Ug ang mga sundalo usab nangutana kaniya, "Ug kami, unsa Memay among buhaton?" Siya mitubag kanila, "Ayaw na kamo pagpanguhag salapi pinaagi sa paglugos o sa pagbutangbutang, ug magpahiuyon lamang kamo sa inyong mga suhol." 	 Rata wo'o-ra-rawo tantara mpekune' -i, ra'uli': "Hiaa' beiwa wo'o-ka-kaiwo kai'! Napa-kaiwo to kana kibabehi-e?" Na'uli' -raka: "Neo' -koi mporampaki rewa doo, pai' neo' mpo'ekahi ntodea bona rawai' -koi doi. Hangkuja-mi-hawo gaji' -ni, tarima-mi hante kagoea' nono."


Apan sa iyang pagkadungog niini, siya nasubo sa hilabihan gayud kay siya dato man ugod kaayo. 	 Kana'epe-na lolita tohe'e, peda' -mi nono-na, apa' mo'ua' lia-i.


nga anak ni Jacob, nga anak ni Isaac, nga anak ni Abraham, nga anak ni Tara, nga anak ni Nacor, 	 Yehuda ana' Yakub, Yakub ana' Ishak, Ishak ana' Abraham, Abraham ana' Terah, Terah ana' Nahor,


Kay adunay usa ra ka Dios, ug adunay usa ra ka tigpatiwala sa Dios ug sa mga tawo, nga mao ang tawo nga si Cristo Jesus, 	 Hadua lau-wadi Alata'ala, pai' hadua wo'o-wadi Tauntongo' to mpopohintuwu' Alata'ala hante manusia'. Tauntongo' toei, manusia' wo'o-i-hawo, Hi'a-mi Kristus Yesus.


kay kining akong anak namatay na, apan karon nabuhi siya pag-usab; siya nawala na, apan karon hingkaplagan siya.` Ug sila misugod sa pagsadya. 	 Apa' ana' -ku tohe'ii, ma'ala-mi ta'uli' mate-imi, aga tuwu' nculii' -imi. Moronto-i, aga kurua' nculii' -imi.' Kamosusa' -rami.


Ug siya miingon, `Ang Dios sa atong mga ginikanan nagpili kanimo aron masayud ikaw sa iyang pagbuot, ug makakita kaniya nga Matarung, ug makadungog ug tingog gikan sa iyang baba; 	 Ngkai ree, na'uli' wo'o-mi mpo'uli' -ka: `Alata'ala to rapue' ntu'a-ta owi mpelihi-moko, bona nu'inca napa konoa-na. Napelihi-ko bona nuhilo-i Yesus, Batua-na Alata'ala to Monoa', pai' bona nu'epe libu' -na hante tilinga-nu moto.


ngani wala kamo magtamay kanako ni manohi tungod sa akong panglawas nga misulay kaninyo, hinonoa gidawat ninyo ako nga daw usa ka manolunda sa Dios, nga daw si Cristo Jesus gayud. 	 Haki' -ku toe mpakasusa' -koi. Aga nau' wae, uma-a nipokarungku ba nipoka'oja'. Nitarima lau-ada, niponcawa mala'eka ngkai Alata'ala, niponcawa hewa Kristus Yesus lau-ada.


Apan si Jesus miingon kaniya, "Sumunod ka kanako, ug pasagdi ang mga patay nga maoy magalubong sa ilang kaugalingong mga minatay." 	 Yesus mpotompoi' -i hante walatu toi: "Tuku' -ama! Pelele' moto-ramo tomate mpotana hingka tomate-ra."


Ug unya miabut sila sa Betsaida. Ug dihay usa ka buta nga gidala sa mga tawo kang Jesus, ug nangamuyo sila kaniya nga unta iyang hikapon kini siya. 	 Ngkai ree, rata-ramo hi ngata Betsaida. Hi ngata toe, ria to ngkeni hadua towero hi Yesus. Merapi' -ra bona najama-i-hawo.


ug ako mahimong inyong amahan, ug kamo mahimong akong mga anak nga lalaki ug mga anak nga babaye, nagaingon ang Ginoo nga Makagagahum sa Tanan." 	 "Aku' -mi nipotuama, pai' koi' kupo'ana'." Wae-mi ponguli' Pue', to meliu kabaraka' -na ngkai hawe'ea to ria.


Kining tanan gipamulong ni Jesus ngadto sa mga panon sa katawhan pinaagig mga sambingay, ug wala gayud siyay gikasugilon kanila nga dili pinaagig mga sambingay. 	 Yesus mpotudui' ntodea hawe'ea toe we'i lau mpake' lolita rapa'. Uma ria to natudui' -raka ane uma hante lolita rapa'.


ug sa nangalisang sila ug nanagduko sa yuta, kanila miingon ang mga lalaki, "Ngano nga ang buhi anha man ninyo pangitaa diha sa mga patay? Wala siya dinhi, kondili nabanhaw. 	 Wulunga-ramo tobine toera, pai' -ra motumpa hi tana'. Ra'uli' to rodua toera mpo'uli' -raka: "Napa pai' nipali' tauna to tuwu' hi olo' tomate?


apan walay bisan usa ka buhok sa inyong ulo nga mawagtang. 	 Aga kakoo-kono-na uma moto-koi moapa. Nau' hangkaho wuluwoo' -ni uma mpai' ria to moronto.


samtang sila magapangandoy alang kaninyo ug magaampo alang kaninyo, tungod sa hilabiha ka dakung grasya sa Dios diha kaninyo. 	 Pai' hira' wo'o-rawo mpekakae-kokoi hante nono to ma'ahi', apa' bohe mpu'u ahi' Alata'ala to mobago hi rala katuwu' -ni.


Ug siya miingon, "Alaut usab kamong mga batid sa balaod! kay ang mga tawo inyong gipamug-atan ug mga luwan nga malisud pas-anon, apan kamo gayud dili gani motuhil sa mga luwan pinaagi sa usa sa inyong mga tudlo. 	 Mehono' Yesus: "Silaka wo'o-dakoi guru agama! Apa' nipopokoloi ntodea hante parenta pai' ada to motomo. Hiaa' uma-koi dota mpotulungi-ra ngkolo kinolo toe. Nau' hangkaju karawe-ni uma nihuko-raka.


Kay kini sila nanagpanglakaw tungod sa iyang ngalan, ug wala silay gipangdawat nga bisan unsa gikan sa mga Gentil. 	 Apa' ompi' -ta toera momako' hilou mpokeni hanga' Pue' Yesus. Pai' uma-ra mporatai napa-napa ngkai tauna to uma mepangala' hi Pue'.


Labi pa gayud diay nga nahimatud-an ang pulong sa profesiya nga among ginabatonan. Maayo nga inyong himoon ang pagtagad niini maingon sa inyong pagtagad sa usa ka suga nga nagasiga sa dapit nga mangitngit, hangtud mobanagbanag ang panahon ug mosubang bitoong kabugason diha sa inyong mga kasingkasing. 	 Jadi', ngkai to kihilo toe, kamoroo-rohoa lau-mi pepangala' -kai hi lolita nabi-nabi to owi. Uma mowo kalompe' -na ane nipoinono lolita nabi toe, ompi', apa' lolita-ra toe hewa lampu to mehini hi rala kabengia-na. Penonoi lolita nabi toe, duu' -na Pue' Yesus rata nculii' hi rala dunia' toi, pai' ni'inca-i hante kanoto-noto-na. Karata-na nculii' Yesus toe hewa pengiri' -na eo ba hewa pehupa' -na betue' pompoka-eo.


Sa iyang pag-ingon sa unahan, "Ikaw wala magtinguha ni may kahimuot sa mga halad-inihaw ug sa mga gasa ug sa mga halad nga sinunog ug sa mga halad tungod sa sala" (kini ginahalad tuman sa kasugoan), 	 Lomo' -na na'uli' Kristus hewa toi: Alata'ala uma mperapi' pepue' pai' penyompa, pai' uma napokonoi pepue' to ratunu ba porewua to rasumale' mpohompo' jeko'-- hiaa' hawe'ea pepue' toe we'i lau ratonu ntuku' Atura Pue' to na'uki' Musa.


Kay bisan kinsa nga nakulangan niining mga butanga, siya buta ug igo lamang makakita sa duol ug nahikalimot nga siya nahinloan na gikan sa iyang karaan nga mga sala. 	 Aga tauna to uma hewa toe kehi-ra, hewa to wero-ra. Apa' ane tauna to wero uma monoto pehilo-na, wae wo'o tauna to hewa toe rede' pekiri-ra, apa' uma rakiwoi karabohoi' -rami ngkai jeko' -ra to timpaliu-mi.


Ug ang gasa nga walay bayad lahi ra kaayo sa misangpot sa pagpakasala niadtong usang tawo. Kay ang hukom nga midason niadtong usa ka paglapas nagdalag silot, apan ang walay bayad nga gasa nga midason sa daghang mga paglapas nagadalag pagkamatarung. 	 Pewai' mara Alata'ala hi kita' mosisala hante jeko' Adam. Tau hadua toei mpotiboki hawa' Alata'ala, alaa-na hawe'ea tauna jadi' masala' hi poncilo Alata'ala pai' kana rahuku'. Tapi' ngkai pewai' mara Alata'ala hi kita', napori hawe'ea petiboki-ta pai' na'uli' kamonoa' -ta hi poncilo-na.


Ayaw na kamo pagpanghukom pinasikad sa panagway, hinonoa pagpanghukom kamo sa matarung nga paghukom." 	 Neo' ranaa to kahiloa hi mali-na-wadi. Pakanoa' powile-ni bona nihilo napa to makono."


Ug alaut gayud ang mga mabdos ug ang may mga masuso niadtong mga adlawa! 	 Mpe'ahii' -ra mpai' tobine to nto'u-ra motina'i pai' to mpentii' ana' -ra nto'u toe, apa' mokoro mpai' petibo' -ra.


Kay ang Anak sa Tawo mianhi dili aron pagaalagaron kondili sa pag-alagad ug sa paghatag sa iyang kinabuhi ingon nga lukat alang sa daghan." 	 Bangku' Aku' Ana' Manusia' -e', patuju-ku tumai hi dunia', uma bona jadi' topohawa'. Pai' -a tumai-le, bona jadi' pahawaa', duu' -na mpewai' woto-ku rapatehi mpotolo' sala' tauna to wori'."


Ug siya miingon kaniya, `Mao kana, maayong ulipon! Tungod kay sa diyutay kaayo kasaligan ka man diay, ikaw igapahimutang nga magbubuot sa napulo ka lungsod.` 	 "Na'uli' magau' toei: `Lompe' -mi, iko pahawaa' to lompe'. Wae-pi, apa' monoa' -ko hi to hangkedi', ku'ongko' -moko jadi' topohawa' to mpohawai' hampulu' ngata.'


Ug sa nagasto na niya ang tanan, miabut ang usa ka dakung gutom niadtong yutaa, ug siya misugod sa pagbati sa kawalad-on. 	 Ka'oti doi-na omea, ria-mi oro' hi ngata toe, duu' -na mpe'ahii' -mi tuwu' -na.


Si Jesus mitubag kaniya, "Kon kinsa ang nahigugma kanako, iyang pagabantayan ang akong pulong, ug ang akong Amahan mahigugma kaniya, ug moanha kami kaniya ug anha kamo mopuyo diha kaniya. 	 Na'uli' Yesus: "Kupopehuwu woto-ku hi tauna to mpoka'ahi' -a pai' to mpotuku' lolita-ku. Tuama-ku mpoka'ahi' tauna to hewa toe. Tuama-ku pai' Aku' hilou hi tauna toera, pai' mo'oha' -makai dohe-ra.


ug ang dato kinahanglan magakalipay tungod sa iyang pagkaubos, kay maingon sa mga bulak sa tanaman siya mahanaw ra. 	 Wae wo'o kita' to mo'ua', kana goe' -ta apa' Alata'ala mpakadingki' nono-ta. Apa' manusia' topo'ua' hewa sehe kowo': hangkale'liu-wadi katuwu' -ra.


Apan ang kapitan mitoo sa arayes ug sa tag-iya sa sakayan labi pa kay sa giingon ni Pablo. 	 Tapi' tadulako tantara toei, uma-i mpangalai' lolita Paulus, apa' meliu-pi pompangala' -na lolita tompajala' kapal pai' pangkeni kapal. Hira' doko' kaliliu.


Ang may mga dalunggan nga makadungog, kinahanglan siya magpatalinghug." 	 Jadi', hema-koi to tilingaa, pe'epei lompe'!))"


Tan-awa ninyo ang mga langgam sa kalangitan; wala sila magpugas ni mag-ani ni maghipos ngadto sa mga dapa; apan ginapakaon sila sa inyong langit-nong Amahan. Dili ba labaw pa man kamog bili kay kanila? 	 Penonoi-dile danci to ngkalimoko hilou tumai-e. Uma-ra molia', uma-ra mepae, uma ria wilulu-ra. Aga nau' wae, Tuama-ni to hi rala suruga mpowai' moto-ra pongkoni'. Hiaa' hi poncilo Alata'ala, koi' meliu katuwu' -ni ngkai katuwu' danci, pai' meliu pompewili' -na hi koi' ngkai pompewili' -na danci.


Mao man gani nga sa pagkabanhaw na niya gikan sa mga patay, ang iyang mga tinun-an nahinumdom sa iyang pagsulti niini; ug sila nanagpanoo sa kasulatan ug sa pulong nga gisulti ni Jesus. 	 Ngkabokoa' -na ngkai toe, katuwu' -na nculii' mpu'u-mi Yesus, ana'guru-na mpokiwoi lolita-na toe-e. Ngkai ree rapangala' -mi napa to te'uki' hi rala Buku Tomoroli' pai' napa to na'uli' Yesus.


Apan ang tawo nga may pagduhaduha mahitungod sa kan-onon, ug unya mokaon niini, mahinukman siya sa silot, kay ang iyang pagkaon dili man gumikan sa pagtoo; kay ang tanan nga dili gumikan sa pagtoo, kini sala. 	 Tapi' ane morara' -di nono-ta ngkoni' ba napa-napa pai' ka'omea-na takoni' moto, masala' -tamo, apa' napa to tababehi toe uma mpotuku' to taparasaya hi rala nono-ta. Napa-napa to tababehi ane uma nte pepangala' hi Pue', kehi-ta toe tapojeko'.


sa diha nga ang labawng sacerdote mao si Anas ug si Caifas, ang pulong sa Dios miabut kang Juan nga anak ni Zacarias, sa didto siya sa mga awaaw. 	 To jadi' Imam Bohe nto'u toe, Hanas pai' Kayafas. Hi mpae tohe'e, Alata'ala mpoparata lolita-na hi Yohanes ana' Zakharia hi papada to wao'.


Batasana ninyo ang pag-abiabi sa usag usa sa walay pagbagolbol. 	 Kana jole' -koi mometorata hi tomi-ni, pai' neo' ngkunutia.


ug sulod sa daghang mga adlaw siya nagpakita kanila nga mga nanagpanungas uban kaniya gikan sa Galilea ngadto sa Jerusalem, nga mao karon ang iyang mga saksi ngadto sa katawhan. 	 Oti toe, wori' mengi-i-pidi mpopehuwu woto-na hi tauna to mpotuku' -i ngkai Galilea hilou hi Yerusalem. Hira' toe-mi to jadi' sabi' -na hi kita' to Yahudi, Kahi'a-na mpu'u-mi Magau' Topetolo'.


Ug kon ako nga inyong Ginoo ug Magtutudlo nanghugas man gani sa inyong mga tiil, nan, kamo usab kinahanglan mahinugasay sa inyong mga tiil, ang usa sa usa. 	 Aku' Pue' pai' Guru-ni mobago hewa hadua batua mpobohoi' witi' -ni. Jadi', koi' wo'o kana momebohoi' ngkawiti'.


Ug ang pagpangibog, sa makapanamkon na, magapahimugsog sala; ug ang sala, inigkagulang na, manganak ug kamatayon. 	 Ane natuku' kahinaa nono-na toe, walikaa-na mpobabehi jeko' lau-imi. Pai' ane mpobabehi jeko' ncuu-i, ka'omea-na mpai' mate-i pai' -i ragaa' ngkai Alata'ala.


Ug nangutana ako, `Kinsa ka ba, Ginoo?` Ug siya mitubag kanako, `Ako mao si Jesus nga Nazaretnon nga imong ginalutos.` 	 "Kupekune' -i: `Ha hema-ko Pue'?' "Na'uli' -ka: `Aku' -mile Yesus to Nazaret, to nubalinai' -e.'


Ug iya akong gidala diha sa Espiritu ngadto sa usa ka kamingawan, ug didto nakita ko ang usa ka babaye nga nagkabayo sa usa ka mapintas nga mananap nga mapula nga nalukop sa mga ngalan nga masipad-anon, ug kini may pito ka buok ulo ug napulo ka buok sungay. 	 Kanakuasai-kumi Inoha' Tomoroli', pai' mala'eka toei mpakeni-a hilou hi papada to wao'. Hi ria kuhilo-kuwo hadua tobine to mpohawi' hama'a binata. Binata to nahawi' toe molei jore', hobo' hi woto-na te'uki' lolita peruge' hi Alata'ala; woo' -na pitu pai' tonu' -na hampulu'.


Ug niadtong tungora dihay mga tawo nga mitaho kaniya mahitu-ngod sa mga Galileanhon kinsang dugo gisagol ni Pilato sa ilang mga halad-inihaw. 	 Nto'u toe wo'o-hawo, ria tauna mpololitai Yesus, mpololita ba hangkuja dua to Galilea to rapatehi ntuku' hawa' Pilatus bula-ra mpotonu pepue' -ra hi Pue' Ala.


Maingon man usab, ang nakadawat ug duha ka talanton nakaganansiyag laing duha ka talanton. 	 Wae wo'o pahawaa' to mporata roncobu, narata wo'o-hawo donihi-na roncobu.


Ug siya gibugal-bugalan usab sa mga sundalo nga nanagpanuol ug mihatag kaniya suka, 	 Tantara-tantara wo'o mpopo'ore' -i. Ramohui' -i pai' rapopo'inui-i anggur to mo'onco,


Ug usa pa ka laing manolunda mitungha ug sa atubangan sa halaran mitindog siya nga nagbitbit ug incensario nga bulawan; ug gihatagan siyag daghang incienso aron nga diha sa bulawang halaran atbang sa trono, kini iyang isagol uban sa mga pag-ampo sa mga balaan. 	 Ngkai ree, ria hadua mala'eka to ntani' -na tumai mokore hi meja' pontunua pepue'. Mala'eka toei mpokeni hameha' tubu' pontunua dupa' ngkai bulawa, pai' rawai' -i wori' dupa' bona natunu hangkaa-ngkania hante posampaya hawe'ea tauna to napobagia-mi Alata'ala. Dupa' pai' posampaya toe natunu hi lolo meja' pontunua dupa' to ngkai bulawa to hi nyanyoa Pohuraa Alata'ala.


Siya nga magaingon nga anaa siya sa kahayag apan nagadumot sa iyang igsoon, kini siya anaa pa gihapon sa kangitngit. 	 Tauna to mpo'uli' ria-ra hi rala kabajaa-na, pai' mpokahuku' moto-ra ompi' -ra, bate hi rala kabengia-na oa' -ra-pidi.


Usa kanila mitigbas sa ulipon sa labaw nga sacerdote, ug napalungan kini sa iyang toong dalunggan. 	 Ngkai ree, hadua ngkai ana'guru-na mpotime batua Imam Bohe, bela mpoholu tilinga ka'ana-na.


Kay bisan pa kon nakapaguol ako kaninyo tungod niadtong akong sulat, dili ko na kini karon pagabasulan (bisan tuod gibasulan ko kini kaniadto) sanglit nasuta ko na man nga ang maong sulat, bisan nakapaguol kaninyo, kini nakapaguol kaninyo sa makadiyot man lamang. 	 Nau' ihi' sura-ku wengi mpopihii nono-ni, aga uma soho' nono-ku mpo'uki' sura toe. Lomo' -lomo' -na soho' moto nono-ku, apa' ku'inca bate susa' mpai' nono-ni mpobasa sura toe. Tapi' kasusa' nono-ni tetu hampai' -wadi.


Kay siya nga nag-ingon, "Ayaw pagpanapaw," nag-ingon man usab, "Ayaw pagpatay." Bisan pa kon ikaw dili manapaw apan makapatay ka, ikaw nahimong malinapason sa kasugoan. 	 Apa' ria hawa' Pue' to mpo'uli': "Neo' mobualo'." Pai' ria wo'o hawa' -na to mpo'uli': "Neo' mepatehi." Jadi', nau' uma-ta mobualo', aga ane mepatehi-ta, mpotiboki Atura Pue' oa' -tamo.


Apan bisan kinsa nga magapatalinghug niining akong mga pulong ug dili magatuman niini, mahisama siya sa usa ka tawong boang-boang nga nagtukod sa iyang balay ibabaw sa balas; 	 "Aga tauna to mpo'epe lolita-ku toi pai' uma natuku', tauna toei hewa to wojo to mpowangu tomi-na hi lolo wo'one.


Busa, maingon nga si Cristo miantus diha sa lawas, sangkapi ninyo ang inyong kaugalingon sa samang tinguha, kay bisan kinsa nga magaantus diha sa lawas nakahunong na sa pagpakasala, 	 Jadi', apa' lawi' Kristus wo'o mporata kaparia hi rala woto-na nto'u kamatea-nae, toe pai' koi' wo'o-koiwo kana mpakaroho nono-ni hante pekiri to hibalia hante pekiri-na Kristus: apa' hema to mporata kaparia hi rala woto-na, mogaa' -mi posidaia' -na hante jeko'.


Si Jesus miingon kaniya, "Ang tanan nga magainom niining tubiga pagauhawon pag-usab, 	 Na'uli' Yesus: "Hawe'ea tauna to nginu ue ngkai buwu toi, ngkamara nculii' -ra-pidi mpai'.


Ang pinadayag ni Jesu-Cristo nga gihatag kaniya sa Dios aron igapadayag ngadto sa iyang mga ulipon ang mga butang nga kinahanglan magakahitabo sa dili madugay. Ug kini gipahibalo ni Jesus pinaagi sa pagpadala sa iyang manolunda ngadto sa iyang ulipon nga si Juan, 	 Ihi' sura toi mpololita napa to napopehuwu Yesus Kristus. Alata'ala mpohubui Yesus Kristus mpopehuwu toe hi kita' batua-batua-na, bona ta'inca napa mpai' to kana sohi' madupa'. Yesus mposuro mala'eka-na mpopohiloi hawe'ea toe hi aku' Yohanes, batua-na.


Ug sa pagsulod niya sa usa ka balangay, siya gisugat sa napulo ka mga tawong sanlahon nga nanagtindog nga nagpaantaw 	 Kamesua' -na hi rala ngata, rata-mi hampulu' topohaki' poko' mpohirua' -ki. Ngkai molaa-ra-wadi mekio',


ug silang tanan gikabautismohan ngadto kang Moises diha sa panganud ug sa dagat, 	 Ma'ala-mi ta'uli': hewa kita' raniu' jadi' topetuku' Pue' Yesus, wae wo'o hira' omea nakamoui limu' pai' ntara hi tahi' to sole jadi' topetuku' -na Musa.


Ug kon si Satanas nabahin diay usab batok sa iyang kaugalingon, unsaon man pagpakabarug sa iyang gingharian? Kay nagaingon man kamo nga ako nagapagula sa mga yawa pinaagi kang Beelzebu. 	 Wae wo'o hi kamagaua' -na seta. Ane seta mpo'ewa hingka seta-na, bate mogero mpai' kamagaua' -na seta. Hiaa' ni'uli' -koina, mpopalai-a seta hante baraka' Beelzebul, magau' seta.


"Kamong mga tikig ug liog, ug mga walay sirkunsisyon sa kasingkasing ug sa mga igdulongog, kanunay gayud kamong nagapakigbatok sa Espiritu Santo. Maingon sa gibuhat sa inyong mga ginikanan, mao man usab ang inyong ginabuhat. 	 Na'uli' wo'o-mi Stefanus mpo'uli' -raka totu'a to Yahudi: "Uma mowo katu'a maga-ni ompi'! Uma mowo kamengkabatu-ni! Uma mowo kamengkawongo-ni mpe'epei Lolita Pue' Ala! Bate hibalia hante ntu'a-ta owi-koi, mposapuaka oa' Inoha' Tomoroli'.


Ug unya nadasig silang tanan ug sila mikaon usab. 	 Ngkai ree, moroho-mi nono-ra, ngkoni' omea-ramo.


Sa laing pagkasulti, ang matag-usa kaninyo magakanayon kono, "Ako iya ni Pablo," o "Ako iya ni Apolos," o "Ako iya ni Cefas," o "Ako iya ni Cristo." 	 To ku'uli' tohe'i, apa' ria-koi to doko' mopahamalia hi hore-hore hadua tauna. Ria-koi to mpo'uli': "Aku' tono' hi Paulus-a-kuna." Ria to mpo'uli': "Aku' tono' hi Apolos-a." To ntani' -na wo'o mpo'uli': "Aku' tono' hi Petrus." To ntani' -na tena mpo'uli': "Aku' tono' hi Kristus."


Ug unya miduol ang usa nga nag-ingon, `Senyor, ania ra ang imong mina nga akong gitipigan, giputos ug panyo; 	 "Ngkai ree, rata wo'o-imi-hawo pahawaa' kahadua-na. Na'uli': `Oi-mi doi-nu Magau'. Kutimamahi lompe', kuputu' hante lenco.


Wala pa gayuy tawo nga nakakita sa Dios; ang bugtong Anak, nga anaa sa sabakan sa Amahan-- kini siya mao ang nagpaila kaniya. 	 Uma ria haduaa to mpohilo Alata'ala. Tapi' Ana' -na to Hadudua toei, to tida oa' hi ncori-na, Hi'a-mi to mpakanoto Alata'ala hi kita'.


Apan kon ikaw nagatawag sa imong kaugalingon nga Judio ug nagasalig sa kasugoan ug nagapagawal sa imong kalabutan sa Dios 	 Jadi', kakaliliua-na ompi', beiwa-mi ane kita' to Yahudi-e? Ha ria-ta to molangko nono-ta apa' ta'uli' ria posidaia' -ta hante Alata'ala? Ha ria-ta to mpo'uli' kanatarima-ta mpai' Alata'ala sabana petuku' -ta hi Atura Pue' to naparata Musa?


Ang babaye mitubag kaniya, "Wala baya akoy bana." Si Jesus miingon kaniya, "Tinuod ang imong giingon, `Wala akoy bana`; 	 Na'uli' tobine toei: "Uma-kuna motomanei-a." Na'uli' Yesus: "Makono-di,


maingon man usab unya niini sa adlaw nga igapadayag na ang Anak sa Tawo. 	 Wae wo'o mpai' kalempe' -ra manusia' hi eo karata-ku nculii' hi dunia' mpopehuwu kabaraka' -ku.


Ug adlaw kadto nga igpapahulay sa pagmasa ni Jesus sa lapok ug sa pagpabuka sa iyang mga mata. 	 Yesus mpogalo ueliku-na hante tana' pai' mpaka'uri' towero toe we'i nto'u Eo Sabat, eo pepuea' -ra to Yahudi. Jadi', towero to pehilo-mi toei rakeni hilou hi to Parisi.


Ang akong Amahan nga maoy naghatag kanila nganhi kanako, siya labing daku sa tanan ug walay bisan kinsa nga makahimo sa pag-agaw kanila gikan sa kamot sa Amahan. 	 Tuama-ku meliu kabaraka' -na ngkai hawe'ea, pai' Hi'a-mi to mpowai' -a bima-ku. Uma ria haduaa to ma'ala mpo'ago-ra ngkai Tuama-ku.


Ug nangutana ako, `Unsa bay akong pagabuhaton, Ginoo?` Ug ang Ginoo miingon kanako, `Tumindog ka, ug umadto ka sa Damasco, ug didto igatug-an kanimo ang tanang gitahas kanimo nga pagabuhaton mo.` 	 "Ngkai ree, ku'uli': `Ane wae, napa to kana kubabehi Pue'?' "Na'uli' Pue': `Memata-moko pai' kaliliu mesua' hi rala ngata. Hi ria-damo mpai' ra'uli' -koko hawe'ea to nahubui-koko Alata'ala bona nubabehi.'


ug samtang nangaon sila, siya miingon kanila, "Sa pagkatinuod, magaingon ako kaninyo, nga usa kaninyo magabudhi kanako." 	 Bula-ra ngkoni' toe, na'uli' -mi Yesus: "Pe'epei-koi: hadua ngkai olo' -ni mpobalu' -a mpai' hi bali' -ku."


Labut sa Maayong Balita sila mga kaaway sa Dios, alang sa inyong kaayohan; apan labut sa pagpamili niya, sila mga pinalangga alang sa pahinungdan sa ilang mga ginikanan. 	 Tempo toi to Yahudi jadi' bali' Alata'ala, apa' oja' -ra mpopangala' Kareba Lompe'. Ngkai ree, marasi' lau-koi to bela to Yahudi. Aga nau' wae, to Yahudi toera, bate napoka'ahi' oa' -ra Alata'ala, apa' napelihi-ramo ngkai owi pai' nakiwoi oa' pojanci-na hi ntu'a-ra.


Ug kining Maayong Balita mahitungod sa gingharian igawali ngadto sa tibuok nga kalibutan ingon nga pagpamatuod ngadto sa tanang kanasuran; ug unya moabut na ang katapusan. 	 Pai' Kareba Lompe' to mpo'uli' beiwa Alata'ala jadi' Magau', bate rapalele hi humalili' dunia', bona hawe'ea manusia' ma'ala mpo'epe. Oti toe-di pai' lako' rata kahudua dunia'.


Ug ang katapusang kaaway nga pagalaglagon mao ang kamatayon. 	 Jadi', ane napotuwu' nculii' hawe'ea topetuku' -na pai' uma-pi ria kamatea, ma'ala ta'uli' nadagi-mi bali' -na to ka'omea-na, toe-mi kamatea.


Ug siya miabut sa Nazaret, diin didto siya magtubo; ug sumala sa iyang nabatasan, siya misulod sa sinagoga sa adlaw nga igpapahulay. Ug siya mitindog aron sa pagbasa; 	 Hilou-imi Yesus hi Nazaret, ngata kabohea-na. Pai' hewa kabiasaa-na, mesua' -imi hi tomi posampayaa hi Eo Sabat, eo pepuea' -ra to Yahudi. Mokore-imi bona mpobasa Buku Tomoroli'.


Ug buot ni Bernabe nga paubanon kanila si Juan nga ginganlan si Marcos. 	 Barnabas doko' ngkeni Yohanes Markus hi pomakoa' -ra toe,


Ug sa pag-abut nila kang Jesus, sila nagpakiluoy kaniya sa hilabihan gayud, nga nanag-ingon, "Siya takus buhatan mo niini, 	 Karata-ra hi Yesus, merapi' mpu'u-ra, ra'uli': "Tadulako toei ria, natao lia nutulungi,


Ug nadungog ko gikan sa trono ang usa ka dakung tingog nga nag-ingon, "Tan-awa, ang puloy-anan sa Dios anaa uban sa mga tawo. Siya magapuyo ipon kanila ug sila mahimong iyang katawhan, ug ang Dios gayud mao ang magpakig-uban kanila ug mahimong ilang Dios. 	 Pai' ku'epe libu' to bohe ngkai suruga to mpo'uli': "Tempo toi po'ohaa' Alata'ala ria-mi dohe manusia'. Mo'oha' -i dohe-ra, pai' hira' jadi' ntodea-na. Alata'ala moto mpodohei-ra pai' jadi' Pue' -ra.


"Ginoo, itugot na karon nga ang imong ulipon magabiya nga malinawon, sumala sa imong pulong; 	 "O Pue', nau' mate-ama, uma-pi beiwa. Oha-mi nono-ku, apa' madupa' -mi janci-nu.


Ug kon buhaton ko kini sa kinabobut-on, ako magadawat ug suhol; apan kon dili sa kinabobut-on, sa gihapon kini gikatugyan `kanako ingon nga piniyalan. 	 Ane rapa' -na mpokeni-a Kareba Lompe' ngkai kadota-ku moto, toto-na moto-a ncarumaka hiwili-na. Tapi' bela kadota-ku moto pai' -a mpokeni Kareba Lompe'. Dota ba uma dota, bate kana kukeni, apa' toe-mi bago to napopokoloi-ka Alata'ala.


Kay ikaw magakanayon, Ako dato, ako mauswagon, ug walay nakulang kanako; sa walay pagpanghibalo nga ikaw alaut, makalolooy, kabus, buta ug hubo. 	 Ni'uli' -koina mo'ua' -koi, hono' moto katuwua' -ni, uma-pi ria kakuraa' -ni. Ntaa' we'i, uma-di ni'incai kampe'ahii' -nie. Metunai lia-koi, kabu-koi, wero-koi, molawa-koi hi katuwu' kao' -ni.


Ug misunod ang mga babaye nga nanguyog kaniya sukad pa sa Galilea, ug ilang nakita ang lub-nganan, ug kon giunsa sa pagpahiluna ang iyang lawas; 	 Toe pai' tobine to mpodohei Yesus ngkai Galilea mpotuku' Yusuf hilou hi daeo' toe. Rahilo beiwa woto Yesus ratu'u hi rala daeo'.


Siya miingon kanila, "Itaktak ninyo ang pukot dapit sa too sa sakayan, ug aduna kamoy makuha." Busa ilang gitaktak kini, ug karon wala na sila makadaug sa pagbutad niini tungod sa kadaghan sa isda. 	 Na'uli' -raka: "Tene' hi mali ngka'ana sakaya jala' -ni, bate morasi' -koi mpai'." Ratene' mpu'u-mi jala' -ra, pai' uma-pi rakulei' mpodii', apa' uma mowo kawori' -na uru to hi rala-na.


"Kay ang gingharian sa langit sama sa usa ka pangulo sa panimalay nga milakaw sayo sa kabuntagon aron sa pagpangitag mga mamumoo nga iyang kasuholan alang sa iyang parrasan. 	 Na'uli' Yesus: "Ane Alata'ala jadi' Magau', kajadi' -na hewa lolita rapa' tohe'i: Hadua pue' bonea anggur hilou mpopali' tauna to dota mobago hi bonea-na. Mepupulo modao' -i mporua' tauna,


"Likayi baya ninyo ang mga escriba nga mahigugmaon sa paglakawlakaw nga managsul-ob ug hatag-as nga mga bisti, ug sa mga pagyukbo kanila sa katahuran diha sa mga tiyanggihan, ug sa labing mga maayong lingkoranan sulod sa mga sinagoga ug sa mga halangdong lingkoranan diha sa mga kombira, 	 "Pelompehi-koi, neo' -koi mpenau' kehi-ra guru agama. Apa' goe' -ra modao' mpopake' baju to moloe, goe' -ra ane tauna hi wiwi' karajaa motingkua' mpotabe-ra. Goe' -ra rapopohura hi pohuraa karabilaa' hi tomi posampayaa, goe' -ra ane rapopohura-ra hi pohuraa to lompe' hi posusaa'.


Nagdahum ka ba, O tawo, nga makaikyas ka sa hukom sa Dios, ikaw nga nagahukom sa mga nagabuhat sa maong mga butang nga imo usab nga ginabuhat? 	 Ane tababehi moto gau' to tasalai' -ki doo-ta, neo' ta'uli' ka'uma-na mpai' nahuku' -ta Alata'ala-e.


ug nga diha kaniya kamo usab ginabalay aron mahimong puloy-anan sa Dios pinaagi sa Espiritu. 	 Pai' koi' wo'o ompi', ngkai posidaia' -ni hante Kristus, bula-ni rawangu-mi hangkaa-ngkania hante hawe'ea tauna to mepangala' hi Kristus, jadi' hantomi tomi to napo'ohai' Alata'ala hante kuasa Inoha' Tomoroli'.


Maingon man usab niana, inigkakita ninyo niining mga butanga nga magakahitabo, nan, inyong masayran nga nagakahiduol na ang gingharian sa Dios. 	 Wae wo'o ane nihilo-damo kajadia' toe we'i lou, ni'inca-mi ka'uma-napi mahae Alata'ala jadi' Magau' mpu'u-mi hi dunia'.


Inigsugod nag kahitabo niining mga butanga, iyahat ninyo ang inyong mga mata ug ihangad ninyo ang inyong mga ulo, kay ang inyong kaluwasan nagakahiduol na." 	 Ane hawe'ea toe ntepu'u majadi', pakaroho-mi nono-ni pai' mengoa' -mokoi, apa' neo' rata-mi tempo-na rabahaka-koi ngkai kaparia-ni."


Ug nahibulong silang tanan, nga tungod niana nagpinangutan-anay sila nga nanag-ingon, "Unsa ba kini? Usa ka bag-ong pagpanudlo! Uban sa kagahum mosugo siya bisan pa sa mga mahugawng espiritu, ug sila mosugot kaniya." 	 Konce omea-ramo tauna to mpohilo, alaa-na momepololitai-ramo ra'uli': "Uma mowo-e'! Toi-e tudui' to bo'u, ria mpu'u baraka' -na! Mpopalai-i anudaa', bo ratuku' mpu'u-diki-hana hawa' -nae!"


Ug sa masubsob ginatukmod siya niini ngadto sa kalayo ug ngadto sa mga tubig aron sa pagpatay kaniya, apan kon aduna may arang mo mahimo alang kanamo, kaloy-i intawon kami ug tabangi kami." 	 Wori' ngkani-mi anudaa' mpodungka-i hi rala apu ba hi rala ue doko' napatehi. Ane ma'ala Guru, poka'ahi' pai' tulungi-ka-kaiwo!"


Ug sa pagtubag ni Pedro, "Sa uban," si Jesus miingon kaniya, "Nan, wala diay untay bayranan ang mga anak. 	 Na'uli' Petrus: "Tantu pue' ngata to nakuasai to kana mpobayari." Na'uli' Yesus: "Ane wae, ntodea-na moto uma mingki' mpobayari. Wae wo'o kita' to jadi' ntodea-na Alata'ala, uma-ta mingki' mpobayari paja' Tomi Alata'ala.


Ang matag-usa magahatag sumala sa pagbuot sa iyang kasingkasing, dili nga magapanuko ni ingon nga pinugos, kay ang Dios nagahigugma sa malipayong maghahatag. 	 Agina butu dua-na mewai' ntuku' kabula nono-na moto-hawo. Neo' mewai' hante susa' nono, neo' mewai' baha raparuku. Apa' Alata'ala mpoka'ahi' tauna to mewai' hante kagoe' nono.


Ug ilang gipanagkataw-an siya. Apan iyang gipagowa silang tanan; ug iyang gidala uban kaniya ang amahan ug inahan sa bata ug ang mga kakuyog niya, ug misulod siya sa dapit diin didto ang bata. 	 Mpo'epe toe we'i, rapotawai-i-wadi. Ngkai ree, Yesus mpohubui-ra omea malai ngkai rala tomi, pai' -i mesua' hi kamar poturua ana' toei, hante tina pai' tuama-na, pai' ana'guru-na to tolu.


Sa sinugdan ang iyang mga tinun-an wala makasabut niini; apan sa diha nga gihimaya na si Jesus, nan, nahinumdom na sila nga kini nahisulat man tuod mahitungod kaniya ug nga nahitabo, kini ngadto kaniya. 	 Nto'u toe, ko'ia rapaha ana'guru-na napa batua-na to jadi' toe. Aga ka'oti-na Yesus rapatehi pai' rapomobohe, rakiwoi-mi napa to jadi' hi Yesus toe, hewa to telowa ami' hi rala Buku Tomoroli'.


sa pagkinabuhi nga takus sa Dios, nga nagatawag kaninyo ngadto sa iyang kaugalingong gingharian ug himaya. 	 pai' kiparesai' mpu'u-koi bona po'ingku-ni masipato' hi ntodea-na Alata'ala. Apa' Alata'ala mpokio' -koi jadi' ntodea-na hi rala Kamagaua' -na bona mporata-koi bagia hi rala kabohe tuwu' -na.


Busa gikuha nila ang bato. Ug giyahat ni Jesus ang iyang mga mata ngadto sa kahitas-an, ug miingon siya, "Amahan, nagapasalamat ako kanimo nga gipamatian mo ako. 	 Oti toe, raderu' mpu'u-mi watu po'unca daeo'. Yesus ngkongoa' hi langi', na'uli': "Tuama-ku, mpo'uli' -a tarima kasi, apa' nu'epe pomperapia' -ku tohe'i.


Ug sa natilawan sa punoan sa kombira ang tubig nga nahimo nang bino, ug kay wala man siya masayud diin kini gikan (bisan tuod nasayud niini ang mga sulogoon nga nanagkabo sa tubig), ang punoan sa kombira mitawag sa bana 	 Topohawa' toei mpemita ue to rakeni-ki. Bela-pi ue nonto, mobali' -mi mewali ue anggur. Aga uma-hawo na'incai kangkaiapa-na, muntu' topobago-wadi to mpo'inca. Ka'oti-na mpemita ue anggur toe, mekio' -i mpokio' topemua',


ug nasuta usab kini ni Herodes, kay iya na mang giuli siya kanako. Tan-awa, wala siyay nahimong bisan unsa nga angay sa kamatayon; 	 Wae wo'o-hawo pomporata-na Herodes, apa' napoponculi' -imi hi aku'. Tau toii, uma-i mpobabehi ba napa-napa to masipato' rahuku' mate-ki.


aron nga sa mga katuigan nga umalabut siya makapadayag sa dili masukod nga kadagaya sa iyang grasya tungod sa iyang pagkamapuanguron kanato diha kang Cristo Jesus. 	 Patuju Alata'ala, bona hi eo-eo to tumai, natudo' ka'uma-na mowo kabohe ahi' -na pai' kalompe' nono-na hi kita', to tarata ngkai posidaia' -ta hante Kristus Yesus.


Ang tanang walog pagatabonan, ug ang tanang bukid ug bungtod pagapatagon, ug ang mga hiwi pagatul-iron, ug ang mga dalan nga sagalsalon pagahinloon, 	 To lobu' -na kana ra'ihii', to molangko pai' to pabulu' -bulu' kana rapohimpaya'. To pahiku-hiku rapomonoa', pai' to moloke' -loke' rapokalempe.


Ug sa pagkasayud niini sa kaigsoonan, siya ilang gipanagdala sa Cesarea, ug didto ilang gipagikan siya padulong sa Tarso. 	 Jadi', kara'inca-na ompi' -ompi' hampepangalaa' -na karia-ra to doko' mpopatehi-i, rabawa-imi hilou hi ngata Kaisarea. Ngkai Kaisarea toe, rapope'ongko' -imi hilou hi ngata Tarsus.


Ug kaniya si Pilato nangutana nga nag-ingon, "Mao ba ikaw ang Hari sa mga Judio?" Ug siya mitubag kaniya, "Mao, sumala sa giingon mo." 	 Mepekune' -i Pilatus: "Ha Iko mpu'u-mi Magau' to Yahudi-e?" Na'uli' Yesus: "Wae mpu'u, hewa to nu'uli' tetu."


Kay saksi ako nila nga sila adunay kasibut alang sa Dios, apan kini maoy kasibut nga wala duyogi sa kahibalo. 	 Mantata' mpu'u pepue' -ra hi Alata'ala-- kusabii' moto toe-e. Aga uma ra'incai ohea to makono hilou hi Alata'ala.


siya nakapanglantaw nang daan ug misulti mahitungod sa pagkabanhaw ni Cristo, nga kini siya wala biyai didto sa Hades, ug nga usab ang iyang lawas wala moagi sa pagkadunot. 	 Daud hadua nabi, pai' na'inca ami' napa to nababehi Alata'ala hi eo mpeno. Alata'ala mpobabehi janci-na hi Daud hante mosumpa, na'uli': hadua mpai' ngkai muli Daud na'ongko' jadi' magau' hewa Daud moto. Jadi', toe pai' Daud mpolowa ami' -mi katuwu' -na nculii' Magau' Topetolo', na'uli': uma-i rapelele' hi po'ohaa' tomate, pai' woto-na uma rapelele' hi rala daeo' duu' -na pope.


Apan sa pagpanindog na sa iyang mga magsusumbong, wala silay gikasumbong batok kaniya nga pagkadautan ingon sa akong gidahum. 	 Hawe'ea topepakilu toera mpo'uli' pangadua' -ra. Ku'uli' -kuna, ba ria gau' -na to dada'a lia to rapakilu-ki. Ntaa' to rapakilu-ki toe, bela-hawo gau' to dada'a.


Ug siya miingon sa iyang mga ulipon, `Andam na ang kombira sa kasal, apan dili takus kadtong mga dinapit. 	 "Oti toe, nakio' wo'o-ramo pahawaa' -na, na'uli' -raka: `Susa' poncamokoa rodo-mi, aga tauna to kukio', uma-ra natao mpokaralai.


Kinahanglan dili kamo magmasimbahon ug mga diosdios ingon sa uban kanila; kay sumala sa nahisulat, "Ang katawhan nanglingkod aron sa pagkaon ug pag-inom ug nanindog sila aron sa pagsayaw." 	 Neo' mepue' hi pinotau, hewa ria-ra hantongo' to mpobabehi. Hewa to te'uki' hi rala Buku Tomoroli': "Mohura-ramo ngkoni' pai' nginu, pai' oti toe ntepu'u-ramo motaro' mpopue' pinotau."


Gisulti niya kining mga butanga, ug unya miingon siya kanila, "Ang atong higala nga si Lazaro natulog, apan moadto ako aron sa pagpukaw kaniya gikan sa paghikatulog." 	 Hewa toe-mi lolita Yesus, pai' oti toe na'uli' tena: "Bale-ta Lazarus, leta' -i. Hilou-a mpolike-i."


Ug siya midalagan sa unahan ug misaka sa usa ka kahoyng sikomoro aron sa pagtan-aw kaniya, kay siya taliagi man niadtong dalana. 	 Jadi', pokeno-nami mpori'uluhi ntodea, pai' -i ngkahe' kaju ara bona ma'ala-i-hawo mpopanto' Yesus ane liu-ipi hi ree.


Gisulti ko kini dili aron sa paghukom kaninyog silot, kay giingon ko na kaniadto nga kamo ania sa among mga kasingkasing aron kami magpakig-ambit kaninyo sa kamatayon ug sa kinabuhi. 	 Mololita-a hewa tohe'i, uma ba mposalai' -koi ompi'. Apa' hewa to ku'uli' we'i, bohe ahi' -kai hi koi'-- ba mate ba tuwu' -kai, bate kipoka'ahi' -koi.


Ug kamong mga amahan, ayaw ninyo pagsuk-a ang inyong mga anak, kondili matutoon hinoon ninyo sila uban sa pagbansay ug pagpahamatngon gikan sa Ginoo. 	 Pai' koi' to tuama, neo' nipedahi nono ana' -ni. Pewili' -ra-dile, tudui' pai' paresai' -ra hante paresa' to ngkai Pue'.


Ug si Jesus miingon kanila, "Nakita ko si Satanas nga nahulog ingon sa kilat gikan sa langit. 	 Na'uli' Yesus: "Kuhilo-di Magau' Anudaa' -e monawu' ngkai langi' hewa kila'!


Ug gihatagan silag ilhanan sa magbubudhi nga nag-ingon, "Ang akong halokan, mao kana siyang tawhana; dakpa ninyo siya." 	 Yudas mpo'uli' ami' -miraka tanda bona ra'inca kato'uma-nai Yesus, na'uli': "Hema mpai' to ku'eki, Hi'a-mi Yesus. Hoko' -imi!"


Ug siya mitindog ug miadto sa iyang amahan. Apan samtang didto pa siya sa halayo, nakita siya sa iyang amahan ug kini giabut ug kaluoy, ug midalagan ug migakos kaniya ug gihagkan siya. 	 Kame'ongko' -nami hilou hi tuama-na. "Molaa-i-pidi ngkai tomi-na, pehilo-mi tuama-na. Ngkai kama'ahi' -na, pokeno-nami hilou mpohirua' -ki ana' -na, nakupui pai' na'eki.


Ug sila nanglakaw ug ilang gilig-on ang lubnganan pinaagi sa pagtimri sa bato ug pagbutang didtog mga bantay. 	 Hilou mpu'u-ramo hi daeo'. Rasaa' watu po'unca-na, bona uma ma'ala raderu', pai' rahubui tantara mpodongo daeo' toe, bona neo' ria to mpokabiboi.


gipalong nila ang mabangis nga kalayo, nakaikyas sila sa sulab sa ispada, gikan sa kahuyang nakab-ot nila ang kalig-on, nangahimo sila nga makagagahum sa panggubatan, ilang gipatibulaag ang mga kasundalohang langyaw. 	 uma-ra mate hi rala apu to wewo', mpetiboi' -ra tauna to ngasa' mpatehi-ra, lente-ra, aga jadi' moroho moto-ra, bia' -ra hi rala panga'ea, mpodagi-ra tantara-tantara bali'.


ug dili na ako takus pagatawgon pa nga imong anak; himoa na lang ako nga usa sa imong mga sinuholan."` 	 Uma-apa natao nukio' ana' -nu Mama. Agina nuponcawa batua-nua-damo.'


Sa maong paagi usab, tapus sa panihapon, ang kopa gikuha niya nga nag-ingon, "Kining kopa mao ang bag-ong pakigsaad diha sa akong dugo. Buhata ninyo kini, sa matag-inom ninyo niini, sa paghandum kanako." 	 Wae wo'o ka'oti-ra ngkoni', na'ala' sangkiri' to ihia' anggur, pai' na'uli': "Ihi' sangkiri' toi mpobatuai pojanci Alata'ala to bo'u, to mpoposidai' Alata'ala pai' manusia', to rapadupa' hante raa' -ku. Butu ngkani-ni nginu, babehi-koi tohe'i bona mpokiwoi-a."


Ug si Jesus miingon, "Kinsa ba ang naghikap kanako?" Ug sa nangambut ang tanan, si Pedro ug sila nga mga kauban niya miingon, "Magtutudlo, ang kadaghanan nagalibut kanimo ug nagadutdot kanimo!" 	 Mepekune' -imi Yesus: "Hema to mpoganga-ae?" Mancapu omea-ra. Na'uli' Petrus: "Guru, apa' wori' rahi tauna mpotipuhi-ta, mome'iho' -ra-damo mpo'upi' -ko."


Kay ang ato ugod nga kahibalo karon dili man hingpit, ug maingon man ang atong pagpanghimog profesiya; 	 Apa' tempo toi, pe'inca to tarata ngkai Alata'ala, ria kotoa-na. Pai' pakulea' -ta mpohowa' lolita Alata'ala uma wo'o hono'.


O Amahan nga matarung, ang kalibutan wala makaila kanimo, apan ako nakaila kanimo; ug kini sila nakaila nga ikaw mao ang nagpadala kanako. 	 O Tuama-ku to monoa', tauna hi dunia' toi uma mpo'incai-ko. Aga Aku', ku'inca-ko. Pai' doo-ku tohe'ira lau mpo'inca ka'Iko-na to mposuro-a.


Ug si hari Herodes nakadungog niini, kay ang ngalan ni Jesus nabantug na man. Ug dihay nanag-ingon, "Si Juan nga magbabautismo gibanhaw gikan sa mga patay; ug mao kanay hinungdan ngano nga kining mga gahuma maabtik diha kaniya." 	 Nto'u toe, Magau' Herodes Antipas mpo'epe kareba napa to nababehi Yesus, apa' hanga' Yesus rapotompo'wiwi hiapa-apa. Ria to mpo'uli': "Yesus toei lou, Yohanes Topeniu' -ile tuwu' nculii'! Toe-hana pai' ria baraka' -na mpobabehi tanda mekoncehi toe-e."


Ug gikan sa maong pagkapuno niya kaming tanan nanagpakadawat, grasya tungod sa grasya. 	 Uma ria ka'otia ahi' -na, pai' ngkai ahi' -na toe nagane' -tamo omea, uma ria kaputua-na rasi' to tarata ngkai Hi'a.


Ug si Pedro, kinuyogan ni Juan, mitutok ug miingon kaniya, "Tan-aw kanamo." 	 Petrus pai' Yohanes mponaa topungku toei. Na'uli' Petrus mpo'uli' -ki: "Penoto' -kai!"


Apan sa pag-abut na sa tukma nga panahon, ang Dios mipadala sa iyang Anak nga natawo ug babaye, natawo ilalum sa kasugoan, 	 Aga karata-na tempo to napakatantu Alata'ala, napahawa' -mi Ana' -na tumai hi dunia'. Ana' -na toei putu ngkai hadua tobine, pai' -i mewali to Yahudi to mengkoru hi Atura Musa.


Ug sa pag-abut nila sa usa sa ka dapit nga ginganlan ug Golgota (nga sa ato pa, dapit sa kalabera), 	 Uma mahae rata-ramo hi po'ohaa' to rahanga' Golgota, batua-na Bulu' Banga'woo'.


Himoa nga ang pagpaanyag ninyo sa inyong kaugalingon dili anha sa inyong dayag nga panagway pinaagi sa pagsalapid sa buhok, sa pagdayandayan ug mga alahas nga bulawan, ug sa pagsul-ob ug mga hamiling bisti, 	 Ane doko' subo' -koi, neo' kasuboa' to hi mali-na-wadi, hewa mporampai wuluwoo' ba mpakancola woto hante bulawa pai' pohea to masuli' oli-na.


Kay daghan ang gipanagtawag apan diyutay ra ang pagapilion." 	 Napohudu Yesus lolita rapa' -na hewa toi: "Wori' tauna to nakio' Alata'ala, aga hangkedi' -ra-wadi to napelihi jadi' ntodea-na."


ug dili lamang pinaagi sa paghitungha niya kondili pinaagi usab sa kalipay nga iyang naangkon tungod kaninyo, samtang nanghinugilon siya kanamo mahitungod sa inyong pangandoy, sa inyong kasubo, sa inyong kasibut alang kanako, nga tungod niana misamot ang akong kalipay. 	 Moroho nculii' -mi nono-kai mpohilo Titus rata. Pai' meliu ngkai toe, goe' -kai mpo'epe lolita-na to nakeni ngkai koi'. Na'uli' beiwa-koi mpotanta'u nono-na bula-na ria dohe-ni. Na'uli' wo'o kalentora-ni doko' mpohirua' -ka. Na'uli' kasoho' -nami nono-ni. Na'uli' wo'o kadoko' -ni momekalompe' hante kai' ngkai nono-ni mpu'u. Mpo'epe toe, hangkedi' kagoe' -ku ompi'.


Kining maong kamalipayon, alang ba lamang kini sa mga may sirkunsisyon, o alang ba usab kini sa mga walay sikunsisyon? Ato nang giingon nga ang pagtoo giisip ngadto kang Abraham ingon nga maoy pagkamatarung. 	 Rasi' to na'uli' Daud toe we'i, uma muntu' hi tauna to ratini' ntuku' atura agama Yahudi, tapi' hi tauna to uma ratini' wo'o. Apa' hewa to oti-mi ku'uli' we'i, Alata'ala mpo'uli' kamonoa' -na Abraham ngkai pepangala' -na-wadi.


Ug si Simon mitubag, "Iampo ako ninyo sa Ginoo, nga wala untay mahitabo kanako sa inyong gisulti." 	 Na'uli' Simon mpo'uli' -raka Petrus pai' Yohanes: "Perapi' -ka-kuwo hi Pue' bona neo' -a mpai' narumpa' silaka to ni'uli' tetu-e we'i!"


Ako magapamatuod pag-usab sa matag-usa ka tawo nga nagpasirkunsisyon, nga siya nailalum sa katungdanan sa pagbantay sa tibuok nga kasugoan. 	 Ku'uli' wo'o: hema to mpopetini' ntuku' Atura Musa, kana mpotuku' wo'o-ra hawe'ea parenta ntani' -na hi rala Atura Musa.


Siya mitubag, "Oo, nagbayad." Ug sa paghiuli na ni Pedro sa balay, giunahan siya ni Jesus sa pagsulti nga nag-ingon. "Unsa may imong paghunahuna, Simon? Ang mga hari dinhi sa yuta, kang kinsa man sila maningil ug buhis o bayranan? Sa ila bang mga anak, o sa uban ba?" 	 Na'uli' Petrus: "Nabayari moto!" Ngkai ree, nculii' -imi Simon Petrus hilou hi tomi po'ohaa' -ra. Rata hi ria, ko'ia-di napoka'alai mololita-e, ncaliu Yesus-mi mpekune' -i: "Simon, beiwa-kowo pomporata-nu: hema to kana mpobayari paja' pai' pepue' hi raja to mpokuasai ngata doo? Ntodea-na moto-di, ba pue' ngata to nakuasai-di?"


Ug sa pagkasayud ni Jesus sa ilang mga huna-huna, siya miingon kanila, "Ang mataggingharian nga mabahin batok sa iyang kaugalingon, malaglag; ug ang matagsiyudad o balay dili mobarug kon kini mabahin batok sa iyang kaugalingon. 	 Ntaa' na'inca-di Yesus napa to hi rala nono-rae. Toe pai' na'uli' -raka: "Ane rapa' -na ria hadua magau', pai' ntodea hi rala kamagaua' -na ntora mome'ewa, bate mogero mpai' kamagaua' -na toe-e. Ane tau hangata ba tau hantina ntora motuda', uma mpai' hintuwu' ngata ba posantinaa toe.


`Apan pagahukman ko ra unya ang nasud nga magaulipon kanila,` nag-ingon ang Dios, `ug human niana sila mamahawa gikan didto ug magasimba sila kanako dinhi niining dapita.` 	 Tapi' oti toe, Aku' moto mpohuku' pue' ngata to mpobatua muli-nu toera, pai' lako' malai-rada ngkai tana' tetu, tumai mpopue' -a hi tana' tohe'i.' Wae-mi lolita-na Alata'ala hi Abraham.


Hinonoa, sa magasulti kita sa tinuod dinuyogan sa gugma, magatubo unta kita sa tanang paagi ngadto kang Cristo, nga mao ang ulo. 	 Uma-tapa jolia rabagiu apa' moroho-mi pengkamu-ta hi tudui' to makono hante nono to ma'ahi'. Kamoroo-rohoa pai' kamonoo-notoa-ta hi butu nyala-na, duu' -na hibalia-tamo hante Kristus. Kristus toei taponcawa Woo' -ta,


Kay sa naglakaw ako sa kadalanan ug naniid sa inyong mga ginasimba, nakita ko gani usab ang usa ka halaran nga diha niini gikasulat kining mga pulonga, `Alang sa dios nga wala hiilhi.` Kining inyong ginasimba nga wala ninyo hiilhi, nan, kini mao ang akong ginamantala kaninyo. 	 Apa' bula-ku modao' hi rala ngata-ni mpohilo pepuea' -ni, kuhilo-kuwo hameha' watu pepuea' to ria ukia' -na hewa tohe'i: `Pepuea' hi Pue' to Uma Ra'incai Hanga' -na.' Jadi', pue' to uma ni'incai hanga' -na tetu-e, Hi'a-mi to kuparata-kokoi tohe'i-e.


(Hinoon, diha sa Ginoo ang babaye dili gawas sa lalaki ni ang lalaki gawas sa babaye; 	 Aga nau' -pa wae, hi kita' to mepangala' hi Pue', tobine pai' tomane hibaa-balia hi rala hawe'ea-na. Tobine uma tuwu' mokalaua hi woto-na moto, wae wo'o tomane uma tuwu' mokalaua hi woto-na moto.


Ug tungod kay adlaw man kadto sa Pangandam sa mga Judio, ug ang lubnganan haduol ra man, ilang gipahiluna si Jesus didto. 	 Jadi', apa' daeo' toe mohu', pai' neo' ntepu'u wo'o-mi eo pepuea', toe pai' rapesahui-mi mpotu'u woto Yesus hi rala daeo' toe.


Apan gikuptan siya ni Bernabe ug gidala ngadto sa mga apostoles, ug kanila gisugilon ni Bernabe ang kaagi didto sa dalan sa pagpakakita ni Saulo sa Ginoo nga misulti kaniya, ug sa iyang walay kokahadlok nga pagpamulong sa ngalan ni Jesus didto sa Damasco. 	 Aga Barnabas-hana, hilou-i mpobale-ki Saulus, pai' napo'ema' -imi hilou hi suro Pue' Yesus. Natutura-raka beiwa Saulus mpohilo Pue' Yesus hi lengko ohea kahilou-na hi Damsyik, pai' beiwa Pue' mpololitai-i. Nalolita wo'o-raka kabia' -na Saulus mpokarebai kareba Pue' Yesus hi Damsyik.


Maingon man usab niini, inigkakita ninyo niining mga butanga nga magakahitabo, nan, inyong masayran nga haduol na siya, anaa na gayud sa mga pultahan. 	 Wae wo'o ane nihilo-damo kajadia' toe we'i lou, ni'inca-mi neo' madupa' mpu'u-mi to ku'uli' we'i.


Gihunahuna ko nga tungod sa tali-abut nga kasakitan maayo na lang sa usa ka tawo ang pagpabilin nga ingon sa iyang kahimtang karon. 	 Jadi', ohe'i pomporataa-ku: hi tempo tohe'i, kita' to Kristen bate mponyanyo wori' nyala kaparia, toe pai' ku'uli' agina neo' tabalii' katuwu' -ta eo-eo-na hi rala dunia' toi.


Ug sa nakapamulong na siya niini, siya mipadayon paglakaw nga nag-una sa pagtungas padulong sa Jerusalem. 	 Ka'oti-na Yesus mpo'uli' hawe'ea toe, pomako' -nami meri'ulu ngkai doo-na hilou hi Yerusalem.


Ug ilang gikuha ang lawas ni Jesus ug gibugkosan kinig mga panapton nga lino lakip ang mga pahumot, sumala sa batasan sa mga Judio sa paglubong. 	 To rodua toera mpo'ala' woto Yesus, raputu' hante kain to bula, pai' ragelai' hante anu mohonga toe, ntuku' ada popatana to Yahudi.


kinahanglan mahibaloan ninyong tanan, ug sa tanang katawhan sa Israel, nga pinaagi sa ngalan ni Jesu-Cristo nga Nazaretnon, nga inyong gilansang sa krus, nga gibanhaw sa Dios gikan sa mga patay, pinaagi kaniya kining tawhana nagatindog nga maayo na karon sa inyong atubangan. 	 Jadi', bona ni'inca pai' bona hawe'ea to Israel mpo'inca, tau toii mo'uri' pai' mokore hi rehe'i ngkai kuasa Yesus Kristus to Nazaret. Yesus toei niparika', tapi' Alata'ala mpotuwu' -i nculii'.


siya miingon, "Pahawa kamo, kay ang dalagita wala mamatay kondili nagakatulog." Ug ilang gipanagkataw-an siya. 	 Yesus mpo'uli' -raka: "Malai-koi omea ngkai rei. Uma-ile mate-e. Leta' -i-wadi." Mpo'epe toe-e we'i, rapotawai lau-i-wadi.


Siya miingon kanila, "Kamo taga-ubos, ako taga-itaas. Kamo tagadinhi niining kalibutana, ako dili tagadinhi niining kalibutana. 	 Na'uli' Yesus mpo'uli' -raka: "Koi' -le ngkai kadingkia' -na, Aku' ngkai kalangkoa-na. Koi' ngkai dunia' toi, Aku' uma-a ngkai dunia' toi.


napulog-duha ka libo sa banay ni Aser, napulog-duha ka libo sa banay ni Neftali, napulog-duha ka libo sa banay ni Manases 	 Ngkai muli Asyer, hampulu' roncobu. Ngkai muli Naftali, hampulu' roncobu. Ngkai muli Manasye, hampulu' roncobu.


Ug nahitabo usab ang usa ka paglalisay sa taliwala nila, kon kinsa kanila ang pagaisipon nga maoy labing daku. 	 Ngkai ree, momehono' -ramo ana'guru-na Yesus, ba hema-ra to meliu kabohe pangka' -ra.


Ug gipangutana siya sa mga tinun-an nga nanag-ingon, "Nan, nganong magaingon man ang mga escriba nga si Elias kinahanglan kono nga mouna usa sa pag-anhi?" 	 Mepekune' -ramo ana'guru-na, ra'uli': "Napa pai' guru agama mpo'uli' nabi Elia ncala' -di to ri'ulu rata, pai' lako' rata-idi Magau' Topetolo' -e?"


Ug karon, unsa pa may imong gipaabut? Tumindog ka ug magpabautismo, ug hugasa ang imong mga sala pinaagi sa pagtawag sa iyang ngalan.` 	 Wae-pi, napa wo'o-pi to nupopea! Mokore-moko pai' raniu' -moko jadi' topetuku' Yesus. Mekakae-moko hi Pue' Yesus bona na'ampungi jeko' -nu.'


"Kinsa ba kaninyo, nga may ulipon nga nagadaro o nagabantay sa mga karnero, nga moingon kaniya inig-abut niya gikan sa umahan, `Umari ka sa madali ug lumingkod ka tambong sa kan-anan`? 	 "Rapa' -na ria batua-ta to molia' ba to mpodoo porewua. Ane nculii' -i ngkai pehompoa-na, napa to ta'uli' -ki? Ba ta'uli' wae: `Sahu tumai ngkoni''?


hinaut ang Ginoo magatugot unta kaniya sa pagkakaplag sa kalooy gikan sa Ginoo niadtong adlawa-- ug ikaw nasayud pag-ayo sa tanang pag-alagad nga iyang gihimo diha sa Efeso. 	 Aga ane Onesiforus-hana, wori' ngkani-i mpotanta'u-a. Apa' nau' ratarungku' -a, uma-i me'ea' mpokinomo-a. Karata-na hi Roma rei, nahuduwukui mpopali' -a, duu' napohirua' -maka. Pai' nu'inca moto kawori' petulungia-na hi aku' wengi bula-ku hi Efesus. Mekakae-a hi Pue', kuperapi' bona nagane' hawe'ea ompi' -na Onesiforus, pai' bona napopohiloi ahi' -na hi Onesiforus hi Eo Kiama.


Ug sa nakapamulong na si Jesus niining sultiha, siya miadto uban sa iyang mga tinun-an tabok sa walog ka Kidron, diin didtoy usa ka tanaman, ug niini misulod siya ug ang iyang mga tinun-an. 	 Kahudu-na Yesus mosampaya, me'ongko' -imi hante ana'guru-na hilou hi mali ngata. Mpodongka' -ra ue Kidron, pai' -ra hilou hi pampa to hi dipo-na.


Ug sa iyang paghaw-as gikan sa tubig, dihadiha nakita niya nga nabukas ang kalangitan, ug sa ibabaw niya ang Espiritu mikunsad nga ingog salampati. 	 Wae ka'oti-na raniu', mencore-imi ngkai ue, pai' mpohilo-imi langi' mobea pai' Inoha' Tomoroli' mana'u tumai molence mpo-danci mangkebodo hompo hi Hi'a.


apan sa adlaw sa pagpahawa ni Lot sa Sodoma, gikan sa langit miulan ang kalayo ug asupri ug niini gilaglag silang tanan-- 	 Ntaa' palai-na Lot ngkai Sodom, hompo-mi apu pai' watu to morea' ngkai langi' mpopatehi-ra omea.


Kay ako maoy usa ka tawo nga ilalum sa pagbuot sa uban, ug ako may mga sundalo nga ilalum sa akong pagmando; ug sa moingon ako sa usa, `Umadto ka,` siya moadto; ug sa lain, `Umari ka,` siya moduol; ug sa akong ulipon, `Buhata kini,` siya mobuhat niini." 	 Apa' aku' toi-e, pahawaa' wo'o-a-wadi-kuwo, pai' ria wo'o-ra-kuwo to kuhawai'. Ane rapa' -na ria hawa' -ku hi hadua tantara mpo'uli' -ki: `Hilou-ko!' bate hilou-i. Ane mekio' -a hi tantara kahadua-na `Mai-ko!' bate tumai-i. Ane ku'uli' -raka batua-ku: `Babehi toe!' bate rababehi. Wae wo'o Iko Tuama, uma-ko mingki' hilou hi tomi-ku. Lolita-nu-wadi nu'uli' hi rehe'i, bate madupa' mpai' hi tomi-ku ria."


mga baligya nga bulawan, salapi, mga hamiling bato ug mga mutya, mga manipis nga lino, purpora, seda, ug escarlata; tanang matang sa mahumot nga kahoy, tanang galamiton nga hinimog marfil, tanang galamiton nga hinimog bililhong kahoy, ug tumbaga, ug puthaw, ug marmol; 	 Babalua' -ra toe, wori' nyala. Ria bulawa, salaka', mata hinci pai' mutiara. Ria pohea to moluha' to rababehi ngkai bana to masuli' oli-na, bana to molei jore' pai' to mo'awu hewa mara-ntaipa. Ria rewa to rababehi ngkai kaju to mohonga, rewa to rababehi ngkai gading, pai' rewa ntani' -na to rababehi ngkai kaju to masuli' oli-na, ba ngkai ngkala, ahe' ba watu pualam.


Sa pagsugod niya sa husay, gipaatubang kaniya ang usa nga nakautang kaniyag napulo ka libo ka talanton; 	 Lomo' -na, ria hadua batua rakeni hi nyanyoa-na to mo'inta hi juta-na.


Kay walay butang nahisalipdan nga dili igapadayag, ug walay butang natago nga dili mahibaloan ug mabutyag. 	 Apa' hawe'ea to tewuni kana rapopehuwu. Pai' hawe'ea to kalerua kana rahungke pai' jadi' kahiloa.


Sa sulod niini diha ang tanang matang sa mga mananap nga tagup-at ug tiil ug sa mga nanagsaguyod sa yuta, ug sa mga langgam sa kahanginan. 	 Hi rala kumu' to ra'ulu toe, mparanyalaa binata, ria omea: to opo' witi' -na, to menyolo, hante danci wo'o.


Ang maong kaalam dili ingon sa kaalam nga nagagikan sa kahitas-an, kondili yutan-on, tawhanon, yawan-on. 	 Kanotoa nono to hewa toe, bela-hana to ngkai Pue'. Tetu ngkai dunia', ngkai kahinaa nono-ta, pai' ngkai seta!


Bisan tuod wala kamo makakita kaniya, kamo nagahigugma kaniya; ug busan pa nga karon dili kamo makakita kaniya, kamo nagasalig kaniya ug nagakalipay sa labihan gayud nianang dili ikaasoyng kalipay ug puno sa himaya. 	 Yesus Kristus toei, nau' ko'ia-i ria nihiloi owi, nipoka'ahi' -imi. Nau' uma-i nihiloi wae lau, nipangala' -imi. Toe pai' goe' nono-ni, pai' kagoe' nono-ni toe uma-pi hudu ra'uli', apa' bohe mpu'u.


Sa tanang butang kamo iyang pagadatoon aron kamo makapakita sa tuman nga pagkamahinatagon; ug ang inyong mga gasa, nga among pagadumalahon, makapahimo sa mga tawo nga mapasalamaton sa Dios; 	 Napoporasi' -koi mpai' hante butu nyala rasi', bona manara oa' -koi hi doo. Jadi', ane kikeni mpai' pewai' -ni hilou hi doo-ta to mpe'ahii' tuwu' -ra hi tana' Yudea-e, wori' tauna mpo'uli' tarima kasi hi Alata'ala.


Apan kini dili mahitabo kaninyo; hinonoa, kinahanglan nga ang labing daku kaninyo magpakamanghud sa tanan, ug ang pangulo ingon nga mag-aalagad. 	 Aga koi', neo' hewa tetu! Timali-na lau-di. Hema-koi to meliu kabohe pangka' -na kana mo'ingku hewa to kedi' lia tuwu' -na. Pai' tauna to mehawai' kana mo'ingku hewa hadua pahawaa'.


Ug ang matag-usa nga nagbiyag mga balay o mga igsoong lalaki o mga igsoong babaye o amahan o inahan o mga anak o kayutaan, tungod sa akong ngalan, magadawat ug usa ka gatus ka pilo, ug magapanunod sa kinabuhing dayon. 	 Hema-hema to mpalahii ompi' -na, tuama-na ba tina-na, ana' -na ba tomi-na ba bonea-na sabana mpotuku' -a, bate mporata-i mpai' ha'atu ngkani hiwili-na, pai' mporata wo'o-i katuwua' to lompe' duu' kahae-hae-na.


apan nga gibadlong siya tungod sa iyang kaugalingong kalapasan; ang amang nga asno militok sa tawhanong paningog ug misumpo sa kaboang sa maong profeta. 	 Bileam toei, hadua nabi Alata'ala. Ria-ki hama'a keledai-na, to kakono-na keledai biasa-wadi, aga Alata'ala mpowai' kuasa hi keledai toe mololita hewa manusia', pai' keledai toe mpokamaro Bileam ngkai gau' -na to sala', alaa-na uma-pi oko patuju-na to uma katonoa toe.


Ug sa nakapamahawa na sila sa hawanan, sila nanag-ingon sa usag usa, "Kining tawhana walay nabuhat nga angay sa kamatayon o sa pagbilanggo." 	 Karata-ra hi mali-na, momepololitai-ramo ra'uli': "Tau tohe'ei ria, uma-hawo ria sala' -na to natao rapatehi-ki ba ratarungku' -ki."


Si Jesus mitubag kanila, "Ang ipabuhat sa Dios mao kini, nga kinahanglan mosalig kamo kaniya nga iyang gipadala." 	 Na'uli' Yesus: "Toi-mile pobago to napokono Alata'ala-e: mepangala' hi Aku' to nasuro."


kasina, huboghubog, hudyaka-bahakhak, ug mga butang nga maingon-ingon niini. Pasidan-an ko kamo, sama sa ako nang pagpasidaan kaninyo kaniadto, nga ang mga nagabuhat sa maong mga butang dili magapanunod sa gingharian sa Dios. 	 mohingi', mengkakalangu-langu, ntora mosusa', pai' wori' nyala wo'o-pi ntani' -na. Kupopo'ingai' ami' -mokoi wengi, pai' kupopo'ingai' tena-koi wae lau: hema to mogau' hewa toe, uma-ra mpai' jadi' ntodea Alata'ala hi rala Kamagaua' -na.


Unya miduol ang mga tinun-an ug miingon kaniya, "Nganong pinaagi mag mga sambingay ang imong pagsulti kanila?" 	 Tumai-ramo ana'guru-na mpomohui' -i, pai' -ra mepekune', ra'uli': "Guru, napa pai' mpake' lolita rapa' -ko ane mpotudui' ntodea-e?"


Apan karon moanha na ako kanimo, ug kining mga butanga gisulti ko dinhi sa kalibutan aron makabaton sila sa akong kalipay nga matuman diha kanila. 	 "Wae-e lau, tilou-ama Mama. Hawe'ea tohe'i ku'uli' bula-ku dohe-ra-pidi hi dunia' toi, bona gana mpu'u kagoea' -ra hante kagoea' to ngkai Aku'.


Ug unya sayo sa kaadlawon, sa dugay pa ang kabuntagon, siya mibangon ug miadto sa usa ka dapit nga awaaw, ug didto nag-ampo siya. 	 Kamepulo-na parabaja-pidi, memata-imi Yesus pai' -i malai ngkai ngata hilou hi kawaoa' -na, lou mosampaya.


Si Jesus mitubag kanila, "Kon ang Dios mao pa ang inyong Amahan, higugmaon unta ninyo ako, kay migula ug mianhi man ako gikan sa Dios. Ako wala moanhi sa akong kinaugalingong pagbulot-an, kondili siya mao ang nagpadala kanako. 	 Na'uli' Yesus: "Ane bongko Alata'ala mpu'u Tuama-ni, ke nipoka'ahi' -a, apa' Aku' ngkai Alata'ala-a, pai' ohe'i-ama naposuro. Uma-a tumai ntuku' konoa-ku moto. Tumai-a ntuku' konoa-na Alata'ala, apa' Hi'a to mposuro-a.


Unya ang tanang mga tawo sa kasikbit nga kayutaan sa mga Gerasenhon mihangyo kang Jesus sa pagpahawa gikan kanila; kay sila giabut man ugod ug dakung kahadlok. Busa siya misakay sa sakayan ug mipauli. 	 Ngkai ree, hawe'ea tauna hi tana' Gerasa toe merapi' hi Yesus bona malai-imi ngkai ngata-ra, apa' me'eka' lia-ra. Jadi' mohawi' sakaya-imi nculii' hilou hi dipo-na.


Apan ang nakita nato karon mao si Jesus, siya nga sa makadiyot nahimo una nga ubos sa mga manolunda, nga gipurong-purongan ug himaya ug dungog tungod sa iyang pag-antus sa kamatayon, aron nga pinaagi sa grasya sa Dios makatilaw siyag kamatayon alang sa matag-usa ka tawo. 	 Aga tahilo-imi Yesus: bula-na tuwu' hi dunia' toi, tepahi'ara' -i hangkedi' ngkai mala'eka. Pai' tempo toi rapomobohe-imi pai' -i rawai' huraa karabilaa', apa' mporata-imi kaparia duu' -na mate. Apa' ngkai kabula rala-na Alata'ala, nabotuhi bona Yesus rapatehi jadi' tolo' woto hawe'ea manusia'.


Maoy usa ka butang nga dili malalis, nga ang ubos ug kahimtang pagapanalanginan sa labaw ug kahimtang. 	 Pai' monoa' ta'inca, tauna to ragane' tepahi'ara' tuwu' -na ngkai topegane'. Jadi', Melkisedek meliu kabohe tuwu' -na ngkai Abraham.


Tungod sa maong hitabo ang ubang mga tawo sa pulo nga may mga sakit nangadto usab kaniya ug sila naayo. 	 Oti toe, hawe'ea to peda' hi lewuto' toe tumai mpopetulungi hi Paulus, pai' napaka'uri' -ra.


Kay ang gingharian sa Dios dili hinimog palabas kondili sa gahum. 	 Apa' ane Alata'ala jadi' Magau' -ta, nabalii' kehi-ta hante baraka' -na. Neo' mpai' ta'uli': "Alata'ala Magau' -ta," hiaa' uma tabalii' kehi-ta.


Ug sa nakagaud na silag mga lima o unom ka kilometro, nakita nila si Jesus nga naglakaw ibabaw sa tubig ug nagkahiduol sa sakayan. Ug sila nangalisang, 	 Lima ba ono kilo-ramo ngkai talinti, rahilo-rawo, etu-imi tumai Yesus momako' hi lolo ue mpototopa-ra. Aga uma ra'incai Kayesus-na. Me'eka' lia-ramo.


Ug kini siya nagpalit ug panapton nga lino, ug sa nahugos na siya niya, iyang gilimisan siya sa panapton nga lino ug gipahimutang sa usa ka lubnganan nga kinubkob diha sa kilid sa pangpang; ug iyang giligid ang usa ka bato ug gisap-ong kini sa pultahan sa lubnganan. 	 Yusuf mpo'oli kain to bula bona nahompui' -ki. Napopana'u-mi woto-na ngkai kaju parika' pai' naputu' hante kain toe. Oti toe natu'u hi rala daeo' to ralonga' hi panapa bulu' watu, pai' naluli' hameha' watu na'unca-ki wobo' daeo' toe.


Gihimo niya ang maarangan niya sa paghimo; ang akong lawas gihaplasan niyang daan alang sa paglubong. 	 Tobine toei mpobabehi napa to nakule' mpobabehi. Natuai-a hante lana honga mporodo ami' -mi woto-ku hi karatana-ku mpai', kako'ia-na rata tempo-na.


Apan mahitungod kanako adunay panghimatuod kay ang mga buhat nga gipiyal kanako maong mga buhat nga ginahimo ko karon, nagapanghimatuod mahitungod nagpadala kanako. 	 "Aga Aku', ria-ka-kuna sabi' to mpakanoto kahema-ku, pai' sabi' toei meliu ngkai posabi' -na Yohanes. Ane ninaa lompe' pobago-ku, toe-mile to mposabii' kahema-kue. Napa to kupobago hewa toe lau, pobago to nahawai' -ka Tuama-ku bona kuposipolea. Pobago-ku toi-mi to mpakanoto ka'Aku' -na suro Tuama-ku.


Ug gikan sa kamot sa manolunda nga diha sa atubangan sa Dios, ang aso sa incienso misulbong uban sa mga pag-ampo sa mga balaan. 	 Kanatunu-na dupa' toe, ulo' -mi rangahu-na hangkaa-ngkania hante posampaya tauna to napobagia-mi Alata'ala, pai' na'enga' -mi Alata'ala.


Kay ang mga babayeng balaan sa karaan nga nanaglaum sa Dios, sa ingon niining paagiha nanagpaanyag sa ilang kaugalingon ug nanagpasakop nga masinugtanon sa ilang mga bana, 	 Apa' wae wo'o-hawo po'ingku tobine to owi to moroli' katuwu' -ra pai' to ncarumaka Alata'ala. Tobine toera jadi' subo' apa' mengkoru-ra hi tomane-ra.


Sa pagkatinuod, maga-ingon ako kaninyo, nga sa adlaw sa hukom maarang-arang pa unya alang sa yuta sa Sodoma ug sa Gomorra kay sa maong lungsod. 	 Penonoi: hi Eo Kiama, meliu pehuku' Alata'ala mpohuku' tauna toera ngkai pehuku' -na hi pue' ngata Sodom pai' Gomora owi.


nga nanagsinggit, "Mga tawo sa Israel, tabang kamo! Mao kini ang tawo nga nanudlo sa katawhan bisan diin batok sa lungsod ug sa kasugoan ug niining dapita; ug labut pa, dihay mga Gresyanhon nga iya usab nga gipasulod dinhi sa templo, ug iyang gihugawhugawan kining dapita nga balaan." 	 Mpokio' -ra doo-ra, ra'uli': "Mai-koi ompi' -ompi' to Israel! Ngawa'! Ohe'i-mi tauna to mpotudui' hawe'ea tauna hiapa-apa tudui' to mpo'ewa-ta kita' to Yahudi, mposapuaka Atura Musa pai' mposapai tomi pepuea' -ta toi-e! Hiaa' wae lau nakeni wo'o-mi tauna to bela-ra to Yahudi tumai mesua' hi rala Tomi Alata'ala, mpobaboi' tomi to moroli' toi."


Paningkamoti ang pag-ari kanako sa madali. 	 Timotius, kuperapi' bona sohi' -ko tumai mpencuai' -a.


Ug miabut ang usa sa mga punoan sa sinagoga, nga ginganlan si Jairo; ug sa iyang pagkakita kang Jesus, mihapa siya sa tiilan niya, 	 rata hadua pangkeni tomi posampayaa to Yahudi, hanga' -na Yairus. Kampohilo-na Yesus, powingkotu' -nami hi nyanyoa-na


ug si Salomon ang amahan ni Roboam, ug si Roboam ang amahan ni Abias, ug si Abias ang amahan ni Asa, 	 Salomo mpobubu Rehabeam, Rehabeam mpobubu Abia, Abia mpobubu Asa,


Ug ang mga escriba nga mga Fariseo, sa ilang pagkakita nga siya nagkaon kauban sa mga makasasala ug sa mga maniningil sa buhis, miingon sa iyang mga tinun-an, "Nganong mokaon man siya kauban sa mga maniningil sa buhis ug sa mga makasasala?" 	 Ria wo'o hi ree ba hangkuja dua guru agama to mpotuku' tudui' Parisi. Kampohilo-ra Yesus ngkoni' dohe tauna to dada'a kehi-ra toe, ra'uli' -mi mpo'uli' -raka ana'guru-na: "Napa pai' guru-ni ngkoni' hangkaa-ngkania hante topesingara' paja' pai' tauna topojeko' -e!"


nga buot mahimong mga magtutudlo sa kasugoan, bisan wala sila makasabut sa mga pulong nga ilang ginalitok o sa mga butang nga ilang ginapakamatuod. 	 Doko' -ra jadi' guru Atura Musa, hiaa' bo uma moto ra'incai kalaua-na. Ra'uli' -rana, pante-ra mpakanoto batua-na Atura Musa, hiaa' kakoo-kono-na uma-di ra'incai patuju-nae.


Unya gisultihan ako sa usa sa mga anciano nga nag-ingon, "Kinsa man kini sila nga nanagsul-ob ug mga bisting maputi ug tag-as, ug diin man sila gikan?" 	 Ngkai ree, hadua ngkai totu'a toera mpekune' -a, na'uli': "Tauna to moheai bula toera mai, ha nu'inca kahema-ra pai' ba to ngkaiapa-ra?"


ngani wala niya itugot nga dili kapanghimatud-an ang iyang kaugalingon, sanglit gibuhat man niya ang maayo, ug gihatagan niya kamog ulan gikan sa langit ug kapanahonan nga makapabunga, ug ang inyong mga kasingkasing nabuhong sa pagkaon ug sa kalipay." 	 Aga nau' wae, uma nalipo' mpowai' -ta tanda-tanda to mpakanoto-taka karia-na Alata'ala. Nawai' -ta wori' nyala pewai' to lompe': nawai' -ta uda ngkai langi', napopowua' hinu'a-ta hi tempo-na. Nawai' -ta pongkoni', nawai' -ta kagoea' nono."


Apan silang tanan nga nanagkahiusa misugod sa pagpamalibad. Ang nahauna miingon kaniya, `Nakapalit akog uma, ug kinahanglan nga adtoon ug tan-awon ko kini; hangyoon ko ikaw nga pasayloa lang usa ako.` 	 Aga tauna to rakio' toera, motance omea-ra. To lomo' -na mpo'uli': `Lako' me'oli tana' -a, pai' kana hilou ulu kupehiloi. Merapi' ampu-a, uma-a tilou.'


Ingon usab niini, ang mga bana kinahanglan magahigugma sa ilang masigka-asawa ingon nga ilang kaugalingong lawas. Ang nagahigugma sa iyang asawa nagahigugma sa iyang kaugalingon. 	 Jadi', hewa ahi' -na Kristus hi kita' toe, wae wo'o-hawo tomane kana mpoka'ahi' tobine-na, hewa pompoka'ahi' -na woto-na moto. Hema to mpoka'ahi' tobine-na, hewa mpoka'ahi' woto-na moto-imi.


Ug kinsa man kaninyoy makadugang ug usa ka takna sa gitas-on sa iyang kinabuhi pinaagi sa pagkabalaka? 	 Napa wo'o kalaua-na wori' rahi pekiri-ni? Apa' nau' sese' ncuu-ta mpopekiri, uma-ta bisa mpodonihii umuru-ta nau' kampa' hamengi.


Apan niining mosunod nga mga sugo, dili ako magadayeg kaninyo, tungod kay sa diha nga managtigum kamo, ang inyong panagtigum dili man mosangko sa kaayohan, kondili mosangko hinoon sa kangil-aran. 	 Kakaliliua-na, ria wo'o-pi hanyala to doko' ku'uli' -kokoi. Uma-koi ku'une' sabana kehi-ni tohe'i, apa' porumpu-ni uma mpokeni kalompea' -na, kadada'aa-na lau-wadi.


Ug si Simon Pedro miingon kanila, "Managat ako." Sila miingon kaniya, "Manguban kami kanimo." Ug nangadto sila ug nanakay sa sakayan. Apan niadtong gabhiona wala gayud silay nakuha. 	 Na'uli' Simon Petrus hi doo-na: "Hilou-a-kuna mebau'." Ra'uli' doo-na: "Hilou wo'o-ka-kaiwo." Hilou mpu'u-ramo mohawi' sakaya pai' -ra mojala' hi rano. Aga hamengia toe, uma ria hama'aa woko' jala' -ra.


Ang may mga dalunggan nga makadungog, kinahanglan magpatalinghug. 	 Hema to tilingaa, pe'epei lompe'!


Ug si Jesus miingon kaniya, "Makakita ka na; ang imong pagsalig nakapaayo kanimo." 	 Na'uli' Yesus: "Ane wae, pehilo-moko! Kupaka'uri' -ko sabana pepangala' -nu hi Aku'."


kaibog, kadautan, limbong, kaulag, kasina, panulti sa pagbuling sa dungog, pagkamapahitas-on, binoang, 	 mobualo', mebagiu, metipo', pai' mpobabehi wori' nyala to dada'a. Mpokahina anu doo, mohingi', molangko nono, nakeni hina nono to dada'a, uma tuduia'.


Ug sa lain na usab nga adlaw nga igpapahulay, sa paghisulod niya sa sinagoga ug nagpanudlo siya, didtoy usa ka tawo kinsang kamot nga too nakuyos. 	 Hangkani wo'o nto'u Eo Sabat, hilou-i metudui' hi tomi posampayaa. Hi tomi posampayaa toe, ria hadua tauna to mate pale ka'ana-na.


Ug sa nagkasabut na siya ug ang mga mamumoo sa tag-denario ang adlaw, iyang gipaadto sila sa iyang parrasan. 	 na'uli' -raka: `Hilou-koi mobago hi bonea-ku, kuwai' -koi hore hampepa' doi pera' gaji' -ni ha'eo.' Rapo'io' -mi lolita-na toe, hilou mpu'u-ramo.


Ug siya miingon kanila, "Kaninyo gihatag ang tinagoan mahitungod sa gingharian sa Dios; apan kanila nga anaa sa gawas, ang tanan ipaagig mga sambingay; 	 Na'uli' Yesus: "Owi, Alata'ala ko'ia mpopo'incai manusia' beiwa-i mpai' jadi' Magau' hi dunia'. Aga hewa toe lau, napopo'incai-mokoi tudui' toe. Tapi' ane tauna to bela topetuku' -ku, kutudui' -ra hante lolita rapa',


ug nanagsabut sila aron sa pagdakop kang Jesus pinaagi sa lansis, ug sa pagpatay kaniya. 	 Mohawa' -ramo, ra'uli': "Beiwa akala-ta mpolede pai' mpohoko' Yesus bona rapatehi-ie?


Ug kay miagi na man ang hataas nga panahon ug makuyaw na ang panakayan tungod kay ang tingpuasa milabay na man, gitambagan sila ni Pablo 	 Apa' wori' -mi tempo-kai to teliu, timpaliu-mi eo bohe popuasaa' to Yahudi, pai' neo' rata-mi tempo lengi'. Biasa-na nto'u toe, hawe'ea kapal kana mento'o, apa' mekoroi' pewui ngolu' pai' uma-pi lompe' pomako' kapal. Toe pai' Paulus mpopo'ingai' -ra bona neo' kaliliu, na'uli':


ug mapahigawas niya silang tanan nga tungod sa kahadlok sa kamatayon nailalum sa pagkaulipon sulod sa tibuok nilang kinabuhi. 	 Kamatea-na toe-mi to napo'ohea mpobahaka-ta ngkai kamatea. Apa' ri'ulu, tuwu' hewa batua ncuu-ta, apa' mpoka'eka' -ta kamatea.


Apan bahin sa mga Gentil nga nanagpanoo, amo na silang gikasulatan sa among hukom nga kinahanglan ilang dumilian ang bisan unsa nga gikadulot ngadto sa mga diosdios, ug ang dugo, ug ang mga mananap nga naluok, ug ang pakighilawas." 	 Jadi', toe-mi paresa' -kai hi iko ompi'. Aga ane hira' to bela-ra to Yahudi to mepangala' -mi hi Yesus, oti-mi kipakatu-raka sura mpo'uli' -raka kabotu' -kai. Uma-ra mingki' mpotuku' Atura Musa. Sampale kiperapi' bona neo' -ra mpokoni' pongkoni' to rapopepue' hi pinotau, pai' neo' wo'o mpokoni' raa' ba bau' to ko'ia ralali ncala' raa' -na, pai' bona neo' -ra mogau' sala'."


Hinumdumi ninyo ang asawa ni Lot. 	 Kiwoi-dile napa to jadi' hi tobine-na Lot-e!


Ug siya mibuka sa iyang baba aron sa paglitok ug mga pagpasipala batok sa Dios, sa pagpasipala batok sa iyang ngalan, ug batok sa iyang puloy-anan, kanila nga nanagpuyo sa langit. 	 Natepu'u-mi mpopeliu woto-na, napopohibalia-ki Alata'ala, pai' hante lolita-na toe mporuge' Alata'ala-imi hante po'ohaa' Alata'ala hi suruga pai' hawe'ea to mo'oha' hi suruga.


Ug sa nakasulti na siya niini, siya miadto ug iyang gitawag si Maria nga iyang igsoon ug sa tago gisultihan niya nga nag-ingon. "Nia ang Magtutudlo, ug gipatawag ikaw niya." 	 Ka'oti-na Marta mpo'uli' toe, hilou-imi hi tomi mpokio' Maria, pai' mpowara' -i na'uli' -ki: "Oe-imi ria Guru, doko' napohirua' -koko!"


Pagpangomustahay kamo ang usa sa usa pinaagi sa balaan nga halok. Ang tanang mga iglesia ni Cristo nangomusta kaninyo. 	 Mometabe-tabe-koi hante nono mpu'u ane hirua' -koi hi pogamparaa. Hawe'ea topepangala' hi Kristus to hi rehe'i mpakatu tabe-ra hi koi' ompi'.


Ang iyang mga tinun-an miingon kaniya, "Nakita mo ang panon sa katawhan nga nagadutdot libut kanimo, ngani mangutana pa ikaw, `Kinsa bay mihikap kanako?`" 	 Ra'uli' ana'guru-na: "Guru, nuhilo moto-kowole kawori' tauna to mpo'upi' -koe. Beiwa-kona pai' nupekune' hema to mpoganga-ko?"


Kon ugaling nakapugas man kami ug panalangin nga espirituhanon diha kaninyo, ipakadautan ba diay kon kami magaani sa inyong mga panalangin nga yutan-on? 	 Kai' -mi to mpohawu' pongkoni' kao' hi koi' ompi'. Jadi' ane rapa' -na niwai' -kai pongkoni' woto-kai, ha melabi rahi-mi gaji' -kai tetu-e?


Ug gikan sa Mileto nagsugo siya ngadto sa Efeso sa pagtawag sa mga anciano sa iglesia sa pag-adto kaniya. 	 Ngkai Miletus toe, Paulus mpakatu kareba hilou hi Efesus, bona pangkeni to Kristen to hi ria tumai mpohirua' -ki hi Miletus.


Busa magmaawaton kamo sa Dios, ingon nga mga anak nga pinalangga. 	 Jadi', lawi' napo'ana' Alata'ala-tamo pai' nape'ahi' -tamoe, toe pai' kana tatuku' kehi Alata'ala.


"Paminaw kamo! Usa ka magpupugas miadto aron sa pagsabud ug binhi. 	 "Pe'epei! Ria hadua topohawu' hilou mohawu'.


Gidawat niya ang sirkunsisyon ingon nga usa ka ilhanan o timri sa pagkamatarung nga iya nang nabatonan pinaagi sa pagtoo, bisan sa wala pa siyay sirkunsisyon. Ang tuyo niadto mao nga mahimo siya nga amahan sa tanang mga magtotoong walay sirkunsisyon aron nga sa ingon niini maisipan sila sa pagkamatarung, 	 Ratini' ngkabokoa' -i-damo-hawo, pai' karatini' -na toe jadi' tanda kamonoa' -na hi poncilo Alata'ala. Jadi', monoto-mi tahilo: Abraham jadi' monoa' hi poncilo Alata'ala ngkai pepangala' -na kako'ia-na ratini'. Toe pai' ma'ala-mi ta'uli', Abraham toe tapotuama omea. Abraham rapotuama tauna to bela-ra to Yahudi to mepangala' hi Yesus, apa' nau' uma-ra ratini' ntuku' Atura Pue', bate jadi' monoa' -ramo hi poncilo Alata'ala sabana pepangala' -ra, hibalia hante Abraham.


Kini aron matuman ang pulong nga iyang gikasulti, "Sa mga gikatugyan mo kanako, wala ako kawad-i bisag usa." 	 (Hante lolita-na Yesus toe, madupa' -mi napa to na'uli' hi rala posampaya-na we'i: "Ngkai hawe'ea tauna to nuwai' -ka, uma ria haduaa to mporata silaka.")


Ang Dios mao ang magahukom kanila nga mga taga-gawas. Palagputa gikan sa inyong taliwala kanang tawong dautan. 	 Ane tauna to bela-ra to Kristen, uma ria huraa-ku mpohuku' -ra. Alata'ala moto mpai' to mpohuku' -ra. Koi' moto kana mpohuku' ompi' hampepangalaa' -ni to masala'. Jadi', hewa to te'uki' rala Buku Tomoroli': "Popalai tauna to dada'a po'ingku-na ngkai laintongo' -ni," neo' -i nipiliu mogampara dohe-ni.


Ug sa gikaanak na si Jesus didto sa Betlehem sa Judea sa mga adlaw ni Herodes nga hari, tan-awa, dihay mga mago gikan sa Sidlakan nga miabut sa Jerusalem, nga nanag-ingon, 	 Yesus putu hi ngata Betlehem tana' Yudea nto'u poparenta-na Magau' Herodes. Nto'u toe, ba hangkuja dua tauna rata hi Yerusalem ngkai ngata to molaa tono' mata'eo. Torata toera, tauna to nginca mponaa tanda hi betue'.


Kay maoy kabubut-on sa Dios nga pinaagi sa pagbuhat ug maayo inyong mapahilum ang pagkawalay alamag sa mga tawong kulangkulang. 	 Apa' toe-mi konoa Pue', bona ngkai kalompe' po'ingku-ta, tauna to uma mpo'incai Pue', uma-rapa daho' mpobalihi-ta, apa' monoto-mi ka'uma-na makono pebalihi-ra toe.


Apan si Pablo misinggit kaniya sa makusog nga tingog nga nag-ingon, "Ayaw buhatig dautan ang imong kaugalingon, kay ania ra kaming tanan!" 	 Kanahilo-na Paulus toe, mekio' -imi ngkai rala tarungku', na'uli': "Neo' mekahunca', he'i moto-kai omea!"


likayi ninyo ang tanang dagway sa kadautan. 	 Pelelii' hawe'ea kehi to dada'a.


Ug nangutana siya kanila, "Pila ba ka buok ang inyong tinapay?" Sila mitubag, "Pito." 	 Napekune' -ra: "Hangkuja roti to ria hi koi' -e?" Ra'uli' -ki: "Pitu meha'."


Sa ingon usab niana, mga igsoon, kamo nangamatay na ngadto sa kasugoan pinaagi sa lawas ni Cristo, aron maiya kamo sa lain, maiya sa nabanhaw gikan sa mga patay aron managpamunga kita alang sa Dios. 	 Wae wo'o hante kita' ompi'. Ri'ulu tehoo' -ta hi Atura Pue'. Tapi' mate-tamo hangkaa-ngkania hante woto Kristus alaa-na mogaa' -mi posidaia' -ta hante Atura Pue', uma-pi ria kuasa atura toe hi kita'. Pai' hewa toe lau, mosidai' -tamo hi kahadua-na, Hi'a-mi Kristus to tuwu' nculii' ngkai kamatea. Ngkai posidaia' -ta hante Kristus toe, kita' jadi' mokalaua hi Alata'ala.


Ug walay mausa sa langit o sa yuta o sa ilalum sa yuta nga arang makaabli sa basahong linukot o sa pagtan-aw sa sulod niini. 	 Uma raruai' haduaa to ma'ala mpobongka sura toe pai' mpobasa ihi' -na. Nau' hi suruga ba hi dunia' ba hi rala tana', uma ria haduaa to ma'ala.


Mao kini siya ang didto sa katilingban sa kamingawan uban sa manolunda nga misulti kaniya sa Bukid sa Sinai, ug uban sa atong mga ginikanan; ug maoy midawat sa buhing mga pulong aron kini ihatag kanato. 	 Musa toe-mile to mpodoo-ra ntodea to Israel hi tana' to wao' -e. Hi'a-mi to mpo'epe lolita mala'eka to mpololitai-i hi lolo Bulu' Sinai, pai' -i jadi' tauntongo' to mpoparata lolita toe hi ntu'a-ta owi. Hi'a to mpotarima ngkai Pue' Ala lolita to tuwu' to raparata-taka duu' tempo toi-e.


O si Barnabas ra ba diay ug ako ang walay katungod sa paglikay sa buhat alang sa panginabuhi? 	 Ha ni'uli' -koina muntu' Barnabas pai' aku' -wadi to kana mobago mpali' pongkoni' -kai? Ha uma-kai natao mporata gaji' hewa suro Pue' Yesus to ntani' -na?


Ug karon gisultihan ko kamo sa wala pa kini mahitabo, aron nga kon kini mahitabo na, managpanoo kamo. 	 Toe-e ku'uli' ami' -mikokoi kako'ia-na jadi', bona ane madupa' -pi mpai', nipangala' -mi.


Tungod niini, ang babayeng minyo gipasakop sa kasugoan ngadto sa iyang bana samtang magapabiling buhi ang bana. Apan kon mamatay ang iyang bana, siya mahigawas na gikan sa kasugoan mahitungod sa bana. 	 Rapa' -na hadua tobine to motomanei: bula tomane-na tuwu' -pidi, bate tehoo' -i hi tomane-na hante atura poncamoko. Aga ane mate-damo tomane-na, tebahaka-imi ngkai atura to mpohoo' -i hi tomane-na toe.


Kamo nagahukom pinasubay sa tawhanong paagi; apan wala ako maghukom kang bisan kinsa. 	 Koi' mpohurai kara-kara ntuku' pekiri manusia'. Aku', uma-a mpohurai kara-kara hema-hema.


sa sidlakan may tulo ka mga pultahan, sa amihanan may tulo ka mga pultahan, sa habagatan may tulo ka mga pultahan, ug sa kasadpan may tulo ka mga pultahan. 	 Bente toe mosulapa' opo', pai' hi butu soso-na tolu meha' wobo': tolu tono' hi mata'eo, tolu hi utara, tolu hi selatan pai' tolu tono' hi kasoloa.


ug makasabut nga ang kasugoan wala himoa alang sa mga tawong matarung kondili alang sa mga malinapason ug mga masupilon, alang sa mga dili diosnon ug sa mga makasasala, alang sa mga dili balaanon ug sa mga masipad-anon, alang sa mga managpatayg amahan ug sa mga managpatayg inahan, alang sa mga mamumuno, 	 Bona makono pompake' -ta, kana takiwoi patuju-na Atura Musa. Atura Musa uma rababehi-raka tauna to monoa' po'ingku-ra. Patuju-nale, bona mpotagi tauna to mpotiboki atura pai' tauna to mekahia', to uma mengkoru hi Alata'ala, to mojeko', to uma mposaile' agama, to mpotuku' kagoea' dunia' -wadi, to mpopatehi tina-ra ba tuama-ra, pai' topepatehi ntani' -na.


Unya usa kanila, sa iyang pagkakita nga siya maayo na, mibalik ug sa ma-kusog nga tingog nagdayeg sa Dios; 	 Kanahilo-na to hadua mo'uri' -imi, kanculii' -nami hilou hi Yesus, mpo'une' -une' Alata'ala napesukui.


aron maluwas ako gikan sa mga dili matinoohon didto sa Judea, ug nga ang akong pag-alagad alang sa Jerusalem kahimut-an unta sa mga balaan, 	 Mekakae-koi bona Alata'ala mpetalawai' -a ngkai tauna to uma mepangala' to hi tana' Yudea. Mekakae wo'o-koi bona topetuku' Pue' Yesus to hi ngata Yerusalem mpodoa lompe' doi petulungi to kukeni tohe'i.


nga mitugyan sa iyang kaugalingon alang sa atong mga sala aron nga gikan niining dautan nga kapanahonan sa kalibutan karon, maluwas kita niya sumala sa kabobut-on sa atong Dios ug Amahan; 	 Pue' Yesus mpewai' woto-na rapatehi mpotolo' jeko' -ta, bona nabahaka-ta ngkai kuasa dunia' to dada'a toi. Nababehi toe ntuku' konoa Alata'ala Tuama-ta.


Ug nahibulong siya tungod sa ilang pagkawalay pagtoo. 	 Jadi', Yesus mpokehele-ra apa' uma-ra mepangala'. Toe pai' uma-i bisa mpobabehi wori' anu mekoncehi hi ria. Sampale to nababehi, mpojama ba hangkuja dua topeda' bona mo'uri' -ra.


Kay siya nga adunay iya pagahatagan ug labaw pa, ug makabaton siya sa kadagaya; apan siya nga walay iya pagakuhaan sa bisan unsa nga anaa kaniya. 	 Tauna to mpotarima Lolita Alata'ala, ranotohi nono-ra bona kawoo-woria' Lolita Alata'ala to ra'inca. Aga tauna to uma dota mpotarima Lolita Alata'ala, nau' ria hangkedi' to ra'inca, ra'alai' lau-ra.


Ug siya miingon kanila, "Nganong nakulbaan man kamo, ug nganong may mga pagsukitsukit man kamo sa sulod sa inyong mga kasingkasing? 	 Na'uli' Yesus mpo'uli' -raka: "Napa pai' me'eka' -koi pai' morara' nono-nie?


Apan siya mitubag kanila, "Kamoy maghatag kanilag makaon." Ug sila miingon kaniya, "Mangadto ba kami sa pagpalit ug balig duha ka gatus ka denario nga tinapay, ug among ipakaon kanila?" 	 Na'uli' Yesus: "Koi' -mi to mpopokoni' -ra." Hampetompoi' ana'guru-na: "Ei'! Ha napa-mi-kaina to kiwai' -rakae? Nau' ro'atu doi pera' kipope'oli-ki roti, uma-le hono' mpopokoni' tauna to hewa toe lau kadea-ra."


Ug siya miingon kanila, "Kuhaon ba ang suga aron ibutang kini sa ilalum sa gantangan o sa ilalum sa katri, ug dili hinoon sa ibabaw sa tongtonganan? 	 Na'uli' wo'o-mi Yesus: "Ha ria-ta to mpokeni palita hi rala tomi pai' tapopoi' hante kura ba tatu'u hi une' poturua? Tantu uma-hawo ria. Palita bate ratu'u hi pontu'ua-na bona nahinii hobo'.


Tungod niini, si Pablo dihadiha gipagikan sa mga kaigsoonan sa paglakaw padulong sa dagat, apan si Silas ug si Timoteo nanagpabilin pa didto. 	 Jadi' ngkai ree, ompi' -ompi' hampepangalaa' -na Paulus mpesahui mpobawa-i hilou hi wiwi' tahi'. Aga Silas pai' Timotius, tida moto-ra hi Berea.


Ug ang sumbong batok kaniya gisulat nga nag-ingon, "Ang Hari sa mga Judio." 	 Hi kaju parika' -na hi ntoto woo' -na, ria ukia' to mpo'uli' napa to rapakilu-ki, hewa toi moni-na: MAGAU' TO YAHUDI.


Ug nakita ko ang babaye nga nahubog sa dugo sa mga balaan ug sa dugo sa mga gipamatay nga mga saksi ni Jesus. 	 Kuhilo tobine toei, malangu-imi mpo'inu raa' topetuku' Pue' Ala. Batua-na, ngasa' -imi mpopatehi tauna to mpangaku' Kayesus-na Pue' -ra. Uma mowo kakonce-ku mpohilo tobine toei.


aron ang dugo sa tanang mga profeta, nga naula sukad pa sa pagtukod sa kalibutan, pagapanilngon gikan niining kaliwatana, 	 Ka'omea-na mpai', koi' to tuwu' tempo toi rahuku' sabana hawe'ea nabi to rapatehi ngkai lomo' kajadi' dunia',


Siya miyahat ug mitubag nga nag-ingon, "Nakakita akog mga tawo, apan nakita ko sila nga morag mga kahoy nga naglakawlakaw." 	 Towero toe menaa-naa pai' na'uli': "Kuhilo tauna, mokao' hewa kaju to mako' hilou tumai."


Ig sa pagkadungog niini sa iyang mga higala, miadto sila aron sa pagkuha kaniya, kay matud pa nila, "Kini siya naboang." 	 Toe pai' ria tauna to mpo'uli': "Wuli-imile!" Kara'epe-na ompi' -na Yesus tohe'e, hilou-ramo ke mpo'ala' -i.


Unsa? Hagiton ba nato ang Ginoo sa pagpangabobho? Labi pa ba kitang kusgan kay kaniya? 	 Ha ni'uli' -koina uma moapa ane tadohei-ra to mepue' hi pinotau mpemai-mai roe-na Pue'? Ha ni'uli' -koina meliu karoho-ta ngkai Pue'?


o puyo alang sa inyong panaw, o duha ka kamisola, o mga sapin, o sungkod; kay ang mamumoo takus sa iyang pagakan-on. 	 Neo' ngkeni boku, neo' mpokeni rontonga' baju ba sapatu' ba lua'. Apa' masipato' moto-koi rawai' kaparaluua-ni ngkai tauna to nikarebai Lolita Pue'.


"Nakasabut ba kamo niining tanan?" Sila mitubag, "Oo." 	 Oti toe, Yesus mpekune' -ra ana'guru-na, na'uli': "Ha nipaha wa lolita rapa' -ku toe-e we'i lau?" Ratompoi': "Kipaha moto."


sa diha nga butangbutangan, kami magapakilooy lang, bisan gani hangtud karon kami gipanag-isip man ingon nga mga hugaw nga sinilhig sa yuta, ug kinahig gikan sa tanang mga butang. 	 Ane ria to mpolibui' -kai, kitompoi' -ra hante ka'olu-na. Kai' raponcawa momo hi dunia' toi, ranaa mpota'i-kai duu' rata tempo toi.


Ug sa maong lungsod dihay usa ka babayeng balo nga nagbalikbalik sa pag-adto kaniya ug sa pag-ingon, `Hatagi akog hustisya batok sa akong kaaway.` 	 Hi ngata toe wo'o, ria hadua tobine tobalu. Wori' ngkani-imi hilou mponyanyo topobotuhi toei ngkeni kara-kara-na, na'uli': `Tulungi-a-kuwo mposinyanyo-ki bali' -ku.'


Ug sa nagkupot siya sa lima ka tinapay ug sa duha kabuok isda, siya miyahat sa langit ug nagpasalamat, ug kini iyang gipikaspikas ug gihatag ngadto sa iyang mga tinun-an aron idulot ngadto sa panon sa katawhan. 	 Mohura-ra omea, na'ala' -mi Yesus roti to lima meha' pai' uru to rongkaju, pai' -i ngkongoa' hi langi' mosampaya. Oti toe napihe-pihe-mi roti pai' nabibe' -bibe' bau', pai' nawai' -raka ana'guru-na bona rabagi hi ntodea.


Si Jesus mitubag nga nag-ingon, "Sa pagkatinuod, magaingon ako kaninyo, nga walay bisan usa nga nagbiyag balay o mga igsoong lalaki o mga igsoong babaye o inahan o amahan o mga anak o kayutaan, tungod kanako ug tungod sa Maayong Balita, 	 Na'uli' Yesus: "Mpu'u ku'uli' -kokoi: Hema-hema to mpalahii ompi' -na, tina-na ba tuama-na, ana' -na ba tomi-na ba bonea-na sabana mpotuku' -a pai' sabana Kareba Lompe',


ug igatugyan ngadto sa mga Gentil aron pagabugalbugalan ug pagahampakon ug ilansang sa krus, apan sa ikatulo ka adlaw pagabanhawon siya." 	 Oti toe mpai', ratonu-a hi tauna to bela-ra to Yahudi, rapopo'ore', raweba', pai' rapatehi-a hi kaju parika'. Aga hi eo katolu-na tuwu' nculii' moto-a."


Apan ngadto sa matag-usa gikahatag ang alamag sa Espiritu alang sa kaayohan sa tanan. 	 Butu dua-ta, hore-hore rawai' pakulea' to ngkai Inoha' Tomoroli', bona ma'ala-ta mpobabehi to mokalaua hi doo.


Nganha sa mga anaa sa Colosas, nga mga balaan ug kasaligang mga igsoon diha kang Cristo: 	 kipakatu tilou hi koi' ompi' hampepangalaa' -kai to hi Kolose, to napobagia-mi Alata'ala pai' to mepangala' -mi hi Kristus. Wori' tabe: mekakae-kai hi Alata'ala Tuama-ta, kiperapi' bona nagane' -koi ngkai kabula rala-na pai' nawai' -koi kalompea' tuwu'.


Ug nahitabo kanila ang dakung pagkasuk-anay, nga tungod niana nanagbulag sila; si Bernabe, dinala si Marcos uban kaniya, misakay ug sakayan padulong sa Cipro; 	 Ngkai ree, momehono' -ramo Paulus pai' Barnabas, alaa-na mogaa' -ramo. Barnabas mpo'ala' Markus napodohe, pai' -ra mpohawi' kapal hilou hi tana' Siprus.


Makauulaw gayud kanako, apan isulti ko lang kini, nga kami intawon dili makahimo niini tungod sa among kahuyang! 	 Ha ni'uli' -koina kana me'ea' -a, apa' uma-kai daho' mpotuku' gau' -ra tetura-e? Tapi' ane daho' -ra mpo'une' woto-ra moto, mengkadaho' wo'o-a-kuwo mpo'une' woto-ku. (Kiwoi-e', mololita hewa towojo-a toi-e.)


Iyang adtoon ug pamatyon ang maong mga saop, ug ang parrasan iyang ihatag ngadto sa uban." Sa pagkadungog nila niini, sila miingon, "Palayo kana!" 	 Bate tumai-ile mpopatehi-ra, pai' nawai' bonea-na hi tau ntani' -na." Kara'epe-na ntodea lolita rapa' tohe'e, ra'uli' -mi: "Neo' mpu'u-kona jadi' hewa tetu-e'!"


Ug sa makadaghan gidagmalan ko sila diha sa tanang mga sinagoga aron sa pagpugos kanila sa pagpanampalas; ug sa mabangis nga kapungot batok kanila, gigukod ko sila hangtud sa mga siyudad nga atua na sa gawas sa nasud. 	 Wori' ngkani-a mpobalinai' -ra hi rala tomi posampayaa, pai' kupewuku-ra mposapuaka pepangala' -ra hi Yesus. Dede' -damo nono-ku, alaa-na hilou-ama hi ngata-ngata to molaa mpobalinai' -ra.


kay tuod ikaw may lima na man ka bana, ug siya nga gikaipon mo karon dili man imong bana. Tinuod gayud kining imong giingon." 	 apa' lima ngkani-mokole motomanei-e, pai' tomane-nu tetu-e lou, bela tomane-nu moto. Jadi', makono lia lolita-nu we'i-e."


Ug sa tanang adlaw, sa templo ug sa binalaybalay, sila wala mag-undang sa pagpanudlo ug sa pagwali nga si Jesus mao ang Cristo. 	 Butu eo-na hi Tomi Alata'ala ba hi tomi ntani' -na, uma ria kaputua-ra mpotudui' tauna Kareba Lompe', Kayesus-na Magau' Topetolo'.


Ug sa gikapalagpot na siya sa Dios, gituboy niya si David aron mahimong ilang hari, nga mahitungod kaniya ang Dios nanghimatuod ug nag-ingon, `Diha kang David nga anak ni Jese, nakakaplag akog tawo nga tukma sa akong kasingkasing; siya magatuman sa tanan kong mga pagbuot.` 	 Aga ka'omea-na Pue' Ala mpopohu-i ngkai huraa-na, pai' -i mpo'ongko' Daud jadi' magau' to Israel. Toi-mi to na'uli' Alata'ala mpotompo'wiwi Daud: `Daud ana' Isai toei, tauna to mpokagoe' nono-ku pai' to mpobabehi konoa-ku.'


Kon iya man ganing ginganlan ug mga dios kadtong mga gisultihan sa pulong sa Dios (ug dili arang mabungkag ang kasulatan), 	 Napa to te'uki' hi rala Buku Tomoroli' tetu, uma ria balia' -na. Jadi', ane Buku Tomoroli' mpo'uli' 'Alata'ala-koi' hi tauna to mpotarima Lolita Alata'ala owi, peliu-liu-nami Aku'.


Kay bisan tuod siya gilansang sa krus gumikan sa kahuyang, siya nabuhi pinaagi sa gahum sa Dios. Ug bisan tuod kami mga mahuyang diha kaniya, alang kaninyo mabuhi kami uban kaniya pinaagi sa gahum sa Dios. 	 Lente mpu'u-ile wengi Kristus nto'u karaparika' -nae. Aga tuwu' nculii' -imi sabana karohoa to ngkai Alata'ala. Kai' wo'o ompi', lente wo'o-kai hangkaa-ngkania hante Kristus. Aga ngkai karohoa-na Alata'ala, bate mporata-kai katuwua' to bo'u hangkaa-ngkania hante Kristus. Jadi' ane rata-a mpai' ompi', nihilo moto karohoa to nawai' -kakai Alata'ala toe.


Apan siya nga nahiusa ngadto sa Ginoo nahimong usa ka espiritu uban kaniya. 	 Tapi' tauna to mosidai' hante Pue', hanono lau-i hante Pue'.


Ug sa nanaglugsong sila sa bukid, gibaoran sila ni Jesus nga nag-ingon, "Ayaw ninyo isugilon ang panan-awon kang bisan kinsa, hangtud nga ang Anak sa Tawo mabanhaw na gikan sa mga patay." 	 Pana'u-ra ngkai lolo bulu' toe, Yesus mpo'uli' -raka: "Neo' ulu ni'uli' hi hema-hema napa to nihilo we'i duu' -na Aku', Ana' Manusia', rapotuwu' nculii' ngkai kamatea."


Apan sila nanaktak sa mga abog gikan sa ilang mga tiil batok kanila, ug nangadto sa Iconio. 	 Toe pai' Paulus hante Barnabas mpotonta awu to hi witi' -ra, tanda kabela-napi-rawo hira' to mpotangku ane Alata'ala mpohuku' pue' ngata toe. Oti toe hilou-ramo hi ngata Ikonium.


Nahibulong ako nga sa kalit mitalikod kamo kaniya nga nagtawag kaninyo sa grasya ni Cristo ug mibalitok kamo ngadto sa laing Maayong Balita-- 	 Mekehele-a mpokehele-koi ompi'! Ko'ia-di mahae Alata'ala mpokio' -koi hante kabula rala Kristus bona mepangala' -koi hi Kareba Lompe' -e, meleli' lau-mokoi ngkai Alata'ala pai' -koi mpotuku' ohea to ntani' -na.


Ug mahitabo nga bian kinsa nga magasangpit sa ngalan sa Ginoo, maluwas. 	 Nto'u toe mpai', hema-hema to mekakae hi Pue' bate rahore ngkai huku' jeko' -ra.'"


Ug sa mahiuli na siya, iyang tigumon ang iyang mga higala ug mga silingan ug ingnon sila, `Pangalipay kamo uban kanako, kay hingkaplagan ko ang akong karnero nga nawala.` 	 Oti toe, pai' -i mpokio' bale-na pai' tongki-na, na'uli' -raka: `Mai-mokoi goe' dohe-ku. Apa' bima-ku to moronto kurua' nculii' -imi.'


ug mikaon ug nahiulian sa kabaskog. 	 Oti toe, ngkoni' -imi pai' moroho nculii' -imi.


Ug siya ilang gigapos ug gitaral ug gihatud ngadto kang Pilato nga gobernador. 	 Jadi', rahoo' -imi pai' rakeni hilou rabua' hi Gubernur Pilatus.


Apan ang katapusan sa tanang butang nagkahiduol na; busa magmalinaw kamo sa hunahuna ug batoni ninyo ang maayong panimuot aron kamo manag-ampo. 	 Ompi' -ompi', neo' rata-mi kahudua dunia' hante hawe'ea ihi' -na. Toe pai' mo'inga' -inga' -mokoi pai' pakanoto-mi nono-ni, bona motora-koi mosampaya.


Ug ang pipila ka tawo sa panon mihatag ug mga tugon kang Alejandro, ang gitudlo sa mga Judio sa pagpangatubang. Ug si Alejandro misinyas sa iyang kamot, buot untang mosulti sa pagpanalipod diha sa atubangan sa katawhan. 	 Hadua to Yahudi to rahanga' Aleksander mokore doko' mololita, apa' hi'a to rahubui to Yahudi mpololitai ntodea. Nahuka' -raka ntodea bona mengkalino-ra, apa' doko' -i mpo'uli' noa' -na.


Ug ang manolunda miingon kaniya, "Ayaw kalisang, Maria, kay naangkon mo ang kahimuot sa Dios. 	 Na'uli' wo'o-mi mala'eka: "Neo' -ko me'eka' Maria, apa' iko-mi to napokono Alata'ala bona mporata pegane' -na.


Pagkalipay kamo diha sa inyong paglaum, pagpailub kamo sa panahon sa kagul-anan, lumahutay kamo sa pag-ampo. 	 Pakagoe' nono-ta, apa' moroho poncarumakaa-ta hi Pue'. Tari hi rala kasusaa'. Tida mosampaya.


sanglit sa pagkatinuod ginaisip man sa Dios nga maoy matarung nga ang mga nagasakit kaninyo iya ra unyang pagabalusan ug kasakit, 	 Alata'ala mpobabehi to monoa': napehawai mpai' kehi-ra to mpobalinai' -koi,


Busa, mga hinigugma, sa nasayud na kamong daan niini, magbantay kamo basi bayag madaldal kamo sa kasaypanan sa mga tawong masupilon ug mangahulog kamo ug mawad-an kamo sa inyong kalig-on. 	 Aga koi', ompi' -ompi' to kupe'ahi', ni'inca ami' -mi hawe'ea toe lau. Jadi', mo'inga' -inga' -koi hi guru agama to boa' toera, bona neo' -koi himpataua' hante kasalaa' -ra, duu' -na monawu' -koi ngkai pokorea-ni to moroho.


Ug sa nasabtan na niya kini, siya miadto sa balay ni Maria, ang inahan ni Juan nga ginganlan usab ug Marcos, diin didtoy daghang nagkatigum ug nanag-ampo. 	 Ka'oti-na mokanono hewa toe, hilou-imi hi tomi Maria, tina-na Yohanes Markus. Hi tomi toe, wori' tauna morumpu mosampaya.


Ug dihay usa ka babaye nga gitalinug-an sulod na sa napulog-duha ka tuig, 	 Hi olo' ntodea, ria hadua tobine, hampulu' rompae-imi moraa', uma ria kantotoa' -na.


Ug sa pagkasunod nga adlaw, sa paghilugsong na nila gikan sa bukid, si Jesus gisugat sa usa ka dakung panon sa katawhan. 	 Kamepulo-na mana'u-ramo ngkai lolo bulu', pai' wori' tauna mpohirua' -ki Yesus.


Ug sa pag-abut na sa kabuntagon, ang tanang mga sacerdote nga punoan ug ang mga anciano sa lungsod nanagkasabut batok kang Jesus aron ipapatay siya. 	 Mepupulo ngkii, hawe'ea imam pangkeni pai' totu'a to Yahudi mpobotuhi: Yesus kana rapatehi.


Busa ayaw kamo pagpakig-ambitay kanila, 	 Jadi', neo' tadohei-ra hi rala pogau' -ra tohe'e.


Ang matag-usa pasulaya sa iyang kaugalingong binuhatan, ug unya ang iyang igapasigarbo mao na lamang ang iyang kaugalingon, ug dili na ang iyang silingan. 	 Agina butu dua-ta mpetonoi kehi-ta, ba lompe' -di ba uma. Ane lompe', ma'ala tapokagoe'. Neo' -ta mponaa kehi doo.


ug dili manginsama kang Cain nga iya sa dautan ug nga nagpatay sa iyang igsoon. Ug nganong gipatay man niya siya? Tungod kay dautan man ang iyang kaugalingon nga binuhatan, ug matarung man ang sa iyang igsoon. 	 Neo' -ta mpenau' kehi Kain owi. Kain toei, napo'ana' anudaa' -i, alaa-na mpopatehi-i tu'ai-na. Napa pai' alaa-na mpopatehi-i tu'ai-na? Apa' dada'a-hana po'ingku-na, hiaa' po'ingku tu'ai-na monoa'.


Ayaw itugot nga adunay magatamay kanimo tungod sa imong kabatan-on; hinonoa alang sa mga magtotoo, pagkinabuhi ingon nga panigingnan sa sinultihan ug sa paggawi, sa gugma, sa pagtoo, sa kaputli. 	 Nau' mongura-pidi-ko, aga neo' -ko ma'ala rapemarua'. Kana jadi' tonco-ko hi ompi' -ompi' hampepangalaa' hi rala pololita-nu, pogau' -nu, ahi' -nu hi doo-doo, pepangala' -nu hi Pue', pai' po'ingku-nu to moroli'.


Ug siya miingon kanila, "Ang mga hari sa mga Gentil nagapakaagalon ngadto kanila; ug ang mga adunay kagahum sa ibabaw nila ginatawag nga mga maghahatag ug kaayohan. 	 Toe pai' Yesus mpo'uli' -raka: "Ane hi tauna to uma mpo'incai Alata'ala, uma mowo kasoa-na magau' mpohawai' ntodea. Pai' tauna to bohe pangka' -ra doko' rahanga' `to mpotiroi ntodea.'


Ang iyang mga ginikanan mitubag nga nanag-ingon, "Kami nahibalo nga kini siya mao ang among anak, ug nga siya nahimugso nga buta. 	 Ra'uli' -rawo tina pai' tuama-na: "To ki'inca-le, bate ana' -kai mpu'u-i-hawo, pai' wero mpu'u-i ngkai lomo' kaputu-na.


Ug usab niining dapita, siya nag-ingon, Dili gayud sila makasulod sa akong kapahulayan." 	 Pai' Lolita Alata'ala to ta'epe we'i mpo'uli': Uma mpu'u-ra ma'ala mporata pento'oa dohe-ku."


Ang tanan nga mahulog sa ibabaw niining batoha, mawataswatas; apan bisan kinsa nga mapusdakan niini, mapulpog siya." 	 Hewa kura to monawu' hi watu mopengka, hewa kura to napitihi watu moreja', hewa toe wo'o mpai' tauna to mposapuaka-a."


Ug sa nakalingkawas na kami, mao pay among pagkahibalo nga ang pulo ginganlan ug Malta. 	 Hi role-na omea-makai, lako' ki'inca-di: lewuto' toe rahanga' Malta.


Ug unya gisugdan sa pipila ang pagpangluwa kaniya, ug sa nataptapan nila ang iyang nawong, gisugdan siya sa pagsumbag nila nga nagkanayon, "Tagnaa!" Ug gipanagdawat siya sa mga bantay dungan sa mga pagsagpa kaniya. 	 Ngkai ree, ria-ra to mpo'uelikui-i, ria wo'o to mpopo'ore' -i: rakaramuai lio-na, raweba' -i, pai' ra'uli' -ki: "Ee nabi! Pe'uli' pe' ba hema to mpoweba' -koe!" Topojaga wo'o-hawo, mehopo' wo'o-ramo-rawo.


Sa pagkadungog niya niini, siya midali pagtindog ug miadto kaniya. 	 Mpo'epe tohe'e, napesahui Maria hilou mpohirua' -ki Yesus.


Ug ang tanang nakadungog kaniya nahitingala nga nanag-ingon, "Dili ba mao man kining tawhana nga sa didto siya sa Jerusalem nanglaglag sa mga nanagpangaliya niining ngalana? Ug nahianhi man gani kini siya alang sa maong tuyo, aron sa pagtaral kanila nga ginapos sa atubangan sa mga sacerdote nga punoan." 	 Konce omea-ra to mpo'epe lolita-na, ra'uli': "Ha beiwa-mi-koiwo tohe'i-e? Apa' hi'a toe-mi wengi to mpopatehi tauna to mepue' hi Yesus hi Yerusalem. Pai' patuju-na tumai tetu-e, bona mpohoko' wo'o-ra to hi rehe'i pai' mpokeni-ra hi imam pangkeni hi Yerusalem bona rahuku'."


Hinaut unta ang Ginoo magatultol sa inyong mga kasingkasing ngadto sa gugma nga iya sa Dios, ug ngadto sa pagkamainantuson ni Cristo. 	 Kisarumaka Pue' Yesus mpotete' -koi, duu' -na ni'inca mpu'u ahi' Alata'ala hi koi', bona ntaha-koi hi rala kasusaa', hewa kantaha-na Kristus wo'o.


Si Jesus mitubag kanila, "Bisan tuod ako mao ang naghimog panghimatuod bahin sa akong kaugalingon, ang akong panghimatuod tinuod kay nahibalo man ako kon diin ako gikan ug asa ako padulong. Apan kamo wala nahibalo kon diin ako gikan ug asa ako padulong. 	 Na'uli' Yesus: "Nau' mpotompo'wiwi woto-ku moto-ale, makono oa' lolita-ku, apa' ku'inca kangkaiapa-ku, pai' ku'inca hiapa kahilouaa-ku. Aga koi', uma ni'incai.


Busa, ayaw kamo pagkahadlok; kamo labaw pag bili kay sa daghang mga langgam. 	 Jadi', neo' -koi me'eka'. Meliu-pi pompewili' -na Alata'ala hi koi' ngkai pompewili' -na rone to wori'.


Ug si Simon Pedro miingon kaniya, "Ginoo, dili lang ang mga tiil ko ra, kondili hasta ang akong mga kamot ug ang akong ulo!" 	 Na'uli' Simon Petrus: "Ane wae-di Pue', neo' muntu' witi' -ku-wadi! Hante pale pai' woo' -ku wo'o."


Ug didto iyang gikahibalag ang usa ka Judio nga ginganlan si Aguila, nga usa ka taga-Ponto, nga uban kang Priscila nga iyang asawa, bag-o pa lamang nahiabut gikan sa Italia tungod sa sugo ni Claudio nga kinahanglan ang tanang mga Judio mamahawa sa Roma. Ug siya miadto sa pagpakigkita kanila. 	 Hi Korintus toe, Paulus hirua' hante hadua to Yahudi to rahanga' Akwila. Ngata kaputua-na hi tana' Pontus. Akwila toei hante Priskila tobine-na, lako' rata wo'o-ra-rawo hi Korintus toe, apa' lako' mentoli-ra ngkai tana' Italia. Pentoli-ra ngkai tana' Italia toe, apa' ria hawa' Magau' Klaudius mpopalai hawe'ea to Yahudi ngkai ngata Roma to hi tana' Italia. Jadi', karata-na Paulus hi Korintus, hilou-i mpencuai' -ra hira' Akwila pai' Priskila,


Ug sa naglugsong pa siya sa dalan, ang iyang mga ulipon misugat kaniya ug ilang gisuginlan siya nga ang iyang anak buhi. 	 Hi lengko ohea-i-pidi, ba hangkuja dua batua-na mpotomu-i, ra'uli' -ki: "Mo'uri' -imile ana' -nue!"


Kini igatisok sa kaulawan, apan kini pagabanhawon unya diha sa kadungganan. Kini igatisok nga mahuyang, apan kini pagabanhawon unya nga makagagahum. 	 Wae-mi mpai' tomate-e ane tuwu' nculii' -ra. Bula-ta tuwu' hi dunia' toi, lente pai' mpe'ahii' woto-ta. Ane mate-ta mpai', woto-ta ratana pai' jadi' pope. Aga ane rapotuwu' nculii' -tapa mpai', rabalii' -mi woto-ta toi jadi' woto to moroho pai' ncola, to uma-pi mate ba jadi' pope.


Ang tanang maayong hatag ug ang tanang hingpit nga gasa nagagikan sa kahitas-an, gikan sa Amahan sa mga kahayag kang kinsa walay pagkausab ni landong gumikan sa pagkabalhin. 	 Hawe'ea pewai' to lompe' pai' to hono' tarata ngkai Alata'ala-hana. Hi'a-mi to mpajadi' hawe'ea anu mehini hi langi'. Hawe'ea to mehini hi langi' toe, ria kabalia' -na. Aga Alata'ala, uma-hana ria kabalia' -na, pai' uma wo'o ria ka'uncua kalompea' -na.


Ug sa pagkaadlaw nga igpapahulay, siya misugod sa pagpanudlo sulod sa sinagoga; ug ang daghang nakadungog kaniya nahibulong nga nanag-ingon, "Diin ba niya hibatoni kining mga butanga? Ug unsa bang kaalama kining gikahatag kaniya. Ug ang mga milagro nga nahimo pinaagi sa iyang mga kamot! 	 Hi eo pepuea', hilou-i hi tomi posampayaa mpotudui' tauna. Wori' tauna hi ree. Kampo'epe-ra tudui' Yesus, konce-ra ra'uli': "Hema-di to mpotudui' -i hawe'ea toe-e? Kapantea napa-di to ria hi Hi'a-e? Beiwa pai' ma'ala-i mpobabehi anu mekoncehi?


Kini nagahimo kang Jesus ingon nga pasalig sa labi pa ka maayong pakigsaad. 	 Jadi', ngkai posumpa-na Alata'ala toe, monoto-mi ta'inca: Yesus mporohoi pojanci to mpoposidai' -ta hante Alata'ala, pai' pojanci toe meliu kalompe' -na ngkai pojanci to ri'ulu, to nababehi Alata'ala hi to Yahudi.


Busa, samtang nagapadayon pa ang saad sa atong pagpakasulod sa iyang kapahulayan, batonan ta ang kahadlok basi unya hinoon aduna kaninyoy maisip nga wala makakab-ot niini. 	 Jadi', apa' lawi' ria-pidi janci Alata'ala to mpalogai-ta mporata pento'oa dohe-nae, toe pai' kana mo'inga' mpu'u-ta, nee-neo' mpai' ria nte hadua ngkai laintongo' -ta to hiloa-na uma-i mporatai.


Apan sa akong pagkakita nga sila nanaggawi supak sa kamatuoran sa Maayong Balita, ako miingon kang Cefas sa atubangan nilang tanan, "Kon ikaw nga Judio nagagawi man gani sama sa Gentil ug dili ingon sa Judio, naunsa ba nga imo mang pugson ang mga Gentil sa paggawi sama sa mga Judio?" 	 Kuhilo gau' -ra toe uma hintotoa hante tudui' to makono to tarata hi Kareba Lompe'. Toe pai' kukamaro-imi Petrus hi nyanyoa hawe'ea to morumpu, ku'uli' -ki: "Iko to Yahudi-ko, tapi' biasa-na mpotuku' ada-ra to bela-ra to Yahudi-moko, uma-pi mingki' nutuku' ada to Yahudi. Jadi', napa-di pai' doko' nupewuku topetuku' Pue' Yesus to bela-ra to Yahudi mpotuku' ada to Yahudi-e!"


Ug siya giusab sa pagpangutana ni Pilato nga nag-ingon, "Wala ka bay ikatubag? Tan-awa, pagkadaghan sa mga sumbong nga ilang gipasaka batok kanimo." 	 Toe pai' mepekune' wo'o-i-pidi: "Uma-ko dota metompoi' -e? Wori' nyala-mi to raparata kehi-nu."


Ug siya miingon kanila, "Kamo nasayud na nga maoy supak sa kasugoan alang sa usa ka Judio ang pagpakigharong o pagpamisita sa usa ka tawong dumuloong. Apan gipahibalo kanako sa Dios nga kinahanglan walay tawo nga akong pagaingnon nga dili binalaan o nga mahugaw. 	 Na'uli' Petrus mpo'uli' -raka: "Ni'inca moto-le, ntuku' atura agama-kai, kai' to Yahudi uma ma'ala mposigalo-kokoi tauna to bela-koi to Yahudi ba mesua' hi rala tomi-ni. Aga Alata'ala mpakanoto-ka hi rala pangila-ku wengi, ka'uma-na ria manusia' to babo' ntuku' ada agama ba to rapalii' mposigalo-raka.


Ug samtang si Zacarias ingon nga sacerdote nag-alagad sa atubangan sa Dios, sa diha nga maoy nag-atiman ang iyang laray 	 Hangkani, megoli-mi tempo-na imam-imam muli Abia to mpokamu bago Alata'ala, pai' Zakharia mpobago bago imam hi Tomi Alata'ala.


"Siya nga magapasigarbo, pasigarboha siya mahitungod sa Ginoo." 	 Jadi', hewa to te'uki' hi rala Buku Tomoroli' owi: "Hema to doko' bohe nono-ra, kana mpomobohe-ra napa to nababehi Pue'."


Ug siya miingon sa iyang mga tinun-an, "Ang mga adlaw magaabut ra nga kamo mangandoy sa pagtan-aw sa usa sa mga adlaw sa Anak sa Tawo, apan dili kamo makakita niini. 	 Oti toe, Yesus mpololitai ana'guru-na. Na'uli': "Rata mpai' tempo-na, doko' lia-koi mpohilo-a nau' kampa' ha'eo, aga uma-apa nihiloi.


Sa naulay ninyo ang inyong mga kalag pinaagi sa inyong pagkamasinugtanon sa kamatuoran alang sa matuod nga paghinigugmaay nga minagsoon, kinahanglan sa kinasingkasing maghigugmaay kamo ang usa sa usa, sa mainiton gayud. 	 Jadi' ompi' -ompi', nituku' -mi Kareba to makono, pai' nipakaroli' nono-ni bona ma'ala-koi mpoka'ahi' ompi' hampepangalaa' -ni hante nono-ni mpu'u. Toe pai' kuparesai' -koi bona momepoka'ahi' mpu'u-mpu'u-koi hadua pai' hadua hante karoli' -roli' nono-ni.