Uto iz Antiohije i Ikonija nadođu neki Židovi, pridobiju svjetinu te kamenuju Pavla i odvuku ga izvan grada misleći da je mrtav. 	 Antunchi avile andai Antioch ai andai Iconium Zhiduvuria, ai tsirdenas le narodos pe penge rik, ai kana shudele baxensa po Pavlo, ai ingerde les avri anda foro, won gindinas ke mulo.


Svi su bili izvan sebe i divili se govoreći: "Gle! Nisu li svi ovi što govore Galilejci? 	 Savorhe chudisaile ai shodo sas lenge, ai mothonas iek kavreske, "Eta, kodola manush kai den duma si andal Galileanuria?


Ulazeći u kuću, zaželite joj mir. 	 Kana zhana ando kher phenen, "E pacha te avel tumensa."


Ali sada oni čeznu za boljom, to jest nebeskom. Stoga se Bog ne stidi zvati se Bogom njihovim: ta pripravio im je Grad. 	 Numa won mangenas o them kai si mai mishto. Ai O Del nai lazhal te avel akhardo lengo Del. Wo lashardia ek foro lenge.


Jer često sam vam govorio, a sada i plačući govorim: mnogi žive kao neprijatelji križa Kristova. 	 Phendem tumenge butivar, ai mai phenav tumenge akana asuensa. Si but kai phiren sar le duzhmaia kai martia le Kristoski po trushul.


puni svake nepravde, pakosti, lakomosti, zloće; puni zavisti, ubojstva, svađe, prijevare, zlonamjernosti; došaptavači, 	 Pherdo xoxaimos le, kurvisia, chorho ginduria, bi lashe, ai mangen so si avres, ai pherdo zhaluzile ai mudaren, ai keren chingara, maren mui iek avesa, ai atsaren, ai roden baio, ai pupuin,


a osuda - što je knez ovoga svijeta osuđen. 	 pai kris, ke o baro kadala lumiako dino lo pe kris.


Ne, pred Bogom nisu pravedni slušatelji Zakona, nego - izvršitelji će Zakona biti opravdani. 	 Ke le manush kai si drago le Devleske, nai kodola kai ferdi ashunen o zakono, numa kodola kai keren so mothol o zakone.


i pokloniše se Bogu govoreći: "Amen! Blagoslov i slava, i mudrost, i zahvalnica, i čast, i moć i snaga Bogu našemu u vijeke vjekova. Amen." 	 Phenenas, "Amen (Mek te avel!). Swuntsomos ai luvudimos, ai zhanglimos, ai naisimos, ai barimos, ai putiera, ai zor sa data ai sagda. Amen!"


Pozdravljaju vas crkve azijske. Pozdravljaju vas mnogo u Gospodinu Akvila i Priska zajedno s Crkvom u njihovu domu. 	 Le khangeria ande Asia den tume dies lasho. E Aquila ai e Priscilla la khangeriasa kai si ande lengo kher den tume dies lasho ando Del.


molim da, jednom nazočan, ne moram biti odvažan smionošću kojom se kanim osmjeliti protiv nekih što smatraju da mi po tijelu živimo. 	 Na keren te na mai lazhav tumendar kana avava tumen; ke zhanav ke sai sikavav ke chi lazhav mashkar kodola kai gindin ke keras le dieli le statoske.


No kad su odlazili, mnogi ih vidješe i prepoznaše te se pješice iz svih gradova strčaše onamo i pretekoše ih. 	 O narodo dikhle le kana geletar, ai but zhanenas les, ai nashle telal avri anda sa le foruria, ai aresle kotse mai anglal lendar, ai chidinisaile.


Mlađe pak udovice odbijaj jer kad ih požuda odvrati od Krista, hoće se udati, 	 Numa le ternia zhuvlia kai si phivlia chi trobul te keren ka saviatar buchi, ke kana ande lengo gindo si te mai ansurinpe, won meken le Kristos.


Židovi ipak ne vjerovahu da on bijaše slijep i da je progledao dok ne dozvaše roditelje toga koji je progledao 	 Le Zhiduvuria chi pachanaspe ke wo sas korho, ai ke akana dikhel, zhi kai andine leske dades ai leska da.


da opravdani njegovom milošću budemo, po nadi, baštinici života vječnoga. 	 saxke pala lesko lashimos, ame sai avel ame o traio kai chi mai getolpe.


Upita li vas tko: 'Zašto driješite?', ovako recite: 'Gospodinu treba.'" 	 Te phushela tumen vari kon, "Sostar phutren le magares?" Tume phenen leske, "Ke trobul le Devles."


Ištete, a ne primate jer rđavo ištete: da u pohotama svojim potratite. 	 Ai kana mangen, chi len, ke tumare ginduria nai lashe, ke so mangen, mangen te avel tume kodia diela tumare mishtimaske.


Ili da izazivamo ljubomor Gospodnji? Zar smo jači od njega? 	 Manges te xoliaras le Devles? Sam ame mai zurales lestar?


On nam pripovjedi kako je u svojoj kući vidio anđela koji je stao preda nj i rekao: 'Pošalji u Jopu i dozovi Šimuna nazvanog Petar; 	 Kodo manush phendia amenge sar dikhliasas le angelos ande pesko kher, o angelo avilo leste, ai phendia leske, "Trade manush ando Joppa, te anen le Simonos, kodoles kai akharen o Petri,


Što je lakše? Reći: 'Otpušteni su ti grijesi' ili reći: 'Ustani i hodi?' 	 "Savendar ginduria si tume ando ilo? So si mai vushoro te phenel tu "Che bezexa iertimele" vai "Vushti opre ai phir?"


Stajao je uz more. I dođe, gle, jedan od nadstojnika sinagoge, imenom Jair. Ugledavši ga, padne mu pred noge 	 Ai, eta, iek baro andai synagogue avilo kai busholas Jairus, ai kana dikhlia O Jesus, shudiape kal punrhe,


pa će vijećnicima: "Izraelci, dobro promislite što ćete s tim ljudima. 	 Ai phendia lenge, "Tume manush kai san andai Israel, arakhen tume so si te keren kadale manushensa."


Kornelije reče: "Prije četiri dana baš u ovo doba, o devetoj uri, molio sam se u kući kad gle: čovjek neki u sjajnoj odjeći stane preda me 	 O Cornelius phendia, "De shtar dies palpale kana postivas; kal trin pala miazutso rhugivas ma ando murho kher, ai eta, ek manush kai sas pe leste tsalia kai strefianas avilo angla mande,


Jer koji spavaju, noću spavaju; i koji se opijaju, noću se opijaju. 	 Ke e riate sovelpe; ai vi e riate macholpa.


Dok je on još govorio, eto jednog od nadstojnikovih s porukom: "Umrla ti kći, ne muči više Učitelja." 	 Sar delas duma inker, avilia vari kon katar o baro le kheresko, ai phendia, "Chi shei muli, na mai dziliaren le Jesusos.


Zato evo ja šaljem vama proroke i mudrace i pismoznance. Jedne ćete od njih ubiti i raspeti, druge bičevati po svojim sinagogama i progoniti od grada do grada 	 "Anda kodia tradav tumenge profeturia ai manush kai haliaren ai le manush kai sikaven; uni anda lende mudaren ai thona po trushul, avren si te maren bichonsa ande tumare synagoguria, ai chinuina le foro forestar.


Kad Zmaj vidje da je zbačen na zemlju, stade progoniti Ženu koja rodi muškića. 	 Kana o baro sap kai si o beng arakhlia peste pe phuv, strazo wo rodelas e zhuvli, e dei le tsinorhosko.


ne bih li na ljubomor izazvao njih, tijelo svoje, i spasio neke od njih. 	 Ai te sai xoliarav te dashtiva murhe narodos kai si zhaluzo, ai te skepiv unen.


Spletoše zatim vijenac od trnja i staviše mu na glavu, a tako i trsku u desnicu. Prigibajući pred njim koljena, izrugivahu ga: "Zdravo, kralju židovski!" 	 Kerde korona andal lunzhe kanrhe, ai thode la po lesko shero, ai thode rhai ande lesko vas o chacho, dine changa angla leste, te maren mui lestar, ai phenenas, "Lungo traio ka o amperato le Zhidovongo!"


Reče mu Ivan: "Učitelju, vidjesmo jednoga kako u tvoje ime izgoni zloduhe. Mi smo mu branili jer ne ide s nama." 	 O Iovano phendia leske, phenel, "Gazda, dikhliam ieke manushes kai gonil le bengen ando cho anav, ai wo chi liape pala amende: ai ame aterdiardem les, ke chi liape pala amende.


A kad nas sudi Gospodin, odgaja nas da ne budemo sa svijetom osuđeni. 	 Numa kana sam doshale, O Del chinuil ame, kaste te na avas doshale la lumias.


A kad se ovo raspadljivo obuče u neraspadljivost i ovo smrtno obuče u besmrtnost, tada će se obistiniti riječ napisana: Pobjeda iskapi smrt. 	 Kana kado stato kai rimolpe vuriarelpe kai chi mai rimolpe, ai kado stato kai merel kana vuriarelape kai chi mai merel, antunchi kerdiol e vorba kai si ramome.


A Isus im zabrani da nikome ne kazuju. No što im je on više branio, oni su to više razglašavali 	 O Jesus phendia lenge te na phenen kanikaske; numa mai but wo phenelas lenge te na phenen kanikaske, mai but won denas duma pa so kerdia O Jesus.


Tako se zakleh u svom gnjevu: Nikad neće ući u moj počinak! 	 Simas xoliariko lensa ai me phendem mange, "Won chi avena andre ai hodinin mansa."


Naprotiv, farizeji i zakonoznanci ometoše što je Bog s njima naumio jer ne htjedoše da ih Ivan krsti. 	 Numa le Farizeanuria ai le ablokatura chi bolenas pe lestar, phende ke nas vorta so mothol O Del.


Ali s pomoću Božjom sve do dana današnjega svjedočim, evo, malu i veliku, ne govoreći ništa osim onoga što Proroci govorahu i Mojsije da se ima zbiti: 	 Numa nais le Devleske ke arakhlia ma, ta chi sim mulo adies, ai sim marturo mashkar le tsinorhe ai le bare. Mothav kanchi aver de ferdi so phende le profeturia ai o Moses ke kerdiola.


Plod je pak Duha: ljubav, radost, mir, velikodušnost, uslužnost, dobrota, vjernost, 	 Numa e fruta le Swuntone Duxoski si e dragostia, o raduimos, e pacha, e rhavda, o lashimos, o zhutimos, o pachamos,


K svojima dođe i njegovi ga ne primiše. 	 Wo avilo ka peske, ai leske chi premisarde les.


A učenici ugledavši ga kako hodi po moru, prestrašeni rekoše: "Utvara!" I od straha kriknuše. 	 Kana le disipluria dikhle les ke phirel po pai, daraile. Ai tsipinas, "Choxano si!"


Ipak, eto me ubrzo k vama, ako Gospodin htjedne, i rasudit ću ne riječi onih nadutih, nego krepost. 	 Numa sigo zhava tumende, te si voia le Devleski, ai zhanava so le puchile keren, ai na ferdi so won phenen.


Nego htjeli bismo od tebe čuti što misliš jer o toj sljedbi znamo samo da joj se posvuda proturječi." 	 Numa ame mangliamas te zhanas tutar, so gindis, ke ame zhanas ke kadia buchi kai tu keres, o narodo chi mangel."


Reče im Isus: "Zaista, zaista, kažem vam: nije vam Mojsije dao kruh s neba, nego Otac moj daje vam kruh s neba, kruh istinski; 	 O Jesus phenel lenge, "Chachimasa, chachimasa, phenav tumenge, O Moses chi dia tume o manrho anda cheri; numa murho Dat del tumen o chacho manrho anda cheri.


Pošto svrgnu njega, podiže im za kralja Davida za kojega posvjedoči: Nađoh Davida, sina Jišajeva, čovjeka po svom srcu, koji će ispuniti sve moje želje. 	 Porme kana chi mai mangle o Saul, O Del dia le le Davidos te avel lengo amperato; ai phendia pa leste, pa David, o shav le Jesesko, kodo manush si sar mangel les murho ilo, ai kai kerela so mangav lestar.


Daleko od vas svaka gorčina, i srdžba, i gnjev, i vika, i hula sa svom opakošću! 	 Shuden dur tumendar o nasulimos, ai xoli, ai chingara, ai tsipimata, ai te xan tume avrensa. Kadalendar dieli te na avel ande tumaro traio.


Nego, istinujući u ljubavi da poradimo te sve uzraste u Njega, koji je Glava, Krist, 	 Numa phenas o chachimos la dragostiasa, sagda dasa duma pa chachimos, ai traiisarasa ando chachimos ai te aresas mai but ai mai but sar O Kristo, kai wo si o shero peske statosko.


Stoga vam i rekoh: 'Umrijet ćete u grijesima svojim.' Uistinu, ako ne povjerujete da Ja jesam, umrijet ćete u grijesima svojim." 	 Sa anda kodia phendem tumenge , ke merena ande tumare bezexa. Ai tume merena ande tumare bezexa te na pachana tume. 'Kon sim me'"


iščekujući blaženu nadu i pojavak slave velikoga Boga i Spasitelja našega Isusa Krista. 	 O lashimos le Devlesko sicharel ame te traiisaras vorta zhi kai avel o dies kai azhukeras. O dies kai sikadiola o luvudimos amare bare Devlesko ai amare skepitoresko o Jesus Kristo.


Kad on odgovori: "Od tuđih!", reče mu Isus: "Sinovi su, dakle, oslobođeni. 	 Kana o Petri phendias, "Katar le streia," O Jesus phendias leske, "Antunchi le shave chi trobul te pochinen.


Ta što koristi čovjeku steći sav svijet, a životu svojemu nauditi? 	 So lela o manush te niril sa e lumia ai te xasarela pesko duxos?


Drugi se put Josip očitova braći svojoj pa faraon dozna za podrijetlo Josipovo. 	 Ai e duito data le phral le Josefoske prinzharde les; ai o Pharaohono diape gor anda che familia sas o Josef.


Vi ste doista slava naša i radost! 	 Tume san amaro luvudimos ai amaro raduimos!


Savao pak, sve silniji, zbunjivaše Židove koji prebivahu u Damasku dokazujući: "Ovo je Krist!" 	 Numa o Saul delas duma pa Del mai but ai mai but putierasa kai avelas katar O Del. Le Zhiduvuria kai sas anda Damascus chi mai zhanenas so te mothon leske, kana sikavelas lenge ke O Jesus si O Kristo.


"I pohvali gospodar nepoštenog upravitelja što snalažljivo postupi jer sinovi su ovoga svijeta snalažljiviji prema svojima od sinova svjetlosti." 	 Antunchi o manush barvalo phendia ka o bezexalo manush kai lelas sama katar lesko kher ai phuvia, "Kerdia mishto," Ke le manush anda kadia lumia si ande lengi vitsa mai gojaver de sar le manush la vediaraki.


Pomagala radne površine 	 Accesorii pentru spaţiul de lucru


"Blagoslovljen Kralj, Onaj koji dolazi u ime Gospodnje! Na nebu mir! Slava na visinama!" 	 "Raduime te avel o amperato kai avel ando anav le Devlesko! Pacha ando rhaio, ai o barimos te avel ando rhaio."


Tako dokidate riječ Božju svojom predajom, koju sami sebi predadoste. I još štošta tomu slično činite." 	 Tume thon rigate E Vorba le Devleski te keren tumaro zakono, ai tume keren but aver dieli sa kadia."


U ovom se očitova ljubav Božja u nama: Bog Sina svoga jedinorođenoga posla u svijet da živimo po njemu. 	 Ai O Del sikadia peski dragostia amenge ke tradia peske ieke Shaves ande lumia, saxke pala leste te avel amen o traio.


Savao pak, zvan i Pavao, pun Duha Svetoga, ošinu ga pogledom 	 Antunchi o Saul (kai akharenas les Paul) pherdo sas le Swuntone Duxosa, dikhlia pe leste ai phendia,


Čuvši to, mnoštvo osta zaneseno njegovim naukom. 	 Kana le naroduria ashunde kado divano, chudisaile katar lesko sikaimos.


"Ispunilo se vrijeme, približilo se kraljevstvo Božje! Obratite se i vjerujte evanđelju!" 	 Ai wo phenel, "E vriama te pherdiol, ai e amperetsia le rhaioski pashol: kein tume anda tumare bezexa ai pachan e lashi viasta."


I za večerom je đavao već bio ubacio u srce Judi Šimuna Iškariotskoga da ga izda. 	 O Jesus ai leske disipluria xanas, o beng vunzhe thodiasas ando ilo le Judasosko Iscariot, o shav le Simonosko, te purhil les


Po svom naumu on nas porodi riječju Istine da budemo prvina neka njegovih stvorova. 	 Peska voiatar wo dia ame o traio katar e Vorba e chachi, saxke te avas le pervi mashkar sa le dieli kai kerdia.


tko bude na krovu, neka ne silazi uzeti što iz kuće; 	 Kodo kai avela opral pa kher te na zhal te lel vari so anda pesko kher.


Milost Gospodina Isusa s vama! 	 O mishtimos le Devlesko O Jesus Kristo, te avel tumensa.


"I kao što bijaše u dane Noine, tako će biti i u dane Sina Čovječjega: 	 "Sar sas ando dies kana sas o Noah, sakadia si te avel kana avela O Shav le Manushesko.


"Bog koji stvori svijet i sve na njemu, on, neba i zemlje Gospodar, ne prebiva u rukotvorenim hramovima; 	 O Del kai kerdia e lumia ai so godi si, wo si o baro po cheri ai pe phuv, chi beshel andel tampluria (khangeria) kai kerde le manush andel vas.


ali ne nadvlada. I ne bijaše im više mjesta na nebu. 	 O baro sap ai leske angelon chi nirisarde. Nas lenge than ando rhaio.


Jer iziđoše na svijet mnogi zavodnici koji ne ispovijedaju Isusa Krista koji dolazi u tijelu. To je zavodnik i Antikrist. 	 Ke but manush kai xoxaven avile ande lumia, ai chi mangen te preznain ke O Jesus Kristo avilo pe phuv andek stato manushesko. Kodo kai chi preznail ke O Kristo avilo ando stato si o xoxamo ai o duzhmano le Kristosko (xoxamlo kristo).


pa da se trsite mirno živjeti, svoje činiti i raditi svojim rukama, kako smo vam zapovijedili, 	 Ai thon zor te traiin ande pacha, ai len sama katar tumare dieli, ai te keren buchi tumare vastensa te avel tume so trobul tume, sar ame phendiam tumenge te keren,


A ja vam kažem: Tko otpusti svoju ženu - osim zbog bludništva - pa se oženi drugom, čini preljub." 	 Me mothav tuke kon godi mekela peska rhomnia te na avela ke kurvisaile, ai te lela avria kerdias kurvia, ai kodo kai lela la kerel kurvia.


U Efezu ću ostati do Pedesetnice 	 Beshava ando Ephesus zhi ka Pentecost.


Pavao pak nije smatrao uputnim sa sobom voditi onoga koji se u Pamfiliji odvojio od njih te nije s njima pošao na djelo. 	 Numa o Pavlo miazolas leske kai nai mishto te len pesa kodoles kai mekliasas le andai Pamphilia, ai kai chi avilo te zhutil le ande penge buchi.


govoreći gorama i pećinama: "Padnite na nas i sakrijte nas od lica Onoga koji sjedi na prijestolju i od srdžbe Jaganjčeve. 	 Won tsipisarde ka le plaia ai le bax, "Peren pe amende! Garaven ame katar o mui kodolesko kai beshel ando lesko than sar amperato. Garaven ame katar e xoli le Bakriorhoski.


i to radi uljeza, lažne braće, koja se ušuljaše da vrebaju slobodu koju imamo u Kristu Isusu, ne bi li nas učinili robovima. 	 Kodo narodo thode sas pe chordanes ande amare saxke te dikhen so kerasas ande amaro chidinimos le Kristosa. Won mangenas te keren anda amende rhoburia.


i koji plaču, kao da ne plaču; i koji se vesele, kao da se ne vesele; i koji kupuju, kao da ne posjeduju; 	 Kodola kai roven, sar kana te na roven; ai kodola kai veselinpe, sar kana te na veselinpe; kodola kai chinen, sar kana te na avel les;


Na to im Pavao i Barnaba smjelo rekoše: "Trebalo je da se najprije vama navijesti riječ Božja. Ali kad je odbacujete i sami sebe ne smatrate dostojnima života vječnoga, obraćamo se evo poganima. 	 O Pavlo ai o Barnabas phende lenge chachimasa, "Ke tumenge mai anglal E Vorba le Devleski trobulas te avel phendi, numa te chi mangena te ashunen, ai te kerena tume kris pe tumende ke chi san dosta lashe te zhan ando rhaio, apo ame zhas te mothas pa Del kodolenge kai chi zhanen pa Del.


Tri dana nije vidio, nije jeo ni pio. 	 Beshlo trin dies bi te dikhel, ai chi xalia ai chi pelia kanch.


Uredski alati 	 Aplicaţii Office


Dim muke njihove suklja u vijeke vjekova. Ni danju ni noću nemaju počinka oni koji se klanjaju Zvijeri i kipu njezinu i tko god primi žig s imenom njezinim." 	 Ai e thu katar lenge baro chinuimos avela sa data ai sagda. Nai hodinimos lende adiese vai eriate, ke won luvudisarde o zhungalo zhigania ai lesko xoxamnlo del, ai premisarde o semno kai si o anav le zhungalo zhigenesko.


Reče im Isus: "Zaista, zaista, kažem vam: prije negoli Abraham posta, Ja jesam!" 	 "Phenav tumenge o chachimos, mai anglal sar te arakhadilo o Abraham, Me simas."


Njegovi suputnici ostadoše bez riječi: čuli su doduše glas, ali ne vidješe nikoga. 	 Le manush kai lenaspe pala Saul aterdile, ai chi mai mothonas kanch, ashunenas o glaso, numa chi dikhenas kanikas.


pa se kao živo kamenje ugrađujte u duhovni Dom za sveto svećenstvo da prinosite žrtve duhovne, ugodne Bogu po Isusu Kristu. 	 Te avena ka Kristo vi tume avena bax zhuvinde, ai O Kristo kerela anda tumende te aven leske khangeri, ai kadia avena sakrifikatoria kai aven thodine te anen angla Del sakrifisuria kai si leske drago katar O Jesus Kristo.


Kad ga ugledaše, padoše ničice preda nj. A neki posumnjaše. 	 Kana dikhle les, luvudisarde ai preznaisarde les. numa uni chi pachanas.


A njima reče: "Ako komu od vas sin ili vol padne u bunar, neće li ga brže bolje izvući i u dan subotni?" 	 Ai porme phendia lenge, "Savo anda tumende kai si les ek magari vai ek gurumli kai perela ande xaiin, chi skepila les strazo vi Savatone?"


Opravdani dakle vjerom, u miru smo s Bogom po Gospodinu našem Isusu Kristu. 	 Akana sam vorta angla Del pala pachamos, si ame e pacha le Devlesa katar amaro Del Jesus Kristo.


Držite se dakle! Opašite bedra istinom, obucite oklop pravednosti, 	 Te aven gata: te avel tume o chachimos sar iek prashtia chidi pe tumaro mashkar; len pe tumende so si vorta sar iek charolakolinako;


a slava, čast i mir svakomu koji čini dobro, Židovu najprije, pa Grku! 	 Numa O Del dela o barimos, ai o luvudimos, ai e pacha kodolenge kai keren o lashimos; kal Zhiduvuria mai anglal, numa vi ka kodola kai Nai Zhiduvuria.


Zapravo, već vam je to nedostatak što se parničite među sobom. Zašto radije ne trpite nepravdu? Zašto se radije ne pustite oplijeniti? 	 Vunzhe bari dosh si tume, ke si tume mashkar iek kavreste. Sostar chi rhevdin mai binen te keren tumenge slabar?


I uze im zboriti u prispodobama: Čovjek vinograd posadi, ogradom ogradi, iskopa tijesak i kulu podiže pa ga iznajmi vinogradarima i otputova. 	 Antunchi O Jesus sichardia len le paramichensa, "Sas iek gazda kheresko kai thodia te bariol ek rez, ai thodia ek zido kruglom latar, ai kerdia ai lashardias iek than te strangon o struguro, vazdias iek wucho than te len sama kotsar. Ai dias e rez ka rabocha rezaria (po wundilepe manushende) ai gelotar andek dur them.


Ako te desnica tvoja sablažnjava, odsijeci je i baci od sebe. Ta bolje je da ti propadne jedan od udova, nego da ti cijelo tijelo ode u pakao." 	 Te si cho vas o chacho ke kerel tu te peres ando bezex, shin les ai shude les tutar; ke mai mishto te xasares iek kotor anda cho stato sar te zhal sa cho stato ando iado."


Peti izli svoju čašu na prijestolje Zvijeri. I kraljevstvo joj prekriše tmine. Ljudi su grizli jezike od muke 	 O panshto angelo shordia katar leski saxanitsa po than kai o zhungalo zhigania beshel sar amperato. Leski amperetsia sas shudini ando tuniariko. Kodola kai luvudisarde les dindarde lenge shiba ke dukhalas le kadia but.


Sav se grad uskomeša, nasta strka naroda. Pograbe Pavla i odvuku ga izvan Hrama pa odmah pozatvaraju vrata. 	 Sa o foro buntuisailo, ai o narodo pa sako rik avelas, line o Pavlos, ai line les avri andai tampla, ai phandade strazo le wudara.


Tko god čini grijeh, čini i bezakonje; ta grijeh je bezakonje. 	 Savo godi manush kerel bezexa doshalo ke chi kerel so phenel o zakono le Devlesko; ke o bezex doshalo lo karing o zakono.


Ali to velim kao dopuštenje, ne kao zapovijed. 	 Te na kodia mishtimata chi kerav anda late zakonuria.


Naprotiv, kao što je svet Onaj koji vas pozva, i vi budite sveti u svemu življenju. 	 Numa trobul te avel tume iek Swunto traio sar O Del, ke wo kai akhardia tume swunto lo.


I gle, dva čovjeka razgovarahu s njime. Bijahu to Mojsije i Ilija. 	 Eta, dui manush denas duma lesa, kai sas o Moses, ai o Elijah,


Zakukajte, protužite, proplačite! Smijeh vaš nek se u plač obrati i radost u žalost! 	 Trobul te aven ando nekazo, te roven, ai te suspinin; ai trobul te na asan numa te roven, ai te na aven raduime numa nekezhime.


ja u njima i ti u meni, da tako budu savršeno jedno da svijet upozna da si me ti poslao i ljubio njih kao što si mene ljubio. 	 Me ande lende, ai tu ande mande, saxke te aven vorta ande iek; ai e lumia te zhanel ke tu tradian ma, ai ke sas tumenge drazhi mange, sar simas drago tuke.


U antiohijskoj je Crkvi bilo proroka i učitelja: Barnaba, Šimun zvani Niger, Lucije Cirenac, Manahen, suothranjenik Heroda četverovlasnika, i Savao. 	 Sas ande khangeri ande Antioch profeturia ai manush kai sicharenas o zakono; o Barnabas, ai o Simon kai akharenas les Niger, o Luvius andai Cyrene, ai o Manaen kai barilo sas le amperatosa o Herod, ai o Saul.


Jer ako sam tijelom nenazočan, duhom sam ipak s vama: s radošću promatram vaš red i čvrstoću vaše vjere u Krista. 	 Vi te sim dur tumendar murhe statosa, pasha tumende sim murhe gindonsa, ai raduime sim ke dikhav sar inkeren mishto savorhe andek than ande tumaro pachamos ando Kristo.


I ona otvori usta da huli Boga, da huli ime njegovo, njegov Šator i nebesnike. 	 Sa kodia vriama wo delas duma le vorbensa zhungale pa le Devlesko anav ai lesko tampla ai sa kodola kai beshen ando rhaio.


Reče mu Natanael: "Iz Nazareta da može biti što dobro?" Kaže mu Filip: "Dođi i vidi." 	 O Nathanael phendia leske, "Sai avel anda Nazareth vari so lasho?" O Filip phendia leske, "Aidi ai Dikh."


Dakle, je li tko u Kristu, nov je stvor. Staro uminu, novo, gle, nasta! 	 Te astardilo vari kon le Kristosa, wo si iek nevo manush; le dieli le phurane nakhle, ai akana swako diela kerdili nevi.


Postojan si, podnio si za ime moje i nisi smalaksao. 	 Sas tume rhavda ai chinuisardian mange bi te aterdion.


A kažem vam: Mnogi će s istoka i zapada doći i sjesti za stol s Abrahamom, Izakom i Jakovom u kraljevstvu nebeskom, 	 Phenav tumenge, ke but avena anda Easto ai anda Westo, ai beshena kai skafidi le Abrahamoski, le Isakoski ai le Jakovoski ande amperetsia le rhaioski.


I znak obrezanja primi kao pečat pravednosti koju je po vjeri zadobio još neobrezan, da bude ocem svih vjernika: neobrezanih - te im se uračuna pravednost - 	 O Abraham sas les dino o semno te dichol, kodia sas o semno te sikavel ke O Del jinelas les sa vorta pala pesko pachamos mai anglal sar te avel semno pe leste, o Abraham kai si o dat sa kodolenge kai pachanpe ando Del, bi te aven semnome, kodia si kodola kai nai ferdi ke si semnome, numa ke lenpe pala traio le pachamasko ke sar amaro dat, o Abraham traiisardia mai anglal sar te avel semnome.


Malo zatim opazi ga netko drugi i reče: "I ti si od njih!" A Petar reče: "Čovječe, nisam!" 	 Pala kodia aver sluga dikhlia les, ai phendia, "Vi tu sanas lensa." O Petri phendia, "Manusha, chi sim me."


Doista, mnogo je zvanih, malo izabranih." 	 "Ke but si akharde, numa xantsi si halome."


Ne prodaje li se pet vrapčića za dva novčića? Pa ipak ni jednoga od njih Bog ne zaboravlja. 	 "Na bichin de panzhe chiriklian pa dui teliara? Numa chi iek anda lende nai bustardo angla Del.


I začujem: sve stvorenje, i na nebu, i na zemlji, i pod zemljom, i u moru - sve na njima i u njima govori: "Onomu koji sjedi na prijestolju i Jaganjcu blagoslov i čast, i slava i vlast u vijeke vjekova!" 	 Porme ashundem swako diela kai traiil ando rhaio ai pe phuv ai tela e phuv ai ande maria, ai sa kai si ande lende tsipinas, "Naisimos ai luvudimos ai strefial barimos ai sa putiera si ka Kodo kai beshel po than sar amperato, ai ka O Bakriorho sa data ai sa data."


A Isus im reče: "Ne treba da idu, dajte im vi jesti." 	 Numa O Jesus phendias lenge, 'Chi trobul te zhantar, den le tume te xan!"


Kaže mu žena: "Gospodine, daj mi te vode da ne žeđam i da ne moram dolaziti ovamo zahvaćati." 	 E zhuvli phendia leske, "Gazda, de ma kado pai, saxke te na mi avav trushali, ai te na mai avav katse te tsirdav pai anda xaiin."


A on im reče prozirući njihovo licemjerje: "Što me iskušavate? Donesite mi denar da vidim!" 	 "Pochinasa vai chi pochinasa?" Numa O Jesus haliardias lenge nasul ginduria, ai phendias lenge, "Sostar tume zumaven ma? Sikaven mange le love, te sai dikhav les.


Tako će i Otac moj nebeski učiniti s vama ako svatko od srca ne oprosti svomu bratu." 	 "Sakadia si te kerel tumensa murho Dat kai si ando rhaio, te na iertina tumare phralen sa ilesa."


Obrati se dakle! Inače dolazim ubrzo k tebi da ratujem s njima mačem usta svojih." 	 Kein tume, parhuven che ginduria ai amboldenpe katar che bezexa. Te na, strazo me avava tumende ai marava kontra lende la sabiasa katar murhi mui.


I Sveti grad, novi Jeruzalem, vidjeh: silazi s neba od Boga, opremljen kao zaručnica nakićena za svoga muža. 	 Ai me, o Iovano, dikhlem o Swunto Foro, o Nevo Jerusalem, hulelas tele andai rhaio katar O Del. Shukar sas, sar e shei kai laki abiav, woi lia pe late shukar tsalia pala lako ternaxar.


Ta svjedoči se: Zauvijek ti si svećenik po redu Melkisedekovu. 	 E Vorba le Devleski phenel pa Kristo, "Tu san O Baro Rasha sa data sar o Melchizedek."


Oni rekoše: "Mojsije je dopustio napisati otpusno pismo i - otpustiti." 	 Phende leske, "O Moses meklias ke sai mekel o manush peska rhomnia te dela la lil anda vas."


Zbog toga i kaza Mudrost Božja: 'Poslat ću k njima proroke i apostole. Neke će poubijati i prognati - 	 "Anda kodia, e goji le Devleski phendia, 'Tradava lenge profeturia ai Apostles, ai mudarena unen ai chinuin avren.'


Budući dakle da je to neporecivo, valja da budete mirni te ništa brzopleto ne činite. 	 Khonik nashti mothol ke chi zhanel, anda kodia trobul te na mai buntuin tume, ai te na keren kanch mai anglal sar te gindin tume.


A Heroda je tetrarha Ivan prekorio zbog Herodijade, žene njegova brata i zbog svih njegovih zlodjela. 	 Numa o Iovano phendia zurale vorbi le guvernoske, o Herod, ke ansurisailo ieka zhuvliasa kai bushol Herodias, kai sas e rhomni leske phraleske, ai vi ke mai kerdiasas but aver chorhe dieli.


Uistinu: Ne čini preljuba! Ne ubij! Ne ukradi! Ne poželi! i ima li koja druga zapovijed, sažeta je u ovoj riječi: Ljubi svoga bližnjega kao sebe samoga. 	 Ke o zakono si, "Te na keres kurvia; te na mudares; te na chores; ai na pupuin, ai na mang so si avresko" Kadia diela ai le kolaver si sa iek zakono, "Te avel tuke drago cho vortako sar san tu drago tuke."


I govorahu mu: "Kojom vlašću to činiš? Ili tko ti dade tu vlast da to činiš?" 	 ai phenen leske, "Kon phendias tuke ke sai keres so tu keres, ai kon dias tu kadia putiera?"


Doista, ničega sebi nisam svjestan, no time nisam opravdan: moj je sudac Gospodin. 	 Numa nai anda kodia ke sim chacho, kodo kai kerel pe mande kris si O Del.


I zaklinjahu ga da im ne naredi vratiti se u Bezdan. 	 Le beng rhuginaspe ka Jesus te na zhan ando pai.


Onima koji su u sadašnjem svijetu bogati zapovijedaj neka ne budu bahati i neka se ne uzdaju u nesigurno bogatstvo, nego u Boga koji nam sve bogato daje na uživanje; 	 Phen kodolenge kai si le le barvalimata kadala lumiake, te na aven barimatange, ai phen lenge te na thon pengo pachamos andel barvalimata kai nai gor so avela, numa te thon pengo pachamos ando Del, wo kai del ame swako fielo ai but saxke te avas raduime.


Isus mu kaza: "Pisano je također: Ne iskušavaj Gospodina, Boga svojega!" 	 O Jesus phenel leske, 'Ai vi ramome, te na zumaves che Devles.'


I pazimo jedni na druge da se potičemo na ljubav i dobra djela 	 Pala so wo kerdia amenge, ame trobul te zhutis iek kavreste te sikavas e dragostia ka le kaver manush ai te keras o lashimos.


Kažem vam: mnogi su proroci i kraljevi htjeli vidjeti što vi gledate, ali nisu vidjeli; i čuti što vi slušate, ali nisu čuli!" 	 Ke phenav tumenge, ke but profeturia ai amperatsi mangle te dikhen so tume dikhen, ai chi dikhle; te ashunen so tume ashunen, ai won chi ashunde."


Ako ti je pak oko nevaljalo, sve će tijelo tvoje biti tamno. Ako je dakle svjetlost koja je u tebi - tamna, kolika će istom tama biti?" 	 Numa te avena nasul che iakha, sa cho stato avela pherdo tuniariko. Antunchi te si e vediara ande tute tuniariko, sode de baro tuniariko!


Kad ga remenjem rastegoše, reče on nazočnom satniku: "Rimskoga građanina, i još neosuđena, smijete bičevati?" 	 Numa kana phangle les te maren les le bichosa, o Pavlo phendia la ketanaki kai sas pasha leste, "Si tumenge slobodo te maren le bichosa ieke chacho Romanos, kai nas inker dino ande kris?"


Primjer sam vam dao da i vi činite kao što ja vama učinih." 	 Ke sikadem tumenge sar te keren, kaste te keren sar me kerdem tumenge.


Oni su prolili krv svetih i proroka i stoga ih krvlju napajaš! Zavrijedili su!" 	 Ke che slugi ai profeturia sas mudarde ai lengo rat shordia sas pe phuv; ai tu shordian o rat kodolendar kai mudarde le; kadia si lenge pochin kai avela lenge.


Tako, puni ljubavi prema vama, htjedosmo vam predati ne samo evanđelje Božje nego i naše duše jer ste nam omiljeli. 	 Pala amari dragostia tumenge, gata samas te das tume na ferdi e lashi viasta kai avel katar O Del numa vi amaro traio. Ke tume kadia de drago sanas amenge.


Govorio im je: "Žetva je velika, ali radnika malo. Molite dakle gospodara žetve da radnike pošalje u žetvu svoju. 	 Ai phendia lenge, "Bari buchi si te kerelpe, numa xantsi narodo si te keren buchi; rhugin tume ka Gazda la buchako te tradel manushen te keren leske buchi.


Dočuli farizeji da se to u mnoštvu o njemu šapće. Stoga glavari svećenički i farizeji poslaše stražare da ga uhvate. 	 Le Farizeanuria ashunde ke o narodo mothon kodala dieli pa Jesus; ai le Farizeanuria ai le bare rasha trade penge zhandari te len les.


On je u prošlim naraštajima pustio da svi pogani pođu svojim putovima. 	 O Del mai anglal meklia sa le themen te lenpe pala pengo zakono.


I grijeha se njihovih i bezakonja njihovih neću više spominjati." 	 Porme wo phenel, "Chi serav ma lenge bezexa ai lenge shubimata na mai."


I spomenu se Petar riječi koju mu Isus reče: "Prije nego se pijetao oglasi, triput ćeš me zatajiti." I iziđe te gorko zaplaka. 	 Antunchi o Petri diape goji ka le vorbi, kai O Jesus phendiasas leske, "Mai anglal sar te bashel o kurkorsho, tu trivar phenesa, ke chi zhanes ma." Anklisto avri, ai ruia zurales.


I sjedeći ondje, čuvahu ga. 	 Pala kodia beshle kote ai dikhenas pe leste.


Petar ga zajedno s Ivanom prodorno pogleda i reče: "Pogledaj u nas!" 	 Petri ai o Iovano dikhen pe leste ai phende, "Dikh pe amende,"


proglasiti godinu milosti Gospodnje. 	 Te mothav o bersh kai sikadiola o lashimos le Devlesko."


Riječ je pak Božja rasla i širila se. 	 E Vorba le Devleski ashundilias mai but ai mai but.


Nema uistinu razlike između Židova i Grka jer jedan je Gospodin sviju, bogat prema svima koji ga prizivlju. 	 Le Zhiduvuria ai kodola kai Nai Zhiduvuria saikfialo le, savorhe si le iek Del kai del pesko mishtimos ka sa kodola kai akharen les.


Ipak čvrsti temelj Božji stoji - pod ovim je pečatom: Poznaje Gospodin one koji su njegovi i neka se kloni zloće tko god imenuje ime Gospodnje. 	 Numa le zurale fundani kai thodia O Del inkeren, ai eta le vorbi kai si ramome, "O Kristo zhanel peske manushen." ai "So godi manush kai mothol ke wo si le Kristosko trobul te duriol katar o nasulimos."


Jedan Gospodin! Jedna vjera! Jedan krst! 	 Ferdi iek Devles, iek pachamos, ai iek bolimos;


Pazi dakle da svjetlost koja je u tebi ne bude tamna. 	 Le sama, e vediara kai si ande tute te na avel tuniariko.


Tada dođe Isus s njima u predio zvan Getsemani i kaže učenicima: "Sjednite ovdje dok ja odem onamo pomoliti se." 	 Antunchi gelo peske disiplonsa ka o than kai bushol Gethsemande, ai phendias lenge, "Beshen katka zhi pon zhav me mai inchal te rhugiv ma."


Uzorom neka ti budu zdrave riječi koje si od mene čuo u vjeri i ljubavi u Kristu Isusu. 	 Le sama pel vorbi le chache kai phendem tuke, ai inkerdiol ando pachamos, ai ande dragostia kai si ame andek than le Jesus Kristosa.


Petar mu poče govoriti: "Evo, mi sve ostavismo i pođosmo za tobom." 	 Antunchi o Petri phendia leske, "Ashun, ame mekliam swako fielo ai liam ame pala tute."


Tada onaj učenik kojega je Isus ljubio kaže Petru: "Gospodin je!" Kad je Šimun Petar čuo da je to Gospodin, pripaše si gornju haljinu, jer bijaše gol, te se baci u more. 	 Antunchi o disiplo kai sas drago le Jesusoske phendia le Petreske, "Devla si" ai kana o Simon Petri ashundia ke O Del si, lia pe peste peske tsalia, ai thodia peske prashtia (ke nango sas), ai shudiape ande maria.


Ne Savez kakav učinih s ocima njihovim u dan kad ih uzeh za ruku da ih izvedem iz zemlje egipatske jer oni ne ustrajaše u mom Savezu pa i ja zanemarih njih - govori Gospodin. 	 O nevo kontrakto le luvudimasko chi avela sar o phuro zakono le luvudimasko kai dem lenge dada, kana lem le pala o vas ai ingerdem le avri andai o them o Egypt: Won chi kerde so phendia o zakono, ai trobulsardem te dav aver.


Pozdravite Rufa, izabranika u Gospodinu, i majku njegovu i moju. 	 Dikhen o rufus, kai si ek lasho servatori le Devlesko, ai leske dei, kai si i mange sar iek dei.


Vjeruješ li, kralju Agripa, Prorocima? Znam da vjeruješ!" 	 O amperato, Agrippa, "Pachas tu andel profeturia? Zhanav ke pachas tu!"


I dođoše na mjesto zvano Golgota, to jest Lubanjsko mjesto, 	 Aresle ka kodo than kai bushol Golgatha, o than kai miazol "Kokalo sheresko".


Pružite im dakle pred crkvama dokaz svoje ljubavi i toga da se s pravom vama ponosimo. 	 Sikaven lenge ke mangen le chaches, saxke le khangeria te zhanen mishto ai te zhanen ke ame zhanas sostar luvudis tume.


Ali ona priđe, pokloni mu se ničice i kaže: "Gospodine, pomozi mi!" 	 Numa e zhuvli avili ai thodiape ande changende angla leste, ai phendias, "Gazda, zhutisar ma!"


nama je jedan Bog, Otac, od koga je sve, a mi za njega; i jedan Gospodin, Isus Krist, po kome je sve, i mi po njemu. 	 Numa amenge zhanas ke ferdi iek Del si, O Dat, anda kaste aven sa le dieli, ai ande soste ame sam; ai ferdi iek Del O Jesus Kristo, anda kaste si sa le dieluria, ai anda kaste ame sam.


ta svatko se pri blagovanju prihvati svoje večere te jedan gladuje, a drugi se opija. 	 Ke uni kai skafidi xan pesko xabe: iek bokhalo lo, ai kaver mato lo.


"Vi, dakle, poslušajte prispodobu o sijaču. 	 "Ashunen e paramichi pa manush kai shudel le sumuntsi.


"Pobjedniku, onomu što do kraja bude vršio moja djela, dat ću vlast nad narodima 	 Ka kodo kai si les putiera ai niril ai te kerel so mangav lestar zhi ando gor, me dava les e putiera pe sa le thema.


"Nitko ne prišiva krpe od sirova sukna na staro odijelo. Inače nova zakrpa vuče sa starog odijela pa nastane još veća rupa." 	 "Khonik chi suvel nevo kotor poxtan te lasharel phurane tsalia, ke o nevo kotor tsigniol, ai kerdiol mai nasul o shinimos.


Pristupi mu onaj što je primio pet talenata i donese drugih pet govoreći: 'Gospodaru! Pet si mi talenata predao. Evo, drugih sam pet talenata stekao!' 	 Kodo kai lias panzh gone sumnakai, avilo ai andias panzh mai but, ai phendias, "Gazda, tu dian ma panzh gone sumnakai. Dikh! Me dobisardem panzh mai but."


Jer usalilo se srce naroda ovoga: uši začepiše, oči zatvoriše da očima ne vide, ušima ne čuju, srcem ne razumiju te se ne obrate pa ih izliječim. 	 Ke e goji kadale narodosko chi mai haliarel, ai phandade penge khan, phandade penge iakha, saxke te na dikhen penge iakhensa. Ai te na ashunen penge khanensa, ai lenge goji chi haliarel kanch, ai te na boldenpe karing mande, ai te sastiarav le, mothol O Del.


Eto: blaženima nazivamo one koji ustrajaše. Za postojanost Jobovu čuste i nakanu Gospodnju vidjeste jer milostiv je Gospodin i milosrdan! 	 Ashun, ame phenas ke raduime sas ke rhevdisarde ando vutuimos. Tume ashundian pai rhavda kai sas les o Job, ai dikhlian so kerdia les O Del ando gor, ke O Del miloso lo ai lasho.


I upravo kad se začu glas, osta Isus sam. Oni su šutjeli i nikomu onih dana nisu kazivali što su vidjeli. 	 Kana ashundilo kodo glaso, O Jesus korkorho sas. Le disipluria chi mothonas kanch, ai ande kodia vriama chi phende kanikaske so dikhle.


jer oči Gospodnje gledaju pravedne, uši mu slušaju vapaje njihove, a lice se Gospodnje okreće protiv zločinaca. 	 Ke O Kristo dikhel pel manush kai keren vorta, ai ashunel lengo rhugimos; numa duriol katar le manush kai keren o nasulimos."


da čovjek Božji bude vrstan, za svako dobro djelo podoban. 	 saxke o manush le Devlesko te avel vorta gata, ai te avel les swako fielo te kerel so godi si mishtimos.


A Duh mi reče da pođem s njima ništa ne premišljajući. Sa mnom pođoše i ova šestorica braće te uđosmo u kuću tog čovjeka. 	 O Swunto Duxo phenelas mange te zhav lensa, ai gelem, kodole shov lashe avile mansa, ai diam ando kher ande kodola manushesko kai bushol Cornelius.


A on na krmi spavaše na uzglavku. Probude ga i kažu mu: "Učitelju! Zar ne mariš što ginemo?" 	 O Jesus sas palal ando chuno sovelas pe sheran. Wushtiarde les, ai phende leske, "Gazda, nai khanchi tuke ke xaiisavas?"


Boluje li tko među vama? Neka dozove starješine Crkve! Oni neka mole nad njim mažući ga uljem u ime Gospodnje 	 Si vari kon mashkar tumende kai si naswalo? Trobul te akharel le mai phuren kai si ande khangeri ai won rhugina leske, ai thona vuloi pe leste ando anav le Kristosko.


Zar si ti veći od oca našega Abrahama, koji je umro? Pa i proroci pomriješe. Kime se to praviš?" 	 Amaro dat o Abraham mulo; sai aves tu mai baro sar o Abraham? Ai le profeturia vi won mule. Kon gindis ke tu san?"


Nijedan Atenjanin ni doseljeni stranac ni na što drugo ne trati vrijeme nego na pripovijedanje i slušanje novosti. 	 Sa le manush kai beshenas ande Athens ai le streia kai beshenas ande Athens, nakhavenas penge vriama te mothon vai te ashunen nevimos.


O Blagdanu bi im pustio uznika koga bi zaiskali. 	 Sas ek zakono ka o guvernori Pilate po Dies O Baro le Zhidovongo te mekel avri iekes ande temnitsa savo godi mangel o narodo.


Vjerom Abraham, kušan, prikaza Izaka. Jedinca prikazivaše on koji je primio obećanje, 	 Pala pachamos o Abraham kana sas zumado, dia pesko shav o Isak sar ek podarka po altari ka Del. O Del shinadia ke wo sas te del o Abraham ek shav, ai inker o Abraham mangelas te kerel so manglia O Del lestar, ai del lesko shav ka Del.


Pojavila se doista milost Božja, spasiteljica svih ljudi; 	 Ke O Del sikadia pesko lashimos te skepil pe swako manush.


Ovo je kruh koji silazi s neba: da tko od njega jede, ne umre. 	 Numa o manrho kai hulel anda rhaio kadia lo ke savo kai xala les chi merela.


On žurno siđe i primi ga sav radostan. 	 O Zacchaeus hulisto sigo tele, ai premisardia les peste raduimasa.


I otpremi ih iz sudnice. 	 Ai phendia lenge te zhantar.


Otplovismo iz Troade i zaputismo se ravno u Samotraku pa sutradan u Neapol, 	 Kana geliamtar ando Troas, liam o paraxodo ai geliam strazo ande Samothracia, ai pe terharin aresliam ande Neopolis.


Odgovori joj Gospodin: "Marta, Marta! Brineš se i uznemiruješ za mnogo, 	 O Jesus phendia lake, "Martha, martha, nekezhis tu ai mishtis tu pala but dieli.


Nato ih Isus opomenu: "Pazite, čuvajte se kvasca farizejskog i kvasca Herodova!" 	 Ai O Jesus phendia lenge, "Arakhen tume katar e drozhda kai avel katar le Farizeanuria, ai le Herodoske.


I to vam pišemo da radost naša bude potpuna. 	 Ame ramos tumenge kadala dieli saxke te avel tume baro raduimos.


Luka je jedini sa mnom. Marka uzmi i dovedi sa sobom jer mi je koristan za služenje. 	 Ferdi o Luk mansalo. Le le Markos, ai an les tusa; ke sai zhutila ma ande murhi buchi.


I to se nije zbilo bez zakletve. Jer oni su bez zakletve postali svećenicima, 	 O Del shinadia amenge ke O Kristo si te avel O Baro Rasha sa data.


Na te njegove riječi mnogi povjerovaše u njega. 	 Sar dia duma kadala vorbi but pachaiepe ande leste.


Jošiji se rodi Jehonija i njegova braća u vrijeme progonstva u Babilon. 	 O Josias sas o dat le Jechoniasko ai leske phralengo, pe vriama kai ningerde la narodos Israel ande Babylon.


Narod bijaše u iščekivanju i svi se u srcu pitahu o Ivanu nije li on možda Krist. 	 O narodo ashunelas ai pachalaspe, savorhe gindinas ke o Iovano sas o skepitori (Messiah).


A onaj koji pribavlja sjeme sijaču i kruh za jelo, pribavit će i umnožiti sjeme vaše i povećati plodove pravednosti vaše. 	 O Del, kai del sumuntsa kodoles kai shudel e sumuntsa ai manrho te pravardiol, dela tume sa e sumuntsa kai trobul tumen ai kerela te butiarela, ai butiol e fruta tumare chachimaski.


a iz neba se spusti na ljude tuča velika, poput talenta. Ljudi su hulili Boga zbog zla tuče jer zlo njezino bijaše silno veliko. 	 Ai swako babitsa sas iek shel pound vai iniavardesh tai iek kili. Le bare babitsi pele tele pe le manushen katar o cheri, ai won dine armaia ka Del ke Wo tradia le bare babitsi katar o cheri kai pele tele pe lende.


Rekavši to, opet iziđe pred Židove i reče im: "Ja ne nalazim na njemu nikakve krivice. A u vas je običaj da vam o Pashi nekoga pustim. Hoćete li dakle da vam pustim kralja židovskoga?" 	 Numa sar si mashkar tumende iek zakono, te mekav vari kas tumenge kana si O Dies O Baro: mangen ma te mekav tumenge O Amperato le Zhidovongo?"


I staviše mu ponad glave krivicu napisanu: "Ovo je Isus, kralj židovski." 	 Opral pa lesko shero amblade ek ramomos kai phenelas che dosh ankerde pe leste "KADO SI O JESUS AMPERATO LE ZHIDOVONGO."


I vidjeh veliko bijelo prijestolje i Onoga što sjede na nj: pred licem njegovim pobježe zemlja i nebo; ni mjesta im se više ne nađe. 	 Porme dikhlem o baro than o parno, ai O Del kai beshlo kotse. Katar leski fatsa e phuv ai o cheri mekle les strazo, ai nas than lenge.


Dođe li na vaš sastanak čovjek sa zlatnim prstenjem, u sjajnoj odjeći, a dođe i siromah u bijednoj odjeći 	 ke te dela iek manush barvalo ande tumari khangeri kai si les angrusti sumnakuni, ai kai si mishto vuriardo, ai te dela vi iek manush ande khangeri kai si chorho kai si les tsalia phurane;


On će mene proslavljati jer će od mojega uzimati i navješćivati vama. 	 Wo luvudila man: ke lela so si murho, ai phenela tumenge.


primite je u Gospodinu kako dolikuje svetima i priskočite joj u pomoć u svemu što od vas ustreba jer je i ona bila zaštitnicom mnogima i meni samomu. 	 Premin la ando anav le Devlesko, sar kerel pe mashkar o narodo le Devlesko, ai zhutin la ande soste godi kai trobula la te zhutin la; woi zhutisardia bute narodos vi man, ai zhutisardia but.


Upita ga: "Koje?" A Isus reče: Ne ubij! Ne čini preljuba! Ne ukradi! Ne svjedoči lažno! 	 "Savo?" phushlias lestar. O Jesus phendias leske, "Na mudar, na ker kurvia, na chor, na xoxav.


Koji su to čuli, rekoše: "Pa tko se onda može spasiti?" 	 Le manush kai ashunenas leste phende, "Apo, kon sai avela skepime?"


Gnjevili se narodi, ali dođe srdžba tvoja i čas da se sudi mrtvima i naplata dade slugama tvojim prorocima i svetima i svima koji se boje imena tvojega, malima i velikima; i da se unište oni koji kvare zemlju." 	 Le manush kai chi pachanpe ando Del xoliariko sas tusa, ai akana si chiri vriama te aves xoliariko lensa ai le mulenge te aven kristsime. Ai si vriama akana pala che slugi, le profeturia, le shave le Devleske, ai sa kodola kai luvudin tu, le teliarde ai le bariarde, te premin lenge pochin. E vriama si avili te pharhaves kodolen kai pharhaven e lumia."


Dakle, braćo, dužnici smo, ali ne tijelu da po tijelu živimo! 	 Murhe phral, chi mangas kanchi le statoske te keras so mangel amendar.


Drugi su pak, podrugujući se, govorili: "Slatkog su se vina ponapili!" 	 Numa uni marenas mui ai mothonas, "Pherdo mol le."


A tko mrzi brata svojega, u tami je, u tami hodi i ne zna kamo ide jer mu tama zaslijepi oči. 	 Numa kodo kai nai leske drago lesko phral ando tuniariko lo, ai ando tuniariko phirel, ai chi zhanel kai zhal, ke o tuniariko korhardia les.


Braćo, molite i za nas! 	 Murhe phral, rhugin tume vi amenge.


On dođe kao svjedok da posvjedoči za Svjetlo da svi vjeruju po njemu. 	 Avilo o Iovano te phenel le manushenge pai vediara. Kashke savorhe te pachanape pala leste.


To učenici njegovi isprva ne razumješe. Ali pošto je Isus bio proslavljen, prisjetiše se da je to bilo o njemu napisano i da mu baš to učiniše. 	 Leske disipluria chi haliarde mai anglal kadala dieli; numa kana O Jesus lia pesko barimos, denas pe goji ke sas ramome pa leste, ai kerdilo sa so trobul te kerdiol.


Ni u čemu ne dajemo nikakve sablazni da se ne kudi ova služba, 	 Ame mangas te na mothon ke amari buchi nai chachi, anda kodia ame rodas te na rimosaras kanikaske ande kancheste.


Sada vas pak opominjem: razvedrite se jer ni živa duša između vas neće stradati, nego samo lađa. 	 Numa akana na daran, ke chi iek anda tumende chi merela, ferdi o paraxodo xasavola.


Doista, gdje vam je blago, ondje će vam i srce biti." 	 Ke kai si cho manjin, kotse si te avela cho ilo.


da se provede punina vremena: uglaviti u Kristu sve - na nebesima i na zemlji. 	 Ai kodia so O Del getola kana getolape e lumia si te chidel so godi si ando rhaio ai pe phuv; te avel iek Devles O Kristo.


Isus upre u njih pogled i reče: "Ljudima je nemoguće, ali ne Bogu! Ta Bogu je sve moguće!" 	 O Jesus dikhlias pe lende, ai phendia lenge, "Le manush anda pende nashtin, numa le Devlesa vari so sai kerdiol.


Kako od sjaja one svjetlosti obnevidjeh, pratioci me povedoše za ruku te stigoh u Damask." 	 Chi mai dikhavas kanch palai razha kodola vediaraki, kodola kai sas mansa line ma vastestar ai aresliam ando Damascus.


Isus odgovori: "Prva je: Slušaj, Izraele! Gospodin Bog naš Gospodin je jedini. 	 Ai O Jesus phendia leske, "O pervo andal zakonuria si, Ashun, O Israel; O Del, amaro Del, si ferdi iek Del.


upozoravao sam Židove i Grke da se obrate k Bogu i da vjeruju u Gospodina našega Isusa." 	 Mothavas le Zhidovonge ai le Grekonge, te keinpe anda penge bezexa karing O Del, ai te pachanpe ando amaro Del O Jesus Kristo.


Ljubljeni, pravi si vjernik u svemu što činiš za braću, i to za došljake. 	 Murho kuchi vortako, tu sagda keres mishto le phralensa ai vi kodolensa kai si streinuria.


On uze pet kruhova i dvije ribe, pogleda na nebo, izreče blagoslov pa razlomi kruhove i davaše učenicima da posluže ljude. Tako i dvije ribe razdijeli svima. 	 O Jesus lias le panzh manrhe ai le dui mashe, vazdia le iakha karing o rhaio, ai naisisardia, ai phaglias le manrhe, dias le kal disiplonge, ai le disipluria dine le ka narodo; ai xulade le dui mashe mashkar lende.


Zapovijedamo vam, braćo, u ime Gospodina Isusa Krista da se klonite svakoga brata što živi neuredno i ne po predaji koju primiste od nas. 	 Amare phral, mangas tumendar ando anav le Kristosko: te durion katar sa le phral kai traiin andek traio kai nai lashai chi lenpe pala so phendiam lenge.


Promotrite gavrane! Ne siju niti žanju, nemaju spremišta ni žitnice, pa ipak ih Bog hrani. Koliko li ste vi vredniji od ptica! 	 Dikhen pel chiriklia, chi shuden sumuntsi ai chi chiden, ai chi garaven xaben andel banuria; ai O Del pravarel le! Chi mon tume mai but sar le chiriklia?


Nato Pilat uđe opet u dvor, pozove Isusa i upita ga: "Ti li si židovski kralj?" 	 O Pilate gelo ando kher la krisako ai akhardia le Jesusos, ai phendia leske, "San tu o amperato le Zhidovongo?"


Jer Isus mu bijaše rekao: "Iziđi, duše nečisti, iz ovoga čovjeka!" 	 Ke O Jesus phenelas leske, "Tu, bi vuzho, ankles avri anda leste."


I odmah žurno uđe kralju te zaište: "Hoću da mi odmah dadeš na pladnju glavu Ivana Krstitelja!" 	 Woi avili strazo ka amperato, ai phushlia lestar, phenel, "An mange pek charo o shero le Iovanosko o baptisto.


Ta siromaha svagda imate uza se, a mene nemate svagda. 	 Le chorhe sagda avena tumensa, numa me chi avava tumensa sagda.


I tko god ima tu nadu u njemu, čisti se kao što je on čist. 	 Ai kon godi si les kado pachamos ando Kristo vuzharelpe andral, vi sar si O Kristo vuzho.


A kad se nasitiše, reče svojim učenicima: "Skupite preostale ulomke da ništa ne propadne!" 	 Kana xale dosta savorhe, wo phenel peske disiplonge, "Chiden le kotora kai ashshile; te na xasavol kanchi."


I neće više nitko učiti sugrađanina i nitko brata svoga govoreći: "Spoznaj Gospodina", ta svi će me poznavati, malo i veliko, 	 Khonik chi trobul te sicharel lesko vortako vai lesko phral te zhanel le Devles, ke savorhe anda lende vunzhe zhanen ma, katar le teliardo zhi ka le bariardo.


No nisu imali djeteta jer Elizabeta bijaše nerotkinja, a oboje već poodmakle dobi. 	 Nas le glati ke e Elizabeth nashti avelas le glate, ai vi le dui zhene sas phure.


Kajfa pak ono svjetova Židove: "Bolje da jedan čovjek umre za narod." 	 Ai o Caiaphas sas kodo kai phendiasas le Zhidovonge, "Mai mishto te merel iek manush le narodoske."


Kad je on to čuo, ražalosti se jer bijaše silno bogat. 	 Kana kodo manush ashundia kodia, nekezhisailo; ke defial barvalo sas.


Što dakle? Molit ću se duhom, molit ću se i umom; pjevat ću hvalospjeve duhom, ali pjevat ću ih i umom. 	 So te kerav? Rhugiv ma le duxosa, ai rhugiv ma vi la gojako, jilabav le duxosa, ai jilabav vi la gojasa.


Tada odvedoše toga bivšeg slijepca farizejima. 	 Ingerde karing le Farizeanuria kodales kai sas korho.


I odmah se po drugi put oglasi pijetao. I spomenu se Petar one besjede, kako mu ono Isus reče: "Prije nego se pijetao dvaput oglasi, triput ćeš me zatajiti." I briznu u plač. 	 Ai o duito data o kurkorsho bashlo. Ai o Petri diape goji ka le vorbi kai phendiasas leske O Jesus, "Mai anglal sar te bashel duvar o kurkorsho, tu trivar phenesa ke chi zhanes ma." Ai kana serelas kadia, ruia zurales.


Dječice, još sam malo s vama. Tražit ćete me, ali kao što rekoh Židovima, kažem sada i vama: kamo ja odlazim, vi ne možete doći. 	 Murhe tsinorhe shave, me sim tumensa pe xantsi vriama. Tume rodena ma; ai sar phendem le Zhidovonge, tume nashtin te aven kai me zhav.


Ti ga tek za malo učini manjim od anđela, slavom i časti njega ovjenča, 	 "Tu kerdian les te lel o than mai tele sar le angeluria pala xantsi vriana, akana tu bariardia les le luvudimasa ai barimasa, ai kerdia les te poronchil opral pe sa le dieli.


Jer kao što u jednom tijelu imamo mnogo udova, a nemaju svi isto djelovanje, 	 Ande iek stato manushesko si ame but kotora kai swako kerel aver buchi.


ne uznosi se nad grane. Ako li se hoćeš uznositi - ne nosiš ti korijena, nego korijen tebe. 	 Anda kodia c hi trobul te avel tuke gratsia le krenzhi kai sas shinde. Sar te keres barimata? Ke chi san tu kai ingeres le vunen - numa le vuni ingeren tut.


Česta putovanja, pogibli od rijeka, pogibli od razbojnika, pogibli od sunarodnjaka, pogibli od pogana, pogibli u gradu, pogibli u pustinji, pogibli na moru, pogibli od lažne braće; 	 Butivar pe murhe but droma kai zhavas dikhem baiuria katar paia kai denas opral, ai katar le chor, ai katar murho narodo le Zhiduvuria, ai katar kodola kai Nas Zhiduvuria; dikhlem baiuria andel foruria, ai vi andel pusti, ai pe maria, ai mashkar le xoxamle phral.


I plakat će i naricati za njom kraljevi zemlje što su s njome bludničili i raskošno živjeli kad gledali budu dim požara njezina. 	 "Ai le amperaturia la lumiake roven ai si le nekazo pala late kana dikhen e thu katar lako than kai phabol. Won kai roven si kodola kai kerde bezex (kurvimos) ai nasulimos lasa ai traiisarde sar barvale manush.


Kad se dakle sabraše, reče im Pilat: "Koga hoćete da vam pustim: Barabu ili Isusa koji se zove Krist?" 	 Kana sas chidine, o Pilate phendias lenge, "Saves mangen te mekav tumenge? O Barabbas vai O Jesus kai mothon leske Kristo?"


Odande smo otplovili, jedrili uz Cipar - jer su nam vjetrovi bili protivni - 	 Kana geliamtar kotsar, nakhliam, pai izula kai bushol Cyprus, ke bare barvalia avenas pe amende.


A Bog nade napunio vas svakom radošću i mirom u vjeri da izobilujete u nadi snagom Duha Svetoga. 	 O Del kai del e rhavda, te pherel tume raduimos ai pacha vorta ando pachamos kai si tume ande leste, saxke te aven barvale ande rhavda katar e putiera le Swuntone Duxoski.


Zar svi imaju dare liječenja? Zar svi govore jezike? Zar svi tumače? 	 Savorhe si le e podarka la sastiarimaske? Savorhe den duma pal shiba? Savorhe haliaren le shiba?


I čudio se njihovoj nevjeri. Obilazio je selima uokolo i naučavao. 	 Ai chudisailo ke nai lenge pachamos. Antunchi gelo kal gava kotse, sicharel le manushen.


Govorim to ne zbog oskudice, ta naučen sam u svakoj prigodi biti zadovoljan. 	 Ai chi dav duma kadia ke trobul ma vari so, ke sichilem te avel mange mishto so sa si ma.


zmije uzimati; i popiju li što smrtonosno, ne, neće im nauditi; na nemoćnike će ruke polagati, i bit će im dobro." 	 Astaren le sapen; te won pen vari so kai mudarel o manush, chi mudarela len; thona le vas pe naswalen, ai avena saste.


Ipak šaljem braću da se u tome pogledu ne opovrgne što se vama ponosimo; da budete spremni kao što sam tvrdio te se - 	 Tradav tumenge kadala phralen, saxke o luvudimos kai kerdiam pa tumende ande kadia diela te na rimolpe, mangav te aven chaches gata sar phendem.


Farizej se uspravan ovako u sebi molio: 'Bože, hvala ti što nisam kao ostali ljudi: grabežljivci, nepravednici, preljubnici ili - kao ovaj carinik.' 	 O Farisi ande punrhende rhugilaspe ande peste, "O Devla, naisiv tuke, ke chi sim sar le kolaver manush, kai si chor, nai chacho, kai keren kurvia, ai vi sar o manush kai chidelas e taksa.


Nato joj on reče: "Idi i zovi svoga muža pa se vrati ovamo." 	 O Jesus phendia lake, "Zha. Akhar che rhomes, ai aida katse."


Isus će im: "Zaista, kažem vam, nema ga tko bi ostavio kuću, ili ženu, ili braću, ili roditelje, ili djecu poradi kraljevstva Božjega, 	 "Phenav tumenge o chachimos, Kon godi mekela kher, rhomni, vai phralen, dades, vai da, vai glaten pala e amperetsia le Devleski,


Preporučujem vam Febu, sestru našu, poslužiteljicu Crkve u Kenhreji: 	 Tradav tumenge amare phei e Phoebe, kai kerel buchi ande khangeri ando Cencheae.


Žena neka u miru prima pouku sa svom podložnošću. 	 Le zhuvlia trobul te ashunen, ai te sichon ando kalmo, ai te keren so si lenge phendo.


Uhiti ga, baci u tamnicu i dade da ga čuvaju četiri vojničke četverostraže, nakan izvesti ga nakon Pashe pred narod. 	 Line les, ai thode les ande temnitsa, ai thode desh u shov ketani te arakhen les; ai mangen te sikaven les angla narodo pala E Patradi.


Jer tko govori drugim jezikom, ne govori ljudima nego Bogu: nitko ga ne razumije jer Duhom govori stvari tajanstvene. 	 Kodo kai del duma pel shiba chi del duma le manushensa, numa le Devlesa; ke khonik chi haliarel leske; ai ando duxo phenel shodenia.


Onomu pak koji snagom u nama djelatnom može učiniti mnogo izobilnije nego li mi moliti ili zamisliti - 	 E kodo kai si les e putiera te kerel mai but sar so ame mangas vai gindisaras, katar e putiera kai kerel buchi ande amende.


Ne dokidam milosti Božje! Doista, ako je opravdanje po Zakonu, onda je Krist uzalud umro. 	 Te si o manush ke pala zakono sai avel vorta angla Del, apo antunchi O Kristo mulo intaino!


koji su i Gospodina Isusa i proroke ubili, i nas progonili, te Bogu ne ugađaju i svim se ljudima protive 	 Won kai mudarde le Jesus Kristos ai le profeton, ai kai chinuisarde amen, won chi traiin sar mangel O Del ai won si duzhmaia sa le manushenge.


U svemu se pokaži uzorom dobrih djela: u poučavanju - nepokvarljivost, ozbiljnost, 	 Ai vi tu trobul te sikaves ande soste godi o mishtimos, ai vi trobul te aves chachimasa, ai te na keres phirasa kana divines pa Del.


"Pođite i postojano u Hramu navješćujte narodu sve riječi Života ovoga." 	 "Zhan ande tampla ai mothon le narodoske sa le vorbi kai si ande kado nevo traio."


Nakon nekoliko dana stigne i Feliks sa svojom ženom Druzilom koja bijaše Židovka; posla po Pavla i posluša ga o vjeri u Isusa Krista. 	 Xantsi dies pala kodia o Felix avilo peska rhomniasa, woi bushol Drusilla, woi si Zhidovaika. Ai akhardia le Paulos te ashunen sar del duma pa pachamos ando Kristo.


Tko hoće život svoj spasiti, izgubit će ga; a tko izgubi život svoj poradi mene, taj će ga spasiti. 	 Ke kodo kai mangela te skepil pesko traio xasarela les; numa kodo kai xasarela pesko traio pala mande, skepila les.


Jer Bog je naš oganj što proždire. 	 Ke amaro Del si ek iag kai pharhavel swako fielo.


"Oče! Ako hoćeš, otkloni ovu čašu od mene. Ali ne moja volja, nego tvoja neka bude!" 	 phenelas, "Murho Dat, te sai mek te nakhel kadia kuchi mandar; numa na murhi voia, chiri voia te avel kerdi."


i nisu svi djeca Abrahamova zato što su njegovo potomstvo, nego po Izaku će ti se nazivati potomstvo; 	 Ai kodola kai si andai vitsa le Abrahamoski nai savorhe chache shave le Abrahamoske, ke O Del phendia le Abrahamoske ferdi kodola kai si andai vitsa le Isaakoske avena jinde sar te aven chire."


"Čuli ste da je rečeno: Oko za oko, zub za zub! 	 "Tume ashundian ke sas phendo, 'Iakh anda iakhate, ai dand anda dandeste.'


Čaša blagoslovna koju blagoslivljamo nije li zajedništvo krvi Kristove? Kruh koji lomimo nije li zajedništvo tijela Kristova? 	 Kana das o rhugimos pala o daxtai ai piias e mol kai skafidi le Devleski, nai kodia o rat le Kristosko? O manrho kai xas kai skafidi le Devleski nai kodia andek than ando stato le Kristosko?


Blago čovjeku komu Gospodin ne ubraja krivnju. 	 Kado mishtimos si ferdi le manushenge kai si semno pe lende, vai vi le manushenge kai nai semno pe lende?


Nikada se zaista kako znate, ne poslužismo ni laskavom riječju ni - Bog nam je svjedok - prikrivenom pohlepom. 	 Tume zhanen ke shoxar chi kerdiam barimata ande amaro divano, ai vi chi garadiam ande amare vorbi ke mangas te nirisaras love, ai O Del zhanel!


Prvoga dana Beskvasnih kruhova, kad se žrtvovala pasha, upitaju učenici Isusa: "Gdje hoćeš blagovati pashu, da odemo i pripravimo?" 	 Po pervo andal diesa le bare kai xanas manrho kai nai puchardo, le disipluria avile ka Jesus, ai phushle les, "Kai manges te getosaras tuke te xas O Dies O Baro le Zhidovongo?"


Znam tvoja djela: nisi ni studen ni vruć. O da si studen ili vruć! 	 Me zhanav so keren tume. Tume chi san shil vai tato. Mai mishto tumenge te aven tato vai shil.


Iziđe tada Isus s trnovim vijencem, u grimiznom plaštu. A Pilat im kaže: "Evo čovjeka!" 	 Antunchi O Jesus anklisto avri la koronasa kai sas kanrhale, ai le rasha kai sas brazbi, ai o Pilate phendia lenge, "Eta, o manush!"


Jer premda slobodan od sviju, sam sebe svima učinih slugom da ih što više steknem. 	 Ke marka ke ivia sim karing vari kaste, kerdilem me sluga savorhenge, kaste te aven mai but narodo.


Upita ga treći put: "Šimune Ivanov, voliš li me?" Ražalosti se Petar što ga upita treći put: "Voliš li me?" pa mu odgovori: "Gospodine, ti sve znaš! Tebi je poznato da te volim." Kaže mu Isus: "Pasi ovce moje!" 	 Ai mai phendia leske pe trito data, "Simon, shav le Jonasosko, san tuke drago mange?" O Petri nekezhisailo anda so phendia leske pe trito data, "San tuke drago mange?" ai phendia leske, "Devla, tu zhanes swako fielo; tu zhanes ke sim mange drago tuke." O Jesus phendia leske, "Le sama katar murhe bakriorha."


"Jao vama, pismoznanci i farizeji! Licemjeri! Zaključavate kraljevstvo nebesko pred ljudima; sami ne ulazite, a ne date ući ni onima koji bi htjeli." 	 "Nasul tumenge, Gramnoturia ai Farizeanuria! Tume manush kai ankerdion so chi san! Ke tume phandaven le manushenge, e amperetsia le rhaioski, tume chi zhan andre, ai chi meken te zhan andre kodola kai mangen te zhan andre!


A onaj koji nije znao, ali je učinio što zaslužuje udarce, dobit će malo udaraca. Kome je god mnogo dano, od njega će se mnogo iskati. Kome je mnogo povjereno, više će se od njega iskati." 	 Numa wo kai chi zhanel so mangel lesko gazda, ai kerdia le dieli bi malades, trobul te avel mardo, avela mardo mai xantsi. Ka kodo manush kai sas dino but trobul te del but; te si but dino kal manush, won phushen mai but lestar.


a mi propovijedamo Krista raspetoga: Židovima sablazan, poganima ludost, 	 Ame das duma pa Kristo karfome, lazhav le Zhidovonge, dilimos le Grekonge.


"Jamčim ti, naprotiv, ovo: Putom koji nazivaju sljedbom služim otačkom Bogu vjerujući u sve što je u Zakonu i u Prorocima napisano, 	 Phenav tuke chachimasa, ke me kerav buchi le Devleski, O Del murhe dadengo, ai lav ma pala drom o nevo kai won mothon ke nai chacho, numa me pachav ma ande so godi si ramome ando zakono ai so mothon le profeturia.


Zahvaljujem Bogu svojemu svagda za vas zbog milosti Božje koja vam je dana u Kristu Isusu: 	 Bi te terdiuav naisiv le Devleske anda tumende, anda mishtimos le Devlesko kai si tumenge dino ando Jesus Kristo;


reče mu Petar: "Srebra i zlata nema u mene, ali što imam - to ti dajem: u ime Isusa Krista Nazarećanina hodaj!" 	 Antunchi o Petri phendia leske, "Nai ma chi rup ai chi sumnakai, numa so si ma dav les tuke, anda o anav le Jesus Kristosko andai Nazareth. Wushti opre ai phir."


Dođoše krstiti se i carinici pa ga pitahu: "Učitelju, što nam je činiti?" 	 Uni manush kai lenas le love pal taksa, vi won avile te bolenpe ai phushle katar o Iovano, "Gazda, so trobul te keras?" Ai wo phendia lenge,


neka budu razumne, čiste, kućevne, dobre, podložne svojim muževima da se riječ Božja ne bi pogrđivala. 	 ai te aven lashia, ai vuzhia, ai te len sama mishto katar penge khera, ai te lenpe pala penge rhom, saxke te na mothol khonik nasul pai Vorba le Devleski.


Reknemo li da nismo zgriješili, pravimo ga lašcem i riječi njegove nema u nama. 	 Te mothasa ke chi kerdiam bezexa, keras anda Del xoxamlo, ai leski Vorba nai ande amende.


Doista, stvorenje sa svom žudnjom iščekuje ovo objavljenje sinova Božjih: 	 Sai e lumia azhukerel sar mai sigo e vriama kai O Del sikavela peske shaven.


Ta što veli Pismo? Povjerova Abraham Bogu i uračuna mu se u pravednost. 	 "O Abraham pachaiape ando Del, ai O Del jinelas les vorta pala pesko pachamos."


Odgovori mu žena: "Nemam muža." Kaže joj Isus: "Dobro si rekla: 'Nemam muža!' 	 E zhuvli phendia leske, "Nai ma rhom." ai O Jesus phendia lake, "Vorta phenes, ke nai tu rhom,


Kad satnik vidje što se zbiva, stane slaviti Boga: "Zbilja, čovjek ovaj bijaše pravednik!" 	 Akana kana o ketano diklia so kerdilia, luvudisardia O Del, phenelas, "Chaches kado manush vorta sas."


Gle, dolazi s oblacima i gledat će ga svako oko, svi koji su ga proboli, i naricat će nad njim sva plemena zemaljska. Da! Amen. 	 Dikh! Wo avela ande le nuveria, swako iakh dikhela les. E, vi le manush kai mudarde les dikhena les. Sa le manush pe phuv roven le nekazosa ai darasa pala leste. E, Mek te avel! Amen.


Ta Zakon rađa gnjev; gdje pak nema Zakona, nema ni prekršaja. 	 Ke o zakono anel e xoli le Devleski; Numa kotse kai nai zakono, nai chi bezexa.


Bit će ipak blaženija ostane li onako, po mojem savjetu. A mislim da i ja imam Duha Božjega. 	 Mai raduime haliarav te beshela sar kai si, sar me gindiv: ai me gindiv ke i me si ma O Duxo le Devlesko.


Usred blagdana uziđe Isus u Hram i stade naučavati. 	 Karing mashkar O Dies O Baro le Zhidovongo O Jesus gelo ande tampla, ai sicharelas.


I dođu majka njegova i braća njegova. Ostanu vani, a k njemu pošalju neka ga pozovu. 	 Antunchi leski dei ai leske phral avile, beshenas avri, ai mangenas te den duma lesa.


a da ne bi primio mnogostruko već u ovom vremenu, i u budućem vijeku život vječni." 	 avela les mai but pe kadia phuv, ai ande kolaver traio kai chi mai getolpe."


Juda onda uze četu i od svećeničkih glavara i farizeja sluge te dođe onamo sa zubljama, svjetiljkama i oružjem. 	 O Judas gelo ka sado, ai andia pesa ketanen ai le zhandari kai sas tradine katar le bare le rashange ai katar le Farizeanuria; won avenas le sabiensa, ai le lamponsa, ai le khashtensa kai phabonas.


Živa je, uistinu, Riječ Božja i djelotvorna; oštrija je od svakoga dvosjekla mača; prodire dotle da dijeli dušu i duh, zglobove i moždinu te prosuđuje nakane i misli srca. 	 E Vorba le Devleski zhuvindil ai pherdi leski putierasa; E Vorba skurto sar ek sabia, kai shinel sigo andre kai si amare ginduria, ai amaro duxo, ai hulavel le, shinel le kokola ai kotora, phenel pa so gindil ai so mangel o ilo.


A tko mene zaniječe pred ljudima, bit će zanijekan pred anđelima Božjim." 	 Numa kon godi phenela ke nai murho anglal manush, i me phenava ke nai murho anglal le angeluria le Devleske.


I vidimo da ne mogoše ući zbog nevjere. 	 Ai sostar chi gele andre te hodinin lesa, ke won chi pachaiepe.


Isus im odvrati: "Zaista, kažem vam, ako budete imali vjeru i ne posumnjate, činit ćete ne samo ovo sa smokvom, nego - reknete li i ovoj gori: 'Digni se i baci u more!', bit će tako. 	 O Jesus phendias lenge, "O chachimos phenav tumenge, te avela tume pachamos, ai te na avela tume gindo ke chi kerdiol, tume chi kerena ferdi so sas kerdo kakala pruingake, numa vi te mothona kakala plaiake,


Odgovori Šimun: "Učitelju, svu smo se noć trudili i ništa ne ulovismo, ali na tvoju riječ bacit ću mreže." 	 O Simon phendia leske, "Gazda, sorho riat kerdiam buchi ai chi astardiam kanch, numa pala che vorbi shudav murhe siti tele ando pai."


Igre 	 Jocuri


I dođe učenicima i nađe ih pozaspale pa reče Petru: "Tako, zar niste mogli jedan sat probdjeti sa mnom? 	 Antunchi avilo palpale ka peske disipluria, ai arakhlias le ke soven, phendias le Petresko, "So nashtisardian tume te len sama mansa iek chaso?


Zaodjenite se dakle - kao izabranici Božji, sveti i ljubljeni - u milosrdno srce, dobrostivost, poniznost, blagost, strpljivost 	 Tume san o narodo le Devlesko; O Del manglia tume ai alosardia tume te aven leske. Anda kodia tume trobul te avel ande tumende lashimos, te zhutin, te na aven barimatange, te na xoliavon, ai te avel tume rhavda,


Ja više nisam u svijetu, no oni su u svijetu, a ja idem k tebi. Oče sveti, sačuvaj ih u svom imenu koje si mi dao: da budu jedno kao i mi. 	 Me chi mai sim ande lumia, numa won si ande lumia, ai me avav tute. Murho Swunto Dat, garav le ande cho anav kai dian ma, saxke te aven iek, sar sam ame.


I vidjeh: kad Jaganjac otvori prvi od sedam pečata, začujem gdje prvo od četiri bića govori glasom kao gromovnim: "Dođi!" 	 Ai dikhlem kana O Bakriorho phuterdia o pervo anda le efta liketuria. Ashundem iek anda le shtar zhigeni zhuvindil tsipil ando ek glaso sar rhonjito, "Aidi ai Dikh!"


Ne znate li: ako se komu predate za robove, na poslušnost, robovi ste onoga koga slušate: bilo grijeha - na smrt, bilo poslušnosti - na pravednost. 	 Nichi, Vov si! Zhanen mishto te thona tume te keren buchi vari kaske ai te pachan lesko mui, tume kerdion le slugi kodole gazdaski kai keren leste buchi, vai le bezexeske, kai angerel kai martia, vai te pachan o mui, ai kodia angerel andek traio vorta angla Del.


Po samozvanu bogoštovlju, poniznosti i trapljenju tijela sve to doduše slovi kao mudrost, ali nema nikakve vrijednosti, samo zasićuje tijelo. 	 Miazol kai kadala dieli si mishto te keren, ke kodola dieli si trutno po stato, miazon te na aven barimatange. Won chi aterdiaren o manush te mangen te keren bezex.


Što onda čine oni koji se krste za mrtve? Ako mrtvi uopće ne uskršavaju, što se krste za njih? 	 Te na, nichi, so keren kodola ke bolenpe le mulenge, te na zhuvindila vov si le mule? Sostar bolenpe anda lende?


Hajde, brate, da se tobom okoristim u Gospodinu: okrijepi srce moje u Kristu! 	 E, phrala, mangav ma tutar, ker mange kado mishtimos ande dragostia le Kristoski. Raduisar murho ilo, sar iek phral ando Jesus Kristo!


Isus podigne oči i ugleda kako silan svijet dolazi k njemu pa upita Filipa: "Gdje da kupimo kruha da ovi blaguju?" 	 O Jesus vazdia le iakha, ai dikhlia ek baro narodo avel leste, wo phendia le Filiposke, "Kai sai chinasa dosta xabe te pravaras sa kadale narodos?"


Glede tajne onih sedam zvijezda koje vidje u mojoj desnici i sedam zlatnih svijećnjaka: sedam zvijezda anđeli su sedam crkava, sedam svijećnjaka sedam je crkava." 	 O garadimos le efta chererhange kai dikhes ando murho chacho vas ai le efta lamponge znachin: le efta chererhaia si le angeluria le efta khangeriange, ai le efta lampuria si le efta khangeria.


zavisti, pijančevanja, pijanke i tome slično. Unaprijed vam kažem, kao što vam već rekoh: koji takvo što čine, kraljevstva Božjega neće baštiniti. 	 mangen so si avres, mudarimata, kerdion macharne, ai chidenpe andek than te keren dieli zhungale, ai dieli kadalendar. Phenav tumenge mai anglal, sar vunzhe phendem, le manush kai keren kasavendar dieli chi zhana ando rhaio le Devlesko.


I vidjeh drugo znamenje na nebu, veliko i čudesno: sedam anđela sa sedam zala posljednjih - s njima se navršuje gnjev Božji. 	 Porme dikhlem aver bari diela ando rhaio, baro ai shodo: efta angeluria inkerenas le efta baiuria, ai kadalensa e xoli le Devleski si gata.


i koji uživaju ovaj svijet, kao da ga ne uživaju, jer - prolazi obličje ovoga svijeta. 	 ai kodola rhusgin anda e lumia, sar kana te na rhusgin; ke o semno kadala lumiako nakhel.


Ne kao da sam već postigao ili dopro do savršenstva, nego - hitim ne bih li kako dohvatio jer sam i zahvaćen od Krista. 	 Chi mothav ke areslem ka kodia vai ke akana vorta sim. Numa zhav angle te thav zor te astarav kodo mishtimos ke O Jesus Kristo vunzhe lia ma peske.


a sada očitovanog i po proročkim pismima odredbom vječnoga Boga svim narodima obznanjenog za poslušnost, vjeru - 	 Numa akana kodia diela sas thodi ande vediara, katar E Vorba le Devleske le profetonge, kai sas dine katar O Del, kai shoxar chi merela, ai kadia viasta si sa le themenge, saxke te pachanpe ai te lenpe pala late.


Nije li ruka moja načinila sve to? 	 Pate nai murho vas kai kerdia sa kadala bucha?


Bogobojazni su ljudi pokopali Stjepana i održali veliko žalovanje za njim. 	 ferdi le desh u dui apostluria chi gele.


i Živi! Mrtav bijah, a evo živim u vijeke vjekova te imam ključe Smrti, i Podzemlja. 	 Me sim o Iek kai zhuvindiv, ai sas mulo. Numa dikh, Me traiiva sa data. Si ma le cheie la martiaka ai le iadosko. Na dara.


Tebi ću dati ključeve kraljevstva nebeskoga, pa što god svežeš na zemlji, bit će svezano na nebesima; a što god odriješiš na zemlji, bit će odriješeno na nebesima." 	 Dava tu le cheie ka e amperetsia le rhaioski: so phandesa pe phuv avela phanglo ando rhaio, ai so phutresa pe phuv avela phuterdo ando rhaio."


znajući da ćete od Gospodina primiti nagradu, baštinu. Gospodinu Kristu služite. 	 Den tume goji ke O Del dela tume lashimos, tume lena o mishtimos kai garavel le manushenge kai si leske. Ke o chacho gazda kai tume keren leske buchi O Kristo si.


Ðavao ga onda povede na goru vrlo visoku i pokaza mu sva kraljevstva svijeta i slavu njihovu 	 Antunchi o beng ingerdia les pe ek bari plai, ai sikadia leske sa le thema la lumiake, ai lengo barimos.


A drugi su oni u trnje zasijani. To su oni koji poslušaju Riječ, 	 E sumuntsa kai sas shudini mashkar le kanrhe si sar le manush kai ashunde E Vorba le Devleski.


"Dođe li tko k meni, a ne mrzi svog oca i majku, ženu i djecu, braću i sestre, pa i sam svoj život, ne može biti moj učenik! 	 "Te vari manush avel mande, ai chi gretsol lesko dat, ai leski dei, ai leski zhuvli, ai leske shave, ai leske phrala, ai leske pheia, e, ai vi lesko traio, wo nashti avela murho disiplo.


A ova su zapisana da vjerujete: Isus je Krist, Sin Božji, i da vjerujući imate život u imenu njegovu. 	 Numa kadala dieli sas ramome, saxke te pachan tume ke O Jesus si O Kristo, O Shav le Devlesko; ai kana pachan tume te avel tume o traio ande lesko anav.


Podigoše oči, ali ne vidješe nikoga doli Isusa sama. 	 Kana vazde penge iakha, chi mai dikhle kanikas, ferdi O Jesus sas.


Počinjemo li opet sami sebe preporučivati? Ili trebamo li, kao neki, preporučna pisma na vas ili od vas? 	 So znachil kado divano? Ke pale ame nachinaisavas te luvudisavas? Vai trobulsardino ame, sar uni, te sikavas tumenge lila so te keren, vai ame te mangas tumendar lela?


i preko svake mjere zadivljeni govorili: "Dobro je sve učinio! Gluhima daje čuti, nijemima govoriti!" 	 Ta o narodo chudisailo, phenelas, "So godi kerel si desea mishto. Wo kerel le kashuke te ashunen, ai kerel le muto te den duma savsem mishto.


Kada zatim Isus bijaše za stolom u njegovoj kući, nađoše se za stolom s njime i njegovim učenicima i mnogi carinici i grešnici. Bilo ih je uistinu mnogo. A slijedili su ga 	 Kana O Jesus xalas ando lesko kher, but manush kai chiden e taksa, ai le bezexale avile te beshen kai skafidi lesa ai leske disipluria.


Milost Gospodina Isusa Krista s duhom vašim! 	 O mishtimos le Devlesko O Jesus Kristo te avel tumensa savorhensa. Amen.


I drugi je uze te umrije ne ostavivši poroda. I treći jednako tako. 	 Ai o duito ansurisailo leska rhomniasa, ai mulo, ai nas les glate ai sakadia o trito.


i reče: "Gospodine, smiluj se sinu mojemu jer je mjesečar i zlo mu je. Često doista pada u oganj i često u vodu. 	 ai phendias, "Gazda, al tuke mila anda murho shav! Ke beng ande leste, ai chinuil zurales, butivar perel ande iag, ai butivar perel ando pai.


Po ljudsku govorim zbog vaše ljudske slabosti: kao što nekoć predadoste udove svoje za robove nečistoći i bezakonju - do bezakonja, tako sada predajte udove svoje za robove pravednosti - do posvećenja. 	 Dav duma kadia sar iek manush ke pala kovlimos tumare statosko. Sakadia kai dianas tumaro stato sar sluga le bi vuzhimaske ai le nasulimaske te traiin ande bezex; sakadia akana thon tume antrego sar slugi te keren buchi le chache zakonoske, ai te traiin sar vuzhe.


A Bog svake milosti, koji vas pozva na vječnu slavu u Kristu, on će vas, pošto malo potrpite, usavršiti, učvrstiti, ojačati, utvrditi. 	 Numa kana chinuisardiana xantsi, O Del kai si les sa o lashimos, ai kai akhardia tume ka pesko luvudimos kai shoxar chi getolpe le Kristosa, wo kerela anda tumende te aven vorta, ai dela tume zor ai putiera, ai kerela anda tumende manush kai nashtin te rimonpe.


Programi 	 Aplicaţii


Tada im reče: "Što ste bojažljivi? Kako nemate vjere?" 	 Wo phendia lenge, "Sostar daran kadia zurales? Sarta nai tume khanchi pachamos?"


nazidani na temelju apostola i proroka, a zaglavni je kamen sam Krist Isus. 	 vi tume san so kerdiol pe kai wushtel pel fundani thodine katar le apostluria ai le profeturia, o bax o angluno si O Jesus Kristo.


I vidjeh: gle, Jaganjac stoji na gori Sionu, a s njime sto četrdeset i četiri tisuće - na čelima im napisano ime njegovo i ime Oca njegova! 	 Porme ande murho vizion O Bakriorho beshelas anda punrhende po plai Zion ai lesa iek shel ai shtarvardesh tai shtar mi zhene. Kodola manush sas le lesko anav ai lesko Dadesko anav ramome pe lenge chikhaturia.


"A kad nečisti duh iziđe iz čovjeka, luta bezvodnim mjestima tražeći spokoja, ali ne nalazi! 	 Kana o bi vuzho duxo zhaltar anda o manush zhal ando pusta te rodel than te hodinil ai chi arakhel.


jer sve podloži nogama njegovim. A kad veli: Sve je podloženo, jasno - sve osim Onoga koji mu je sve podložio. 	 O Del chaches sa thodia tela leske punrhe. Numa kana phenel, ke swako fialo si tela leste, chaches ke kodo kai thodiape pala leste swako fialo wo nai.


Kažem vam: svakomu koji ima još će se dati, a od onoga koji nema oduzet će se i ono što ima. 	 O Jesus phendia, "Me phenav tumenge, avela dino ka kuko kai si les; numa ka kuko kai nai, avela lino lestar vi so si les.


Pustite ih! Slijepi su, vođe slijepaca! A ako slijepac slijepca vodi, obojica će u jamu pasti." 	 Mek le! Ke won si sar korhe kai phiraven avre korhen; kana iek korho ingerel avre korhes, vi le dui si te peren ande hunia."


blagoslivljajte one koji vas proklinju, molite za one koji vas zlostavljaju." 	 Swuntson kodolen kai den tume armaia, rhugin kodolenge kai chi keren tumensa mishto.


Stajahu podalje i gledahu to svi znanci njegovi i žene koje su za njim išle iz Galileje. 	 Sa leske vortacha, ai le zhuvlia kai linepe pala leste andai Galilee, de dural beshenas,dikhenas so kerdiolas.


To sam vam govorio da se ne sablaznite. 	 Me phendem tumenge kadala dieli, saxke te na rimon tume.


A on im reče: "Čašu ćete moju doduše piti, ali sjesti meni zdesna ili slijeva - to nisam ja vlastan dati, to je onih kojima je pripravio moj Otac." 	 Wo phendias lenge, "Si te phen anda murhi kuchi, numa te beshen ka murho chacho chas ai ka murho stingo, nai mandar te dav. Kodo than avela dino ka kodola kaske getosardias le murho Dat.


Opet velim: da me tko ne bi smatrao bezumnim! Uostalom, primite me makar i kao bezumna da se i ja nešto malo pohvalim. 	 Mai mothav iek data: te na dikhel khonik pe mande sar pek dzilo. Te na nichi, premin mai sar iek dzilo, saxke te luvudiv ma; me xantsi.


Govoraše dakle: "Čemu je slično kraljevstvo Božje? Čemu da ga prispodobim? 	 Porme O Jesus phendia, "Pe soste miazol e amperetsia le Devleski? Ai pe soste sai miazol?


Tako biva s onim koji sebi zgrće blago, a ne bogati se u Bogu." 	 Kadia si kodoleske kai chidel manjin peske, ai kai nai barvalo le Devlesko.


Treba li se hvaliti, svojom ću se slabošću hvaliti. 	 Te trobula te luvudiv ma, luvudiva ma ande sa le dieli kai kovliaren murho stato.


I zamoli ga sve ono mnoštvo iz okolice gergezenske da ode od njih jer ih strah velik spopade. On uđe u lađu i vrati se. 	 Antunchi sa o narodo kodole gavesko kai bushonas Gadarenes, rhugisaile ka Jesus te duriol lendar ke daranas. O Jesus anklisto ande pharaxoditsi, ai gelotar.


Ta sav je Zakon ispunjen u jednoj jedinoj riječi, u ovoj: Ljubi bližnjega svoga kao sebe samoga! 	 Ke sa o zakono kerdo lo ande iek vorba kacha: "Te avel tuke drago cho vortako sar san tu tuke drago."


Tada Marija uzme libru prave dragocjene nardove pomasti, pomaže Isusu noge i otare ih svojom kosom. I sva se kuća napuni mirisom pomasti. 	 E Maria lia dopash litre pherdi duxi kai si kuchi, thodia la pe le punrhe le Jesusoske, ai woi koslia leske punrhe peska balensa. Ai sa o kher pherdilo sunga katar e duxi.


Bog je duh i koji se njemu klanjaju, u duhu i istini treba da se klanjaju." 	 O Del si Duxo, ai kodola kai rhuginpe leste, trobul te rhugin leste ando duxo ai ando chachimos."


Taj su natpis čitali mnogi Židovi jer mjesto gdje je Isus bio raspet bijaše blizu grada, a bilo je napisano hebrejski, latinski i grčki. 	 But Zhiduvuria jinde so sas ramome: ke o than kai O Jesus sas karfome pasha foro sas: ai ramome sas Zhidovisko, Grechisko ai Latinesko.


A Petar će joj: "Što vam bi da se složiste iskušati Duha Gospodnjega? Eto na vratima nogu onih koji ti pokopaše muža! I tebe će iznijeti!" 	 Antunchi o Petri mothol lake, "Sarta akordisailian te xoxaven le Swuntsone Duxos kai si le Devlesko? Ashun kodola kai groposarde che rhomes angla wudar le, ai vi tu te angeren.


To činjaše sedam sinova nekog Skeve, židovskoga velikog svećenika. 	 Ieke bare rasha kai sas Zhidovo, busholas Sceva, sas les efta shave, kodola shave kerenas kadia.


Tada mu pristupi mati sinova Zebedejevih zajedno sa sinovima, pade ničice da od njega nešto zaište. 	 Antunchi le Zebedeske shave ai lenge dei avile ka Jesus, thodias pe anda changende angla leste, te mangel vari so lestar.


On odgovori: 'Neću!' No poslije se predomisli i ode. 	 Wo phendias, "Chi zhav" numa mai palal keisailo ai gelo.


Multimedijski izbornik 	 Meniu multimedia


Ovaj je bio optužen pred njim kao da mu rasipa imanje. On ga pozva pa mu reče: 'Što to čujem o tebi? Položi račun o svom upravljanju jer više ne možeš biti upravitelj!' 	 O gazda akhardia les, ai phendia leske, "So ashunav pa tute? Phen mange sar kerdian le dielensa kai thodem tu te les sama; ke nashti mai mekav tu te le sama katar murho kher vai phuvia."


kome bi rečeno: Po Izaku će ti se nazivati potomstvo! - 	 O Del phendia ka Abraham, "Chi vitsa avela katar o Isak."


Ni zemljom jer je podnožje njegovim nogama. Ni Jeruzalemom jer grad je Kralja velikoga! 	 ai chi pe phuv, ke kotse si kai thol peske punrhe; chi pe Jerusalem, ke kodo si o foro le bare amperatosko.


Isus mu odgovori: "Pisano je: Klanjaj se Gospodinu, Bogu svomu, i njemu jedinomu služi!" 	 O Jesus dia les atweto, "E Vorba le Devleski mothol, 'Rhugisavo ka cho Del ai ferdi les podaisar.'"


Mnogi od njih stoga povjerovaše, a tako i nemalo uglednih grčkih žena i muževa. 	 But anda lende pachaiepe, ai vi but zhuvlia kai sas Grekaiki, kai sas andai vitsa le barvalenge, ai but manush.


Oni će mu: "Vjeruj u Gospodina Isusa i spasit ćeš se - ti i dom tvoj!" 	 O Pavlo ai o Silas phende, "Pachas tu ando Del o Jesus Kristo, ai avesas skepime, tu ai chi familia."


k cilju hitim, k nagradi višnjeg poziva Božjeg u Kristu Isusu. 	 No nashav angle te niriv kodo mishtimos, kai O Del katar O Jesus Kristo akharel ame te las kotse opre ando rhaio.


"Ako ljubite one koji vas ljube, kakvo li vam uzdarje? Ta i grešnici ljube ljubitelje svoje. 	 "Te aven tumenge drago kodola kai san vi tume lenge drago, che mishtimos keren? Vi le bezexale drago lenge kodola kai si vi won lenge drago.


Milost vam i mir od Boga, Oca našega, i Gospodina Isusa Krista! 	 O mishtimos, ai e pacha, te avel tumenge dine katar O Del amaro Dat, ai amaro Devlesko O Jesus Kristo.


Kad su dakle Samarijanci došli k njemu, moljahu ga da ostane u njih. I ostade ondje dva dana. 	 Ai vi le Samaritanuria avile ka Jesus, ai mangenaspe lestar te beshel pasha lende: wo beshlo dui dies.


Ljubljeni, ako je Bog tako ljubio nas, i mi smo dužni ljubiti jedni druge. 	 Murhe vortacha, te samas kadia zurales drago le Devleske, iame trobul te avas drazhi iek kavreske.


Poslani od Svetoga Duha siđu u Seleuciju, a odande odjedre na Cipar. 	 O Barnabas ai o Saul sas tradine katar O Swunto Duxo ande Seleucia; ai kotsar line o paraxodo te zhan andek izula kai bushol Cyprus.


Svi će vas zamrziti zbog imena moga. Ali tko ustraje do svršetka, bit će spašen." 	 Sa le manush vurhitsina tumen pala mande. Numa kodo kai rhevdila ai inkerela zhando gor, avela skepime.


A što pade u trnje - to su oni koji poslušaju, ali poneseni brigama, bogatstvom i nasladama života, uguše se i ne dorode roda. 	 Le sumuntsi kai pele mashkar le kanrhe si kodola kai ashundesas; numa o nekazo, o barvalimos, ai le dieli le traioske tasaven le, ai lenge fruta shoxar chi bariol.


reče Fest: "Agripa, kralju, i vi svi ovdje s nama nazočni, gledajte ovoga čovjeka! Zbog njega me sav narod židovski salijetao i u Jeruzalemu i ovdje vičući da on ne smije više živjeti. 	 Porme o Festus phendia, "Tu amperato Agrippa, ai sa tume kai san katse amensa, dikhen kadale manushes, kai sa le Zhiduvuria mangle mandar, vai ande Jerusalem, vai katse, tsipimasa ke kado manush trobulas mudardo


Kad se sleže metež, posla Pavao po učenike, ohrabri ih, pozdravi i otputova u Makedoniju. 	 Kana o bunto terdilo, o Pavlo chidia andek than le shave le Devleske ai kana mai dia les zor katar E Vorba le Devleski, lia pesko dies lasho lendar, ai gelotar ande Macedonia.


Slično i glavari svećenički s pismoznancima rugajući se govorahu jedni drugima: "Druge je spasio, sebe ne može spasiti! 	 Sakadia le bare le rasha ai le Gramnoturia marde mui lestar mashkar pende, "Skepisardias avren, numa nashti skepil pes."


Ta sve to pogani ištu. Zna Otac vaš nebeski da vam je sve to potrebno. 	 Ke kodia roden le manush kai chi zhanen le Devles, numa tumaro Dat kai si ando rhaio, zhanel ke trobul tumen sa kadala dieli.


Ta prije nekog vremena podiže se Teuda tvrdeći da je netko, i uza nj prista oko četiri stotine ljudi. Bi smaknut i sve mu se pristaše razbjegoše i netragom ih nesta. 	 Ke nai de dumult sikadilia o Theudas, kai motholas kai wo si manush baro, ai shtar shela manush linepe pala leste; numa vularde les ai sa kodola kai line sas pe pala leste, xasaile ai chi mai ashilia kanch anda lende.


I zapovjedi da se krste u ime Isusa Krista. Tada ga zamole da ostane ondje nekoliko dana. 	 Ai dia ordina te bolen le ando anav le Devlesko." Ai porme mangle lestar te beshel lensa trin shtar dies.


Raskošno ste na zemlji i razvratno živjeli, utoviste srca svoja za dan klanja! 	 Tume traiisardian pe phuv ando mishtimos ai sas tume so mangenas. Tume raduime sanas kana le kolaver sas nekezhime. Tume kerdian tumaro ilo tsulo ai gata te avela mudardo sar ek zhigania si mudardo.


a kod vas ću se možda zadržati ili čak zimovati da me otpratite kamo god pođem. 	 Amborim beshava tumende, vai amborim nakhav po ivend. Kashte te ninkeren ma compania kotse kai zhava.


"Čuli ste još da je rečeno starima: Ne zaklinji se krivo, nego izvrši Gospodinu svoje zakletve. 	 "Ai vi mai ashundian ke sas phendo le phurenge, 'Te na phages chi solax, numa ker so shinadian angla Del ande chi solax.'


Mogla se pomast prodati za više od tristo denara i dati siromasima." I otresahu se na nju. 	 "Sai avilino bichindo mai but sar trin shela teliara, ai le love dine kal chorhe!" Ai denas duma nasul pa late.


Gledaj samo! Tek što mi do ušiju doprije glas pozdrava tvojega, zaigra mi od radosti čedo u utrobi. 	 Ke dikhes kana ashundem ke dian ma dies lasho o glata mishtisailo raduimastar ande mande.


Duh Gospodnji na meni je jer me pomaza! On me posla blagovjesnikom biti siromasima, proglasiti sužnjima oslobođenje, vid slijepima, na slobodu pustiti potlačene, 	 "O Swunto Duxo le Devlesko pe mandelo, wo alosardia ma te anav e lashi viasta kal chorhe. Wo tradia ma te anav o skepimos kodolenge kai si phangle, ai te sastiarav le korhen, te skepiv le manushen kai si chinuime.


Nego, tražite kraljevstvo njegovo, a to će vam se nadodati!" 	 Roden mai anglal e amperetsia le Devleski ai O Del dela tume sa kadal dieli opral.


Ali, vjeran je Gospodin koji će nas učvrstiti i sačuvati od Zloga. 	 Numa O Kristo shoxar chi mekel ame. Wo dela tume zor ai arakhela tume katar o nasulimos.


ako ste doista okusili kako je dobar Gospodin. 	 Ke E Vorba le Devleski mothol, "Ke zumadian anda lashimos le Kristosko."


On pristupi Pilatu i zaiska tijelo Isusovo. Tada Pilat zapovjedi da mu se dadne. 	 Gelo ke o Pilate, ai manglias le Jesusosko stato. O Pilate dias ordina te den les leste.


Ali da znate: Vlastan je Sin Čovječji na zemlji otpuštati grijehe!" I reče uzetomu: "Tebi zapovijedam: ustani, uzmi nosiljku i idi kući!" 	 "Numa ke zhanen ke O Shav le Manushengo pe phuv si les putiera te iertil le bezexa, ai phendia le bangeske, "Vushti opre, le cho than ai zha khere."


On im odgovori: "Ilija će doduše doći i sve obnoviti. 	 O Jesus phendia lenge, "Chaches trobul te avel o Elijah te anel palpale swako fielo sar kai sas.


Koji se uči Riječi, neka sva dobra dijeli sa svojim učiteljem. 	 Kodo kai phenen leske e lashi viasta trobul te hulavel sa pesko mishtimos kodolesa kai phenel leske e lashi viasta.


I oni odu i dojave drugima. Ni njima ne povjerovaše. 	 Gele ai phende le kolavrenge. Le kolaver chi pachanas.


Isus im odgovori: "Da ste slijepi, ne biste imali grijeha. No vi govorite: 'Vidimo' pa grijeh vaš ostaje." 	 O Jesus phendia lenge, "Te avilianas korhe, nas te aven doshale: numa akana tume phenen, "Ame dikhas," sa anda kodia tumare bezexa ashen.


i pitati: "Što je s obećanjem njegova Dolaska? Jer i otkad Oci pomriješe, sve ostaje kao što bijaše od početka stvorenja." 	 Ai mothona, "Kai kodo kai shinadia ke si te avel, ke eta amare dada mule, ai kanchi chi parhudilia de sar godi si e lumia!"


Za tuđincem, dakako, ne idu, već bježe od njega jer tuđinčeva glasa ne poznaju." 	 Chi zhana pala iek streino; numa nashena dur lestar, ke chi prinzharena o glaso le streinosko."


Tako griješeći protiv braće i ranjavajući njihovu nejaku savjest, protiv Krista griješite. 	 Ai kana kerel bezex kadia kal kaver manush rimosarel lenge goji. Sostar keren bezex karing O Kristo?


To je uistinu milost ako tko radi savjesti, radi Boga podnosi nevolje trpeći nepravedno. 	 O Del raduila tume te rhevdina e dukh le vutuimaski ke tume keren e voia le Devleski, ai jinen pe leste.


"Jao trudnicama i dojiljama u one dane! 	 Nasul la zhuvliake kai si phari glatasa, ai kodola kai si le glate pe chuchi ande kodola dies.


I: Ti u početku, Gospodine, utemelji zemlju i nebo je djelo ruku tvojih. 	 O Del akhardia les "Devla" kana phendia, "Devla, ande gor tu kerdian e lumia, ai le cheri tu kerdian che vastensa.


pa i njima reče: 'Idite i vi u moj vinograd pa što bude pravo, dat ću vam.' 	 Lenge phendia, "Zhan vi tume ande murhi rez, ai dava tumen so si vorta."


A on im odgovori: "Hoćete li da vam pustim kralja židovskoga?" 	 Numa o Pilato phendia lenge, "Mangen te mekav tumenge O Amperato le Zhidovongo?"


"Uvečer kaže gospodar vinograda svojemu upravitelju: 'Pozovi radnike i podaj im plaću počevši od posljednjih pa sve do prvih.' 	 "Kana peli e riat, o gazda la rezako phendia peske slugake, "Akhar le bucharen ai de le lenge pochin, pervo kodolen kai lem mai palal ai ando gor kodolen kai lem pervo.


Nego idite, recite njegovim učenicima i Petru: Ide pred vama u Galileju! Ondje ćete ga vidjeti, kamo vam reče!" 	 Numa zhan sigo, ai phenen leske disiplonge ai o Petri, ke wo zhal mai anglal tumendar ande Galilee: kotse si te dikhen les, sar phendias tumenge.


Vojnici pak, pošto razapeše Isusa, uzeše njegove haljine i razdijeliše ih na četiri dijela - svakom vojniku po dio. A uzeše i donju haljinu, koja bijaše nešivena, otkana u komadu odozgor dodolje. 	 Le ketani, kana karfosarde le Jesusos, line leske tsalia, ai kerde shtar kotora anda lende, iek kotor swakona ketanake; ai line vi leski raxami, kai nas suvdi, numa anda iek kotor sas de opral zhi tele.


Ti imaš uvjerenje. Za sebe ga imaj pred Bogom. Blago onomu tko samoga sebe ne osuđuje u onom na što se odlučuje! 	 So haliares tu korkorho pa kodia diela garav tuke ai angla Del. Raduime lo kodo kai chi haliarel pe doshalo kana mangel te kerel iek diela!


Evo stoga sada ruke Gospodnje na tebi: oslijepljet ćeš i neko vrijeme nećeš gledati sunca!" Odmah pade na nj mrak i tama te on glavinjajući stade tražiti ruke vodilje. 	 Akana, o vas le Devlesko pe tute lo, aves sa korho pe xantsi vriama, ai chi mai dikhesa o kham.Ai strazo o tuniariko pelo pe leste, ai rodelas sar te phirel ai manushen te sai sikaven leske po drom.


I gle, neka žena koja bolovaše dvanaest godina od krvarenja priđe odostraga i dotaknu se skuta njegove haljine. 	 Antunchi, iek naswali zhuvli, kai xasarelas rat de desh u dui bersh, avili palal pala leste, ai azbadia e tivala leska raxamaki.


Pozdravite Filologa i Juliju, Nereja i njegovu sestru, i Olimpu, i sve svete koji su s njima. 	 Dikhen o Philologus, ai e Julia, o Nereus, ai leski phei, o Olimpas, ai sa le shave le Devleske kai si lensa.


Isus pristupi, uzme kruh i dade im, a tako i ribu. 	 O Jesus pashilo, lia o manrho, ai dia len, ai porme lia o masho ai dia len.


Viču iz glasa: "Spasenje Bogu našemu koji sjedi na prijestolju i Jaganjcu!" 	 Ai tsipinas ek baro glasosa, "O skepimos avel katar amaro Del kai beshel po lesko than, ai ka O Bakriorho!"


ništa korisno nisam propustio navijestiti vam i naučiti vas - javno i po kućama; 	 Zhanen ke chi garadem kanch anda so trobulas te zhanen, ai ke chi daravas te mothav tumenge pa Del, ai te sicharav tume angla narodo, ai andal kher khereske.


Ali Bog tako ispuni što unaprijed navijesti po ustima svih proroka: da će njegov Pomazanik trpjeti. 	 Numa O Del kerdia kadia, so sas phendo mai anglal katar o mui peske profetongo, ke O Kristo trobulas te chinuil.


ali za Sina: Prijestolje je tvoje, Bože, u vijeke vjekova, i pravedno žezlo - žezlo je tvog kraljevstva. 	 Numa pa lesko Shav, wo phenel, "Devla, chi amperetsia beshel sa data ai sagda. Ai so godi tu phenes ando chiro than si chacho ai vorta.


I mi smo upoznali ljubav koju Bog ima prema nama i povjerovali joj. Bog je ljubav i tko ostaje u ljubavi, u Bogu ostaje, i Bog u njemu. 	 Ai ame zhanas e dragostia kai si le Devles amenge ai pachas ame.O Del si dragostia; ai kodo kai traiil ande dragostia traiil ando Del, ai O Del ande leste.


I nagrnu k njemu silan svijet te je morao ući u lađu: sjede, a sve ono mnoštvo stajaše na obali. 	 Kadia de but narodo chidinisailo kruglom lestar te anklisto ando chuno ai beshlo tele. Ai o narodo beshelas po berego.


I sedmorica ne ostaviše poroda. Najposlije i žena umrije. 	 Ai sakadia zhi ka o eftato, ai nas les glate: antunchi vi e zhuvli muli.


Kaže mu jedan od njegovih učenika, Andrija, brat Šimuna Petra: 	 Iek anda leske disipluria, o Andre, o phral le Simonosko Petri, phenel leske,


I odgovore da ne znaju odakle. 	 No won phende, 'Chi zhanas katar avilo.'"


"Onomu, naprotiv, tko bi sablaznio jednoga od ovih najmanjih što vjeruju u mene bilo bi bolje da mu se o vrat objesi mlinski kamen pa da potone u dubinu morsku." 	 Numa kon godi kerela iek anda kadala tsinorhe kai pachanpe ande mande te peren ando bezex, mai bini te avel ek baro bax phanglo ka leski kox ai te avel shudino ande bari maria.


Oni doniješe. I reče im: "Čija je ovo slika i natpis?" A oni će mu: "Carev." 	 Ai andine leske iek pena. Ai O Jesus phendia lenge, "Kaski fatsa ai ramomos si kado?" Ai phenen leske, "O Caesar."


ponajpače one koji u prljavoj požudi idu za puti i preziru Veličanstvo. Preuzetnici, drznici i ne trepnu pogrđujući Slave, 	 Ai dela pe kris mai zurales kodolen kai lenpe palal ginduria le bi vuzhe kai si lenge statos, ai kai chi lenpe pala zakono le Devlesko.Ke kodola manush chi lazhan ai gindin ke so godi won keren vorta si, ai nai le respektimos le dielenge kai aven anda rhaio, ai kai si swunto numa maren mui.


Ne boj se onoga što ti je trpjeti! Evo, Sotona, će neke od vas baciti u tamnicu da budete iskušani. Bit ćete u nevolji deset dana. Budi vjeran do smrti i dat ću ti vijenac života." 	 Na dara anda so chinuina. Ashun! O beng thon uni anda tumende ande temnitsa te zumavel tumen, ai uni chinuin katar o chinuimos pala desh dies, numa sa data garaven chi pachamos zhi kal martia. Ai dava tume konona le traioski.


noge im hitre da krv proliju, 	 Nashen zurales te mudaren:


Od koljena do koljena dobrota je njegova nad onima što se njega boje. 	 Sikavel leski mila sagda ka kodola kai daran lestar, katar e vitsa po vitsa.


Ali Židovi potakoše ugledne bogobojazne žene i prvake gradske te zametnuše progon protiv Pavla i Barnabe pa ih izbaciše iz svoga kraja. 	 Numa le Zhiduvuria rimonas le zhuvlian kai nas andal Zhiduvuria ai kai rhuginaspe ka Del, ai vi le manushen kai sas bare ando foro, kerde te chinuin o Pavlo ai o Barnabas, ai shude le avri anda them.


Kaže mu na to Samarijanka: "Kako ti, Židov, išteš piti od mene, Samarijanke?" Jer Židovi se ne druže sa Samarijancima. 	 Antunchi e zhuvli andai Samaria phendia leske, "Sar tu kai san Zhidovo, manges mandar pai te pes? Ke sim zhuvli andai Samaria. Ke le Zhiduvuria chaches chi brotinas le manushensa kai si andai Samaria.


Ali narod kojemu budu robovali ja ću suditi, reče Bog. A nakon toga izići će i iskazati mi štovanje na ovome mjestu. 	 Numa o them kai chinuisardia le, me dava les pe kris, phendia O Del, ai porme pala kodia anklen avri, ai podaina man katse.


Ali ne bi najprije duhovno, nego naravno pa onda duhovno. 	 Numa so si swunto nai o angluno so si zhigania, ai so si swunto avela mai palal.


"Ali jao vama, bogataši: imate svoju utjehu! 	 "Numa nasul avela tumenge kai san barvale, ke si tume swako fielo.


Kaza im i prispodobu kako valja svagda moliti i nikada ne sustati: 	 O Jesus mai phendia lenge ek paramichi, te sikavel ke trobul sa data te rhugis tu, ai na aterdios;


Pozdrav mojom rukom, Pavlovom. Ovo je znak u svakoj poslanici: ovako pišem. 	 Murhe vastesa tradav kadala vorbi: but bax, zor ai sastimos katar o Pavlo. Dikh, sar ramov murho anav pe sa murhe lila: ai eta, sar ramov.


i svi su isto duhovno piće pili. A pili su iz duhovne stijene koja ih je pratila; stijena bijaše Krist. 	 Kai pile savorhe iek pai anda Swunto Duxo; ke penas ka stana baxreske kai avela pala lende: ai kadia stana baxreske sas O Kristo.


Filip pritrča i ču gdje onaj čita Izaiju proroka pa će mu: "Razumiješ li što čitaš?" 	 O Filip pashilo pasha leste nashimasa, ai ashunelas sar o Ethiopiano jinelas ande Vorba le Devleski pa profeto Isaiah, ai phushlia les, "Haliares so jines?"


Tko jede, neka ne prezire onoga tko ne jede; tko pak ne jede, neka ne sudi onoga tko jede. Ta Bog ga je prigrlio. 	 Kodo kai xal anda swako fielo te na xoliavol pe kodo kai chi xal uni dieli; ai kodo kai chi xal uni dieli chi trobul te dosharel kodoles kai xal swako fielo; ke O Del lia les peste.


Pristupe k njemu farizeji i saduceji. Iskušavajući ga, zatraže da im pokaže kakav znak s neba. 	 Le Farizeanuria ai le Saduseanuria avile ka Jesus te zumaven les, ai mangle lestar te sikavel lenge ek semno kai avel anda rhaio.


Bijaše dan Priprave; subota je svitala. 	 Parashtuine sas, ai o Savato nachinuilas.


odgojila nas da se odreknemo bezbožnosti i svjetovnih požuda te razumno, pravedno i pobožno živimo u sadašnjem svijetu, 	 Ke o lashimos le Devlesko sicharel ame te mekas o traio o chorho, ai le dieli kadala phuviake te traiisaras pe kadia phuv iek traio lasho, vorta, ai te beshas pasha Del.


a to doista i činite prema svoj braći u cijeloj Makedoniji. Samo vas, braćo, potičemo da u tom još više uznapredujete 	 Ai zhanas ke kadia keren mashkar sa le phral kai si ande sa e Macedonia. Numa mangas tumendar amare phral te mai but aven drazhi iek kavreske.


Rodit će sina, a ti ćeš mu nadjenuti ime Isus jer će on spasiti narod svoj od grijeha njegovih." 	 Arakhadiola lake Shav, ai desa les o anav Jesus, ke wo si kai skepila peska manushen katar lenge bezexa.'


"Nadalje, kraljevstvo je nebesko kao kad trgovac traga za lijepim biserjem: 	 "Magdata e amperetsia le rhaioski si sar iek manush kai chinel ai bichinel, kai rodel shukar perli. Kana arakhlias iek perla kai mol but gelo ai bichindias so godi sas les, ai chindia la."


A kad on uze knjigu, četiri bića i dvadeset i četiri starješine padoše ničice pred Jaganjca. U svakoga bijahu citre i zlatne posudice pune kada, to jest molitava svetačkih. 	 Kana wo lino e klishka, le shtar zhigeni zhuvindin ai le bish tai shtar manush- pasturia- pele tele angla O Bakriorho. Swako ande lende sas les ek Harp, ai le sumnkai saxanitsi pherde e duxi kai si le rhugimata le shavenge le Devleske.


Sami sudite dolikuje li da se žena gologlava Bogu moli? 	 Keren kris tume: vorta pek zhuvli te rhugilpe ka Del bi te avel vusharadi? Chi sikavel tumenge ke lazhal le mursheske te avel les bal lungo?


Glas se o njemu sve više širio i silan svijet grnuo k njemu da ga sluša i da ozdravi od svojih bolesti. 	 Numa e viasta pe Jesus ashundesas mai but ai mai but, ai but narodo chidelaspe te ashunen leste, ai te sastion ande penge naswalimata.


Neka vam dakle braćo, znano bude: po Ovome vam se navješćuje oproštenje grijeha! Po Ovome se tko god vjeruje, opravdava od svega od čega se po Mojsijevu zakonu niste mogli opravdati! 	 Ai kon godi pachalape ande leste avela iertime and peske bezexa lestar, ai kai o zakaono le Mosesosko nashtilas te kerel.


Prolazeći ugleda čovjeka slijepa od rođenja. 	 Sar O Jesus nakhelas, wo dikhlia iekes manushes kai arakhadilo korho.


Uistinu, blagosloviti, blagoslovit ću te i umnožiti, umnožit ću te. 	 Wo phendia leske. " Me swuntsava les butivar, ai dav les ek shav ai lestar avena but shave, le Zhiduvuria.