Samtang nagsulti siya niini ngadto kanila, tan-awa, miabut ang usa ka punoan, ug sa iyang atubangan miluhod siya nga nag-ingon, "Ang akong anak nga babae karon pa gayud mamatay; apan adtoa ug itapion ang imong kamot diha kaniya, ug mabuhi siya." 	 Bula-na Yesus mololita-pidi, rata hadua pangkeni hi tomi posampayaa to Yahudi, kaliliu mowingkotu' hi nyanyoa Yesus mpopetulungi, na'uli' -ki: "Ana' -ku tobine lako' mate lia-i. Lou-ta hi tomi-ku, nujama bona tuwu' nculii' -i."


Ug ang mga maghuhukom gisuginlan sa mga polis niining mga pulonga, ug sila nangahadlok sa ilang pagkadungog nga kini sila mga tawo man diay nga Romanhon. 	 Nculii' -ramo-rawo polisi toera mpowoli' lolita Paulus hi topoparenta. Kara'epe-na topoparenta Katoroma-ra Paulus pai' Silas, me'eka' -ramo.


Apan ang pagsadya ug paglipay kinahanglan himoon ta, kay kining imong igsoon namatay na, apan karon nabuhi siya pag-usab; siya nawala na, apan karon hingkaplagan siya.`" 	 Hiaa' toto-na lia-ta mosusa' goe' -goe', apa' tu'ai-nu to mate-imi-hana, tuwu' nculii' -imi. Moronto-imi, tapi' tarua' nculii' -imi-hawo.'"


Apan siya gibanhaw sa Dios, sa nalangkat na ang mga kasakit sa kamatayon, sanglit dili man gayud mahimo nga siya kapugngan sa kamatayon. 	 Koi' mpopatehi Yesus, aga Alata'ala mpotuwu' nculii' -i, nabahaka-i ngkai kuasa kamatea, apa' bate uma-i ma'ala mate oa'.


Ug si Jesus, sa nagtan-aw siya kaniya, miingon, "Pagkalisud gayud sa mga adunay mga bahandi ang pagsulod ngadto sa gingharian sa Dios! 	 Nahilo-mi Yesus kapeda' nono-na. Toe pai' na'uli': "Mokoro rahi tauna to wori' rewa-ra mengkoru hi Alata'ala bona Hi'a jadi' Magau' -ra.


magalipay unta sa inyong mga kasingkasing ug magapalig-on niini diha sa tanang maayong buhat ug pulong. 	 bona narohoi pai' napakatida nono-ni ompi', bona lolita pai' po'ingku-ni lompe' omea.


Ug samtang gipanagbato nila si Esteban, siya nag-ampo nga nag-ingon, "Ginoong Jesus, dawata ang akong espiritu." 	 Bula-na Stefanus rapana', mekakae-imi, na'uli': "Pue' Yesus, doa-mi kao' -ku!"


Ug ang mga escriba nga nanghilugsong gikan sa Jerusalem nanag-ingon, "Kini siya hingsudlan ni Beelzebu, ug siya nagapagulag mga yawa pinaagi sa punoan sa mga yawa." 	 Ria wo'o hi ree guru agama Yahudi to lako' rata ngkai Yerusalem. Ra'uli' guru agama toera: "Ah, napesuai' Beelzebul-i-hanale, magau' hawe'ea seta. Magau' seta toe-mile to mpowai' -i kuasa mpopalai seta-e."


Ug kanus-a ba kami makakita kanimo nga nagmasakiton o nabilanggo ug amo ikawng giduaw?` 	 Nto'uma-ko kihilo peda' ba hi rala tarungku', pai' tilou-kai mpencuai' -ko?'


Tungod sa samang hinungdan kamo usab nagabayad ug mga buhis, kay ang mga punoan sa kagamhanan mga sulogoon sa Dios ug ginaatiman nila kining maong butang. 	 Toe wo'o-mi pai' kana mpobayari-ta paja', bona topoparenta ma'ala mpopomako' bago to napopokoloi-raka Alata'ala.


kay silang tanan nakakita man kaniya, ug nangalisang sila. Apan dihadiha kanila misulti siya nga nag-ingon, "Salig kamo, ako kini; ayaw kamo kalisang." 	 Wilingkoroa omea-ramo mpohilo-i. Ncaliu na'uli' -raka Yesus: "Pakaroho nono-ni! Neo' me'eka'! Aku' -mile toi-e."


Ug siya nangayog suga ug milayat paingon sa sulod, ug mihapa nga nagkurog sa atubangan ni Pablo ug ni Silas. 	 Ngkai ree, kapala' tarungku' mperapi' hulu', pai' -i mokeno mesua' hi rala tarungku'. Moridi' -imi mowilingkudu mponyanyo Paulus pai' Silas.


Ug si Pedro nahinumdom sa giingon ni Jesus, "Sa dili pa motogaok ang manok, igalimod mo ako sa makatulo." Ug siya migowa ug mihilak sa hilabihang kasakit. 	 Nakiwoi-mi Petrus lolita Yesus ngone to mpo'uli' -ki: "Kako'ia-na turua' manu', mpolia' tolu ngkani-moko mposapu kanu'inca-ku." Kamalai-nami Petrus hilou hi mali-na, pai' -i geo' ngkai kapeda' nono-na.


Ug sila nanindog ug ilang giabog siya paingon sa gawas sa lungsod ug gitaral ngadto sa kilid sa bungtod diin didto mahitukod ang ilang lungsod, aron ilang ihulog siya sa pangpang. 	 Pokore-rami mpopalai-i hilou hi mali ngata, pai' rakeni hilou hi bingke-na, apa' ngata-ra hi lolo bulu'. Patuju-ra ke mpotulaka-i hi bingke-na bona mate-i.


Busa si Jesus wala na maglakawlakaw sa dayag taliwala sa mga Judio, hinonoa gikan didto miadto siya sa kayutaan duol sa awaaw, sa usa ka lungsod nga ginganlan ug Efraim, ug didto mipabilin siya uban sa mga tinun-an. 	 Jadi', toe pai' uma-ipi modao' hi rala tana' -ra to Yahudi, bona neo' -ipi rahiloi ntodea. Malai-imi ngkai ree hilou hi ngata to rahanga' Efraim hi wiwi' papada to wao', pai' mo'oha' hi ree-imi hante ana'guru-na.


Ug si Jesus mipahawa pag-usab sa kayutaan sa Tiro ug miadto sa Lanaw sa Galilea, agi sa Sidon latas sa kayutaan sa Decapolis. 	 Ngkai ree, Yesus mpalahii ngata Tirus mpokaliliu pomako' -na ntara hi ngata Sidon, pai' nculii' wo'o-imi hilou hi rano Galilea, rata hi tana' Dekapolis.


Siya nga magaingon, "Ako nakaila kaniya" apan wala magbantay sa iyang mga sugo, kini siya bakakon, ug wala kaniya ang kamatuoran; 	 Tauna to mpo'uli': "Ku'inca-imi-kuna Alata'ala," hiaa' uma-di natuku' hawa' -nae, moboa' -imi, pai' uma napoinono tudui' to makono.


Ngani ang Labing Halangdon wala magpuyo sa mga balay nga hinimog mga kamot; sumala sa ginaingon sa profeta: 	 "Tapi' kakoo-kono-na, Alata'ala uma-i-hana mo'oha' hi tomi to nababehi manusia'. Apa' meliu kabaraka' -na ngkai hawe'ea to rapue'. Ria hadua nabi owi to mpo'uli' hewa toi:


Ug unya ang ulipon miingon, `Agalon, nahimo ko na ang imong gisugo, ngani aduna pay kasudlan.` 	 "Karata-na nculii', na'uli' mpo'uli' -ki pue' susa': `Tuama, hawa' -nu kupopomako' -mi, aga ko'ia ihia' tomi-nu, ria-pidi pohuraa.'


Ug si Jesus, sa nailhan niya sulod sa iyang kaugalingon nga may gahum nga migula gikan kaniya, dihadiha miliso taliwala sa panon sa katawhan ug miingon, "Kinsa bay mihikap sa akong mga sapot?" 	 Nto'u toe wo'o-hawo, Yesus mpo'inca karia-na baraka' malai ngkai Hi'a. Kame'ili' -nami hi tauna to wori', na'uli': "Hema to mpoganga baju-kue?"


ug unya namauli sila, ug nangandam silag mga pahumot ug mga ighahaplas. 	 Oti toe, nculii' -ramo hilou hi ngata, mporodo rampa-rampa hante lana honga bona ragelai' -ki woto Yesus. Oti toe, hi eo pepuea' rapento'oi-mi mobago ntuku' Atura Musa.


Busa, sakay sa sakayan gikan sa Troas, milawig kami tadlas ngadto sa Samotracia, ug sa pagkasunod nga adlaw ngadto sa Neapolis, 	 Me'ongko' -makai ngkai Troas, mpohawi' kapal hilou hi lewuto' Samotrake, pai' kamepulo-na hilou hi ngata Neapolis.


Ug tapus sa tulo ka adlaw, iyang gipatigum ang mga kadagkuan sa mga Judio didto; ug sa natigum na sila, siya miingon kanila, "Mga igsoon, ako gitugyan nga binilanggo gikan sa Jerusalem ngadto sa mga kamot sa mga Romanhon; ngani wala akoy nahimong bisan unsa nga batok sa katawhan o batok sa mga batasan sa atong mga ginikanan. 	 Tolu eo-kai hi ria, Paulus mpokio' totu'a-totu'a to Yahudi bona mpohirua' -ki. Porumpu-ra toe, mololita-imi Paulus, na'uli' -raka: "Ompi' -ompi', uma-kuwo ria sala' -ku hi ompi' -ta to Yahudi, uma-a ria mpotiboki ada totu'a-ta. Aga nau' wae, rahoko' -a hi Yerusalem pai' -a ratonu hi topoparenta to Roma.


Ug, Ikaw, Ginoo, sa sinugdan mao ang nagtukod sa kalibutan, ug ang kalangitan buhat sa imong mga kamot; 	 Na'uli' wo'o Alata'ala mpo'uli' -ki Ana' -na: O Pue', Iko-mi to ngkai lomo' -na mpopajadi' dunia', pai' pale-nu moto-mi to mpajadi' langi'.


Ug sila nangutana kaniya, "Asa man ang buot mo nga among hikayan niini?" 	 Rapekune' -i: "Hiapa Pue' nupokono kipomporodoi-e?"


Kaniya nga mosagpa kanimo sa aping, itahan mo usab ang pikas, ug kaniya nga moagaw sa imong kupo ayaw usab pag-ihikaw ang imong kamisola. 	 Ane ria tauna to mpohopo' kulimpi-ta hamali, neo' rapehawai. Tonu lau wo'o-ki to hamali. Ane ria to mpo'agoi-ta abe' -ta, wai' wo'o lau-i baju-ta.


dili ingon kang Moises nga nagtaptap sa iyang nawong aron ang mga Israelinhon dili makakita sa pagkatapus sa nagkahanap nga kasanag niini. 	 Uma ria to kiwunii'. Uma-kai hewa nabi Musa owi, to mpowuni lio-na hante karamua-na. Nakaramuai lio-na bona to Yahudi uma mpohiloi pehini-na to mo'uncu moto duu' -na ora.


Ug diha sa pagdinaitay ang inani nga pagkamatarung igapugas sa mga tawo nga nagabuhat sa pakigdait. 	 Tauna to mpokono kahintuwuaa' pai' mpali' kahintuwuaa', po'ingku-ra bate mpotuku' konoa Alata'ala.


Kang Timoteo, nga akong tinuod nga anak sa pagtoo: 	 Sura toi kupakatu hi iko Timotius, to kuponcawa ana' -ku moto apa' hibalia pepangala' -ta hi Kristus Yesus. Wori' tabe: mekakae-a hi Alata'ala to Tuama pai' hi Kristus Yesus Pue' -ta bona nagane' -ko ngkai kabula rala-na, napopohiloi-ko ahi' -na, pai' nawai' -ko kalompea' tuwu'.


nga anak ni Melqui, nga anak ni Adi, nga anak ni Cosam, nga anak ni Elmadam, nga anak ni Er, 	 Neri ana' Malkhi, Malkhi ana' Adi, Adi ana' Kosam, Kosam ana' Elmadam, Elmadam ana' Er,


ug sa nakalukong silag purongpurong nga sampinit, kini ilang gipahaum diha sa iyang ulo, ug ila siyang gipakupot ug baston nga bagakay sa iyang too nga kamot. Ug sa nagluhodluhod sila sa iyang atubangan sa pagbugalbugal kaniya, sila nagkanayon, "Mabuhi ang Hari sa mga Judio!" 	 Rababehi hameha' songko ngkai walaa to morui to hewa songko magau', pai' rasongkoi-ki. Rawai' wo'o-i lua' hameha' hi pale ka'ana-na, hewa lua' to nakamu magau', pai' -ra mowingkotu' hi nyanyoa-na, ra'uli': "Wori' tabe, Magau' to Yahudi!"


Ug usab ang laing bahin sa kasulatan nagaingon, "Ilang pagatan-awon siya nga ilang gidughang." 	 Ria wo'o lolita Buku Tomoroli' to mpo'uli': "Hira' mpongoa' -i mpai' to rajalo owi."


Ug sa nag-antus siya sa hilabihang kasakit, siya nag-ampo sa labi pa ka mainiton gayud; ug ang iyang singot nanibug-ok daw apol nga nagpangatagak sa yuta. 	 Hangkedi' kanahuduwukui-na mosampaya, apa' pepa mpu'u na'epe. Ini' -na tudo' hi tana' hewa raa'.))


ug gipahimutang niya kini sa sulod sa iyang bag-ong lubnganan nga kinubkob niya diha sa kilid sa pangpang; ug iyang giligid ang usa ka dakung bato ug gisap-ong kini sa pultahan sa lubnganan, ug unya mipahawa siya. 	 pai' napopoturu hi rala daeo'. Daeo' toe, daeo' to bo'u-pidi, daeo' pomporodoa-na Yusuf moto, to ratowi hi panapa bulu' watu. Oti toe, naluli' hameha' watu to bohe na'unca-ki daeo' toe, pai' -i malai-mi.


ug nag-ingon, `Tungod niining maong hinungdan kinahanglan pagabiyaan sa lalaki ang iyang amahan ug ang iyang inahan ug makig-ipon siya sa iyang asawa, ug silang duha mahimong usa? 	 Pai' oti toe na'uli': `Tomane kana mpalahii tina pai' tuama-na, pai' kana tuwu' hintuwu' hante tobine-na, bona hira' tau rodua toe jadi' hewa hadua lau-ra-damo.'


Ako, si Juan, mao ang nakadungog ug nakakita niining mga butanga. Ug sa pagkadungog ug pagkakita ko niini, mihapa ako sa pagsimba diha sa tiilan sa manolunda nga mao ang nagpakita kanako niini; 	 Aku' Yohanes, ku'epe pai' kuhilo-mi-kuna hawe'ea to natudo' -maka mala'eka toe. Ka'oti-na ku'epe pai' kuhilo, kamotumpa-kumi hi nyanyoa-na, ke mponyompa-i.


apan ang kabalaka dinhi sa kalibutan ug ang kalipay tungod sa mga bahandi, ug ang kaibog alang sa ubang mga butang, mosulod ug magalumos sa pulong, ug kini dili makapamunga. 	 aga sese' -ra ntora mpenonoi katuwu' -ra hi rala dunia' toi, doko' -ra mporumpu rewa dunia' -wadi, pai' wori' nyala kahinaa hi rala nono-ra. Hawe'ea toe mposesei' -ra, alaa-na uma ria po'ohaa' Lolita Alata'ala hi rala nono-ra, pai' uma ria kalaua-na lolita toe hi katuwu' -ra.


Ug ang mga magtotoong may sirkunsisyon nga nanguban kang Pedro nahingangha nga ang gasa nga Espiritu Santo gibubo man usab diay diha sa mga Gentil. 	 Konce omea-ramo to Yahudi topepangala' hi Yesus to mpodohei Petrus ngkai Yope, apa' tauna to bela-ra to Yahudi mporata Inoha' Tomoroli' wo'o-ramo-rawo.


Kay kita iyang mga binuhat, hinimo diha kang Cristo Jesus alang sa mga maayong binuhatan nga gilaraw nang daan sa Dios, aron nga niini managgawi kita. 	 Uma ria haduaa to ma'ala mpo'uli' hewa toe, apa' katuwua' to bo'u to tarata-mi toi-e, tarata ngkai Alata'ala-hana. Napajadi' -tamo manusia' to bo'u to mosidai' hante Kristus Yesus, bona mpobabehi-ta po'ingku to lompe', hewa to napakatantu ami' -mitaka.


apan sultihan ko kamo nga si Elias nahianhi na, ug wala sila makaila kaniya, hinonoa ilang gibuhatan siya sumala sa ilang gusto. Sa sama nga kaagi ang Anak sa Tawo magaantus diha sa ilang mga kamot." 	 Aga ku'uli' -kokoi, mpolia' rata-imile Elia-e, aga pangkeni ngata-ta uma mpo'incai-i. Ra'ewa lau-idi ntuku' konoa-ra. Wae wo'o mpai' Aku' Ana' Manusia' ra'ewa ntuku' konoa-ra."


"aron magamauswagon ikaw ug mataas ang imong kinabuhi dinhi sa yuta." 	 Janci toe: "Ane tabila' tina pai' tuama-ta, lompe' pai' moloe tuwu' -ta hi rala dunia' toi."


Ug sa ikaunom ka bulan ang manolunda nga si Gabriel gipadala gikan sa Dios ngadto sa usa ka lungsod sa Galilea nga ginganlan ug Nazaret, 	 Kahono' -na ono mula Elisabet motina'i, Alata'ala mpohubui mala'eka Gabriel hilou hi tana' Galilea, hi ngata to rahanga' Nazaret,


Ug sila nakadaug batok kaniya pinaagi sa dugo sa Cordero ug sa pulong sa ilang pagpanghimatuod, tungod kay wala man sila mawili sa ilang mga kinabuhi bisan pag anha sila sa kamatayon. 	 Ompi' -ta toera, medagi-ramo mpodagi Magau' Anudaa'. Radagi-i hante kuasa raa' Ana' Bima to mate mpotolo' jeko' -ra. Radagi-i apa' rapangaku' oa' ka'Ana' Bima-na toe-mi Pue' -ra. Nau' -ra rabalinai' ba paia-na rapatehi mpu'u-ra, uma-ra ngkala'ura ngkai pangakua' -ra toe.


Ang sinuholan lamang ug dili magbalantay sa mga karnero, ni kinsa ang mga karnero dili iyang kaugalingon, inigpakakita niya sa lobo nga magsingabut, kini siya mobiya sa mga karnero ug mokalagiw; ug sila pagatangagon sa lobo ug pagapatibulaagon. 	 Ane tauna to baha ragaji', uma lompe' pompo'ewu-na, apa' bela hi'a pue' bima. Ane mpohilo-i serigala tumai, metibo' -i mpalahii bima ewua-na. Jadi' bima toe nadapa' pai' nahungongo' serigala, alaa-na pagaa' -gaa' -ramo.


Ug sa pagkakita niya sa usa ka kahoyng igira diha sa daplin sa dalan, iyang giduol kini, ug wala siyay nakita niini nga bisan unsa gawas sa mga dahon lamang. Ug iyang giingnan kini, "Sukad karon dili ka na gayud makapamungag usab." Ug ang kahoyng igira nalaya dihadiha. 	 Mpohilo-i hi wiwi' ohea hangkaju kaju ara. Hilou-i hi tawu-na mpali' wua' -na, aga uma ria nau' hantakua, muntu' rau-na-wadi. Toe pai' Yesus mpototowi kaju toei, na'uli': "Ngkai eo toe lau, uma-poko mowua' -wua' kaju toi-ko!" Kamolaju-nami kaju ara toei.


Apan dili ang tanan nanagpakabaton niining maong kahibalo. Hinonoa, tungod sa ilang pagkaanad pag mga diosdios hangtud karon, adunay pipila nga nagakaon ug kan-onon ingon nga daw tinuod gayud nga gikahalad ngadto sa diosdios, ug busa ang ilang kaisipan nahugawan, tungod kay kini mahuyang man. 	 Aga nau' -pa hewa toe, uma hawe'ea to Kristen to monoto nono-ra hewa toe. Ria-ra to mepue' hi pinotau kako'ia-ra jadi' to Kristen, pai' duu' tempo toi ane mpohilo-ra pongkoni' to rapopepue' hi pinotau, ra'uli' hi rala nono-ra: "Tetu-le pepue' hi pinotau-hana!" Jadi', ane mpokoni' mpu'u-ra pongkoni' tohe'e, hi rala nono-ra ra'epe hewa mojeko' -ra, apa' morara' -pidi nono-ra.


Ug sa pagkaadlaw na, siya mipahawa ug miadto sa usa ka dapit nga awaaw. Ug siya gipangita ug giadto sa mga tawo, ug ilang gihawiran siya aron dili unta mobiya kanila; 	 Kamepulo-na, malai-imi Yesus ngkai ngata toe, hilou hi kawaoa' -na. Wori' tauna mpali' -i, duu' -na rarua' -i. Merapi' -ra bona neo' -ipi mpalahii-ra.


"Tungod niini, O Hari Agripa, wala ako magmasinupakon sa langitnong panan-awon, 	 "O Magau' Agripa to kubila', toe-mi pai' kuhuduwukui oa' mpotuku' napa to na'uli' -ka Pue' hi rala pangila-ku toe-e.


ug ilang gidakop ang mga apostoles ug gibanlod sa bilanggoan sa lungsod. 	 Suro Pue' Yesus toera rahoko' pai' rapotuhu hi rala tarungku' ngata.


Ug kon maoy ginabuhat ko ang butang nga dili ko buot pagabuhaton, uyon ako nga ang kasugoan maayo. 	 Tapi' ane kubabehi po'ingku to uma kupokonoi, batua-na kupangaku' kalompe' -na Atura Pue'.


Kay diha may giandam nga usa ka tabernaculo, ang pangunahan, diin diha ang tongtonganan sa lamparahan ug ang lamisa ug ang mga tinapay nga gibutang sa atubangan sa Dios; kini gitawag nga Dapit nga Balaan. 	 Tomi pepuea' -ra toe, tomi to rahanga' Kemah Pepuea'. Hi rala-na, ria romeha' kamar. Kamar to lomo' -na rahanga' Kamar Tomoroli'. Hi rala kamar toe, ria pontu'ua lampu, pai' ria wo'o meja' pontu'ua roti to rapopenyompa hi Alata'ala.


Kay kamo nasayud na pag-ayo nga ang adlaw sa Ginoo moabut ra unya sama sa kawatan sa kagabhion. 	 Apa' ni'inca moto ompi': hewa karataa topanako ngkabengia, wae wo'o mpai' Eo Karataa Pue', konce mpai' ihi' dunia' nakaratai.


Kay bahin niadtong mga tawo nga sa makausa nalamdagan na unta, nga nakatilaw na sa langitnong gasa, ug nakaambit na sa Espiritu Santo, 	 Apa' ane tauna to tungkai' ngkala'ura ngkai pepangala' -ra, uma-rapa ma'ala ratete' nculii' bona medea-ra ngkai jeko'. Apa' ri'ulu, ria-ramo hi rala kabajaa-na, pai' rarasai moto-mi pegane' Alata'ala hi rala katuwu' -ra; ratarima wo'o-mi-rawo bagia ngkai Inoha' Tomoroli';


Ug nagsulat siyag usa ka sulat nga ingon niini: 	 Oti toe, kapala' tantara mpo'uki' sura hilou hi gubernur, moni-na hewa toi:


Magabii ug maadlaw, adto siya sa mga lubong ug sa kabukiran, magsinggit kanunay ug magbun-og sa iyang kaugalingong lawas pinaagig mga bato. 	 Hi tana' Gerasa toe, ria hadua tauna to nahawi' anudaa'. Hi daeo' -wadi po'ohaa' -na. Uma-i tono rahoo' nau' hante rante, apa' uma mowo karoho-na. Pontu-na witi' -na pai' pale-na rahoo', aga koloro pai' rante ma'ala oa' nadupe'. Ngkai kamoroho-na toe, pai' uma ria haduaa to daho' mpodongo-i. Hi eo-na hi bengi-na ntora dao' -dao' -na hi daeo' pai' hi bulu' -na, pai' kakakio' -kio', pai' -i mposerohi woto-na hante watu. Jadi', wae pana'u-na Yesus ngkai rala sakaya, mehupa' -mi tauna to kahawia' toei ngkai daeo'.


Ug samtang nanagsulti pa sila sa katawhan, nanungha kanila ang mga sacerdote ug ang kapitan sa templo ug ang mga Saduceo, 	 Bula-ra Petrus pai' Yohanes mololita-pidi mpololitai ntodea hi Tomi Alata'ala, rata ba hangkuja dua imam pai' to Saduki hante kapala' polisi Tomi Alata'ala, tumai mpohirua' -raka.


Ug siya nga nakakita niini nagahimog panghimatuod-- ang iyang panghimatuod tinuod, ug siya nahibalo nga siya nagasugilon sa tinuod-- aron kamo usab managpanoo. 	 Tauna to mpohilo kajadia' toe, hi'a-mi to mpo'uli' napa to nahilo, bona mepangala' wo'o-moko-koiwo. Makono lolita-na, pai' na'inca mpu'u kamakono-na.


nga managpahimulos sa kahigayonan kay ang kapanahonan karon puno sa kalisdanan. 	 Kana tapake' lompe' loga to ria hi kita', apa' tempo toi-e dada'a lia kehi manusia'.


"Unya ila kamong itugyan ngadto sa mga kasakitan, ug ipapatay kamo nila; ug pagadumtan kamo sa tanang kanasuran tungod sa akong ngalan. 	 "Nto'u toe mpai', rahoko' -koi pai' ratonu hi tauna to mposesa' pai' mpopatehi-koi. Tauna humalili' dunia' mpokahuku' -koi sabana petuku' -ni hi Aku'.


Ug sila mipadayon ngadto sa laing balangay. 	 Oti toe, kaliliu-ramo hilou hi ngata ntani' -na.


ug dili ang tanan iyang mga anak ni Abraham bisan tuod mga kaliwat sila niya; apan, "Ang pinaagi kang Isaac maoy pagahinganlan nga imong mga kaliwat." 	 Uma hawe'ea muli Abraham to jadi' ana' Abraham mpu'u. Apa' hewa toi lolita Alata'ala hi Abraham: "Muntu' muli Ishak-wadi to jadi' muli-nu ntuku' janci-ku, bela muli-nu to ntani' -na."


aron nga maingon nga ang sala mihari diha sa kamatayon, ang grasya usab pinaagi sa pagkamatarung magahari ngadto sa kinabuhing dayon pinaagi kang Jesu-Cristo nga atong Ginoo. 	 Ri'ulu jeko' to mokuasa hi rala katuwu' hawe'ea manusia', alaa-na hawe'ea manusia' kana rahuku' mate pai' ragaa' ngkai Alata'ala. Aga hewa toe lau, kabula rala Alata'ala-mi to mokuasa hi rala katuwu' -ta. Ngkai kabula rala-na toe, Alata'ala mpo'uli' kamonoa' -ta hi poncilo-na pai' nawai' -ta katuwua' to lompe' duu' kahae-hae-na sabana petauntongoi' -na Yesus Kristus Pue' -ta.


Ug niadtong tungora, sa balay diin didto kami, miabut ang tulo ka tawo nga gipaadto kanako gikan sa Cesarea. 	 "Nto'u toe wo'o-hawo, rata-mi tolu tauna hi tomi po'ohaa' -ku. To tolu toera, tauna to bela-ra to Yahudi to rahubui ngkai ngata Kaisarea hilou hi Yope mpopali' -a.


Ug sa gikalansang na siya nila sa krus, ilang gibahinbahin ang iyang mga bisti tali kanila pinaagi sa ripa; 	 Raparika' -imi, pai' pohea-na rabagi-bagi hante ntene' undi hewa pompenoa' -ra.


Ug sa naglingkod siya sa Bungtod sa mga Olivo atbang sa templo, sa tago nangutana kaniya sila si Pedro ug si Santiago ug si Juan ug si Andres, nga nanag-ingon, 	 Oti toe, hilou-imi Yesus hi Bulu' Zaitun pai' -i mohura mposinyanyohi-ki Tomi Alata'ala. Petrus, Yakobus, Yohanes pai' Andreas tumai mpololitai-i nto'u uma ria tau ntani' -na.


Ug kaniadto ang uban kaninyo mga ingon niini. Apan kamo gihinloan na, kamo gibalaan na, kamo gimatarung na sa ngalan sa Ginoong Jesu-Cristo ug diha sa Espiritu sa atong Dios. 	 Ria-koi ompi' to hewa toe kehi-ni ri'ulu. Tapi' Alata'ala mpobohoi' -koi, napajadi' -koi bagia-na moto, napajadi' -koi monoa' hi poncilo-na. Nababehi toe sabana posidaia' -ni hante Pue' Yesus Kristus pai' hante baraka' Inoha' to ngkai Pue' -ta, Pue' Alata'ala.


nga ang pipila kanila mao sila si Maria Magdalena, ug si Maria nga inahan nila ni Santiago ug ni Jose, ug ang inahan sa mga anak ni Zebedeo. 	 Hanga' -na to hadua, Maria Magdalena. To hadua wo'o, Maria tina-na Yakobus pai' Yusuf. Pai' hadua wo'o tobine-na Zebedeus.


Ug andami akog kaabutan ko diha, kay ginalauman ko pinaagi sa inyong mga pag-ampo nga katugotan ako sa pag-anha kaninyo. 	 Pai' wo'o, kuperapi' bona nuporodo-ka-kuwo poturua hi tomi-nu, apa' kusarumaka Pue' Alata'ala mpotompoi' posampaya-ni, bona tebahaka-a ngkai tarungku' toi, bona ma'ala-a mpencuai' -koi.


Ug ang pulong sa Ginoo ilang gisulti kaniya ug sa tanang diha sa iyang balay. 	 Ngkai ree, Paulus pai' Silas mpoparata Lolita Pue' hi kapala' tarungku' toei, pai' hi hawe'ea tauna to hi rala tomi-na.


Ug sa pagkadungog ni Maria nga si Jesus nagsingabut na, siya miadto ug misugat kaniya, samtang si Maria nagpabilin nga naglingkod sa sulod sa balay. 	 Marta mpo'epe kaneo' -na rata-mi Yesus, kahilou-nami mpotomu-i. Tapi' Maria, hi tomi moto-i-hana.


Ug ang akong duha ka mga saksi, nga nanagsul-ob ug mga bisti nga sako, pagahatagan kog kagahum sa paghimog profesiya sulod sa usa ka libo duha ka gatus ug kan-uman ka adlaw." 	 Nto'u toe mpai', kusuro rodua sabi' -ku hilou mpokeni Lolita-ku. Sabi' -ku to rodua toera moheai pohea mo'eta, hewa to rapake' tauna to susa' nono-ra, pai' -ra mpokeni Lolita-ku rala-na hancobu ro'atu ono mpulu' eo."


Apan sa pagkakita niya sa hangin, siya nahadlok, ug sa nagkatidlom siya, misinggit nga nag-ingon, "Ginoo, luwasa ako!" 	 Aga kanahilo-na bohe rahi ngolu' hi rano, me'eka' -imi, pai' katenoo-nonoa' -imi. Kamekio' -nami: "Tulungi-a-kuwo Pue'!"


Ug sa paghigula niya diha sa dalan, dihay usa ka tawo nga midalagan ngadto kaniya ug miluhod sa iyang atubangan ug kaniya nangutana siya nga nag-ingon, "Maayong Magtutudlo, unsa bay akong buhaton aron makapanunod ako sa kinabuhing dayon?" 	 Neo' me'ongko' wo'o-imi Yesus mpokaliliu pomako' -na, muu-mule' mokeno tumai hadua tauna mperapai-i, kaliliu mowingkotu' hi nyanyoa-na, pai' -i mepekune', na'uli': "Guru to lompe', napa-kuwo to kana kubabehi bona mporata-a-kuwo katuwua' to lompe' duu' kahae-hae-na?"


Kay nahisulat niini nga si Abraham may duha ka anak nga lalaki, ang usa sa babayeng ulipon, ug ang usa sa babayeng may kagawasan. 	 Te'uki' hewa toi: Abraham, rodua-ki ana' -na. Ana' -na to hadua putu ngkai Hagar, to tuwu' batua-i. Pai' ana' -na to hadua putu ngkai Sara, bela-i-hana batua.


Ug bisan gani siya si Simon mitoo, ug sa nabautismohan na, nagpabilin siya kang Felipe. Ug siya nahingangha sa kahibulong sa iyang pagkakita sa mga ilhanan ug mga dagkung milagro nga nangahimo. 	 Ngkai ree, Simon wo'o-hawo mepangala', pai' -i raniu'. Oti-i raniu', metuku' oa' -imi hi Filipus, apa' konce-i mpohilo tanda to mekoncehi pai' tanda baraka' to jadi'.


Sa pagkadungog niini sa usa sa mga nanaglingkod tambong sa kan-anan, siya miingon kaniya, "Bulahan ang magakaon didto sa gingharian sa Dios!" 	 Bula-ra ngkoni' toe, hadua torata mpo'epe lolita-na Yesus, pai' na'uli' -ki: "Marasi' tauna to mpokaralai posusa' hi rala Kamagaua' -na Alata'ala."


Ug sa ilang pagkadungog niini, nahitingala sila; ug ilang gibiyaan siya ug nanglakaw sila. 	 Kara'epe-na petompoi' Yesus tohe'e, rapokakonce. Kamalai-rami mpalahii Yesus.


Apan karon nga ang pagtoo miabut na, wala na kita mailalum sa magtatagad; 	 Jadi' hewa too-toi, uma-pi ria kalaua-na tapengkorui Atura Musa bona ke jadi' monoa' -ta hi poncilo Alata'ala. Apa' mpolia' monoa' -tamo hi poncilo-na sabana pepangala' -ta hi Kristus.


Apan sa pagkasabut ni Jesus sa ilang gilalisan nga diha sa ilang mga kasingkasing, iyang gikuha ang usa ka gamayng bata ug iyang gipatupad kini kaniya, 	 Na'inca Yesus napa to hi rala nono-ra. Toe pai' na'ala' hadua ana' to kedi' napopokore hi ncori-na,


Busa ayaw ninyo tugoti nga panamastamasan pagsulti ang gipakamaayo ninyo. 	 Jadi', ane ria napa-napa to lompe' moto ntuku' pomporataa-ta, tapi' to mpobalinai' pepangala' doo-ta, agina neo' tababehi bona pobabehi-ta toe neo' mpai' rasalai' doo.


Sa ingon niana, ang mga naulahi mahiuna, ug ang mga nahiuna mangulahi." 	 Napohudu Yesus lolita rapa' toe, na'uli': "Wae wo'o mpai' hi eo mpeno-na: wori' tauna to kedi' tuwu' -ra tempo toi jadi' bohe tuwu' -ra hi eo mpeno. Pai' wori' wo'o tauna to bohe tuwu' -ra tempo toi jadi' kedi' tuwu' -ra hi eo mpeno."


si Pablo, o si Apolos, o si Cepas, o ang kalibutan, o ang kinabuhi, o ang kamatayon, o ang pagkakaron, o ang umalabut-- ang tanan inyo; 	 Apolos, Petrus, aku', nawai' -mikokoi omea Alata'ala bona mpotulungi-koi. Nawai' -mokoi katuwua' to bo'u, nabahaka-koi ngkai kamatea. Hawe'ea to hi dunia' tohe'i, hawe'ea to jadi' tempo toi, hawe'ea to jadi' hi eo mpeno-na, bate na'atoro' bona mpowai' -koi kalompea'. Hawe'ea toe bate bagia-ni ompi'.


Ug siya miabut ug mipuyo sa usa ka lungsod nga ginganlan ug Nazaret, tuman sa gisulti sa profeta nga nag-ingon, "Siya pagatawgon nga Nazaretnon." 	 pai' mo'oha' -ra hi ngata to rahanga' Nazaret. Ngkai toe wo'o-mi, madupa' -mi lolita nabi owi to mpolowa Ana' toei, to mpo'uli': Hi'a mpai' rakahangai' to Nazaret.


"Alaut kamong mga busog karon, kay panggutomon ra unya kamo. 	 Silaka-koi to bohu tempo toi, apa' mo'oro' -koi mpai'. Silaka-koi to goe' tempo toi, apa' susa' pai' geo' -koi mpai'.


"Ug ang mga patriarca, tungod sa kasina kang Jose, nagbaligya kaniya ngadto sa Egipto, apan ang Dios nag-uban kaniya, 	 "Ntu'a-ta toera mohingi' hi Yusuf ompi' -ra, alaa-na rapobalu' -i pai' -i rapobatua hi tana' Mesir. Aga Alata'ala mpodohei-i,


nan, biyai ang imong halad diha sa atubangan sa halaran, ug umadto ka ug pakig-uli una sa imong igsoon, ug unya bumalik ka ug ihalad mo ang imong halad. 	 bahaka-mi ulu pepue' -ta hi nyanyoa meja' pontunua pepue', nculii' -tamo ulu momekalompei'. Oti toe-di, pai' lako' nculii' -ta hilou mpotonu pepue' -ta hi Alata'ala.


Busa ngadto sa usa ug usa magsinugiray kamo sa inyong mga sala, ug pag-ampo kamo alang sa usa ug usa, aron kamo mangaayo. Ang pagpangamuyo sa tawong matarung dakug kahimoan inig-ampo niya. 	 Toe-mi pai' kana himpau tapangaku' sala' -ta pai' momeposampayai, bona mo'uri' -ta. Posampaya tauna to monoa' nono-ra moso' lia.


Sultihan ko kamo, nga sa mga gianak ug babaye, walay molabaw pa ka daku kay kang Juan; ngani, ang labing gamay diha sa gingharian sa Dios daku pa kay kaniya." 	 Na'uli' wo'o-mi Yesus: "Pe'epei lompe': ngkai hawe'ea tauna to putu hi rala dunia' toi, uma ria haduaa to meliu kabohe tuwu' -na ngkai Yohanes. Aga ngkai wae lau, marasi' mpu'u-ra tauna to jadi' ntodea-na Alata'ala hi rala Kamagaua' -na. Nau' to kedi' lia tuwu' -ra, meliu kamarasi' -ra ngkai Yohanes."


Apan ikaw, sa magahatag kag limos, ayaw pahibaloa ang kamot mong wala sa gibuhat sa kamot mong too, 	 Jadi' ane kita' mewai', agina tatonu bongo pewai' -ta, neo' ra'uli' hilau.


Ug inigkatapus na sa usa ka libo ka tuig, si Satanas pagabuhian gikan sa iyang bilanggoan, 	 Kahudu-na hancobu mpae tohe'e, Magau' Anudaa' rabahaka ngkai karatarungkua' -na,


"O kinsa bay nakahatag kaniyag gasa aron kaulian siyag balus?" 	 "Hema to mpowai' -i ba napa-napa, alaa-na ma'ala-ra merapi' hiwili-na!"


kay siya magasud-ong sa iyang kaugalingon ug unya molakaw ug dihadiha mahikalimot lang dayon unsang pagkadagwaya siya. 	 Ka'oti-na nanaa lence-na pai' -i malai, uma-pi nakiwoi ba beiwa-ki lence-na.


ug kanila miingon siya, "Gidad-an ninyo ako niining tawhana ubos sa sumbong nga siya nagpahisalaag sa mga tawo; ug tapus masusi ko siya sa inyong atubangan, tan-awa, akong nasuta nga siya dili sad-an sa inyong mga gipasumangil batok kaniya; 	 pai' na'uli' -raka: "Tau toii nikeni tumai, ni'uli' mpopanawu' -i ntodea. Kuparesa' -imi hi nyanyoa-ni omea, aga uma ria kuruai' hanyalaa gau' -na to dada'a hewa to nipakilu-ki.


"Alaut kamo, mga magtotultol nga buta, nga manag-ingon, `Kon may manumpa tungod sa templo, wala kanay bili; apan kon may manumpa tungod sa bulawan sa templo, obligado siya sa iyang panumpa.` 	 "Bate silaka-koi mpai'! Koi' hewa to wero to doko' mpotete' doo! Metudui' -koi hewa toi: Ane ria tauna to mpobabehi pojanci pai' mosumpa-i mpokahangai' Tomi Alata'ala, ni'uli' uma-i tehoo' hante sumpa-na toe. Hiaa' ane mpokahangai' -i bulawa to hi rala Tomi Alata'ala, tehoo' -i hante sumpa-na toe.


Pagmata, ug lig-ona ang nanghibilin nga hapit na mamatay, kay ang imong mga buhat wala ko makita nga hingpit sa atubangan sa akong Dios. 	 Pemata-mokoi! Perohoi pepangala' -ni to ria-pidi kako'ia-na mate omea. Apa' kuhilo hawe'ea to nibabehi tetu, ko'ia ria to sipolea hi poncilo Alata'ala Tuama-ku.


Ug inigpadayag kaninyo sa pangulong Magbalantay, kamo managpakadawat unya sa mahimayaong purongpurong nga dili malawos. 	 Pai' ane rata-ipi mpai' Poko Topo'ewu, nawai' -koi songko pedagia, to uma ria kabalia' peringkila' -na.


Kay daghang mga malimbongon nanungha karon sa kalibutan, mga tawo nga wala magaila nga si Jesu-Cristo nagpakatawo; ang ingon niini mao ang malimbongon ug ang anticristo. 	 Ku'uki' -kokoi tohe'i-e, apa' wori' topebagiu modao' hi humalili' dunia'. Uma-ra mpangala' Kayesus-na Magau' Topetolo' to mewali manusia'. Tauna to hewa toe, topebagiu-ra pai' bali' Kristus mpu'u-ra.


Sa wala pa kini siya moabut, si Juan nagwali mahitungod sa bautismo sa paghinulsol ngadto sa tanang katawhan sa Israel. 	 Kako'ia-na Yesus mpotepu'u bago-na, Yohanes Topeniu' mpo'uli' -raka hawe'ea to Israel bona medea-ra ngkai jeko' -ra pai' -ra raniu'.


Unya nadungog ko gikan sa langit ang laing tingog nga nag-ingon, Gomowa kamo kaniya, mga tawo ko, aron dili kamo makaapil sa uyang kasal-anan, aron dili kamo makaambit sa iyang mga hampak; 	 Ngkai ree, ku'epe wo'o-mi libu' ngkai suruga to mpo'uli': Ee, topetuku' -ku! Palai-mokoi ngkai ngata tetu. Neo' nituku' jeko' pue' ngata toera, bona neo' -koi mpai' nalelei pesesa' to mporumpa' -ra.


Kay kinsa bang pagkatawhana ang nasayud sa mga hunahuna sa tawo gawas sa espiritu nga anaa nianang tawhana? Maingon man usab, walay bisan usa nga makasabut sa mga hunahuna sa Dios gawas sa Espiritu sa Dios. 	 Apa' to mpo'inca ihi' nono tauna, hi'a moto-wadi. Wae wo'o, to mpo'inca ihi' nono Alata'ala, Inoha' Alata'ala-wadi.


Apan sa pagkatungang gabii dihay singgit nga nag-ingon, `Tan-awa, ang pamanhonon! Panggula kamo ug sugata ninyo siya? 	 "Mentongo' bengi-mi, lako' ria-di tauna to mekio', ra'uli': `Etu-imi tumai topemua'! Mai-mokoi mpotomu-i.'


Duna bay usa sa mga punoan o sa mga Fariseo nga misalig kaniya? 	 Hilo, uma ria hadua pangkeni ba to Parisi to mepangala' hi Yesus.


Ug iyang gibuhian ang ilang gipangayo, ang tawo nga nahibanlud sa bilanggoan tungod sa kagubot ug sa sala sa pagpatay; apan si Jesus iyang gitugyan ngadto sa ilang pagbuot. 	 Pai' napomonoa' wo'o mpobahaka-raka tauna to raperapi', to ratarungku' sabana pe'ewa-na pai' pepatehi-na. Yesus ratonu hi tantara to Roma bona rapatehi ntuku' konoa-ra to Yahudi.


Kay ang Anak sa Tawo agalon kang kinsa nailalum bisan pa ang adlaw nga igpapahulay." 	 Apa' Aku' Ana' Manusia', ria kuasa-ku mpo'uli' napa to ma'ala rababehi hi eo pepuea'. "Hi rala Buku Tomoroli', Alata'ala mpo'uli' hewa toi: `Uma kuperapi' porewua to nipopepue' hi Aku'. To kuperapi' -le, bona ma'ahi' -koi hi doo.' Jadi', ane ke ni'inca-hawo batua-na lolita toe-e, ke uma-hawo nisalai' -ra to uma masala'."


siya mipahawa sa Judea ug mibalik sa Galilea. 	 Jadi', kana'inca-na Yesus kara'epe-nami to Parisi kareba toe, malai-imi ngkai tana' Yudea hilou nculii' hi tana' Galilea.


Ug sa diha nga ang mga sinugo nahiuli na sa balay, ilang nakita ang ulipon nga maayo na. 	 Oti toe, nculii' -ramo suro toera hi tomi tadulako. Karata-ra hi ria, mpolia' mo'uri' -imi batua-na.


Ug masaligon gayud ako mahitungod kaninyo, mga igsoon, nga kamo tugob sa pagkamaayo, napuno sa bug-os nga kahibalo, ug may katakus sa pagtinambagay ang usa sa usa. 	 Ompi' -ku hawe'ea! Ku'inca moto kawori' po'ingku-ni to lompe', ni'inca-mi tudui' ngkai Lolita Pue', pai' ma'ala-koi momerohoi ngkanono hadua pai' hadua. Kuparasaya mpu'u-mi toe-e ompi'.


apan aduna usab unyay himaya ug kadungganan ug kalinaw alang sa matag-usa ka tawo nga magabuhat ug maayo, alang sa Judio una sa tanan, ug unya usab alang sa Gresyanhon. 	 Aga tauna to mpobabehi to lompe' mporata pe'une', pebila' hante kalompea' tuwu', lomo' -na hi to Yahudi, rata-rata wo'o hi to bela-ra to Yahudi.


Ug sa ikaupat nga hugna sa bantay sa kagabhion, kanila miadto siya nga naglakaw sa ibabaw sa tubig, sa lanaw. 	 Parabaja, Yesus momako' hi lolo ue mpototoaka-ra.


Ingnon ko kamo, nga aniay usa karon dinhi nga labaw pa kay sa templo. 	 Jadi', peliu-nami Aku', apa' Aku' meliu ngkai Tomi Alata'ala.


Ug sa pagtindog niya gikan sa pag-ampo, iyang giadto ang mga tinun-an ug iyang nakita sila nga nanghikatulog tungod sa kasubo, 	 Oti mosampaya, mokore-imi hilou nculii' hi ana'guru-na. Narata-ra bula-ra leta', nakeni kasusa' nono-ra.


Ug sa nagkahiduol na sila sa Jerusalem, sa pag-abut nila sa Betfage ug Betania, sa Bungtod sa mga Olivo, duha sa iyang mga tinun-an gisugo niya 	 Kamohu' -ra hi ngata Yerusalem, rata-ramo hi ngata Betfage pai' Betania hi Bulu' Zaitun. Hi ree, Yesus mpohubui rodua ana'guru-na hilou meri'ulu,


Ug nanglingkod sila nga nagpundokpundok sa tinaggatus ug tinagkalim-an. 	 Pohura-rami pantuda-ntuda, butu ntuda-na ria nte ha'atu, ria wo'o to nte lima mpulu'.


Ug ang labawng sacerdote mitindog sa taliwala, ug kang Jesus nangutana siya nga nag-ingon, "Wala ka bay ikatubag? Unsa ba kining gipamatuod niining mga tawhana batok kanimo?" 	 Kamokore-nami Imam Bohe hi nyanyoa hawe'ea topohura, pai' na'uli' -ki Yesus: "Ha uma nutompoi' -ra to mpakilu-ko toe-e?"


Unya si Jesus miingon, "Amahan, pasayloa sila, kay wala sila makasabut sa ilang ginabuhat." Ug ilang giripahan ang iyang mga bisti aron sa pagbahinbahin niini. 	 Yesus mosampaya, na'uli': "Tuama-ku, ampungi-ra-rawo, apa' uma ra'incai napa to rababehi." Tantara to mpoparika' Yesus mpotene' undi hewa pompenoa' -ra, ba hema-ra to mporata pohea-na.


Apan ang manolunda miingon kaniya, "Ayaw kalisang, Zacarias, kay ang imong pangamuyo nadungog, ug si Elisabet nga imong asawa magaanak ug usa ka bata nga lalaki alang kanimo, ug paganganlan mo siyag Juan. 	 Na'uli' mala'eka toei: "Zakharia, neo' -ko me'eka', apa' Pue' Ala mpo'epe pomperapia' -nu. Elisabet tobine-nu mo'ana' mpai', hadua ana' tomane. Ana' tetui kana nuhanga' Yohanes.


Ug kini nahitabo sa makatulo, ug unya ang tanan gibira pag-usab ngadto sa langit. 	 Tohe'e kuhilo tolu ngkani, pai' te'ore' nculii' -mi hilou hi langi'.


Ug siya miingon kanila, "Nganong nalisang man kamo? Wala ba kamoy pagsalig?" 	 Na'uli' -mi Yesus mpo'uli' -raka: "Napa pai' me'eka' rahi-koie? Ha uma ria pepangala' -nie?"


Walay usa kanato nga nagmabuhi alang sa iyang kaugalingon, ug walay usa kanato nga mamatay alang sa iyang kaugalingon. 	 Apa' uma ria haduaa-ta to tuwu' ntuku' konoa-ta moto. Uma wo'o ria-ta to mate ntuku' konoa-ta moto.


Busa gilauman ko ang pagpaanha kaniya diha sa dili madugay inigkatino ko na kon unsa gayud ang akong pagadangatan; 	 Jadi', ane ku'inca-damo mpai' kahudua kara-kara-ku, kuhubui-imi tilou mpencuai' -koi.


ug magpakasama kamo sa mga tawo nga nagapaabut sa ilang agalon sa iyang pagpauli gikan sa kombira sa kasal, aron inig-abut ug inigtuktok niya siya ilang kaablihan dihadiha. 	 "Neo' -koi lempe', mo'inga' -inga' oa' -koi mpopea karata-ku. Agina-koi hewa batua to mpopea karata-na maradika-ra ngkai posusaa' poncamokoa. Batua toera, sadia-mi pohea-ra, pai' palita-ra rapobaa ncuu, bona ane rata-ipi mpai' maradika-ra pai' -i mpopebea wobo', kaliliu rabea-ki.


Apan sa diha nga nagpanoo na sila kang Felipe sa pagmantala niya sa Maayong Balita mahitungod sa gingharian sa Dios ug sa ngalan ni Jesu-Cristo, nanagpabautismo sila nga mga lalaki ug mga babaye. 	 Aga karata-na Filipus hi ngata-ra, natudui' -ra Kayesus-na Magau' Topetolo', pai' natudui' -ra mepangala' hi Yesus bona jadi' ntodea-na Alata'ala hi rala Kamagaua' -na. Jadi', wori' -ramo pue' ngata mepangala' hi Yesus pai' mpopeniu' jadi' topetuku' Yesus, lompe' tomane lompe' tobine.


Ug sa atubangan sa katawhan wala sila makahimo sa pagbitik kaniya pinaagi sa iyang gipamulong; ug sa kahibulong nila sa iyang tubag, sila wala nay lain pang gikasulti. 	 Ka'omea-na madagi-ramo bali' Yesus toera. Uma raruai' nau' hanyalaa sala' lolita-na hi nyanyoa ntodea. Konce-ra mpo'epe tompoi' -na, toe pai' ngkalino-ramo.


kami gayud mao ang nanagpakabati sa maong tingog gikan sa langit, kay kami uban man kaniya didto sa bukid nga balaan. 	 Kai' moto-mi to mpo'epe lolita to ngkai suruga tohe'e, bula-kai ria dohe-na hi lolo bulu' to moroli'.


Kining tawhana ipasigarbo ko, apan sa akong kaugalingon ako dili magpasigarbo gawas sa akong mga kahuyang. 	 Kakoo-kono-na, natao moto ku'une' tauna to mpohilo pangila to hewa toe. Aga uma-a dota mpo'une' woto-ku moto. Sampale to ku'une' -ki woto-ku moto, hawe'ea kalentea-ku.


Ug kon sa bisan unsang dapit kamo dili dawaton ug dili patalinghugan, inigpamahawa ninyo, itaktak ninyo ang mga abog nga anha sa inyong mga tiil ingon nga pagtutol batok kanila." 	 Ane ria pue' ngata to uma dota mpotarima-koi, ane oja' -ra mpo'epe lolita to nikeni, wae kanipalahii-na ngata-ra, tonta awu to mentaka' hi palanta' witi' -ni, tanda kanahuku' -ra mpai' Alata'ala."


Ug atong mahibaloan nga kita nakaila kaniya pinaagi niini: kon kita nagabantay sa iyang mga sugo. 	 Ane tatuku' -mi hawa' Alata'ala, toi-mi pompetonoi-na bona ta'inca kata'inca-na mpu'u-imi.


ako nadumoloong ug wala ako ninyo pasak-a, ako hubo ug wala ako ninyo bistihi, ako masakiton ug binilanggo ug wala ako ninyo duawa.` 	 Liu-a hi tomi-ni, uma-a nipopehani. Uma ria pohea-ku, uma-a niwai' pohea. Peda' -a, hi rala tarungku' -a, uma-a nipencuai'.'


Ang nagahatag ug kinabuhi mao ang espiritu; ang unod walay kapuslanan. Ang mga pulong nga akong gisulti kaninyo-kini espiritu ug kinabuhi. 	 Inoha' Alata'ala-hana to mpowai' katuwua'. Kuasa manusia' uma ria kalaua-na. Lolita to kupohowa' -kokoi mehuwu ngkai Inoha' Alata'ala pai' mpowai' katuwua'.


Sila mitubag nga nanag-ingon, "Makahimo kami." Ug si Jesus miingon kanila, "Sa kopa nga akong ginaimnan, magainom kamo; ug sa bautismo nga ginabautismo kanako, pagabautismohan kamo; 	 Ra'uli': "Kipakule' moto!" Na'uli' Yesus: "Makono, bate nikolo mpu'u mpai' kaparia hewa to kukolo, pai' nitodohaka napa to kutodohaka.


Busa nagapabilin pa diay ang usa ka kapahulayan nga gitagana alang sa mga tawo sa Dios; 	 Jadi', ria-pidi loga hi ntodea-na Alata'ala mporata pento'oa dohe-na. Pento'oa toe, hewa pento'oa-na Alata'ala hi eo kapitu-na.


Ug si Jesus miingon kanila, "Kamong tanan managpanibug; kay nahisulat man kini nga nagaingon, `Pagasamaran ko ang magbalantay, ug ang mga karnero magakatibulaag.` 	 Na'uli' Yesus mpo'uli' -raka ana'guru-na: "Hawe'ea-ni mpai', molengo pepangala' -ni hi Aku', apa' ria te'uki' Lolita Alata'ala to mpo'uli' hewa toi: `Kupatehi topo'ewu toei, alaa-na bima-na pagaa' -gaa' -ramo.'


Ug siya misinggit nga nag-ingon, "Jesus, Anak ni David, kaloy-i 	 Mpo'epe toe we'i, pekio' -nami towero toei, na'uli': "Yesus, muli Magau' Daud! Poka'ahi' -a-kuwo!"


Apan kon ang maong ulipon magaingon sa iyang kaugalingon, `Madugay pang mopauli kadtong akong agalon,` ug unya mosugod siya sa pagpamospos sa mga ulipong lalaki ug babaye, ug sa pagkaon ug pag-inom ug paghuboghubog, 	 Aga silaka mpai' batua to mpo'uli': `Uma-ile sohi' rata maradika-e.' Natepu'u-mi mpoweba' hingka batua-na ba tobine ba tomane, pai' -i ntora ngkoni' pai' nginu duu' -na palangu-langu.


maingon nga ang Amahan nakaila kanako ug ako nakaila sa Amahan. Ug igahalad ko ang akong kinabuhi sa pagpakamatay alang sa mga karnero. 	 "Aku' toi-mi topo'ewu to lompe'. Hewa Tuama-ku mpo'inca-a, pai' Aku' mpo'inca Tuama-ku, wae wo'o Aku' mpo'inca bima-ku, pai' bima-ku mpo'inca-a. Kupewai' tuwu' -ku bona bima-ku tuwu'.


Ug ang Ginoo miingon kaniya, `Huboa ang mga sapin gikan sa imong mga tiil, kay ang dapit nga imong ginatindugan maoy usa ka yuta nga balaan. 	 Na'uli' wo'o-mi Pue' mpo'uli' -ki: `Roncu sapatu' -nu, apa' tana' to nupokorei tetu-e, tana' to moroli'.


Apan si Jesus, sa pagkamatikud niya niini, miingon kanila, "O mga tawong diyutayg pagtoo, nganong inyo mang gipanagsultihan tali sa inyong kaugalingon ang inyong wala pagpakadalag tinapay? 	 Ntaa' na'inca-di Yesus napa to ra'uli' ana'guru-nae, toe pai' na'uli' -raka: "Napa pai' ntora mpololita ka'uma-ni ngkeni roti-e! Kura' rahi pepangala' -ni!


(Si Juan naghimog pagpanghimatuod mahitungod kaniya, ug misinggit nga nag-ingon, "Mao kini siya ang gihisgutan ko sa akong pag-ingon, `Siya nga umaanhi sunod kanako gikapahimutang na unahan kanako, kay siya una pa man kanako,`") 	 Yohanes Topeniu' mpopo'incai ntodea kahema-na Lolita toei. Mekio' -i napesukui na'uli': "Hi'a toi-mile to ku'uli' -e wengi! Ku'uli': ria mpai' to tumai ngkabokoa' ngkai aku', aga meliu kabaraka' -na ngkai aku'. Apa' kako'ia-ku putu, mpolia' ria-imi-hana."


Busa, kon ugaling si Demetrio ug ang iyang mga kaubang mananalsal aduna may sumbong batok kang bisan kinsa, anaa ang mga hukmanan nga binuksan, ug anaay mga gobernador; pakihaa sila, ang usa sa usa. 	 Jadi', ane Demetrius hante ema' hampobagoa-na doko' mpakilu ba hema-hema, bate kana rabua' hi topohura ngata-hawo. Ria moto tempo to rapakatantu, tempo topohura mpohurai kara-kara.


"Ayaw kahadlok, babayeng anak nga Sion; tan-awa, nagaanhi ang imong hari, nga nagakabayo sa nati sa asna!" 	 "Neo' -koi me'eka', pue' ngata Sion. Hilo! Etu-i tumai Magau' -ni. Mpohawi' -i hama'a ana' keledai."


Busa kinahanglan magpasakop ka nga masinugtanon dili lamang aron sa paglikay sa kapungot sa Dios, kondili usab tungod sa matarung nga kaisipan. 	 Toe pai' kana mengkoru-ta hi hawa' topoparenta. Mengkoru-ta bona neo' -ta rahuku'. Aga meliu ngkai toe, mengkoru-ta apa' ta'inca hi rala nono-ta, toe-mi to masipato' tababehi.


ug sa walay kokahadlok nagwali sa ngalan sa Ginoo. Ug siya nakigsulti ug nakiglantugi batok sa mga Judiyong-Gresyanhon; apan sila naninguha sa pagpatay kaniya. 	 Biasa wo'o-i momewai' ngkalolita pai' momehono' hante to Yahudi to mobasa Yunani. Toe pai' to Yahudi toera doko' mpopatehi-i.


Ug sa nakapahawa na ang manolunda nga nakigsulti kaniya, si Cornelio mitawag sa duha sa iyang mga binatonan ug sa usa ka masimbahong sundalo nga usa sa mga tig-alagad kaniya, 	 Kamalai-na mala'eka to mpololitai-i toe, Kornelius mpokio' rodua pahawaa' -na pai' hadua tantara sarumakaa-na. Tantara sarumakaa-na toe, to mengkoru wo'o-i-hawo hi Pue' Ala.


nga nag-ingon, "Ang makita mo isulat sa usa ka basahon ug ipadala kini ngadto sa pito ka iglesia, sa Efeso ug sa Esmirna ug sa Pergamo ug sa Tiatira ug sa Sardis ug sa Filadelfia ug sa Laodicea." 	 Na'uli' -ka topololita toei: "Napa to nuhilo, uki' -mi hi sura pai' pakatu hilou hi topetuku' -ku to mo'oha' hi pitu ngata tohe'ira: hi Efesus, Smirna, Pergamus, Tiatira, Sardis, Filadelfia pai' Laodikia."


Ug mahitungod sa mga hiyas nga espirituhanon, mga igsoon, buot ko nga inyo kining masabtan. 	 Kakaliliua-na ompi', mpotompo'wiwi-a pakulea' to tarata ngkai Inoha' Tomoroli'. Patuju-ku bona ni'inca mpu'u napa to makono.


Ug siya giingnan, "Ang imong inahan ug ang imong mga igsoong lalaki atua nanagbarug didto sa gawas, buot makigkita kanimo." 	 Ria hadua to mpo'uli' -ki Yesus: "Guru, tina-nu pai' ompi' -nu, oe-ra ria hi mali-na, doko' mpohirua' -koko."


apan alang kanila nga mga gipanagtawag, mga Judio ug mga Gresyanhon, si Cristo mao ang gahum sa Dios ug ang kaalam sa Dios. 	 Tapi' Alata'ala mpokio' tauna hantongo' jadi' bagia-na. Ria-ra to Yahudi, ria-ra to Yunani. Ane tauna toera mpo'epe Kareba Lompe' pai' -ra mepangala' hi Kristus, ra'inca-mi kabaraka' pai' kanoto nono-na Alata'ala.


Tungod niana, bisan pa ang nahaunang pakigsaad wala kauyoni nga gawas sa paggamit ug dugo. 	 Wae wo'o Pojanci to ri'ulu to naparata nabi Musa: bate ria to mate mporohoi Pojanci toe. To mate toe, porewua to rasumale'. Hewa toi tutura-na:


Tungod sa pagtoo si Enoc gilalin ngadto sa langit aron siya dili makatagamtam sa kamatayon; ug siya wala hikaplagi kay gikuha man siya sa Dios. Sa wala pa siya kuhaa siya gipanghimatud-an nga nakapahimuot sa Dios. 	 Ngkai pepangala' -na Henokh, uma-i-hana mate, ra'ongko' tuwu' -tuwu' -i ngkai dunia' toi. Uma hema to mporua' woto-na, apa' Alata'ala mpo'ongko' -i ngkai dunia' toi. Hi rala Buku Tomoroli' te'uki': kako'ia-na Henokh ra'ongko', Alata'ala mpokagoe' -i.


Gikinahanglan nga sa kanunay magahatag kami ug mga pagpasalamat ngadto sa Dios tungod kaninyo, mga igsoon, ingon nga maoy angay, kay ang inyong pagtoo nagatubo man sa hilabihan gayud, ug ang gugma sa matag-usa kaninyo nagamadagayaon man alang sa usa ug usa. 	 Ompi' -ompi'! Bate uma-kai putu mpo'uli' tarima kasi hi Alata'ala sabana koi'. Masipato' mpu'u kipohewa toe, apa' kamoroo-rohoa mpu'u-mi pepangala' -ni hi Pue', pai' katedoo-donihia wo'o-mi ahi' -ni omea mpoka'ahi' doo-ni.


Maingon nga gipadala mo ako sa kalibutan, maingon man usab gipadala ko sila sa kalibutan. 	 Hewa Mama mposuro-a tumai hi dunia', wae wo'o Aku' mposuro-ra hilou hi tau ntani' -na hi dunia'.


"Kini mao ang pakigsaad nga akong pagahimoon uban kanila tapus niadtong mga adlawa, nagaingon ang Ginoo: Igabutang ko ang akong mga sugo sa sulod sa ilang mga kasingkasing, ug igasulat ko kini diha sa ilang mga salabutan," 	 "Tohe'i mpai' Pojanci to kubabehi hante hira' hi eo-eo to tumai. Hawa' -ku kutu'u hi rala nono-ra, pai' ku'uki' hi rala pekiri-ra." Hewa toe-mi ponguli' Pue'.


Ug kay ikaw dagaang man lamang, dili mabugnaw ug dili usab mainit, isuka ko ikaw gikan sa akong baba. 	 Jadi', apa' mo'omu' eo-wadi-koi, uma-koi morani', uma wo'o-koi molahe', toe pai' kupepuji' -koi mpai' ngkai rala nganga-ku.


Ug sa pagyahat pa nila sa ilang mga mata, wala silay laing nakita kondili si Jesus lamang. 	 Kamenaa-ra, uma-pi ria hewa to rahilo-e we'i, muntu' Yesus-damo.


Ug sa pagkasunod nga adlaw si Jesus buot moadto sa Galilea. Ug iyang gikahibalag si Felipe ug siya miingon kaniya, "Sumunod ka kanako." 	 Kampeneo-na, Yesus mopatuju hilou hi tana' Galilea. Kako'ia-na me'ongko', hilou-imi mpohirua' -ki Filipus pai' na'uli' -ki: "Tuku' -ama!"


sa dili pagbiya sa atong panagtigum, ingon sa ginabuhat sa pipila, hinonoa sa pagdasig sa usa ug usa, ug ilabina gayud sa makita ninyo nga ang adlaw sa paghukom nagakahiduol na. 	 Neo' tabahakai mogampara hangkaa-ngkania, hewa to rababehi tauna hantongo'. Kana tida-ta morumpu pai' momerohoi ngkanono, peliu-liu-nami hi tempo toi, apa' ta'inca moto neo' rata-imi Pue'.


Ang wala mahigugma kanako dili magabantay sa akong mga pulong; ug ang pulong nga inyong nadungog dili akong kaugalingon, kondili iya sa Amahan nga mao ang nagpadala kanako. 	 Tauna to uma mpoka'ahi' -a, uma-ra mpotuku' lolita-ku. Lolita to ni'epe ngkai Aku', uma ngkai Aku' moto. Ngkai Tuama-ku to mposuro-a.


Ang kahadlok wala diha sa gugma, hinonoa ang hingpit nga gugma nagahingilin sa kahadlok. Kay ang kahadlok may kalabutan sa silot, ug siya nga may kahadlok wala pa mahingpit diha sa gugma. 	 Ane ta'inca mpu'u ahi' Alata'ala hi kita', uma-tapa me'eka' hi Alata'ala. Ahi' -na to gana toe mporohoi nono-ta, pai' uma-tapa me'eka'. Ane tapoka'eka' pehuku' -na Alata'ala, batua-na, ko'ia ta'incai mpu'u ahi' -na hi kita'.


aron wala kaninyoy makaingon nga kamo gibautismohan sa akong ngalan. 	 bona neo' mpai' ria to mpo'uli' kuniu' -koi jadi' topetuku' -ku.


Ug ang Fariseo nahingangha sa iyang pagkakita nga siya wala manghunaw una mokaon. 	 Konce to Parisi toei mpohilo Yesus ngkoni', apa' uma-i leba' mowano ntuku' ada agama-ra.


Dili hinoon tanan kaninyo ang gipahinungdan ko niini; ako nakaila sa mga tawo nga akong gipili; ngani kini mahitabo aron matuman ang kasulatan nga nag-ingon, `Gitindakan ako sa tikod sa tawo nga nagkaon uban kanako. 	 "Napa to ku'uli' -e we'i, uma mpobelahi-koi omea. Ku'inca ami' hema to kupelihi. Tapi' kana madupa' lolita Buku Tomoroli' to mpo'uli': 'Tauna to mpodulu' -ka, hi'a-mi mpai' to jadi' bali' -ku.'


Ug bahin niadtong gikasabod diha sa kasampinitan, kini mao kadto ang makadungog sa pulong, apan ang mga kabalaka dinhi sa kalibutan ug ang kalipay tungod sa mga bahandi magalumos sa pulong, ug kini dili makapamunga. 	 "Hawua' to monawu' hi olo' rui-hawo mpobatuai tauna to mpo'epe Lolita Alata'ala, aga sese' -ra ntora mpenonoi katuwu' -ra hi rala dunia' -wadi, pai' doko' -ra mporumpu rewa dunia' -wadi. Hawe'ea toe mposesei' -ra, alaa-na uma ria po'ohaa' Lolita Alata'ala hi rala nono-ra, pai' uma ria kalaua-na Lolita toe hi katuwu' -ra.


Ug si Jesus mitubag kanila, "Gubaa ninyo kining templo, ug patindugon ko kini sulod sa tulo ka adlaw." 	 Na'uli' Yesus: "Gero-mi-hana Tomi Alata'ala toi, nihilo moto mpai' kadupa' -na rala-na tolu eo kuwangu nculii'."


Kay ang sala dili magagahum diha kaninyo, sanglit dili man kamo ilalum sa kasugoan kondili ilalum sa grasya. 	 Apa' kita', uma-tapa nakuasai jeko'. Apa' uma-tapa tehoo' hi Atura Pue'. Ncarumaka kabula rala-na Alata'ala-ta-damo.


Kini aron matuman ang pulong nga gisulti ni Jesus sa iyang pagpasabut mahitungod sa paagi sa kamatayon nga iyang pagakamatyan. 	 (Toi majadi' bona madupa' napa to na'uli' Yesus mpolowa beiwa mpai' kamate-na.)


kay pinaagi sa imong mga pulong pagamatarungon ikaw, ug pinaagi sa imong mga pulong pagahukman ka sa silot." 	 Apa' ngkai lolita-ta moto-hawo mpai', rabotuhi kamasala' -ta ba kamonoa' -ta."


Ug sila nanglakaw ug nagwali nga kinahanglan maghinulsol ang mga tawo. 	 Ka'oti-na Yesus mpotudui' ana'guru-na to hampulu' rodua toera, me'ongko' -ramo hilou mpotudui' tauna bona medea-ra ngkai jeko' -ra.


pinaagi sa pagdili kanamo sa pagsulti ngadto sa mga Gentil aron kini mangaluwas-- aron sa kanunay magapuno sil sa gidaghanon sa ilang mga sala. Apan ang kapungot sa Dios nahiabut ra gayud kanila sa katapusan! 	 Apa' ralawa' -lawa' ncuu ohea-kai bona ngalai' neo' kiparata kareba to mpokeni kalompea' hi tauna to bela-ra to Yahudi Jadi', ngkai hawe'ea gau' -ra to Yahudi toe, melabi rahi-mi jeko' -ra, pai' ka'omea-na mporata-ramo roe Alata'ala.


sila mangamatay sa sulab sa espada, ug pagabihagon sila ngadto sa tanang kanasuran; ug ang Jerusalem pagayatakan sa mga Gentil, hangtud matuman na ang mga panahon sa mga Gentil. 	 Ria-ra mpai' to jadi' konia' piho'. Ria-ra to ratawani pai' rapatau' hi humalili' dunia'. Pai' ngata Yerusalem toi ralisa tauna to bela-ra to Yahudi, duu' -na hudu tempo to napakatantu-raka Pue' Ala.


Busa ang mga sacerdote nga punoan ug ang mga Fariseo mipatigum sa Sanhedrin ug miingon, "Unsa may atong buhaton? Kay kining tawhana nagahimog daghang mga milagro. 	 Toe pai' to Parisi hante imam pangkeni mpobabehi porumpua bohe hante topohura agama to ntani' -na. Ra'uli': "Napa-koiwo to kana tababehi? Apa' wori' mpu'u tanda mekoncehi to nababehi-e.


Ang siyudad nahimutang nga kuwadrado, ang iyang gitas-on sama sa iyang gilapdon; ug pinaagi sa iyang barahan, iyang gisukod ang siyudad, ug kini mga duha ka libo ug upat ka gatus ka kilometro; parihas ang iyang gitas-on ug ang gilapdon ug ang kahabugon. 	 Ngata toe mosulapa' opo'. Langa-na pai' tibaa' -na hibalia. Nahuka' ngata toe hante lua' pohuka' -na: langa-na roncobu opo' atu kilomete. Tibaa' pai' kalangko-na hibalia hante langa-na.


Kay ang Dios dili Dios sa kasamok, kondili sa kahusay. 	 Apa' konoa Alata'ala, bona tiapa' pogampara-ta, uma napokonoi to moguriwo'. Toe-mi atura to ratuku' hi hawe'ea pogamparaa to Kristen hi butu-butu ngata.


Mga boang! Dili ba ang naghimo sa gawas nga bahin naghimo man usab sa kinasulorang bahin? 	 Wojo mpu'u-koi! Ha woto-ta-wadi to napajadi' Pue'? Ha uma napajadi' wo'o nono-ta?


Ug tapus sa tulo ka tuig, mitungas ako ngadto sa Jerusalem aron sa pagpakigkita kang Cefas, ug mipabilin ako uban kaniya sulod sa napulog lima ka adlaw. 	 Tolu mpae ngkai ree, pai' lako' hilou-ada hi Yerusalem bona mpencuai' Petrus, mo'oha' -a dohe-na romingku kahae-na.


aron kita mamatarung pinaagi sa iyang grasya ug mahimong mga manununod sa kinabuhing dayon sumala sa ginalauman. 	 Patuju-na Alata'ala mpobabehi toe, bona ngkai kabula rala-na napomonoa' -tamo hi poncilo-na, duu' -na mporata-ta katuwua' to lompe' duu' kahae-hae-na, hewa to najanci hi hawe'ea tauna to napo'ana'.


Sila nga adunay mga agalon nga magtotoo kinahanglan dili magmanginsayon kanila tungod lamang kay kini sila tuod mga igsoon man; hinonoa kinahanglan magalabi pa ka maayo ang ilang pag-alagad, sanglit sila nga magapahimulos sa ilang mga pag-alagad mga igsoon ra man ug mga hinigugma. 	 Ane rapa' -na maradika-ra to Kristen wo'o-i-hawo, neo' ra'uli' hewa toi: "Uma mingki' kutuku' hawa' -na, apa' hingka ompi' -ku moto-i-hawo hi rala Pue'." Agina kaloo-lompea' lau-di pongkamu-ra bago maradika-ra, apa' maradika to rapobago-ki toe, ompi' hampepangalaa' -ra to rapoka'ahi'.


Apan si Herodes nga gobernador, nga gibadlong niya tungod kang Herodias nga asawa sa igsoon niya ni Herodes, ug tungod sa tanang dautang butang nga nabuhat ni Herodes, 	 Pai' nakamaro wo'o kasalaa' -na Herodes Antipas, topoparenta hi tana' Galilea, apa' Herodes mpo'ago pai' mpotobine Herodias, tobine ompi' -na moto. Yohanes mpokamaro-i sabana gau' -na toe, pai' sabana hawe'ea gau' -na to dada'a ntani' -na.


hinoon ang sala diha na sa kalibutan sa wala pa ang kasugoan, apan ang sala dili pagaisipon diin wala ang kasugoan. 	 Owi, kako'ia-na ria Atura Pue' to naparata Musa, mojeko' moto hawe'ea manusia'. Aga ane uma ria atura to rawai' -raka manusia', uma-ra ma'ala ratuntu' ngkai jeko' -ra.


nga tungod niana misaad siya uban sa panumpa nga iyang ihatag kaniya ang bisan unsang butang nga pangayoon niya. 	 Nakeni kagoe' -na rahi, mojanci pai' mosumpa-i hi toronaa toei, na'uli' -ki: "Napa-napa to nuperapi', bate kuwai' -ko!"


Apan aron sa paglikay sa tintal sa pakighilawas, ang matag-usa ka lalaki kinahanglan magabaton ug iyang kaugalingong asawa, ug ang matag-usa ka babaye magabaton ug iyang kaugalingong bana. 	 Aga aku' mpo'uli', agina tomane mpotobine tobine-na moto-hawo, pai' tobine mpotomane tomane-na moto, bona neo' ria to mogau' sala' hewa to lalau.


Busa, ayaw na kamo pagkabalaka nga manag-ingon, `Unsa may among kan-on? o `Unsa may among imnon? O `Unsa may among ibisti?` 	 "Toe pai' ku'uli' -kokoi: neo' -koi me'eka' ba mpo'uli': `Napa-le' to takoni' pai' to ta'inu-e? Napa-le' to tapohea-e?'


Ug si Sostenes, ang pangulo sa sinagoga, gidakop nilang tanan, ug siya ilang gipanagbunalan atbang sa hukmanan. Apan si Galion wala lamang magkabana niini. 	 Hi mali tomi pobotuhia toe, ntodea mpohoko' Sostenes, hadua pangkeni tomi posampayaa, pai' -i raweba'. Aga Galio uma mposaile' babehia-ra toe.


Ug si Jesus mitubog kaniya, Nahisulat na: `Maoy simbaha ang Ginoo nga imong Dios, ug siya lamang mao ang alagara.`" 	 Natompoi' Yesus: "Hi rala Buku Tomoroli' te'uki' hewa toi: `Kana mepue' -ta hi Pue' -ta, Pue' Ala. Muntu' Hi'a-wadi to natao tapengkorui.'"


sa ngalan sa Ginoong Jesus, batok sa tawo nga nagabuhat sa maong butang. Inigkatigum ninyo, ug anaa ang akong espiritu, uban sa gahum sa atong Ginoong Jesus, 	 Nau' molaa-a ngkai koi' ompi', aga nono-ku ria moto dohe-ni, pai' ria moto kuasa-ku mpohawai' -koi, hewa to ria moto-a hi laintongo' -ni. Jadi', hante kuasa to nawai' -ka Pue' Yesus Kristus, kuponoa': tauna to hewa toe gau' -na kana rahuku'. Ane moromu-koi mpai' pai' nono-ku ria moto dohe-ni, kuperapi' bona hante kuasa Yesus Pue' -ta,


Nan, nganong magahukom ka man sa imong igsoon? O ikaw, nganong magatamay ka man sa imong igsoon? Kay kitang tanan moatubang ra unya sa hukmanan sa Dios; 	 Jadi', neo' -ta mposalai' ompi' hampepangalaa' -ta. Pai' neo' wo'o-ta mporuge' ompi' hampepangalaa' -ta. Apa' bate rata mpai' tempo-na, Alata'ala mohura hi pohuraa pobotuhia-na, pai' hawe'ea-ta kana mokore hi nyanyoa-na.


nga nagalipay kanamo sa tanan namong kasakit, aron kami makahimo sa pagpalipay kanila nga anaa sa bisan unsang kasakit, pinaagi sa kalipay nga pinaagi niini kami ginalipay sa Dios. 	 Narohoi nono-kai hi rala butu nyala kasusaa' to mporumpa' -kai, bona hante karohoa to kitarima ngkai Hi'a toe, ma'ala wo'o-kai mporohoi nono doo to hi rala kasusaa' ba napa-napa.


Si Pilato mitubag, "Ang gikasulat ko na, gikasulat ko na." 	 Na'uli' Pilatus: "Napa to ku'uki', bate-nami!"


Usa niana ka adlaw nga igpapahulay, sa nahisulod siya aron sa pagkaon didto sa balay sa usa ka punoan nga Fariseo, siya ilang gipaniiran. 	 Hangkani nto'u Eo Sabat, Yesus hilou ngkoni' hi tomi hadua pangkeni to Parisi. Bula-na hi ree, ralelemata-i mpopali' sala' -na.


Sama kini sa usa ka tawo nga mobiya sa iyang balay ug mopanaw tapus makahatag ug kagahum ngadto sa iyang mga ulipon, sa matag-usa diha sa iyang kaugalingong bulohaton, ug tapus makahatag sa magbalantay sa pultahan sa sugo sa pagtukaw. 	 Ane rata nculii' -apa mpai', kajadi' -na hewa lolita rapa' tohe'i. Hadua pue' tomi mopatuju hilou hi ngata to molaa. Kako'ia-na me'ongko', nahubui pahawaa' -na mpewili' tomi-na, hore-hore nawai' -ra bago-ra. Hi tompodoo wobo' na'uli' -ki: `Mo'inga' -inga' -koe'!'


Ug sila miingon kaniya, "Sa Betlehem sa Judea, kay mao man kini ang nahisulat pinaagi sa profeta, nga nag-ingon: 	 Ratompoi' -i hewa toi: "Hi ngata Betlehem tana' Yudea. Ki'inca toe, apa' ria Lolita Pue' to na'uki' hadua nabi owi-e. Na'uli' Pue':


Tapus niini siya miingon sa iyang mga tinun-an, "Mangadto kita pag-usab sa Judea." 	 Timpaliu ro'eo toe-di, pai' lako' na'uli' -raka ana'guru-na: "Kita-mi hilou nculii' hi tana' Yudea."


"Busa, ayaw kamo pagkahadlok kanila; kay walay tinabonan nga dili pagaukban, o tinagoan nga dili mahibaloan. 	 "Aga nau' wae, neo' nipoka'eka' tauna to mpo'ewa-koi. Apa' hawe'ea kehi-ra to tewunii' bate kahiloa mpai'. Hawe'ea to hi rala nono-ra bate telohu mpai'.


Ingon man usab, usa ka Levita, sa paghiabut niya sa maong dapit ug nakakita kaniya, didto siya moagi sa pikas. 	 Wae wo'o, hadua topobago hi Tomi Alata'ala liu hi ree. Kanahilo-na tauna to weho toei, napelelii' wo'o-i-wadi-hawo pai' -i kaliliu.


Kini siya dili mao ang kahayag, hinonoa siya mianhi aron sa pagpanghimatuod mahitungod sa kahayag. 	 Yohanes, bela-hawo hi'a baja toe-e. Pai' -i tumai, mpopalele baja toe hi hawe'ea tauna.


aron matuman ang pulong nga gisulti ni Isaias nga profeta, nga nag-ingon: Ginoo, kinsa ba ang nakatoo sa ilang nadungog gikan kanamo, ug kang kinsa ba gikapadayag ang bukton sa Ginoo?" 	 Jadi', madupa' -mi lolita nabi Yesaya owi to mpo'uli': Pue', uma hema to mpangala' kareba to kikeni. Nau' nupopohiloi-ra kabaraka' -nu, uma oa' rapangalai'."


Kon magadumili man gayud siya sa pagpaminaw kanila, isumbong siya sa iglesia; ug kon dili gihapon siya maminaw bisan pa sa iglesia, nan, isipa siya nga usa ka Gentil ug maniningil sa buhis. 	 Ane uma-i dota mpangala' lolita sabi' toera, bua' -imi hi hawe'ea ompi' hampepangalaa'. Ane uma oa' napangalai' nau' hawe'ea ompi' hampepangalaa' mpoparesai' -i, pelele' lau-imi-hana, taponcawa hewa tauna to uma mpo'incai Alata'ala lau-imi, pai' hewa tauna to dada'a kehi-ra.


Nahibalo kita nga matarung ang hukom sa Dios batok sa mga nagabuhat sa maong mga butang. 	 Ta'inca moto-mi ompi', ane Alata'ala mpohuku' tauna to mogau' dada'a hewa toe, pobotuhi-na bate makono. Aga uma ria huraa-ta mposalai' doo-ta, apa' ane tasalai' doo-ta, hibalia woto-ta moto-mi to tasalai' -e, bo hewa toe wo'o-wadi-hawo gau' -tae. Jadi', uma mpu'u ria ohea-ta mpe'arai' sala' -ta.


Isulti ko kini kaninyo, mga igsoon, nga ang unod ug dugo dili magapanunod sa gingharian sa Dios, ug ang madunot ra dili magapanunod sa mga butang nga walay pagkadunot. 	 Ompi' -ompi', patuju-ku hewa toi: woto-ta hi dunia' toi rapajadi' ngkai ihi pai' raa'; uma-ta mpai' ma'ala mo'oha' hi rala Kamagaua' Alata'ala to hi suruga hante woto-ta to hewa toi. Uma-ta ma'ala mo'oha' hi suruga hante woto-ta to bisa mate toi, apa' uma-hana ria kamatea hi ria.


"Kay sulod na lamang sa diyutayng panahon, ang usa nga taliabut magaabut na ug dili magalangan; 	 Uma-pi mahae, madupa' Lolita Alata'ala to mpo'uli': Bate tumai-ile to tumai-e, uma-ipi mahae rata, uma-i leba' ntalu'aa'.


Sumala sa grasya sa Dios nga gikahatag kanako, maingon sa usa ka batid nga magtutukod, ako mao ang nagpahimutang sa patukoran, ug ang laing tawo mao ang magatukod ibabaw niini. Apan magbantay hinoon ang matag-usa kon unsaon niya sa pagtukod ibabaw niini. 	 Ngkai kabula rala-na Alata'ala, na'ongko' -a jadi' suro-na, pai' aku' -mi to lomo' -na mpokeni Kareba Lompe' hi koi'. Ma'ala-mi ta'uli', aku' hewa topobabehi tomi to pante, aku' -mi to lomo' -na mpohu'a parawatu, pai' to ntani' -na mpokaliliu mpowangu hi lolo parawatu to kuhu'a-mi toe. Aga butu dua tauna kana mpelompehi pobago-na mpokamu bago Pue', hewa hadua topobabehi tomi kana mpelompehi beiwa-i mpowangu tomi.


Busa, pagbantay kamo pag-ayo sa inyong paggawi, dili ingon nga mga boangboang kondili ingon nga mga masinabuton, 	 Toe pai' kana tapelompehi po'ingku-ta: neo' hewa tauna to wojo, agina mo'ingku-ta hewa tauna to monoto nono-ra.


napulog-duha ka libo sa banay ni Simeon, napulog-duha ka libo sa banay ni Levi, napulog-duha ka libo sa banay ni Isacar, 	 Ngkai muli Simeon, hampulu' roncobu. Ngkai muli Lewi, hampulu' roncobu. Ngkai muli Isakhar, hampulu' roncobu.


Apan ang usa mitubag sa pagbadlong kaniya, "Wala ba ikaw mahadlok sa Dios, nga anaa ka man unta sa mao rang silot? 	 Aga to hadua-i-hana mpotanee' doo-na, na'uli' -ki: "Ha uma-ko me'eka' -e? Uma-ko mengkoru hi Alata'ala-e? Rahuku' mate omea-ta toi-e.


kining maong Jesus nga gipanugyan tuman sa gimbut-an nga laraw ug sa nahibaloan nang daan sa Dios, kini siya inyong gilansang sa krus ug gipatay pinaagi sa mga kamot sa mga tawong malinapason. 	 Yesus toe ratonu hi koi', pai' -i nipatehi, nitonu hi tauna to dada'a bona raparika'. Ntaa' to jadi' toe, bate ntuku' hawa' to napakatantu ami' -mi Alata'ala, apa' na'inca ami' napa to kana majadi'.


Busa si Pilato mipakanaug sa iyang hukom nga itugot ang ilang gipangayo. 	 Napomonoa' -mi Pilatus bona Yesus rahuku' mate, ntuku' pomperapia' -ra.


Ah, nahibalo na ako unsay akong buhaton aron dawaton ako sa mga tawo ilang mga puloy-anan kon palagputon na ako gikan sa akong pagkapiniyalan.` 	 Ngkai ree na'uli': `Aa, ria akala-ku! Apa' neo' raleso' -ama ngkai bago-kue, agina mpali' ncala' -a bale-ku wori' -wori', bona hira' mpai' mpotarima-a hi tomi-ra.'


Apan si Pablo miingon kanila, "Kami nga mga tawong Romanhon, sa wala lamay husay, ilang gibunalan sa atubangan sa kadaghanan ug gibanlud sa bilanggoan; ug karon ila ba lamang diay kaming buhian sa tago? Dili mahimo! Kinahanglan sila gayud ang mangunay sa pag-anhi sa pagpagula kanamo." 	 Aga na'uli' Paulus hi polisi toera: "Kai' tohe'i to Roma-kai. Ko'ia-di rapohurai kara-kara-kai ntuku' atura poparenta Roma, ncaliu raweba' -maka-kaina hi mata ntodea pai' ratarungku'. Hiaa' wae-e lau doko' rapopalai bongo wo'o-makai. Uma-kai dota! Uli' -raka retu, bate hira' moto-rawo to tumai mpobahaka-kai."


Ug unya ang mga apostoles ug ang kaigsoonan nga didto sa Judea nakadungog nga ang mga Gentil usab midawat sa pulong sa Dios. 	 Ngkai ree, suro Pue' Yesus hante ompi' -ompi' hampepangalaa' to hi tana' Yudea mpo'epe karia-ra to bela-ra to Yahudi mpotarima wo'o-ramo-rawo Lolita Alata'ala.


Ug siya gikataw-an nila nga nasayud nga kini patay na. 	 Mpo'epe toe, rapotawai-i-wadi, apa' ra'inca kamate-na mpu'u-mi.


ug ang mga profeta makamaong mopugong sa ilang kaugalingong mga espiritu. 	 Nabi to mpohowa' lolita Alata'ala mpokuasai woto-na moto-i: nakule' mololita pai' mento'o mololita ntuku' konoa-na.


Sa pagkatinuod dinhi niining maong payag kita nagapanghupaw sa atong pagpangandoy nga unta kasapawan na kita nianang atong langitnong puloy-anan, 	 Bula-ta tuwu' -pidi hi dunia' toi, ntodohaka-ta pai' mpokahina-ta woto-ta to bo'u hi suruga.


Ug siya may igsoong babaye nga ginganlan si Maria, nga milingkod sa tiilan sa Ginoo ug nagpatalinghug sa iyang mga pulong. 	 Ria wo'o ompi' -na Marta, tobine wo'o-wadi, hanga' -na Maria. Maria toei mohura mohu' hi witi' -na Yesus ntora mpe'epei lolita-na.


Kon sa uban giisip ako nga dili apostol, kaninyo apostol gayud ako; kay kamo sa inyong pagkakinabig mao man ang timri sa akong pagka-apostol. 	 Nau' tau ntani' -na uma mpangaku' ka'aku' -na suro Pue' Yesus, aga koi' ompi', kana nipangaku' oa'. Apa' aku' -mi to mpokeni Kareba Lompe' rata hi ngata-ni. Pepangala' -ni hi Pue' Yesus mpakanoto ka'aku' -na mpu'u suro-na.


Ug si Jesus miingon sa iyang mga tinun-an, "Ang mga pagpanulay sa paghimog sala magaabut gayud hinoon; apan alaut ang tawo nga pinaagi kaniya magaabut kini! 	 Yesus mpololitai ana'guru-na, na'uli': "Bate ria to mpopanawu' tauna alaa-ra mojeko'. Aga silaka-ra tauna to mepanawu' toera!


Ang Anak sa Tawo magapadala unya sa iyang mga manolunda, ug ilang tapukon ug hakuton pagawas sa iyang gingharian ang tanang hinungdan sa pagpakasala ug ang tanang mga magbubuhat ug kadautan, 	 Aku' Ana' Manusia' mpohubui mala'eka-ku hilou mporumpu hawe'ea to dada'a pai' hawe'ea to mepahala'nawu' ngkai laintongo' ntodea-ku.


Ug dihadiha mitang-on ang iyang talinugo, ug gibati niya diha sa iyang lawas nga siya naayo na gikan sa iyang sakit. 	 Wae kanaganga-na, hampinisi mata mentoda' -mi poraa' -na. Ncaliu na'inca kamo'uri' -nami.


Dili ba sa pagkatinuod siya nagasulti niini alang sa atong kaayohan? Sa pagkatinuod kini gisulat alang sa atong kaayohan, aron ang magdadaro magadaro nga may paglaum, ug ang maggigiuk kinahanglan magagiuk nga may paglaum sa pagpakaambit ug bahin sa abut. 	 Ba kita' -di to natoa' rapa' lolita-na toe-e. Lolita to te'uki' owi toe, bate mpobelahi kita'. Tauna to mpobago ba napa-napa, hewa rapa' -na tauna to molia' ba tauna to momanyu, masipato' lia-i ncarumaka mporata bagia ngkai wua' bago-na.


Ug didto sa Jerusalem may nanagpuyo nga mga Judio, mga tawong masimbahon gikan sa tanang kanasuran ubos sa langit. 	 Nto'u toe wo'o-hawo, ria hi Yerusalem wori' to Yahudi ngkai ngata humalili' dunia'. Tauna tohe'era paka' to mengkoru hi Pue' Ala.


Ug nakita ko ang daw morag usa ka dagat nga bildo nga sinaktan ug kalayo, ug sa daplin niining dagat nga bildo ang mga nanagpakadaug batok sa mapintas nga mananap ug sa iyang larawan ug sa numero sa iyang ngalan, nanagtindog sila nga may mga alpa sa Dios diha sa ilang mga kamot. 	 Pai' kuhilo to hewa tahi' kawela' -na, hiloa-na hewa kaca mogalo apu. Pai' hi wiwi' tahi' to hewa kaca toe kuhilo wori' tauna mokore. Tauna toera, tauna to mpodagi binata to dada'a toei, apa' oja' -ra mponyompa-i, oja' -ra mponyompa pinotau-na ba mpotarima tanda angka to mpotandai hanga' -na. Tauna topedagi toera mokore hi wiwi' tahi' to hewa kaca toe, ngkakamu kasapi to nawai' -raka Alata'ala.


Ug sa nakahaling na silag kalayo sa taliwala sa hawanan sa tugkaran ug nanglingkod libut niini, si Pedro usab milingkod uban kanila. 	 Hi laintongo' berewe, rapobaa apu raponerui, pai' Petrus hilou wo'o-hawo mohura dohe-ra mpotololiki apu.


Tan-awa usab ang mga sakayan; bisan tuod sila dagku kaayo ug ginapatulin sa makusog nga mga hangin, sila ginapalisoliso sa usa ka gamay nga bansalan ngadto sa bisan diin sumala sa tinguha sa nagapangolin. 	 Wae wo'o kapal hi tahi': nau' hewa apa-mi kabohe-na pai' nawui ngolu' to bohe, kapal toe rapopomako' hiapa konoa pangkeni-na hante kaju to kedi' -wadi to rahanga' poguli'.


Kini maoy maayo ug pagakahimut-an sa panan-aw sa Dios nga atong Manluluwas, 	 Posampaya to hewa toe-mi to lompe', pai' to napokono Alata'ala, Magau' Tompohore-ta ngkai huku' jeko' -ta.


ug sa Pangasaw-onon gitugot ang pagbistig lino nga manipis, masidlak, ug maputli"-- 	 Rawai' -i pohea to moluha', to bula ngea' pai' meringkila'."


Ug nakakita kaniya ang tanang nanagpuyo sa Lida ug sa Saron, ug sila nangakabig ngadto sa Ginoo. 	 Hawe'ea tauna hi ngata Lida pai' hi Saron mpohilo kamo'uri' -nami, pai' mepangala' -ramo hi Pue' Yesus.


Samtang si Pedro nagsulti pa niini, ang Espiritu Santo mikunsad diha sa tanan nga nakadungog sa pulong. 	 Bula-na mololita-pidi Petrus, hompo-mi Inoha' Tomoroli' mpokahompoi hawe'ea tauna to mpo'epe lolita-na.


Ug siya mitubag kanila, "Nganong gipangita pa man ako ninyo? Wala ba diay kamo mahibalo nga kinahanglan anhi gayud ako sa balay sa akong Amahan?" 	 Na'uli' -raka: "Ha napa pai' nipali' -a? Ha uma ni'incai kana hi rala tomi Tuama-kua?"


Ug sila gipasidan-an niya nga nag-ingon, "Bantayi ug likayi baya ninyo ang igpapatubo sa mga Fariseo ug ang igpapatubo ni Herodes." 	 Yesus mpololitai-ra hante hanyala walatu, na'uli': "Pelompehi-koi, mo'inga' -inga' hi ragi-ra to Parisi pai' ragi Magau' Herodes!"


sanglit dili man kini mosulod sa iyang kasingkasing kondili nganha man lamang sa iyang tiyan, ug busa igaitsa ra sa gawas?" (Sa ingon niana iyang gipahayag nga malinis diay ang tanang kan-onon.) 	 Apa' pongkoni' toe, uma mesua' hi rala nono-ta. Mesua' hi ta'i-ta-wadi, pai' ngkai ree kaliliu tatadi." Hante lolita-na toe, Yesus mpakanoto ka'uma-na ria pongkoni' to rapalii'.


Apan sila miingon, "Dili lang hinoon pag-iatol sa fiesta, kay tingali unyag mahitabo ang kaguliyang sa mga tawo." 	 Agina neo' ulu tahoko' -i nto'u eo bohe, nee-neo' mpai' bara' ntodea."


Ug sa iglesia sa Antioquia didtoy mga profeta ug mga magtutudlo nga mao sila si Bernabe, si Simeon nga ginganlan ug Niger, si Lucio nga taga-Cirene, si Manaen nga kanhi sakop sa panimalay ni Herodes nga gobernador, ug si Saulo. 	 Hi olo' topetuku' Yesus to hi Antiokhia, ria ba hangkuja dua nabi pai' guru to mpokeni Lolita Pue', hanga' -ra: Barnabas; Simeon to ra'atu Nto'eta; Lukius to ngkai ngata Kirene; Menahem to rapokakama dohe Magau' Herodes Antipas; pai' Saulus.


Kini sila maoy mga buling diha sa inyong mga kombira sa gugma, nga sa walay pagkaikog managhudyaka sa pag-inom-kaon sa walay pagtagad sa uban gawas sa ilang kaugalingon lamang; kini sila mga panganud nga walay dalang ulan, nga ginataral sa hangin; kini sila larag nga mga kahoy nga walay mga bunga, makaduha pil-a ang pagkapatay, nangaibot; 	 Hi poromua-ni, guru to boa' toera ngkoni' moto hangkaa-ngkania hante koi', ntani' hewa doo-ni moto, aga me'eai' lia kehi-ra. Mokalila' -ra-damo ngkoni' hi poromua-ni nakeni kajampa-ra, pai' -ra mpenonoi woto-ra moto-wadi. Hira' toe hewa limu' to motiti aga uma ngkeni uda, apa' waro wae-wadi nawui ngolu'. Hira' hewa kaju to uma mowua' hi tempo-na, toe pai' rawuka lau-mi, alaa-na bangi.


Ug sa nagkahiduol na siya sa pultahan sa lungsod, tan-awa, dihay giyayongan paingon sa gawas nga usa ka minatay nga bugtong anak nga lalaki sa usa ka inahan nga balo, ug ang usa ka dakung panon sa katawhan gikan sa lungsod mikuyog sa babaye. 	 Mohu' -ramo hi wobo' wuntu ngata, rahilo-rawo wori' tauna mehupa' ngkai rala ngata, mpokowa' tomate. Tomate toei, hadua kabilasa, ana' hadudua, tina-na balu-mi. Wori' pue' ngata mpodohei tina-na hilou hi daeo'.


Apan siya mitubag kanila, "Ang akong inahan ug ang akong mga igsoon mao kadtong magapatalinghug sa pulong sa Dios ug magatuman niini." 	 Tapi' Yesus mpo'uli' -raka: "Ane to kupotina pai' to kupo'ompi' -le, tauna to mpo'epe pai' mpotuku' Lolita Alata'ala."


Apan didtoy mga bote gikan sa Tiberiades nga nahidunggo duol niadtong dapit diin nanagpangaon gani silag tinapay tapus makapasalamat ang Ginoo. 	 Ngkai ree, rata wo'o tauna ngkai ngata Tiberias hi rala sakaya-ra, pai' -ra mencore mohu' hi pongkonia' -ra ntodea wengi, to mpokoni' roti to nagane' Pue' Yesus.


nga mga ginabantayan sa gahum sa Dios pinaagi sa pagtoo alang sa kaluwasan nga andam na aron igapadayag unya sa kinaulahiang panahon. 	 Hawe'ea toe ompi', bate nipobagia, apa' mepangala' -mokoi hi Alata'ala pai' napewili' -koi hante baraka' -na bona mporata-koi mpai' kalompea' to rodo ami' -mi nawai' -kokoi hi Eo Kiama.


ug sa pagbaton sa kagahum sa pagpagulag mga yawa. 	 Pai' kuwai' -koi kuasa mpopalai seta."


Kinahanglan inyong mahibaloan kini, una sa tanan, nga walay profesiya diha sa kasulatan nga arang kahimoan sa kinaugalingon nga pagpanabut, 	 Aga to meliu lia ngkai hawe'ea, kana nikiwoi tohe'i: napa to ra'uki' nabi toe, uma ma'ala tabatuai ntuku' konoa-ta moto.


oo, Amahan, kay kana mao man ang imong maloluy-ong pagbuot. 	 apa' wae-mi konoa-nu Mama.


Ug sa diha nga igatugyan na kamo nila, ayaw kamo pagkalibog kon unsaon ninyo pagsulti o unsay inyong igasulti, kay ang inyong igasulti igahatag ra kaninyo niadtong taknaa; 	 "Ane rakeni-koi hilou hi topohura, neo' -koi me'eka' ba napa-mi mpai' to ni'uli' -raka ba beiwa petompoi' -ni. Apa' nto'u toe mpai', Alata'ala moto mpo'uli' -kokoi napa to masipato' ni'uli'.


Ug sa adlaw nga gitagal, si Herodes misul-ob sa iyang harianong bisti, milingkod sa iyang trono, ug mihatag kanilag usa ka pakigpulong. 	 Jadi', hi eo to rapakatantu, Herodes mpo'unco' pohea kamagaua' -na pai' mohura hi pohuraa kamagaua' -na, pai' -i mololita hi ntodea.


Apan ang Ginoo mibarug tupad kanako ug ako iyang gilig-on, aron pinaagi kanako ang pulong igasangyaw sa hingpit, ug ang tanang mga Gentil managpakadungog niini. Busa giluwas ako gikan sa baba sa leon. 	 Aga nau' uma ria doo-ku to mpodohei-a, Pue' tida oa' mpodohei-a. Nawai' -a karohoa mpohudu bago-ku mpopalele Kareba Lompe', bona hawe'ea tauna to bela-ra to Yahudi ma'ala mpo'epe. Ka'omea-na, nabahaka-a ngkai pale-ra to doko' mpopatehi-a.


apan nga karon gikapadayag na, ug pinaagi sa mga sinulat sa mga profeta gikabutyag na ngadto sa tanang kanasuran, sumala sa gimbut-an sa Dios nga dayon, aron sa pagmando kanila ngadto sa pagkamasinugtanon sa pagtoo-- 	 Tapi' tempo toi, Kareba Lompe' toe rapopehuwu-mitaka. Ntuku' parenta-na Alata'ala to Tuwu' duu' kahae-hae-na, Kareba Lompe' toe raparata hi hawe'ea tauna hante sura nabi owi, bona hawe'ea tauna ma'ala mepangala' pai' mengkoru hi Hi'a.


Ug sila mitubag nga nag-ingon, "Si Juan nga Bautista kono; apan ang uban nagaingon nga si Elias kono; ug ang uban pa, nga kono usa sa mga karaang profeta nabanhaw." 	 Ratompoi': "Ria to mpo'uli' Yohanes Topeniu' -ko tuwu' nculii'. Aga ria wo'o to mpo'uli' nabi Elia-ko. Ria wo'o to mpo'uli' Iko hadua nabi to owi tuwu' nculii'."


Ug kini sila miuna ug didto maghulat kanamo sa Troas, 	 Jadi', karata-kai hi tana' Makedonia, to pitu toera meri'ulu ngkai kai', mpopea-kai hi ngata Troas.


Ug sa ilang pagkadungog niini, nanagdungan sila sa pagpatugbaw sa ilang mga tingog ngadto sa Dios ug miingon, "Gamhanang Ginoo, ikaw mao ang nagbuhat sa langit ug sa yuta ug sa dagat ug sa tanang butang nga anaa kanila; 	 Kara'epe-na doo-ra lolita tohe'e, mekakae-ramo hangkaa-ngkania hi Alata'ala, ra'uli': "Pue', Iko to mpajadi' langi', dunia' pai' tahi' hante hawe'ea ihi' -na.


Busa gidawat nila ang kuwarta ug ilang gibuhat ang gitudlo kanila, ug kining maong asoy nasangyaw ngadto sa mga Judio hangtud niining mga adlawa. 	 Radoa-mi-rawo tantara doi toe, pai' ra'uli' hewa to oti ratudui' -raka. Duu' rata hi eo tohe'i, motote oa' lolita toe hi to Yahudi.


Unya si Herodes nga gobernador nakadungog mahitungod sa tanang nangahimo; ug siya nalibog kay giingon man ugod sa uban nga kono si Juan gibanhaw gikan sa mga patay, 	 Nto'u toe, topoparenta hi Galilea, Herodes Antipas. Kana'epe-na Herodes hawe'ea to nababehi Yesus toe, napoka'ingu' lau-mi. Apa' ria to mpo'uli': "Yesus toei lou, Yohanes Topeniu' tuwu' nculii' -imi."


Human sa makusog nga pagsiyagit, ug tapus makapalubag ug makapalit-ad sa bata sa hilabihan gayud, ang espiritu migula kaniya, ug ang bata daw patay, nga tungod niana ang kadaghanan kanila nanag-ingon, "Patay na siya." 	 Pe'au-nami ana' toei, kakapadi-padi woto-na, pai' malai-mi anudaa'. Kamalai-na anudaa', uma-pi molengo ana' toei, hewa tomate-imi, alaa-na wori' to mpo'uli': "Mate-imi!"


Si Jesus miingon kanila, "Pagdala kamo diri nianang mga isda nga inyong nakuha." 	 Na'uli' Yesus mpo'uli' -raka: "Keni-mi tumai ba hangkuja ma'a uru woko' jala' -nie."


"Ang matag-usa nga mobulag sa iyang asawa ug mangasawag lain, nakapanapaw; ug ang mangasawa sa babayeng binulagan sa bana, nakapanapaw. 	 "Hema to mpogaa' -ki tobine-na pai' ncamoko hante tobine ntani' -na, mobualo' -i-hana. Pai' tauna to mpotobine kabulisa doo, mobualo' wo'o-i-hawo.


Ug dihay mga Fariseo nga miduol kaniya, ug aron sa pagsulay kaniya gipangutana siya nila nga nanag-ingon, "Alang sa usa ka lalaki, uyon ba sa kasugoan ang pagpakigbulag niya sa iyang asawa?" 	 Ria ba hangkuja dua to Parisi rata mpali' kedo'. Rapekune' -i: "Ntuku' atura agama-ta, ba ma'ala moto-hawo tomane mpogaa' -ki tobine-nae?"


Karon dihay pito ka mga magsoon nga lalaki. Ang kamagulangan nangasawa ug unya namatay nga walay mga anak; 	 Jadi', ria pitu ntali ompi', paka' tomane. To ulumua' motobinei, mate-i hante uma ria ana' -na.


Gihatag ko kanila ang imong pulong; ug sila gidumtan sa kalibutan kay dili man sila iya sa kalibutan, maingon nga ako dili iya sa kalibutan. 	 Kuparata-miraka lolita-nu, alaa-na tauna to uma mepangala' mpokahuku' -ra, apa' bela-ra doo-ra, hewa Aku' wo'o bela-a doo-ra to uma mepangala'.


Nganong mangutana pa man ikaw kanako? Pangutan-a lang ang nanagpakadungog kanako, kon unsa ang akong gisulti kanila; sila nahibalo kon unsay akong gisulti." 	 Jadi', napa pai' nupekune' -ae? Pekune' moto-ra-kowo to mpo'epe-a metudui'. Ra'inca moto mpai' napa to ku'uli'."


Ug ang babaye, sa hingbaloan niya ang nahitabo kaniya, miduol nga nahadlok ug nagkurog ug mihapa sa iyang atubangan, ug kaniya gisugilon niya ang tanan nga tinuod. 	 Na'inca tobine toei napa to jadi' hi woto-na. Kamoridi' -nami-hawo me'eka', pai' tumai-i mowingkotu' hi nyanyoa Yesus mpangaku' hawe'ea-na.


Ug si Jesus naluoy ug iyang gihikap ang ilang mga mata, ug dihadiha makakita na sila ug mikuyog kaniya. 	 Metumu' -mi ahi' -na Yesus, toe pai' naganga mata-ra. Ncaliu pehilo-ramo, pai' -ra mpotuku' Yesus.


Apan kay gitinguha man ni Festo ang pagpahimuot sa mga Judio, siya miingon kang Pablo, "Buot ka bang motungas sa Jerusalem, ug sa atubangan ko adto ikaw didto hukmi bahin niining maong mga sumbong?" 	 Apa' Festus doko' ngala' nono to Yahudi, toe pai' na'uli' mpo'uli' -ki Paulus: "Dota-ko hilou hi Yerusalem, bona hi ria-damo mpai' kupohurai kara-kara-nu?"


Apan sa diha nga ang naggahin kanako sa diha pa ako sa tiyan sa akong inahan, ug nagtawag kanako pinaagi sa iyang grasya, 	 Aga nau' wae gau' -ku, napelihi ami' -ama Alata'ala kako'ia-ku putu, pai' hi tempo to napakatantu nakio' -ama hante kabula rala-na jadi' suro-na.


Ug si Jesus miingon sa tawo, "Ituy-od ang imong kamot." Ug gituy-od niya ang iyang kamot ug hingulian kini, naayo ingon sa usa. 	 Oti toe Yesus mpo'uli' -ki tauna to mate pale-na toei: "Tanoa pale-nu!" Kanatanoa-nami-hawo pale-na, ncaliu mo'uri' -mi, moroho nculii' hewa pale-na to hamali.


Kay kami malipay sa diha nga kami mamahuyang ug kamo mamalig-on. Ang among gipangamuyo mao nga unta kamo mamahingpit. 	 Goe' nono-kai nau' lente-kai, asala koi' -mi to moroho. Mosampaya-kai bona monoto nono-ni mpotuku' Pue'.


Si Jesus mitan-aw kanila ug miingon kanila, "Sa tawo, dili kini mahimo; apan sa Dios ang tanan mahimo." 	 Yesus mponaa-ra pai' na'uli' -raka: "Ane hante pakulea' manusia' -le, uma ami' hema. Aga ane Alata'ala, uma ria to uma napakule'."


Ug sa paghibalik ni Jesus gidawat siya sa panon sa katawhan uban sa kahinangop, kay silang tanan nanagpaabut man ugod kaniya. 	 Karata-na Yesus nculii' hi dipo rano, goe' -ramo tauna to wori' mpotomu-i, apa' hawe'ea-ra ntora mpopea-i.


Ug sa mahiadto na ako ug makaandam na akog luna alang kaninyo, moanhi ako pag-usab ug pagadawaton ko kamo nganhi uban kanako, aron nga diin gani ako atua usab kamo. 	 Ane hudu-a-damo mporodo po'ohaa' -ni, nculii' moto-a mpai' tumai mpo'ala' -koi, kukeni-koi hilou hi po'ohaa' -ku, bona hiapa po'ohaa' -ku, hi ree wo'o-koi dohe-ku.


Apan kon tukoron ko pag-usab kadtong mga butang nga ako nang gibungkag, nan, ginahimo kong malinapason ang akong kaugalingon. 	 Ane rapa' -na kubahakai-mi mpotuku' Atura Musa pai' oti toe kukanculihii wo'o-mi mpotuku' Atura toe, mojeko' mpu'u-ama ompi'.


Ug kaniya naminaw ang tanan, gikan sa mga iwit hangtud sa kadagkuan, nga nanag-ingon, "Kining tawhana mao ang gahum sa Dios, ang gahum nga ginganlag Daku." 	 Hi hi'a-damo nono hawe'ea ihi' ngata, lompe' maradika lompe' ntodea, ra'uli': "Simon toei, ria-ki-hana baraka' -na ngkai Alata'ala to rahanga' Kabaraka' Bohe."


"Ug aduna unyay mga ilhanan diha sa Adlaw ug sa Bulan ug sa kabitoonan, ug diha sa yuta adunay kagul-anan sa kanasuran, nga managkalibug tungod sa dinaguok sa dagat ug sa mga balud; 	 "Nto'u toe mpai', ria tanda hi eo, hi wula pai' hi betue'. Hawe'ea manusia' mokaratu nono-ra pai' ingu' mpo'epe pomoni pai' pojago tahi'.


Ug unya mitungas si Jesus sa kabungturan, ug iyang gitawag ngadto kaniya ang iyang mga gikagustohan; ug sila miduol kaniya. 	 Oti toe, Yesus manake' hilou hi bulu' -na, pai' -i mpokio' tauna hema-hema to napokono. Rata mpu'u-ramo,


ug nagpanalagan sila ngadto-nganhi sa tanang dapit niadtong yutaa, ug gisugdan nila ang pagpangdala sa mga masakiton diha sa mga higdaanan ngadto sa bisan diing dapit, diin atua siya sumala sa ilang madunggan. 	 Pokeno-rami hilou hi ngata-ngata to mohu', pai' -ra tumai mpokowa' doo-ra to peda'. Hiapa-apa kara'epea-na ria-i, hi ree wo'o-mi tauna mpokeni doo-ra topeda'.


Hinumdumi si Jesu-Cristo, nga nabanhaw gikan sa mga patay, nga kaliwat ni David, sumala sa giwali sa akong Maayong Balita, 	 Kolo-mi kaparia, pai' kiwoi Yesus Kristus, to tuwu' nculii' ngkai kamatea, Magau' Topetolo' muli Magau' Daud. Toe-mi ihi' -na Kareba Lompe' to kukeni-e.


Ug sa pag-abut na sa ikanapulog-upat ka gabii, sa gipadpad kami tabok sa kadagatan sa Adria, sa may mga tungang gabii ang mga sakayanon naghunhuna nga nagkahiduol na sila sa mamala. 	 Hono' hampulu' opo' mengi, kapal-kai bate nawui ngolu' bohe hi tahi' Adria. Ba ria mentongo' bengi, ra'epe topobago hi kapal hewa mohu' -mi kapal hi role-na.


Apan magahangyo ako kaninyo, mga igsoon, tungod sa ngalan sa atong Ginoong Jesu-Cristo, nga unta kamong tanan magasulti sa mao rang usa ka butang ug nga wala unta kaninyoy mga pagkabahinbahin, kondili mausa unta hinoon kamo diha sa mao rang paagiha sa paghunahuna ug sa mao rang hunahunaa. 	 Ompi' -ompi', hante kuasa to nawai' -ka Pue' -ta Yesus Kristus, merapi' -a bona hintuwu' -koi omea. Neo' ria posisalaa. Hintuwu' -koi hi rala mpololitai ba napa-napa to nilolita, hanono pai' hahawa' lau.


Ug tapus makapabilin sila didto sulod sa usa ka panahon, ang mga kaigsoonan mipalakaw kanila nga gipanghinautan sa kalinaw, balik ngadto sa mga nanagsugo kanila. 	 Ba hangkuja mengi-ramo tida hi Antiokhia, pai' oti toe rapope'ongko' -ramo nculii' hilou hi Yerusalem. Ra'uli' to Antiokhia toera, mpo'uli' -raka Silas pai' Yudas: "Pelompehi hi ohea. Parata-kaka-kaiwo tabe-kai hi suro Pue' Yesus to mpohubui-koi tumai." ((


ang tingog sa magasinggit diha sa mga awaaw: Andama ninyo ang dalan alang sa Ginoo. tul-ira ninyo ang iyang mga agianan" 	 "Mekio' -i hi papada to wao', na'uli': `Neo' rata-imi Pue'! Porodo ami' -miki ohea-na. Nipakalempe ami' -mi ohea to natara mpai'.'"


Wala kami karon magpadalayeg pag-usab sa among kaugalingon diha kaninyo, kondili nagahatag hinoon kaninyo ug pasikaranan aron kami inyong ikapasigarbo, aron kamo maandam sa pagpanubag kanila nga nagapasigarbo tungod sa mga butang nga nagadayag diha sa ilang mga nawong ug dili sa mga butang nga anaa sa sulod sa ilang mga kasingkasing. 	 Neo' ni'uli' wae, mpo'une' woto-kai wo'o-mi toi-e. Patuju-kai toi, mpopo'incai-koi napa to lompe' to ma'ala ni'une' -kakai, bona ria ohea-ni mpotompoi' -ra to mposapuaka-kai. Apa' tauna to mposapuaka-kai tetura lou mpomolangko nono-ra sabana kapantea-ra pai' huraa-ra hi dunia' toi, tapi' ihi' nono-ra uma lompe'.


Niadtong adlawa kamo managpangayo pinaagi sa akong ngalan; ug dili ako mag-ingon kaninyo nga ako magaampo sa Amahan alang kaninyo, 	 Nto'u toe mpai', merapi' -koi hi Tuama-ku hante hanga' -ku. Uma mingki' Aku' to mperapi' -kokoi hi Tuama-ku,


Kamong mga halas, kamong kaliwat sa mga bitin, unsaon ugod ninyo paghilingkawas gikan sa pagkahinukman ngadto sa infierno? 	 "He topebagiu, he koi' to bengku' gau' -ni! Ha ni'uli' -koina tewi'iha-koi mpai' ngkai huku' -ni hi rala naraka-e?


Kaniadto kamo dili mga katawhan sa Dios, apan karon kamo mga katawhan na sa Dios; kaniadto kamo wala pagkaloy-i, apan karon kamo ginakaloy-an na. 	 Owi, bela-koi bagia-na, aga wae lau napobagia-mokoi. Owi-koi uma mpo'incai pe'ahi' -na, aga wae lau ni'inca-mi pe'ahi' -na.


Ug bisan diin siya mag-adto, sa mga kabalangayan, sa mga siyudad, o sa kaumahan, didto gipahimutang nila ang mga masakiton diha sa mga tiyanggihan, ug nagpakiluoy sila kaniya nga pahikapon unta sila bisan na lang sa borlas sa iyang kupo; ug nangaayo ang tanang nakahikap niini. 	 Hiapa kahiloua-na Yesus hi rala ngata bohe ba ngata kedi', rakeni tumai doo-ra topeda' pai' rapopoturu hi wiwi' karajaa, pai' -ra merapi' hi Yesus bona napiliu-ra mporeo nau' kampa' wuntu baju-na-wadi. Hawe'ea to mporeo baju-na, haliu mo'uri' -ramo.


Ipangomusta ako kanila kang Filologo, Julia, Nereo ug sa iyang igsoong babaye, ug kang Olimpas, ug sa tanang mga balaan nga anaa uban kanila. 	 Tabe-ku hi Filologus pai' Yulia, hi Nereus pai' ompi' bine-na, pai' hi Olimpas hante hawe'ea tomepangala' hi Pue' Yesus to dohe-ra.


kay `Diha kaniya kita nangabuhi ug nagalihok ug nagalungtad;` ug matud pa usab gani sa inyong mga magbabalak: `Kay sa pagkatinuod kita iyang kaliwat.` 	 Hewa to ra'uli' totu'a: `Ngkai Hi'a-wadi pai' alaa-na tuwu' -ta pai' mongkale-ta pai' ria-ta hi rala dunia'.' Hibalia wo'o to na'uki' ntu'a-ni owi to pante mpobabehi rona', na'uli': `Hawe'ea-tale, ana' Alata'ala moto-ta.'


ang gugma wala magakalipay sa mga buhat nga dili matarung, hinonoa nagakalipay kini sa mga butang nga maminatud-on. 	 Ane ma'ahi' -ta hi doo, batua-na, uma-ta goe' ane masala' -i, goe' -ta ane monoa' -i.


Ug dihay nanagbarug didto nga miingon kanila, "Unsa kanang inyong gibuhat, nga gihubad man ninyo kanang nati nga asno?" 	 Tauna to mokore hi ree mpekune' -ra: "Napa pai' nibongka keledai tetu-e?"


(kay ang mga nakita ug nadungog sa maong matarung nga tawo samtang nagpuyo siya uban kanila, sa adlaw-adlaw nakapasakit sa iyang matarung nga kalag tungod sa ilang mga malinapasong binuhatan), 	 Hi laintongo' tauna to hewa toera, peda' ncuu nono-na, apa' hi'a tauna to monoa' -i, hiaa' butu eo-nai mpohilo pai' mpo'epe babehia-ra to dada'a toe.


"Panglimbasugi ninyo ang pagsulod agi sa pultahan nga masigpit; kay suginlan ko kamo, nga daghan ang maninguha sa pagsulod apan dili makahimo. 	 "Mporata katuwua' to lompe' -le, ma'ala rarapai' -ki tauna to mesua' ntara hi wobo' to jopi'. Pari-pari-koi mesua' ntara wobo' to jopi' toe. Apa' wori' -hana mpai' to mpali' ohea-ra mesua', aga uma-rapa ma'ala mesua'.


Susiha ang inyong kaugalingon sa pagsuta kon kamo nagapadayon ba sa inyong pagtoo. Sulayi ang inyong kaugalingon. Wala ba ninyo masinati nga si Jesu-Cristo anaa sa sulod ninyo? --gawas hinoon kon kamo nasuta pinaagi sa pagsulay nga kamo nangapakyas diay. 	 Ompi' -ompi', niparesa' nono-ni moto, ba makono mpu'u-mi pepangala' -ni hi Kristus. Wile nono-ni moto. Ba uma monoto hi koi' ompi' kamo'oha' -na Kristus Yesus hi rala nono-ni? Nee-neo' mpai' boa' -wadi pepangala' -ni.


ug si Salmon ang amahan ni Boez nga gianak ni Racab, ug si Boez ang amahan ni Obed nga gianak ni Rut, ug si Obed ang amahan ni Jese, 	 Salmon mpobubu Boas (hanga' tina-na: Rahab), Boas mpobubu Obed (hanga' tina-na: Rut), Obed mpobubu Isai,


Ug nakita ko ang usa ka kusgan nga manolunda nga nagapahibalo pinaagi sa makusog nga tingog nga nagaingon, "Kinsa ba ang takus sa pag-abli sa basahong linukot ug sa pagtangtang sa mga timri niini?" 	 Kuhilo, ria hadua mala'eka to parimuku, mekio' napesukui, na'uli': "Hema to natao mpobongka sura toi? Hema to natao mpobongka saa' -na bona sura toi ma'ala rabasa?"


Kay kon tungod sa imong pagkaon nasubo ang imong igsoon, nan, wala na ikaw magagawi diha sa gugma. Ayaw tugoti ang imong kan-on nga maoy makaingon sa pagkawagtang sa tawo kang kinsa nagpakamatay si Cristo. 	 Wae wo'o, ane rapa' -na kupedahi nono doo apa' kukoni' napa to na'uli' doo rapalii', mojeko' wo'o-a-kuwo, apa' uma-a ma'ahi' hi doo-ku. Toe pai' ku'uli', pelompehi bona neo' tasori doo hante pongkoni' alaa-na mogero pepangala' -na. Apa' doo-ta toe, ompi' -ta hi rala Pue', to natolo' Kristus hante kamatea-na.


Ug nahibulong sila sa iyang pagpanudlo, kay kanila nagpanudlo man siya ingon nga may kagahum; ug dili ingon sa mga escriba. 	 Konce-ramo tauna to mpo'epe tudui' -na. Apa' uma-i metudui' hewa guru-guru agama. Petudui' -na, hewa tauna to mokuasa mpu'u.


nga nag-ingon, "Kon unta bisan karon nahibalo pa lamang ikaw sa mga butang nga maoy pasikaranan sa kalinaw! Apan natago kini karon gikan sa imong mga mata. 	 Na'uli': "Mpe'ahii' -koi to Yerusalem! Uma mowo kalompe' -na ane ke ni'inca napa to ngkeni-kokoi kalompea' tuwu' hi eo toe lau. Aga hawe'ea toe teleru ngkai mata-ni.


Ug atong maila nga kita nagahigugma sa mga anak sa Dios pinaagi niini, kon magahigugma kita sa Dios ug magatuman sa iyang mga sugo. 	 Toi-mi pompetonoi-na bona ta'inca katapoka'ahi' -ra tauna to napo'ana' Alata'ala, ane mpoka'ahi' -ta Alata'ala pai' mpotuku' hawa' -na.


Ug dihay usa nga iyang giingnan, "Sumunod ka kanako." Apan kini mitubag kaniya, "Ginoo, tugoti una ako sa pag-adto ug paglubong sa akong amahan." 	 Oti toe, pai' na'uli' Yesus hi kahadua-na: "Tuku' -a." Aga natompoi' tau toei: "Pue', piliu-a-kuwo ulu nculii' hi tomi-ku. Ane mate-damo tuama-ku pai' -i ratana, bo kutuku' -moko."


Apan magaingon ako kaninyo nga bisan kinsa nga mobulag sa iyang asawa, gawas kon ang hinungdan mao ang pakighilawas, nagahimo kaniya nga mananapaw; ug ang mangasawa sa usa ka babayeng binulagan, nakapanapaw. 	 Aga Aku' mpo'uli': hema to mpobahaka tobine-na, bo tobine-na toe uma-hawo mogau' sala', mojeko' -i, apa' hi'a to mebahaka toei mpakeni tobine-na mobualo', ane motomanei nculii' -i. Pai' tomane to mpotobine kabulisa doo, mobualo' wo'o-imi-hawo.


Gibugno ko na ang maayong pakigbugnoay, natapus ko na ang akong pagdalagan sa lumba, gikabantayan ko ang pagtoo. 	 Kutuku' lompe' -mi ohea to napakatantu-ka Pue'. Kuposipolea-mi pobago-ku. Uma mogego' pepangala' -ku duu' hi ka'omea-na.


Ug siya miingon kanila, "Sa pag-sugo ko kaninyo kaniadto sa paglakaw nga walay dalang puyo ni puntil ni mga sapin, nakulangan ba kamog bisan unsa?" Sila mitubag nga nag-ingon, "Wala." 	 Oti toe Yesus mpololitai-ra, na'uli': "Nto'u kakuhubui-ni wengi hilou ngkeni Kareba Lompe', uma-koi kupiliu mpokeni karepe' doi ba boku ba sapatu'. Ha ria-mokoi nakakurai' ba napa-napa-e?"


Nagapasalamat ako sa Dios nga akong ginasimba uban sa maputling kaisipan, maingon sa gibuhat sa akong mga ginikanan, sa diha nga sa makanunayon magahandum ako kanimo sa akong mga pag-ampo. 	 Lomo' -na, aku' mpo'uli' tarima kasi hi Alata'ala to kupue' hante karoli' nono-ku, hewa pepue' -ra ntu'a-ku owi. Mpo'uli' tarima kasi oa' -a hi Alata'ala sabana iko Timotius, pai' uma-a putu mpokiwoi-ko hi rala posampaya-ku, lompe' hi eo-na lompe' hi bengi-na.


Ug unya ilang gisibahan sa tago ang pipila ka tawo sa pag-ingon, "Kami nakadungog kaniya nga nagsultig mga masipad-anong pulong batok kang Moises ug sa Dios." 	 Toe pai' ba hangkuja dua tauna rawai' doi, bona hira' mpobabehi lolita boa' mpobalihi Stefanus, ra'uli': "Ki'epe-i-kaina mporuge' Atura Musa pai' mpokedi' Alata'ala!"


aron nga sa ingon niana walay tawo nga makapasigarbo diha sa atubangan sa Dios. 	 Jadi', toe pai' uma ria huraa manusia' mpomolangko nono-ra. Uma ria haduaa to ma'ala mpo'uli': "Ngkai kapantea-ku pai' -a napelihi Alata'ala."


si Jose nga taga-Arimatea, usa ka talahurong sakop sa Sanhedrin, nga nagpaabut usab sa gingharian sa Dios, nangahas sa pag-adto kang Pilato sa pagpangayo sa lawas ni Jesus. 	 tumai-mi hadua tauna to rahanga' Yusuf to Arimatea. Yusuf toei, hadua topohura agama Yahudi to rabila', mahae moto-imi-hana mpopea tempo-na Alata'ala jadi' Magau' hi dunia'. Yusuf mpedahoi' hilou hi Pilatus mperapi' woto-na Yesus.


Sa ilang pagkabutang, ang mga hunahuna sa mga dili magtotoo gibutaan sa dios niining kalibutana, aron sila dili makakita sa kahayag sa Maayong Balita sa himaya ni Cristo nga mao ang dagway sa Dios. 	 Noto anudaa' to mpokuasai dunia' toi mpohilingai' -ra, bona neo' -ra mpangalai' Kareba Lompe'. Baja ngkai Kareba Lompe' uma mpobajahi nono-ra. Jadi', uma oa' ra'incai kabohe tuwu' -na Kristus, to hibalia tuwu' -na hante Alata'ala.


Unya ingon sa Adlaw mosidlak ang mga matarung didto sa gingharian sa ilang Amahan. Ang may mga dalunggan nga makadungog, kinahanglan magpatalinghug. 	 Tapi' tauna to monoa' po'ingku-ra, uma mpai' mowo kabohe tuwu' -ra nto'u toe. Mehini-ra hewa eo hi rala Kamagaua' Alata'ala Tuama-ra. Hema to tilingaa, pe'epei lompe'!"


Bisan kinsa nga magatinguha sa pagpatunhay sa iyang kinabuhi, mawagtangan hinoon siya niini; apan bisan kinsa nga magawagtang sa iyang kinabuhi, magapatunhay hinoon niini. 	 Hema to mpentaei konoa-na moto, uma-i mpai' mporatai katuwua' to lompe'. Aga hema to mpobahaka konoa-na sabana petuku' -na hi Aku', nau' napopate-ki, hi'a lau-mi mpai' to mporata katuwua' to lompe' duu' kahae-hae-na.


sa pagpangamuyo nga pinaagi sa kabubut-on sa Dios, sa bisan unsang higayona, sa katapusan mahinayon na unta ako sa pag-anha diha kaninyo. 	 Kuposampayai oa' -koi ompi' pai' kuperapi' mpu'u hi Alata'ala bona ane da ma'aa-ala napalogai-a tilou mpencuai' -koi, ane napokono Alata'ala.


Wala ba kamo mahibalo nga kitang tanan nga nabautismohan ngadto kang Cristo Jesus gibautismohan man ngadto sa iyang kamatayon? 	 Tantu ni'inca moto ompi', kita' toi raniu' hi rala posidaia' -ta hante Kristus Yesus, pai' karaniu' -ta toe mpobatuai kamate-ta hangkaa-ngkania hante Hi'a.


Ako maayong pagkapiit taliwala sa duroha. Ang akong tinguha mao unta ang pagbiya dinhi ug pagpakig-uban kang Cristo, sanglit kini mao may labi pa ka maayo. 	 To ronyala toe mpomediii' nono-ku. Doko' lia-a mpalahii dunia' toi pai' hilou tida dohe Kristus, apa' toe to meliu kalompe' -na.


Ug kadtong mga kaliwat ni Levi nga nagadawat sa katungdanan sa pagkasacerdote gibut-an sa kasugoan sa pagkuha sa ikapulo gikan sa katawhan, sa ato pa, gikan sa ilang mga kaigsoonan, bisan pa nga kini sila usab mga kaliwat ra gikan ni Abraham. 	 Ntuku' atura agama Yahudi, hawe'ea to Yahudi kana mpewai' hampobagiahampulu' ngkai pomporataa-ra hi imam-imam muli Lewi. Nau' muli Abraham omea-ra, imam-imam mpesingarai' ada toe hi hingka ompi' -ra.


ug kami nagabudlay, nga nagabuhat ginamit ang among kaugalingong mga kamot. Sa diha nga pasipalahag sulti, kami manalangin lang; sa diha nga lutoson, kami pailub lang; 	 Mobago ngkoro-kai hante pale-kai moto. Ane ria to mpotipo' -kai, kihiwili-raka rasi'. Ane ria to mpobalinai' -kai, kipengkatarii.


Apan ingon nga sa karon, si Cristo nahisulod sa usa ka pagpang-alagad nga labaw pa ka maayo kay sa daan, maingon nga ang pakigsaad nga iyang ginapataliwad-an labi pa man ka maayo, sanglit nahimo man kini pinasikad sa labi pa ka maayong mga saad. 	 Aga pobago Yesus meliu kalompe' -na ngkai pobago imam to hi dunia' toi, apa' Yesus jadi' topetauntongoi' to mpoparata Pojanci Alata'ala to meliu kalompe' -na ngkai Pojanci to ri'ulu to naparata nabi Musa, apa' napa to najanci-taka Alata'ala ngkai petauntongoi' -na Yesus meliu kalompe' -na.


ug si Jese ang amahan ni David nga hari. 	 pai' Isai mpobubu Magau' Daud. Daud mpobubu Salomo (tina-na: balu-na Uria),


Ug sa nakasulti na ang tingog, si Jesus nakita nga siya na lamang usa. Ug sila nagpakahilum ug niadtong mga adlawa walay bisan kinsa nga ilang gisuginlan mahitungod sa ilang nakita. 	 Kamolino-na topololita, rahilo-rawo ana'guru-na, hadudua-na Yesus-damo. Pana'u-ra ngkai bulu' toe, ana'guru-na to tolu toera mengkalino-wadi, uma-ra ulu mpololita hi hema-hema napa to rahilo hi lolo bulu' toe.


Kay kinsa ba kaninyo, nga sa magatinguha siya sa pagtukod ug torre, dili una molingkod sa pagkuwenta sa galastohan, kon aduna ba siyay igong ikapahuman niini? 	 "Ane ria to doko' mpowangu tomi bohe, napohura-ki ulu mporeke ongkoso' pompowangu-na, ba hono' mpai' doi-na ba uma-di.


Iyang giisip ang pasipala nga pagaantuson alang kang Cristo ingon nga labi pa ka dakung bahandi kay sa mga bahandi sa Egipto, kay siya nagtutok man ngadto sa balus. 	 Oja' -i mporata ka'uaa' hi tana' Mesir, na'agi-pi raruge' sabana pepangala' -na hi Magau' Topetolo' to rata ngkabokoa'. Apa' Musa ntora mpoimata-mata hiwili pepangala' -na to narata mpai' hi eo mpeno-na.


Ug sa nakasulti na siya niining mga pulonga, ang mga Judio namauli nga may dakung paglalisay taliwala sa ilang kaugalingon. 	 Ka'oti-na Paulus mololita hewa toe, nculii' -ramo to Yahudi ngkai ree, pai' -ra momehono' -hono'.))


Ang tanang mga igsoon nangomusta kaninyo. Magpangomustahay kamo ang usa sa usa pinaagi sa balaan nga halok. 	 Hawe'ea ompi' -ni hi rehe'i mpakatu tabe-ra hi koi'. Mometabe-tabe-koi hante nono mpu'u ane hirua' -koi hi pogamparaa.


ug sila walay kasayuran niini hangtud sa pag-abut sa lunop ug gianud silang tanan, maingon man usab niini ang pag-abut unya sa Anak sa Tawo. 	 Karata-nami ue mowo' mpoliu' -ra, lako' monoto-rada napa to majadi'. Wae wo'o mpai' kalempe' -ra manusia' nto'u Aku' Ana' Manusia' nculii' tumai hi dunia'.


Apan sa lain nga magbalantay sila dili mosunod, hinonoa mokalagiw sila gikan kaniya, kay sila dili man makasabut sa tingog sa lain nga mga magbalantay." 	 Uma-ra mpotuku' tau ntani' -na. Ane ria tauna to bela topo'ewu-ra to mpokio' -ra, rapetiboi' -i, apa' uma ra'incai mpetonoi libu' -na."


gisirkunsisyonan ako sa ikawalong adlaw gikan sa akong pagkahimugso, sa kaliwatan ako ni Israel, sa banay ni Benjamin, Hebreohanon nga natawog mga Hebreohanon; bahin sa kasugoan, Fariseo; 	 Ratini' -a hi umuru kawalu eo-na ntuku' Atura Musa. To Yahudi mpu'u-a, muli to Israel, ngkai posantina-na Benyamin. Kako'ia-ku mepangala' hi Pue' Yesus, kutuku' Atura Musa ntuku' tudui' to Parisi.


Si Gayo, ang tagbalay nga nagaabiabi kanako ug sa tibuok iglesia, nangomusta kaninyo. Nangomusta kaninyo sila si Erasto, nga mamahandi sa siyudad, ug si Cuarto nga atong igsoon. 	 Gayus wo'o mpakatu tabe-na. Aku' Paulus mo'oha' hi tomi-na, pai' topepangala' hi Pue' Yesus hi ngata toi jau morumpu hi rei. Erastus, topoparenta to ngkakamu doi ngata, pai' ompi' -ta Kwartus wo'o mpakatu tabe-ra. ((


Unya anha sa uma ang duha ka lalaki; usa kuhaon ug usa mabiyaan. 	 Nto'u toe mpai', rodua tauna mo'ema' mobago hi bonea, hadua ra'ala', to hadua rapalahii.


Ug sa nakasulti na siya, gidapit siya sa usa ka Fariseo sa pagkaon uban kaniya; busa misulod siya ug milingkod tambong sa kan-anan. 	 Hudu-mi Yesus mololita, ria hadua to Parisi mpokio' -i lou ngkoni' hi tomi-na. Hilou mpu'u-imi ngkoni'.


Ug unya si Pedro ug si Juan nagkuyog sa pagsaka sa templo sa takna sa pag-ampo, nga mao ang ikatulong takna sa hapon. 	 Rala-na ha'eo, Petrus pai' Yohanes hilou hi Tomi Alata'ala hi tempo posampaya to Yahudi, jaa tolu ncimonou'.


Ug siya mibaktas agi sa Siria ug sa Cilicia, nga nakapalig-on sa mga iglesia. 	 Paulus pai' Silas mpodaoi' tana' Siria pai' Kilikia, mporohoi nono-ra topepangala' hi Pue' Yesus to hi ria.