kay wala pa man kanilay hingkunsaran niini, ug sila igo man lamang nabautismohan sa ngalan sa Ginoong Jesus. 	 Apa' ko'ia-ra nakahompoi Inoha' Tomoroli'. Muntu' raniu' -ra mpokahangai' hanga' Pue' Yesus.


Ug kay kadto adlaw man sa Pangandam, ug aron ang mga lawas dili magpabilin sa krus sa adlaw nga igpapahulay (kay kadtong adlawa nga igpapahulay daku man nga adlaw), gihangyo sa mga Judio kang Pilato nga balibalion ang mga bitiis sa mga tawong himalatyon ug ipakuha ang ilang mga lawas. 	 Eo karaparika' -na Yesus toe, eo pomporodoa (batua-na, eo kako'ia-na Eo Sabat), pai' ntuku' palia to Yahudi uma ma'ala ria tomate tetoe hi kaju parika' nto'u Eo Sabat. Peliu-liu-nami apa' Eo Sabat tohe'e meliu kabohe-na ngkai to lalau. Toe pai' topoparenta to Yahudi merapi' hi Pilatus bona tauna to raparika' toera rapui' witi' -ra, bona sohi' -ra mate pai' woto-ra rapopana'u.


Kanila mitubag siya nga nag-ingon, "Tungod sa kasagutsoton ninyog kasingkasing, gitugotan na lang kamo ni Moises sa pagbulag sa inyong mga asawa, apan sukad sa sinugdan dili mao kini. 	 Na'uli' Yesus: "Musa mpiliu-koi mogaa' -le, apa' ngkai kamotu'a nono-ni, uma tuduia'. Aga kakoo-kono-na, uma hewa toe ngkai lomo' -na.


Ug ang mga Fariseo nakadungog sa panon sa katawhan nga naghohongihong niini mahitungod kaniya, ug ang mga sacerdote nga punoan ug ang mga Fariseo nagpadalag mga polis sa pagdakop kaniya. 	 Ria-ra to Parisi to mpo'epe kamparanusi-ra ntodea mpotompo'wiwi Yesus. Toe pai' to Parisi hante imam pangkeni mpohubui ba hangkuja dua topojaga Tomi Alata'ala hilou mpohoko' -i.


Mapasalamaton ako sa Dios nga wala akoy gikabautismohan kaninyo gawas lamang kang Crispo ug kang Gayo, 	 Rasi' -di ku'uli' -e apa' uma-koi ria to kuniu', ntani' -na ngkai Krispus pai' Gayus,


nga nag-ingon, "Mga higala, akong nakita nga kining panawa lagmit mosangko sa kadaut ug dakung kapildihan, dili lamang sa karga ug sa sakayan ra, kondili usab sa atong mga kinabuhi." 	 "Ompi' -ompi', ane tapokaliliu pomako' -ta, wori' mpai' karugia-ta. Uma muntu' kapal pai' kenia-ta to morugi, meka' ba lue' ria-ta mpai' to mate."


Ug unya ang mga maniningil sa buhis ug ang mga makasasala miduol silang tanan sa pagpatalinghug kaniya. 	 Rala-na ha'eo, wori' topesingara' paja' pai' tau ntani' -na to ra'uli' ntodea dada'a kehi-ra rata mpo'epe lolita Yesus.


Kay ang yuta nga nakasuyop na sa ulan nga sa masubsob mangatagak niini, ug magapatubo sa mga tanum nga kapuslan sa mga tawo alang kang kinsa giugmad kini, ang maong yuta magadawat ug panalangin gikan sa Dios. 	 Tana' to jau na'udai pai' to nakatuwui' hinu'a to ria kalaua-na hi tauna topolia', tana' toe nagane' Alata'ala.


Apan sa gowa sa lubnganan, si Maria nagtindog nga naghilak, ug samtang naghilak siya, mitikubo siya aron sa paglili sa lubnganan. 	 Aga Maria Magdalena mokore hi mali daeo', ntora geo'. Bula-na geo', mengkabungku' -i melongi' hi rala daeo'.


Ug siya ilang gihatagan ug isda nga sinugba. 	 Ratonu-miki bau' uru to ratunu.


Ug kanila mitubag siya nga nag-ingon, "Bisan kinsa nga mobulag sa iyang asawa ug unya mangusawag lain, makapanapaw siya batok sa iyang unang asawa; 	 Na'uli' -raka: "Hema to mpogaa' -ki tobine-na pai' -i ncamoko hante tobine to ntani' -na, mobualo' -i-hana, mpobualohi tobine-na to lomo' -na.


ug nga dili kamo palisang sa bisan unsa pinaagi sa inyong mga kaaway. Kay alang kanila ang inyong kaisug maoy usa ka tataw nga tilimad-on sa ilang pagkalaglag, apan tilimad-on sa inyong kaluwasan, ug kini gikan sa Dios. 	 Nau' ba napa-napa to jadi', neo' mpu'u-koi me'eka' hi tauna to mpo'ewa-koi. Apa' toe mpakanoto kanahuku' -ra mpai' Alata'ala, pai' koi' ompi' tebahaka ngkai huku', apa' Alata'ala mpobahaka-koi ngkai huku' jeko' -ni.


Kay siya nga gipadala sa Dios magasulti man sa mga pulong sa Dios, sanglit sa walay sukod ang Dios nagapanghatag man sa Espiritu. 	 Apa' Hi'a-mi to nasuro Alata'ala mpohowa' lolita-na, pai' Alata'ala mpowai' -i Inoha' Tomoroli' hante uma ria huka' -na.


Siya mitubag kanila, "Siya nga adunay duha kabuok kamisola, kinahanglan manghatag niadtong walay iya; ug siya nga adunay makaon, kinahanglan magahimo sa ingon." 	 Na'uli' Yohanes: "Hema-koi to rontonga' baju-ni, hantonga' wai' -raka-rawo to uma nakariai. Pai' tauna to ria pongkoni' -ra, bagii-ra-rawo to uma ria pongkoni' -ra."


sa mga paglutos kanako, sa akong mga kasakitan, sa mga gidangatan ko sa Antioquia, sa Iconio, ug sa Listra, unsa ang mga paglutos nga akong giantus, ug giunsa sa Ginoo sa pagpalingkawas kanako gikan niining tanan. 	 Nuhilo moto kakupengkatarii-na pebalinai' pai' kasusaa' to mporumpa' -a hi ngata Antiokhia, hi Ikonium pai' hi Listra. Uma mowo pebalinai' toe! Aga Pue' mpobahaka-a ngkai hawe'ea toe lau.


aron pagadaygon ang iyang mahimayaong grasya nga sa walay bayad iyang gihatag kanato pinaagi sa Pinalangga. 	 Toe pai' masipato' ta'une' -i Alata'ala, apa' uma mowo kabohe ahi' -na hi kita'. Ngkai kabula rala-na nawai' maraa-ta ahi' -na toe ngkai posidaia' -ta hante Yesus, Ana' -na to nape'ahi'.


Ug maingon man usab, human sa panihapon, ang kopa gikuha niya nga nag-ingon, "Kining kopa nga giula alang kaninyo mao ang bag-ong pakig-saad diha sa akong dugo. 	 Wae wo'o, ka'oti-ra ngkoni', na'ala' sangkiri' to ihia' anggur pai' na'uli' -raka: "Ihi' sangkiri' toi mpobatuai pojanci Alata'ala to bo'u, to mpoposidai' Alata'ala pai' manusia'. Pojanci toe, rapadupa' hante raa' -ku, to rabowo mpai' ane mate-a mpotolo' -koi.))


Ug si Jesus miiingon kaniya, "Babaye, nganong nagahilak ikaw?" Kinsa may imong gipangita?" Sa pagdahum niya nga kadto mao ang magbalantay sa tanaman, si Maria miingon kaniya, "Senyor, kon ikaw man ang nagkuha kaniya, tug-ani ako diin mo siya ibutang, ug ako siyang kuhaon." 	 Mepekune' Yesus hi Maria: "Napa pai' geo' -ko totina? Hema to nupali'?" Na'uli' -hawo we'i Maria, pue' pampa moto to nahilo toe-e. Toe pai' na'uli' -ki: "Ane Iko Tuama to mpo'ala' woto-nae, tudo' -ka-kuwo hiapa pontu'ua-nu, bona ku'ala' -i."


Kay kamo, mga igsoon, sayud nga ang among pagduaw kaninyo wala mapakyas; 	 Ni'inca moto ompi' uma-wakai lenge' mara mpokeni Kareba Lompe' hi koi'.


Si Jesus mitubag kanila, "Wala ba kamo makabasa mahitungod sa gibuhat ni David sa diha nga gigutom siya ug ang iyang mga kauban: 	 Na'uli' -raka Yesus: "Ha uma ria nibasa napa to nababehi Magau' Daud pai' doo-doo-na owi nto'u-ra mo'oro' -e?


Ug kanila mitubag siya nga nag-ingon, "Gitug-anan ko na kamo, ug wala kamo manimati. Nganong buot man kamong magpatalinghug pag-usab? Buot ba usab kamong mahimong iyang mga tinun-an?" 	 Natompoi' -ra: "Oti-mi kututura-kokoi we'i, ha uma ni'epei? Napa pai' nipengeei oa' -e? Ba doko' jadi' ana'guru-na lau-dakoie?"


ug si Simeon nanalangin kanila ug miingon kang Maria nga iyang inahan, Tan-awa, kining bataa gitudlo ingon nga hinungdan sa pagkapukan ug sa pagbangon sa kapid-an sa Israel, ug ingon nga ilhanan nga pagasupakon 	 Simeon mpogane' -ra, pai' na'uli' -ki Maria: "Ngkai Ana' -nu toii, wori' mpai' muli Israel monawu' mporata silaka, aga wori' wo'o to tehore bona mporata kalompea'. Hi'a-mi to napelihi pai' nasuro tumai Pue' Ala, aga wori' tauna mposapuaka-i mpai',


busa, ingon sa nahisulat, "Siya nga magapasigarbo, ipasigarbo unta niya ang Ginoo." 	 Jadi', hewa to te'uki' hi rala Buku Tomoroli': "Hema to doko' bohe nono-ra, kana mpomobohe-ra napa to nababehi Pue'."


samtang ang mga manolunda, bisan tuod labi pa silang kusgan ug gamhanan, dili man gani mopasipala paghukom batok kanila sa atubangan sa Ginoo. 	 Bangku' mala'eka-mala'eka to meliu karoho-ra pai' kabaraka' -ra ngkai guru to boa' toera-e', uma lau-ra daho' mporuge' ba mpopakilu anu mobaraka' toe hi nyanyoa Pue' Ala.


Busa ang iyang masigkaulipon mihapa ug kaniya nagpakiluoy siya nga nag-ingon, `Angan-angana una intawon ako, ug pagabayran ko ra ikaw.` 	 "Powingkotu' -nami-hawo doo-na toei mpopepoka'ahi', na'uli': `Mosabara-ko ulu bale, kubayari moto-kuwo mpai' inta-ku!'


Busa, sanglit nahituboy man siya ngadto sa too sa Dios, ug gikan sa Amahan nakadawat sa gisaad nga Espiritu Santo, siya mibubo niining inyong nakita ug nadungog karon. 	 Alata'ala to Tuama mpo'ongko' -imi, napopohura-i hi huraa karabilaa' hi mali ngka'ana-na, pai' nawai' -imi Inoha' Tomoroli'. Ngkai ree, Yesus mpohubui Inoha' Tomoroli' tumai hi kai', ntuku' janci-na Alata'ala. Jadi', napa to nihilo pai' to ni'epe-mi toe we'i lau, majadi' sabana kuasa Inoha' Tomoroli'.


Ug sa ingon niana, sa tinguha sa Dios sa paghimog labi pa ka matin-aw nga pagpadayag sa walay pagkausab sa iyang katuyoan, sa pagpadayag niini ngadto sa mga manununod sa saad, siya misukip ug usa ka panumpa, 	 Wae wo'o Alata'ala: kampo'uli' -na janci-na hi Abraham pai' hi muli-na, doko' narohoi nono-ra bona ra'inca ka'uma-na mobali' kabotu' -na. Toe pai' narohoi tena lolita pojanci-na toe hante mosumpa.


Ug unya magaingon ako kanila, `Wala ko gayud kamo igkaila; pahawa kanako, kamong mga mamumuhat ug dautan. 	 "Kutompoi' -ra mpai': `Uma-kuna ku'incai-koi! Palai-koi ngkai rei, koi' to dada'a po'ingku-ni.'


Busa pagdinawatay kamo ang usa sa usa kaninyo, alang sa himaya sa Dios, maingon nga si Cristo midawat man kaninyo. 	 Jadi' ompi' -ompi', toe pai' ku'uli' -kokoi: tarima lompe' ompi' hampepangalaa' -ni, hewa Kristus wo'o mpotarima-ta omea. Apa' ane hintuwu' -ta-damo hante ompi' hampepangalaa' -ta, Alata'ala rapomobohe hi rala katuwu' -ta.


Ug gibadlong sila sa panon sa katawhan nga nagsugo kanila paghilum, apan misamot hinoon sila sa pagsinggit nga nag-ingon, "Ginoo, Anak ni David, kaluy-i intawon kami!" 	 Tauna to wori' hi ree mpokaroe-ra, ra'uli': "Ngkalino-koi!" Uma-rawo rapangalai', rahuduwukui lau-mi mejeu': "Pue', muli Magau' Daud, poka'ahi' -ka-kaiwo!"


ug gikasuloban na sa bag-ong kinaiya nga ginabag-o pag-usab diha sa kahibalo, sibo sa dagway sa magbubuhat niini. 	 pai' tarata-mi katuwua' to bo'u, apa' Alata'ala mpajadi' -ta manusia' to bo'u. Nabo'ui ncuu nono-ta bona tatuku' kehi-na, pai' bona ta'inca mpu'u-mpu'u-i.


Ug ang yawa nga nagpahisalaag kanila gitambog ngadto sa linaw nga kalayo ug asupri diin atua na ang mapintas nga mananap ug ang mini nga profeta, ug didto pagasakiton sila sa adlaw ug sa gabii hangtud sa kahangturan. 	 Oti toe, Magau' Anudaa' to mpobagiu-ra toei rapetadi hi rala tahi' apu to wewo' pai' morea', hi karapetadia-ra binata to dada'a pai' nabi to boa' toe-e wengi. Hi retu-ramo rasesa' ncuu duu' kahae-hae-na.


Ug sa gikalansang na si Jesus sa mga sundalo diha sa krus, ilang gikuha ang iyang mga bisti ug ila kining gibahin sa upat, usa alang sa matag-sundalo. Apan ang iyang kamisola walay tinahian, lunlon hinabol sukad sa taas hangtud sa ubos. 	 Kahudu-na tantara mpoparika' Yesus, ra'ala' -mi pohea-na pai' rabagi opo' bagia, hore-hore habagia-ra. Aga baju-na-hawo, uma ria daua-na, apa' ratanu' hantau lau.


Mga hinigugma, dili bag-ong sugo kining akong ginasulat kaninyo kondili karaan kining sugo-a nga diha na kaninyo sukad pa sa sinugdan; ang karaang sugo mao ang pulong nga inyo nang nadunggan. 	 Ompi' -ompi' to kupe'ahi', hawa' to ku'uki' -kokoi tohe'i, bela hawa' to bo'u. Hawa' toi, hawa' to mahae-mi ni'epe, to nitarima ngkai lomo' -nami. Hawa' toi, kareba to mpo'uli' momepoka'ahi' -ta hadua bo hadua.


Ug kami maoy mga saksi sa tanang gipamuhat niya sulod sa kayutaan sa mga Judio ug sa Jerusalem. Ug siya ilang gipatay pinaagi sa pagbitay kaniya diha sa kahoy. 	 Kai' tohe'i-mi to mpohilo hawe'ea to nababehi hi tana' to Yahudi duu' rata hi ngata Yerusalem. Ka'omea-na, rapatehi-i, rapaku' hi kaju parika'.


Ug kanila mitubag ang Ginoo nga nag-ingon, "Kon kamo may pagtoo nga ingon ug liso sa mustasa, makaingon kamo niining kahoy nga sikomoro, `Paibut ug patanum ka diha sa lawod,` ug kini mosugot kaninyo. 	 Na'uli' Pue' Yesus: "Ane rii-ria-mi pepangala' -ni nau' hangkutuno' -wadi, ma'ala ni'uli' -ki kaju to bohe tohe'i: `Mowuka-moko ngkai rei, mentoli-ko ree mai hi rala tahi'!' bate mentoli mpu'u-i ntuku' hawa' -ni.


Ngani, kon ugaling paantuson man kamo tungod sa inyong pagbuhat ug matarung, bisan pa niini kamo magamalipayon. Ayaw kamo kakuyaw sa ilang pagpanghadlok, ni magkalisang, 	 Aga ane rapa' -na mporata kaparia mpu'u-ta ngkai kehi-ta to monoa', marasi' lau-ta ompi'! Jadi', ane ria to mpongasai' -ta, neo' tapoka'eka' -ra pai' neo' koro'.


Kon ugaling gikinahanglan man nga ako magpasigarbo, maoy akong igapasigarbo ang mga butang nga nagapadayag sa akong kahuyang. 	 Ane kana mpo'une' -a woto-ku, ku'une' woto-ku mpotutura hawe'ea kalentea-ku.


Ang gugma sa Dios gipadayag dinhi kanato pinaagi niini: gipadala sa Dios ang iyang bugtong nga Anak nganhi sa kalibutan, aron kita mabuhi pinaagi kaniya. 	 Hewa toi-mi Alata'ala mpopehuwu ahi' -na hi kita': Ana' -na to Hadudua nahubui tumai hi dunia', bona kita' mporata katuwua' ngkai Ana' -na toei.


Ug tan-awa, dihay mga lalaki nga nanagyayong sa usa ka paralitico diha sa higdaanan, ug sila naninguha sa pagpasulod kaniya ug sa pagbutang kaniya sa atubangan ni Jesus. 	 Nto'u toe, tumai-ra ba hangkuja tauna mpokowa' hadua topungku to turu hi rala pokowaa'. Rapali' ohea-ra mesua' hi tomi doko' mpokeni doo-ra hi Yesus.


Apan sa pagkakita niini sa mga tinun-an, sila nangasuko nga nanag-ingon, "Unsa ba kapuslanan sa maong pag-usik-usik? 	 Karahilo-na ana'guru-na napa to nababehi tobine toei, moroe-ramo, ra'uli': "Napa-hawo pai' rakerei lana to masuli' oli-na hewa tetu?


Ug ang mga Judio naglalisay tali sa ilang kaugalingon, nga nanag-ingon "Unsaon man niining tawhana sa paghatag kanato sa iyang unod aron atong kan-on?" 	 Kara'epe-na to Yahudi lolita-na Yesus toe, momehono' -ramo himpau hira', ra'uli': "Beiwa-i ma'ala mpewai' woto-na hi kita' bona takoni' -e?"


Ug ang mga magbalantay sa mga karnero namauli nga nanaghimaya ug nanagdalayeg sa Dios tungod sa tanan nga ilang nadungog ug nakita sumala sa gisugilon kanila. 	 Nculii' -ramo topo'ewu toera, pai' halengko ohea mpo'une' pai' mpobila' Alata'ala-ramo, apa' hawe'ea to ra'epe pai' to rahilo, bate hewa to na'uli' -raka mala'eka.


Ug diha sa kalangitan nakita ko ang laing tilimad-on, daku ug kahibulongan nga mao kini: pito ka mga manolunda nga may pito ka mga hampak nga mao na lang ang katapusan, kay pinaagi niini matapus na man ang kapungot sa Dios. 	 Oti toe kuhilo wo'o-mi hi langi' ria tanda to bohe pai' to mekoncehi lia: pitu mala'eka hante pitu nyala pesesa' to ka'omea-na. Hante pesesa' toi, oti-mi roe Alata'ala mpokaroe manusia' hi dunia'.


Ug ang iyang mga ginikanan tig-adto sa Jerusalem matag-tuig, sa fiesta nga Pasko. 	 Butu mpae-na, tina pai' tuama-na Yesus hilou hi Yerusalem mpokaralai eo bohe to Yahudi to rahanga' Eo Paskah.


Ug midunggo kami sa Siracusa diin nagpabilin kami sulod sa tulo ka adlaw. 	 Mehani-kai hi ngata Sirakusa, tolu eo-kai hi ria.


Ug ilang gidad-an siya niini. Ug kanila nangutana siya nga nag-ingon, "Kang kinsa man kining dagway ug kining nahisulat?" Sila miingon kaniya, "Kang Cesar." 	 Ngkai ree, ratonu-miki hampepa' doi pera'. Na'uli': "Lence hema pai' hanga' hema to hi doi toi?" Ra'uli': "Lence pai' hanga' Kaisar."


Sa iya nang paghiuli, tapus madawat niya ang harianong gahum, iyang gipasugoan sa pagduol kaniya ang maong mga ulipon nga iyang gikahatagan sa kuwarta, aron iyang mahibaloan kon pilay ilang nakita sa patigayon. 	 "Aga ra'ongko' moto-i jadi' magau', pai' nculii' -imi hilou hi ngata-na. Karata-na hi ngata, nakio' -ramo pahawaa' -na mpohirua' -ki, napongincai kahangkuja-nami rasi' to rarata.


Unya miingon siya sa iyang mga tinun-an, "Daghan unta ang anihon, apan diyutay ra ang mga mamumoo; 	 Na'uli' mpo'uli' -raka ana'guru-na: "Tauna to wori' toera hewa pae to taha'. Wori' pae to kana rapepae, aga topepae uma-ra wori'.


Busa sa kanunay kita masaligon; kita nasayud nga samtang ania pa kita sa lawas, kita wala didto sa Ginoo, 	 Toe-mi pai' moroho oa' nono-kai. Ta'inca moto, woto-ta toi hewa tomi to tapo'ohai' hi dunia' toi. Jadi', bula-ta tuwu' -pidi hi dunia' toi, molaa-ta ngkai Pue',


ug sa nadungog niya ang pagpangagi sa panon sa katawhan, siya nangutana kon unsa kadto. 	 Kampo'epe-na wori' tauna liu, napekune': "Napa-die?"


nga nanag-ingon, "Nganong miadto ka man sa mga tawong walay sirkunsisyon ug nakigsalo kanila sa pagpangaon?" 	 ra'uli' -ki: "Napa pai' mesua' -ko-kona hi tomi tauna to babo' ntuku' ada agama-ta, pai' ngkoni' wo'o-ko-kona dohe-rae?"


Ang matag-usa nga nagadumot sa iyang igsoon, mamumuno; ug kamo nasayud nga ang mamumuno walay kinabuhing dayon nga magapabilin diha kaniya. 	 Hawe'ea tauna to mpokahuku' ompi' -ra, hibalia topepatehi-ra-hana. Pai' ni'inca moto ompi': tauna topepatehi uma mporata katuwua' to lompe' duu' kahae-hae-na.


Ang ulipon dili magapuyo nga dayon diha sa panimalay, apan ang anak magapuyo nga dayon. 	 Ane batua, uma monoa' katida-na hi tomi maradika-na. Aga ane ana' maradika moto-hana, monoa' katida-na hi tomi tuama-na.


Kini iyang gisulti sulod sa sinagoga, sa pagpanudlo niya didto sa Capernaum. 	 Yesus mpololita hawe'ea toe nto'u petudui' -na hi tomi posampayaa hi Kapernaum.


Mahitungod sa atong igsoon nga si Apolos, sa makadaghan giagda ko siya sa pagduaw kaninyo kuyog sa ubang mga igsoon, apan siya walay tinguha sa paghimo niini karon. Moanha ra unya siya kon makabaton siyag higayon. 	 Kakaliliua-na, ane ompi' -ta Apolos, wori' ngkani moto-mi ku'uli' -ki: "Ria-ra ompi' to neo' me'ongko' hilou hi Korintus. Agina hilou wo'o-ko-kowo dohe-ra." Aga ko'ia nahiloi nono-na tilou tempo toi. Aga ane ria-pi loga-na, tilou moto-i mpai'.


Tapus niini, sa lain nga dagway siya mitungha sa duha kanila samtang naglakaw sila sa dalan paingon sa balangay. 	 Oti toe, Yesus mpopehuwu wo'o-mi woto-na hi rodua topetuku' -na bula-ra mako' hilou hi mali ngata. Nto'u toe, lence-na mobali', alaa-na uma ra'incai Kayesus-na.


Apan sila nahikuratan ug nangalisang nga nanagdahum nga nakakita silag espiritu. 	 Hakene-radile me'eka', apa' ra'uli' -rana mpohilo-ra kiu.


Ug si Jesus mitubag nga nag-ingon, "O walay pagtoo ug hiwi nga kaliwatan! Unsa ba ka taas sa panahon nga gikinahanglan pa sa akong pagpakig-uban kaninyo? Unsa ba ka taas sa panahon nga gikinahanglan pa sa akong pag-antus kaninyo? Dad-a siya dinhi kanako." 	 Na'uli' Yesus: "Uma mowo-koie'! Ko'ia oa' -tano mepangala' -koie! Mesapuaka oa' -pidi-koi mposapuaka konoa Alata'ala! Ni'uli' -koina hangkuja tena-pi kahae-ku dohe-ni, hangkuja tena-pi kahae-na kupengkatarii kalente pepangala' -nie! Keni tumai ana' tetui!"


Ug ang mga punoang sacerdote sa mga Judio miingon kang Pilato, "Ang isulat mo dili, `Ang Hari sa mga Judio,` kondili, `Kining tawhana nagaingon, Ako mao ang Hari sa mga Judio.`" 	 Jadi', imam pangkeni mpo'uli' -ki Pilatus: "Neo' ra'uki': Magau' to Yahudi! Agina ra'uki': 'Tauna toi mpo'uli' Kahi'a-na magau' to Yahudi.'"


Ngadto sa usa gihatag ang pulong sa kaalam pinaagi sa Espiritu, ug ngadto sa usa gihatag ang pulong sa kahibalo sumala sa mao na nga Espiritu; 	 Hi tau hadua Inoha' Tomoroli' mpowai' kapantea mololita. Hi to hadua-na Inoha' Tomoroli' to hibalia toe wo'o-wadi mpowai' pe'inca mpakanoto Lolita Alata'ala.


Ug si Jesus miliraw sa pagsud-ong ug miingon sa iyang mga tinun-an, "Pagkalisud gayud alang sa mga adunay bahandi ang pagsulod sa gingharian sa Dios!" 	 Yesus mpomonaa ana'guru-na to mokore ntololikia-na, pai' na'uli' -raka: "Mokoro rahi tauna to wori' rewa-ra mengkoru hi Alata'ala bona Hi'a jadi' Magau' -ra."


Kay kamo nasayud na sa grasya sa atong Ginoong Jesu-Cristo, nga bisan tuod siya dato, siya nahimong kabus alang kaninyo aron nga pinaagi sa iyang kakabus kamo mahimong dato. 	 Uma mingki' kupahawa' -koi ompi', apa' ni'inca moto-mi kabohe petulungi-na Pue' -ta Yesus Kristus. Bohe katuwu' -na, tapi' ngkai pe'ahi' -na hi kita', nabahaka omea-mi bona mpotulungi-ta. Napakadingki' katuwu' -na jadi' manusia', bona kita' ma'ala mporata kabohea tuwu'.


Siya nagapanghimatuod sa iyang nakita ug nadungog, ngani walay midawat sa iyang panghimatuod. 	 Lolita-na mpololita napa to nahilo pai' to na'epe, tapi' uma ria to mpangala' lolita-na.


Ug kamo iyang gibuhi sa mga patay pa kamo tungod sa mga kalapasan ug mga kasal-anan 	 Ri'ulu, kako'ia-ni mepangala' hi Yesus, hewa to mate-mokoi, ko'ia niratai katuwua' to ngkai Alata'ala apa' mojeko' -koi pai' mpotiboki hawa' Alata'ala-koi.


Mga igsoon ko, kon aduna kaninyoy mahisalaag gikan sa kamatuoran ug may usa nga makapabalik kaniya, 	 Ompi' -ku hawe'ea! Ane ria doo-ta to meleli' ngkai tudui' to makono, pai' ria hadua to mpotete' -i nculii' hi Pue', lompe' kehi-na toe.


Ug karon, Amahan, pasidunggi ako diha uban gayud kanimo nianang kadungganan nga gihuptan ko kaniadto uban kanimo sa wala pa ang kalibutan. 	 Toe pai' kuperapi' bona nupopehuwu kabohe tuwu' -ku dohe-nu Mama, hewa kabohe tuwu' -ta hangkaa-ngkania kako'ia-na dunia' tohe'i rapajadi'.


Isugo kini kanila aron dili sila mahimong mga badlonganon. 	 Parata-raka hawa' -ku toi, bona uma kasalaia' kehi-ra.


Ingnon ko kamo, Dili; hinonoa, gawas kon maghinulsol kamo, kamong tanan mangamatay usab sa ingon." 	 Uma-e' waetu! Ku'uli' -kokoi: ane uma-koi medea ngkai jeko' -ni, bate rahuku' wo'o-koiwo mpai' omea."


Pasagdi sila nga managkaipon karon sa pagtubo hangtud sa ting-ani, ug sa pagpangani na unya ingnon ko ang mga mag-aani, Pangibta una ninyo ang mga bunglayon ug bangana aron sunogon, apan ang mga trigo hakota ninyo ngadto sa akong dapa.`" 	 Pelele' moto-mi kowo' tuwu' hangkaa-ngkania hante pae, duu' -na tempo mepae. Kuhubui-ra-damo topepae mpowuka ulu kowo', rarumpu, ratomo' pai' rasuwe. Oti toe, pai' lako' rapalimpuru-di pae-e, pai' ratimamahi hi rala wilulu-ku.'"


ug si Judas nga anak ni Santiago, ug si Judas Iscariote nga nahimong mabudhion. 	 Hanga' -ra: Simon (Yesus mpohanga' -i Petrus); pai' Andreas ompi' -na Simon; Yakobus; Yohanes; Filipus; Bartolomeus; Matius; Tomas; Yakobus ana' Alfeus; Simon to rahanga' to Zelot; Yudas ana' Yakobus; pai' Yudas Iskariot, to mpobalu' Yesus hi bali' -nae mpai'.


apan, alang kanato adunay usa lamang ka Dios, ang Amahan, nga ginikanan sa tanang mga butang ug nga alang kang kinsa kita nanaglungtad; ug usa lamang ka Ginoo, si Jesu-Cristo pinaagi kang kinsa nagalungtad kita ug ang tanang mga butang. 	 Aga hi kita' -tana, muntu' hadua Alata'ala, Hi'a-mi Tuama-ta to mpajadi' hawe'ea to ria, Hi'a-wadi toaa' katuwua' -ta. Pai' hadua wo'o-wadi Pue' -ta, Yesus Kristus, Hi'a-mi to napopale Alata'ala mpajadi' hawe'ea to ria, Hi'a to mpowai' -ta katuwua'.


Sa pagkamatikod ni Jesus sa ilang mga pagpangutana, siya mitubag kanila, "Ngano bang nangutana man kamo diha sa inyong mga kasingkasing? 	 Na'inca moto Yesus napa to hi rala nono-ra. Toe pai' na'uli' -raka: "Napa pai' nipekiri hewa tetu-e?


Kini, ang nahauna sa iyang mga milagro, gibuhat ni Jesus didto sa Cana sa Galilea, ug nagpadayag sa iyang himaya; ug ang iyang mga tinun-an nanagpanoo kaniya. 	 Yesus mpobabehi tanda mekoncehi toe hi ngata Kana hi tana' Galilea. Toe-mi tanda mekoncehi to lomo' -na to nababehi. Hante tanda toe napopohiloi kabaraka' -na, pai' ana'guru-na mepangala' hi Hi'a.


"Apan mahitungod sa maong adlaw ug takna, walay usa nga nasayud, bisan pa ang mga manolunda sa langit, bisan pa ang Anak, gawas sa Amahan lamang. 	 "Aga ane eo pai' jaa kadupa' -na hawe'ea toe, wuwu Tuama-ku-wadi to mpo'inca. Uma ria to ntani' -na to mpo'inca. Bangku' mala'eka to hi rala suruga-hawoe', uma wo'o-rawo ra'incai. Bangku' Aku' Ana' -nae', uma wo'o-kuwo ku'incai.


Ug sila ilang gidakop ug Gibanlud sa bilanggoan hangtud sa pagkasunod nga adlaw, kay nagkagabii na man kadto. 	 Toe pai' rahoko' -ramo suro to rodua toera, pai' rapopesua' hi rala tarungku'. Apa' neo' mobengi-mi, toe pai' rapotuhu hi ree-ramo ulu, duu' kamepulo-na.


Ug si Jesus miduol ug miingon kanila, "Kanako gikahatag ang tanang kagahum sa langit ug sa yuta. 	 Yesus mpomohui' -ra pai' na'uli' -raka: "Hawe'ea kuasa hi suruga pai' hi dunia' ratonu-maka.


Ug sa iya nang nakit-an siya, iya siyang gidala sa Antioquia. Ug sulod sa tibuok usa ka tuig sila nakigtigum sa iglesia, ug ilang gipanudloan ang usa ka dakung panon sa mga tawo. Ug sa Antioquia ang mga tinun-an didto sugdi pagtawag ug mga Cristohanon. 	 Wae kanarua' -na, napo'ema' -imi hilou hi Antiokhia. Barnabas pai' Saulus, tida-ra hi Antiokhia hampae kahae-na, morumpu ncuu-ra hante topepangala' hi Pue' Yesus to hi ria, pai' -ra mpotudui' wori' tauna. Hi Antiokhia toe-mi lomo' -na topetuku' Yesus rahanga' to Kristen.


Apan siya miingon kanila, "Unsaon ba nila sa pagpakaingon nga si Cristo anak ni David? 	 Ngkai ree, mepekune' wo'o-imi-hawo Yesus mpo'uli' -raka guru agama toera: "Beiwa pai' ra'uli' Magau' Topetolo' muli-na Magau' Daud?


Busa mag-amping ka, basi ang kahayag nga anaa kanimo kangitngit diay. 	 Wae wo'o-hawo hante nono-ta. Kana tapelompehi mpu'u: ane Pue' mpobajahi nono-ta, neo' tapomobengi nculii'.


Ug sila nga nagtindog sa iyang tupad miingon kaniya, "Mopasipala ka ba diayg sulti batok sa labawng sacerdote sa Dios?" 	 Ngkai ree, tauna to ncori Paulus mpo'uli' -ki: "Daho' rahi-ko-kona mpolibui' Imam Bohe to napelihi Alata'ala hewa tetu!"


Ug kaniya ilang nakaplagan ang kahigayonan sa pagkapangdol. Apan si Jesus miingon kanila, "Ang profeta dungganan bisan diin, gawas sa iyang kaugalingong lungsod ug sa iyang kaugalingong panimalay." 	 Toe pai' oja' -ra mepangala' hi Yesus. Ngkai ree, Yesus mpo'uli' -raka: "Hadua nabi bate rabila' hiapa kahilouaa-na. Aga hi ngata-na pai' hi tomi-na moto, uma lau-i rabila'."


Motindog ug moadto ako sa akong amahan ug ingnon ko siya, "Amahan, nakasala ako batok sa langit ug sa imong atubangan; 	 Wae-pi, nculii' -ama hilou hi tuama-ku, ku'uli' -damo-ki: Mama, masala' -ama hi Pue' Ala pai' hi Mama wo'o.


Ug nahitabo nga didto sa Jerusalem gisaulog ang fiesta sa Didikasyon. 	 Hi Yerusalem nto'u toe, tauna mpobabehi karamea mpokiwoi eo bohe pompowatia' Tomi Alata'ala owi. Nto'u toe, tempo lengi'.


Ug si Nicodemo nangutana kaniya, "Unsaon man pagkahimo nga igaanak ang tawo sa tigulang na siya? Makasulod pa ba siya pag-usab sa taguangkan sa iyang inahan ug mahimugso?" 	 Na'uli' Nikodemus: "Ha beiwa-hawo tauna to motu'a-mi putu nculii' -e? Ha bisa-i mempuna' hi rala puanaka tina-na, pai' -i putu karongkani-nae?"


Apan karon kinahanglan isalikway ninyo kining tanang mga butanga: kasuko, kapungot, pagkamadinauton, pagpasipala, ug ang mahilas nga sinultian sa inyong baba. 	 Tapi' tempo toi, tabahaka mpu'u-mi hawe'ea kehi to hewa toe. Neo' moroe, neo' mowuku nono, neo' mohuku'. Neo' -hawo howa' ngkai wiwi-ta lolita peruge', petuntui' ba petarahu.


"Ipatidlum kining mga pulonga diha sa inyong mga dalunggan, nga ang Anak sa Tawo igatugyan ngadto sa mga kamot sa mga tawo." 	 "Penonoi lompe' -e' lolita-ku toi: Aku' Ana' Manusia' bate ratonu mpai' hi kuasa manusia'."


Ug sa pagbukhad niya sa ikalimang timri, nakita ko nga sa ilalum sa halaran diha ang mga kalag sa mga gipamatay tungod sa pulong sa Dios ug tungod sa pagpanghimatuod nga ilang gihimo. 	 Oti toe, kuhilo wo'o Ana' Bima toei mpobongka saa' kalima-na. Kuhilo hi une' meja' pontunua pepue', ria rate-rate tauna to rapatehi apa' mpokarebai-ra Lolita Alata'ala pai' uma-ra mengkala'ura ngkai pangakua' -ra Kayesus-na Pue' -ra.


Ug kini silang tanan, bisan gipanghimatud-an sa ilang pagtoo, wala managpakadawat sa gisaad kanila, 	 Hawe'ea tauna toera napokagoe' Alata'ala sabana pepangala' -ra. Tapi' ko'ia raratai poko to najanci-raka.


Ug namangon silang tanan nga mga dalaga ug gihikay nila ang ilang mga lamparahan. 	 Pemata-rami toronaa to hampulu' toera, hore-hore mporodo hulu' -ra.


Tan-awa, gihatagan ko kamog kagahum sa pagtunob ug mga halas ug mga tanga, ug kagahum batok sa tanang gahum sa kaaway; ug walay bisan unsa nga makadaut kaninyo. 	 Jadi', bona ni'inca: kuwai' -mokoi kuasa, bona ma'ala-koi mpolisa ule ba lipa pai' mpodagi hawe'ea karohoa bali' -ta. Uma hema to mposerohi-koi.


Unya miliso ako aron sa pagtan-aw sa nakigsulti kanako, ug sa akong pagliso nakita ko ang pito ka mga kandiliro nga bulawan; 	 Kamewili' -ku tono' hi tilingkuria-ku doko' mpohilo hema to mpololitai-a, kuhilo-kuwo pitu meha' witi' lampu to rababehi ngkai bulawa.


Mao man gani nga ang panon sa katawhan miadto sa pagsugat kaniya kay nakadungog man sila nga nakahimo siya sa maong milagro, 	 Ngkai toe-mi pai' alaa-na wori' rahi tauna hilou mpotomu-i Yesus, apa' ra'epe Kahi'a-na to mpobabehi tanda mekoncehi toe.


Ug si Jesus miingon kaniya, "Lumakaw ka, tawga ang imong bana, ug bumalik ka dinhi." 	 Na'uli' Yesus: "Koi' ulu, kio' tomane-nu, pai' -ko nculii' tumai."


Ug ang mga batan-on nanindog ug ila siyang gilimisan ug giyayongan paingon sa gawas ug gilubong. 	 Ngkai ree, ba hangkuja dua tomane mpoputu' woto-na Ananias, pai' rakeni hilou ratana.


Maingon kaniadto sa mga adlaw ni Noe, mao man usab unya ang pag-abut sa Anak sa Tawo. 	 Hewa to majadi' hi tempo nabi Nuh owi, hewa toe wo'o mpai' to jadi' hi eo karata-ku Aku' Ana' Manusia'.


Apan wala akoy nakita sa ubang mga apostoles gawas kang Santiago nga igsoon sa Ginoo. 	 Nto'u toe, hirua' wo'o-a hante Yakobus ompi' -na moto Pue' Yesus. Aga suro Pue' Yesus to ntani' -na, uma-ra kuhiloi. To rodua toera-wadi to kuhilo.


Kay ang obispo, ingon nga piniyalan sa Dios, kinahanglan dili baladlongon; kinahanglan dili siya magpalabawlabaw sa iyang kaugalingon, dili masuk-anon, dili hinginom ug bino, dili tigpanukmag, dili hinapi sa talamayong paagi, 	 Apa' tauna to jadi' pangkeni hi rala agama-ta, pahawaa' to mpo'urusi pobago Alata'ala. Toe pai' kana to uma ria kasalaia' -ra: uma ma'ala to molangko nono ba to jolia moroe, uma ma'ala topalangu-langu ba to ntora motuda' pai' to doko' doi-wadi.


Ug ako mangamuyo sa Amahan, ug kamo iyang pagahatagan ug laing Manlalaban nga magapakig-uban kaninyo hangtud sa kahangturan, 	 Kuperapi' hi Tuama-ku, bona nawai' -koi hadua Topetulungi to ntani' -na, bona Hi'a-damo mpodohei-koi duu' kahae-hae-na.


Siya nga magamadaugon, akong pagahimoon nga haligi diha sa templo sa akong Dios; ug dili na siya magagula niini, ug igasulat ko diha kaniya ang ngalan sa akong Dios, ug ang ngalan sa siyudad sa akong Dios, ang bag-ong Jerusalem nga manaug gikan sa langit gikan sa akong Dios, ug ang akong kaugalingong bag-o nga ngalan. 	 "Hema to medagi, tida-ra hi suruga duu' kahae-hae-na. Hewa tuha' mporohoi tomi, wae wo'o Aku' mpakanoa' katida-ra hi Tomi Alata'ala hi suruga. Hi woto-ra ku'uki' hanga' Alata'ala Tuama-ku pai' hanga' ngata Alata'ala Tuama-ku, toe-mi Yerusalem to bo'u to mana'u tumai ngkai suruga ngkai Alata'ala Tuama-ku. Wae wo'o ku'uki' hi woto-ra hanga' -ku to bo'u.


apan si Jesus miingon, "Paduola kanako ang gagmayng kabataan, ug ayaw ninyo sila pagpugngi, kay ang gingharian sa langit ila sa mga sama kanila." 	 Yesus mpo'uli' -raka ana'guru-na: "Pelele' moto-ra ana' tetura tumai hi Aku', neo' -ra nitagi. Apa' tauna to hewa toe-ramo to jadi' ntodea-na Alata'ala hi rala Kamagaua' -na."


Minahal kong mga anak, nagasulat ako kaninyo niining mga butanga aron kamo dili managpakasala; apan kon may makasala man gayud, kita adunay Manlalaban nga mangatubang sa Amahan, si Jesu-Cristo ang matarung; 	 Ana' -ana' -ku, patuju-ku mpo'uki' tohe'i-e, bona neo' -ta mpobabehi jeko'. Aga ane ria to mpobabehi jeko', ria moto-i to mpotauntongoi' -ta hi nyanyoa Alata'ala to Tuama. Hi'a-mi Yesus Kristus to monoa'.


Mga igsoon, buot ko nga inyong masayran nga silang tanan nga atong mga ginikanan nahianha sa ilalum sa panganud, ug silang tanan milatas sa dagat, 	 Ompi' -ompi', kiwoi-koi napa to majadi' hi ntu'a-ta owi to nakeni nabi Musa malai ngkai tana' Mesir. Hawe'ea-ra nakamoui limu' tanda karia-na Alata'ala dohe-ra. Hawe'ea-ra ntara hi tahi' to sole.


Siya mitubag nga nag-ingon, "Kinsa man siya, Ginoo, aron ako mosalig kaniya?" 	 Na'uli' tauna toei: "Uli' -ka-kuwo kahema-nai, bona kupangala' -i."


Ang naulahi nagahimo niini gumikan sa gugma, sa nasayran nila nga ako gibutang dinhi aron sa paglaban sa Maayong Balita; 	 Hira' mpopalele Kareba Kristus apa' nakeni ahi' -ra, apa' ra'inca ka'aku' -na to na'ongko' Alata'ala jadi' suro-na to mpakanoto Kareba Lompe' hi hawe'ea tauna.


Ug nakita ko ang balaang siyudad, ang bag-ong Jerusalem, nga nanaug gikan sa langit gikan sa Dios, gitagana maingon sa usa ka pangasaw-onon nga gidayandayanan alang sa iyang pamanhonon. 	 Pai' kuhilo ngata to moroli', to rahanga' Yerusalem to bo'u, mana'u tumai ngkai Alata'ala hi suruga. Ncola-damo ngata toe, hewa hadua tobine to raheai pohea to ncola apa' neo' rata-mi topemua'.


Nganha kaninyong tanan sa Roma, kaninyo nga sa Dios gihigugma, nga gipanagtawag aron mahimong mga balaan: 	 Toe pai' kupakatu sura toi hi hawe'ea to Kristen hi Roma. Nape'ahi' -mokoi Alata'ala pai' nakio' -koi jadi' topetuku' -na to moroli'. Wori' tabe: mekakae-a hi Alata'ala Tuama-ta pai' hi Pue' Yesus Kristus bona nagane' -koi ngkai kabula rala-na pai' nawai' -koi kalompea' tuwu'.


Ug kon ugaling ang among Maayong Balita sinalipdan man, kini sinalipdan lamang ngadto kanila nga nagakalaglag. 	 Ria moto tauna to uma mpangalai' Kareba Lompe' to kikeni. Tauna to mpotoa' naraka, hira' toe-mi to uma mpangalai' -e. Ma'ala-mi ta'uli', ria to mpoputu' nono-ra alaa-na uma-ra dota mpangala' Kareba Lompe'.


Ug si Jesus miingon kaniya, "Bantayi baya nga walay bisan kinsa nga imong suginlan; hinoon umadto ka ug magpakita ka sa sacerdote, ug himoa ang halad nga gisugo ni Moises, ingon nga pagpamatuod ngadto sa katawhan." 	 Oti toe, na'uli' wo'o-mi Yesus mpo'uli' -ki: "Neo' nulolita hi hema-hema napa to jadi' tohe'i-e. Hilou-moko ulu mpopehuwu woto-nu hi imam bona nahilo kamo'uri' -numi, pai' keni pepue' -nu hewa to te'uki' hi rala Atura Musa, bona monoa' hi hawe'ea tauna kamo'uri' -nu mpu'u-mi."


Ug ang bahin sa kasulatan nga iyang gibasa mao kini: Maingon nga dili lamang magatingog ang karnero nga pagadad-on sa ihawan o ang nating karnero sa atubangan sa iyang mag-aalot, maingon man siya, sa iyang baba wala magbuka. 	 Lolita to nabasa hi rala sura nabi Yesaya, hewa toi moni-na: Hi'a hewa hama'a bima to radii' hilou rasumale'. Hewa ana' bima to uma mobee' ane ragunci wulu-na, wae wo'o uma-i mololita nau' hamelaa.


Kay angayan gayud kaniya, alang kang kinsa ug pinaagi kang kinsa naanaa ang tanang butang, nga sa pagdala niya sa daghang mga anak ngadto sa himaya, iyang pagahingpiton ang mag-uugda sa ilang kaluwasan pinaagi sa pag-antus. 	 Alata'ala mpopajadi' butu nyala-na, pai' hawe'ea to ria mpotuku' kabotu' -na. Patuju-na, doko' -i mpo'ongko' -ra tauna napajadi' ana' -na pai' napomobohe-ra. Toe pai' nabotuhi bona Yesus kana mporata kaparia duu' -na mate. Masipato' lia kabotu' -na Alata'ala toe, apa' ngkai kaparia to narata Yesus toe, Yesus jadi' Topetolo' to uma ria kakuraa' -na, to mpotate ohea to tatara bona mporata kalompea'.


Busa ilang gihipos kini, ug napulog-duha ka bukag ang napuno nila sa mga tipik gikan sa lima ka tinapay nga sebada, nga nahibilin tapus sa pagpangaon sa mga tawo. 	 Rarumpu mpu'u-mi, hampulu' roluncu-pi toro-na ngkai lima meha' roti to rakoni' tauna to wori' we'i.


sa pag-ampo nga masibuton gayud magabii ug maadlaw nga unta kami makakita kaninyo sa nawong ug nawong ug makasangkap sa nakulang diha sa inyong pagtoo? 	 Hinamengi hina'eo-kai merapi' hi Alata'ala hante nono mpu'u bona nabea ohea-kai mpencuai' -koi, bona kipohonoi' to kura' hi pepangala' -ni.


Ug tan-awa, moabut ako sa dili madugay." 	 Na'uli' Pue' Yesus: "Neo' rata-amae'! Marasi' -ra tauna to mpotuku' paresa' to te'uki' hi rala sura pelowa toi."


Bisan kinsa nga magasugid nga si Jesus mao ang Anak sa Dios, ang Dios magapabilin kaniya, ug siya magapabilin sa Dios. 	 Hema to mpangaku' Kayesus-na Ana' Alata'ala, Alata'ala tida hintuwu' hante hira', pai' hira' hante Alata'ala.


Apan unsaon man sa mga tawo sa pagpangaliya kaniya nga wala nila toohi? Ug unsaon man nila sa pagtoo kaniya nga wala gayud nila hidunggi? Ug unsaon man nila sa pagkadungog kon walay magwawali? 	 Hiaa' beiwa-ramo-rana mekakae hi Pue' ane ko'ia-ra mepangala'? Pai' uma wo'o hema to mepangala' ane ko'ia ra'epei Kareba Lompe'. Pai' uma wo'o-ra bisa mpo'epe Kareba Lompe' ane uma hema to mpokarebai-raka.


Ug sa pagkabuntag, sa nanagpangagi sila, nakita nila ang igira nga nalaya na hangtud sa gamut. 	 Kamepulo-na mepupulo ngkii-pidi, hilou wo'o-ramo hi Yerusalem. Hi lengko ohea, rahilo-rawo kaju ara to natotowi Yesus wengi, mate-mi, bangi rata hi rali' -na.


Busa, kamo karon dili na mga langyaw ug mga dumuloong, kondili mga katagi-lungsod sa mga balaan ug mga sakop sa panimalay sa Dios. 	 Ngkai toe-mi, ompi' -ompi' to bela-koi to Yahudi, ri'ulu hewa tauna to hi mali-na-ko-koina. Aga wae lau uma-pi hewa toe. Wae lau hampodooa-mokoi hante hawe'ea tauna to mepangala' hi Yesus. Hantomi lau-mokoi hante hawe'ea ana' Alata'ala.


Apan sila walay nasabtan niining mga butanga; kining sultiha nalilong kanila, ug wala nila matugkad ang iyang buot ipasabut. 	 Aga hawe'ea to na'uli' toe, bate uma rapaha ana'guru-na. Apa' batua-na tewunii' -raka, uma ra'incai kahompoa lolita-na.


Ug kaniya nangamuyo ang mga espiritu nga nanag-ingon, "Paadtoa kami nianang mga baboy ug pasudla kami kanila." 	 Anudaa' toera merapi' hi Yesus, ra'uli': "Hubui-kai mesua' hi wawu toera mai."


Ug unya miusab siya patikubo ug mipadayon sa pagsulat sa yuta pinaagi sa iyang tudlo. 	 Oti toe, motungka' wo'o-imi, pai' -i mo'uki' tena hi tana' hante karawe-na.


Busa gipaanha namo diha si Judas ug si Silas nga magahimo sa binaba nga pagsugilon kaninyo sa mao rang mga butanga. 	 Toe pai' mohawa' -makai hi rehe'i hante hanono lau, mpopelihi rodua doo-kai to kihubui tilou. To kihubui tilou, ompi' -ta Yudas pai' Silas. Hira' to rodua toera-damo mpai' to mpo'uli' -kokoi hante wiwi-ra moto napa to ki'uki' hi rala sura toi. Yudas pai' Silas toe, kihubui tilou hidohea hante Barnabas pai' Paulus to kipoka'ahi'. Barnabas pai' Paulus tohe'ira, tauna to mpotonu-mi katuwu' -ra hi Pue' -ta, Yesus Kristus, bona mpopalele hanga' -na.


Buot ako nga inyong masayran, mga igsoon, nga ang nahitabo karon kanako nakaalagad hinoon sa pagpauswag sa Maayong Balita, 	 Jadi', bona ni'inca ompi', nau' ratarungku' -a tohe'i-e, goe' moto-a, apa' ngkai karatarungku' -ku toi, kawoo-woria' lau-mi tauna to mpo'epe Kareba Lompe'.


sumala sa giingon usab niya sa laing dapit, Ikaw sacerdote hangtud sa kahangturan, sumala sa laray ni Melquisedec." 	 Pai' hi ayat ntani' -na na'uli' wo'o Alata'ala: Iko-mi imam duu' kahae-hae-na, hewa pobago-na Melkisedek owi."


Sa pagkatinuod hinoon adunay magawali kang Cristo gumikan sa kasina ug sa pagpalabawlabaw, apan ang uban gumikan sa maayong kabobut-on. 	 Ria wo'o-ra hantongo' to ngkeni Kareba Kristus apa' mohingi' -ra pai' doko' mpo'ewa-a. Aga ria moto wo'o-ra hantongo' to mpokeni Kareba Kristus hante karoli' nono-ra.


Kining sultiha, "Sa makausa pa usab," nagapasabut nga pagakuhaon ang bisan unsa nga matay-og ra, ingon nga mga butang nga binuhat ra, aron kadtong dili matay-og igapabilin. 	 Lolita to mpo'uli' "hangkani-pi" toe, batua-na: Alata'ala mpolengo pai' mpogero dunia' to napajadi' tohe'i, apa' dunia' toi uma tida duu' kahae-hae-na. Jadi', hi eo mpeno, nagero omea, bona muntu' to uma ma'ala molengo-damo to tida.


Ug unya magaabut ang katapusan, inigtugyan na niya sa gingharian ngadto sa Dios ug Amahan, tapus niya mawagtang ang tanang pamuno-an ug tanang kamandoan ug kagahum. 	 Oti toe-di mpai', lako' rata kahudua dunia'. Kristus mpodagi hawe'ea topoparenta pai' hawe'ea to mokuasa pai' to mobaraka', pai' -i moparenta jadi' Magau'. Oti toe, pai' natonu huraa kamagaua' -na hi Alata'ala to Tuama.


"Ayaw kamo pagpanghukom sa uban, ug kamo dili nila pagahukman; ayaw ninyo sila pagpakasad-a, ug kamo dili nila pagapakasad-on; pagpasaylo, ug pagapasayloon kamo. 	 "Neo' -ta mpotudo' sala' doo, bona uma wo'o mpai' Pue' Ala mpotudo' sala' -ta. Neo' mpo'uli' tauna to masala' kana rahuku', bona uma wo'o mpai' Pue' Ala mpohuku' -ta. Ampungi sala' doo, Pue' Ala wo'o mpai' mpo'ampungi sala' -ta.


Kay ang gugma ni Cristo nagapugong kanamo, kay kami nagahunahuna man nga may usa nga nagpakamatay alang sa tanan; busa ang tanan nangamatay diay. 	 Ahi' -na Kristus-le pai' hewa toe kehi-kaie. Apa' ki'uli' hewa toi: Kristus mate mposampei hawe'ea tauna, jadi' ma'ala-mi ta'uli', hewa mate omea-tamo.


Apan ngadto sa usa kanila mitubag siya nga nag-ingon, `Higala, wala ko ikaw lupigi, kay dili ba nagkasabut man kita sa tagsa ka denario? 	 "Hampetompoi' pue' bonea toei: `Uma-a masala' hi koi', bale. Ha uma pojanci-tami mporata-koi gaji' hampepa' doi pera' rala-na ha'eo?


Busa, maingon nga ang mga bunglayon pagaibton ug pagasunogon sa kalayo, mao man usab kana ang mahitabo unya inigkatapus na sa kapanahonan. 	 Hewa kowo' rarumpu pai' rasuwe, wae wo'o mpai' tauna to dada'a nto'u Eo Kiama.


Ug sa naglakaw siya sa ubay sa Lanaw sa Galilea, nakita niya si Simon ug si Andres nga igsoon niya ni Simon, nga nanglaya diha sa lanaw, kay mga mangingisda man sila. 	 Bula-na momako' hi wiwi' rano Galilea, mpohilo-i rodua tauna. Hanga' -ra: Simon hante Andreas ompi' -na. Nto'u toe, bula-ra mebau' hi rano mojala', apa' toe-mi-rawo bago-ra.


Sa ingon niana gikinahanglan nga ang mga hulad sa mga langitnong butang pagahinloon niining mga butanga, apan ang maong mga langitnong butang pagahinloon sa labi pa ka maayong mga halad-inihaw kay niini. 	 Ane Kemah Pepuea' to hi dunia' toi pai' rewa to hi rala-na, hawe'ea toe mpowalatu napa to hi suruga. Kemah to hi dunia' toi kana rabohoi' hante raa' porewua to rapopenyompa hi Alata'ala. Tapi' ane tomi pepuea' to hi suruga-hana, kana ria pepue' to meliu kalompe' -na.


Ug dihay mitungha kaniya nga usa ka manolunda sa Ginoo, nagtindog sa too sa halaran sa incienso. 	 Nto'u toe, mehupa' -mi hadua mala'eka Pue' hi mali ngka'ana meja' pontunua dupa'.


Ug sa nagpadayon siya paglakaw sa unahan, nakita niya ang duha pa ka laing mga magsoon nga lalaki, si Santiago nga anak ni Zebedeo ug si Juan nga igsoon niya ni Santiago, diha sa sakayan uban kang Zebedeo nga ilang amahan, nga nanagpuna sa ilang mga pukot, ug sila iyang gitawag. 	 Oti toe, Yesus mpokaliliu pomako' -na, nahilo wo'o-mi rodua to ntali ompi': Yakobus pai' Yohanes, ana' -na Zebedeus. Hira' toe, bula-ra mpokolompehii jala' -ra hi rala sakaya hante tuama-ra. Yesus mpokio' -ra jadi' topetuku' -na.


Ngani batok kanimo aduna akoy ikasumbong nga mao kini, nga imo lamang gipasagdan ang babaye nga si Jezabel, nga nagaingon nga siya profeta ug nga nagapanudlo ug nagapahisalaag sa akong mga ulipon sa paghimog pakighilawas ug sa pagkaon sa mga hinalad ngadto sa mga larawan. 	 Aga ria oa' to kukehele-kokoi. Apa' tobine to rahanga' Isebel tetui, to mpo'uli' kahi'a-na hadua nabi, nipelele' -i-koina mpotudui' topetuku' -ku. Natudui' -ra mogau' sala' hante toronaa pai' tobine doo, pai' natudui' -ra ngkoni' pongkoni' to rapopepue' hi pinotau. Wori' -mi batua-ku nabagiu hante tudui' -na toe.


Adunay nagakalainlaing mga hiyas, apan adunay mao rang usa ka Espiritu; 	 Alata'ala mpowai' -ta wori' nyala pakulea' mpobago bago-na, hore mporata-ta pakulea' to mosisala. Aga hawe'ea pakulea' toe, pewai' ngkai Inoha' Tomoroli' to hadua lau-wadi.


Kinsa ba kaninyoy makapamatuod nga ako nakahimog sala? Kon ako nagasulti man sa kamatuoran, nganong dili man kamo motoo kanako? 	 Hema-koi to ma'ala mpotudo' karia jeko' -ku? Ane mpo'uli' -a anu makono, napa-di pai' uma-a nipangala' -e?


Ug unya molakaw siya ug magkuhag laing pito ka mga espiritu nga labi pang dautan kay kaniya, ug sila mosulod ug mopuyo niini; ug ang ulahing kahimtang niadtong tawhana molabi pa ka ngil-ad kay sa sinugdan." 	 Toe pai' hilou ncala' -i mpokio' pitu hingka anudaa' -na to meliu kadada'a-ra ngkai hi'a. Tumai-ramo mesua' hi tauna to napalahii toe-e wengi, pai' mo'oha' -ramo hi ree. Ka'omea-na tampai kampe'ahii' tauna toei ngkai lomo' -na."


Mga igsoon, pag-ampo kamo alang kanamo. 	 Ompi' -ompi', kiperapi' bona niposampayai wo'o-ka-kaiwo.


Ug sa nahaulian na si Pedro, siya miingon, "Karon naila ko na sa pagkatinuod nga ang Ginoo nagpadala sa iyang manolunda ug nagpahigawas kanako gikan sa kamot ni Herodes ug gikan sa tanang gipaabut unta sa katilingban sa mga Judio." 	 Lako' toe-di monoto-mi hi Petrus, pai' na'uli': "Makono mpu'u-mi-tano! Pue' mpohubui mala'eka-na tumai mpobahaka-a ngkai pale Herodes pai' ngkai hawe'ea to doko' rababehi to Yahudi hi aku' -e."


sumala sa iyang gisulti pinaagi sa baba sa iyang mga balaang profeta sukad pa sa karaang panahon, 	 Ngkai owi hante wiwi nabi-nabi to moroli', Pue' mpojanci


Niining duha ka mga sugo nagasukad ang tibuok nga kasugoan ug ang mga profeta." 	 Hawe'ea Atura Pue' pai' tudui' nabi-nabi mentoe hi parenta to ronyala toe."


Ug didtoy usa ka sanlahon nga miduol ug nangamuyo kaniya, ug sa nagluhod siya miingon kaniya, "Kon buot ka, makahinlo ikaw kanako." 	 Ria hadua tauna to mohaki' poko' rata hi Yesus. Powingkotu' -nami mpopetulungi, na'uli': "Ane ma'ala, paka'uri' -a-kuwo!"


Busa gikuha ni Pilato si Jesus ug iyang gipalatigo. 	 Oti toe, Pilatus mpohubui tantara-na mpoweba' Yesus.


Unya ang ulipon mipauli ug gisugilon niya kini sa iyang agalon. Ug uban sa kasuko ang tagbalay miingon sa iyang ulipon, `Dumali ka sa pag-adto sa mga kadalanan ug mga agianan sa lungsod, ug dad-a dinhi ang mga kabus ug ang mga pungkol ug ang mga buta ug ang mga piang.` 	 "Pahawaa' toei nculii' hilou hi pue' susa' mpowoli' lolita-ra toe. Uma-pi mowo kamoroe-na pue' susa', na'uli' -ki pahawaa' -na: `Pesahui hilou hi karajaa pai' hi porompengaa ohea hi rala ngata. Bawai-ramo tumai tokabu, tokeru, towero, pai' topungku.' Hilou mpu'u-imi-hawo pahawaa' toei mpotuku' hawa' pue' susa'.


Busa si Jesus miingon, "Sa diha nga maisa na ninyo ang Anak sa Tawo, nan, inyong mahibaloan nga ako mao siya ug nga wala akoy ginabuhat sa kinaugalingon kong pagbulot-an, hinonoa nga nagasulti ako sa ingon sumala sa gitudlo kanako sa Amahan. 	 Toe pai' na'uli' tena-raka: "Ane nipokalangko-apa mpai', Aku' Ana' Manusia', lako' ni'inca-di ka'Aku' -nami. Uma ria hanyalaa to kubabehi ntuku' konoa-ku moto. Muntu' mpo'uli' -a napa to natudui' -ka Tuama-ku.


Ug nabati ko gikan sa langit ang usa ka tingog nga nag-ingon, "Isulat mo kini: Bulahan ang mga mamatay nga sukad karon mangamatay diha sa Ginoo." "Bulahan gayud," nagaingon ang Espiritu, "aron makapahulay na sila gikan sa ilang mga paghago, kay ang ilang binuhatan mokuyog man kanila!" 	 Oti toe mpo'epe-a libu' ngkai suruga to mpo'uli': "Uki' -mi tohe'i: Ntepu'u ngkai wae lau, marasi' -ra tauna to mate to mepangala' hi Pue'." Natompoi' Inoha' Tomoroli': "Bate makono lia tetu-e! Apa' mento'o-ramo ngkai powewa-ra, pai' bate mporata-ramo mpai' wua' bago-ra."


Busa paghinulsol; kay kon dili, anhaon ko ikaw sa madali ug gubaton ko sila pinaagi sa espada sa akong baba. 	 Toe pai' ku'uli' -kokoi, medea-mokoi ngkai jeko' -ni tetu! Ane uma, katilou-ku mpai' mpohirua' -kokoi, kupanga'ei tauna tetura hante piho' to mehupa' ngkai nganga-ku.


ug sa Jerusalem ug sa Idumea, ug gikan sa mga dapit tabok sa Jordan, ug gikan sa kasikbitan sa Tiro ug Sidon, usa ka dakung panon sa katawhan midugok ngadto kaniya sa pagkadungog nila sa tanan nga iyang nabuhat. 	 ngkai Yerusalem, ngkai tana' Idumea, ngkai dipo ue Yordan, ria wo'o ngkai ngata Tirus pai' Sidon. Wori' rahi tauna to tumai hi Yesus apa' ra'epe hawe'ea to nababehi.


Ug mao kini ang gipanghimatuod ni Juan sa diha nga gipadala kaniya sa mga Judio ang mga sacerdote ug mga Levita gikan sa Jerusalem aron sa pagpangutana kaniya, "Kinsa ka man?" 	 Hewa toi posabi' -na Yohanes Topeniu' mpo'uli' kahema-nai Yesus. Topoparenta to Yahudi hi Yerusalem mposuro ba hangkuja dua imam pai' to Lewi hilou hi Yohanes. Karata-ra hi Yohanes, mepekune' -ra: "Pai' -kai tumai toi-e, tumai mpekune' -ko ba hema-ko. Ba iko mpu'u-mi Magau' Topetolo' -e?"


"`Nasayud ako sa imong mga nabuhat, sa imong gugma ug pagtoo ug pag-alagad ug pag-antus, ug nga ang imong ulahing mga nabuhat labaw pa gani ka daghan kay sa nahauna. 	 Na'uli': Ku'inca napa to nibabehi. Ku'inca ahi' -ni pai' pepangala' -ni hi Aku'. Lompe' pongkakamu-ni bago-ku, ntaha-koi hi rala kaparia. Ku'inca pobago-ni hi Aku' tempo toi meliu kawori' -na ngkai pobago-ni lomo' pepangala' -ni hi Aku'.


Ug sila iya usab nga gisuginlan niining usa ka sambingay: "Makahimo ba ugod ang usa ka buta sa pagguyod sa laing buta? Dili ba mangahulog silang duha ngadto sa gahong? 	 Pai' na'uli' wo'o Yesus lolita rapa' tohe'i: "Ane towero mpotete' hingka towero-na, bate moluli' -ra mpai' hi rala kinali.


Busa ang manumpa tungod sa halaran, nagapanumpa tungod niini ug sa tanang anaa niini; 	 Ane tauna mosumpa mpokahangai' meja' pontunua pepue', batua-na mpokahangai' -i meja' toe pai' hawe'ea to ratunu hi lolo-na.


Tungod niining mga butanga ang kapungot sa Dios nagaabut diha sa mga tawong masupilon. 	 Pai' Alata'ala bate mpokaroe tauna to mpotiboki hawa' -na.


ug ang tanan nga buhi ug nagasalig kanako dili na gayud mamatay. Motoo ba ikaw niini?" 	 Pai' hawe'ea tauna to tuwu' pai' mepangala' hi Aku', bate uma-ra mate, duu' kahae-hae-na. Ha nupangala' to ku'uli' toe-e?"


Apan nagakahinabo kining tanan aron matuman ang mga gisulat sa mga profeta." Unya mitalikod kaniya ang tanan nga mga tinun-an ug nangalagiw. 	 Aga to hewa toi-le kana majadi', bona madupa' -mi napa to ra'uki' nabi-nabi owi hi rala Buku Tomoroli'." Oti toe, metibo' -ramo hawe'ea ana'guru-na mpalahii-i.


Kay nagasingabut ang panahon nga ang mga tawo magadumili sa pagpaminaw sa matarung pagtulon-an, hinonoa aron sa pagtagbaw sa ilang kaugalingong mga pangibog, sila magapaalirong ug mga magtutudlo nga magahapohap kanila sa ilang nanagkatol nga mga dalunggan, 	 Apa' rata mpai' tempo-na, uma-rapa dota mpe'epei tudui' to makono. Mpopali' -ra wori' guru to mpotudui' -ra lolita to mpakagoe' nono-ra, bona ma'ala-ra mpotuku' kahinaa nono-ra moto.


(Giingon niya kini aron sa pagpaila sa kamatayon nga pinaagi niini pagapasidunggan ni Pedro ang Dios.) Ug tapus siya makasulti niini, siya miingon kaniya, "Sumunod ka kanako." 	 Hante walatu toe, Yesus mpolowa beiwa Petrus rapatehi mpai', bona mpobila' Alata'ala. Oti toe, na'uli' wo'o-mi Yesus, mpo'uli' -ki Petrus: "Tuku' -ama!"


Busa, bisan kinsa nga magakaon sa tinapay ug magainom sa kopa sa Ginoo sa paagi nga dili takus, makasala batok sa lawas ug dugo sa Ginoo. 	 Toe pai' ku'uli' -kokoi: tauna to ngkoni' roti ba mpo'inu anggur Pue' toe hante kehi to uma natao, bate masala' -ra, apa' hewa uma rasaile' woto pai' raa' -na Pue' to nabatuai ada toe.


Sila dili iya sa kalibutan, maingon nga ako dili iya sa kalibutan. 	 Hewa Aku' bela-a doo-ra to uma mepangala', wae wo'o ana'guru-ku bela doo-ra.


dili ang magasulod sa baba mao an makapahugaw sa tawo; kondili ang magagula sa baba, kini mao ang makapahugaw sa tawo." 	 Pongkoni' to mesua' hi nganga-ta, bela-hawo toe to mpakada'a-ta hi poncilo Alata'ala. Lolita to mehupa' ngkai nganga-ta, toe-die to mpakada'a-ta hi poncilo Alata'ala-e."


Ug ang mga tawo giulo-ulohan sa mga sacerdote nga punoan ug sa mga anciano sa pagpangayo kang Barrabas ug sa pagpapatay kang Jesus. 	 Aga imam pangkeni pai' totu'a to Yahudi, kaliliu moto-ra mpo'ukei' ntodea, ra'uli' -raka: "Perapi' -koi hi Gubernur bona Barabas nabahaka, pai' Yesus to nahuku' mate!"


Ginalauman ko nga sa dili madugay mahianha ako kanimo, apan gisulat ko kining maong mga tugon aron nga 	 Timotius, moliwo-ama tilou mpencuai' -ko. Aga nau' wae, ku'uki' moto-koko sura toi,


Kay ang saad alang kaninyo ug sa inyong mga anak ug sa tanan nga atua sa halayo, sa matag-usa nga pagatawgon sa Ginoo nga atong Dios." 	 Apa' Alata'ala mojanci kanawai' -nata Inoha' Tomoroli', pai' hi muli-muli-ta, duu' rata hi tauna to molaa. Pojanci Alata'ala toe, bate bagia hawe'ea tauna to nakio' Pue' -ta Pue' Ala jadi' topetuku' -na."


Kon ang tibuok lawas lonlon pa nga mata, asa na man ang pagdungog? Kon ang tibuok lawas lonlon pa nga dalunggan, asa na man ang pagpanimaho? 	 Ane rapa' -na hawe'ea bagia woto-ta jadi' mata omea-mi, beiwa-ta pe'epe. Ba hawe'ea jadi' tilinga omea-wadi, beiwa-ta pe'enga'.


"Sa pagkatinuod, sa pagkatinuod, magaingon ako kaninyo, nga ang mosalig kanako magahimo usab sa mga buhat nga akong ginabuhat; ug labi pa gani ka dagkung mga buhat kay niini ang iyang pagabuhaton, kay moadto man ako sa Amahan. 	 "Makono mpu'u lolita-ku toi: Tauna to mepangala' hi Aku', ma'ala-ra mpobabehi hewa to kubabehi-- ba melabi tena-pi ngkai to kubabehi-- apa' hilou-a mpai' mo'oha' dohe Tuama-ku.


"ako magaingon kanimo, bangon, dad-a ang imong higdaanan ug pumauli ka." 	 na'uli' -ki: "Memata-moko, lulu-mi ali' -nu, pai' -ko nculii' -mi!"


ang mga babaye kinahanglan magpakahilum sulod sa mga iglesia. Kay wala itugot kanila ang pagsulti, hinonoa kinahanglan magpaubos sila sumala sa ginaingon sa kasugoan. 	 Jadi', tobine-ni kana mengkalino hi pogamparaa. Uma-ra rapiliu mololita hewa tetu, kana mengkoru-ra hewa to te'uki' hi rala Atura Pue'.


Ug pinaagi sa maong kabubut-on kita nangahinlo gikan sa sala pinaagi sa makausa ra ug dayon nga paghalad sa lawas ni Jesu-Cristo. 	 Yesus Kristus, nababehi mpu'u-mi konoa Alata'ala: woto-na moto-mi napopenyompa hangkani lau-wadi hi Alata'ala. Pai' ngkai pobabehi-na toe, napomoroli' -tamo duu' kahae-hae-na.


Kay ang magapugas alang sa iyang kaugalingong unod, gikan sa unod magaani siyag pagkadunot; apan ang magapugas alang sa Espiritu, gikan sa Espiritu magaani siyag kinabuhing dayon. 	 Ane tauna ntora mpobabehi kehi to ntuku' kahinaa nono-na to dada'a, wua' -na mpai': ragaa' -i ngkai Alata'ala duu' kahae-hae-na. Tapi' ane tauna mpobabehi kehi to mpotuku' konoa Inoha' Tomoroli', wua' -na mpai' ngkai Inoha' Tomoroli' toe: mporata-i katuwua' to lompe' dohe Alata'ala duu' kahae-hae-na.


Apan bumangon ka ug sumulod ka sa siyudad, ug didto igatug-an kanimo ang kinahanglan pagabuhaton mo." 	 Wae-pi, memata-moko, mesua' hi rala ngata. Hi ria-damo mpai' ra'uli' -koko napa to kana nubabehi."


Apan ang labawng sacerdote ug ang tanang kauban niya, nga mao ang pundok sa mga Saduceo, nanindog nga puno sa kasina, 	 Nto'u toe, Imam Bohe hante doo-doo-na to mpotuku' tudui' to Saduki, mohingi' -ramo hi suro Pue' Yesus. Toe pai' ratepu'u-mi mpobalinai' -ra.


Ug sa pagsulod niya sa templo, ang mga sacerdote nga punoan ug ang mga anciano sa lungsod miduol kaniya samtang nagpanudlo siya, ug miingon sila kaniya, "Pinaagi ba sa unsang kagahum gibuhat mo kining mga butanga, ug kinsa may naghatag kanimo sa maong kagahum?" 	 Mesua' wo'o-imi Yesus hi rala Tomi Alata'ala pai' metudui'. Bula-na metudui', rata-ramo imam pangkeni hante totu'a to Yahudi mpekune' -i, ra'uli': "Uli' -kakai, ngkaiapa huraa-nu mpobabehi hawe'ea tetu hi Tomi Alata'ala! Hema to mpowai' -ko kuasa hewa tetu?"


Ug gihimo nila kini, ug ilang gipalingkod ang tanan. 	 Ratuku' -mi ana'guru-na napa to nahubui-raka Yesus.


Kamo usab kinahanglan magpailub. Lig-ona ang inyong mga kasingkasing, kay haduol na ang pag-anhi sa Ginoo. 	 Wae wo'o kita' kana mosabara ompi'. Pakatida nono-ta, apa' neo' rata mpu'u-imi Pue' -ta.


Ayaw kamo pagbalon ug bulawan, o salapi, o tumbaga diha sa inyong mga bulsa sa bakus, 	 "Neo' ngkeni wori' rewa hi pomakoa' -ni. Neo' ngkeni doi ba bulawa ba pera'.


(Ug kini siya nakapanag-iyag usa ka luna nga yuta gumikan sa gisuhol kaniya sa iyang pagkadili matarung; ug sa pagkahulog niya nga nag-una ang ulo, mibuto ang iyang tiyan ug nahurot pagkayagyag ang iyang tinai. 	 (Yudas toei mpo'oli tana' hante doi to narata ngkai gau' -na to dada'a. Hi tana' to na'oli tohe'e, mate monawu' -i, mobenta ta'i tina-na, alaa-na ihi' rala-na malali omea.


nga nag-ingon kanila, "Ayaw usa ninyo pagdagmali ang yuta o dagat o ang kakahoyan, hangtud ang mga ulipon sa atong Dios amo nang katimrihan diha sa ilang mga agtang." 	 "Neo' ulu nipoporumpai' tahi' pai' role-na pai' wana' hante pesesa', ane ko'ia kitu'u tanda tohe'i hi wingke-ra batua-batua Alata'ala Pue' -ta, bona neo' -ra narumpa' pesesa' toe."


Ug ang nati nga asno ilang gidala kang Jesus, ug sa nahaklapan nila kini sa ilang mga sinina, mikabayo siya niini. 	 Karata-ra nculii', ralampii-mi keledai toe hante baju-ra, pai' mehawi' -imi Yesus.


Ug samtang si Pablo nagpaabut kanila didto sa Atenas, ang iyang espiritu sa sulod niya nahagit sa pagkasuko sa iyang pagkakita nga ang siyudad napuno sa mga larawan. 	 Bula-na Paulus mpopea-ra Silas pai' Timotius hi Atena, susa' -mi nono-na mpohilo kawori' -na pinotau to rapue' to Atena.


Ug kamo manag-ingon, `Kon may manumpa tungod sa halaran, wala kanay bili; apan kon may manumpa tungod sa halad nga anaa sa halaran, obligado siya sa iyang panumpa.` 	 Metudui' wo'o-koi hewa toi: Ane tauna mosumpa mpokahangai' meja' pontunua pepue' to hi rala Tomi Alata'ala, uma-i tehoo' hante sumpa-na toe. Aga ane mpokahangai' -i pepue' to ratunu hi lolo meja' toe, ni'uli' bate tehoo' -i hante sumpa-na.


Si Tiquico magasugilon kaninyo sa tanan mahitungod kanako; siya hinigugma nga igsoon ug kasaligan nga ministro ug masigkaulipon diha sa Ginoo. 	 Ompi' -ompi', mposuro-a ompi' -ta Tikhikus tilou, bona na'uli' -kokoi napa omea to jadi' hi aku'. Tikhikus toei, ompi' -ta to tape'ahi', pai' doo hampobagoa-ku to tida hi rala pobago Pue'.


Ug kini gibuhat nila, nga nanagpadla niini ngadto sa mga anciano pinaagi sa mga kamot ni Bernabe ug ni Saulo. 	 pai' doi tohe'e rarumpu. Oti toe, Barnabas pai' Saulus rasarumaka mpokeni doi toe hilou hi pangkeni topetuku' Yesus hi Yerusalem.


Kon kining maong mga tugon imong igapahinumdom sa mga igsoon, ikaw mahimong maayong ministro ni Cristo Jesus, binuhi sa mga pulong sa pagtoo ug sa maayong tuloohan nga imong ginasunod. 	 Ane nutudui' -ra ompi' -ompi' hampepangalaa' -ta hawe'ea toe, iko jadi' topobago Kristus Yesus to lompe', pai' nuperohoi nono-nu moto hante Lolita Alata'ala to tapangala' pai' hante tudui' to lompe' to mahae-mi nutuku'.


Ang matag-usa kanato kinahanglan magapahimuot sa iyang silingan alang sa kaayohan niini niya, aron sa paglig-on kaniya. 	 Butu dua-ta kana mpobabehi to mpakagoe' nono doo pai' to mpotulungi doo, bona mporohoi pepangala' -ra.


Ug sa mga profeta, pasultiha ang duha kon tulo kanila, ug ang uban maoy pahukma sa igasulti. 	 Ane nabi to mpohowa' lolita Alata'ala, agina rodua ba tolu-ra to mololita, pai' to ntani' -na mpetonoi to ra'uli' toe, ba ngkai Alata'ala mpu'u-di ba bela-di.


Si Pablo, apostol ni Cristo Jesus pinaagi sa kabobut-on sa Dios, ug si Timoteo nga atong igsoon, 	 Sura toi ngkai aku' Paulus, to na'ongko' Alata'ala jadi' suro Kristus Yesus ntuku' konoa-na, pai' ngkai Timotius, ompi' hampepangalaa' -ta,


Ug busa mipabilin sila didto sa hataas nga panahon, nga sa walay kokahadlok nanagsulti sila alang sa Ginoo, ni kinsa gipanghimatud-an ang mga pulong sa iyang grasya diha sa iyang pagtugot nga ang mga ilhanan ug mga kahibulongan mangahimo pinaagi sa ilang mga kamot. 	 Paulus pai' Barnabas, mahae-ra mobago hi ngata toe. Mpoparata-ra Kareba Pue' hante uma ria eka' -ra. Pai' Pue' moto-mi mpotulungi-ra, apa' nawai' -ra baraka' mpobabehi tanda mekoncehi, bona monoto-mi hi hawe'ea tauna kamakono-na lolita to rakeni. Lolita toe mpo'uli' kabula rala Alata'ala mpowai' kalompea' hi manusia'.


Ug siya miingon sa babaye, "Ang imong pagsalig nakaluwas kanimo; lumakaw ka nga malinawon." 	 Na'uli' wo'o-mi Yesus hi tobine toei: "Tebahaka-moko ngkai huku' jeko' -nu sabana pepangala' -nu hi Aku'. Hilou-moko hante kalompea' tuwu' -nu."


ug ang matag-usa ka espiritu nga wala magaila kang Jesus, kini dili iya sa Dios. Kini mao ang espiritu sa anticristo nga inyong nadungog nga moanhi, ug kini siya ania na sa kalibutan. 	 Hawe'ea tauna to uma mpangaku' Kayesus-na Magau' Topetolo' toe, uma-ra napo'ana' Alata'ala. Tauna toera nakuasai noto to ngkai Bali' Kristus. Ni'epe moto tudui' to mpo'uli' karata-na mpai' Bali' Kristus, pai' tempo toi mpolia' ria-imi hi rala dunia'.


"Busa, ingnon ko kamo, ayaw na kamo pagkabalaka bahin sa inyong kinabuhi, kon unsay inyong kan-on, o unsay inyong imnon; o bahin sa inyong lawas, kon unsay inyong ibisti. Dili ba ang kinabuhi labaw pa man kay sa kalan-on, ug ang lawas labaw pa kay sa bisti? 	 "Toe pai' ku'uli' -kokoi: neo' -koi me'eka' ba mpo'uli': `Napa-le' to takoni' -e pai' to ta'inu-e?' Neo' -koi me'eka' ba mpo'uli': `Napa-le' to tapohea-e?' Apa' tuwu' -ni meliu ngkai pongkoni' pai' pohea.


Apan si Saulo, nga nagpangusmo pa gihapog mga hulga sa pagpamatay batok sa mga tinun-an sa Ginoo, miadto sa labawng sacerdote 	 Nto'u toe wo'o, ngasa' oa' -imi Saulus mpongasai' pai' mpopatehi topetuku' Pue' Yesus. Hilou-i hi Imam Bohe,


Ug milabi pa ka daghan ang mitoo kaniya tungod sa iyang pulong. 	 Ngkai ree, kawoo-woria' tena pue' ngata to mepangala' hi Yesus, apa' ra'epe moto-mi lolita-na.


Sa walay pag-ukon-ukon, pangusgan ta pagkupot ang paglaum sa atong tinoohan, kay kasaligan siya nga misaad kanato; 	 Neo' tabahakai ncarumaka Yesus, tapangaku' kahi'a-na Pue' -ta, apa' Alata'ala mpopadupa' oa' janci-na hi kita'.


Busa, sultihan ko ikaw, nga ang iyang daghanan nga mga sala gipasaylo kay daku man ang iyang paghigugma; apan siya nga gipasayloan ug diyutay lamang, diyutay rag paghigugma." 	 Jadi', bo ma'ahi' lia-ie, toe pai' monoa' -mi kata'inca-na, jeko' -na to wori' te'ampungi-mi. Aga tauna to hangkedi' -wadi te'ampungi jeko' -na, hangkedi' wo'o-wadi-hawo ahi' -na."


Ug didtoy usa ka tawo sa Jerusalem nga ginganlan si Simeon, ug kining tawhana matarung ug masimbahon, nga nagpaabut sa paglipay sa Israel, ug ang Espiritu Santo diha kaniya. 	 Hi Yerusalem nto'u toe, ria hadua tauna to rahanga' Simeon. Simeon toei, tau monoa' to mengkoru hi Alata'ala. Inoha' Tomoroli' mpodohei-i, pai' -i ncarumaka kaneo' -na rata-mi tempo-na Alata'ala mpotulungi muli Israel.


Kon kamo panamastamasan tungod sa ngalan ni Cristo, bulahan kamo kay ang espiritu sa himaya ug sa Dios anha man kaninyo. 	 Marasi' -dakoi ompi' ane raruge' -koi sabana mpotuku' -koi Kristus, apa' toe mpobatuai kahompo-na Noto to mobaraka' hi koi', toe-mi Inoha' to ngkai Alata'ala.


Kon ang akong gipamuhat dili man mga buhat sa akong Amahan, nan, ayaw kamo pagtoo kanako; 	 "Ane rapa' -na uma kubabehi bago to ngkai Tuama-ku, neo' -a nipangala'.


Busa kon aduna may pagkadinasig diha kang Cristo, kon aduna may pagkadinasig diha sa gugma, kon aduna may pakig-ambitay diha sa Espiritu, kon aduna may pagbinatiay sa kalomo ug pagkinaloy-anay, 	 Jadi' ompi' -ompi', ku'inca katerohoi-na nono-ni apa' mosidai' -mokoi hante Kristus. Tetanta'u-mi nono-ni apa' napoka'ahi' -mokoi. Hintuwu' -mokoi apa' ngkai petete' Inoha' Tomoroli'. Momepoka'ahi' -koi hadua bo hadua.


Palandunga ninyo ang mga uwak: wala sila magpugas ni mag-ani, wala silay tipiganan ni dapa; ang Dios mao ang nagapakaon kanila. Pagkalabaw pa gayud ninyog bili kay sa mga langgam! 	 Penonoi-dile danci kaa' -e. Uma-ra molia', uma-ra mepae, uma ria poropo' -ra ba wilulu-ra. Aga nau' wae, Alata'ala mpowai' moto-ra pongkoni'. Peliu-liu-nami koi', apa' hi poncilo Alata'ala meliu tuwu' -ni ngkai katuwu' danci, pai' meliu pompewili' -na hi koi' ngkai pompewili' -na hi danci.


Ug ilang gisul-oban siyag kapa nga mapula, ug sa nakalukong silag purong-purong nga sampinit, kini ilang gipahiluna diha kaniya. 	 Ra'uncoi' -imi hante baju to mperelei to hewa baju magau'. Rababehi hameha' songko ngkai walaa to morui to hewa songko magau', pai' rasongkoi-ki.


Diha kaniya kita may katubsanan pinaagi sa iyang dugo, may kapasayloan alang sa atong mga paglapas, sumala sa kadagaya sa grasya sa Dios, 	 Ngkai raa' kamate-na Yesus pai' ngkai posidaia' -ta hante Hi'a, Alata'ala mpotolo' -ta, na'ampungi sala' -ta ngkai kabula rala-na to bohe lia.


ug siya mitan-aw kang Jesus samtang kini naglakaw, ug siya miingon, "Tan-awa, mao kana ang Cordero sa Dios!" 	 Kanahilo-na Yesus liu, na'uli': "Hilo, etu-imi tumai Ana' Bima Alata'ala!"


Ug sa iyang pagkakita sa usa kanila nga gidagmalan, siya milaban kaniya ug nanimalus alang kaniya nga gidaug-daug pinaagi sa pagpospos sa Egiptohanon. 	 Karata-na hi ria, mpohilo-i hadua to Israel naweba' hadua to Mesir. Kahilou-nami mpehawa-ki ompi' -na, mpopatehi to Mesir toei.


Ug siya miingon kanila, "Apan kamo, unsa may inyong sulti, kinsa man ako?" Ug si Pedro mitubag, "Ang Cristo sa Dios." 	 Napekune' tena-ra: "Hiaa' koi' -koiwo mpo'uli', hema-a Aku' toi-e?" Natompoi' Petrus: "Iko-mi Magau' Topetolo' to najanci Alata'ala!"


Busa ayaw ninyo tugoti nga adunay tawo nga magpakadiyutay kaniya. Pagikana siya sa kalinaw aron siya mahibalik kanako; kay ako uban sa mga igsoon nagapaabut kaniya. 	 Jadi', nee-neo' mpai' ria to uma mposaile' -i. Pope'ongko' lompe' -i, bona rata nculii' -i mpai' hi rehe'i hante kalompe' -na, apa' rehe'i-a mpopea-i hante doo-doo-na.


Kamo nagabuhat sa gibuhat sa inyong kaugalingong amahan." Ug sila miingon kaniya, "Dili kami mga pinaangkan. Kami usa rag Amahan, nga mao ang Dios." 	 Po'ingku-ni tetu bate mpotuku' po'ingku tuama-ni!" Hampetompoi' to Yahudi: "Aga kai' -le, bela-kai ana' una! Tuama-kai hadua lau-wadi, Hi'a-mi Alata'ala."


Tan-awa, andam na ako karon sa pag-anha kaninyo sa ikatulo kong pagduaw. Ug ako dili magasamok kaninyo, kay ang akong ginapangita mao man kamo, ug dili ang inyong bahandi; kay ang mga anak dili man maoy magatagana alang sa ilang mga ginikanan, kondili ang mga ginikanan hinoon alang sa ilang mga anak. 	 Pe'epei lompe'! Moliwo-a tohe'i-e mpencuai' -koi katolu ngkani-na. Pai' uma-a mpai' mperapii' -koi ba napa-napa. To kupali', bela rewa-ni, nono-ni to kupali', bona nipoka'ahi' -a. Apa' bela-hawo ana' to mpali' pongkoni' totu'a-ra; totu'a to mpali' pongkoni' ana' -ra.


Ug siya mikuha sa tinapay, ug sa nakapasalamat na siya, kini iyang gipikaspikas ug kanila gihatag niya nga nag-ingon, "Kini mao ang akong lawas nga gihatag alang kaninyo. Buhata ninyo kini sa paghandum kanako." 	 Oti toe, na'ala' -mi roti, pai' ka'oti-nai mpo'uli' tarima kasi hi Pue' Ala, napihe-pihe pai' natonu-miraka, na'uli': "Roti to kutonu-kokoi toi, toi-mi woto-ku ((to kutonu mpotolo' -koi. Babehi-mokoi ada toi bona mpokiwoi-a."


"Tungod niining maong hinungdan, pagabiyaan sa lalaki ang iyang amahan ug inahan ug makig-usa siya sa iyang asawa, ug silang duha mahimong usa." 	 Hi rala Buku Tomoroli' te'uki' hewa toi: "Toe-mi pai' hadua tomane mpalahii tina tuama-na, pai' tuwu' hintuwu' hante tobine-na, bona hira' tau rodua toe jadi' hewa hadua lau-ra-damo."


Ug ang akong ginaingon kaninyo ginaingon ko sa tanan: Pagtukaw kamo." 	 Napa to ku'uli' -kokoi tohe'i, ku'uli' wo'o hi hawe'ea tauna: Mo'inga' -inga' -hawoe'!"


Ug sa pagkahapon na kaayo, kaniya miduol ang iyang mga tinun-an ug miingon, "Awaaw kining dapita dinhi, ug karon hapon na kaayo; 	 Neo' solo-mi eo, tumai-ramo ana'guru-na mpomohui' -i, ra'uli' -ki: "Guru, wao' -hana hi rehe'i lau, pai' neo' limpa-mi eo.


siya adunay mga pulong nga isulti kanimo, nga pinaagi niini maluwas ikaw ug ang imong tibuok panimalay.` 	 Hi'a mpai' to mpoparata-koko kareba to mpokeni kalompea' hi iko, duu' -na hi hawe'ea tauna ihi' tomi-nu.'


Ipangomusta ako sa mga igsoon ta sa Laodicea, ug kang Ninfa ug sa iglesia nga magatiguman diha sa iyang balay. 	 Parata-kaka-kaiwo tabe-kai hi ompi' hampepangalaa' -ni to hi ngata Laodikia. Tabe-kai hi Nimfa hante to Kristen to moromu hi rala tomi-na.


Apan siya miliso ug sa pagkakita niya sa iyang mga tinun-an, iyang gibadlong si Pedro ug miingon siya kaniya, "Pahawa diha, Satanas! Kay nagakabana ikaw dili sa mga butang sa Dios, kondili sa mga butang sa mga tawo." 	 Yesus me'ili' pai' mponaa ana'guru-na, pai' -i ngkaroe Petrus, na'uli' -ki: "Palai-ko topesori! Pekiri-nu tetu-le pekiri manusia', bela pekiri Alata'ala."


"Ug sa paghibalik nako sa Jerusalem ug sa nag-ampo ako sa templo, gipanawan ako 	 "Jadi', ngkai ree, nculii' -ama tumai hi Yerusalem, pai' bula-ku mosampaya hi Tomi Alata'ala, ria pangila-ku.


Pinaagi sa dila ginadayeg nato ang Ginoo ug Amahan, ug pinaagi niini ginapanghimaraut nato ang mga tawo nga binuhat ingon sa dagway sa Dios. 	 Lolita-ta ma'ala tapake' mpo'une' Pue' Ala Tuama-ta. Pai' ma'ala wo'o tapake' mpotipo' doo-ta to napajadi' Pue' Ala ntuku' lence-na.


Ug sa napinig niya ang Napulog-Duha, siya miingon kanila, "Tan-awa, nagatungas kita padulong sa Jerusalem, ug pagatumanon na ang tanang butang nga gisulat sa mga profeta mahitungod sa Anak sa Tawo. 	 Yesus mpokio' ana'guru-na to hampulu' rodua mopahantani' pai' na'uli' -raka: "Epe-koi! Hilou-tamo tohe'i-e mpotoa' Yerusalem. Hi ria mpai' hawe'ea to ra'uki' nabi-nabi owi to mpolowa Ana' Manusia' kana madupa' hi Aku'.


Ug labaw niining tanan, isul-ob ninyo ang gugma nga mao ang magabugkos sa tanan ngadto sa usa ka hingpit nga panagkaangay. 	 Meliu ngkai toe, kana momepoka'ahi' -ta, apa' ane momepoka'ahi' -ta, hintuwu' -tamo hante uma ria ruke-na.


Ug ang mga Fariseo miingon kaniya, "Ikaw mao ang nagahimog panghimatuod bahin sa imong kaugalingon; ang imong panghimatuod maisip nga dili tinuod." 	 Ra'uli' to Parisi: "Uma-le makono lolita-nue, apa' mpo'une' woto-nu moto-moko-kona."


Apan sila wala managtingog. Unya iyang gigunitan ang masakiton ug giayo siya ug gipalakaw siya. 	 Guru agama pai' to Parisi toera, oja' -ra mpotompoi' -i. Ngkai ree, Yesus mpojama topeda' toei, napaka'uri' pai' nahubui-i hilou.


Mga hinigugma, ayaw ninyo pagtoohi ang tanang espiritu, hinonoa sulayi ninyo ang mga espiritu sa pagsuta kon sila iya ba sa Dios; kay daghan ang mga mini nga profeta nga nanagpanungha sa kalibutan. 	 Ompi' -ompi' to kupe'ahi'! Neo' ncaliu nipangala' hawe'ea tauna to mpo'uli' ria Inoha' Alata'ala hi hira'. Petonoi ulu, ba mpu'u-mpu'u-ra ngkai Alata'ala ba uma-di. Apa' wori' nabi boa' modao' hiapa-apa.


Ug sila gikasuginlan mahitungod kanimo nga ikaw kono nagapanudlo sa tanang mga Judio nga nanagpuyo taliwala sa mga Gentil, sa pagtudlo kanila sa pagtalikod kang Moises ug sa dili na pagsirkunsidar sa ilang mga anak, ug sa dili na paggawi sumala sa ilang mga batasan. 	 Hiaa' ra'epe wo'o-mi kareba to mpotuntui' -ko ompi'. Ra'epe kanutudui' -ra to Yahudi to mposowo' -ra to bela-ra to Yahudi bona neo' -pi mpotuku' Atura Musa. Nutudui' -ra bona neo' -pi mpotini' ana' -ra pai' neo' -pi mpotuku' ada totu'a-ta owi.


Ug sila walay gamut diha sa ilang kaugalingon, hinoon magapabilin silag makadiyot; unya, inig-abut sa kasakitan o pagpanglutos tungod sa pulong, sila mobiya dayon gikan sa pagtoo. 	 Aga uma morali' mpu'u Lolita Alata'ala hi rala nono-ra, toe pai' uma-ra ntaha mahae. Ane rabalinai' -ra ba rapakasusa' sabana pepangala' -ra hi Lolita Alata'ala, kamo'ungkere' -rami.


Ug kinsa ba kadto sila nga gikasuk-an sa Dios sulod sa kap-atan ka tuig? Dili ba mao man kadto ang mga nanagpakasala, kinsang mga patayng lawas nahibilin didto sa kamingawan? 	 Toe pai' nakaroe-ra rala-na opo' mpulu' mpae. Mate omea-ramo hi rala papada to wao' sabana jeko' -ra.


Mao kana ang pagsalig nga among nabatonan pinaagi kang Cristo ngadto sa Dios; 	 Pai' daho' -kai mpotompo'wiwi woto-kai moto hewa toe-e, apa' mposarumaka Alata'ala-kai, pai' Kristus to mpopelihi-kai jadi' topobago-na.


Mao kini ang hinungdan ngano nga sa makadaghan napugngan ako sa pag-anha diha kaninyo. 	 Ngkai pobago-ku toe-mile pai' alaa-na wori' ngkani-ama telintai ke mpencuai' -koie ompi'.


Ug ang Espiritu Santo usab nagapanghimatuod kanato; kay tapus siya makaingon, 	 Jadi', uma-pi mingki' ria pepue' ntani' -na mpohompo' jeko' -ta. Hono' -mi Yesus. Pai' tudui' tohe'e narohoi wo'o-hawo Inoha' Tomoroli'. Hi rala Buku Tomoroli', na'uli' -taka hewa toi:


Ginabantayan ninyo ang mga adlaw, ug mga bulan, ug mga panahon sa pangilin, ug mga tuig! 	 Tapi' tempo toi ni'inca-imi Alata'ala-- hiaa' kakono-na Alata'ala-di-hawo to ri'ulu mpo'inca-koi! Jadi', napa-di-koina pai' doko' nikanculihii ada pai' atura to hewa toe-e? Nituku' lau-mi ada agama Yahudi hewa eo palia, tempo mosusa', wula bo'u pai' eo bohe ntani' -na. Ada pai' atura tetu-le uma mpokeni rasi', pai' uma-koi mpai' tebahaka ngkai huku' jeko' -ni ngkai petuku' -ni hi atura tetu-e. Jadi', napa pai' doko' mengkoru nculii' wo'o-mokoi hi ada pai' atura to hewa tetu-e!


Apan kini gilimod niya nga nag-ingon, "Wala ako mahibalo ni makasabut nianang imong giingon." Ug siya migula paingon sa agianan. Ug unya mitogaok ang manok. 	 Aga nasapu Petrus, na'uli': "Uma ku'incai-i, pai' uma kupaha ba napa to nu'uli'!" Ngkai ree moderu' -imi hilou mohu' hi wobo' wala. Turua' -mi manu'.


Gikan kaniya ang tibuok lawas, ingon nga natakdo ug nasumpay pinaagi sa matag-usa ka lutahan nga gikapadapat diha niana, sumala sa paglihok sa tagsa ka bahin, magadawat sa iyang tinuboan sa lawas aron sa pagtukod niini diha sa gugma. 	 pai' kita' omea rarapai' -ki bagia ngkai Woto Kristus. Ane hi woto manusia', butu nyala bagia-na momeduncu lompe' pai' mome'umpu' lompe' bona jadi' hawoto lau. Wae wo'o kita' to mepangala' hi Kristus: ngkai posidaia' -ta hante Hi'a, mosidai' -tamo hi himpau kita'. Pai' ane butu-butu dua-nata hore-hore mpewili' bago to nabagii-taka Pue', kamoroo-rohoa petuku' -ta hi Pue', pai' katedoo-donihia kahintuwuaa' -ta hadua bo hadua sabana ahi' -ta hi himpau kita'.


Ug kay gitinguha man ni Pilato ang pagpahimuot sa panon sa katawhan, iyang gibuhian si Barrabas alang kanila; ug tapus niya ipahampak si Jesus, iyang gitugyan siya aron ilansang sa krus. 	 Pilatus doko' ngala' nono ntodea, toe pai' nabahaka-miraka Barabas. Oti toe, nahubui-mi tantara-na mpoweba' Yesus pai' natonu-miraka bona raparika'.


"Kay kinsa bay nasayud sa hunahuna sa Ginoo, o kinsa bay iyang magtatambag?" 	 "Hema to mpo'inca pekiri Alata'ala! Hema to ma'ala mpotudui' -i!"


Apan unsa may gitubag sa Dios kaniya? "Alang sa akong kaugalingon may gitagana ako nga pito ka libo ka mga tawo nga wala makapilo sa ilang mga tuhod ngadto kang Baal." 	 Na'uli' -ki Alata'ala hewa toi: "Neo' nu'uli' hadudua-nu-damo to mpotuku' -a. Ria-ra-pidile to kupetoro-e, pitu ncobu-rapa. Hira' toe bate bagia-ku, uma-ra mepue' hi pinotau to rahanga' Baal."


apan siya ilang gipanagsinggitan nga nanag-ingon, "Ilansang siya, ilansang siya sa krus!" 	 Aga rajojo lau-mi mogora, ra'uli': "Parika' -i! Parika' -i!"


Busa pinaagi sa Dios dili na ikaw ulipon kondili anak, ug kon anak, nan, manununod. 	 Jadi', uma-pi tapengkorui Atura Musa bona ke jadi' monoa' -ta hi poncilo Alata'ala. Ana' Alata'ala-tamo! Pai' ane ntoa' napo'ana' -tamo, bate nawai' -ta mpai' hawe'ea to naporodo hi ana' -na.


Ako, si Pablo, magatambag kaninyo, tungod sa kaaghop ug kalomo ni Cristo--ako nga kono maayo rang mopahiubos kon anaa sa inyong atubangan, apan isug kaayo kon mahiadto na sa halayo! 	 Wae lau, aku' Paulus tohe'i-e, ria pomperapia' -ku hi koi' ompi'. Ria tauna hi retu to mpo'uli' hewa toi: "Ane ngkai kalaa-nai Paulus-e, ngkerepa' lia moni sura-na, hampa ane hi nyanyoa-tai, mempou' lia-i." Jadi', hante nono to dingki' pai' hante nono to mo'olu, hewa kadingki' nono-na pai' kamo'olu nono-na Kristus,


ug ang akong pag-ampo mao nga unta ang ilang pagpakaambit sa imong pagtoo makapatubo sa kahibalo mahitungod sa tanang mga maayong butang nga atong naangkon diha kang Cristo. 	 Mosampaya-a bona mobale mpu'u-ta hi rala Pue' Yesus, pai' bona pobale-ta toe mpokeni-ta bona tampai pe'inca-ta mpo'inca hawe'ea rasi' to lompe' to tarata ngkai posidaia' -ta hante Kristus.


Ug iyang gitugotan sila. Ug ang mga mahugawng espiritu nanggula gikan sa tawo ug misulod sa mga baboy; ug ang panon, nga may gidaghanon nga mga duha ka libo, mihaguros pagdulhog sa pangpang ngadto sa lanaw, ug nangalumos sila diha sa lanaw. 	 Napiliu moto-ra Yesus. Ngkai ree, malai mpu'u-ramo anudaa' toera kaliliu mesua' hi wawu. Pesua' -ra hi wawu toe, mparampuli-ramo-rawo wawu hilou mengkajuala' hi rano, mate bonga-ramo hi rala ue-- kawori' -ra ria nte roncobu ma'a.


Apan ang sala, sa pagkakitag higayon diha sa sugo, nagbuhat sa tanang matang sa pangibog dinhi sa sulod nako. Kay ang sala mamatay kon mahimulag kini sa kasugoan. 	 Aga kampo'epe-ku Atura Pue' to mpo'uli': "Neo' mehina," mologa-mi jeko' mobago hi rala nono-ku, alaa-na kamehii-hinaa lau-ama. Ane rapa' -na uma ria Atura Pue' to mpotudo' jeko' -ku, ke uma ria kuasa jeko' hi rala nono-ku.


Ug ilang gitulotimbang kini diha sa ilang kaugalingon nga nanag-ingon, "Kon moingon kita, `Gikan sa langit,` siya moingon kanato, `Nan, nganong wala man lagi ninyo siya toohi?` 	 Momepololitai-ramo pangkeni to Yahudi toera, ra'uli': "Beiwa-tale' mpotompoi' -ie? Ane ta'uli' ngkai Alata'ala kuasa-na, na'uli' -taka mpai': `Ane wae, napa pai' uma-i nipangala'?'


Ug sa nakasulti na siya niini, iyang gipakita kanila ang iyang mga kamot ug mga tiil. 	 Oti toe, pai' napopohiloi-ramo pale pai' witi' -na.


nga nanagpangadto ug misulod sa usa ka balangay sa mga Samarianhon, aron sa pag-andam alang kaniya. 	 Nahubui ba hangkuja dua topetuku' -na meri'ulu ngkai Hi'a. Mesua' -ra to rahubui toera hi ngata to Samaria bona mporodo hawe'ea-na kako'ia-na Yesus rata.


Ug sa nakatabok na sila, miabut sila sa yuta sa Genezaret ug midunggo sa baybayon. 	 Karata-ra hi dipo rano, mencore-ramo hi tana' to rahanga' Genesaret.


kay ang matag-usa nga gibuhi pa ug gatas dili batid sa pulong sa pagkamatarung, kay masuso pa man siya. 	 Tauna to ntii' -hawo-le, ana'lei-ra-pidi. Batua-na, ko'ia monoto nono-ra mpoposisala napa to makono pai' napa to sala'.


Apan gisulti ko kining mga butanga kaninyo aron nga kon moabut na ang ilang takna, inyong mahinumduman nga gikasuginlan ko na kamo mahitungod niini. 	 Ku'uli' -kokoi tohe'i, bona ane madupa' -pi mpai', nikiwoi-mi ka'oti-nami ku'uli' -kokoi.


Ug sa bisan unsang lungsod o balangay nga inyong adtoan, susiha didto kon kinsa ang inyong kaangayan, ug pomuyo kamo sa iyang balay hangtud sa inyong pagpamahawa. 	 "Ane rata-koi hi hameha' ngata, pali' hi retu tauna to lompe' nono-ra to doko' mpotarima-koi hi rala tomi-ra. Mo'oha' -mokoi hi retu duu' -ni kaliliu mpai' hi ngata ntani' -na.


Apan sa diha na sila kang Jesus, ug ilang nakita nga siya patay na, wala na lang nila balia ang iyang mga bitiis. 	 Aga karata-ra hi Yesus, rahilo-rawo mpolia' mate-imi. Uma-pi oko rapui' witi' -na.


Ug walay tawo nga magasulod ug bag-ong bino diha sa mga daang sudlanan nga panit; kon mao pa, ang bag-ong bino mobusisi sa mga sudlanang panit, ug maula ang bino, ug madaut ang mga sudlanan. 	 Wae wo'o, uma ria tauna to mpotua anggur to bo'u hi rala pontu'ua to hae. Apa' ane dede' -i mpai', mopengka lau-mi pontu'ua to hae toe, alaa-na mobowo anggur, pai' mpadaa' wo'o-mi pontu'ua-na.


Unya miingon siya kanila, "Hain ba diay ang inyong pagsalig?" Ug nangahadlok sila ug nahibulong sila nga nanag-ingon sa usa ug usa, "Kinsa ba diay kini siya, nga mosugo bisan sa hangin ug tubig, ug mopatoo man sila kaniya?" 	 Ngkai ree, na'uli' -mi Yesus hi ana'guru-na: "Napa pai' uma-a nipangala' -e?" Konce pai' me'eka' -ramo, pai' momepololitai-ramo, ra'uli': "Hema mpu'u-idi tau toii-e? Bangku' ngolu' pai' balumpa nahawai', ratuku' mpu'u-diki-hana hawa' -nae!"


Ug sa katapusan, kanila ang iyang anak gipaadto niya nga nag-ingon, `Motahud sila sa akong anak.` 	 Ka'omea-na, na'uli': `Agina ana' -ku moto-mi kupahawa' hilou, bate rapengkorui-i mpai'.'


Ug ang mga ulipon miadto sa kadalanan ug ilang gitigum ang tanan nga ilang gihibalag, mga dautan ug mga maayo; ug ang kombirahan sa kasal napuno sa mga dinapit. 	 Kahilou-rami-rawo pahawaa' toera hi ohea mporumpu hawe'ea tauna to liu, uma mpenara' ba to lompe' gau' -ra ba to dada'a. Ka'omea-na ihia' mpu'u-mi tomi posusaa' hante torata.


Apan kami dili magpasigarbo lapas sa sukod, kondili sumala sa sukod sa gilay-on nga gibahin kanamo sa Dios ingon nga sukod nga nagaabut diha kaninyo. 	 Kai' -kaina uma hewa tetu. Ane ki'une' woto-kai, uma mpoliu kotoa-na. Ane ki'une' woto-kai, kilolita muntu' pobago to nabagi-kakai Alata'ala. Pai' koi' wo'o-e ompi' tepesua' hi rala pobago-kai, apa' Alata'ala mposuro-kai mpokeni Kareba Lompe' rata hi ngata-ni.


Ug siya miingon kanila, "Ang akong kasingkasing natugob sa kasubo nga ikamatay; pabilin kamo dinhi ug pagtukaw kamo uban kanako." 	 Na'uli' -raka: "Susa' lia nono-ku, hewa to neo' mate-ama ku'epe. Rehe'i-mokoi ulu, dohei-a mojaga."


Kay si Cristo bitaw wala man magpahimuot sa iyang kaugalingon, hinonoa, sumala sa nahisulat, "Nahulog kanako ang mga pakaulaw nga gihimo sa mga nagpakaulaw kanimo." 	 Apa' Kristus wo'o uma mpali' kagoea' -na moto, sadia moto-i mporata kaparia hi petuku' -na hi Alata'ala. Hi rala Buku Tomoroli' owi ria lolita to mpolowa Pue' Yesus to mpo'uli': "Hawe'ea lolita peruge' -ra mporuge' Alata'ala, mpobelahi Aku' moto-mi."


Mga hinigugma, maghigugmaay kita ang usa sa usa; kay ang gugma iya sa Dios, ug siya nga nagahigugma gipanganak sa Dios ug nakaila sa Dios. 	 Ompi' -ompi' to kupe'ahi'! Momepoka'ahi' -tamo hadua bo hadua, apa' ahi' mehuwu ngkai Alata'ala. Hawe'ea tauna to mpoka'ahi' doo-ra, hira' -mi to napo'ana' Alata'ala pai' to mpo'inca Alata'ala.


Ug sila nangabut ug miingon kaniya, "Magtutudlo, nasayud kami nga ikaw maminatud-on ug wala magsapayan sa tawo; kay wala a man magtan-aw sa panagway sa mga tawo, hinonoa ginatudlo mo sa minatuod gayud ang dalan sa Dios. Uyon ba sa balaod ang pagbayad ug buhis kang Cesar, o dili ba? 	 Karata-ra hi Yesus, ra'uli' -ki: "Guru, ki'inca Guru tau monoa'. Metudui' -ko hante kalonto' -lonto' -na mpo'uli' napa konoa Alata'ala hi manusia'. Uma nupengkorui ba hema-hema, apa' uma-ko mpelence tauna. Toe pai' kipekune' -ko: ntuku' atura agama-ta, ba ma'ala moto-ta mpobayari paja' hi Kaisar, ba uma-di? Kana tabayari, ba uma mingki' tabayari?"


Niadtong taknaa si Jesus nalipay diha sa Espiritu Santo ug miingon, "Nagapasalamat ako kanimo, Amahan, Ginoo sa langit ug sa yuta, nga kining mga butanga gililong mo sa mga makinaadmanon ug sa mga masinabuton, ug gipadayag mo hinoon ngadto sa mga gagmayng bata. Oo, Amahan, kay kana mao man ang imong maloluy-ong pagbuot. 	 Nto'u toe Yesus nakuasai Inoha' Tomoroli', pai' -i mololita ngkai kagoe' nono-na, na'uli': "O Mama, Pue' langi' pai' dunia'! Mpo'uli' -a tarima kasi, apa' hawe'ea toe lau nupopohiloi-raka tauna to uma pe'incai, tapi' nuwunii' -raka tauna to nginca pai' tauna to pante. Apa' wae-mi konoa-nu Mama.


Usa kanila, nga ilang kaugalingon profeta, miingon, "Ang mga Cretanhon kanunay gayung bakakon, mga mananap nga dautan, mga palakaon nga tapulan." 	 Ria-hana hadua nabi to Kreta owi to mpo'uli' hewa toi: "To Kreta-le, paka' to moboa', dike' to mau, jampa pai' lose."


Ug ang tanan nga nagabaton sa maong paglaum kaniya nagaputli sa ilang kaugalingon maingon nga kadto siya putli man. 	 Hawe'ea tauna to ncarumaka Kristus hewa toe, bate mpakaroli' katuwu' -ra, hewa kamoroli' -na Kristus.


nga dili kamo magbalus ug panghimaraut sa panghimaraut, ni magbalus ug sulting pasipala sa sulting pasipala; kondili nga panghinautan hinoon ninyog maayo ang mga magpanghimaraut kaninyo, kay alang niini kamo gipanagtawag aron makapanunod kamog panalangin. 	 Ane ria tauna to mpodaa' -ta, neo' tapehawai hante to dada'a. Ane ralibui' -ta, neo' tatimalihi-ra. Agina-pi gau' to dada'a toe tapehawai hante mperapi' -raka gane' to lompe' ngkai Alata'ala. Apa' Alata'ala mpokio' -ta jadi' topetuku' -na bona mporata gane' to lompe' ngkai Hi'a.


Ingon man usab kamong mga asawa, magpasakop kamo nga mga masinugtanon sa inyong kaugalingong mga bana, aron nga kon aduna man kanilay wala magatoo sa pulong, basin pa makabig sila sa walay sulti pinaagi sa gawi sa ilang mga asawa, 	 Wae wo'o koi' tobine, mengkoru-koi hi tomane-ni, bona ane ria-ra tomane-ni to uma mepangala' hi Lolita Alata'ala, kehi-ni toe-mi mpobalii' -ra jadi' mepangala'. Uma mingki' ni'uli' -raka napa-napa,


Ug tapus siya makasulti niining iyang tanang mga pulong nga nadungog sa mga tawo, siya misulod sa Capernaum. 	 Kahudu-na Yesus mpotudui' ntodea hawe'ea toe, hilou-imi hi ngata Kapernaum.


Kamo wala magpili kanako, hinonoa ako mao ang nagpili kaninyo ug nagtudlo kaninyo aron managpanglakaw kamo ug managpamunga, ug magalungtad ang inyong bunga; aron nga pinaagi sa akong ngalan igahatag kaninyo sa Amahan ang bisan unsang butang nga inyong pangayoon kaniya. 	 Bela koi' to mpopelihi-a. Aku' -dile to mpelihi-koie. Kuwai' -koi bago hilou hi rala dunia' bona mowua' wori'. Pai' powua' -ni toe uma mpai' moronto, ria kalaua-na duu' kahae-hae-na. Jadi', napa to niperapi' hi Tuama-ku hante hanga' -ku, bate nawai' -koi.


Ug milakaw ang mga Fariseo ug nanagsabut sila kon unsaon nila sa pagbitik kang Jesus pinaagi sa iyang isulti. 	 Ngkai ree, malai-ramo to Parisi ngkai Tomi Alata'ala. Mohawa' -ra mpali' akala beiwa-ra ma'ala mpo'opa kahala' lolita-na Yesus mpotompoi' pompekunea' -ra.


Ug sila miingon kaniya, "Ginoo, hatagi kami kanunay nianang tinapaya." 	 Ra'uli' -ki ntodea: "Ane wae, wai' -ka-kaiwo pongkoni' tetu butu-butu eo-na!"


Ug sulod sa mga kap-atan ka tuig, giantus niya ang ilang mga batasan didto sa kamingawan. 	 Oti toe, opo' mpulu' mpae kahae-na, napengkatarii mpohilo pesapuaka-ra bula-ra hi tana' to wao'.


hinonoa ginabun-og ko ang akong lawas ug ginapanton ko kini, basi unya nga sa tapus ako makasangyaw ngadto sa uban, ako pagahukman na hinoon nga dili diay takus sa pag-apil sa bangga. 	 Mpolati-a woto-ku, mpokuasai-a konoa-ku moto. Nee-neo' mpai' ka'oti-ku mpopalele Kareba Lompe' hi tau ntani' -na, aku' lau-mi to uma mporatai parasee.


kanila nga nangatawo dili gumikan sa dugo, ni sa pagbuot sa unod, ni sa pagbuot sa lalaki, kondili sa Dios. 	 Uma-ra mewali ana' Alata'ala sabana totu'a-ra, bela wo'o ngkai kuasa manusia', ba ngkai poncamoko. Alata'ala moto to mpopajadi' -ra ana' -na.


Unya iyang gidala sila ngadto sa gawas hangtud sa Betania, ug sa naisa niya ang iyang mga kamot, iyang gipanalanginan sila. 	 Oti toe, Yesus mpo'ema' -ra hilou hi mali ngata Yerusalem, mohu' hi ngata Betania. Na'ongko' pale-na pai' nagane' -ramo.


"Bulahan ang mga kabus sa espiritu, kay ila ang gingharian sa langit. 	 "Marasi' tauna to mpo'inca kampe'ahii' tuwu' -ra hi poncilo Alata'ala, apa' hira' toe-mi mpai' to jadi' ntodea Alata'ala, pai' Alata'ala jadi' Magau' -ra.


Si Felipe miadto ug iyang gisuginlan si Andres, ug si Andres miadto uban kang Felipe ug ilang gisuginlan si Jesus. 	 Filipus hilou mpo'uli' -ki Andreas, pai' hira' roduaa hilou mparata-ki Yesus.


ug si Azor ang amahan ni Sadoc, ug si Sadoc ang amahan ni Aquim, ug si Aquim ang amahan ni Eliud, 	 Azor mpobubu Zadok, Zadok mpobubu Akhim, Akhim mpobubu Eliud,


Apan ang lalaking anak sa babayeng igsoon ni Pablo nakadungog mahitungod niining ilang banhig; busa miadto siya ug misaka sa kuta ug iyang gisuginlan niini si Pablo. 	 Jadi', hawa' -ra toe na'epe pino'ana' -na Paulus. Kahilou-nami hi tomi tantara mparata patuju-ra toe hi Paulus.


Ug nangadto sila sa usa ka dapit nga ginganlan ug Getsemani, ug siya miingon sa iyang mga tinun-an, "Panglingkod kamo dinhi samtang magaampo ako." 	 Rata-ramo hi pampa to rahanga' Getsemani. Hi ree na'uli' Yesus mpo'uli' -raka ana'guru-na: "Koi', mohura hi rei-mokoi mpopea-a, bula-ku hilou mosampaya."


Ug sa pagsugod ni Jesus sa iyang pagpang-alagad, siya may panuigon nga katloan ka tuig; siya (sumala sa gipakaingon) anak ni Jose, nga anak ni Heli, 	 Nto'u umuru Yesus kira-kira tolu mpulu' mpae, natepu'u-mi pobago-na. Ntuku' pomporataa tauna, Yesus ana' Yusuf, Yusuf ana' Eli,


Ug sa pagsugod nakog sulti, ang Espiritu Santo mikunsad kanila maingon sa pagkunsad niini kanato kaniadto sa sinugdan. 	 "Jadi', bula-ku mpololitai-ra-pidi, hompo-mi Inoha' Tomoroli' mpokuasai-ra, hibalia hewa to jadi' hi kita' to Yahudi lomo' -na.


Siya magalig-on kaninyo hangtud sa katapusan, aron nga unya sa adlaw sa atong Ginoong Jesu-Cristo kamo dili kahukman sa silot. 	 Narohoi-koi duu' hi ka'omea dunia', bona ane rata-ipi nculii' Pue' -ta Yesus Kristus, narata-koi hante uma ria kasalaia' -ni.


Apan kanila mitubag siya nga nag-ingon, "Basta kaliwatan nga dautan ug mananapaw mangita gayud ug ilhanan; apan walay laing ilhanan nga igahatag ngadto niini gawas sa ilhanan nga mao si Jonas nga profeta. 	 Na'uli' Yesus: "Uma mowo kada'a-ni koi' tetu lau! Meleli' oa' -ko-koina ngkai Alata'ala! Merapi' -koi bona kupopohiloi-koi tanda to mekoncehi. Aga uma hanyalaa tanda mekoncehi to rapopohiloi-kokoi. Sampale to rapopohiloi-kokoi, tanda hewa to jadi' hi nabi Yunus owi.


Sa tanang butang ipakita ang imong kaugalingon ingon nga panig-ingnan sa maayong binuhatan, ug sa imong pagpanudlo ipakita ang kaligdong, pagkatalahuron, 	 Pai' iko-kowo Titus, kana jadi' tonco-ko hi doo. Ane metudui' -ko, metudui' ngkai nono-nu mpu'u, pai' kana monoa' kehi-nu bona natao-ko rabila' doo.


Sa ingon niana, maanaa kita sa puloy-anan o mahimulag, ginahimo natong kalab-uton ang pagpahimuot kaniya. 	 Uma ta'incai ba narata-ta mpai' Pue' bula-ta tuwu' -pidi ba mpolia' mate-tamo. Aga nau' ba beiwa, tahuduwukui oa' mpobabehi napa to mpakagoe' nono-na.


Sa pagkatinuod, magaingon ako kaninyo, nga sa dili pa mahanaw kining kaliwatana, magakahitabo gayud kining tanang mga butanga. 	 Mpu'u ku'uli' -kokoi: hawe'ea toe we'i bate madupa' kako'ia-na mate omea tauna to tuwu' tempo toi.


Ug sa pagkadungog ni Jesus nga si Juan gidakop, siya mipahilit sa Galilea; 	 Ko'ia mahae ngkai ree, Yohanes Topeniu' rahoko' pai' ratarungku'. Kana'epe-na Yesus kareba toe, hilou nculii' -imi hi ngata Nazaret hi tana' Galilea.


Busa, hinigugma kong mga igsoon, kinahanglan magpakalig-on kamo, dili matarug, sa kanunay magmadagayaon sa bulohaton sa Ginoo, sa nasayran ninyo nga diha sa Ginoo ang inyong pagpangabudlay dili makawang. 	 Ngkai toe-mi ompi' -ompi' to kupe'ahi', pakaroho pepangala' -ni, neo' -koi mogego', baka' oa' -koi mpobago bago Pue', apa' ni'inca moto-hawo napa to nipobago-ki Pue' uma-hawo mpai' bayangi', bate ria hiwili-na.


Si Simon Pedro miingon kaniya, "Ginoo, asa man ikaw paingon?" Si Jesus mitubag kaniya, "Asa ako paingon dili pa ikaw makasunod kanako karon; apan makasunod ka ra unya." 	 Napekune' Simon Petrus hi Yesus: "Hilou hiapa-ko, Pue'?" Na'uli' Yesus: "Hi kahilouaa-ku, ko'ia-ko bisa hilou. Mpeno-damo, nutuku' -a."


Ug kadto adlaw sa Pangandam alang sa Pasko, sa may ikaunom ang takna. Ug siya miingon sa mga Judio, "Tan-awa, ania ang inyong Hari!" 	 Nto'u toe, neo' tebua' -mi eo-na, eo pomporodoa nto'u posusa' Paskah. Pilatus mpo'uli' -raka to Yahudi: "Etu-imi magau' -ni!"


Apan si Pedro miingon kaniya, "Isaysay kanamo ang sambingay." 	 Na'uli' Petrus: "Guru, notohi-kakai lolita rapa' tetu-e we'i."


ug siya mao ang nagsugilon kanamo mahitungod sa inyong pagkamahigugmaon diha sa Espiritu. 	 Hi'a to mpo'uli' -kakai kanipoka'ahi' -ra hawe'ea topetuku' Pue' Yesus sabana baraka' Inoha' Tomoroli'.


Kamo ilang palagputon gawas sa mga sinagoga; sa pagkatinuod, ang panahon moabut na nga ang magapatay kaninyo magadahum nga nagahimo siyag masimbahong pag-alagad sa Dios. 	 Rapopalai-koi mpai' ngkai tomi posampayaa. Uma muntu' toe, rata mpai' tempo-na ria tauna to doko' mpopatehi-koi, apa' ra'uli' -rana, toe-mi konoa Alata'ala.


Ug si Jesus miadto na usab sa baybayon; ug ang tibuok panon sa katawhan miduol kaniya, ug iyang gipanudloan sila. 	 Oti toe, hilou wo'o-imi Yesus hi wiwi' rano. Wori' lia tauna morumpu, pai' natudui' -ra.


Ug sila nanag-awit sa usa ka bag-ong awit diha sa atubangan sa trono ug sa atubangan sa upat ka mga buhing binuhat ug sa atubangan sa mga anciano. Walay laing nakakat-on sa maong awit gawas sa usa ka gatus ug kap-atan ug upat ka libo nga gilukat gikan sa yuta. 	 Morona' -ramo mpoporona' hanyala rona' to bo'u hi nyanyoa Pohuraa Alata'ala pai' hi nyanyoa anu tuwu' to opo' pai' totu'a-totu'a to ntololikia Pohuraa toe. Rona' -ra toe, uma ria tau ntani' -na to ma'ala mpenau', muntu' to ha'atu opo' mpulu' opo' ncobu toera-wadi. Hira' -mi to natolo' Ana' Bima ngkai olo' manusia' hi dunia'.


Ug sa hing-agian na nila ang Anfipolis ug ang Apolonia, sila nahiabut sa Tesalonica diin didto ang usa ka sinagoga sa mga Judio. 	 Paulus pai' Silas mpokaliliu pomako' -ra ntara hi ngata Amfipolis pai' Apolonia, rata hi ngata Tesalonika. Hi Tesalonika toe, ria tomi posampayaa to Yahudi.


Kay ang tinuod nga Judio mao kadtong tawo nga Judio diha sa kinasuloran sa iyang pagkatawo, ug ang tinuod nga sirkunsisyon maoy usa ka butang nga iya sa kasingkasing, espirituhanon ug dili sumala sa mga letra sa kasugoan. Siya magadawat sa pagdalayeg nga dili gikan sa tawo kondili gikan sa Dios. 	 To Yahudi to jadi' ntodea Alata'ala mpu'u-le, tauna to jadi' to Yahudi hi rala nono-ra, pai' to ratini' hi rala nono-ra. Batua-na, pobago Inoha' Tomoroli' hi rala nono-ra mpopajadi' -ra ntodea Alata'ala, uma-ra jadi' ntodea Alata'ala hi kampotuku' -ra atura-atura to te'uki'. Tauna to hewa toe-mi to na'une' Alata'ala. Nau' manusia' uma mpo'une' -ra, aga Alata'ala bate mpo'une' -ra.


Ug didtoy usa ka babaye nga gisudlan sa espiritu sa kasakit sulod na sa napulog-walo ka tuig; siya nagtikuko na lang ug dili kaayo makatul-id sa iyang kaugalingon. 	 Hi ree, ria hadua tobine, hampulu' walu mpae-imi peda', apa' napesuai' seta-i. Tobine toei bungku', uma nakulei' mokore monoa'.


Busa nahitabo ang panagkasumpaki sa mga tawo tungod kaniya. 	 Alaa-na momehono' lau-ramo ntodea: hantongo' -ra mepangala' hi Yesus, hantongo' uma.


Ug bulahan ang tawo nga dili makakaplag dinhi kanako sa kahigayonan nga makapasibug kaniya gikan kanako." 	 Marasi' -ra tauna to uma morara' nono-ra hi Aku'."


Busa gikinahanglan diay nga himoon ta ang labi pa ka mainitong pagtagad sa mga butang nga atong nadungog, basi unya hinoon ipang-anud kita gikan niini. 	 Jadi', apa' meliu kabohe tuwu' -na Yesus ngkai mala'eka-e, kana tapelompehi mpu'u-e' mpokakamu kareba to ta'epe-mi, nee-neo' mpai' kamolaa-laaa-ta ngkai pepangala' -ta.


Miingon siya, "Alaut ikaw, Corazin! Alaut ikaw, Betsaida! Kay kon ang mga milagro nga nangahimo diha kaninyo didto pa himoa sa Tiro ug sa Sidon, dugay ra unta silang nanaghinulsol nga managsul-ob ug sako, ug managlubog sa mga abo. 	 Na'uli' Yesus: "Silaka-koi to Korazim pai' to Betsaida! Wori' moto-mi tanda mekoncehi kubabehi hi ngata-ni, aga uma oa' -koi medea ngkai jeko' -ni. Ane rapa' -na tanda mekoncehi toe rababehi hi rala ngata Tirus pai' Sidon, ke mahae-ramo-rana medea ngkai jeko' -ra, nau' bela-ra to Yahudi. Ke mpo'ala' karu' -ramo rapohea, pai' mpohawui' woto-ra hante awu, tanda kasoho' nono-ra.


Sila nagpakabuta sa tinuod nga butang nga mao kini, nga sa karaang panahon pinaagi sa pulong sa Dios, dihay mga langit nga nanaglungtad, ug usa ka yuta nga naumol gikan sa tubig ug pinaagi sa tubig, 	 Tauna to mololita hewa toe, tungkai' mpopiri mata-ra. Batua-na, uma-ra dota mpokiwoi beiwa Alata'ala mpopajadi' langi' owi hante lolita-na-wadi. Pai' dunia' napajadi' hante ue, pai' role-na mehupa' ngkai ue.


Aduna ba kaninyoy nagaantus? Paampoa siya. Aduna bay nagamalipayon? Paawita siya sa pagdayeg. 	 Ane ria hi laintongo' -ta to narumpa' kasusaa', agina mosampaya-i. Ane ria to goe', agina morona' -i mpo'une' Alata'ala.


Kanila mitubag si Jesus nga nag-ingon, "Makahimo ba sa pagpuasa ang mga dinapit sa kasal samtang ang nabana anaa pa uban kanila? Samtang ang nabana anaa pa uban kanila, dili sila makahimo sa pagpuasa. 	 Yesus mpotompoi' -ra hante lolita rapa' toi, na'uli' -raka: "Ane tauna hi posusaa' poncamokoa, ha mopuasa' -ra-rana bula-ra mpo'ema' topemua'? Uma-hawo. Bula-na ria-pidi topemua' dohe-ra, uma-ra mopuasa'.


Sa didto ako sa templo uban kaninyo sa adlaw-adlaw, wala hinoon ninyo bakyawa ang inyong mga kamot batok kanako. Apan kini mao ang inyong higayon, ug ang gahum sa kangitngit." 	 Butu eo-na ria lalau-a dohe-ni hi Tomi Alata'ala, tapi' uma-koi hema to dungku pale-ni hi Aku' nto'u toe. Tempo mobengi-damo pai' lako' daho' -koi mpohoko' -a. Toi-mi tempo-ni koi', pai' tempo-na magau' kabengia!"


Ayaw kamo pagdumiliay ang usa sa usa gawas kon pinaagi sa panagsabut alang sa usa ka panahon, kaha aron managsulod kamo diha sa kahigayonan sa pag-ampo; apan tapus niini, managduolay na usab kamo, aron dili kamo matintal ni Satanas tungod sa kakulang ninyog pagpugong sa kaugalingon. 	 Koi' tomane pai' tobine neo' himpau momelaahi alaa-na uma-koi hincoria hewa ada to ncamoko. Ane rapa' -na mpali' loga mosampaya-koi, pai' kahibaliaa-ni uma hincoria ba hangkuja kahae-na, ma'ala moto. Aga ane hudu-damo tempo toe, hincoria wo'o-mokoi. Apa' ane uma hewa toe-koi, mojoli lia-koi nasori seta mogau' sala' apa' uma nikulei' ntaha konoa-ni.


Ug diha sa kasugoan, si Moises nagsugo kanato nga ang ingon kaniya kinahanglan gayud patyon pinaagi sa pagbato. Unsa may imong ikasulti mahitungod kaniya?" 	 Hi rala Atura Musa, ria parenta to mpo'uli': tobine to mogau' hewa toe kana rapana' watu duu' -na mate. Jadi' Iko, beiwa-kowo pobotuhi-nu?"


Unya miduol ang mga tinun-an ug miingon kaniya, "Nasayud ka ba nga ang mga Fariseo gingil-aran sa ilang pagkadungog sa imong sulti?" 	 Ngkai ree, tumai-ramo ana'guru-na mpo'uli' -ki: "Nu'inca wa kapeda' nono-ra to Parisi mpo'epe lolita-nue we'i?"


Ang imong mata mao ang suga sa imong lawas; kon maayo ra ang imong mata ang tibuok mong lawas mapuno sa kahayag; apan kon kini masakiton, ang imong lawas mapuno sa kangitngit. 	 Mata-ta ma'ala rarapai' -ki hulu'. Ane lompe' mata-ta, monoto pehilo-ta. Aga ane mogawu mata-ta, hewa mobengi pehilo-ta.


Ug tapus sa pagbasa sa kasugoan ug sa mga profeta, sila gipasugoan sa mga punoan sa sinagoga, gipaingnan, "Mga igsoon, kon aduna kamoy pulong pagmaymay alang sa katawhan, isulti kana." 	 Hi porumpua toe, ria to mpobasa Atura Musa pai' sura nabi-nabi. Oti toe, pangkeni tomi posampayaa toe mpohubui tauna hilou mepekune' hi Paulus pai' Barnabas, ra'uli' -raka: "Ompi', ane ria lolita-ni doko' mpotudui' -kai, hewa toe lau kipalogai-koi mololita."


Ug si Festo miingon, "Hari Agripa, ug tanan kamo nga ania dinhi uban kanamo, nakita ninyo kining tawhana bahin kang kinsa ang tibuok panon sa mga Judio nanaghangyo kanako, didto sa Jerusalem ug dinhi usab, nanagsinggit nga kinahanglan dili siya tugotan nga mabuhi pa. 	 Ngkai ree, natepu'u-mi Festus mololita, na'uli': "Magau' Agripa pai' tuama-tuama omea to morumpu hi rehe'i! Tau tohe'ii rapangadu' hawe'ea to Yahudi, lompe' hi Yerusalem lompe' hi rehe'i. Rajojo merapi' hi aku' bona rapasangkani lau-imi.


Apan ang pipila kanila miadto sa mga Fariseo ug ilang gisuginlan sila sa gibuhat ni Jesus. 	 Aga ria wo'o-ra hantongo' hilou hi to Parisi mpoparata napa to nababehi Yesus toe.


Ug siya miingon, "Sa unsa ba ikapanig-ingon nato ang ngingharian sa Dios, o unsa bang sambingaya ang atong gamiton alang niini? 	 Na'uli' Yesus: "Ane Alata'ala jadi' Magau' hi dunia', beiwa kajadi' -na? Kajadi' -nale hewa lolita rapa' tohe'i:


Hibaloi ninyo nga ang atong igsoon nga si Timoteo gibuhian na. Kon siya mahiuli man sa dili madugay, uban kaniya ako magapakigkita kaninyo. 	 Bona ni'inca wo'o: ompi' -ta Timotius, rabahaka-imi ngkai tarungku'. Ane sohi' -i rata hi rehe'i, kubawa-i-damo tilou mpencuai' -koi.


Ug samtang nagsulti pa siya, dihadiha miabut si Judas, usa sa Napulog-Duha, kinuyogan sa usa ka panon sa katawhan nga sangkap sa mga espada ug mga pospos. Gikan sila sa mga sacerdote nga punoan ug sa mga escriba ug sa mga anciano. 	 Bula-na Yesus mololita-pidi, rata mpu'u-imi Yudas, hadua ngkai ana'guru-na to hampulu' rodua. Pai' dohe-na wori' wo'o tau ntani' -na to ngkeni piho' pai' sumampu. Hira' toe rapahawa' imam pangkeni, guru agama pai' totu'a to Yahudi.


Ug sa pagsulod ni Pedro sa balay, si Cornelio misugat sa pagdawat kaniya ug mihapa sa iyang tiilan ug misimba kaniya. 	 Jadi', karata-na Petrus hi tomi Kornelius, mehompo-imi Kornelius ngkai tomi hilou mpotomu-i. Motingkua' -i hi nyanyoa Petrus mponyompa-i.


May mga mata man unta kamo, dili ba kamo makakita? May mga dalunggan man unta kamo, dili ba kamo makabati? Wala ba kamo mahinumdom? 	 Ntaa' na'inca-di Yesus napa to ra'uli' ana'guru-nae, toe pai' na'uli' -raka: "Napa pai' ntora mpololita ka'uma-na ria roti-nie? Ko'ia oa' -tano nipaha-e? Ha uma oa' monoto nono-ni, jau-mi ni'epe tudui' -ku, jau nihilo kabaraka' -ku? Mataa pai' tilingaa moto-koi, hiaa' uma oa' nipaha napa to nihilo pai' to ni'epe? Ha uma nikiwoi,


ug ang iyang mga anak akong laglagon pinaagig kamatay. Ug unya ang tanang mga iglesia makaila nga ako mao ang magsususi sa hunahuna ug kasingkasing, ug ako magabalus ra sa matag-usa kaninyo sumala sa mahiangay sa inyong mga binuhatan. 	 Ana' -na kupatehi. Ngkai ree mpai', monoto hi hawe'ea topetuku' -ku ka'Aku' -nami to mpowile pekiri manusia' pai' nono manusia'. Kuhiwili po'ingku butu dua-ni.