ xjal, a at tlonte tibˈa kyukˈa, exqetziˈn jniˈ t‑xjalila tiˈjiliy, a qˈininqe. Quˈn aye xjal lo, bˈeˈx aku txi txkoˈnla waˈl kyukˈa, tuˈntzin bˈeˈx kchjetiljo wabˈj, a otaq txi toyiˈn kye.


Λεγω δε τουτο, αδελφοι, οτι ο επιλοιπος καιρος ειναι συντομος, ωστε και οι εχοντες γυναικας να ηναι ως μη εχοντες, 	 Erman, atzin wajiˈy tuˈn t‑xi nqˈmaˈn kyjaluˈn: Aye at kyxuˈjil, bˈaˈn tuˈn tok kyqˈoˈn tilil tuˈn kyaqˈnin toj taqˈin qAjaw, ex nya oˈkx tuˈn kyximin tiˈjjo qya, quˈn chˈix tjapin bˈaj tqˈijil tzaluˈn twutz txˈotxˈ, ex nimkul atx tuˈn tbˈant.


Διοτι ηξευρεν εκεινον, οστις εμελλε να παραδωση αυτον δια τουτο ειπε Δεν εισθε παντες καθαροι. 	 Xi tqˈmaˈn ikyjo: Nya kykyaqilxa ma chi saqixa, quˈn bˈiˈntaq tuˈn, alkye tuˈn t‑xi kˈayinte toj kyqˈobˈ aj il.


Και αποκριθεντες προς τον Ιησουν, ειπον Δεν εξευρομεν. Ειπε προς αυτους και αυτος Ουδε εγω λεγω προς υμας εν ποια εξουσια πραττω ταυτα. 	 Tuˈnpetziˈn, xi kyqˈmaˈn: Mi bˈiˈn qe quˈn, chi chiˈ. I xi ttzaqˈwin Jesús: Exsin ikyx wejiˈy, nlay txi nqˈmaˈn weˈ, alkye saj qˈoˈnte wokliˈn tuˈn tkubˈ nbˈinchiˈn tkyaqiljo lo.


Επειδη λοιπον παντα ταυτα διαλυονται, οποιοι πρεπει να ησθε σεις εις πολιτευμα αγιον και ευσεβειαν, 	 Axla twutz ok kbˈajil teˈ ikyjo. Tuˈnpetziˈn, il tiˈj tuˈn kybˈeta tukˈa jun kychwinqila xjanxix ex tzˈaqle.


Και παραλαβων αυτον κατ' ιδιαν απο του οχλου εβαλε τους δακτυλους αυτου εις τα ωτα αυτου, και πτυσας ηγγισε την γλωσσαν αυτου, 	 Ex kypaˈn Jesús kyibˈ kyjunalx tukˈaˈ xjal, jaˈ mixtaq aˈl at, exsin i okx tqˈoˈn twiˈ tqˈobˈ kyoj tẍkyin, ex i ok takˈsin twiˈ tqˈobˈ tukˈa taˈl ttzi. Ok tmikoˈn taqˈjo xjal,


Επειδη τα αορατα αυτου βλεπονται φανερως απο κτισεως κοσμου νοουμενα δια των ποιηματων, η τε αιδιος αυτου δυναμις και η θειοτης, ωστε αυτοι ειναι αναπολογητοι. 	 Quˈn atzin nya qˈanchaˈl tiˈj Dios, n‑el tnikyˈtzajilxjal toj kyanmin, noq tuˈn tkyaqiljo tbˈinchbˈin Dios, atxix tej tbˈantlinku txˈotxˈ. Quˈn antza n‑elexix tnikyˈtzajil Dios, qa axix Diosjo, a kubˈ bˈinchinte tkyaqil, ex nimxix tipin te jun majx. Ex noq tuˈnjo ojtzqibˈl lo, ntiˈxla kolbˈil kyibˈxjal aj il, aj kyxiˈ paˈl kyil twutz Dios.


Και βλεπομεν οτι δια απιστιαν δεν ηδυνηθησαν να εισελθωσι. 	 Tuˈntzintzjo, n‑el qnikyˈ te, qa mix i okxi xjal toj txˈotxˈ te ajlabˈl, tuˈn mix kubˈe kynimine Tyol Dios.


Οι ανδρες, αγαπατε τας γυναικας σας και μη ησθε πικροι προς αυτας. 	 Ex ayetziˈn chmilbˈaj, kykˈuˈjlinqektzinjiˈy kyxuˈjila, ex mina chi yolin kuj kye.


Η χαρις του Κυριου ημων Ιησου Χριστου ειη μετα του πνευματος υμων, αδελφοι αμην. 	 Ayiˈy werman, axit qAjaw Jesucrist qˈonte t‑xtalbˈil tojile kyanmiˈn kykyaqilxa. Ikyxitjo.


Και ως επλησιασεν εις Βηθφαγη και Βηθανιαν, προς το ορος το καλουμενον Ελαιων, απεστειλε δυο των μαθητων αυτου, 	 Atzaj teˈ kykanin nqayin kykˈatz tnam te Betfagé ex Betania, nqayin t‑xe wutz, a Olivos tbˈi; i xitzin tchqˈoˈntz kabˈe t‑xnaqˈtzbˈin.


Σχισμα λοιπον εγεινε μεταξυ του οχλου δι' αυτον. 	 Tuˈntziˈn ikyjo, bˈeˈx bˈaj kubˈ kypaˈnxjal kyibˈ noq tuˈn tpaj Jesús.


Λεγει προς αυτον ο Ιησους Υπαγε, ο υιος σου ζη. Και επιστευσεν ο ανθρωπος εις τον λογον, τον οποιον ειπε προς αυτον ο Ιησους, και ανεχωρει. 	 Xitzin tqˈmaˈn Jesús te: Kux tzˈaja tjaˈy. Lu te tkˈwal itzˈ. Ma tzul Dios te. Ex bˈeˈx xi tnimin tej ichin tyol Jesús, ex bˈeˈx aj.


Ο δε αποκριθεις ειπε προς αυτους Διοτι εις εσας εδοθη να γνωρισητε τα μυστηρια της βασιλειας των ουρανων, εις εκεινους ομως δεν εδοθη. 	 Tzaj ttzaqˈwin Jesús qeˈy: Ma tzaj tyekˈin Diosjo tumil kyeˈy, tuˈn tel kynikyˈa tiˈjjo a ewintaq ojtxe tiˈjjo Tkawbˈil Dios, a at toj kyaˈj; quˈn metziˈn kyexjal nlay tzˈel kynikyˈ te.


Ακουσας δε οτι ο Αρχελαος βασιλευει επι της Ιουδαιας αντι Ηρωδου του πατρος αυτου, εφοβηθη να υπαγη εκει αποκαλυφθεις δε θεοθεν κατ' οναρ ανεχωρησεν εις τα μερη της Γαλιλαιας, 	 Me teˈ tbˈinte Jse, qa ataq Arquelao, a tkˈwal qtzan Herodes, toktaq te kawil te t‑xel qtzan ttata toj txˈotxˈ te Judey, mix xaˈyil, quˈn bˈeˈx xobˈ tuˈn t‑xiˈ antza. Me toj juntl wutzikyˈ ok qˈmaˈne te, tuˈn t‑xiˈ toj txˈotxˈ te Galiley.


Σεις κατα την σαρκα κρινετε εγω δεν κρινω ουδενα. 	 Nchi kawiˈn wiˈja tukˈa jun tumil noq te twutz txˈotxˈ. Me metzin weˈ, mina kubˈ nbˈinchiˈn ikyjo.


Διοτι θελουσιν εγερθη ψευδοχριστοι και ψευδοπροφηται και θελουσι δειξει σημεια και τερατα, δια να αποπλανωσιν, ει δυνατον, και τους εκλεκτους. 	 Quˈn chi ul sbˈul k‑okil kyqˈoˈn kyibˈ te Crist, mo te jun xjal tzeˈnku jun yolil Tyol Dios ojtxe. Ex okpe kˈwel kybˈinchin nim techil kyipin, noq tuˈn kysbˈetkuxjal kyuˈn. Ex okpela k‑okil kynikyˈin tuˈn kykubˈjo skˈoˈnqe tuˈn Dios, me nlay chi kubˈ.


εκ του οποιου πασα πατρια εν ουρανοις και επι γης ονομαζεται, 	 Quˈn antza tzajnin qbˈi awo kˈwalbˈajqo te Dios, awo nimil tiˈj, exla qa toj kyaˈj, mo qa twutz txˈotxˈ.


Και διετριβον εκει ουκ ολιγον καιρον μετα των μαθητων. 	 Atzin te Pabl ex Bernabé, ilaˈ qˈij i kyij ten kyeˈ kyukˈaˈ nimil antza.


Προσεχετε απο των γραμματεων, οιτινες θελουσι να περιπατωσιν εστολισμενοι και αγαπωσιν ασπασμους εν ταις αγοραις και πρωτοκαθεδριας εν ταις συναγωγαις και τους πρωτους τοπους εν τοις δειπνοις, 	 Kykaˈyink kyeˈ kyibˈ kyeˈ xnaqˈtzil tiˈj ojtxe kawbˈil. Quˈn axix kyajjo tuˈn kybˈet tojjo ma xqer xbˈalin, tuˈn kykaˈyinxjal kyiˈj qa wenqe, ex kyaj tuˈn kyqˈolbˈinxjal kye tukˈa kymutxbˈil kyibˈ kyojileˈ bˈe. Tzunxix nkyjyoˈn kyqˈuqil, a tnejilxix iteˈku toj muˈẍ ja te naˈbˈl Dios, exsiˈn tzeˈnku ncheˈx waˈl toj nintz qˈij te wabˈj.


καθως ειναι γεγραμμενον Οτι δεν υπαρχει δικαιος ουδε εις, 	 Quˈn ikytzin ntqˈmaˈn Tuˈjil Tyol Dios: Mix aˈl jun xjal tzˈaqle twutz Dios, me tukˈaxpetla jun.


Διελεγετο λοιπον εν τη συναγωγη μετα των Ιουδαιων και μετα των θεοσεβων και εν τη αγορα καθ' εκαστην ημεραν μετα των τυχοντων. 	 Tuˈnpetziˈn, nimxix jaw chˈotj tojjo ja te kynabˈl Dios Judiy, kyukˈa a nchi naˈntaq Dios. Ex ikyxjo, o chˈotj tojile junjun qˈij tojjo plas, ja nchi chmetetaq xjal.


Και εκεινος αποκριθεις εσωθεν ειπη Μη με ενοχλει η θυρα ειναι ηδη κεκλεισμενη και τα παιδια μου ειναι μετ' εμου εις την κλινην δεν δυναμαι να σηκωθω και να σοι δωσω. 	 Bˈalaqa a xjal, a tokx tuja, ktzajil tqˈmaˈn: Mitzin chin tyajiy nej. Ma jpet weˈ nja, ex loqo qeˈ ma qo kux kẍe kyukˈa qalaˈ. Me bˈaˈpetziˈn, nlay chin jaw weˈks weˈ qˈolte chˈin tiˈ tey.


Ουτω και σεις, εαν δεν δωσητε δια της γλωσσης φωνην ακαταληπτον, πως θελει γνωρισθη το λαλουμενον; διοτι θελετε λαλει εις τον αερα. 	 Exsin ikyxjo kyetza: Qa ma chi yoliˈn toj junxil yol, a ntiˈ ttxolil kywutz txqantl, ¿Tzeˈntzin tten tuˈn tel tnikyˈtzajiljo a nxi kyqˈmaˈn? Quˈn mix aˈl k‑elil tnikyˈ te, nyakuj noq toj kyqˈiqˈ nxi kyqˈmaniˈy.


Κεφαλαιον δε των λεγομενων ειναι τουτο, Τοιουτον εχομεν αρχιερεα, οστις εκαθησεν εν δεξια του θρονου της μεγαλωσυνης εν τοις ουρανοις, 	 Toj tkyaqiljo nxi nqˈmaˈn kyeˈy, atzin nimxixtl toklin kyibˈaj txqantl, a kxel qˈmet kyjaluˈn: Tnejil, atzin Jesús, a tnejilxix qpale, at nimxix toklin ex qˈuqle toj kyaˈj toj tman qˈobˈ qMan Dios kawil tukˈa.


Και παλιν ειπε Με τι να ομοιωσω την βασιλειαν του Θεου; 	 Xi tqˈmaˈn Jesús juntl majl kyjaluˈn: ¿Anqukˈa aku tzˈok qmujbˈineˈ Tkawbˈil qMan Dios?


οστις ητο μεν προωρισμενος προ καταβολης κοσμου, εφανερωθη δε εν τοις εσχατοις καιροις δια σας, 	 Quˈn ate Crist jaw tskˈoˈn Dios, tuˈn tok te chojbˈil qil, a naˈmxtaq tkubˈ tbˈinchin tkyaqil tchˈiysbˈin. Me tzmax tzaluˈn, a chˈix tjapin bˈaj tqˈijil, ma kubˈ tyekˈin tibˈ, noq tuˈn kyel wena.


Οτε δε περιεκυκλωσαν αυτον οι μαθηται, σηκωθεις εισηλθεν εις την πολιν και τη επαυριον εξηλθε μετα του Βαρναβα εις Δερβην. 	 Me atzaj teˈ tok kychmoˈn nimil kyibˈ tiˈjile Pabl, bˈeˈx jaw weˈ, ex okx juntl majl toj tnam. Ex toj junxil qˈij, xiˈ tukˈa Bernabé tzma Derbe.


Και αφου εσταυρωσαν αυτον, διεμεριζοντο τα ιματια αυτου, βαλλοντες κληρον επ' αυτα τι εκαστος να λαβη. 	 Bˈeˈxsin jaw kypejkˈiˈn xqˈuqil te Rom twutz cruz, ex bˈaj kubˈ kypaˈn t‑xbˈalin Jesús kywutz. Me nej, i bˈaj saqchan tiˈj alkyetaq tuˈn tkanbˈinte, tuˈn t‑xi tiˈn.


Τα μεν σημεια του αποστολου ενηργηθησαν μεταξυ σας εν παση υπομονη, δια θαυματων και τεραστιων και δυναμεων. 	 Tukˈa tkyaqiljo techil, ex yekˈbˈil te tipin Dios ex jniˈxjo ma bˈant tuˈn, a ma kubˈ nbˈinchiˈn kyxola, antza ma tzˈele tnikyˈtzajil qa ayinxix weˈ tsanjil Jesús.


και απεθανεν υπερ παντων, δια να μη ζωσι πλεον δι' εαυτους οι ζωντες, αλλα δια τον αποθανοντα και ανασταντα υπερ αυτων. 	 Quˈn ate Crist o kyim tuˈn qpaj qkyaqilx, tuˈntzin mi qo ajbˈine qex, qalaˈ tuˈn qajbˈin teˈ, a xkyim te qxel, ex ma jatz anqˈin te jun majx, tuˈn qel wen twutz.


Και συνηθροισεν αυτους εις τον τοπον τον καλουμενον Εβραιστι Αρμαγεδδων. 	 Ex aye oxe taqˈnil tajaw il i etz chmol te tkyaqiljo nmaq kawil tojjo txˈotxˈ Armagedón, a n‑ele toj kyyol aj Judiy.


Επειδη ο ειπων, Μη μοιχευσης, ειπε και, Μη φονευσης αλλ' εαν δεν μοιχευσης, φονευσης δε, εγεινες παραβατης του νομου. 	 quˈn axsin Diosjo xqˈmante tuˈn mina kyˈaˈjiˈn ex mi bˈiyiˈn. Atzin jaˈlintz, qatzin mi nkyˈaˈjiˈn, exsin qa ma bˈiyiˈn, ma tzˈel tiˈjlintza tkawbˈil Dios, ex mina nkubˈ tnimiˈn.


και τρεις ειναι οι μαρτυρουντες εν τη γη, το Πνευμα και το υδωρ και το αιμα, και οι τρεις ουτοι αναφερονται εις το εν. 	 A Xewbˈaj Xjan, ex a jawsbˈil aˈ, exsin a tkyimlin twutz cruz, ex ayetzin oxe luˈn mujle kyten junx, qa twutzxix.


Οθεν, αδελφοι αγιοι, ουρανιου προσκλησεως μετοχοι, κατανοησατε τον αποστολον και αρχιερεα της ομολογιας ημων τον Ιησουν Χριστον, 	 Atzin jaˈlin, ayiˈy werman, saqxix taˈye kyanmiˈn twutz Dios, ex o chi txokliˈy tuˈn qMan Dios, tuˈn kyoka te Ttanim ex te tja. Chi ximintzintza tiˈj Crist, a Jesús, a smaˈn tuˈn Dios te onilqe, ex tok te tnejilxix pale te qe twutz Dios.


Την δε πρωτην ημεραν της εβδομαδος, ενω ητο ορθρος βαθυς, ηλθον εις το μνημα φερουσαι τα οποια ητοιμασαν αρωματα, και αλλαι τινες μετ' αυτων. 	 Toj tnejil qˈij te seman, qlixjexix wen, i ul kanin kyej qya ttzi jul. Tzaj kyiˈn jniˈ qˈanbˈil te kˈokˈjsbˈil, a otaq bˈaj kybˈinchin.


Ειπε δε τις προς αυτον Κυριε, ολιγοι αρα ειναι οι σωζομενοι; Ο δε ειπε προς αυτους 	 At jun xjal xi qaninte te. Chiˈ kyjaluˈn: Taa, ¿Me nyala ilaˈ te kkletil? Xitzin ttzaqˈwin Jesús kyjaluˈn:


Και ειδον αγγελον καταβαινοντα εκ του ουρανου, οστις ειχε το κλειδιον της αβυσσου και αλυσιν μεγαλην εν τη χειρι αυτου. 	 Ex nliy jun angel tzaj toj kyaˈj, a qˈiˈntaq tal ja tuˈn, a taljo jul te tkawbˈil Dios kyibˈaj tkyaqil aj il, a nimxix t‑xe. Ex qˈiˈn jun ma tij kaden tuˈn, toj tqˈobˈ.


εγεινα εις τους ασθενεις ως ασθενης, δια να κερδησω τους ασθενεις εις παντας εγεινα τα παντα, δια να σωσω παντι τροπω τινας. 	 Ex tej ẍin bˈeta kyxol xjal, ayeˈ ntiˈxix kyoklin kyxoljo nmaq xjal tzaluˈn twutz txˈotxˈ, ma tzˈok nqˈoˈn wibˈa tzeˈn jun kye, tuˈn tok kybˈiˈnku wiˈja, ex tuˈn t‑xi kyniminku Tbˈanil Tqanil. Waja tuˈn woka tzeˈnku tkyaqil wiq xjal, noq tuˈn tok kybˈiˈnku wiˈja, ex tuˈn t‑xi kyniminku Tbˈanil Tqanil kolbˈil.


οστις ομως πιη εκ του υδατος, το οποιον εγω θελω δωσει εις αυτον, δεν θελει διψησει εις τον αιωνα, αλλα το υδωρ, το οποιον θελω δωσει εις αυτον, θελει γεινει εν αυτω πηγη υδατος αναβλυζοντος εις ζωην αιωνιον. 	 Me ankye teˈ kxel kˈwan teˈ cheˈwe kxel nqˈoˈn, nlaypen tzaj jun majl teˈ kˈwaj tiˈj. Quˈn atziˈn cheˈwe kxel nqˈoˈn te, kpuljil toj tanmin, tzeˈnkuˈ xlokˈ aˈ, tuˈn tten tchwinqil te jun majx.


Πιστος ομως ειναι ο Κυριος, οστις θελει σας στηριξει και φυλαξει απο του πονηρου. 	 Me me te Dios tzˈaqlexix teˈ, ex chi kˈwel tzyuˈn tuˈn jikyinxix, ajxi tjapin bˈaj tkyaqil; ex ok chi elil kloˈn tuˈn, toj tqˈobˈ tajaw il.


Αξιωθεις ομως της βοηθειας της παρα του Θεου, ισταμαι εως της ημερας ταυτης μαρτυρων προς μικρον τε και μεγαλον, μη λεγων μηδεν εκτος των οσα ελαλησαν οι προφηται και ο Μωυσης οτι εμελλον να γεινωσιν, 	 Me noq tuˈn tmojbˈil qMan Dios, loqin intiˈn tzmax tzaluˈn, ex nchin yolin tiˈj Dios kyukˈa kykyaqiljo nimxix kyoklin, exqetziˈn kyukˈa jniˈ txqantl. Kukx nchin yolinjiˈy, ex ntiˈx chˈin ma tzˈok ntzˈaqtziˈn, tzeˈnku kyij tqˈmaˈn Moisés, a yolil Tyol qMan Dios ojtxe, junx kyukˈa txqantl, a tiˈtaqjo tuˈn tbˈaj:


Διοτι ο μεν ανηρ δεν χρεωστει να καλυπτη την κεφαλην αυτου, επειδη ειναι εικων και δοξα του Θεου η δε γυνη ειναι δοξα του ανδρος. 	 Quˈn tzeˈnku te ichin, nya wen tuˈn tjax tktxuˈn twiˈ toj tja Dios tzeˈnku jun qya, quˈn twutzbˈiyil Dios teˈ, ex jun yekˈbˈil tiˈjjo tqoptzˈajiyil t‑xilin Dios. Ex ikyxjo teqya, jun yekˈbˈil tiˈjjo tqoptzˈajiyil t‑xilin ichin.


Οτε δε εξηλθε, δεν ηδυνατο να λαληση προς αυτους και ενοησαν οτι οπτασιαν ειδεν εν τω ναω και αυτος εκαμνεν εις αυτους νευματα και διεμενε κωφος. 	 Atzaj teˈ tetz, mix bˈantil tyolin kyukˈa jniˈ xjal, noq tqˈobˈqe i xi tyekin, tuˈn tyekˈinte jun tiˈ. Tuˈntziˈn ikyjo, bˈeˈx el kynikyˈjo jniˈ xjal te, qa attaq jun otaq tli, quˈn kukx xaˈye mix bˈantil tyolin.


Προσεχετε δε εις εαυτους μηποτε βαρυνθωσιν αι καρδιαι σας απο κραιπαλης και μεθης και μεριμνων βιωτικων, και επελθη αιφνιδιος εφ' υμας η ημερα εκεινη 	 Kykaˈyink kyeˈ kyibˈ, ex mina txi kychˈuẍsin kyanmiˈn tuˈnjo jniˈ achbˈil at twutz txˈotxˈ tzeˈnkuˈ txˈujtin, ex jniˈ bˈis tojjo kychwinqila jaˈlin, quˈn nyajqa njapinkutaq tqˈijiljo lo, exsin nya bˈinchin kyeˈ kyten, bˈeˈx aku chi naja,


Διοτι επεινασα, και δεν μοι εδωκατε να φαγω, εδιψησα, και δεν με εποτισατε, 	 Quˈn tej tqˈaqˈin nkˈuˈja, mix tzaje kyqˈoˈn nwaˈy. Ex tej ttzaj kˈwaj wiˈja, mix tzaje kyqˈoˈn nkˈwaˈy.


Περισσοτερον δε παρακαλω να καμητε τουτο, δια να αποκατασταθω εις εσας ταχυτερα. 	 Ex nchin kubˈsin nwutza kyeˈy, tuˈn kynaˈn Dios wiˈja, noqit liweyku, chin ul kaniˈn juntl majla qˈolbˈil kyeˈy.


Ενω δε εμελλεν ο Παυλος να εισαχθη εις το φρουριον, λεγει προς τον χιλιαρχον Μοι ειναι συγκεχωρημενον να σοι ειπω τι; Ο δε ειπεν Εξευρεις Ελληνικα; 	 Atzaj teˈ chˈixtaq tokx qˈoˈn Pabl toj kyja xoˈl qˈaqˈ, xi tqanin te tnejil xqˈuqil. Chiˈ kyjaluˈn toj tyol: ¿Noqit aku chin yolin chˈiˈn tukˈiy? chi Pabl. Jaw kaˈylaj tnejil xqˈuqil tuˈn tyol, exsin xi ttzaqˈwintz: ¿Bˈaˈntzin te yolin toj griego? Bˈaˈn, chi Pabljo.


ειη μεθ' υμων χαρις, ελεος, ειρηνη παρα Θεου Πατρος και παρα Κυριου Ιησου Χριστου του Υιου του Πατρος, εν αληθεια και αγαπη. 	 Ax qMan Dios, junx tukˈa Tkˈwal, a qAjaw Jesucrist, kˈwel kyˈiwlin kyeˈy tukˈa tkyaqil t‑xtalbˈil, ex tuˈn ttzaj tqˈon tqˈaqˈbˈil kykˈuˈja kyxola, ex jun kymujbˈil kyibˈa, a tzajnin te Dios.


Ιδοντες δε οι συνδουλοι αυτου τα γενομενα, ελυπηθησαν σφοδρα και ελθοντες εφανερωσαν προς τον κυριον αυτων παντα τα γενομενα. 	 Tej tok kykaˈyin txqantl aqˈnil ikyjo, bˈeˈx tzaj chyoˈn kyanmin tiˈj. Bˈeˈx i xiˈ qˈmalte te kawil tkyaqiljo otaq bˈaj.


επειδη δια το εργον του Χριστου επλησιασε μεχρι θανατου, καταφρονησας την ζωην αυτου, δια να αναπληρωση την ελλειψιν υμων της εις εμε υπηρεσιας. 	 Quˈn, chjonte Dios, mi xkyim te erman tzaluˈn, teˈ attaq nkˈatza, noq tuˈn tpajjo n‑ajbˈin te Crist. Chˈime xkyije tchwinqil noq tuˈn tpajjo n‑ajbˈin weˈy te kyxeljo, tuˈntaq kymojin wukˈiy.


και ετι επι τους δουλους μου και επι τας δουλας μου εν ταις ημεραις εκειναις θελω εκχεει απο του Πνευματος μου, και θελουσι προφητευσει 	 Ex kxel nqˈoˈn Xewbˈaj Xjan kyojjo qˈij anetziˈn toj kyanmin waqˈnila qya ex ichin, ex kchi yolil wiˈja.


Ο Θεος ομως ανεστησεν αυτον εκ νεκρων 	 Me ate qMan Dios, jatz anqˈsintlte juntl majl.


Αλλ' εαν ειπωμεν, Εξ ανθρωπων; εφοβουντο τον λαον διοτι παντες ειχον τον Ιωαννην οτι ητο τωοντι προφητης. 	 Ex qa ma txi qqˈmaˈn qa xjal, at qxobˈil. ¿Ma nyatzin kykyaqil xjaltz qˈmante qa a Juan jun yolil Tyol Dios?


Διοτι απεθανετε, και η ζωη σας ειναι κεκρυμμενη μετα του Χριστου εν τω Θεω 	 Quˈn o chi kyima toj tkyaqiljo ojtxe kawbˈil lo, a ntiˈ tumil, ex atziˈn jaˈlin, atzin kychwinqila ma kyij tkˈuˈn Crist toj kyaˈj junx tukˈa qMan Dios.


Παρεκαλει δε αυτον εις εκ των Φαρισαιων να φαγη μετ' αυτου και εισελθων εις την οικιαν του Φαρισαιου, εκαθησεν εις την τραπεζαν. 	 Tbˈajlinxiˈ ikyjo, jun Parisey kubˈsin twutz tuˈn t‑xiˈ Jesús waˈl junx tukˈa toj tja. Kutzin, chi Jesúsjo. Atzaj teˈ tkanin, ok qe tiˈj meẍ. Qˈuqletaq te Jesús,


Δεν λεγω τουτο περι παντων υμων εγω εξευρω ποιους εξελεξα αλλα δια να πληρωθη η γραφη, Ο τρωγων μετ' εμου τον αρτον εσηκωσεν επ' εμε την πτερναν αυτου. 	 Mi nchin yoliˈn kyiˈja kykyaqila. Quˈn ojtzqiˈn wuˈn ankye qe o chi jaw nskˈoˈn. Me ilxix tiˈj tuˈn tbˈajjo tzeˈnku ntqˈmaˈn toj Tuˈjil Tyol Dios: Ankye jun nwaˈn wukˈiy, kjawil meltzˈaj wiˈja.


Διοτι ημεις ευηγγελισθημεν, καθως και εκεινοι αλλα δεν ωφελησεν εκεινους ο λογος, τον οποιον ηκουσαν, επειδη δεν ητο εις τους ακουσαντας ηνωμενος με την πιστιν. 	 Quˈn te qe, o qˈumlajtzjo yol luˈn te kolbˈil, ikytziˈn tzeˈnku qˈumlajtz kye xjal ojtxe. Me ayetziˈn xjal, ntiˈx ajbˈine yol kye, a qˈumj, quˈn noq ok kybˈiˈn, ex mix kubˈ kynimine.


διοτι θελουσιν εγερθη ψευδοχριστοι και ψευδοπροφηται και θελουσι δειξει σημεια μεγαλα και τερατα, ωστε να πλανησωσιν, ει δυνατον, και τους εκλεκτους. 	 Quˈn chi ul sbˈul k‑okil kyqˈoˈn kyibˈ te Crist, mo te jun xjal tzeˈnku jun yolil Tyol Dios ojtxe. Ex okpe kˈwel kybˈinchin nim techil kyipin, noq tuˈn kysbˈetkuxjal kyuˈn. Ex okpela k‑okil kynikyˈin tuˈn kykubˈjo skˈoˈnqe tuˈn Dios, me nlay chi kubˈ.


Την καλην παρακαταθηκην φυλαξον δια του Πνευματος του Αγιου του ενοικουντος εν ημιν. 	 Ex tukˈa onbˈil tuˈn Xewbˈaj Xjan toj qanmin, niminkutzinjiy tbˈanil xnaqˈtzbˈil, a ma kyij woqxeniˈn teˈy.


Ηκολουθησαν δε και γυναικες, αιτινες ειχον ελθει μετ' αυτου απο της Γαλιλαιας, και ειδον το μνημειον και πως ετεθη το σωμα αυτου. 	 Ayetzin kyej qya, a otaq chi tzaj lipe tiˈj Jesús tzmax Galiley, i pon kanin tzmax ttzi jul, ex ok kykaˈyin tzeˈn oke t‑xmilil Jesús, tej tkyij muquˈn.


Και προσκαλεσας ενα εκαστον των χρεωφειλετων του κυριου αυτου, ειπε προς τον πρωτον Ποσον χρεωστεις εις τον κυριον μου; 	 I tzajtzin ttxkoˈn tej kaˈyil aqˈuntl jotqexjo jniˈ xjal, a attaq kykˈas teˈ tajaw aqˈuntl; junjunku i txokle tuˈn. Iky xi tqaniˈn teˈ tnejil kyjaluˈn: ¿Jteˈtzin te tkˈas te tajaw aqˈuntl?


Νοησας δε ο Ιησους, ειπε προς αυτους Δια τι ενοχλειτε την γυναικα; διοτι εργον καλον επραξεν εις εμε. 	 Atzaj teˈ tok tbˈiˈn Jesús ikyjo, bˈeˈx tzaj tqˈmaˈn qeˈy: ¿Tin qe n‑ok kyilinjiˈy qya lo? Quˈn atzin ma tbˈinchin wiˈja tbˈanilx wen.


Και εγω εαν υψωθω εκ της γης, θελω ελκυσει παντας προς εμαυτον. 	 Quˈn ajtzin njaw qˈoˈn twutz tze tzaluˈn twutz txˈotxˈ, ktzajil nchmoˈn kykyaqil xjal wuˈnx wibˈxa.


Διοτι αυτου ποιημα ειμεθα, κτισθεντες εν Χριστω Ιησου προς εργα καλα, τα οποια προητοιμασεν ο Θεος δια να περιπατησωμεν εν αυτοις. 	 Qalaˈ ate Dios saj qˈonte akˈaj qchwinqil. Ex ma qo anqˈin tuˈn Crist, a Jesús, tuˈn tkubˈ qbˈinchin bˈaˈn, a tzeˈnkuxjo xkubˈ t‑ximin Dios te tnejil.


Πλην ουαι εις εσας τους πλουσιους, διοτι απηλαυσατε την παρηγοριαν σας. 	 Me bˈisbˈajilxla kyeˈy, a ayiˈy qˈininqiˈy; ntiˈx kyeˈ tzaljbˈil tuˈn tkubˈ kyyoˈn, quˈn loqe kyeˈ noqx nchi tzalaj jaˈlin.


Και αποκριθεις ο Ιησους ειπε προς αυτον Μακαριος εισαι, Σιμων, υιε του Ιωνα, διοτι σαρξ και αιμα δεν σοι απεκαλυψε τουτο, αλλ' ο Πατηρ μου ο εν τοις ουρανοις. 	 Xi ttzaqˈwin Jesús: Kyˈiwlinxix te, ay Simun, a tkˈwal Jonás; quˈn mix aˈl jun xjal saj qˈmante tey, qalaˈ a nMaˈn, a at toj kyaˈj.


εν ταις εσχαταις ταυταις ημεραις ελαλησε προς ημας δια του Υιου, τον οποιον εθεσε κληρονομον παντων, δι' ου εκαμε και τους αιωνας 	 Me atzin jaˈlin, nyolin qMan Dios qe, noq tuˈn Jesús, a Tkˈwal; quˈn tuˈn a Dios bˈinchilte tkyaqil twutz txˈotxˈ ex tkyaqil twutz kyaˈj, noq tuˈn Tkˈwal. Ikytziˈn tzeˈnku jun kˈwal at toklin tiˈj tkyaqiljo a at te ttata, exsin ikyxjo te Jesús at toklin tiˈj tkyaqiljo a at te ttata, a qMan Dios.


οι δε εν τω πλοιω ελθοντες προσεκυνησαν αυτον, λεγοντες Αληθως Θεου Υιος εισαι. 	 Ex awotzin qe, a otokxtaqa toj bark, bˈeˈx o kubˈ mejey twutz Jesús, ex o nimsin tbˈi kyjaluˈn: Twutzxix Tkˈwal Diosx te.


Εζεκιας δε εγεννησε τον Μανασση, Μανασσης δε εγεννησε τον Αμων, Αμων δε εγεννησε τον Ιωσιαν, 	 a ttata Manasés, a ttata Amón, a ttata Josías,


Ο δε Σαυλος, πνεων ετι απειλην και φονον κατα των μαθητων του Κυριου, ηλθε προς τον αρχιερεα 	 Ikytaqtzin nbˈajjo, me atzinte Saulo tzunxtaq njyon teˈ tumil, tzeˈn tuˈn kykyime nimil tiˈj tAjaw Tkyaqil. Tuˈnpetziˈn, xtaˈj tukˈa tnejilxix pale,


Οι Φαρισαιοι λοιπον ειπον προς αλληλους Βλεπετε οτι δεν ωφελειτε ουδεν; ιδου, ο κοσμος οπισω αυτου υπηγεν. 	 Ex mix ele wenjo luˈn toj kywutz Parisey. Bˈaj kubˈ kyyolin kyxolx: ¡Kaˈn! Ntiˈx jun aku bˈant quˈn tiˈj, quˈn kykaˈyinxsiˈn; kykyaqilxjal ma txi lipe tiˈj.


Και αποκριθεις πας ο λαος ειπε Το αιμα αυτου ας ηναι εφ' ημας και επι τα τεκνα ημων. 	 Ex kykyaqilxjal xi kytzaqˈwin: Kˈaˈ qliˈy kyukˈax qkˈwala, quˈn awoˈy at qpaj tiˈjjo tkyimlin.


Και κατεγελων αυτον, εξευροντες οτι απεθανεν. 	 Noqx i bˈaj jaw tzeˈn jniˈ xjal tiˈjjo tyol Jesús ikyjo, quˈn tuˈn otaq tzˈiwleˈ txin kyuˈn, a qa otaq kyim.


Και ειδον ενα αγγελον ισταμενον εν τω ηλιω, και εκραξε μετα φωνης μεγαλης, λεγων προς παντα τα ορνεα τα πετωμενα εις το μεσουρανημα Ελθετε και συναγεσθε εις το δειπνον του μεγαλου Θεου, 	 Ex jun paqx nliˈy jun angel waˈltaq twutz qˈij. Ex jaw ẍchˈin kujxix wen kye tkyaqiljo pichˈ, aye kˈutzqe, a nchi lipin twutz kyaˈj. Chiˈ kyjaluˈn: Ku kytzaja, ex kychmom kyibˈa, tuˈn kyula toj nmaq waˈn te tkawbˈil Dios,


διοτι εαν προσευχωμαι με γλωσσαν αγνωριστον, το πνευμα μου προσευχεται, αλλ' ο νους μου ειναι ακαρποφορητος. 	 Quˈn qa ma chin naˈn Dios toj junxil yol, ex qa mi n‑el nnikyˈa te, okla chin naˈla Dios toj wanmiˈn, me tukˈa nnabˈla, mina.


Και ειπεν ο αγγελος προς αυτην Μη φοβου, Μαριαμ διοτι ευρες χαριν παρα τω Θεω. 	 Xi tqˈmaˈn angel te: Mina ja xobˈa Mariy. Ntzalaj Dios tiˈja,


και ηρχισαν να χαιρετωσιν αυτον, λεγοντες Χαιρε, βασιλευ των Ιουδαιων 	 exsin i bˈaj ok tentz ẍchˈil tiˈj: Nimxit tbˈiˈy, ay nmaq kawil kye aj Judiy, chi chiˈ.


Επειδη εξ αυτου και δι' αυτου και εις αυτον ειναι τα παντα. Αυτω, η δοξα εις τους αιωνας. Αμην. 	 Quˈn tkyaqilx antza ntzaje te qMan Dios, ex ax kubˈ bˈinchinte tkyaqil, ex ax tAjaw Tkyaqil. Nimxit tbˈi qMan Dios te jun majx. Ikyxitjo.


Και ενω εκαθητο επι του ορους των Ελαιων, προσηλθον προς αυτον οι μαθηται κατ' ιδιαν, λεγοντες Ειπε προς ημας ποτε θελουσι γεινει ταυτα, και τι το σημειον της παρουσιας σου και της συντελειας του αιωνος; 	 Tbˈajlinxiˈ ikyjo, bˈeˈx o xiˈy tzma twiˈ wutz Olivos. Tej tkubˈ qe Jesús, bˈeˈx o xi laqˈeˈy tkˈatz qjunalxa, ex xi qqaniˈn te: QAjaw, qˈmantza qeˈy. ¿Jtojtzila bˈaˈn tbˈajjo ikyjo? ¿Ex tiˈtzila techil kqlaˈbˈila, aj chˈixtaq tula, ex a chˈixtaq tjapin bˈaj tkyaqil twutz txˈotxˈ?


Αλλ' ομως και εκ των αρχοντων πολλοι επιστευσαν εις αυτον, πλην δια τους Φαρισαιους δεν ωμολογουν, δια να μη γεινωσιν αποσυναγωγοι. 	 Me kyxol tkyaqiljo luˈn, attaq junjun Judiy i nimin tiˈj Jesús, ex majxpe junjun nejinel kyxol. Me mix kubˈe kychikybˈin kywutzxjal noq tuˈnjo kyxobˈil kye Parisey, tuˈn mi chi exe lajoˈn tiˈjjo kyoklin tojjo ja te kynaˈbˈl Dios aj Judiy.


και την σκηνην δε και παντα τα σκευη της υπηρεσιας με το αιμα ομοιως ερραντισε. 	 Ex majx, ok tchitin Moisésjo chikyˈ tiˈjjo ja te kynaˈbˈl Judiy Dios, a xbˈalin tten, junx kyukˈa kykyaqiljo laq, a nchi ajbˈintaq tojjo ja anetziˈn.


Πας λοιπον οστις με ομολογηση εμπροσθεν των ανθρωπων, θελω ομολογησει και εγω αυτον εμπροσθεν του Πατρος μου του εν ουρανοις. 	 Ankye teˈ mi kubˈ tewin kywutzxjal, qa nimil wiˈja, ex ikyx wejiˈy mi kubˈ wewiˈn twutz nMaˈn, a at toj kyaˈj.


Πειραζεται δε εκαστος υπο της ιδιας αυτου επιθυμιας, παρασυρομενος και δελεαζομενος. 	 Qalaˈ, qa at jun xtnaˈ jun tbˈis tuˈn tkubˈ tbˈinchin a nya bˈaˈn, ikyxjo tzeˈnku jun tiˈ tkuˈx toj jun tzuybˈil txuk; ax tbˈis xkubˈ sbˈunte. Ex ikytziˈn nkubˈe tzˈaqe toj il.


Ουχι διοτι εχομεν εξουσιαν επι της πιστεως σας, αλλ' ειμεθα συνεργοι της χαρας σας επειδη εν τη πιστει στεκεσθε. 	 Qa ma chex nkawiˈn, nya noq tuˈn qnimsin qibˈa kywutza, qalaˈ tuˈn qmojiˈn kyiˈja tuˈn kytzalaja toj kynimbˈila. Quˈn noq tuˈnjo lo, kchi elile wena toj tkyaqil.


και εκτος τουτων παντων, μεταξυ ημων και υμων χασμα μεγα ειναι εστηριγμενον, ωστε οι θελοντες να διαβωσιν εντευθεν προς εσας να μη δυνανται, μηδε οι εκειθεν να διαπερωσι προς υμας. 	 Ex nya noq oˈkx teˈ, qalaˈ at jun tij xaq, a jun tijx t‑xe tkuˈx qxol. Tuˈnpetziˈn, mix tuˈn kyajku kyeˈ, a iteˈ tzaluˈn tuˈn kyikyˈx tzachiˈn, nlay chi ikyˈx. Ex nlay bˈant tuˈn kyikyˈtzjo a iteˈ tzachiˈn tzaluˈn.


Διοτι ισως δια τουτο εχωρισθη προς ωραν, δια να απολαβης αυτον διαπαντος, 	 Bˈalaqa iky tajbˈil Diosjo, tuˈn tel tpaˈn Onésimo tibˈ tiˈja jun jteˈbˈin qˈij, noq tuˈn tok te jun termana te jun majx, a kˈuˈjlin tuˈn, ex nya noq oˈkx te jun taqˈnila te jun majx toj tjaˈy. Quˈn wajxixa tiˈj, me bˈaˈntla tuˈn tok tkˈuˈjlin wen tzeˈnku weˈ, nya noq jun ichinxi toj tjaˈy, qalaˈ tzeˈnku jun nimil tiˈj tAjaw Tkyaqil.


Τινες μεν και δια φθονον και εριδα, τινες δε και απο καλης θελησεως κηρυττουσι τον Χριστον 	 Nya ikyjo tzeˈnqekuˈ tojjo juntl chˈuq, a nchi qˈman tqanil Crist, me tukˈa ikyˈbˈil wiˈja, ex nloˈchj kyanmin tuˈn qˈoj. Me metzin kyeˈ a tnejil chˈuq nchi qˈumlaj kyeˈ toj tumil tukˈa tkyaqil kyanmin.


Ο δε ειπε προς αυτον Ανθρωπε, τις με κατεστησε δικαστην η μεριστην εφ' υμας; 	 Xitzin ttzaqˈwin Jesús kyjaluˈn: Ay wukˈa, ¿Ankye weˈ ma tzˈok qˈonwe te kawil kyxola, tuˈn tkubˈ npaˈnjiˈy, a at kyeˈy?


Και ενω ησαν συνηγμενοι οι Φαρισαιοι, ηρωτησεν αυτους ο Ιησους, 	 Chˈuqleqextaq Parisey,


τουτο πρωτον εξευροντες, οτι ουδεμια προφητεια της γραφης γινεται εξ ιδιας του προφητευοντος διασαφησεως 	 Tuˈnpetziˈn, ilxix tiˈj tuˈn tel kynikyˈa tiˈjjo lo: Quˈn ntiˈ junte yol tzˈibˈin toj Tyol Dios, a aku pjet tuˈn jun xjal noq tzeˈnku taj.


αφου δε σπαρη, αναβαινει και γινεται μεγαλητερος παντων των λαχανων και καμνει κλαδους μεγαλους, ωστε υπο την σκιαν αυτου δυνανται τα πετεινα του ουρανου να κατασκηνωσι. 	 Tal netzˈxix kywutzjo txqantl twutz ijaj, me ajtzin tchˈiy, jun tijx n‑oke kywutzjo txqantl. Ex ma tij nchi oke tqˈobˈ, a jaˈ n‑okxi kybˈinchin pichˈ kypaqbˈil kyxol tqˈobˈ.


αποβλεποντες εις τον Ιησουν, τον αρχηγον και τελειωτην της πιστεως, οστις υπερ της χαρας της προκειμενης εις αυτον υπεφερε σταυρον, καταφρονησας την αισχυνην, και εκαθησεν εν δεξια του θρονου του Θεου. 	 Ex qo ximintzintz tiˈj Jesús, a nejinel qwutz toj qnimbˈil, ex ma tzqet‑xixjo qnimbˈil tuˈn. Quˈn ma tzikyˈx tuˈn twutz cruz, ex ma tzˈel ttxˈixewe kyuˈn xjal, tej tkyim. Me xi ttziyin tuˈn tikyˈx tuˈn, quˈn bˈiˈntaq tuˈn, aj qa ma tzikyˈxtaq tuˈn, attaq jun tzaljbˈil toj kyaˈj, jaˈ tuˈn tkubˈe qe toj tman qˈobˈ Dios kawil tukˈa.


και μαστιγωσαντες θελουσι θανατωσει αυτον, και τη τριτη ημερα θελει αναστηθη. 	 Ok kchin bˈajil laqtzˈiˈn kyuˈn, exsin kchin kˈwel bˈyoˈntza. Me ok kchin jawitz anqˈiˈn juntl majla toj toxin qˈij.


επειδη ο νομος επιφερει οργην διοτι οπου δεν υπαρχει νομος, ουδε παραβασις υπαρχει. 	 Noqit ntiˈ kawbˈil, mitla nkawin Dios qibˈaj. Me at te kawbˈil tzajnin tuˈn Dios, me nlay qo klet, noq tuˈn tjapin bˈajjo kawbˈil quˈn, quˈn a ojtxe kawbˈil oˈkx nkawin qibˈaj tuˈn tpajjo qil.


Μηπως θελεις συ να με φονευσης, καθ' ον τροπον εφονευσας χθες τον Αιγυπτιον; 	 ¿Ma taja tuˈn nkubˈ tbˈyoˈn tzeˈnkuj tkubˈ tbˈyoˈnjiy jun aj Egipto ewe?


Ωσαυτως και το ποτηριον, αφου εδειπνησαν, λεγων Τουτο το ποτηριον ειναι η καινη διαθηκη εν τω αιματι μου, το υπερ υμων εκχυνομενον. 	 Ikyx kubˈ tbˈinchin Jesúsjo tukˈa kˈwabˈj, kybˈajlinxiˈ waˈn. Chiˈ kyjaluˈn: Ajo kˈwabˈj lo, atzin jun akˈaj tumiljo, a bˈantnin tiˈj tuˈn Dios, tuˈn kykyijxjal toj wen tukˈa. Ajo nchkyˈela, a k‑elil chitj te kolbˈil kyeˈy, atzin k‑okiljo te kujsbˈilte yol anetziˈn.


Και δια την γνωσιν σου θελει απολεσθη ο ασθενης αδελφος, δια τον οποιον ο Χριστος απεθανεν. 	 Me tuˈnpetziˈn xkyim Crist, tuˈn tkletjo a neˈẍ toj tnimbˈil lo, me atzin kyeˈ, noq tuˈn tpajjo noq chˈin kynabˈla, knajileˈ kyermana te jun majx.


ας πλησιαζωμεν μετα αληθινης καρδιας εν πληροφορια πιστεως, εχοντες τας καρδιας ημων κεκαθαρμενας απο συνειδησεως πονηρας και λελουμενοι το σωμα με υδωρ καθαρον 	 Tuˈn ikyjo, bˈaˈn tuˈn qxi laqˈe tkˈatz Dios tukˈa jun qanmin tzˈaqlexix. Ex qˈuqlexix qkˈuˈj tuˈn qnimbˈil, quˈn o txjet qanmin, ex tuˈn ikyjo, tzaj tqˈoˈn jun saq qnabˈl, noq tuˈn tchkyˈel Jesús. Ex ikyxjo tiˈjjo qbˈinchbˈin nya wen, o najsit tuˈn Jesús, nyakuj tuˈn ttxjet qxmilil tukˈa aˈ ẍqiyin wen.


το οποιον ηλθεν εις εσας, καθως και εις ολον τον κοσμον, και καρποφορει καθως και εις εσας, αφ' ης ημερας ηκουσατε και εγνωρισατε την χαριν του Θεου εν αληθεια, 	 Ex toj tkyaqil twutz txˈotxˈ, luˈ Tyol Dios nchˈiy wen, nyakuj jun wiˈ awal, nimxix twutz ma tzˈel; ikyxjo tzeˈnku ma bˈaj kyxola, ex toj kychwinqila, tej tok kybˈiˈn tqanil t‑xtalbˈil qMan Dios, ex el kynikyˈa tiˈj qa twutzxix.


Αλλα τι εξηλθετε να ιδητε; προφητην; Ναι, σας λεγω, και περισσοτερον προφητου. 	 ¿Me tiˈtzin chi txaˈjtza lolte? ¿Bˈalaqa jun yolil Tyol Dios? ¡Ikytziˈn! Me ante Juan nimxixtl toklin kyibˈaj tkyaqil yolil Tyol Dios, aye i kˈmonte Tyol ojtxe.


Και η φωνη, την οποιαν ηκουσα εκ του ουρανου, παλιν ελαλει μετ' εμου και ελεγεν Υπαγε, λαβε το βιβλιαριον το ανεωγμενον εν τη χειρι του αγγελου του ισταμενου επι της θαλασσης και επι της γης. 	 Atziˈn tqˈajqˈojil twiˈ, a otaq nbˈiˈy, a etz toj kyaˈj, tzaj tqˈmaˈn juntl majl weˈy, ex tqˈma: Ku txiˈy. Ex qˈinxjiy tal uˈj, a jqoˈn toj tqˈobˈ angel, a waˈl tibˈaj ttxuyil aˈ ex tibˈaj txˈotxˈ.


Ουτοι παντες ενεμενον ομοθυμαδον εις την προσευχην και την δεησιν μετα των γυναικων και Μαριας της μητρος του Ιησου και μετα των αδελφων αυτου. 	 Kykyaqilx n‑ok kychmoˈntaq kyibˈ, tuˈn kynaˈn Dios kyukˈa titzˈin Jesús, tukˈa Mariy, a tnana; ex kyukˈa txqantl qya. Ex nimxtaq kykˈuˈjbˈil kyibˈ kyxolx.


Τοτε ο Πετρος ανοιξας το στομα ειπεν Επ' αληθειας γνωριζω οτι δεν ειναι προσωποληπτης ο Θεος, 	 Oktzin ten Pegr yolil, ex tqˈma: Mapetzin tzˈelxix nnikyˈtza te jaˈlin, qa mujbˈin kytenxjal tuˈn Dios.


Και λεγει προς αυτους Τινος ειναι η εικων αυτη και η επιγραφη; 	 Atzaj teˈ tok tkaˈyin Jesús, xi tqanin kye: ¿An qwutzbˈiyiljo lo, ex an qbˈi tzˈibˈink twutz?


Και ειπε προς αυτους Εαν τις εξ υμων εχη φιλον, και υπαγη προς αυτον το μεσονυκτιον και ειπη προς αυτον Φιλε, δανεισον μοι τρεις αρτους, 	 Ex xi tqˈmaˈnl Jesús kyjaluˈn: Qqˈaknajtzin kyjaluˈn: Atit jun kyeˈ, at jun tukˈa pon kanin nikyˈjin aqˈwil, exsintla xi tqˈmaˈntz kyjaluˈn: Ay wukˈa, qˈontzin oxe tal wabˈj ntxˈexa,


και ωμοσεν εις τον ζωντα εις τους αιωνας των αιωνων, οστις εκτισε τον ουρανον και τα εν αυτω, και την γην και τα εν αυτη και την θαλασσαν και τα εν αυτη, οτι καιρος δεν θελει εισθαι ετι, 	 Ex kubˈ tkˈluˈn twutzjo a itzˈ te jun majx, aku bˈinchinte kyaˈj, ex txˈotxˈ, ex ttxuyil aˈ, ex tkyaqiljo at kyoj, ex tqˈma: Nlay txi laqˈel tqˈijil qAjaw.


επρεπε λοιπον να βαλης το αργυριον μου εις τους τραπεζιτας, και ελθων εγω ηθελον λαβει το εμον μετα τοκου. 	 tuˈnpetziˈn, noqit bˈeˈx s‑okx tqˈonjiy npwaqa toj nim ja te kˈuˈbˈl pwaq, tuˈntzintla, tej ẍin ula jaˈlin, matla tzˈetz wiˈn weˈ npwaq, ex matla tkanbˈe manbˈilte.


Διοτι πας ο υψων εαυτον θελει ταπεινωθη και ο ταπεινων εαυτον θελει υψωθη. 	 Quˈn ankye teˈ kjawil tnimsin tibˈ til tibˈx, ntiˈ chˈin teˈ toklin aku tzaj qˈoˈn toj kyaˈj. Me metzin teˈ xjal, a n‑ok tqˈoˈn tibˈ te ntiˈ toklin, apente xjaljo ok kjawil nimsin.


και λεγουσι προς τα ορη και προς τας πετρας Πεσατε εφ' ημας και κρυψατε ημας απο προσωπου του καθημενου επι του θρονου και απο της οργης του Αρνιου, 	 Ex xi kyqˈmaˈn kye wutz ex kye piky: Ku kytzaj tzˈaqa qibˈaja, tuˈn qewita kyuˈn twutzjo ajo qˈuqle toj qˈuqbˈil toj kyaˈj, ex twutzjo tyabˈ twiˈ tal Tal rit.


Αλλοι δε χλευαζοντες ελεγον οτι ειναι μεστοι απο γλυκυν οινον. 	 Me at junjun noq bˈaj jaw xmayin, ex kyqˈma: Tuˈntziˈn ma chi txˈujte, chi chiˈ.


προσεχετε, αδελφοι, να μη υπαρχη εις μηδενα απο σας πονηρα καρδια απιστιας, ωστε να αποστατηση απο Θεου ζωντος, 	 Werman, tuˈnpetziˈn tkyaqiljo lo, kyajsintz tiˈj kyanmiˈn, tuˈn mina chi txalpajiˈy toj kynimbˈila tiˈj qMan Dios.


Αλλ' εαν ζητουντες να δικαιωθωμεν εις τον Χριστον ευρεθημεν και ημεις αμαρτωλοι, αρα ο Χριστος αμαρτιας ειναι διακονος; Μη γενοιτο. 	 Quˈn ma qo klet noq tuˈn ma tzˈok qe qkˈuˈj tiˈj Crist, ex nya tuˈn tjapin ojtxe kawbˈil quˈn. Exla qa ma qo klet, ¿Ma nyatzin aj il qotz? ¿Ma apela Cristtz at tpaj tiˈjjo qil? ¡Mina!


Εις το εξης μηδεις ας μη διδη εις εμε ενοχλησιν διοτι εγω βασταζω τα στιγματα του Κυριου Ιησου εν τω σωματι μου. 	 Atzin jaˈlin, mix aˈl jun tuˈn tjaw yolbˈin wiˈja, quˈn nimx weˈ wechil ma tzˈok tuˈn ẍin bˈaj kyjubˈchiˈn xjal, noq tuˈn ẍinx lipeˈy tiˈj Jesús.


διοτι εν τω νομω του Μωυσεως ειναι γεγραμμενον Δεν θελεις εμφραξει το στομα βοος αλωνιζοντος. Μηπως μελει τον Θεον περι των βοων; 	 quˈn tzˈibˈinl taˈye toj tkawbˈil Moisés ojtxe: Mi tzˈok tjtzˈoˈn ttzi wakx, a nwaˈbˈin triy, noq tuˈn mi jawe tiˈnku chˈin twa triy, quˈn luˈ nwaˈbˈin tiˈj. Atzin n‑ele luˈn nya oˈkxsa nyoline kyiˈj aluˈmj.


Ταλαιπωρος ανθρωπος εγω τις θελει με ελευθερωσει απο του σωματος του θανατου τουτου; 	 ¿Tzeˈnxsila chin okiliˈy? ¿Altzila kye ktzaqpil weˈy tojjo ojtxe nteˈn, a nya bˈaˈn ntqanin tachbˈil nxmilila, a nxi qˈiˈn weˈy toj najin?


τιμα τον πατερα σου και την μητερα, και θελεις αγαπα τον πλησιον σου ως σεαυτον. 	 Niminkujiy ttatiy ex tnaniy. Ex kˈuˈjlinqekjiy tukˈiy tzeˈnkuxjo ntkˈuˈjlin te tibˈ.


και κραζοντες μετα φωνης μεγαλης ελεγον Η σωτηρια ειναι του Θεου ημων, του καθημενου επι του θρονου, και του Αρνιου. 	 Ex kykyaqilxtaq nchi ẍchˈin tukˈa tqˈajqˈojil kywiˈ kujxix wen: Ajo kolbˈil tzajnin te qMan Dios, a qˈuqle tibˈajjo qˈuqbˈil tzaluˈn toj kyaˈj, ex tejo tal Tal rit.


Εκει λοιπον εθεσαν τον Ιησουν δια την παρασκευην των Ιουδαιων, διοτι ητο πλησιον το μνημειον. 	 Ex antza kux kyqˈoˈne t‑xmilil Jesús, quˈn nqayin taˈtaqjo jul, ex chˈixtaq t‑xi xkyeˈ qˈij te ajlabˈl, jaˈ mix aˈl jun bˈaˈn tuˈn tbˈinchin jun tiˈ.


Εκεινοι δε ακουσαντες, εξηρχοντο εις εκαστος, αρχισαντες απο των πρεσβυτερων εως των εσχατων και εμεινε μονος ο Ιησους και η γυνη ισταμενη εν τω μεσω. 	 Atzaj teˈ tok kybˈiˈn ikyjo, bˈeˈx kynaˈn toj kyanmin qa aj ilqe, ex junjunku i bˈajeˈtz; nejxix i bˈajeˈtzjo xjal o chi tijin, ex bˈajeˈtz lipe kykyaqil. Atzaj teˈ kybˈajeˈtz kykyaqil, tjunalx Jesús kyij ten tukˈa qya.


πραοτης, εγκρατεια κατα των τοιουτων δεν υπαρχει νομος. 	 ex tuˈn qmutxsin qibˈ, exsin tuˈn tbˈant qtzyunte qibˈ. Mixla aˈl aku tzaj kawinqe tiˈjjo ikyjo, quˈn ntiˈ jun kawbˈil tiˈjxi lo.


Και ομοιως οι επι τα πετρωδη σπειρομενοι ειναι ουτοι, οιτινες οταν ακουσωσι τον λογον, ευθυς μετα χαρας δεχονται αυτον, 	 Attziˈn xjal tzeˈnku txˈotxˈ txol abˈj, mix chˈiyxix tlokˈ triy toj, ikyqetziˈn tzeˈnqe xjal jun paqx nxi kynimin Tyol Dios ex tukˈa tzaljbˈil. Me quˈn tuˈn ntiˈxix kykˈuˈj tiˈj, mi nchi kujix toj kynimbˈil. Qa akux saj jun tiˈ toj kychwinqil, mo qa akux ẍi ok lipinxjal kyiˈj noq tuˈn tpajjo nyola, bˈeˈx kchi kˈwel tzˈaq toj kynimbˈil.


Η δεν εχει εξουσιαν ο κεραμευς του πηλου, απο του αυτου μιγματος να καμη αλλο μεν σκευος εις τιμην, αλλο δε εις ατιμιαν; 	 ¿Ma nyapela at tokliˈn bˈinchil xoqˈl, tuˈn tkubˈ tbˈinchin noq tzeˈnchaqku taj? Aku kubˈ tbˈinchin qa taj tuˈn tkubˈ tbˈinchin jun kˈwil tbˈanilx wen, ex juntl noq te tkˈwel tzˈis.


Οστις δεν ειναι μετ' εμου ειναι κατ' εμου, και οστις δεν συναγει μετ' εμου σκορπιζει. 	 Ankye jun xjal nya taj tuˈn tqˈoˈn te tibˈ wukˈiy, nqˈojin wiˈja. Ex ankye jun xjal mi n‑onin wukˈiy tuˈn tel kynikyˈxjal tiˈj Kolbˈil, noq nbˈaj tchitin, tzeˈnku jun aqˈnil kyˈaj, a tkyˈeˈ tuˈn tmojin tuˈn tjaw chmet twutz awal.


εις ματην επαθετε τοσα; αν μονον εις ματην. 	 ¿Jniˈxsiˈn sikyˈx kyuˈn tuˈn tpajjo kynimbˈila, a twutzxix? ¿Exsin kˈwel najtz kyuˈn? ¡Nya tumiljo ikyjo!


Καταβας δε ο Παυλος, επεσεν επ' αυτον και εναγκαλισθεις ειπε Μη θορυβεισθε διοτι η ψυχη αυτου ειναι εν αυτω. 	 Bˈeˈxsin kuˈtz Pabl, ex xi joqpaj tibˈajjo kuˈxin qˈa, exsin ok tchleˈntz, ex xi tqˈmaˈn kye nimil: Mina chi tzaj xobˈa. Luˈ tetz itzˈ.


και θελω εισθαι Πατηρ σας, και σεις θελετε εισθαι υιοι μου και θυγατερες, λεγει Κυριος παντοκρατωρ. 	 Ex ayiˈn kchin okil te kyTatiˈy, ex ayetzin kyeˈ kchi okil te nkˈwala, chitziˈn tAjaw Tkyaqil.


παιδευτης αφρονων, διδασκαλος νηπιων, εχων τον τυπον της γνωσεως και της αληθειας εν τω νομω. 	 Nkubˈ t‑ximiˈn qa ma tzˈoka te xnaqˈtzil kyeˈ mi ojtzqiˈn Dios kyuˈn, ex kyeˈ kˈwal, a mi nkybˈiˈn. Tkyaqiljo lo qˈuqle tkˈuˈja tiˈj, quˈn qˈuqle tkˈuˈja qa tojjo ojtxe kawbˈil antza taˈye ttxuyiljo tkyaqil ojtzqibˈl, a twutzxix.


Εκεινοι λοιπον προπεμφθεντες υπο της εκκλησιας, διηρχοντο την Φοινικην και Σαμαρειαν, εκδιηγουμενοι την επιστροφην των εθνων, και επροξενουν χαραν μεγαλην εις παντας τους αδελφους. 	 Otaqtzin chex chqˈoˈn ikyjo tuˈn Ttanim Dios toj Antyokiy; atzaj teˈ kyikyˈ toj txˈotxˈ te Fenicia ex Samaria, xi kyqˈmaˈn kye nimil anetziˈn, qa otaq kyij kytzaqpiˈn aye nya Judiy a nbˈanttaq kyuˈn, tuˈn kyok lipe tiˈj qMan Dios. Tuˈnjo tqanil ikyjo, bˈeˈx i ja tzalaj tkyaqil nimil.


Ως δε ειδον οι βαρβαροι το θηριον κρεμαμενον εκ της χειρος αυτου, ελεγον προς αλληλους Βεβαιως φονευς ειναι ο ανθρωπος ουτος, τον οποιον διασωθεντα εκ της θαλασσης η θεια δικη δεν αφηκε να ζη. 	 Aye xjal najleqetaq antza, tej kylonte kan bˈaltzˈink tibˈ tiˈj tqˈobˈ Pabl, jaw yolin kyxolx. Chi chiˈ kyjaluˈn: Bˈalaqa bˈyol xjal te ichin lo. Mapetzin klet toj ttxuyil aˈ, me a kawil toj kyaˈj, nlay ttziye tuˈn tanqˈintl.


Σας παρακαλουμεν δε, αδελφοι, να γνωριζητε τους οσοι κοπιαζουσι μεταξυ σας και ειναι προεστωτες σας εν Κυριω και σας νουθετουσι, 	 Atzin jaˈlin erman, nqo kubˈsin qwutza kyeˈy, tuˈn kykubˈ kyniminjiˈy ayeˈ nchi aqˈnin kuj kyxola, a ayeˈ nejinel kyxola toj tbˈi qAjaw, ayeˈ nchi jikysin kyeˈy toj kynimbˈila.


Εχω ομως κατα σου ολιγα, διοτι εχεις εκει τινας κρατουντας την διδαχην του Βαλααμ, οστις εδιδασκε τον Βαλακ να βαλη σκανδαλον ενωπιον των υιων Ισραηλ, ωστε να φαγωσιν ειδωλοθυτα και να πορνευσωσιν. 	 Me at junjuntl kyila nwutza. Quˈn at junjun kyxola, a ikyxjo nbˈant kyuˈn tzeˈnku t‑xnaqˈtzbˈin Balaam ojtxe, a kaˈmin tkˈuˈj. A bˈaj oksinte tkˈuˈj Balac, a attaq tqˈoj kyiˈj aj Judiy, tuˈn kyok t‑xmoxin tuˈn kyjaw tzˈaq toj il, noq tuˈn t‑xi kychyoˈn chibˈj, a xi oyit kywutzjo kywutzbˈiyil kydiosxjal, ex tuˈn kybˈinchin aj kyˈaˈjil toj kybˈi.


το βαπτισμα του Ιωαννου ποθεν ητο, εξ ουρανου η εξ ανθρωπων; Και εκεινοι διελογιζοντο καθ' εαυτους λεγοντες Εαν ειπωμεν, Εξ ουρανου, θελει ειπει προς ημας, Δια τι λοιπον δεν επιστευσατε εις αυτον 	 ¿Ankye tzaj chqˈoˈnte qtzan Juan tuˈn kykuˈxxjal tuˈn toj aˈ te jawsbˈil aˈ? ¿Apela Dios, mo noq ayexjal? Bˈeˈx i bˈaj jaw yolin kyxolx, ex kyqˈma: Qa ma txi qqˈmaˈn a Dios, bˈeˈx ktzajil tqˈmaˈn qe, ¿Tin quˈn mi nxi kynimintza? chilaˈ.


Και θελουσιν απελθει ουτοι μεν εις κολασιν αιωνιον, οι δε δικαιοι εις ζωην αιωνιον. 	 Ayetziˈn xjal luˈn kchi xeˈl toj najin te jun majx. Me ayetziˈn tzˈaqleqe, kchi xeˈl toj tkabˈ kychwinqil, a nlayx bˈaj.


Και δεν εκαμεν εκει πολλα θαυματα δια την απιστιαν αυτων. 	 Nya nimku yekˈbˈil tipin bˈant kyxol t‑xjalil, quˈn tuˈn mix xi kynimine Tyol.


Και υπηγε μετ' αυτου και ηκολουθει αυτον οχλος πολυς, και συνεθλιβον αυτον. 	 Bˈeˈxsin xi lipe Jesús lolte. Xi lipe txqan xjal tiˈj, me tzunxtaq nbˈaj kylimon kyibˈ tiˈj.


Ο δε ειπε προς αυτους οι βασιλεις των εθνων κυριευουσιν αυτα, και οι εξουσιαζοντες αυτα ονομαζονται ευεργεται. 	 Chi Jesúsjo kye kyjaluˈn: Aye nmaq kawil, a nya nimil, toj nmaq tnam, nchi kawin nyakuj tajaw tnamqe, ex n‑ok kyqˈoˈn kyibˈ te tbˈanil xjalqe.


Ωστε και οστις υπανδρευει πραττει καλως, αλλ' ο μη υπανδρευων πραττει καλητερα. 	 Tuˈnpetziˈn, qa ma tzˈok meje tukˈa jaˈ ma yoline, bˈaˈn kbˈantil tuˈn ikyjo. Ex qa mi xjaw meje tukˈa, tbˈanilxix ikyjo.


και τα κτηματα και τα υπαρχοντα αυτων επωλουν και διεμοιραζον αυτα εις παντας, καθ' ην εκαστος ειχε χρειαν. 	 Xi kykˈayin kytxˈotxˈ ex tkyaqiljo attaq kye, ex kubˈ kypaˈn kypwaq kyxolilex, tzeˈnkuxjo, a attaq tajbˈin kye.


Τοτε ο Ιησους λεγει προς αυτον Υπαγε, Σατανα διοτι ειναι γεγραμμενον, Κυριον τον Θεον σου θελεις προσκυνησει και αυτον μονον θελεις λατρευσει. 	 Me ante Jesús xi ttzaqˈwin: Laqˈexa nkˈatza, ay, satanás, a tajaw il, quˈn ikytzin ntqˈmaˈn toj Tyol Dios: Kˈuliˈn oˈkx twutz qAjaw, a tDiosa, ex noq te, tuˈn tajbˈiniych.


Ακουσας δε ο νεανισκος τον λογον, ανεχωρησε λυπουμενος διοτι ειχε κτηματα πολλα. 	 Me atzaj teˈ tbˈinte kuˈxin ikyjo, jaw bˈisinx, quˈn tuˈn manyor qˈininxtaq; ex bˈeˈx aj tja.


Εν δε τουτο ας μη σας λανθανη, αγαπητοι, οτι παρα Κυριω μια ημερα ειναι ως χιλια ετη και χιλια ετη ως ημερα μια. 	 Ex ayiˈy werman, mi tzˈel naj toj kykˈuˈja, quˈn toj twutz qAjaw jun qˈij iky n‑ele tzeˈnku mil abˈqˈe, ex mil abˈqˈe iky n‑ele tzeˈnku jun qˈij.


οστις ομως βλασφημηση εις το Πνευμα το Αγιον, δεν εχει συγχωρησιν εις τον αιωνα, αλλ' ειναι ενοχος αιωνιου καταδικης 	 Me aye nchi xoˈn yol tiˈj Xewbˈaj Xjan nlay kubˈ tnajsinx Dios kyil; ma kyijx te jun majx.


δικαιοσυνη δε του Θεου δια πιστεως Ιησου Χριστου εις παντας και επι παντας τους πιστευοντας διοτι δεν υπαρχει διαφορα 	 Ma qo ok tzˈaqle qkyaqilx, a awo o qo nimin tiˈj Jesucrist, exla qa aj Judiy ex qa mina; quˈn twutz Dios jun elninqo qkyaqilx.


Καθως λοιπον συλλεγονται τα ζιζανια και κατακαιονται εν πυρι, ουτω θελει εισθαι εν τη συντελεια του αιωνος τουτου. 	 Ikytziˈn tzeˈn kˈul aj tjaw noq tuˈn tokx toj qˈaqˈ tuˈn ttzˈeˈy, ikytzin kbˈajiljo, aj tbˈaj tkyaqil twutz txˈotxˈ.


τον προτερον οντα βλασφημον και διωκτην και υβριστην ηλεηθην ομως, διοτι αγνοων επραξα εν απιστια, 	 Nejlku nim ma chin qˈojliˈy tiˈj, ex ajinqiˈn ẍin el iˈjlin kye Ttanim, ex ma chin yasin tiˈj. Me ma tzaj qˈaqˈin tkˈuˈj wiˈja, quˈn naˈmtaq nnimiˈn tiˈj, ex mi n‑eltaq nnikyˈa teˈ nbˈanttaq wuˈn.


Ο δε ειπε Και εις εσας τους νομικους ουαι, διοτι φορτιζετε τους ανθρωπους φορτια δυσβαστακτα, και σεις με ενα των δακτυλων σας δεν εγγιζετε τα φορτια. 	 Me atzin te Jesús xi ttzaqˈwin kyjaluˈn: Ex bˈisbˈajilxla kyeˈy, a ayiˈy xnaqˈtzil tiˈj ojtxe kawbˈil, quˈn nxi kyqˈoˈn nimku nukˈbˈil, a kujxix wen, kyibˈajxjal, nyakuj jun iqtz, a nlay kyˈisje kyuˈn. Ex ayenajtzin kyetza, nipe jun tal twiˈ kyqˈobˈa n‑ok aqˈle tiˈjjo iqtz anetziˈn.


Που λοιπον η καυχησις; Εκλεισθη εξω. Δια ποιου νομου; των εργων; Ουχι, αλλα δια του νομου της πιστεως. 	 ¿Ma oktzin kjawil qnimsin qibˈ tiˈjjo kolbˈilqe? Mina. Quˈn atzin kolbˈil nya quˈnx, ex nya tuˈn tjapin bˈajjo a ntqˈmaˈn ojtxe kawbˈil quˈn, qalaˈ noq tuˈn qnimbˈil.


Διοτι κατα χαριν εισθε σεσωσμενοι δια της πιστεως και τουτο δεν ειναι απο σας, Θεου το δωρον 	 Quˈn noq tuˈn t‑xtalbˈil Dios, ma qo klete, tuˈn qnimbˈil tiˈj, ex nya tuˈn qbˈinchbˈin. Quˈn nya awox xqo jyonte, qalaˈ a Dios saj qˈonte qe.


Εγεινε δε τουτο επι δυο ετη, ωστε παντες οι κατοικουντες την Ασιαν ηκουσαν τον λογον του Κυριου Ιησου, Ιουδαιοι τε και Ελληνες. 	 Antza, yoline Pabl kykyaqil qˈij, ex ikytzin oke tuˈn, toj kabˈe abˈqˈe. Ikytzin kybˈiyeˈ Tyol Diosjo, aye Judiy exqetziˈn nya Judiy, a najleqetaq tojjo txˈotxˈ te Asia.


Ατενισας δε ο Παυλος εις το συνεδριον, ειπεν Ανδρες αδελφοι, εγω εζησα ενωπιον του Θεου μετα πασης καλης συνειδησεως μεχρι ταυτης της ημερας. 	 Xitzin tkaˈyin Pabl toj kywutzjo tkyaqil Sanedrín, ex xi tqˈmaˈn: Ayiˈy werman, atxix ojtxe ex loqin lo, bˈaˈn o chin anqˈiniˈy twutz qMan Dios, ex ntiˈx ma kux chyoˈn toj wanmiˈn.


Ο δε ειπε προς αυτον Τεκνον, συ παντοτε μετ' εμου εισαι, και παντα τα εμα σα ειναι 	 Xitzin ttzaqˈwin manbˈaj kyjaluˈn: Ay nkˈwal, luˈ te majx at wukˈiy, ex te tejiy jotxjo jniˈ at weˈy.


Πλην σας ειπον οτι και με ειδετε και δεν πιστευετε. 	 Me ma txi nqˈmaˈn kyeˈy, me mi nchinx kynimiˈn, exla qa ma chin kyliˈy.


Αλλ' ο μεν εκ της δουλης εγεννηθη κατα σαρκα, ο δε εκ της ελευθερας δια της επαγγελιας 	 Me atzin tkˈwal Abraham, a itzˈje tiˈjjo qya aqˈnil, noq itzˈje tzeˈnqekuxjo txqantl kˈwal. Me atzin tkˈwal itzˈje tiˈj t‑xuˈjil, itzˈje tuˈn tjapin bˈajjo yol, a bˈantninl tiˈj tuˈn Dios tukˈa Abraham.


Εαν ομως εχητε εν τη καρδια υμων φθονον πικρον και φιλονεικιαν, μη κατακαυχασθε και ψευδεσθε κατα της αληθειας. 	 Me qa tzunx nloˈchj kyanmiˈn tukˈa ikyˈbˈil, ex qa nkubˈ kybˈinchiˈn tkyaqil tukˈa nimsbˈil kyibˈa; tuˈntzin ikyjo, mi tzˈok kyqˈoˈn kyibˈtza te ẍtij, qalaˈ ma chi txalpaja tojjo tumil, a twutzxix.


Και εαν δανειζητε εις εκεινους, παρ' ων ελπιζετε παλιν να λαβητε, ποια χαρις χρεωστειται εις εσας; διοτι και οι αμαρτωλοι εις αμαρτωλους δανειζουσι δια να λαβωσι παλιν τα ισα. 	 Ex qa ma txi kyqˈoˈn jun txˈex kyexjal noq tuˈn ttzaj qˈoˈnku chˈin taˈl kyeˈy, ¿Tiˈtzin jun tbˈaniltz nkubˈ kybˈinchiˈn ikyjo? Quˈn ikypen kye aj iljo nbˈant kyuˈn, quˈn nchi bˈaj jaw txon kyxolile, ex nkubˈ kyyoˈn, tuˈn ttzaj qˈoˈn kyinxljo te manbˈilte.


Και ηκουσαν οι γειτονες και οι συγγενεις αυτης οτι εμεγαλυνεν ο Κυριος το ελεος αυτου προς αυτην, και συνεχαιρον αυτην. 	 Teˈ tok kybˈiˈn jniˈ t‑xjalil, ex jniˈ xjal, a at iteˈke te, i xtaˈj qˈolbˈilte, quˈn otaq qˈaqˈin tkˈuˈj Dios tiˈj.


εν τω μεσω της ημερας ειδον καθ' οδον, βασιλευ, φως ουρανοθεν υπερβαινον την λαμπροτητα του ηλιου, το οποιον ελαμψε περι εμε και τους οδοιπορουντας μετ' εμου 	 Me tzuntaq nchin bˈeta ikyjo, otaq tzikyˈ kabˈlaj qˈij, teˈ nlontiˈy jun nim tspikyˈimil, tzaj qoptzˈaj toj kyaˈj, a nimxix chˈintl tqoptzˈajiyil tzeˈnku tqan qˈij, a ox tilkˈajxix wiˈjaliˈy ex kyiˈjjo a nchi bˈettaq wukˈiy.


Οστις αγαπα την ψυχην αυτου, θελει απολεση αυτην, και οστις μισει την ψυχην αυτου εν τω κοσμω τουτω, εις ζωην αιωνιον θελει φυλαξει αυτην. 	 Ankye teˈ taj noq tuˈn tok tkˈuˈjlin tchwinqil tzaluˈn twutz txˈotxˈ, ok kˈwel najsin tkyaqil. Me ankye teˈ kxel qˈonte tibˈ toj tqˈobˈ Dios, ex mi n‑ok tilil tuˈn tiˈjjo tchwinqil tzaluˈn twutz txˈotxˈ, apente kkanbˈil jun tchwinqiljo, a nlay bˈaj.


τον οποιον και συ φυλαττου διοτι πολυ ανθισταται εις τους λογους ημων. 	 Bˈaˈnx kaˈyin tibˈa te, quˈn nimxix nqˈojin tiˈjjo qxnaqˈtzbˈil jaˈlin.


Και ευθυς εγεινεν ο ανθρωπος υγιης και εσηκωσε τον κραββατον αυτου, και περιεπατει. Ητο δε σαββατον εκεινην την ημεραν. 	 Texjo paq, ex ul Dios te ichin; jaw tiˈn tkuẍil, ex bˈeˈx ok ten bˈetil. Ataqtziˈn qˈij ikyjo, te ajlabˈl.


εδωκαν εις αυτον να πιη οξος μεμιγμενον μετα χολης και γευθεις δεν ηθελε να πιη. 	 Antza xi kyqˈoˈne vin te tkˈwa Jesús smaˈnkux tukˈa taˈl kˈul manyor kˈax wen, tuˈn mi tnaˈye kyixkˈoj. Me atzaj teˈ tkubˈ tnikyˈbˈin Jesús, mix xaˈye tuˈn.


και ενταυτω μανθανουσι να ηναι αργαι, περιερχομεναι τας οικιας, και ουχι μονον αργαι, αλλα και φλυαροι και περιεργοι, λαλουσαι τα μη πρεποντα. 	 Ex noqittzin oˈkxtzjo, qalaˈ noq nchi bˈeteje ttziyile ja, ex nchi el kyˈaj, ex nchi bˈaj iqin yol, ex nbˈaj okx kylimon kyibˈ toj tkyaqil, ex nchi bˈaj yolin tiˈjjo ntiˈ kyaj tiˈj.


Αφου δε εγεινεν εσπερα, λεγει ο κυριος του αμπελωνος προς τον επιτροπον αυτου Καλεσον τους εργατας και αποδος εις αυτους τον μισθον, αρχισας απο των εσχατων εως των πρωτων. 	 Atzaj teˈ qok yupj, xi tqˈmaˈn tajaw aqˈuntl te nejinel kye aqˈnil: Txkonqetzjiy aqˈnil jaˈlin, ex chjonxa twiˈ kykˈuˈj. Antza xi xkyeye kyukˈa i pon qalexi, tuˈn tpon bˈaj kyukˈa i bˈaj kanin qlixje.


και μη ευροντες δια ποιας εισοδου να φερωσιν αυτον εσω εξ αιτιας του οχλου, ανεβησαν επι το δωμα και δια των κεραμιδων κατεβιβασαν αυτον μετα του κλινιδιου εις το μεσον εμπροσθεν του Ιησου. 	 Tuˈntzin mix jyete tumil kyuˈn tzeˈn tuˈn tokxi kyinetaq, tuˈn tpajjo nimxtaq xjal at; tuˈntziˈn ikyjo, bˈeˈx i bˈaj jax tibˈajxi ja, ex jaw kypoˈqˈin xkˈoˈn antza, ex kux tuninin yabˈ kyuˈn tukˈax tkuẍbˈil, ex kupin kyiˈntz twutz Jesús ex kywutz txqan xjal.


δεν ελαβον ανεσιν εις το πνευμα μου, διοτι δεν ευρον Τιτον τον αδελφον μου, αλλ' αποχαιρετησας αυτους εξηλθον εις Μακεδονιαν. 	 Me attaq jun bˈis toj wanmiˈn tiˈj Tito, quˈn naˈntaq tul tukˈa tqanil kyiˈja. Tuˈnpetziˈn, bˈeˈx i kyij ntzaqpiˈn erman antza toj Troas, tuˈntziˈn bˈeˈx in xiˈy jyolte toj txˈotxˈ te Macedonia.


και εκδυσαντες αυτον ενεδυσαν αυτον χλαμυδα κοκκινην, 	 Ex bˈeˈx el kyiˈn t‑xbˈalin, ex ok kyqˈoˈn juntl xbˈalin tiˈj, kyaq kaˈyin, tzeˈnku kyxbˈalin jun nmaq kawil.


Και νυξ δεν θελει εισθαι εκει, και δεν εχουσι χρειαν λυχνου και φωτος ηλιου, διοτι Κυριος ο Θεος φωτιζει αυτους, και θελουσι βασιλευσει εις τους αιωνας των αιωνων. 	 Ntiˈ qnikyˈin ktenbˈil antza; ayetziˈn iteˈ antza ntiˈ tajbˈin tqan tzaj kye. Ex ntiˈ spikyˈin te tqan qˈij, quˈn ate qAjaw Dios ktzajil qˈoˈnte tspikyˈemil kye. Ex aye taqˈnil kchi kawil te jun majx.


Τωρα σεις εισθε καθαροι δια τον λογον τον οποιον ελαλησα προς εσας. 	 Me atzin kye ma chi saqixa tuˈn nxnaqˈtzbˈila ẍi ex nqˈoˈn, ikyxjo tzeˈnku jun tqˈobˈ lobˈj ma tzˈel bˈaj tzqijlin.


Ωσαυτως και ο τα δυο εκερδησε και αυτος αλλα δυο. 	 Ex ikyx tene tuˈn, a xi ttzyuˈn kabˈe mil; ex tkanbˈe jun kabˈetl tibˈaj.


Εγερθητε, ας υπαγωμεν Ιδου, επλησιασεν ο παραδιδων με. 	 ¡Kux chi jaw weˈksa! ¡Qoˈqe! Quˈn luˈ tzul a kxel kˈayin weˈy.


Και ειπε προς αυτον ο Ναθαναηλ Εκ Ναζαρετ δυναται να προελθη τι αγαθον; Λεγει προς αυτον ο Φιλιππος, Ερχου και ιδε. 	 Bˈeˈx xi tqˈmaˈn Natanael te Lip: ¿Ma akupela tzˈetz jun nmaq xjal tojjo muchˈ tnam Nazaret? Ex xi ttzaqˈwin Lip: Ku tzaja wukˈiy; k‑elil tnikyˈa te.


Και ημεις ειδομεν και μαρτυρουμεν οτι ο Πατηρ απεστειλε τον Υιον Σωτηρα του κοσμου. 	 Me awoqoxixa o lonte, ex nxi qkujsiˈn qa aku qMan Dios saj chqˈon teˈ Tkˈwal te Kolil kyiˈj tkyaqil xjal, a kchi xel niminte,


Διοτι τους πτωχους παντοτε εχετε μεθ' εαυτων, και οταν θελητε, δυνασθε να ευεργετησητε αυτους εμε ομως παντοτε δεν εχετε. 	 Quˈn bˈapeˈ kye yaj kukx kyeˈ kytenku kyxola, bˈaˈn kyxi kymojiˈn alkye qˈij kyaja, qalatzin weˈ nya axsi chin kˈwel teniy kyxola.


Οτε δε ετελειωσεν ο Ιησους τους λογους τουτους, εξεπληττοντο οι οχλοι δια την διδαχην αυτου 	 Tbˈajlinxitzin tyolin Jesúsjo ikyjo, bˈeˈx i jaw kaˈylaj xjal tiˈjjo t‑xnaqˈtzbˈil,


δια του οποιου πορευθεις εκηρυξε και προς τα πνευματα τα εν τη φυλακη, 	 Ex tuˈnjo Xewbˈaj Xjan, bˈeˈx xiˈ yolil Tbˈanil Tqanil kyejo kyimnin jpuˈnqekx tojjo kynajbˈil kyimnin,


Ο δε Ησαιας κραζει υπερ του Ισραηλ Αν και ο αριθμος των υιων Ισραηλ ηναι ως η αμμος της θαλασσης, το υπολοιπον αυτων θελει σωθη 	 Ex ikyxjo kye aj Israel, tqˈma Isaías kyiˈj toj Tuˈjil Tyol Dios: Exla qa ma nintzxix kybˈaj aj Israel tzeˈnku tzˈawin ttzi ttxuyil aˈ, me noqx jteˈbˈin kkletil.


Τουτο ομως ουδεις των καθημενων ενοησε προς τι ειπε προς αυτον. 	 Me nipe tuˈn ikyjo, mix ele qnikyˈa te, tiquˈn xi tqˈmaˈn ikyjo.


Δια την οποιαν αιτιαν σε υπενθυμιζω να αναζωπυρης το χαρισμα του Θεου, το οποιον ειναι εν σοι δια της επιθεσεως των χειρων μου 	 Tuˈnpetziˈn, nxi nnaˈnxixjiˈy luˈn teˈy, tuˈn tja tiˈn tibˈa wen, ex tuˈn mi tzˈel tyajinjiy tokliˈn, a ma tzaj tqˈoˈn Dios, tej tkubˈ nqˈoˈn nqˈobˈa tibˈaja, tuˈn toka te jun nejinel toj Ttanim Dios.


δια δε την σκληροτητα σου και αμετανοητον καρδιαν θησαυριζεις εις σεαυτον οργην εν τη ημερα της οργης και της αποκαλυψεως της δικαιοκρισιας του Θεου, 	 Ex noq tuˈn tchˈuẍil tanmiˈn, ma txi tkujsin tibˈa. Me tuˈn ikyjo, njax ttilinjiˈy tila tibˈajxa. Oktzin ktlabˈila, aj tul tqˈijiljo tkawbˈil Dios kujxix wen, ex aj tjapin kanin tqˈijil, jaˈ tuˈn tokiˈy toj paˈbˈin twutz Dios toj tumilxix.


και προσκαλεσαντες τους αποστολους, εδειραν και παρηγγειλαν να μη λαλωσιν εν τω ονοματι του Ιησου, και απελυσαν αυτους. 	 I tzajtzin qˈolbˈiˈn tsanjil, ok jubˈchin, ex xi qˈmaˈn kye, tuˈn ntiˈxl tuˈn kyyolin tiˈj tumil tbˈi Jesús. Tbˈajlinxitzin ikyjo, i xi tzaqpiˈn.


Αγαπητοι, εαν η καρδια ημων δεν μας κατακρινη, εχομεν παρρησιαν προς τον Θεον, 	 Ayiˈy werman, nimxix nkˈuˈja kyiˈja. Qa ntiˈ nkubˈ qximin ikyjo toj qanmin, at qˈuqbˈil qkˈuˈjtz tiˈj Dios.


Τοσα ειδη φωνων ειναι τυχον εν τω κοσμω, και ουδεν εξ αυτων ειναι ασημαντον. 	 Quˈn ilaˈku yol nyolajtz tzaluˈn twutz txˈotxˈ, me ntiˈ jun ntit ttxolil kye nchi yolin.


ως τεκνα υπακοης μη συμμορφουμενοι με τας προτερας επιθυμιας, τας οποιας ειχετε εν αγνοια υμων, 	 Kyniminkuy Dios tzeˈnqeku kˈwal te kytata: Mi txi kyqˈoˈn kyibˈa tojjo kyachbˈila, a attaq, tej naˈmtaq tel kynikyˈa te Dios.


Οταν δε ελθη εκεινος, το Πνευμα της αληθειας, θελει σας οδηγησει εις πασαν την αληθειαν διοτι δεν θελει λαλησει αφ' εαυτου, αλλ' οσα αν ακουση θελει λαλησει, και θελει σας αναγγειλει τα μελλοντα. 	 Me aj tul Xewbˈaj Xjan, ok ktzajil t‑xnaqˈtzin kyeˈy kykyaqiljo a twutzxix, quˈn nlay yolin tuˈnx tibˈx; qalaˈ oˈkx ktzajil tqˈmaˈn kykyaqiljo n‑ok tbˈiˈn weˈy. Atziˈn ktzajil tqˈman kyeˈy tiˈ kbˈajil.


Και προς τον αγγελον της εκκλησιας των Σμυρναιων γραψον Ταυτα λεγει ο πρωτος και ο εσχατος, οστις εγεινε νεκρος και εζησεν 	 Tzˈibˈinkujiy lo te nejinel toj Ttanim Dios toj tnam Esmirna: Ikytzin ntqˈmaˈn Jesús, a attaq te tnejil ex tibˈaj tkyaqil, a kyim, ex a jaw anqˈin juntl majl:


Εκεινη δε ιδουσα διεταραχθη δια τον λογον αυτου, και διελογιζετο οποιος ταχα ητο ο ασπασμος ουτος. 	 Teˈ tbˈinte tyol angel ikyjo, noq el kyim tuˈn, exsin kubˈ tbˈisin tiquˈnil xi tqˈmaˈn angeljo te ikyjo.


Και τι ετι να λεγω; Διοτι θελει με λειψει ο καιρος διηγουμενον περι Γεδεων, Βαρακ τε και Σαμψων και Ιεφθαε, Δαβιδ τε και Σαμουηλ και των προφητων, 	 Tkyaqiljo xjal, a ma qˈumlajtz tzaluˈn, nimxix kynimbˈil tiˈj qMan Dios. Me nya noq oˈkqexjo luˈn; atxla txqantl, tzeˈnkuˈ Gedeón, Barac, Sansón, Jefté, David, Samuel, ex jniˈ yolil Tyol Dios ojtxe. Me ntiˈ ambˈil qiˈj tuˈn qyolin kyiˈj kykyaqil.


δια να μη ηναι σχισμα εν τω σωματι, αλλα να φροντιζωσι τα μελη το αυτο υπερ αλληλων. 	 tuˈntzin ntiˈ paˈbˈl toj qxmilil; qalaˈ teyilex te junjun tnej at tajbˈin kye txqantl.


Ο δε Πιλατος ηρωτησεν αυτον, λεγων Συ εισαι ο βασιλευς των Ιουδαιων; Ο δε αποκριθεις προς αυτον, ειπε Συ λεγεις. 	 Xitzin tqanin Pilat te Jesús kyjaluˈn: ¿An tejiy nmaq kawil kye Judiy? Ayiˈn, ikyxjo tzeˈnku ma tzaj tqˈmaˈn, chi Jesúsjo.


Και λαβων ενωπιον αυτων εφαγεν. 	 ex xi ttzyuˈn, exsin xi tchyoˈntz kywutz.


Μη αισχυνθης λοιπον την μαρτυριαν του Κυριου ημων μηδε εμε τον δεσμιον αυτου, αλλα συγκακοπαθησον μετα του ευαγγελιου με την δυναμιν του Θεου, 	 Tuˈntzintzjo, Timotey, mi tzaj txˈixwiˈy tuˈn tyolin tbˈi qAjaw, ex mi tzaj txˈixwiˈy tuˈn ma chin kux jpuˈn toj tze noq tuˈn tpaj. Ex ikyxjo te, kˈaˈ tzikyˈx tuˈn, jniˈ yajbˈil tzul toj tchwinqila, noq tuˈn tpajjo Tbˈanil Tqanil qMan Dios, quˈn ex ax ktzajil qˈonte tipin toj tkyaqil.


και προσεκυνησαν τον δρακοντα, οστις εδωκεν εξουσιαν εις το θηριον, και προσεκυνησαν το θηριον, λεγοντες Τις ομοιος με το θηριον; τις δυναται να πολεμηση με αυτο; 	 Tkyaqil xjal i kˈulin twutzjo ma tij txuk tnejil, quˈn tuˈn xi tqˈoˈn tkawbˈil te tkabˈ txuk. Ex ikyxjo, i kˈulin twutzjo tkabˈ txuk, ex kyqˈma: Mix tiˈx jun tzeˈnku te txuk lo. ¿Ma attzin jun aku qˈojin tukˈa?


Ευρων δε ο Ιησους οναριον, εκαθησεν επ' αυτο, καθως ειναι γεγραμμενον 	 El jyet jun tal bur tuˈn Jesús, ex bˈeˈx jax qe tibˈaj, tzeˈnkuxtaqjo ntqˈmaˈn toj Tuˈjil Tyol Dios:


Και τον αχρειον δουλον ριψατε εις το σκοτος το εξωτερον εκει θελει εισθαι ο κλαυθμος και ο τριγμος των οδοντων. 	 Ex atziˈn aqˈnil ntiˈ tajbˈin, kyqˈomixa tzma peˈn toj qxopin kyukˈa jniˈ nya nimil, a jaˈ kchi oqˈile ex jaˈ kchi juˈchˈile kyste tuˈn kyixkˈoj.


Σας ασπαζονται οι αδελφοι παντες. Ασπασθητε αλληλους εν φιληματι αγιω. 	 Ex tkyaqil erman tzaluˈn wukˈiy nxi qsmaˈn qˈolbˈil kyeˈy. Ex kyqˈolbˈink kyibˈa kyxolxa tukˈa tkyaqil kykˈuˈja.


Δια ταυτην λοιπον την αιτιαν σας εκαλεσα, δια να σας ιδω και ομιλησω διοτι ενεκα της ελπιδος του Ισραηλ φορω ταυτην την αλυσιν. 	 Tuˈnpetziˈn, ma chi tzaj ntxkoˈn, tuˈn kyok nkaˈyiˈn, ex tuˈn nyoliˈn kyukˈiy, quˈn awo aj Judiyqo at junqe qqˈuqbˈil qkˈuˈj tuˈn tten tkawbˈil qMan Dios qxol, ex tuˈn qjaw anqˈin juntl majl kyxol kyimnin, aj qkyim. Ex noq tuˈn tpajjo ikyjo, loqiˈn kˈloˈnqin tuˈn kxbˈil.


Διοτι πολλοι πλανοι εισηλθον εις τον κοσμον, οιτινες δεν ομολογουσιν οτι ο Ιησους Χριστος ηλθεν εν σαρκι ο τοιουτος ειναι ο πλανος και ο αντιχριστος. 	 Ma kyij ntzˈibˈinjiˈy luˈn, quˈn at nim sbˈul xjal tzaluˈn, aye nxi kyqˈmaˈn qa mi s‑ok Jesucrist te ichin, tej tul twutz txˈotxˈ. Ayetzin sbˈul xjaljo, aye ajqˈojqe tiˈj Klolqe Jesús.


Η καταπεισις αυτη δεν ειναι εξ εκεινου, οστις σας καλει. 	 Nya te qMan Dios at tpaj tiˈjjo luˈn, quˈn apente Dios tzaj txkon kyeˈy, tuˈn kyoka te Tkˈwal noq tuˈn kynimbˈila.


Αλλοι μεν λοιπον εκραζον αλλο τι και αλλοι αλλο διοτι η συναξις ητο συγκεχυμενη, και οι πλειοτεροι δεν ηξευρον δια τι ειχον συναχθη. 	 Me atzin teˈ tojjo ja, jaˈ iteˈkxitaq xjal, iteˈtaq junjun chˈuq njaw kyẍchˈintaq jun tumil, me mikyxi kyuˈn txqantl. Nbˈajtaqjo luˈn, tuˈn otaq chi jaw najxjal. Me txqantl teˈ ntiˈtaq bˈiˈn kyuˈn, tiquˈn nkychmoˈntaq kyibˈ antza.


ηλθεν Ιωσηφ ο απο Αριμαθαιας, εντιμος βουλευτης, οστις και αυτος περιεμενε την βασιλειαν του Θεου, και τολμησας εισηλθε προς τον Πιλατον και εζητησε το σωμα του Ιησου. 	 Ante Jse aj Arimatey, jun xjal nimxixtaq toklin kyxol kawil ex nyoˈntaq tiˈjjo Tkawbˈil Dios, el tiˈn tchewil tiˈj, exsin xiˈ tukˈa Pilat, a kawil, qanil teˈ t‑xmilil Jesús, tuˈn tel tiˈn twutz cruz, ex tuˈn t‑xi muqbˈaj toj jul.


πλην θριξ εκ της κεφαλης σας δεν θελει χαθη 	 Me mixpela jun tal tsmal kywiˈy knajil.


Και οι προπορευομενοι επεπληττον αυτον δια να σιωπηση αλλ' αυτος πολλω μαλλον εκραζεν Υιε του Δαβιδ, ελεησον με. 	 Ayetzin kyej xjal, a nejninqetaq twutz Jesús, bˈeˈx i ok ten miyolte, tuˈntzintla mina tzˈok tenil ẍchˈil. Me noqx kyja jawe ẍchˈin tej moẍ kujxix wen: Ay Jesús, tkˈwal qtzan nmaq kawil David, qˈaqˈintz tkˈuˈja wiˈja.


Ο Ιησους ομως προσκαλεσας αυτα, ειπεν Αφησατε τα παιδια να ερχωνται προς εμε, και μη εμποδιζετε αυτα διοτι των τοιουτων ειναι η βασιλεια του Θεου. 	 I tzajtzin ttxkoˈn Jesús t‑xnaqtzbˈin, exsin xi tqˈmaˈn kye kyjaluˈn: Kytzaqpinqetzjiˈy tal kˈwal, tuˈn kybˈaj tzaj laqˈe nkˈatza. Mi chi kubˈ kymeqoˈn, quˈn kykyaqiljo kˈwel kymutxsin kyibˈ tzeˈnqe tal kˈwal lo, ayepen kye kchi okixjo toj Tkawbˈil Dios.


οστις δεν εχει καθ' ημεραν αναγκην, ως οι αρχιερεις να προσφερη προτερον θυσιας υπερ των ιδιων αυτου αμαρτιων, επειτα υπερ των του λαου διοτι απαξ εκαμε τουτο, οτε προσεφερεν εαυτον. 	 Ex mikyxi Jesúsjo tzeˈnku txqantl tnejilxix pale ojtxe, ayeˈ iltaq tiˈj tuˈn tkubˈ kybˈyoˈn aluˈmj tnejil te chojbˈil kyilku, ex te chojbˈil kyilxjal. Me metziˈn te Jesús xi tqˈoˈn tibˈ te jun majx, tej tkyim te chojbˈil kyil kykyaqil xjal.


Μη πλανασθε Φθειρουσι τα καλα ηθη αι κακαι συναναστροφαι. 	 Mi chi txalpaja toj kynimbˈila, ikyjo tzeˈnku ntqˈmaˈn juntl yol kyxolxjal: Mi chex kybˈinjiˈy yol nya tumilqe, tuˈn mi cheˈxa qˈiˈn kyuˈn.


Οστις ζητηση να σωση την ζωην αυτου, θελει απολεσει αυτην, και οστις απολεση αυτην, θελει διαφυλαξει αυτην. 	 Quˈn ankye te taj noq tuˈn ttzalaj toj tchwinqil tzaluˈn twutz txˈotxˈ, ok knajil teˈ te jun majx. Ex ankye te mi s‑ok tilil tuˈn tiˈjjo tkyaqil te twutz txˈotxˈ noq tuˈn npaja, ok knetil teˈ tchwinqil te jun majx.


Εγω περι αυτων παρακαλω δεν παρακαλω περι του κοσμου, αλλα περι εκεινων, τους οποιους μοι εδωκας, διοτι ιδικοι σου ειναι. 	 Nchin kubˈsin nwutza teˈy kyiˈj, ex nya kyiˈj kykyaqilxjal twutz txˈotxˈ; qalaˈ noq kyiˈjjo ma chi tzaj tqˈoˈn weˈy, quˈn teqiy.


Το γεγεννημενον εκ της σαρκος ειναι σαρξ και το γεγεννημενον εκ του Πνευματος ειναι πνευμα. 	 Ankye teˈ ma tzˈitzˈje kyuˈn manbˈaj, at tchwinqil te twutz txˈotxˈ. Ex ankye te ma tzˈitzˈje tkabˈ majin tuˈn Xewbˈaj Xjan, at chwinqil te jun majx.


Αφου λοιπον εγευματισαν, λεγει προς τον Σιμωνα Πετρον ο Ιησους Σιμων Ιωνα, αγαπας με περισσοτερον τουτων; Λεγει προς αυτον Ναι, Κυριε, συ εξευρεις οτι σε αγαπω. Λεγει προς αυτον Βοσκε τα αρνια μου. 	 Qbˈajlinxi waˈn te qlixje, xi tqanin Jesús te Simun Pegr: Simun, ay tkˈwal Juan, ¿Tzuntzin nchin ok tkˈuˈjliˈn nimxixtl tzeˈnku tkyaqiljo te twutz txˈotxˈ? Atzin te Pegr xi ttzaqˈwin te: Ikytziˈn wAjaw, ojtzqiˈn tuˈn qa nimx waja tiˈja. Xi tqˈmaˈn Jesús te: Kaˈyinqektzinjiy tal neˈẍ nimil, tzeˈnku jun kyikˈlel kyiˈj tal tal trit.


Πιστος ο λογος Εαν τις ορεγηται επισκοπην, καλον εργον επιθυμει. 	 Twutzxix te luˈn: Qa at jun nimil taj tuˈn tok te nejinel kyxol nimil, tbˈanilxjo t‑xim ikyjo.


Απεκριθη προς αυτους ο Ιησους Δεν ειναι γεγραμμενον εν τω νομω υμων, Εγω ειπα, θεοι εισθε; 	 Xi tqˈmaˈn Jesús kye: ¿Ma miˈtzin nkux kyuˈjiˈn toj Tuˈjil Tyol Dios, a jaˈ tzˈibˈine kyiˈj junjun xjal, tej t‑xi tqˈmaˈn Dios kye, qa diosqe?


ημεις εξευρομεν οτι προς τον Μωυσην ελαλησεν ο Θεος τουτον ομως δεν εξευρομεν ποθεν ειναι. 	 Quˈn bˈiˈn qe quˈn, aku te Dios o yolin tukˈa Moisés; me ante ichin anetziˈn, ntiˈx chˈin bˈiˈn quˈn jaˈ tzajnin.


Συ λοιπον κακοπαθησον ως καλος στρατιωτης Ιησου Χριστου. 	 Tzikyˈxsin tuˈn toj aqˈuntl, tzeˈnku jun xoˈl qˈaqˈ, quˈn ma tzˈoka te jun xoˈl qˈaqˈ te Crist, a Jesús.


Και θελω δωσει εις τους δυο μαρτυρας μου να προφητευσωσι χιλιας διακοσιας εξηκοντα ημερας, ενδεδυμενοι σακκους. 	 Ex kxel nsmaˈn kabˈe kujsilte wiˈja, tok kyxbˈalin te bˈisbˈajil. Ex kchi yolil te kujsil teˈ yol toj 1,260 qˈij.


Ο αθετων εμε και μη δεχομενος τους λογους μου, εχει τον κρινοντα αυτον ο λογος, τον οποιον ελαλησα, εκεινος θελει κρινει αυτον εν τη εσχατη ημερα 	 Ex ankye k‑elil ikyˈin weˈy, ex mi xi tbˈin nyola, at jun kkawil tibˈaj; ayexjo yol, a o cheˈx nqˈmaˈn. Ex ayexsin kchi kawiljo tiˈj toj paˈbˈin twutz Dios, aj tjapin bˈaj tqˈijil tzaluˈn twutz txˈotxˈ.


οι ποτε μη οντες λαος, τωρα δε λαος του Θεου, οι ποτε μη ηλεημενοι, τωρα δε ελεηθεντες. 	 Quˈn ojtxe, ntiˈtaq kymujbˈil kyibˈa, me atzin jaˈlin, ma chi oka te Ttanim Dios. Ex ojtxe, naˈmtaq tuˈn tyekˈin te Dios tqˈaqˈbˈil tkˈuˈj kyiˈja, me atzin jaˈlin ma tzaj qˈaqˈin tkˈuˈj kyiˈja.


ωστε και επι τους ασθενεις εφεροντο απο του σωματος αυτου μανδηλια η περιζωματα και εφευγον απ' αυτων αι ασθενειαι, και τα πνευματα τα πονηρα εξηρχοντο απ' αυτων. 	 Majqexpeˈ suˈtj exqetziˈn xbˈalin, a jaˈ ok aqˈle t‑xmilil Pabl, xi qˈiˈn kye yabˈ, ex noq tuˈn ikyjo, bˈeˈxtaq nchi qˈanit, ex ayetzin kye taqˈnil tajaw il, a iteˈkxtaq toj kyanmin, bˈeˈx nchi etztaq kyeˈ.


Ετρεχον δε οι δυο ομου και ο αλλος μαθητης προετρεξε ταχυτερον του Πετρου και ηλθε πρωτος εις το μνημειον, 	 Junx nqo rinintaqa, me nej in kaniˈn chˈintl weˈ ttzi jul tzeˈnkuˈ te Pegr.


Διοτι τωρα ανθρωπους πειθω η τον Θεον; η ζητω να αρεσκω εις ανθρωπους; διοτι εαν ακομη ηρεσκον εις ανθρωπους, δεν ηθελον εισθαι δουλος Χριστου. 	 ¿Me tin quˈn waja tuˈn tkubˈ ntzˈibˈinjiˈy luˈn? ¿Ma tuˈnpela kyyolin xjal bˈaˈn wiˈja? ¡Mina! Qalaˈ a wajiˈy tuˈn ttzalaj Dios wiˈja. Quˈn noqit noq tuˈn nnimsin wibˈa kywutzxjal, mitla xi ntziyiˈn tuˈn woka te taqˈnil Crist.


Ο δε Ιησους, πληρης Πνευματος Αγιου, υπεστρεψεν απο τον Ιορδανην και εφερετο δια του Πνευματος εις την ερημον, 	 Nojnintaq tanmin Jesús tuˈn Xewbˈaj Xjan, tej tmeltzˈaj ttzi Nim Aˈ Jordán, exsin xiˈ tuˈn tkujil Xewbˈaj Xjan, tzmax tojjo tzqij txˈotxˈ jaˈ ntiˈye kynajbˈilxjal toj.


Αλλ' επειδη ο Παυλος επεκαλεσθη να φυλαχθη εις την κρισιν του Σεβαστου, προσεταξα να φυλαττηται, εωσου πεμψω αυτον προς τον Καισαρα. 	 Me atzinte Pabl otaq tqane teˈ, tuˈn t‑xi nsmaˈn tzma Rom tukˈa tnejilxix kawil tuˈn tok toj xjelbˈil. Tuˈnpetziˈn, bˈeˈx xi nqˈmaˈn tuˈn tten toj tze, tzmaxi aj tten ambˈil weˈy, tuˈn t‑xi smet, chi Festo.


Θελω δε παντες να λαλητε γλωσσας, μαλλον δε να προφητευητε διοτι ο προφητευων ειναι μεγαλητερος παρα ο λαλων γλωσσας, εκτος εαν διερμηνευη, δια να λαβη οικοδομην η εκκλησια. 	 Wajatlaˈy tuˈn kykyaqilxa tuˈn kyyoliˈn toj noq tzeˈnchaqku yol. Me tuˈn tchˈiy Ttanim Dios wen, nimxix toklin Tyol Dios tuˈn kyyoliˈn tiˈj, tzeˈnku tuˈn kyyoliˈn toj noq tzeˈnchaqku yol, a ntiˈ pujbˈilte.


Ο αγαθος ανθρωπος εκ του αγαθου θησαυρου της καρδιας αυτου εκφερει το αγαθον, και ο κακος ανθρωπος εκ του κακου θησαυρου της καρδιας αυτου εκφερει το κακον διοτι εκ του περισσευματος της καρδιας λαλει το στομα αυτου. 	 Ikytzin jun tbˈanil xjaljo, tbˈanil tanmin, a jaˈ n‑anqˈine tbˈinchbˈin wen. Me atzin xjal nya wen, ex nya wen tanmin, a jaˈ n‑anqˈineˈ tbˈinchbˈin nya wen. Tzeˈnkuxsiˈn at toj kyanmin, qa jun tbˈanil mo jun nya wenj, ikyxsin chi yoliˈn.


Και εξηλθεν ο λογος ουτος περι αυτου εν ολη τη Ιουδαια και εν πασι τοις περιχωροις. 	 Jotxjo a otaq bˈant tuˈn Jesús, bˈeˈx bˈijte teˈ toj tkyaqil tnam te Judey exsin kyojjo txˈotxˈ, a nqayin iteˈk tkˈatz.


Απεκριθη προς αυτους Ο ιατρευσας με, εκεινος μοι ειπε Σηκωσον τον κραββατον σου, και περιπατει. 	 I xi ttzaqˈwiˈn ichin: Ajo xjal, a xkubˈ qˈanin weˈy, saj qˈmante weˈy, tuˈn t‑xi wiqiˈn nkuẍila, ex tuˈn nbˈeta.


Και ηκουσαν αυτον οι δυο μαθηται λαλουντα και ηκολουθησαν τον Ιησουν. 	 Tej kybˈinte t‑xnaqˈtzbˈin Juan yol ikyjo, bˈeˈx i xi lipe tiˈj Jesús.


Και ηνοιχθησαν αυτων οι οφθαλμοι προσεταξε δε αυτους εντονως ο Ιησους, λεγων Προσεχετε, ας μη εξευρη τουτο μηδεις. 	 Ex bˈeˈx i kaˈyin kywutz. Me xi toqxeninxix Jesús kye kyjaluˈn: Me mi kubˈ kyyolin kyeˈ kywutzxjal.


διοτι πολλακις ειχε δεθη με ποδοδεσμα και με αλυσεις, και διεσπασθησαν υπ' αυτου αι αλυσεις και τα ποδοδεσμα συνετριφθησαν, και ουδεις ισχυε να δαμαση αυτον 	 Ilaˈ maj i kubˈ kˈloˈn tqan ex tqˈobˈ tukˈa kxbˈil, me bˈeˈxtaq nbˈaj kubˈ tlaqin, ex mix aˈlxtaq nxkye tiˈj.


ημεις εκ γεννησεως Ιουδαιοι οντες και ουχι εκ των εθνων αμαρτωλοι, 	 Quˈn awotzinqe Judiyqo toj qitzˈjlintz, ex nya tzajninqo kyxol xjal, aye mi ojtzqiˈn Dios kyuˈn.


Ο Ηλιας ητο ανθρωπος ομοιοπαθης με ημας και προσηυχηθη ενθερμως να μη βρεξη, και δεν εβρεξεν επι της γης ετη τρια και μηνας εξ 	 Kaˈntzin tejiy yolil Tyol Dios ojtxe, a Elías: Xjalx tzeˈnku qe xjalqo. Me atziˈn teˈ t‑xi tqanin toj tnaˈj Dios, tuˈn mi tzˈetza jbˈal tibˈaj txˈotxˈ, ex mix etze jbˈal toj oxe abˈqˈe tukˈa nikyˈjin.


Ποθεν προερχονται πολεμοι και μαχαι μεταξυ σας; ουχι εντευθεν, εκ των ηδονων σας, αιτινες στρατευονται εντος των μελων σας; 	 ¿Jaˈtzin ntzaje jyoj qˈoj ex yasbˈil kyxola? Tuˈntzin kyajbˈila nya wen toj kyanmiˈn.


Εξηρχοντο δε και δαιμονια απο πολλων, κραζοντα και λεγοντα οτι Συ εισαι ο Χριστος ο Υιος του Θεου. Και επιτιμων αυτα δεν αφινε να λαλωσιν, επειδη εγνωριζον αυτον οτι ειναι ο Χριστος. 	 Nimku yabˈil bˈaj qˈanit, ex nimx taqˈnil tajaw il bˈajetz tlajoˈn toj kyanminxjal. Aye taqˈnil tajaw il i bˈaj jaw ẍchˈin, ex kyqˈma kyjaluˈn: ¡Axixa Tkˈwal Dios! Me bˈeˈx nchi bˈaj ok tmiyoˈntaq Jesús, ex mina nchi kubˈtaq twutzlin tuˈn kyjawtaq yolin, quˈn bˈintaq kyuˈn, qa axtaq Jesúsjo Tkˈwal Dios, a Crist.


Απορριψαντες λοιπον πασαν κακιαν και παντα δολον και υποκρισεις και φθονους και πασας καταλαλιας, 	 Tuˈnpetziˈn, kytzaqpinkjtzinjiˈy tkyaqiljo nya bˈaˈn, ex jniˈ sbˈuˈbˈl, junx tukˈa xmiletzˈil, exsin loˈchj kˈuˈjbˈaj ex tkyaqil iqj yol.


Επειδη και ο Χριστος απαξ επαθε δια τας αμαρτιας, ο δικαιος υπερ των αδικων, δια να φερη ημας προς τον Θεον, θανατωθεις μεν κατα την σαρκα, ζωοποιηθεις δε δια του πνευματος 	 Quˈn aku te Crist tzˈaqlexix, ex ikyˈx kyimin tuˈn, noq jun maj tuˈn tpajjo qil, awo nya bˈaˈnqo, ex tuˈn qpon tiˈn tkˈatz Dios. Twutzxix teˈ qa ma kyim t‑xmilil, me atzin jaˈlin, itzˈ noq tuˈn Xewbˈaj Xjan.


και θελετε γνωρισει την αληθειαν, και η αληθεια θελει σας ελευθερωσει. 	 Ex k‑elilxix kynikyˈa tiˈjjo a twutzxix, ex atzin twutzxix ktzaqpil kyeˈy.


Διοτι δεν θελω να σας ιδω τωρα εν παροδω, αλλ' ελπιζω να μεινω πλησιον σας καιρον τινα, εαν ο Κυριος συγχωρηση τουτο. 	 Quˈn nkyˈeˈ weˈ noq tuˈn wikyˈ aja kyukˈiy, qalaˈ wajatlaˈy tuˈn nteˈn ilaˈ qˈij kyxola, qa iky taj qAjaw.


λεγων Δεν σας παρηγγειλαμεν ρητως να μη διδασκητε εν τω ονοματι τουτω; και ιδου, εγεμισατε την Ιερουσαλημ απο της διδαχης σας, και θελετε να φερητε εφ' ημας το αιμα του ανθρωπου τουτου. 	 ¿Ma nya otaq txi qqˈmaˈn kujxix wen kyeˈy, tuˈn mina chi xnaqˈtzinila tiˈjjo ichin Jesús? ¿Me titziˈn ma kubˈ kybˈinchiˈn? Ma bˈaj kyyoliˈn kyxol kykyaqil xjal te Jerusalén a xnaqˈtzbˈil. Ex kyaja tuˈn tok kyqˈoˈn te qpaja a tkyimliˈn ichin anetziˈn, chiˈ.