Ug si Jesus miingon kaniya, "Unsa may imong gusto? Kaniya mitubag siya nga nag-ingon, "Ipahigayon nga kining akong duha ka anak magalingkod sulod sa imong gingharian, ang usa anha sa imong too ug ang usa anha sa imong wala." 	 Napekune' Yesus: "Napa to nuperapi' -e?" Na'uli' totina toei: "Pomperapia' -kule, bona ane jadi' Magau' -poko mpai', ana' -ku to rodua tohe'ira mohura pai' moparenta hangkaa-ngkania dohe-nu, hadua hi mali ka'ana-nu, hadua hi mali ki'ii-nu."


Paningkamoti pag-ayo ang pagpakita sa imong kaugalingon sa atubangan sa Dios ingon nga iyang nahimut-an, usa ka magtatrabaho nga dili kinahanglan magakaulaw, nga sa hustong paagi magapanudlo sa pulong sa kamatuoran. 	 Aga iko Timotius, parata tudui' to makono hante kanoa' -noa' -na. Huduwukui mpokamu bago-nu toe, bona ane rata-ko mpai' hi nyanyoa Alata'ala, uma-ko me'ea'. Na'uli' -koko mpai': "Iko-mi topobago-ku to lompe'!"


Kamo mao ang lawas ni Cristo ug ang matag-usa kaninyo bahin niini. 	 Hewa Alata'ala mpopajadi' woto-ta ngkai wori' nyala bagia, wae wo'o koi' to wori' napajadi' hawoto lau-damo hi posidaia' -ni hante Kristus. Ma'ala-mi ta'uli', butu dua-ni bagia ngkai woto Kristus omea-koi.


Busa sa pag-abut niya sa Galilea, ang mga Galileanhon nahinangop sa pagdawat kaniya, sanglit ila mang nakita ang tanang gibuhat niya didto sa Jerusalem sa panahon sa fiesta, kay sila nahiadto man usab sa fiesta. 	 Jadi', karata-na hi Galilea, tauna mpotarima-i hante kagoe' nono-ra, apa' ria-ra wengi hi Yerusalem mpokaralai eo bohe Paskah, pai' mpohilo hante mata-ra moto-mi hawe'ea anu mekoncehi to nababehi hi ria nto'u toe.


Kamo karon may katagbawan na man tuod! Kamo karon nangahimo nang mga dato! Kamo karon nangahari nga wala kami! Kon naghari pa lang unta tuod kamo, aron kami makaapil sa pagpamunoan uban kaninyo! 	 Ha ni'uli' -koina wae, uma-pi ria kakuraa' -ni? Ha ni'uli' hono' mpu'u-mi karoho pepangala' -ni hi Pue' -e? Ha moparenta mpu'u-mokoi hewa raja-e, pai' kai' suro Pue' Yesus uma? Ke lompe' lia-midi ompi' ane jadi' raja mpu'u-mokoie, bona moparenta wo'o-ka-kaiwo hangkaa-ngkania hante koi'.


Usa ka adlaw niana misakay siya sa sakayan uban sa iyang mga tinun-an, ug siya miingon kanila, "Manabok kita ngadto sa usang daplin sa lanaw." Ug sila migikan. 	 Rala-na ha'eo, Yesus hante ana'guru-na mohawi' sakaya. Na'uli' Yesus mpo'uli' -raka: "Hilou-tamo hi dipo rano." Me'ongko' -ramo.


Kamo gayud mao ang among sulat sa pagpaila sa among kaugalingon, nga nakudlit diha sa inyong mga kasingkasing, nga pagahibaloan ug pagabasahon sa tanang mga tawo; 	 Koi' moto-mile sura pe'une' kakamua-kaie. Koi' hewa sura to te'uki' rala nono-kai, apa' kipoka'ahi' -koi. Hiapa pomakoa' -kai, kitutura hi hawe'ea tauna kanitarima-na Kareba Lompe' to kikeni.


"Pumauli ka sa imong balay, ug isugilon mo unsa ka daku ang nahimo sa Dios alang kanimo." Ug milakaw siya nga nagmantala sa tibuok lungsod unsa ka daku sa nahimo ni Jesus alang kaniya. 	 "Nculii' -moko hilou hi tomi-nu pai' uli' -raka retu napa to nababehi Alata'ala hi iko." Hilou mpu'u-imi mpopalele hi rala ngata napa to nababehi Yesus hi woto-na.


Ayaw kamo pagpakulang sa kasibut, hinonoa magmainiton kamo diha sa Espiritu. Alagara ninyo ang Ginoo. 	 Baka' mobago hi Pue', neo' lose. Neo' tapelele' apu-ta mate, kakamu bago Pue' hante nono mpu'u.


Ug iyang nakita ang duha ka sakayan diha sa daplin sa lanaw; apan ang mga mangingisda mikawas na niini ug nanag-uyab sa ilang mga pukot. 	 Mpohilo-i romeha' sakaya hi wiwi' rano. Nto'u toe, topebau' mencore ngkai sakaya-ra hilou hi role-na mpobohoi' jala' -ra.


Tingali unya hinoon, sa diha nga ikabutang na niya ang patukoranan ug unya dili na siya makahimo sa paghuman niini, ang tanang makakita niini mosugod sa pagbiaybiay kaniya, 	 Apa' ane mpolia' natu'u-mi parawatu-na pai' uma hudu nawangu apa' naka'otii doi-na, hawe'ea tauna to mpohilo mpotawai-i,


bisan sa mga patay pa kita tungod sa atong mga kasal-anan, nagbuhi siya kanato uban kang Cristo (tungod sa grasya nangaluwas kamo), 	 Bula-ta hewa to mate-pidi sabana petibokia-ta, nawai' -ta katuwua' to bo'u hangkaa-ngkania hante Kristus. Jadi', muntu' ngkai kabula rala-na Alata'ala pai' -ta tehore ngkai huku' jeko' -ta.


Siya miingon, "Ginoo, mosalig ako," 	 Na'uli' tauna toei: "Kupangala', Pue'!" pai' mowilingkudu-imi mponyompa-i.


Tan-awa, sila nga mga iya sa sinagoga ni Satanas, nga nanag-ingon nga sila mga Judio apan dili diay, hinonoa nanagpamakak-- tan-awa, kini sila paanhaon ko ug pahapaon ko sa atubangan sa imong tiilan, ug pailhon ko sila nga gihigugma ko ikaw. 	 Ane tauna to mpo'uli' Katoyahudi-ra tetura, boa' -ra-wadi. Bela-ra to Yahudi hi rala nono-ra; topetuku' Magau' Anudaa' -radi. Tauna toera hantongo' kukeni tumai hi koi'. Mowilingkudu-ra mpai' hi nyanyoa-ni, pai' ra'uli' -kokoi: `Napoka'ahi' mpu'u-koi-tano Alata'ala-e!'


Ug sa mga patay pa kamo diha sa mga kalapasan ug sa pagkawalay sirkunsisyon sa inyong unod, uban kaniya kamo gibuhi sa Dios sa napasaylo niya kita sa tanan tang kalapasan, 	 Ri'ulu, kako'ia-ni mepangala' hi Kristus, hewa to mate-pidi-koi, apa' mpotiboki-koi hawa' -na Alata'ala, pai' uma-koi ratini' ntuku' ada agama Yahudi apa' bela-koi to Yahudi. Aga nau' wae, koi' to ri'ulu hewa to mate sabana jeko' -nie, napotuwu' nculii' -mokoi hangkaa-ngkania hante Kristus ngkai posidaia' -ni hante Hi'a, pai' na'ampungi-mi hawe'ea petiboki-ni.


Si Jesus miingon kaniya, "Adtoon ko ug ayohon ko siya." 	 Na'uli' Yesus: "Tilou moto-a mpaka'uri' -i."


Ug unya miabut sila sa Jerico; ug sa paggikan niya sa Jerico kauban sa iyang mga tinun-an ug sa usa ka dakung panon sa katawhan, diha sa daplin sa dalan naglingkod ang usa ka makililimos nga buta nga mao si Bartimeo nga anak ni Timeo. 	 Yesus pai' ana'guru-na rata hi ngata Yerikho. Nto'u-ra malai ngkai ngata, wori' tauna mpotuku' -ra. Hi wiwi' ohea mohura hadua tauna to wero kakarapi' -rapi'. Hanga' -na Bartimeus (batua-na: ana' Timeus).


Apan kining mga tawong komon nga walay hibangkaagan sa kasugoan, sila mga tinunglo." 	 Muntu' ntodea to mpangala' -i, apa' uma ra'incai Atura Musa. Harala-rada!"


Kay ang mga kabus kanunayng anaa kaninyo, ug bisan kanus-a ngabuot ninyo, makahimo kamog maayo alang kanila; apan ako dili kanunayng ania kaninyo. 	 Apa' tokabu-hana, ria oa' -ra dohe-ni. Ane dota-koi ntulungi-ra, ria oa' loga-ni. Aga Aku', uma-a mpai' ria oa' dohe-ni.


Ug tapus sa paglalin kanila ngadto sa Babilonia: si Jeconias mao ang amahan ni Salatiel, ug si Salatiel ang amahan ni Zorobabel, 	 Ngkai karatawani-ra to Yahudi hilou hi Babel rata hi kaputu-na Yesus, hanga' ntu'a-na Yesus, toi-ra: Yekhonya mpobubu Sealtiel, Sealtiel mpobubu Zerubabel,


Ang grasya maanaa kaninyo ug ang kalinaw gikan sa Dios nga atong Amahan ug gikan sa Ginoong Jesu-Cristo. 	 Wori' tabe: mekakae-kai hi Alata'ala Tuama-ta pai' hi Pue' Yesus Kristus bona nagane' -koi ngkai kabula rala-na pai' nawai' -koi kalompea' tuwu'.


"Usab nakadungog na kamo niini nga gikasulti ngadto sa mga tawo sa karaan, nga nagaingon, `Ayaw pagbinakak sa imong pagpanumpa, kondili kinahanglan tumanon mo ang imong gipanumpaan ngadto sa Ginoo. 	 "Ni'inca wo'o karia-na parenta to ra'uli' -raka ntu'a-ta owi to mpo'uli': `Neo' mo'ungkere' ngkai pojanci-nu ba posumpa-nu. Napa to nujanci-mi hi nyanyoa Alata'ala, bate kana nubabehi.'


Ug sa pag-abut na sa panahon alang sa pagputli kanila sumala sa kasugoan ni Moises, ang bata ilang gidala sa Jerusalem aron ihalad siya ngadto sa Ginoo 	 Oti toe, rata-mi tempo-na Yusuf pai' Maria kana mpobabehi ada ka'oti-na mo'ana', ntuku' Atura Pue' to na'uki' Musa. Nto'u toe, ana'lei-ra toe rakeni hilou hi Yerusalem bona ratonu hi Pue',


Sa akong unang pangatubang sa hukmanan, walay usa nga milaban kanako; ang tanan mitalikod kanako. Dili unta kini himoon nga sumbong batok kanila! 	 Lomo' rapohurai kara-kara-ku wengi, uma-pi haduaa to tono' hi aku'. Rapalahii omea-ama-kuna. Mekakae-a hi Pue' bona neo' napehawai kehi-ra toe.


Kon ugaling inyo mang nasayran nga siya matarung, nan nasayud diay usab kamo nga ang tanang nagabuhat ug matarung gipanganak gikan kaniya. 	 Kristus mpotuku' oa' konoa Alata'ala. Ni'inca moto toe ompi'. Jadi', ni'inca wo'o: hawe'ea tauna to mpotuku' konoa Alata'ala, napo'ana' Alata'ala-ramo.


Ug gikan didto milawig kami, ug sa pagkasunod nga adlaw didto na kami sa atbang sa Quio; sa pagkasunod nga adlaw midunggo kami sa Samos; ug sa pagkasunod nga adlaw midangat kami sa Mileto. 	 Ngkai ree, kaliliu wo'o-makai, pai' kamepulo-na rata hi tana' to momekidipoi-ki lewuto' Khios. Kamepulo-na wo'o rata-makai hi lewuto' Samos, pai' kamepulo-na wo'o rata hi ngata Miletus.


(ug ang kinabuhi gikapadayag, ug kami nakakita niini ug magapanghimatuod niini, ug magamantala kaninyo sa maong dayong kinabuhi, nga diha kauban sa Amahan ug nga gikapadayag kanamo), 	 To mpowai' katuwua' toei, mehupa' -imi hi dunia' toi, pai' kihilo-imi-kaina. Toe pai' kipakanoto-kokoi kahema-nai, pai' mposabii' Kahi'a-na to mpowai' katuwua' to lompe' duu' kahae-hae-na. Ngkai lomo' -na, ria ami' -imi dohe Alata'ala to Tuama, pai' mehupa' -imi hi kai'.


Kay tanan silang uban nagapangita sa mga kaayohan sa ilang kaugalingon lamang ug dili sa mga kaayohan ni Jesu-Cristo. 	 Ane to ntani' -ntani' -naera, mpenonoi woto-ra moto-ra-wadi, uma-ra mpenonoi konoa-na Yesus Kristus.


Siya nga mokaon sa akong unod ug moinom sa akong dugo may kinabuhi nga dayon, ug pagabanhawon ko siya sa kaulahian nga adlaw. 	 Tauna to ngkoni' woto-ku pai' nginu raa' -ku, mporata-ramo katuwua' to lompe' duu' kahae-hae-na, pai' kupopemata-ra hi Eo Kiama.


Apan kini siya ilang gidakop ug gibunalan, ug ilang gipapauli nga walay dala. 	 Tapi' to mpodoo bonea toera mpohoko' batua-na, rapao' pai' rapopalai mara.


Ang bitoon ginganlan ug Panyawan. Ug ang ikatulo ka bahin sa mga tubig nangahimong panyawan, ug daghan ang mga tawo nga nangamatay tungod sa tubig, kay kini nahimo na man nga mapait. 	 Hanga' betue' toei, Mopai'. Hampobagia tolu ngkai hawe'ea halu' jadi' mopai' ue-na, pai' wori' tauna mate apa' nginu ue to mopai' toe.


"Mao kini ang akong sugo, nga kinahanglan maghigugmaay kamo ang usa sa usa sama sa akong paghigugma kaninyo. 	 "Toi-mi hawa' -ku: Momepoka'ahi' -mokoi, hewa Aku' wo'o mpoka'ahi' -koi.


Kining tawhana miadto kang Jesus sa takna sa kagabhion ug miingon kaniya, "Rabi, kami nasayud nga ikaw maoy usa ka magtutudlo nga gikan sa Dios, kay wala gayuy makahimo niining mga milagro nga imong gipangbuhat gawas lamang kon ang Dios anaa uban kaniya." 	 Rala-na hamengi, rata-i mpohirua' -ki Yesus, na'uli' -ki: "Guru, to ki'inca, Iko hadua guru to nasuro Alata'ala, apa' uma ria tauna to bisa mpobabehi tanda mekoncehi hewa to nubabehi, ane uma-i nadohei Alata'ala."


Busa andam ako sa pagwali sa Maayong Balita diha kaninyo usab nga anaa sa Roma. 	 Toe-mi pai' doko' lia-a mpoparata Kareba Lompe' hi koi' wo'o to hi ngata Roma.


nga sa kanunay magpasalamat kamo sa Dios Amahan tungod sa tanang mga butang, sa ngalan sa atong Ginoong Jesu-Cristo. 	 mpo'uli' tarima kasi oa' hi Alata'ala to Tuama hante hanga' Yesus Kristus Pue' -ta ngkai butu nyala-na to nawai' -taka;


Ania niini ang agda alang sa pagkamainantuson sa mga balaan, sa mga nanagbantay sa mga sugo sa Dios ug sa tinoohan ni Jesus. 	 Toe-mi pai' topetuku' Alata'ala kana ntaha hi rala kasusaa', tida mpotuku' hawa' Alata'ala, pai' tida mepangala' hi Yesus.


maingon kang Sara nga nagmasinugtanon kang Abraham, ug nagtawag kaniya nga ginoo. Ug kamo karon mga anak ni Sara kon kamo magtinarung ug dili magpalisang sa bisan unsa. 	 Hewa rapa' -na Sara mpotuku' hawa' -na Abraham tomane-na, pai' nahanga' -i tua. Hiaa' koi' ompi', ma'ala ta'uli' ana' Sara-mokoi, ane nituku' po'ingku-na to lompe' pai' uma-koi me'eka' ane ria to mpobalinai' -koi.


gikamay nila ang ilang mga kauban nga didto sa usang sakayan aron sa pagduol ug pagtabang kanila. Ug sila miduol ug ang duha ka sakayan ilang napuno sa mga isda nga tungod niana hapit na kini malunod. 	 Mekawe-ra hi doo-ra to hi rala sakaya kahameha' -na bona tumai mengawa'. Tumai mpu'u-ramo-rawo pai' ra'ihii' -mi sakaya romehaa', duu' -na neo' matala nakeni katomo-na.


Ug kanila nangutana siya nga nag-ingon, "Apan kamo, unsa may inyong sulti, kinsa man ako?" Ug si Pedro mitubag kaniya, "Ikaw mao ang Cristo." 	 Napekune' tena-ra, na'uli': "Hiaa' koi' -koiwo mpo'uli' hema-a Aku' toi-e?" Natompoi' Petrus: "Iko-mi Magau' Topetolo'!"


Ug tan-awa, miabut sa lanaw ang usa ka makusog nga unos, nga tungod niana ang sakayan natabontabonan sa mga balud; apan siya nagkatulog. 	 Muu-mule' rata ncorobaa ngolu' bohe mpojago rano, alaa-na balumpa mporumpa' sakaya-ra. Nto'u toe, leta' moto-i Yesus.


Ug ang pulong sa Ginoo mikaylap sa tibuok kayutaan. 	 Jadi', Lolita Pue' molele hobo' hi tana' toe.


ug sa nakapanggula sila gikan sa mga lubong tapus sa iyang pagkabanhaw, nangadto sila sa siyudad nga balaan ug mipakita ngadto sa daghang mga tawo. 	 Ka'oti-na Yesus tuwu' nculii', mehupa' -ra ngkai daeo' -ra, pai' -ra mesua' -hi ngata Yerusalem, ngata to moroli' toe. Wori' tauna mpohilo-ra.


Kay kini among ipahayag kaninyo sumala sa pulong sa Ginoo, nga kitang mga buhi nga magapabilin pa hangtud sa pag-abut sa Ginoo, dili kita magauna kanila nga mga nangamatay. 	 Tohe'i-mi tudui' to kitarima ngkai Pue' Yesus. Ane rata nculii' -ipi mpai' Pue', kita' to tuwu' -pidi nto'u toe, uma-ta meri'ulu ngkai doo-ta to mpolia' mate-mi.


Ug niadtong mga adlawa si Pedro mitindog taliwala sa kaigsoonan (dihay pundok sa mga usa ka gatus ug kaluhaan ka tawo), ug miingon kanila, 	 Rala-na ha'eo, ria ba ha'atu rompulu' -ra morumpu. Nto'u toe, mokore-imi Petrus hi laintongo' ompi' hampepangalaa' -na toera, pai' -i mololita, na'uli':


Pinaagi niini kita mahibalo nga kita iya sa kamatuoran, ug makapasalig kita sa atong mga kasingkasing diha sa iyang atubangan 	 Ane mpoka'ahi' -ta ompi' -ta, toe-mi pompetonoi-na bona ta'inca mpu'u kakita' -na ana' Alata'ala, alaa-na rodo-mi nono-ta mponyanyo-i.


ug sa paghalad ug halad-inihaw sumala sa giingon sa kasugoan sa Ginoo, nga "duha ka tukmo, o duha ka salampati nga kuyabog." 	 Rakeni wo'o pepue' -ra, ntuku' hawa' to te'uki' hi rala Buku Atura Pue': hamoko korokou ba roma'a ana' mangkebodo.


Sila nanghitingala nga kamo karon dili na man kmakighogoyhogoy uban kanila sa samang pagpatuyang, ug kamo ila nang pagapasipad-an; 	 Toe pai' ema' -ni to ri'ulu mpokehele-koi apa' uma-pi nidohei-ra hewa ri'ulu mpobabehi gau' to babo' hante uma ria huka' -na. Toe pai' alaa-na raruge' -mokoi.


Nan, hain na man ang atong pagpagarbo? Gipalagpot na sa gawas. Pinasikad sa unsang lagda? Sa lagda ba sa mga buhat? Dili, hinonoa pinasikad sa lagda sa pagtoo. 	 Jadi', uma-pi ria ohea-ta mpomolangko nono-ta. Apa' Alata'ala uma mpotarima-ta ngkai po'ingku-ta to lompe'. Natarima-tale, ngkai pepangala' -ta hi Pue' Yesus.


kay inigkabanhaw na sa mga tawo gikan sa mga patay, dili na sila magapangasawa pa o magapamana pa, kondili mahisama na sila sa mga manolunda didto sa langit. 	 Apa' ane tuwu' nculii' -ramo tauna to mate, katuwu' -ra hewa katuwu' mala'eka hi rala suruga, uma-rapa motobinei ba motomanei.


Kay kini siya mao man ang gihisgutan sa nahisulat nga nagaingon: `Tan-awa, igapadala ko ang akong magsasangyaw nga magauna kanimo; siya mao ang magaandam sa imong dalan sa atubangan mo.` 	 Apa' hi'a tetu-mi to mporodo nono-ra ntodea mpotarima-a, hewa to te'uki' hi rala Buku Tomoroli' owi. Na'uli' Alata'ala: `Hi'a toi-mi suro-ku, kuhubui-i meri'ulu ngkai Iko, bona mporodo ohea-nu.'"


Ayaw kamo pagkabalaka mahitungod sa bisan unsang butang, hinonoa sa tanang butang ipahibalo ninyo sa Dios ang inyong mga hangyo pinaagi sa pag-ampo ug sa pagpangamuyo uban sa pagpasalamat. 	 Neo' mpokakoro' ba napa-napa. Hi butu nyala-na tida oa' -koi mosampaya, mekakae, merapi' hi Alata'ala, pai' mpo'uli' oa' tarima kasi.


Busa ang kasugoan balaan, ug ang sugo balaan, matarung, ug maayo. 	 Jadi', Atura Pue' moroli', pai' parenta Pue' bate moroli', monoa' pai' lompe'.


Ug sila nga didto sa sakayan misimba kaniya ug miingon, "Sa pagkatinuod ikaw mao ang Anak sa Dios." 	 Ana'guru-na to hi rala sakaya toe mponyompa-i, ra'uli': "Makono mpu'u, Ana' Alata'ala-ko!"


Ug unya sa nagkatigum sila, gipangutana siya nila nga nag-ingon, "Ginoo, niini bang panahona karon igapahiuli mo ang gingharian ngadto sa Israel?" 	 Hangkani wo'o, nto'u suro-na morumpu hangkaa-ngkania hante Yesus, mepekune' -ra hi Yesus, ra'uli': "Pue', ba tempo toi-mi nubahaka-ta ngkai bali' -ta pai' -ko jadi' Magau' to Israel?"


Kanila mitubag si Jesus nga nag-ingon, "Tungod sa kasagutsoton ninyog kasingkasing, nagsulat siya kaninyo sa maong sugo. 	 Na'uli' Yesus: "Musa mpo'uki' pai' mpoparata-kokoi parenta toe-le, apa' ngkai kamotu'a maga-ni, uma tuduia'.


Ug iyang gitawag sila ngadto kaniya, ug iyang gisultihan sila pinaagig sambingay, nga nag-ingon, "Unsaon ba ni Satanas sa pagpagula kang Satanas? 	 Toe pai' Yesus mpokio' -ra bona mpomohui' -i, pai' napololitai-ra hante ba hangkuja nyala lolita rapa', na'uli': "Ha beiwa-hawo seta mpopalai hingka seta-na?


Kay among nakita nga maoy usa ka samokan kining tawhana, tig-ugda ug mga kagubot sa tanang mga Judio sa tibuok kalibutan, ug pangulo sa pundok sa mga Nazareno. 	 "Ta'uli' -mi-hawo, Paulus toei-e mai, tauna to mpobalinai' ngata. Hiapa-apa-i mpo'usoki to Yahudi mpo'ewa topoparenta. Pai' hi'a toe-mi pangkeni-ra to mpotuku' tudui' -na Yesus to Nazaret.


Nagpahimulos ba ako kaninyo pinaagi ni bisan kinsa kanila nga akong gipadala diha kaninyo? 	 Uma-e' makono! Tauna to kupahawa' tilou, ha ria-ra to mpo'akalai-koi, alaa-na aku' to mporata rasi'? Uma ria.


Unya iyang gisugo ang kapitan sa pagbantay kang Pablo, hinoon nga hatagan siyag diyutayng kagawasan, ug nga walay pagdid-an sa iyang mga higala sa pag-alagad kaniya sa iyang mga kinahanglanon. 	 Oti toe, nahawai' tadulako-na mpojaga Paulus. Tapi' nau' rajaga-i, uma-i hewa tauna to ratarungku' mpu'u. Apa' rapalogai moto-i modao', pai' rapiliu moto bale-na mpowai' -i napa to naparaluu.


kay silang tanan miamot gikan sa ilang naghingapin nga kahamugaway; apan kini siya, gikan sa iyang kapit-os mihatag sa tanan nga iyang kabuhian." 	 Apa' hira' mewai' ngkai labi ka'uaa' -ra. Tapi' tobine toei, nau' hewa apa-mi kampe'ahii' -na, napewai' omea-mi-hana to ria hi hi'a, to naparaluu-hawo hi katuwu' -na."


Kaninyo walay nakaabut nga bisan unsang pagpanulay nga dili maantus sa tawo. Ang Dios kasaligan, ug dili niya itugot kamo nga pagapanulayon sa labaw sa inyong kaarangan, apan uban sa pagpanulay siya magatagana usab ug lutsanan sa paglikay, aron kamo makahimo sa pag-antus niini. 	 Butu nyala pesori to mporumpa' -ta, pesori to biasa jadi' hi manusia'. Tapi' Alata'ala ngkiwoi oa' janci-na hi kita': uma-ta napelele' rasori meliu ngkai pakulea' -ta. Nto'u-ta narumpa' pesori, nawai' oa' -ta ohea mpetiboi' pesori toe, bona moroho-ta mpengkatarii.


Ang inyong mga ginikanan nanagkaon sa mana didto sa kamingawan, ngani nangamatay sila. 	 "Pongkoni' to rahanga' manna to rakoni' ntu'a-ni owi hi papada to wao' uma mpowai' katuwua', apa' mate omea moto-ra.


Ug siya nahisulod-gula uban kanila didto sa Jerusalem, 	 Ngkai ree, hampodooa-ramo Saulus hante topetuku' Yesus hi Yerusalem, pai' modao' -i hobo' ngata mpoparata kareba Pue' Yesus hante uma ria kakoroa' -na.


Unya miingon sila sa babaye, "Kami nagatoo dili na tungod sa imong mga pulong, kay kami na gayud mao ang nakadungog kaniya, ug among naila nga siya sa pagkatinuod mao ang Manluluwas sa kalibutan." 	 Ra'uli' mpo'uli' -ki tobine toei: "Wae lau kipangala' mpu'u-mi, uma muntu' ngkai lolita-nu iko-wadi. Apa' ki'epe ntilinga moto-mi lolita-na, pai' ki'inca Kahi'a-na mpu'u-mi Magau' Tompohore manusia' ngkai huku' jeko' -ra."


Ug dihadiha nabuka ang iyang baba ug naluag ang iyang dila, ug siya misulti nga nagdayeg sa Dios. 	 Nto'u toe, muu-mule' howa' nculii' -imi mololita, pai' -i mpo'une' -une' Alata'ala.


samtang magatuyhad ikaw sa imong kamot aron sa pagpang-ayo, ug ang mga milagro ug mga kahibulongan mangahimo pinaagi sa ngalan sa imong balaang Alagad nga si Jesus." 	 Popohiloi-ra kuasa-nu Pue', bona tauna to mohaki' ma'ala kipaka'uri', pai' tanda mekoncehi pai' anu mobaraka' ma'ala kibabehi hante kuasa Yesus, Batua-nu to Moroli'."


Apan kay buot man siya magpakamatarung sa iyang kaugalingon, siya miingon kang Jesus, "Ug kinsa man ang akong silingan?" 	 Aga guru agama toei uma dota radagi, mpoperaha-i kamonoa' po'ingku-na. Toe pai' na'uli': "Hiaa' hema doo-ku to kana kupoka'ahi' -e?"


Apan si Pedro miingon kaniya, "Ang imong salapi malaglag pa unta uban kanimo, kay imong gidahum nga pinaagig salapi mabatonan mo ang gasa sa Dios! 	 Na'uli' Petrus mpo'uli' -ki: "Harala ratadi-dako hi rala naraka, ntali doi-nu wo'o! Ha nu'uli' -kona, pewai' Alata'ala ma'ala ra'oli hante doi?


Kay kita mao ang tinuod nga mga may sirkunsisyon, kita nga nagasimba sa Dios diha sa espiritu, ug nagapasigarbo kang Cristo Jesus, ug walay pagsalig sa unod. 	 Kita' toi-mile to monoa' hi poncilo Alata'ala-e, kita' to mpopue' -i ngkai petete' Inoha' Alata'ala, bohe nono-ta apa' mosidai' -tamo hante Kristus Yesus. Uma-ta ncarumaka ada to kahiloa-wadi bona ngalai' jadi' monoa' -ta hi poncilo Alata'ala.


Apan kita nanagpakadawat dili sa espiritu nga iya sa kalibutan, kondili sa Espiritu nga gikan sa Dios, aron kita managpakasabut sa mga hiyas nga gikahatag kanato sa Dios. 	 Pai' kita', uma-ta mporata noto to ngkai dunia' toi. Mporata-ta Noto to ngkai Alata'ala, bona ta'inca hawe'ea to nawai' -taka Alata'ala ngkai kabula rala-na.


Ug siya miingon kanila, "Nakadawat ba kamo sa Espiritu Santo sa diha nga mitoo na kamo?" Ug sila miingon kaniya, "Wala. Wala man gani kami makadungog nga aduna diay Espiritu Santo." 	 Napekune' -ra, na'uli': "Ria-mokoi mporata Inoha' Tomoroli' kamepangala' -nie?" Ratompoi': "Ko'ia-hana! Ko'ia ria ki'epei karia-na Inoha' Tomoroli' tetu-e."


Kining mga butanga gisulti ko kaninyo, aron ang akong kalipay magapabilin diha kaninyo, ug ang inyong kalipay mamahingpit. 	 "Hawe'ea tohe'i ku'uli' -kokoi, bona goe' nono-ni hante kagoea' to ngkai Aku', pai' bona gana kagoea' -ni.


ug bisan kinsa ang gustong mohawod kaninyo, kinahanglan maulipon siya sa tanan. 	 Pai' hema to doko' bohe hanga' -na kana jadi' batua hi hawe'ea doo-na.


samtang si Pedro nagtindog didto sa gawas sa pultahan. Unya ang usang tinun-an nga kaila sa labawng sacerdote, miadto sa gawas ug misulti sa babaye nga maoy nagbantay sa pultahan, ug mipasulod kang Pedro. 	 Petrus mepopea hi mali-na, hi wobo' wala. Ngkai ree we'i, ana'guru to hadua toei, lou nculii' hi mali-na mpololitai tobine to mpojaga wobo', bona Petrus rapiliu mesua' dohe-na, pai' napo'ema' -i Petrus mesua' hi rala-na.


Hinoon ipahayag ko kini kanimo, nga sumala sa Dalan nga ilang gitawag ug pundok, ako nagasimba sa Dios sa among mga ginikanan, ug nagatoo sa tanan nga nahimutang diha sa kasugoan o nahisulat diha sa mga profeta, 	 Sampale-di to kupangaku' hi Gubernur, aku' mpotuku' Tudui' Pue' Yesus, to rasapuaka bali' -ku toera. Ntuku' tudui' toe-mi mepue' -a hi Alata'ala to rapue' ntu'a-kai owi, pai' bate kuparasaya hawe'ea to te'uki' hi rala Atura Musa pai' sura nabi-nabi.


Ug sa atubangan sa mga tinun-an gipanghimo ni Jesus ang daghan pang ubang mga milagro nga wala mahisulat niining basahona; 	 Wori' -pidi tanda mekoncehi to nababehi Yesus pai' to rasabii' ana'guru-na, aga uma te'uki' omea hi rala sura toi.


Ug silang tanan nanghilak ug si Pablo ilang gigakos sa liog ug gihalokan siya nila, 	 Kageo' -ra omea-mi pai' -ra mpokupui Paulus pai' ra'uli' -ki: "Pelompehi momako'."


ug miingon kaniya, "Senyor, nahinumdom kami nga kadtong limbongan, sa buhi pa siya, nag-ingon, `Tapus sa tulo ka adlaw, mabanhaw ako." 	 ra'uli': "Tua Gubernur, kikiwoi lolita topebagiu toei ngone lou, bula-na tuwu' -pidi na'uli': `Kaliu-na tolu eo, tuwu' nculii' -a.'


Apan ang maong mga sao nasig-ingon sa usag usa, `Mao kini ang manununod, tana, patyon ta siya ug maato ang kabilin.` 	 "Ntaa' we'i, to mpodoo bonea toera, mohawa' -ramo ra'uli': `Etu-mi tumai ana' -na, hi'a mpai' to jadi' pue' bonea toi-e. Kita tapatehi-i, bona bonea-na toi kita' -mi pue' -na.'


Busa, kon ang imong too nga mata mao ang makaingon kanimo sa imong pagpakasala, lugita ug isalibay kini; kay maayo pa alang kanimo nga mawad-an kag usa ka bahin sa imong lawas kay sa ibanlud ang tibuok mong lawas ngadto sa infierno. 	 Jadi', ane rapa' -na mata ka'ana-ta to mpakeni-ta mojeko', jungki' lau-imi pai' petadi. Agina lau-pi moronto mata-ta hamali, ngkai hawe'ea woto-ta ratadi hi rala naraka.


Apan buot ko nga inyong sabton nga ang ulo sa matag-usa ka lalaki mao si Cristo, ug ang ulo sa babaye mao ang iyang bana, ug ang ulo ni Cristo mao ang Dios. 	 Aga ria hanyala to kana kupopokiwoii-kokoi. Kristus ma'ala rarapai' -ki woo' hi hawe'ea tomane. Tomane-hawo hewa woo' hi tobine, pai' Alata'ala hewa woo' hi Kristus.


Ug ang tanan giabut ug dakung kahibulong, ug nanagdayeg sila sa Dios ug napuno sila sa kahadlok, nga nanag-ingon, "Karong adlawa nakakita kitag mga katingalahang butang." 	 Konce lia hawe'ea tauna mpohilo tohe'e, pai' -ra mpo'une' Alata'ala. Hante mogalo me'eka' wo'o-ra, ra'uli': "Uma mowo kajadia' to tahilo eo toe we'i lau!"


Nagdahum ba kamo nga mianhi ako aron sa paghatag ug pagdinaitay dinhi sa yuta? Sultihan ko kamo, dili pagdinaitay kondili pagbahinbahin. 	 Ha ni'uli' -koina katumai-ku toi, tumai mpopohintuwu' tauna? Uma-e'! Katumai-ku toi, tumai mpoposisala tauna.


Apan sa ilang pagkadungog nga siya buhi ug nga iyang nakita siya, wala sila motoo niini. 	 Hilou-imi Maria hi topetuku' -na Yesus, narata-ra bula-ra geo' pai' peda' nono-ra. Na'uli' -raka: "Tuwu' nculii' -imi-hana Pue', kuhilo-imi we'i!" Aga uma raparasaya hawe'ea to najarita Maria toe.


iwali ang pulong; may kahigayonan ka o wala, magmadasigon ka niini; himoa ang pagpamadlong, ang pagsaway, ug ang pagpanambag diha sa tumang pagkamapailubon ug sa pagpanudlo. 	 Parata-mi Lolita Alata'ala. Kana sadia-ko mpoparata Lolita-na hi tempo to lompe' ba hi tempo to dada'a. Ewa-ra to mpokeni tudui' to sala', tagi-ra to dada'a po'ingku-ra, apui nono-ra bona lompe' po'ingku-ra. Mosabara ncuu-ko mpotudui' -ra.


Ug didto sa Iconio sila nanagkuyog sa pagsulod sa sinagoga sa mga Judio, ug sa ingon misulti sila nga tungod niana nanagpanoo ang usa ka dakung panon sa katawhan, sa mga Judio ug sa mga Gresyanhon. 	 Napa to jadi' hi ngata Antiokhia wengi, toe wo'o to jadi' hi Ikonium. Paulus pai' Barnabas hilou hi tomi posampayaa to Yahudi, pai' -ra mpoparata Kareba Lompe' hi tauna to morumpu hi ria, alaa-na wori' to Yahudi pai' to bela-ra to Yahudi mepangala' hi Yesus.


Sa ingon niini ginabutang nila alang sa ilang kaugalingon ang maayong patukuranan alang sa umaabut, aron ilang makuptan kanang kinabuhi nga mao ang tinuod gayud nga kinabuhi. 	 Apa' ane lompe' po'ingku-ra hewa toe, ma'ala-mi ta'uli': mporumpu-ra rewa to lompe' hi rala suruga, to ma'ala rasarumaka hi eo mpeno-na, pai' mporata-ra katuwua' to lompe' mpu'u.


Apan sa atubangan nilang tanan kini gilimod niya nga nag-ingon, "Ambut lang unsay imong ipasabut." 	 Aga nasapu Petrus hi nyanyoa-ra omea, na'uli': "Uma-kuna ku'incai napa to nu'uli'!"


Busa kinahanglan panglimbasugan ta ang pagsulod sa maong kapahulayan, aron walay usa kanato nga mamatay tungod sa samang pagkamasupilon. 	 Ngkai toe-mi ompi', mai-tamo mpohuduwukui bona tarata pento'oa dohe Alata'ala toe, nee-neo' mpai' ria-ta to ngkala'ura ngkai pepangala' -ta, hewa to Yahudi owi to uma mengkoru hi Alata'ala.


Apan nahadlok ako nga maingon nga si Eva hinglimbongan sa bitin pinaagi sa lipatlipat niini, ang inyong mga panghunahuna pagapahisalaagon gikan sa maminatud-on ug putli nga pagkamahinalaron kang Cristo. 	 Aga koro' -a toi-e, nee-neo' mpai' ria to mpobagiu-koi alaa-na uma-koi tida mepangala' hi Kristus hante karoli' -roli' nono-ni. Hewa Hawa owi nasori ule hante lolita-na to mo'olu, wae wo'o ria to doko' mposori-koi mpotuku' tudui' to mosisala hante pepangala' -ni hi Kristus.


Kon tungod sa paglapas nga nahimo sa usa ka tawo ang kamatayon mihari pinaagi sa maong tawo, sa labi pa gayud, pinaagi sa usang tawo nga mao si Jesu-Cristo, ang managpakadawat sa kadagaya sa grasya ug sa gasa nga pagkamatarung nga walay bayad magahari diha sa kinabuhi. 	 Ngkai petiboki-na tau hadua toei, hawe'ea tauna bate kana mate sabana posidaia' -ra hante tau hadua toei. Tapi' meliu mpu'u kabohe pobabehi-na tauna to hadua, Hi'a-mi Yesus Kristus! Hema to mepangala' hi Hi'a, mporata-ramo kuasa pai' katuwua' to lompe' duu' kahae-hae-na. Mporata-ra toe hewa pewai' mara ngkai Alata'ala apa' bohe lia pe'ahi' -na hi kita'. Na'uli' kamonoa' -ta hi poncilo-na sabana posidaia' -ta hante Yesus Kristus.


Ug sila migula sa bilanggoan ug nangadto sa ka Lidia; ug sa ila nang gikakita ang mga kaigsoonan, kini ilang gimaymayan; ug unya migikan sila. 	 Jadi', malai-ramo Paulus pai' Silas ngkai tarungku', pai' -ra hilou hi tomi-na Lidia. Hi ria-ra mpohirua' -raka ompi' -ompi' hampepangalaa' -ra, pai' mporohoi nono-ra. Oti toe, me'ongko' mpu'u-ramo mpalahii ngata Filipi.


Ang agalon miingon sa ulipon, `Umadto ka sa kadalanan ug sa kakoralan, ug pilita ang mga tawo sa pag-anhi dinhi aron mapuno kining akong balay. 	 "Na'uli' pue' susa': `Hilou tena-ko hi ohea bohe pai' ohea to kedi' hi mali ngata, pewuku-ra tauna tumai, bona tomi-ku ihia' hobo'.


Ug sa didto siya sa Jerusalem sa panahon sa fiesta sa Pasko, daghan ang misalig sa iyang ngalan sa pagkakita nila sa mga milagro nga iyang gibuhat; 	 Bula-na Yesus hi Yerusalem mpokaralai Eo Paskah toe, wori' tauna to mepangala' hi Hi'a, apa' rahilo tanda-tanda mekoncehi to nababehi.


Hinonoa, ang mga bahin sa lawas nga ginaisip nato nga mahuyang mao ang labing kinahanglanon; 	 Kakono-na bagia woto-ta to hiloa-na lente lau-di to taparaluu lia-e.


Ug dihadiha ang tawo naayo, ug gidala niya ang iyang higdaan ug milakaw. 	 Kamo'uri' -nami tau toei, nalulu-mi ali' -na, pai' -i momako' -mi. Tohe'e jadi' hi Eo Sabat, eo pepuea' -ra to Yahudi.


nga tungod niini kamo wala hikabsi sa bisan unsang gasa nga espirituhanon, samtang nagapaabut kamo sa pagpadayag sa atong Ginoong Jesu-Cristo. 	 duu' -na uma-pokoi nakakurai' rasi', mporata-mokoi butu nyala pakulea' ngkai Inoha' Tomoroli', pai' -koi mpopea karata-na nculii' Pue' -ta Yesus Kristus.


Unya ang pito ka mga manolunda nga may pito ka mga trumpeta nangandam sa paghuyop niini. 	 Mala'eka to pitu toera we'i, rodo-ramo mpokamu sangkakala-ra bona ratuwui'.


Ug sa pagkadungog niini ni Jesus, siya mipahilit gikan didto sakay sa usa ka sakayan paingon sa usa ka dapit nga awaaw aron sa pag-inusara. Apan sa nabatian kini sa mga panon sa katawhan, giapas siya nila nga nanaglakaw gikan sa kalungsuran. 	 Kana'epe-na Yesus tolele kamate-na Yohanes toe, pehawi' -nami hi sakaya, pai' -i malai ngkai ree hilou hi kawaoa' -na. Patuju Yesus bona ntodea neo' mpotuku' -i. Ntaa' we'i, kara'epe-na ntodea kahilou-nami Yesus, pe'ongko' -ra wo'o-mi-rawo ngkai ngata-ra hilou mpotuku' -i, aga merole-ra-rana.


kay kanila nagpanudlo man siya ingon nga may kagahum, ug dili sama sa ilang mga escriba. 	 Apa' uma-i metudui' hewa guru-guru agama. Petudui' -na, hewa tauna to mokuasa mpu'u.


Apan si Saulo, nga ginganlan usab si Pablo, nga puno sa Epiritu Santo, mitutok kaniya 	 Tapi' Saulus-- to rahanga' wo'o Paulus-- nakuasai Inoha' Tomoroli' -i. Mpomonaa-i Elimas, na'uli' -ki:


Apan aron dili kita makababag kanila, umadto ka sa lanaw, pag-itsag pasol, ug bitara ang unang isda nga mapaslan ug bingata ang baba, ug sa sulod niini makaplagan mo ang usa ka estatero. Kuhaa kini ug ibayad mo kanila alang kanako ug kanimo." 	 Aga nau' wae, agina mobayari moto-tamo, bona neo' kedi' nono-ra hi kita'. Jadi', hilou-moko hi rano mopeka. Ala' bau' uru to lomo' -na nupeka. Nurata doi hi rala nganga-na hono' pobayari paja' hi kita' rodua. Ala' doi tetu, pai' nubayari-ki paja' Tomi Alata'ala."


Ug sa paghiabut nila sa Salamina, ilang gimantala ang pulong sa Dios sulod sa mga sinagoga sa mga Judio. Ug si Juan didto uban kanila ingon nga katabang. 	 Karata-ra hi ree hi ngata Salamis, raparata-mi Lolita Alata'ala hi tomi posampayaa to Yahudi. Yohanes Markus mpongawa' -ra hi rala bago-ra toe.


Sa ilang pagpakamakinaadmanon, nahimo hinoon silang mga boang, 	 Ra'uli' pante-ra. Ntaa' wojo-radi!


Dili ba ang iyang pagabuhaton mao hinoon ang pag-ingon kaniya, `Paghikayg akong ipanihapon, ug pamakos ug alagari ako hangtud nga makakaon ug makainom na ako; ug tapus niini mao pay imong pagkaon ug pag-inom`? 	 Uma-hawo. Tantu ta'uli' -ki hewa tohe'i: `Porodo-mi pongkoni' -ku! Moheai-ko to uma babo'. Peka'au-a bula-ku nginu pai' ngkoni'. Oti-a-damo ngkoni', pai' lako' ngkoni' -dako-kowo.'


"Oy! Unsay imong labut kanamo, Jesus nga Nazaretnon? Mianhi ba ikaw aron sa paglaglag kanamo? Nakaila baya ako kon kinsa ikaw, ang Balaan sa Dios." 	 "Ee Yesus to Nazaret� Doko' nupopai-dakaie? Ba doko' nuropuhi-dakaie? Ku'inca moto-kole, ka'Iko-na Suro to moroli' ngkai Alata'ala-e."


Unsay inyong hukom?" Sila mitubag nga nanag-ingon, "Siya angayng silotan sa kamatayon." 	 Beiwa-mi-koiwo pompowile-nie?" Ratompoi' topohura: "Kana rahuku' mate-imile!"


Apan kon ang gikatiayon nga dili magtotoo buot man makigbulag, nan, pabulaga siya; kay ang bana o asawa nga magtotoo wala maulipon sa maong kaminyoon. Kay kita gipanagtawag sa Dios ngadto sa pagdinaitay. 	 Tapi' ane tauna to uma mepangala' hi Pue' tetui doko' mogaa', pelele' moto-imi. Hi gau' tohe'e, tobine ba tomane to mepangala' hi Pue' uma tehoo' hi ada poncamoko. Tapi' Alata'ala mpokio' -ta jadi' ana' -na bona tuwu' hintuwu'.


Ug miadto si Jesus uban kanila sa usa ka dapit nga ginganlan ug Getsemani, ug siya miingon sa iyang mga tinun-an, "Panglingkod kamo dinhi samtang adto ako sa unahan sa pag-ampo." 	 Oti toe, rata-ramo hi pampa to rahanga' Getsemani. Hi ree-i mpo'uli' -raka ana'guru-na: "Koi', mohura hi rei-mokoi. Aku', lou hi ree-a mai ulu mosampaya."


Ug gitawag ni Jesus ang usa ka gamayng bata ngadto kaniya, ug iyang gipatindog kini sa ilang tiwala, 	 Yesus mpokio' hadua ana' to kedi', napopokore hi laintongo' -ra,


Kay dili ko pangahasan ang paghisgot sa bisan unsa gawas lamang sa nabuhat ni Cristo pinaagi kanako sa pagdani sa mga Gentil ngadto sa pagkamasinugtanon, pinaagi sa pulong ug sa buhat, 	 To ku'uli' -le, muntu' to kupobago hante baraka' Kristus Yesus hi rala tuwu' -ku. Apa' ria-ramo tauna to bela-ra to Yahudi to mengkoru-mi hi Pue' Yesus sabana petudui' -ku pai' pobago-ku,


Ug si Marta mitubag kaniya, "Ako nahibalo nga siya mabanhaw sa pagpamanhaw unya sa kaulahian nga adlaw." 	 Na'uli' Marta: "Io', to ku'inca-le, memata moto mpu'u-i mpai' hi Eo Kiama, nto'u hawe'ea tomate rapopemata."


Kay alang niining maong tuyo si Cristo namatay ug nabuhi pag-usab aron mahimo siyang Ginoo sa mga patay ug sa mga buhi. 	 Toe-hanale pai' Kristus mate pai' tuwu' nculii' -e, bona Hi'a Rapopue' hawe'ea tauna, lompe' to tuwu' lompe' to mate.


Ingon man usab niini, inigkakita ninyo niining tanang mga butanga, masayran ninyo nga haduol na siya, anaa na gayud sa mga pultahan. 	 Wae wo'o ane nihilo-damo hawe'ea kajadia' toe we'i lou, ni'inca-mi neo' madupa' mpu'u-mi to ku'uli' we'i.


Ug kini nahitabo sa makatulo, ug sa kalit kadto gibira ngadto sa langit. 	 Pangila toe tolu ngkani nahilo, pai' oti toe, te'ore' nculii' -mi kumu' toe hilou hi langi'.


Kay kini ikabaligya baya untag dakung bili, ug ang halin ikahatag ngadto sa mga kabus." 	 Ke agina rapobalu' lau bona oli-na rawai' -raka tokabu."


apan ang iyang inahan miingon, "Dili; kondili pagahinganlan hinoon siyag Juan." 	 Tapi' na'uli' Elisabet mpo'uli' -raka: "Neo' waetu! Bate Yohanes hanga' -na."


Ug ang manolunda nga akong nakita nga nagtindog sa dagat ug sa yuta mibayaw sa iyang toong kamot ngadto sa langit 	 Oti toe, mala'eka to kuhilo-e we'i, to mentodu hi tahi' pai' hi role-na, mpo'ongko' pale ka'ana-na hi langi'.


Nangahimo na ba gayud diay kamo nga ingon ka kulang sa pagsabut? Nakasugod na man unta kamo sa Espiritu, magpakatapus ba diay kamo karon sa lawas? 	 Jadi', napa pai' wojo rahi-koi! Lomo' pepangala' -ni hi Yesus, mporata-koi katuwua' to bo'u ngkai kuasa Inoha' Tomoroli'. Ha ni'uli' -koina wae, ma'ala-koi jadi' moroli' wae lau hante pakulea' -ni moto? Uma-e'!


Sa pagkatinuod, ubos sa kasugoan hapit ang tanang butang pagahinloon ug dugo, ug gawas sa pag-ula ug dugo walay mahimong pasaylo sa mga sala. 	 Ma'ala-mi ta'uli' hewa toi: ntuku' Atura Musa, neo' butu nyala-na kana rabohoi' hante raa'. Ane uma ria poraa', uma te'ampungi jeko' -ta.


nga nag-ingon, "Hatagi usab ako niining gahuma, aron nga bisan kinsay akong pandungan sa akong mga kamot makadawat sa Espiritu Santo." 	 pai' na'uli' -raka: "Wai' -a-kuwo kuasa-ni tetu, bona hema-hema wo'o-kuwo to kujama, mporata-ra Inoha' Tomoroli'."


Dili ako buot nga makita nga daw naglisang kaninyo pinaagi sa akong mga sulat. 	 Jadi', popea-mi-hana karata-ku mpai', bona neo' mpai' ria to mpo'uli' me'ekahi-a-wadi hante sura-ku to karapo'.


Walay bisan usa sa mga punoan niining kapanahonan karon nga nakasabut niini; kay kong nakasabut pa, ang Ginoo sa kahimayaan dili unta nila ilansang sa krus. 	 Uma ria haduaa pangkeni dunia' toi to mpo'inca patuju-na Alata'ala toe. Apa' ane ke ra'inca-mi, ke uma-ra mpoparika' Pue' -ta to uma mowo kabohe tuwu' -na.


ug gikan kang Jesu-Cristo, ang kasaligan nga saksi, ang panganay sa mga nangamatay, ug ang punoan sa mga hari sa yuta. 	 pai' ngkai Yesus Kristus. Yesus Kristus toe, Hi'a-mi Sabi' to tida, Hi'a-mi to lomo' -na tuwu' nculii' ngkai kamatea, Hi'a-mi Pangkeni to mpoparentai hawe'ea magau' hi dunia'. Yesus mpoka'ahi' -ta, pai' hante raa' ngkai kamate-na nabahaka-tamo ngkai jeko' -ta,


Ug sa wala madugay tapus niini, siya miadto sa mga kalungsuran ug kabalangayan, nga nagwali ug nagsangyaw sa maayong balita mahitungod sa gingharian sa Dios. Ug mikuyog kaniya ang Napulog-Duha 	 Oti toe, Yesus mpodaoi' wori' ngata mpopalele Kareba Lompe', na'uli': "Neo' rata-mi tempo-na Alata'ala jadi' Magau' hi dunia'." Ana'guru-na to hampulu' rodua mpodohei-i.


Siya nakapakitag kusog pinaagi sa iyang bukton, iyang gipatibulaag ang mga tigpahitaas diha sa mga pagpamalandong sa ilang mga kasingkasing, 	 Nababehi anu mobaraka' hante kuasa-na: Tauna to molangko nono-ra nagaro' bona uma oko patuju-ra.


Apan ang espiritu nga dautan mitubag kanila, "Kang Jesus nakaila ako ug kang Pablo nakaila ako; apan kamo, si kinsa man kamo?" 	 Hampetompoi' seta toei: "Ane Yesus ku'inca moto-i, Paulus ku'inca wo'o-i. Hiaa' koi', hema wo'o-ko-koiwo!"


ug sa dalan paingon sa kalinaw sila wala manghibalo." 	 Oja' -ra mpopali' kahintuwuaa'."


Busa, sanglit ginalibutan man kita sa ingon ka mabagang panganud sa mga saksi, iwakli ta ang tanang kabug-at ug ang sala nga nagapiit paglikos kanato, ug dalaganon ta nga malahutayon ang lumba nga atong ginaapilan, 	 Ompi' -ompi'! Ma'ala-mi ta'uli': hawe'ea tauna to tuwu' owi toera, mokore-ra ntololikia-ta, pai' -ra mporohoi nono-ta hante posabi' -ra. Toe pai' ku'apui nono-ni: Mai tatadi hawe'ea to mpolintai-ta. Mai tatadi jeko' to mpentoe-ta, pai' kana ntaha-ta mpotuku' ohea to napakatantu-taka Alata'ala, hewa tauna to motanta'.


Ug samtang naghimo ako niini, ilang nakita ako diha sa bulohaton sa pagpaputli sa kaugalingon sulod sa templo, nga walay pundok ni kasamok. Apan dihay mga Judio nga gikan sa Asia-- 	 Bula-ku mpokeni pepue' -ku toe, ba hangkuja dua to Yahudi to ngkai propinsi Asia mpohirua' -ka hi Tomi Alata'ala, ka'oti-ku mpobabehi ada pompobohoi' agama. Nto'u toe, uma-hawo ria wori' tauna dohe-ku, pai' uma wo'o ria to mewongoi.


Ug sa diha nga misamot kainit ang panaglalisay, ang koronil nga nahadlok nga ilang koniskonison si Pablo, misugo sa mga sundalo sa pagkanaug ug sa pagsakmit kaniya gikan kanila ug sa pagdala kaniya ngadto sa kuta. 	 Ngkai ree, kaboo-bohea lau-mi pomehono' -ra, alaa-na koro' -imi kapala' tantara, nee-neo' mpai' Paulus rapomerentai lau-imi. Nahubui-mi tantara-na hilou mpo'ala' Paulus, pai' -i rakeni nculii' hilou hi tomi tantara.


Ug si Judas, nga mao ang nagbudhi kaniya, nakatultol usab sa maong dapit kay sa makadaghan si Jesus adto man makigtigum uban sa iyang mga tinun-an. 	 Yudas, to mpobalu' Yesus toei, mpo'inca kahiapa-na pampa toe, apa' Yesus pai' ana'guru-na jau-ra morumpu hi ria.


Pakighigala dayon sa imong magsusumbong samtang nagakuyog pa kamo sa dalan padulong sa hukmanan, kay tingali unya hinoon itugyan ikaw sa imong magsusumbong ngadto sa maghuhukom, ug ang maghuhukom magatugyan kanimo ngadto sa bantay, ug ibanlud ikaw sa bilanggoan. 	 "Wae wo'o, ane ria to doko' mpakilu-ta hi topohura, pari-pari mpali' kahintuwuaa' nto'u-ta hi lengko ohea-pidi hilou hi topohura. Apa' ane uma ria kahintuwuaa' -ta, bate nabua' -ta mpai' hi topohura, pai' topohura mpotonu-ta hi polisi, pai' polisi mpopesua' -ta hi rala tarungku'.


Tan-awa, ginahimo ta ang pagpahalipay kanila nga nanagpakaantus. Nakadungog kamo mahitungod sa pagkamainantuson ni Job, ug nakita ninyo ang katuyoan kaniadto sa Ginoo, unsa gayud kamapuanguron ug kamaloloy-on sa Ginoo. 	 Apa' hema-ra-kona to ta'uli' morasi' -e? To morasi' -le, tauna to ntaha hi rala kaparia. Ni'inca moto tutura-na Ayub, kantaha-na hi rala kaparia-na. Pai' ni'inca beiwa Pue' mpogane' -i hi ka'omea-na. Apa' Pue', ma'ahi' lia-i, pai' lompe' nono-na.


Ug ang Betania duol sa Jerusalem, mga tulo ka kilometro gikan niini, 	 Betania tohe'e mohu' Yerusalem, kira-kira tolu kilo kalaa-na.


Ug gituyhad ni Jesus ang iyang kamot ug gihikap siya niya nga nag-ingon, "Buot ako; mamahinlo ka." Ug dihadiha nawad-an siya sa sanla. 	 Yesus mpojama-i pai' na'uli' -ki: "Ma'ala moto. Kupaka'uri' -moko!" Hampinisi mata, mo'uri' -imi.


Tungod niini gitugyan sila sa Dios ngadto sa kahugawan diha sa mga pangibog sa ilang mga kasingkasing aron magpakaulaw sila sa ilang mga lawas sa ilang masigkaugalingon, 	 Jadi', apa' manusia' uma dota mepue' hi Alata'ala, toe pai' napelele' lau-ramo mpotuku' konoa nono-ra, bona mogau' dada'a-ra, alaa-na mpobabehi gau' to me'eai' lau-ramo hi himpau hira'.


Ang Anak sa Tawo mianhi nga nagakaon ug nagainom; ug kamo nagaingon, `Tan-awa kana siya, usa ka tawong ulitan, palainom ug bino, ug higala sa mga maniningil sa buhis ug sa mga makasasala!` 	 Batua-na: Yohanes Topeniu' uma nipokonoi, Aku' wo'o uma nipokonoi. Katumai-na Yohanes, mopuasa' -i pai' uma-i nginu to melanguhi. Nipoka'oja' -i, ni'uli': `Kahawia' -i-hanale!' Hiaa' katumai-ku Aku' Ana' Manusia', nginu-a, ngkoni' -a. Nipoka'oja' wo'o-a-wadi, ni'uli': `Hilo-i! Tojampa, topalangu-langu, bale-ra topesingara' paja' pai' doo-ra topojeko'!'


Busa, sanglit namatarung man kita pinaagi sa pagtoo, kita may pakigdinaitay na sa Dios pinaagi sa atong Ginoong Jesu-Cristo. 	 Jadi', apa' lawi' monoa' -tamo hi poncilo Alata'ala ngkai pepangala' -tae, lompe' -mi posidai' -ta hante Alata'ala sabana Pue' -ta Yesus Kristus.


Ug bahin niadtong managpadayon sa pagpakasala, badlonga sila sa atubangan sa tanan, aron ang uban magmatngon nga mahadlokon. 	 Ane ria mpu'u sala' -na, paresai' -i hi nyanyoa hawe'ea ompi' hampepangalaa', bona me'eka' -ra mpotuku' gau' -na.


nga dili niining panahona karon makadawat sa pilopiloon ka labaw pa niini, ug unya sa kapanahonan nga umalabut, sa kinabu-hing dayon." 	 tauna toe-mi to mporata wori' ngkani hiwili-na hi dunia' toi. Pai' hi eo mpeno mporata wo'o-i katuwua' to lompe' duu' kahae-hae-na."


Busa ako magaagda kaninyo nga magmaawaton kamo kanako. 	 Toe pai' kuperapi' mpu'u ompi' bona nituku' po'ingku-ku.


Kamo mao ang unang gipadad-an sa Dios sa iyang Alagad, sa iya nang napatindog siya, aron sa pagpanalangin kaninyo pinaagi sa pagpatalikod sa matag-usa kaninyo gikan sa inyong pagkadautan." 	 Jadi' ompi' -ompi', toe pai' Alata'ala mpotuwu' nculii' Yesus Batua-na, pai' nahubui-i tumai lomo' -lomo' -na hi kita' to Yahudi, bona mpogane' -ta. Pompogane' -na toe, mpomedea-ta ngkai kehi-ta to dada'a."


Unya ilang gilud-an siya sa nawong, ug ilang gipanagsumbag siya; ug gisagpa siya sa uban 	 Ngkai ree, ra'uelikui lio-na pai' -i raweba'. Ria wo'o to mpohopo' -i, pai' ra'uli' -ki:


ug ang wala magpas-an sa iyang krus ug wala lmagsunod kanako, dili takus kanako. 	 Tauna to jadi' topetuku' -ku ma'ala rarapai' -ki tauna to mpopaha'a kaju parika' -na pai' mpotuku' laa' -ku, apa' bate mporata kaparia-i mpai', ba paiana rapatehi mpu'u-i sabana petuku' -na hi Aku'. Jadi', hema to uma sadia mporata kaparia hewa toe, uma-i masipato' jadi' topetuku' -ku.


Ug kami magapadayon sa pag-atiman sa pag-ampo ug sa pag-alagad labut sa pulong." 	 Apa' pobago-kai kai' to poko-na mpu'u, mosampaya pai' mpokeni Lolita Alata'ala."


aron sa pagtubos sa mga nailalum sa kasugoan, aron kita managdawat sa pagkasinagop ingon nga mga anak. 	 Alata'ala mpopahawa' Ana' -na tumai bona mpobahaka-ta ngkai Atura Musa, bona kita' wo'o ma'ala napajadi' ana' -na.


ug pasayloa kami sa among mga utang, maingon nga kami usab nakapasaylo, man sa mga nakautang kanamo; 	 Ampungi sala' -kai, hewa kai' wo'o mpo'ampungi sala' doo hi kai'.


Ug ang paril sa siyudad may napulog-duha ka mga sukaranan, ug kanila diha ang mga ngalan sa napulog-duha ka mga apostoles sa Cordero. 	 Bente ngata toe rawangu hi lolo hampulu' romeha' parawatu, pai' hi parawatu toe te'uki' hanga' suro Ana' Bima to hampulu' rodua.


Busa, unsa may atong ikasulti? Mao kini, nga ang mga Gentil nga wala mag-agpas sa pagkamatarung nakakab-ot hinoon niini, sa pagkamatarung nga pinaagi sa pagtoo; 	 Jadi', hewa toi lolita-ku: Tauna to bela-ra to Israel, uma-ra mpopali' ohea-ra bona jadi' monoa' hi poncilo Alata'ala. Aga ria moto-ra hantongo' to jadi' monoa' hi poncilo-na. Alata'ala mpomonoa' -ra hi poncilo-na sabana pepangala' -ra.


nga magapaabut ug magapadali sa pag-abut sa adlaw sa Dios, nga tungod niini pagaduslitan ug pagatunawon ang mga langit, ug ang mga kasugdanan sa kalibutan mangatunaw sa kalayo! 	 Apa' kita' toi mpopea Eo Pobotuhia-na Alata'ala. Agina petuku' -ta hi Pue' tapelompehi hudu pakulea' -ta bona sohi' rata Eo toe. Hi eo toe mpai', mampu langi' nakoni' apu, pai' butu nyala-na to ria mo'ono' ngkai karani' -na.


Unya sa nakapamatuod ug nakasulti na sila sa pulong sa Ginoo, sila namalik sa Jerusalem, nga nanagwali sa Maayong Balita sa daghang mga balangay sa mga Samarianhon. 	 Jadi', kahudu-rami Petrus pai' Yohanes mpoparata Lolita Pue' pai' mporohoi nono-ra to Samaria, nculii' -ramo hilou hi Yerusalem. Hi pomakoa' -ra toe, raparata wo'o Lolita Pue' hi rala wori' ngata hi tana' Samaria.


Kay sila nagpanton kanato sulod sa hamubong panahon lamang sumala sa ilang kahimut-an, apan siya nagapanton kanato alang sa atong kaayohan, aron kita makaambit sa iyang pagkabalaan. 	 Totu'a-ta hi dunia' mpoparesai' -ta ba hangkuja mpae-wadi kahae-na. Paresa' -ra toe, ria kotoa-na, apa' raparesai' -ta ntuku' napa to lompe' hi poncilo-ra. Tapi' Alata'ala mpoparesai' -ta bona mporata to lompe' -ta, bona moroli' -ta hewa Hi'a.


Ang tanan nga nahianhi una kanako, sila mga kawatan ug mga tulisan, apan ang mga karnero wala magpatalinghug kanila. 	 Hawe'ea tauna to rata meri'ulu ngkai Aku', topanako pai' toperampaki-ra-hana. Aga bima-ku uma mposaile' pekio' -ra.


Ug samtang nagtambong sila sa lamisa sa pagpangaon, si Jesus miingon, "Sa pagkatinuod, magaingon ako kaninyo, nga usa kaninyo magabudhi kanako, usa nga nakigsalo kanako." 	 Bula-na mohura ngkoni', na'uli' -mi: "Pe'epei-koi: Ria hadua ngkai koi', to ngkoni' hante Aku' toe lau, to mpobalu' -a mpai' hi bali' -ku."


Ug si Pablo miingon, "Si Juan nagbautismo sa bautismo sa paghinulsol, nga nag-agda sa katawhan sa pagsalig niadtong moabut sa ulahi kaniya, sa ato pa, kang Jesus." 	 Ngkai ree, na'uli' Paulus mpo'uli' -raka: "Peniu' -na Yohanes-le, tanda kamedea-ta ngkai jeko' -ta. Aga bula-na Yohanes meniu' tohe'e, na'uli' -raka to Yahudi bona kana mepangala' -ra hi tauna to rata ngkabokoa' ngkai hi'a, hanga' -na Yesus."


Ug si Jesus mitubag kaniya, "Wala ka ba diay makasabut niini, nga magtutudlo ka man unta sa Israel? 	 Na'uli' Yesus: "Iko-le hadua guru to Israel to rabila', hiaa' uma-di-kona nu'incai batua-na lolita-ku toi-e!


Ug gikinahanglan ba gayud nga ang igsoon makigburoka batok sa iyang igsoon, ug kini himoon sa atubangan sa mga dili magtotoo? 	 Hadua mpakilu ompi' hampepangalaa' -na, nabua' hi topohura-- hiaa' topohura toe ria, to uma-hana mepangala' hi Pue' Yesus!


Mga igsoon, ayaw na kamo paglinibakay batok sa usa ug usa. Siya nga magalibak ug igsoon o magahukom sa iyang igsoon, nagalibak batok sa kasugoan ug nagahukom sa kasugoan. Apan kon imo mang hukman ang kasugoan, ikaw dili diay magtutuman sa kasugoan kondili maghuhukom niini. 	 Ompi' -ompi', neo' -ta mometuntui'. Tauna to mpotuntui' ba mposalai' ompi' -na, hewa mpotuntui' ba mposalai' Atura Pue' lau-imi. Tauna to mposalai' ompi' -na, uma-i mpotuku' Atura Pue'. Ma'ala-mi ta'uli', hewa hi'a lau-mi to mpobotuhi Atura Pue'.


sila miingon kaninyo, "Sa ulahiayng panahon may manungha nga mga mayubiton, nga managpahiuyon sa ilang kaugalingong dili diosnon nga mga pangibog." 	 Jau ra'uli' -kokoi hewa toi: hi eo-eo kamohua' Eo Kiama tohe'i, ria-ra tauna to mpopo'ore' pepangala' -ta. Mpotuku' -ra kahinaa-ra to dada'a, pai' uma-ra mengkoru hi Alata'ala.


(Kay ang lalaki wala buhata gikan sa babaye, kondili ang babaye hinoon gikan sa lalaki. 	 Apa' tomane uma rapajadi' ngkai tobine, tobine-hanale to rapajadi' ngkai tomane-e.


Kay ang hukom nga inyong ipakanaug, mao usab ang igahukom kaninyo; ug ang takus nga inyong ipanghatag, mao usab ang takus nga inyong pagadawaton. 	 Apa' pohuka' to tapake' hi doo, tetu wo'o-hawo mpai' to rapopohuka' -taka. Batua-na, ane liu rahi-ta mposalai' doo, hewa toe wo'o mpai' Alata'ala mpobotuhi kara-kara-ta.


Kini igatisok ingon nga lawas nga lawasnon, apan kini pagabanhawon ingon nga lawas nga espirituhanon. Kon aduna may lawas nga lawasnon, aduna man usab ing lawas nga espirituhanon. 	 To ratana, woto-ta to natao tuwu' hi dunia' toi. Aga ane rapotuwu' nculii' -ta-damo mpai', rabalii' woto-ta jadi' woto to natao mo'oha' hi suruga sabana baraka' Inoha' Tomoroli'. Woto-ta tempo toi, woto to natao mo'oha' hi dunia'. Woto-ta hi eo mpeno, woto to natao mo'oha' hi suruga.


Usa sa mga batid balaod mitubag kang Jesus, "Magtutudlo, sa imong pagsulti niana imo usab kaming gipakaulawan." 	 Hadua guru agama Yahudi mpo'uli' -ki Yesus: "Guru, hante lolita-nu tetu, kai' wo'o to nusalai'!"


Ug sa pagkadungog niini sa mga tinun-an, nahitingala silag daku ug miingon, "Nan, kinsa man diay ang arang maluwas?" 	 Kara'epe ana'guru-na lolita Yesus toe, rapokakonce lia, ra'uli': "Ei', ane wae-di, hema lau-damo to ma'ala mporata katuwua' to lompe' duu' kahae-hae-nae!"


Kay mahimo sa pagpaaghop ug ginpaaghop sa tawo ang tanang matang sa mga mananap ug mga langgam, sa mga nagakamang ug sa mga isda. 	 Butu nyala binata to me'ila, danci, binata to menyolo pai' uru hi rala ue, ma'ala rapomou', pai' ria-mi tauna to mpomou' -ra.


Ug sila naminaw kaniya hangtud niining sultiha. Unya misinggit sila nga nanag-ingon, "Wagtanga ang maong tawo gikan sa yuta! Kay dili angay kaniya ang pagkabuhi." 	 Rodo oa' -ramo ntodea mpo'epe Paulus mololita. Tapi' kana'uli' -na we'i kahilou-na hi tauna to bela-ra to Yahudi, pejeu' -rami rahuduwukui, ra'uli': "Patehi lau-imi pe'! Uma ntoto-ipi natao tuwu'!"


Sila may mga hingbis nga daw mga kotamaya nga puthaw, ug ang hinadyong sa ilang mga pako daw kagahub sa daghang mga karo ug mga kabayo nga nanagpanalagan ngadto sa panggubatan. 	 Pona-ra teputu' hante ruke to hewa baju ahe'. Pomoni pani' -ra hewa pomoni hampo'ikoa kereta to nadii' jara' hilou hi panga'ea.


Ug ang tawo gigulaan sa mga yawa nangamuyo nga unta makakuyog siya kaniya; apan gipalakaw siya niya nga nag-ingon, 	 Ane tauna to napaka'uri' Yesus, merapi' -i bona ma'ala-i hilou dohe-na. Tapi' uma-i napiliu, na'uli' -ki:


nga niini makasaksi kanako ang labawng sacerdote ug ang tanang mga anciano. Gikan kanila nadawat ko man gani ang mga sulat ngadto sa mga kaigsoonan, ug ako miadto sa Damasco sa pagkuha sa mga dakponon usab didto ug sa pagdala kanila nga ginapos dinhi sa Jerusalem aron pagasilotan. 	 Imam Bohe moto pai' hawe'ea pangkeni agama ma'ala mposabii' ka'uma-ku boa'. Apa' hira' toe-mi wengi to mpowai' -a sura kuasa hilou hi ompi' -ompi' -ta to Yahudi hi ngata Damsyik. Patuju-ku hilou hi Damsyik toe, mpohoko' topetuku' Yesus to hi ria, kuhoo' pai' kukeni nculii' tumai bona rahuku'.


Ug ang mga escriba ug mga Fariseo misugod sa pagpangutana nga nanag-ingon, "Kinsa ba kini siya nga nagasultig mga pasipala? Kinsa bay arang makapasaylog mga sala kondili ang Dios ra?" 	 Mololita-ramo guru agama pai' to Parisi toera hi rala nono-ra, ra'uli': "Hema rahi-idi tauna toei mai, pai' daho' -i mpo'uli' hibalia tuwu' -na hante Alata'ala-e? Uma ria haduaa to ma'ala mpo'ampungi jeko', muntu' Alata'ala-wadi."


usa ka mag-aalagad sulod sa dapit nga balaan ug sa tinuod nga tabernaculo nga gipatindog dili sa tawo kondili sa Ginoo. 	 Mpobago-i bago karapo'Imam-Bohe-na hi rala tomi to moroli', batua-na, tomi pepuea' to hi suruga. Tomi pepuea' toe-mi, poko tomi pepuea' to nawangu Alata'ala moto, bela tomi to nawangu manusia', hewa Kemah Pepuea' to nawangu Musa owi.


Ug kamo nasayud na unsa karon ang nakapugong kaniya aron nga unya na siya igapadayag sa panahon nga gitagal kaniya. 	 Ane tempo toi, ko'ia mehupa' tauna to dada'a toei, apa' ria-pidi to mpolawa' -i. Tantu nikiwoi moto napa to mpolawa' -i tetu. Jadi', ane rata-damo tempo to napakatantu Alata'ala, mehupa' -imi tauna to dada'a toei.


Ug siya miingon kanila, "Ang adlaw nga igpapahulay gibuhat alang sa tawo, dili ang tawo alang sa adlaw nga igpapahulay; 	 Ngkai ree, na'uli' wo'o-mi Yesus: "Alata'ala mpobabehi eo pepuea' bona mpotulungi manusia'. Bela manusia' to rababehi bona napari'une' ada eo pepuea'.


Ako magahatag kaninyog bag-ong sugo, nga kinahanglan maghigugmaay kamo ang usa sa usa maingon nga ako nahigugma kaninyo, kinahanglan maghigugmaay usab kamo ang usa sa usa. 	 "Kuwai' -koi hawa' to bo'u: Momepoka'ahi' -mokoi. Hewa Aku' mpoka'ahi' -koi, wae wo'o koi' kana momepoka'ahi' hadua bo hadua.


Magmaawaton kamo kanako, maingon nga ako nagamaawaton kang Cristo. 	 Tuku' po'ingku-ku, hewa aku' wo'o mpotuku' po'ingku Kristus.


Ug sila nahingangha ug nahibulong, nga nanag-ingon, "Tan-awa ra, dili ba mga Galileanhon man kini silang tanan nga nanagpanulti? 	 Uma mowo kakonce-ra, ra'uli': "Napa-koiwo to jadi' tohe'i-e? Bo paka' to Galilea moto-ra to mololita toera.


Ug nangadto sila kang Jesus, ug ilang nakita ang kaniadto giyawaan nga naglingkod didto, ang tawo nga may legion nga nagsinina na ug maayo nag pamuot; ug sila nangalisang. 	 Karata-ra hi Yesus, rahilo-rawo tauna to kahawia' toei, mohura rodo-imi, moheai-i, pai' monoto-mi nono-na. Mpohilo toe, me'eka' -ramo.


ug sa pagkadiosnon ipuno ang pagbati nga inigsoon, ug sa pagbati nga inigsoon ipuno ang gugma. 	 pai' mpoka'ahi' ompi' hampepangalaa' -ni. Pai' ahi' hi ompi' hampepangalaa' -ni toe nidonihii tena mpoka'ahi' hawe'ea tauna.


Ug si Pedro naglingkod sa gowa, didto sa hawanan sa tugkaran. Ug kaniya miduol ang usa ka babayeng sulogoon ug miingon, "Ikaw usab. kauban ni Jesus nga Galileanhon." 	 Nto'u toe, Petrus mohura hi berewe. Nto'u pohura-na toe, tumai hadua tobine to mobago hi tomi Imam Bohe, na'uli' -ki Petrus: "Ba iko wo'o-di doo-na Yesus to Galilea toei-e mai?"


Ug mikuyog kanamo ang pipila ka mga tinun-an gikan sa Cesarea, nga maoy nanagdala kanamo ngadto a balay ni Mnason nga taga-Cipro, nga daang tinun-an, kinsang balay adto kami mag-abut. 	 Ba hangkuja dua ompi' hampepangalaa' -kai ngkai Kaisarea hilou mpobawa-kai, duu' rata hi tomi po'ohaa' -kai hi Yerusalem. Tomi po'ohaa' -kai toe, tomi hadua to Siprus to mahae-mi jadi' topetuku' Yesus, hanga' -na Manason.


Iyang gipadayag ang maong tuyo ingon nga usa ka laraw nga pagatumanon inig-abut sa tukma nga panahon, laraw sa paghiusa diha kang Cristo sa tanang mga butang, mga butang diha sa langit ug mga butang dinhi sa yuta. 	 Ntuku' konoa-na moto, napopo'incai-ta patuju-na to uma ra'incai manusia' ngkai owi. Patuju-na toe: bona butu nyala-na, lompe' to hi suruga ba to hi dunia', napopohintuwu' hi posidai' -ra hante Kristus, pai' Kristus-mi to jadi' hewa Woo' ngkai butu nyala-na. Ngkai owi Alata'ala mpakatantu ami' -mi patuju-na to nababehi hante Kristus toe, pai' patuju-na toe bate napadupa' ane rata-pi tempo-na.


Busa mipahawa siya kanila ug milakaw ug nag-ampo sa ikatulo nga nagsulti sa mao gihapong mga pulong. 	 Hangkani wo'o-ipi Yesus mpalahii-ra hilou mosampaya katolu ngkani-na. Posampaya-na toe hibalia hante posampaya-na to we'i.


Kon ang tanan usa ra ka bahin lamang, asa na man ang lawas? 	 Ane rapa' -na napahanyala lau-wadi hawe'ea bagia woto-ta, uma-ipi jadi' woto.


kon kamo magapadayon gayud sa pagtoo, dili matarug, malig-on, dili mobulag sa paglaum sa Maayong Balita nga inyong gipatalinghugan, nga gikawali ngadto sa tanang mga binuhat sa silong sa langit, ug nga niini ako, si Pablo, nahimong ministro. 	 Toe-mi ompi', tida-mokoi mepangala', neo' mogego', neo' nipelele' ba hema-hema to doko' mpobagiu-koi. Perohoi ngkakamu tudui' to ni'epe-mi. Neo' nibahakai ncarumaka napa to najanci-kokoi Alata'ala hi rala Kareba Lompe'. Kareba Lompe' toe, rapalele-mi hi humalili' dunia'. Pai' aku', jadi' pahawaa' Pue' wo'o-ama-kuwo, mpopalele Kareba toe.


Ug sila misugod sa pagsumbong batok kaniya, nanag-ingon, "Kining tawhana among nakita nga nagpahisalaag sa atong nasud, ug nagdili kanamo sa paghatag ug buhis kang Cesar, ug nag-ingon nga siya mao ang Cristo, nga usa ka hari." 	 Karata-ra hi ria, rapakilu-imi, ra'uli': "Tau toii kirata bula-na mpopanawu' ntodea! Na'uli' -raka neo' mpobayari paja' hi Kaisar. Pai' na'uli' wo'o, Hi'a-mi Kristus, hadua magau'."


ug ang iyang mga pultahan dili gayud pagasirhan sa maadlaw-- kay wala may gabii didto; 	 Wobo' ngata toe tebea ncuu ha'eoa, uma ria kara'uncaa-na, apa' uma-pi ria kabengia-na.


Ug ang tawo mitubag nga nag-ingon, "Kahibulongan gayud kini kaayo! Wala kamo masayud kon tagadiin siya, apan gipabuka niya ang akong mga mata. 	 Mehono' -i towero toei: "Me'ingui' lia-koi! Ni'uli' uma ni'incai kangkaiapa-na, hiaa' napaka'uri' mata-ku!


Ug siya gisuginlan nila nga nag-ingon, "Si Jesus nga Nazaretnon anaa nagaagi." 	 Ra'uli' -ki: "Yesus to Nazaret-le liu oe-e lou!"


Ang Dios sa kalinaw magabalaan unta sa inyong tibuok nga pagkatawo; ug ang inyong bug-os nga espiritu, kalag, ug lawas pagabantayan unta nga kini dili masalawayon inig-abut sa atong Ginoong Jesu-Cristo. 	 Mekakae-a hi Alata'ala to mpowai' -ta kalompea' tuwu', kuperapi' bona napakaroli' kehi-ni, duu' -na moroli' mpu'u-koi. Kuperapi' bona napewili' -koi, lompe' woto-ni lompe' nono ba kao' -ni, bona uma ria kasalaia' -ni nau' hangkedi' ane rata nculii' -ipi Pue' -ta Yesus Kristus.


Nan, karon, nganong inyo mang tintalon ang Dios pinaagi sa pagsangon ug yugo diha sa liog sa mga tinun-an, sa yugo nga bisan ang atong mga ginikanan ug bisan gani kita wala makahimo sa pagpas-an? 	 Jadi' ompi' -ompi', napa-di pai' doko' ta'ewa patuju-na Alata'ala-e? Napa pai' doko' tapopokoloi-raka tauna to bela-ra to Yahudi parenta pai' palia to motomo lia? Bangku' ntu'a-ta-hawoe, duu' rata hi kita' toi-e lau, uma takulei' mpotuku' hawe'ea parenta pai' palia tetu-e!


Ug misugo siya sa pagpahunong sa kalisa ug silang duha, si Felipe ug ang eunoco, nanaug ngadto sa tubig ug iyang gibautismohan siya. 	 Ngkai ree, napopento'o-mi kereta-na, pai' -ra mehompo hilou hi rala ue, pai' Filipus mponiu' -i.


Ug nahibaloan nato ang gugma pinaagi niini: kay siya mihatag man sa iyang kinabuhi sa pagpakamatay alang kanato; ug kinahanglan nga kita usab magahatag sa atong kinabuhi sa pagpakamatay alang sa mga igsoon. 	 Toi-mi pompetonoi-na bona ta'inca to ra'uli' ahi': Yesus mpewai' tuwu' -na bona kita' mporata kalompea'. Jadi', kita' wo'o kana mpewai' tuwu' -ta mpotulungi ompi' -ta.


Hamubo na lang ang panahon, ug unya ang kalibutan dili na makakita kanako, apan kamo makakita ra unya kanako. Tungod kay ako buhi, kamo usab mabuhi. 	 Hampai' lia-damo, tauna to hi dunia' uma-pi mpohiloi-a. Aga koi', nihilo moto-a. Tuwu' moto-koi mpai', apa' Aku' tuwu' -a.


aron nga sumala sa kadagaya sa iyang himaya, itugot unta niya nga malinig-onan kamo sa gahum pinaagi sa iyang Espiritu diha sa kinasuloran sa inyong pagkatawo, 	 Mosampaya-a hi Alata'ala to bohe lia baraka' -na, kuperapi' bona ngkai baraka' -na to bohe toe narohoi nono-ni hante Inoha' -na,


Ug ako mihilak sa makusog kay walay bisan kinsa nga nakaplagan nga takus sa pag-abli niini o sa pagtan-aw sa sulod niini. 	 Kageo' -kumi kakanguu-nguu, apa' uma ria haduaa raruai' to natao mpobongka sura toe pai' mpohilo ihi' -na.


Adunay mga butang nga inyong tinguhaon, apan dili ninyo kini mabatonan; busa mopatay kamog tawo. Ug adunay mga butang nga inyong kaibgan, apan dili ninyo kini maangkon; busa kamo moaway ug makiggubat. Kamo wala managpakabaton tungod kay kamo wala man mangamuyo. 	 Mehina-koi aga uma niratai to nipokahina. Toe pai' alaa-na mepatehi-mokoi. Mohingi' -koi mpokahina anu doo, aga uma oa' niratai. Toe pai' alaa-na momehono' pai' motuda' -mokoi. Uma oa' niratai to nipali', apa' uma niperapi' hi Pue'.


Agdaha ang mga lalaking tigulang sa pagkamapugnganon sa kaugalingon, nga magmaugdang sila, mabuot, malig-on sa pagtoo, sa gugma, ug sa pagkamainantuson. 	 Totu'a-totu'a tomane kana nutudui' bona monoto nono-ra, bona ra'inca mpengkatarii kahinaa nono-ra to dada'a, pai' bona po'ingku-ra hewa totu'a to natao rabila'. Pepangala' -ra hi Pue' Yesus kana mantata' mpu'u, ahi' -ra hi doo ngkai nono mpu'u, ntaha-ra hi rala kasusaa'.


Apan ang tawo nga giayo wala mahibalog kinsa, sanglit si Jesus milikay na man tungod sa panon sa katawhan niadtong dapita. 	 Tapi' uma na'incai kahema-na to mpaka'uri' -i, apa' Yesus uma-pi ria hi ree, mpolia' hilou-imi hi olo' tauna to wori'.


Apan bisan pa kon ingon nga halad igaula ako diha sa ibabaw sa inyong halad-inihaw nga pang-alagad sa inyong pagtoo, igakalipay ko kini ug ako magakalipay uban kaninyong tanan. 	 Ompi' -ompi', ngkai lomo' kakukarebai-nakoi Kareba Lompe', mepangala' -mokoi hi Pue' Yesus, pai' nitonu katuwu' -ni hi Hi'a bona mpobabehi konoa-na. Jadi', nau' rahuku' mate mpu'u-a mpai' sabana pobago-ku mpokarebai-koi Kareba Lompe' -e, uma kutapari. Bate mpo'uli' tarima kasi oa' -a hi Alata'ala, pai' goe' -a hangkaa-ngkania hante koi'.


Kay bisan tuod ako wala diha kaninyo sa lawas, ako anaa uban kaninyo sa espiritu, nga nagakalipay sa pagsaksi sa inyong pagkamahusay ug sa kalig-on sa inyong pagtoo kang Cristo. 	 Apa' nau' molaa-a ngkai koi', hi rala nono-ku ria moto-a dohe-ni. Pai' goe' lia-a mpo'epe kahintuwua' -ni pai' katida pepangala' -ni hi Kristus.


Busa si Jesus misulti kanila sa walay lipodlipod, "Si Lazaro namatay. 	 Jadi', nalohu lau-miraka batua walatu-na, na'uli': "Mate-imi Lazarus.


nga ang maong mga tawo kinahanglan dili masaway, bana sa usa lamang ka asawa, kinsang mga anak mga magtotoo ug dili arang kabutangan ug sumbong sa pagkamapatuyangon o pagkamasupilon. 	 Ane tauna to jadi' pangkeni agama, kana tauna to uma kasalaia' gau' -ra, to motobinei hadua-wadi, ana' -ra kana mepangala' wo'o hi Kristus, pai' bela-ra ana' to rakahangai' to sapa pai' to mekahia'.


Ug sa pagbukhad niya sa ikaduhang timri, nadungog ko ang ikaduhang buhing binuhat nga nag-ingon, "Umari ka!" 	 Oti toe, Ana' Bima toei mpobongka saa' karomeha' -na, pai' ku'epe anu tuwu' karoma'a-na mpo'uli': "Tumai-moko!"


Ug sila nga gikabut-an niyang daan, iya usab sila nga gitawag; ug sila nga iyang gitawag, iya usab sila nga gimatarung; ug sila nga iyang gimatarung, iya usab sila nga gidala ngadto sa himaya. 	 Jadi', kita' to napakatantu ngkai lomo' -na, nakio' wo'o-ta bona kita' jadi' ana' -na. Pai' kita' to nakio' jadi' ana' -na, bate napomonoa' hi poncilo-na. Pai' kita' to napomonoa' hi poncilo-na, bate nawai' kabohea tuwu' hi eo mpeno.


siya midugang sa pag-ingon "Tan-awa, ako mianhi sa pagtuman sa imong kabubut-on." Ang nahauna iyang gibungkag aron ang ikaduha iyang pagatukoron. 	 Oti toe, na'uli' wo'o-mi: "Oi-ama Alata'ala, tumai-ama mpobabehi konoa-nu." Ada to ri'ulu uma-pi natuku', mpobabehi konoa Alata'ala-i-damo.


kay ang kabuhatan ipahigawas ra unya gikan sa kaulipnan sa pagkadunot, ug makaambit kini sa mahimayaong kagawasan sa mga anak sa Dios. 	 Toe pai' hawe'ea to napajadi' Alata'ala mposarumaka ria mpai' tempo-na Alata'ala mpobahaka dunia' toi ngkai kuasa to mpokeni kamatea, duu' -na dunia' toi jadi' tebahaka mpu'u pai' mporata bagia hi rala kabohea tuwu' -ra ana' -ana' Alata'ala.


ang Espiritu gayud mao ang magapanghimatuod uban sa atong espiritu nga kita mga anak sa Dios, 	 Inoha' Tomoroli' moto mobago hangkaa-ngkania hante nono-ta, mpakanoto kakita' -na ana' Alata'ala.


"ug mao unya kini ang pakigsaad ko uban kanila sa diha nga kuhaon ko na ang ilang mga sala." 	 Toi-mi janci-ku hi hira': Hi tempo toe mpai', ku'ampungi jeko' -ra."


Ug gidala ko siya sa imong mga tinun-an, apan wala sila makaayo kaniya." 	 Kukeni-imi hi ana'guru-nu, aga uma-di rapakulei' mpaka'uri' -i."


Apan kon ugaling mangasawa ka man, dili ikaw makasala; ug kon ang dalaga mamana, siya dili makasala. Ngani sila nga mga minyo mahisangko sa mga kalibug nga kalibutanon, ug buot ko unta nga luwason kamo gikan niini. 	 Aga ane hadua kabilasa doko' motobinei, uma wo'o-hawo napojeko' -ki. Pai' ane hadua toronaa doko' motomanei, uma wo'o napojeko' -ki. Aga toe-wadi: tauna to ncamoko bate mporata kasusaa' hi rala dunia' toi. Pai' konoa-ku bona neo' -koi narumpa' kasusaa' toe.


Apan dihay mga Judio nga nangabut didto gikan sa Antioquia ug sa Iconio; ug sa nadani nila ang mga tawo, si Pablo ilang gipanagbato ug ilang giguyod paingon sa gawas sa siyudad, sa pagdahum nga siya patay na. 	 Uma mahae ngkai ree, ba hangkuja dua to Yahudi to ngkai ngata Antiokhia pai' Ikonium rata hi Listra, doko' mpo'ewa Paulus. Mpo'ukei' -ra ntodea hi Listra bona hira' wo'o doko' mpo'ewa-i. Oti toe, hilou-ramo mpowatuhi-i pai' -i radii' hilou hi mali ngata pai' rapalahii-mi hi retu, ra'uli' -rawo mate-imi.


Ug dihadiha gitawag niya sila; ug gibiyaan nila ang ilang amahan nga si Zebedeo diha sa sakayan kauban sa mga sinuholan, ug mikuyog sila kaniya. 	 Nakio' -ramo mpotuku' -i. Jadi', rapalahii-mi tuama-ra hi rala sakaya hante tauna to dohe-ra to ngkoni' gaji', pai' mpotuku' Yesus-ramo.


Ug ang imong ngalan akong gipaila kanila, ug kini igapaila ko pa kanila aron ang gugma nga imong ginahuptan sa imong paghigugma kanako maanaa kanila, ug ako maanaa kanila." 	 Kupopo'incai-ramo kahema-nu, pai' bate kupohewa toe oa' mpai', bona hira' mporasai ahi' -nu hi rala nono-ra, hewa Aku' mporasai ahi' -nu, pai' bona Aku' mo'oha' hi rala nono-ra."


Kay kami wala maglapas sa among sukod, nga daw wala kami ipaabut diha kaninyo; kay kami mao ang unang nagpakaabut diha kaninyo dala ang Maayong Balita mahitungod kang Cristo. 	 Jadi', ane kiparesai' -koi ompi', uma-kai mpoliu kotoa-na. Ane ke uma-kai ria rata hi ngata-ni mpokeni Kareba Lompe' -e, ke uma ria huraa-kai mpoparesai' -koi. Tapi' ria mpu'u huraa-kai mpoparesai' -koi, apa' rata mpu'u-kai hi ngata-ni mpokeni Kareba Lompe'.


Apan siya miagi sa ilang taliwala ug mipahawa. 	 Ntaa' we'i, Yesus mako' mpe'olo' tauna to wori', pai' nculi' palai-nami.


Ug kining sultiha mahitungod kaniya mikaylap sa tibuok Judea ug sa tibuok kasikbit nga kayutaan. 	 Kareba toe molele hobo' hi tana' Yudea pai' ntololikia-na.


Nan, unsa na man? Kitang mga Judio, labaw pa ba kitag kahimtang kay kanila? Dili gayud; kay ato nang gikasumbong nga ang tanang mga tawo, mga Judio ug mga Gresyanhon, nailalum sa sala, 	 Jadi' lolita powoe-na hewa toi: kita' to Yahudi uma meliu kalompe' -ta ngkai tau ntani' -na. Apa' hewa to ku'uli' we'i, hawe'ea manusia' bate masala' apa' topojeko' omea-ta, lompe' to Yahudi lompe' tau ntani' -na.


Siya pagaablihan sa portero, ug ang mga karnero magapatalinghug sa iyang tingog, ug ang iyang kaugalingong mga karnero pagatawgon niya sa ngalan ug pagamandoan niya sila paingon sa gawas. 	 Topodongo wobo' mpobea-ki wobo', pai' bima-na mpetonoi libu' -na ane nakio' hanga' -ra butu-butu ma'a-na, pai' nakeni-ra hilou hi mali-na.


busa kinahanglan nga karon inyo na siyang pasayloon ug pagalipayon, kay tingali unya dag-on siya sa hilabihang kaguol. 	 Ni'ampungi pai' nitanta'u-imi-hawo. Nee-neo' mpai' susa' rahi na'epe, alaa-na mere' -mi nono-na.


Kay ang pulong sa dios buhi ug nagalihok nga gamhanan, labi pang mahait kay sa espada nga duhay sulab, ug modulot ngadto sa gitagboan sa kalag ug espiritu, sa mga lutahan ug sa mga kauyokan, ug motugkad sa mga hunahuna ug katuyoan sa kasingkasing. 	 Apa' Lolita Alata'ala, lolita to tuwu' pai' to mobaraka', meliu kabaka' -na ngkai piho' to baka' ntimalia. Apa' hewa piho' metohu' duu' rata hi pome'umpua' wuku pai' uta' wuku, wae wo'o Lolita Alata'ala metohu' duu' rata hi nono pai' kao' -ta. Lolita Alata'ala mpowile pekiri-ta pai' patuju to hi rala nono-ta.


Ug miabut si Jesus sa Jerusalem ug miadto sa templo; ug sa nalibut na niya pagtan-aw ang tanang mga butang didto, ug kay hapon na man, migula siya paingon sa Betania kauban sa Napulog-Duha. 	 Karata-na Yesus hi ngata Yerusalem, kaliliu mesua' -i hi rala Tomi Alata'ala. Napomonaa ntololikia-na mponaa omea. Oti toe, apa' neo' mobengi-mi, nculii' wo'o-imi hante ana'guru-na to hampulu' rodua hilou turu hi ngata Betania.


Tan-awa, nagatingdog ako sa pultahan ug nagatuktok; kon may magapatalinghug sa akong tingog ug moabli sa pultahan, kaniya mosulod ako ug makigsalo ako sa pagkaon uban kaniya, ug siya uban kanako. 	 "Oi-ama mokore hi wobo' -ni, mpopebea. Ane ria to mpo'epe-a pai' mpobea-ka wobo', mesua' -ama mo'oha' dohe-na, pai' -a ngkoni' hangkaa-ngkania dohe-na pai' hi'a wo'o ngkoni' hangkaa-ngkania dohe-ku.


Sa pagkatinuod, sa pagkatinuod, magaingon ako kanimo, nga kami nagasulti sa among nahibaloan ug nagapanghimatuod sa among nakita, apan kamo wala modawat sa among pamatuod. 	 Makono mpu'u lolita-ku toi: Kai' mpo'uli' napa to ki'inca, kilolita napa to kihilo. Hiaa' uma-di nipangalai' lolita-kai.


kon sa pag-alagad, sa atong pagpang-alagad; ang nagatudlo, sa iyang pagpanudlo; 	 Tauna to ria kola' -na mpotulungi doo, kana metulungi mpu'u-i-hawo. Tauna to ria kola' -na metudui', kana metudui' mpu'u-i.


Ug gisugo niya sila sa pag-adto sa Betlehem, nga nag-ingon, "Adtoa ug pangitaa ninyo pag-ayo ang bata, ug sa makaplagan na ninyo siya, balitai ako ninyo aron ako usab moadto sa pagsimba kaniya." 	 Oti toe, nahubui-ramo hilou hi Betlehem, na'uli' -raka: "Hilou-mokoi hi Betlehem, nipewulihi' lompe' kahiapa-na Ana' tetui. Ane nirua' -ipi, tumai-mokoi mpo'uli' -ka, bona hilou wo'o-a-kuwo mpopue' -i."


Ug siya gisugdan nila sa pagyukboyukbo nga nanag-ingon, "Mabuhi, ang Hari sa mga Judio!" 	 Oti toe, pai' -i rapopo'ore', ra'uli' -ki: "Wori' tabe, Magau' to Yahudi!"


Si Abaraham mitubag kaniya, `Kon sila dili man manimati kang Moises ug sa mga profeta, nan, dili sila malukmay bisan pa kon adunay mabanhaw gikan sa mga patay.`" 	 "Na'uli' Abraham: `Ane lolita nabi Musa pai' nabi ntani' -na uma rapangalai', uma oa' -ra mpai' mepangala', nau' gati ria mpu'u tomate tuwu' nculii'.'"


hinoon ang pagdihog nga inyong nadawat gikan kaniya nagapabilin diha kaninyo, ug kamo wala magkinahanglan nga aduna pay magatudlo kaninyo; ug maingon nga ang iyang pagdihog kaninyo nagatudlo man kaninyo mahitungod sa tanang butang, ug matuod man kini ug dili bakak, nan, sumala sa gitudlo niini kaninyo, pabilin kamo diha kaniya. 	 Aga koi' ompi', nitarima-mi-koina Inoha' Tomoroli' to ngkai Kristus, pai' Inoha' toe tida hi rala nono-ni. Uma-pi mingki' ria to ntani' -na mpotudui' -koi, apa' Inoha' Tomoroli' toe-mi mpotudui' -koi butu nyala-na. Tudui' -na paka' to makono, uma ria to boa'. Jadi', hewa to oti-mi natudui' -kokoi, tida-mokoi hintuwu' hante Kristus.


Unya miadto ako sa kayutaan sa Siria ug sa Cilicia. 	 Ngkai ree, hilou-ama hi tana' Siria pai' Kilikia.


Ug mao kini sila ang diha sa daplin sa dalan nga gisaburan sa pulong; sa ilang pagkadungog niini, si Satanas mitungha dayon ug iyang gisakmit ang pulong nga gikasabud kanila. 	 Ria tauna to ma'ala rarapai' -ki hawua' to monawu' hi mata ohea. Ra'epe moto Lolita Alata'ala, aga Magau' Anudaa' mpohilingai' nono-ra, alaa-na uma-pi rapoinono lolita toe.


Ug ang tanang mga tawo mitubag nga nanag-ingon, "Ang iyang dugo ipapaningil lang gikan kanamo ug sa among kaanakan!" 	 Metompoi' ntodea, ra'uli': "Io', kai' moto-kaiwo pai' hante muli-kai to mpokolo kamate-na."


Kay ang akong unod tinuod nga kalan-on ug ang akong dugo tinuod nga ilimnon. 	 Apa' woto-ku pongkoni' mpu'u, pai' raa' -ku ininu mpu'u.


Kon may makakita nga ang iyang igsoon nagahimog sala nga dili makamatay, kinahanglan mangamuyo siya alang kaniya ug ang Dios magahatag kaniyag kinabuhi nga alang kanila kinsang sala dili makamatay. Anaay sala nga makamatay; wala ako mag-ingon nga mag-ampo siya mahitungod niini. 	 Ane mpohilo-ta hadua ompi' -ta mpobabehi jeko' to uma-hawo mpokeni pehukua' to duu' kahae-hae-na, kana taposampayai-i-hawo, bona Alata'ala mpowai' -i katuwua'. To ku'uli' tohe'i, mpobelahi tauna to mpobabehi jeko' to uma-hawo mpokeni pehukua' to duu' kahae-hae-na. Apa' ria wo'o jeko' to mpokeni pehukua' to duu' kahae-hae-na. Jadi', uma kuhubui-koi mposampayai-ra to mpobabehi jeko' toe.


Apan misamot sila sa pagpangatarungan, nangayo nga nanagsinggit nga kinahanglan ilansang siya sa krus. Ug ang ilang mga tingog mipatigbabaw. 	 Aga rahudukulei' lau-mi merapi' bona Yesus raparika'. Ka'omea-na medagi mpu'u-ramo.


Pinaagi sa pagsulay sa maong pag-alagad, kamo magahimaya sa Dios pinaagi sa inyong pagkamatinahuron sa pag-ila sa Maayong Balita mahitungod kang Cristo, ug pinaagi sa pagkamadagayaon sa inyong amot alang kanila ug alang usab sa tanan nga uban pa, 	 Ane doo-ta to Yudea toera ria mpohilo pewai' -ni toi mpai', bate mpo'une' Alata'ala-ramo, apa' rahilo kamakono-na pepangala' -ni hi Kareba Kristus, pai' pengkoru-ni hi hawa' -na. Mpo'une' Alata'ala-ramo mpai', apa' manara mpu'u-koi mpobagi rewa-ni hi hira' pai' hi tau ntani' -na.


Siya nga wala magahigugma wala makaila sa Dios; kay ang Dios gugma man. 	 Tauna to uma mpoka'ahi' doo-ra, ko'ia-ra mpo'incai Alata'ala, apa' Alata'ala-hana, ma'ahi' -i.


O unsaon man sa usa ka tawo ang pagsulod sa balay sa usa ka kusgan ug pag-agaw sa kabtangan niini, gawas kon iya unang gapuson ang kusgan? Unya makahimo na siya sa pagpangawat sa balay niini. 	 "Seta ma'ala rarapai' -ki tauna to parimuku. Ane mesua' -ta hi rala tomi tauna to parimuku doko' mpo'ala' ihi' tomi-na, kana tahoo' ncala' -i, pai' lako' ma'ala tapatau' rewa-na. Wae wo'o, ane Aku' mpopalai seta, batua-na, meliu kuasa-ku ngkai seta.


Sa pagkakita ni Jesus kaniya, ug sa nasayran niya nga siya naglubog didto sulod na sa hataas nga panahon, siya miingon kaniya, "Buot ka bang maayo?" 	 Yesus mpohilo-i turu hi ree, pai' na'inca kamahae-nami peda'. Napekune' -i: "Dota-ko mo'uri'?"


ug inigtindog ninyo aron sa pag-ampo, kon aduna kamoy kayugot batok kang bisan kinsa, pasayloa kini; aron ang inyong Amahan nga anaa sa langit mopasaylo usab kaninyo sa inyong mga paglapas. 	 "Pai' ane mosampaya-koi, ane ria to nipodaa' -ki doo-ni, ampungi-i ulu, bona Tuama-ni to hi suruga wo'o mpo'ampungi sala' -ni. ((


Ug buot unta niyang patyon siya, apan nahadlok siya sa katawhan kay si Juan ila mang giila nga profeta. 	 Kakono-na, Herodes doko' mpopatehi lau-imi, aga me'eka' -i mpoka'eka' ntodea, apa' ra'uli' ntodea, Yohanes toe hadua nabi.


Ug sa iya na kining makaplagan, kini pas-anon niya nga malipayon diha sa iyang mga abaga. 	 Ane narua' -pi, uma mowo kagoe' -na. Ngkai kagoe' -na napololopongko' bima-na toei, pai' nakeni nculii' hilou hi tomi-na.


kay tingali unyag mokalit lamang siya pag-abut ug makaplagan niya kamo nga mangkatulog. 	 Jadi', kana mo'inga' mpu'u-ra, apa' uma ra'incai ba nto'uma karata-na pue' tomi, ba ncimonou' -di ba ntongo' bengi-di ba mepulo ngkii ba nto'u eo mehupa'. Nee-neo' mpai' rata ncorobaa-imi pai' narata-ra bula-ra leta'. Wae wo'o kana mo'inga' -inga' -koi, apa' uma ni'incai nto'uma-a rata.


nga manag-alagad uban sa maayong kabobut-on ingon nga sa Ginoo ug dili nga sa mga tawo; 	 Mobago hante kagoe' nono-ni, niponcawa pobago-ni hi Pue', uma muntu' hi manusia'.


Ug sa natawag na si Pablo, batok kaniya misugod si Tertulo sa pagsumbong nga nag-ingon: 	 Jadi', Gubernur Feliks mpohubui tauna mpokeni Paulus tumai hi poromua-ra. Tertulus ulu to rapalogai mololita. Natepu'u-mi mpakilu Paulus hewa toi: "Tuama-kai Gubernur Feliks to kibila'! Ngkai poparenta-nu, kai' ntodea-nu tuwu' hante kalompea'. Pai' ngkai kapantea-nu mohawa', wori' -mi to tekolompehii hi rala ngata-kai.


Kamo mao ang mga anak sa mga profeta ug sa pakigsaad nga gihimo sa Dios uban sa inyong mga ginikanan, sa iyang pag-ingon kang Abraham, `Pinaagi sa imong kaliwat pagapanalanginan ang tanang kabanayan sa yuta.` 	 Koi' -mile ompi' to mporata rasi' to najanci Alata'ala owi hante wiwi nabi-nabi toe-e. Koi' -mi to mporata rasi' ngkai pojanci Alata'ala hi ntu'a-ta owi. Apa' owi Alata'ala mpo'uli' -ki Abraham hewa toi: `Ngkai muli-nu mpai', kugane' hawe'ea tauna hi dunia'.' Hi koi' -mile ompi' kadupaa' -na pojanci toe-e!


Ug ang iyang kasingkasing mosamot sa pagbati alang kaninyo inighandom niya sa pagkamasinugtanon ninyong tanan ug sa kataha ug pagkamatinahuron nga inyong gipakita uban sa inyong pagdawat kaniya. 	 Hiaa' hi'a wo'o-hawo, tampai-mi ahi' -na hi koi', apa' nakiwoi beiwa ompi' -ompi' omea mpotuku' hawa' -na. Nau' hangkale' me'eka' -koi, nitarima moto-imi pai' nipengkorui-i.


Kay kinsa bay nagmahuyang nga wala ko pakig-ambiti sa pagbati sa kahuyang? Kinsa bay gipahipangdol, ug wala ako masuko? 	 Ane ria ompi' hampepangalaa' -ku to susa' apa' lente pepangala' -ra, susa' wo'o-kuwo nono-ku. Ane ria to monawu' hi rala jeko', peda' wo'o-kuwo nono-ku.


Ug ang tingog miabut kaniya pag-usab sa ikaduha nga nag-ingon, "Ayaw paghinganlig dili binalaan ang mga butang nga nahinloan na sa Dios." 	 Na'uli' tena topololita toei mpo'uli' -ki Petrus: "Napa to na'uli' Alata'ala lompe', neo' nu'uli' iko babo'."


apan kon aduna may paantuson tungod sa iyang pagka-Cristohanon, nan, dili niya kini pag-ikaulaw, hinonoa kinahanglan magahimaya siya sa Dios tungod sa maong ngalan. 	 Aga ane rabalinai' -koi apa' to Kristen-koi, neo' nipoka'ea'. Uli' -mi-hana tarima kasi hi Alata'ala, apa' topetuku' Kristus mpu'u-koi.


Kay gihigugma gayud sa Dios ang kalibutan nga tungod niana gihatag niya ang iyang bugtong Anak, aron ang tanan nga mosalig kaniya dili malaglag, kondili may kinabuhing dayon. 	 Hewa toi-mi Alata'ala mpoka'ahi' hawe'ea tauna hi dunia', alaa-na napewai' Ana' -na to Hadudua, bona hema-hema to mepangala' hi Ana' -na toe, uma-ra mporata huku', tapi' mporata-ra katuwua' to lompe' duu' kahae-hae-na.


Ug sa makatapus na sila sa ilang pagpanghimatuod, ang mapintas nga mananap nga molugwa gikan sa bung-aw sa kahiladman nga walay kinutoban makiggubat batok kanila ug iyang pagadag-on sila ug iyang pamatyon sila, 	 Kahudu-ra mpokeni Lolita Pue', tumai-imi binata to dada'a mpo'ewa-ra, mpodagi pai' mpatehi-ra. (Binata to dada'a toei, binata to mehupa' mpai' ngkai wulou'laa to uma tepetudu kanala-na.)


"Ug kon mao ray inyong higugmaon ang mga nahigugma kaninyo, unsa may dungog ninyo? Kay bisan gani ang mga makasasala nagahigugma man sa mga nagahigugma kanila. 	 "Ane tapoka'ahi' muntu' tauna to mpoka'ahi' -ta-wadi, uma mpai' nagane' -ta Alata'ala. Bangku' tauna to dada'a gau' -ra, ma'ahi' moto-ra hi tauna to mpoka'ahi' -ra.


Ang usa gihatagan niyag lima ka talanton ang usa duha ka talanton, ug ang usa usa ka talanton, sa matag-usa sumala sa iyang katakus. Ug unya milakaw siya. 	 Nawai' -ra hore-hore ntuku' pakulea' -ra. Hadua nawai' lima ncobu doi bulawa, to hadua roncobu, pai' to hadua wo'o hancobu. Pai' -i me'ongko' -mi.


Ug sila miingon kaniya, "Asa man, Ginoo?" Siya mitubag, "Diin gani ang patay, atua usab didto magakatapok ang mga agila." 	 Hudu lolita Yesus toe, ana'guru-na mpekune' -i, ra'uli': "Hiapa mpai' kajadia' tetu-e, Pue'?" Yesus mpotompoi' -ra hante walatu toi: "Ane ria anu mate, incana moto apa' wori' danci morumpu mpokoni'. Wae wo'o mpai' karata-ku nculii': uma-a tumai ngkawuni, incana moto mpai'."


Sila miingon kaniya, "Nganong nagsugo man lagi si Moises sa pagpahatag ug sulat-pamatuod sa pakigbulag, ug sa ingon niana ang lalaki makabulag na sa iyang asawa?" 	 Mehono' -ra to Parisi: "Ane wae, napa pai' Musa mohawa' bona tomane mpowai' sura pogaa' hi tobine, ane doko' napogaa' -ki?"


Ug sa didto si Jesus sa Betania sa balay ni Simon nga sanlahon, sa naglingkod siya tambong sa kan-anan, miabut ang usa ka babaye nga may dala nga mahal kaayong pahumot nga lunsayng nardo nga sinulod sa usa ka botilyang alabastro; ug iyang giboak ang botilya ug ang pahumot gibubo niya sa ulo ni Jesus. 	 Nto'u Yesus hi ngata Betania, hilou-i hi tomi hadua tauna to rahanga' Simon topohaki' poko'. Bula-na hi ree, rata hadua tobine ngkeni hameha' butolo' ihia' lana honga to masuli' lia oli-na, to rababehi ngkai rali' kaju to mohonga. Bula-na Yesus ngkoni', tobine toei mpopengka butolo' toe pai' natua hi woo' Yesus bona mpobila' -i.


Apan ang mga Fariseo nanggula ug nanagsabut batok kang Jesus, kon unsaon nila siya sa pagpatay. 	 Ngkai ree, malai-ramo to Parisi ngkai tomi posampayaa, pai' -ra mpali' akala bona Yesus rapatehi.


ug wala nila hikit-i didto ang iyang lawas; ug sila mibalik nga nanagsugilon nga nakakita kono silag panan-awon nga may mga manolunda nga nagsugilon kanila nga siya buhi. 	 tapi' woto-na uma-pi raruai'. Nculii' -ramo ra'uli' -kakai kampohilo-ra mala'eka to mpo'uli' tuwu' nculii' -imi.


Ug ang iyang ngalan, pinasikad sa pagtoo sa iyang ngalan, nakapahimong mabaskog niining tawhana nga inyong nakita ug nailhan; ug ang pagtoo nga pinasikad kang Jesus maoy naghatag kaniya niining hingpit nga pagkaayo sa atubangan ninyong tanan. 	 Baraka' ngkai hanga' Yesus toe-mi to mpakaroho witi' -na topungku toei-e. Jadi', tauna to nihilo pai' to ni'inca toi, jadi' mo'uri' sabana pepangala' -na hi Yesus. Ngkai pepangala' hi Yesus, toe pai' mo'uri' -imi hewa to nihilo moto-mi.


Ug iyang gibiyaan sila ug migowa siya sa siyudad paingon sa Betania, ug didto mipabilin siya sa tibuok gabii. 	 Ngkai ree, malai-imi Yesus mpalahii-ra hilou hi mali ngata, turu hi Betania.


Gitahan nila ang ilang mga liog ngadto sa katalagman alang sa akong kinabuhi, ug kanila nagapasalamat dili lamang ako ra kondili usab ang tanang mga iglesia sa mga Gentil. 	 Hangkani neo' mate-ra apa' doko' -ra mpotulungi-a. Motarima kasi-a hi hira'. Pai' uma muntu' aku' -wadi, hawe'ea tomepangala' hi Pue' Yesus to hi ngata-ngata tauna to bela-ra to Yahudi, motarima kasi wo'o-ra hi hira'.


Ug may ubang mga binhi nga diha mahulog sa kabatoan, diin dili daghan ang yuta, ug kini migitib dayon sanglit kini wala may giladmon diha sa yuta; 	 Ria wo'o to monawu' hi tana' to watua, hangkedi' -wadi tana' -na. Hinawu' -na toe sohi' lia tuwu', apa' moreni' tana' -na.


siya sa makausa ug sa wala nay pagsubli misulod sa Balaang Dapit, nga nagdala dili sa dugo sa mga kanding ug sa mga nating baka kondili sa iyang kaugalingong dugo, nga sa ingon niana nagkab-ot sa katubsanan nga dayon. 	 Mesua' -i hi rala kemah toe, kaliliu hi rala Kamar to meliu tena Karoli' -na mponyanyo Alata'ala. Pai' raa' to nakeni mesua', bela raa' laki kebe' ba raa' ana' japi. Mesua' -i ngkeni raa' -na moto-mi. Pesua' -na toe, hangkani lau-wadi, pai' uma-pi mingki' rahulii', apa' hante raa' -na to nakeni toe, natolo' -mi jeko' -ta duu' kahae-hae-na.


Ug si Jesus gidakop sa panon sa mga sundalo ug sa ilang kapitan ug sa mga polis sa mga Judio, ug ilang gigapos siya. 	 Ngkai ree, tantara to Roma hante tadulako-ra, pai' topojaga to Yahudi mpohoko' Yesus, rahoo',


luwasa ninyo ang uban pinaagi sa pagsakmit kanila gikan sa kalayo; ang uban kaloy-i ninyo dinuyogan sa kahadlok, nga pagadumtan ninyo bisan pa ang bisti nga nabuling sa unod. 	 Ane ria-ra to meleli' ngkai pepangala' -ra, tete' -ra nculii' bona mporata-ra kalompea', niponcawa hewa mpe'alai' -ra ngkai apu. Aga ria wo'o tauna to gaga jeko' -ra, to mpotuku' kahinaa nono-ra to dada'a. Poka'ahi' wo'o-ra-rawo, aga mojaga-koi bona neo' -koi tepohikenii hi rala jeko' -ra. Poka'ahi' -ra topojeko', tapi' pokahuku' jeko' -ra, niponcawa pohea to babo'.


Nahadlok ako nga inig-anha ko diha pag-usab, tingali pagapahiubson ako sa akong Dios sa inyong atubangan, ug nga pagakasub-an ko ang daghan kanila nga nanagpakasala kaniadto ug wala managhinulsol sa kahugaw, ug pakighilawas, ug pagpatuyang nga ang maong mga butang ilang ginabatasan. 	 Koro' -a nee-neo' mpai' ane rata wo'o-apa hi retu, kehi-ni tohe'e mpaka'ea' -a hi nyanyoa Pue' -ku, Pue' Alata'ala, alaa-ku geo' mpokageoi' wori' tauna to mojeko', apa' ko'ia oa' -ra medea ngkai gau' -ra to sala', pobualo' -ra pai' kehi-ra to uma tumotoa.


Wala na akoy kalipay nga molabaw pa niini, nga mao ang pagpakadungog nga ang akong mga anak nanagsubay sa kamatuoran. 	 Uma ria to kupokagoe' melabi ngkai tohe'i, mpo'epe kareba to mpo'uli' ana' -ku mpotuku' ncuu tudui' to makono.


Ug siya miuban kaniya. 	 Hilou mpu'u-imi Yesus dohe-na, pai' mo'iko wo'o tauna ntuku' -ra. Wori' tauna mpo'upi' Yesus.


Ang mga hari sa yuta nanikadsikad nga maandamon, ug ang mga punoan nanagtagbo batok sa Ginoo ug batok sa iyang Cristo`-- 	 Magau' -magau' hi dunia', ngasa' -ramo. Pai' hawe'ea topohawa', hintuwu' -ra doko' mpo'ewa Pue' Ala pai' Magau' Topetolo' to napelihi-mi.'


Kay ang mga lawas sa mga mananap kinsang dugo ginadala sa labawng sacerdote ngadto sa Dapit nga Balaan ingon nga halad tungod sa sala, ginasunog didto sa gawas sa kampo. 	 Ane porewua to rasumale' mpohompo' jeko', raa' -na nakeni Imam Bohe mesua' hi rala Kamar to meliu tena Karoli' -na, aga woto-na rakeni hilou hi mali ngata pai' ratunu duu' jadi' awu.


Busa ang tanang kaliwatan sukad kang Abraham hangtud kang David, napulog-upat ka kaliwatan; ug sukad kang David hangtud sa paglalin kanila ngadto sa Babilonia, napulog-upat ka kaliwatan; ug sukad sa paglalin kanila ngadto sa Babilonia hangtud kang Cristo, napulog-upat ka kaliwatan. 	 Jadi', ngkai Abraham rata hi Daud, kadea pomeduncu to mpomuli-ki Yesus hampulu' opo' lapi. Ngkai Daud rata hi karatawani-ra to Yahudi lou hi Babel, hampulu' opo' lapi wo'o. Pai' ngkai karatawani-ra to Yahudi lou hi Babel rata hi kaputu-na Kristus, hampulu' opo' lapi wo'o.


Ug unya sa nakaliso siya ngadto sa iyang mga tinun-an, siya miingon kanila nga silasila ra, "Bulahan gayud ang mga mata nga nakakita sa inyong nakita! 	 Ngkai ree, bona neo' ra'epe doo, me'ili' -imi hi ana'guru-na, na'uli' -raka: "Morasi' mpu'u-koi, apa' nihilo-mi-koina hawe'ea tohe'i.


ang Adlaw mahimong kangitngit ug ang Bulan mahimong dugo, sa dili pa moabut ang adlaw sa Ginoo, ang daku ug dayag nga adlaw. 	 Mobengi mpai' eo, wula molei hewa raa', kako'ia-na rata Eo Pue', eo to bohe pai' to mobaraka' lia.


Kay ang asawa dili mao ang magbuot sa kaugalingong lawas niya, kondili ang iyang bana; maingon man usab, ang bana dili magabuot sa kaugalingong lawas niya, kondili ang iyang asawa. 	 Tobine uma ma'ala mpo'uli': "Woto-ku, anu-ku moto-kuwo." To mpohawai' -i, tomane-na. Wae wo'o tomane uma ma'ala mpo'uli' woto-na anu-na moto-hawo. To mpohawai' -i, tobine-na.


Ug unsaon man nimo pagpakaingon sa imong igsoon, `Ambi, kuhiton ko kanang puling gikan sa imong mata,` nga anaa may troso diha sa kaugalingon mong mata? 	 Beiwa-ta ma'ala mpo'uli' -ki doo: `Mai kulali gege' -nu,' bo ria moto wo'o-di wince' kaju hi mata-ta.


Ang langit ug ang yuta mangahanaw, apan ang akong mga pulong dili gayud mahanaw. 	 Langi' pai' dunia' mogero moto mpai'. Tapi' lolita-ku bate-bate-na duu' kahae-hae-na.


Ug minunot kaniya ang dagkung mga panon sa katawhan gikan sa Galilea ug sa Decapolis ug sa Jerusalem ug sa Judea, ug gikan sa mga dapit tabok sa Jordan. 	 Nto'u toe, wori' lia tauna to mpotuku' Yesus. Ria-ra to ngkai tana' Galilea, ngkai Dekapolis, ngkai Yerusalem, ngkai tana' Yudea, pai' ria wo'o-ra ngkai dipo ue Yordan.


Ug kay siya sama ra man kanilag pangita, nga mao ang pagpamuhat ug mga tolda, siya mipuyo ipon kanila ug nagpamuhat uban kanila. 	 pai' -i mo'oha' dohe-ra. Mobago-ra hangkaa-ngkania, apa' pobago Paulus hibalia hante pobago-ra hira', mpobabehi kemah.


Ug kon kamo dili man kasaligan sa butang nga iya sa laing tawo, kinsa may mohatag kaninyo sa butang nga inyong kaugalingon? 	 Ane uma lompe' pompewili' -ta hi rewa to rasarumaka-taka hi dunia' toi, hema mpai' to mpowai' -ta rewa to jadi' anu-ta moto hi suruga?


Tungod niana, dili na sila duruha kondili usa. Busa, ang sa Dios gihiusa, sa tawo dili pagbulagon sila." 	 Jadi', hi poncilo Alata'ala, tau hancamoko uma-pi rodua, hadua lau-ramo. Toe pai' ku'uli' -kokoi: ane ntoa' Alata'ala mpoposidai' -ra, manusia' uma ma'ala mpogaa' -ra."


Apan kami nga miuna pagsakay sa sakayan milawig padulong sa Ason, sa tuyo nga didto among pasakyon si Pablo; kay mao man kini ang iyang tuyo nga adto lamang siya agi sa mamala. 	 Kai', meri'ulu-makai mohawi' kapal hilou hi ngata Asos. Aga Paulus, doko' merole-i-hana hilou hi ria, na'uli' -kakai kipohirua' -ki hi ria-damo.


Ania karon, isulti ko kaninyo ang usa ka tinago. Dili kitang tanan mangamatay, apan kitang tanan mangausab, 	 Jadi', bona ni'inca, ku'uli' -kokoi tudui' to ko'ia napopehuwu Alata'ala ngkai owi, aga napopehuwu-mitaka tempo toi. Ane rata nculii' -ipi mpai' Pue' Yesus, ria-ta-pidi to ko'ia mate. Aga hawe'ea-ta bate kana rabalii', lompe' to tuwu' -pidi lompe' to mate-ramo.


Ug dihay pipila ka mga sakop sa sinagoga sa mga Binuhian (sumala sa gingalan niini), ug sa mga taga-Cirene, ug sa mga taga-Alejandria, ug sa mga taga-Cilicia ug sa Asia, nga nanindog sa pagpakiglantugi kang Esteban. 	 Aga ria wo'o-ra to mposapuaka. Tomesapuaka toera, anggota tomi posampayaa to rahanga' Tomi Libertini (batua-na: tomi tauna to rabahaka ngkai karapobatuaa-ra). Anggota tomi posampayaa toe, to Yahudi to ngkai ngata Kirene pai' Aleksandria. Hira' toe hante to Yahudi ngkai tana' Kilikia pai' Asia mpomehono' -ki Stefanus.


"Ako mianhi aron sa pag-itsa ug kalayo nganhi sa yuta, maayo pa unta kon nahaling na kini! 	 "Katumai-ku toi, tumai mpobaa apu hi dunia'. Pai' konoa-ku bona apu toe sohi' rapobaa-mi.


Busa, sa atubangan sa mga iglesia ipadayag ninyo niining mga tawhana ang pagmatuod sa inyong gugma ug sa among pagpasigarbo tungod kaninyo. 	 Jadi', kuperapi' bona nitarima lompe' -ra-rawo, pai' nipopohiloi-ra ahi' -ni, bona hawe'ea to Kristen mpo'inca kama'ahi' -ni pai' ra'inca wo'o kamakono-na lolita pe'une' -kai mpo'une' -koi.


Nahibalo kita nga espirituhanon ang kasugoan, apan ako lawasnon ug gikabaligya aron maulipon sa sala. 	 Ta'inca moto ompi', Atura Pue' bate lompe' apa' ngkai Inoha' Tomoroli' -i. Tapi' aku' toi-e, manusia' to lente-a, apa' napobatua jeko' -a-hana.


Bisan pa sa maong mga pulong, diriyot wala nila kapugngi ang mga tawo sa pagdulot kanilag mga halad. 	 Nau' wae-mi lolita-ra Paulus pai' Barnabas hi ntodea, aga mokoro lia-pidi mpotagi-ra bona neo' -ra mpokeni pepue' -ra hi hira'.


miduol kaniya ang usa ka babaye nga nagdalag mahal kaayong pahumot nga sinulod sa usa ka botilyang alabastro, ug gibobo niya kini diha sa iyang ulo samtang naglingkod siya tambong sa kan-anan. 	 Bula-na hi ree, rata hadua tobine ngkeni hameha' butolo' ihia' lana honga to masuli' lia oli-na. Bula-na Yesus ngkoni', tumai tobine toei mpotua lana honga toe hi woo' -na tanda pebila' -na.


Ug sa iyang pagtan-aw nga kini nakapahimuot diay sa mga Judio, iyang gipadakop si Pedro usab. Ug nahitabo kadto sa mga adlaw sa Tinapay nga Walay Igpapatubo. 	 Kanahilo-na Herodes to Yahudi mpokono babehia-na toe, natampai tena: nahubui tauna mpohoko' Petrus. Tohe'e jadi' nto'u eo bohe to Yahudi to rahanga' Posusa' Roti to Uma Raragii.


Pagkalipay kamo duyog sa mga nagakalipay, panghilak kamo duyog sa mga nagapanghilak. 	 Goe' hangkaa-ngkania hante tauna to goe', geo' hante tauna to geo'.


Tungod niini nahisangyaw ang taho diha sa mga kaigsoonan nga kono kining tinun-ana dili gayud mamatay. Apan si Jesus wala mag-ingon kaniya nga kadto siya dili mamatay, kondili, "Pananglitan maoy akong pagbuot nga magapabilin siya hangtud sa akong pag-anhi, unsa may imong labut?" 	 Ngkai ree, molele-mi kareba hi topetuku' Yesus, to mpo'uli' ka'uma-na mpai' mate ana'guru toei. Ntaa' bela-di-hawo toe to na'uli' Yesus-e. Api' wae-di-hawo: "Ane konoa-ku tuwu' ncuu-i duu' -ku rata nculii', uma mingki' nu'inca iko."


Ug karon magapabilin kining totulo: ang pagtoo, ang paglaum, ug ang gugma, apan ang labing daku niini mao ang gugma. 	 Jadi', tempo toi, to tolu nyala toi kana tababehi: mepangala' hi Alata'ala, ncarumaka janci-na Alata'ala, pai' mpoka'ahi' doo. Aga ngkai to tolu nyala toe, to meliu mpu'u: mpoka'ahi' doo.


Ug unya sila nga anha sa Judea, pakalagiwa ninyo ngadto sa kabukiran; ug sila nga anha sa sulod sa siyudad, papahawaa sila; ug sila nga adto sa banika, ayaw na sila pagpasudla sa siyudad. 	 Nto'u toe mpai', tauna to mo'oha' hi Yudea, agina metibo' -ra hilou hi bulu' -na. Tauna to hi rala ngata agina metibo' ngkai rala ngata. Pai' tauna to hi mali ngata neo' -pi leba' mesua' hi rala ngata.


Ug mahitungod sa mga dato niining kalibutanan, sugoa sila sa dili pagpahitaas sa ilang kaugalingon, ni sa pagbutang sa ilang paglaum diha sa walay kasigurohan nga mga bahandi, kondili hinoon diha sa Dios nga nagahatag kanato sa madagayaon gayud sa tanang butang aron atong pagakalipayan. 	 Ane tauna to mo'ua' hi rala dunia' toi, tudui' -ra bona neo' molangko nono-ra pai' neo' ncarumaka rewa dunia', apa' rewa dunia' uma ria katoroa' -na. Agina ncarumaka-ra Alata'ala to mpowai' -ta hawe'ea rasi' hante uma ria huka' -na bona tapokagoe'.


Ug si Pilato miingon kanila, "Kay ngano man, unsa may iyang nabuhat nga dautan?" Apan misamot na hinoon sila sa pagsinggit nga nanag-ingon, "Ilansang siya sa krus!" 	 Napekune' Pilatus: "Hiaa' napa sala' -na?" Rapesukui lau-mi mejeu': "Parika' -imi!"


Ipangomusta ako sa tanang mga balaan diha kang Cristo Jesus. Ang mga igsoon nga ania uban kanako nangomusta kaninyo. 	 Parata-ka-kuwo tabe-ku hi hawe'ea topepangala' hi Kristus Yesus to hi retu. Doa wo'o-koi tabe ngkai ompi' -ompi' hampepangalaa' -ni to dohe-ku hi rehe'i.


Tungod niini usab ang Kaalam sa Dios nagaingon, `Padad-an ko silag mga profeta ug mga apostoles, nga ang uban kanila ilang pagapatyon ug pagalutoson,` 	 Aga monoto lia patuju-na Alata'ala, na'uli' hewa toi: `Kupahawa' mpai' nabi-ku pai' suro-ku hilou hi tauna toera. Hantongo' -ra mpai' rapatehi, hantongo' -ra rasesa'.'


Wala untay magapaningkamot sa pagkab-ot sa iyang kaugalingong kaayohan, kondili sa kaayohan hinoon sa iyang silingan. 	 Neo' tababehi to mpotulungi woto-ta moto-wadi. Tababehi wo'o to mpotulungi doo.


Ug niadtong lungsora dihay dakung kalipay. 	 Toe pai' goe' lia-ramo to Samaria toera mpotarima Filipus.


Ug sa pagkasunod nga adlaw migikan kami ug nahiabut sa Cesarea; ug didto misulod kami sa balay ni Felipe nga ibanghilista, ang usa sa pito, ug mipabilin kami diha kaniya. 	 Kamepulo-na, me'ongko' wo'o-makai hilou hi ngata Kaisarea. Hi ree-kai hilou mo'oha' hi tomi Filipus. Filipus toei, tauna to mpokeni Kareba Lompe', pai' hi'a toe-mi hadua ngkai tauna to pitu to rapelihi hi Yerusalem wengi.


Wala siya maluya sa iyang pagtoo bisan sa iyang pagpamalandong mahitungod sa iyang lawas, nga daw patay na kini sanglit may kagulangon na man siya nga usa ka gatus ka tuig, o sa iyang pagpamalandong mahitungod sa pagkaapuli na sa taguangkan ni Sara. 	 Hiaa' nto'u toe, umuru-na Abraham mohu' ha'atu mpae-mi, woto-na hewa to mate-mi, apa' tu'a-imi. Wae wo'o Sara tobine-na, woto-na hewa to mate wo'o-hawo apa' lalo-i. Na'inca moto hawe'ea toe. Aga nau' wae, uma mere' pepangala' -na.


Ngadto sa uban ako magaingon, dili ang Ginoo, nga kon kita adunay igsoon nga may asawang dili magtotoo, ug kini siya buot ra nga makigpuyo kaniya, kini siya dili gayud niya pagbulagan. 	 Kakaliliua-na, hi ompi' -ompi' to ntani' -na, ohe'i lolita-ku-- tohe'i aku' moto-mi pue' lolita, uma ria hawa' ngkai Pue': ane ria hadua tomane to Kristen to mpotobine to bela-i to Kristen, hiaa' tobine-na toei dota tida hante hi'a, neo' napogaa' -ki.


Sanglit kami nakabaton man sa mao rang espiritu sa pagtoo nga diha sa nagsulat niini nga nagaingon, "Ako mitoo, ug busa ako misulti," kami usab nagatoo ug busa kami nagasulti, 	 Hi rala Buku Tomoroli', te'uki' hewa toi: "Ngkai pepangala' -ku, pai' daho' -a mololita." Bate hewa toe wo'o-maka-kaiwo. Mepangala' -kai hi Pue' Ala, toe pai' daho' -kai mololita.


Ug si Jesus nagtindog sa atubangan sa gobernador; ug ang gobernador nangutana kaniya, "Mao ba ikaw ang Hari sa mga Judio?" Si Jesus mitubag kaniya, "Sumala sa giingon mo, mao ako." 	 Ane Yesus we'i, karakeni-na hi Gubernur Pilatus, mokore-i hi nyanyoa-na. Pilatus mpekune' -i: "Ha Iko mpu'u-mi Magau' to Yahudi-e?" Na'uli' Yesus: "Wae mpu'u, hewa to nu'uli' tetu."


miduol sa iyang luyo ug mihikap sa borlas sa iyang sapot; ug dihadiha mitang-on ang iyang talinugo. 	 Tumai-imi tobine toei mpomohui' Yesus ngkai tilingkuria-na pai' naganga wuntu baju-na. Hampinisi mata mentoda' -mi poraa' -na.


Ug si Jesus mikuyog kanila. Ug sa dili na siya halayo sa balay, ang kapitan misugog mga higala ngadto kaniya sa pag-ingon kaniya, "Ginoo, ayaw na lang pagbudlaya ang imong kaugalingon, kay ako dili takus sa pagpasilong kanimo ilalum sa akong atop; 	 Ngkai ree, hilou mpu'u-imi Yesus dohe-ra. Kamohu' -na Yesus hi tomi-na, tadulako toei mpohubui wo'o-ramo ba hangkuja dua doo-na hilou mpohirua' -ki Yesus mpo'uli' -ki hewa toi: "Tuama, uma-ko mingki' tumai hi tomi-ku, apa' aku' toi bela-a to Yahudi, uma-a natao nupencuai'.


Kay bisan unsay gisulat kaniadto, gisulat kini alang sa pagtuon kanato aron nga pinaagi sa pailub ug pinaagi sa paglipay gikan sa mga kasulatan makabaton unta kitag paglaum. 	 Hawe'ea to te'uki' owi hi Buku Tomoroli', te'uki' bona mpotudui' -ta. Ngkai tudui' to tarata hi Buku Tomoroli' toe, kita' jadi' ntaha hi rala kasusaa' pai' te'apui nono-ta, bona moroho-ta mposarumaka Alata'ala.


Kining tanan ginadasig pinaagi sa usa ug mao rang Espiritu nga nagaapod-apod niini ngadto sa matag-usa sumala sa iyang kabobut-on. 	 Hawe'ea toe, Inoha' Tomoroli' to hadua toe oa' wo'o-i-wadi pue' bago. Nabagi-bagi pewai' -na hi butu-butu dua-ta ntuku' kabotu' -na Hi'a moto.


Ug si Jesus miingon kanila pag-usab, "Ang kalinaw magauban kaninyo. Maingon nga gipadala ako sa Amahan, mao man usab igapadala ko kamo." 	 Na'uli' tena Yesus: "Kalompea' rata hi koi'. Hewa Tuama-ku mposuro-a, wae wo'o Aku' mposuro-koi."


nga magaatiman kamo sa mao rang pakigbisug nga inyo kaniadtong nakita kanako, nga inyo karong madungog nga akong ginaatiman. 	 Jadi' hewa toe lau, mporata kaparia mpu'u-mokoi, hibalia hante kaparia to kurata aku' toi-e, lompe' kaparia to nihilo moto-mi bula-ku ria-pidi dohe-ni wengi, lompe' kaparia to kurata hi rehe'i-e, hewa to ni'epe moto-mi.


Ug niadtong mga adlawa nagbuhat silag nating baka, ug ang diosdios ilang gihalaran ug mga halad-inihaw, ug ilang gikalipayan ang mga hinimo sa ilang mga kamot. 	 Ngkai ree, rababehi mpu'u-mi lence ana' japi ngkai bulawa. Rapue' -mi lence to rababehi tetu, rasumale' -ki porewua, pai' mosusa' -ramo mpo'une' babehia pale-ra moto.


kawang lamang ang ilang pagsimba kanako, sanglit sa ilang pagpanudlo ila mang gipaka-doctrina ang kalagdaan nga hinimo lamag mga tawo.` 	 Uma ria kalaua-ra mpopue' -a, apa' tudui' -ra tudui' manusia' -wadi, bela tudui' ngkai Aku'.'


Ug sa nakasulti na siya niini, iyang gipapauli ang katilingban. 	 Hudu-mi lolita totu'a ngata toei, pai' nahubui-ramo omea nculii' hilou hi tomi-ra.


Ug si Pedro miingon kaniya, "Ginoo, andam ako sa pag-unong kanimo sa bilanggoan ug sa kamatayon." 	 Na'uli' Petrus: "Pue', nau' ratarungku' -a mpai' ba paiana rapatehi-a dohe-nu, sadia moto-a mpotuku' -ko!"


ug ang iyang mga sapot migilak sa hilabihang kaputi nga labaw pa sa kaputi gumikan sa bisan unsa nga pagladlad nga himoon dinhi sa yuta. 	 Pohea-na hangaa mengea' meringkila', uma ria haduaa hi rala dunia' tohe'i to ma'ala mo'uja' duu' -na mengea' hewa toe.