ug sultihan ko kamo, nga daghan unya ang mangabut gikan sa sidlakan ug sa kasadpan ug manglingkod tambong sa kan-anan uban kang Abraham, Isaac, ug Jacob diha sa gingharian sa langit, 	 Jadi', bona ni'inca: hi eo mpeno ane Alata'ala jadi' Magau', wori' tauna to bela-ra to Yahudi to jadi' ntodea-na. Tumai-ra ngkai tono' mata'eo pai' ngkai kasoloa, mohura goe' -goe' -ra hangkaa-ngkania hante Abraham, Ishak pai' Yakub, ntu'a to Yahudi owi.


Pinaagi kaniya, pinaagi kang kinsa usab kita nahimong panulondon, kita gibut-an nang daan sumala sa katuyoan sa nagpalihok sa tanang mga butang sumala sa laraw sa iyang pagbuot, 	 Alata'ala mpobabehi butu nyala-na ntuku' konoa-na pai' kabotu' -na moto. Ngkai lomo' kajadi' dunia' napelihi-tamo pai' napakatantu ami' -mi kakita' -na to jadi' bagia-na ngkai posidaia' -ta hante Kristus.


Ug ang Ginoo miingon kaniya, "Tindog ug umadto ka sa dalan nga ginganlag Dalang Tarung, ug pangitaa didto sa balay ni Judas ang usa ka tawo nga taga-Tarso nga ginganlan si Saulo; kay atua siya karon didto nagaampo, 	 Na'uli' Pue': "Me'ongko' -moko hilou hi ohea to rahanga' Ohea Monoa', hi tomi-na Yudas. Pekune' hi pue' tomi ba ria to Tarsus to rahanga' Saulus. Saulus toei bula-na mosampaya,


ug gipanagdala sila balik sa Siquem ug gipahiluna sa lubnganan nga pinalit ni Abraham gikan sa mga anak ni Hamor sa Siquem, nga gibayran sa bili sa salapi. 	 Aga wuku-ra rakeni nculii' moto tumai hi ngata Sikhem pai' ratana hi rala daeo' to na'oli Abraham ngkai muli Hemor hante doi pera'.


nga mao ang nagpatay sa Ginoong Jesus ug sa mga profeta, ug naghingilin kanamo, ug wala magpahimuot sa Dios ug nagapakigbatok sa tanang tawo 	 To Yahudi toe wo'o-ra-wadi to mpopatehi nabi-nabi owi pai' mpopatehi Pue' Yesus, duu' -na kai' wo'o-mi rabalinai' to Yahudi toera. Me'ewa ncuu-ra hi konoa Alata'ala, pai' jadi' bali' hawe'ea tauna-ramo.


Ug unya may ikanapulog-duha na ang takna sa kaudtohon, ug dihay kangitngit sa tibuok kayutaan hangtud sa ikatulo ang takna sa hapon, 	 Tebua' -mi eo, muu-mule' uma-pi mehini eo. Hangaa mobengi-mi hobo' hi ngata toe, duu' rata jaa tolu.


kay sila ugod wala pa man gihapon makasabut sa kasulatan, nga kinahanglan mabanhaw siya gikan sa mga patay. 	 Duu' rata hi eo toe, ko'ia oa' rapaha napa to te'uki' hi rala Buku Tomoroli' owi to mpo'uli': Yesus kana tuwu' nculii'.


Hangyoon ko si Euodia ug hangyoon ko si Sintique nga magkauyonay unta sila diha sa Ginoo. 	 Ompi' -ku Euodia pai' ompi' -ku Sintikhe! Kuperapi' bona hintuwu' -koi hewa to masipato' hi tauna to mepangala' hi Pue'.


Kay kamo nahibalo na unsa ang mga tugon nga among gihatag kaninyo pinaagi sa Ginoong Jesus. 	 Ni'inca-mi tudui' to oti kiparata-kokoi hante kuasa Pue' Yesus.


Ug sa nabautismohan na si Jesus, siya mihaw-as dayon gikan sa tubig, ug tan-awa, nabukas ang kalangitan ug iyang nakita ang Espiritu sa Dios nga mikunsad nga ingon ug salampati, ug mipahiluna kini diha sa ibabaw niya; 	 Ka'oti-na Yesus raniu', mencore-imi ngkai rala ue. Tebea ncorobaa-mi langi', pai' nahilo-hawo, Inoha' Alata'ala mana'u tumai hewa danci mangkebodo, hompo hi Hi'a.


Ug tan-awa, maamang ikaw ug dili makasulti hangtud sa adlaw nga mahitabo na kining mga butanga, kay wala man ikaw motoo sa akong mga pulong nga pagatumanon ra unya sa ilang tagal nga panahon." 	 Napa to ku'uli' -koko toe we'i, bate madupa' ane rata-pi mpai' tempo-na. Aga iko-kona, apa' uma nuparasaya lolita-kue, wae-pi ngkai wae lau, uma-poko howa' mololita duu' -na madupa' mpu'u lolita-ku."


Kay kon masanagon man gani kadtong pag-alagad nga nagkahanap ra, nan, labi pang masanagon kadtong pag-alagad nga magapadayon. 	 Apa' ane mobaraka' Pojanci to ri'ulu to hampai' -wadi, meliu-liu kabaraka' -na Pojanci to bo'u to tida duu' kahae-hae-na.


Ug sa iyang pagpanalipod si Pablo miingon, "Wala akoy nahimong paglapas batok sa kasugoan sa mga Judio, o batok sa templo, o batok kang Cesar." 	 Paulus mpobaro lolita-ra, na'uli': "Uma-kuna ria hangkedia' sala' to kubabehi! Uma-a ria ntiboki atura to Yahudi, ba mpobaboi' Tomi Alata'ala, ba ncapuaka magau' hi Roma!"


nahimuot sa pagpadayag sa iyang Anak nganhi kanako, aron kini akong igawali ngadto sa mga Gentil, ako wala makigsabutsabut kang bisan kinsa nga tawo, 	 Nto'u toe, napopo'incai-a kahema-na Ana' -na, bona ma'ala kuparata kareba Ana' -na toe hi tauna to bela-ra to Yahudi. Nto'u kanakio' -ku Alata'ala toe, uma-a momewai' ngkalolita hante manusia'.


Ug nahitabo nga sa nagpaingon kami sa dapit nga ampoanan, gikasugat kami sa usa ka dalagitang ulipon; ug kini siya nakabaton sa espiritu sa pagpanag-an, ug siya hingsapian pag-ayo sa iyang mga agalon pinaagi sa iyang pagpanag-an. 	 Hangkani wo'o, kahilou-kai hi posampayaa to Yahudi toe, hirua' -kai hante hadua tobine to tuwu' batua. Tobine toei, ria anitu-na. Ngkai baraka' anitu toe, ma'ala-i mpolowa napa mpai' to jadi' kako'ia-na jadi'. Maradika-na mporata wori' doi ngkai pobago-na toe.


ug karon nagpauli na siya nga naglingkod sa iyang kalisa ug nagbasa sa basahon sa profeta nga si Isaias. 	 Hilou mpu'u-imi Filipus. Nto'u toe, ria wo'o-hawo hadua to Etiopia to ntara ohea toe nculii' hilou hi ngata-na. To Etiopia toei, tauna to mopangka' bohe, to mpokakamu hawe'ea ihi' tomi raja bine tana' Etiopia to rahanga' Kandake. Ka'oti-na mepue' hi Alata'ala hi Yerusalem, nculii' -imi hi ngata-na mpohawi' kereta to nadii' jara'. Bula-na mohura hi rala kereta-na, mpobasa-i sura nabi Yesaya.


ug nagabaton diha sa Dios sa samang paglaum nga gipanagdawat usab niini nila, ang paglaum nga adunay pagkabanhaw sa mga matarung ug sa mga dili matarung. 	 Poncarumakaa-ku hi Alata'ala, bate hibalia hante poncarumakaa bali' -ku toera mai. Kusarumaka Alata'ala mpotuwu' nculii' hawe'ea tomate hi eo mpeno, lompe' to monoa' ingku-ra lompe' to mogau' dada'a.


Kon tuman sa kinaiya ang mga Gentil nga walay kasugoan magabuhat sa gimbut-an sa kasugoan, nan, sila kasugoan na sa ilang kaugalingon, bisan wala silay kasugoan. 	 Tauna to bela-ra to Yahudi uma mpo'incai Atura Pue' to na'uki' Musa. Tapi' pontu-na nono-ra moto mpotudui' -ra mpobabehi po'ingku to lompe', hewa po'ingku to te'uki' hi rala Atura Pue'. Nau' uma ra'incai Atura Pue' to te'uki', nono-ra moto to jadi' hewa Atura Pue' hi hira'.


Sa tinawhanon nga pagkasulti, unsa man konoy nakuha ko sa akong pagpakigbugno batok sa mga mapintas nga mananap didto sa Efeso? Kon ang mga patay dili man ugaling banhawon, nan, "Mangaon ug manag-inom kita, kay ugma mga patay na kita." 	 Hi rehe'i-a hi ngata Efesus, ria-ama hangkani radulu tauna to buko' mpobinata. Hiaa' ane rapa' -na kutodohaka hawe'ea toe bula-ku tuwu' hi wongko dunia' toi, pai' tauna to mate uma-pi tuwu' nculii', napa-mi-kuwo kalaua-na? Ane tomate uma mpai' rapotuwu' nculii', agina lau-pi ngkoni' pai' nginu-tamo mpali' kagoea', apa' mepulo romengi mpai', mate-tamo, pai' hudu ree-wadi katuwu' -ta. Wae-mi lolita tauna hantongo'.


Apan giduol sila ni Jesus ug gihikap sila niya nga nag-ingon, "Bangon ug ayaw kamo kalisang." 	 Tumai-i Yesus mpoganga-ra, na'uli' -raka: "Memata-mokoi, neo' me'eka'!"


Mahitungod sa tawo nga maluyag pagtoo, dawata ninyo siya, apan dili aron sa pagsaway sa iyang mga dinahumdahum. 	 Ria ompi' hampepangalaa' -ta hantongo' to ko'ia moroho pepangala' -ra, alaa-na morara' nono-ra mpobabehi ba hangkuja nyala gau'. Kana tatarima lompe' -ra tauna to hewa toe. Nau' mosisala ada-ra hante ada-ta, neo' toe rapomehonoi'.


Si Santiago, ulipon sa Dios ug sa Ginoong Jesu-Cristo, nganha sa napulo ug duha ka mga banay nga nanghitibulaag: Komusta. 	 Sura toi ngkai aku' Yakobus, batua Alata'ala pai' batua Pue' Yesus Kristus; kupakatu hi to hampulu' rontina to Israel to pagaa' -gaa' hi humalili' dunia'. Wori' tabe!


Ug natuman ang gisulti pinaagi sa profeta nga si Jeremias nga nag-ingon, "Ug ilang gikuha ang salapi nga katloan ka buok nga mao ang bili sa gibilhan sa pipila sa mga anak ni Israel, 	 Hante babehia-ra toe, madupa' -mi napa to nalowa nabi Yeremia owi, hewa toi moni-na: "Ntuku' ada to Israel, oli hadua batua tolu mpulu' doi pera'. Jadi', ra'ala' -mi tolu mpulu' doi pera' toe,


Si Jesus miingon kaniya, "Maria." Siya milingi ug miingon kaniya sa pinulongan nga Hebreohanon, "Raboni!" (nga sa ato pa, Magtutudlo). 	 Na'uli' Yesus: "Maria." Pe'ili' -nami Maria hi Yesus, pai' na'uli' hi rala basa Yahudi: "Rabuni!" (batua-na: "Guru").


Sila mga Israelinhon, ug nailaha ang pagkainanak, ang kadungganan, ang mga pakigsaad, ang pagkahinatag sa kasugoan ang pagsimba, ug ang mga saad; 	 Owi to Israel mporata wori' rasi' ngkai Alata'ala, apa' hira' toe tauna to napobagia Alata'ala ngkai owi, napajadi' -ra ana' -na moto. Napopohiloi-ra baraka' -na. Ngkai pojanci Alata'ala hi to Israel owi, ria posidaia' -ra hante Alata'ala. Nawai' -ra Atura-na, natudui' -ra ada mpepue' -ra. Wori' pojanci Alata'ala to lompe' hi to Israel.


ilang nakita nga may mga tinun-an niya nga nangaon nga hugawg mga kamot, sa ato pa, wala makapanghunaw. 	 Mpohilo-ra ba hangkuja dua topetuku' Yesus ngkoni' hante uma-ra mowano ncala' ntuku' ada agama Yahudi.


Ug si Moises ingon nga sulogoon matinumanon tuod diha sa tibuok balay sa Dios, sa pagpamatuod labut sa mga butang nga sa kaulahiay iyang igapamulong; 	 Musa tida mpokamu bago-na mpewili' ntodea Alata'ala, hewa hadua topobago to tida mpokamu bago-na hi rala tomi pue' -na. Pai' napa to nababehi Musa toe mpowalatu kalompea' to napopehuwu Alata'ala ngkabokoa'.


Kay kon ikaw giputol gikan sa usa ka kahoy nga sa kinaiya olibo nga ihalas ug gisumpay, supak sa kinaiya, ngadto sa olibo nga maayo, unsa ka labaw pa gayud nga igasumpay kining mga sangang tiunay balik ngadto sa ilang tiunayng punoan sa olibo. 	 Apa' koi' rarapai' -ki ra'a ngkai kaju to uma rapiara, aga nau' wae rapopentaka' -mokoi hi woto kaju to rapiara. Jadi', ane ra'a ngkai kaju to uma rapiara ma'ala rapopentaka' hi woto kaju to rapiara, peliu-liu-nami mpai' ra'a ngkai kaju to rapiara bisa rapopentaka' nculii' hi karahepia' -na ami'.


Unya ang tag-iya sa parrasan miingon, `Unsa may buhaton ko? A, paadtoon ko ang akong pinalanggang anak; tingalig ilang tahuron siya.` 	 "Ngkai ree, na'uli' -mi pue' bonea toei: `Napa-le' to kubabehi-e? Agina ana' -ku to kupe'ahi' moto lau-mi kupahawa' hilou, apa' bate rapengkorui-ile mpai'.'


Ug gikahatagan silag ilhanan sa magbubudhi nga nag-ingon, "Ang akong halokan, mao kana siyang tawhana; dakpa siya ug ayoha ninyo pagdala." 	 Yudas mpo'uli' ami' -miraka tanda bona ra'inca kato'uma-nai Yesus, na'uli': "Hema mpai' to ku'eki, Hi'a-mi. Hoko' -imi, keni-i hilou, jaga lompe' -i."


"Giingon usab, `Bisan kinsa nga mobulag sa iyang asawa, kinahanglan iyang hatagan siyag usa ka sulat-pamatuod sa pakigbulag.` 	 "Ria wo'o lolita owi to mpo'uli': Ane ria tomane to mpogaa' -ki tobine-na, kana nawai' -i sura pogaa'.


Ug ang mga Fariseo, nga mga mahigugmaon sa salapi, nakadungog niining tanan ug sila nangyam-id kaniya. 	 To Parisi mpo'epe hawe'ea lolita Yesus toe. Rapotawai lau-i-wadi, apa' hira' toe-mi to mpokahina doi.


ug sa ingon niana aduna unyay madagayaong pagpahigayon alang kaninyo sa usa ka madaugong pagsulod ninyo ngadto sa dayong gingharian sa atong Ginoo ug Manluluwas nga si Jesu-Cristo. 	 pai' hi eo mpeno-na Alata'ala mpobea-kokoi wobo' suruga, nadoa-koi mesua' hi rala Kamagaua' -na Pue' -ta Yesus Kristus, Magau' Tompohore-ta ngkai huku' jeko' -ta. Kamagaua' -na toe uma ria kahudua-na.


Apan ang mosulod agi sa pultahan mao ang magbalantay sa mga karnero. 	 Ane topo'ewu, mesua' ntara hi wobo' moto-i.


Ug si Pilato usab nagsulat ug usa ka pahibalo ug kini iyang gibutang sa ulohan sa krus. Ang pahibalo nag-ingon, "Si Jesus nga taga-Nazaret, ang Hari sa mga Judio." 	 Pilatus mpohubui tantara-na mpotaka' hameha' papan hi parika' -na Yesus. Hi papan toe te'uki': YESUS TO NAZARET, MAGAU' TO YAHUDI.


Pagsinultihay kamo, ang usa sa usa, sa mga pulong sa mga salmo ug sa mga alawiton ug sa mga awit nga espirituhanon, nga manag-awit ug managtogtog nga magadayeg sa Ginoo uban sa bug-os ninyong kasingkasing, 	 momerohoi ngkanono-ta hante mpoporona' mazmur, rona' pe'une' pai' rona' ntani' -na to nawai' -taka Inoha' Tomoroli'; morona' goe' -goe' -ta mpo'une' Pue' hante nono-ta mpu'u;


nga anak ni Maat, nga anak ni Matatias, nga anak ni Semein, nga anak ni Josec, nga anak ni Juda, 	 Nagai ana' Maat, Maat ana' Matica, Matica ana' Simei, Simei ana' Yosekh, Yosekh ana' Yoda,


Ug iyang gikuha ang usa ka gamayng bata ug gibutang niya kini diha sa ilang taliwala; ug sa nakugos niya kini, miingon siya kanila, 	 Oti toe, na'ala' hadua ana' to kedi', napopokore hi laintongo' -ra. Nakupui ana' toei pai' na'uli' -raka ana'guru-na:


Ug sila nangita kang Jesus ug nanag-ingon sa usa ug usa samtang nanagbarug sila didto sa templo, "Unsay inyong hunahuna? Nga dili siya moanhi sa fiesta?" 	 Tauna to morumpu hi Yerusalem toe ntora mpopali' Yesus. Bula-ra moromu hi Tomi Alata'ala, momepololitai-ramo, ra'uli': "Beiwa-koiwo pomporataa-ni? Meka' uma-i mpai' tumai mpokaralai posusa'?"


Kay bisan kinsa nga magabuhat sa kabubut-on sa akong Amahan nga anaa sa langit, mao kana siya ang akong igsoong lalaki ug akong igsoong babaye ug akong inahan." 	 Apa' hema-hema to mpobabehi konoa Tuama-ku to hi rala suruga, hira' -mi ompi' -ku pai' hira' -mi tina-ku."


apan ang pagpalingkod dapit sa akong too o sa akong wala, dili ako ang pagtugot; kini alang lamang kanila nga gikatagan-an niini." 	 Aga ane hema to mohura hi mali ka'ana-ku ba hi mali ki'ii-ku, bela Aku' to mpakatantu tetu. Alata'ala-hana to mpakatantu hema to mporata bagia tetu."


ako mangamuyo kaninyo nga inig-anha ko diha dili unta ako mapilit sa pagpakita sa maong masaligong kaisug nga gihunahuna ko nga akong ipakita batok sa pipila ka mga tawo nga nagadahum nga kami nagagawi sumala sa unod. 	 kuperapi' mpu'u ompi', bona neo' -pi ria to mposapuaka kuasa-ku, bona ane rata-apa mpai' hi retu, uma-pi mingki' ngkerepa' lolita-ku! Apa' ria-ra hi retu to mpo'uli' po'ingku-kai hewa po'ingku tauna to uma mpo'incai Alata'ala. Wae-pi, popea! Ane rata-a-damo, ra'epe moto mpai' kangkerepa' lolita-ku!


Kamong mga asawa, kinahanglan magpasakop kamo nga masinugtanon sa inyong masigka-bana ingon nga sa Ginoo. 	 Tobine-tobine, kana mengkoru-koi hi tomane-ni, hewa pengkoru-ni hi Pue'.


Kay sa dihang mga lawasnon pa kita, ang atong masal-anon nga mga pangibog, nga gipukaw sa kasugoan, nanaglihok sulod sa mga bahin sa atong mga lawas aron managpamunga kini alang sa kamatayon. 	 Ri'ulu, kako'ia-ta mepangala' hi Yesus, ria kahinaa nono-ta doko' mpobabehi to dada'a. Napa to ratagi-taka hi rala Atura Pue', toe lau-mi to doko' tababehi-e. Toe pai' hi rala katuwu' -ta to ri'ulu tapake' woto-ta mpobabehi jeko', alaa-na masipato' -ta rahuku' mate pai' ragaa' ngkai Alata'ala.


Ug sa naglingkod si Jesus tambong sa kan-anan sa balay ni Levi, dihay daghang mga maniningil sa buhis ug mga makasasala nga nanglingkod uban kaniya ug sa iyang mga tinun-an; kay diha may daghang mikuyog kaniya. 	 Oti toe, Yesus pai' ana'guru-na ngkoni' hi tomi Lewi, pai' wori' wo'o-ra topesingara' paja' pai' tau ntani' -na to ra'uli' ntodea dada'a kehi-ra tumai ngkoni' dohe-ra, apa' wori' -ra to mpotuku' Yesus.


ug walay gitugotan niya sa pag-agi latas sa templo sa pagdalag bisan unsang mga galamiton. 	 Uma napiliu tauna mpokeni rewa ntara berewe Tomi Alata'ala toe.


Ug ang napulog-usa ka mga tinun-an nangadto sa Galilea, sa usa ka bukid nga gitudlo kanila ni Jesus. 	 Ana'guru-na Yesus to hampulu' hadua toera hilou hi tana' Galilea, hi bulu' to natudo' ami' -raka Yesus.


Ug gisulayan nila ang pagdakop kaniya, apan nahadlok sila sa katawhan, kay ila mang giila siya nga profeta. 	 Toe pai' rapali' -mi ohea-ra mpohoko' -i. Aga uma-ra daho', apa' mpoka'eka' -ra ntodea, apa' ntodea mpo'uli' Yesus hadua nabi.


Apan sa paghibangga nilag mabaw, ang sakayan ilang gipasangyad; ang dulong niini miungot ug wala na makalihok, apan ang ulin naguba tungod sa kakusog sa mga balud. 	 Ntaa' we'i, uma-di kaliliu hi role-na, mporumpa' wo'one lau-midi apa' longke ue-na. Woo' -na kapal toka' hi wo'one, alaa-na uma-pi molengo-lengo. Hiaa' hi tilingkuria-na narumpa' balumpa tahi' to bohe, alaa-na moreke.


Siya mitubag kanila, "Unsa may gisugo ni Moises kaninyo?" 	 Na'uli' Yesus: "Napa parenta to nawai' -kokoi nabi Musa?"


Sila nagapakita nga ang gimbut-an sa kasugoan nahisulat diha sa ilang mga kasingkasing, ug ang ilang tanlag usab magapamatuod niini ug ang ilang nagakasumpaki nga mga hunahuna magasumbong o tingali magapangulipas ba kanila 	 Ngkai po'ingku-ra toe, monoto-mi ta'inca karia-na parenta ngkai Atura Pue' te'uki' hi rala nono-ra. Ngkai pekiri-ra wo'o ta'inca karia-na atura hi rala nono-ra, apa' ra'uli' hi rala nono-ra: "Sala' kehi toe," ba ra'uli' "Lompe' kehi toe."


ug iyang pagaharian ang banay ni Jacob hangtud sa kahangturan; ug walay pagkatapus ang iyang gingharian." 	 Hi'a jadi' magau' to mpoparentai hawe'ea muli Yakub duu' kahae-hae-na, pai' poparenta-na uma ria kahudua-na."


Si Jesus miingon kanila, "Sa pagkatinuod, sa pagkatinuod, magaingon ako kaninyo, nga sa wala pa si Abraham, mao na ako." 	 Na'uli' Yesus: "Makono mpu'u lolita-ku toi: Kako'ia-na putu Abraham, Aku' toi, mpolia' ria-ama!"


"Pangayo, ug kamo pagahatagan; pangita, ug kamo makakaplag; pagtuktok, ug kamo pagaablihan. 	 "Perapi' -mi hi Alata'ala, nawai' moto-ta mpai'. Pali' kaparaluua-ta hi Alata'ala, tarata moto mpai'. Neo' tabahakai mpopebea wobo', Alata'ala mpobea moto-taka mpai' wobo' -na.


Ug sa nadahik na nila ang ilang mga sakayan ngadto sa mamala, ilang gibiyaan ang tanan ug mikuyog sila kaniya. 	 Oti toe, radii' sakaya-ra hi role-na, rapalahii omea-mi, pai' mpotuku' Yesus-ramo.


Ug sa pagkatapus na sa among paglawig gikan sa Tiro, nahidunggo kami sa Tolemaida; ug didto among gipangomusta ang mga kaigsoonan ug kanila mipabilin kamig usa ka adlaw. 	 Ngkai Tirus, kaliliu-makai rata hi ngata Ptolemais. Hi ria wo'o-kai mpencuai' ompi' hampepangalaa' -kai pai' mpometabe-raka. Hamengi-kai dohe-ra.


Ug sa pag-abut na sa kahaponon, tungod kay kadto adlaw man sa Pangandam, nga sa ato pa, adlaw nga pagasundan sa adlaw nga igpapahulay, 	 Eo karaparika' -na Yesus toe, eo pomporodoa, batua-na, eo kako'ia-na eo pepuea', pai' ntuku' ada to Yahudi ntepu'u ncimonou' toe, rapalii' -mi mobago. Jadi', neo' limpa-mi eo,


Dihadiha nahisulod ako sa Espiritu, ug tan-awa, dihay usa ka trono sa langit, ug sa trono dihay naglingkod! 	 Nto'u toe wo'o-hawo, kanakuasai-kumi Inoha' Alata'ala pai' napakeni-a hilou hi suruga. Rata ria, kuhilo-kuwo hameha' Pohuraa Magau', pai' ria Hadua to mpohurai Pohuraa toe.


Busa, ingon sa gisulti sa Espiritu Santo, Karong adlawa, inigkadungog ninyo sa iyang tingog, 	 Jadi', ompi' -ompi', pe'epei paresa' Inoha' Tomoroli' to te'uki' hi rala Buku Tomoroli' owi. Na'uli' hewa toi: Eo toe lau, ane ni'epe-damo libu' Alata'ala-e,


ug pinaagi sa mga milagro nga gitugot kaniya sa pagpanghimo sa atubangan sa mapintas nga mananap, iyang ginalimbongan ang mga nanagpuyo sa yuta, sa pag-agda kanila sa paghimog larawan alang sa mapintas nga mananap nga nasamad sa espada, apan nabuhi ra. 	 Tanda mekoncehi toe nababehi hante kuasa ngkai binata to lomo' -na. Hante tanda mekoncehi toe nabagiu-ramo tauna to mo'oha' hi dunia' pai' nahubui-ra mpowangu hameha' pinotau, pebila' -ra hi binata to lomo' -na. Binata to lomo' -na toe, binata to ratime hante piho' aga tuwu' oa' -i.


Kay labi pa man ugod nilang gihigugma ang pagdalayeg gikan sa mga tawo kay sa pagdalayeg gikan sa Dios. 	 Apa' konoa-ra doko' ra'une' hingka doo-ra, uma rasaile' pe'une' to ngkai Alata'ala.


ug kuyog kaniya mao si Onesimo, ang kasaligan ug hinigugma nga igsoon, nga usa sa mga tagadiha sa inyo. Sila magasugilon kaninyo sa tanang nahitabo diri. 	 Dohe Tikhikus, kusuro wo'o Onesimus, ompi' -ta to tape'ahi' to tida mepangala' hi Pue', to hingka ngata-ni moto. Hira' -damo mpai' to mpo'uli' -kokoi hawe'ea to jadi' hi rehe'i.


Karon nahibalo na kita nga bisan unsay gisulti sa kasugoan, kini gisulti ngadto sa mga anaa sa ilalum sa kasugoan aron ang matag-usa ka baba masap-ongan, ug aron ang tibuok kalibutan mahisakop ilalum sa paghukom sa Dios. 	 Ngkai lolita Atura Pue' toe, ta'inca ka'uma-na ria manusia' to monoa'. Pai' monoto-mi ta'inca, hawe'ea to te'uki' hi Buku Atura Pue', bate mpobelahi to Yahudi to rapowaii' Atura Pue' toe. Jadi', uma ria tauna to ma'ala mpo'uli': "Aku', monoa' -a-kuna!" Hawe'ea manusia' bate masala' hi poncilo Alata'ala.


"Naluoy ako sa katawhan, kay tulo na karon ka adlaw sa ilang pagpakig-uban kanako, ug wala silay makaon; 	 "Tuna-kuna nono-ku mpohilo tauna to wori' toera lau. Tolu eo-ramo dohe-ku, uma ria pongkoni' -ra.


Ug samtang si Pablo sa ingon niini naghimo sa iyang panalipod, si Festo sa makusog nga tingog miingon kaniya, "Nagsalimoang ka, Pablo. Ang imong daghang hingkat-unan nakapaboang kanimo." 	 Bula-na Paulus mololita-pidi mpo'uli' noa' -na, mejeu' -mi Festus na'uli': "Wuli-ko Paulus! Kapantea-nu to wori' tetu mpokeni-ko wuli."


Ug si Maria miingon, "Tan-awa, ako ulipon sa Ginoo. Matuman unta kanako kanang imong giingon." Ug ang manolunda mipahawa kaniya. 	 Na'uli' Maria: "Aku' toi batua-na Pue', mengkoru-ama hi hawa' -na, bona napadupa' patuju-na hi aku', hewa to nu'uli' -ka tetu." Oti toe, malai-imi mala'eka mpalahii Maria.


Ug sa paghisulod na nila sa balay, ilang nakita ang bata uban kang Maria nga iyang inahan, ug sila mihapa ug ilang gisimba ang bata. Ug sa naukban nila ang ilang mga bahandi, ilang gihalaran siyag mga gasa, bulawan ug incienso ug mirra. 	 Karata-ra, mesua' -ramo hi rala tomi, mpohilo Ana' toei hante Maria, tina-na. Mowilingkudu-ramo mpopue' -i. Oti toe, karabongka-nami pontimamahia rewa-ra, pai' rajuju-mi pepue' -ra hi Ana' toei. Pepue' -ra toe: bulawa, pai' anu mohonga to masuli' oli-na to rahanga' dupa' pai' mur.


Ug siya miingon kanila, "Apan kamo, unsa may inyong sulti, kinsa man ako?" 	 Napekune' tena-ra, na'uli': "Hiaa' koi' -koiwo mpo'uli' hema-a Aku' toi-e?"


ug nasayud ka sa iyang kabubut-on ug nakauyon sa mga butang halangdon, kay binansay man tuod ikaw sa kasugoan, 	 Kita' to Yahudi, ta'inca konoa Pue' pai' ta'inca mpoposisala napa to lompe' pai' napa to dada'a, apa' tarata tudui' ngkai Atura Pue'.


Alang sa mga maputli, ang tanang mga butang maputli; apan alang sa mga mahugaw ug dili matinoohon, walay bisan unsang butang nga maputli; hinonoa ang ilang mga hunahuna ug kaisipan mao ang mahugaw. 	 Hi tauna to moroli' nono-ra, uma ria napa-napa to rapalii'. Aga tauna to dada'a nono-ra pai' to uma mepangala', uma ria to moroli', apa' bengku' ami' -mi pekiri-ra, pai' rapo'ihi moto-mi gau' -ra to dada'a, duu' -na uma-pi rarasai kamasala' -ra.


Mahitungod kang Tito, siya akong tambayayong ug masigkamagbubuhat sa pag-alagad kaninyo; ug mahitungod sa ubang mga igsoon, kini sila mga tinugyanan gikan sa mga iglesia. Kini sila mao ang himaya alang kang Cristo. 	 Ane Titus-hana, ema' hampobagoa-ku to kuhubui tilou mpotulungi-koi. Ane doo-na to rodua to mpo'emai' -i tilou-e, tauna to tungkai' rasuro to Kristen hi rehe'i lau mpo'urusi porumpu doi toi. Kehi-ra mpomobohe hanga' Kristus.


ug ang tanang dila magasugid nga Ginoo si Jesu-Cristo, alang sa pagdalayeg sa Dios nga Amahan. 	 pai' -ra mpangaku': Yesus Kristus, Hi'a-mi Pue', alaa-na Alata'ala to Tuama rapomobohe.


sa kalit, sa usa ka pagpamilok, inigtingog na sa katapusang trumpeta. Kay ang trumpeta pagapatunggon, ug ang mga patay pagabanhawon nga may mga lawas nga dili na madunot, ug kita mangausab. 	 Tohe'e mpai' jadi' ncorobaa, rala-na hampinisi mata, nto'u karatuwui' -na sangkakala to ka'omea-na. Apa' nto'u sangkakala toe ratuwui', tomate rapotuwu' nculii' hante katuwua' to uma ria kahudua-na, pai' kita' to tuwu' -pidi rabalii' wo'o-tamo-tawo.


Alaut sila! Kay sila nanaglakaw subay sa agi ni Cain, ug tungod sa pagpanapi nagapataka silag panalagan ngadto sa kasaypanan ni Balaam, ug nangawagtang sila diha sa pagsupil ni Core. 	 Silaka-rada! Mpotuku' -ra ohea to natara Kain owi. Mpo'uhi-ra gau' Bileam, apa' nau' ra'inca kamasala' -na babehia-ra, rababehi oa' apa' mpokahina-ra doi. Mpo'ewa-ra Alata'ala hewa Korah owi, pai' ngkai pe'ewa-ra toe bate mate-ra mpai', nahuku' Alata'ala hewa Korah owi.


Kon isugid ta ang atong mga sala, siya kasaligan ug makatarunganon nga tungod niana mopasaylo siya sa atong mga sala ug magahinlo kanato gikan sa tanang pagkadili makatarunganon. 	 Ane tapangaku' jeko' -ta, Alata'ala mpopadupa' janci-na hi kita', pai' nababehi napa to monoa': na'ampungi jeko' -ta pai' nabohoi' -tamo ngkai hawe'ea kasalaa' -ta.


Ug unya miabut ang usa ka makusog nga unos, ug ang mga balud mitabontabon sa sakayan, nga tungod niana ang sakayan nagkapuno na sa tubig. 	 Ko'ia mahae, rata-mi ngolu' bohe. Ntepu'u-mi balumpa mporumpa' sakaya-ra, alaa-na neo' ponu' -mi sakaya-ra hante ue.


Kaniadto, sa wala pa kamo makaila sa Dios, kamo naulipon ngadto sa mga binuhat nga sa kinaiya dili mga dios; 	 Owi kako'ia-ni mpo'incai Alata'ala, mengkoru-koi hi pue' -pue' to mobaraka', aga to bela-ra Alata'ala.


Ang uban nanag-antus sa mga pagbiaybiay ug mga paghampak, ug bisan pa gani sa mga talikala ug sa mga pagbilanggo. 	 Ria-ra to rapopo'ore' pai' raweba', ria wo'o-ra to rahoo' pai' ratarungku'.


Ug ang ikaduha sulosama ra, nga mao kini, Higugmaa ang imong silingan sama sa imong kaugalingon. 	 Pai' parenta karonyala-na to hibalia hante to lomo' -na toe: `Kana tapoka'ahi' doo-ta hewa pompoka'ahi' -ta woto-ta moto.'


Pabilin kamo kanako, ug pabilin ako kaninyo. Maingon nga ang sanga sa iya rang kaugalingon dili makabunga, gawas kon magapabilin kini sa tanum, sa ingon usab kamo dili makapamunga gawas kon magpabilini kamo kanako. 	 "Tida-mokoi hintuwu' hante Aku', pai' Aku' wo'o hante koi'. Ra'a to mohepi' ngkai woto kaju, uma-i mowua'. Ra'a bate kana mentaka' hi woto-na bona mowua' -i. Wae wo'o koi': Sampale-koi mowua' ane tida-koi hintuwu' hante Aku'.


Panalangini ninyo ang mga magapanghimaraut kaninyo, ug pag-ampo kamo alang sa mga magapasipala kaninyo. 	 Gane' -ra to mpokamo-ta, posampayai-ra to dada'a hi kita'.


Maingon man usab kamong mga bana, kinahanglan ipahiuyon ninyo sa kaalam ang inyong pagpuyo uban sa inyong mga asawa; nga magahatag ug pasidungog sa babaye ingon nga maoy galamiton nga labaw pang mahuyang, sanglit uban kanila kamo mga masigkamanununod man sa gasa nga kinabuhi, aron dili mabalda ang inyong mga pag-ampo. 	 Wae wo'o koi' tomane, tuwu' hintuwu' -koi hante tobine-ni, pai' penonoi beiwa ohea-ni mpotulungi-ra, apa' karohoa-ra uma hewa karohoa tomane. Aga nau' wae, tobine-ni bate hibalia hante koi' hi poncilo Alata'ala, apa' nawai' wo'o-ra-rawo katuwua' to duu' kahae-hae-na hibalia koi'. Toe pai' kana nibila' -ra hewa to kasipato' -na. Apa' ane uma-koi hintuwu' hante tobine-ni, telawa' mpai' posampaya-ni.


ug kinahanglan nga siya pagapanghimatud-an nga maayog binuhatan, ingon nga nakamatoto ug mga anak, nakapakita sa pagkamaabiabihon, nakapanghugas sa mga tiil sa mga balaan, nakatabang sa mga nanag-antus sa kagul-anan, ug nagmakugihon sa pagbuhat ug maayo sa tanang paagi. 	 Kana to monoto kalompe' gau' -ra, rapa' -na: mpewili' lompe' ana' -ra, jole' mpopehani toliu, mpotulungi ompi' -ompi' hampepangalaa' -ra, mpojampangi tauna to hi rala kasusaa', pai' biasa mpobabehi butu nyala pobago to lompe'. Tobalu to hewa toe-mi to natao rapewili' ompi' -ompi' hampepangalaa'.


Kay sa karon, kita nagasud-ong sa mga hanap nga panagway daw pinaagi ug salamin, apan nakita ra nato kini unya sa laktud nga nawong ug nawong. Sa karon, bahin lamang ang akong nahibaloan, apan unya masabtan ko ra ang tanan, maingon nga ang tanan kanako nahisabtan na. 	 Apa' tempo toi, kita' hewa tauna to mponaa lence hi pampewao' to mogawu, apa' ko'ia ta'incai hawe'ea-na hante kanoto-noto-na. Mpeno-damo pai' lako' tapaha hawe'ea-na, apa' tahilo-i Alata'ala wingke-ngkawingke. Tempo toi, ko'ia hono' pe'inca-ku. Mpeno-damo pai' lako' ku'inca mpu'u, hewa Alata'ala wo'o mpo'inca-a.


Walay tawo nga makakuha niini gikan kanako, hinonoa ginahalad ko kini sa kinaugalingon kong pagbuot. May kagahum ako sa paghalad niini, ug may kagahum ako sa pagbawi niini. Kining maong sugo nadawat ko gikan sa akong Amahan." 	 Uma ria haduaa to mpatehi-a ane uma konoa-ku. Ku'agi mate hante karoli' -roli' nono-ku. Ria kuasa-ku mpewai' tuwu' -ku bona rapatehi, pai' ria wo'o kuasa-ku tuwu' nculii'. Toe-mi hawa' to kutarima ngkai Tuama-ku."


Mao kini ang katarungan ngano nga ang iyang pagtoo "giisip kaniya nga maoy pagkamatarung." 	 Ngkai pepangala' -na toe-mi, pai' ria to te'uki' hi Buku Tomoroli' owi to mpo'uli': "Alata'ala mpo'uli' kamonoa' -na Abraham hi poncilo-na."


ang mga buta makakita na, ug ang mga bakul makalakaw na, ug ang mga sanlahon nangahinlo, ug ang mga bungol makabati na, ug ang mga patay gipamanhaw, ug ang mga kabus gikawalihan sa maayong balita. 	 To wero pehilo-mi, to kejo momako' monoa' -mi, topohaki' poko' mo'uri', to wongo pe'epe, tomate kupotuwu' nculii', pai' Kareba Lompe' kuparata-mi hi tauna to mpe'ahii' tuwu' -ra.


Ayaw kamo paghunahuna nga ako mao ang magasumbong batok kaninyo sa atubangan sa Amahan; ang magasumbong batok kaninyo mao si Moises, siya nga maoy inyong ginalauman. 	 Aga neo' ni'uli' wae, Aku' mpai' to mpakilu-koi hi Tuama-ku. Nabi Musa moto-mi to mpakilu-koi. Ni'uli' -koina ngkai petuku' -ni hi hawa' Musa pai' -koi mporata kalompea'.


Ug sa pagkakaadlawon, siya miadto na usab sa templo. Ug ang tanang tawo nangadto kaniya, ug siya milingkod ug iyang gipanudloan sila. 	 Kampeneo-na mepupulo ngkii, hilou wo'o-imi hi Tomi Alata'ala. Tumai-ramo ntodea mpomohui' -i, pai' mohura-imi mpotudui' -ra.


nga mao lamang ang bugtong nga dili mamatay ug nagapuyo sa kahayag nga dili maduol, nga wala makita ug dili arang makita sa tawo. Kaniya ang pasidungog ug dayon nga panggahum. Amen. 	 Hadudua-na Hi'a-wadi to uma ria kamatea-na. Mo'oha' -i hi rala hini to uma mowo pehini-na. Uma haduaa to ma'ala mpomohui' -i ba mpohilo-i, apa' uma-i kahiloa. Muntu' Hi'a-wadi to natao rabila' pai' to natao moparenta duu' kahae-hae-na. Amin! Wae mpu'u-hana!


Ug siya miadto ug iyang nakita sila nga nagkatulog, ug siya miingon kang Pedro, "Simon, nagakatulog ka ba? Dili ka ba diay makatukawg usa ka takna? 	 Oti toe, nculii' -imi hi ana'guru-na to tolu, narata-ra bula-ra leta' moto. Na'uli' mpo'uli' -ki Petrus: "Simon! Ba leta' -dako-konae! Hajaa-wadi uma nudadahi mojaga?


Unya ang usa sa mga kriminal nga nagbitay mipasipala kaniya sa pagsulti nga nag-ingon, "Dili ba ikaw mao ang Cristo? Luwasa ang imong kaugalingon ug kami!" 	 Hadua todada'a to raparika' dohe-na Yesus, mpolibui' Yesus, na'uli': "Nu'uli' -kona Iko Magau' Topetolo' -e! Ane bongko wae, tulungi-mi woto-nu pai' kai' wo'o-kaiwo!"


nga sa ila nang paghiabut, nanag-ampo alang kanila nga unta makadawat sila sa Espiritu Santo; 	 Karata-ra Petrus pai' Yohanes hi ria, mosampaya-ramo mpekakae-raka to Samaria to mepangala' -mi hi Pue' Yesus, bona Pue' mpowai' -ra Inoha' Tomoroli'.


Gipanagbato sila, gipanagpamutol sila pinaagi sa gabas, gipamatay sila pinaagi sa ispada; sila nanagpanglakaw nga nanagsaput ug mga panit sa mga karniro ug mga kanding, nanag-antus sa kawalad-on, mga sinakit, mga dinagmalan-- 	 Ria-ra to rapana' hante watu duu' -ra mate, ria to rapua' hante garagaji', ria to rasumale'. Ria-ra to mpe'ahii' lia katuwu' -ra, pohea-ra muntu' kuliba bima pai' kuliba kebe' -wadi. Rabalinai' -ra pai' rasesa' -ra.


ug usab nagaingon: Pagkalipay kamo, O mga Gentil, uban sa iyang katawhan"; 	 Ria wo'o lolita Buku Tomoroli' owi to mpo'uli' hewa toi: Koi' to bela-ko-koiwo to Yahudi, goe' -mokoi hangkaa-ngkania hante to Yahudi to napelihi-mi Alata'ala ngkai owi."


Ug si Zacarias miingon sa manolunda, "Unsaon ko man pagpakaila nga mahimo kini? Kay ako tigulang na ug ang akong asawa taas na kaayog panuigon." 	 Na'uli' Zakharia mpo'uli' -ki mala'eka: "Hiaa', beiwa kaku'inca-na kamakono-na to nu'uli' tetu-e? Apa' tu'a-amadie, pai' tobine-ku tu'a wo'o-imi-hawo."


Gibilin ko ikaw sa Creta sa hinungdan nga mao kini, aron sa paghulip sa kakulangan, ug sa pagtudlog mga anciano sa matag-usa ka lungsod sumala sa akong gitugon kanimo, 	 Patuju-ku mpohubui-ko tida hi Kreta, bona iko-damo mpo'atoro' pobago-ta to ko'ia oti. Jadi', hewa to oti-mi kuhawai' -koko, mpo'ongko' -ra pangkeni-pangkeni agama hi butu-butu ngata hi retu.


Ug sa natapus na sa yawa ang tanang mga pagtintal kaniya, siya mipahawa usa kaniya hangtud sa laing higayon. 	 Ka'oti-na Magau' Anudaa' mposori Yesus hante hawe'ea pesori toe, malai-imi mpopea loga to lompe'.


Ang makakaplag sa iyang kinabuhi kawagtangan himoon niini; apan ang magawagtang sa iyang kinabuhi tungod kanako, makakaplag ra niini. 	 Hema to mpobahaka konoa-na moto pai' mpotuku' -a nau' rapatehi-i mpai', hi'a-mi to mporata katuwua' to lompe'. Aga hema to mpentaei konoa-na moto, uma-i mpai' mporata katuwua' to lompe'.


Kay ang atong labawng sacerdote dili siya usa nga dili arang mobati sa pagkalooy kanato sa atong mga kaluyahon, hinonoa usa siya nga sa tanang paagi gitintal ingon kanato, hinoon wala makasala. 	 Apa' Imam Bohe-ta tohe'i-e, bela-i imam to uma mporasai kalentea-ta. Narasai moto, apa' rasori wo'o-imi-hawo hi butu nyala-na hewa kita', aga uma-i-hana mojeko'.


Kon aduna may magadumili sa pagtuman sa among ginatugon niining sulata, timan-i ninyo kanang tawhana ug dili kamo magpakigharong kaniya aron siya mobati sa kaulaw. 	 Ane rapa' -na ria to uma dota mpotuku' napa to ki'uki' hi rala sura toi, petonoi-ra. Neo' niposigalo-raka, bona me'ea' -ra.


gawas lamang kaha niadtong usa ka butang nga akong gisinggit samtang nagtindog ako sa ilang taliwala, nga nag-ingon, `Bahin sa pagkabanhaw sa mga patay, ania ako karon niining adlawa ginahukman sa inyong atubangan.`" 	 Muntu' lolita-ku to hamela-wadi to rapodaa' nto'u toe. Bula-ku mokore hi laintongo' -ra, ku'uli' mpesukui hewa toi: `Pai' -a raparesa' toi, sabana kuparasaya katuwu' -ra nculii' tauna tomate.'"


Ug didto sa sinagoga siya misugod sa pagsulti nga masaligon kaayo, apan sa pagkadungog kaniya ni Priscila ug ni Aquila, siya ilang gidala sa ila, ug kaniya ang tinoohan sa Dios ilang gisaysay sa labi pang sibo gayud. 	 Nto'u toe, natepu'u wo'o-mi mololita hi tomi posampayaa to Yahudi hante uma ria ka'ekaa' -na. Kara'epe-na Priskila pai' Akwila lolita Apolos toe, rapo'ema' -i hilou hi tomi-ra, pai' ranotohi tena-ki patuju-na Alata'ala mpohore manusia' ngkai huku' jeko' -ra hante petolo' -na Pue' Yesus.


Ug ang kalibutan mahanaw, ug ang pangibog niini; apan siya nga nagatuman sa kabubut-on sa Dios magapabilin hangtud sa kahangturan. 	 Hiaa' dunia' toi-e neo' mogero-mi, wae wo'o hawe'ea ihi' -na to tapokahina. Tapi' tauna to mpotuku' konoa Alata'ala bate tuwu' duu' kahae-hae-na.


aron siya inyong dawaton diha sa Ginoo ingon nga kini maoy angay sa mga balaan, ug tabangan ninyo siya sa bisan unsa nga iyang kinahanglanon gikan kaninyo, kay daghan ang gitabangan niya lakip ako. 	 Kuperapi' bona nitarima-i hewa ompi' -ni hi rala Pue' Yesus, lawi' toe-mi po'ingku to masipato' hi kita' to mpotuku' Yesus. Ane ria napa-napa to naparaluu, wai' -i, apa' wori' -mi tauna to natulungi-- aku' toi-mi hadua.


Busa andama ninyo ang inyong mga salabutan, magmaayo kamog panimuot, ug laumi ninyo sa hingpit ang grasya nga igahatag kaninyo inigpadayag unya kang Jesu-Cristo. 	 Jadi' ompi' -ompi', apa' ria-mi poncarumakaa-ni to moroho toe-e, toe pai' ku'uli' -kokoi: pakanoto-mi nono-ni, neo' lempe', pai' ncarumaka mpu'u-mokoi hi rasi' to rawai' -kokoi ane rata nculii' -ipi mpai' Yesus Kristus.


Karon ang Ginoo sa kalinaw magahatag kaninyog kalinaw sa tanang panahon sa tanang higayon. Ang Ginoo magauban kaninyong tanan. 	 Ngkai Pue' -wadi kalompea' tuwu' -ta. Toe pai' mekakae-a hi Pue', kuperapi' bona nawai' -koi kalompea' tuwu' butu eo-na pai' hi butu nyala-na. Pue' mpodohei-koi omea.


Dili nga ginatinguha ko ang inyong mga hatag; kondili nga ginatinguha ko hinoon ang tubo niini nga magauswag unta alang sa inyong kadagaya. 	 Pai' ku'uli' toe, uma kadoko' -ku mporata pewai' -wadi. Konoa-ku mpu'u, bona ngkai kalompe' nono-ni toe-e, katedoo-donihia pegane' Alata'ala hi koi' ompi'.


aron nga sila sa pagkatinuod magatutok apan dili makakita, ug sa pagkatinuod magapaminaw apan dili makasabut, basi unyag managpamalik sila pag-usab ug pasayloon." 	 bona madupa' -mi lolita Buku Tomoroli' to mpo'uli': `Pe'epe moto-ra, aga uma oa' ra'incai batua-na. Pehilo moto-ra, aga hewa to uma oa' monoto rahiloi. Jadi', uma oa' -ra nculii' hi Alata'ala, pai' jeko' -ra uma te'ampungi.'"


Kanila nga walay kasugoan, ako nahimong ingon sa walay kasugoan-- bisan tuod ako may kasugoan sa Dios ug nailalum sa balaod ni Cristo-- aron makabig ko sila nga walay kasugoan. 	 Ane mpokeni-a Kareba Lompe' hi tauna to uma mpo'incai Atura Musa, mo'ingku hewa tauna to uma mpotuku' Atura Musa-a, bona wori' -ra kukeni hi Kristus. Aga neo' ra'uli' wae, uma kutuku' hawa' Alata'ala. Bate mengkoru hi hawa' Kristus oa' -a-kuwo.


ug kanila miingon siya, "Sa pagkatinuod, magaingon ako kaninyo, nga gawas kon mangausab kamo ug mangahimong sama sa mga gagmayng bata, dili gayud kamo makasulod sa gingharian sa langit. 	 pai' na'uli' -raka: "Mpu'u ku'uli' -kokoi: ane uma nibalii' kehi-ni pai' jadi' hewa ana' to kedi' toii, uma-koi mpai' jadi' ntodea Alata'ala.


Ug didto ang kapitan nakakitag sakayan nga taga-Alejandria nga gumigikan padulong sa Italia, ug kami iyang gipasakay niini. 	 Hi ngata Mira toe, tadulako tantara mporua' kapal ngkai ngata Aleksandria to mpotoa' tana' Italia. Jadi', napopentoli-makai hi kapal toe.


Apan sa ingon niini gituman sa Dios ang iyang gipasidaan pinaagi sa baba sa tanang mga profeta, nga kinahanglan gayud mag-antus ang iyang Cristo. 	 Aga nau' wae, ngkai napa to nibabehi tetu, madupa' -mi napa to na'uli' Alata'ala owi hante wiwi hawe'ea nabi, to mpo'uli': Magau' Topetolo' kana mporata kaparia.


ug sa gikasalibay na siya, gisagop siya sa babayeng anak ni Faraon ug gimatoto siya ingon nga iyang kaugalingong anak. 	 Hi karatadi-na toe, ana' toronaa Firaun mpotima' -i, pai' napodoo naponcawa ana' -na moto-mi.


Ug karon mao na ang paghukom niining kalibutana, karon palagputon na ang punoan niining kalibutana. 	 Rata-mi tempo-na Alata'ala kana mpohurai hawe'ea kasalaa' manusia' hi dunia'. Pai' rata wo'o tempo-na Magau' Anudaa' to mpokuasai dunia' toi kana rapopalai.


Nahitabo kini sa pagtuman sa gisulti pinaagi sa profeta, nga nag-ingon: 	 Tohe'e majadi' bona madupa' napa to na'uli' nabi owi, hewa toi:


Apan sukad kami mailo kaninyo, mga igsoon, sulod sa hamubong panahon lamang, sa dagway apan dili sa kasing-kasing, kami naningkamot sa pagpakigkita kaninyo nawong ug nawong, nga maikagon gayud kaayo inubanan sa hilabihang pangandoy; 	 Ompi' -ompi', ngkai pogaa' -ta to hampai' tohe'i-e, lentora lia-kai mpokalentorai-koi. Nau' mogaa' -ta hi mata, aga kipoimata-mata oa' -koi hi rala nono-kai. Jadi', kipali' -mi ohea-kai tilou mpencuai' -koi.


Ug ang diha sa ibabaw sa bato mao kadto sila nga sa ilang pagkadungog sa pulong, kini ilang pagadawaton uban sa kalipay; apan sila walay gamut, sila motoo sa makadiyot, ug unya sa panahon sa pagsulay sila mobiya sa pagtoo. 	 "Hawua' to monawu' hi watu mpobatuai tauna to mpo'epe Lolita Alata'ala pai' ratarima hante goe' nono-ra. Mepangala' moto-ra, aga pepangala' -ra tetu uma moroho, hewa hinu'a to uma morali'. Toe pai' ane rata-damo pesori, mo'ungkere' -ramo, uma-rapa mepangala'.


Ug ang nanagsugilon niini ngadto sa mga apostoles mao sila si Maria Magdalena ug si Juana ug si Maria nga inahan ni Santiago ug ang uban pang mga babaye nga mga kauban nila; 	 Tobine toera, hira' Maria Magdalena, Yohana, pai' Maria tina Yakobus, pai' tobine ntani' -na to dohe-ra. Ratutura hawe'ea to jadi' toe hi suro Yesus.


Kon ipanghatag ko ang tanan kong katigayonan, ug kon itahan ko ang akong lawas aron pagasunogon, apan walay gugma, kini dili magapulos kanako. 	 Ane hawe'ea rewa-ta tawai' -raka tokabu, pai' ane ta'agi mate ratunu sabana petuku' -ta hi Pue' Yesus, tapi' ane uma ria ahi' -ta hi doo, uma ria kalaua-na tuwu' -ta.


Ug ang Espiritu sa tin-aw nagapahayag nga sa kaulahiang mga panahon adunay managpamiya gikan sa pagtoo tungod sa ilang pagtagad sa mga malimbongon nga espiritu ug sa mga tuloohan sa mga yawa, 	 Inoha' Tomoroli' mpo'uli' -taka hante kalonto' -lonto' -na napa mpai' to jadi' hi eo-eo to tumai. Nto'u toe mpai', hantongo' tauna mengkala'ura ngkai pepangala' -ra hi tudui' to makono. Mengkoru lau-ra hi noto to mepohala'tara, pai' -ra mpotuku' tudui' to ngkai seta.


Ug si Jesus, sa nakatuwaw siya sa makusog nga tingog, nabugtoan sa ginhawa. 	 Ngkai ree, kame'au-nami Yesus napesukui, pai' modupe' -mi inoha' -na.


Kay ang tanan nga magapangayo makadawat; ug ang magapangita makakaplag; ug ang magatuktok pagaablihan. 	 Apa' hema to merapi' bate rawai'. Hema to mpali' bate mporata. Hema to mpopebea wobo', bate rabea-ki wobo'.


nga nag-ingon kanila, "Umadto kamo nianang balangay sa atbang ninyo, ug didto inyong makita dayon ang usa ka asna nga gihigot, ug ang usa ka nati uban niini; hubara ninyo sila ug dad-a dinhi kanako. 	 na'uli' -raka: "Hilou-koi hi ngata to tanyanyohi toe mai. Rata-koi mpai' hi ria, nihilo hama'a keledai to tehoo' pai' ana' -na mohu' dohe-na. Bongka koloro-na pai' keni-ra tumai.


kondili ang usa na lamang ka makalilisang nga pagpaabut ug hukom, ug kabangis sa kalayo nga magaut-ut sa mga kaaway. 	 Ane hewa toe kehi-ta, bate me'eka' -ta mpopea tempo-na Alata'ala mpohurai kara-kara-ta, me'eka' -ta mpoka'eka' pehuku' -na to hewa apu to wewo'-- apa' gaga pehuku' -na mpohuku' tauna to mpo'ewa-i.


Diha kaniya ang kinabuhi, ug ang maong kinabuhi mao ang kahayag alang sa mga tawo. 	 Hi'a-mi pehupaa' katuwua', pai' Hi'a-mi baja to mpobajahi nono manusia'.


Apan sa gialirongan siya sa mga tinun-an, siya mibangon ug misulod balik sa siyudad; ug sa pagkasunod nga adlaw siya milakaw uban kang Bernabe padulong sa Derbe. 	 Ntaa' we'i, bula-ra topetuku' Yesus mokore ntololikia-na, muu-mule' memata-imi, pai' -i kaliliu mesua' hi rala ngata. Kamepulo-na, hilou-imi dohe Barnabas hi ngata Derbe.


"`Nasayud ako sa imong mga nabuhat. Tan-awa, gibutang ko sa imong atubangan ang usa ka pultahan nga inablihan, nga walay bisan kinsa nga makasira. Nasayud ako nga ikaw diyutay rag kusog, ngani gibantayan mo ang akong sulti ug wala mo ilimod ang akong ngalan. 	 Na'uli': Ku'inca napa to nibabehi. Hilo-dile, kubea-kokoi wobo' to uma haduaa ma'ala mpo'unca. Apa' ria wa karohoa-ni hangkedi', pai' nituku' -mi lolita-ku pai' uma nisapu kanipangala' -ku.


"Bulahan ang mga ginalutos tungod sa pagkamatarung, kay ila ang gingharian sa langit. 	 Marasi' tauna to rabalinai' sabana mpobabehi-ra konoa Alata'ala, apa' hira' toe-mi mpai' to jadi' ntodea Alata'ala, pai' Alata'ala jadi' Magau' -ra.


Mahitungod sa tinago nga kahulogan sa pito ka mga bitoon nga imong nakita diha sa akong toong kamot, ug sa pito ka mga kandiliro nga bulawan, ang pito ka mga bitoon mao ang mga manolunda sa pito ka mga iglesia, ug ang pito ka mga kandiliro mao ang pito ka mga iglesia. 	 Ane betue' to pitu to nuhilo hi pale ka'ana-ku pai' witi' lampu bulawa to pitu, ko'ia nu'incai batua-na. Jadi', kupakanoto-koko: betue' to pitu mpowalatu mala'eka to mpewili' topetuku' -ku to mo'oha' hi ngata to pitu mola'. Pai' witi' lampu to pitu mpowalatu topetuku' -ku hi ngata to pitu mola'."


Kay gikalipay man ugod sa Macedonia ug Acaya ang paghimog amot alang sa mga kabus sa mga balaan didto sa Jerusalem. 	 Aga hilou ncala' -a hi ngata Yerusalem. Apa' topetuku' Yesus hi rehe'i hi propinsi Makedonia pai' Akhaya, mohawa' -ra mpowai' doi hi ompi' -ompi' hampepangalaa' -ra to mpe'ahii' tuwu' -ra hi Yerusalem. Jadi', aku' mpokeni doi petulungi-ra toe hilou hi Yerusalem.


Ug kini among panagsultihan dili pinaagi sa mga pulong nga gitudlo sa tawhanong kaalam kondili gitudlo sa Espiritu, nga kita magahubad sa mga kamatuoran nga espirituhanon ngadto sa mga tawo nga espirituhanon. 	 Jadi', ane mpoparata-kai Kareba Lompe', kiparata uma hante kapantea-kai mololita. Kiparata hante lolita to ngkai Inoha' Tomoroli', kipakanoto tudui' ngkai Inoha' Tomoroli' hi tauna to mporata-mi Inoha' Tomoroli'.


Ug si Pedro mikanaug ngadto sa mga tawo ug miingon kanila, "Ako mao ang inyong gipangita. Unsa bay hinungdan sa inyong pag-anhi?" 	 Jadi', pana'u-nami Petrus ngkai tomi pai' na'uli' -raka to lako' rata toera: "Aku' -mile to nipali' -e. Napa-di to nipali' -kae?"


Apan ang Ginoo miingon kaniya, "Umadto ka, kay siya pinili nga galamiton ko sa pagdala sa akong ngalan sa atubangan sa mga Gentil ug sa mga hari ug sa mga anak ni Israel; 	 Na'uli' Pue' mpo'uli' -ki Ananias: "Bate hilou-ko! Apa' Saulus toei ria, tungkai' kupelihi jadi' topobago-ku. Hi'a mpai' to mpoparata hanga' -ku hi to Yahudi pai' hi tauna to bela-ra to Yahudi, duu' hi magau' wo'o.


Kay nahabol ang mga kasingkasing niining mga tawhana ug ang ilang mga dalunggan magalisud sa pagpakabati, ug ang ilang mga mata ginapiyong nila; sa kahadlok nga tingali unyag maka-kita sila pinaagi sa ilang mga mata, ug makabati sila pinaagi sa ilang mga dalunggan, ug makasabut sila pinaagi sa ilang kasingkasing, ug managbalik sila kanako aron ayohon ko sila.` 	 Apa' moko'o-mi nono-ra, mengkawongo-ra pai' mengkawero-ra: oja' -ra pehilo hante mata-ra, oja' -ra pe'epe hante tilinga-ra, oja' -ra ranotohi nono-ra. Ka'omea-na, uma-ra mpai' nculii' tumai hi Aku', pai' uma-ra kuwai' kalompea'.'"


Ug ang babaye nagbistig purpora ug escarlata, ug may mga dayandayan nga bulawan ug mga batong hamili ug mga mutya; sa iyang kamot may gikuptan siya nga usa ka kopa nga bulawan nga napuno sa kangil-aran ug kahugawan sa iyang pagkamakihilawason; 	 Ane tobine toei-e, pohea-na paka' to rapenasa: baju-na molei jore' pai' mo'awu mpomara-ntaipa, rarampai hante bulawa pai' mutiara pai' watu to masuli' oli-na. Mpokakamu-i hameha' sangkiri' bulawa to ihia' hante ininu to rapetagii apa' dada'a pai' merungkui. Ininu toe mpobatuai gau' -na to me'eai' pai' to uma tumotoa toe.


Ug ang mga Judio nanagpanubag, "Kining temploha gitukod sulod sa kap-atan ug unom ka tuig, ug imong patindugon kini sulod sa tulo ka adlaw?" 	 Konce-ra topoparenta to Yahudi, ra'uli': "Beiwa!? Tomi Alata'ala toi rawangu rala-na opo' mpulu' ono mpae, hiaa' nu'uli' -kona nuwangu nculii' rala-na tolu eo-wadi?"


hinonoa ato silang sulatan nga dumilian nila ang mga nahugaw sa mga diosdios, ug ang pakighilawas, ug ang pagtilaw sa unod sa mananap nga naluok ug sa dugo. 	 Sampale-wadi, agina ta'uki' sura, taperapi' bona neo' -ra mpokoni' pongkoni' to rapopepue' hi pinotau, neo' ngkoni' raa' pai' neo' ngkoni' bau' to uma ralali ncala' raa' -na. Pai' ta'uli' wo'o-raka bona neo' -ra mogau' sala' hante toronaa ba hante tobine doo.


Ug sa pagkadawat ni Judas sa pan, siya migula dihadiha. Ug kadto gabii. 	 Kanadoa-na Yudas roti toe, palai-nami hilou hi mali-na. Nto'u toe, mobengi-mi.


Ayaw ninyo pagpalonga ang Espiritu, 	 Neo' nilawa' pobago Inoha' Tomoroli'.


Ug pagasugoon niya ang mga manolunda, ug pagahipuson niya ang iyang mga pinili gikan sa mga sugdanan sa upat ka mga hangin, gikan sa kinatumyan sa yuta hangtud sa kinatumyan sa langit. 	 Kuhubui mala'eka-ku hilou mporumpu tauna to kupobagia ngkai humalili' dunia', ngkai wuntu dunia' pai' ngkai wuntu langi'.


siya nga magaingon nga siya anaa kaniya kinahanglan magakinabuhi sama sa iyang pagkinabuhi. 	 Ane tauna to mpo'uli' tida-ra hintuwu' hante Alata'ala, po'ingku-ra kana hewa po'ingku-na Kristus.


Ug sa pagkakita ni Jesus kaniya, siya mitawag ug miingon kaniya, "Babaye, mahigawas ka na sa imong sakit!" 	 Kanahilo-na Yesus tobine toei, nakio' -i pai' na'uli' -ki: "Ina', mo'uri' -moko, uma-pi ria haki' to mpohoo' -ko."


Ug kamo sayud nga kadto siya gipadayag aron sa pagkuha sa mga kasal-anan, ug diha kaniya wala ing sala. 	 Pai' ni'inca moto ompi', patuju-na Yesus mehupa' hi dunia', bona mpolali jeko' manusia'. Hiaa' Hi'a moto, uma-hana ria jeko' -na.


Ug ang Ginoo mitubag, "Nan, kinsa ba ang kasaligan ug manggialamon nga piniyalan nga igatudlo sa iyang agalon sa pagdumala sa iyang panimalay, sa paghatag kanila sa ilang bahin sa pagkaon sa hustong panahon? 	 Na'uli' Pue': "Rapa' -na ria hadua batua to monoto nono-na pai' to tida mpobago bago maradika-na. Batua toei na'ongko' maradika-na jadi' topohawa' to mpohawai' batua ntani' -na pai' mpobagi-raka pongkoni' -ra butu eo-na.


Apan tawgon ko ang Dios sa pagsaksi sa akong kalag, nga aron mahilikay kamo sa kasakit ako wala na lang moanha diha sa Corinto. 	 Ompi' -ompi', uma-a boa', Alata'ala sabi' -ku. Na'inca ihi' nono-ku, ka'uma-ku oko tilou hi Korintus wengi apa' uma-a dota karapo' rahi mpoparesai' -koi.


Sa diha nga ang usa ka tawo makabati sa pulong mahitungod sa gingharian ug dili siya mosabut niini, ang dautan motungha ug mosakmit sa gikasabod diha sa iyang kasingkasing; kini mao ang gikasabod diha sa daplin sa dalan. 	 Hawua' to monawu' hi mata ohea mpobatuai tauna to mpo'epe moto kareba to mpo'uli' beiwa Alata'ala jadi' Magau', aga uma rapoinono. Rata anudaa' mpohagoi-ra lolita toe ngkai rala nono-ra.


"Nakadungog kamo sa giingon, `Ayaw pagpanapaw.` 	 "Ni'inca moto karia-na parenta owi to mpo'uli': `Neo' mobualo'.'


Gikan sa trono anaay nanggula nga mga pangidlap sa kilat ug mga tingog ug mga linipak sa dalogdog, ug sa atubangan sa trono anaay nagadilaab nga pito ka sulo sa kalayo, nga mao ang pito ka espiritu sa Dios; 	 Ngkai Pohuraa to hi laintongo' toe mparangkihi hini kila', mparapere' moni kuna to moridi'. Hi nyanyoa Pohuraa toe, ria pitu meha' hulu' to baa. Hulu' toe mpobatuai Inoha' Alata'ala to Pitu.


Maanaa pa lang unta ako karon uban kaninyo diha, usbon ko gayud ang akong paningog, kay nalibog gayud ako mahitungod kaninyo. 	 Doko' lia-ama hi retu dohe-ni ompi', bona lolita-ku to karapo' ma'ala kubalii'. Apa' tuhu-mi nono-ku toi-e ompi'.


kay diha kang Cristo Jesus kamong tanan nahimo na mang mga anak sa Dios pinaagi sa pagtoo. 	 Jadi', ana' Alata'ala omea-mokoi ompi' sabana pepangala' -ni hi Kristus Yesus.


Ug sa nakakaplag kamig sakayan nga tumatabok ngadto sa Fenicia, kami misakay niini ug migikan. 	 Hi Patara toe, hirua' -kai hante kapal to hilou hi tana' Fenisia hi propinsi Siria. Jadi', mehawi' -makai hi kapal toe mpokaliliu pomako' -kai.


Tapus niadtong mga adlawa, si Elisabet nga iyang asawa nanamkon, ug sulod sa lima ka bulan siya nagtago nga nag-ingon, 	 Ko'ia mahae ngkai ree, motina'i mpu'u-imi Elisabet. Lima mula kahae-na Elisabet uma mehupa' -hupa' ngkai rala tomi-na, pai' na'uli':


Ug ikaw, bata, pagatawgon nga profeta sa Labing Halangdon; kay ikaw mao man ang magauna sa Ginoo aron sa pag-andam sa iyang mga dalan, 	 Hiaa' ane iko, ana' -ku, iko mpai' rahanga' nabi Pue' Ala to hi suruga. Apa' iko-mi mpai' to mako' meri'ulu ngkai Pue', bona mporodo ohea-na.


Ug ang nangaon upat ka libo ka mga lalaki, gawas sa mga babaye ug mga bata. 	 Kawori' -ra to ngkoni' nto'u toe, opo' ncobu tomane, uma tebila' tobine pai' ana'.


Kay ang arang mahibaloan mahitungod sa Dios tataw ngadto kanila, kay kini gipakita man sa Dios ngadto kanila. 	 Apa' monoto hi hawe'ea manusia' kabeiwa-na Alata'ala, apa' Alata'ala moto-mi to mpakanoto-raka.


Busa, maingon sa inyong pagdawat kaniadto kang Cristo Jesus nga Ginoo, padayon kamo sa pagkinabuhi diha kaniya, 	 Jadi' ompi' -ompi', lawi' nitarima-imi Kristus Yesus jadi' Pue' -ni, wae-pi po'ingku-ni butu eo-na kana mpotuku' konoa-na, apa' mosidai' -mokoi hante Hi'a.


Nan, nganong miadto man kamo didto? Aron ba sa pagtan-aw sa usa ka tawo nga nagsul-ob ug luho nga mga bisti? Tan-awa, ang managsul-ob ug luho nga mga bisti anaa sa mga balay sa mga hari. 	 Jadi', hilou doko' mpohilo napa-dikoie? Ba doko' mpohilo tauna to ncola pohea-na? Uma wo'o-hawo, apa' tauna to ncola pohea-ra, hi tomi magau' -ra-wadi-hana.


Ug gisugo niya ang panon sa katawhan sa pagpanglingkod sa yuta; ug iyang gikuha ang pito ka tinapay, ug sa nakapasalamat na siya, gipikaspikas niya kini ug gihatag ngadto sa iyang mga tinun-an aron ilang idulot; ug kini ilang gidulot ngadto sa katawhan. 	 Ngkai ree, nahubui-ramo tauna to wori' mohura hi tana'. Na'ala' -mi roti pai' -i mpo'uli' tarima kasi hi Alata'ala. Oti toe, napihe-pihe-mi pai' nawai' -raka ana'guru-na mpobagi-bagi-raka tauna to wori'.


Nan, ngano pa man ang kasugoan? Kini sa kaulahiay gidugang gumikan sa mga kalapasan, hangtud moabut ang kaliwat kang kinsa gihimo ang saad; ug kini gipasiugdahan sa mga manolunda pinaagi sa usa ka tigpataliwala. 	 Jadi', meka' ria mpai' tauna to mpo'uli' hewa toi: "Ane wae-di, napa lau-mi patuju-na Atura Musa-e?" Alata'ala mpowai' Atura Musa ngkabokoa' ngkai pojanci-na hi Abraham, pai' patuju-na bona mpakanoto hi manusia' kamojeko' -ra mpotiboki konoa-na. Patuju Alata'ala, bona manusia' mpotuku' Atura Musa toe duu' -na rata muli-na Abraham to ralowa hi rala pojanci Alata'ala owi, Hi'a-mi Kristus. Alata'ala mpopahawa' mala'eka-na mpoparata Atura-na hi Musa, pai' Musa toei to jadi' tauntongo' to mpoparata Atura Pue' hi ntodea.


Ug kon dinhi niini adunay mahigugmaon sa kalinaw, nan, ang inyong kalinaw magaabut niini; apan kon wala man, nan, kini magabalik ra kaninyo. 	 Ane lompe' nono-ra pue' tomi mpotarima-koi, bate nagane' mpu'u-ra mpai' Pue' Ala. Aga ane uma-rada dota mpotarima-koi, uma-ra mpai' mporata rasi' ngkai pegane' -ni tetu.


ug dili usab sila magaingon, `Dia ra?` o `Tua ra!` Kay tan-awa, ang gingharian sa Dios anaa ra sa taliwala ninyo." 	 Uma mpai' ria to mpo'uli': `Hilo, ohe'i-mi Kamagaua' -na Alata'ala,' ba `Etu-mi mai Kamagaua' Alata'ala,' apa' Alata'ala jadi' Magau' hi laintongo' -ni."


Si kinsa ka ba nga magahukom sa binatonan sa lain? Sa atubangan sa iyang agalon siya anha mobarug o mapukan. Ug siya pabarugon kay ang Agalon makahimo man sa pagpatindog kaniya. 	 Doo-ta toe, batua Pue'. Neo' -ta-hawo mposalai' batua kahadua-na. Ba monoa' -i ba masala' -i, toe bago Pue' -na moto-hawo. Pai' bate monoa' moto-i mpai' doo-ta toe, apa' nakule' Pue' mpomonoa' -i.


Ug siya naninguha sa pagtan-aw kon unsang pagkatawhana si Jesus, apan wala siya makahimo tungod sa panon sa katawhan, kay siya ugod mubo man. 	 Doko' -i-hawo mpohilo beiwa lence-na Yesus. Aga uma-i bisa mpohilo apa' wori' rahi tauna, bo hi'a he'e tauna to dingki'.


Sa usa ka dapit dihay nagpamatuod nga nag-ingon, Unsa ba diay ang tawo, nga mahinumdum man ikaw kaniya, o ang anak sa tawo, nga motagad man ikaw kaniya? 	 Kuasa toe mpai' nawai' Alata'ala hi manusia'. Hi rala Buku Tomoroli' ria lolita to mpakanoto toe, moni-na hewa toi: O Pue' Ala, napa-ra-rawo manusia' pai' lue' nupenonoi-rae? Napa-i ana' manusia' pai' -i nutapari-e?


Ug unya si Juan gisuginlan sa iyang mga tinun-an mahitungod niining tanang mga butanga. 	 Ana'guru-na Yohanes Topeniu' mpoparata-ki hawe'ea to nababehi Yesus toe. Toe pai' mpokio' -i rodua ana'guru-na,


Unya gipakamaayo sa mga apostoles ug sa mga anciano, uban sa tibuok iglesia, ang pagpilig mga tawo diha kanila ug pagpaadto niini sa Antioquia kuyog kang Pablo ug Bernabe. Ug ilang gipaadto si Judas nga ginganlan si Barsabas, ug si Silas, mga tawong inila sa kaigsoonan, 	 Kahudu-na pololita Yakobus toe, suro-suro Pue' Yesus pai' totu'a ntani' -na hante hawe'ea topepangala' hi Pue' Yesus to morumpu toera mpokahibaliai kabotu' -ra, ra'uli': "Agina tapelihi ba hangkuja dua doo-ta, tasuro-ra hilou hi Antiokhia dohe Paulus pai' Barnabas, mpokeni kabotu' lolita-ta." Jadi', rapelihi mpu'u-mi rodua tauna. Hanga' -na to hadua, Silas. Pai' hanga' -na to hadua, Yudas, to rahanga' wo'o Barsabas. To rodua toera, tauna to rabila' hawe'ea ompi' hampepangalaa'.


Alaut kamo, mga escriba ug mga Fariseo, mga maut! kay ginasubad ninyo ang katigayonan sa mga babayeng balo, ug aron sa pagtabontabon niini nagahimo kamo sa hatag-as nga mga pangadye; busa mahiaguman ra ninyo ang labi pa ka mabug-at nga hukom sa silot. 	 "Silaka-koi, guru agama pai' to Parisi! Lompe' hi mali-na-wadi-koi! Nibagiu tobine tobalu pai' nihagoi tomi-ra. Pai' mosampaya-koi nipomoloe-loe, bona tewunii' gau' -ni to dada'a tetu. Motomo lia mpai' huku' -ni.))


siya nga kinahanglan pagahawiran una sa langit hangtud sa panahon sa pagtuman na sa tanang gisulti sa Dios pinaagi sa baba sa iyang mga balaang profeta sukad pa sa karaang kapanahonan. 	 Tempo toi, Yesus mo'oha' hi suruga, pai' bate tida-i hi ria, duu' -na rata mpai' tempo-na Alata'ala mpobo'ui omea, hewa to na'uli' hante wiwi nabi-nabi-na to moroli' owi.


Apan tungod sa akong pagsugilon kaninyo niining mga butanga, ang inyong mga kasingkasing natugob sa kasubo. 	 Wule' susa' nono-ni-wadi mpo'epe lolita-ku we'i to mpo'uli' neo' hilou-ama.


Ug samtang ang mga tawo nagmapaabuton, ug ang tanan nagtulotimbang diha sa ilang mga kasingkasing mahitungod kang Juan, kon mao na ba kaha siya ang Cristo, 	 Nto'u toe, ntodea ntora mpopea karata-na Magau' Topetolo' to najanci Alata'ala. Hawe'ea-ra mepekune' hi rala nono-ra, meka' ba lue' Yohanes lau-mi Magau' Topetolo' to rapopea toe.


kay gipalit na kamo sa usa ka bili. Busa himayaa ninyo ang Dios diha sa inyong lawas. 	 Na'oli-mokoi pai' oti-mi nabayari. Toe pai' woto-ni kana nipake' mpobila' Alata'ala.


kay wala ko man ililong kaninyo ang tanang pagbulot-an sa Dios. 	 Apa' uma-a koro' mpo'uli' -kokoi omea patuju Alata'ala hi kita'.


"Ang magapatalinghug kaninyo magapatalinghug kanako, ug ang magasalikway kaninyo magasalikway kanako, ug ang magasalikway kanako magasalikway kaniya nga mao ang nagpadala kanako." 	 Oti toe, Yesus mololita tena hi topetuku' -na, na'uli': "Tauna to mpotarima lolita-ni, batua-na lolita-ku Aku' to ratarima. Tauna to mposapuaka-koi, batua-na Aku' to rasapuaka. Pai' tauna to mposapuaka-a, mposapuaka wo'o-ra Pue' Ala to mposuro-a."


Unya usa sa Napulog-Duha, nga ginganlan si Judas Iscariote, miadto sa mga sacerdote nga punoan 	 Nto'u toe, hadua ngkai ana'guru-na to hampulu' rodua, to rahanga' Yudas Iskariot, hilou hi imam pangkeni.


"Ayaw kamo pagpanghukom sa uban aron dili kamo pagahukman. 	 "Neo' -ta mposalai' doo, bona uma wo'o-ta mpai' nasalai' Alata'ala.


Kay silang tanan miamot gikan sa ilang naghingapin nga kahamugaway; apan kini siya, gikan sa iyang kapit-os mihatag sa tanan nga diha kaniya, sa tanan nga iyang kabuhian." 	 Apa' hira' mewai' ngkai labi ka'uaa' -ra. Tapi' tobine toei, nau' hewa apa-mi kampe'ahii' -na, napewai' omea-mi to ria hi hi'a, nau' kakono-na to naparaluu-hawo hi katuwu' -na eo-eo-na."


Apan ang inyong sulti himoa lamang nga `)0` o `Dili`; kay bisan unsa nga kapin na niini nagagikan sa dautan. 	 Ane patuju-ta mpo'uli' io', uli' -mi `Io'.' Ane patuju-ta mpo'uli' uma, uli' wo'o `Uma.' Uma-hana lompe' ane taperohoi lolita-ta hante mosumpa, apa' kehi to hewa toe mehupa' ngkai Magau' Anudaa'.


Apan sa pagkadungog niini ni Herodes, siya miingon, "Nabanhaw si Juan nga akong gipapunggotan." 	 Kana'epe-na Magau' Herodes tohe'e, na'uli' -mi: "Yohanes Topeniu' mpu'u-i-tano Yesus toei lou-e! Kupehubui wengi rapata' wuroko' -na, aga tuwu' nculii' -imi."


Ang kanasuran nangapungot, apan miabut ang imong kapungot, ug ang panahon alang sa pagpanghukom sa mga patay, ug alang sa pagpanghatag ug ganti ngadto sa imong mga ulipon-- mga profeta ug mga balaan, ug mga nanagkahadlok sa imong ngalan, mga gagmay ug mga dagku, ug alang sa paglaglag sa mga manglalaglag sa yuta." 	 Hawe'ea tauna to uma mpotuku' -ko, ngasa' -ramo doko' mpo'ewa-ko, Tapi' rata-mi tempo-na nupopehupa' -raka roe-nu. Rata-mi tempo-na nubotuhi kara-kara tauna to mate. Rata-mi tempo-na nuwai' parasee hi batua-nu: hi nabi to mpokeni Lolita-nu, hi tauna to mpengkorui-ko, pai' hi hawe'ea tauna to mpobila' -ko, to bohe ba to kedi' tuwu' -ra. Rata-mi tempo-na nuhuku' tauna to mpakada'a dunia'."


Ug siya ilang gipasipalahan ug sulti, nga nanag-ingon, "Ikaw tinun-an niya, apan kami mga tinun-an ni Moises. 	 Ngkai ree, ralibui' -imi pai' ra'uli' -ki: "Iko-le ana'guru-na tau tetu-e! Kai' ana'guru-na nabi Musa-ka-kaina!


Ug siya miingon kanila, "Ayaw kamo pagdalag bisan unsa alang sa inyong panaw, bisan sungkod, o puyo, o tinapay, o kuwarta; ug ayaw kamo pagbaton ug duha kabuok kamisola. 	 Kako'ia-ra me'ongko', na'uli' -raka: "Neo' -koi ngkeni napa-napa hi pomakoa' -ni. Neo' ngkeni boku ba pongkoni' ba doi. Neo' ngkeni rontonga' baju ba lua'.


Ug samtang nanagsinggit sila ug nangitsa sa ilang mga bisti ug nanagsaliyab ug mga abog ngadto sa hangin, 	 Nto'u pejeu' -ra tohe'e, ratene' -mi baju-ra, pai' -ra mpohawu' awu hi lolo raoa, apa' nakeni kagigi nono-ra.


Kay "ang tanan nga mangaliya sa ngalan sa Ginoo maluwas." 	 Apa' "Hawe'ea tauna to mekakae hi Pue', bate tehore-ra ngkai huku' jeko' -ra."


ug igahatag ko kaniya ang bitoon nga kabugason. 	 Pai' kuwai' -ra betue' pompoka-eo.


o sa mga gobernador nga iyang pinadala aron sa pagsilot niadtong magabuhat ug dautan, ug sa pagdayeg niadtong magabuhat ug maayo. 	 Mengkoru hi gubernur, apa' lawi' hi'a to napopale magau' mpohuku' tauna to dada'a gau' -ra pai' mpo'une' tauna to lompe' gau' -ra.


ug si Asa ang amahan ni Josafat, ug si Josafat ang amahan ni Joram, ug si Joram ang amahan ni Ozias, 	 Asa mpobubu Yosafat, Yosafat mpobubu Yoram, Yoram mpobubu Uzia,


apan magabuhat ako sumala sa gisugo kanako sa Amahan, aron masayud ang kalibutan nga ako nahigugma sa Amahan. Panindog kamo, manglakaw na kita. 	 Aga toi kana jadi', bona hawe'ea tauna mpo'inca kakupoka'ahi' -na Tuama-ku pai' kutuku' oa' hawe'ea to nahawai' -ka. Mokore-mi, pai' hilou-tamo."


Busa timan-i ang pagkamapuanguron ug pagkamapiuton sa Dios: mapiuton kanila nga mga nangatumba, apan mapuanguron ang Dios kanimo, basta magapadayon ikaw diha sa iyang pagkamapuanguron; kay kon dili man, ikaw usab pagaputlon. 	 Hi ree tahilo kama'ahi' -na Alata'ala pai' tahilo wo'o kamonoa' -na mehuku'. Monoa' -i mpohuku' tauna to mesapuaka. Ma'ahi' -i hi koi' ompi', asala tida-koi hi ahi' -na toe. Ane uma, natadi wo'o-ko-koiwo mpai'!


Busa ang pagtoo magaabut gikan sa madungog, ug ang madungog magaabut pinaagi sa pagwali mahitungod kang Cristo. 	 Jadi', manusia' kana mpo'epe ulu kareba-na, pai' lako' ma'ala-ra mepangala'. Pai' ane ria to mpoparata-raka Kareba Kristus toe, pai' lako' ma'ala-ra mpo'epe.


samtang si Pablo nga nakapili kang Silas nga iyang kauban, migikan nga tinugyan sa kaigsoonan ngadto sa grasya sa Ginoo. 	 Paulus mpelihi Silas napo'ema', pai' -ra me'ongko' -rawo. Pai' ompi' -ompi' hampepangalaa' -ra hi ngata Antiokhia mpope'ongko' -ra hante mosampaya, bona Alata'ala mpewili' -ra hante kabula rala-na hi pomakoa' -ra.


Ug misulay gayud gani siya sa pagpasipala sa templo, apan gidakop namo siya. Ug amo na unta siyang hukman subay sa among kasugoan. 	 Meliu ngkai toe, doko' -i mpobaboi' Tomi Alata'ala. Toe pai' kihoko' -imi. ((Ria patuju-kai wengi mpohurai kara-kara-na ntuku' atura agama-kai moto-kaiwo.


Ug ang tanang tawo nakakita kaniya nga naglakaw na ug nagdayeg sa Dios. 	 Wori' tauna mpohilo-i momako' pai' mpo'une' Alata'ala,


Ang maayong tawo, gikan sa maayong bahandi sa iyang kasingkasing, magapagulag maayo; apan ang dautang tawo, gikan sa iyang dautang bahandi, magapagulag dautan; kay gikan sa kadagaya sa kasingkasing magasulti ang iyang baba. 	 Wae wo'o manusia'. Tauna to lompe', bate mpohowa' lolita to lompe' -ra, apa' lawi' nono-ra ihia' to lompe'. Tauna to dada'a, dada'a wo'o lolita-ra, apa' nono-ra ihia' to dada'a. Apa' napa ihi' nono-ta, toe wo'o-mi to howa' hi wiwi-ta.


Ako nagabadlong ug nagapanton sa akong mga gihigugma; busa kinahanglan magmadasigon ka ug maghinulsol. 	 Butu dua tauna to kupe'ahi', kukaroe pai' kuweba' mpotudui' -ra. Toe pai' ku'uli', apui nono-ni, pai' medea-mokoi ngkai kamo'omu'eo-ni!


Nahisulat diha sa inyong kasugoan nga ang panghimatuod sa duha ka tawo pagadawaton ingon nga tinuod. 	 "Hi rala Buku Atura-ni moto te'uki' hewa tohe'i: 'Ane ria nte rodua sabi' to hibalia lolita-ra, posabi' -ra toe ma'ala rapangala'.'


Busa, sa nagabuhat kami uban kaniya, kami mangamuyo kaninyo sa dili pagdawat sa grasya sa Dios sa wala lamay kapuslanan. 	 Jadi', kai' tohe'i, mobago-kai hangkaa-ngkania hante Alata'ala mpokeni lolita-na hi manusia'. Toe pai' kiperapi' mpu'u ompi', neo' uma nisaile' kalompe' nono-na Alata'ala to mpolia' nitarima-mi.


Ug miduol ang usa sa mga escriba ug nakadungog kanila nga naglantugi, ug sa iyang pagkakita nga maayo ang pagkatubag niya kanila, siya nangutana kaniya, "Unsa man ang sugo nga una sa tanan?" 	 Nto'u toe, hadua guru agama Yahudi rata hi Yesus. Na'epe pomehono' -ra to Saduki hante Yesus we'i, pai' na'uli' hi rala nono-na: "Lompe' mpu'u tompoi' -na Yesus tetui!" Toe pai' mepekune' wo'o-imi-hawo hi Yesus, na'uli': "Parenta to'uma to poko-na ngkai hawe'ea parenta?"


Ug si Jesus miingon kaniya, "Bumangon ka, dad-a ang imong higdaan, ug lumakaw ka." 	 Na'uli' Yesus mpo'uli' -ki: "Memata-moko, lulu-mi ali' -nu, pai' mako' -moko."


Unya si Judas Iscariote, nga usa sa Napulog-Duha, miadto sa mga sacerdote nga punoan aron sa pagtugyan kang Jesus ngadto kanila. 	 Nto'u toe, hadua ngkai ana'guru-na to hampulu' rodua, to rahanga' Yudas Iskariot, hilou hi imam pangkeni, mpo'uli' -raka patuju-na mpobalu' Yesus hi hira'.


ug ang Dios usab nagsaksi niini pinaagi sa mga ilhanan ug mga katingalahan ug sa nagkalainlaing mga milagro ug pinaagi sa mga gasa sa Espiritu Santo nga gipamahinbahin sumala sa iyang kaugalingong kabubut-on. 	 Pai' Alata'ala mporohoi tena posabi' -ra, apa' nawai' -ra baraka' mpobabehi wori' nyala tanda mekoncehi pai' anu mobaraka', pai' ria wo'o-ra to nabagii baraka' ngkai Inoha' Tomoroli' ntuku' konoa-na moto, bona ria pakulea' -ra mpobago bago-na.


Ug kon moingon kita, `Gikan sa mga tawo,` batoon kita sa tanang mga tawo, kay nagatoo man sila nga si Juan profeta." 	 Hiaa' ane ta'uli' ngkai manusia' -wadi kuasa-na, rawatuhi-ta mpai' ntodea toera lau, apa' hawe'ea-ra mpo'uli' Yohanes hadua nabi."


Kaniya mitubag siya nga nag-ingon, "Nganong mangutana man ikaw kanako mahitungod sa maayo? Anaay usa lamang nga maayo. Kon gusto kang mosulod sa kinabuhi, bantayi ang mga sugo." 	 Na'uli' Yesus: "Napa pai' nupekune' -a beiwa kehi to lompe' -e? Uma ria ntani' -na to lompe', hadua Alata'ala-wadi. Ane doko' mporata katuwua' to lompe' -ko, tuku' -mi parenta Alata'ala."


Unya miadto siya sa mga tinun-an ug miingon kanila, "Nagakatulog pa ba gihapon kamo ug nagapamahulay? Tan-awa, ang takna haduol na, ug ang Anak sa Tawo igatugyan na ngadto sa mga kamot sa mga makasasala. 	 Ka'oti-na mosampaya toe, nculii' wo'o-imi hi ana'guru-na to tolu toera, pai' na'uli' -raka: "Turu pai' leta' oa' -pada-koi? Hilo-dile, rata-mi tempo-na Aku' Ana' Manusia' rapobalu' pai' ratonu hi tauna to dada'a.


Ug ngadto kaniya iyang gitawag pag-usab ang mga tawo, ug miingon siya kanila, "Paminaw kanako, kamong tanan, ug sabta ninyo kini: 	 Oti toe Yesus mpokio' wo'o-mi tauna to wori' bona mpomohui' -i, na'uli' -raka: "Epe omea-koi bona ni'inca:


siya nga anha sa atop ayaw na pakanauga, ni pasudla sa iyang balay aron sa pagkuha pag bisan unsa; 	 Tauna to mohura hi parawa-na neo' -pi leba' mesua' hi rala tomi-na mpo'ala' ba napa-napa.


Ug si Pablo mitindog, ug sa nakasinyas siya sa kamot sa pagpahilum, miingon, 	 Kamokore-nami Paulus, mohuka' bona molino-ra, pai' na'uli': "Ompi' -ompi' -ku to Israel, pai' koi' wo'o to bela-koi to Israel aga to mepue' -mokoi hi Alata'ala: Epe-ka-kuwo lolita-ku.


Kay ang matag-usa ka labawng sacerdote nga pinili gikan sa mga tawo, gitudlo sa pagpaningamot alang sa mga tawo sa ilang kalabutan sa Dios, sa paghalad ug mga gasa ug mga halad-inihaw alang sa mga sala. 	 Butu dua Imam Bohe rapelihi ngkai laintongo' hingka manusia', pai' -ra ra'ongko' mpobago bago Alata'ala. Imam Bohe, pangkeni agama to mponyanyo Alata'ala mpokeni hanga' ntodea. Bago-ra, mposumale' porewua mpohompo' jeko' ntodea pai' mpotonu pepue' ntani' -na hi Alata'ala.


Ug sa paghisulod na niya sa Jerusalem, naukay ang tanan sa siyudad, nga nanag-ingon, "Kinsa ba kini siya?" 	 Pesua' -na Yesus hi ngata Yerusalem, konce-mi pue' ngata, ra'uli': "Hema-idie?"


Sa diha nga ang tawong kusgan ug sangkap sa hinagiban magabantay sa iyang kaugalingong balay, ang iyang kabtangan magapabilin sa kalinaw. 	 "Seta ma'ala rarapai' -ki tauna to parimuku. Ane tauna to parimuku mpodongo tomi-na hante rewa panga'e-na, uma moapa ihi' tomi-na.


Ipangomusta ako sa akong paryenti nga si Herodion. Ipangomusta ako sa mga anaa sa Ginoo nga mga sakop sa banay ni Narciso. 	 Tabe-ku hi Herodion, hingka to Yahudi-ku. Tabe-ku wo'o hi ompi' -ompi' hampepangalaa' to hi tomi Narkisus.


Karon hinaut nga ang atong Ginoong Jesu-Cristo, ug ang Dios nga atong Amahan, nga naghigugma kanato ug naghatag kanato sa walay katapusang paglipay ug maayong paglaum pinaagi sa grasya, 	 Alata'ala mpopohiloi-tamo ahi' -na, pai' napakaroho nono-ta duu' kahae-hae-na pai' nawai' -ta poncarumakaa to lompe' sabana kabula rala-na. Toe pai' mekakae-a hi Pue' -ta Yesus Kristus hante Alata'ala Tuama-ta


Ug unya dihay usa ka tawong giyawaan, nga buta ug amang, nga gidala ngadto kaniya; ug kini siya iyang giayo nga tungod niana ang amang nakasulti na ug nakakita. 	 Oti toe, ria wo'o tauna to tumai hi Yesus mpokeni hadua tauna to kahawia'. Tauna toei, wero pai' uma-i howa' mololita. Yesus mpaka'uri' -i, alaa-na pehilo pai' howa' -imi mololita.


Ako nagbautismo kaninyo sa tubig, apan ang iyang igabautismo kaninyo mao ang Espiritu Santo. 	 Aku' mponiu' -koi hante ue tanda kamedea-ni ngkai jeko' -ni. Aga Hi'a mpai' mponiu' -koi hante Inoha' Tomoroli'."


Kay palandunga ra ang pagtawag kaninyo, mga igsoon; sa pagtawag kaninyo dili daghan kaninyo ang mga manggialamon sumala sa mga sukdanan nga kinalibutanon, dili daghan ang mga makagagahum, dili daghan ang mga hamili sa pagkatawo; 	 Ompi' -ompi', kiwoi tuwu' -ni kako'ia-na nakio' -koi Alata'ala jadi' bagia-na: uma-koi wori' to pante ba to mokuasa ba to tuwu' maradika hi poncilo manusia'.


Ug sila gipaatubang sa mga apostoles, ug human makaampo kini, gipandungan sila nila sa ilang mga kamot. 	 To pitu toera rakeni hilou hi suro Pue' Yesus, pai' suro toera mpojama woo' -ra pai' mosampaya merapi' bona Pue' mpogane' -ra.


Gikan sa mga kaliwat niining tawhana, sa Dios ang Israel gidad-an ug Manluluwas nga mao si Jesus, sumala sa iyang gisaad. 	 "Ompi' -ompi', ngkai muli Daud toe-mi, Alata'ala mpo'ongko' -taka kita' to Israel hadua Magau' Tompohore-ta ngkai huku' jeko' -ta, ntuku' pojanci-na owi. Magau' toei, Yesus hanga' -na.


Ngadto sa mga mahuyang, ako nahimong ingon sa mahuyang aron makabig ko ang mga mahuyang. Ako nahimong tanang mga butang ngadto sa tanang mga tawo, aron nga sa bisan unsang paagiha maluwas ko unta ang pipila kanila. 	 Ane kupodohe-ra to ko'ia moroho pepangala' -ra, mo'ingku-a hewa hira', bona kutulungi-ra mpotuku' Kristus. Hi hawe'ea tauna tungkai' kubalii' po'ingku-ku, bona ane rii-ria ohea-na kana ma'ala-ra kukeni hi Kristus, nau' ba kampa' hantongo' -ra-wadi.


Ug gibaoran sila ni Jesus sa mahigpit gayud nga kinahanglan walay bisan usa nga mahibalo niini, ug iyang gisugo sila sa paghatag ug makaon ngadto sa bata. 	 Aga Yesus mpotagi-ra, na'uli': "Neo' mpu'u nilolita napa to lako' jadi' toi." Pai' na'uli' wo'o: "Wai' -imi ana' tetui koni' -na."


Apan usa ka manolunda sa Ginoo miingon kang Felipe, "Tindog ug umadto ka sa habagatan, sa dalan nga gikan sa Jerusalem padulong sa Gaza." Kini diha sa awaaw. 	 Rala-na hangkani, hadua mala'eka Pue' mpololitai Filipus, na'uli': "Hilou-moko tono' hi selatan, hi ohea to ngkai Yerusalem rata hi Gaza." (Ohea tohe'e uma-pi jau ratara.)


Ug usab si Nicodemo, siya nga kaniadto mao gani ang nakigkita kang Jesus sa takna sa kagabhion, miadto nga nagdalag mga kalim-an ka kilo nga sinakot nga mirra ug aloe. 	 Dohe Yusuf, ria wo'o Nikodemus, to ria-imi hangkani mpencuai' Yesus ngkabengia. Nikodemus toei ngkeni anu mohonga to rahanga' mur pai' gaharu, kira-kira tolu mpulu' kilo katomo-na.


Inigpanalingsing nila, nan, inyong makita ug masayran nga nagakahiduol na ang ting-init. 	 Ane nihilo-damo mela' -mi rau-na, ni'inca-mi ka'uma-napi mahae mara eo.


Tan-awa nga dili ninyo igasalikway siya nga mao ang nagasulti. Kay kon wala man gani sila managpakaikyas nga misalikway kaniya nga nagpahamatngon kanila dinhi sa yuta, labi pang dili kita makaikyas kon kita magasalikway kaniya nga nagapahamatngon kanato gikan sa langit. 	 Toe pai' pelompehi mpu'u-koi, neo' nisapuaka-i to mpololitai-koi wae lau! To Yahudi owi, ane uma rapangalai' libu' to mpololitai-ra hi Bulu' Sinai, bate rahuku' -ra. Peliu-liu-nami mpai' kita' to mpo'epe lolita Alata'ala to mpololitai-ta ngkai suruga. Ane tatungkai' mpotilingkurihi-i, bate uma-ta mpai' tebahaka ngkai huku'.


Ginadayeg ko kamo tungod sa inyong paghandum kanako sa tanang paagi ug sa pagbantay sa akong mga pagtulon-an ingon sa akong pagbilin niini kaninyo. 	 Kakaliliua-na ompi', ku'une' -koi apa' hi butu nyala-na nikiwoi oa' -a, pai' nituku' oa' tudui' to kuparata-mikokoi.


Wala ba ninyo palandunga nga bisan unsay magasulod sa baba moagi lamang sulod sa tiyan ug unya igaitsa ra sa gawas? 	 Pongkoni' to mesua' hi rala nganga-tale kaliliu hi rala ta'i-ta, pai' ngkai ree kaliliu tatadi. Bela-hawo toe to mpakada'a-ta hi poncilo Alata'ala-e.


Ug usab, inigdala niya sa panganay dinhi sa kalibutan, siya magaingon, Ipasimba siya sa tanang mga manolunda sa Dios." 	 Pai' nto'u Alata'ala mpohubui Ana' Ulumua' -na tumai hi dunia', hewa toi lolita-na: Hawe'ea mala'eka-ku kana mponyompa Ana' -ku tohe'ei."


gipili sa Dios ang timawa ug tinamay sa kalibutan, bisan ang mga butang nga wala magalungtad aron sa pagwagtang sa mga butang nga nagalungtad, 	 Napelihi-ra to dingki' katuwu' -ra, to raruge' pai' to uma ria kalaua-ra hi poncilo manusia', bona monoto-mi ka'uma-na ria kalaua-na hawe'ea to ra'une' manusia'.


Ang tanan nga dili moangkon sa Anak dili makabaton sa Amahan. Apan ang moangkon sa Anak, makabaton usab sa Amahan. 	 Tauna to mposapuaka Alata'ala to Ana', uma ria posidaia' -ra hante Alata'ala to Tuama. Tauna to mpangaku' Kayesus-na Ana' Alata'ala, mosidai' -ramo hante Alata'ala to Tuama.


Kini siya sa sinugdan uban sa Dios. 	 Ngkai lomo' -na-imi dohe Alata'ala-e.


Ug si Pilato miingon kanila, "Pagkuha kamog mga bantay nga sundalo; lumakaw kamo ug himoa ninyo kini nga malig-on sumala sa inyong mahimo." 	 Na'uli' Pilatus: "Ria moto tantara. Keni-ramo hilou mpodongo daeo' -na hudupakulea' -ni."


Magmapuanguron kamo ang usa ngadto sa usa, mga malulot ug kasingkasing, nga magpinasayloay kamo ang usa sa usa, maingon nga kamo gipasaylo sa Dios tungod kang Cristo. 	 Kana lompe' nono-ta pai' momepoka'ahi' -ta hadua bo hadua, pai' mpo'ampungi sala' doo, hewa Alata'ala mpo'ampungi sala' -ta sabana posidaia' -ta hante Kristus.


Ug siya miingon, "Higugmaa ang Ginoo nga imong Dios sa tibuok mong kasingkasing, ug sa tibuok kalag, ug sa tibuok mong kusog, ug sa tibuok mong hunahuna; ug ang imong silingan sama sa imong kaugalingon." 	 Natompoi' guru agama toei: `Kana tapoka'ahi' Pue' -ta Pue' Alata'ala hante nono-ta mpu'u, tatonu hawe'ea katuwu' -ta hi Hi'a, tapoka'ahi' -i hudu pakulea' -ta, pai' hudu inca-ta.' Pai' `Kana tapoka'ahi' doo-ta hewa pompoka'ahi' -ta woto-ta moto.'"


Ug diha kanila maayo gayud nga pagkatuman ang profesiya ni Isaias nga nagaingon: `Manimati ug manimati kamo apan dili gayud kamo makasabut, ug magatutok ug magatutok kamo, apan dili gayud kamo makakita. 	 Ngkai toe, madupa' -mi Lolita Alata'ala to napohowa' nabi Yesaya owi. Hewa toi moni-na: `Pe'epe moto-ra, aga uma oa' ra'incai batua-na. Pehilo moto-ra, aga hewa to uma oa' rahiloi mpu'u.


Kay kon mopasaylo kamo sa mga tawo sa ilang mga paglapas, pasayloon usab kamo sa inyong langitnong Amahan; 	 "Ane ta'ampungi doo-ta to masala' hi kita', Tuama-ta to hi rala suruga wo'o mpo'ampungi sala' -ta.


Ug ilang gisinyasan ang iyang amahan sa pagpangutana kaniya kon unsay buot niyang ingalan sa bata. 	 Ngkai ree, rahuka' -ki Zakharia rapompekunei' ba napa to doko' nahanga' -ki ana' -na.


Umamot kamo alang sa mga kinahanglanon sa mga balaan, batasana ninyo ang pagkamaabi-abihon. 	 Tulungi doo hampepangalaa' -ta to hi rala kakuraa' -ra. Jole' metorata.


Apan kamo magadawat hinoon ug gahum sa diha nga kakunsaran na kamo sa Espiritu Santo; ug kamo mao unya ang akong mga saksi sa Jerusalem ug sa tibuok Judea ug Samaria ug hangtud sa kinatumyan sa yuta." 	 Sampale-di, mporata-koi mpai' baraka' ane hompo-ipi Inoha' Tomoroli' hi koi'. Nto'u toe mpai', koi' jadi' sabi' -ku hi Yerusalem, hi tana' Yudea pai' Samaria, duu' rata hi humalili' dunia'."


Ug sa iyang mga tinun-an si Jesus miingon, "Sa pagkatinuod, magaingon ako kaninyo, nga igakalisud unya sa usa ka dato ang pagsulod sa gingharian sa langit. 	 Toe pai' na'uli' Yesus hi ana'guru-na: "Makono mpu'u lolita-ku toi: mokoro rahi tauna to mo'ua' jadi' ntodea-na Alata'ala hi rala Kamagaua' -na.


Busa, mga hinigugma, sanglit nagapaabut man kamo niining mga butanga, paningkamoti gayud ninyo nga mahikaplagan kamo nga wala untay buling o hugaw, ug nga maanaa kamo sa kalinaw. 	 Toe-mi ompi' -ompi' to kupe'ahi', bula-ni mpopea eo toe, huduwukui-koi mpotuku' Pue', bona lompe' posidaia' -ni hante Hi'a, pai' bona uma ria kasalaia' ba ka'eaa' -ni ane rata-pokoi mpai' hi nyanyoa-na.


Ug ang panon sa katawhan mitubag kaniya, "Nakadungog kami gikan sa kasugoan nga ang Cristo molungtad hangtud sa kahangturan. Busa unsaon mo man sa pagpakaingon nga kinahanglan igaisa ang Anak sa Tawo? Kinsa man kining Anak sa Tawo?" 	 Ra'uli' ntodea: "Hi rala Atura Pue' kibasa: Magau' Topetolo' tuwu' duu' kahae-hae-na. Napa-kona pai' nu'uli' Ana' Manusia' kana rapokalangko hi wongko dunia'? Ana' Manusia' to'uma wo'o-pi to nu'uli' tetu-e?"


Ug si Agripa miingon kang Festo, "Kining tawhana makagawas unta kon wala pa siya modangop kang Cesar." 	 Na'uli' Magau' Agripa mpo'uli' -ki Festus: "Kakono-na, ane ke uma-i mpopebua' kara-kara-na hi Kaisar, ma'ala tabahaka lau-imi."


ug ang pito wala magbilin ug anak. Ug sa ulahi ang babaye namatay usab. 	 duu' rata hi kapitu-na. Mate omea-ramo hante uma ria ana' -ra. Ka'omea-na, mate wo'o-imi-hawo tobine toei.


Ug didtoy usa ka dakung panon sa mga baboy nga nanag-ungad diha sa bakilid sa bungtod; ug ang mga yawa nangamuyo kaniya nga unta pasudlon sila niini. Ug iyang gitugotan sila. 	 Uma molaa ngkai ree, ria wori' wawu mojume hi panapa bulu'. Seta toera merapi' hi Yesus, ra'uli': "Piliu-ka-kaiwo mesua' hi wawu toera mai." Napiliu moto-ra.


Ug ang mga Judio miingon kaniya, "Wala pa man gani makalim-an ka tuig ang imong kagulangon, ug nakakita ka na kang Abraham?" 	 Ra'uli' to Yahudi: "Umuru-nule, ko'ia hono' lima mpulu' mpae. Ha pasi' nuhilo-imi-kona Abraham-e?"


Ug si Jesus nakadungog nga siya ilang gipalagpot sa gawas, ug sa iyang pagkakita kaniya, miingon kaniya, "Mosalig ba ikaw sa Anak sa Tawo?" 	 Yesus mpo'epe karapopalai-na ngkai tomi posampayaa. Jadi' hilou-imi mpohirua' -ki, pai' na'uli' -ki: "Ha mepangala' -ko hi Ana' Manusia' -e?"


Ug unya ang mga sacerdote nga punoan ug ang tibuok Sanhedrin nangitag ikabutangbutang batok kang Jesus aron ilang ikapapatay siya; apan wala silay hingkaplagan; 	 Nto'u toe, imam pangkeni pai' hawe'ea topohura agama mpali' sabi' to mpakilu Yesus, bona ngalai' rahuku' mate-i. Aga uma raruai' sala' -na.


Ug si Jesus mipahawa didto ug miadto sa iyang kaugalingon lunsod ug ang iyang mga tinun-an mikuyog kaniya. 	 Oti toe, Yesus me'ongko' ngkai ngata toe hilou hi ngata-na moto hante ana'guru-na.


Ug gibuhat sa mga tinun-an ang gisugo kanila ni Jesus, ug ilang gihikay ang pasko. 	 Ana'guru Yesus toera, hilou mpu'u-ramo hewa to nahubui-raka, pai' -ra mporodo-mi pongkoni' Paskah.


Ug si Pedro miingon kaniya, "Eneas, giayo na ikaw karon ni Jesu-Cristo; bumangon ka ug hipusa ang imong gihigdaan." Ug dihadiha mibangon siya. 	 Na'uli' Petrus mpo'uli' -ki: "Eneas, Yesus Kristus mpaka'uri' -ko! Mokore-moko, pai' lulu-mi ali' -nu." Hinto'u toe mpu'u, mokore-imi Eneas.


Kay ang tanang mga tawo gitugyan sa Dios ngadto sa pagkamasupilon aron ang tanan iyang pagakaloy-an. 	 Alata'ala mpelele' hawe'ea tauna mesapuaka, bona ma'ala-i mpopehuwu ahi' -na hi hawe'ea tauna.


Sumala sa nahisulat, "Siya nga nagtigum ug daghan wala maghingapin, ug siya nga nagtigum ug diyutay wala makulangi." 	 Tohe'i hewa lolita Buku Tomoroli' owi to mpo'uli': Tauna to mporumpu wori', uma ria pelabia-na. Pai' tauna to mporumpu hangkedi', uma wo'o-i-hawo naka'otii."


Ug kanila misulti siya pag-usab nga nag-ingon, "Ako molakaw. Unya mangita kamo kanako, apan mangamatay kamo diha sa inyong pagkamakasasala. Asa ako padulong, niini dili kamo makaadto." 	 Na'uli' wo'o-mi Yesus hi topoparenta to Yahudi: "Hilou-a mpai', pai' nipali' -a, aga mate-koi mpai' ntali jeko' -ni-pidi. Hi kahilouaa-ku uma-koi bisa hilou."


"Ania dinhiy usa ka batang lalaki nga may lima ka pan nga sebada ug duha ka isda, apan mag-unsa man kana alang niining hilabihan ka daghan?" 	 "Ohe'i hadua ana' to mobokui lima meha' roti pai' tinapa uru roma'a, aga napa-mile kalaua-na hi tauna to wori' hewa toe-e lau?"


ug iyang gipinahan sila sa mahigpit gayud nga dili nila pag-ipaila siya. 	 Aga natagi mpu'u-ra, bona neo' ra'uli' kahema-nai.


ug siya magauna kaniya diha sa espiritu ug sa gahum ni Elias, aron sa pagpabalik sa mga kasing-kasing sa mga amahan ngadto sa mga anak, ug sa mga masupilon ngadto sa kaalam sa mga matarung, aron sa pagtagana alang sa Ginoo usa ka katawhan nga inandam." 	 Ana' -nu tetui mpai' jadi' suro to mako' meri'ulu ngkai Pue' hante kuasa pai' kabaraka' -na nabi Elia owi. Napopohintuwu' ana' -ana' hante tuama-ra. Pai' tauna to uma mpotuku' Pue' natete' nculii' hi ohea to monoa' bona monoto nono-ra. Hawe'ea toe nababehi bona mporodo nono ntodea, bona sadia-ramo mpotarima Pue'."


Ug sa ikatulo na ang takna sa hapon, si Jesus mituwaw sa makusog nga tingog nga nag-ingon, "Eloi, Eloi, lama sabactani?" nga sa ato pa "Dios ko, Dios ko, nganong gitalikdan mo ako?" 	 Jaa tolu ncimonou', mekio' -imi Yesus napasimuku mpo'uli': "Alata'ala-ku, Alata'ala-ku! Napa pai' nupalahii-a?" Hi rala basa Yahudi hewa toi moni-na: "Eloi, Eloi, lama sabakhtani?"


mahitabo ang makusog nga mga linog, ug sa nagkalainlaing mga dapit adto ang mga gutom ug mga kamatay; ug unya may mga makalilisang nga talan-awon ug dagkung mga ilhanan gikan sa langit. 	 Ria mpai' linu bohe, pai' hiapa-apa ria haki' ropu' pai' oro'. Pai' hi langi' ria tanda bohe to mewulungahi.


Tungod kanato siya nga wala makasinati ug sala gihimo niya nga sala, aron diha kaniya kita mahimong pagkamatarung nga anaa sa Dios. 	 Kristus, uma-i mojeko'. Tapi' Alata'ala mpopokoloi-i jeko' -ta, napohewa tauna to mojeko' -i bona Hi'a to mposampei-ta. Alata'ala mpobabehi toe bona kita' to mosidai' hante Kristus ma'ala napohewa tauna to monoa' hi poncilo-na.


Ug miadto siya sa mga tinun-an ug iyang nakita sila nga nanagkatulog; ug siya miingon kang Pedro, "Dili ba diay kamo makatukaw sulod sa usa ka takna uban kanako? 	 Oti toe, nculii' -imi hi ana'guru-na to tolu toera, narata-ra bula-ra leta' moto. Na'uli' mpo'uli' -ki Petrus: "Hilo! Hajaa-wadi uma nidadahi mojaga dohe-ku?


Apan si Festo mitubag nga si Pablo gibantayan pag-ayo didto sa Cesarea, ug nga siya gayud naghunahuna sa pag-adto didto sa dili madugay. 	 Aga natompoi' Festus: "Ane Paulus, ratarungku' hi Kaisarea-i-hana. Pai' aku' uma-apa mahae hilou nculii' hi ria.


Busa sa iyang pagkadungog nga nagmasakiton si Lazaro, siya mipabilin pa ug duha ka adlaw sa dapit diin didto siya. 	 Aga kana'epe-na kapeda' -na Lazarus, uma-i ulu hilou, bate hi po'ohaa' -na moto-i ro'eo-pi kahae-na.


Ug ang tanan nga magadumili sa pagpatalinghug sa maong profeta pagapoohon gikan sa katawhan.` 	 Hema to uma mpotuku' napa to na'uli' nabi toei, uma-i rapohibilai' ntodea Alata'ala, kana rahuku' mate-i.'


Niini gihingpit ang gugma dinhi kanato, aron kita may pagsalig unya sa adlaw sa hukom, sanglit maingon nga mao siya mao man usab kita dinhi sa kalibutan. 	 Ane mpoka'ahi' -ta ompi' -ta, toi-mi pompetonoi-na katapoka'ahi' -na mpu'u-i Alata'ala, alaa-na daho' -ta mponyanyo-i hi Eo Kiama. Daho' -ta mponyanyo-i, apa' kehi-ta hi rala dunia' toi hewa kehi-na Kristus.


Ug si Jesus misugod sa pag-ingon kanila, "Magbantay kamo nga walay magapahisalaag kaninyo. 	 Na'uli' Yesus: "Pelompehi, neo' -koi ma'ala rabagiu.


Apan ako, mga igsoon, dili makahimo sa pagsulti kaninyo ingon sa paagi sa pagsulti ko ngadto sa mga tawo nga espirituhanon, kondili sa mga tawong kalibutanon, sa mga masusu pa diha kang Cristo. 	 Ompi' -ompi', bula-ku dohe-ni wengi, uma-koi kupololitai hewa mpololitai tauna to mporata-mi Inoha' Tomoroli'. Kupololitai-koi hewa tauna to mpotuku' konoa nono-ra to dada'a-pidi. Apa' nto'u toe, ko'ia monoto pepangala' -ni hi Kristus, hewa ana'lei-pidi-koi hi rala pepangala' -ni.


Dili mo pagtagdon ang bisan unsang sumbong batok sa usa ka anciano gawas kon kini pagapanghimatud-an sa duha o tolo ka mga saksi. 	 Ane ria pangkeni agama to rapakilu, neo' ncaliu nutarima pepakilu toe. Sampale ane rasabii' rodua ba tolu tauna, pai' lako' nutarima.


Ang masakiton mitubag kaniya, "Senyor, wala akoy tawo nga makatunlob kanako ngadto sa tuburan inigkutaw na sa tubig, ug sa diha nga manlimbasug ako sa paglusad, adunay lain nga makauna kanako sa pag-ubog." 	 Na'uli' topeda' toei: "Pue', apa' uma-kuwo hema to mpokeni-a hilou rala wuhu' nto'u mojago ue-na. Ke lako' hilou-a-kuwo, to ntani' -na wo'o-mi to mpori'uluhi-a."


Ug kitang tanan, uban sa nawong nga dili tinaptapan, sa magapasumbalik kita sa kasanag sa Ginoo, ginausab kita ngadto sa pagkasama sa iyang panagway gikan sa kasanag ngadto sa kasanag, maingon nga kini nagagikan man sa Ginoo nga mao ang Espiritu. 	 Jadi', hawe'ea-ta to mepangala' hi Pue', uma-pi ria karamua to mpoputu' nono-ta. Ta'inca kabaraka' -na Pue', pai' baraka' -na toe mpobalii' ncuu-mi nono-ta. Kahaa-haea, katedoo-donihia baraka' Pue' hi rala tuwu' -ta duu' -na hibalia hante Hi'a-tamo. Inoha' Pue' moto-mi to mpobago bago toe hi rala nono-ta.


"Ako baya usab nagtoo kanhi nga kinahanglan himoon ko ang daghang mga butang sa pagsupak sa ngalan ni Jesus nga Nazaretnon. 	 "Owi wo'o-kuwo-le, wori' nyala akala-ku mpo'ewa tauna to mpotuku' Yesus to Nazaret toei.


Busa ang Dios may kalooy kang bisan kinsa sumala sa iyang pagbuot, ug siya nagapatig-a sa kasingkasing ni bisan kinsa sumala sa iyang pagbuot. 	 Jadi', Alata'ala mpopohiloi ahi' -na hi tau hadua, pai' napokatu'a nono to hadua. Nababehi toe ntuku' konoa-na moto.


Ug samtang nangadto sila sa pagpamalit, miabut ang pamanhonon ug silang mga andam misulod uban kaniya ngadto sa kombira sa kasal; ug unya ang pultahan gitakpan. 	 Hilou-ramo-rawo toronaa to wojo toera mpo'oli lana. Lingku' -ra hilou, rata mpu'u-imi topemua'. Lima toronaa to monoto toera, apa' rodo ami' -mi-rana hulu' -ra, kaliliu mesua' -ramo dohe topemua' rala tomi posusaa', pai' wobo' ra'unca-mi.


Sa pagkadawat ni Judas sa pan, siya gisudlan ni Satanas. Ug si Jesus miingon kaniya, "Ang imong pagabuhaton, buhata sa madali." 	 Kanadoa-na Yudas roti toe, Magau' Anudaa' mesua' -mi hi rala nono-na. Oti toe, na'uli' Yesus mpo'uli' -ki: "Napa to doko' nubabehi, babehi-mi sohi'."


nan, sila nga anha sa Judea pakalagiwa ngadto sa kabukiran; 	 agina tauna to mo'oha' hi Yudea metibo' hilou hi bulu' -na.


Ug sa pag-abut niya kanamo, iyang gikuha ang bakus ni Pablo ug gigapos niya ang iyang kaugalingong mga tiil ug mga kamot, ug miingon, "Mao kini ang giingon sa Espiritu Santo, `Sa ingon niini pagagapuson sa mga Judio didto sa Jerusalem ang tag-iya niining bakusa, ug ilang itugyan siya ngadto sa mga kamot sa mga Gentil.`" 	 Karata-na Agabus toe, na'ala' -mi salepe' -na Paulus, nahoo' -ki witi' -na pai' pale-na moto, pai' na'uli': "Toi-mi lolita Inoha' Tomoroli': Pue' salepe' toii mpai' rahoko' to Yahudi hi Yerusalem, rahoo' hewa toi-e, pai' -i ratonu-raka topoparenta to bela-ra to Yahudi."


Nangomusta kaninyo si Lucas, ang hinigugmang mananambal, ug si Demas. 	 Tabe wo'o ngkai Dokter Lukas to tape'ahi', pai' ngkai Demas.


Busa, mga igsoon, kinahanglan inyong mahibaloan nga pinaagi niining tawhana ginamantala karon kaninyo ang kapasayloan sa mga sala, 	 Jadi', ompi' -ompi', toe pai' kuparata-kokoi kareba toi: hante napa to jadi' hi Yesus toe, jeko' -ni ma'ala ra'ampungi.


Ug daghan ang nagponsisok didto, nga tungod niana wala nay dapit nga ila pang kasudlan, bisan pa diha duol sa pultahan; ug ngadto kanila giwali niya ang pulong. 	 toe pai' wori' tauna himuhu doko' mpohilo-i. Kahimuhu-ra toe, alaa-na bihi' -mi hi rala tomi, rata-rata hi wobo' bihi' tauna. Naparata-raka Lolita Alata'ala.


Kay sa diha nga ang tanang balaod sa kasugoan gikapahayag na ni Moises ngadto sa tanang katawhan, siya mikuha sa dugo sa mga nating baka ug mga kanding, ug sa tubig ug sa mapulang balhibo sa karnero ug sa isopo, ug ang basahon ug ang tanang mga tawo gisabligan niya, 	 Ka'oti-na Musa mpoparata hawe'ea parenta to hi rala Atura Pue' hi hawe'ea to Yahudi, kana'ala' -nami raa' ana' japi pai' raa' laki kebe' pai' nagalo hante ue. Oti toe, na'ala' wo'o kowo' hisop to ratomo' hante wulu bima to molei, nalolo' hi rala raa', pai' nahiwe hi Buku Atura Pue' pai' hi ntodea.


Ug sa gipangutana siya sa iyang mga tinun-an kon unsa ang kahulogan sa maong sambingay, 	 Ana'guru-na mpekune' Yesus ba napa-i batua lolita rapa' toe.


ug sa pagbukhad niya sa ikaunom nga timri, mitan-aw ako, ug ania karon miabut ang usa ka dakung linog; ug ang Adlaw nahimong maitom ingog panapton nga hinimog maitom nga balhibo, ang tibuok nga Bulan nahimong daw dugo, 	 Oti toe, kuhilo Ana' Bima toei mpobongka saa' ka'ono-na. Muu-mule' linua bohe, eo jadi' mo'eta hewa mpuga, pai' wula jadi' molei hobo' hewa raa'.


Ug si Jesus mitubag kaniya, "Mitoo ba ikaw tungod lang sa akong pag-ingon kanimo nga nakita ko ikaw nga nagpasilong diha sa kahoyng igera? Makita ra unya nimo ang labi pa ka dagkung mga butang kay niini." 	 Na'uli' Yesus: "Nupangala' apa' ku'uli' kakuhilo-nu hi tawu kaju ara-e? Nuhilo tena-pi mpai' to meliu kabohe-na ngkai tetu."


Siya nga mokaon sa akong unod ug moinom sa akong dugo magapuyo sa sulod nako, ug ako sa sulod niya. 	 Tauna to ngkoni' woto-ku pai' nginu raa' -ku, tida-ra hintuwu' hante Aku', pai' Aku' hante hira'.


Kay bisan tuod ang inyong pagkamasinugtanon nadungog sa tanan, nga tungod niana nagakalipay ako tungod kaninyo, buot ko nga magmaalamon kamo labut sa maayo, apan mga inocente labut sa dautan. 	 Aga ane koi' ompi' -ompi', hawe'ea tauna mpo'inca kamengkoru-ni hi tudui' Alata'ala. Goe' -a mpo'epe po'ingku-ni tohe'e. Konoa-ku bona monoto nono-ni mpobabehi po'ingku to lompe', pai' neo' mpobabehi po'ingku to dada'a.


Apan ang kaalam ginamatarung baya sa tanang mga manggialamon." 	 Aga nau' wae, ta'inca kamonoto-na patuju Alata'ala ane tanaa gau' hawe'ea topetuku' -na."


Ug sa gawas sa gidala siya nila, dihay usa ka tawo nga ginganlan si Simon nga taga-Cirene, nga nagsingabut sa siyudad gikan sa balangay, ug siya ilang gidakop ug gipapas-an sa krus, sa pagdala niini sunod kang Jesus. 	 Ngkai ree, rakeni-imi Yesus hilou hi mali ngata, pai' hi lengko ohea hirua' -ra hante hadua tauna to rahanga' Simon to Kirene. Hi'a tohe'ei, lako' rata hi ngata. Tantara to Roma mpentoe Simon, rapewuku-i mpaha'a kaju parika' hilou dohe-ra mpotuku' Yesus.


Ug kinahanglan walay bisan kinsang tawo dinhi sa yuta nga inyong pagatawgon nga inyong amahan, kay kamo adunay usa lamang ka Amahan nga anaa sa langit. 	 Pai' neo' wo'o nipomolangko rahi ba hema-hema hi dunia' toi pai' mpokahangai' -ra `Tuama,' apa' Tuama-ni hadua-wadi, Hi'a-mi Tuama-ni to hi rala suruga.


Panaglahutay kamo sa pag-ampo, nga magmatukawon samtang magahimo niini uban sa mga pagpasalamat; 	 Tida-koi mosampaya, neo' nibahakai mpo'uli' tarima kasi hi Alata'ala.


Si Erasto nagpabilin sa Corinto; si Trofimo gibilin ko nga masakiton sa Mileto. 	 Erastus, ria-i-pidi hi ngata Korintus. Trofimus kupalahii hi Miletus apa' peda' -i.


Apan siya miingon kanila, "Ako adunay kan-onon nga wala ninyo hibaloi." 	 Aga na'uli' Yesus: "Ria-ka-kuna koni' -ku to uma ni'incai."


Hinoon mahisangyad kita sa usa ka pulo." 	 Nau' kapal-ta mogero mpai', tehore moto-ta omea hi hameha' lewuto'."


Bayri ninyo siya maingon sa iyang pagpamayad, ug ulii siyag dobli sa iyang mga binuhatan; sa kopa nga iyang gisagulan, pagsagul kamog dobli alang kaniya. 	 Toe pai' ku'uli', babehi wo'o-hawo hi ngata toe hewa to nababehi hi tau ntani' -na. Pehawai rongkani lau-i ngkai hawe'ea gau' -na to dada'a. Porodo-ki ngata toe pesesa' to rongkani kamoso' -na ngkai pesesa' to nasesa' -raka tau ntani' -na.


apan samtang nanagkatulog ang mga tawo, ang iyang kaaway miadto ug ang mga trigo gisaburan niyag mga liso sa bunglayon, ug unya mipahawa siya. 	 Rala-na hamengi bula tauna leta', rata bali' -na topobonea toei, mpohawui' bonea toe hante wua' kowo' to neo' hibalia pae poraui-na, pai' -i malai.


si Jesus, sa nasayran niya nga ang tanang butang gikatugyan na sa Amahan ngadto sa iyang mga kamot, ug nga diha siya sa Dios magagikan ug nganha siya sa Dios mopadulong, 	 Na'inca Yesus, Tuama-na mpowai' -i hawe'ea kuasa-na. Na'inca wo'o kangkai Alata'ala-nai, pai' nculii' hilou hi Alata'ala wo'o-i mpai'.


Ug mitungha kanila ang usa ka manolunda sa Ginoo, ug ang himaya sa Ginoo misidlak libut kanila, ug sila giabut ug dakung kalisang. 	 muu-mule' mehupa' -mi hadua mala'eka Pue' mpohirua' -raka, pai' kabaraka' Pue' mehini mpohinii-ra, alaa-na me'eka' lia-ramo.


Ug ang usa miingon, `Nakapalit akog lima ka pares nga baka, ug moadto ako aron sulayan ko sila; hangyoon ko ikaw nga pasayloa lang usa ako.` 	 To hadua-na mpo'uli': `Lako' mpo'oli japi-a lima moko, hilou kuperao mpake' -ra mopajeko'. Merapi' ampu-a, uma-a tilou!'


Kay ang tibuok kabuhatan nagapaabut nga mahinamon sa pagkapinadayag sa mga anak sa Dios; 	 Tempo toi, hawe'ea to napajadi' Alata'ala mepopea-pea hante nono lentora, mpopea tempo-na Alata'ala mpopehuwu kabohe tuwu' ana' -ana' -na.


Ug sa naglakaw si Jesus gikan didto, nakita niya ang usa ka tawo nga ginganlan si Mateo nga naglingkod sa buhisanan; ug siya miingon kaniya, "Sumunod ka kanako." Ug siya mitindog ug mikuyog kaniya. 	 Oti toe, Yesus malai ngkai ree. Hi lengko ohea, mpohilo-i hadua topesingara' paja' bula-na mohura hi kantoro' -na, hanga' -na Matius. Na'uli' Yesus mpo'uli' -ki: "Tuku' -ama!" Kamokore-nami Matius kaliliu mpotuku' Yesus.


Ania kining tinapay nga nanaug gikan sa langit, aron ang tawo makakaon niini ug dili mamatay. 	 Aga uma hewa toe ane pongkoni' to mana'u tumai ngkai suruga. Hema-hema to ngkoni' pongkoni' toi, uma-ra mate.


Mao kini sila ang wala mahugaw tungod sa mga babaye, sanglit mga maputli man sila; mao kini sila ang nanagsunod sa Cordero bisan asa siya molakaw; kini sila gilukat gikan sa katawhan ingon nga inunahang mga bunga alang sa Dios ug alang sa Cordero; 	 Hira' toe, moroli' katuwu' -ra. Hewa tomane to uma hangkania mobualo', wae wo'o uma-ra hangkania mepue' hi napa-napa to ntani' -na, mepue' -ra hi Ana' Bima toei-wadi. Hiapa kahiloua-na Ana' Bima toei, retu wo'o-ra-rawo mpotuku' -i. Hira' toe-mi to ratolo' ngkai olo' hawe'ea manusia' hi dunia'. Hewa tauna mpotonu wua' to lomo' -na ngkai polia' -ra hi Alata'ala, wae wo'o hira' ratonu hewa pepue' to lomo' -na hi Alata'ala pai' hi Ana' Bima.


kanila wala kami magpadaug bisan makadiyot na lang, aron ang kamatuoran sa Maayong Balita magapabilin alang kaninyo. 	 Uma-kai mengkoru hangkedia' hi tudui' -ra to boa' toe. Bate metantida-kai, bona Kareba Lompe' neo' ragalo hante tudui' -ra to boa' toe, bona Kareba Lompe' to nitarima ompi' bate makono mpu'u.


Karon ang Ginoo mao ang Espiritu, ug diin gani ang Espiritu sa Ginoo, anaa usab diha sa kagawasan. 	 Apa' Pue', Hi'a-mi Inoha' Tomoroli'. Pai' ane Inoha' Pue' mo'oha' hi rala nono-ta, tebahaka-tamo ngkai hawe'ea to mpogaa' -ta ngkai Pue'.


Ug dawata ninyo ang salukot nga mao ang kaluwasan, ug ang espada nga mao ang Espiritu, nga mao ang pulong sa Dios. 	 Kana tasarumaka Alata'ala to mpobahaka-tamo ngkai huku' jeko' -ta. Katebahaka-ta ngkai huku' jeko' -ta toe taponcawa songko ahe' to mporohoi-ta bona tida nono-ta. Pai' Lolita Alata'ala taponcawa piho' to ngkai Inoha' Tomoroli'.


Ang atong mga ginikanan nanagdumili sa pagsugot kaniya, hinonoa ilang gisalikway siya, ug sa ialng mga kasingkasing sila namalik ngadto sa Egipto, 	 "Aga ntu'a-ta owi, uma-ra-rana dota mengkoru hi Musa. Rasapuaka-i jadi' pangkeni-ra. Doko' nculii' lau-ramo hilou hi tana' Mesir.


Ug ang Dios nga nagbanhaw sa Ginoo magabanhaw usab kanato pinaagi sa iyang gahum. 	 Woto-ta uma-hawo mpai' natadi Alata'ala. Pue' Yesus napotuwu' nculii' ngkai kamatea, pai' kita' wo'o mpai' bate napotuwu' nculii' hi eo mpeno-na hante baraka' -na.


Ug ang Hari magaingon kanila diha sa iyang too, `Umari kamo, O mga dinayeg sa akong Amahan, panunda ninyo ang gingharian nga gitagana alang kaninyo sukad pa sa pagkatukod sa kalibutan; 	 "Pai' Aku' Magau', ku'uli' -raka to hi mali ka'ana-ku: `Mai-mokoi to nagane' Tuama-ku! Mesua' -mokoi hi rala Kamagaua' -ku, po'ohaa' -ni kuporodo ami' -mikokoi ngkai lomo' kajadi' dunia'.


aron kamo magakinabuhi nga takus sa Ginoo, nga sa hingpit kahimut-an niya, magamabungahon sa tanang mga maayong buhat ug magatubo sa kahibalo mahitungod sa Dios. 	 bona po'ingku-ni masipato' hi tauna to mpotuku' Pue', pai' hawe'ea kehi-ni mpakagoe' nono-na. Mosampaya-kai, bona nipobago butu nyala pobago to lompe', pai' bona katedoo-donihia noto-ni mpo'inca Alata'ala.


Ang nagadumot kanako nagadumot sa akong Amahan usab. 	 Tauna to mpokahuku' -a, mpokahuku' wo'o-ra Tuama-ku.


tungod niini, mga igsoon, walay sapayan sa tanan namong mga kaguol ug kasakit, kami gilipay bahin kaninyo pinaagi sa inyong pagtoo; 	 Mpo'epe kareba to nakeni Timotius toe, tetanta'u-makai ompi'. Nau' rabalinai' pai' rapakasusa' -kai hi rei, tetanta'u oa' nono-kai mpo'epe kamoroho-na pepangala' -ni.


Ug sa wala madugay si Jesus miadto sa usa ka lungsod nga ginganlan ug Nain, ug mikuyog kaniya ang iyang mga tinun-an ug ang usa ka dakung panon sa katawhan. 	 Uma mahae ngkai toe, hilou-imi Yesus hi ngata to rahanga' Nain, hante ana'guru-na pai' wori' tau ntani' -na dohe-ra.


Kon pasagdan ta siya niini, ang tanan mosalig kaniya, ug unya aang mga Romanhon manganhi ug ilang laglagon ang atong balaang dapit ug ang atong nasud." 	 Ane tapelele' oa' -i, hawe'ea tauna mpai' mepangala' hi Hi'a omea-ramo. Ka'omea-na mpai', tantara to Roma tumai mpogero ngata-ta hante Tomi Alata'ala."


(Kaniadto siya wala magpulos alang kanimo, apan karon siya magpulos na gayud alang kanimo ug kanako.) 	 Ane owi, uma-i motuju hi iko Filemon. Aga wae lau ria-mi tuju-na, uma muntu' hi iko, hi aku' wo'o motuju-i.


Kay sa wala pay mga tawo nga miabut gikan kang Santiago, siya nakigsalo sa pagpangaon uban sa mga Gentil; apan sa pag-abut na nila, siya misibog ug nagpalain sa iyang kaugalingon, nahadlok sa pundok sa mga may sirkunsisyon. 	 Lomo' -na uma-i mpelence to Yahudi ba to bela-ra to Yahudi, ngkoni' moto-i hangkaa-ngkania hante topetuku' Yesus to bela-ra to Yahudi. Aga nto'u karata-ra ba hangkuja dua doo-na Yakobus ngkai Yerusalem, mengkawulaa-imi ngkai topetuku' Yesus to bela-ra to Yahudi. Uma-ipi daho' ngkoni' dohe-ra, apa' me'eka' -i mpai' rakehele to Yahudi to lako' rata toera.


ug iyang gipina-han sila nga dili nila siya ipaila. 	 Pai' na'uli' -raka: "Neo' nitolele hilau napa to kubabehi-kokoi toi."


Kinahanglan nga siya dili bag-o pa lang nakabig, kay tingali unyag moburot siya sa pagpagarbo ug mahulog ngadto sa pagkasinilotan ingon sa yawa; 	 Hadua pangkeni agama uma ma'ala to lako' mepangala' hi Pue' Yesus, apa' molangko mpai' nono-na, alaa-na mporata huku' -i hewa to rahuku' -ki Magau' Anudaa'.


Mao man gani nga ang pasikaranan sa pagkamatarung mao ang pagtoo, aron ang saad magasukad sa grasya ug igapasalig ngadto sa tanang kaliwat ni Abraham-- dili lamang ngadto ra sa mga nagpailalum sa kasugoan kondili usab ngadto sa mga nagabaton sa kang Abraham nga pagtoo, kay siya mao man ang amahan natong tanan, 	 Jadi', Alata'ala mpo'uli' kamonoa' -ta hi poncilo-na muntu' ngkai pepangala' -ta, bona napa to najanci Alata'ala toe tatarima hewa pewai' mara, bona hawe'ea muli Abraham bate mporata napa to najanci Alata'ala. Janci Alata'ala toe, uma muntu' bagia to Yahudi to mpo'inca Atura Pue'. Janci Alata'ala toe, bate bagia hema-hema to mepangala' hi Alata'ala hewa Abraham. Apa' Abraham jadi' tuama-ta omea.