Ang tanang mga butang gitugyan kanako sa akong Amahan, ug walay nakaila sa Anak gawas sa Amahan, ug walay nakaila sa Amahan gawas sa Anak ug kaniya kang kinsa igakahimuot sa Anak ang pagpadayag sa Amahan. 	 "Hawe'ea-na natonu-maka Tuama-ku. Uma ria haduaa to mpo'incai-a, Aku' Ana' Alata'ala, muntu' Tuama-ku to mpo'inca-a. Wae wo'o uma ria to mpo'incai-i Tuama-ku, muntu' Aku' Ana' -na to mpo'inca-i, pai' hema-hema to kupopo'incai kahema-nai Tuama-ku.


Us sila misinggit pag-usab, "Dili kanang tawhana, kondili si Barrabas!" Ug kini si Barrabas usa ka tulisan. 	 Mejeu' -ra ra'uli': "Neo', neo' Hi'a! Agina Barabas!" (Barabas toe, hadua toperampaki.)


ang mga tawo nga nanagpuyo taliwala sa kangitngit nakakitag dakung kahayag, ug alang sa mga nanagpuyo sa dapit ug sa landong sa kamatayon, mibanag ang kahayag." 	 Ri'ulu, tauna toera hi rala kabengia-na, pai' me'eka' -ra mpoka'eka' kamatea. Aga wae lau, mpohilo-ramo-rawo baja to bohe, apa' mehupa' -mi eo to mehini mpohinii-ra."


Ug unya sa katapusang adlaw, ang labing dakung adlaw sa fiesta, si Jesus mitindog ug misinggit nga nag-ingon, "Kon adunay tawong giuhaw, umari siya kanako ug uminom. 	 Eo ka'omea-na susa' tohe'e, eo to meliu karapomobohe-na. Hi eo toe, mokore-imi Yesus hi rala Tomi Alata'ala, pai' -i mekio': "Hema-koi to ngkamara, tumai-mokoi hi Aku' pai' nginu!


Ug miingon kaniya ang iyang agalon, `Maayong pagkabuhat, maayo ug kasaligan nga ulipon; sa diyutay kasaligan ka diay, sa daghan pagapiyalan ko ikaw; dumuyog ka sa kalipay sa imong agalon.` 	 "Na'uli' maradika toei: `Lompe' -mi! Nupopomako' lompe' pobago to kuwai' -koko. Wae-pi, apa' lawi' monoa' -ko hi to hangkedi', kusarumaka lau-moko hi to wori'. Mai-moko, mo'oha' hante aku', pai' goe' -moko hangkaa-ngkania hante aku'.'


Ug labut pa niini, gikinahanglan sa mga piniyalan nga sila magapakita nga kasaligan. 	 To rapali' mpu'u hi tauna to rapahawa', kana tida-i mpotuku' hawa'.


Kinahanglan walay balusan ninyog dautan tungod sa dautan, hinonoa tinguhaa ninyo ang pagkamaligdong diha sa atubangan sa tanang tawo. 	 Ane ria to mpobalinai' -ta, neo' pehawai-ra. Babehi napa to lompe' hi poncilo hawe'ea tauna.


Ug sa pagkakita niya sa mga panon sa katawhan, siya mitungas sa bukid, ug sa nakalingkod siya ang iyang mga tinun-an miduol kaniya. 	 Kanahilo-na Yesus tauna to wori' toera, manake' -imi hilou hi bulu' -na, pai' -i mohura. Rata-ramo topetuku' -na mpomohui' -i.


Ayaw pasagdi ang hiyas nga anaa kanimo, nga gikahatag kanimo pinaagi sa gipamulong nga profesiya inubanan sa pagpandong kanimo sa mga kamot sa mga anciano. 	 Neo' -ko lempe' mpobago bago-nu tetu, ntuku' pakulea' to nawai' -koko Inoha' Tomoroli'. Nawai' -ko pakulea' tetu nto'u tauna mpoparata Lolita Alata'ala mpoparesai' -ko, pai' pangkeni agama mpodampa pale-ra hi tanuana' -nu mpo'ongko' -ko jadi' pangkeni agama.


Ako malipayon tungod kay ako may hingpit man nga pagsalig kaninyo. 	 Jadi' ompi' -ompi', hangkani-pi ku'uli': goe' lia-ama toi-e, apa' lompe' nculii' -mi posidaia' -ta, ma'ala-ama mposarumaka-koi hi butu nyala-na.


"Kamo nakaduingog na nga giingon, `Higugmaa ang imong silingan 	 "Ni'inca wo'o tudui' to mpo'uli': `Poka'ahi' hingka doo-nu, pokahuku' bali' -nu.'


apan siya miingon kanila, "Kinahanglan iwali ko ang maayong balita mahitungod sa gingharian; sa Dios ngadto sa ubang kalungsuran usab, kay alang sa maong katuyoan gipadala ako." 	 Tapi' na'uli' mpo'uli' -raka: "Kana hilou wo'o-a hi ngata-ngata ntani' -na, mpoparata-raka kareba lompe' to mpo'uli' neo' rata-mi tempo-na Alata'ala jadi' Magau' hi dunia'. Apa' toe-mi patuju-na Alata'ala mposuro-a tumai."


Kay masigpit ang pultahan ug hiktin ang dalan nga padulong sa kinabuhi, ug diyutay ra ang mga nakatultol niini. 	 Tapi' kedi' wobo' pai' jopi' ohea to mpotoa' katuwua' to lompe', hangkedi' lia-wadi tauna to mpotara.


Unya unsa man, mga igsoon? Inigtigum ninyo, ang matag-usa andam na nga may alawiton, may pagtulon-an, may pinadayag, may igasultig dila, o hubad sa kahulogan niini. Ipahimo ang tanan alang sa pagpalig-on. 	 Jadi' ompi' -ompi', napa batua-na hawe'ea toe? Ane mogampara-koi, butu dua tauna ria bagia-na: ria to morona', ria to metudui', ria to mpoparata Lolita Alata'ala, ria to mololita hante basa to ngkai Inoha' Tomoroli', ria to mpotoli batua-na to ra'uli' toe bona rapaha omea. Aga hawe'ea toe kana nibabehi bona mporohoi nono doo.


ug siya miadto ug nakigsabut sa mga sacerdote nga punoan ug sa mga kapitan kon unsaon niya sa pagtugyan kang Jesus ngadto kanila. 	 Toe pai' hilou-imi mpololitai imam pangkeni hante kapala' polisi Tomi Alata'ala, ba beiwa akala-na mpobalu' Yesus hi hira'.


ug ang tanang butang gipasakop mo sa ilalum sa iyang mga tiil." 	 Nuwai' -i kuasa mpoparentai butu nyala-na."


Unya mipahawa siya sa mga panon sa katawhan ug misaka sa balay. Ug miduol kaniya ang iyang mga tinun-an nga nanag-ingon, "Saysayi kami sa sambingay mahitungod sa mga bunglayon diha sa uma." 	 Oti toe, Yesus mpalahii tauna to wori' toera, pai' -i mesua' hi rala tomi. Tumai-ramo ana'guru-na mpomohui' -i, ra'uli': "Guru, uli' -kakai pe' batua lolita rapa' kowo' to hi olo' pae-e."


Ug miduol kaniya si Santiago ug si Juan, ang mga anak ni Zebedeo, ug miingon sila kaniya, "Magtutudlo, gusto unta namo nga imong buhaton kanamo ang bisan unsa nga among pangayoon kanimo." 	 Oti toe, Yakobus pai' Yohanes, ana' -na Zebedeus, mpomohui' Yesus, ra'uli' -ki: "Guru, ria hanyala to doko' kiperapi' ngkai Iko."


Apan panagtukaw kamo sa tanang panahon, nga manag-ampo nga unta makabaton kamog kalig-on aron sa pag-ikyas gikan niining tanang mga butanga nga magakahitabo, ug sa pagbarug sa atubangan sa Anak sa Tawo." 	 Mo'inga' -inga' -koi pai' tida mekakae hi Pue' Ala, bona moroho-koi ntaha hawe'ea kaparia to neo' jadi' toe, duu' -na mpohirua' -ka Aku' Ana' Manusia'."


Pasagdi lang ninyo sila; sila mga magtotultol nga buta. Ug kon ang buta magaguyod ug buta, sa gahong mangahulog silang duha." 	 Na'uli' Yesus: "Pelele' -ramo to Parisi toera lou! Apa' butu nyala hinu'a to uma nahu'a Tuama-ku to hi rala suruga, bate rawuka. To Parisi toe-rale hewa pangkeni to wero, apa' uma ra'incai ohea to makono hilou hi Alata'ala. Pai' ane towero mpotete' hingka towero-na, bate moluli' roduaa-ra mpai' hi rala kinali."


Apan si Abraham mitubag kaniya, `Atua na kanila si Moises ug ang mga profeta; papatalinghuga sila kanila.` 	 "Na'uli' Abraham: `Ria-miraka sura to na'uki' Musa pai' nabi-nabi ntani' -na. Mpotuku' napa to te'uki' hi rala sura toe-ra-damo-rawo.'


Mao lamang nga ang inyong paggawi sa kinabuhi kinahanglan mangintakus sa Maayong Balita mahitungod kang Cristo, aron nga bisan kon mahitungha ako diha ug makakita kaninyo o wala ako diha, madunggan ko unta mahitungod kaninyo nga kamo nanagbarug nga malig-on diha sa usa ra ka espiritu, nga uban sa usa ra ka hunahuna kamo managhugop sa pagpakigbisug alang sa pagtoo sa Maayong Balita, 	 Jadi', nau' ba napa to jadi' hi aku', po'ingku-ni kana to masipato' hi tauna to mpotuku' Kareba Lompe' Kristus. Ba kupohirua' -pidi-kokoi mpai' ompi' ba uma-pi, kusarumaka ku'epe moto mpai' kareba to mpo'uli' katida pokore-ni, hanono pai' hintuwu' -koi mobago bona wori' tauna mepangala' hi Kareba Lompe'.


Apan mahitungod sa mga panahon ug mga pitsa, mga igsoon, kamo wala na magkinahanglan nga pagasulatan pa. 	 Ompi' omea, uma mingki' ki'uki' -kokoi ba nto'uma mpu'u eo karataa Pue'.


Ug karon nagsingabut na ang fiesta sa mga Judio, ang fiesta sa mga Payag. 	 Nto'u toe, neo' rata-mi eo bohe to Yahudi to rahanga' Posusa' Pobamaru'.


Ug kon pinaagi man diay kang Beelzebu nagapagula ako sa mga yawa, pinaagi ba kang kinsa ang inyong mga anak nagapagula kanila? Busa sila mao ang magahukom kaninyo. 	 Ni'uli' Aku' mpopalai seta hante kuasa ngkai Beelzebul. Aga ria wo'o doo-ni moto to mpopalai seta. Hante kuasa napa doo-ni tetu mpopalai seta? Tantu hante kuasa Alata'ala. Jadi', ngkai pobabehi doo-ni moto, monoto-mi kamasala' pebalihi-ni tetu.


Ug ako may katarungan sa pagbati sa ingon niini mahitungod kaninyong tanan, sanglit kamo ania man sa akong kasingkasing, kay kamong tanan ako mang mga kauban nga mag-aambit sa grasya, diha sa akong pagkabinilanggo ug usab sa akong paglaban ug pagpanghimatuod sa Maayong Balita. 	 Toto-na lia-a mpoinono-koi omea hewa toe-e ompi', apa' kupoka'ahi' -koi, apa' hampobagoa-ku omea-koi hi rala pobago to nawai' -ka Alata'ala toi. Nitulungi ncuu-a, lompe' bula-ku rala tarungku' toi-e, lompe' nto'u-ku mpo'uli' noa' -ku pai' mpakanoto kamakono-na Kareba Lompe'.


Ug si Jesus mitubag kaniya, "Sa pagkatinuod, sa pagkatinuod, magaingon ako kanimo, gawas kon ang tawo igaanak pag-usab, dili siya makakita sa gingharian sa Dios." 	 Na'uli' Yesus mpo'uli' -ki: "Makono mpu'u lolita-ku toi: Ane tauna uma putu nculii', uma-i mpai' jadi' ntodea Alata'ala hi rala Kamagaua' -na."


Siya mitubag kanila, "Ayaw na kamo pagpaningil ug labaw sa ginatugot kaninyo." 	 Natompoi' -ra: "Neo' -koi mesingara' melabi ngkai to rapakatantu topoparenta."


Ug didtoy usa ka tawo nga nagmasakiton sulod na sa katloan ug walo ka tuig. 	 Ria hi ree hadua tomane, tolu mpulu' walu mpae-imi peda'.


usa ka Ginoo, usa ka pagtoo, usa ka bautismo, 	 Hadua-wadi Pue' -ta, hanyala-wadi pepangala' -ta, pai' hibalia wo'o-wadi karaniu' -ta hi petuku' -ta hi Pue' Yesus.


Mga igsoon, ayaw na kamo pagpakabata sa inyong pamuot; hinoon, sa dautan magpakabata kamo, apan sa panimuot magpakahamtong na kamo. 	 Ompi' -ompi'! Neo' -pi mopekiri oa' hewa ana' to kedi', kana monoto nono-ni hewa tauna to kama-mi. Aga hewa ana' to kedi' ko'ia mpo'incai mpobabehi gau' to dada'a, wae wo'o kusarumaka neo' -koi mpobabehi gau' to dada'a.


Karon kon ang pagkahingpit nakab-ot pa pinaagi sa kang Levi nga pagkasacerdote (kay ubos niini gidawat man sa mga tawo ang kasugoan), nganong gikinahanglan pa man nga mobarug ang laing sacerdote sumala sa laray ni Melquisedec, ug dili ang usa nga sumala sa laray ni Aaron? 	 Nto'u Alata'ala mpowai' Atura-na hi to Yahudi, na'ongko' muli Lewi napajadi' -ra imam to mpohawai' ntodea mpotuku' Atura-na toe. Tapi' pobago imam toera uma mpomoroli' manusia' hi poncilo Alata'ala. Toe-mi pai' kana mehupa' imam to ntani' -nae. Imam to mehupa' toei, imam to hewa Melkisedek, bela-i muli Lewi hewa Harun.


"Iyang gibutaan ang ilang mga mata ug gipagahi ang ilang kasingkasing, aron dili sila makakita pinaagi sa ilang mga mata, ni makasabut pinaagi sa ilang kasingkasing, ni managpamalik kanako aron pagaayohon ko sila." 	 "Na'uli' Pue' Ala: 'Tungkai' kupakawero-ra, bona uma-ra pehilo. Kupakako'o nono-ra, bona nono-ra uma monoto. Ka'omea-na mpai' uma-ra nculii' hi Aku', toe pai' uma-ra kuwai' kalompea'.'"


Kaniya mitubag si Jesus nga nag-ingon, "Nakita ba nimo kining dagkung mga balay? Dinhi wala unyay mahibiling usa ka bato nga magpatong sa bato nga dili pagatumpagon." 	 Na'uli' Yesus: "Nuhilo wa tomi to bohe toe-e lau? Uma mpai' ria hamehaa' watu to bate pomeduncu-na. Bate ragero omea mpai'."


Ug didto iyang nakita ang duha ka mga manolunda nga nanagsapot ug maputi, nanaglingkod sa dapit nga nahimutangan sa lawas ni Jesus, ang usa diha sa ulohan ug ang usa diha sa tiilan. 	 Nahilo-hawo rodua mala'eka, moheai to bula, mohura-ra hi karatu'ua woto-na Yesus wengi, hadua tono' hi woo' -na, to hadua tono' hi witi' -na.


Nan, maunsa man kaha diay kon inyo nang makita ang Anak sa Tawo nga magasaka ngadto sa dapit diin didto siya kaniadto? 	 Ane wae-di, beiwa mpai' ane nihilo-apa, Aku' Ana' Manusia', ngkahe' nculii' hilou hi po'ohaa' -ku ami'?


Apan ako magaingon, panaggawi kamo diha sa Espiritu, ug ayaw ninyo pagtumana ang mga pangibog sa unod. 	 Hewa toi patuju-ku: kana tatuku' petete' Inoha' Tomoroli' bona neo' tatuku' kahinaa nono to dada'a.


Kay kinsa bay naghimo kanimo nga lahi sa uban? Ug unsa bay anaa kanimo nga dili mo dinawat? Ug kon kini dinawat man, nganong magpasigarbo man ikaw nga morag dili kini hinatag? 	 Ha ni'uli' -koina wae, melabi ntanii' -koi ngkai doo-ni? Ha ria nte hanyala to ria hi koi' to uma nitarima ngkai Alata'ala? Napa pai' molangko nono-nie? Ba ni'uli' -koina hawe'ea to ria hi koi', bela to nawai' -kokoi Alata'ala?


ug sa taliwala sa mga kandiliro nakita ko ang daw ingog anak sa tawo, nga sinul-uban sa hataas nga bisti, ug may bakus nga bulawan nga gibakus sa iyang dughan. 	 Hi laintongo' witi' lampu toe, kuhilo hadua tauna to molence hewa Ana' Manusia'. Pohea-na baju to moloe rata hi witi' -na pai' tehoo' hi hunamu-na hante koloro bulawa.


Apan kamo maoy usa ka kaliwatan nga pinili, ang kahugpungan sa mga harianong sacerdote, ang nasud nga balaan, ang katawhan nga iyang kaugalingon sa Dios, aron kamo magamantala sa kahibulongang mga buhat niya nga nagtawag kaninyo gikan sa kangitngit ngadto sa iyang katingalahang kahayag. 	 Aga koi' ompi' -ompi', napelihi-moko-koina Alata'ala, napajadi' -koi imam-imam to mpokamu bago mpepue' hi Magau' -ta. Napatani' -koi jadi' bagia-na pai' ntodea-na to moroli'. Nababehi toe bona koi' mpopalele hi hawe'ea tauna babehia-na to mobaraka', nitutura-raka kanakio' -ni malai ngkai kabengia-na mesua' hi rala kabajaa-na to uma mowo kalompe' -na.


Si Pilato miingon kanila, "Nan unsaon ko man kini si Jesus, ang ginatawag nga Cristo?" Silang tanan miingon, "Ilansang siya sa krus!" 	 Napekune' tena Pilatus: "Ane wae, kupopai-imi Yesus to rahanga' Kristus?" Metompoi' -ra omea: "Raparika' -i!"


Ug tan-awa, usa sa mga kauban ni Jesus mibakyaw sa iyang kamot ug milanit sa iyang espada ug iyang gitigbas ang ulipon sa labawng sacerdote, ug napalongan kini sa iyang usa ka dalunggan. 	 Ngkai ree, hadua tauna to dohe Yesus mpowute' piho' -na natime-ki batua Imam Bohe, bela mpoholu tilinga-na.


Apan ang lalaki nga nakabaton na sa bug-os nga hunahuna, dili tungod kay siya gipugos kondili tungod kay siya buot magapugong sa iyang tinguha ug nakahukom na sulod sa iyang kasingkasing sa pagbuhat niini, nga ang iyang gipakighigugmaay iya na lamang pagaisipon ingon nga hinigugma nga espirituhanon-- kanang tawhana nagabuhat ug matarung. 	 Aga ane rapa' -na kabilasa toei mpo'uli' hi rala nono-na: "Agina neo' -a motobinei,"-- uma ria to mpewuku-i, konoa-na moto-hawo-- pai' ane nakule' moto mpotaha konoa woto-na, lompe' ane uma lau-ra ncamoko.


Paghigugmaay kamo ang usa sa usa sa gugma nga inigsoon; pagpalabwanay kamo sa pagtahud ang usa sa usa. 	 Momepoka'ahi' -koi hewa pomepoka'ahi' to ntali ompi', pai' momeri'uu-uluhi-koi momebila' hadua pai' hadua.


Ug kanila mitubag siya nga nag-ingon, "Tinuod nga si Elias kinahanglan magaanhi, ug igapasiuli niya ang tanang mga butang; 	 Na'uli' Yesus: "Makono mpu'u-di, Elia kana rata mperi'ulu, apa' hi'a to mporodo hawe'ea-na.


Ug ang Dios nga nakaila sa kasingkasing nanghimatuod alang kanila pinaagi sa paghatag sa Espiritu Santo ngadto kanila maingon sa iyang paghatag niini kanato. 	 Pai' Alata'ala to mpotiroi nono manusia', mpotarima tauna to bela-ra to Yahudi toera. Ta'inca kanatarima-ra, apa' nawai' -ra Inoha' Tomoroli', hibalia hewa to nawai' -taka kita' toi-e.


Ang gugma mopailub sa tanang mga butang, motoo sa tanang mga butang, molaum sa tanang mga butang, moantus sa tanang mga butang. 	 Ane ma'ahi' -ta hi doo, batua-na, tapengkatarii butu nyala kehi-na to uma tapokonoi, taparasaya oa' kehi to lompe' ngkai doo, tasarumaka kalompe' -na mpai' kehi-na, pai' mosabara oa' -ta nau' ba napa-napa anu merata.


nga wala ako maglilong sa bisan unsa nga inyong kaayohan, nga nagpanudlo kaninyo sa atubangan sa kadaghanan ug diha sa inyong kabalayan, 	 Ni'inca moto ompi' ka'uma-ku koro' mpo'uli' -kokoi napa-napa to mokalaua. Kutudui' -koi ompi', lompe' bula-ni moromu lompe' hi tomi-ni moto.


Ngani, bisan pa niini, sa ingon nga paagi kining mga tawhana sa ilang mga pagdamgo nanaghugawhugaw sa lawas, nanagsalikway sa kagamhanan, ug nagapasipala sa mga halangdon. 	 Jadi', nau' wae-mi pehuku' -na Alata'ala hi tauna to dada'a gau' -ra owi, bate dada'a oa' -wadi gau' -ra to mpokeni tudui' to sala' tempo toi-e. Lutu-ra-damo mpoinono tudui' -ra to sala', pai' tudui' -ra to sala' toe mpokeni-ra mpobaboi' woto-ra moto hante pogau' -ra to sala'. Uma-ra mposaile' kuasa Alata'ala, pai' -ra mporuge' hawe'ea to mobaraka' to hi suruga.


Ug sayo inigkabuntag ang tanang mga tawo mangadto kaniya sulod sa templo aron sa pagpatalinghug kaniya. 	 Butu mepulo-na ntodea morumpu hi Tomi Alata'ala doko' mpo'epe tudui' -na.


Ang mga Judio mitubag kaniya, "Kami adunay balaod, ug sumala niining maong balaod kini siya kinahanglan pagapatyon kay siya nagpaka-Anak sa Dios." 	 Ra'uli' to Yahudi: "Ane kai' -le, ntuku' -ki atura agama-kai, kana rahuku' mate-i, apa' na'uli' -hana Hi'a Ana' Alata'ala."


apan dili kamo moari kanako aron unta makabaton kamog kinabuhi. 	 Aga nau' wae, uma oa' -koi dota tumai hi Aku', bona mporata katuwua' to lompe' toe.


Kay sultihan ko kamo, nga dili na kamo makakita kanako pag-usab, hangtud makaingon na kamo, `Dalaygon ang nagaanhi sa ngalan sa Ginoo`." 	 Mpu'u ku'uli' -kokoi, uma-apa nihiloi, duu' -na rata tempo-na ni'uli': `Une' -imi to rata mpokeni hanga' Pue' Ala!'"


Ug unya nangabut ang iyang inahan ug mga igsoong lalaki; ug sa nanagtindog sila didto sa gawas, ilang gipaadtoan siya ug gipatawag. 	 Ngkai ree, rata-mi tina-na pai' ompi' -na Yesus mokore hi mali tomi. Mpohubui-ra tauna mpokio' -i tumai hi mali-na bona rapololitai.


Hatagi ang tanang mangayo kanimo, ug siya nga magakuha sa imong mga butang ayaw pagbawii niini. 	 Ane ria to mperapii' -ta, wai' -ra-rawo. Ane ria to mpo'agoi ba napa-napa rewa-ta, neo' raperapi' nculii'.


"Mga igsoon, sa masaligon ako makasulti kaninyo mahitungod kang David nga patriarca, nga siya namatay ug gilubong, ug ang iyang lubong nagapabilin pa man gani kanato hangtud niining adlawa karon. 	 Ngkai ree, na'uli' wo'o-mi Petrus: "Ompi' -ompi' -ku, ma'ala ta'uli' hante kanoto-noto-na, bela woto-na moto to natoa' lolita Daud toe we'i. Apa' tuama-ta Daud, mate moto-i-hawo pai' -i ratana. Daeo' -na ria hi ngata-ta duu' tempo toi.


Ug bahin niadtong diha sa maayong yuta, kini mao kadto sila nga sa ilang pagka-dungog sa pulong mosagop niini diha sa maminatud-on ug maayong kasingkasing, ug magapamunga uban sa pailub. 	 "Hawua' to monawu' hi tana' to morudu' mpobatuai tauna to mpo'epe Lolita Alata'ala, pai' lolita toe rakakamu hante kanoa' pai' karoli' nono-ra. Ntaha-ra mpotuku' Lolita Alata'ala, duu' -na ria kalaua-na hi katuwu' -ra.


Sa pagkatinuod, ang kan-onon dili makaunsa sa atong kalabutan ngadto sa Dios. Kon kita mokaon, dili kita mahimong labi pa ka dautan; ug kon kita dili man mokaon, dili kita mahimong labi pa ka maayo. 	 Kakoo-kono-na, pongkoni' uma mpokamohu' -ta hi Alata'ala ba mpogaa' -ta ngkai Alata'ala. Ane takoni', uma-ta morasi'. Ane uma takoni', uma wo'o-ta morugi.


Ania karon, nagatuwaw ang mga suhol nga inyong gitikas gikan sa mga mamomoo nga nanag-ani sa inyong mga uma; ug ang mga pagtuwaw sa mga mag-aani nahidangat sa mga dalunggan sa Ginoo sa kasundalohan. 	 Tauna to mobago hi bonea-ni, uma-ra niwai' gaji'. Epe-mi pontodohaka-ra! Topobago to mepae hi bonea-ni mekakae mperapi' tulungi, pai' pekakae-ra toe na'epe-mi Pue' Alata'ala, Pue' to bohe baraka' -na.


nga pinaagi niini ang kalibutan nga naglungtad kaniadto gilunopan sa tubig ug nalaglag. 	 Pai' hante ue wo'o Alata'ala mpogero dunia' to owi toe.


Sa pagkatinuod nakita ko ang pagdaugdaug sa akong katawhan nga atua sa Egipto ug nadungog ko ang ilang mga pag-agulo, ug ako nanaug aron sa pagtabang kanila. Ug karon umari ka, sugoon ko ikaw ngadto sa Egipto.` 	 Kuhilo mpu'u-mi kapai' tuwu' -ra ntodea-ku to Israel hi Mesir. Ku'epe-mi pontodohaka-ra. Toe pai' hompo-ama tumai doko' mpobahaka-ra. Jadi', tumai-ko, kuhubui-ko hilou hi tana' Mesir, bona mpobahaka-ra to Israel.' Toe-mi lolita-na Pue' Alata'ala hi Musa.


Kay ang tanan nga nagasalig sa mga buhat sa pagbantay sa kasugoan nailalum sa tunglo; kay nahisulat kini nga nagaingon, "Matinunglo ang tanan nga wala magbantay sa tanang kalagdaan nga nahisulat sa basahon sa kasugoan, aron sa pagtuman niini." 	 Hi rala Buku Tomoroli' owi te'uki' hewa toi: "Hema to uma tida mpotuku' butu nyala parenta to te'uki' hi rala Atura Musa, bate natotowi-ra Alata'ala." Jadi', hema to doko' jadi' monoa' hi poncilo Alata'ala hi kampotuku' -ra Atura Musa, natotowi Alata'ala lau-ra mpai', apa' uma hema to mpokule' mpotuku' omea.


Ug sa nangatumba kaming tanan sa yuta, nadungog ko ang usa ka tingog nga misulti kanako sa pinulongan nga Hebreohanon, nga nag-ingon, `Saulo, Saulo, nganong ginalutos mo ako? Gisakitan ikaw sa imong pagpatid batok sa mga igtotudyok.` 	 Kamodungka-kai omea-mi. Pai' ria ku'epe to mpololitai-a hi rala basa Yahudi, na'uli' -ka: `Saulus! Saulus! Napa pai' nubalinai' -a? Aga iko moto-kowo mpai' to peda' ane nujojo mpo'ewa pekio' Pue' -nu!'


Mobayad ba kami o dili?" Apan si Jesus nga nasayud sa ilang pagminaut, miingon kanila, "Nganong inyo man akong sulayan? Dad-i akog kuwarta ng denario aron tan-awon ko." 	 Na'inca Yesus patuju nono-ra to tewunii'. Toe pai' na'uli' -raka: "Napa pai' nipali' kahala'kedoa' pololita-kue? Keni pe' tumai doi to biasa nibayari-ki paja', doko' kuhilo."


Wala ba kamo masayud nga kamo templo sa Dios ug nga ang Espiritu sa Dios nagapuyo diha sa sulod ninyo? 	 Ha uma ni'incai ompi': koi' -le hewa tomi to napo'ohai' Alata'ala. Inoha' Alata'ala mo'oha' hi laintongo' -ni.


ug inyong gipatay ang Mag-uugda sa kinabuhi, ang gibanhaw sa Dios gikan sa mga patay. Kami mga saksi niini. 	 Nipatehi mpu'u-imi Yesus. Tapi' Alata'ala mpotuwu' -i nculii', apa' lawi' Yesus-mi to mpowai' katuwua' to lompe'. Kai' toi-mi sabi' -na, apa' kihilo mata-mi-kaina katuwu' -na nculii'.


Ug ang dagat mitugyan sa mga patay nga diha niini, ang Kamatayon ug ang Hades mitugyan sa mga patay nga diha kanila, ug ang tanan gipanaghukman pinasikad sa ilang binuhatan. 	 Pai' kuhilo-ramo tauna to mate, to kedi' ba to bohe tuwu' -ra, mokore hi nyanyoa Pohuraa toe. Tauna to mate matala hi tahi', tauna to mate ntani' -na, hawe'ea tauna to ria hi po'ohaa' tomate, mokore omea-ramo hi nyanyoa Pohuraa toe. Pai' buku-buku rawole-mi. Hi rala buku toe, te'uki' babehia tomate toera. Jadi', hawe'ea tomate toera ratu'u-miraka huku' -ra ntuku' napa to te'uki' hi rala buku-buku toe, huku' -ra ntuku' babehia-ra. Pai' rawole wo'o-mi buku kahanyala-na, hanga' -na Buku Katuwua'.


Oo, hangtud niining mga adlawa karon, sa magabasa sila kang Moises, anaay taptap nga magalimis sa ilang mga hunahuna; 	 Duu' rata tempo toi, ane mpobasa-ra sura to na'uki' nabi Musa, ma'ala ta'uli' teputu' oa' -pidi nono-ra hante karamua.


Ug giabut ug dakung kahadlok ang tibuok iglesia ug ang tanang nakadungog sa maong mga butang. 	 Ngkai ree, hawe'ea topepangala' hi Pue' Yesus to mo'oha' hi ree pai' tau ntani' -na wo'o, me'eka' lia-ramo mpo'epe to jadi' toe.


(Kini si Barrabas usa ka tawo nga gibanlud sa bilanggoan tungod sa kagubot nga nahitabo sa siyudad, ug tungod sa sala sa pagpatay.) 	 Barabas toe ratarungku' sabana pe'ewa-na hi topoparenta hi rala ngata pai' topepatehi wo'o-i.


Ang mga polis mitubag nga nanag-ingon, "Wala pa gayuy tawo nga nakasulti sama niining tawhana!" 	 Ratompoi': "Apa' ko'ia ria ki'epei tauna to mololita hewa Hi'a!"


Ug sa nabanha na, ang kadaghanan nanagpanugok ug sila nangalibog kay ang matag-usa nakadungog man sa mga apostoles nga naglitok sa pinulongan sa matag-usa nga nakadungog. 	 Kampo'epe-ra moni to hewa ngolu' we'i, mo'iko-ramo tumai morumpu. Ingu' -ra, apa' hore-hore mpo'epe basa-ra moto to rapake' suro Pue' Yesus toera.


Apan ang uban nanag-ingon, "Pasagdi lang; tan-awon ta kon moanhi ba si Elias aron sa pagluwas kaniya." Ug dihay mikuhag bangkaw ug iyang gidughang ang kilid ni Jesus, ug dihay miagay nga tubig ug dugo. 	 Ria wo'o to mpo'uli': "Popea ulu, tahilo ba tumai mpu'u-i Elia mpotulungi-i."


Busa magdinasigay kamo ang usa sa usa ug maglinig-onay kamo ang usa sa usa, ingon sa inyong ginabuhat karon. 	 Toe-mi ompi', mome'apui-koi, pai' momerohoi mponono-mokoi, hewa to nibabehi-mi toe-e lau.


Busa mangutana ako, nahipangdol ba sila nga tungod niana napukan sila? Palayo kana! Hinoon tungod sa ilang paglapas ang kaluwasan nahiadto sa mga Gentil aron sa paghagit sa mga Israelinhon sa pagpangabubho. 	 Jadi', kaworia' to Yahudi tewinci' apa' uma-ra mepangala'. Aga neo' ta'uli' hewa toi: tewinci' -ra toe, alaa-na monawu' lau-ramo duu' kahae-hae-na. Bela-hawo toe patuju Alata'ala. Ngkai petiboki to Yahudi toe, tauna to bela-ra to Yahudi rapalogai mepangala' hi Pue' Yesus duu' -na tehore-ra ngkai huku' jeko' -ra. Ka'omea-na mpai', mehina-ramo to Yahudi doko' mpotuku' tonco tauna to bela-ra to Yahudi.


Gikaingnan ko na kamo sa akong pagsulat kaninyo nga dili kamo magpakigkauban sa mga makihilawason. 	 Rala sura-ku to ri'ulu, ku'uli' -kokoi bona neo' mposigalo-raka tauna to mogau' sala'.


Unya ang mga Judio namunit na usab ug mga bato aron ilang ilabay kaniya sa pagpatay kaniya. 	 Ngkai ree, to Yahudi mpotima' watu doko' rapana' -ki Yesus bona mate-i.


Inigbati sa usa ka babaye, siya magaantus sa kasakit kay nahiabut na man ang iyang takna; apan sa diha nga kahimugsoan na siya sa bata, dili na siya mahinumdom sa kasakit tungod sa kalipay nga nahimugso sa kalibutan ang usa ka bata. 	 Kagoea' -ni toe, hewa kagoea' to narata hadua tobine to neo' mo'ana'. Lomo' -na ntodohaka-i, apa' gati tempo-nami mo'ana'. Tapi' ane putu-damo ana' -na, uma-pi napenonoi pontodohakaa-na, goe' -imi apa' putu-mi ana'lei hi rala dunia'.


ug si Ozias ang amahan ni Joatam, ug si Joatam ang amahan ni Acaz, ug si Acaz ang amahan ni Ezequias, 	 Uzia mpobubu Yotam, Yotam mpobubu Ahas, Ahas mpobubu Hizkia,


Apan si Jesus mitubag kaniya, "Oy, tawo, kinsa bay naghimo kanako nga maghuhukom o magbabahin sa inyong kabtangan?" 	 Na'uli' Yesus: "Ompi', hema to mpo'ongko' -a jadi' topohura to mpobagi-kokoi sosora totu'a-ni?"


Ug ilang gipaadtoan siyag pipila sa mga Fariseo ug sa mga Herodianhon aron sa pagbitik kaniya pinaagi sa iyang sulti. 	 Ngkai ree, pangkeni to Yahudi mpohubui ba hangkuja dua to Parisi pai' tauna to tono' hi Magau' Herodes hilou hi Yesus. Patuju-ra doko' mpahala'nawu' -i hante pompekunea' -ra.


Ayaw kamo palimbong; ang Dios dili mabiaybiay, kay bisan unsay igapugas sa tawo, mao usab kana ang iyang pagaanihon. 	 Mo'inga' -inga' -ta ompi'! Ane ta'uli' ma'ala-ta mpopakawa' Alata'ala, bate mpopakawa' woto-ta moto-tamo. Napa to tahu'a, tetu wo'o mpai' to tapepae.


Ug kamo, nga kaniadto mga nahimutang sa halayo ug mga mabinatukon diha sa panghunahuna, nga nanaghimo sa mga dautang buhat, 	 Owi-koi ompi', molaa-koi ngkai Alata'ala. Nipobali' -ki apa' dada'a nono-ni pai' po'ingku-ni.


Ug sa pagkasawomsom na, siya miabut kauban sa Napulog-Duha. 	 Mobengi-mi, rata-imi Yesus hante ana'guru-na to hampulu' rodua.


tungod kay pagahidunggan ko man ugod ang mahitungod sa imong pagkamahigugmaon ug pagkamasaligon sa Ginoong Jesus ug sa tanang mga balaan; 	 Apa' ku'epe katida pepangala' -nu hi Pue' Yesus pai' kabohe ahi' -nu hi hawe'ea topetuku' -na.


Sa nahaunang adlaw sa matagsemana, ang matag-usa kaninyo kinahanglan magagahin ug magatigum sumala sa iyang pag-uswag, aron nga inig-abut ko diha dili na kinahanglan himoon pa ang pagpaamotay. 	 Butu eo Mingku, butu dua-ni mpatani' doi hi tomi-ni, hore-hore ntuku' pomporataa-ni. Timamahi-koi doi tetu duu' -ku rata, bona neo' karata-ku-damo pai' lako' nirumpu.


O Dios ba lamang sa mga Judio ang Dios? Dili ba Dios man usab siya sa mga Gentil? Oo, sa mga Gentil usab, 	 Apa' uma muntu' to Yahudi to napoka'ahi' Alata'ala. Napoka'ahi' wo'o tauna to bela-ra to Yahudi.


Apan kon kini mamunga man ug mga sampinit ug mga kadyapa, kini walay bili ug hapit na matinunglo; ang katapusan niini mao ang pagkasunog. 	 Aga ane tana' toe nakatuwui' jono' pai' rui-wadi, uma ria kalaua-na. Natotowi Alata'ala lau-imi mpai', pai' ka'omea-na oti rasuwe.


Tinuod kining pagpamatuora. Busa badlonga sila sa mapig-iton gayud, aron magamaayo sila diha sa pagtoo, 	 Wae mpu'u-di! Toe pai' kana nuparesai' mpu'u-ra to Kreta tetura ria, bona tida-ra mepangala' hi tudui' to makono.


Apan ang mga gikasabud diha sa maayong yuta mao kadtong makadungog sa pulong ug magadawat niini ug mamunga, sa katloan ka pilo, ug kan-oman ka pilo, ug usa ka gatus ka pilo." 	 "Ria wo'o tauna to rarapai' -ki hawua' to monawu' hi tana' to morudu'. Mpo'epe-ra Lolita Alata'ala, kaliliu ratarima. Hi tauna toe-ramo Lolita Alata'ala mowua' mpu'u. Ria to mowua' hangkedi', ria to mowua' wori', ria to mowua' wori' lia."


inig-abut unya niya niadtong adlawa aron pagapasidunggan sa iyang mga balaan ug pagakahibudngan sa tanang nanagpanoo, sanglit gitoohan man ang among pagpanghimatuod nganha kaninyo. 	 Hawe'ea toe jadi' hi karata-na nculii' Pue' Yesus. Nto'u toe mpai', hawe'ea topetuku' -na mpomobohe hanga' -na, hawe'ea tauna to mpangala' -i mpo'uli': "Uma mowo kabaraka' -na!" Pai' koi' wo'o ompi' bate mpomobohe hanga' -na hi eo toe, apa' nipangala' -mi kareba to kiparata-kokoi.


apan kon mao man kini, nan, bisan kon dili kamo motoo kanako, toohi ninyo ang mga buhat aron kamo mahibalo ug makasabut nga ang Amahan ania kanako ug ako anaa sa Amahan." 	 Tapi' ane kubabehi moto-mi bago to ngkai Tuama-kue, kana nipangala' -a sabana pobago-ku toe. Nau' Aku' moto uma nipangalai', kana nipangala' kangkai Alata'ala-na pobago-ku. Ane mepangala' -koi hi pobago-ku toe, ni'inca mpai' pai' monoto mpu'u hi nono-ni kahintuwu' -ku hante Tuama-ku, pai' Tuama-ku hintuwu' hante Aku'."


Nan, unsa man diay ang inyong giadto aron tan-awon? Ang usa ba ka tawong nagsul-ob ug luho nga mga bisti? Tan-awa, ang mga nanagsul-ob ug mga bisti nga nanggilak sa katahum, ug nanagpuyo sa kaluho, anaa sa mga palasyo sa mga hari. 	 Jadi', hilou doko' mpohilo napa-dikoie? Ba doko' mpohilo tauna to ncola pohea-na? Uma wo'o, apa' po'ohaa' tauna to ncola pohea-ra pai' to mo'ua' katuwu' -ra, hi tomi magau' -ra-wadi-hana.


kay sila nga magamaayo sa ilang pag-alagad ingon nga mga diyakono makapanag-iya sa maayong tikanganan alang sa ilang kaugalingon, ug sa dakung pagsalig diha sa pagtoo nga anaa kang Cristo Jesus. 	 Ane lompe' pobago-ra mpobago bago Pue', wori' tauna mpobila' -ra, pai' hangkedi' kabia' -ra mpololita pepangala' -ra hi Kristus Yesus.


Nan, unsa may atong ikasulti? Magpadayon ba kita sa pagpakasala aron modagaya ang grasya? 	 Alata'ala mpo'ampungi jeko' -ta sabana kabula rala-na. Aga neo' ta'uli' hewa toi: "Ane wae, tapokaliliu lau-mi mpobabehi jeko' bona kawoo-woria' ahi' Alata'ala mpo'ampungi-ta."


Ug nagtudlo siyag napulog-duha nga ginganlan usab niyag mga apostoles, nga maoy magpakig-uban kaniya, ug maoy iyang pagasugoon aron sa pagwali, 	 pai' napelihi hampulu' rodua-ra, na'uli' -raka: "Kupelihi-koi bona nipodohe-a, pai' bona kusuro-koi mpopalele Kareba Lompe'.


Kay kon malig-on man gani ang pulong nga gipahayag sa mga manolunda, ug nahiagum sa matarung balus ang tanang paglapas o pagsupak batok niini, 	 Apa' Atura Pue' to raparata hante wiwi mala'eka hi ntu'a-ta owi, uma ria kabalia' -na, pai' tauna to uma mpotuku' ba mpangala' bate mporata huku' ntuku' kehi-ra.


Ug si Pablo mipuyo didto sulod sa tibuok duha ka tuig, nga migasto alang sa iyang kaugalingon, ug nag-abiabi sa tanang nangadto kaniya. 	 Ngkai ree, Paulus tida hi Roma rompae kahae-na hi rala tomi to nasewa. Goe' -i mpotarima hawe'ea tauna to doko' mpencuai' -i.


Ug sa sunod nga adlaw sila nahiabut sa Cesarea. Ug si Cornelio nga nagpaabut kanila, nagpatigum sa iyang mga paryenti ug suod nga mga higala. 	 Hamengi-ra hi lengko ohea pai' lako' rata-rada hi Kaisarea. Karata-ra hi ria, mpolia' morumpu-ramo Kornelius hante posantina-na mpopea Petrus. Ria wo'o tongki-na pai' bale-na to nakio' morumpu hi tomi-na.


nga masingkamuton sa pagpatunhay sa espirituhanong panaghiusa pinaagi sa bugkos sa panagdait. 	 Peloo-lompehi bona neo' ria posisalaa, apa' Inoha' Tomoroli' -mi to mpopohintuwu' -ta omea. Kahintuwuaa' -ta toe kana tapewili' lompe'.


Ug tapus mabasa kining sulat ko diha kaninyo, ipabasa usab kini sa iglesia sa mga taga-Laodicea; ug paningkamoti nga makabasa usab kamo sa sulat ko ngadto sa Laodicea. 	 Ane oti-mi nibasa sura toi hangkaa-ngkania, kuperapi' bona nipakatu wo'o hilou hi to Kristen to hi Laodikia bona rabasa wo'o-rawo. Pai' sura-ku to kupakatu hilou hi Laodikia, nibasa wo'o-koiwo mpai'.


Kon aduna may tawo nga magatudlo nga sukwahi niini ug walay pag-uyon sa maayong mga pulong sa atong Ginoong Jesu-Cristo ug sa tuloohan nga sibo sa pagkadiosnon, 	 Ria moto-ra hantongo' to mpokeni tudui' to mosisala hante tudui' -ta. Uma rapangalai' tudui' to makono to ngkai Pue' -ta, Pue' Yesus Kristus. Uma rapangalai' lolita to mpotudui' -ta mengkoru hi Pue' Ala.


busa pangamuyo kamo sa Ginoo sa anihon nga makapadala unta siyag mga mamumoo ngadto sa iyang anihon." 	 Toe pai' kana mekakae-koi hi pue' bonea, niperapi' bona nahubui tauna hilou mepae hi bonea-na."


Ug sa nagkahiduol na sila sa balangay nga ilang gipadulngan, gipasabut niya nga daw mopadayon siya sa unahan, 	 Mohu' -mi ngata to ratoa', Yesus ntani' kaliliu-i.


Ug kini milabi pa gayud gani sa ka dayag sa diha nga mibarug ang laing sacerdote nga may pagkasama kang Melquisedec, 	 Jadi' hangkedi' kanoto-na karasampei-na Atura Musa pai' imam muli Lewi, apa' Imam Bohe-ta to lako' mehupa' toei, imam to hewa Melkisedek, bela-i ngkai muli Lewi.


Ug nadungog ko ang tanang binuhat nga anaa sa langit ug sa yuta ug sa ilalum sa yuta ug anaa sa dagat, ug ang tanang diha niini, nga nanag-ingon, "Ngadto kaniya nga nagalingkod sa trono ug ngadto sa Cordero, ang pagdalayeg ug ang kadungganan ug ang himaya ug ang gahum hangtud sa kahangturan!" 	 Ngkai ree ku'epe wo'o-mi hawe'ea to tuwu' hi suruga, hi dunia', hi rala tana' pai' hi rala tahi'-- hawe'ea to tuwu' mpo'uli': To Mohura hi Pohuraa Magau' pai' Ana' Bima toei ta'une', tabila', tapomobohe hanga' -ra, pai' tapotompo'wiwi baraka' -ra, duu' kahae-hae-na!"


aron ang tawo sa Dios mamahingpit, masinangkapan alang sa tanang maayong bulohaton. 	 Hante Buku Tomoroli', kita' to jadi' topobago Alata'ala rarewai hono', apa' Buku Tomoroli' toe tahenta mpobago butu nyala pobago to lompe'.


Ayaw na kamo pagpahisalaag. "Ang dautang pakighugoyhugoy makadaut sa maayong pamatasan." 	 Neo' -koi ma'ala rabagiu! Ane nituku' -ra to mposapuaka katuwu' -ra nculii' tomate, po'ingku-ni to lompe' mobali' jadi' dada'a wo'o mpai'.


Ug sa maong adlaw, sa pagkahapon na kaayo, siya miingon kanila, "Manabok kita ngadto sa usang daplin." 	 Ncimonou' toe wo'o, Yesus mpo'uli' -raka ana'guru-na: "Hilou-tamo hi dipo rano."


Ug nahitabo ang makusog nga sininggitay; ug pipila sa mga escriba sa pundok sa mga Fariseo nanindog ug nakigbisug nga nanag-ingon, "Wala kamiy nakitang dautan niining tawhana. Pananglitan tinuod nga may espiritu o manolunda nga nakigsulti kaniya, unsa man?" 	 Ka'omea-na, moe' -mi pomehono' -ra. Ria ba hangkuja dua guru agama to tono' hi to Parisi mokore pai' mehono', ra'uli': "Uma ria sala' -na tau tohe'ii. Meka' ba lue' ria mpu'u-di mala'eka ba rate mpololitai-i."


Ug labut pa, samtang si Pilato naglingkod sa lingkoranan sa hukmanan, gipadad-an siyag pulong sa iyang asawa, nga nag-ingon, "Ayaw baya pagpanggilabut nianang tawo nga matarung, kay hilabihan sa akong pag-antus tungod kaniya pinaagi sa damgo karong adlawa." 	 Nto'u pohura-na Pilatus hi pohuraa pobotuhia toe, rata suro ngkai tobine-na to mpo'uli' -ki: "Neo' -konae' nuhuku' -i tauna to uma masala' tetui! Apa' ngkai Hi'a alaa-ku mo'ompo' to mekoroi' bengi ngone-e."


Kaniya mitubag si Jesus nga nag-ingon, "Mao ako; ug makita ra unya ninyo ang Anak sa Tawo nga magalingkod sa too sa Gahum ug magaanhi nga inubanan sa mga panganud sa langit." 	 Na'uli' Yesus: "Aku' -mi, pai' nihilo moto-a mpai', Aku' Ana' Manusia', mohura pai' moparenta hi mali ka'ana Alata'ala to Mobaraka', pai' nihilo wo'o-a mana'u tumai ngkai suruga hi rala limu'."


sa ingon usab niini nagamasupilon sila karon aron nga pinaagi sa kalooy nga gikapadayag kaninyo makadawat usab silag kalooy. 	 Wae wo'o-ra to Yahudi. Tempo toi mesapuaka-ra, bona ahi' Alata'ala rata hi koi'. Aga hira' wo'o-rawo mpai' mporata ahi' Alata'ala, hibalia hewa koi'.


walay pagbati sa paghigugma, dili malokmay, tigbutangbutang, mapatuyangon, mabangis, dili mahigugmaon sa maayo, 	 uma-ra ma'ahi', pai' uma-ra dota hintuwu'. Ntora mpotuntui' doo-ra-wadi, uma-ra mpokuasai kahinaa woto-ra moto, seke-ra, pai' -ra mpokahuku' to lompe'.


Apan usa kanila, si Caifas, nga mao ang labawng sacerdote niadtong tuiga, miingon kanila, "Kamo mga walay alamag. 	 Ngkai ree, hadua ngkai laintongo' -ra to rahanga' Kayafas, Imam Bohe hi mpae toe, mpo'uli': "Uma ni'incai napa-napa!


ug gikan sa templo nanggula ang pito ka mga manolunda nga may pito ka mga hampak. Sila sinul-obag maputli ug masilaw nga lino, ug ang ilang mga dughan binaksag mga bakus nga bulawan. 	 Pai' mehupa' -mi tumai ngkai rala-na pitu mala'eka to mpokeni pesesa' to pitu nyala. Pohea-ra bula ngea' pai' meringkila', tehoo' hi hunamu-ra hante koloro bulawa.


kay siya nahigugma sa atong nasud ug gibuhatan kita niya sa atong sinagoga." 	 apa' napoka'ahi' -ta kita' to Yahudi, pai' ria-i mpowai' -kai doi mpowangu tomi posampayaa-kai."


Kini si Felipe taga-Betsaida, ang lungsod nila ni Andres ug Pedro. 	 Filipus toei, ngkai ngata Betsaida, ngata-ra hira' Andreas pai' Petrus.


Ug sa ilang pagkadungog niini, gisakitan sila sa kasingkasing, ug kang Pedro ug sa ubang mga apostoles sila nangutana nga nanag-ingon, "Mga igsoon, unsa may among pagabuhaton?" 	 Kara'epe-na ntodea lolita Petrus toe, soho' -mi nono-ra, pai' mepekune' -ra hi Petrus pai' hi suro Pue' Yesus ntani' -na, ra'uli': "Ane wae, napa-mi-kaiwo to kana kibabehi?"


Tan-awa ang mga butang nga anaa sa inyong atubangan. Kon adunay masaligon nga siya iya ni Cristo, papalandunga siya nga maingon nga siya iya ni Cristo, kami mao man usab. 	 Petonoi-koi napa to nihilo moto! Ane ria-ra hi retu to mpo'uli' kahira' -na bagia-na Kristus, agina rapakanoto nono-ra, kana rapangaku' kabagia-na Kristus wo'o-ka-kaiwo hibalia hante hira'.


Apan sa nahiulian na siya sa pamuot, siya miingon, `Pagkadaghan gayud sa mga sinuholan sa akong amahan nga may mga pagkaon nga nanghingapin, samtang dinhi nagakamatay ako sa gutom! 	 "Ka'omea-na, mokanono-imi, na'uli': `Topobago hi tomi tuama-kule, melabi lia pongkoni' -ra. Hiaa' aku' -mi-kuna hi rehe'i, neo' mate modupu' -ama.


kay kita nagakinabuhi man pinaagi sa pagtoo, dili pinaagi sa atong makita. 	 apa' bula-ta tuwu' hi dunia' toi-pidi, tatuku' -i Pue' ngkai pepangala' -ta, uma-hawo ngkai katahilo-na.


Ug siya miingon pag-usab, "Unsa may akong kapanig-ingnan sa gingharian sa Dios? 	 Oti toe, na'uli' wo'o-mi: "Ane Alata'ala jadi' Magau' hi dunia', kajadi' -na hewa lolita rapa' tohe'i:


Mga maluibon! Wala ba kamo masayud nga ang pakighigalaay uban sa kalibutan maoy pakig-away batok sa Dios? Busa bisan kinsa nga buot mahigala sa kalibutan magahimo sa iyang kaugalingon nga kaaway sa Dios. 	 Koi', uma-koi tida mpotuku' Pue'! Ha ni'inca wa ompi', ane tatuku' gau' to dada'a hi dunia' toi, kita' jadi' bali' -na Alata'ala? Hangkani-pi ku'uli': hema to mpokono gau' to dada'a hi dunia' toi, hi'a-mi bali' Alata'ala!


Ug sa giabrihan sa Cordero ang ikapitong timri, dihay kahilum sa langit sulod sa may tunga sa takna. 	 Kanabongka-na Ana' Bima saa' kapitu-na, hangaa molino-mi hi suruga nte hantanga' jaa.


usab nga ang mga babaye magmaligdong ug magbinuotan sa ilang pagpatahum sa ilang kaugalingon pinaagi sa pagpamisti nga maugdang, dili pinaagi sa buhok nga sinalapid, o sa bulawan o sa mga mutya o sa mahal nga sapot, 	 Wae wo'o-hawo tobine. Tobine kana mpopake' pohea to natao, ntuku' ada to lompe'. Neo' mpenasa pohea-ra bona ra'une' doo, neo' mpopenyala wuluwoo', neo' mporampai woto hante bulawa ba mutiara pai' pohea-pohea to masuli' oli-na.


Apan sa pagkadungog ni Jesus niini, siya miingon, "Ang mga maayo rag lawas wala magkinahanglan ug mananambal, kondili ang mga masakiton. 	 Yesus mpo'epe lolita-ra toe, toe pai' na'uli' -raka: "Tauna to uma peda', uma mingki' rapokulii'. Tauna to peda' -wadi-hawo to paraluu rapokulii'.


Ug ang tanan nagpanghilak ug nagminatay tungod kaniya. Apan si Jesus miingon, "Ayaw na kamo paghilak, kay siya wala mamatay kondili nagakatulog." 	 Hawe'ea tauna to morumpu hi tomi Yairus geo' pai' motantangi', mpotantangii' ana' to mate toei. Na'uli' Yesus: "Neo' -pi-hawo geo'. Uma-ile mate-e, leta' -i-wadi-hawo."


Nan, unsa may atong ikasulti? Nga wala ang hustisya diha sa Dios? Palayo kana! 	 Aga neo' ta'uli' hewa toi: "Ane Alata'ala mpopelihi to hadua pai' mpoka'oja' to hadua, uma-i monoa'!" Uma-e' makono lolita toe!


Maingon usab niana, ang dila maoy usa ka gamayng bahin sa lawas, ug ginapanghambog niini ang mga dagkung butang. Pagkadaku sa lasang nga masunog sa usa ka gamayng kalayo! 	 Wae wo'o hante jila' manusia' -e. Nau' kedi' lia-wadi jila' -ta, aga uma mowo kabohe pepakeni-na. Ngkai apu to kedi' -wadi, ponulu to mowela' bisa mampu.


Ug si Jesus mitindog ug mikuyog kaniya uban ang iyang mga tinun-an. 	 Kamokore-nami Yesus mpotuku' tauna toei, pai' ana'guru-na hilou wo'o-ra mpotuku' -i.


Wala nila masabut nga siya nagsulti kanila mahitungod sa Amahan. 	 To na'uli' Yesus tohe'e, mpotompo'wiwi Tuama-na, tapi' uma ra'incai batua-na.


Busa nanagsabut sila, ug pinaagi niini ilang gipalit ang yuta sa magkokolon, aron pagalubngan alang sa mga dumoloong. 	 Hibalia-mi pohawa' -ra, doi toe ra'oli-ki tana' to rahanga' Tana' Topobabehi Kura, bona tana' toe rapontanai-raka tauna to bela-ra to Yahudi.


mahitungod kang Jesus nga taga-Nazaret, giunsa sa Dios pagdihog kaniyag Espiritu Santo ug gahum; giunsa niya pagpangadto-adto sa paghimog mga kaayohan ug sa pagpang-ayo sa tanang gisakit sa yawa, kay ang Dios uban man kaniya. 	 Ni'inca wo'o tutura Yesus to Nazaret. Alata'ala mpopelihi-i pai' mpowai' -i Inoha' Tomoroli' pai' baraka'. Hiapa pomakoa' -na hi tana' to Yahudi, nababehi to lompe', pai' napaka'uri' hawe'ea tauna to nakuasai Magau' Anudaa', apa' Alata'ala mpodohei-i.


kay ang Amahan gayud nahigugma kaninyo kay kamo nahigugma man kanako ug nagatoo nga ako gikan sa Amahan. 	 apa' napoka'ahi' -koi. Napoka'ahi' -koi, apa' nipoka'ahi' -a, pai' nipangala' ka'Aku' -na to ngkai Alata'ala.


Ang kahulogan sa sambingay mao kini: Ang binhi mao ang pulong sa Dios. 	 "Tohe'i-mi batua lolita rapa' -ku we'i: Hawua' to rahawu', tetu-mi Lolita Alata'ala.


ug miingon kanila, "Sa ingon niini nahisulat, nga ang Cristo kinahanglan gayud magaantus, ug sa ikatulo ka adlaw mabanhaw siya gikan sa mga patay, 	 Na'uli': "Hi rala Buku Tomoroli' te'uki': Aku' Magau' Topetolo' kana mporata kaparia pai' kana rapatehi, pai' hi eo katolu-na tuwu' nculii'.


Mao lamang nga kinahanglan managgawi kita sumala nianang kahibalo nga ato nang nakab-ot karon. 	 Sampale-di, napa-hawo to ta'inca-mi, toe to kana tatuku'.


Ngani bisan unsang kadaugan nga akong naangkon kaniadto, kini ako nang giisip nga kapildihan tungod kang Cristo. 	 Hawe'ea toe owi ku'uli' rasi' -ku. Tapi' tempo toi ku'uli' mepakarugi-wadi, apa' muntu' Kristus-damo to kusarumaka.


Apan kamo, ayaw kamo pagpatawag nga Rabi, kay kamo adunay usa lamang ka magtutudlo, ug kamong tanan mga magsoon. 	 "Aga koi', neo' -koi mpopebila' pai' doko' rakahangai' `Guru,' apa' hadua-wadi Guru-ni, pai' koi' omea ntali ompi' -wadi.


Ug sa pagtan-aw sa babaye nga wala man diay siya malilong, siya miduol nga nagkurog, ug sa naghapa siya sa iyang atubangan, gisugilon niya sa atubangan sa tanang tawo ang hinung-dan sa iyang paghikap kaniya ug ang iyang pagkaayo dihadiha. 	 Na'inca tobine toei ka'uma-na tewunii' babehia-na. Jadi' moridi' -i tumai mowingkotu' hi nyanyoa Yesus. Napangaku' hi ntodea kahi'a-na to mpoganga baju Yesus pai' kamo'uri' -nami ngkai haki' -na.


sila pagamatarungon pinaagi sa iyang grasya ingon nga gasa, pinasikad sa pagkatinubos tungod kang Cristo Jesus 	 Aga nabahaka-tamo ngkai huku' jeko' -ta toe, pai' na'uli' kamonoa' -ta hi poncilo-na sabana petolo' Kristus Yesus. Hawe'ea toe, pewai' mara Alata'ala hi kita' ngkai kabula rala-na.


Kanila mitubag si Jesus nga nag-ingon, "O dili matinoohon nga kaliwatan! Unsa ba ka taas sa panahon nga gikinahanglan pa sa akong pagpakig-uban kaninyo? Unsa ba ka taas sa panahon nga gikinahanglan pa sa akong pag-antus kaninyo? Dad-a siya dinhi kanako." 	 Na'uli' Yesus: "Uma mowo-koie'. Ko'ia oa' -tano mepangala' -koie! Ni'uli' -koina hangkuja tena-pi kahae-ku dohe-ni, hangkuja tena-pi kahae-na kupengkatarii kalente pepangala' -nie! Keni tumai ana' tetui!"


Ang naasawa iya sa nabana; ang higala sa nabana, nga nagatindog ug nagapatalinghug kaniya, kini siya nagakalipay ug daku tungod sa tingog sa nabana; busa kining akong kalipay hingpit na karon. 	 "Ane rapa' -na hi susa' poncamokoa, topemua' -di-hana to jadi' poko-na, apa' hi'a-mi pue' tobine to rapemuai'. Ane bale-na topemua' -hawo-le, mokore-i mpopanene' -wadi-ki-hawo pai' mpe'epei hawa' -na. Pai' goe' -i mpo'epe libu' topemua'. Wae-mi-kuwo aku' -e, aku' hewa bale-na topemua'. Goe' -a, pai' gana kagoea' -ku, apa' kawoo-woria' tauna mpotuku' -i Yesus.


Busa si Pilato misulod pag-usab sa palasyo ug iyang gitawag si Jesus ug miingon kaniya, "Ikaw ba ang Hari sa mga Judio?" 	 Ngkai ree, Pilatus mesua' nculii' hi rala tomi, napehubui bona Yesus rakeni hi nyanyoa-na, pai' napekune' -i: "Ha Iko mpu'u-mi Magau' to Yahudi-e?"


Apan siya miingon kanila, `Ayaw lang, kay tingali unya hinoon nga sa inyong pagpangibut sa mga bunglayon mahilakip pagkaibut ang mga trigo. 	 "Na'uli' pue' bonea: `Neo', apa' ane niwuka kowo' -na, nipoiwukai mpai' pae-na.


Ug sa nangabusog na sila, siya miingon sa iyang mga tinun-an, "Hipusa ninyo ang mga tipik nga nanghibilin aron walay mausik." 	 Bohu-ramo omea, na'uli' Yesus hi ana'guru-na: "Rumpu-koi toro-na, bona neo' ria to rakerei."


Kay gikan sa daghang mga giyawaan nanggula ang mga mahugaw nga espiritu, nga nanagpaniyagit sa makusog nga tingog; ug nangaayo ang daghang mga paralitiko o mga bakul. 	 Apa' napopalai seta ngkai wori' tauna to rapesuai', alaa-na me'au-au-ramo tauna toera pai' malai mpu'u-mi seta to mpesuai' -ra. Pai' napaka'uri' wo'o wori' tauna topungku pai' tokejo.


Maayo pa lang unta hinoon alang kaniya kon gikahigtan siyag galingan nga bato diha sa iyang liog ug gikatambog siya ngadto sa dagat, kay sa magaangin siya sa usa niining mga gagmay sa pagpakasala. 	 Agina lau-pi hameha' watu po'ahaa' ratoe hi wuroko' -ra, pai' -ra ratene' hi rala tahi', ngkai mpopanawu' -ra nau' hadua tauna to hangkedi' pepangala' -na duu' -na mpobabehi jeko'.


Ug si Pilato misulti kanila pag-usab, nga buot niyang buhian si Jesus; 	 Jadi', apa' Pilatus doko' mpobahaka Yesus, toe pai' mololita tena-i hi ntodea.


Ug sa iyang nasinyasan sila sa kamot aron managhilum, iyang gitaho kanila giunsa sa Ginoo ang pagpahigawas kaniya gikan sa bilanggoan. Ug siya miingon, "Isugilon ninyo kini kang Santiago ug sa kaig-soonan." Ug siya mipahawa ug miadto sa laing dapit. 	 Ngkai ree, Petrus mpohuka' -raka bona mengkalino-ra, pai' nalolita-raka beiwa Pue' mpokeni-i malai ngkai rala tarungku'. Pai' na'uli' wo'o-raka: "Napa to jadi' tohe'i, uli' -ki Yakobus pai' hi ompi' -ompi' ntani' -na." Oti toe, malai-imi Petrus hilou hi po'ohaa' ntani' -na.


Kaniya mitubag sila nga nanag-ingon, "Kon kining tawhana dili pa mamumuhat ug dautan, wala unta namo siya itugyan kanimo." 	 Ra'uli': "Ane ke bela-i tauna to dada'a, ke uma-i kibua' hi Tuama Gubernur."


Kay ang tawo nga nagadayeg sa iyang kaugalingon dili man mao ang pagakahimut-an, kondili hinoon ang tawo nga ginadayeg sa Ginoo. 	 Apa' ane ta'une' woto-ta moto, uma ta'incai ba natarima-ta Pue' ba uma-di. Tapi' ane Pue' mpo'une' -ta, monoa' ta'inca kanatarima-ta.


nga anak ni Jesus, nga anak ni Eliezer, nga anak ni Jorim, nga anak ni Matat, nga anak ni Levi, 	 Er ana' Yesua, Yesua ana' Eliezer, Eliezer ana' Yorim, Yorim ana' Matat, Matat ana' Lewi,


Ang nagahimog pagpakasala, iya sa yawa; kay ang yawa nagapakasala man sukad pa sa sinugdan. Ang hinungdan nganong gipadayag ang anak sa Dios mao kini: aron sa paglaglag sa mga binuhatan sa yawa. 	 Tauna to mpobabehi jeko' oa', napo'ana' Magau' Anudaa' -ra. Apa' Magau' Anudaa', topojeko' ngkai lomo' -na ami' -imi-hana. Toi-mi patuju-na Ana' Alata'ala mehupa' hi dunia', bona mpogero bago-na Magau' Anudaa'.


Dumuol kamo kaniya, sa buhi nga bato, nga tuod sinalikway sa mga tawo apan pinili ug minahal sa Dios; 	 Pue' Yesus rarapai' -ki hameha' watu to tuwu'. Watu toe ratadi manusia', apa' ra'uli' uma ria kalaua-na. Tapi' hi poncilo Alata'ala, watu toei masuli' lia oli-na, pai' Alata'ala mpopelihi watu toei jadi' poko parawatu. Pai' koi' wo'o, ompi' -ompi' tumai-mokoi hi Pue',


Busa buot ko nga managpamana ang mga babayeng balo nga mga baton-on pa, managpanganak sila, managdumala sa ilang mga panimalay, ug dili sila maghatag sa kaaway sa higayon sa pagsultig mga pagdaut kanato. 	 Toe pai' ku'uli' tobalu ngkanguraa agina motomanei lau-ra-rawo, mo'anai', pai' mpewili' lompe' tauna to hi rala tomi-ra, bona neo' mpai' ria ohea bali' -ta mpotuntui' -ta to mpotuku' Kristus.


Ug siya mibangon ug mipauli sa iyang balay. 	 Pemata-na mpu'u-mi topungku toei, pai' -i nculii' hilou hi tomi-na.


Wala kay bahin ni luna niining mga butanga, kay ang imong kasingkasing dili matarung sa atubangan sa Dios. 	 Uma ria huraa-nu mobago dohe-kai, apa' uma monoa' nono-nu hi poncilo Alata'ala.


Dalaygon ang taliabut nga gingharian sa atong amahan nga si David! Hosanna sa kahitas-an!" 	 "Pue' mpogane' poparenta-na. Moparenta-i mpai' hewa ntu'a-ta owi, Magau' Daud." Une' -imi Pue' Ala to hi rala suruga!"


Ug sa pag-abut nila sa dapit nga ginganlan Ang Kalabira, didto ilang gilansang siya sa krus, ug ang mga kriminal, ang usa sa iyang too ug ang usa sa iyang wala. 	 Karata-ra hi po'ohaa' to rahanga' Bulu' Banga'woo', raparika' -imi Yesus. Pai' to rodua to dada'a gau' -ra toera, raparika' wo'o-ramo-rawo, hadua hi mali ka'ana-na hadua mali ki'ii-na.


Sa pagkatinuod, among gibati nga nadawat na namo ang hukom sa kamatayon; apan naingon diay kadto aron kami mosalig dili sa among kaugalingon kondili sa Dios nga mao ang magabanhaw sa mga patay; 	 Ki'uli': "Bate mate mpu'u-ta mpai' tohe'i-e." Aga tohe'e majadi' bona neo' -kai ncarumaka karohoa-kai moto, ncarumaka Alata'ala-wadi-kai, apa' Hi'a-mi to mpotuwu' tomate.


Ug sa gikapagikan na sila, nanglugsong sila ngadto sa Antioquia; ug sa natigum na nila ang kapunongan, ilang gitunol kanila ang sulat. 	 Ka'oti-ra mositabe, me'ongko' mpu'u-ramo to rasuro toera hante Paulus pai' Barnabas hilou hi ngata Antiokhia. Karata-ra hi Antiokhia toe, rarumpu-ramo hawe'ea topepangala' hi Pue' Yesus pai' ratonu-miraka sura to rakeni ngkai Yerusalem.


Unsa man lagi ang inyong giadto aron tan-awon? Ang usa ba ka profeta? Oo, tug-anan ko kamo, ug labaw pa gani sa profeta. 	 Jadi', hilou doko' mpohilo napa-dikoie? Ba doko' mpohilo nabi-dikoi? Ane tetu, makono lia. Apa' Yohanes tetui meliu ngkai nabi to ntani' -na.


Miusab siya sa pagpangutana kanila, "Kinsa bay inyong gipangita?" Ug sila mitubag, "Si Jesus nga taga-Nazaret." 	 Napekune' wo'o-mi Yesus: "Hema to nipali' -e?" Ra'uli': "Yesus to Nazaret."


Kon aduna may pinadayag nga itumong ngadto sa usa nga nagalingkod, pahiluma ang nahauna. 	 Ane rapa' -na lolita ngkai Alata'ala rata ncorobaa hi hadua to mohura, agina tauna to bula-na mololita mento'o-i ulu, bona doo-na rapalogai mololita.


Unya si Bernabe miadto sa Tarso aron sa pagpangita kang Saulo. 	 Oti toe, hilou-imi Barnabas hi ngata Tarsus mpopali' Saulus.


Niini kamo usab nanaggawi kaniadto, sa nagkinabuhi pa kamo niining mga butanga. 	 Ri'ulu, kako'ia-ni mengkoru hi Alata'ala, bate toe-mi gau' -ni.


Kini sila mga bagolbolan, tigmulo, nanaggawi pahiuyon sa ilang kaugalingong mga pangibog, ug ang ilang mga baba nagasultig mga pasiatab, nga nagaulog-ulog sa mga tawo aron sa pagpamintaha kanila. 	 Guru to boa' toera ntora ngkunuti pai' metuntui'. Mpotuku' -ra kahinaa-ra to dada'a. Molangko nono-ra mpololita hawe'ea babehia-ra, pai' -ra mpolinuruhi doo doko' mpo'ala' nono-ra bona ngalai' ria rasi' -ra.


Mga hinigugma, kon ang atong mga kasingkasing dili magasudya kanato, nan, may pagsalig kita diha sa atubangan sa Dios; 	 Jadi', ompi' -ompi' to kupe'ahi', ane nono-ta uma-pi mposalai' -ta, daho' -tamo mponyanyo Alata'ala,


Ug sa pagkadungog nila niini, sila nangadto sa templo sa pagkabuntag ug nagpanudlo. 	 Jadi', mepupulo ngkii, hilou mpu'u-ramo hi Tomi Alata'ala pai' -ra mpotudui' ntodea. Nto'u toe wo'o, Imam Bohe pai' doo-na mpokio' hawe'ea pangkeni to Yahudi morumpu mpobabehi porumpua bohe agama Yahudi. Ria-ramo omea, ra'uli' mpo'uli' -raka topobago-ra: "Hilou-mokoi hi tarungku' mpo'ala' suro Pue' Yesus toera ria, pai' keni-ra tumai."


ug sanglit kita aduna may dakung sacerdote nga nagadumala sa Balay sa Dios, 	 Yesus toe-imi to jadi' Imam Bohe to mpohawai' ihi' tomi Alata'ala-- batua-na, kita' toi-mi lau.


Kay kon kining mga butanga inyong mabatonan ug magatubo, kini magapahilayo kaninyo sa pagkataspukan o sa pagkadili mabungahon diha sa inyong kahibalo sa atong Ginoong Jesu-Cristo. 	 Ane hewa toe-damo kehi-ni pai' ane nidonihii ncuu, mokalaua mpu'u-koi mpo'inca Pue' -ta Yesus Kristus, pai' moroho petuku' -ni hi Hi'a.


Ug niadtong mga adlawa si Maria mitindog ug midali pag-adto sa kabungturan, sa usa ka lungsod sa Juda, 	 Ngkai ree, pe'ongko' -nami Maria hilou hi ngata to hi bulu' -na hi tana' Yudea.


Ug sa pagkadungog nila niini, ilang gidalayeg ang Dios. Ug sila miingon kang Pablo, "Igsoon, nakita mo kon unsa kahilabihan kadaghan ang mga Judio nga nanagpanoo; ug kini silang tanan mga masibuton gayud sa kasugoan. 	 Kara'epe-na pangkeni hi Yerusalem lolita Paulus tohe'e, ra'une' -mi Alata'ala. Ngkai ree, ra'uli' -mi mpo'uli' -ki Paulus: "Hewa toe, ompi': bona nu'inca, moncobu-ncobu-mi ompi' -ta to Yahudi to mepangala' -mi hi Yesus. Hira' toe, paka' to mpotuku' Atura Musa hante nono mpu'u.


Dili kita magmatinguhaon sa dungog nga kawang, nga makapahagit sa usa ug usa, nga makapasina sa usa batok sa usa. 	 Neo' molangko nono-ta, neo' momepedahi ngkanono ba momepohingii'.


Ako si Pablo, nagasulat niini sa kaugalingon ko gayud nga kamot: Ako magabayad niining tanan-- sa walay paghisgot sa imong labaw pang nautang kanako nga mao ang imong kaugalingong kinabuhi. 	 Toe pai' ku'uki' hi rehe'i hante pale-ku moto-mi: aku' Paulus mpobayari omea. (Uma-le mingki' kupopokiwoii-ko ka'aku' -na to mpotudui' -ko mepangala' hi Pue'. Jadi', mo'inta kehi-ko hi aku' -e.)


ug ang akong pagsulti ug ang akong pagwali dili pinaagi sa makabibihag nga kaigmat sa mga pulong, kondili pinaagi sa pagpadayag sa Espiritu ug sa gahum, 	 Kareba to kuparata-kokoi, uma kuparata hante kapantea-ku moto, uma kuhinai-koi hante lolita-ku. Ngkai baraka' Inoha' Tomoroli' -hanale pai' alaa-na ni'inca-mi kamakono-na kareba to kukeni-e.


ngani, sa sulod sa iglesia palabihon ko nga magasulti ako ug lima ka mga pulong nga inubanan sa akong pamuot aron katudloan ko usab ang uban, kay sa paglitok ug napulo ka libo ka mga pulong pinaagi sa pagsultig mga dila. 	 Aga hi rala pogamparaa, agina lau-pi mololita-a hante basa to ra'inca doo bona rapaha lolita-ku. Agina-pi mololita hamela romela-wadi mpotudui' doo, ngkai mololita moloe hi rala basa to ngkai Inoha' Tomoroli' to uma rapaha doo.


Ug mitindog ang labawng sacerdote ug miingon kaniya, "Wala ka bay ikatubag? Unsa ba kining gipamatuod niining mga tawhana batok kanimo?" 	 Kamokore-nami Imam Bohe pai' -i mpo'uli' -ki Yesus: "Ha uma nutompoi' -ra to mpakilu-ko toe-e?"


Sa daghan ug nagkalainlaing mga paagi ang Dios misulti kaniadto sa karaang kapanahonan ngadto sa atong mga ginikanan pinaagi sa mga profeta; 	 Owi, wori' ngkani Alata'ala mololita hi ntu'a-ta nte wiwi nabi-nabi, pai' wori' nyala ohea to napake' mpololitai-ra.


Apan sukad karon ang Anak sa Tawo magalingkod na sa too sa gahum sa Dios." 	 Aga ngkai wae-e lau, Aku' Ana' Manusia' mohura pai' moparenta hi mali ngka'ana Alata'ala to Mobaraka'."


Ug ang tanan nahingangha ug nangalibog nga nanag-ingon sa usa ug usa, "Unsa man kahay buot ipasabut niini?" 	 Konce pai' ingu' omea-ramo, pai' momepekune' -ra hadua pai' hadua, ra'uli': "Napa mpu'u-koiwo batua-na to hewa toi-e?"


Kini sila landong lamang sa butang nga umalabut, apan ang lawas iya ni Cristo. 	 apa' hawe'ea ada pai' atura toe-e lau, hewa walatu-wadi. Alata'ala mpowai' atura toe owi, bona mpowalatu kalompea' to rata ngkabokoa'. Kristus, Hi'a-mi kadupa' -na walatu toe-e.


Apan karon ang pagkamatarung gikan sa Dios gikapadayag gawas sa kasugoan, ug gikapamatud-an man gani kini sa kasugoan ug sa mga profeta-- 	 Tapi' tempo toi, Alata'ala mpopehuwu-mitaka beiwa ohea-na manusia' ma'ala jadi' monoa' hi poncilo-na. Hi rala Buku Atura Pue' pai' sura nabi-nabi owi telowa ami' -mi beiwa ohea-na Alata'ala mpomonoa' -ta. Aga uma-ta jadi' monoa' hi poncilo Alata'ala ngkai kampotuku' -ta Atura Pue'.


Busa mga saksi diay kamo ug nagauyon sa mga binuhatan sa inyong mga ginikanan; kay sila mao ang nagpatay kanila, ug kamo mao ang nagbuhat sa ilang mga lubong. 	 Hante pobabehi-ni tetu, nipangaku' moto-mi kanipokono-na kehi ntu'a-ni tetu. Hira' mpatehi nabi to owi, pai' koi' mpakalompe' daeo' -ra.


Tungod niining maong hinungdan, ako nagasulat niini samtang ako halayo kaninyo, aron nga sa ako unyang pag-anha diha dili na unta kinahanglan nga magmapiuton pa ako sa akong paggamit sa kagahum nga gihatag kanako sa Ginoo alang sa pagtukod kaninyo ug dili sa paglumpag kaninyo. 	 Toe-die pai' ku'uki' ami' -kokoi sura tohe'i-e bula-ku molaa-pidi, bona ane rata-apa mpai', uma-apa karapo' hante kuasa to nawai' -ka Pue'. Apa' nawai' -a kuasa toi bona mporohoi pepangala' -ni, uma mpokero pepangala' -ni.


"Umari kamo, tan-awa ninyo ang usa ka tawo nga mitug-an kanako sa tanang nabuhat ko. Mao ba kaha kini ang Cristo?" 	 "Kita hilou mpohilo tauna to mpolohu-ka hawe'ea gau' -ku. Meka' ba lue' Hi'a mpu'u-mi Magau' Topetolo' -e!"


Ug ang mga tinun-an nagtinan-away ang usa sa usa, nga walay katinoan kon kinsay iyang gipahinungdan niini. 	 Momenaa-ramo ana'guru-na nakeni ka'ingu' -ra, apa' uma ra'incai kahema-na to natoa'.


Sa pagkakita kaniya sa mga sacerdote nga punoan ug sa mga polis, sila misinggit nga nanag-ingon, "Ilansang mo siya sa krus! Ilansang mo siya sa krus!" Si Pilato miingon kanila, "Kuhaa ninyo siya ug kamoy maglansang kaniya sa krus, kay wala akoy nakitang ikasumbong batok kaniya." 	 Nto'u imam pangkeni pai' topojaga mpohilo Yesus, kamejeu' -rami ra'uli': "Parika' -imi! Parika' -imi!" Na'uli' Pilatus: "Ane doko' niparika' -i, ala' -imi, niparika' moto-imi-koiwo, apa' aku', uma-kuna kuruai' kasalaa' -na."


Kay gikahatdan mo ang among mga dalunggan sa pipila ka mga laing butang; busa buot unta kami mahibalo unsay kahulogan niining mga butanga." 	 Ko'ia ria ki'epei tudui' to motani' rahi hewa tetu, pai' doko' ki'inca batua-na."


Unya miabut sila sa kayutaan sa mga Gerasenhon, nga diha sa atbang sa Galilea. 	 Kaliliu-ramo mosakaya, duu' -na rata hi tana' Gerasa to hi dipo rano ngkai tana' Galilea.


Apan ang kabus inyo na hinoon nga gipakaulawan. Dili ba ang mga dato mao man ang nagadaugdaug kaninyo? Dili ba sila mao man ang nagataral kaninyo ngadto sa mga hukmanan? 	 Hiaa' ane hewa toe we'i pololita-ta hi torata-e, hewa taruge' lau-ramo doo-ta to kabu! Hiaa' hema to biasa-na mpobalinai' -koi pai' mpakilu-koi hi totu'a ngata? Bate tauna topo'ua' -hana!


Busa, maingon nga ang sala misulod sa kalibutan pinaagi sa usa ka tawo ug ang kamatayon misulod pinaagi sa sala, ug nga tungod niini ang kamatayon mikuyanap ngadto sa tanang mga tawo sanglit ang tanang mga tawo nakasala man-- 	 Jeko' ria hi rala dunia' sabana tau hadua to mpotiboki hawa' Alata'ala, hi'a-mi Adam. Pai' ngkai jeko' -na Adam toe-mi alaa-na ria-mi kamatea hi rala dunia'. Ngkai jeko' Adam toe-mi, pai' hawe'ea muli-na jadi' topojeko', alaa-na hawe'ea manusia' kana mate.


Ug sa pag-abut niya sa pikas nga daplin, dapit sa yuta sa mga Gadaranhon, gisugat siya sa duha ka mga giyawaan nga nanggula gikan sa mga lubong, ug labihan sila sa kabangis nga tungod niana walay bisan kinsa nga makaagi niadtong dalana. 	 Rata-imi Yesus hante ana'guru-na hi dipo rano hi tana' -ra to Gadara. Rata hi ria, mehupa' rodua tauna ngkai daeo', tumai mpohirua' -ki Yesus. To rodua toera, tauna to napesuai' seta, buko' lia-ra, alaa-na uma hema to daho' ntara hi ree.


kini iya nang natuman nganhi kanato nga ilang mga kaanakan pinaagi sa pagpatindog kang Jesus; maingon nga nahisulat usab kini sa ikaduhang salmo, nga nag-ingon: `Ikaw akong Anak, karong adlawa ako nahimong imong Amahan.` 	 "Jadi' ompi' -ompi', hewa toe lau, kai' -mi to mparata-kokoi Kareba Lompe' tohe'i. Napa to najanci Alata'ala owi hi ntu'a-ta, napadupa' hi kita' muli-ra tempo toi-e hi kanapotuwu' -na nculii' Yesus ngkai kamatea. Hewa to te'uki' hi rala Rona' Daud karomeha' -na: `Iko-mi Ana' -ku. Eo toe lau kupo'Ana' -moko.'


Kon kadtong unang pakigsaad wala pay kulang, wala untay kahigayonan alang sa ikaduha. 	 Ane rapa' -na Atura Musa uma ria kakuraa' -na, ke uma-pi mingki' rapali' ohea to ntani' -na mpoposidai' manusia' hante Alata'ala.


Si Jesus miingon kaniya, "Ang imong igsoon mabanhaw." 	 Na'uli' Yesus mpo'uli' -ki: "Memata moto-ile mpai' ompi' -nue."


Ug siya miingon kanila, "Adtoa ninyo ang usa ka tawo sa siyudad, ug ingna ninyo siya, `Ang Magtutudlo nagaingon, Ang akong panahon haduol na, ug saulogon ko ang pasko dinhi sa imong balay uban sa akong mga tinun-an.`" 	 Na'uli' -raka: "Hilou-mokoi hi rala ngata hi tomi ni'anu, uli' -ki hewa toi: `Na'uli' Guru: Rata-mi tempo-ku, doko' -a mo'eo bohe Paskah hi tomi-nu hante ana'guru-ku.'"


Dili nga nakab-ot ko na kini, o nahingpit na ako; hinonoa ginaagpas ko kini aron mahimong akong kaugalingon, sanglit nahimo na man ako ni Cristo Jesus nga iyang kaugalingon. 	 Ompi' -ompi', uma ku'uli' kakurata-na mpu'u-mi hawe'ea toe, duu' -na moroli' -ama hante uma-pi ria jeko' -ku. Uma-kuwo. Aga kuhuduwukui bona kurata hawe'ea toe, bona jadi' moroli' mpu'u-a-- apa' toe-mi pai' napelihi-a Kristus Yesus jadi' bagia-na.


Kay una sa tanan, sa managtigum kamo ingon nga iglesia, madunggan ko nga anaay mga pagkabahinbahin diha kaninyo; ug adunay bahin niining akong pagahidunggan nga gitoohan ko nga tinuod. 	 Lomo' -lomo' -na, ku'epe kareba to mpo'uli': ane morumpu-koi mogampara, ria posisalaa-ni hadua pai' hadua. Hiaa' neo' kupemakono mpu'u-e'!


ug miingon, "Nakasala ako sa akong pagtugyan sa dugo nga matarung." Apan mitubag sila nga nag-ingon, "Unsa may amo niana? Imo ra kana." 	 pai' na'uli': "Mojeko' -ama! Mpobalu' -a-kuna tauna to uma masala', alaa-na rahuku' mate-i!" Ratompoi' -i: "Napa ki'uli' kai'! Iko moto-kowo pue' sala'!"


Apan siya miingon kanila, "Dili ang tanang tawo makasagop niining sultiha, kondili sila lamang nga gikahatagan sa katakus paghimo niini. 	 Na'uli' Yesus: "Uma hawe'ea tauna bisa ntarima lolita tetu. Aga ria moto tauna to napakatantu Alata'ala bona uma-ra ncamoko.


Ug sila miingon kaniya, "Ang mga tinun-an ni Juan nagapuasa sa masubsob ug nagahimog mga pag-ampo, ug maingon man ang mga tinun-an sa mga Fariseo; apan ang imong mga tinun-an nagapangaon ug nagapanginom." 	 Nto'u toe, ria to mpo'uli' -ki Yesus: "Topetuku' -na Yohanes Topeniu', jau-ra-hana mopuasa' pai' mosampaya. Wae wo'o topetuku' -ra to Parisi. Hiaa' topetuku' -nu Iko-kona, ngkoni' pai' nginu oa' -ra-wadi. Napa pai' uma-ra mopuasa' -e?"


Ang maayong kahoy dili makabungag mga bungang walay pulos, ug usab ang kahoyng walay pulos dili makabungag mga maayong bunga. 	 Uma ria kaju to lompe' mowua' dada'a, pai' uma ria kaju to dada'a mowua' to lompe'.


Ang Dios sa atong mga ginikanan mao ang nagpatindog kang Jesus nga inyong gipatay pinaagi sa pagbitay kaniya sa kahoy. 	 Yesus toe-e nipatehi-i-koina, nipaku' hi kaju parika'. Aga Alata'ala to rapue' ntu'a-ta owi mpotuwu' nculii' -imi


Ug sa nagkahiduol na siya sa Betfage ug Betania, sa bungtod nga ginganlan ug Olivo, duha sa iyang mga tinun-an gisugo niya 	 Mohu' -ramo hi ngata Betfage pai' Betania hi bulu' Zaitun, nahubui rodua ana'guru-na mako' meri'ulu.


Siya mianhi sa pagsaksi, sa pagpanghimatuod mahitungod sa kahayag, aron ang tanan motoo pinaagi kaniya. 	 Karata-na Yohanes toe, hi'a-mi jadi' sabi' to mpopalele baja toe hi hawe'ea tauna, bona hawe'ea-ra mpo'epe posabi' -na pai' mepangala' hi baja toei.


Ug sa paghiabut na nila diha sa panon sa katawhan, usa ka tawo miduol kang Jesus ug sa iyang atubangan miluhod siya nga nag-ingon, 	 Kanculii' -ra Yesus hante ana'guru-na to tolu toera mpohirua' -raka ntodea, ria hadua tomane tumai mowingkotu' hi nyanyoa-na, mpo'uli' -ki:


Ang adunay igdulongog, kinahanglan magapatalinghug sa sulti sa Espiritu ngadto sa mga iglesia. Ang magamadaugon pagatugotan ko sa pagkaon sa bunga sa kahoy nga nagahatag ug kinabuhi nga anaa sa paraiso sa Dios.` 	 "Hema to tilingaa, pe'epei mpu'u-e' napa to na'uli' Inoha' Tomoroli' hi topetuku' -ku hi butu ngata-na. "Hema to medagi, kupiliu-ra ngkoni' wua' kaju katuwua' to hi Bonea Alata'ala."


kadto nga among nakita ug nadungog among ginamantala usab kaninyo, aron kamo usab makabaton sa pakig-ambitay uban kanamo; ug ang atong pakig-ambitay maoy pakig-ambitay uban sa Amahan ug sa iyang Anak nga si Jesu-Cristo. 	 Napa to oti kihilo pai' to ki'epe, toe-mi to kiparata-kokoi, bona hintuwu' -koi hangkaa-ngkania hante kai'. Pai' kahintuwua' -ta tohe'i-e, kahintuwua' hante Alata'ala to Tuama pai' Yesus Kristus Ana' -na.


Ug kining mga Judioa mabuot pa kay sa mga Judio didto sa Tesalonica, kay kini sila midawat man sa pulong uban sa bug-os nga pagkamasibuton, nga sa adlaw-adlaw nanagtoon sa kasulatan, sa pagsusi kon tinuod ba gayud ang mga butang nga gisulti kanila. 	 To Yahudi to hi Berea toera, lompe' nono-ra, uma-ra hewa to hi Tesalonika. Goe' -ra mpo'epe Kareba Yesus, pai' butu eo-na rapewulihi' Buku Tomoroli' bona ra'inca ba makono lolita Paulus ba uma.


Ug ang manolunda miingon kaniya, "Pagsinina ug isul-ob ang imong mga sapin." Ug iyang gibuhat kini. Ug siya miingon kaniya, "Pagkupo ug sumunod ka kanako." 	 Na'uli' wo'o-mi mala'eka toei mpo'uli' -ki: "Ala' -mi pohea-nu, pai' unco' -mi sapatu' -nu!" Natuku' mpu'u-mi Petrus hawa' -na. Oti toe, na'uli' wo'o-mi mala'eka: "Mobajui-moko, pai' tuku' -ama."


Kamo gisugo ko sa pag-ani niadtong wala ninyo budlayi; ang uban mao ang nanagbudlay, ug kamo nanagpakaambit sa ilang binudlayan." 	 Kuhubui-koi mpepae to bela tinuja' -ni. Tau ntani' -na to mpotuja', koi' to mpepae wua' pobago-ra."


nga mao ang iyang lawas nga napuno kaniya nga mao ang nagapuno sa tanang butang diha sa tanang dapit. 	 pai' kita' Woto-na. Hawe'ea to ria hi Hi'a, ria wo'o hi kita' ntodea-na. Pai' Hi'a-mi to mpokuasai butu nyala-na hiapa-apa.


ug didto nagpabilin hangtud sa pagkamatay ni Herodes. Kini nahitabo tuman sa giingon sa Ginoo pinaagi sa profeta, "Gikan sa Egipto gitawag ko ang akong anak." 	 Mo'oha' -ramo hi ria duu' -na Magau' Herodes mate. Jadi', Yesus rakeni hilou hi tana' Mesir toe, bona ane rakeni nculii' -ipi mpai', madupa' -mi Lolita Pue' to napohowa' nabi owi to mpo'uli': "Kukio' Ana' -ku tumai ngkai Mesir."


Ug unya tapus sa pagdakop kang Juan, si Jesus miabut sa Galilea, nga nagwali sa Maayong Balita gikan sa Dios, 	 Ko'ia mahae ngkai ree, Yohanes Topeniu' rahoko' pai' -i ratarungku'. Nto'u toe, hilou-imi Yesus hi tana' Galilea, pai' -i mpopalele Kareba Lompe' to ngkai Alata'ala,


Ug nanalagan ang mga magbalantay sa mga baboy, ug ilang gisugilon kini sa siyudad ug sa banika. Ug midugok ang mga tawo aron sa pagtan-aw kon unsa ang nahitabo. 	 Karahilo-na tauna to mpodoo wawu toera napa to jadi', pokeno-rami hilou hi rala ngata pai' hi bonea to mohu' mpoparata kajadia' toe. Toe pai' tumai-ramo pue' ngata doko' mpohilo napa to jadi'.


ang pagkamatarung gikan sa Dios pinaagi sa pagtoo kang Jesu-Cristo alang sa tanan nga magatoo. Kay walay kalainan sa Judio ug sa Gentil. 	 Alata'ala mpomonoa' -ta hi poncilo-na ane mepangala' -ta hi Yesus Kristus. Toe nababehi hi hawe'ea tauna to mepangala', uma napelence kato'apa-ra.


Ug sa pag-abut na niya, gialirongan siya sa mga Judio nga milugsong gikan sa Jerusalem, nga mipasaka batok kaniya sa daghang mga dagkung sumbong nga dili na nila arang kapanghimatud-an. 	 Karata-na Paulus, to Yahudi to tumai ngkai Yerusalem mokore mpotipuhi-i, pai' ra'uli' pangadua' -ra. Wori' nyala kasalaa' to dada'a to rapangadu' -ki, tapi' uma ria kanoo-noaa' -na pangadua' -ra toe.


Tan-awa ninyo ang akong mga kamot ug mga tiil, nga mao gayud ako. Hikapa ninyo ako ug tan-awa, kay ang espiritu walay unod ug mga bukog ingon sa inyong nakita nga ania kanako." 	 Hilo-dile rari' to hi pale-ku pai' to hi witi' -kue. Aku' -mile toi-e! Ganga-a pai' petonoi, apa' ane rate-hana, uma-hawo ihia pai' wukua hewa to nihilo hi Aku' toi-e."


Tungod sa pagtoo ang mga tawo mitabok sa Dagat nga Mapula nga daw sa yuta nga mamala; apan ang mga Egiptohanon, sa pagsulay nila sa paghimo sa ingon, nangalumos. 	 Ngkai pepangala' -ra to Yahudi owi, pai' -ra mpodongka' Tahi' Molei hewa to momako' hi role-na moto-ra-wadi. Hiaa' to Mesir-hana, mate matala-ramo hi rala tahi' bula-ra medongka' -pidi.


Busa, ako nga binilanggo tungod sa Ginoo, mangamuyo kaninyo nga unta managgawi kamo sa kinabuhi nga takus gayud sa tawag nga alang niini gipanagtawag kamo, 	 Ngkai toe-mi ompi' -ompi', ohe'i paresa' ngkai aku' to ratarungku' sabana pobago-ku hi Pue': kuparesai' -koi bona mo'ingku-koi hewa to masipato' hi ana' Alata'ala, apa' lawi' nakio' -mokoi jadi' ana' -na.


Ngadto sa atong Dios ug Amahan, ang himaya hangtud sa kahangturan. Amen. 	 Une' -mi Alata'ala Tuama-ta duu' kahae-hae-na. Amin.


Pagkasuko kamo, apan ayaw kamo pagpakasala sa inyong pagkasuko; ayaw pasalopi sa Adlaw ang inyong kasuko, 	 Ane moroe, neo' roe-ta tohe'e mpakeni-ta mojeko'. Neo' -ta moroe duu' limpa eo,


Ug ang pagpamatuod mao kini: nga kita gihatagan sa Dios ug kinabuhing dayon, ug kining kinabuhia diha sa iyang Anak. 	 Toi-mi posabi' -na Alata'ala: nawai' -tamo katuwua' to lompe' duu' kahae-hae-na, pai' katuwua' toe tarata muntu' ngkai Ana' -na.


Ug sa diha nga ang mga buhing binuhat magahatag ug himaya ug pasidungog ug pasalamat ngadto kaniya nga nagalingkod sa trono, nga mao ang buhi hangtud sa kahangturan, 	 Anu tuwu' toera mpo'uli' tarima kasi, mpobila' pai' mpomobohe hanga' -na to Mohura hi Pohuraa Magau' pai' to Tuwu' duu' kahae-hae-na toei. Pai' nto'u anu tuwu' toera mpo'uli' pe'une' -ra,


Ug si Jesus mipahawa didto ug mipahilit sa kayutaan sa Tiro ug Sidon. 	 Ngkai ree hilou-imi Yesus hi tana' to mohu' ngata Tirus pai' Sidon.


Ug sa pagkakita ni Jesus sa ilang pagsalig, siya miingon sa paralitico, "Anak, ang imong mga sala gipasaylo na." 	 Nahilo Yesus kabohe pepangala' -ra toe, na'uli' -mi hi topungku toei: "Ana' -ku, te'ampungi-mi jeko' -nu."


Wala akoy gikaibgan nga salapi ni bisan kinsa, o bulawan, o bisti. 	 Uma-a ria mpokahina doi ba pohea hema-hema.


Ug sa nakatingog na ang pito ka mga dalogdog, isulat ko na unta kini, apan akong nadungog gikan sa langit ang usa ka tingog nga nag-ingon, "Ililong ang gisulti sa pito ka mga dalogdog, ug ayaw kini isulat." 	 Ka'oti-ra molibu' kuna toera, ke ku'uki' -mi, mule' ku'epe to mololita ngkai suruga to mpo'uli' -ka: "Neo' nu'uki' tetu! Wunii' napa to ra'uli' kuna to pitu toera we'i."


apan kay kini butang man lamang diay labut sa mga pulong ug sa mga ngalan ug sa inyong kaugalingong balaod, nan, kamo na lamay mag-igo niana; magadumili ako sa pagkamaghuhukom niining mga butanga." 	 Tapi' tohe'i-e, pomehonoa' -ni mpokahangai' lolita pai' hanga' hi atura agama-ni moto-koiwo. Wae-pi, koi' moto-koiwo to mpo'urusi tetu-e lau. Aku', oja' -a-kuna!"


Ug iyang gipaadto sa Macedonia ang duha sa iyang mga katabang, si Timoteo ug si Erasto, samtang siya nagpabilin pa una didto sa Asia. 	 Ngkai ree, nahubui-mi rodua topobago-na hilou meri'ulu hi Makedonia. Hanga' -ra, Timotius pai' Erastus. Aga Paulus moto, ria-i-pidi-hana hi propinsi Asia.


Ug nadungog ko ang tingog nga nag-ingon kanako, `Tumindog ka, Pedro; pag-ihaw ug kumaon ka.` 	 Ngkai ree, ku'epe to mpololitai-a, na'uli' -ka: `Petrus, mokore-moko, sumale' -ramo pai' nukoni'.'


Dili ba si Abraham nga atong ginikanan gipakamatarung man tungod sa binuhatan, sa paghalad niya kang Isaac nga iyang anak diha sa halaran? 	 Kiwoi tutura-na Abraham: Alata'ala mpotarima-i napomonoa' -i hi poncilo-na sabana po'ingku-na, apa' Abraham mpotonu Ishak ana' -na hi Alata'ala hi lolo watu pontunua pepuea'.


Apan sa nasayran niya ang ilang hunahuna, siya miingon kanila, "Ang tanang gingharian nga mabahin batok sa kaugalingon malaglag, ug ang balay mapukan sa ibabaw sa balay. 	 Ntaa' na'inca-di Yesus napa to hi rala nono-rae. Toe pai' na'uli' -raka: "Ane rapa' -na ria hadua magau', pai' ntodea hi rala kamagaua' -na ntora mome'ewa, bate mogero mpai' kamagaua' -na toe. Wae wo'o tau hantomi to ntora motuda', bate pagaa' -gaa' -ra mpai'.


Ug sila miingon, "Dili ba kini siya mao man si Jesus, ang kang Jose nga anak, kinsang amahan ug inahan atong nahibaloan? Naunsa ba nga nagaingon na man siya karon, `Ako nanaug gikan sa langit`?" 	 Momepololitai-ramo ra'uli': "Ah, Hi'a toe-le Yesus, ana' Yusuf. Ta'inca moto tina-na pai' tuama-na. Napa-di-hana pai' na'uli' ngkai suruga-ie?"


Ug sa nahaunang adlaw sa fiesta sa Tinapay nga Walay Igapapatubo, si Jesus giadto sa mga tinun-an nga nanag-ingon, "Asa man ang gusto mong hikayan namo alang kanimo sa imong pagkaon sa pasko?" 	 Hi eo to lomo' -na hi Posusa' Roti to Uma Raragii, rata-ramo ana'guru-na hi Yesus, ra'uli' -ki: "Hiapa konoa-nu kiporodo pongkoni' Paskah to takoni' -e mpai'?"


mao lamang nga kinahanglan kuptan ninyo pag-ayo ang anaa kaninyo, hangtud sa akong pag-anha. 	 Sampale-wadi, tida-mokoi mpotuku' napa to ni'inca-mi, duu' -na rata-a mpai'.


Ug ang ulipon sa Ginoo kinahanglan dili palaaway kondili maaghop ngadto sa tanan, andam sa pagtudlo, mainantuson. 	 Pai' uma-hawo natao ane kita' to jadi' batua-na Pue' uma hintuwu' hante doo-ta. Kana tapoka'olu po'ingku-ta hi hawe'ea tauna, pante metudui', pai' mosabara.


Apan higugmaa ninyo ang inyong mga kaaway, ug buhati silag maayo, ug pahulama sila sa walay pagpaabut ug bisan unsa gikan kanila; ug daku unya ang inyong balus, ug kamo mahimong mga anak sa Labing Halangdon; kay siya mapuanguron man bisan sa mga tawong walay igabalus ug sa mga dautan. 	 "Neo' hewa tetu! Kana tapoka'ahi' bali' -ta, mo'ingku lompe' hi hira'. Wai' -ra hema to doko' mpohentai-ta, pai' neo' ncarumaka ponculia' -na. Ane wae po'ingku-ta, bohe mpai' rasi' to tarata hi eo mpeno, pai' tatuku' -mi po'ingku Pue' Ala to hi suruga. Apa' manara-i Pue' hi tauna to uma mpo'incai mpo'uli' tarima kasi pai' hi tauna to dada'a.


Sa pagkadungog niya mahitungod kang Jesus, siya nagsugog mga anciano sa mga Judio ngadto kaniya sa paghangyo kaniya nga unta adtoon ug ayohon niya ang iyang ulipon. 	 Kana'epe-na tadulako toei karia-na Yesus hi ngata-na, nahubui ba hangkuja dua pangkeni to Yahudi hilou mpopetulungi hi Yesus, bona tumai-i mpaka'uri' batua-na.


ug unya sa gitagal nga panahon kini igapadayag ra sa dalaygon ug bugtong Manggagahum, ang Hari sa mga hari ug Ginoo sa mga ginoo, 	 Eo karata-na Pue' -ta, Alata'ala moto to mpakatantu ntuku' konoa-na moto. Hadudua-na Hi'a-wadi to mokuasa, to natao ra'une', Magau' ngkai hawe'ea magau', Pue' ngkai hawe'ea pue'.


apan kay nagasamok man kanako kining babayeng balo, ako na lang siyang panalipdan basi unya hinoon maugtas ako sa iyang kanunayng pagbalikbalik.`" 	 agina kutulungi lau-imi tobalu toei, apa' najojo rahi tumai mposaleroi-a. Apa' ane uma kutulungi-i, uma oa' mpai' nabahakai tumai, alaa-na kupo'oha lau wo'o-kuwo mpai'.'"


Ug sa paghisakay niya sa usa sa mga sakayan, nga iya ni Simon, siya mihangyo kaniya sa pagtulak niini ug diyutay gikan sa mamala. Ug siya milingkod ug nagpanudlo sa mga tawo sukad sa sakayan. 	 Hilou-imi Yesus mpohawi' sakaya to hameha', sakaya-na Simon, pai' naperapi' bona Simon mpotoko sakaya ngkai wiwi' rano hangkedi'. Oti toe, pai' mohura-imi hi rala sakaya mpotudui' ntodea.


Apan ang iyang mga tagilungsod nanagdumot kaniya, ug siya ilang gipasundan ug mga tinugyanan aron sa pag-ingon, `Dili kami buot nga maoy magahari kanamo kining tawhana.` 	 Aga hi ngata maradika toe, ria wo'o-rawo tauna to mpokahuku' -i. Pe'ongko' -na maradika tohe'e, rapahawa' suro hilou mpotuku' -i pai' mpo'uli': `Oja' -ka-kaina maradika tetu jadi' magau' -kai!'


Wala ka ba diay magtoo nga ako anaa sa Amahan ug nga ang Amahan ania kanako? Ang mga pulong nga akong gisulti kaninyo, wala ko isulti kini sa kinaugalingon kong pagbulot-an; hinonoa ang Amahan nga nagapuyo sa sulod nako, siya mao ang nagahimo sa iyang mga buhat. 	 Ha uma oa' nuparasaya ka'Aku' -na hintuwu' hante Tuama-ku pai' Tuama-ku hintuwu' hante Aku'? Napa to ku'uli' -kokoi toe, uma ku'uli' ntuku' konoa-ku moto. Tuama-ku to tida hintuwu' hante Aku', Hi'a-mi pue' bago.


Ug sanglit ila mang nakita ang tawong naayo nga nagtindog tupad kanila, sila walay arang ikasulti batok niini. 	 Aga topohura toera, uma-ra daho' mebaro. Apa' topungku to rapaka'uri' toei, ria wo'o-i-hawo hi ree mokore dohe-ra Petrus pai' Yohanes.


Dinhi sa yuta kamo nanagpuyo sa kaluho ug sa pagpatuyang sa kalipayan; kamo nanagpatambok sa inyong mga kasingkasing aron ihawon alang sa adlaw sa ting-ihaw. 	 Koi' hewa porewua to raruduhi pai' rasumale', apa' hi dunia' toi tuwu' mpomaradika-koi, mpali' kagoea' -ni, tapi' ka'omea-na mpai' bate rahuku' -koi.


Apan ang mga Fariseo, sa pagkakita nila niini, miingon kaniya, "Tan-awa ra, ang imong mga tinun-an nagahimo sa dili matarung pagabuhaton sulod sa adlaw nga igpapahulay sumala sa kasugoan." 	 Ria to Parisi to mpohilo-ra. To Parisi toera mpo'uli' -ki Yesus: "Hilo-dile ana'guru-nue! Mpotiboki-ra atura agama-ta, mobago-ra hi eo pepuea'!"


Kay maingon nga si Jonas didto sa tiyan sa dakung isda sulod sa tulo ka adlaw ug tulo ka gabii, maingon man usab ang Anak sa Tawo adto sa kinapusoran sa yuta sulod sa tulo ka adlaw ug tulo ka gabii. 	 Hewa nabi Yunus tolu eo tolu mengi hi rala ta'i uru bohe, wae wo'o mpai' Aku' Ana' Manusia' hi rala daeo' tolu eo tolu mengi.


Ug sa pagmata sa magbabantay sa bilanggoan, ug sa iyang pagtan-aw nga naabli na man ang mga pultahan sa bilanggoan, milanit siya sa iyang espada ug magpatay na lang unta siya sa iyang kaugalingon, sa pagdahum nga nakabuhi na ang mga binilanggo. 	 Molike-imi kapala' tarungku', nahilo-hawo hawe'ea wobo' tebea-mi. Kanawute' -nami piho' -na doko' mekahunca', apa' na'uli' -hawo metibo' -ramo hawe'ea to ratarungku'.


Ang mga sala sa pipila ka tawo dayag kaayo, nagapaatubang ngadto sa hukom sa silot; apan ang mga sala sa uban magapadayag ra sa kapulihay. 	 Tauna hantongo', nau' ko'ia rapohurai kara-kara-ra, incana ami' -mi jeko' -ra. Aga tauna hantongo' wo'o, sampale ra'inca jeko' -ra ane oti-pi rapohurai kara-kara-ra.


Ug ang matag-usa ka sacerdote sa adlaw-adlaw anaa sa iyang pagpang-alagad, sa pagsublisubli sa paghimo sa mao rang mga halad-inihaw nga dili gayud makawala sa mga sala. 	 Hawe'ea imam agama Yahudi, butu-butu eo-nara mokore mpokamu bago-ra, pai' wori' ngkani-ra mpotonu pepue' to hibalia oa' -wadi-- hiaa' pepue' -ra toe uma oa' -wadi mpopori jeko'.


Kaniya mitubag sila nga nanag-ingon, "Ang maong mga banyaga iyang igatugyan ngadto sa mapait nga kamatayon, ug ang parrasan iyang pasaopan sa ubang mga saop nga makamaong mobahin kaniya sa mga bunga sa panahon sa tingpopo." 	 Ratompoi' -i: "Tantu napatehi-ra tauna to dada'a toera, pai' bonea-na nawai' -raka tau ntani' -na to dota mpowai' -i bagia-na hi tempo-na."


Wala ba kamo masayud nga sa panaglumba ang tanang mga magdadalagan apil man sa bangga, apan nga usa ra kanila ang makadawat sa ganti? Busa dumalagan kamo sa ingon aron makadawat kamo niini. 	 Ompi' -ompi', ha uma ni'incai ane tauna to motanta' mokeno, mokeno omea moto-ra, aga hadua-wadi to mporata parasee. Koi' wo'o ompi' kana mo'ingku-koi hewa tauna to mpohuduwukui mokeno: huduwukui-koi mpotuku' konoa Alata'ala duu' -na mporata-koi parasee-ni.


Siya mao ang among ginasangyaw sa among pagpanambag sa tanang mga tawo ug sa among pagpanudlo sa tanang mga tawo diha sa tanang kaalam, aron among ikapaatubang silang tanan ingon nga mga hingkod diha kang Cristo. 	 Jadi', Kareba Kristus toe-mi to kipalele hi hawe'ea tauna, ntuku' hawe'ea kanotoa nono-kai. Kiparesai' pai' kitudui' -ra, pai' kitete' -ra butu dua-na, bona ane rata-kai hi nyanyoa Alata'ala, ma'ala kikeni-ra butu dua-na hi Hi'a hante uma ria kakuraa' -ra, apa' mosidai' -ramo hante Kristus.


Sila mitubag kaniya, "Gikan ka ba usab diay sa Galilea? Susiha ug imong masuta nga walay mobarug nga profeta nga taga-Galilea." 	 Hampetompoi' doo-na: "Ha ngkai Galilea wo'o-ko-kowo iko-e! Wile-dile pai' kamata rala Buku Tomoroli' -e. Uma ria nabi to mehupa' ngkai Galilea."


Ug kamong mga agalon, buhati usab ninyo sila sa ingon, ug ayaw na ninyo sila paghulgaa, sa nasayran na ninyo nga anaa sa langit ang ila ug inyo usab nga Agalon, ug nga kini siya walay pinalabi sa mga tawo. 	 Pai' koi' -koiwo to ramaradika, wae wo'o-koiwo kehi-ni hi batua-ni. Neo' -koiwo nipongasai' -ra. Apa' penonoi-koi: koi' to ramaradika pai' batua-nie, hadua lau-wadi Pue' -ni, Hi'a-mi Pue' to hi rala suruga. Uma-i-hana mpelence tauna.


Siya anaa mag-abut sa ka Simon nga magpapanit, kinsang balay anaa sa ubay sa dagat." 	 Po'ohaa' -na mohu' hi wiwi' tahi', hi tomi hadua topobago rewa kuliba, Simon wo'o hanga' -na."


Sa wala pa kini ikabaligya, dili ba kini imo mang kaugalingon? Ug sa gikabaligya na kini, dili ba imo man ang pagbuot kon unsay imong buhaton sa halin niini? Naunsa ba gayud nga imo mang gilaraw kining buhata sa sulod sa imong kasingkasing? Ang imong gibakakan dili tawo kondili ang Dios." 	 Kako'ia-na nupobalu' tana' tetu, iko moto-kowo pue' -na. Pai' ka'oti-na wo'o nupobalu', oli-na bate-na iko moto-kowo pue' -na. Jadi', napa-di pai' ria patuju nono-nu mpobabehi hewa tetu-e? Bela kai' toi to nupakawa'. Alata'ala-hana to nupakawa'!"


Mga Hebreohanon ba sila? Mao man usab ako. Mga Israelinhon ba sila? Mao man usab ako. Mga kaliwat ba sila ni Abraham? Mao man usab ako. 	 Ra'uli' pangkeni tetura lou, to Yahudi-ra, ra'uli' muli Israel pai' muli Abraham-ra. Wae wo'o-kuwo aku'! To Yahudi-a, muli Israel pai' muli Abraham wo'o-a-kuwo.


Sa katapusan, kamong tanan kinahanglan managkaduyog, magbinatiay, maghigugmaay ingon nga mga magsoon, maloloy-on sa kasingkasing, ug mapaubsanon sa hunahuna, 	 Ka'omea-na, tuwu' hintuwu' -ta omea, hameha' hawa' pai' hanono lau, momepoka'ahi' hewa to ntali ompi', lompe' nono pai' mpakadingki' nono hi doo.


Ug kon ang gidaghanon niadtong mga adlawa wala pa pagkubsi, wala untay tawong maluwas; apan tungod sa iyang mga pinili, ang gidaghanon niadtong mga adlawa pagakubsan. 	 Aga naredehi moto mpai' Alata'ala tempo kaparia toe, apa' ane uma naredehi tempo-na, bate uma ria haduaa to tuwu'. Jadi', apa' napoka'ahi' -ra tauna to napelihi, toe pai' naredehi mpai' tempo kaparia toe.


Kay ako mao man ugod ang iwit sa tanang mga apostoles, nga dili gani takus pagatawgon nga apostol tungod kay gilutos ko man ang iglesia sa Dios. 	 Apa' aku' suro Pue' Yesus to tepatu'ai lia tuwu' -ku ngkai hawe'ea suro-na. Kakoo-kono-na, uma-a natao rahanga' suro-na, apa' ri'ulu kubalinai' -ra topetuku' Alata'ala.


Dinhi niini nanaghigda ang dakung panon sa mga masakiton, lakip sa mga buta, nga bakul, ug mga paralitico. Sila nanagpaabut sa paglihok sa tubig. 	 Hi retu, wori' tauna to peda'. Ria towero, ria tokejo, ria topungku, ntora turu hi pengkawinaraa, ((mpopea kamojago-na ue wuhu'.


Ug sa uloibabaw niya diha usab ang usa ka sinulat sa mga titik sa mga pinulongan nga Gresyanhon ug Latin ug Hebreohanon nga nag-ingon, "Kini mao ang Hari sa mga Judio." 	 Hi kaju parika' -na Yesus hi ntoto woo' -na ria ukia' hewa toi: TOI-MI MAGAU' TO YAHUDI.


Maingon man usab kamong mga batan-on kinahanglan managpasakop kamo nga misinugtanon sa mga anciano. Kamong tanan, panagsul-ob kamog pagpaubos alang sa usa ug usa, kay "Ang Dios magabatok sa mga mapahitas-on, apan sa mga mapaubsanon siya magahatag ug grasya." 	 Wae wo'o koi' to mongura-pidi umuru-ni, mengkoru-koi hi totu'a. Hawe'ea-ni himpau mpakadingki' nono pai' mometulungi. Apa' Alata'ala mpo'ewa tauna to molangko nono-ra, aga tauna to dingki' nono-ra napoka'ahi'."


Ug sa pagkabasa niya sa sulat, si Felix nangutana kaniya kon tagadiin siyang lalawigana. Ug sa iyang pagkasayud nga siya taga-Cilicia, 	 Ka'oti-na Gubernur mpobasa sura toe, napekune' -i Paulus: "Hiapa ngata kaputua-nu?" Natompoi' Paulus: "Hi tana' Kilikia." Kana'inca-na Gubernur toe,


apan gihawiran siya nila nga nag-ingon, "Pabilin uban kanamo, kay hapit na magabii ug tapus na ang adlaw." Ug siya misaka ug mipabilin uban kanila. 	 Ntaa' ratagi-idi, ra'uli' -ki: "Mehani-tamo ulu hi rehe'i! Ncimonou' -mi, neo' mobengi-mi." Jadi' mehani mpu'u-imi Yesus dohe-ra.


Sa ingon niana, tungod sa imong kahibalo nadaut hinoon kining maong tawong mahuyang, nga imong igsoon nga alang kaniya si Cristo nagpakamatay. 	 Ka'omea-na, ngkai kanoto nono-ta tetu-e, tapanawu' lau-imi ompi' -ta to morara' -pidi nono-na toei, apa' tabawai-i mpobabehi to na'epe uma wali nababehi. Hiaa' tauna tetu, ompi' hampepangalaa' -ta to natolo' Kristus hante kamate-na.


Ug si Jesus miingon kaniya, "Unsa may gusto mong buhaton ko alang kanimo?" Kaniya mitubag ang buta nga nag-ingon, "Magtutudlo, nga makakita na unta ako." 	 Na'uli' Yesus mpo'uli' -ki: "Napa to nupokono kubabehi-koko?" Natompoi' towero toei: "Guru, bona pehilo-a-kuwo!"


Hinigugma, gipanghinaut ko nga magamauswagon unta ikaw sa tanang butang ug nga magamaayo ka sa panglawas, maingon sa nasayran ko nga mauswagon ang imong kalag. 	 Bale! Mosampaya-a bona seha' -ko pai' bona mporata-ko kalompea' hi rala hawe'ea to nubabehi, hewa kao' -nu mporata kalompea'.


Mao kana ang hinungdan ngano nga daghan kaninyo mga maluya ug mga masakiton, ug ang uban nangamatay. 	 Apa' ngkai toe-die pai' alaa-na wori' -koi to peda' ba lente wuku-nie, pai' ria mpu'u-mi doo-ni to mate.


Apan ang templo nga iyang gipasabut mao ang iyang kaugalingong lawas. 	 Api' woto-nadi to nawalatu Yesus, mpokahangai' Tomi Alata'ala-e.


Busa kon mahianha na gani ako diha, hinumduman ko ra unya kining iyang gibuhat, sa iyang pagyawit batok kanako pinaagi sa dautang mga pulong. Ug wala pa gayud matagbaw niini, siya nagadumili sa pagdawat sa mga igsoon, ug iyang gidid-an sila nga buot unta modawat kanila ug iyang gipapahawa sila gawas sa iglesia. 	 Jadi', ane rata-a-damo mpai', kuwongka po'ingku-na to dada'a pai' petuntui' -na hi kai'. Uma muntu' toe to nababehi. Meliu ngkai toe, ane ompi' -ta to mpokeni Kareba Lompe' mehani hi ngata-ni, oja' -i mpotarima-ra. Pai' natagi wo'o-ra to doko' mpotarima-ra, pai' uma-pi napiliu-ra mesua' hi pogamparaa.


Ug kon mao ray inyong buhatan ug maayo ang mga nagabuhat ug maayo kaninyo, unsa may dungog ninyo? Kay bisan gani ang mga makasasala nagabuhat man sa ingon. 	 Ane lompe' po'ingku-ta muntu' hi tauna to lompe' po'ingku-ra hi kita', uma mpai' nagane' -ta Alata'ala. Bangku' tauna to dada'a, bate lompe' po'ingku-ra hi tauna to lompe' po'ingku-ra hi hira'.


Ang tanang tawo makaila nga kamo nga tinun-an ko pinaagi niini, kon kamo maghigugmaay ang usa sa usa." 	 Ane momepoka'ahi' -koi, hawe'ea tauna mpo'inca kakoi' -na mpu'u-mi topetuku' -ku."


Ug kon ugaling sad-an man ako ug may nabuhat nga tungod niana angayan akong patyon, dili ako molikay sa kamatayon. Apan kon wala may mga hinungdan kining ilang mga sumbong batok kanako, walay bisan kinsa nga makahimo sa pagtugyan kanako ngadto kanila. Kang Cesar nagadangop ako karon." 	 Ane rapa' -na ria lau-ama mpotiboki atura mpobabehi to kasipato' -na rapatehi-ka, uma kuhuna rapatehi. Aga ane uma makono pangadua' -ra to Yahudi, uma ria haduaa to ma'ala mpotonu-a hi rala pale-ra. Mpopebua' -a kara-kara-ku hi Kaisar!"


nan, ayaw pagpasigarbohi ang mga sanga. Kon magpasigarbo man gayud ikaw, hinumdami nga dili baya ikaw mao ang nagsapnay sa punoan, hinonoa ang punoan mao ang nagasapnay kanimo. 	 Aga neo' molangko nono-ni ompi'. Neo' niruge' -ra to Yahudi to ratadi toera. Kiwoi-e': koi' hewa ra'a wo'o-wadi, koi' mporata rasi' ngkai rali' kaju to rapiara, bela kaju to mporata rasi' ngkai koi'!


Ang matag-usa magapabilin diha sa kahimtang nga iyang nahimutangan sa panahon sa pagtawag kaniya. 	 Butu dua tauna, nau' ba beiwa katuwu' -ra, ane Alata'ala mpokio' -ra mepangala' hi Pue' Yesus, agina mpotuku' -ra Pue' hi rala katuwu' -ra toe.


Ug si Agripa miingon kang Festo, "Buot kong pamatian kining tawhana." "Ugma," matud niya, "pamation mo siya." 	 Ngkai ree, na'uli' Magau' Agripa mpo'uli' -ki Festus: "Bo doko' wo'o-a-kuwo mpo'epe lolita-na." Na'uli' Festus: "Mepulo-damo mpai' ta'epe-i."


"Bulahan ang mga gigutom ug gi-uhaw sa pagkamatarung, kay sila pagabusgon. 	 Marasi' tauna to doko' lia jadi' monoa' hi poncilo Alata'ala, apa' Alata'ala moto mpai' to mpowai' -ra napa to rapali' toe.


nga magaantus sa kadaut nga balus sa ilang pagpangdaut. Alang kanila ang pagkalipay mao ang paghudyaka sa maadlaw. Sila mga buling ug mga hugaw, nga nanagpanghudyaka sa ilang pagpatuyang samtang anaa sila managkombira uban kaninyo. 	 Huku' to mporumpa' -ra toe mpai' hintotoa hante gau' -ra. Po'ingku guru agama to boa' toera me'eai' lia. Bangku' hi eo-na rapokono lia mpotuku' konoa woto-ra moto. Hi poromua-ni, ngkoni' -ra hangkaa-ngkania hante koi', pai' -ra mpe'ohai konoa woto-ra. Ngkai kehi-ra toe pai' alaa-na raruge' doo-koi, apa' ra'uli' koi' hibalia kehi-ni hante guru to boa' toera.


Kon adunay kinahanglan nga mabihag, sa pagkabihag mahiadto siya; kon adunay magapatay pinaagig pinuti, pinaagig pinuti kinahanglan pagapatyon siya. 	 Tauna to kana ratawani, bate ratawani-ra mpai'. Tauna to kana rapatehi hante piho', bate rapatehi hante piho'.


Ug walay tawo nga magasulod ug bag-ong bino diha sa mga daang sudlanan nga panit; kay kon mao pa, ang bino mobusisi sa mga sudlanang panit, ug ang bino mausik, maingon man ang mga sudlanang panit; apan ang bag-ong bino kinahanglan anha isulod sa bag-ong mga sudlanang panit." 	 Wae wo'o uma ria tauna to mpotua anggur to bo'u hi rala pontu'ua to hae. Apa' ane dede' -ipi mpai', mopengka lau-mi pontu'ua to hae toe, alaa-na mobowo lau-mi anggur, pai' mpadaa' -mi pontu'ua-na. Jadi', anggur to bo'u kana ra'ihii' hi pontu'ua to bo'u wo'o-hawo."


Apan kita mga molupyo sa langit, ug gikan niini atong ginapaabut ang Manluluwas, ang Ginoong Jesu-Cristo. 	 Aga kita' ompi', uma ma'ala hewa toe gau' -ta, apa' ihi' ngata suruga-ta-tana. Ngkai ria mpai' katumaia-na Magau' Tompohore-ta ngkai huku' jeko' -ta, Pue' Yesus Kristus. Hi'a-mi to takalentorai pai' to tapopea.


Kay sa pagkatinuod, sultihan ko kamo, nga samtang magalungtad pa ang langit ug ang yuta, walay pagasayloan sa kasugoan bisan usa na lang ka kudlit o usa ka tulpok niini hangtud ang tanan matuman. 	 Mpu'u-mpu'u ku'uli' -kokoi: butu mela lolita to te'uki' hi rala Buku Atura Pue' bate kana madupa'. Ane da rii-ria-pidi langi' pai' dunia' toi, uma ria hamelaa lolita hi rala Atura Pue' to uma madupa', nau' to kedi' lia.


Ug kon aduna man kaninyoy nakulangan ug kaalam, papangayoa siya sa Dios nga nagapanghatag ngadto sa tanang mga tawo sa madagayaon gayud ug sa walay pagpamoyboy, ug kini igahatag kaniya. 	 Ane ria-ta to uma monoto nono-ta, agina taperapi' kanotoa nono ngkai Alata'ala. Bate nawai' moto-ta mpai' kanotoa nono to taperapi'. Apa' hi butu dua tauna Alata'ala mewai' ngkai kamanara-na, uma-i ria mewai' ngkahuru.


Ug wala kanilay nakabsan, kay ang tanan kanila nga may kayutaan o mga balay namaligya man niini, ug ang halin ilang gihatud 	 Uma ria haduaa topetuku' Yesus to nakakurai'. Apa' pontu-na, ria-ra to mpobalu' tana' -ra ba tomi-ra,


Ug sa hapit na mobanagbanag ang adlaw, si Pablo miagda kanilang tanan sa pagkaon, nga nag-ingon, "Karon mao na ang ikanapulog-upat ka adlaw sa inyong pagpinaabut ug sa pagpuasa, sanglit wala man kamoy nakaon nga bisan unsa. 	 Neo' mehupa' -mi eo, na'uli' -mi Paulus mpo'uli' -raka: "Kana ngkoni' omea-koi! Hampulu' opo' eo-mi, hangaa mpopea napa to jadi' -damo-koi. Uma-koi ngkoni'.


Ug unya ang kahaponon misugod na; ug ang Napulog-Duha miduol ug miingon kaniya, "Palakta na ang panon sa katawhan aron mangadto sila sa mga kabalangayan ug sa mga kasikbitan nga kayutaan sa pagpangatulog didto ug sa pagpangitag makaon, kay ania kita dinhi niining dapit nga awaaw." 	 Neo' limpa-mi eo, rata-ramo ana'guru-na to hampulu' rodua mpo'uli' -ki Yesus: "Guru, agina tahubui-ramo ntodea toera lau hilou mpali' pongkoni' -ra pai' poturua-ra hi ngata pai' bonea to mohu'. Apa' wao' -hana hi rehe'i lau."


Ug ayaw ninyo pagsakita ang Espiritu Santo sa Dios, ni kinsa gikatimrihan kamo alang sa adlaw sa pagtubos. 	 Pelompehi po'ingku-ta bona neo' mpopedahi nono Inoha' Tomoroli' to nawai' -taka Alata'ala. Kiwoi-e': Inoha' Tomoroli' toei hewa saa' hi rala nono-ta, apa' Hi'a to jadi' pompetonoi-na kakita' -na bagia-na Alata'ala. Ngkai karia-na Inoha' Tomoroli' hi rala nono-ta toe, monoa' -mi ta'inca karata mpai' tempo-na Alata'ala mpobahaka mpu'u-ta ngkai dunia' to dada'a toi.


Apan sa ilang pagkamatikod nga siya Judio man diay, sulod sa mga duha ka takna silang tanan nanagsinggit sa usa ka tingog nga nag-ingon, "Dakuan ang Artemisa sa mga taga-Efeso!" 	 Ntaa' we'i, karahilo-na ntodea Katoyahudi-na, rajojo lau-mi mogora rojaa kahae-na, ra'uli': "Une' -imi Artemis, anitu-ta to Efesus!"


Apan ang mga Judio giabut ug kasina, ug sa nakapanghulbot silag mga bugoy, kini ilang gihiusa, ug ilang gigubot ang siyudad. Ug ilang gisulong ang balay ni Jason sa pagpangita kang Pablo ug Silas aron ilang dad-on ngadto sa katawhan. 	 Aga to Yahudi to uma mepangala', mohingi' -ramo mpokahingii' -ra hira' Paulus pai' Silas. Toe pai' me'ukei' -ra mpo'ukei' tauna to dada'a to mengkalose-lose hi rala ngata. Wori' -mi to morumpu, mako' -ramo hilou mpobabehi pewongoia hi rala ngata. Pomako' -ra toe, rata hi tomi Yason, apa' hi ria po'ohaa' -ra Paulus pai' Silas. Mesua' -ramo hi rala tomi toe ke doko' mpohoko' pai' mpokeni-ra hilou hi ntodea.


Ug sa ilang ikaduhang paghiadto, si Jose nagpaila na sa iyang kaugalingon ngadto sa iyang mga igsoon, ug nasayran ni Faraon ang kagikanan ni Jose. 	 Kahilou-ra karongkani-na, nalohu-miraka Yusuf kahi'a-nami ompi' -ra. Nto'u toe lako' na'inca-di Firaun kahema-ra ompi' -na Yusuf.


Ug kaniya mitubag sila nga nanag-ingon, "Si Juan nga Bautista kono; ug ang uban nagaingon nga si Elias kono; ug ang uban nga usa kono sa mga profeta." 	 Ra'uli' -ki: "Ria to mpo'uli' Yohanes Topeniu' -ko tuwu' nculii'. Ria wo'o to mpo'uli' nabi Elia-ko. Ria wo'o-ra to mpo'uli' Iko hadua nabi to owi tuwu' nculii'."


Ug bisan gani karon, ang wasay gikataon na diha sa gamut sa mga kahoy; busa ang tanang kahoy nga wala mamungag mga maayong bunga pagaputlon ug igasalibay ngadto sa kalayo." 	 Neo' rata-mi pehuku' Alata'ala! Pehuku' -na hewa pati to rodo ami' -mi hi tawu kaju. Butu ngkaju-na to uma lompe' wua' -na, bate ratoki pai' ratene' hi rala apu."


aron nga pinaagi sa kabobut-on sa Dios, kaninyo mahianha ako nga malipayon ug makapahulay diha sa pagpakig-uban kaninyo. 	 Ka'omea-na mpai', ane napokono Alata'ala, ma'ala-a rata hi ngata-ni hante kagoea', pai' tetanta'u-a hi laintongo' -ni.


`Ug mahitabo sa kaulahiang mga adlaw, nagaingon ang Dios, nga pagabobuan ko sa akong Espiritu ang tanang katawhan, ug magahimog mga profesiya ang inyong mga anak nga lalaki ug babaye, ug ang inyong mga batan-on makakitag mga panan-awon, ug ang inyong mga tigulang maga-damgog mga damgo; 	 Na'uli' Alata'ala: `Nto'u kahudua dunia' mpai', Aku' mpewai' Inoha' -ku hi manusia' omea. Ana' -ni tomane pai' ana' -ni tobine mpohowa' mpai' lolita-ku. Kabilasa-ni mpohilo pangila to kupopohiloi-raka. Totu'a-ni mo'ompo' napa to kupopo'ompoi' -raka.


kay nahadlok ako kanimo, sanglit ikaw mapig-uton man ugod nga pagkatawo; ikaw nagakuha man sa dili imong binutang, ug nagaani sa dili imong pinugas.` 	 Me'eka' -a hi Magau', apa' ku'inca kasoa-nu. Nupepae to bela-kowo hinu'a-nu, nu'ala' to uma nukarokoi.'


Ug kami masaligon sa Ginoo mahitungod kaninyo, nga kamo nagabuhat ug magapadayon sa pagbuhat sa mga butang nga among gisugo kaninyo. 	 Jadi', apa' lawi' Pue' to mpewili' -koie, toe pai' monoa' -mi ki'inca kanituku' -na napa to kitudui' -kokoi, pai' nipokaliliu mpai' mpotuku' napa-napa to kitudui' -kokoi.


Hinumdumi ang iyang gisulti kaninyo sa didto pa siya sa Galilea, 	 Uma-ipi ria hi rehe'i. Tuwu' nculii' -imi! Kiwoi-dile napa to na'uli' -kokoi wengi hi Galilea-e.


ang ilang buhok ingon sa buhok sa babaye, ug ang ilang mga ngipon ingon sa mga ngipon sa leon. 	 Wulu-ra hewa wuluwoo' tobine, ngihi' -ra hewa ngihi' singa.


Unya gidala siya sa yawa ngadto sa siyudad nga balaan ug gitungtong siya sa kinahitas-an sa templo, 	 Oti toe, Magau' Anudaa' mpopakeni-i hilou hi Yerusalem, ngata to moroli', napopokore-i hi lolo wumu Tomi Alata'ala,


apan ang mga anak sa gingharian pagaabugon ngadto sa labawng kangitngitan sa gowa; didto ang mga tawo managpanghilak ug managkagot sa ilang mga ngipon." 	 Kakoo-kono-na, ke to Yahudi-hana to natao jadi' ntodea Alata'ala hi rala Kamagaua' -na. Hiaa' wori' -ra mpai' to ra'uncahi hi mali-na pai' ratadi hi rala kabengia-na to molaa ngkai Alata'ala. Hi ria-ramo mpai' ntora geo' pai' ntodohaka."


Apan maoy unaha ninyo pagpangita ang gingharian ug ang pagkamatarung gikan sa Dios, ug unya kining tanang mga butanga igadugang ra kaninyo. 	 To kana tapenonoi, toi: babehi napa to monoa' hi poncilo Alata'ala, bona Hi'a jadi' Magau' -ta. Ane toe-pi to tapopori'ulu, to ntani' -ntani' -na nawai' moto-ta mpai' omea.


Ug kon pinaagi man diay kang Beelzebu ako nagapagula sa mga yawa, pinaagi ba kang kinsa ang inyong mga anak nagapagula kanila? Busa sila mao ang magahukom kaninyo. 	 Aga ria wo'o doo-ni moto to mpopalai seta. Hante kuasa napa doo-ni tetu mpopalai seta? Tantu hante kuasa Alata'ala. Jadi', ngkai pobabehi doo-ni moto, monoto-mi kamasala' pebalihi-ni tetu.


Kay aduna nay pipila kanila nga nanghisalaag ngadto sa pagsunod kang Satanas. 	 Pai' -a mpo'uli' hewa toe, apa' ria-ramo tobalu to uma-pi mpotuku' konoa Kristus, mpotuku' konoa Magau' Anudaa' -ramo.


ug sa paghiuli nila gikan sa lubnganan, kining tanan ilang gisugilon ngadto sa Napulog-Usa ug sa tanan nga uban pa. 	 Ponculi' -rami ngkai daeo', pai' ratutura hawe'ea to jadi' toe hi ana'guru Yesus to hampulu' hadua pai' hi hawe'ea topetuku' ntani' -na.


Ug mihapa ang kaluhaan ug upat ka mga anciano ug ang upat ka mga buhing binuhat, ug ang Dios nga nagalingkod sa trono gisimba nila nga nanag-ingon, "Amen. Aleluya!" 	 Ngkai ree, totu'a-totu'a to rompulu' opo' pai' anu tuwu' to opo', motumpa omea-ramo hi nyanyoa Pohuraa Alata'ala, pai' -ra mponyompa-i, ra'uli': Amin, Haleluya!"


Ug tan-awa, usa ka sanlahon miduol kaniya, ug sa iyang atubangan miluhod nga nag-ingon, "Ginoo, kon buot mo, makahinlo ikaw kanako." 	 Nto'u toe, ria hadua tauna to mohaki' poko' tumai motingkua' hi nyanyoa Yesus mpo'uli' -ki: "Pue', ane ma'ala, paka'uri' -a-kuwo!"


Apan kon dili kamo mopasaylo, ang inyong Amahan nga anaa sa langit dili usab mopasaylo sa inyong mga paglapas." 	 Aga ane uma-di ni'ampungi doo-ni, wae wo'o Tuama-ni to hi suruga uma mpo'ampungi sala' -ni.))"


Wala dangtig pila ka adlaw, sa nahipos na niya ang iyang tanang kabtangan, ang anak nga manghud mipanaw ngadto sa usa ka halayong yuta, ug didto iyang giusik-usikan ang iyang katigayonan pinaagi sa pagkinabuhi nga mapatuyangon. 	 "Ba hangkuja eo olo' -na ngkai ree, ana' -na tokahudu mpobalu' bagia-na, pai' -i hilou hi ngata to molaa. Hi ria-i mpo'oti mara doi-na hante kehi to uma tumotoa.


Ug ang naglingkod sa trono miingon, "Tan-awa, ginabag-o ko ang tanang mga butang." Usab miingon siya, "Isulat mo kini, kay kining mga pulonga kasaligan ug matuod." 	 Oti toe mololita-imi To Mohura hi Pohuraa Magau', na'uli': "Hewa toe lau kubo'ui omea-mi." Pai' na'uli' wo'o-ka: "Uki' -mi tohe'i, apa' lolita tohe'i makono pai' bate madupa' mpai'."


Ug siya miingon kanila, "Sa inyong pag-ampo, ingnon ninyo: 	 Na'uli' Yesus mpo'uli' -raka: "Ane mosampaya-koi, uli' hewa tohe'i: Mama, pomperapia' -kai bona hawe'ea tauna mpobila' hanga' -nu to moroli', bona Iko jadi' Magau' hi dunia'.