Ug gitugon niya sila sa dili pagsugilon kang bisan kinsa mahitungod kaniya. 	 Ngkai ree, Yesus mpo'uli' -raka: "Neo' ulu ni'uli' hi hema-hema ka'Aku' -na Magau' Topetolo'."


Sa ilang taliwala kitang tanan nanagkinabuhi kaniadto diha sa mga pangibog sa atong unod, nga mga matinumanon sa mga pangandoy sa lawas ug sa hunahuna, ug busa sa kinaiya mga tawong gikaligotgotan sa Dios sama sa ubang mga tawo. 	 Ri'ulu, kita' omea hibalia hewa hira': po'ingku-ta mpotuku' kahinaa nono-ta to dada'a, pai' -ta mpobabehi konoa nono pai' pekiri-ta to dada'a. Nto'u toe masipato' lia-ta nakaroe Alata'ala, apa' gati kehi-tami toe-e, hibalia hante kehi tau ntani' -na.


Apan siya nga nagahimo sa matuod moduol sa kahayag, aron ikapadayag nga ang iyang mga buhat nangahimo diha sa Dios. 	 Tauna to monoa' kehi-ra rata hi kabajaa-na, bona kahiloa po'ingku-ra pai' bona monoto-mi kampotuku' -ra konoa Alata'ala.


"Usa ka magpupugas miadto aron sa pagsabud sa iyang mga binhi. Ug sa nagsabud siya, may mga binhi nga diha mahulog sa daplin sa dalan, ug kini gitunobtunoban ug gipanagtuka sa mga langgam sa kalangitan. 	 "Ria hadua topohawu' hilou mohawu'. Rala mpohawu' -na toe, ria hawua' -na monawu' hi mata ohea, alaa-na rapopongko tauna pai' natilo' danci.


Ug bahin sa uban pa sa mga nangamatay, kini sila dili pa mabuhi pag-usab hangtud matapus una ang usa ka libo ka tuig. Kini mao ang nahaunang pagkabanhaw. 	 Toe-mi pemataa to lomo' -na hi tauna to mate. Aga tauna tomate ntani' -na, uma-ra ulu rapotuwu' nculii' rala-na to hancobu mpae toe.


Ug sa pag-abut sa mga tawo ngadto kaniya, sila miingon, "Kanimo gipaanhi kami ni Juan nga Bautista sa pagpangutana, `Ikaw ba kadtong moanhi, o magpaabut pa ba kamig lain?`" 	 Hilou mpu'u-ramo suro to rodua toera, pai' ra'uli' -ki Yesus: "Pai' -kai tumai Guru, nahubui-kai Yohanes mpekune' -ta, ba kita' -midi Magau' Topetolo' to najanci Pue' Ala, ba ria-pidi to ntani' -na to kipopea."


Busa, siya nga nagadahum nga maayo na niyang pagkabarug, magbantay basig mapukan siya. 	 Jadi', tauna to mpo'uli' moroho moto pepangala' -ra, pelompehi mpu'u-e', nee-neo' mpai' monawu' -ra hi rala jeko' hewa hira' owi!


Ug sa pagkasunod nga adlaw si Pablo uban kanamo miadto sa pagpakigkita kang Santiago; ug ang tanang mga anciano didto usab. 	 Kamepulo-na, hilou-makai dohe Paulus mpencuai' Yakobus. Hawe'ea pangkeni ntani' -na, ria wo'o-ra-rawo morumpu dohe Yakobus.


Unya dihay usa ka babayeng sulogoon nga nakakita kaniya sa naglingkod siya nga nahayagan sa kalayo, ug samtang nagtutok siya kaniya, miingon, "Kining tawhana usab uban kaniya." 	 Hadua tobine topobago hi tomi Imam Bohe mpohilo Petrus bula-na moneru. Napelence pai' na'uli': "Tau tetui, hadua doo-na Yesus!"


Ug si Jesus miingon kanila, "Dili ko usab kamo tug-anan pinaagi sa unsang kagahum gibuhat ko kining mga butanga." 	 Toe pai' na'uli' Yesus mpo'uli' -raka: "Ane wae, uma wo'o-kuwo ku'uli' -kokoi kangkaiapa kuasa-ku mpobabehi toe lau!"


Panghatag kamo, ug kamo pagahatagan; ang takus nga pinaugdo, dinasok ug tinantan, ug magaawas, igabutang ra unya diha sa inyong sabakan. Kay ang takus nga inyong igahatag mao usab unya ang takus nga inyong pagadawaton." 	 Kana tawai' doo-ta, Pue' Ala wo'o mpowai' -ta. Nawai' -ta pewai' to lompe' lia, to oti-mi ralengo pai' ra'oo', duu' -na moloju'. Apa' pohuka' to tapake' hi doo, tetu wo'o-hawo mpai' to rapopohuka' -taka."


Ug ang iyang tanang mga tinun-an mitalikod kaniya ug nangalagiw. 	 Ngkai ree, metibo' -ramo hawe'ea ana'guru-na mpalahii-i.


ug miingon kanila, "Unsa may inyong ihatag kanako kon itugyan ko siya kaninyo?" Ug siya ilang gibayran ug salapi nga katloan ka buok. 	 Na'uli' -raka: "Ane kutonu Yesus hi rala pale-ni, napa to niwai' -ka?" Rabila' -mi doi pera' tolu mpulu', pai' rawai' -ki.


ug paglalisay sa mga tawo nga dunot ug panghunahuna ug nakabsan sa kamatuoran, nga nanagdahum nga ang pagkadiosnon maoy paagi sa pagpakaganansiya. 	 pai' momepodaa'. Pekiri tauna toera uma-pi katonoa, uma ra'incai tudui' to makono. Ra'uli' -rana, ma'ala-ra mporata rasi' ngkai po'agama-ra.


Ug si Jesus mipahawa sa templo, ug samtang naglakaw siya miduol kaniya ang iyang mga tinun-an ug ilang gitudlo kaniya ang mga bahin sa templo. 	 Malai-imi Yesus ngkai Tomi Alata'ala. Tumai-ramo ana'guru-na mpotudo' -ki kalompe' pompowangu-na tomi toe.


"Ngadto sa manolunda sa iglesia sa Efeso, isulat mo kini: `Mao kini ang mga pulong sa nagakupot ug pito ka mga bitoon diha sa iyang too nga kamot, ang nagalakaw sa taliwala sa pito ka mga kandilirong bulawan: 	 Na'uli' Yesus mpo'uli' -ka: "Uki' hewa tohe'i hi mala'eka to mpewili' topetuku' -ku hi ngata Efesus: "Ohe'i lolita-na Pue' Yesus, to ngkakamu betue' to pitu hi pale ka'ana-na pai' to momako' hi laintongo' witi' lampu bulawa to pitu.


Sila mitubag nga nag-ingon, "Gikinahanglan siya sa Ginoo." 	 Ratompoi': "Apa' Pue' mparaluu-i."


mao lamang nga buot nila nga among pagahinumduman ang mga kabus, nga sa maong butang ako maikagon man gayud usab sa pagbuhat. 	 Sampale to raperapi', bona uma-kai putu mpotulungi tokabu. Ane toe-hana, bate to kubabehi ami' -mi.


Ug magaingon ako kaninyo: bisan kinsa nga magabulag sa iyang asawa, gawas kon ang hinungdan mao ang pakighilawas, ug unya ma-ngasawa siyag lain, nakapanapaw siya ug ang mangasawa sa usa ka babayeng binulagan, nakapanapaw." 	 Bona ni'inca: hema to mpogaa' -ki tobine-na pai' -i motobinei to ntani' -na, mobualo' -i-hana. Sampale-di ane mobualo' tobine-nae, ma'ala-mi napogaa' -ki."


Ug siya migowa ug mihilak sa hilabihang kasakit. 	 Palai-nami Petrus hilou hi mali-na, pai' -i geo' ngkai kapeda' nono-na.


Siya nga gikan sa itaas, labaw sa tanan; siya nga gikan sa yuta iya sa yuta ug nagasulti pinasukad sa yuta. Siya nga gikan sa langit labaw sa tanan. 	 Yesus, Hi'a-mi to tumai ngkai suruga, pai' meliu tuwu' -na ngkai hawe'ea. Tauna to ngkai dunia', bate manusia' biasa, pai' lolita-na mpololita napa-napa to jadi' hi dunia'. Aga Yesus, ngkai suruga-i-hana, pai' meliu tuwu' -na ngkai hawe'ea.


Sa katapusan, mga igsoon, bisan unsang butang tinuod, bisan unsang butang dungganan, bisan unsang butang matarung, bisan unsang butang ulay, bisan unsang butang hiligugmaon, bisan unsay butang maayong pamation, kon aduna may kahalangdon, kon aduna may pagkadalaygon, palandunga ninyo kining mga butanga. 	 Ka'omea-na ompi', kuperapi' bona nipenonoi oa' napa-napa to lompe' pai' to natao ra'une'. Napa to makono, napa to masipato', napa to monoa', napa to moroli', napa to ncola, pai' napa to lompe' ra'epe doo, toe-mi to nipenonoi.


Ug sa pagkahapon na, miduol kaniya ang mga tinun-an ug miingon, "Awaaw kining dapita dinhi, ug tapus na ang adlaw; palakta na ang mga panon sa katawhan aron mangadto sila sa mga balangay ug mamalit silag ilang makaon." 	 Ncimonou' -mi, tumai-ramo ana'guru-na mpomohui' -i, ra'uli' -ki: "Guru, neo' limpa-mi eo-na, pai' wao' -hana hi rehe'i lau. Agina tahubui-ramo ntodea toera lau hilou hi ngata to mohu' mpo'oli pongkoni' -ra."


Kon ang uban inyong gitugotan sa pagpahimulos sa maong katungod diha kaninyo, dili ba unta kami labi pa? 	 Ane tau ntani' -na ma'ala mposarumaka napa-napa ngkai koi', peliu-liu-nami kai'! Aga tungkai' uma kipake' huraa-kai tetu. Nau' ma'ala moto-kai mperapii' -koi ompi', uma kiperapii' -koi. Kipengkatarii moto wori' nyala kasusaa', apa' ki'uli': nee-neo' mpai' telawa' ohea-ni mpangala' Kareba Kristus to kikeni.


Dihay usa ka tawo nga ginganlan si Juan nga pinadala gikan sa Dios. 	 Rata hadua tauna to nasuro Alata'ala, hanga' -na Yohanes Topeniu'.


Sublion ko ang pag-ingon, ayaw ipadahum ni bisan kinsa nga ako naboang; apan kon ugaling inyo man ako nga dahumon sa ingon, nan, dawata ako ingon nga boang aron ako usab makapasigarbo hinoon ug diyutay. 	 Jadi', hewa to ku'uli' we'i, nau' hewa to mengkatiwojo-a toi-e, palogai-a-kuwo ulu mpo'une' woto-ku hampai'. Neo' ba ni'uli' towojo mpu'u-a, aga ane ria mpu'u-koi to mpo'uli' wojo-a, pelele' -ama mpo'une' woto-ku kampa' hampai'.


Busa nangadto ang mga sundalo ug ilang gibalibali ang mga bitiis sa nahauna ug sa ikaduha nga gipanaglansang sa krus uban kaniya. 	 Jadi', hilou mpu'u-ramo tantara mpopui' witi' -ra to rodua to raparika' dohe Yesus.


Ug sa sulod sa iyang espiritu nanghupaw siyag halalum ug miingon, "Nganong nangita mag ilhanan kining kaliwatana? Sa pagkatinuod, magaingon ako kaninyo, walay ilhanan nga igapakita niining kaliwatana." 	 Kana'epe-na Yesus lolita-ra, na'osu' -mi inoha' -na pai' na'uli': "Napa-di pai' tauna to tuwu' tempo toi merapi' tanda mekoncehi-e? Uma-a dota! Mpu'u ku'uli' -kokoi: uma-koi kupopohiloi tanda mekoncehi hewa to niperapi'."


Unya ang mga sacerdote nga punoan ug ang tibuok nga Sanhedrin nangitag ikabutangbutang batok kang Jesus aron ilang ikapapatay siya, 	 Nto'u toe, imam pangkeni pai' hawe'ea topohura agama morumpu hi tomi Kayafas. Mpali' -ra sabi' boa' to mpakilu Yesus, bona ngalai' rahuku' mate-i.


Ug si Crispo, ang punoan sa sinagoga, mitoo sa Ginoo uban sa iyang tibuok panimalay; ug daghan sa mga taga-Corinto nga naminaw kang Pablo mitoo ug gibautismohan. 	 Aga hadua pangkeni tomi posampayaa toe to rahanga' Krispus, mepangala' wo'o-i hi Pue' Yesus hante hawe'ea posantina-na. Pai' wori' wo'o to Korintus ntani' -na mpo'epe kareba to nakeni Paulus toe, duu' -na mepangala' wo'o-ramo-rawo hi Pue' Yesus, pai' -ra raniu' jadi' topetuku' -na.


Ug kay gikasugilon man kanako nga dihay himoon nga panagsabut batok niining tawhana, gipadala ko siya kanimo dihadiha, dungan ang pagsugo sa iyang mga magsusumbong usab nga kinahanglan ilang ipahayag sa imong atubangan ang ilang sumbong batok kaniya." 	 Oti toe, ku'epe karia-na patuju dada'a to Yahudi hi hi'a. Toe pai' kupopekeni-i tilou hi Tuama Gubernur. Pai' ku'uli' -raka bali' -na hi rei, kana tilou-ra hi Gubernur ane doko' rapakilu-i. Hudu rei."


Sila dili na gutomon, ug dili na usab pagauhawon; dili na sila pagahasulon sa Adlaw, ni sa bisan unsang makasunog nga kainit. 	 Uma-rapa mo'oro', uma-rapa ngkamara, uma-rapa nahimai' eo to ngkerepa'.


apan wala silay hingkaplagan, bisan tuod nangatubang ang daghang mga bakakon nga saksi. Sa katapusan dihay duroha nga miduol. 	 Aga nau' wori' sabi' boa' to mpo'uli' napa to nababehi Yesus, uma raruai' to masipato' rahuku' mate-ki. Ka'omea-na, ria rodua sabi' to tumai hi nyanyoa topohura to hibalia lolita-ra,


Apan aduna akoy pila ka butang batok kanimo nga mao kini: anaa diha kanimo ang pipila nga nanagsunod sa tuloohan ni Balaam nga mao ang nagtudlo kang Balac sa pagbutang ug kapangdolan sa atubangan sa mga anak ni Israel, pinaagi sa pagdani kanila sa pagkaon sa mga hinalad ngadto sa mga larawan ug sa paghimog pakighilawas. 	 Aga ria ba hangkuja nyala to kukehele-kokoi. Apa' ria-koi hantongo' to mpotuku' tudui' Bileam owi. Bileam toei mpotudui' Balak beiwa ohea mpopanawu' to Israel bona mojeko' -ra, nabawai-ra ngkoni' pongkoni' to rapopepue' hi pinotau, pai' nabawai-ra mogau' sala'.


Ug among gipanghinaut nga unta ang matag-usa kaninyo hangtud sa katapusan magapadayag sa samang pagkamasingkamoton sa pagkab-ot sa hingpit nga pagsalig sa paglaum, 	 Aga kiperapi' mpu'u ompi', bona butu dua-ni mpohuduwukui mpobabehi oa' po'ingku to hewa toe duu' hi ka'omea-na, bona nirata mpu'u mpai' napa to nisarumaka ngkai Alata'ala.


Ug niadtong tungora dihay mga Fariseo nga nangabut ug miingon kaniya, "Pumahawa ka dinhi kay si Herodes buot mopatay kanimo." 	 Nto'u toe wo'o, ria ba hangkuja dua to Parisi rata hi Yesus pai' mpo'uli' -ki: "Malai-moko ngkai rei, apa' Magau' Herodes doko' mpopatehi-ko."


Sila magasaad kanilag kagawasan, samtang sa ilang kaugalingon sila mga ulipon nga iya sa pagkadunot; kay ang tawo ulipon man sa bisan unsa nga makabuntog kaniya. 	 Ra'uli' guru toera: "Ane nituku' tudui' -kai, tebahaka-mokoi ngkai atura, ma'ala moto-koi mpobabehi napa konoa-ni." Ntaa' we'i, hira' moto-di to tuwu' hewa batua-e, apa' kehi-kehi to mpopanawu' manusia' mpokuasai-ra. Apa' ane ria kahinaa to mpokuasai-ta, napobatua kahinaa-ta toe-tamo.


Ug sa pagkakita niya sa panon sa katawhan, naluoy siya kanila, kay sila nangalibog ug nanagsubo sama sa mga karnero nga walay magbalantay. 	 Tuna nono-na mpohilo tauna to wori', apa' wori' kasusaa' -ra, pai' uma hema to mpotulungi-ra, hewa bima to uma te'ewu.


Ug unya sa nahaunang adlaw sa fiesta sa Tinapay nga Walay Igpapatubo, sa adlaw nga maoy paghalad nila sa karnero sa pasko, ang iyang mga tinun-an miingon kaniya, "Asa man ang buot mong adtoon namo aron sa among paghikay alang sa imong pagkaon sa pasko?" 	 Rata-mi eo to lomo' -na hi Posusa' Roti to Uma Raragii, nto'u bima Paskah rasumale'. Nto'u toe, ana'guru-na Yesus mpo'uli' -ki: "Hiapa-kai mporodo pongkoni' Paskah to takoni' -e mpai'? Hiapa konoa-nu?"


Ug sa pag-abut ni Jesus sa Capernaum, gitagbo siya sa usa ka kapitan, ug kaniya nangamuyo kini 	 Pesua' -na Yesus hi ngata Kapernaum, rata hadua tadulako tantara to Roma mpohirua' -ki pai' mpopetulungi,


Ug sa nagkahiduol na siya ug sa pagkakita niya sa siyudad, kini iyang gihilakan 	 Kamoo-mohua' -imi Yesus hi Yerusalem, duu' -na mpohilo-i ngata toe. Kageo' -nami mpokageoi' ngata toe.


Ug kini sila nangamuyo kaniya nga unta dili niya sila paadtoon ngadto sa kahiladman. 	 Raperapi' mpu'u seta toera bona neo' -ra nawuso hilou hi rala wulou'laa to uma tepetudu kanala-na.


Ug sa naglakaw siya sa may ikasiyam ang takna sa buntag, iyang nakita sa tiyanggihan ang uban pang mga walay buhat. 	 Jaa sio, hilou wo'o-imi mpali' to ntani' -na, nahilo ba hangkuja dua tauna ntora-ntora hi wiwi' karajaa.


kondili anha hinoon sa pagkatawo nga natago sulod sa kasingkasing pinaagi sa dili madunot nga alahas sa maaghop ug malinawon nga espiritu, alahas nga bililhon uyamot sa atubangan sa Dios. 	 Poko kasuboa' mpu'u-le, mehupa' ngkai rala nono-ta, hewa rapa' -na tobine to monono pai' to mo'olu kehi-na. Toe-hana kasuboa' to uma ria kabalia' -na, pai' to masuli' lia oli-na hi poncilo Alata'ala.


siya gitugyan sa among mga sacerdote nga punoan ug sa among mga pangulo aron pagahukman sa silot sa kamatayon ug ilansang sa krus. 	 Imam pangkeni pai' totu'a ngata-ta mpotonu-i hi topoparenta bona rahuku' mate. Oti toe, raparika' mpu'u-i.


"Mga kaigsoonan ug mga ginikanan, pamatii kining pangatarungan nga karon akong pagahimoon sa inyong atubangan." 	 Na'uli': "Tuama-tuama, ompi' hawe'ea! Pe'epei-ka-kuwo, ku'uli' -kokoi noa' -ku."


Ug si Jesus nakakaplag ug usa ka nating asno, ug siya mikabayo niini, sumala sa nahisulat, 	 Yesus mpo'ala' hama'a keledai to mongura, pai' nahawi'. Pehawi' -na tohe'e mpopadupa' lolita nabi owi to mpo'uli':


Ug sa giabut si Jesus ug kaluoy, gituyhad niya ang iyang kamot, ug mihikap ug miingon siya kaniya, "Buot ako; mamahinlo ka." 	 Metumu' -mi ahi' -na Yesus mpohilo-i. Toe pai' najama-i pai' na'uli' -ki: "Ma'ala moto, kupaka'uri' -moko!"


Apan gisupak sila ni Elimas nga salamangkiro (kay mao man kana ang kahulogan sa iyang ngalan,) nga naninguha sa pagpatipas sa gobernador gikan sa pagkamatinoohon. 	 Modao' -ra hobo' hi lewuto' toe, duu' -ra rata hi ngata Pafos. Hi ria-ra mpohirua' -ki hadua to Yahudi, hanga' -na Baryesus. Hi rala basa Yunani hanga' -na Elimas. Elimas toei, hadua topobali'mata to wori' inca-na, pai' na'uli' wo'o kahi'a-na nabi Alata'ala. Hi'a toei bale-na gubernur to hi lewuto' toe, Sergius Paulus hanga' -na. Gubernur toei, tauna to pante. Nakio' -ra Barnabas pai' Saulus tumai mpohirua' -ki, apa' doko' na'epe-hawo Lolita Alata'ala. Aga Elimas topobali'mata toei, mpobaro lolita-ra, apa' doko' nalawa' bona neo' mpai' gubernur mepangala' hi Yesus.


Ug niadtong mga adlawa si Jesus miadto sa kabungturan aron sa pag-ampo; ug sa tibuok gabii siya nagpadayon sa pag-ampo ngadto sa Dios. 	 Nto'u toe, Yesus hilou hi bulu' -na, pai' mosampaya-i hamengia hi Alata'ala.


Nagasulti ako niining tinawhanong paagi tungod sa pagkadili hingpit sa inyong kinaiya. Kay maingon nga kaniadto inyong gitugyan ang mga bahin sa inyong mga lawas ngadto sa kahugawan ug ngadto sa labi ka labi pa kamasupilon, sa ingon usab karon, kinahanglan itugyan ninyo ang mga bahin sa inyong mga lawas ngadto sa pagkamatarung aron kini pagabalaanon. 	 Lolita rapa' -ku toe kupake' bona mojoli nipaha tudui' -ku. Ri'ulu-koi napobatua jeko', apa' nipelele' woto-ni mpotuku' kahinaa-ni to dada'a pai' to uma tumotoa, alaa-na dada'a mpu'u kehi-ni. Wae wo'o tempo toi, tonu woto-ni hi Alata'ala bona koi' jadi' batua-na. Ka'omea-na mpai' monoa' mpu'u-mi kehi-ni pai' moroli' katuwu' -ni.


ug siya miingon kanila, "Kini nahisulat, `Ang akong balay pagatawgon nga balayng ampoanan; apan kini gihimo ninyong langub sa mga tulisan." 	 Na'uli' -raka: "Hi rala Buku Tomoroli', Alata'ala mpo'uli' hewa toi: `Tomi-ku, tomi posampayaa.' Hiaa' koi' -koina, niponcawa tomi toperampaki-di!"


Apan magaingon ako kaninyo, Higugmaa ninyo ang inyong mga kaaway ug pag-ampo kamo alang sa mga magalutos kaninyo, 	 Aga Aku' mpo'uli': kana tapoka'ahi' bali' -ta, pai' taposampayai-ra to mpobalinai' -ta.


Apan diha usab ing mga mini nga profeta sa taliwala sa katawhan, maingon nga sa taliwala ninyo aduna usab gayuy mobarug nga mga mini nga magtutudlo nga sa tago magapasulod sa makapadaut nga mga herejia, ug magapanghimakak pa gani sa Agalon nga maoy nagpalit kanila, ug busa magpahimutang sa kalit nga pagkalaglag diha sa ilang kaugalingon. 	 Aga ria wo'o nabi-nabi to boa' owi hi laintongo' tauna to mpotuku' Alata'ala. Wae wo'o tempo toi, bate ria mpai' guru agama to boa' mehupa' hi laintongo' -ni. Mpoparata-ra tudui' to uma makono to mpopanawu' tauna, pai' -ra mposapuaka Pue' to mpotolo' -ra. Ngkai kehi-ra toe-mi mponawu' woto-ra moto-ramo, pai' sohi' lia mpai' kadupa' -na.


Kini mao ang tinun-an nga nagahimog panghimatuod mahitungod niining mga butanga, ug mao siya ang nagsulat niining mga butanga; ug nasayud kami nga tinuod ang iyang panghimatuod. 	 Ana'guru toe-imi to mpohilo hawe'ea to jadi' toe, pai' to mpo'uli' posabi' -na. Hi'a-mile to mpo'uki' sura toi-e. Pai' ta'inca kamakono-na lolita-na toi.


Kay kon gikapasigarbo ko man kamo kaniya, ako wala kaulawi tungod niini; hinonoa, maingon nga tinuod ang tanan nga among gikasulti kaninyo, maingon man nasuta nga tinuod usab diay ang among gikapasigarbo kang Tito. 	 Kako'ia-na kuhubui-i tilou wengi, kututura ami' -miki hawe'ea kalompe' nono-ni, kupomobohe hanga' -ni. Rasi' -di ompi', uma wa nipaka'ea' -ae. Hewa hawe'ea to ku'uli' -kokoi, makono omea, wae wo'o hawe'ea to kuparata-ki Titus mpo'une' -koi, uma wa ria to sala', makono omea moto.


Kay niadtong mga adlawa may kasakitan unya nga ang ingon wala pa mahitabo sukad sa sinugdan sa kabuhatan nga gibuhat sa Dios hangtud karon, ug nga dili na gayud mahitabo pa. 	 Apa' nto'u toe mpai' rata pesesa' to ko'ia ria hangkania jadi' ngkai lomo' -na Alata'ala mpajadi' dunia' rata tempo tohe'i, pai' uma wo'o-pi-hawo mpai' ria jadi' hi eo boko' -na.


Busa kinahanglan dili na kita maghinukmanay ang usa sa usa, hinonoa kinahanglan magahunahuna kamo sa dili gayud pagbutang ug kapangdolan o makabalda diha sa agianan sa inyong igsoon. 	 Toe pai' ku'uli' -kokoi: neo' -ta momesaa-salai'. Agina-pi tapelompehi bona neo' ria po'ingku-ta to mposori ompi' hampepangalaa' -ta duu' -na mojeko' -i ba monawu' -i.


Apan si Saulo misamot pa gayud sa pagkabaskog, ug nakapahilum sa mga Judio nga nanagpuyo sa Damasco, pinaagi sa iyang pagpanghimatuod nga si Jesus mao ang Cristo. 	 Aga kaboo-bohea baraka' -na Saulus metudui', napakanoto Kayesus-na Magau' Topetolo'. Jadi', to Yahudi hi Damsyik, uma-pi rakulei' mpobaro-i.


Ug si Zaqueo mitindog ug miingon sa Ginoo, "Tan-awa, Ginoo, ang katunga sa akong kabtangan ihatag ko sa mga kabus; ug kon ugaling diha man kanilay akong gikalimbongan ug bisan unsa, igauli ko kini sa upat ka pilo." 	 Bula-na Pue' Yesus hi tomi Zakheus, mokore-imi Zakheus mpo'uli' -ki: "Pue', bagi ntongo' ngkai rewa-ku kuwai' -raka tokabu, pai' hema-hema to kubagiu, kupoponculi' opo' ngkani ngkai to kubagiu-raka."


Ug sa Jerusalem, duol sa pultahan sa mga karnero, anaay tuburan nga sa Hebreohanon ginatawag ug Betsata, nga may lima ka portico. 	 Hi Yerusalem, mohu' hi wobo' wala to rahanga' Wobo' Bima, ria wuhu', hi rala basa Yahudi hanga' -na Betesda. Ntololikia wuhu' toe, ria lima meha' pengkawinaraa.


Busa, sultihan ko kamo, nga ang gingharian sa Dios pagakuhaon gikan kaninyo ug igahatag ngadto sa usa ka nasud nga nagapamunga sa mga bunga niini. 	 Na'uli' wo'o-mi Yesus: "Jadi', apa' oja' -koi mpotarima-a jadi' Magau' -ni, wae-pi, bagia-ni hi rala Kamagaua' -na Alata'ala, ra'ala' ngkai koi' pai' rawai' -raka tauna to mpobabehi po'ingku to natao hi ntodea Alata'ala. ((


busa nabahin ang iyang kasibut. Ug ang babayeng dili minyo o dalaga adunay kasibut alang sa mga butang sa Ginoo, kon unsaon niya sa pagkabalaan diha sa lawas ug sa espiritu; apan ang babayeng minyo adunay kabalaka mahitungod sa mga butang kalibutanon, kon unsaon niya sa pagpahimuot sa iyang bana. 	 alaa-na mopenga nono-na. Wae wo'o posisalaa tobine to motomanei pai' to uma motomanei. Tobine to uma motomanei ba toronaa ntora mpenonoi Pue' -i-wadi, apa' konoa-na bona katuwu' -na pahalolia hi Pue' -wadi. Aga tobine to motomanei, mpenonoi wo'o-i dunia' tohe'i, doko' mpakagoe' nono tomane-na.


Apan siya nga magapatalinghug ug dili magabuhat niini, mahisama siya sa usa ka tawo nga nagtukod sa iyang balay nga walay patukoranan diha sa yuta; kini gihasmagan sa bul-og dihadiha napukan, ug daku gayud ang pagkagun-ob niadtong balaya." 	 Aga tauna to mpo'epe lolita-ku pai' uma ratuku', hira' hewa hadua tauna to mpowangu tomi hi lolo tana' -wadi hante uma ria parawatu-na. Rata ue mowo' mporumpa' tomi toe, kamodungka-nami, pai' gaga kagero-na."


Sa ingon niana, ang matag-usa ka maayong kahoy magabungag mga maayong bunga, apan ang walay pulos nga kahoy magabungag mga bungang walay pulos. 	 Kaju to morudu', wua' -na lompe'. Kaju to kee', uma wo'o lompe' wua' -na.


Apan kon wala may makahimo sa paghubad sa kahulogan, pahiluma na lang ang matag-usa kanila sulod sa iglesia ug unya na siya pasultihag dila ngadto sa iyang kaugalingon ug sa Dios. 	 Ane uma ria to mpotoli, tauna to doko' mololita hante basa to ngkai Inoha' Tomoroli' kana mengkarodo rala pogamparaa, agina rala nono-ra-wadi mpololitai Alata'ala.


hinoon, sa pagpanamilit na niya kanila, siya miingon, "Mobalik ra ako kaninyo kon itugot man sa Dios." Ug unya migikan siya sa Efeso sakay sa sakayan. 	 Hi pomakoa' -ra toe, mehani-ra hi ngata Efesus, pai' Paulus hilou hi tomi posampayaa pai' momewai' ngkalolita hante to Yahudi to morumpu hi ria. Raperapi' -i bona mahae hala' -i dohe-ra, tapi' uma-i dota. Sampale-di hinto'u pe'ongko' -na, na'uli' -raka: "Ane napokono Alata'ala, nculii' moto-a mpai' tumai hi rehe'i." Priskila pai' Akwila, tida-ramo-rana hi Efesus, tapi' Paulus mpokaliliu pomako' -na, mpohawi' kapal hilou hi tana' Siria.


Apan diha kanilay mga tawo nga taga-Cipro ug taga-Cirene, nga sa ila nang paghiabut sa Antioquia, misulti ngadto sa mga Gresyanhon usab, sa pagmantala kanila sa Maayong Balita mahitungod sa Ginoong Jesus. 	 Jadi' ngkai ree, ria wo'o-ra-rawo to mepangala' hi Yesus to ngkai tana' Siprus pai' Kirene. Ngkai hira' toe, ria to hilou hi ngata Antiokhia mpokeni Kareba Lompe' hi tauna to bela-ra to Yahudi, mpo'uli' -raka Kayesus-na Pue'.


Pasidunggi ang mga babayeng balo, nga tinuod nga mga balo. 	 Ane ria tobine to balu mpu'u, to uma mpu'u ria to mpewili' -ra, ompi' -ompi' hampepangalaa' -ta kana mpewili' -ra-rawo.


Ug si Jesus nakaila nga sila buot mangutana kaniya, busa siya miingon kanila, "Mao ba kini ang inyong gipangutana sa usag usa, unsay gipasabut ko sa akong pag-ingon, `Sulod sa hamubong panahon, dili na kamo makakita kanako; ug unya tapus sa hanubong panahon, makakita kamo kanako`? 	 Na'inca Yesus kadoko' -ra mpekune' -i. Toe pai' na'uli' -raka: "Ntora momepekune' -koi ba napa batua-na lolita-ku we'i to mpo'uli': 'Hampai' -damo pai' uma-apa nihiloi. Hampai' wo'o-damo, nihilo wo'o-ama.'


Ug nasubo ang hari; apan tungod sa iyang mga panumpa ug sa iyang mga dinapit, nagsugo siya nga ipahatag kini. 	 Mpo'epe pomperapia' toe-di, kasoho' -nami nono-na Herodes. Aga nau' wae, apa' mpolia' mosumpa-imi we'i ra'epe torata-nae, toe pai' mohawa' -imi bona pomperapia' toronaa toei rapadupa'.


Ang iyang mga tinun-an miingon kaniya, "Ah, karon nagasulti na ikaw sa yano gayud ug dili na pinaagig sambingay! 	 Ra'uli' ana'guru-na: "Tempo toi, lonto' -mi lolita-nu Pue', uma-poko mowalatu.


"Kinahanglan magmatngon kamo nga ang inyong maayong buhat dili ninyo himoon sa atubangan sa mga tawo aron lamang sa pagpasundayag niini ngadto kanila, kay sa ingon niana wala kamoy balus gikan sa inyong Amahan nga anaa sa langit. 	 "Pelompehi-e', neo' -ta mpobabehi ada agama hi mata ntodea bona rahilo doo-wadi. Ane hewa toe gau' -ta, uma-ta mpai' nagane' Alata'ala, Tuama-ta to hi rala suruga.


Kay gipakamaayo sa Espiritu Santo ug namo ang dili pagdat-og kaninyo sa bisan unsang luwan gawas lamang sa pipila ka mga kinahanglanong butang nga mao kini: 	 "Ompi' -ompi', toi-mi kabotu' to kirata ntuku' konoa Inoha' Tomoroli', pai' to kipokono wo'o-kaiwo, kai' pangkeni-ni, bona neo' -koi rapakasusa' hante wori' nyala parenta. Uma-koi rapewuku mpotuku' Atura Musa. Toi-wadi to paraluu ki'uli' -kokoi:


Kining maong Jesus gibanhaw sa Dios, ug kaming tanan mga saksi niini. 	 "Yesus toe-mile to natoa' lolita Daud-e we'i. Apa' Hi'a-mi to napotuwu' nculii' Alata'ala-e. Kai' toi-mi to jadi' sabi' -na.


Ug tungod kay ang Lida duol ra man sa Jope, sa pagkadungog sa mga tinun-an nga si Pedro didto sa Lida, siya ilang gipaadtoan ug duha ka tawo nga sa ingon nagpakilooy kaniya, "Umari ikaw kanamo sa walay langan." 	 Topetuku' Yesus hi Yope mpo'epe karia-na Petrus hi Lida, apa' ngata Yope toe mohu' -wadi hi Lida. Toe pai' rahubui rodua tauna hilou hi Petrus, merapi' bona napesahui tumai hi Yope.


walay usa nga nakasabut, walay bisan usa nga nagapangita sa Dios 	 Uma ria to monoto nono-ra, Uma ria to mpopali' Alata'ala.


Apan adunay magapangutana, "Unsaon man kono sa pagbanhaw sa mga patay? Ug unsa mang lawasa ang ilang isul-ob inigtungha na nila?" 	 Tantu ria-ra to mpekune': "Ha beiwa-hawo tomate bisa rapotuwu' nculii' -e? Woto to beiwa mpai' to rawai' -rakae?"


"Kinsa bang tawhana kaninyo nga may usa ka gatus ka mga karnero, nga kon kawad-an siyag usa kabuok niini, dili mobiya sa kasiyaman ug siyam diha sa kaawaawan ug moadto sa pagpangita niadtong usa nga nawala, hangtud nga hikaplagan niya kini? 	 Na'uli': "Rapa' -na ria doo-ta to ria-ki bima-na ha'atu ma'a. Ane moronto hama'a, napa to nababehi? Bate napalahii bima-na to sio mpulu' sio hi papada, pai' -i hilou mpali' bima-na to moronto duu' -na narua'.


Ug kanila mitubag siya nga nag-ingon, "Gusto ba kamo nga akong buhian alang kaninyo ang Hari sa mga Judio?" 	 Napekune' -ra: "Beiwa, dota-koi ane kubahaka-kokoi Magau' to Yahudi toii?"


Ug sa napapauli na niya ang mga panon sa katawhan, sa kabungturan mitungas siya nga nag-inusara aron sa pag-ampo. Ug sa pagkasawomsom na, siya mao rang usa didto, 	 Kanculii' -ra tauna toera, manake' -imi Yesus hilou hi lolo bulu', pai' -i mosampaya hadudua-na. Duu' bengi, hi ria oa' -i-pidi.


Ug si Jesus miingon kanila, "Nanganhi ba kamo sa pagdakop kanako, ingon sa pagdakop ug tulisan, nga pagadad-an ug mga espada ug mga pospos? 	 Na'uli' Yesus mpo'uli' -raka tauna to mpohoko' -i: "Ha toperampaki-a toi-e, pai' mingki' tumai-koi ntali piho' pai' sumampu mpohoko' -ae!


Ug uban kaniya iyang gidala sila si Pedro ug si Santiago ug si Juan, ug unya misugod siya sa pagbati sa kakulba ug pag-antus. 	 Aga Petrus, Yakobus pai' Yohanes nabawai hilou dohe-na. Nto'u toe pepa-mi na'epe pai' mokaratu-mi nono-na.


Kay ako iyang saksi nga siya nakapangabudlay pag-ayo alang kaninyo ug alang kanila nga atua sa Laodicea ug sa Hierapolis. 	 Kusabii' moto kamobago ntomo-na mpobago-kokoi to hi Kolose, duu' -na ompi' -ta to hi Laodikia pai' Hierapolis wo'o.


Ipangomusta ako sa mga nagapangabudlay diha sa Ginoo, kang Trifena ug Trifosa. Ipangomusta ako sa hinigugma nga Persida, nga nagapangabudlay pag-ayo diha sa Ginoo. 	 Tabe-ku hi Trifena pai' Trifosa to mobago mpu'u-ramo hi rala bago Pue' Yesus. Tabe-ku hi Persis to kupe'ahi', to wori' wo'o-wadi pobago-na rala pobago Pue'.


si Juan mitubag kanilang tanan, "Kaninyo nagabautismo ako sa tubig, apan adunay umalabut nga labi pang gamhanan kay kanako, nga bisan pa gani sa higut sa iyang mga sapin dili ako takus sa paghubad; kaninyo ang iyang igabautismo mao ang Espiritu Santo ug kalayo. 	 Toe pai' Yohanes mpo'uli' -raka omea: "Ane aku' -le, mponiu' -koi hante ue-wadi, tanda kamedea-ni ngkai jeko' -ni. Tapi' tumai-i mpai' to meliu kuasa-na ngkai aku'. Bangku' jadi' pahawaa' -na to mpobongka koloro sapatu' -na, uma-a-kuwo natao. Hi'a mpai' to mponiu' -koi hante Inoha' Tomoroli' pai' hante apu.


o, "Kinsa may mokanaug sa bung-aw?" (nga sa ato pa, aron sa pagdala kang Cristo sa taas gikan sa mga patay). 	 Aga ria wo'o-pidi lolita Musa kahamela-na to mpo'uli' ma'ala-ta jadi' monoa' hi poncilo Alata'ala ngkai pepangala' -ta. Hewa toi moni-na: Neo' nu'uli' hi rala nono-nu: `Hema to mpakule' ngkahe' hilou hi suruga? Hema to bisa mana'u hilou hi po'ohaa' tomate?'"


Ug siya miadto sa ikatulo ug miingon kanila, "Nagakatulog, ug namahulay pa ba gihapon kamo? Igo na kana; ang takna ania na; ang Anak sa Tawo igatugyan na ngadto sa mga kamot sa mga makasasala. 	 Hilou wo'o-imi mosampaya katolu ngkani-na, pai' oti toe, nculii' wo'o-imi hi ana'guru-na, na'uli' -raka: "Turu pai' leta' oa' -pada-koi? Naporae' -mi! Rata-mi tempo-na Aku' Ana' Manusia' rapobalu' pai' ratonu hi tauna to dada'a.


"Tan-awa, usa ka birhin magasamkon ug magaanak sa usa ka bata nga lalaki, ug ang iyang ngalan pagatawgon Emanuel" (nga ang kahulogan mao kini: Ang Dios uban kanato). 	 "Hadua toronaa mpai' motina'i, mpo'ana' -ki hadua ana' tomane. Ana' toei mpai' rahanga' Imanuel." Batua-na: "Alata'ala mpodohei-ta."


Ang paril hinimog batong haspe, samtang ang siyudad lunsayng bulawan, matin-aw morag bildo. 	 Bente toe rababehi ngkai watu to masuli' oli-na, hanga' -na watu yaspis. Ngata toe rababehi ngkai bulawa mara, meringkila' -damo hewa kaca to moroli'.


Kaniya si Jesus mitubag nga nag-ingon, "Sa pagkatinuod, magaingon ako kanimo, nga karong adlawa adto ikaw sa Paraiso uban kanako." 	 Na'uli' Yesus mpo'uli' -ki: "Mpu'u ku'uli' -koko: eo toe mpai' lau, ria-ko dohe-ku hi Firdaus."


latas sa taliwala sa kadalanan sa siyudad; usab, sa masigkadaplin sa suba, diha ang kahoy nga nagahatag sa kinabuhi nga may napulog-duha ka matang sa mga bunga, nga nagapamunga matag-bulan; ug tambal ang mga dahon sa kahoy alang sa pag-ayo sa kanasuran. 	 pai' mo'ili hilou hi laintongo' ohea ngata toe. Hi po'ole halu' toe ntimali-mali tuwu' kaju to rahanga' kaju katuwua'. Kaju toe mowua' hampulu' rongkani rala-na hampae, butu mula-na mowua'. Rau-na rapopokuli', mpaka'uri' tauna humalili' dunia'.


ug unya nabalo hangtud nga may kawaloan ug upat ka tuig na ang iyang kagulangon. Siya wala mopahawa sa templo, hinonoa nagpadayon siya sa pagsimba sa maadlaw ug sa magabii pinaagi sa pagpuasa ug pag-ampo. 	 Nto'u karata-ra Yusuf pai' Maria hi Tomi Alata'ala toe, ria wo'o-hawo hi ree hadua nabi tobine to tu'a lia-mi. Hanga' -na Hana, ana' Fanuel, ngkai posantina-na Asyer. Nto'u toe, umuru-na walu mpulu' opo' mpae. Pitu mpae-i-wadi motomanei. Ngkai ree, balu-imi pai' uma-ipi motomanei. Tida oa' -i hi Tomi Alata'ala, hi eo-na hi bengi-na ntora mosampaya pai' mopuasa' -i mepue' hi Pue' Ala.


nga gitugyan ngadto sa kamatayon tungod sa atong kalapasan ug gibanhaw alang sa pagpamatarung kanato. 	 Yesus toe mpewai' woto-na rapatehi bona mpotolo' sala' -ta. Pai' oti toe Alata'ala mpotuwu' nculii' -i bona kita' jadi' monoa' hi poncilo-na.


Ug si Jesus mitubag kanila, "Sa pagkatinuod, sa pagkatinuod, magaingon ako kaninyo, nga kamo nangita kanako dili tungod kay nakakita kamo sa mga milagro, kondili tungod kay kamo nakakaon man ug nangabusog sa tinapay. 	 Na'uli' Yesus: "Makono mpu'u lolita-ku toi: Ku'inca moto-le patuju-ni mpali' -ae. Uma ba kani'inca-na batua-na tanda mekoncehi to kubabehi. Nipali' -ale apa' bohu-mokoi kupokoni'.


Kay daghan ang mga tawong masukihon, mga tigsultig mga pulong nga walay hinungdan ug usab mga malimbongon, ilabina ang mga tawo sa pundok sa mga may sirkunsisyon, 	 Patuju-ku mpo'uli' -koko toe-e, apa' wori' -ramo tauna to mpo'ewa tudui' -ta, peliu-liu-nami hira' to mpotuku' ada petini' Atura Musa. Mekahia' -ra, pai' mpobagiu doo-ra hante tudui' -ra to uma ria kalaua-na toe.


sa pag-antus aron sa pagpaila sa kadagaya sa iyang himaya alang sa mga sudlanan nga ginakaloy-an, nga giandam niyang daan aron pagahimayaon, 	 Nababehi toe bona mpopohiloi ka'uma-na mowo kabohe tuwu' -na hi tauna to napoka'ahi' pai' to napakasadia ami' -mi mporata bagia hi rala kabohe tuwu' -na toe.


Mga igsoon ko, ayaw tugoti nga daghan kaninyo mahimong mga magtutudlo, kay kamo sayud, nga labaw pa sa uban, kita nga magapanudlo mahiagum sa labi pa ka mapiuton nga hukom. 	 Ompi' -ku hawe'ea! Neo' -koi wori' to doko' jadi' guru agama. Apa' ta'inca moto ompi', motomo-pi mpai' pomparesa' -na Alata'ala hi kita' to jadi' guru ngkai pomparesa' -na hi tau ntani' -na.


Si David na gayud mao ang nagtawag kaniya nga Ginoo; busa, unsaon man niya pagkahimong anak ni David?" Ug ang dakung panon sa katawhan nalipay sa pagpatalinghug kaniya. 	 Hiaa' bo Daud moto mpokahangai' -i Pue' -na. Hante petete' Inoha' Tomoroli' Daud mpotompo'wiwi Magau' Topetolo' hewa toi: Pue' Ala mpo'uli' -ki Pue' -ku: `Mohura-moko hi mali ngka'ana-ku duu' -na kupopengkoru hawe'ea bali' -nu hi Iko.'


Si Jesus mitubag kaniya, "Kon dautan man ang akong gisulti, ipakita ang pagkadautan; apan kon maayo ang akong gisulti, nganong sagpaon mo man ako?" 	 Na'uli' Yesus: "Ane uma makono to ku'uli', uli' lau-mi hi rehe'i napa sala' -ku. Tapi' ane makono lolita-ku, napa pai' nuhopo' -a?"


Bahin sa iyang saad ang Ginoo dili langaylangayan, nianang paglangaylangay nga maoy pagsabut sa uban; hinonoa siya mapailubon kaninyo, nga wala magtinguha nga adunay mahanaw kondili nga ang tanan managpakakab-ot unta sa paghinulsol. 	 Aga koi' ompi' -ompi' to kupe'ahi', to hanyala toi neo' mpu'u nilipo'. Ria tauna to mpo'uli' mahae rahi-mi, ko'ia oa' -di rata Pue' -e. Tapi' hi rala poncilo Pue', hancobu mpae hibalia ha'eo-wadi, pai' ha'eo hibalia hante hancobu mpae. Pue' uma lera' mpopadupa' tipa' -na. Ko'ia-i rata wae lau, apa' kamosabara-na hi koi', uma napokonoi ane ria nte hadua to rahuku'. Konoa-na bona hawe'ea tauna mologa medea ngkai jeko' -ra.


Busa, sa pagtan-aw ni Pilato nga wala siyay dag-anan, ug nga hapit na hinoon magsugod ang kagubot, mikuha siyag tubig ug sa atubangan sa panon sa katawhan nanghunaw siya sa iyang nga kamot, nga nag-ingon, "Wala akoy sala sa dugo niining tawhana; kamo na lay mag-igo niana." 	 Ka'omea-na nahilo Pilatus uma-pi ria kalaua-na mpololitai-ra, apa' kameroo-rodoa' lau-ramo. Toe pai' na'ala' ue napowano hi nyanyoa ntodea pai' na'uli': "Mowano-a! Bona nihilo, ka'uma-na-kuwo kugalo kanipatehi-na tau toii! Koi' moto-koiwo to mpotangku."


Ug ilang giripahan sila, ug si Matias mao ang nahitungnan; ug siya naihap nga kauban sa napulog-usa ka mga apostoles. 	 Oti-ramo mosampaya, ratene' -mi undi hewa pompenoa' -ra. To natudo' pompenoa' -ra toe, Matias. Jadi', ra'ongko' mpu'u-imi jadi' suro Pue' Yesus, bona hono' hampulu' rodua-ra hewa to lomo' -na.


Ug iyang gisugo sila sa pagpabautismo sa ngalan ni Jesu-Cristo. Ug unya ilang gihangyo siya sa pagpabilin pa ug pipila ka adlaw. 	 Toe pai' Petrus mpohubui-ra hira' Kornelius bona raniu' mpokahangai' hanga' Yesus Kristus. Oti toe, Kornelius pai' doo-na merapi' hi Petrus bona mo'oha' -i ulu dohe-ra ba hangkuja mengi.


Ug siya miingon, "Ug pila man ka alat ang napuno sa mga tipik nga inyong nahipos gikan sa pito ka tinapay alang sa upat ka libo?" Sila miingon kaniya, "Pito." 	 Napekune' tena Yesus: "Pai' roti to pitu meha' kupokoni' -raka to opo' ncobu, hangkuja luncu wo'o-pi toro-na to nirumpu?" Ra'uli': "Pitu luncu-pi."


Ug ilang gilabog siya ngadto sa gawas sa parrasan ug ilang gipatay. Nan, unsa may buhaton kanila sa tag-iya sa parrasan. 	 Ngkai ree, radii' -imi hilou hi mali bonea pai' -i rapatehi. "Jadi', napa mpai' to nababehi pue' bonea toei hi tauna to mpodoo bonea-na?


Kay diha kang Cristo Jesus bisan ang pagka-may-sirkunsisyon o ang pagka-walay-sirkunsisyon dili magapulos, kondili ang pagtoo nga nagabuhat pinaagi sa gugma. 	 Ane mosidai' -ta-damo hante Kristus Yesus, ba ratini' -ta ba uma, uma-pi beiwa. Poko-nale, mepangala' hi Yesus, pai' pepangala' -ta toe incana ane ma'ahi' -ta hi doo.


"Ayaw kamo paghunahuna nga mianhi ako aron sa pagbungkag sa kasugoan o sa mga profeta; ako mianhi dili sa pagbungkag kondili sa pagtuman niini. 	 "Neo' nipekiri katumai-ku tohe'i-e, ba tumai mpokero Atura Pue' to na'uki' Musa hante tudui' nabi-nabi owi. Uma-a tumai mpokero. Katumai-ku toi-le, bona mpopadupa' napa to te'uki' hi rala Atura toe.


Ug sa pagkabuntag na, ang mga Judio naghimog usa ka panagsabut, ug ubos sa panumpa nagsinaaray sa dili na pagkaon ni pag-inom hangtud ilang mapatay si Pablo. 	 Kamepulo-na, ba hangkuja dua to Yahudi mohawa' mpopatehi Paulus. Mosumpa-ra, ra'uli': "Uma-kai ulu ngkoni' ba nginu ane da koo-ko'ia kipatehi-i!"


Ug tapus sa unom ka adlaw, gidala ni Jesus uban kaniya sila si Pedro ug si Santiago ug si Juan nga igsoon ni Santiago, ug iyang gipangulohan sila sa pagtungas sa usa ka hataas nga bukid nga silasila ra didto. 	 Ono mengi ngkai ree, Yesus mpobawai tolu ana'guru-na hilou dohe-na hi bulu' to molangko. Ana'guru to tolu toera: Petrus, Yakobus pai' Yohanes ompi' -na Yakobus. Muntu' Yesus hante ana'guru-na to tolu toera-wadi to hi ria.


Kaniya si Jesus mitubag nga nag-ingon, "May usa ka tawo nga sa naglugsong siya gikan sa Jerusalem paingon sa Jerico nahulog ngadto sa mga kamot sa mga tulisan, ug siya ilang gihuboan ug gibunalan, ug unya namahawa sila nga nagbiya kaniya nga himalatyon. 	 Natompoi' Yesus: "Ria hadua tomane to mako' ngkai Yerusalem mana'u hilou hi ngata Yerikho. Hi lengko ohea-i mpohirua' -ki toperampaki. Ra'agoi-i rewa-na pai' pohea-na, pai' -i rapao' duu' -na neo' mate, pai' rapalahii moto-imi hi ohea.


Sa ingon niana, pamunga kamog mga bunga nga mahiangay sa paghinulsol, 	 Ane bongko medea-mokoi ngkai jeko' -ni, babehi-mokoi gau' to lompe'.


"Ug ngadto sa manolunda sa iglesia sa Tiatira, isulat mo kini: `Mao kini ang mga pulong sa Anak sa Dios, kinsang mga mata sama sa nagasiga nga kalayo, ug kinsang mga tiil sama sa tumbaga nga nagasidlak: 	 Na'uli' wo'o-mi Pue' Yesus mpo'uli' -ka: "Uki' hewa tohe'i hi mala'eka to mpewili' topetuku' -ku hi ngata Tiatira: "Ohe'i lolita-na Ana' Alata'ala, to mehini mata-na hewa apu to wewo', pai' witi' -na meringkila' hewa ngkala to lako' rawulu'.


Ug sa nakatabok na sila, midunggo sila sa Genezaret. 	 Karata-ra hi dipo rano, mencore-ramo hi tana' to rahanga' Genesaret.


Kay siya dili lamang kay midawat sa among hangyo, kondili, ingon nga siya maikagon man, siya moanha kaninyo sa kaugalingon gayud niya nga pagbuot. 	 Kipekune' -i: "Dota-ko kihubui hilou hi Korintus mpotulungi-ra mpo'urusi pomporumpu-ra doi toe-e?" Natompoi': "Dota moto-a!" Meliu ngkai toe, ngkai konoa-na moto wo'o-hawo, ria ami' -mi hi nono-na doko' mpencuai' -koi.


Ug si Felipe midalagan ngadto kaniya, ug iyang nadungog siya nga nagbasa sa basahon sa profeta nga si Isaias, ug siya iyang gipangutana nga nag-ingon, "Nakasabut ka ba sa imong gibasa?" 	 Pokeno-nami Filipus hilou mpomohui' kereta toe. Na'epe-hawo, tauna toei mpobasa sura nabi Yesaya. Filipus mpekune' -i, na'uli': "Nu'inca wa batua-na to nubasa tetu-e?"


Ug sa makusog nga tingog siya nag-ingon, "Kahadloki ninyo ang Dios ug kaniya ihatag ninyo ang himaya, kay nahiabut na ang takna sa iyang paghukom; ug simbaha ninyo siya nga maoy nagbuhat sa langit ug sa yuta, sa dagat ug sa mga tuburan sa tubig." 	 Napasimuku mekio' mpo'uli': "Mengkoru-mokoi hi Alata'ala, une' -mi kabohe tuwu' -na. Apa' rata-mi tempo pehukua' -na. Mepue' -mokoi hi Alata'ala to mpajadi' langi', dunia', tahi' pai' hawe'ea ulu ue."


Pag-ampo kamo nga unta dili kini mahitabo sa panahon sa tingtugnaw. 	 Mekakae-koi hi Alata'ala bona eo petiboa' -ni toe neo' nto'u tempo lengi'.


Wala ba diay kami ing katungod sa pagpakuyog kanamog asawa nga magtotoo, maingon sa ginabuhat sa ubang mga apostoles ug sa mga igsoon sa Ginoo ug ni Cefas? 	 Ha uma-kai ma'ala mpotobine hingka to Kristen-kai, pai' kikeni tobine-kai hi pomakoa' -kai, hewa to rababehi suro Pue' Yesus to ntani' -na pai' ompi' -na Pue' Yesus pai' Petrus moto?


kay pinaagi kaniya gibuhat ang tanang mga butang, diha sa langit ug dinhi sa yuta, makita ug dili makita, mga lingkoranan nga harianon o kagahum o pamunoan o pagbolut-an-- ang tanang mga butang gibuhat pinaagi kaniya ug alang kaniya. 	 Apa' Hi'a-mi to napopale Alata'ala mpopajadi' hawe'ea to ria, lompe' to hi suruga lompe' to hi dunia', to kahiloa pai' to uma kahiloa. Hawe'ea mala'eka pai' karampua, hawe'ea anu mobaraka' pai' to mokuasa-- hawe'ea-na napajadi' hante baraka' -na pai' ntuku' konoa-na.


Kay nasayran man ugod niya nga tungod sa kasina ilang gitugyan siya ngadto kaniya. 	 Pilatus mpo'uli' hewa toe, apa' na'inca ka'uma-na-hawo masala' -i Yesus; pangkeni to Yahudi mpotonu Yesus hi hi'a apa' kamohingi' -ra-wadi.


Kay ang kasulatan nagaingon kang Faraon, "Gipatindog ko ikaw aron nga pinaagi kanimo ikapadayag ang akong gahum, aron ang akong ngalan ikasangyaw diha sa tibuok nga yuta." 	 Kiwoi wo'o lolita Alata'ala hi Firaun, magau' tana' Mesir owi, to mpo'uli': "Ku'ongko' -ko jadi' magau' hante hanyala lau-wadi patuju-ku: bona ngkai pesapuaka-nu kupopohiloi kabaraka' -ku, alaa-na mpai' hanga' -ku rapomobohe hi humalili' dunia'."


Ug unya mitungha siya sa Napulog-Usa samtang nanaglingkod sila tambong sa kan-anan; ug iyang gisaway sila tungod sa kakulang nilag pagtoo ug sa kagahi nilag kasingkasing, kay wala man ugod sila motoo sa mga nanagpakakita kaniya tapus mabanhaw siya. 	 Ngkai ree, mehupa' wo'o-imi hi ana'guru-na to hampulu' hadua bula-ra ngkoni'. Nakamaro-ra apa' kura' pepangala' -ra pai' motu'a nono-ra. Nau' ria-mi tauna to mpohilo-i, uma oa' -ra dota mparasaya katuwu' -na nculii' mpu'u-imi.


Ug iyang gigunitan siya sa kamot ug miingon kaniya, "Talita, cumi"; nga sa ato pa, "Inday, magaingon ako kanimo, bumangon ka." 	 Nakamu pale-na ana' toei, pai' na'uli' -ki: "Memata-moko ana'!" Hi rala basa-ra to Yahudi, moni-na hewa toi: "Talita kum!"


Unya ang incensario gikuha sa manolunda ug gipuno niyag ka layo gikan sa halaran, ug kini iyang gilabog ngadto sa yuta; ug dihay midason nga mga paglipak sa dalogdog, mga makusog nga dahunog, mga pangidlap sa kilat, ug linog. 	 Oti toe, mala'eka toei mpo'ala' tubu' pontunua dupa' toe, na'ihii' hante rea' apu ngkai meja' pontunua pepue', pai' napetadi hilou hi dunia'. Ngkai ree, paguru-mi kuna pai' kila' momehalau', pai' linua-mi.


Ug ang lalaki wala usab buhata alang sa babaye, kondili ang babaye hinoon alang sa lalaki.) 	 Pai' wo'o, bela tomane to rapajadi' bona mpotulungi tobine, tobine rapajadi' bona mpotulungi tomane.


Apan si Judas Iscariote nga usa sa iyang mga tinun-an (nga mao gani ang magbudhi kaniya), miingon, 	 Hadua ana'guru-na Yesus to rahanga' Yudas Iskariot-- to mpobalu' Yesus hi bali' -nae mpai'-- mpo'uli':


Ug ilang gipaabut nga mohubag ang iyang kamot o nga dihadiha matumba siya nga patay; apan sa nakapaabut na silag taas nga panahon ug wala silay nakitang kadaut nahitabo kaniya, nangausab sila sa ilang paghunahuna ug nanag-ingon nga siya usa ka dios. 	 Ra'uli' pue' ngata, mowoto-ki mpai' pale-na, ba mule' modungka mata' -i pai' mate. Hiaa' mahae rapeka'au, uma-hawo moapa-i. Ngkai ree mobali' wo'o-mi pekiri-ra, ra'uli': "Paulus toei, to mobaraka' -i!"


Ug ang Pulong nahimong tawo ug ipon kanamo mipuyo siya nga puno sa grasya ug sa kamatuoran; ug among nakita ang iyang himaya, ang himaya nga ingon sa pagadawaton sa bugtong Anak gikan sa Amahan. 	 Lolita toei, mewali manusia' -imi, pai' -i mo'oha' hi laintongo' -ta. Kai', kihilo-mi-kaina kabaraka' -na. Kabaraka' -na toe narata ngkai Tuama-na, apa' Hi'a-mi Ana' -na to Hadudua. Ngkai Hi'a toe-mi pai' alaa-na ta'inca Alata'ala pai' kabula rala-na hi kita'.


Siya nga dili dapig kanako, batok kanako; ug siya nga magapanghipos nga dili uban kanako, nagapatibulaag. 	 "Hema to uma tono' hi Aku', kakono-na bali' -ku-imi. Hema to uma mpotulungi-a mobago, hi'a to mpobalinai' bago-ku.


kami wala magkaon sa pagkaon nga iya ni bisan kinsa nga wala namo bayri, hinonoa, kami namoo magabii ug maadlaw uban sa pagbudlay ug paghago aron kami dili makasamok kang bisan kinsa kaninyo. 	 Uma-kai mpokoni' pongkoni' to uma ki'oli. Hinamengi hina'eo-kai mobago pai' mowewa bona neo' -kai mposesei' -koi.


Ug siya miingon kanila, "Wala ba gihapon usab kamoy pagsabut? 	 Na'uli' Yesus: "Ha uma oa' -di nipaha-e!


Ug ang mga Fariseo ug ang ilang mga escriba nanagbagotbot batok sa iyang mga tinun-an, nanag-ingon, "Nganong makigsalo man kamog pangaon ug panginom uban sa mga maniningil sa buhis ug sa mga makasasala?" 	 Mpohilo toe, ba hangkuja dua pangkeni agama pai' guru agama to mpotuku' tudui' Parisi, ntora ngkunuti. Ra'uli' mpo'uli' -raka ana'guru-na Yesus: "Napa pai' ngkoni' pai' nginu-ko-koina hangkaa-ngkania hante topesingara' paja' pai' topojeko' -e?"


Busa, maingon nga nakabaton man kami niining maong pag-alagad tungod sa kalooy sa Dios, kami wala kawad-i sa kasibut. 	 Alata'ala mpo'ongko' -kai jadi' topobago-na, kipakule' mpokamu bago toi sabana petulungi-na hi kai'. Toe pai' uma mere' nono-kai.


Kay si Juan wala pa man ikabanlud sa bilanggoan. 	 Nto'u toe, Yohanes Topeniu' ko'ia-i ratarungku'. Meniu' -i hi ngata Ainon, uma molaa ngkai ngata Salim, apa' hi ree wori' ue. Butu eo-na tauna hilou mpopeniu' hi Yohanes.


Busa ako labi pang matinguhaon sa pagpaanha kaniya diha aron kamo malipay sa pagpakakita kaniya pag-usab, ug aron ako dili na kaayo mabalaka. 	 Toe pai' ku'uli' agina kupesahui mpohubui-i nculii' tilou, bona ane hirua' -pokoi, tetanta'u-mokoi, pai' aku' hi rehe'i monu-mi nono-ku.


Kay kita nakaila kinsa kadto siya nga nag-ingon, "Akoa ang panimalus, ako mao ang magabayad." Ug usab, "Ang Ginoo magahukum sa iyang katawhan." 	 Jadi', neo' mpu'u tabahaka pepangala' -ta ompi', apa' ta'inca moto-mi Lolita Pue' to mpo'uli': Aku' to mpehawai, Aku' to mpohuku'." Pue' mpohurai kara-kara ntodea-na."


Karon ang mga saad gihatag kang Abraham ug sa iyang kaliwat. Wala ingna, "Ug sa mga kaliwatan," nga daw ingon ug daghan, kondili, "Ug sa imong kaliwat," ingon nga usa ra, nga mao si Cristo. 	 Wae wo'o hante pojanci Alata'ala-e ompi'. Alata'ala mpobabehi janci-na hi Abraham pai' hi muli-na. (Penotohi lompe' lolita tohe'e we'i. Uma ria te'uki' hewa toi: Alata'ala mpobabehi janci-na "hi muli-muli Abraham" to wori'. To te'uki' hewa toi: Alata'ala mpobabehi janci-na "hi muli Abraham," hewa to hadua-wadi, apa' to ratoa' hante lolita toe, muli Abraham to hadua-wadi, Hi'a-mi Kristus.)


Sultihan ko kamo nga sa maong adlaw maarang-arang pa unya alang sa Sodoma kay sa maong lungsod. 	 Na'uli' wo'o-mi Yesus hi topetuku' -na: "Ku'uli' -kokoi, hi Eo Kiama, meliu pehuku' -na Alata'ala mpohuku' pue' ngata toera ngkai pehuku' -na hi pue' ngata Sodom owi.


Ug si Jesus miingon kanila, "Dali, pamahaw na kamo." Ug walay nangako sa mga tinun-an sa pagpangutana, "Kinsa ka?" sanglit ila mang naila nga siya mao ang Ginoo. 	 Na'uli' Yesus: "Mai-tamo moduhu." Uma ria haduaa ana'guru to daho' mpekune' -i: "Hema-ko?" apa' monoto-mi hi nono-ra Kahi'a-na mpu'u-mi Pue'.


Ug iya usab nga gisugilon kining usa ka sambingay ngadto sa pipila ka tawo nga nanagsalig sa ilang kaugalingon nga sila mga matarung ug nanagyubit sa uban: 	 Oti toe, Yesus mpo'uli' hanyala-pi lolita rapa'. Lolita rapa' toi mpotoa' tauna to mpo'uli' hira' -wadi to monoa', pai' -ra mporuge' doo.


Ug miduol kaniya ang mga dagkung panon sa katawhan nga nanagdalag mga bakul, mga kimay, mga buta, mga amang, ug sa daghang sa tiilan ni Jesus, ug iyang giayo sila, 	 Mo'iko tauna mpotoa' -i, ngkeni to pungku, to keru, to wero, to uma howa' mololita pai' to peda' ntani' -na wo'o. Ratu'u-ra hi nyanyoa Yesus, pai' napaka'uri' -ra.


Ug sultihan ko kamo, nga ako dili na moinom pag-usab niining gikan sa bunga sa parras hangtud niadtong adlawa nga magainom ako sa bag-o niini uban kaninyo diha sa gingharian sa akong Amahan." 	 Bona ni'inca: ntepu'u ngkai wae lau, uma-apa nginu anggur duu' -na rata tempo-na Tuama-ku jadi' Magau' hi dunia' bo'u. Nto'u toe mpai' mpo'inu-a anggur to bo'u hangkaa-ngkania hante koi' hi rala Kamagaua' -na."


Didto nanagkauban sila si Simon Pedro, si Tomas nga ginganlag ang Kaluha, si Natanael nga taga-Cana sa Galilea, ang mga anak ni Zebedeo, ug ang laing duha pa sa iyang mga tinun-an. 	 Ba hangkuja dua ana'guru-na morumpu hi ria. Simon Petrus, Tomas to ra'atu Ntomoropa', Natanael ngkai Kana hi Galilea, to rodua ana' Zebedeus, pai' rodua ana'guru ntani' -na.


Ang langit ug ang yuta mangahanaw, apan ang akong mga pulong dili gayud mahanaw. 	 Langi' pai' dunia' mogero mpai', tapi' lolita-ku bate-bate-na duu' kahae-hae-na.


Ug sa naglakaw siya, iyang nakita ang anak ni Alfeo nga si Levi, nga naglingkod sa buhisanan; ug siya miingon kaniya, "Sumunod ka kanako." Ug siya mitindog ug mikuyog kaniya. 	 Bula-na momako', mpohilo-i hadua topesingara' paja' to rahanga' Lewi ana' -na Alfeus, bula-na mohura hi kantoro' -na. Na'uli' Yesus mpo'uli' -ki: "Tuku' -ama!" Kamokore-nami Lewi kaliliu mpotuku' -i.


Kay wala na man ugod silay gipangahas pa sa pagpangutana kaniya. 	 Ngkai ree, uma-rapa daho' mepekune' ba napa-napa hi Yesus.


nga sa akong kasingkasing aduna akoy dakung kaguol ug walay paghunong nga kasakit. 	 Napa to ku'uli' toi, ku'uli' ngkai nono-ku mpu'u. Uma-a boa', apa' aku' toi bagia Kristus. Pai' Inoha' Tomoroli' mposabii' kamakono-na lolita-ku toi. Uma mowo kasusa' nono-ku toi-e! Susa' lia ku'epe pai' peda' ncuu nono-ku, apa' hingka to Yahudi-ku, oja' -ra mepangala' hi Yesus.


sanglit gikatagana man sa Dios ang labi pa ka maayong butang alang kanato, nga sila dili niya pagahingpiton gawas kon mahiuban kita. 	 Ko'ia raratai, apa' Alata'ala mporodo-taka anu to meliu kalompe' -na, bona hinto'ua hante kita' mpai', pai' lako' rarata-di-rawo kalompea' to uma ria kakuraa' -na.


ug si Juda ang amahan nila ni Fares ug ni Zara nga gianak ni Tamar, ug si Fares ang amahan ni Esrom, ug si Esrom ang amahan ni Ram, 	 Yehuda mpobubu Peres pai' Zerah (hanga' tina-ra: Tamar), Peres mpobubu Hezron, Hezron mpobubu Ram,


kay kita wala sa Dios hatagig espiritu sa katalaw kondili sa espiritu sa gahum ug sa gugma ug sa pagpugong sa kaugaligon. 	 Neo' -ko me'eka' mpobago bago-nu toe, apa' ane ria ka'ekaa' hi rala nono-ta, ka'ekaa' toe bela-i to ngkai Alata'ala. Apa' Alata'ala mpowai' -ta Inoha' Tomoroli', pai' Inoha' Tomoroli' toei mpowai' -ta karohoa mpokamu bago-ta, mpoka'ahi' doo, pai' mpengkatarii konoa-ta moto.


Ug siya nangutana kanila, "Hain ba ninyo siya ibutang?" Ug sila miingon kaniya, "Ginoo, aria ug tan-awa." 	 Napekune' -ra: "Ratana hiapa-i?" Ra'uli': "Mai-moko Pue', kipo'ema' -ko hilou bona nuhilo."


Ug sila miingon kaniya, "Ang uban naga-ingon nga si Juan nga Bautita kono; ang uban nagaingon nga si Elias kono; ug ang uban, nga si Jeremias kono o usa sa mga profeta." 	 Ratompoi' ana'guru-na: "Ria-ra to mpo'uli' Yohanes Topeniu' -ko tuwu' nculii'. Ria wo'o-ra to mpo'uli' Iko hadua nabi to owi mehupa' nculii', hewa nabi Elia, nabi Yeremia, ba nabi to ntani' -na."


Ug mao kini ang hinungdan ngano nga misamot pa ang tinguha sa mga Judio sa pagpatay kaniya, dili lamang tungod kay gilapas niya ang adlaw nga igpapahulay, kondili tungod usab kay ang Dios iya mang gitawag nga iyang kaugalingong Amahan, ug sa ingon niana nagpakigsama siya sa Dios. 	 Ngkai ree, rahuduwukui-mi topoparenta to Yahudi mpali' ohea-ra mpopatehi-i. Apa' uma wule' kampotiboki-na ada hi Eo Sabat, tapi' na'uli' wo'o-hana ka'Alata'ala-na Tuama-na; jadi', napopohibalia-hana woto-na hante Alata'ala.


Kini gipasumbingay kanila ni Jesus, apan wala sila makasabut sa iyang gisulti kanila. 	 Yesus mpo'uli' walatu toe hi to Parisi, aga uma ra'incai patuju-na.


Ug unya nabuka ang ilang mga mata, ug ilang naila siya; ug unya nahanaw siya sa ilang mga mata. 	 Nto'u toe, lako' monoto-rada, pai' ra'inca Kayesus-na. Ngkai ree, hangaa mengkaronto-imi, uma-ipi rahiloi.


Apostoles ba ang tanan? Profeta ba ang tanan? Magtutudlo ba ang tanan? Nagahimo bag mga milagro ang tanan? 	 Uma-hawo hawe'ea jadi' suro, ba nabi omea ba topetudui' omea. Uma wo'o ba mokuasa omea-mi mpobabehi tanda to mekoncehi


Ug usab, Diha kaniya ipahimutang ko ang akong pagsalig." Ug usab, Ania ako ug ang mga anak nga gihatag sa Dios kanako." 	 Na'uli' tena Yesus: Poncarumakaa-ku, Pue' Alata'ala-wadi." Ohe'i-ama, hangkaa-ngkania hante ana' -ana' to nawai' -ka Alata'ala."


Kay ang mga gasa ug ang pagtawag gikan sa Dios dili mabakwi. 	 Apa' ane Alata'ala mpopelihi pai' mpogane' tauna, uma nadii' nculii' gane' -na toe.


Ug tapus kamo makaantus sa makadiyot, ang Dios sa tanang grasya, nga nagtawag kaninyo ngadto sa iyang dayong himaya diha kang Cristo, mao gayud ang mangunay sa pag-ayo, paglig-on, ug pagbaskug kaninyo. 	 Pai' ane timpaliu-damo kaparia to hangkale'liu toe-e, Alata'ala moto mpakahono' to kura' hi koi': batua-na, narohoi, napomonoa' pai' napakatida-koi. Apa' Hi'a-mi pehupaa' hawe'ea ahi'. Hi'a to mpokio' -koi jadi' ana' -na, bona ngkai posidaia' -ni hante Kristus, mporata-koi bagia hi rala kabohe tuwu' -na to uma ria kahudua-na.


Ug ang anak mitubag, `Dili ko.` `Apan sa ulahi nagbasul siya ug miadto. 	 "Natompoi': `Oja' -a Mama!' Aga ka'omea-na mobali' nono-na, hilou moto-i mobago hi bonea.


Bantayi ninyo nga walay bisan kinsa nga magabihag kaninyo pinaagi sa pilosopiya ug sa malimbongon nga pagpatootoo, sumala sa tawhanong kalagdaan nga gikabilinbilin, sumala sa mga paninugdan nga tinoohan sa kalibutan, ug dili sumala ni Cristo. 	 Pelompehi-koi, bona neo' mpai' ria tauna to mpobagiu-koi pai' mpewuku-koi mpotuku' tudui' agama to uma makono pai' to uma ria kalaua-na. Apa' tudui' -ra toe, tudui' to mehupa' ngkai pekiri manusia' -wadi, ratudui' -koi mpotuku' ada pai' atura to mpokahangai' dunia' toi-wadi. Tudui' -ra toe uma ngkai Kristus.


Apan dihay usa ka tawo nga ginganlan si Ananias, nga uban sa iyang asawa nga si Safira, nagbaligyag katigayonan, 	 Ria wo'o hadua tomane, hanga' -na Ananias, hante tobine-na to rahanga' Safira. Ananias toei, mpobalu' wo'o-i-hawo tana' -na.


Ug kanila misugod siya sa pagsulti nga nag-ingon, "Niining adlawa karon, kining bahina sa kasulatan natuman diha sa inyong pagpatalinghug niini." 	 Na'uli' -miraka: "Eo toe lau, madupa' -mi lolita Buku Tomoroli' toe, nto'u kani'epe-na kubasa we'i."


Kon ang Dios pagapasidungan diha kaniya, ang Dios magapasidungog usab kaniya diha sa iyang kaugalingon, ug magapasidungog kaniya dihadiha. 	 Ane napa to jadi' hi Aku' mpomobohe Alata'ala, Alata'ala wo'o mpai' mpomobohe-a hante baraka' -na. Pai' sohi' kadupa' -na.


Ug sa sulod sa templo miduol kaniya ang mga buta ug mga bakul, ug iyang giayo sila. 	 Hi Tomi Alata'ala, tauna towero pai' topungku rata hi Yesus, pai' napaka'uri' -ra.


Ug kami iyang gisuginlan sa kaagi sa iyang pagkakita sa manolunda nga nagtindog sa iyang balay ug nag-ingon kaniya, `Magsugo ka ngadto sa Jope ug ipakuha mo si Simon nga ginganlag Pedro; 	 Kornelius mpotutura-kakai kampohilo-na hadua mala'eka mehupa' hi tomi-na to mpo'uli' -ki: `Hubui tauna hilou hi Yope mpopali' hadua tomane to rahanga' Simon Petrus bona tumai-i.


Ako ug ang Amahan usa ra." 	 Aku' pai' Tuama-ku, hadua lau-wada-kai."


Ug nadungog ko ang daw usa ka tingog nga diha sa taliwala sa upat ka mga buhing binuhat, nga nag-ingon, "Kinahanglan usa ka denario ang bili sa usa ka litrong trigo, ug kinahanglan usa ka denario ang bili sa tulo ka litrong cebada; apan ayaw pag-unsaa ang lana ug ang bino." 	 Pehupa' -na jara' to mo'eta toe, ria ku'epe hewa tauna mololita ngkai olo' anu tuwu' to opo' toera, mpo'uli': "Gaji' ha'eo hono' mpo'oli once halite-wadi, ba goa' tolu lite-wadi. Aga oli lana pai' anggur bate-na moto."


Tapus niini mitan-aw ako, ug ania karon, dihay usa ka dakung panon sa katawhan nga walay bisan kinsa nga makaihap, gikan sa tanang kanasuran, gikan sa tanang kabanayan ug katawhan ug pinulongan, nga sa atubangan sa trono ug sa atubangan sa Cordero nanagtindog sila nga nanagsul-ob ug maputi ug tag-as nga mga bisti, ug nanagdalag mga palwa sa palmera diha sa ilang mga kamot, 	 Oti toe, kuhilo tena manusia' uma mowo kawori' -ra, uma haduaa to mpakule' mpobila' -ra. Hira' toe ngkai humalili' dunia', ngkai butu negara, butu pomuli pai' butu nyala basa. Mokore-ra hi nyanyoa Pohuraa Magau' pai' hi nyanyoa Ana' Bima. Moheai-ra pohea to bula, pai' -ra mpokakamu palampa to ntora rawente' tanda pebila' -ra.


Siya nga nagaandam kanato alang niining butanga mao ang Dios nga nagahatag kanato sa Espiritu ingon nga patinga. 	 Alata'ala moto-mi to mporodo-taka hawe'ea toe, pai' nawai' -ta Inoha' Tomoroli' hewa tanda kanawai' -ta wo'o mpai' woto to bo'u hi suruga.


Apan kamo nanagpakaduol na ngadto sa bukid sa Sion ug sa lungsod sa Dios nga buhi, sa langitnon nga Jerusalem, ug sa dili maisip nga mga manulonda nga nanagtigum sa pagsadya, 	 Tapi' koi' ompi' -ompi', uma-koi mponyanyo-pi bulu' to hewa toe. Alata'ala mpololitai-koi ngkai suruga hante wiwi Ana' -na moto-mi. Mponyanyo-koi Bulu' Sion pai' ngata Yerusalem to hi suruga, to napo'ohai' Alata'ala to Tuwu'. Mponyanyo-koi mala'eka to moncobu-ncobu to moromu goe' -goe'.


Ug siya nagdahum nga ang iyang kaigsoonan nakasabut nga ang Dios naghatag kanilag kaluwasan pinaagi sa iyang kamot, apan wala diay sila makasabut. 	 Na'ulia' -hana Musa, ra'inca moto ompi' -na kahi'a-nami to napopale Alata'ala mpobahaka-ra ngkai karapobatuaa-ra. Ntaa' uma-di ra'incai.


Busa ang mga Judio nanag-ingon, "Tan-awa, pagkadaku gayud sa iyang paghigugma kaniya!" 	 Ra'uli' to Yahudi: "Hilo! Uma mpu'u mowo kama'ahi' -na hi Lazarus!"


kon ang karaang kalibutan wala kaloy-i sa Dios bisan tuod giluwas niya si Noe nga magwawali sa pagkamatarung kauban sa pito ka mga tawo, sa diha nga gipalunopan niya kadtong kalibutan sa mga dili diosnon; 	 Wae wo'o manusia' to dada'a owi, Alata'ala uma mpelele' -ra tebahaka ngkai huku' -ra. Dunia' to owi nagero hante ue, alaa-na mate omea-ramo tauna to mesapuaka. Muntu' nabi Nuh pai' pitu tau ntani' -na to natulungi bona neo' -ra mate, apa' Nuh toei mpopalele Lolita Alata'ala hi hawe'ea tauna pai' naparesai' -ra bona mpotuku' hawa' -na.


hinonoa maabiabihon siya sa mga dumuloong, mahigugmaon sa maayo, mabuot, matarung, putli, mapugnganon sa kaugalingon; 	 Tauna to nu'ongko' jadi' pangkeni agama, kana tauna to jole' metorata, tida mpobabehi to lompe', monoto pai' monoa' nono-ra, moroli' po'ingku-ra pai' to mpokule' mpengkatarii kahinaa nono-ra to dada'a.


Nasayud ba kamo nga ang mga dili matarung dili makapanunod sa gingharian sa Dios? Ayaw kamo pagpalimbong; walay mga makihilawason, o mga tigsimba ug mga diosdios, o mga mananapaw, o mga bayot, 	 Ha uma ni'incai ompi', tauna to dada'a kehi-ra, uma-ra jadi' ntodea-na Alata'ala hi rala Kamagaua' -na. Neo' -koi ma'ala rabagiu. Tauna to mogau' sala', to mepue' hi pinotau, topobualo', tomane to mpotobine hingka tomane, tobine to hampoturua hingka tobine,


Ug sa nagpakigsulti siya kaniya, siya misulod ug didto iyang nakita ang daghang mga tawo nga nagkatigum. 	 Bula-na Petrus mpololitai-i, mesua' -ramo hi rala tomi. Nahilo-hawo Petrus, wori' -mi tauna himuhu.


"Ginoo, kaluy-i intawon ang akong anak nga lalaki kay siya patulon ug nagaantus sa hilabihan; kay subsob siya nga mahulog ngadto sa kalayo, ug subsob nga mahulog ngadto sa mga tubig. 	 "Pue', poka'ahi' -ka-kuwo ana' -ku. Mohaki' limpuangaa-i, pai' jau-i molimpu' nakeni haki' -na. Jau-i modungka hi rala apu, jau wo'o-i modungka hi rala ue.


Ug walay bisan usa sa mga taga-gawas nga nangahas sa pag-ipon kanila, hinoon gitahud sila pag-ayo sa katawhan. 	 Tauna to uma mepangala' hi Yesus, uma-ra daho' morumpu dohe-ra. Aga nau' wae, hawe'ea topepangala' rabila' ntodea.


nga puno sa mga bunga sa pagkamatarung nga abut pinaagi kang Jesu-Cristo, alang sa himaya ug pagdalayeg ngadto sa Dios. 	 Mosampaya-a bona monoa' oa' po'ingku-ni sabana pobago Yesus Kristus hi rala tuwu' -ni, alaa-na wori' tauna mpo'une' pai' mpomobohe Alata'ala.


kaaghop, pagpugong sa kaugalingon; nga sa maong mga butang walay kasugoan nga kabatok. 	 dingki' nono-ta, pai' mpokuasai woto-ta moto. Uma ria atura napa-napa to mpotagi po'ingku to hewa toe.


Karon nahibalo sila nga ang tanan nga imong gihatag kanako nagagikan kanimo; 	 Wae lau, ra'inca-mi: hawe'ea to nuwai' -ka, bate ngkai Iko Mama.


Kita nagahigugma, tungod kay siya mao man ang unang nahigugma kanato. 	 Kita' ma'ahi', apa' Alata'ala-mi to ri'ulu mpoka'ahi' -ta.


Ug sa napapauli na niya ang mga panon sa katawhan, siya misakay sa sakayan ug miadto sa kayutaan sa Magadan. 	 Oti toe, nahubui-ramo nculii' hilou hi tomi-ra, pai' -i mpohawi' sakaya hilou hi tana' Magadan.


Tagda ninyo ang inyong kaugalingon ug ang tibuok panon, nga niini ang Espiritu Santo mao ang naghimo kaninyong mga magbabantay, sa pagtagad sa iglesia sa Ginoo nga iyang nabatonan pinaagi sa iyang kaugalingong dugo. 	 Pelompehi-koi mpojaga woto-ni moto pai' mpojaga hawe'ea topetuku' Alata'ala to nasarumaka-mikokoi Inoha' Tomoroli'. Kana nipewili' -ra, hewa topo'ewu mpo'ewu bima-na, apa' Pue' Yesus mate, raa' -na mo'ili, mpobayari huku' jeko' -ta, bona kita' jadi' bagia Alata'ala.


Sa mga nanambong sa kan-anan walay bisan usa nga nahibalo nganong iyang gisulti kini kaniya. 	 Ane doo-ra to ngkoni' dohe-ra, uma ra'incai napa pai' Yesus mololita hewa toe hi Yudas.


Sa pagkatinuod, magaingon ako kaninyo, nga siya igatudlo niya sa pagdumala sa iyang tanang katigayonan. 	 Mpu'u ku'uli' -kokoi, maradika-na mpo'ongko' -i pai' mpowai' -i kuasa mpewili' hawe'ea ka'uaa' -na.


`Umadto ka niining mga tawhana, ug sultihi sila: Manimati ug manimati kamo, apan dili gayud kamo makasabut; magatutok ug magatutok kamo, apan dili gayud kamo makakita. 	 Hewa tohe'i moni-na: Na'uli' Pue' Ala: `Hilou-ko, uli' -raka to Yahudi toera: Pe'epe moto-ra, aga uma oa' ra'incai batua-na. Pehilo moto-ra, aga hewa to uma oa' rahiloi mpu'u.


Ug ang trono gialirongan ug kaluhaag-upat ka mga trono, ug diha sa mga trono nanaglingkod ang kaluhaag-upat ka mga anciano nga sinul-obag mga maputi nga bisti, ug may mga purongpurong nga bulawan diha sa ilang mga ulo. 	 Ntololikia Pohuraa tohe'e, ria rompulu' opo' pohuraa ntani' -na. Pohuraa toe rapohurai rompulu' opo' totu'a to moheai bula pai' mosongkoi songko bulawa.


Busa dili ikahibulong kon ang iyang mga sulogoon magatakuban usab sa ilang kaugalingon ingon nga mga ministro sa pagkamatarung. Ang ilang dangatan mahisibo ra unya sa ilang mga binuhatan. 	 Jadi' uma wo'o-hawo tapokakonce ane topobago-na Magau' Anudaa' mpowunii' gau' -ra to dada'a, ntani' hewa topobago to mpotuku' konoa Alata'ala. Aga ka'omea-na mpai', bate mporata-ra hiwili to hintotoa hante gau' -ra.


Bisan pa gani ang mga tulonggon nga walay kinabuhi, ingon sa plawta o alpa-- kon kini dili mohatag sa tin-aw nga paningog, unsaon man pag-ila sa sonata nga ilang ginatokar? 	 Rapa' -na rewa to rapomoni, hewa lalowe ba kasapi: ane uma lompe' potuwui' -na lalowe, ba ane uma makono pokado' -na kasapi, tauna to mpo'epe uma mpo'incai lagu napa to rapomoni.


apan dinhi sa mga bahin sa akong lawas nakita ko ang laing balaod nga nagapakig-away batok sa balaod sa akong salabutan ug nagahimo kanakong binihag ngadto sa balaod sa sala nga nagalublob sa sulod sa mga bahin sa akong lawas. 	 Tapi' uma lau-di kutuku' Atura Pue' toe-e, apa' ria kuasa ntani' -na hi rala katuwu' -ku to mpodagi-a. Hi rala nono-ku dota mpu'u-a mpotuku' Atura Pue', tapi' kuasa jeko' to hi rala katuwu' -ku mosisala hante kadota nono-ku toe, alaa-na nadagi jeko' -ama.


Sa pagsulti niya niini, siya miliso ug nakita niya si Jesus nga nagtindog, apan wala siya mahibalo nga kadto mao si Jesus. 	 Ngkai ree, me'ili' -i Maria, nahilo-hawo hadua tauna mokore hi tilingkuria-na. Ntaa' Yesus-midi-hana, aga uma na'incai Kayesus-na.


ug iyang giingnan siya, "Kining tanan akong ihatag kanimo kon ikaw mohapa ug mosimba kanako." 	 Na'uli' -ki: "Hawe'ea toe lau kuwai' -koko, ane motingkua' -ko mpopue' -a."


Ug si Jesus miingon usab sa iyang mga tinun-an, "Dihay usa ka tawong dato nga may piniyalan, ug kini gisumbong kaniya nga kono nag-usik-usik sa kabtangan sa maong dato. 	 Na'uli' wo'o-mi Yesus mpo'uli' -raka ana'guru-na: "Ria hadua topo'ua', pai' ria-ki hadua topobago-na to ngkakamu doi-na. Ria to mpakilu topobago toei hi topo'ua', ra'uli': `Ntora napewai' mara-hana doi-nu!'


Ug sa kasuko gitugyan siya sa iyang agalon ngadto sa mga magsasakit hangtud makabayad siya sa iyang tanang utang. 	 Uma-pi mowo roe-na magau'. Batua to dada'a gau' -na toei napopesua' hi rala tarungku' duu' -na tebayari oti inta-na."


Ug niadtong panahona natuman ang gisulti sa profeta nga si Jeremias, nga nag-ingon: 	 Kajadia' toe mpopadupa' Lolita Pue' to napohowa' nabi Yeremia owi, to mpo'uli' hewa toi:


Ug mahitungod sa iyang pagbanhaw kaniya gikan sa mga patay, sa wala nay pagbalik ngadto sa kadunotan, siya misulti sa ingon niini: `Ihatag ko kaninyo ang balaan ug kasaligan nga mga panalangin nga gisaad ngadto kang David.` 	 Yesus tohe'e, napotuwu' mpu'u-imi Alata'ala, pai' bate uma-ipi mate nculii' ba jadi' pope hi rala daeo'. Toe-mile batua lolita Buku Tomoroli' to mpo'uli' hewa toi-e: `Napa to kujanci-ki Magau' Daud owi, bate moroli' pai' monoa' kadupa' -na. Napa to kujanci toe, bate kupadupa' hi koi'.'


Hinoon, tungod sa kahadlok nila sa mga Judio walay misulti sa dayag mahitungod kaniya. 	 Tapi' uma haduaa to daho' mpolonto', apa' me'eka' wo'o-ra wa hi topoparenta to Yahudi.


Kay ang gingharian sa Dios dili kalan-on o ilimnon, kondili pagkamatarung ug pakigdait ug kalipay diha sa Espiritu Santo. 	 Apa' hi rala Kamagaua' Alata'ala, bela ada pongkoni' ba ponginu to jadi' poko-na. Poko-nale, nono to monoa', hintuwu' hante doo, pai' kagoea' nono to nawai' -taka Inoha' Tomoroli'.


Ang tanan nagasukwahi, nagadungan sa pagpangadaut; walay nagabuhat ug maayo, wala, bisan usa." 	 Hawe'ea tauna mengkawulaa-mi ngkai Alata'ala, Uma-pi mokalaua tuwu' -ra. Uma hema to lompe' gau' -ra, nau' haduaa uma ria."


Apan gipakamaayo ni Silas ang pagpabilin ra didto. 	 Aga Silas-hana, na'uli': "Ko'ia-a ulu nculii' hilou hi Yerusalem. Hi rehe'i-a ulu hi Antiokhia."))


Kini si Maria, kinsang igsoon nga si Lazaro nagmasakiton, mao kadto ang naghaplas sa Ginoo ug pahumot, ug gipahiran niya ang mga tiil niini pinaagi sa iyang mga buhok. 	 Hadua tomane to rahanga' Lazarus mo'oha' hi ngata Betania hante ompi' bine-na Maria pai' Marta. (Maria toe-mi mpai' to mpolanai witi' Yesus hante lana honga pai' naporihi hante wuluwoo' -na.) Hangkani, peda' -i Lazarus.


Ug samtang naghubad sila sa nating asno, ang mga tag-iya niini miingon kanila, "Nganong inyo mang gihubad kanang nati?" 	 Bula-ra mpobongka keledai toe, mepekune' -mi pue' -na: "Napa pai' nibongka keledai tetu-e?"


ug ang manumpa tungod sa templo, nagapanumpa tungod niini ug tungod sa nagapuyo sulod niini; 	 Pai' ane tauna mosumpa mpokahangai' Tomi Alata'ala, batua-na mpokahangai' -i Tomi Alata'ala pai' Alata'ala to mo'oha' hi tomi toe.


Apan tapus ako mabanhaw, mouna ako kaninyo sa pag-adto sa Galilea." 	 Aga ane tuwu' nculii' -apa mpai', meri'ulu-a hilou hi tana' Galilea, bona hirua' hi ria-ta-damo mpai'."


Apan usa ka manolunda sa Ginoo miabli sa mga pultahan sa bilanggoan sa takna sa kagabhion, ug sila gipagula niya nga nag-ingon, 	 Ngkabengia toe, hadua mala'eka Pue' mpobea wobo' tarungku' pai' nakeni-ra hilou hi mali-na. Na'uli' mala'eka toei mpo'uli' -raka:


apan, suginlan ko kamo, nga bisan pa si Salomon sa tibuok niyang katahuman wala gani makabisti maingon sa usa kanila. 	 Aga ku'uli' -kokoi: bangku' Magau' Salomo-hawoe' hante hawe'ea ka'uaa' -na, pohea-na uma hewa kancola-na wunga toera lau.


nga ang Anak sa Tawo kinahanglan igatugyan ngadto sa mga kamot sa mga tawong makasasala ug igalansang sa krus, ug sa ikatulo ka adlaw mabanhaw siya." 	 Na'uli': Ana' Manusia' kana ratonu hi tauna to dada'a bona raparika', aga hi eo katolu-na tuwu' nculii' -i."


Apan kon ugaling sa inyong mga kasingkasing aduna man kamoy kapait sa kasina ug dinalo nga tinguha sa pagpauswag, ayaw na lang ninyo kini ipanghambog aron dili na kamo makapanghimakak sa kamatuoran. 	 Tapi' ane ria hi rala nono-ta to mohingi' hi doo-ta pai' doko' mpopeliu woto-ta moto, neo' tapomolangko nono-ta, pai' neo' ta'uli' monoto mpu'u-mi-tana nono-ta. Apa' kehi-ta toe mosisala hante tudui' to makono.


Ug si Tomas nga ginganlag Kaluha, miingon sa iyang mga masigkatinun-an, "Mangadto usab kita aron mamatay kita uban kaniya." 	 Tomas, to ra'atu Ntomoropa', mpo'uli' -raka hingka ana'guru-na: "Kita-mi hilou mpotuku' -i, bona mate-ta hangkaa-ngkania hante Hi'a." Jadi' hilou mpu'u-ramo hi tana' Yudea.


nga magahupot sa pagtoo ug sa maayong kaisipan. Tungod sa pagsalikway sa kaisipan, pipila ka mga tawo nakahimog pagpanglunod sa ilang pagtoo, 	 Perohoi pepangala' -nu, pai' babehi oa' gau' to lompe' hewa to nu'inca hi rala nono-nu. Ria ba hangkuja dua tauna to uma-pi mposaile' hawe'ea toe, alaa-na mokero-mi pepangala' -ra.


Maingon nga ang iglesia masinugtanong nagpasakop kang Cristo, sa ingon usab niana ang mga asawa kinahanglan magpasakop nga masinugtanon sa ilang masigka-bana sa tanang paagi. 	 Jadi', hewa kita' omea mengkoru hi Kristus, wae wo'o-hawo tobine kana mengkoru hi tomane-na hi butu nyala-na.


Ug didtoy among gikakita nga mga kaigsoonan, ug kami ilang gidapit sa pagpabilin uban kanila sulod sa pito ka adlaw. Ug unya miabut kami sa Roma. 	 Pana'u-kai ngkai kapal toe, hirua' -kai hante ba hangkuja dua ompi' hampepangalaa'. Rakio' -kai hilou hi tomi-ra pai' ratorata-kai hamingku. Ngkai ree, mako' witi' -makai hilou hi Roma.


"Unsay inyong paghunahuna niini? Usa ka tawo may duha ka anak nga lalaki, ug miadto siya sa usa ug miingon kaniya, `Anak, umadto ka ug pagbuhat didto sa parrasan karon.` 	 Napokaliliu Yesus lolita-na hi pangkeni agama Yahudi toera, na'uli': "Beiwa pomporata-ni tohe'i: Ria hadua tuama, rodua-ki ana' -na, paka' tomane. Hilou-i hi to tuaka, na'uli' -ki: `Uto', eo toe lau, hilou-ko mobago hi bonea.'


ako wala mag-undang sa pagpasalamat tungod kaninyo, nga nagalakip kaninyo sa akong mga pag-ampo, 	 uma-a putu mpo'uli' tarima kasi hi Alata'ala sabana koi', pai' kukahangai' oa' -koi hi rala posampaya-ku.


Ug nagbuhat siyag latigo nga pisi ug iyang giabog silang tanan, uban ang mga karnero ug mga baka, ngadto sa gawas sa templo; ug iyang giyabo ang mga salapi sa mga tigpangilis ug iyang gipanglintuwad ang ilang mga lamisa. 	 Yesus mpobabehi poweba' ngkai koloro, pai' nawuso omea-ra ngkai berewe Tomi Alata'ala, hante bima pai' japi-ra. Meja' -ra toposula' doi nabilingko, alaa-na pahawu' -hawu' -mi doi-ra.


Bisan pa gani ang mga buhok sa inyong ulo naihap ang tanan. 	 Hiaa' meliu pompewili' -na Alata'ala hi koi'. Na'inca lia-koi, bangku' kawori' wuluwoo' -ni nabila' pai' na'inca omea.


aron iyang igapatuman ang paghukom sa tanan, ug sa pagpadayag sa pagkamasad-anon sa tanang mga tawong dili diosnon, diha sa ilang tanang dili diosnong binuhatan nga ilang nahimo sa dili diosnong paagi, ug sa tanang mapait nga mga butang nga batok kaniya gikapamulong sa mga makasasala nga dili diosnon." 	 Tumai-i mpohurai kara-kara hawe'ea tauna, pai' mpohuku' hawe'ea tauna topesapuaka ngkai hawe'ea pesapuaka-ra. Nahuku' -ra topojeko' to mposapuaka-i, nahiwili-raka hawe'ea lolita peruge' -ra mporuge' -i." Hewa toe lolita Henokh owi mpolowa pehuku' Alata'ala hi tauna to mposapuaka-i.


Palungtara diha kaninyo ang inyong nadunggan sukad sa sinugdan. Kon ang inyong nadunggan sukad sa sinugdan magapabilin diha kaninyo, nan, kamo magapabilin diha sa Anak ug sa Amahan. 	 Jadi', ane koi' ompi' -ompi', kareba to ni'epe-mi ngkai lomo' -na kana nipoinono oa'. Ane kareba to ni'epe ngkai lomo' -na toe nipoinono oa', tida-mokoi hintuwu' hante Alata'ala to Ana' pai' Alata'ala to Tuama.


Dili siya magapakiglalis, ni magasinggit, ug walay makadungog sa iyang tingog diha sa kadalanan; 	 Uma-i mehono', uma-i mejeu', uma napesukui mololita hi karajaa.


ug ilang pagapatyon siya, ug sa ikatulo ka adlaw pagabanhawon siya." Ug nanagsubo sila sa hilabihan gayud. 	 Rapatehi-a mpai', aga hi eo katolu-na tuwu' nculii' -a." Peda' lia-mi nono topetuku' -na mpo'epe lolita-na.


Ug sa katapusan sa tanan, nagpakita siya kanako usab nga daw ngadto sa usa nga natawog ahat. 	 Ka'omea-na lia, mehupa' wo'o-imi hi aku'. Aku' -e-kuwo, uma-a hewa suro-na to ntani' -na. Aku' -le jadi' suro Pue' Yesus ncorobaa hi tempo to uma rasangka, hewa ana'lei to putu hi eo to ko'ia wula-na.


Ug si Jesus misinggit ug miingon, "Siya nga mosalig kanako magasalig dili kanako kondili kaniya nga mao ang nagpadala kanako. 	 Yesus mpesukui mekio', na'uli': "Tauna to mepangala' hi Aku', uma muntu' Aku' to rapangala'. Mepangala' wo'o-ramo hi Pue' Ala to mposuro-a.


Apan dinhi niini walay bisan unsang mahugaw nga pasudlon, ni ang nagabatasan sa malaw-ay o sa pagpamakak, kondili sila lamang nga nahisulat diha sa basahon nga iya sa Cordero, sa basahon sa kinabuhi. 	 Aga uma mpu'u ma'ala mesua' hi rala-na napa-napa to babo', ba tauna to mogau' dada'a ba to moboa'. To ma'ala mesua', muntu' tauna to te'uki' hanga' -ra hi rala Buku Ana' Bima toe, buku po'ukia' hanga' -ra to mporata katuwua' to lompe' duu' kahae-hae-na.


ug ingna ninyo ang tag-iya sa balay, `Ang Magtutudlo naga-ingon kanimo, Hain ba ang lawak diin adto ako makigsalo sa akong mga tinun-an sa pagkaon sa pasko?` 	 Rata hi tomi pesuaa' -na, uli' -ki pue' tomi hewa toi: `Na'uli' Guru: Hiapa-kuwo pobabehia-ku Posusa' Paskah hante ana'guru-ku?'


Ug siya miingon kanila, "Pangadto kamo nga kamokamo ra sa usa ka dapit nga awaaw, ug pamahulay kamog makadiyot." Kay daghan man ugod ang mga tawo nga nagpangadto-nganhi, ug si Jusu ug ang mga tinun-an halos makagayon bisan sa pagpangaon. 	 Nto'u toe, wori' lia tauna to hilou-tumai, alaa-na ntahawe' ngkoni' neo' uma-pi ria loga-ra. Toe pai' na'uli' Yesus hi topetuku' -na: "Kita hilou hi kawaoa' -na mpalahii tauna to wori', bona ma'ala-ta mento'o hampai'."


Ug dihay panon sa katawhan nga nanaglingkod libut kaniya; ug sila miingon kaniya, "Ang imong inahan ug ang imong mga igsoong lalaki atua sa gawas, nangita sila kanimo." 	 Nto'u toe, wori' tauna mpotololiki Yesus. Ra'uli' -ki: "Guru, tina-nu pai' ompi' -nu, oe-ra ria hi mali-na mpali' -ko."


Kay sukad karon sa usa ka balay adunay lima nga mabahin, tulo batok sa duha ug duha batok sa tulo; 	 Ntepu'u ngkai tempo toi, tau hantina to nte lima rala-na hantomi mosisala: tolu hamali, rodua hamali.


Ug unsaon mo man sa pagpakaingon sa imong igsoon, `Igsoon, ambi, kuhiton ko kanang puling gikan sa imong mata,` nga dili ka man gani makakita sa troso nga anaa sa kaugalingon mong mata? Maut! Kuhaa una ang troso nga anaa sa kaugalingon mong mata, ug unya makakita ka na pag-ayo sa pagkuhit sa puling gikan sa mata sa imong igsoon. 	 Beiwa-ta ma'ala mpo'uli' -ki doo: `Ompi', mai kulali gege' -nu,' bo uma moto tahiloi wince' kaju to hi mata-ta. Neo' mpetolompei' kehi! Kana talali ulu wince' kaju to hi mata-ta, bona monoto mata-ta mpolali gege' doo.


Ug ang tanan ninyong kinahanglanon igahatag kaninyo sa akong Dios sumala sa iyang mga bahandi sa himaya diha kang Cristo Jesus. 	 Uma bisa kuhiwili kalompe' nono-ni ompi'. Alata'ala to kupue', Hi'a-damo to mpakagana hawe'ea kaparaluua-ni, ntuku' ka'uaa' -na to uma mowo kabohe-na, hi posidaia' -ni hante Kristus Yesus.


Ug ang agalon midayeg sa iyang malimbungon nga piniyalan tungod sa kaigmat niya sa pagbuhat sa ingon; kay labut sa ilang kaugalingong kaliwatan, ang mga anak niining kalibutana labi pang maigmat kay sa mga anak sa kahayag. 	 "Kana'epe-na topo'ua' napa to nababehi topobago-na to bengku' gau' -na tetui, na'une' lau-imi, apa' pante-i-hana mpali' akala-na bona lompe' katuwu' -na. Apa' tauna to uma mpo'incai Pue' Ala, meliu kapante-ra mpo'urusi katuwu' -ra hante hingka doo-ra, ngkai kapante-ra tauna to hi rala kabajaa-na Pue' Ala mpo'urusi katuwu' -ra hi eo mpeno.


ug ang mga anaa sa unod dili makapahimuot sa Dios. 	 Tauna to mpotuku' kahinaa nono-ra to dada'a, uma rakulei' mpakagoe' nono Alata'ala.


"Himaya sa Dios sa kalangitan, ug sa yuta panagdait sa mga tawo nga iyang gikahimut-an." 	 "Mai-tamo mpo'une' Alata'ala to hi suruga! Pai' hi dunia', tauna to napokono mporata kalompea' tuwu'."


Kay gikan sa Ginoo nadawat ko ang gikahatag ko usab kaninyo, nga ang Ginoong Jesus, sa gabii sa pagbudhi kaniya, mikuhag tinapay, 	 Apa' kutudui' moto-koi wengi napa batua-na ngkoni' pai' nginu hangkaa-ngkania mpokiwoi kamate-na Pue'. Pai' napa to kutudui' -kokoi toe, kutarima ngkai Pue' moto. Hi bengi karapobalu' -na Pue' Yesus, na'ala' -mi roti


Busa kuhaa ninyo ang talanton gikan kaniya, ug ihatag kana sa ulipon nga may napulo ka talanton. 	 Na'uli' wo'o-mi maradika toei hi pahawaa' kahadua-na: `Ala' doi to hi hi'a, wai' -ki to ria-ki hampulu' ncobu.


Apan kaha adunay moingon, "Ikaw adunay pagtoo ug ako adunay binuhatan." Pakitai ako sa imong pagtoo nga bulag sa binuhatan, ug pinaagi sa akong binuhatan pakitaan ko ikaw sa akong pagtoo. 	 Meka' ria mpai' to mpo'uli' hewa toi: "To hadua ncarumaka hi pepangala' -na, to hadua ncarumaka hi kalompe' po'ingku-na." Hiaa' aku' mpo'uli': uma-ko bisa mpopohiloi-a pepangala' -nu tetu-e ane uma lompe' po'ingku-nu. Aga aku', ngkai po'ingku-ku to lompe', kupopohiloi-koko karia-na wo'o pepangala' -ku hi Pue'.


Pinaagi kaniya, kamo usab, sa pagkadungog ninyo sa matuod nga pulong, sa Maayong Balita mahitungod sa pagluwas kaninyo, ug sa nanagpanoo na kamo kaniya, gitimrihan kamo, nga ang gitimri mao ang gisaad nga Espiritu Santo, 	 Wae wo'o koi', napobagia Alata'ala wo'o-moko-koiwo. Apa' kampo'epe-ni Kareba to makono, nipangala' -mi Kareba Lompe' toe, pai' nahore-mokoi Alata'ala ngkai huku' jeko' -ni. Pai' ngkai posidaia' -ni hante Kristus, Alata'ala mpowai' -koi Inoha' Tomoroli' to najanci owi. Inoha' Tomoroli' toei hewa saa' hi rala nono-ta, apa' Hi'a to jadi' pompetonoi-na kakita' -na bagia-na Alata'ala.


Mga bana, higugmaa ninyo ang inyong masigkaasawa, ug ayaw ninyo sila pagpahimungti. 	 Pai' koi' wo'o tomane, neo' -koi karapo' hi tobine-ni, kana nipoka'ahi' -ra.


Ug siya miingon, `Dili kana, amahan kong Abraham; apan kon kanila adunay moadto nga gikan sa mga nangamatay, sila managhinulsol gayud.` 	 "Na'uli' topo'ua' toei: `Ane muntu' toe-wadi, uma hono'! Kana ria tomate tuwu' nculii' hilou mpololitai-ra, pai' lako' medea-rada ngkai jeko' -ra!'


Sa pagkatinuod, magaingon ako kaninyo, nga bisan kinsa nga dili modawat sa gingharian sa Dios maingon sa dinawatan sa gamayng bata, siya dili makasulod niini." 	 Mpu'u ku'uli' -kokoi: Ane uma-koi mengkoru hi Alata'ala hewa ana', uma-koi mpai' jadi' ntodea-na hi rala Kamagaua' -na."


Ug nangaon silang tanan ug nangabusog. Ug ilang gihipos ang nahibilin nga mga tipik nga napulog-duha ka bukag. 	 Ngkoni' omea-ramo duu' -ra bohu. Ka'oti-ra ngkoni', rarumpu-mi toro-na, hampulu' roluncu-pi.


Apan sa pagkabuntag na, ang mga maghuhukom nagsugo ug mga polis sa pagsulti nga nag-ingon, "Buhii kadtong mga tawhana." 	 Kamepulo-na topoparenta to Roma mpohubui polisi hilou hi tarungku' pai' mpo'uli' -ki kapala' tarungku': "Bahaka-ramo to rodua to rahoko' wengi."


Kon wala may pagkabanhaw ang mga nangamatay, nan, bisan si Cristo wala diay usab banhawa; 	 Ane makono uma-rada tuwu' nculii' to mate-e, tantu wae wo'o-hawo Kristus uma-i rapotuwu' nculii'.


Ang ikatulong manolunda miyabo sa iyang panaksan ngadto sa mga suba ug sa mga tuboran sa tubig, ug kini sila nangahimong dugo. 	 Mala'eka katolu-na mpobowo ihi' batili-na hi hawe'ea halu' pai' hi hawe'ea ulu ue, alaa-na hawe'ea ue toe jadi' raa'.


Mahiaguman ra nila ang silot sa pagkalaglag nga walay katapusan ug ang pagkahininginlan gikan sa atubangan sa Ginoo ug gikan sa himaya sa iyang gahum, 	 Tauna to uma mepangala' toera rahuku' duu' kahae-hae-na, ratadi molaa-ra ngkai Pue' alaa-na uma-pi rahiloi kabaraka' -na pai' kabohe tuwu' -na.


Ug sa nakapabilin na siya uban kanila sa wala molabaw sa walo o napulo ka adlaw, siya milugsong ngadto sa Cesarea. Ug sa pagkasunod nga adlaw siya milingkod sa lingkoranan sa hukmanan ug nagsugo siya nga paatubangon si Pablo. 	 Kira-kira nte walu mengi ba hampulu' bengi-i Festus hi Yerusalem, nculii' -imi hilou hi Kaisarea. Rata mpu'u-ramo hi Kaisarea, kamepulo-na narumpu-ramo omea topohura, pai' napahawa' tauna mpokeni Paulus tumai hi porumpua-ra.


Sa pagkadungog ni Pilato niining sultiha, siya misamot sa pagkahadlok. 	 Kana'epe-na Pilatus toe, hangkedi' kame'eka' -na.


Ang yuta, pinaagi sa kaugalingon niini, nagahatag ug abut: ang nahauna mao ang dahon, unya ang uhay, ug unya ang bus-ok nga lugas sa uhay. 	 Ngkai tana' moto-hawo pehupaa' wua' -na. Lomo' -na rau-na pai' kaho-na to mehupa', ngkai ree huwu-mi, duu' -na mo'ihi.


Sa kanunay nagapasalamat kami sa Dios tungod kaninyong tanan, iniglakip namo kaninyo sa among mga pag-ampo, 	 Uma-kai putu mpo'uli' tarima kasi hi Alata'ala sabana koi' ompi', pai' kiporalasampaya oa' -koi.


Ang magadawat sa profeta tungkod kay kini usa ka profeta, magadawat siya sa balus nga alang sa profeta; ug ang magadawat sa tawong matarung tungod kay kini usa ka tawong matarung, magadawat sa balus nga alang sa tawong matarung. 	 Hema to mpotarima hadua suro Alata'ala apa' suro Alata'ala mpu'u-i, hi'a mpai' mporata hiwili-na hewa to rahiwili-ki tauna to nasuro Alata'ala. Hema to mpotarima hadua tauna to monoa' apa' monoa' mpu'u-i, hi'a mpai' mporata hiwili-na hewa to rahiwili-ki tauna to monoa'.


Sila mitubag kaniya, "Si Jesus nga taga-Nazaret." Si Jesus miingon kanila, "Mao ako." Si Judas, nga mao ang nagbudhi kaniya, nagtindog uban kanila. 	 Ra'uli': "Yesus to Nazaret." Na'uli' Yesus: "Aku' -mile toi-e." Yudas to mpobalu' -i mokore hi ree dohe tantara pai' topojaga toera.


Ug sila nanagpabilin uban sa mga tinun-an sulod sa hataas nga panahon. 	 Jadi', Paulus pai' Barnabas, mahae hala' -ra tida hi ngata toe dohe topetuku' Yesus.


Ug sa maong takna sa kagabhion sila iyang gikuha, ug ang ilang mga samad iyang ginunaran; ug dihadiha gibautismohan siya ug ang iyang tibuok panimalay. 	 Jadi', nto'u toe kapala' tarungku' mpokeni-ra hilou hi mali-na, pai' nabohoi' webaa' -ra. Pai' hi bengi toe wo'o, hi'a hante hawe'ea tauna to hi rala tomi-na raniu' jadi' topetuku' Yesus.


Kay pinaagi sa usa lamang ka paghalad iyang gihingpit alang sa tanang kapanahonan sila nga mga gipanagbalaan. 	 Jadi', ngkai kamate-na to hangkani lau-wadi toe, napomoroli' -tamo ngkai jeko' -ta pai' napomonoa' -ta hi poncilo Alata'ala, uma-pi ria kakuraa' -ta, duu' kahae-hae-na.


"Ako usa ka Judio nga natawo sa Tarso sa Cilicia; apan gimatoto ako dinhing siyudara sa tiilan ni Gamaliel, gitun-an subay sa mapiuton nga paagi sa kasugoan sa atong mga ginikanan, sanglit masibuton man ako alang sa Dios sama kaninyong tanan niining mga adlawa karon. 	 "Aku' tohe'i, to Yahudi-a. Ngata kaputua-ku, Tarsus hi tana' Kilikia, aga ngkai kakedia' -ku mo'oha' -a hi rehe'i hi Yerusalem. Pai' mosikola lompe' wo'o-a, guru-ku Gamaliel, hadua guru to rabila' lia. Natudui' -a hawe'ea atura to nawai' Musa hi ntu'a-ta owi. Tida mpu'u-a mpotuku' Alata'ala, hewa koi' toi-e ompi'.


Apan kon adunay lalaki nga magahunahuna nga wala mahisubay sa angay ang iyang pagbuhat sa ingon ngadto sa iyang gipakighigugmaay, kon makusog man ugaling ang iyang mga pagbati, ug kon gikinahanglan man gayud kini, nan, tugoti ang maong tawo sa pagbuhat sumala sa iyang gusto: paminyoa sila-- kini dili sala. 	 Rapa' -na hadua kabilasa mokamae' hante hadua toronaa. Na'uli' kabilasa toei, uma natao ane uma oa' napotobine kamae' -na, apa' kamae' -na toe katuu-tu'aa-i mpai'. Jadi', ane doko' mpu'u-imi motobinei, agina lau-ramo ncamoko, uma-hawo napojeko' -ki.


Kay kita nga nanagpanoo nagasulod sa maong kapahulayan, ingon sa iyang gisulti, Sumala sa akong gipanumpa tungod sa akong kapungot, `Dili gayud sila makasulod sa akong kapahulayan,`" 	 Muntu' kita' to mepangala' -wadi to mporata pento'oa dohe Alata'ala toe-e. Ane tauna to uma mepangala', uma-ra mporatai, ntuku' Lolita Alata'ala we'i to mpo'uli': Moroe-a, pai' alaa-ku mosumpa, ku'uli': uma mpu'u-ra ma'ala mporata pento'oa dohe-ku."


Ug siya giapas ni Simon ug sa iyang mga kauban, 	 Simon hante doo-na hilou mpali' -i. Kararua' -na, ra'uli' -ki:


Ngani, ang Dios wala mahimuot sa kadaghanan kanila; ug sila namutalid sa kaawaawan. 	 Aga nau' hawe'ea-ra mporata rasi' ngkai Alata'ala toe, wori' -ramo to uma napokonoi Alata'ala gau' -ra. Toe pai' mate mparadolea-ra hi papada to wao'.


Siya dili Dios sa mga patay, kondili sa mga buhi; kay alang kaniya ang tanang tawo nagakinabuhi." 	 Jadi', ngkai lolita-na nabi Musa toe, monoto-mi ta'inca katuwu' -ra moto Abraham, Ishak pai' Yakub. Apa' bela tauna to mate to mepue' hi Alata'ala, tauna to tuwu' -hana to mpopue' -i. Apa' hi Alata'ala hawe'ea tauna tuwu'."


Kay kon mao ray inyong higugmaon ang mga nahigugma kaninyo, unsa may balus nga madawat ninyo? Dili ba ang mga maniningil sa buhis nagabuhat man sa ingon? 	 Ane tapoka'ahi' muntu' tauna to mpoka'ahi' -ta-wadi, uma mpai' nahiwili-taka Alata'ala kehi-ta toe. Bangku' topesingara' paja' to dada'a gau' -ra, mpoka'ahi' moto-ra-rawo tauna to mpoka'ahi' -ra.


Busa ginatinguha ko nga sa tanang dapit ang mga lalaki manag-ampo, nga managbayaw ug mga kamot nga balaan, nga sila walay kasuko o pakiglalis; 	 Konoa-ku, bona butu ngkani mogampara, tomane-tomane mpo'ongko' pale-ra mosampaya. Aga kana to moroli' gau' -ra, uma-hawo natao ane mosampaya-ra bula-ra moroe pai' momehono'.


ug adunay nagakalainlaing pag-alagad, apan mao rang usa ka Ginoo; 	 Wori' nyala pobago to tapobago-ki Pue', aga Pue' to tapobago-ki toe, hadua lau-i-wadi.


Ug gikalipay nila ang pagdawat kaniya ngadto sa sakayan, ug dihadiha ang sakayan nahidunggo sa yuta nga ilang gipadulngan. 	 Mpo'epe toe-di, goe' -ramo mpodoa Yesus hi rala sakaya. Pesua' -na Yesus hi rala sakaya, rata-ramo hi wiwi' talinti to ratoa'.


ug kon iyang giluwas ang matarung nga si Lot nga naguol sa hilabihan tungod sa maulagon nga pagpatuyang sa mga tawong dautan 	 Aga natulungi hadua tauna to rahanga' Lot, nawi'iha-i ncala' ngkai ngata Sodom, apa' Lot toei tauna to monoa' nono-na. Kahae-na Lot mo'oha' hi ngata toe, susa' nono-na mpohilo gau' pue' ngata to bengku' pai' to uma tumotoa.


Busa mangutana ako, gisalikway ba sa Dios ang iyang katawhan? Palayo kana! Kay ako usab Israelinhon, kaliwat ni Abraham, sakop sa banay ni Benjamin. 	 Jadi', kupekune': ha natadi mpu'u-ramo Alata'ala to Israel to napobagia ngkai owi-e? Uma-hawo. Apa' aku' toi, to Israel wo'o-a-kuwo. Aku' muli Abraham ngkai posantinaa Benyamin.


Ug sa nagkasalop na ang Adlaw, ang tanang may mga nagmasakiton sa nagkalainlaing mga sakit nanagdala kanila ngadto kaniya, ug silang tanan iyang gitapin-an sa iyang mga kamot ug nangaayo sila. 	 Limpa-mi eo, wori' tauna tumai hi Yesus, mpokeni hawe'ea ompi' -ra to peda' hante wori' nyala haki' -ra. Naganga-ra butu dua-na pai' napaka'uri' -ra.


Nan, unsa may atong ikasulti? Nga ang kasugoan mao ang sala? Palayo kana! Ngani, kon dili pa ang kasugoan, dili unta ako makailag sala. Dili unta ako makailag unsay pangibog kon ang kasugoan wala pa mag-ingon, "Dili ka /x magkaibog." 	 Ta'uli' we'i Kristus mpobahaka-ta ngkai Atura Pue'. Aga neo' ta'uli' hewa toi: dada'a-hana Atura Pue'. Uma makono lolita toe! Atura Pue' lompe', apa' ngkai Atura Pue' toe ta'inca napa to rahanga' jeko'. Ane rapa' -na uma ria parenta to mpo'uli': "Neo' mpokahina anu doo," ke uma-hawo ku'incai kadada'a-na hina to hi rala nono-ku.


Busa, mga igsoon ko nga akong hinigugma ug namingawan, nga akong kalipay ug purongpurong, managbarug kamo sa ingon nga kalig-on diha sa Ginoo, mga hinigugma ko. 	 Toe-mi ompi' to kupe'ahi' pai' to kukalentorai: pakaroho mpu'u-mi pokore-ni mpopangala' Pue'. Koi' -die ompi' kabohea nono-kue pai' to mpakagoe' nono-ku.


Ug sa nakatapus na si Jesus sa pagsulti niining mga pulonga, siya mipahawa sa Galilea ug miadto sa Judea sa kayutaan niini nga tabok sa Jordan. 	 Kahudu-na Yesus mpololita hawe'ea toe, malai-imi ngkai tana' Galilea hilou hi tana' Yudea to hi dipo ue Yordan.


Mitungas ako sumala sa pinadayag; ug ang Maayong Balita nga ginawali ko ngadto sa mga Gentil, kini akong gibutyag kanila (apan sa pinig, kanila lamang nga mga kadagkuan), basi ako maning-kamot kon nakapaningkamot na ba kaha hinoon sa wala lamay kapuslanan. 	 Pai' -a hilou hi Yerusalem nto'u toe, apa' ria lolita ngkai Alata'ala to mpo'uli' -ka kana hilou-a. Karata-ku hi Yerusalem, ku'uli' -raka pangkeni to Kristen hi ria napa ihi' Kareba Lompe' to kukeni hi tauna to bela-ra to Yahudi. Koro' -a, nee-neo' mpai' ria to mposalai' tudui' -ku, duu' -na uma ria kalaua-na bago-ku mpotudui' tauna Kareba Lompe', lompe' to mpolia' kupobago-mi, lompe' to bula-na kupobago-pidi. Toe pai' moromu-a muntu' hante pangkeni to Kristen hi Yerusalem.


"Dihay duha ka tawo nga mitungas ngadto sa templo aron sa pag-ampo ang usa Fariseo ug ang usa maniningil sa buhis. 	 Na'uli' Yesus: "Rodua tauna hilou hi Tomi Alata'ala, lou mosampaya. To hadua to Parisi, to hadua topesingara' paja'.


Ug ang ilang mga mata gihikap niya nga nag-ingon, "Sumala sa inyong pagsalig mao ang mahimo lang kaninyo." 	 Ngkai ree najama-mi mata-ra pai' na'uli' -raka: "Kupaka'uri' -mokoi ntuku' pepangala' -ni."


Ug diha sa gahum sa Espiritu, si Jesus mibalik sa Galilea, ug ang balita mahitungod kaniya nasangyaw sa tibuok kayutaan nga kasikbit. 	 Oti toe, Yesus nakuasai Inoha' Tomoroli', pai' -i nculii' hilou hi tana' Galilea. Hi humalili' Galilea, molele-mi kareba to mpo'uli' napa to nababehi.


Ug si Isaias maisugon sa pag-ingon, Hingkaplagan ako sa mga tawo nga wala mangita kanako; gipadayag ko ang akong kaugalingon ngadto sa mga wala magpangayo kanako." 	 Oti toe, ria wo'o Lolita Alata'ala to lonto' lia to naparata nabi Yesaya. Na'uli' Alata'ala hewa toi: Tauna to uma mpopali' -a, hira' lau-mi to mporua' -a. Pai' tauna to uma mpekune' kahema-ku, kupopo'incai lau-ramo kahema-ku."


Ug iyang gitapion ang iyang mga kamot diha kaniya, ug dihadiha siya natul-id, ug nagdayeg siya sa Dios. 	 Oti toe najama tobine toei, kaliliu mokore monoa' -imi, pai' -i mpo'une' Alata'ala.


Diha kaniya, sa wala pa matukod ang kalibutan, siya nagpili kanato aron kita mabalaan ug dili masalawayon diha sa atubangan sa Dios. 	 Kako'ia-na dunia' toi rapajadi', napelihi ami' -tamo jadi' mosidai' hante Kristus, bona kita' jadi' bagia-na to uma ria kasalaia' -na hi poncilo-na.


Tapus niini may gisaulog nga usa ka fiesta sa mga Judio, ug si Jesus mitungas ngadto sa Jerusalem. 	 Oti toe, nculii' -imi Yesus hilou hi Yerusalem bona mpokaralai-i eo bohe to Yahudi hi ria.


Ikaw nga nagaingon nga ang tawo kinahanglan dili manapaw, nanapaw ka ba? Ikaw nga ngil-aran ug mga larawan, nagapangawat ka ba sa sulod sa ilang mga templo? 	 Ta'uli' -ki doo neo' mobualo', beiwa ane mobualo' moto-ta! Ta'uli' uma-ta mepue' hi pinotau. Ane bongko wae-di, napa pai' ria moto-ta to mponongko' rewa ngkai rala tomi pontu'ua pinotau toe-e!


Ug sila nga giila nga mga kadagkuan (unsa sila kaniadto, kana walay bili alang kanako; ang Dios walay tawong pinalabi) --sila nga mga kadagkuan walay bisan unsa nga gikadugang kanako; 	 Jadi', pangkeni hi Yerusalem to ra'uli' bohe pangka' -ra toe uma mpotampai ba napa-napa hi tudui' -ku. (Ba bohe mpu'u pangka' -ra ba uma, hibalia-wadi-kuna, apa' Alata'ala uma mpelence tauna.)


Ug mahitungod niining akong mga kaaway nga wala mobuot nga ako maoy magahari kanila, dad-a sila dinhi ug patya ninyo sila sa akong atubangan.`" 	 Pai' wae lau, keni-ramo tumai bali' -ku to mpoka'oja' -a jadi' magau' -ra. Patehi-ramo hi rehe'i bona kuhilo!'"


Ug iya pang gipaadto ang ikatulo; apan kini siya ilang gisamaran ug giabog ngadto sa gawas. 	 Oti toe wo'o, nahubui tena batua katolu-na. Aga raserohi wo'o-i-wadi pai' rapetadi hi mali bonea.


Kay si Cristo wala magpadala kanako aron sa pagpamautismo, kondili sa pagwali sa Maayong Balita, dili pinaagi sa kaigmat sa mga pulong, aron ang krus ni Cristo dili kawad-an sa gahum. 	 Kristus mpajadi' -a suro-na, uma bona mponiu' tauna. Nasuro-a mpokeni Kareba Lompe'. Ane kuparata Kareba Lompe' toe, uma kupake' kapantea-ku moto mololita. Nee-neo' mpai' tauna mpangala' -a muntu' ngkai kapantea-ku, pai' uma ra'incai baraka' kamate-na Kristus hi kaju parika'.


Ug sa nagsaka si Jesus sa sakayan, ang tawo nga kaniadto giyawaan nangamuyo kaniya nga unta makakuyog siya kang Jesus. 	 Bula-na Yesus mohawi' toe, tauna to kahawia' -e ngone merapi' bona ma'ala-i hilou dohe-na.


Ug gikuha ko ang gamayng basahon gikan sa kamot sa manolunda ug akong gikaon kini; ug matam-is kini sa akong baba, daw dugos, apan sa gitulon ko na kini ang akong tiyan mibati sa kapait. 	 Kaku'ala' -na mpu'u-mi sura toe ngkai pale-na pai' kukoni'. Hi nganga-ku momi' mpu'u hewa ue wani, aga hi rala ta'i-ku mopai'.


Tan-awa, gisuginlan ko na kamong daan. 	 Kiwoi-koi! Ku'uli' ami' -mikokoi kako'ia-na jadi'.


Ug siya gipapauli niya nga nag-ingon, "Ayaw gayud pag-adto sa balangay." 	 Oti toe, Yesus mpohubui-i nculii' hilou hi tomi-na, na'uli' -ki: "Nculii' -moko hilou hi tomi-nu, aga neo' -ko mesua' hi rala ngata mpo'uli' -raka pue' ngata napa to jadi' toi."


Apan sa pagkatinuod suginlan ko kamo, nga dihay kapid-an ka mga babayeng balo sa Israel sa mga adlaw ni Elias, sa diha nga gitakpan ang kalangitan sulod sa tulo ka tuig ug unom ka bulan, ug miabut ang dakung gutom sa tibuok yuta; 	 Makono mpu'u lolita-ku toi: napa to jadi' tempo toi, bate hewa to jadi' hi tempo-na nabi Elia owi. Nto'u toe, tolu mpae ono mula hangaa mara eo, alaa-na rata oro' bohe hi hawe'ea ngata. Wori' moto tobine tobalu hi tana' Israel to mpe'ahii' tuwu' -ra nto'u toe.


Ug natumba ako sa yuta ug nadungog ko ang tingog nga nag-ingon kanako, `Saulo, Saulo, nganong ginalutos mo ako?` 	 Kamodungka-kumi hi tana', pai' -a mpo'epe lolita to mpo'uli': `Saulus! Saulus! Napa pai' nubalinai' -a?'


Ako nahibalo nga sa makagikan na gani ako, pagasudlon kamog mabangis nga mga lobo nga dili maluoy sa panon; 	 Ku'inca moto-le ompi', ane malai-a-damo ngkai rei, bate rata-rale mpai' tauna to dada'a to mpobalinai' tauna to ni'ewu tetu-e, hewa serigala mpobalinai' bima.


ug siya motubag gikan sa sulod, `Ayaw ako pagsamoka; ang pultahan gikatrangkahan na ug ang akong mga bata ania na uban kanako sa katri; dili na ako makabangon sa paghatag kanimog bisan unsa`? 	 "Ha natompoi' -ta mpai' hewa tohe'i: `Neo' -a nusaleroi. Wobo' tehohoki-mi. Ana' -ku leta' omea-ramo dohe-ku. Uma-a bisa memata mpowai' -ko ba napa-napa.'


Ug si Natanael nangutana kaniya, "Aduna ba guy maayong butang gikan sa Nazaret?" Si Felipe mitubag kaniya, "Umari ka ug tan-awa." 	 Hampetompoi' Natanael: "Ha ria wo'o-hawo to lompe' to mehuwu ngkai Nazaret-e?" Na'uli' Filipus: "Mai-moko, nuhilo moto-i mpai'!" Hilou-ramo hi Yesus.


Gibuhi ko kamog gatas, dili sa magahi nga kalan-on; kay kamo dili pa andam niini; ug bisan gani karon, kamo dili pa man andam, 	 Ane ana'lei to ntii' -pidi, uma lompe' rawai' koni' to mokara. Wae wo'o koi', owi kutudui' -koi tudui' to natao hi tauna to ko'ia monoto pepangala' -ra, ko'ia kutudui' -koi tudui' to natao hi tauna to monoto-mi pepangala' -ra, apa' ko'ia nikulei' mpotarima. Hiaa' duu' tempo toi-e, ko'ia oa' -di nikulei' mpotarima-e,


bisan pa kon tungod sa yuta, kay kini mao ang tongtonganan sa iyang mga tiil; bisan pa kon tungod sa Jerusalem, kay kini mao ang siyudad sa dakung Hari. 	 Aga Aku' mpo'uli': neo' lau-ta mosumpa. Ane mpobabehi-ta janci, neo' mosumpa mpokahangai' langi' ba dunia'. Apa' langi' pohuraa Alata'ala, pai' dunia' pentodua-na. Neo' mosumpa mpokahangai' ngata Yerusalem, apa' toe ngata Alata'ala, Magau' to bohe.


Kay ang sala, sa pagkakitag higayon diha sa sugo, milimbong kanako ug pinaagi niini mipatay kanako. 	 Kampo'epe-ku Atura Pue', mologa lau-mi jeko' mobago hi rala nono-ku. Ma'ala ta'uli' hewa toi: ngkai Atura Pue' toe, napahala'nawu' jeko' lau-ama, alaa-na masipato' -a rahuku' mate pai' ragaa' ngkai Alata'ala.


Ug sila miadto kang Juan ug miingon kaniya, "Rabi, kadtong tawo nga uban kanimo didto sa tabok sa Jordan, nga imo ganing gipanghimatud-an, kini siya ania karon dinhi nagapangbautismo, ug ang tanang tawo nanugok ngadto kaniya." 	 Hilou-ramo hi Yohanes ra'uli' -ki: "Guru, nukiwoi-pidi wengi tauna to dohe-ta hi dipo ue Yordan, to nutudo' -kakaie? Oe-imi ria, meniu' wo'o-i-hawo, pai' kawoo-woria' tauna lou hi Hi'a!"


Ug misunod ang laing manolunda, ang ikatulo, nga nag-ingon sa makusog nga tingog, "Kon adunay mosimba sa mapintas nga mananap ug sa iyang larawan, ug pamarka sa iyang agtang o sa iyang kamot, 	 Oti toe, mala'eka katolu-na metuku' wo'o-imi-hawo mpotuku' mala'eka to rodua toera, pai' -i mekio' mpesukui mpo'uli': "Hema-hema to mpopue' binata to dada'a tetui pai' pinotau-na, pai' hema-hema to mpotarima tanda binata toe hi wingke-ra ba hi pale-ra,


Ug ang tanan kanila nga nahibilin gipamatay sa nagkabayo pinaagi sa espada nga nagagula gikan sa iyang baba; ug ang tanang mga langgam nangabusog sa ilang unod. 	 Jadi', oti toe, Tompohawi' jara' bula toei mpopatehi hawe'ea tantara binata toei, natime-ra hante piho' to mehuwu ngkai rala nganga-na. Rata mpu'u-ramo danci tumai mpokoni' ihi-ra to rapatehi toera duu' -ra bohu.


unsa ka labaw pa gayud niini ang mahimo sa dugo ni Cristo, nga pinaagi sa Espiritu nga dayon mihalad sa iyang kaugalingon nga walay buling ngadto sa Dios, sa paghinlo sa inyong kaisipan gikan sa mga patayng binuhatan aron magaalagad kamo sa Dios nga buhi? 	 peliu-liu-nami raa' Kristus! Hante pekeni Inoha' Tomoroli' to tuwu' duu' kahae-hae-na, Kristus mpotonu woto-na moto-mi hi Alata'ala raponcawa pepue' to uma ria kakuraa' -na. Raa' -na toe mpobohoi' nono-ta ngkai hawe'ea gau' to uma ria kalaua-na, bona ma'ala-tamo mepue' hi Alata'ala to Tuwu'.


Ug ang mga timawa ug mga kadagkuan, mga dato ug mga kabus, mga ulipon ug mga tawong gawas, ang tanan iya usab nga gipamarkahan diha sa too nga kamot o sa agtang, 	 Pai' napehubui bona hawe'ea tauna kana mpotarima tanda binata to lomo' -na toe. Tanda toe kana ratu'u hi pale ka'ana-ra ba hi wingke-ra. Jadi', hawe'ea tauna-- to bohe ba to kedi' tuwu' -ra, topo'ua' ba tokabu, to tuwu' batua ba to tuwu' maradika-- napewuku omea-ra mpotarima tanda binata toe.


Ug ang tawo milakaw ug iyang gisuginlan ang mga Judio nga ang nag-ayo kaniya mao si Jesus. 	 Ngkai ree, hilou-imi tauna toei mpohirua' -raka topoparenta to Yahudi, na'uli' -raka Kayesus-na to mpaka'uri' -i.


ug ang mga mahibilin, sa pagsunod nga magagabayg mga tabla o sa mga guba gikan sa sakayan. Ug nahitabo nga sa ingon niini ang tanan nakalingkawas ngadto sa mamala. 	 Oti toe, to hantongo' to uma mpo'incai monangu mpolama' kaju ba pengka kapal bona rakeni hilou hi role-na. Toe-damo pai' uma-kai moapa, rata moto-kai omea hi role-na.


Ug bahin sa gikasabod diha sa maayong yuta, kini mao kadtong makadungog sa pulong ug makasabut niini; sa pagkatinuod kini siya magapamunga ug magapaani, sa usa ka higayon usa ka gatus ka pilo, ug sa lain kan-oman, ug sa lain katloan." 	 "Hawua' to monawu' hi tana' to morudu' -hawo mpobatuai tauna to mpo'epe Lolita Alata'ala pai' rapoinono mpu'u. Hi tauna toe-ramo Lolita Alata'ala mowua' mpu'u. Ria to mowua' hangkedi', ria to mowua' wori', ria to mowua' wori' lia."


Kon ang mga nagpailalum sa kasugoan mao pa ang mga manununod, nan, ang pagtoo wala lamay bili ug ang saad wala lamay kapuslanan. 	 Apa' ane rapa' -na tauna to mpotuku' Atura Pue' mporata janci-na, batua-na pepangala' -ta hi Alata'ala uma ntoto ria tuju-na, pai' janci Alata'ala uma mpai' madupa'.


Ug si Jesus miingon kaniya, "Babaye, unsay imong labut kanako? Ang akong takna wala pa moabut." 	 Na'uli' Yesus: "Napa pai' nu'uli' -ka hewa tetu-e, Ina'? Ko'ia rata tempo-na kupopo'incai-ra kahema-ku."