Apan kining mga tawhana nagapasipala sa bisan unsang butang nga dili nila masabut, ug sa mga butang nga ilang masabut pinaagi sa balatian nga dala sa kinaiya ingon sa mga mananap nga walay kabuot, pinaagi niining mga butanga sila nangalaglag. 	 Hiaa' guru to boa' toera-rana, mporuge' -ra anu mobaraka' to uma ra'incai. To ra'inca-na, kabua' -bua' kehi-ra to hewa binata to uma ria pekiri-ra. Pai' ngkai kehi-ra toe-mi mpai', pai' alaa-na mporata huku' -ra.


Ug si Jesus gidala sa mga sundalo ngadto sa tugkaran sa hawanan sa palasyo sa gobernador (sa laing pagkasulti, ang pretorio); ug ilang gipatapok ang tibuok bando sa kasundalohan. 	 Oti toe, tantara mpokeni Yesus hilou hi po'ohaa' -ra to hi rala tomi Gubernur, pai' -ra mpokio' hawe'ea doo-ra tumai.


Kay ang diosnon nga kasubo mosangpot sa paghinulsol nga magaagak ngadto sa kaluwasan ug dili magahambin sa pagbasol, apan ang kasubo nga kalibutanon mosangpot sa kamatayon. 	 Apa' ane kasusaa' nono to ntuku' konoa Alata'ala, kasusaa' toe mpokeni-ta medea ngkai kehi-ta to dada'a, alaa-na Alata'ala mpohore-ta ngkai huku' jeko' -ta. Pai' kasusaa' toe uma taposoho' -ki nono. Tapi' ane susa' nono hewa to biasa hi tauna to uma mepangala' hi Alata'ala, kasusaa' toe uma mpokeni-ta medea ngkai kehi-ta to dada'a, alaa-na mporata-ta kamatea to mpogaa' -ta ngkai Alata'ala.


Ug ang iyang tanang mga kaila ug ang mga babaye nga mikuyog kaniya sukad pa sa Galilea, nanagtindog nga nagpaantaw ug nakakita niining mga butanga. 	 Ane hawe'ea pome'inca-na Yesus hante tobine-tobine to mpotuku' -i ngkai Galilea, mokore molaa-ra mpohilo hawe'ea to jadi' toe.


Ug ilang giabog siya sa gawas sa siyudad ug ilang gipanagbato siya; ug ang mga saksi nangitsa sa ilang mga kupo ngadto sa tiilan sa usa ka lalaking batan-on nga ginganlan si Saulo. 	 pai' -i radii' hilou hi mali ngata bona rapatehi-i rapana' hante watu. Sabi' boa' to mpobalihi Stefanus mporoncu baju-ra bona lompe' pepana' -ra. Baju-ra toe rawai' -ki hadua tomane to rahanga' Saulus bona nadongo-raka.


Unya giusban niya sila pagpadalag uban pang mga ulipon nga daghan pa kay sa nahiuna, ug kini ila gihapong gibuhatan sa ingon. 	 Pue' bonea toei mpahawa' tena batua-na to ntani' -na, meliu kawori' -ra ngkai to lomo' -na. Aga rapohewa toe wo'o-ra-wadi.


Ug ang iyang mga silingan ug ang mga nakakita kaniya kaniadto ingon nga makililimos, nanag-ingon, "Dili ba kini siya mao man ang tawo nga tiglingkod sa pagpakilimos?" 	 Ngkai ree, tongki-na pai' tauna to biasa mpohilo-i kakarapi' -rapi', momepekune' -ramo ra'uli': "Hema-idi toe-e mai? Ha bela hi'a-mi towero to biasa mohura kakarapi' -rapi' -e?"


Ug sa iyang mga tinun-an misulti si Jesus nga nag-ingon, "Kon adunay buot mosunod kanako, kinahanglan magdumili siya sa iyang kaugalingon, ug magpas-an sa iyang krus, ug magsunod kanako. 	 Oti toe Yesus mpo'uli' -raka ana'guru-na: "Hema to doko' mpotuku' -a kana mpobahaka konoa-na moto, pai' kana napaha'a kaju parika' -na-- batua-na: kana natuku' hawa' -ku nau' napopate-ki. Oti toe-di pai' lako' ma'ala-i mpotuku' -a.


Ug siya miingon kanila, "Ginatinguha ko sa hilabihan gayud ang pagkaon niining pasko uban kaninyo sa dili pa ako magaantus; 	 Na'uli' -raka: "Doko' lia-a ngkoni' dohe-ni hi Eo Paskah toi, kako'ia-ku mporata kaparia.


Ug siya mipahawa didto ug miadto sa balay sa usa ka tawo nga ginganlan si Ticio Justo, nga usa ka magsisimba sa Dios; ang iyang balay tupad sa sinagoga. 	 Oti toe, malai mpu'u-imi hilou hi tomi to hi ncori tomi posampayaa toe. Pue' tomi toe, bela-i to Yahudi, aga to mepue' hi Pue' Ala. Hanga' -na Titius Yustus.


Unya ang matag-usa kanila gihatagan ug maputi ug tag-as nga bisti ug gisugo sa pagpahulay una sa makadiyot, hangtud mahusto na ang gidaghanon sa ilang mga masigkaulipon ug mga kaigsoonan nga pagapatyon usab maingon kanila. 	 Butu dua-ra rawai' hantonga' baju to bula. Pai' Alata'ala mpo'uli' -raka: "Rodo-mokoi ulu, apa' ria-pidi mpai' doo-doo hampobagoa-ni pai' ompi' hampepangalaa' -ni to rapatehi hewa koi'. Ane hono' -damo kawori' -ni to rapatehi, lako' kupehawai-di."


Unya sa hugot gitugon niya ang mga tinun-an sa dili pagsugilon kang bisan kinsa nga siya mao ang Cristo. 	 Oti toe, Yesus mpo'uli' -raka ana'guru-na: "Neo' ulu ni'uli' hi hema-hema ka'Aku' -na Magau' Topetolo'."


Mga binatonan, magpasakop kamo nga masinugtanon sa inyong mga agalon uban sa bug-os nga pagkamatinahuron, dili lamang sa mga agalon ra nga mga mapuanguron ug maayog batasan kondili bisan pa usab kanila nga mga masuk-anon. 	 Batua-batua, pengkorui pai' bila' maradika-ni, uma wule' hi maradika-ni to lompe' pai' to mo'olu kehi-ra. Bangku' maradika-ni to seke-e', bate nipengkorui-ra.


kay siya nag-ingon sa iyang kaugalingon, "Kon makahikap lang ako sa iyang sapot, mamaayo gayud ako." 	 Hi lengko ohea, tumai hadua tobine mpomohui' -i ngkai tilingkuria-na. Tobine toei hampulu' rompae-imi moraa' ncuu, uma ria katoo-tontoa' -na. Na'uli' hi rala nono-na: "Nau' kureo baju-na-wadi, bate mo'uri' -ale mpai'." Ngkai ree, kanaganga-nami wuntu baju Yesus.


Unya mitan-aw ako, ug diha sa libut sa trono ug sa mga buhing binuhat ug sa mga anciano, nabati ko ang tingog sa daghang mga manolunda, nga ang gidaghanon kapid-an ka mga kapid-an ug libo ka mga linibo, 	 Oti toe kuhilo wo'o-mi pai' ku'epe libu' mala'eka to wori' lia, moncobu-ncobu pai' mompulu' -mpulu' ncobu kadea-ra. Mokore-ra ntololikia Pohuraa Magau' pai' anu tuwu' hante totu'a toera.


Ug unya kadtong mga nahitibulaag tungod sa pagpanglutos nga nahitabo gumikan kang Esteban, nanglangyaw hangtud sa Fenicia, ug sa Cipro, ug sa Antioquia, apan walay lain nga ilang gisultihan sa pulong gawas sa mga Judio lamang. 	 Jadi', ntepu'u ngkai karapatehi-na Stefanus, topetuku' Yesus hi Yerusalem rabalinai', pai' wori' -ramo to metibo' hilou hi ngata doo, alaa-na pahawu' -hawu' -ramo. Ria-ra to rata hi tana' Fenisia, ria wo'o-ra to loha hi tana' Siprus pai' hi ngata Antiokhia. Hiapa kahilouaa-ra, mpoparata-ra Lolita Pue' Ala, aga muntu' hi to Yahudi-wadi.


Kay siya magabalus ra sa matag-usa ka tawo sumala sa iyang mga binuhatan: 	 Nahiwili po'ingku butu dua tauna.


nga managingon, `Kining tawhana igo rang misugod sa pagtukod apan wala makapahuman.` 	 ra'uli': `Ii, ni'anu-di doko' mpowangu tomi bohe, ntaa' uma-di hono' doi-nae!'


Ang atong Dios ug Amahan, ug ang atong Ginoong Jesus, magamando unta sa among pagpanaw nganha kaninyo; 	 Mosampaya-kai hi Alata'ala Tuama-ta pai' hi Pue' -ta Pue' Yesus, kiperapi' bona nabea-kakai ohea mpohirua' -kokoi ompi'.


ug sa katilingban sa mga panganay kinsang mga ngalan nahisulat sa talaan didto sa langit, ug sa usa ka maghuhukom nga mao ang Dios sa tanan, ug ngadto sa mga espiritu sa mga tawong matarung nga nangahimong hingpit, 	 Mponyanyo-koi poromua ana' -ana' ulumua' Alata'ala, to te'uki' -mi hanga' -ra hi rala suruga. Mponyanyo-koi Alata'ala, Topohura to mpobotuhi kara-kara hawe'ea manusia'. Mponyanyo-koi tauna to mate-mi owi, to monoa' po'ingku-ra pai' to rapomoroli' -mi.


(kay walay nahimong hingpit pinaagi sa kasugoan); ug sa laing bahin, gikapasulod ang usa ka labi pa ka maayong paglaum nga pinaagi niini magaduol kita sa Dios. 	 Uma-pi ria kalaua-na Atura Musa, apa' Atura toe uma-i bisa tapo'ohea mpomohui' Alata'ala-- batua-na, uma-ta jadi' monoa' hi poncilo Alata'ala hi kampotuku' -ta Atura Musa. Toe pai' atura to ri'ulu toe rabahaka-mi pai' rasampei hante ohea to meliu kalompe' -na: Yesus mpowai' -ta poncarumakaa to meliu kalompe' -na, apa' ngkai petauntongoi' -na, ma'ala-tamo mpomohui' Alata'ala.


Kini mitubag, `Usa ka gatus ka taro nga lana.` Ug siya miingon kaniya, `Ania, dawata ang kasabutan, dumali ka sa paglingkod ug isulat ang kalim-an ka taro.` 	 "Metompoi' tauna toei: `Tolu ncobu lite lana.' "Na'uli' topobago toei: `Oi sura popa'intaa-nu. Mohura-moko, uki' pesahui, hancobu lima atu lite-wadi!'


kay uban sa pagkamapiuton ug pagkadali, pagatumanon sa Ginoo ang iyang gihukom sa yuta." 	 Apa' rata mpai' tempo-na Pue' mpobotuhi kara-kara hawe'ea tauna hi dunia' hante kanoa' -noa' -na, naposipolea mpu'u-mi, uma-pi naderu' -deru' tempo-na."


Unya miingon si Jesus sa mga panon sa katawhan ug sa iyang mga tinun-an, 	 Ngkai ree, Yesus mpololitai ntodea pai' topetuku' -na, na'uli':


nga nanag-ingon, "Tagnai kami, Cristo! Kinsay nagsumbag kanimo?" 	 "Ee Magau' Topetolo'! Pe'uli' pe' ba hema to mpohopo' -koe!"


Si Jesus mitubag nga nag-ingon, "Ang sugo nga una sa tanan mao kini: `Patalinghugi, O Israel: Ang Ginoo nga atong Dios, ang Ginoo usa ra; 	 Na'uli' Yesus: "Toi-mi parenta to poko-na: `Pe'epei-koi to Israel! Pue' -ta Pue' Alata'ala hadua-na-wadi.


Ug siya miingon kanila, "Wala ba diay usab kamoy pagsabut? Wala ba ninyo palandunga nga bisan unsay magasulod sa tawo gikan sa gawas dili makapahugaw kaniya, 	 Na'uli' mpo'uli' -raka: "Ha uma wo'o-koiwo nipaha-e? Pongkoni' to mesua' hi rala nganga-ta ngkai mali-na, bela-hawo toe to mpakada'a-ta hi poncilo Alata'ala.


"Kamo nakadungog na niini nga gikasulti ngadto sa mga tawo sa karaan, nga nagaingon, `Ayaw pagbuno; ug bisan kinsa nga makabuno mahiagum sa hukom.` 	 "Ni'inca moto parenta to ra'uli' -raka ntu'a-ta owi to mpo'uli': `Neo' mepatehi, pai' hema to mepatehi kana rapohurai kara-kara-na pai' rahuku'.'


Apan gigunitan siya ni Jesus diha sa kamot ug iyang gibangon siya, ug siya mitindog. 	 Aga Yesus mpokamu pale-na mpotulungi-i memata. Memata mpu'u-imi-hawo ana' toei.


Ako mao ang buhing tinapay nga nanaug gikan sa langit; bisan kinsa nga mokaon niining maong tinapay, siya mabuhi sa dayon; ug ang tinapay nga akong igahatag alang sa kinabuhi sa kalibutan mao ang akong unod." 	 Aku' toi-mi pongkoni' to mana'u tumai ngkai suruga, pongkoni' to tuwu'. Tauna to ngkoni' pongkoni' toi tuwu' duu' kahae-hae-na. Pongkoni' to tuwu' tohe'i, batua-na woto-ku to kupewai' bona manusia' mporata katuwua'."


Ug kita sayud nga ang Anak sa Dios mianhi ug mihatag kanatog salabutan sa pag-ila kaniya nga mao ang matuod; ug kita anaa kaniya nga mao ang matuod, diha sa iyang Anak nga si Jesu-Cristo. Kini siya mao ang matuod nga Dios ug kinabuhi nga dayon. 	 To ta'inca-na: rata-imi Ana' Alata'ala hi dunia', pai' nanotohi-mi nono-ta, bona ta'inca-mi Alata'ala to makono. Hintuwu' -tamo hante Alata'ala to makono toei, apa' hintuwu' -tamo hante Yesus Kristus Ana' -na. Hi'a-mi Alata'ala to makono. Ngkai Hi'a-mi tarata katuwua' to lompe' duu' kahae-hae-na.


kay mamatay kamo kon magkinabuhi kamo uyon sa unod, apan mabuhi kamo kon pinaagi sa Espiritu inyong patyon ang mga binuhatan sa lawas. 	 Apa' ane tatuku' kahinaa nono-ta to dada'a, ka'omea-na mpai' mate-ta pai' -ta ragaa' ngkai Alata'ala. Tapi' ane tabahaka po'ingku-ta to dada'a hante baraka' Inoha' Tomoroli', mporata-ta katuwua' to lompe' dohe Alata'ala.


Busa miingon siya sa mga panon sa katawhan nga miadto aron sa pagpabautismo kaniya. "Kamong mga anak sa mga bitin! Kinsa bay nagpasidaan kaninyo sa pagkalagiw gikan sa kapungot nga umalabut? 	 Wori' tauna tumai mpopeniu' hi Yohanes. Na'uli' Yohanes mpo'uli' -raka: "He koi' to bengku' gau' -ni! Napa pai' tumai-koie? Ba ni'uli' -koina, ma'ala mpai' nipasalewa roe Pue' Ala to neo' mporumpa' -koi?


Ipangomusta ako kang Rufo, nga pinili diha sa Ginoo, ug ipangomusta ako sa iyang inahan, nga akoa usab. 	 Tabe-ku hi Rufus hante tina-na to kuponcawa tina-ku wo'o-kuwo. Rufus tohe'e to Kristen to rabila'.


Kay ang tanang mga nasud sa kalibutan nagapangita niining mga butanga, ug ang inyong Amahan nasayud nga kamo nagakinahanglan niini. 	 Hawe'ea tetu lau to ntora rapali' tauna to uma mpo'incai Alata'ala. Hiaa' Tuama-ni hi suruga mpo'inca kaparaluua-ni.


Ug ako gayud gani wala man masayud kaniya; mao lamang nga mianhi ako nga nagpangbautismo sa tubig aron ikapadayag siya ngadto sa Israel." 	 Lomo' -na wengi, ko'ia wo'o-kuwo ku'incai Kahi'a-nami Magau' Topetolo'. Hiaa' katumai-ku toi-e, bona mponiu' -ra to Israel hante ue pai' mpotudo' -raka kahema-na Magau' Topetolo' toe-e."


ug gikan ra gayud kaninyo adunay managpanindog nga mga tawo nga magasultig mga binalit-ad aron sa pagpamira sa mga tinun-an ngadto kanila. 	 Bangku' ngkai koi' moto mpai', ria to mpokeni tudui' to sala', bona topetuku' Yesus rahinai pai' rabagiu, duu' -na tono' hi hira' -ramo.


Kay walay kalainan sa Judio ug sa Gresyanhon; ang mao rang Ginoo, Ginoo sa tanan, ug siya nagahatag sa iyang mga bahandi ngadto sa tanan nga nagapangaliya kaniya. 	 Lolita toe bate mpobelahi hawe'ea tauna, apa' uma ria posisalaa-na to Yahudi ba tau ntani' -na. Hadua lau-wadi Pue' hi hawe'ea manusia', pai' bohe ahi' -na hi hawe'ea tauna to mekakae hi Hi'a.


apan ang babaye nga wala magpandong sa iyang ulo samtang nagaampo o nagahimo siyag profesiya, nagapakaulaw siya sa iyang ulo-- sama ra nga kiniskisan ang iyang ulo. 	 Aga ane hadua tobine mosampaya ba mpohowa' lolita Alata'ala hi pogamparaa, pai' uma-i mokaramuai, uma-hana lompe'. Apa' ntuku' ada, tobine toei mpokedi' tomane-na, to jadi' woo' -na. Tobine to uma mokaramuai toei, hibalia kame'eai' -na hante tobine to rakoku lau-mi wuluwoo' -na.


Karon buot kong ipahinumdom kaninyo, bisan tuod sa makausa ug sa dayon nasayran na ninyo ang tanan, nga ang Ginoo nga nagluwas sa usa ka katawhan gikan sa yuta sa Egipto, siya sa kapulihay milaglag diha kanila niadtong wala managpanoo. 	 Jadi' ompi' -ompi', kakoo-kono-na ni'inca moto hawe'ea toi-e. Aga nau' wae, doko' kupopokiwoii-koi beiwa pehuku' -na Pue' Ala hi tauna to dada'a gau' -ra. Owi Pue' mpobahaka ntodea to Yahudi ngkai tana' Mesir. Tapi' ngkabokoa' -na ria-ra to uma mpopangala' -i. Jadi' napatehi-ra hantongo' hi papada to wao'.


Ug sa wala pa ang fiesta sa Pasko, si Jesus nahibalo nga nahiabut na ang takna sa iyang pagbiya niining kalibutana ug pag-adto sa Amahan. Ug sanglit nahigugma man siya sa mga iya nga ania sa kalibutan, sila iyang gihigugma hangtud sa katapusan. 	 Neo' rata-mi eo bohe Paskah. Na'inca Yesus, neo' rata-mi tempo-na mpalahii dunia' pai' hilou nculii' hi Tuama-na. Nape'ahi' -ra to jadi' bagia-na hi dunia' toi, pai' bate napoka'ahi' -ra duu' hi ka'omea-na.


ug iyang gidala siya ngadto kang Jesus. Ug si Jesus misud-ong kaniya ug miingon, "Ikaw diay si Simon, ang anak ni Juan? Pagatawgon ikaw nga Cefas" (nga sa ato pa, Pedro). 	 Pai' napo'ema' -imi hilou hi Yesus. Yesus mponaa Simon, pai' na'uli' -ki: "Iko Simon ana' -na Yohanes. Aga ntepu'u tempo toi, rahanga' Kefas-moko." (Hanga' "Kefas" hi rala basa-ra to Yahudi, hibalia hante hanga' "Petrus" hi rala basa Yunani. Batua-na: watu.)


Ug samtang diha siya uban kanila, siya misugo kanila sa dili pagbiya sa Jerusalem, kondili sa pagpaabut sa gisaad sa Amahan, nga, matud pa niya, "inyong nadungog gikan kanako, 	 Rala-na hangkani, bula-na morumpu dohe-ra, nawai' -ra hawa' toi. Na'uli' -raka: "Neo' ulu nipalahii ngata Yerusalem. Popea ulu hi rei duu' -na Tuama-ku mpowai' -koi to najanci-mi, to ku'uli' -mikokoi mperi'ulu.


Ug silang tanan nangutana kaniya, "Ikaw ba diay ang Anak sa Dios?" Siya mitubag kanila, "Mao ako, sumala sa giingon ninyo." 	 Ra'uli' wo'o-mi topohura toera: "Ane wae-di, Ana' Alata'ala mpu'u-ko?" Na'uli' Yesus: "Wae mpu'u-di, hewa to ni'uli' tetu-e."


Dalaygon ang Dios ug Amahan sa atong Ginoong Jesu-Cristo, ang Amahan sa mga kalooy ug Dios sa tanang kalipay, 	 Mai-tamo mpo'une' Alata'ala Tuama-na Pue' -ta Yesus Kristus! Apa' Hi'a-mi Tuama-ta to bohe ahi' -na, Hi'a-mi Alata'ala to mporohoi oa' nono-ta.


nga mao kita nga iyang gitawag, dili gikan sa mga Judio lamang kondili gikan sa mga Gentil usab? 	 Kita' toi-mi to nakio' mporata rasi' toe, uma muntu' ngkai olo' to Yahudi-wadi, tapi' ngkai olo' -ra to bela-ra to Yahudi wo'o.


Busa hinumdomi diin ka gikan mahulog, paghinulsol ug buhata ang mga buhat nga imong gihimo kaniadto. Kay kon dili man, anhaon ko ikaw ug kuhaon ko ang imong kandiliro gikan sa iyang dapit, gawas kon magahinulsol ka. 	 Toe pai' ku'uli' -kokoi: penonoi-e', monala rahi-mi kanawu' -ni. Medea-mokoi! Babehi-mi hewa to nibabehi lomo' -na. Apa' ane uma, katilou-ku mpai' mpohirua' -kokoi, kulali witi' lampu-ni ngkai pokorea-na.


Mga igsoon, buot ko nga inyong masayran nga sa makadaghan gilaraw ko ang pag-anha diha kaninyo (apan hangtud karon gibabagan ako), aron makaani unta akog bunga diha kaninyo, maingon man diha sa ubang mga Gentil. 	 Ompi' -ompi', bona ni'inca: wori' ngkani-ama moliwo tilou mpencuai' -koi, aga ria oa' to mpolawa' -a. Patuju-ku mpencuai' -koi toe, bona ria mpai' wua' bago-ku hi ngata-ni, hewa ria wo'o wua' bago-ku hi olo' tauna to bela-ra to Yahudi hi ngata-ngata ntani' -na.


Apan kanila mitubag si Jesus nga nag-ingon, "Nangasayop kamo kay wala kamo makasabut sa kasulatan o sa gahum sa Dios. 	 Na'uli' Yesus: "Sala' rahi pekiri-ni tetu, apa' uma nipaha ihi' Buku Tomoroli', uma wo'o ni'incai baraka' -na Alata'ala.


Ngani, bisan pa niini, ang ilang pagpamatuod wala magkatukma. 	 Hiaa' posabi' -ra toe, uma wo'o-wadi hibalia.


Ngani, kon buot pa ako magpasigarbo, ako dili maisip nga boang sanglit magasulti man ako sa tinuod. Apan nagalikay ako niini aron walay bisan kinsa nga magaisip kanako nga labaw pa kay sa akong pagkamao sibo sa iyang makita kanako o sa iyang madungog gikan kanako. 	 Kakoo-kono-na, ane doko' ku'une' woto-ku, uma-a boa', apa' ria mpu'u to natao ku'une' -ki woto-kue. Aga kupengkatarii, uma-pi kututura pangila-ku, bona neo' mpai' ria to mpo'une' -a kampo'epe-ra tutura-ku toi. Ane ria to doko' mpo'une' -a, agina ranaa hi gau' -ku pai' ra'epe lolita-ku.


Ang nagabantay ug adlaw, nagabantay niini sa pagpasidungog sa Ginoo. Ug siya usab nga nagakaon, nagakaon sa pagpasidungog sa Ginoo, sanglit nagapasalamat man siya sa Dios; ug siya nga wala magkaon, wala magkaon sa pagpasidungog sa Ginoo ug nagapasalamat sa Dios. 	 Tauna to mpomeliu eo ha'eo, nababehi toe bona mpobila' Pue'. Tauna to ngkoni' ka'apa-apa-na, nakoni' bona mpobila' Pue', apa' na'uli' moto tarima kasi-na hi Alata'ala. Wae wo'o tauna to ngkoni' muntu' to rapakatantu. Tauna toera mpotuku' palia-ra bona mpobila' Pue', pai' -ra mpo'uli' tarima kasi wo'o-rawo.


Ug sila miingon kaniya, "Unsa may iyang gibuhat kanimo? Giunsa man niya pagpabuka ang imong mga mata?" 	 Ngkai ree, rapekune' tena-i: "Napa to nababehi-koko? Beiwa-i mpaka'uri' -ko?"


Ug si Pablo mipahawa kanila. 	 Oti toe, malai-imi Paulus ngkai porumpua-ra.


Ug sa ilang pagkadungog niining mga pulonga, dihay pipila sa mga tawo nga nanag-ingon, "Sa pagkatinuod kini siya mao ang profeta." 	 Wori' tauna mpo'epe lolita Yesus toe, pai' ria-ra hantongo' to mpo'uli': "Bate Hi'a-mile nabi to najanci Alata'ala owi-e."


Ang mosalig sa Anak may kinabuhi nga dayon; apan ang dili mosugot sa Anak dili makatilawg kinabuhi, hinonoa ang kapungot sa Dios magapabilin diha kaniya. 	 Tauna to mepangala' hi Ana' -na toei, mporata-ramo katuwua' to lompe' duu' kahae-hae-na. Tauna to uma mengkoru hi Ana' -na toei, uma-ra mporata katuwua'. Mporata roe Alata'ala lau-rada duu' kahae-hae-na.


Ug siya gibiaybiay sa mga nanagpangagi nga nanagyangoyango sa ilang mga ulo 	 Tauna to liu hi ree, ngkololi-ra mpopo'ore' -i,


Kinsa ba ang mopasakag sumbong batok sa mga pinili sa Dios? Ang Dios mao ang nagapamatarung. 	 Hema to daho' mpakilu-ta, to mpolia' napelihi-mi Alata'ala! Apa' Alata'ala moto-mi mpo'uli' uma-pi ria sala' -ta.


Ug si Agar mao ang Bukid sa Sinai sa Arabia; kini siya nahisibo sa Jerusalem nga mao karon, tungod kay siya naulipon man karon kauban sa iyang mga anak. 	 Tutura tohe'e ma'ala jadi' tudui' hi kita'. Tobine to rodua toera mpobatuai ronyala ohea jadi' monoa' hi poncilo Alata'ala. Hagar ma'ala rarapai' -ki tauna to doko' jadi' monoa' hi poncilo Alata'ala hi kampotuku' -ra Atura Musa. Apa' hawe'ea tauna to mpotuku' Atura Musa tuwu' hewa batua, apa' mengkoru-ra hi Atura Musa hewa batua mengkoru hi maradika-na. Jadi', Hagar toei ma'ala rarapai' -ki Bulu' Sinai hi tana' Arab. Pai' Hagar toei ma'ala rarapai' -ki ngata Yerusalem to hi dunia' toi. Apa' pue' ngata Yerusalem tuwu' hewa batua, napobatua Atura Musa.


Ang pag-abut sa masupilon pinaagi sa paglihok ni Satanas pagaubanan sa tanang kagahum ug bakak nga mga ilhanan ug katingalahan, 	 Ane tauna to dada'a toei, mehupa' -i mpai' hante baraka' bohe ngkai Magau' Anudaa', pai' -i mpobabehi wori' nyala tanda mekoncehi to mebagiu.


Bangon kamo ug manglakaw kita; tan-awa, ang akong magbubudhi ania na sa duol." 	 Memata-mokoi! Hilo, etu-imi tumai to mpobalu' -a. Kita-mi lou."


"Nan, patalinghugi ninyo ang sambingay mahitungod sa magpupugas. 	 "Pe'epei, ku'uli' -kokoi napa batua-na lolita rapa' topohawu' toe we'i.


Maingon man anaa usab kanimo ang pipila nga nanagsunod sa tuloohan sa mga Nicolaita. 	 Wae wo'o, ria-koi hantongo' to ngkakamu tudui' -ra topetuku' Nikolaus.


apan si Cristo ingon nga Anak matinumanon sa pagdumala sa balay sa Dios. Ug kita mao ang iyang balay kon batonan ta nga malig-on ang atong pagsalig ug garbo sa atong paglaum. 	 Hiaa' Kristus, bela-i muntu' topobago-wadi, Ana' Alata'ala mpu'u-i-hana, to tida mpokamu bago-na jadi' Pangkeni to mpohawai' hawe'ea ihi' tomi Alata'ala. Ihi' tomi Alata'ala toe, kita' toi-mi lau ompi', asala tida oa' nono-ta mposarumaka Yesus-wadi, pai' neo' -ta morara'.


Ug didto sa Hades, sa nag-antus siya sa mga kasakit, giyahat niya ang iyang mga mata ug iyang nakita si Abraham didto sa halayo ug si Lazaro diha sa iyang sabakan. 	 Hi po'ohaa' tomate, ntora ntodohaka-i. Hampengoa' -na ngkai ree, nahilo-hawo molaa lia, oe-imi mai Abraham, hante Lazarus mohura hi ncori-na.


Ug sa pagkasawomsom na, siya mitambong sa kan-anan uban sa napulogduha ka mga tinun-an; 	 Kamobengi-na, Yesus hante ana'guru-na to hampulu' rodua mohura ngkoni'.


Ug ang labawng sacerdote nangutana kaniya, "Tinuod ba kini?" 	 Mepekune' Imam Bohe hi Stefanus, na'uli': "Makono mpu'u hewa to ra'uli' bali' -nu toera-e?"


Magaingon unta hinoon kamo, "Kon itugot sa Ginoo, kami mabuhi ug among pagabuhaton kini o kana." 	 Kakoo-kono-na kana hewa toe-di-hawo-le lolita-nie: "Ane napokono Pue', tuwu' -kai pai' ma'ala kibabehi nu'anu pai' nu'anu."


sa nasayran ninyo nga gikan sa Ginoo kamo magadawat sa panulondon ingon nga maoy inyong ganti; kay sa ingon kamo nagaalagad sa Ginoong Cristo. 	 Penonoi-koi: Pue' moto mpai' to mpowai' -koi hiwili-na, hewa to najanci hi hawe'ea tauna to napo'ana'. Kristus, Hi'a-mi Maradika-ni, pai' koi' -mi batua-na.


Ipangomusta ako kang Andronico ug kang Junia, ang akong mga paryenti ug mga nakauban kong binilanggo; kini sila mga inila sa mga apostoles, ug sila una pa kanako nga nangakabig ngadto kang Cristo. 	 Parata wo'o tabe-ku hi Andronikus pai' Yunias. Hira' toe ompi' hingka to Yahudi-ku, pai' ria wo'o-ramo ratarungku' hangkaa-ngkania hante aku'. Hawe'ea suro Pue' Yesus mpobila' -ra. Mahae-ramo mepangala' hi Pue' Yesus. Kako'ia-ku mpangala' Pue' Yesus, mpolia' mepangala' -ramo-rana.


Apan pasidan-an ko kamo kon kinsay angay ninyong kahadlokan: kahadloki ninyo siya nga, tapus siya makapatay, may gahum sa pagtambog ngadto sa infierno, oo, ingnon ko kamo, siya ang kahadloki ninyo! 	 Sampale-di to kana nipoka'eka', Alata'ala. Apa' mokuasa-i mpatehi-koi, pai' mokuasa wo'o-i mpotadi-koi hi rala naraka. Mpu'u ku'uli' -kokoi, Hi'a-mi to kana nipoka'eka'.


Apan ang uban kanila nanag-ingon, "Kini siya nagapagula sa mga yawa pinaagi kang Beelzebu, ang punoan sa mga yawa." 	 Aga ria wo'o-ra to mpo'uli': "Kuasa-na tetu-le ngkai Beelzebul, magau' hawe'ea seta. Toe-hawo pai' ria baraka' -na mpopalai seta-e."


Ug ang escriba miingon kaniya, "Husto kana, Magtutudlo; tinuod ang imong giingon nga ang Dios usa ra, ug nga wala nay lain gawas kaniya; 	 Na'uli' -mi guru agama toei hi Yesus: "Makono mpu'u-di Guru! Makono lia to nu'uli' tetu-e. Pue' Ala bate hadua-na-wadi, uma ria ntani' -na.


Ug ayaw ninyo pangitaa ang inyong pagakan-on ug pagaimnon, ug ayaw na kamo pagkabalaka sa hunahuna. 	 Jadi' neo' -koi sese' rahi mpenonoi napa to nikoni' ba napa to ni'inu. Neo' -koi me'eka'.


Pagpahiuli kamo sa tarung nga panimuot, ug ayaw na kamo pagpakasala. Kay ang uban kaninyo walay kahibalo mahitungod sa Dios. Ginaingon ko kini aron mobati kamo sa kaulaw. 	 Toe pai' ku'uli' -kokoi: Pakanoto-mi nono-ni hewa to kasipato' -na, bahakai-mi mpobabehi jeko'. Apa' ria-pidi-koi to ko'ia monoto nono-ni mpo'inca Alata'ala. Lolita-ku tohe'i-e, ku'uli' bona me'ea' -koi.


Ug kaniya motubag ang mga matarung nga manag-ingon, `Ginoo, kanus-a ba kami makakita kanimo nga gigutom ug amo ikawng gipakaon, o giuhaw ug amo ikawng gipainom? 	 "Metompoi' -ra to hi mali ka'ana-ku, ra'uli': `Pue', nto'uma-ko kihilo mo'oro' pai' kiwai' -ko koni', ba ngkamara pai' kiwai' -ko ue?


Kay diha sa maong paglaum nangaluwas kita. Apan ang paglaum nga makita dili paglaum. Kay kinsa bay nagalaum alang sa butang nga iyang makita? 	 Tempo toi, mpolia' tebahaka-tamo ngkai huku' jeko' -ta, pai' ncarumaka-ta hi Alata'ala, tasarumaka kanawai' -ta mpai' hawe'ea to najanci-taka. Hiaa' ane ta'uli' ncarumaka-ta, batua-na ko'ia taratai napa to tasarumaka toe. Apa' uma-hawo hema to mposarumaka anu to mpolia' narata-mi.


"Ug usa ka tawo didto nga ginganlan si Ananias, nga tawong masimbahon sumala sa kasugoan ug nga mahitungod kaniya may maayo ganing panghimatuod ang tanang mga Judio nga nagpuyo didto, 	 "Hi Damsyik toe, ria hadua tomane, Ananias hanga' -na. Ananias toei, tau monoa' -i, moroho petuku' -na hi Atura Musa. Hawe'ea to Yahudi to mo'oha' hi Damsyik mpobila' -i.


Ug kang Jesus ang mga tinun-an ni Juan miduol nga nanag-ingon, "Ngano ba nga kami ug ang mga Fariseo magapuasa man, apan ang imong mga tinun-an wala man magpuasa?" 	 Ngkai ree, rata-ra ba hangkuja dua topetuku' Yohanes Topeniu' hi Yesus. Mepekune' -ra, ra'uli': "Napa pai' topetuku' -nu, uma-ra mopuasa' -e? Hiaa' ane kai' -kaina hante to Parisi, biasa mopuasa' -ka-kaina ntuku' ada-kai."


Ug samtang nagkatapok ang mga Fariseo, kanila si Jesus may gipangutana, 	 Bula-ra to Parisi ria-pidi morumpu hi retu, Yesus mpekune' -ra:


`Kining mga tawhana nagapasidungog kanako pinaagi sa ilang mga ngabil, apan halayo kanako ang ilang kasing-kasing; 	 Na'uli' Alata'ala: `Tauna tohe'era mpobila' -a hi wiwi-ra-wadi, nono-ra molaa ngkai Aku'.


ug gikan dinhi ngadto sa Filipos, nga mao ang labawng siyudad sa kayutaan sa Macedonia, ug usa ka kolonya nga Romanhon. Ug dinhi niining siyudara kami nagpabilin sulod sa pipila ka adlaw; 	 Ngkai ree, mehompo-makai ngkai kapal, pai' -kai mako' hilou hi ngata Filipi. Filipi toe, ngata hi bagia Makedonia to lomo' -na. Wori' to Roma mo'oha' hi ngata toe. Hi ree-makai ba hangkuja mengi kahae-na.


apan sila dili mouswag sa unahan, kay ang ilang binoang madayag man unya sa tanan, sama sa binoang niadtong duha ka tawo kaniadto. 	 Yanes pai' Yambres toera, topobago-na Firaun to mpo'ewa nabi Musa hante pake' -ra. Aga uma-ra hompe mpo'ewa baraka' Pue' Ala to ria hi nabi Musa. Wae wo'o mpai' to jadi' hi guru to boa' tempo toi. Uma-ra mpai' hompe mpo'ewa tudui' to makono, apa' kawojoa-ra bate incana mpai' hi hawe'ea tauna.


Ug si Jesus miingon kanila, "Pun-a ninyog tubig ang mga tadyaw." Ug kini ilang gipanagpuno hangtud sa ngabil. 	 Na'uli' Yesus mpo'uli' -raka topobago toera: "Ihii' pontu'ua ue tetu lau hante ue." Ra'ihii' mpu'u-mi rapoponu'.


Ug si Jesus, sa pagkakita niya kaniya nga mitubag nga maalamon, miingon kaniya, "Ikaw dili halayo sa gingharian sa Dios." Ug sukad niadto wala nay nangahas pa sa paghimog mga pagpangutana kaniya. 	 Na'epe Yesus kamonoto tompoi' -na tauna toei. Toe pai' na'uli' -ki: "Neo' jadi' ntodea hi rala Kamagaua' Alata'ala mpu'u-moko!" Ngkai ree, uma-pi hema to daho' mpekune' ba napa-napa hi Yesus.


Ug sa pagpanggula nila sa siyudad, ilang hingsugatan ang usa ka tawo nga taga-Cirene, nga ginganlan si Simon; ug siya ilang gipugos sa pagpas-an sa krus ni Jesus. 	 Hi lengko ohea hirua' -ra hante hadua tauna to rahanga' Simon to Kirene. Tantara to Roma mpewuku Simon toe mpopaha'a kaju parika' -na Yesus.


ug kon mangutana ako kaninyo, kamo dili motubag. 	 Pai' ane Aku' mepekune' hi koi', bate uma-le nitompoi' -ae.


Ug kaniya dihay mitaho nga nag-ingon, "Ang imong inahan ug ang imong mga igsoong lalaki atua nanagtindog sa gawas buot makigsulti kanimo" 	 Hadua tauna mpo'uli' -ki Yesus: "Guru, oe-ra ria tina-nu pai' ompi' -nu hi mali-na, doko' mpohirua' -koko."


Kay kamong tanan makahimo sa paghimog profesiya nga magaulos, aron ang tanan matudloan ug ang tanan madasig; 	 Ane hewa toe-koi, ma'ala mpohowa' lolita Alata'ala omea-koi momesampei, bona hawe'ea-ni mporata tudui' pai' hawe'ea-ni te'apui nono-ni.


Ug sa pag-abut niya, siya miduol dayon kang Jesus ug miingon kaniya. "Magtutudlo!" Ug iyang gihagkan siya. 	 Jadi', karata-ra hi ree, kahilou-nami Yudas mpohirua' -ki Yesus, na'uli': "Guru!" pai' -i na'eki ntuku' ada-ra to Yahudi.


Ug gisugilon niya kining usa ka sambingay, nga nag-ingon, "Dihay usa ka tawo nga may kahoyng igira nga gitanum niya sa iyang parrasan; ug siya miadto sa pagpangitag bunga niini, ug wala siyay nakaplagan. 	 Oti toe, Yesus mpo'uli' -raka lolita rapa' toi. Na'uli': "Ria hadua tauna to mpohu'a kaju ara hi pampa-na. Hangkani hilou-imi mpongoa' -ngoa' ba ria wua' -na. Ntaa' uma-di ria hamehaa' -e.


ug sa ilang pagkakita sa grasya nga nahatag kanako, si Santiago ug si Cefas ug si Juan, ang mga gipanag-ila ingon nga mga haligi, mitunol kanako ug kang Bernabe sa toong kamot sa pakig-ambitay, aron kami managpangadto sa mga Gentil ug sila ngadto sa mga may sirkunsisyon; 	 Jadi', Yakobus, Petrus pai' Yohanes toera-e, to lence-na mpototu'ai hawe'ea to Kristen hi Yerusalem, hira' toe mpo'uli': "Makono mpu'u, Paulus nakio' mpu'u-imi Pue' Yesus jadi' suro-na." Toe pai' momekamu ngkapale-kai, kai' Barnabas hante hira' Yakobus, Petrus pai' Yohanes. Pomekamu ngkapale-kai toe jadi' tanda kahintuwu' -kai. Hibalia lolita kai: kahira' -nami to mpokarebai-ra to Yahudi, pai' kai' -kaiwo, to mpokarebai to bela-ra to Yahudi.


Kay samtang kami buhi, sa kanunay ginatahan kami ngadto sa kamatayon tungod kang Jesus, aron ang kinabuhi ni Jesus magadayag dinhi sa among mga lawas nga may kamatayon. 	 Batua-na: bula-kai tuwu' -pidi hi dunia' toi, ria oa' tauna to doko' mpopatehi-kai apa' mpotuku' Pue' Yesus. Toe majadi' bona monoto hi hawe'ea tauna katuwu' -na nculii' -mi Pue' Yesus, apa' rahilo baraka' -na hi rala woto-kai to lente toi.


Ug sila gipandungan nilag mga kamot ug nakadawat sila sa Espiritu Santo. 	 Yohanes pai' Petrus mosampaya pai' -ra mpojama to Samaria toera. Jadi', mporata mpu'u-ramo Inoha' Tomoroli'.


"Usab, ang gingharian sa langit sama sa usa ka magpapatigayon nga nangitag mga hamiling mutya; 	 "Wae wo'o, ane kita' jadi' ntodea-na Alata'ala hi rala Kamagaua' -na, kajadi' -na hewa lolita rapa' toi: Ria hadua padaga to mpali' hanyala watu to rahanga' mutiara.


Ug ang mapintas nga mananap gihatagan ug baba nga nagapanglitok sa mga pulong sa pagpangandak ug pagbugalbugal, ug siya gitugotan sa pagpatuman sa iyang pagbulot-an sulod sa kap-atan ug duha ka bulan. 	 Alata'ala mpelele' binata to dada'a toei mpohowa' lolita-lolita to mpopeliu, to natao hi Alata'ala-wadi. Rapelele' wo'o-i moparenta pai' mpobabehi konoa-na rala-na opo' mpulu' romula kahae-na.


Ug unya ang mga hari sa yuta ug ang mga kadagkuan ug ang mga heneral ug ang mga dato ug ang mga kusgan, ug ang matag-usa, ulipon ug tawong gawas, mitago sa mga langub ug sa mga pangpang sa kabukiran, 	 Nto'u toe, magau' -magau' hi dunia', maradika, tadulako, topo'ua', tauna to mokuasa pai' hawe'ea tau ntani' -na wo'o, rata-rata hi batua ba tau biasa, mengkawuni omea-ramo hi rala horoa watu ba hi heka' -heka' tana' to moganga',


Ug siya misinggit nga nag-ingon, `Amahan kong Abraham, kaloy-i intawon ako, ug sugoa si Lazaro sa pagtuslob sa tumoy sa iyang tudlo diha sa tubig aron ipabugnaw sa akong dila; kay ania ako sa kasakit dinhi niining nagadilaab nga kalayo.` 	 Pekio' -nami topo'ua' toei, na'uli': `Mama Abraham! Poka'ahi' -a-kuwo! Hubui-i Lazarus mpotubu' karawe-na hi rala ue pai' tumai natudohi-ka-kuwo jila' -ku. Pepa rahi-mi ku'epe rala apu tohe'i!'


Busa pagtukaw kamo, kay wala ninyo hibaloi ang adlaw o ang takna. 	 Napohudu Yesus lolita rapa' -na toe hewa toi: "Toe pai' kana mo'inga' -inga' -koi, apa' uma ni'incai nto'uma-a rata.


Ug tan-awa, mitungha kanila si Moises ug si Elias nga nagpakigsulti kaniya. 	 Muu-mule' rahilo-rawo ana'guru-nae, ria wo'o rodua nabi to owi mpololitai Yesus. Nabi to rodua toera, Musa pai' Elia.


Ug sa pag-abut ni Silas ug ni Timoteo gikan sa Macedonia, si Pablo nalingaw sa pagmantala, sa pagpanghimatuod ngadto sa mga Judio nga ang Cristo mao si Jesus. 	 Jadi', karata-ra Silas pai' Timotius ngkai propinsi Makedonia, Paulus uma-pi mobago mpobabehi kemah. Napake' hawe'ea tempo-na mpokeni Kareba Lompe' hi to Yahudi, na'uli' -raka Kayesus-na Magau' Topetolo' to najanci Alata'ala.


Ug misunod ang laing manolunda, ang ikaduha, nga nag-ingon, "Nagun-ob, nagun-ob na ang bantugang Babilonia, ang babaye nga mao ang nagpainom sa tanang kanasuran sa bino sa iyang mahugawng kaulag." 	 Ngkai ree, ria mala'eka karodua-na mpotuku' mala'eka to lomo' -na, na'uli': "Mokero! Mokero-mi ngata Babel to bohe lia! To Babel toera mpobawai manusia' humalili' dunia' mpo'inu ininu to melanguhi. Batua-na, to Babel mpobawai tau ntani' -na mpotuku' gau' -ra to uma tumotoa."


dili nga adunay laing Maayong Balita, kondili nga adunay nanagpagubot kaninyo ug buot magatuis sa Maayong Balita mahitungod kang Cristo. 	 Kakoo-kono-na, uma ria ohea ntani' -na mporata kalompea' ngkai Alata'ala, muntu' Kareba Lompe' to kiparata-mikokoi toe-wadi. Tapi' ria-ra hi retu to mpaka'ingu' -koi hante tudui' -ra to boa'. Patuju-ra doko' mpohala'weo Kareba Lompe' Kristus-ra.


ug sa ibabaw niini diha ang mga kirubin sa himaya, nga nanaglandong sa Dapit nga pasig-ulian. Mahitungod niining mga butanga, dili kita karon makahisgot sa tinagsa sa tanang kahimoan niini. 	 Hi lou' peti' toe, ria romeha' lence mala'eka, to rahanga' kerub. Pani' kerub toera mobini' mpokamoui lou' peti', apa' hi lolo lou' toe mehupa' pehini-na Alata'ala. Lou' peti' toe rahanga' lou' pohompo' jeko'. Aga hawe'ea toe uma-pi ulu talolita ntarurua' hi rehe'i.


Ug unya iyang gipaadto ang lain pa, ug kini ilang gipatay; ug maingon man ang daghan pa, nga ang uban kanila ilang gibunalan ug ang uban ilang gipatay. 	 Ngkai ree, nahubui tena hadua batua-na. Rata ria, rapatehi lau-imi. Bate hewa toe-mi kehi-ra hi butu dua batua to napahawa': ria to raweba', ria to rapatehi.


Una sa tanan kinahanglan inyong mahibaloan kini, nga sa ulahing mga adlaw may mga mayubiton nga managpanungha nga managyubit, nga magapahiuyon sa ilang kaugalingong pangibog 	 Aga to meliu lia ngkai hawe'ea, kana nikiwoi tohe'i: hi eo-eo to tumai mpai', mehupa' tauna to nakuasai konoa nono-ra to dada'a. Tauna toera mpopo'ore' -koi,


Si Jesus mitubag kaniya, "Pananglitan maoy akong pagbuot nga magapabilin siya hangtud sa akong pag-anhi, unsa may imong labut? Sumunod ka lang kanako!" 	 Na'uli' Yesus: "Ane konoa-ku tuwu' ncuu-i duu' -ku rata nculii' mpai', uma mingki' nu'inca iko! Wule' tuku' -ama-hana."


Oo, ug ako magapadayon sa pagkalipay. Kay ako nasayud nga pinaagi sa inyong mga pag-ampo ug sa panabang sa Espiritu ni Jesu-Cristo, kini mosangpot ra alang sa akong kagawasan, 	 apa' nau' ba napa mpai' to jadi' hi aku', ku'inca hante posampaya-ni ompi', pai' hante petulungi Inoha' Tomoroli' to ngkai Yesus Kristus, bate mporata-a mpai' to lompe'.


ug misulod siya sa balay ni Zacarias ug nangomusta kang Elisabet. 	 Karata-na hi tomi Zakharia, pesua' -nami pai' -i mpotabe Elisabet.


Ug nanggula sila ug nanalagan gikan sa lubong; kay nangurog sila, giabut ug kahibulong; ug wala silay gikasulti kang bisan kinsa, kay nangalisang man sila. 	 Pehupa' -ra tobine toera ngkai rala daeo', pokeno-rami metibo', apa' wulunga pai' moridi' -ramo. Uma-ra ulu mpololitai hema-hema, apa' ngkai kame'eka' -ra.


Tungod sa pagtoo si Jose, sa hapit na siya mamatay, mihisgot mahitungod sa pagpanggula sa mga Israelinhon sa kaulahiay, ug mibilin ug mga tugon mahitungod sa iyang mga bukog. 	 Ngkai pepangala' -na Yusuf, nto'u neo' modupe' -mi inoha' -na, nalowa ami' palai-ra mpai' muli Israel ngkai tana' Mesir. Pai' -i mo'iwili na'uli': "Ane malai-pokoi mpai' ngkai Mesir, wuku-ku kana nikeni."


Ug kini ilang pagabuhaton tungod kay wala man sila makaila sa Amahan, ni kanako. 	 Hawe'ea toe rababehi hi koi', apa' uma ra'incai Tuama-ku, pai' Aku' wo'o, uma-a ra'incai.


Ug ang kaluhaag-upat ka mga anciano nga nanaglingkod sa ilang mga trono sa atubangan sa Dios, nanghapa sila, ug ang Dios ilang gisimba 	 Ane totu'a to rompulu' opo' toera to mohura hi pohuraa-ra hi nyanyoa Alata'ala-e, motumpa-ramo mponyompa-i,


Ug namalandong siya sa iyang kaugalingon nga nag-ingon, `Unsa may akong buhaton, kay wala man akoy katipigan sa akong mga abut?` 	 Na'uli' -mi hi rala nono-na: `Napa-le' to kubabehi-e? Uma-pi liu poropo' -ku kupontimamahii wua' polia' -ku.


Ug sa kalit may miabut nga dahunog gikan sa langit ingon sa huros sa makusog nga hangin, ug kini mipuno sa tibuok balay diin didto sila nanaglingkod. 	 Muu-mule' ra'epe to moni ngkai langi', hewa pewui ngolu' to bohe. Moni tohe'e ka'epea hobo' hi rala tomi porumpua-ra.


Busa, pagsugo ngadto sa Jope sa pagkuha kang Simon nga ginganlan ug Pedro; siya anaa mag-abut sa balay ni Simon nga magpapanit diha sa ubay sa dagat.` 	 Wae-pi, hubui tauna hilou hi ngata Yope mpokio' tauna to rahanga' Simon Petrus. Po'ohaa' -na mohu' hi wiwi' tahi', hi tomi Simon topobago rewa kuliba.'


Magatugon ako kaninyo, tungod sa Ginoo, nga kining sulata kinahanglan basahon ngadto sa tanang kaigsoonan. 	 Hante kuasa to nawai' -ka Pue', kuperapi' bona sura toi nibasa hi nyanyoa hawe'ea ompi' hampepangalaa' to hi retu-ra.


Kay ang hukom walay kulokalooy alang sa tawo nga wala magpakitag kalooy; ngani ang kalooy magadaug batok sa hukom. 	 Apa' tauna to uma ria ahi' -na hi doo-na, Pue' mpai' mpohuku' -i hante uma ria ahi' -na. Aga hi tauna to ma'ahi' hi doo-na, Pue' wo'o mpai' mpopohiloi-i ahi' -na hi eo pehukua'.


kay maingon nga niadtong mga adlawa sa wala pa ang lunop sila nanagpangaon ug nanag-inum, nanagpangasawa ug nanagpamana hangtud sa adlaw sa pagsulod ni Noe sa arka, 	 Hi tempo nabi Nuh owi, kako'ia-na rata ue mowo', manusia' lempe' moto, uma ra'incai napa to neo' mporumpa' -ra. Ntora ngkoni' pai' nginu-ra-wadi, rapoponcamoko pai' mepoponcamoko moto-ra, kawae-kawae-na duu' -na nabi Nuh mesua' hi rala sakaya bohe.


Ug mangabut ang mga tawo gikan sa sidlakan ug sa kasadpan, ug gikan sa amihaan ug sa habagatan, ug manglingkod sila tambong sa kan-anan diha sa gingharian sa Dios. 	 Wori' wo'o mpai' tauna to bela-ra to Yahudi to jadi' ntodea Alata'ala hi rala Kamagaua' -na. Tumai-ra ngkai tono' mata'eo pai' ngkai kasoloa pai' ngkai humalili' dunia', mohura goe' -goe' omea-ra mpai' mpokaralai posusaa' hi rala Kamagaua' Alata'ala.


Ug naghuwad siyag tubig sa palanggana ug iyang gisugdan ang pagpanghugas sa mga tiil sa mga tinun-an ug sa pagpahid niini sa tualya nga iyang gibakus. 	 Oti toe, na'ala' ue natua hi batili, natepu'u-mi mpobohoi' witi' ana'guru-na, pai' naporihi hante abe' to hi hope' -na.


Apan gitawag sila ni Jesus ngadto kaniya ug miingon siya kanila, "Paduola kanako ang mga bata ug ayaw ninyo sila pagpugngi, kay ang gingharian sa Dios ila sa mga sama kanila. 	 Aga Yesus mpokio' ana' toera pai' na'uli' mpo'uli' -raka ana'guru-na: "Pelele' moto-ra ana' tetura tumai hi Aku', neo' -ra nitagi. Apa' tauna to hewa toe-ramo to jadi' ntodea-na Alata'ala hi rala Kamagaua' -na.


Ug tungod niining maong hinungdan, himoa ninyo ang tanang paningkamot aron nga sa inyong pagtoo ipuno ninyo ang maligdong nga batasan, ug sa maligdong nga batasan ipuno ang kahibalo, 	 Jadi', apa' lawi' wae-mi petulungi-na hi koi' -e ompi', huduwukui mpu'u-koi mpodonihii pepangala' -ni hante kehi to lompe'. Pai' kehi-ni to lompe' toe nidonihii wo'o hante kanotoa nono.


Bayri silang tanan sa angay nga pabayran, ang mga buhis ngadto sa maniningil ug buhis, ang alkabala ngadto sa maniningil ug alkabala, ang pagtahud ngadto kaniya nga talahuron, ang pasidungog ngadto kaniya nga takus pasidunggan. 	 Wai' hi hawe'ea tauna napa to toto-na rawai' -raka, ba paja' -i ba ongkoso' ntani' -na. Pengkorui tauna to toto-na rapengkorui. Bila' tauna to toto-na rabila'.


Ang igsoon nga anaa sa ubos nga kahimtang kinahanglan magakalipay nga mapasigarbohon tungod sa iyang paghituboy, 	 Ompi' hampepangalaa' -ku! Kita' to kabu, kana goe' -ta apa' nau' mpe'ahii' tuwu' -ta, napokalangko moto-ta Alata'ala.


Mga hinigugma, kita karon mga anak sa Dios; kon maunsa unya kita, kini wala pa ipakita, apan kita nasayud nga sa igapadayag na siya, kita mahisama kaniya, kay kita magasud-ong man unya kaniya sa iyang pagkamao. 	 Ompi' -ompi' to kupe'ahi'! Tempo toi, ana' Alata'ala-tamo. Ko'ia ta'incai mpu'u kabeiwa-na mpai' katuwu' -ta hi eo mpeno, apa' ko'ia-ta rapopo'incai. Aga to ta'inca-na: ane rata nculii' -i-damo mpai' Kristus-e, hewa Hi'a wo'o-tamo-tawo, apa' bate lence-na mpu'u-mi mpai' to tahilo.


Hinoon nasayud kita diin gikan kining tawhana; ug kon mahitungha na ang Cristo, walay bisan kinsa nga masayud diin siya gikan." 	 Aga uma-hawo masipato' Kahi'a-na Magau' Topetolo', apa' ta'inca kangkaiapa-na. Ane rata mpu'u mpai' Magau' Topetolo' to rajanci owi-e, uma mpai' hema to mpo'incai kangkaiapa-na."


Ug kanila si Jesus misulti pag-usab nga nag-ingon, "Ako mao ang kahayag alang sa kalibutan. Siya nga magasunod kanako dili gayud magalakaw sa kangitngit, hinonoa magabaton siya sa kahayag nga magahatag ug kinabuhi." 	 Oti toe, mololita wo'o-imi Yesus hi to Yahudi, na'uli': "Aku' toi-mi baja to mpobajahi nono manusia'. Tauna to mpotuku' -a, uma-ra momako' hi rala kabengia-na. Mporata-ra baja to mpowai' katuwua'."


Busa hinolsuli kining imong pagkadautan, ug pangamuyo sa Ginoo basin pa, kon ugaling mahimo man, pasayloon ka niining pagdahum sa imong kasingkasing. 	 Medea-moko ngkai jeko' -nu tetu-e, pai' merapi' hi Pue' bona na'ampungi patuju nono-nu to dada'a.


ug paninguhaa ninyo sa pagsusi kon unsa ang pagakahimut-an sa Ginoo. 	 Petonoi napa kehi to masipato' hi poncilo Pue'. Apa' ngkai kamobaja nono-ni toe mehupa' hawe'ea kehi to lompe', to monoa' pai' to monoto.


Kay kini mao ang hinungdan ngano nga ang Maayong Balita giwali hangtud ngadto sa mga patay, aron nga bisan tuod sila nahinukman na diha sa lawas ingon sa mga tawo, sila mabuhi sa espiritu ingon sa Dios. 	 Toe pai' Kareba Lompe' rapalele hi tauna to mate-ramo. Patuju-na bona nau' mate-ra hewa to biasa jadi' hi manusia', mporata moto-ra katuwua' kao' to lompe' ntuku' konoa Alata'ala.


Kay bisan kinsa nga magakaon ug magainom sa walay pagpakaila sa lawas sa Ginoo, nagakaon ug nagainom siya sa hukom sa silot alang sa iyang kaugalingon. 	 Apa' tauna to ngkoni' roti pai' nginu anggur toe hante kehi to uma natao, bate nahuku' -ra Alata'ala, apa' uma rasaile' woto-na Pue' to nabatuai ada toe.


Apan bisan tuod nagasulti kami sa ingon niini, ngani mahitungod kaninyo, mga hinigugma, kami may kasigurohan sa labaw pa ka maayong mga butang sa kaluwasan. 	 Aga koi' ompi' -ompi' to kipe'ahi', nau' wae-mi lolita-kai, kisarumaka uma-koi hewa tana' to natotowi Alata'ala toe we'i. Ki'inca karia-na wua' -ni to meliu kalompe' -na, tetu-mi pepangala' -ni pai' kehi-ni to natao hi tauna to mporata kalompea' ngkai Alata'ala.


Ug sa pagkasawomsom na, ang iyang mga tinun-an nanglugsong ngadto sa lanaw, 	 Ncimonou' tohe'e, mana'u-ramo ana'guru-na hilou hi rano mpopea-i.


Busa ang maong yuta ginganlan nga Yuta nga Dugoon hangtud karong mga adlawa. 	 Toe pai' tana' toe rahanga' Tana' Raa' duu' tempo toi.


kay mga buhi kami karon sanglit kamo nagabarug man nga malig-on diha sa Ginoo. 	 Jadi', morawa-mi nono-kai, apa' moroho pepangala' -ni hi Pue' Yesus.


Ug unya si Pedro sa pagbungat sa iyang baba miingon, "Sa pagkatinuod naila ko nga ang Dios wala diay ing pinalabi sa mga tawo, 	 Na'uli' Petrus: "Wae lau monoto mpu'u-mi ku'inca, Alata'ala uma mpelence tauna.


malipayon ang tawo nga sa Ginoo dili na pagaisipan sa iyang sala." 	 Marasi' mpu'u-ra, apa' Pue' Ala uma-pi mpotuntu' jeko' -ra."


Ug kami usab pagahimatud-an nga nanagbakak diay mahitungod sa Dios, kay kami nagapahayag man mahitungod sa Dios nga siya nagbanhaw kang Cristo, nga wala diay niya banhawa kon tinuod man nga ang mga nangamatay dili banhawon. 	 Melabi ngkai toe, monoa' -mi kamosabi' boa' -kai, apa' hi rala hanga' Alata'ala ki'uli' kanapotuwu' -na nculii' Kristus. Hiaa' ane makono mpu'u tauna to mate uma mpai' rapotuwu' nculii', batua-na, Alata'ala uma mpotuwu' nculii' -i Kristus.


"Ingnon ko kamo, mga higala ko, ayaw ninyo kalisangi sila nga mopatay sa lawas, ug tapus niana wala nay lain pa nga arang nila mahimo. 	 "Ompi' -ompi', pe'epei lompe' lolita-ku: neo' -koi mpoka'eka' manusia' to doko' mpopatehi-koi, apa' hudu ree-wadi pakulea' -ra.


Ug ang ubang mga binhi diha mahulog sa maayong yuta, ug kini namunga nga nagtubo ug milambo ug nagpaanig katloan ka pilo, ug kan-oman ka pilo, ug usa ka gatus ka pilo." 	 Ria wo'o hawua' to monawu' hi tana' to morudu'. Tuwu' lompe' hawua' toe kakaa-kamaa, alaa-na mowua'. Ria to nte tolu mpulu' ngkani ngkai hinawu' -na, ria to ono mpulu', ria wo'o to ha'atu ngkani ngkai hinawu' -na."


Ako usa nga nagahimog panghimatuod bahin sa akong kaugalingon, ug ang Amahan nga mao ang nagpadala kanako nagahimo usab ug panghimatuod bahin kanako." 	 Ria-mi rodua sabi' -ku: Aku' moto-mi hadua, pai' karodua-na Tuama-ku to mposuro-a."


Ug dihadiha nawad-an siya sa sanla ug nahimong mahinlo. 	 Hampinisi mata, moronto-mi haki' -na, mo'uri' -imi.


Ug sa iyang paghiabut sa dapit diin didto si Jesus, ug iyang nakita siya, si Maria mihapa sa iyang tiilan ug miingon kaniya, "Ginoo, kon dinhi pa ikaw dili unta mamatay ang akong igsoon." 	 Karata Maria hi pento'oa-na Yesus we'i, pai' kampohilo-na Yesus, powingkotu' -nami hi nyanyoa-na, pai' na'uli' -ki: "Pue', ane ke hi rehe'i-ko, ke uma-i mate ompi' -ku."


Moanha na ako sa dili madugay; kupti pag-ayo ang imong nabatonan, aron walay makaagaw sa imong purongpurong. 	 "Neo' rata-ama! Perohoi ngkakamu tudui' to ni'inca-mi, bona Alata'ala mpowai' -koi mpai' parasee ngkai pedagi-ni. Nee-neo' mpai' ria to mpahala'nawu' -koi alaa-na uma nitarima parasee tetu.


Apan si Pedro mitubag, "Tawo, ambut kon unsa kanang imong giingon." Ug dihadiha, samtang nagsulti pa siya, mitugaok ang manok. 	 Na'uli' Petrus: "Napa to nu'uli' tetu, uma-kuna ku'incai!" Bula-na Petrus mololita-pidi, turua' -mi manu',


Ang gianak sa unod, unod man; ug ang gianak sa Espiritu, espirutu man. 	 Manusia' tuwu' hi rala dunia' toi, apa' putu ngkai totu'a-na. Tapi' katuwua' kao' -na to bo'u narata ngkai Inoha' Tomoroli'.


Dili kita magpakighilawas ingon sa gibuhat sa uban kanila, nga tungod niana sulod sa usa ka adlaw nangamatay ang kaluhaan ug tulo ka libo kanila. 	 Neo' -ta mogau' sala' hante tobine doo ba hante toronaa, hewa ria-ra hantongo' to mpobabehi. Ngkai pogau' sala' -ra tohe'e, mate-ra rompulu' tolu ncobu rala-na ha'eo.


Diha kaniya ang tibuok nga tinukod nausa ug nagatubo ngadto sa pagka-templo nga balaan diha sa Ginoo; 	 Kita' to mosidai' hante Yesus hewa bola' pai' rewa ntani' -na to rapomeduncu hi lolo parawatu to moroho, bona mpowangu tomi to moroli' to natao napo'ohai' Pue' Ala.


apan ang babayeng balo nga mapatuyangon sa kaugalingon, patay na bisan samtang buhi pa siya. 	 Aga tobalu to mpali' kagoea' -ra-wadi, hewa to mate-mi kao' -ra nau' tuwu' -ra-pidi.


Ang rilihiyon nga putli ug dili bulingon sa atubangan sa Dios nga atong Amahan mao kini: ang pagduaw sa mga ilo ug mga babayeng balo sa ilang mga pagkaguol, ug ang pag-amping sa kaugalingon nga dili mahugawan sa kalibutan. 	 Ane po'ingku tauna to mo'agama mpu'u hante uma ria pebagiua-na ba kasalaia' -na hi poncilo Alata'ala to Tuama, hewa toi: mpewili' ana' ilu pai' tobalu to mpe'ahii' tuwu' -ra, pai' neo' mpotuku' gau' -ra to uma mpo'incai Alata'ala.


Mao lamang nga kinahanglan imong pagabantayan nga kining imong kagawasan dili mahimong kapangdolan sa mga mahuyang. 	 Aga pelompehi mpu'u ompi'. Nau' ma'ala moto-ta mpokoni' pongkoni' toe apa' monoto-mi nono-tae, aga neo' tabawai doo-ta to ko'ia moroho pepangala' -na mpokoni', alaa-na nakoni' pai' napojeko'.


Busa, bisan kinsa kaninyo nga dili mobiya sa tanan nga iyang ginahuptan, dili siya mahimo nga akong tinun-an. 	 Yesus mpokaliliu lolita-na, na'uli': "Wae wo'o koi', ane uma-koi mpobahaka hawe'ea to ria hi koi', uma-koi ma'ala jadi' topetuku' -ku.


Ug tan-awa, dihay duha ka mga buta nga nanagling-kod sa daplin sa dalan, nga sa pagkadungog nila nga si Jesus lumalabay didto, misinggit nga nanag-ingon, "Ginoo, Anak ni David, kaluy-i kami!" 	 Hi wiwi' ohea, ria rodua tauna to wero mohura. Kape'epe-ra towero toera Kayesus-na to liu, mekio' -ramo, ra'uli': "Pue', muli Magau' Daud! Poka'ahi' -ka-kaiwo!"


Ang iyang tingog kaniadto mitay-og sa yuta; apan karon ang iyang saad nagaingon, "Sa makausa pa usab pagatay-ogon ko dili lamang ang yuta ra kondili maingon man ang langit." 	 Nto'u Alata'ala mpololitai to Yahudi hi Bulu' Sinai, libu' -na mpolengo dunia'. Aga tempo toi, ria janci-na to mpo'uli': "Hangkani-pi mpai' kulengo dunia' duu' -na mokero. Pai' uma muntu' dunia' to kulengo, tapi' hante langi' wo'o."


Kay ako may pagbati sa diosnong pagpangabubho alang kaninyo, sanglit kamo ugod ako na man nga gikasaad nga maasawa sa iyang usa lamang ka bana, nga mao si Cristo, aron ikahatag ko kamo ingon nga birhin nga ulay. 	 Moroe-a tohe'i-e mpokaroe pangkeni tetura ria to doko' mpo'ago-koi ngkai aku'. Aga roe-ku tohe'i, roe to ntuku' konoa Alata'ala. Apa' aku' -mi to lomo' -na mpotudui' -koi mepangala' hi Kristus-e. Konoa-ku, bona tida-koi mepangala' hi Kristus. Koi' ma'ala rarapai' -ki toronaa to mokamae' hante hadua kabilasa. Kamae' -ni toe, Kristus.


Ang Anak sa Tawo mopahawa sumala sa nahisulat mahitungod kaniya, apan alaut kadtong tawhana nga mao ang magabudhi sa Anak sa Tawo! Maayo pa lang unta hinoon alang niadtong tawhana kon wala siya matawo." 	 Makono mpu'u, Aku' Ana' Manusia' bate mate hewa to ralowa hi rala Buku Tomoroli' -e. Aga mpe'ahii' tauna to mpobalu' -a tetui. Ke lompe' lau-pi ane uma-i na'ote tina-na."


Ug sa ikanapulog-lima ka tuig sa paghari ni Tiberio Cesar, sa diha nga si Poncio Pilato mao pay gobernador sa Judea, ug si Herodes maoy gobernador sa Galilea, ug si Felipe nga iyang igsoong lalaki maoy gobernador sa kayutaan sa Iturea ug sa Triconite, ug si Lisanias maoy gobernador sa Abilinia, 	 Hi kahampulu' lima mpae-na poparenta Kaisar Tiberius hi ngata Roma, Pontius Pilatus jadi' gubernur hi tana' Yudea pai' Herodes Antipas to moparenta hi Galilea. Filipus ompi' -na Herodes moparenta hi Iturea pai' hi Trakhonitis, pai' Lisanias moparenta hi Abilene.


Kay maayo ang tanang butang nga gibuhat sa Dios, ug walay ipasalikway kon ginadawat kini uban sa pagpasalamat; 	 Apa' hawe'ea to napajadi' Alata'ala, lompe' omea, uma ria to rapalii' ane tatarima hante pontarima kasi hi Alata'ala.


ug kon si Cristo wala banhawa, nan, kawang lamang ang among pagwali ug kawang lamang usab diay ang inyong pagtoo. 	 Pai' ane uma-i makono Kristus tuwu' nculii', uma ria kalaua-nakai mpopalele Kareba Lompe', uma wo'o ria tuju-na pepangala' -ni, apa' mepangala' -koi hi kareba to uma makono.


Kay kitang tanan kinahanglan magapangatubang sa hukmanan ni Cristo, aron ang matag-usa magadawat sumala sa nabuhat sa iyang lawas, maayo o dautan. 	 Apa' bate rata mpai' tempo-na, kita' omea kana mponyanyo Kristus bona nawile pobago-ta, pai' butu dua-ta mporata hiwili pobago-ta to tababehi bula-ta hi dunia' toi-pidi, ba lompe' ba dada'a-di.


Apan siya nga nagatutok ngadto sa hingpit nga kasugoan nga nagahatag sa kagawasan, ug nagapadayon siya sa pagtutok niini sanglit dili man siya tigpaminaw ra nga nagakalimot kondili tigbuhat nga nagabuhat, siya malipay diha sa iyang pagbuhat. 	 Toe pai' kana tapoinono lompe' hawa' Pue' pai' tida-ta mpotuku'. Apa' hawa' Pue', moroli' lia, pai' ria kabaraka' -na mpobahaka-ta ngkai jeko'. Jadi', neo' ta'epe mara-wadi, pai' kaliliu talipo'. Kana tatuku' hawa' -na toe. Apa' tauna to hewa toe-mi to nagane' Pue' hi hawe'ea to nababehi.


"Gikan sa kahoyng igira tun-i ninyo kining usa ka pananglitan: inigpanglumoy na gani sa iyang mga sanga ug manalingsing na, nan, inyong masayran nga nagakaduol na ang tingadlaw. 	 "Petonoi-koi napa to kutudui' -kokoi hante lolita rapa' kaju ara. Ane nihilo rau-na mela' pai' mohulu-i, ni'inca-mi kaneo' -na mara eo.


Ang nagakaon kinahanglan dili magtamay sa wala magkaon, ug ang wala magkaon kinahanglan dili maghukom sa nagakaon, kay kini siya gidawat man sa Dios. 	 Tauna to mpokoni' omea, neo' mporuge' doo to uma ngkoni' bau'. Pai' tauna to mopalii' ngkoni' bau', neo' wo'o-ra mposalai' doo to ngkoni' ka'apa-apa-na. Apa' Alata'ala mpotarima doo-ta toe jadi' ana' -na.


Kay ang ulipon nga gitawag diha sa Ginoo, siya tawong gawas nga iya sa Ginoo. Maingon man usab, ang tawong gawas nang daan sa panahon sa pagtawg kaniya, siya ulipon ni Cristo. 	 Ba tuwu' batua-ta ba tebahaka-tamo, hibalia-wadi hi poncilo Alata'ala. Apa' hadua batua to nakio' Alata'ala mepangala' hi Pue' Yesus, tebahaka-imi ngkai jeko' sabana posidaia' -na hante Pue'. Wae wo'o hadua maradika to nakio' Alata'ala mepangala' hi Pue' Yesus, batua Kristus wo'o-imi-hawo.


Apan siya nga nagadumot sa iyang igsoon anaa sa kangitngit ug nagalakaw diha sa kangitngit, ug wala siya mahibalo kon asa siya padulong, kay ang kangitngit nakapabuta man sa iyang mga mata. 	 Tauna to mpokahuku' ompi' -ra, bate hi rala kabengia-na oa' -ra-pidi. Momako' -ra hi rala kabengia-na, pai' uma ra'incai hiapa kahiloua-ra, apa' kabengia-na toe-mi to mpakawero-ra, alaa-na uma-ra pehilo.


Ug kasikbit niadtong dapita mao ang kayutaan nga iya sa punoan sa maong pulo, nga si Publio ang ngalan, nga midawat kanamo ug miamoma kanamo nga maabiabihon gayud sulod sa tulo ka adlaw. 	 Uma molaa ngkai ree, ria bonea. Bonea toe, bonea Publius, kapala' hi lewuto' toe. Hante kalompe' nono-na, nakio' -kai hilou hi tomi-na, pai' natorata-kai rala-na tolu eo.


Mahitungod niini daghan pa kamig igsusulti nga malisud ikapasabut kaninyo, sanglit nangahimo man kamo nga mahinay sa inyong pagpanabut. 	 Ompi' -ompi', kakoo-kono-na, wori' -pidile ke to kulolita-kokoie mpotompo'wiwi Yesus pai' Melkisedek toe, aga mokoro mponotohi-kokoi apa' hewa to mengkawongo-koi, uma nita'a tilinga-ni mpo'epe tudui'.


Nganong tan-awon mo man ang puling nga anaa sa mata sa imong igsoon, ug wala hinoon nimo tagda ang troso nga anaa sa kaugalingon mong mata? 	 "Napa pai' mponaa-ta gege' hi mata doo, hiaa' wince' kaju to hi mata-ta moto uma ta'incai karia-na!


Kaniya ang tanang mga profeta nanghimatuod nga ang tanang magatoo kaniya magadawat sa kapasayloan sa mga sala pinaagi sa iyang ngalan." 	 Hawe'ea nabi owi mpotompo'wiwi-i, ra'uli': hema-hema to mepangala' hi Yesus, jeko' -ra ra'ampungi sabana petolo' -na."


Ang ikaduhang himaraut milabay na; tan-awa, ang ikatulong himaraut moabut na. 	 Jadi', toe-mi we'i pesesa' karonyala-na. Timpaliu toe, pesesa' to hanyala-pi neo' rata-mi metuku'.


aron nga pinaagi sa usa ka tingog managkahiusa kamo sa paghimaya sa Dios ug Amahan sa atong Ginoong Jesu-Cristo. 	 bona hanono pai' halolita lau-damo-koi mpo'une' Alata'ala, Tuama ngkai Pue' -ta, Pue' Yesus Kristus.


Ug unya gisuginlan sila ni Jesus sa usa ka sambingay sa pagpa-hayag nga kinahanglan magaampo sila kanunay ug dili magkaluya. 	 Oti toe, Yesus mpo'uli' hanyala lolita rapa', mpotudui' ana'guru-na bona tida-ra mosampaya pai' neo' mere' nono-ra.


Unya ang mga tawo nangadto sa pagtan-aw sa nahitabo ug miabut sila kang Jesus. Ug ang tawo nga gigulaan sa mga yawa ilang nakita nga naglingkod sa tiilan ni Jesus, nagsinina na ug maayo nag pamuot; ug sila nangahadlok. 	 Toe pai' tumai-ramo pue' ngata doko' mpohilo napa to jadi'. Karata-ra hi Yesus, rahilo-rawo tauna to biasa-na napesuai' seta, mohura rodo-imi hi ncori Yesus. Moheai-i pai' monoto-mi nono-na. Me'eka' -ramo.


Ug siya nagpuasa sulod sa kap-atan ka adlaw ug kap-atan ka gabii, ug tapus niini gibati niya ang kagutom. 	 Opo' mpulu' eo opo' mpulu' bengi mopuasa' -i. Ngkai ree, mo'oro' -imi.


Ug tapus nila siya bugalbugali, ilang gihukasan siya sa kapa nga mapula, ug ilang gibalik pagsul-ob kaniya ang iyang kaugalingong mga sapot. Ug ilang gidala siya sa gawas aron ilansang sa krus. 	 Ka'oti-na rapopo'ore' hewa toe, raroncu-mi baju to mperelei-e we'i, pai' ra'uncoi' nculii' -imi pohea-na ami'. Oti toe, rakeni-imi hilou hi mali ngata bona raparika'.


Ug mitungas sila ngadto sa halapad nga yuta ug ilang gilibutan ang kampo sa mga balaan ug ang siyudad nga hinigugma; apan dihay kalayo nga mikunsad gikan sa langit ug milamoy kanila. 	 Mongkini' -ra-damo tumai, hobo' hi tana', mpotipuhi ngata to nape'ahi' Alata'ala pai' po'ohaa' topetuku' -na. Ntaa' hompo-di apu ngkai langi' mporopuhi-rae.


kay ang kasulatan nagaingon man, "Dili mo pagbusalan ang baba sa baka sa magagiuk kini sa trigo," ug, "Ang mamomoo takus sa pagdawat sa iyang suhol." 	 Apa' hi rala Buku Tomoroli' te'uki' hewa toi: "Japi to rapopobago mpotodu gandum, neo' ramumu' nguju-ra, pelele' moto-ra ngkuku' ngkalako'." Pai' te'uki' wo'o: "Topobago masipato' rawai' gaji' -ra."


Bisan kinsa nga magauna ug dili magpabilin diha sa tuloohan ni Cristo, siya wala makapanag-iya sa Dios; siya nga nagapabilin sa tuloohan ni Cristo, siya nakapanag-iya sa Amahan ug sa Anak. 	 Hawe'ea tauna to meleli' ngkai tudui' to makono, pai' uma-ra mpotuku' tudui' Kristus, tauna toera uma mosidai' hante Alata'ala. Tauna to tida mpotuku' tudui' Kristus, mosidai' -ramo hante Alata'ala to Tuama pai' hante Alata'ala to Ana'.


Ipangomusta ako kang Apeles nga nahiuyonan diha kang Cristo. Ipangomusta ako sa mga sakop sa banay ni Aristobulo. 	 Tabe-ku hi Apeles. Wori' kaparia to mporumpa' -i, aga tida oa' -i mpotuku' Kristus. Tabe-ku hi hira' to hi tomi Aristobulus.


Apan sa pagkakita niini ni Simon Pedro, siya mihapa sa tiilan ni Jesus ug miingon kaniya, "Pahawa kanako, Ginoo, kay ako usa ka tawong makasasala." 	 Kanahilo-na Simon Petrus kabaraka' -na Yesus toe, powingkotu' -nami hi nyanyoa-na, na'uli': "Neo' -apa numohui', Pue'! Apa' aku' toi tauna topojeko'."


Apan ikaw, sa magaampo ka, sumulod ka sa imong lawak ug takpi ang pultahan ug mag-ampo ka sa imong Amahan nga anaa sa tago; ug ang imong Amahan nga nagatan-aw sa tago magabalus kanimo. 	 Jadi', ane mosampaya-ta, mesua' hi rala tomi, unca wobo', pai' -ta lako' mosampaya-di hi Tuama-ta to uma kahiloa. Apa' nahilo moto-di kehi-ta to uma ra'incai doo, pai' nahiwili-taka mpai'.


sanglit nahimo man siyang labaw pa sa mga manolunda maingon nga ang ngalan nga nadawat niya labaw man usab ka halangdon pa kay sa ila. 	 Mporata-i huraa to meliu kalangko-na ngkai huraa hawe'ea mala'eka, apa' hanga' to natarima ngkai Alata'ala meliu katebila' -na ngkai hanga' to rawai' -raka mala'eka.


Ug tapus niini si Jesus misuroy sa Galilea; ug siya dili buot mosuroy sa Judea kay ang mga Judio naninguha man sa pagpatay kaniya. 	 Oti toe, Yesus modao' hi tana' Galilea. Uma-ipi dota hilou hi tana' Yudea, apa' topoparenta to Yahudi hi ria doko' mpopatehi-i.


ug kaniya nangamuyo siya sa hilabihan gayud nga nag-ingon, "Ang akong batang babaye himalatyon. Adtoa ug itapion ang imong mga kamot diha kaniya, aron mamaayo ug mabuhi siya." 	 mpopetulungi, na'uli': "Neo' mate lia-imi dei' -ku hi tomi. Lou-ta hi tomi-ku, nujama-ka-kuwo bona mo'uri' -i, bona neo' -i-hawo mate."


Kay ang atong pakigdumog dili batok sa mga binuhat nga unod ug dugo, kondili batok sa mga punoan, batok sa mga kagamhanan, batok sa mga labawng agalon niining mangitngit nga kalibutan karon, batok sa mga dautan nga espirituhanong panon diha sa mga dapit sa kalangitan. 	 Apa' hi panga'e-ta toi-e, uma-ta mpo'ewa manusia'. Mpo'ewa-ta to mokuasa pai' anu mobaraka' to uma kahiloa. Mpo'ewa-ta tadulako-tadulako kabengia to mokuasa hi wongko dunia'. Mpo'ewa-ta wori' nyala seta pai' anudaa' to mpokuasai raoa.


Nakasala ba ako sa akong pagpakaulaw sa akong kaugalingon aron kamo mahituboy, tungod kay giwali ko diha ang Maayong Balita sa Dios sa walay pagpagasto kaninyo? 	 Nto'u kampokeni-ku Kareba Lompe' hi koi' wengi, uma-koi kupomperapii' gaji' -ku nau' ba hangkedi'. Kupakadingki' tuwu' -ku, mobago-a hante pale-ku moto, bona koi' ompi' tehore ngkai jeko'. Ha kuposala' ompi', uma-a mperapi' gaji' -kue?


Ug minandoan sa Espiritu, siya misulod sa templo; ug sa diha nga ang batang Jesus nadala na sa iyang ginikanan ngadto sa sulod aron pagahimoan sumala sa nabatasan sa kasugoan, 	 Jadi', nto'u-na Yusuf pai' Maria mpokeni Yesus ana'lei-ra hi Tomi Alata'ala bona ratonu hi Alata'ala ntuku' Atura Musa, Inoha' Tomoroli' mpopakeni Simeon mesua' hi Tomi Alata'ala.


Ang tanan nga ginahuptan sa Amahan, kini ako; mao man gani nga giingon ko nga siya magakuha sa mga butang nga ania kanako ug iyang igasugilon kini kaninyo. 	 Hawe'ea to ria hi Tuama-ku, bagia-ku omea-mi. Toe pai' ku'uli': napa to natarima Inoha' Tomoroli' ngkai Aku', toe-mi to naparata-kokoi."


Miingon siya, "Magtutudlo, unsa man ang dakung sugo sa kasugoan?" 	 "Guru, ngkai hawe'ea parenta hi rala Atura Pue', parenta to'uma to meliu kabohe-na?"


Apan ako miingon kaniya, `Ginoo, nasayud na bitaw sila pag-ayo nga sa tanang sinagoga gipabilanggo ug gipabunalan ko kanhi ang mga nanagpanoo kanimo, 	 "Kutompoi' hewa toi: `Pue', ratarima moto mpai'. Apa' ra'inca moto-hana kehi-ku ri'ulu: beiwa-a mesua' hi rala tomi posampayaa, kuhoko' pai' kuweba' hawe'ea tauna to mepangala' hi Iko Pue'.


Ngano man? Tungod kay wala man sila mag-agpas niini pinaagi sa pagtoo, kondili ingon nga daw pinasikad kini sa mga binuhatan. Nahipangdol sila sa batongmakapangdol, 	 Uma raratai, apa' mpoperaha-ra po'ingku-ra mpotuku' Atura Pue', uma ngkai pepangala' -ra hi Alata'ala. Tewinci' -ra hi watu katewincia'-- batua-na: uma-ra dota mepangala' hi Magau' Topetolo'.


Sila may mga ikog nga morag tanga, ug may mga suyod; ug diha sa ilang mga ikog anaa ang gahum sa pagdagmal sa mga tawo sulod sa lima ka bulan. 	 Iku-ra pai' petuhi-ra hewa iku pai' petuhi tumpu lipa. Hante iku-ra toe ma'ala-ra mposesa' manusia' rala-na lima mula.


Kay kon adunay tawo nga igo rang maminaw sa pulong ug dili motuman niini, siya mahisama sa usa ka tawo nga nagasud-ong diha sa salamin sa iyang nawong nga dala pa sa iyang pagkatawo; 	 Tauna to mpo'epe Lolita Pue' pai' uma ratuku', hira' hewa tauna to mponaa lence-na hi pampewao'.


ug miingon, "Kining tawhana nag-ingon, `Makahimo ako sa pagguba sa templo sa Dios, ug sa pagpatindog niini pag-usab sulod sa tulo ka adlaw.`" 	 ra'uli': "Tauna toii, ria-i-hana mpo'uli': `Tomi Alata'ala ma'ala kugero, pai' rala-na tolu eo kuwangu nculii'.'"


Ug sa akong pagpakigkauban kaninyo, ako diha sa kahuyang ug sa labihan nga kahadlok ug pagkurog; 	 Bula-ku ria dohe-ni, lente-a, pai' moridi' -a me'eka'.


Sa pagkakaron, ang tanang pagpanton daw dili makalipay, hinonoa makasakit hinoon; apan sa kapulihay kini magahatag sa bunga sa pagkamatarung ngadto kanila nga namatuto pinaagi niini. 	 Bula-ta raparesai' ba raweba', uma-ta goe', peda' ta'epe. Ngkabokoa' -na, ane monoto-ta-damo sabana paresa' toe, lompe' -mi katuwu' -ta, pai' monoa' -mi po'ingku-ta.


Ug sa gipangutana siya sa mga Fariseo kon kanus-a ang iabut sa gingharian sa Dios, siya mitubag kanila, "Ang gingharian sa Dios moabut nga dili pagaubanan sa mga tilimad-on nga mapaniid; 	 Ba hangkuja dua to Parisi mpekune' Yesus, nto'uma Alata'ala tumai jadi' Magau' hi dunia'. Na'uli' Yesus: "Kamagaua' Alata'ala-le uma ntepu'u hante tanda-tanda to kahiloa.


Unya dihay nakita ko nga mga trono, ug niini nanaglingkod ang mga gitugyanan sa pagpanghukom. Usab nakita ko ang mga kalag sa mga gipamunggotan sa ulo tungod sa ilang pagpanghimatuod mahitungod kang Jesus ug tungod sa pulong sa Dios, ug nga wala mosimba sa mapintas nga mananap o sa iyang larawan, ug wala modawat sa iyang marka diha sa ilang mga agtang o sa ilang mga kamot. Sila nangabuhi pag-usab, ug nanaghari uban kang Cristo sulod sa usa ka libo ka tuig. 	 Oti toe kuhilo ba hangkuja pohuraa, pai' tauna to mpohurai pohuraa toe rawai' kuasa mpobotuhi kara-kara. Kuhilo wo'o rate-rate tauna to rapata' wuroko' -ra apa' mpangaku' -ra Kayesus-na Pue' -ra pai' mpangala' -ra Lolita Alata'ala. Tauna toera, uma-ra-rana mponyompa binata to dada'a ba pinotau-na, uma wo'o-ra mpotarima tanda binata toe hi wingke-ra ba hi pale-ra. Hira' toe tuwu' nculii' pai' moparenta hangkaa-ngkania hante Kristus rala-na hancobu mpae.


Ug inigsaka ninyo sa balay, humatag kamog katahuran. 	 Ane mesua' -koi hi rala tomi, uli' -raka pue' tomi: `Pue' mpogane' -koi!'


kini sila mabangis nga mga balud sa dagat nga nagapabola sa ilang kaugalingong pagkamakauulaw; kini sila laag nga mga bitoon kang kinsa ang kangi-ob sa kangitngit gitagana hangtud sa kahangturan. 	 Hira' hewa ue to ngkilimue pai' ngkeni wori' momo, apa' mpopehuwu-ra gau' to me'eai'. Hira' hewa betue' to uma monoa' pomako' -ra: ra'uli' -rana mpokeni-ra kabajaa, ntaa' mpokeni tauna puha lau-ra-wadi! Alata'ala mporodo-raka po'ohaa' to mobengi riki. Mo'oha' hi ria-ramo mpai' duu' kahae-hae-na.


Unsa ba kahay buot niya ipasabut sa iyang pag-ingon, `Kamo mangita kanako apan dili kamo makakaplag kanako,` ug, `Diin atua ako, niini dili kamo makaadto`?" 	 Pai' napa batua lolita-na to mpo'uli', tapali' -i aga uma-i taruai', pai' uma-ta bisa hilou hi kahilouaa-na?"


Busa, gipasugoan ko ikaw dihadiha, ug gikalooy mo ang pag-anhi. Ug kaming tanan ania karon dinhi sa atubangan sa Dios aron sa pagpatalinghug sa tanan nga gisugo kanimo sa Ginoo." 	 Toe pai' kupesahui mpotuma tauna tilou mpokio' -ko. Hiaa' lompe' mpu'u nono-nu, baa' he'i-madakoe. Jadi' hewa toe lau, morumpu-makai hi rehe'i natiroi Alata'ala, doko' mpo'epe hawe'ea to nahubui-koko Alata'ala mpo'uli' -kakai."


Ipangomusta ako kang Prisca ug Aquila, ang akong mga tambayayong diha kang Cristo Jesus. 	 Parata-ka-kuwo tabe-ku hi Priskila pai' Akwila. Hira' toe doo hampobagoa-ku hi rala pobago Kristus Yesus.


Ug sa nabautismohan na ang tanang tawo, ug sa diha nga si Jesus usab nabautismohan na ug nag-ampo, ang langit nabukas, 	 Kako'ia-na Yohanes ratarungku', bula-na meniu' -pidi mponiu' ntodea, Yesus wo'o-hawo tumai mpopeniu'. Ka'oti-nai raniu', bula-na mosampaya, muu-mule' tebea-mi langi',


Kay ang tanang ginamandoan sa Espiritu sa Dios, mga anak sila sa Dios. 	 Hema-hema to natete' Inoha' Alata'ala, hira' -mi ana' -na Alata'ala.


Ug usa kanila, nga batid sa kasugoan, may gipangutana kaniya aron sa pagsulay kaniya. 	 Hadua ngkai laintongo' -ra, hadua guru agama, mperao mpo'opa petompoi' Yesus hante pompekunea' -na, na'uli':


apan kon ako dili makasabut sa kahulogan sa pinulongan, nan, alang sa tawo nga nagasulti sa maong pinulongan ako maoy usa ka tagalaing yuta, ug alang usab kanako siya tagalaing yuta man. 	 Aga ane ria tauna to mpololitai-ta pai' uma ta'incai batua basa-na, tantu ta'uli' molibu' hinyai' -i-wadi. Wae wo'o ane kita' mpololitai-i, na'uli' molibu' hinyai' -ta.


Ug kinahanglan dili kita managkataka sa pagbuhat ug maayo, kay sa nahaigo nga panahon kita magaani, kon kita dili magakaluya. 	 Toe-mi ompi' pai' neo' taka'ohai mpobabehi kehi to lompe', apa' ane tida-ta mpobabehi kehi to lompe', bate rata mpai' tempo-na tarata wua' -na.


Ug sa nakasulti na siya niini, siya misinggit sa makusog nga tingog nga nag-ingon, "Lazaro, gula ngari!" 	 Oti toe, napesukui mekio': "Lazarus! Tumai-moko!"


aron dili kamo magtapol, hinonoa magmaawaton kanila nga nagapanunod sa mga saad tungod sa ilang pagtoo ug pailub. 	 Nee-neo' mpai' ria-koi to mengkawongo. Tuku' -mi-hana tonco tauna to mpangala' Alata'ala pai' to mosabara mpopea duu' kamporata-ra napa to najanci-raka.


Kay sa mga tawo giula ang dugo sa mga balaan ug sa mga profeta, ug gihatag mo kanila ang dugo aron ilang pagaimnon. Mao kini ang angay kanila!" 	 Apa' tauna to hi dunia' toera lou mpopatehi topetuku' -nu, rabowo-mi raa' nabi-nu to wori'. Toe pai' hewa toe lau nubali' -mi ue jadi' raa', nupopo'inui-raka. Toto-na lia-mi tetu-e!"


Busa si Jesus gitubag nila nga nanag-ingon, "Ambut lang." Ug siya miingon kanila, "Dili ko usab kamo tug-anan pinaagi sa unsang kagahum gibuhat ko kining mga butanga. 	 Jadi', ratompoi' -i: "Uma ki'incai." Toe pai' na'uli' Yesus mpo'uli' -raka: "Ane wae, uma wo'o-kuwo ku'uli' -kokoi kangkaiapa kuasa-ku mpobabehi toe lau."


Ug siya miingon kaniya, "Ang mga Judio nagakasabut sa paghangyo kanimo sa pagpadala kang Pablo ngadto sa Sanhedrin ugma, nga daw sa magpakisusi sila sa labi pang sibo mahitungod kaniya. 	 Na'uli' ana' toei: "Ria-ra to Yahudi to mohawa', merapi' hi Kapala' bona mepulo mpai' uma' -ku rakeni hi poromua topohura, ntani' ra'uli' raparesa' tena kara-kara-na.


Ug kamong mga taga-Filipos nasayud nga sa pagsugod sa pagsangyaw sa Maayong Balita, sa paggikan ko sa Macedonia, gawas kaninyo lamang walay laing iglesia nga nakig-uban kanako sa buhat labut sa paghatag ug sa pagdawat; 	 Ompi' -ompi' to Filipi! Lomo' pompohawu' -ku Kareba Lompe' hi ngata-ni, pai' -a me'ongko' ngkai propinsi Makedonia, uma ria to Kristen hi ngata ntani' -na to mpopakatui-a doi. Muntu' koi' -wadi ompi' to mpohorongko-a nto'u toe, hewa to ni'inca moto-mi ompi'.


Apan dili kita uban sa mga nagapanibug ug ginalaglag, kondili uban sa mga may pagtoo ug nanagpakaangkon sa ilang mga kalag. 	 Kita' tohe'i ompi', bela-ta tauna to ngkala'ura pai' to rahuku'. Kita' toi tauna to mepangala' pai' to mporata katuwua' to lompe'.


Ang Ginoo magapalingkawas kanako gikan sa tanang makadaut ug magaluwas kanako alang sa iyang langitnong gingharian. Kaniya ang himaya hangtud sa kahangturan. Amen. 	 Wae wo'o mpai' to jadi' tempo toi. Nau' ba rapatehi mpu'u-a mpai', Pue' bate mpobahaka-a ngkai hawe'ea to dada'a, pai' nakeni-a mesua' hi rala Kamagaua' -na hi suruga hante uma kura' napa-napa. Tapomobohe-mi hanga' -na duu' kahae-hae-na. Amin!


Ug si Pedro migula ug minunot kaniya; ug wala siya makaila nga tinuod kadtong gibuhat sa manolunda, apan maoy iyang hunahuna nga siya nakakitag usa ka panan-awon. 	 Metuku' mpu'u-imi Petrus. Aga ko'ia monoto mpu'u hi rala nono-na napa to nababehi mala'eka toei. Na'uli' mpohilo pangila-i-wadi.


o kahabugon, o giladmon, o bisan unsa diha sa tibuok kabuhatan, nga arang makapahimulag kanato gikan sa gugma sa Dios, sa gugma nga anaa kang Cristo Jesus nga atong Ginoo. 	 Apa' kuparasaya, uma ria to ma'ala mpogaa' -ta ngkai ahi' Alata'ala. Mate ba tuwu', bate napoka'ahi' oa' -ta. Uma ria mala'eka ba kuasa anudaa', uma ria napa-napa tempo toi ba napa-napa to tumai hi eo mpeno, uma ria baraka' hi langi' ba hi rala dunia', uma ria napa-napa to ma'ala mpogaa' -ta ngkai ahi' Alata'ala to tarata sabana Kristus Yesus Pue' -ta.


Ug si Jesus miusab pagtuwaw sa makusog nga tingog ug unya mitugyan sa iyang espiritu. 	 Oti toe me'au tena-i Yesus napesukui, pai' modupe' -mi inoha' -na.


Pagkadaku pag bili sa tawo kay sa usa ka buok nga karnero! Busa, uyon sa kasugoan ang pagbuhat ug maayo sa adlaw nga igpapahulay." 	 Hiaa' manusia' meliu tuwu' -na ngkai bima. Jadi' ane wae, ma'ala lia-ta mpotulungi tauna hi eo pepuea'."


Kay maingon nga kita nagatoo man nga si Cristo namatay ug nabanhaw, maingon man usab, sila nga mga nangamatay pagadad-on ra unya sa Dios pinaagi kang Jesus uban kaniya. 	 Taparasaya Yesus mate-imi pai' tuwu' nculii' -i. Toe pai' taparasaya bate toe wo'o mpai' to jadi' hi hawe'ea tauna to mate-mi to mepangala' hi Yesus. Ane tumai-i mpai' Pue' Yesus, Alata'ala mpokeni-ra tumai hangkaa-ngkania hante Hi'a.


Ug sa nakapanamilit na siya kanila, siya miadto sa kabungturan aron sa pag-ampo. 	 Ponculi' -ra ntodea, manake' -imi hilou hi bulu' -na lou mosampaya.


Ug kamo nanagpaburot hinoon, ug wala managkaguol nga unta makuha gikan sa inyong taliwala kanang tawhana nga nagabuhat niini. 	 Hiaa' koi' -mi-koina, nau' hewa toe-mi gau' -na doo-ni, molangko oa' -di-koina nono-ni! Kakoo-kono-na ke nipopeda' nono-di-hawo gau' to hewa toe-e, nipopalai-i ngkai laintongo' -ni.


ug makaplagan ako diha kaniya, dili nga nagabaton ako sa pagkamatarung nga akong kaugalingon pinasikad sa kasugoan, kondili nianang pagkamatarung nga pinaagi sa pagtoo kang Cristo, ang pagkamatarung nga gikan sa Dios, nga nagasukad sa pagtoo; 	 pai' mposidai' -ki. Alata'ala mpo'uli' kamonoa' -ku hi poncilo-na, bela ngkai petuku' -ku hi Atura Musa, tapi' ngkai pepangala' -ku hi Kristus. Aku' jadi' monoa' hi poncilo Alata'ala, bela ngkai po'ingku-ku, tapi' muntu' ngkai Alata'ala-hana, apa' mepangala' -a.


Ug ang mga tinun-an ni Juan ug ang mga Fariseo nanagpuasa; ug ang mga tawo miduol ug miingon kaniya, "Ngano ba nga ang mga tinun-an ni Juan ug ang mga tinun-an sa mga Fariseo magapuasa man, apan ang imong mga tinun-an wala man magpuasa?" 	 Rala-na hangkani, topetuku' Yohanes Topeniu' pai' to Parisi bula-ra mopuasa'. Ria-mi tauna rata hi Yesus mpekune' -i: "Topetuku' -na Yohanes Topeniu' mopuasa', wae wo'o topetuku' to Parisi, mopuasa' wo'o-ra. Hiaa' topetuku' -nu Iko, napa pai' uma-ra mopuasa'?"


Busa, dili kita magpangatulog, ingon sa ginabuhat sa uban, hinonoa managtukaw kita ug magmahusay sa hunahuna. 	 Jadi', mo'inga' -inga' -ta pai' mpakanoto nono-ta. Neo' -ta leta' hewa tauna to hi rala kabengia-na-pidi.


Nagabugkos silag mga mabug-at nga luwan nga malisud pas-anon, ug ila kining gibutang diha sa mga abaga sa mga tawo; apan sila gayud dili gani molihok niini bisan pinaagi na lang sa ilang tudlo. 	 Hira' toe mpopokoloi ntodea hante parenta pai' ada to motomo, hiaa' hira' moto, uma-ra mpotulungi ntodea mpotuku' parenta pai' ada toe.


Apan si Jesus miingon kaniya, "Pasagdi ang mga patay ngua maoy magalubong sa ilang kaugalingong mga minatay; apan sa imong bahin, lumakaw ka ug imantala mo ang gingharian sa Dios." 	 Yesus mpotompoi' -i hante walatu toi, na'uli': "Pelele' moto-ramo tomate mpotana hingka tomate-ra. Aga iko-kona, hilou-moko mpopalele kareba Kamagaua' Alata'ala."


Umari kanako, kamong tanan nga nabudlay ug nabug-atan, ug papahulayon ko kamo. 	 "Mai-mokoi omea to lenge', pai' to motomo kinolo-ni, Aku' moto mpobole kinolo-ni.


Ang maayong tawo magapagulag maayo gikan sa iyang maayong bahandi; apan ang dautang tawo magapagulag dautan gikan sa iyang dautang bahandi. 	 Tauna to lompe' -hana, bate mpohowa' lolita to lompe' -ra, apa' ntora mpoinono-ra to lompe'. Wae wo'o tauna to dada'a, dada'a wo'o lolita-ra, apa' ntora mpoinono to dada'a-ra.


Ug dihay mipakita kanila nga mga dila nga daw kalayo, nga nagtinagsaay sa pagpatong sa ibabaw sa matag-usa kanila. 	 Pai' rahilo-rawo anu to hewa apu to molence mpojila', ngkenele pai' dungku hi butu-butu dua-ra.


ug miingon kaniya, "Nabatasan baya sa mga tawo ang pagdalit pag-una sa maayong bino, ug unya sa diha nga ang mga dinapit makainom na pag-ayo, mao pay pagdalit sa minos nga bino; apan ikaw, imo hinoong gitagoan ang maayong bino hangtud karon." 	 pai' na'uli' -ki: "Kabiasaa-ta-hawo, anggur to motomo' -di-hawo to ri'ulu ratua-raka torata. Ane oha-ra-damo nginu, pai' lako' ratua to uma ncako motomo'. Hiaa' iko-kona mpotalaa anggur to motomo', pai' lako' tempo toi-di nupewai' ratua!"


Apan gikan sa langit ang tingog mitubag sa ikaduha nga nag-ingon, `Ayaw paghinganlig dili binalaan ang mga butang nga nahinloan na sa Dios.` 	 "Ku'epe tena lolita tohe'e mpo'uli' -ka: `Napa to na'uli' Alata'ala lompe', neo' nu'uli' iko babo'.'


Kon aduna may wala masayud niini, nan, pasagdi siya nga magawalay kasayuran. 	 Aga ane uma rapangalai' lolita-ku toi, neo' -ra rapangala'!


Sabta ninyo kini, hinigugma ko nga mga igsoon. Kinahanglan nga ang matag-usa ka tawo magmaabtik sa pagpanimati, magmahinay sa pagsulti, magmahinay sa pagkasuko, 	 Ompi' -ku to kupe'ahi'! Penonoi lompe' -e' tohe'i: Butu dua-ta kana rodo mpe'epei, neo' haliu mololita pai' neo' jolia moroe.


Kini siya, ingon nga panganinaw sa himaya sa Dios ug tukma nga hulad sa iyang kinaiya, mao ang nagasapnay sa kalibutan pinaagi sa gamhanan nga gipamulong niya. Sa nahimo na niya ang pagpanglinis sa mga sala sa katawhan, siya milingkod sa too sa Halangdon sa kahitas-an, 	 Hi'a-mi to mpopohiloi-ta kabohe tuwu' -na Alata'ala. Kehi-na pai' kabaraka' -na hibalia hante kehi pai' kabaraka' -na Alata'ala. Hi'a to mpokuasai pai' mpewili' hawe'ea to ria hante lolita-na to mobaraka'. Ka'oti-na mpobohoi' manusia' ngkai jeko' -ra, hilou-imi mohura hi mali ngka'ana Alata'ala hi Pohuraa Kamagaua' -na hi suruga.


Ang Dios nga mao ang nagahatag s binhi ngadto sa magpupugas ug sa tinapay nga kan-onon magahatag kaninyog binhi ug magapadaghan niini ug magapatubo sa mga bunga sa inyong pagkamatarung. 	 Alata'ala mpowai' hawua' hi topohawu', pai' nawai' -ta wua' polia' -ta jadi' pongkoni' -ta. Hewa toe wo'o mpai' Alata'ala mpogane' pewai' to niwai' -raka doo, bona kalompe' nono-ni toe mowua' wori'.


Inyong gibiyaan ang kasugoan sa Dios, ug maoy inyong ginahawiran ang gikabilinbiling kalagdaan sa mga tawo." 	 Jadi', hawa' Alata'ala nikalempei' moto, hiaa' moroho lia-damo pongkakamu-ni ada manusia'."


Ang tawo nga kalibutanon dili magadawat sa mga igatudlo sa Espiritu sa Dios, kay alang kaniya kini mga binoang, ug siya dili arang makasabut niini tungod kay kini ugod kinahanglan mang pagatugkaron sa espirituhanon nga paagi. 	 Tauna to uma mpo'incai Alata'ala, uma-ra mpopangala' tudui' to ngkai Inoha' Alata'ala. Ra'uli': "Lolita tauna to wojo-hawo to hewa tetu." Uma ami' raratai nono tudui' to ngkai Inoha' Alata'ala, apa' tudui' to hewa toe ma'ala mesua' hi rala nono-ta ane Inoha' Tomoroli' mponotohi-ta.


Ang diha sa daplin sa dalan mao ang mga nakadungog; apan unya motungha ang yawa ug ang pulong iyang sakmiton gikan sa ilang mga kasing-kasing aron dili sila managpanoo ug dili maluwas. 	 Hawua' to monawu' hi mata ohea mpobatuai tauna to mpo'epe Lolita Alata'ala, aga Magau' Anudaa' mpohilingai' nono-ra, alaa-na uma-ra mepangala', pai' uma-ra tebahaka ngkai huku' jeko' -ra.


Apan gitawag sila ni Jesus ngadto kaniya ug miingon siya kanila, "Kamo nasayud nga ang mga punoan sa mga Gentil nanagpakaagalon ngadto kanila, ug ang ilang mga kadagkuan nagapakahari ngadto kanila. 	 Toe pai' Yesus mpokio' -ra omea pai' na'uli' -raka: "Ni'inca moto kasoa-ra topoparenta to uma mpo'incai Alata'ala mpoparentai ntodea-na. Tauna to bohe pangka' -ra mpewuku ntodea-na mpotuku' hawa' -na.


Kini silang tanan nanagpadayon sa paghiusa sa pag-ampo, kauban sa mga babaye lakip kang Maria nga inahan ni Jesus, ug kauban sa iyang mga igsoong lalaki. 	 Hawe'ea-ra morumpu hangkaa-ngkania, pai' tida-ra mosampaya. Dohe-ra, ria wo'o ba hangkuja dua tobine, hante Maria tina-na Yesus pai' ompi' -ompi' -na Yesus.


Ug unya nangabut ang mga Fariseo ug misugod sa pagpakiglantugi batok kaniya, ug aron sa pagsulay kaniya, ila siyang gihangyo sa pagpakita kanilag ilhanan gikan sa langit. 	 Ba hangkuja dua to Parisi rata hi Yesus, pai' ratepu'u-mi mpomehono' -ki doko' mposori-i. Ra'uli' -ki: "Babehi-mi anu mekoncehi bona monoto ki'inca kangkai Alata'ala-na mpu'u-ko."


Ang basahon sa kagikanan ni Jesu-Cristo, nga anak ni David, nga anak ni Abraham. 	 Toi-mi pomeduncu-duncu to mpomuli-ki Yesus Kristus. Yesus muli Magau' Daud, muli Abraham.


Pagkinabuhi kamo ingon nga mga tawong may kagawasan, mao lamang nga dili ninyo paggamiton ang inyong kagawasan ingon nga takuban sa pagbuhat ug dautan; pagkinabuhi kamo ingon nga mga ulipon sa Dios. 	 Kakoo-kono-na, kita' to Kristen, uma-tapa napobatua jeko', apa' Alata'ala mpobahaka-tamo ngkai kuasa jeko'. Aga kabela-ta batua toe neo' -hawo tapo'ohea mpobabehi to dada'a. Agina mpotuku' konoa Alata'ala-tamo, apa' lawi' batua-na mpu'u-tamo.


Ug ang usa sa pito ka mga manolunda nga may pito ka mga panaksan miabut ug miingon kanako, "Umari ka, ipakita ko kanimo ang hukom batok sa bantugang dautan nga babaye nga nagalingkod sa ibabaw sa daghang katubigan, 	 Oti toe hadua ngkai mala'eka to pitu to ngkakamu pitu batili toe tumai hi aku', na'uli' -ka: "Mai-ko, kutudo' -koko karahuku' -na tobine to ele' rahi, to mohura hi kaworia' ue.


Ug may mga upat ka libo ka tawo ang nangaon. 	 Ngkoni' -ramo duu' -ra bohu. Kawori' -ra to ngkoni' nto'u toe, ba opo' ncobu. Ka'oti-ra ngkoni', rarumpu-mi toro-na, pitu luncu-pi. Oti toe, Yesus mpohubui-ra nculii' hilou hi tomi-ra,


Ug siya miingon kaniya, "Oo, Ginoo, ako nagatoo nga ikaw mao ang Cristo, ang Anak sa Dios, ang moanhi sa kalibutan." 	 Na'uli' Marta: "Io' Pue', kupangala' ka'Iko-na Ana' Alata'ala, Magau' Topetolo' to najanci Alata'ala owi to tumai hi dunia'."


Ug sulod sa kap-atan ka adlaw didto siya sa mga awaaw, gitintal ni Satanas ug nahiipon siya sa mga mananap nga mapintas; apan dihay mga manolunda nga nanag-alagad kaniya. 	 Opo' mpulu' eo-i hi ria. Bula-na hi papada toe, Magau' Anudaa' mposori-i. Binata to me'ila dohe-na, pai' mala'eka mpomawai-i.


Apan kini gilimod niya pag-usab. Ug sa pagkataudtaud na usab, ang mga nanagtindog didto miingon kang Pedro, "Sa tinuoray, ikaw kauban gayud nila, kay Galileanhon ka man." 	 Aga nasapu mperii wo'o-wadi Petrus. Uma mahae ngkai ree, tauna to mokore hi ree mpo'uli' wo'o-miki: "Iko mpu'u-di doo-nae! Apa' to Galilea wo'o-ko-kowo."


Ug ilang nahipos ang napulog-duha ka bukag nga mga tipik sa tinapay ug sa isda. 	 Ka'oti-ra ngkoni', rarumpu-mi toro-na roti pai' bau', hampulu' roluncu-pi.


Unsa? Diha ba kaninyo magsugod ang pulong sa Dios, o kamo ra ba gayud ang mga naabut niini? 	 Napa-di pai' ria-koi to uma dota mpotuku' atura-atura toe we'i? Ha ni'uli' -koina, koi' to lomo' -na mpoparata Lolita Alata'ala-e? Ba muntu' hi koi' -wadi Lolita Alata'ala raparata-e?


Ug unya miduol kaniya ang koronil ug iyang gidakop siya, ug nagsugo nga gaposon siyag duha ka talikala, ug nangutanag kinsa siya ug unsay iyang nabuhat. 	 Kapala' tantara toei hilou mpohoko' -i, pai' nahubui tantara-na mpohoo' pale-na ntimalia hante rante. Oti toe, pai' -i mepekune': "Hema-i tauna toii-e? Napa to nababehi?"


Busa si Simon Pedro misakay sa bote ug ngadto sa baybayon iyang gibutad ang pukot nga napuno sa dagkung mga isda, nga usa ka gatus ug kalim-an ug tulo ka buok. Ngani bisan pa sa kadaghan niini, ang pukot wala magisi. 	 Simon Petrus ngkahe' hi sakaya pai' nadii' jala' -na tumai hi role-na. Jala' toe bihi' hante uru to bohe: ha'atu lima mpulu' tolu ma'a kadea-ra. Aga nau' wae kawori' -na, uma moto morenta jala' toe.


Ug mahitungod sa mga manolunda siya nagaingon, Ang iyang mga manolunda gihimo niya nga mga hangin, ug ang iyang mga sulogoon gihimo niya nga mga dilaab sa kalayo." 	 Ane Alata'ala mpotompo'wiwi mala'eka, hewa toi lolita-na: Alata'ala mpobabehi mala'eka-na jadi' pahawaa' -na to hewa ngolu' pai' to hewa jela' apu."


Kay "ang yuta iya sa Ginoo, ug ang tanang mga butang nga anaa niini." 	 apa' "Dunia' tohe'i pai' hawe'ea ihi' -na, Pue' Ala-hana pue' -na."


Kay sultihan ko kamo nga si Cristo nahimong sulogoon ngadto sa mga may sirkunsisyon aron sa pagpakita sa pagkamatinuoron sa Dios, aron sa pagmatuod sa mga saad nga gihatag ngadto sa mga patriarca, 	 Penonoi toi: Kristus tumai hi dunia' mpotulungi to Yahudi, bona madupa' -mi janci Alata'ala hi ntu'a to Yahudi owi, alaa-na monoto hi hawe'ea tauna kamakono-na Lolita Alata'ala.


Kay kamo dili arang makainom sa kopa sa Ginoo dungan sa kopa sa mga yawa. Dili man usab kamo makaambit sa kan-anan sa Ginoo dungan sa kan-anan sa mga yawa. 	 Ane nginu-ta anggur hi pepue' -ta hi Pue' Yesus, uma-ta ma'ala nginu wo'o anggur dohe-ra to mepue' hi seta. Uma-ta ma'ala ngkoni' roti mpokiwoi kamate-na Pue', pai' ngkoni' wo'o dohe-ra to mepue' hi seta. Jadi' uma mpu'u natao ane mesua' -ta hi rala tomi pepuea' hi pinotau pai' ngkoni' dohe-ra to mepue' hi pinotau.


Sa nausisa na ako nila, buot unta nila nga buhian ako sanglit wala may katarungan nga pagahukman ako sa kamatayon. 	 Kara-kara-ku toe raparesa' topoparenta to Roma, pai' doko' rabahaka-a, apa' monoto-mi ka'uma-na ria sala' -ku to natao rapatehi-ka.


May tinuod nga gikabalita nga adunay pagpakighilawas diha kaninyo, kanang pakighilawas nga ang ingon wala buhata bisan pa sa mga Gentil, nga mao, nga anaay tawo diha nga nakigpuyopuyo sa asawa sa iyang amahan. 	 Ria ku'epe to mpotompo'wiwi gau' to uma tumotoa to jadi' hi laintongo' -ni. Ria hadua doo-ni to mpotobine awo' -na, tobine tuama-na. Bangku' tauna to uma ngincai Pue' Alata'ala-hawoe', uma-ra ria to mogau' hewa tetu.


Ug sa pagkakita niya sa layolayo sa usa ka kahoyng igira nga dahonan, giduol niya kini basin pa makakaplag siyag bunga. Apan sa paghiduol niya niini, siya walay nakita gawas sa mga dahon lamang, kay kadto dili pa man panahon sa tingbunga. 	 Molaa-pidi, nahilo-hawo hangkaju kaju ara to mobumu-damo rau-na-- hiaa' ko'ia tempo powuaa' -na. Hilou-imi hi kaju toe, pai' nanaa meka' ba ria wua' -na. Aga uma ria nau' hantakua.


Ug si Jesus, nga nahibalo na sa tanang mahitabo kaniya, misugat ug miingon kanila, "Kinsay inyong gipangita?" 	 Yesus mpo'inca omea napa to kana jadi' hi woto-na. Toe pai' hilou-imi mpotomu tauna toera, pai' napekune': "Hema to nipali'?"


Busa, ayaw ikaulaw ang pagpanghimatuod alang sa atong Ginoo, o alang kanako nga iyang binilanggo; hinonoa pakig-ambit sa mga pag-antus uban kanako alang sa Maayong Balita pinaagi sa gahum sa Dios, 	 Toe pai' kuparesai' -ko, bona neo' -ko me'ea' jadi' sabi' Pue' -ta, pai' neo' wo'o-ko me'ea' mpangaku' ka'aku' -na doo-nu apa' ratarungku' -a-kuna. Apa' pai' -a ratarungku' toi-e, sabana pobago-ku mpokeni Kareba Pue'. Jadi' iko wo'o Timotius, kana mosadia wo'o-ko-kowo mpokolo kaparia sabana pobago-nu mpokeni Kareba Lompe'. Alata'ala moto to mpowai' -ko karohoa mpokolo kaparia toe.


Mga igsoon ko, makapamunga bag mga olivo ang kahoyng igira, o makapamunga bag mga igos ang punoan sa parras? Dili, maingon nga ang tubod nga maparat dili makahatag ug matab-ang nga tubig. 	 Kaju ara uma-i mowua' zaitun. Pai' kaju anggur, uma-i mowua' ara. Buwu to mopoi' uma-i mpopehuwu ue to mononto.


Tungod niini ang iyang mga ginikanan nanag-ingon, "Siya daku na; pangutan-a lang siya ninyo." 	 Toe pai' totu'a-na mpo'uli': "Kama-imi-hawo, pekune' -ki hi'a moto-mi-koiwo."


Ug sa pag-abut ni Jesus sa balay sa punoan, ug nakita niya ang mga magtutokar sa plawta ug ang pundok sa mga tawo nga nanagkaguliyang, 	 Oti toe, Yesus kaliliu momako' hilou hi tomi pangkeni agama Yahudi toei we'i. Karata-na hi ria, nahilo-hawo wori' tauna to molalowe pai' to motantangi'.


kawang lamang ang ilang pagsimba kanako, sanglit sa ilang pagpanudlo ila mang gipaka-doctrina ang kalagdaan nga hinimo lamang mga tawo." 	 Uma ria kalaua-ra mpopue' -a, apa' tudui' -ra tudui' manusia' -wadi, bela tudui' ngkai Aku'.'"


Kanila mitubag siya nga nag-ingon, "Kinsa bang tawhana kaninyo nga kon siya may usa ka karnero ug kini mahulog sa gahong sa adlaw nga igpapahulay, dili niya gunitan kini aron bitaron paingon sa gawas. 	 Natompoi' Yesus: "Rapa' -na ria bima-ta hama'a, pai' bima toe monawu' hi rala wulou'laa hi eo pepuea', ha tapelele' -imi hi rala wulou'laa-e! Ha uma tahore-i nau' hi eo pepuea' -e!


"Takus ikaw, O among Ginoo ug Dios, sa pagdawat sa himaya ug dungog ug gahum, kay ikaw mao man ang nagbuhat sa tanang butang, ug pinaagi sa imong pagbulot-an milungtad ug nangahimo sila." 	 "Oo Pue' -kai, Pue' Alata'ala! Iko-wadi to natao ra'une' pai' rabila'. Iko-wadi to mokuasa! Apa' Iko to mpopajadi' butu nyala-na. Ngkai konoa-nu alaa-na jadi' -mi omea pai' ria omea."


Ang kalibutan dili makadumot kaninyo, apan kini nagadumot kanako kay gipanghimatud-an ko man kini nga dautan ang mga buhat niini. 	 apa' uma ria tauna to mpokahuku' -koi. Aku' -e, rapokahuku' -a-kuna tauna to dada'a hi dunia' toi, apa' ntora ku'uli' -raka kadada'a kehi-ra.


nga magatutok kang Jesus nga mao ang mag-uugmad ug maghihingpit sa atong pagtoo, nga tungod sa kalipay nga gibutang sa iyang atubangan miantus sa krus, sa walay pagsapayan sa pagkamakauulaw niini, ug karon nagalingkod siya diha sa too sa trono sa Dios. 	 Mata-ta mpototopa Yesus, Pangkeni-ta to mpotate ohea-ta pai' to mposipolea pepangala' -ta. Ntaha-i mpotodohaka kaparia duu' -na mate hi kaju parika'. Kamate-na hi kaju parika' toe anu me'eai' lia. Aga nau' wae, uma natapari, na'agi mate raparika', apa' napoimata-mata kagoea' to narata mpai' ngkabokoa'. Wae lau mohura-imi hi mali ngka'ana Pohuraa Alata'ala hi suruga.


Apan aduna man kamoy batasan nga sa matag-Pasko kinahanglan akong buhian alang kaninyo ang usa ka buok binilanggo, buot ba kamo nga buhian ko kaninyo ang Hari sa mga Judio?" 	 Aga, ane ntuku' -ki ada-ni lalau, butu mpae-na hi Eo Paskah, kubahaka-kokoi hadua to ratarungku', ba hema konoa-ni. Jadi', beiwa: dota-koi ane kubahaka-kokoi Magau' to Yahudi toii-e?"


kinsang mga baba kinahanglan busalan, sanglit kini sila tungod lang sa pagpanapi nga makauulaw, nanagpangdaut man sa tibuok nga mga panimalay pinaagi sa pagpanudlo sa dili nila katungod sa pagpanudlo. 	 Tauna to hewa toera kana ratagi, neo' nupiliu-ra metudui'! Apa' wori' ntomi tauna to jadi' ingu' mpo'epe tudui' -ra to uma tumotoa. Pai' patuju-ra metudui', bona mporata gaji' -ra-wadi. Uma-hawo lompe' kehi to hewa toe.


Ug unya gisuginlan usab niya sila niining usa ka sambingay: "Walay tawo nga mogisig usa ka bahin gikan sa bag-ong sinina aron itapak kini sa daan nga sinina; kon mao pa, dili lamang kay gigisi niya ang bag-o kondili usab ang ginisi gikan sa bag-o dili moangay sa daan. 	 Oti toe, Yesus mpo'uli' lolita rapa' toi, na'uli' -raka: "Uma ria tauna to mpotai' hanceu' pontaia' ngkai baju to bo'u pai' natelepei-ki baju to hae. Apa' ane wae, narenta lau-mi baju to bo'u. Pai' uma wo'o mpai' lompe' lence-na pontaia' to bo'u toe hi baju to hae.


Unya magaingon siya, `Mobalik hinoon ako, sa akong balay nga akong gigikanan.` Ug sa pag-abut niya, iyang makita kini nga wala puy-i, sinilhigan na, ug maayo nang pagkahimutang. 	 Ponculi' -nami hilou hi tauna to napalahii-e wengi, nahilo-hawo uma ria to mpo'ohai' -i. Tauna toei hewa tomi to boa-wadi, molela' tepehaii, hinapa' hiloa-na.


Ug siya mitindog ug mipahawa sa sinagoga ug misulod sa balay ni Simon. Ug ang babayeng ugangan ni Simon gitakbuyag makusog nga hilanat, ug sila nangamuyo kang Jesus alang kaniya. 	 Oti toe, malai-imi Yesus ngkai rala tomi posampayaa, hilou hi tomi Simon. Nto'u toe, piniana-na Simon tobine ngkelengi' gaga. Jadi' merapi' -ra hi Yesus bona natulungi-i-hawo.


o kon mangayog itlog, hatagan hinoon niyag tanga? 	 Ba mpowai' -i pehede' ane merapi' -i ntolumanu'? Tantu uma.


Kini sila nanudlog mga batasan nga dili matarung sa pagsagop o paggawi nato ingon nga mga Romanhon." 	 Mpotudui' -ra tauna mpotuku' ada to mosisala hante ada-ta. Kita' to Roma, uma-ta ma'ala mpotarima ba mpotuku' ada to hewa toe."


Kay tan-awa, sa paghidangat sa tingog sa imong pangomusta dinhi sa sulod sa akong mga dalunggan, ang bata sulod sa akong tiyan miulpot sa kalipay. 	 Wae kaku'epe-na petabe-nu, ana' to hi rala-ku ncaliu mongkale nakeni kagoe' -na.


Ug sila nalipay ug nagkasabut sa paghatag kaniyag salapi. 	 Goe' -ramo mpo'epe lolita Yudas toe, ra'uli' -ki: "Ane nutonu Yesus hi kai', kiwai' -ko doi."


Kon kita nabuhi, nabuhi kita alang sa Ginoo; ug kon kita mamatay, mamatay kita alang sa Ginoo; sa ingon niana, mabuhi kita o mamatay, iya kita sa Ginoo. 	 Tuwu' ba mate-ta, bate mpotuku' konoa Pue' -ta. Tuwu' ba mate-ta, kita' bate bagia-na Pue'.


Apan ang uban sa mga Fariseo miingon, "Nganong gibuhat man ninyo ang dili matarung pagabuhaton sulod sa adlaw nga igpapahulay sumala sa kasugoan?" 	 To Parisi to hi ree mpokamaro-ra, ra'uli': "Napa pai' nitiboki atura agama-ta? Mobago-dako-koina hi eo pepuea'!"


Ug sa iglesia gipahimutang sa Dios, una sa tanan ang mga apostoles, ikaduha ang mga profeta, ikatulo ang mga magtutudlo, unya ang mga magbubuhat ug mga milagro, unya ang mga pagpang-ayo ug mga sakit, ug ang pagtabang, ug ang pagdumala, ug ang pagpanultig nagkalainlaing matang sa mga dila. 	 Pai' hi rala kahintuwuaa' -ta to Kristen, Alata'ala mohawa' bona hore-hore ria bago-ta: lomo' -na ria to jadi' suro-na, karonyala-na ria nabi to mpohowa' lolita-na, katolu-na ria to metudui'. Oti toe, ria to nawai' kuasa mpobabehi tanda mekoncehi. Oti toe, ria to nawai' kuasa mepaka'uri', ria to mporata pakulea' mpotulungi doo, ria to jadi' pangkeni, ria to mporata pakulea' mololita hante basa-basa to ngkai Inoha' Tomoroli'.


ug `Sa ilang mga kamot pagasapnayon ikaw nila, aron ang imong tiil dili mahipangdol sa bato.`" 	 Rahorongko-ko, bona witi' -nu uma dungku hi watu.'"


Sumala niini, siya pagaisipon nga mananapaw kon makigpuyo siyag laing lalaki samtang buhi pa ang iyang bana. Apan kon mamatay ang iyang bana, mahigawas na siya sa maong kasugoan, ug kon mamana siyag lain dili siya mananapaw. 	 Jadi', ane rapa' -na tobine toei mpotomane tomane ntani' -na bula tuwu' -pidi tomane-na to lomo' -na, mobualo' hanga' -na. Aga ane mpolia' mate-mi-hawo tomane-na, uma-ipi tehoo' hante atura toe. Nau' ncamoko-i hante tomane ntani' -na, uma-i-hawo rahanga' topobualo'.


Ang mga Fariseo nangutana kaniya pag-usab giunsa niya pagpakakita. Ug siya miingon kanila, "Gihidhiran lagi niyag lapok ang akong mga mata, ug ako nanghilam-os, ug unya makakita na ako." 	 To Parisi wo'o-mi-rawo mpekune' -i, ra'uli': "Beiwa pai' alaa-na pehilo-koe?" Na'uli' -raka: "Nagelai' mata-ku hante rege', pai' kamonoku-ku, pehilo-ama."


Unsa man ang akong buot ipasabut? Mao ba nga ang kalan-on tinuod gayud diay nga nahalad ngadto sa mga diosdios, o, nga aduna gayud diay ing tinuod nga diosdios? 	 Aga uma ku'uli' wae, karia-na mpu'u pue' ntani' -na ngkai Pue' Ala. Uma! Pai' pongkoni' to rapopepue' hi pinotau, uma wo'o moapa takoni'.


Uyon ba sa balaod ang pagbayad namog buhis kang Cesar, o dili ba?" 	 Jadi', toe pai' kiperapi' bona nu'uli' -kakai Guru: ntuku' atura agama-ta, ba ma'ala moto-ta mpobayari paja' hi Kaisar, ba uma-di?"


Ug unya ang mga apostoles nagkatigum pag-usab uban kang Jesus, ug kaniya ilang gisugilon ang tanan nga ilang nahimo ug gipanudlo. 	 Suro to nahubui Yesus mpopalele Lolita Alata'ala wengi, nculii' -ramo ngkai pomakoa' -ra, pai' ratutura-miki Yesus hawe'ea to rababehi pai' to ratudui' -raka ntodea.


Nan, ang kasugoan kasupak ba diay sa mga saad sa Dios? Dili gayud; kay kon may gikahatag pang kasugoan nga arang makapabuhi, nan, ang pagkamatarung mapinaagi gayud unta sa kasugoan. 	 Jadi', ha mosisala Atura Musa pai' pojanci Alata'ala? Uma-hawo. Ane rapa' -na ma'ala tatuku' atura-atura to matantu bona tarata katuwua' to lompe', tantu atura toe-mi-hawo jadi' ohea-ta jadi' monoa' hi poncilo Alata'ala.


nga anak ni Matusalen, nga anak ni Enoc, nga anak ni Jaret, nga anak ni Maleleel, nga anak ni Cainan, 	 Lamekh ana' Metusalah, Metusalah ana' Henokh, Henokh ana' Yared, Yared ana' Mahalaleel, Mahalaleel ana' Kenan,


Apan sa pagkahibalo ni Jesus sulod sa iyang kaugalingon nga ang iyang mga tinun-an nanagbagutbot mahitungod niini, siya miingon kanila, "Nakapaluya ba kini kaninyo? 	 Ntaa' na'inca moto-di Yesus kangkunuti-ra topetuku' -nae. Toe pai' na'uli' -raka: "Ha nipokedi' nono mpo'epe tudui' -ku we'i?


Ug inigkadungog ninyog mga gubat ug mga dungogdungog mahitungod sa mga gubat, ayaw kamo kakuyaw; kinahanglan gayud kini nga magakahitabo, apan dili pa kini mao ang katapusan. 	 Mpo'epe-koi mpai' kareba panga'ea ngkai kalaa-na, ni'epe wo'o moni panga'ea to mohu'. Aga neo' me'eka', apa' hawe'ea toe kana jadi' ulu, tapi' kajadia' toe uma mpobatuai karata-nami kahudua dunia'.


Ug si Pedro miingon, "Ginoo, gisugilon mo ba kining sambingaya alang kanamo o alang ba sa tanan?" 	 Napekune' Petrus hi Yesus: "Pue', ba hi kai' -wadi lolita rapa' tetu-e, ba hi ntodea wo'o-di?"


Nan, gidad-an ba diay akog kamatayon niadtong maayo? Palayo kana! Ang sala mao ang naghimog kamatayon dinhi sa sulod nako pinaagi sa maayo, aron ang sala ikapadayag ingon nga sala, ug pinaagi sa sugo mahimo kini nga hilabihan pa gayud sa kamasal-anon nga dili masukod. 	 Aga neo' ta'uli' hewa toi: ha Atura Pue' to lompe' toe-mi pai' alaa-na mate-a pai' ragaa' ngkai Alata'ala? Tantu uma. Tapi' Atura Pue' toe napo'ohea jeko' mpokeni kamatea hi aku' pai' mpogaa' -a ngkai Alata'ala. Ngkai Atura Pue' to lompe' toe, lonto' -mi jeko' to hi rala nono-ku, pai' lonto' -mi kadada'a-na jeko'.


nga sa tanang pagpaubos ug kaaghop, dinuyogan sa pailub, kamo mag-inantusay ang usa sa usa diha sa gugma, 	 Kana dingki' nono-ta pai' mo'olu oa' kehi-ta hi butu nyala-na. Neo' mpotima' kasalaa' doo, agina mosabara pai' moloe ahi' -ta hi himpau kita'.


kay ako uban kanimo, ug walay manghilabut kanimo sa pagdaut kanimo; kay daghan akog mga tawo niining siyudara." 	 Apa' wori' mpai' tauna hi ngata toi to jadi' ntodea-ku. Aku' moto to mpodohei-ko. Uma mpai' hema to dungku pale-ra hi iko."


samtang mosamot pa sa pagkadautan ang mga tawong dautan ug ang mga tigpahisalaag, ang mga limbongan ug ang mga gilimbongan. 	 Tapi' tauna to dada'a pai' topebagiu, tampai lau-mi kadada'a kehi-ra. Mpobagiu-ra doo hante tudui' -ra to boa', ntaa' hante hira' wo'o-midi-rawo to tebagiu-e.


"Ang Espiritu sa Ginoo ania kanako, kay iya man akong gidihugan aron sa pagwali sa maayong balita ngadto sa mga kabus. Gipadala niya ako aron sa pagpahibalo sa kagawasan ngadto sa mga binilanggo ug sa kahiuli sa igtatan-aw ngadto sa mga buta, sa paghatag sa kagawasan ngadto sa mga dinaugdaug, 	 "Inoha' Pue' Ala hompo hi Aku', apa' nawati' -ama mpokeni Kareba Lompe' hi tauna to mpe'ahii' tuwu' -ra. Nasuro-a mpo'uli' -raka to ratawani: `Tebahaka-mokoi!' Nasuro-a mpo'uli' -raka towero: `Pehilo-mokoi!' Nahubui-a mpobahaka-ra to rapobatua.


Ug si Jesus miingon kaniya, "Iuli sa sakob kanang imong espada; kay ang tanang magagamit ug espada mamatay sa espada. 	 Na'uli' Yesus mpo'uli' -ki: "Unco' nculii' piho' -nu! Apa' hema to mpohenta piho' mpopatehi doo, bate rapatehi wo'o-i-hawo mpai' hante piho'.


nga, bisan tuod siya naglungtad diha sa kinaiya sa Dios, siya wala mag-isip sa iyang pagkasama sa Dios ingon nga usa ka butang nga pagailogan; 	 Nau' tuwu' mpo'Alata'ala-i, uma-i mpentaei kahibalia-na hante Alata'ala.


Ug nanagsinggit ang mga nag-una ug ang mga nagsunod nga nanag-ingon, "Hosanna!" Dalaygon siya nga nagaanhi sa ngalan sa Ginoo! 	 Hilou-ramo mpotoa' Yerusalem. Wori' tauna mpotuku' -ra. Ria-ra to meri'ulu, ria wo'o-ra to hi boko'. Wori' -ra mpokodo pohea-ra hi mata ohea to natara Yesus, pai' hantongo' wo'o-ra hilou mpo'ala' rau-rau kaju hi pampa pai' rakodo hi mata ohea, bona mpobila' -i. Tauna to wori' toera, ntora mogora-ra mpo'uli': Une' -imi Pue' Ala!" Pue' mpogane' Magau' to tumai mpokeni hanga' -na!"


Kay sila magakanayon, "Ang iyang mga sulat maisugon ug makagagahum, apan mahuyang ang iyang pagkatawo, ug dili matagad ang iyang panulti." 	 Apa' ria-ra hi retu to mpotuntui' -a, ra'uli' hewa toi: "Ane hi rala sura-na, karapo' -damo lolita-na pai' moso' paresa' -na, hampa ane hi rehe'i-i dohe-ta, mengkoru-imi pai' uma na'incai mololita!"


apan dili ko buot ang pagbuhat sa bisan unsa gawas sa imong pag-uyon aron ang imong kaayo alang kanako dili mahimo pinaagi sa pagpugos kondili sa imong kaugalingong kabubut-on gayud. 	 Aga uma-a dota mpotaha-i hi rehe'i ane ko'ia kahibaliaa-ta. Konoa-ku bona napa to nubabehi, nubabehi ngkai nono-nu moto, uma-ko baha kupewuku.


Busa, sa akong bahin, ako wala magdalagan nga walay tumong, ang akong sinumbagan dili ingon sa nagabatibatig sumbag sa hangin; 	 Tauna to motanta' mokeno, uma-ra mokeno hinyai', monoa' to ratoa'. Tauna to momejangkuru', uma uli' kadungkua-na pejangkuru' -ra. Wae wo'o aku', aku' ma'ala rarapai' -ki tauna to mokeno ba to mejangkuru', apa' uma-a mo'ingku hinyai'. Napa-napa to kubabehi, kubabehi bona mpotoa' parasee pedagia-ku toe mpai' ria.


Ug ilang gipaatubang ang bakakong mga saksi nga nanag-ingon, "Kining tawhana wala gayuy hunong sa pagsultig mga pulong batok niining balaang dapit ug sa kasugoan; 	 Karata-ra hi ree, rapope'onga wo'o-ramo-rawo to tungkai' mosabi' boa'. Ra'uli' sabi' boa' toera: "Tau tohe'ii ntora mporuge' Tomi Alata'ala pai' mporuge' Atura Musa!


ingon nga mga masulob-on, ngani sa kanunay nagamalipayon; ingon nga mga kabus, ngani nagapadato sa daghan; ingon nga mga walay diyot, ngani nakabaton sa tanang mga butang. 	 Wori' kasusaa' -kai, aga goe' oa' moto-kai. Kabu-kai, aga kai' -mi to mpokeni rasi' hi wori' tauna. Hiloa-na hewa uma-kai nakariai napa-napa, tapi' kakoo-kono-na ria omea moto-di hi kai' -e.