"Dili ang tanang magaingon kanako, `Ginoo, Ginoo,` makasulod sa gingharian sa langit, kondili ang nagatuman sa kabubut-on sa akong Amahan nga anaa sa langit. 	 "Wori' tauna to mpokio' -a `Pue'! Pue'!' aga uma hawe'ea-ra to jadi' ntodea Alata'ala hi rala Kamagaua' -na. Muntu' tauna to mpobabehi konoa Tuama-ku-wadi to jadi' ntodea-na.


Ug sa nanaglakaw sila sa dalan, diha pay usa ka tawo nga miingon kaniya, "Mosunod ako kanimo bisan asa ikaw moadto." 	 Hi pomakoa' -ra toe, ria hadua tauna to mpo'uli' -ki Yesus: "Hiapa kahiloua-nu Pue', doko' kutuku' -ko."


Sa dihang mga ulipon pa kamo sa sala, nahigawas kamo gikan sa pagkamatarung. 	 Ri'ulu bula-ni napobatua jeko' -pidi, uma-koi mengkoru hi konoa Alata'ala.


ug nagsugo sa iyang mga ulipon sa pagtawag sa mga dinapitsa kombira sa kasal; apan nanagdumili sila sa pagtambong. 	 Mohawa' -i hi pahawaa' -na hilou mpokio' tauna to rahinta' hewa toi: `Hilou-tamo ngkoni' hi posusaa' poncamokoa!' Aga hawe'ea to rakio' toera, uma-ra dota hilou.


Ang rayna sa Habagatan mobangon ra unya sa adlaw sa hukom uban sa mga tawo niining kaliwatana ug magahukom niini sa silot; kay siya mianhi gikan sa kinatumyan sa yuta aron sa pagpatalinghug sa kaalam ni Salomon, ug tan-awa, ania dinhi karoy labaw pa kay kang Salomon. 	 Hi Eo Kiama mpai', raja bine ngkai Selatan rapotuwu' nculii' hangkaa-ngkania hante koi' to tuwu' tempo toi, pai' -i mpotudo' sala' -ni. Apa' momako' -i tumai ngkai ngata to molaa lia, doko' mpu'u-i mpo'epe lolita Magau' Salomo to pante lia. Hiaa' ria-mi hi laintongo' -ni to meliu kabohe tuwu' -na ngkai Salomo, aga uma oa' nipangalai' lolita-na.


`Ug ikaw, O Betlehem, sa yuta sa Juda, sa pagkatinuod dili mao ang labing diyutay sa mga punoan sa Juda; kay gikan kanimo mogula ang usa ka punoan nga mao ang magabuot sa akong katawhan nga Israel.` 	 `Ngata Betlehem hi tana' Yehuda, ngata to kedi' -wadi. Aga nau' wae, bohe lau-pi mpai' hanga' -na ngkai hawe'ea ngata bohe hi tana' Yehuda. Apa' ngkai Betlehem toe mpai', mehupa' hadua Pangkeni to mpokeni ntodea-ku to Israel.'"


Ug ang paghukom mao kini, nga ang kahayag mianhi sa kalibutan, ug ang kangitngit maoy gipalabi sa mga tawo sa paghigugma kay sa kahayag, kay dautan man ang ilang mga buhat. 	 Rata-imi hi dunia' mpokeni baja hi hawe'ea tauna. Tapi' manusia' mpokono-pi bengi ngkai baja, apa' dada'a kehi-ra. Toe pai' Alata'ala mpohuku' -ra.


Tungod sa Ginoo, kinahanglan magpasakop kamo nga masinugtanon sa tanang tawhanong pagbulot-an, sa emperador ingon nga maoy labaw sa tanan, 	 Kana mengkoru-ta hi hawe'ea topoparenta to rapakatantu manusia', apa' toe-mi konoa Pue'. Mengkoru hi magau' bohe, apa' lawi' hi'a-mi to hi wongko-na mpu'u.


Palayo kana! Kita nga namatay na ngadto sa sala, unsaon man nato sa pagpakabuhi pa diha niana? 	 Neo' -e' ompi'! Uma-hawo bela ohea-na ane tapokaliliu mpobabehi jeko', apa' ma'ala-mi ta'uli' mate-tamo hangkaa-ngkania hante Kristus bona mogaa' posidaia' -ta hante jeko'.


Maingon man usab niana, ang mga maayong binuhatan dayag kaayo; ug bisan pa kon dili man, kini dili magapabilin nga matinago. 	 Wae wo'o, ria tauna to monoto lia kalompe' kehi-ra. Pai' ria wo'o to uma incana hi doo kehi-ra to lompe', aga na'inca oa' Pue' kehi-ra to lompe' toe.


Siya pagadakpon sa usa ka espiritu ug sa kalit motiyabaw siya; ug pagalubaglubagon ug palit-aron siya niini hangtud magapabola siya sa baba; ug kosokosohon siya ug halus dili kini mobiya kaniya. 	 Ane napesuai' anudaa' -i, kaka'au-au-i pai' kakapadi-padi-i, duu' -na mowura' nganga-na. Neo' uma ria palaia-na anudaa' toe mpopedahi-i.


Ang mga tawo sa Ninive mobangon ra unya sa adlaw sa hukom uban niining kaliwatana ug magahukom niini sa silot; kay sila nanaghinulsol tungod sa pagwali ni Jonas, ug tan-awa, ania dinhi karoy labaw pa kay kang Jonas. 	 Wae wo'o hi Eo Kiama mpai', pue' ngata Niniwe rapotuwu' nculii' hangkaa-ngkania hante koi' to tuwu' tempo toi, pai' -ra mpotudo' sala' -ni. Apa' hira', medea-ramo-rana ngkai jeko' -ra kampo'epe-ra pololita nabi Yunus. Hiaa' ria-mi hi laintongo' -ni to meliu kabohe tuwu' -na ngkai Yunus, aga uma oa' nipangalai' lolita-na.


Ug sa nagkadaghan na ang mga panon sa katawhan, siya misugod sa pag-ingon, "Kining kaliwatana maoy usa ka mangil-ad nga kaliwatan; kini nagapangayog ilhanan, apan walay ilhanan nga ihatag alang niini gawas sa ilhanan nga mao si Jonas. 	 Nto'u tauna to wori' mpotipuhi Yesus, napokaliliu lolita-na, na'uli': "Dada'a lia tauna to tuwu' tempo toi. Merapi' -ra bona kupopohiloi-ra tanda mekoncehi. Aga uma hanyalaa tanda mekoncehi to rapopohiloi-raka. Sampale to rapopohiloi-raka mpai', tanda hewa to jadi' hi nabi Yunus owi.


Ug sa nakaampo na sila, nauyog ang dapit diin nanagkatigum sila; ug silang tanan napuno sa Espiritu Santo ug nanagsulti sa pulong sa Dios sa walay kahadlok. 	 Ka'oti-ra mosampaya hewa toe, kamoduja-nami tomi porumpua-ra, pai' hawe'ea-ra nakuasai Inoha' Tomoroli'. Ngkai ree, daho' mpu'u-ramo mpoparata Lolita Alata'ala hi ntodea.


Busa hangyoon ko kamo, mga igsoon, tungod sa mga kalooy sa Dios, sa pagtugyan sa inyong mga lawas ingon nga halad nga buhi, balaan ug hinangponon sa Dios, ang halad nga mao ang inyong espirituhanong pagsimba. 	 Ngkai toe-mi ompi' -ompi', ku'apui nono-ni: apa' wae-mi kabohe ahi' Alata'ala hi kita' -e, toe pai' kana nitonu woto-ni hi Alata'ala, niponcawa pepue' -ni to tuwu'. Tonu woto-ni hi Alata'ala, bona Hi'a to mpo'atoro' katuwu' -ni, pai' bona moroli' po'ingku-ni. Toe-hana ada mpepue' -ni to masipato', toe to mpakagoe' nono Alata'ala.


Busa sa kanunay ako andam sa pagpahinumdum kaninyo niining mga butanga, bisan pa nga nasayud na kamo niini ug nalig-on na kamo sa kamatuoran nga inyong ginabatonan. 	 Toe-mi ompi', nau' ni'inca moto-mi hawe'ea toe lau, pai' nau' moroho-mi petuku' -ni hi tudui' to makono, aga uma palaia-na kupopokiwoii oa' -koi.


nga niining kinabuhia karon dili magadawat ug usa ka gatus ka pilo sa mga balay ug mga igsoong lalaki ug mga igsoong babaye ug mga inahan ug mga anak ug mga kayutaan, inubanag mga paglutos ug unya, sa kapanahonan nga umalabut, sa kinabuhing dayon. 	 bate mporata-i mpai' hiwili to bohe. Hi dunia' toi mporata-i ha'atu ngkani kawori' tomi, ompi', tina, ana', bonea-- pai' mporata wo'o-i pebalinai'. Pai' hi eo mpeno-na mpai', mporata wo'o-i katuwua' to lompe' duu' kahae-hae-na.


Pinaagi sa iyang pagkahimong tawo, iyang gibungkag ang balaod nga mao ang mga kasugoan ug mga kalagdaan, aron mabuhat niya ang usa ka bag-ong tawo gikan sa duroha pinaagi sa paghiusa kanila uban sa iyang kaugalingon, sa ingon niana magahimo sa kadaitan, 	 Apa' Kristus, Hi'a-mi to mpopohintuwu' -ta hante Alata'ala pai' hante doo-ta. Napewai' woto-na rapatehi jadi' tolo' woto-ta, pai' ngkai kamate-na toe nabahaka-tamo ngkai Atura agama Yahudi hante hawe'ea parenta pai' hawa' -na. Nababehi toe bona mpogero posisalaa to mpo'oloi' to Yahudi pai' to bela-ra to Yahudi hewa walatana'. Jadi', kai' to Yahudi hante koi' to bela-koi to Yahudi, napopohintuwu' -tamo. Napopohintuwu' -ta toe, bona napajadi' -ta manusia' to bo'u to mosidai' hante Hi'a. Hewa toe-mi ohea-na Kristus mpobabehi kahintuwuaa'.


kini siya nagapaburot sa iyang kaugalingon, siya walay alamag; gikaboangan niya ang pagpakiglantugi ug pagpakiglalis bahin sa mga pulong, nga mosangpot sa kasina, pagbahinbahin, pagsulti sa pagdaut sa uban, dautan nga mga katahap, 	 Tauna to hewa toe, mengkakapante-pante-ra-wadi, uma ra'incai napa-napa. Konoa-ra, ntora momehono' pai' mpali' pome'anua lolita-wadi. Ngkai tudui' -ra toe, pai' alaa-na wori' tauna mohingi', motuda', metuntui', merai',


ginalutos, apan wala ikapanugyan; gipamunalan hangtud sa pagkapukan, apan wala mangalaglag; 	 Rasesa' -kai, aga Pue' uma mpopalahii-kai. Rapao' -kai alaa-kai padungka-dungka, aga uma-kai mate.


Pagtukaw ug pag-ampo kamo aron dili kamo mahidalin-as ngadto sa panulay; sa pagkatinuod matinguhaon ang espiritu apan maluya ang lawas." 	 Mojaga pai' mosampaya-mokoi bona neo' -koi mporata pesori. Hi rala nono-ni dota moto-koi mpobabehi to makono, aga uma nidadahi apa' manusia' bate lente."


Ug tan-awa, dihay babaye sa lungsod, usa ka makasasala, nga sa pagkasayud niya nga si Jesus didto naglingkod tambong sa kan-anan sa balay sa Fariseo, miabut nga nagdalag pahumot nga sinulod sa usa ka tibodtibod nga alabastro. 	 Hi rala ngata toe, ria hadua tobine topojeko', uma tumotoa gau' -na. Kana'epe-na karia Yesus ngkoni' hi tomi to Parisi toei, tumai-i ngkeni hameha' butolo' ihia' lana honga.


Wala hinoon ako magpasabut nga ang uban kinahanglan mahamugaway ug kamo mapitosan, 	 Bela patuju-ku mpopokoloi-koi to motomo alaa-na nakakurai' -koi, pai' tau ntani' -na morasi'. Patuju-ku bona hibaa-balia katuwu' -ni.


Ug kanila mitubag si Jesus nga nag-ingon, "Magbantay kamo nga walay magapahisalaag kaninyo. 	 Natompoi' Yesus: "Pelompehi, neo' -koi ma'ala rabagiu.


Ug sa nakapamulong na si Jesus niining mga sultiha, giyahat niya ang iyang mga mata ngadto sa langit ug miingon siya, "Amahan, ang takna nahiabut na; pasidunggi ang imong Anak aron aang Anak makapasidungog kanimo, 	 Ka'oti-na Yesus mpo'uli' hawe'ea toe, mengoa' -imi hi langi' pai' -i mosampaya, na'uli': "Tuama-ku, rata-mi tempo-na! Pomobohe-ama Aku' Ana' -nu, bona Aku' wo'o mpomobohe-ko Mama.


nga nag-ingon, "Umadto kamo nianang balangay sa atbang diin inigsulod ninyo inyong makita ang usa ka nating asno nga gihigot, nga wala pa gayud hikabay-ig tawo; hubara ninyo kini ug dad-a dinhi. 	 Na'uli' -raka: "Hilou-mokoi hi ngata to tanyanyohi toe mai. Ane mesua' -pokoi hi rala ngata, nihilo mpai' hama'a ana' keledai to tehoo'. Keledai toe ko'ia hangkania rahawi'. Bongka koloro-na pai' keni-i tumai.


Ug ang usa kanila nga ginganlan si Agabo mitindog ug pinaagi sa Espiritu mitagna nga moabut ang usa ka dakung gutom sa tibuok kalibutan; ug tuod man nahitabo kini sa paghari ni Claudio. 	 Hadua ngkai tauna toera, hanga' -na Agabus. Mokore-i pai' hante petete' Inoha' Tomoroli' nalowa ami' -mi karia-na mpai' oro' bohe hi humalili' Kamagaua' Roma. (Oro' toe madupa' mpu'u-mi nto'u poparenta-na Magau' Klaudius hi Roma.)


Ug kinahanglan nga sila usab pagasulayan una; unya ugaling kon masuta man nga sila dili masaway, nan, paalagara sila ingon nga mga diyakono. 	 Ane ria tauna to doko' jadi' topetulungi hi pobago Pue', raparesa' ulu kehi-na, pai' ane uma-i kasalaia', lako' ma'ala-idi ra'ongko' mpokamu bago toe.


Ug tan-awa, igapadala ko kaninyo ang saad sa akong Amahan; apan pabilin una kamo sa siyudad hangtud nga masul-oban na kamog gahum gikan sa kahitas-an." 	 "Pe'epei lompe': kupakatu moto mpai' Inoha' Tomoroli' tumai hi koi', hewa to najanci Tuama-ku. Aga kana nipopea ulu hi rala ngata toi, duu' -na baraka' ngkai Alata'ala mana'u tumai mporohoi-koi."


uban kang Anas nga labawng sacerdote ug kang Caifas ug kang Juan ug kang Alejandro, ug sa tanang mga sakop sa banay sa labawng sacerdote. 	 Porumpu-ra toe, hante Imam Bohe Hanas, pai' hante Kayafas, Yohanes, Aleksander pai' hante ompi' -ompi' Imam Bohe ntani' -na.


Adlaw-adlaw atua ako sa templo kauban ninyo aron sa pagpanudlo, ug wala hinoon ako dakpa didto. Apan ninyo kinahanglan matuman ang kasulatan." 	 Butu eo-na ria moto-a dohe-ni hi Tomi Alata'ala metudui', napa pai' uma-a nihoko' nto'u toe? Aga tohe'i kana jadi', bona madupa' -mi to te'uki' hi rala Buku Tomoroli'."


Unya si Pablo miingon kaniya, "Sa Dios pagasagpaon ikaw, pinaputi nga bongbong! Nagalingkod ikaw diha aron kono sa paghukom kanako subay sa balaod, ug unya imo akong ipasagpa supak sa balaod?" 	 Hampetompoi' Paulus: "Harala nahopo' Alata'ala wo'o-ko-kowo mpai', iko to lompe' hi mali-na-wadi-ko! Mohura-ko retu mai, doko' mpobotuhi kara-kara-ku ntuku' Atura Musa, bo iko moto ntiboki Atura Musa toe, apa' nupehubui rahopo' -a."


Kay ang paghigugma alang sa Dios mao kini, nga pagabantayan ta ang iyang mga sugo. Ug ang iyang mga sugo dili mabug-at. 	 Apa' ane mpoka'ahi' -ta Alata'ala, batua-na tatuku' -mi hawa' -na. Hiaa' hawa' -na toe, uma-hawo mokoro tatuku'.


Ug siya misinggit sa makusog nga tingog nga nag-ingon, Nagun-ob, nagun-ob ang bantugang Babilonia! Nahimo na siyang puloy-anan sa mga yawa, tagoanan sa tanang mahugawng espiritu, tagoanan sa tanang langgam nga mahugaw ug dulomtan; 	 Mekio' mpesukui-i, na'uli': Mokero! Mokero-mi Babel, ngata to bohe toe! Ngkai wae lau rapo'ohai' seta-imi, rapo'ohai' wori' nyala anudaa', rapo'ohai' butu nyala danci to rapokarungku pai' to rapokahuku'.


Ug mao kini ang dagway sa mga kabayo nga nakita ko diha sa akong panan-awon: ang mga nanagkabayo kanila nanagsulob ug mga kotamaya nga may bulok sa kalayo ug sa sapiro ug sa asupri; ug ang mga ulo sa mga kabayo morag mga ulo sa mga leon, ug gikan sa ilang mga baba nanggula ang kalayo ug aso ug asupri. 	 Hi rala pangila-ku toe, kuhilo tantara toera pai' jara' to rahawi'. Tantara toera, paka' topobajui ahe'. Baju-ra molei hewa apu, mo'eta-eta hewa rangahu, pai' mokuni riri hewa watu to rahanga' belerang. Ane jara' -rae, woo' -ra hewa woo' singa, pai' ngkai rala nganga-ra mehupa' apu, rangahu pai' watu belerang.


Busa nahiadto siya pag-usab sa Cana sa Galilea, diin gihimo gani niyang bino ang tubig. Ug didto sa Capernaum may usa ka opisyal kinsang anak nga lalaki nagmasakiton. 	 Rata wo'o-imi Yesus hi ngata Kana hi Galilea, hi ngata pompobalia' -na ue jadi' anggur. Uma molaa ngkai Kana toe, ria hadua topohawa' hi ngata Kapernaum, to mobago hi tomi raja, peda' gaga ana' -na.


Ug sila nangutana kaniya, "Kinsa bang tawhana ang nag-ingon kanimo, `Dad-a ang imong higdaan ug lumakaw ka`?" 	 Rapekune' -i: "Hema-i to mpohubui-ko ngkeni ali' -nue?"


Dili ba magaingon man kamo, `Upat pa ka bulan, ug unya mao na ang ting-ani`? Sultihan ko kamo, iyahat ninyo ang inyong mga mata, ug lantawa ninyo ang kaumahan nga mga hinog na aron pagaanihon. 	 Koi' biasa mpo'uli' lolita bulawa toi: Opo' mula-damo pai' lako' mepae-ta. Aga Aku' mpo'uli' -kokoi: Naa-dile, oe lau bonea to mperenene-damo pae-na pai' to hangaa rapepae-damo.


Ug si Tomas miingon kaniya, "Ginoo ko ug Dios ko!" 	 Na'uli' Tomas: "Pue' -ku! Alata'ala-ku!"


Ug ilang giduol siya ug gipukaw nila nga nanag-ingon, "Ginoo, tabang; mangamatay na kita." 	 Ana'guru-na hilou mpolike-i, ra'uli' -ki: "Pue'! Tulungi! Mate-ta toi-e!"


Ug sa ikawalo ka adlaw sila nangabut aron sa pagsirkunsidar sa bata; ug buot unta nila nga hinganlan siyag Zacarias, sama sa iyang amahan, 	 Ntuku' ada-ra to Yahudi, kahono' -na walu eo umuru-na ana' toei, tumai-ramo tongki pai' ompi' -ra mpotini' -i ntuku' ada-ra to Yahudi. Patuju-ra doko' mpohanga' -i Zakharia, mpongkona' -ki tuama-na moto, ntuku' ada-ra.


Kasaligan kini nga pulong: Kon adunay magatinguha sa katungdanan sa pagkaobispo, ang iyang ginatinguha maoy usa ka bulohaton nga hamili. 	 Makono mpu'u lolita to mpo'uli' hewa toi: tauna to doko' jadi' pangkeni agama mpokahina bago to lompe'.


Ug sa kalit diha uban sa manolunda ang usa ka langitnong panon nga nanagdalayeg sa Dios ug nanag-ingon, 	 Hampinisi mata mehupa' wo'o-mi wori' mala'eka to ngkai suruga dohe mala'eka to lomo' -na we'i. Mpo'une' -ra Alata'ala, ra'uli':


Ug kamo nakatultol na sa dalan sa akong pagaadtoan." 	 Ni'inca moto ohea hilou hi po'ohaa' -ku."


Kanila mitubag siya nga nag-ingon, "Aduna usab akoy ipangu-tana kaninyo; karon tug-ani ako, 	 Na'uli' Yesus: "Aku', ria wo'o-kuwo pompekunea' -ku hi koi'.


Apan kon aduna man dihay nakapahimog kasakit, siya wala maghimo niini kanako, kondili sa usa ka bahin (sa walay pagpakapin ug sulti) kaninyong tanan. 	 Jadi' ane ni'anu, masala' mpu'u-i wengi, tapi' uma muntu' aku' -wadi to napedahi nono-ku. Koi' wo'o napedahi nono-ni omea. Aga, bona neo' wa karapo' rahi lolita-ku, agina ku'uli' ria-koi hantongo' to napedahi nono-ni.


Ug siya miduol dayon kang Jesus ug miingon kaniya, "Magtutudlo, komusta ka!" Ug iyang gihagkan siya. 	 Jadi', karata-ra hi ree, kahilou-nami Yudas mpohirua' -ki Yesus, na'uli': "Wori' tabe, Guru!" pai' na'eki-i ntuku' ada-ra to Yahudi.


Ug sa nakapahawa na siya sa panon sa katawhan, sa paghisulod niya sa balay gipangutana siya sa iyang mga tinun-an mahitungod sa sambingay. 	 Oti toe, Yesus mpalahii tauna to wori', pai' -i mesua' hi rala tomi. Ana'guru-na mpekune' -i ba napa patuju tudui' -na toe we'i.


Kay bisan tuod adunay gipanagtawag nga mga dios sa kalangitan o sa kayutaan-- ingon nga tuod daghan man ang mga "dios" ug daghan ang mga "ginoo"-- 	 Wori' nyala moto to rapue' manusia', to rahanga' pue' pai' karampua, ba to hi langi' ba to hi wongko dunia'.


Ug sa panahon na sa kombira, ang mga dinapit iyang gipaadtoan sa iyang ulipon ug giingnan, `Umadto na kamo, kay ang tanan andam na.` 	 Sadia-mi omea, nahubui pahawaa' -na hilou mpo'uli' -raka to rakio': `Mai-tamo hilou hi posusaa', apa' sadia-mi omea.'


Ug ang kasulatan, sa pagkakitang daan nga ang Dios magamatarung sa mga Gentil pinaagi sa pagtoo, miwali nga daan sa Maayong Balita ngadto kang Abraham, nga nag-ingon, "Pinaagi kanimo mabulahan ang tanang kanasuran." 	 Ngkai owi ria ami' -mi patuju Alata'ala mpomonoa' tauna to bela-ra to Yahudi ngkai pepangala' -ra. Toe pai' hi rala Buku Tomoroli' nalowa ami' -mi Kareba Lompe' hi Abraham, na'uli' -ki: "Ngkai iko mpai' kugane' hawe'ea tauna hi dunia'."


Nan, unsa man? Magpakasala ba kita kay dili man kita ilalum sa kasugoan kondili ilalum sa grasya? Palayo kana! 	 Jadi', Alata'ala mpo'uli' kamonoa' -ta hi poncilo-na muntu' ngkai kabula rala-na-wadi, bela ngkai petuku' -ta hi Atura-na. Aga neo' ta'uli' hewa toi: "Ane wae-di, ma'ala moto-ta mpobabehi jeko'." Neo' -koiwo ompi'!


Kaniya si Jesus mitubag nga nag-ingon, "Sumala sa giingon mo, mao ako. Apan sultihan ko kamo nga makita ra unya ninyo ang Anak sa Tawo nga magalingkod sa too sa Gahum, ug magaanhi nga sinapwang sa mga panganud sa langit." 	 Na'uli' Yesus: "Io', hewa to nu'uli' tetu-e. Pai' ku'uli' tena: rata mpai' tempo-na nihilo-a Aku' Ana' Manusia', mohura pai' moparenta hi mali ka'ana Alata'ala to Mobaraka', pai' nihilo wo'o-a mpai' mana'u tumai ngkai suruga hi rala limu'."


Ug ang mga manolunda nga wala managpabilin diha sa ilang nahimutangan hinonoa nanagpamiya sa ilang angay nga puloy-anan, kini sila iyang gikapahimutang diha sa mga talikala nga dayon ilalum sa kangitngit alang sa panudya unya sa dakung adlaw. 	 Kiwoi wo'o mala'eka owi hi suruga. Hantongo' -ra mpoliu kotoa kuasa-ra, pai' -ra mpalahii po'ohaa' -ra. Pue' mpohilu' mala'eka toera hante rante to uma ria kaduu-dupea' -na, napotuhu-ra hi rala po'ohaa' to mobengi. Hi ria-ra rapotuhu ncuu duu' -na rata mpai' tempo-na nabotuhi kara-kara-ra hi eo pehukua' to mewulungahi.


`Ako mao ang Dios sa imong mga ginikanan, ang Dios ni Abraham ug ni Isaac ug ni Jacob.` Ug si Moises mikurog ug wala na mangahas sa pagtan-aw. 	 `Aku' -mi Alata'ala to rapue' ntu'a-nu. Aku' -mi Alata'ala to napue' Abraham, Ishak pai' Yakub.' Mpo'epe toe, moridi' -imi Musa nakeni eka' -na, pai' uma-ipi daho' mponaa julumpu to jela' toe.


"Ang atong kasugoan, mohukom ba diay kinig tawo aron silotan sa wala unay pagpatalinghug kaniya ug pagpakisayud unsa ang iyang nabuhat?" 	 "Ntuku' atura-ta-hawo, uma-ta ma'ala mpohuku' tauna ane ko'ia-hawo ra'epe noa' -na pai' raparesa' gau' -na."


Ug sa ilang pagkadungog kaniya nga nagsulti kanila sa pinulongan nga Hebreohanon, milabi pa sila paghilum. Ug siya miingon kanila: 	 Kara'epe-na ntodea Paulus mololita hi rala basa-ra moto, hangkedi' pengkalino-ra. Napokaliliu Paulus lolita-na, na'uli':


Sa pagkatinuod, sa pagkatinuod, magaingon ako kaninyo, nga ang mosalig may kinabuhing dayon. 	 Makono mpu'u lolita-ku toi: hema to mepangala' hi Aku', mporata-ramo katuwua' to lompe' duu' kahae-hae-na.


Ug sa pagkasunod nga adlaw nahidunggo kami sa Sidon. Ug si Julio nagmapuanguron sa iyang pag-atiman kang Pablo, ug iyang gitugotan siya sa pag-adto sa iyang mga higala aron ilang tagdon. 	 Kamepulo-na, mehani-makai hi ngata Sidon. Lompe' lia ingku-na Yulius hi Paulus. Napalogai moto-i hilou hi role-na mpencuai' doo-na hi rala ngata, bona rawai' -i ba napa-napa to naparaluu.


Siya mitubag nga nag-ingon, "Wala ba ninyo hibasahi nga ang nagbuhat kanila sukad sa sinugdan nagbuhat kanila nga lalaki ug babaye, 	 Natompoi' Yesus: "Kiwoi napa to te'uki' hi rala Buku Tomoroli' owi: lomo' -na Topejadi' mpajadi' hadua tomane pai' hadua tobine.


Ug nahibulong ang tanang mga tawo ug nanag-ingon, "Mao na ba kaha kini ang Anak ni David?" 	 Konce-ramo tauna to mpohilo toe, alaa-na momepekune' -ramo, ra'uli': "Meka' Hi'a toi-mi Magau' Topetolo' muli Magau' Daud to rajanci owi-e!"


Sama sa paghigugma kanako sa Amahan, ako sa ingon nahigugma kaninyo; pabilin kamo diha sa akong gugma. 	 Hewa Tuama-ku mpoka'ahi' -a, wae wo'o Aku' mpoka'ahi' -koi. Tida-mokoi mohu' hi Aku' bona nirasai ahi' -ku.


Ug sanglit wala man sila magkauyonay, sila namauli tapus si Pablo makapamulong ug usa ka sulti nga nag-ingon, "Maayo gayud ang pagkasulti sa Espiritu Santo sa iyang pag-ingon ngadto sa inyong mga ginikanan pinaagi kang Isaias nga profeta: 	 Pagaa' -gaa' -ramo ngkai porumpua toe, apa' uma mpu'u-pi ria kahintuwuaa' -ra. Aga kako'ia-ra mogaa', Paulus mpololitai-ra hewa tohe'i: "Makono mpu'u-di lolita Inoha' Tomoroli' to napohowa' nabi Yesaya hi ntu'a-ta owi-e.


Busa magahangyo ako kaninyo, nga unta dili kamo kawad-an sa kasibut gumikan sa akong mga pag-antus nga alang kaninyo, nga magahatag kaninyog pasidungog. 	 Ngkai toe-mi, ompi', kuperapi' bona neo' mere' nono-ni mpo'epe karatarungku' -ku, apa' napa to kutodohaka toi mpokeni rasi' hi koi'.


Dili ako motugot nga ang babaye magpanudlo o magbuot sa mga lalaki; kinahanglan magpakahilum lamang siya. 	 Uma kupiliu tobine mpotudui' ba mpohawai' tomane. Kana mengkalino-ra mpe'epei-wadi.


Ug unya siya miingon, "Jesus, hinumdumi ako inig-abut mo sa imong gingharian." 	 Oti toe, pai' -i mpololitai Yesus, na'uli': "Yesus, kiwoi-a-kuwo, ane rata-poko mpai' jadi' Magau'!"


Ug iyang nakita ang langit nga inablihan, ug ang usa ka butang nga nagkanaug nga ingon sa usa ka dakung habol, nga pinaagi sa upat niini ka mga kanto nga hiniktan, kini gitonton paingon sa yuta. 	 Hi rala pangila-na toe, mpohilo-i langi' tebea pai' ria to hewa kumu' to mowela' ratoe hi opo' huno-na pai' ra'ulu tumai hi tana'.


Sa inyong pagpakigbisug batok sa sala kamo, sa inyong pagsukol niini, wala pa kaulai ug dugo. 	 Uma mowo kaparia to natodohaka Yesus mponyanyo tauna to dada'a to ncapuaka-i, duu' -na rapatehi-i. Ane koi' ompi', ria moto wo'o-ra-rawo tauna to dada'a to mpo'ewa-koi, aga hi rala panga'ea-ni mpo'ewa jeko', ko'ia-koi ria to rapatehi hewa Yesus. Jadi', penonoi-i Yesus, bona neo' -koi lente pai' mere' nono-ni.


Amahan, pasidunggi ang imong kaugalingong ngalan." Unya miabut gikan sa langit ang usa ka tingog nga nag-ingon, "Gipasidunggan ko na kini, ug pagapasidunggan ko kini pag-usab." 	 Ku'uli' hewa toi: Mama, pomobohe-mi hanga' -nu!" Ngkai ree, ria to mololita ngkai langi' mpo'uli' -ki Yesus: "Oti-mile kupomobohe hanga' -kue, pai' kupomobohe tena-pi mpai'."


Bisan tuod daghan ang mga milagro nga iyang nahimo sa ilang atubangan, ngani wala sila mosalig kaniya; 	 Nau' wori' tanda mekoncehi to nababehi Yesus hi mata to Yahudi, uma oa' -ra mepangala' hi Hi'a.


Ug sa pagpahawa ni Jesus didto, miadto siya sa kayutaan sa Tiro ug sa Sidon. Ug misulod siya sa usa ka balay; ug dili siya buot nga adunay masayud niini; apan bisan pa niini dili siya katagoan. 	 Ngkai ree, hilou-imi Yesus hi tana' to mohu' hi ngata Tirus, pai' -i mesua' hi rala tomi. Patuju-na bona ke neo' ra'incai tauna karata-na. Aga karata-na uma ma'ala wuniia'.


Ug kon kamo aduna nianang mga burokaha nga kinahanglan pagahusayon, nganong inyo man kining dad-on sa atubangan sa mga tawong wala tamda sa iglesia aron ilang hukman? 	 Ane ria mpu'u pome'anua-ni, ha napa-di pai' nibua' hi tauna to bela-ra to Kristen, to uma-rana ria huraa-ra hi rala kahintuwua' -ta?


ug unya managpanibug sila, dili na gayud mahimo ang pagpabalik pa kanila sa paghinulsol, sanglit gituyoan man nila ang paglansang pag-usab sa Anak sa Dios ug pagpakaulaw kaniya sa dayag. 	 Hiaa' oti toe, ane tungkai' ngkala'ura-ra ngkai pepangala' -ra, uma-rapa ma'ala ratete' nculii' bona medea-ra ngkai jeko'. Apa' ma'ala-mi ta'uli': mpoparika' nculii' lau-ramo Ana' Alata'ala, pai' raruge' -i hi mata ntodea.


Ug sa pagkasawomsom na, dihay miabut nga usa ka tawong dato nga gikan sa Arimatea, nga ginganlan si Jose, nga tinun-an usab ni Jesus. 	 Neo' limpa-mi eo, tumai hadua tauna to mo'ua' to ngkai ngata Arimatea, hanga' -na Yusuf. Yusuf toei, topetuku' Yesus wo'o-i-hawo.


Ug dihay usa ka kabus nga babayeng balo nga miabut ug mihulog ug duha ka diyot, nga mibilig usa ka daku. 	 Nto'u toe, rata wo'o-hawo hadua tobine tobalu to mpe'ahii' tuwu' -na, napuna' wo'o-hawo doi pepue' -na. To napuna' tohe'e, rompepa' doi ngkala, hangkedi' lia oli-na.


Tungod niini, sukad niadtong adlawa ang ilang sabut mao ang pagpatay kaniya. 	 Ntepu'u eo toe, hahawa' lau-ramo topoparenta to Yahudi mpopatehi Yesus.


Kay mao kini ang pakigsaad nga akong pagahimoon uban sa kaliwatan ni Israel tapus niadtong mga adlawa, nagaingon ang Ginoo: Igabutang ko ang akong mga sugo sulod sa ilang mga salabutan, ug igasulat ko kini diha sa ilang mga kasingkasing, ug ako mahimong ilang Dios, ug sila mahimong akong katawhan. 	 Jadi', tohe'i mpai' Pojanci to kubabehi hante to Israel hi eo-eo to tumai: hawa' -ku kutu'u hi rala pekiri-ra pai' ku'uki' hi rala nono-ra. Aku' jadi' Pue' -ra, pai' hira' jadi' ntodea-ku.


Apan si Jesus naisip nga labaw pa ug himaya kay kang Moises, maingon nga ang magtutukod sa balay labaw pa ug dungog kay sa balay. 	 Penoto' -i Yesus, apa' masipato' -i mporata pebila' to meliu ngkai Musa, hewa hadua tauna to mpowangu tomi meliu karabila' -na ngkai tomi to nawangu.


Ang mahigugma sa iyang kinabuhi mawad-an hinoon niini; apan ang magadumot sa iyang kinabuhi niining kalibutana, magapatunhay niini alang sa kinabuhing dayon, 	 Tauna to mpentaei konoa-na moto, moronto-ki mpai' katuwu' -na hi eo mpeno-na. Aga tauna to mpobahaka konoa-na hi dunia' toi, mporata-i mpai' katuwua' to lompe' duu' kahae-hae-na.


Busa, mga hinigugma, likayi ninyo ang pagsimba ug mga diosdios. 	 Toe-mi ompi' -ompi' to kupe'ahi', neo' mpu'u-koi mpotuku' ada mpepue' hi pinotau!


"Nan, kinsa ba ang kasaligan ug manggialamon nga ulipon nga maoy itudlo sa iyang agalon sa pagdumala sa iyang panimalay, sa paghatag kanila sa ilang pagkaon sa hustong panahon? 	 "Rapa' -na ria hadua batua to monoto nono-na pai' to tida mpobago bago maradika-na. Batua toei na'ongko' maradika-na jadi' topohawa' mpohawai' batua ntani' -na pai' mpowai' -ra pongkoni' -ra butu eo-na.


Ug siya miingon kanila, "Panglakaw kamo sa tibuok kalibutan ug iwali ninyo ang Maayong Balita ngadto sa tibuok nga kabuhatan. 	 Na'uli' -raka: "Hilou-mokoi hi humalili' dunia', mpopalele Kareba Lompe' hi hawe'ea tauna.


Apan sa gikapagula na ang mga tawo, siya misulod ug ang dalagita iyang gigunitan diha sa kamot, ug kini mibangon. 	 Ka'oti-na napopalai tauna toera, mesua' -imi hi poturua ana' toei, pai' -i mpokamu pale-na. Kaliliu memata-imi ana' toei.


Utangan ako sa mga Gresyanhon maingon man sa mga luog, sa mga makinaadmanon maingon man sa mga walay alamag. 	 Doko' kupencuai' -koi apa' ria inta-ku hi hawe'ea tauna, pai' ohea-ku mpobayari inta-ku toe, mpopalele-a Kareba Lompe' hi hawe'ea tauna, uma mpelihi ba to mo'oha' hi rala ngata ba to molompu, uma mpenara' ba to mosikola ba to uma-ra mosikola.


Kay ang kabubut-on sa akong Amahan mao kini, nga ang matag-usa nga makakita sa Anak ug mosalig kaniya makabaton sa kinabuhing dayon, ug pagabanhawon ko siya sa kaulahian nga adlaw." 	 Toi-mi konoa Tuama-ku: bona hawe'ea to mpohilo pai' to mepangala' hi Aku' Ana' -na mporata katuwua' to lompe' duu' kahae-hae-na, pai' kupopemata-ra hi Eo Kiama."


ug gikan kaniya magadawat kita sa bisan unsa nga atong pangayoon, kay kita nagabantay man sa iyang mga sugo ug nagabuhat sa makapahimuot kaniya. 	 pai' napa-napa to taperapi' bate nawai' -ta, apa' tatuku' hawa' -na pai' tababehi napa to mpakagoe' nono-na.


Ang Dios niining katawhan sa Israel nagpili sa atong mga ginikanan; ug ang katawhan iyang gituboy sa panahon sa ilang pagpuyo didto sa yuta sa Egipto, ug sa bukton nga binakyaw iyang gipagula sila gikan didto. 	 Alata'ala to tapue' kita' to Israel mpopelihi-mi ntu'a-ta owi, pai' napopomuli-ra alaa-na wori' lia-ramo bula-ra mesowo' hi tana' Mesir. Ngkai ree, napopohiloi-ra kuasa-na to bohe nto'u kanatete' -ra malai ngkai Mesir.


Ug siya miingon sa tanan, "Kon adunay buot mosunod kanako, kinahanglan magdumili siya sa iyang kaugalingon ug magpas-an sa iyang krus matag-adlaw ug magasunod kanako. 	 Ngkai ree, Yesus mpololitai hawe'ea tauna, na'uli': "Hema to doko' mpotuku' -a kana mpobahaka konoa-na moto, pai' kana napaha'a kaju parika' -na butu eo-na-- batua-na: kana natuku' hawa' -ku nau' napopate-ki. Oti toe-di pai' lako' ma'ala-i mpotuku' -a.


nga nag-ingon sa ikaunom nga manolunda nga may trumpeta, "Buhii ang upat ka mga manolunda nga gigapos didto sa dakung suba sa Eufrates." 	 Na'uli' topololita toei mpo'uli' -ki mala'eka ka'ono-nae we'i: "Bahaka-ramo mala'eka to opo' to tehoo' hi ue Efrat!"


kon malangan man ugaling ako, ikaw mahibalo na unsaon sa paggawi diha sa sulod sa panimalay sa Dios, nga mao ang iglesia sa buhi nga Dios, ang haligi ug panalipod sa kamatuoran. 	 bona ane rapa' -na mahae-a mpai' rata, nu'inca napa po'ingku to natao hi butu dua tauna to napo'ana' Alata'ala. Apa' kita' toi, mepue' -ta hi Alata'ala to tuwu' duu' kahae-hae-na. Kita' toi-mi to ngkakamu tudui' to makono to ngkai Alata'ala. Moroho pepangala' -ta hi tudui' toe, pai' tajaga tudui' toe bona uma hema to mpobalii'.


hungog, walay paglaban sa pulong, walay kasingkasing, mabangis. 	 Uma-ra monono, uma-ra mpo'ihii' tipa' -ra, uma ria ahi' -ra, uma ria petulungi-ra hi doo.


Kanila mitubag si Jesus nga nag-ingon, "Adtoa ug suginli ninyo si Juan sa mga butang nga inyong nadungog ug nakita: 	 Kana'epe-na Yesus pompekunea' toe, na'uli' -raka suro toera: "Nculii' -mokoi, uli' -ki retu hawe'ea napa to ni'epe pai' to nihilo:


Diha kaniya nakabaton kitag kaisug ug pagsalig sa pagduol sa Dios pinaagi sa atong pagtoo kaniya. 	 Ngkai posidaia' -ta hante Kristus Yesus toe-mi, pai' ngkai pepangala' -ta hi Hi'a, daho' -tamo mpomohui' Alata'ala, uma-pi morara' nono-ta, apa' ta'inca-mi kanatarima-ta.


Unya si Jesus gihatud sa Espiritu ngadto sa mga awaaw aron tintalon sa yawa. 	 Oti toe, Inoha' Alata'ala mpopakeni Yesus hilou hi papada to wao', bona Magau' Anudaa' mposori-i.


Kini iyang gipamulong sa pagsulay kaniya, kay siya gayud nahibalo man kon unsay iyang buhaton. 	 (Kakoo-kono-na, na'inca ami' moto-mi napa mpai' to nababehi. Napekune' hewa toe hi Filipus, apa' doko' naponciloi pepangala' -na.)


Sa pagkakita ni Herodes kang Jesus, siya nalipay kay dugay na man siyang naninguha sa pagtan-aw kaniya, kay nakadungog man ugod siya mahitungod kaniya, ug naglaum siya nga makakitag katingalahan nga iyang pagabuhaton. 	 Goe' lia-imi Herodes mpohilo Yesus, apa' mahae-imi mpo'epe tauna mpotompo'wiwi-i, pai' doko' nahilo-i. Nasarumaka, Yesus mpobabehi tanda mekoncehi bona nahilo.


Ug sa may ikatulo na ang takna sa hapon, si Jesus mituwaw sa makusog nga tingog nga nag-ingon, "Eli, Eli, lama sabactani?" nga sa ato pa, "Dios ko, Dios ko, nganong gitalikdan mo ako." 	 Jaa tolu ncimonou', mekio' -imi Yesus napasimuku mpo'uli': "Alata'ala-ku! Alata'ala-ku! Napa pai' nupalahii-a?" Hi rala basa Yahudi: "Eli! Eli! Lama sabakhtani?"


Ngadto kaniya nga arang makapalig-on kaninyo sumala sa Maayong Balita nga akong ginamantala ug sa pagwali mahitungod kang Jesu-Cristo, sumala sa pagpadayag sa tinagoan nga gitipigan sa hilum sulod sa tag-as nga mga katuigan 	 Une' -imi Alata'ala! Hewa to ku'uli' hi rala Kareba Lompe' to kuparata to mpotudui' kahema-na Yesus Kristus, mobaraka' mpu'u-i Alata'ala mpakatida pepangala' -ni. Kareba Lompe' to kuparata toi, mo'atu-atu mpae-mi uma ra'incai manusia'.


Ug iyang gisugo silang tanan sa pagpanglingkod nga magpundokpundok diha sa lunhawng mga balili. 	 Ngkai ree, Yesus mpohubui tauna to wori' mohura omea mopantuda-ntuda hi kowo', apa' wori' kowo' to mata' nto'u toe.


Ug didto usa ka panan-awon mipakita kang Pablo sa takna sa kagab-hion: usa ka tawo nga taga-Macedonia nagtindog ug kaniya nangamuyo siya nga nag-ingon, "Umari ka sa Macedonia ug tabangi kami." 	 Hi bengi poturu-ra hi Troas, mopangila-i Paulus. Rala pangila-na tohe'e, mpohilo-i hadua tomane to ngkai propinsi Makedonia mokore hi mai, mpopetulungi, na'uli': "Mai-mokoi hi Makedonia mpotulungi-ka-kaiwo!"


"Giisip ko nga palaran ang akong kaugalingon, Hari Agripa, nga anhi ako sa imong atubangan magahimo sa akong panalipod karon batok sa tanang mga sumbong sa mga Judio, 	 "Magau' Agripa to kubila'! Lomo' -lomo' -na ku'uli', morasi' lia-a, ma'ala-a-kuwo mpo'uli' noa' -ku hi Magau', mpotompoi' hawe'ea pangadua' to Yahudi hi aku'.


Ug si Jesus mipahawa didto ug milakaw sa ubay sa lanaw sa Galilea. Ug unya mitungas siya sa bungtod ug milingkod didto. 	 Oti toe, me'ongko' wo'o-imi Yesus ngkai ree, mako' mewiwi' rano Galilea. Manake' -i lou hi bulu' -na, pai' -i mohura metudui'.


ug ang mga pagyukbo kanila diha sa mga tiyanggihan, ug ang pagtawag kanilag "Rabi" sa mga tawo. 	 Goe' -ra ane ria tauna hi wiwi' karajaa motingkua' mpotabe-ra pai' mpokahangai' -ra `Guru.'


Ug sa pagkakita ni Jesus sa iyang inahan ug sa tinun-an nga iyang hinigugma nga nanagtindog sa duol, siya miingon sa iyang inahan, "Babaye, tan-awa ang imong anak!" 	 Kanahilo-na Yesus tina-na mokore hi ree hi ncori ana'guru-na to nape'ahi', na'uli' -miki tina-na: "Ina', etu-imi mai ana' -nu."


Pakigbugno diha sa maayong bugno labut sa pagtoo; padayoni ang pagkupot sa dayong kinabuhi nga ngadto niini gitawag ikaw ug nga imong gihimoan sa maayong pagsugid sa atubangan sa daghang mga saksi. 	 Neo' nubahakai mpotuku' ohea pepangala' -ta, perohoi ngkakamu katuwua' to lompe' duu' kahae-hae-na. Apa' toe-mi patuju-na Alata'ala mpokio' -ko jadi' bagia-na, bona mporata-ko katuwua' to lompe' toe. Nakio' -ko jadi' bagia-na, pai' hi nyanyoa wori' tauna mpolia' nu'uli' -mi kanupangala' -na Pue' Yesus.


Kay nahisulat kini: Akong pagalaglagon ang kaalam sa mga manggialamon, ug akong pagapakyason ang kahait sa panabut sa mga mahait ug salabutan." 	 Hi rala Buku Tomoroli' Alata'ala mpo'uli': Nau' hewa apa-mi kapante-ra manusia', kudagi oa' -ra, pai' uma kusaile' akala-ra topo'akala."


Kay ang umalabut nga kalibutan nga atong gihisgutan wala sa Dios ipailalum diha sa pagbulot-an sa mga manolunda. 	 Bela mala'eka to mporata kuasa ngkai Alata'ala bona moparenta hi dunia' to bo'u mpai', hewa dunia' to talolita toi-e.


Ug niining panahona usab karon, adunay salin nga gipili pinaagi sa grasya. 	 Hewa to jadi' hi tempo nabi Elia owi, wae wo'o to jadi' tempo toi: kaworia' to Yahudi uma mepangala' hi Yesus, tapi' ria moto-ra hantongo' to mepangala', apa' hira' toe to napelihi ami' -mi Alata'ala jadi' bagia-na. Napelihi-ra toe muntu' ngkai kabula rala-na moto-hawo,


Ug sa paghiuli na sa mga apostoles, ilang gisugilon kaniya ang ilang mga nahimo. Ug iyang gidala sila ug mipahilit nga silasila ra ngadto sa usa ka lungsod nga ginganlan ug Betsaida. 	 Rata nculii' -ramo suro Yesus to hampulu' rodua toera, pai' ratutura-ki Yesus hawe'ea to rababehi. Oti toe, Yesus mpo'ema' -ra hilou hi kawaoa' -na mohu' hi ngata Betsaida.


nan, sa tanang paagi ug sa bisan diin, among ginadawat kini uban sa bug-os nga pagkamapasalamaton. 	 Hawe'ea toe kitu'u oa' hi lolo tanuana' -kai, pai' uma ria kaputua-nakai mpo'uli' wori' wori' tarima kasi.


Ug sa pag-abut nila sa Cesarea ug gikatunol ang sulat ngadto sa gobernador, si Pablo usab ilang gipaatubang kaniya. 	 Karata-ra hi Kaisarea, ratonu-miki Gubernur sura to ngkai kapala' -ra, pai' Paulus wo'o ratonu hi kuasa Gubernur.


kay kini mao ang akong dugo sa pakigsaad, nga igaula alang sa daghan sa kapasayloan sa mga sala. 	 apa' toi-mi raa' -ku to rabowo ane mate-a mpai'. Raa' -ku toi mpai' mporohoi pojanci to mpoposidai' Alata'ala hante manusia', bona jeko' tauna to wori' ra'ampungi.


Ang magadawat sa iyang panghimatuod magabutang sa iyang timaan niini, nga ang Dios matinuoron. 	 Aga hema to mpangala' lolita-na mpo'uli': "Bate makono-hanale lolita Alata'ala-e."


Ang grasya ug kalinaw ipadagaya unta kaninyo diha sa inyong kahibalo sa Dios ug kang Jesus nga atong Ginoo. 	 Wori' tabe: mekakae-a hi Alata'ala bona nawai' -koi kawoo-woria' gane' -na pai' kalompea' tuwu', apa' ni'inca-imi Alata'ala pai' Yesus Pue' -ta.


Kaniya mitubag si Jesus nga nag-ingon, "Nganong giingnan mo man ako nga maayo? Walay bisan usa nga maayo gawas sa Dios lamang. 	 Na'uli' Yesus: "Napa pai' nu'uli' tauna to lompe' -a? Uma ria ntani' -na to lompe', hadua Alata'ala-wadi.


apan ang lalaking minyo adunay kabalaka mahitungod sa mga butang kalibutanon, kon unsaon niya sa pagpahimuot sa iyang asawa, 	 Aga tauna to motobinei, mpenonoi wo'o-i katuwu' -na hi rala dunia' toi, doko' mpakagoe' nono tobine-na,


Sumala sa akong gipanumpa tungod sa akong kapungot, `Dili gayud sila makasulod sa akong kapahulayan.`" 	 Moroe-a, pai' alaa-ku mosumpa, ku'uli': uma mpu'u-ra mpai' ma'ala mesua' hi rala ngata to ke kuwai' -raka, pai' uma-ra mporatai pento'oa dohe-ku.'"


nga nag-ingon, "Sa pagkatinuod panalanginan ko ikaw ug pasanayon ko ikaw." 	 Nto'u Alata'ala mpo'uli' janci-na hi Abraham, narohoi pojanci-na hante posumpa-na, na'uli': "Mpu'u-mpu'u ku'uli' kakupadupa' -na mpai' napa to kujanci-koko toi: kugane' -ko hante pegane' to bohe, pai' kupopomuli wori' -ko." Uma ria to meliu tuwu' -na ngkai Alata'ala, toe pai' mosumpa-i mpokahangai' woto-na moto.


Ug sa pagkadungog niini ni Jesus, siya miingon kaniya, "Usa pa ka butang ang imong kulang. Ibaligya ang tanan mong kab-tangan ug ang halin ipanghatag sa mga kabus, ug makabaton kag bahandi didto sa langit; ug unya umanhi ka ug sumunod kanako." 	 Mpo'epe toe, na'uli' -mi Yesus: "Hanyala-pi to kana nubabehi. Pobalu' -mi hawe'ea rewa-nu pai' doi oli-na bagi-raka tokabu. Ane nubabehi hewa toe, bohe mpai' rasi' to nurata hi rala suruga. Oti toe, pai' tumai-moko mpotuku' -a."


sanglit sa Dios gitudlo man siya nga labawng sacerdote sumala sa laray ni Melquisedec. 	 Pai' Alata'ala mpo'ongko' -i jadi' Imam Bohe hewa Melkisedek owi.


Hinonoa maoy inyong gidaladala ang tolda ni Moloc ug ang bitoon sa dios nga si Ronfan, ang mga larawan nga gipamuhat ninyo aron maoy inyong pagasim-bahon; busa, ilabay ko gayud kamo ngadto sa unahan pa sa Babilonia.` 	 Mepue' -koi hi pue' to rahanga' Molokh, pai' tomi-na nikeni-keni oa' dohe-ni. Mepue' wo'o-koi hi pinotau to molence betue' Refan. Lence-lence toe-mi to nibabehi bona nipue'. Toe pai' kupelele' moto-koi mpai' ratawani, pai' rakeni hilou duu' rata hi mali ria ngata Babel.'


Walo ka adlaw tapus niini, ang iyang mga tinun-an didto na usab sa sulod sa balay, ug si Tomas uban kanila. Ang mga pultahan tinakpan, apan si Jesus mitungha ug mitindog sa ilanmg taliwala, ug miingon, "Ang kalinaw magauban kaninyo." 	 Eo Mingku boko', morumpu wo'o-ramo ana'guru-na hi rala tomi. Nto'u toe, Tomas, ria wo'o-imi-hawo dohe-ra. Tehohoki omea wobo', aga nau' wae, muu-mule' rata-imi Yesus mokore hi laintongo' -ra, na'uli' -raka: "Kalompea' rata hi koi'."


"Siya nga kasaligan sa gagmay kaayong butang kasaligan usab sa dagku; ug siya nga malimbungon sa gagmay kaayong butang malimbungon usab sa dagku. 	 Tauna to ma'ala rasarumaka hante rewa to hangkedi', ma'ala wo'o-i rasarumaka hante rewa to wori'. Tauna to uma monoa' kehi-na hante rewa to hangkedi', uma wo'o mpai' monoa' kehi-na hante rewa to wori'.


Ug sila misugod sa pagbati sa kasubo ug nagtinagsa sa pagpangutana kaniya, "Ako ba?" 	 Mpo'epe tohe'e, kapeda' -nami nono-ra ana'guru-na, pai' mepekune' -ramo hadua bo hadua hi Yesus, ra'uli': "Bela-hawo aku' to nutoa' -e Pue'?"


Kay dinhi kita walay lumulungtad nga lungsod, hinonoa kita nagapangita niadtong lungsod nga umalabut. 	 Apa' hi rala dunia' toi, uma ria po'ohaa' -ta to tida. Mpali' -ta po'ohaa' to mpeno-na.


Apan siya nagpakahilum lamang ug wala motubag. Unya ang labawng sacerdote nangutana pag-usab nganag-ingon, "Ikaw ba ang Cristo, ang Anak sa Dalaygon?" 	 Aga Yesus, uma-i winihi, uma-i metompoi' nau' hamelaa. Hangkani-pi Imam Bohe mpekune' -i: "Ha Iko mpu'u-mi Magau' Topetolo', Ana' Alata'ala to Moroli'?"


Gikan sa mao rang usa ka baba nagagula ang pagpangdayeg ug pagpanghimaraut. Mga igsoon ko, dili kana matarung. 	 Ngkai wiwi to hameha' lau-wadi mehuwu lolita pe'une' pai' lolita petipo'. Ompi' -ku hawe'ea! Kakoo-kono-na ke neo' -hawo hewa toe. Uma-hawo natao ane jila' -ta tapake' mpohowa' to lompe' pai' mpohowa' to dada'a wo'o.


Tapus sa pipila ka adlaw, miabut si Felix uban sa iyang asawa nga si Drusila, nga usa ka Judio. Ug iyang gipakuha si Pablo ug naminaw siya kaniya nga nagsulti mahitungod sa pagtoo kang Cristo Jesus. 	 Ba hangkuja eo ngkai ree, rata wo'o-imi Gubernur Feliks hante tobine-na, hanga' -na Drusila. Drusila toei to Yahudi. Feliks mpohubui tantara-na mpokeni Paulus tumai hi nyanyoa-ra, bona na'epe lolita-na Paulus mpokahangai' pepangala' -na hi Kristus Yesus.


Gilukat kita ni Cristo gikan sa tunglo sa kasugoan sa diha nga nahimo siyang tunglo alang kanato--kay nahisulat kini nga nagaingon, "Matinunglo ang matag-usa nga pagabitayon diha sa kahoy."-- 	 Kita' omea masipato' natotowi Alata'ala apa' tatiboki Atura-na. Aga nau' wae, Kristus mpobahaka-tamo ngkai totowi toe. Te'uki' hi rala Buku Tomoroli' owi hewa toi: "Tauna to ratoe hi kaju bona rapatehi, tauna toei natotowi Alata'ala." Jadi', nto'u Kristus mate hi kaju parika', Hi'a-mi to mposampei-ta mporata petotowi Alata'ala.


Sultihan ko kamo, nga sa ingon usab niana may labi pang kalipay unya didto sa langit tungod sa usa ka makasasala nga magahinulsol kay sa tungod sa kasiyaman ug siyam ka mga tawong matarung nga wala magkinahanglan sa paghinulsol. 	 Wae wo'o, ane hadua topojeko' medea ngkai jeko' -na, meliu kagoe' -ra ihi' suruga mpokagoe' -i ngkai kagoe' -ra mpokagoe' sio mpulu' sio tauna to monoa' po'ingku-ra, to uma-ra-rana mingki' medea.


Si Pablo, nga binilanggo ni Cristo Jesus, ug si Timoteo nga among igsoon, 	 Sura toi ngkai aku' Paulus, to ratarungku' sabana pobago-ku mpopalele kareba Kristus Yesus, pai' ngkai Timotius, ompi' hampepangalaa' -ta, kipakatu hi iko Filemon, ompi' -kai to kipoka'ahi' pai' ema' hampobagoa-kai.


kay diha sa ilang mga kasingkasing gibutang sa Dios ang pagbuhat nila sa iyang kabubut-on pinaagi sa ilang pagbaton ug usa ra ka hunahuna ug pagtugyan sa ilang harianong kagahum ngadto sa mapintas nga mananap, hangtud nga matuman ang mga pulong sa Dios. 	 Hiaa' napa to rababehi toe bate patuju-na Alata'ala ami'. Apa' Alata'ala mpolengo nono magau' toera bona hira' mpopomako' patuju-na. Toe pai' magau' toera, hanono lau-ra mpotonu kuasa poparenta-ra hi binata toei, duu' -na madupa' mpu'u-mi napa to nalowa Alata'ala.


Mga igsoon, hatagan ko kamog tinawhanon nga pananglitan. Sa diha nga kauyonan na ang tugon sa usa ka tawo, wala nay lain nga makasalikway o makadugang pa niini. 	 Ompi' -ompi', ku'ala' tonco ngkai katuwu' -ta eo-eo-na. Rapa' -na ria hadua tauna to mpo'uki' sura pojanci. Ane sura-na toe mpolia' nateke-mi pai' rasaa' ntuku' ada topoparenta, tau ntani' -na uma ma'ala mpodonihii ihi' -na ba mpolawa' kadupa' -na.


Kini gipamulong ni Isaias tungod kay nakita man niya ang himaya ni Cristo ug misulti siya mahitungod kaniya. 	 Lolita toe na'uki' nabi Yesaya owi, apa' nahilo ami' -mi kabaraka' -na Yesus, pai' nalowa-i.


Ug siya misulod sa templo ug ang mga tawo nga nanagpamaligya iyang gisugdan sa pag-abog paingon sa gawas, 	 Oti toe, Yesus mesua' hi berewe Tomi Alata'ala pai' -i mpopalai tauna to mobabalu' hi ree.


Tindog ug kumanaug ka, ug umuban ka kanila sa walay pag-ukon-ukon; kay ako mao ang nagpaanhi kanila." 	 Pesahui mana'u. Neo' morara' nono-nu mpotuku' -ra, apa' Aku' -hana to mpohubui-ra."


Ug ang mga ulipon ug ang mga polis nanaghaling ug kalayo sa uling kay matugnaw man ang panahon, ug sila nanagbarug ug nanagdangdang sa ilang kaugalingon. Ug si Pedro usab uban kanila, nagtindog ug nagdangdang sa iyang kaugalingon. 	 Nto'u toe, tempo lengi'. Jadi', ba hangkuja dua batua pai' topojaga mpobaa apu hi berewe hante wuri to morea', pai' -ra mokore ntololikia-na moneru. Petrus wo'o mokore pai' moneru dohe-ra.


Kinahanglan managbuhat silag maayo, sa pagkadato sa mga maayong binuhatan, sa pagkamahinatagon ug pagkamapaambiton. 	 Paresai' -ra bona mpobabehi oa' gau' to lompe', mpotulungi doo, jole' mewai', pai' lompe' nono-ra.


Ug ang agalon sa maong ulipon naluoy kaniya, ug iyang gibuhian siya ug gipasaylo ang utang niya. 	 "Ngkai ree, metumu' lau-mi ahi' -na magau' mpoka'ahi' batua-na toei. Nabahaka-imi pai' na'uli' -ki: `Inta-nu, uma-pi mingki' nubayari.'


"Dili ko kamo pagabiyaan na daw mga ilo; ako mobalik ra kaninyo. 	 "Uma-koi kupalahii jadi' ilu. Nculii' moto-a mpai' tumai hi koi'.


Apan usa sa mga sundalo midughang ug bangkaw sa iyang kilid, ug gilayon dihay miagay nga dugo ug tubig. 	 Aga hadua tantara mpojalo lumpeha-na hante ponci' -na. Karajalo-na tohe'e, mo'ili-mi tumai raa' pai' ue.


Apan milakaw siya ug misugod sa pagpanugilon sa hilabihan mahitungod niini, ug sa pagsabwag sa balita sa nahitabo, nga tungod niana si Jesus dili na makahimo sa dayag nga pagsuylod ug lungsod, kondili adto na lamang siya sa mga dapit nga awaaw; ug ang mga tawo nangadto kaniya gikan sa tanang dapit. 	 Ntaa' we'i, kahilou-na tauna toei, ntora nalolita lau-mi hiapa-apa kanapaka'uri' -na Yesus. Alaa-na, Yesus uma-ipi bisa mesua' hi rala ngata apa' wori' rahi tauna mpotipuhi-i. Mo'oha' hi mali ngata-i-damo hi kawaoa' -na. Aga nau' wae, uma oa' ria kaputua-na tauna tumai ngkai wori' ngata doko' mpohirua' -ki.


Ug hatagan ko ikaw sa mga yawi sa gingharian sa langit, ug bisan unsay imong pagabugkoson dinhi sa yuta, didto sa langit pagailhon kini nga binugkos; ug bisan unsay imong pagaluagan dinhi sa yuta, didto sa langit pagailhon kini nga linuagan." 	 Kuwai' -ko kuasa mpototu'ai ntodea Alata'ala. Napa to nubotuhi hi dunia', tetu wo'o to nabotuhi Alata'ala hi rala suruga: Ane nu'uli' neo', Alata'ala-mi to mpo'uli' neo'. Ane nu'uli' ma'ala moto, Alata'ala-mi to mpo'uli' ma'ala moto."


Kining pagpasigarboha ninyo dili maayo. Wala ba kamo masayud nga ang diyutayng pudyot sa igpatubo mopatubo sa tibook nga minasa? 	 Ha ni'uli' -koina wae, lompe' gau' to hewa toe-e, pai' molangko oa' -di nono-nie! Ha uma ni'incai lolita to mpo'uli': "Ragi hangkedi' mpakawoke' lunu to wori'"? Batua-na, hadua tauna to mojeko' ma'ala mpokero kahintuwuaa' -ni omea.


naunsa nga misulod man siya sa balay sa Dios ug mikaon sa mga tinapay nga binutang-sa-atubangan-sa-Dios, nga supak man unta sa kasugoan ang pagkaon niya niini ug sa iyang mga kauban, gawas sa mga sacerdote lamang? 	 Mesua' -ramo hi rala tomi pepuea', pai' -ra mpokoni' roti to rapopepue' hi Alata'ala. Ane ntuku' ada agama-ta, imam-wadi-hana to ma'ala mpokoni' roti toe. Aga nau' wae, gau' -na Daud toe uma-hawo naposala'.


Busa, sanglit ang mga anak nakaambit man sa unod ug dugo, siya gayud usab miambit niini, aron pinaagi sa kamatayon malaglag niya ang may gahum sa kamatayon, nga sa ato pa, ang yawa, 	 Tauna to nahanga' ana' toera, manusia' hante wotoloka' to kana mate. Jadi', toe-mi pai' Yesus wo'o mewali manusia' pai' tuwu' hibalia hante manusia', bona ngkai kamate-na nagero kuasa Magau' Anudaa', to mpokeni kamatea hi manusia'.


Ug miusab sila sa pagsinggit nga nanag-ingon, Aleluya! Ang iyang aso nagautbo hangtud sa kahangturan. 	 Mogora wo'o-ra tauna to wori' toera, ra'uli': Haleluya! Rangahu apu to mpomampuhi ngata toe ulo' duu' kahae-hae-na."


Dihadiha gituyhad ni Jesus ang iyang kamot, ug iyang gikuptan siya, ug miingon kaniya, "O tawong diyutayg pagtoo, nganong nagduhaduha ka man?" 	 Kana'ulu-nami Yesus pale-na mpentoe Petrus, na'uli' -ki: "Kura' rahi-kona pepangala' -nu! Napa pai' morara' nono-nu!"


Apan ang maniningil sa buhis nga nagtindog nga nagpalayo, wala gani mopayahat sa iyang mga mata ngadto sa kahitas-an, hinonoa nagpanampok siya sa iyang dughan ug nagkanayon, `O Dios, kaloy-i ako nga makasasala!` 	 "Hiaa' topesingara' paja' toei-hawo, mokore ngkawao-i-wadi, pai' uma-i daho' ngkongoa' hi langi'. Ntora mporera' hunamu-nai, pai' na'uli': `Oo Alata'ala! Poka'ahi' -a-kuwo, tauna topojeko' toi-a!'"


Sa diha nga ang tagbalay makatindog na ug makasira sa pultahan, kamo mosugod sa pagtindog sa gawas ug sa pagtuktok sa pultahan, nga manag-ingon `Ginoo, ablihi kami.` Kaninyo siya motubag nga magaingon, `Ambut, tagadiin kamo.` 	 Apa' rata mpai' tempo-na, mokore-imi pue' tomi toe hilou mpo'unca wobo'. Ane rapa' -na mokore hi mali-na-pidi-koi nto'u toe, mpopebea wobo' -koi, ni'uli': `Pue', bea-kaka-kaiwo!' "Natompoi' -koi mpai': `Uma-koi ku'incai, ba to ngkaiapa-koi.'


Ug sa pag-abut namo sa Roma, si Pablo gitugotan sa pagpuyo nga magkinaugalingon, uban sa sundalo nga nagbantay kaniya. 	 Karata-kai hi Roma, Paulus uma-pi ratarungku'. Rapalogai moto-i mo'oha' hiapa konoa-na, aga hadua tantara mpodongo-i.


Apan sa pagkakita ni Jesus niini, nasuko siya ug miingon siya kanila, "Paduola kanako ang gagmayng kabataan, ug ayaw ninyo sila pagpugngi; kay ang gingharian sa Dios ila sa mga sama kanila. 	 Mpohilo toe-di, kamoroe-nami Yesus mpokaroe ana'guru-na, na'uli' -raka: "Pelele' moto-ra ana' tetura tumai hi Aku', neo' -ra nitagi. Apa' tauna to hewa toe-ramo to jadi' ntodea-na Alata'ala hi rala Kamagaua' -na.


ug ang bata midaku ug nahimong kusgan sa espiritu, ug siya didto magpuyo sa mga awaaw hangtud sa adlaw sa iyang pagpadayag ngadto sa Israel. 	 Ana' Zakharia toei, kaboo-bohea kamonoo-notoa nono-na. Mo'oha' -i hi papada to wao', duu' -na rata tempo-na natepu'u-mi mpokeni Lolita Pue' hi muli Israel.


"Paki-tai akog kuwarta. Kang kinsa man kining dagway ug ang nahisulat niini?" Sila mitubag, "Kang Cesar." 	 "Popohiloi-a ulu doi hampepa'! Lence hema pai' hanga' hema to hi doi tetu-e?" Ratompoi': "Lence pai' hanga' Kaisar."


Maingon man usab ang mga sacerdote nga punoan, uban sa mga escriba ug mga anciano, kaniya nagbugalbugal nga nanag-ingon, 	 Wae wo'o imam pangkeni, guru agama pai' totu'a to Yahudi mpopo'ore' -i, ra'uli':


Ug ang mga Fariseo ug mga escriba nanagbagutbot nga nag-ingon, "Kining tawhana nagaabiabi sa mga makasasala ug nakigsalo kanila sa pagpangaon." 	 To Parisi pai' guru agama mporuge' -i, ra'uli': "Ii, tau toe-idi mai mpobale-raka topojeko', pai' ngkoni' dohe-rae."


Ug sa hing-ilhan siya sa mga tawo niadtong dapita, nagpalibut silag balita niadtong tibuok yuta ug ilang gipanagdala ngadto kaniya ang tanang mga masakiton, 	 Kara'inca-na pue' ngata ria Yesus hi ngata-ra, ratolele-mi hilou hi ngata-ngata to mohu', alaa-na hawe'ea to peda' rakeni-ki Yesus.


ilang pagadad-on ngadto niini ang himaya ug kadungganan sa kanasuran. 	 Hawe'ea manusia' mpokeni pebila' -ra pai' ka'uaa' -ra mesua' hi rala ngata toe.


Sa nahimo na kining maong mga pangandam sa ingon nga paagi, ang mga sacerdote sa kanunay nanagsulod sa tabernaculo nga pangunahan, sa pagtuman sa ilang mga katungdanan sa diosnong pagpang-atiman; 	 Hewa toe-mi po'atoro' -na Kemah Pepuea' owi. Ane ra'atoro' -damo omea, butu-butu eo-na imam biasa mesua' hi kamar to lomo' -na mpobago bago-ra.


apan ang dili moila kanako sa atubangan sa mga tawo dili pagailhon sa atubangan sa mga manolunda sa Dios. 	 Aga hema to mposapu-a hi doo, hi'a wo'o mpai' kusapu hi nyanyoa mala'eka Alata'ala, ku'uli': `Bela-i topetuku' -ku.'


Ug kamo nakakita ug nakadungog nga dili lamang dinhi ra sa Efeso kondili hapit sa tibuok Asia, daghan ang mga tawo nga gipangdani ug gipahisalaag niini ni Pablo, nga nag-ingon nga kono ang mga dios nga hinimog mga kamot dili mga dios. 	 Hiaa' nihilo pai' ni'epe-mi-koiwo napa to nababehi tauna to rahanga' Paulus toei lou. Na'uli' lence to rababehi manusia', uma natao rapue'. Wori' -mi tauna to nabawai, duu' -na mepangala' -ramo hi tudui' -na tetu. Uma muntu' hi Efesus, neo' hi humalili' propinsi Asia, bate wae wo'o.


Apan sa walay pagpanumbaling sa ilang gisulti, si Jesus miingon sa punoan sa sinagoga, "Ayaw kahadlok, sumalig ka lamang." 	 Pe'epe moto-i Yesus napa to ra'uli' suro toera. Na'uli' mpo'uli' -ki Yairus: "Neo' mere' nono-nu! Pangala' moto-mi-hana!"


Oy, boang! Ang liso nga imong itisok dili makadangat sa kinabuhi gawas kon kini mamatay. 	 Wojo mpu'u tauna to mpekune' hewa tetu! Ane mpotuja' -ta ba napa-napa, tinuja' -ta ko'ia tuwu' ane uma-i ratana pai' ra'urihi hewa tomate ncala'.


Ug sa nangagi na ang daghang mga adlaw, ang mga Judio nanagsabut sa pagpatay kaniya, 	 Ba hangkuja kahae-na ngkai ree, mohawa' -ramo to Yahudi mpopatehi Saulus.


Ug sa nakasulti na siya niini, samtang nanagtan-aw sila, naisa siya sa kahitas-an ug gibayaw sa usa ka panganud hawa sa ilang mga mata. 	 Ka'oti-na mololita hewa toe, kate'oo-ongkoa' -imi hilou hi langi'. Mengoa' -ramo mpongoa' -i, duu' -na uma-ipi rahiloi apa' naleru limu' -imi.


Ug miabut ang panahon nga igalanak na ni Elisabet, ug siya nanganak sa usa ka bata nga lalaki. 	 Rata-mi tempo-na Elisabet mo'ana'. Mo'ana' mpu'u-imi, hadua ana' tomane.


Ug siya misugo kanamo sa pagwali ngadto sa katawhan, ug sa pagpanghimatuod nga siya mao ang gitudlo sa Dios aron sa paghukom sa mga buhi ug sa mga patay. 	 Nahubui-kai mpokeni Kareba Lompe' hi hawe'ea tauna, pai' mposabii' Kahi'a-na mpu'u-mi to napelihi Alata'ala jadi' Topobotuhi hi hawe'ea manusia', lompe' to tuwu' -pidi lompe' to mate-mi.


Siya miingon kanila, "Kamo magainom sa akong kopa, apan ang pagpalingkod dapit sa akong too ug sa akong wala, kini dili ako ang pagtugot, apan kini alang lamang kanila nga mga gikatagan-an niini sa akong Amahan." 	 Na'uli' Yesus: "Makono mpu'u, bate nikolo mpai' kaparia hewa to kukolo. Aga hema to mohura hi mali ka'ana-ku pai' hi mali ki'ii-ku, bela Aku' to mpakatantu. Tuama-ku-hana to mpakatantu hema to mporata bagia tetu."


Ug sa nagpanaw sila agi sa mga kalungsoran, ilang gitunol ngadto sa kaigsoonan aron ilang tumanon ang pagbulot-an nga gikauyonan sa mga apostoles ug mga anciano nga didto sa Jerusalem. 	 Ngkai ree, me'ongko' wo'o-ramo Paulus pai' doo-na, pai' hi butu ngata to ratara, raparata oa' hi topetuku' Yesus kabotu' lolita suro Pue' Yesus pai' totu'a hi Yerusalem wengi. Pai' ratudui' -ra bona mpotuku' hawa' -hawa' to rapakatantu-mi toe.


Ug niadtong panahona, sa nagkatapok na usab ang usa ka dakung panon sa katawhan, ug wala silay makaon, gitawag ni Jesus ang iyang mga tinun-an ngadto kaniya, ug miingon siya kanila, 	 Uma mahae ngkai ree, wori' wo'o-mi tauna morumpu dohe Yesus. Apa' uma-hawo ria pongkoni' -ra, nakio' -ra ana'guru-na pai' na'uli' -raka:


Kon adunay magahunahuna nga siya rilihiyoso, ug wala siya magpugong sa iyang dila hinonoa nagalimbong sa iyang kaugalingong kasingkasing, ang rilihiyon niining tawhana dili magpulos. 	 Ane ria tauna to mpo'uli' topo'agama-i, hiaa' uma najagai wiwi-na, mpobagiu woto-na moto-imi. Uma ria kalaua po'agama-na tetu.


Wala ba kamo masayud nga ang inyong lawas mga bahin man ni Cristo? Nan, kuhaon ko ba ang mga bahin ni Cristo aron pagahimoon nga mga bahin sa usa ka babayeng dautan? Palayo kana! 	 Ha uma ni'incai ompi', woto-ni bagia ngkai Woto Kristus. Ha lompe' -hana tapake' woto-ta to napobagia Kristus, bona mogau' sala' hante tobine to ele'? Neo' -e'!


pagsimbag mga diosdios, panglamat, mga dinumtanay, mga pakigbingkil, pangabubho, kapungot, iyaiyahay, sinupakay, pundokpundok, 	 mepue' hi pue' -pue' ntani' -na ngkai Alata'ala, medoti, mohuku' hi doo, motuda', mohiri', moroe, mpopeliu woto-ta moto, doko' mogaa' pai' doko' me'ewa,


Kadto nga diha na sukad pa sa sinugdan, nga among nadungog, nga among nakita pinaagi sa among kaugalingong mga mata, nga among nasud-ong ug nahikap pinaagi sa among mga kamot, mahitungod sa pulong nga nagahatag ug kinabuhi 	 Ihi' sura toi mpotompo'wiwi Lolita to mpowai' katuwua'. To mpowai' katuwua' toei, ria ami' -imi ngkai lomo' -na. Ki'epe-imi, kihilo-i hante mata-kai moto-mi. Kihilo mpu'u-imi, kiganga-imi-kaina hante pale-kai.


ug siya nga anha sa uma ayaw na pabalika aron sa pagkuha pa sa iyang kupo. 	 Tauna to hi bonea, neo' -pi nculii' hi ngata mpo'ala' pohea-na. Kaliliu metibo'!


Ug sila nangadto ug nangayo kanilag pasaylo. Ug ilang gipagula sila ug gihangyo nga mopahawa sa siyudad. 	 Hilou-ramo merapi' ampu hi Paulus pai' Silas, pai' rabawa-ra hilou hi mali-na, pai' ra'uli' -raka: "Agina malai-mokoi ngkai ngata-kai."


Ug nanaghimog panghimatuod ang panon sa katawhan, sila nga didto uban kaniya sa iyang pagtawag kang Lazaro sa paggula gikan sa lubong ug sa pagbanhaw kaniya gikan sa mga patay. 	 Hi Yerusalem nto'u toe, ria wo'o wori' tauna to dohe Yesus wengi nto'u kanakio' -na Lazarus ngkai rala daeo' pai' mpotuwu' -i nculii'. Tauna toera ntora mpojarita kajadia' toe.


Kini mao ang ikaduhang milagro nga gihimo ni Jesus sa iyang paghiabut sa Galilea gikan sa Judea. 	 Toe-mi tanda mekoncehi karongkani-na to nababehi Yesus hi Galilea karata-na ngkai Yudea.


kondili sa bililhong dugo ni Cristo, nga daw sa nating karniro nga walay buling o hugaw. 	 tapi' to masuli' lia oli-na, toe-mi raa' -na Kristus. Kristus toe raponcawa ana' bima to uma ria kasalaia' -na ba kakuraa' -na, to rasumale' jadi' tolo' woto-ni.


Ang uban kaninyo diha nanagpaburot kaayo sa ilang kaugalingon, nga daw dili ako moanha diha kaninyo. 	 Ria-koi nte ba hangkuja dua to molangko nono-ni, ni'uli' uma-apa mpai' daho' tilou mpohirua' -kokoi.


Ug si Jesus miingon, "Pasagdi ninyo siya, pabuhata siya niini alang sa adlaw sa paglubong kanako. 	 Na'uli' Yesus: "Pelele' moto-i-hawo! Napa to nababehi toi, mpenonoi eo karatana-ku mpai'.


Ug sa pagkadungog niini sa batan-ong lalaki, siya mipahawa nga masulob-on; kay daghan man ugod siyag katigayonan. 	 Mpo'epe toe we'i, kapeda' -nami nono-na pai' -i malai-mi, apa' wori' rewa-na.


Ug siya miluhod ug misinggit sa makusog nga tingog nga nag-ingon, "Ginoo, dili mo unta sila pagsang-atan niining salaa." Ug sa nakasulti na siya niini, siya namatay. 	 Oti toe, mowingkotu' -i pai' na'uli' napesukui: "Pue', neo' -ra nuhuku' ngkai jeko' -ra toi." Ka'oti-na mololita hewa toe, mate-imi.


Ang tanang mga butang gitugyan kanako sa akong Amahan; ug walay nakaila si kinsa ang Anak gawas sa Amahan, o si kinsa ang Amahan gawas sa Anak ug kaniya kang kinsa igakahimuot sa Anak ang pagpadayag sa Amahan." 	 "Hawe'ea-na natonu-maka Tuama-ku. Uma ria haduaa to mpo'inca kahema-ku Aku' Ana' Alata'ala, muntu' Tuama-ku to mpo'inca-a. Wae wo'o uma ria to mpo'incai hema-i Tuama-ku, muntu' Aku' Ana' -na to mpo'inca-i, pai' hema-hema to kupopo'incai kahema-nai Tuama-ku."


Kay sa diha nga ang babayeng anak ni Herodias misulod ug misayaw, nahimuot kaniya si Herodes ug ang iyang mga dinapit; ug ang hari miingon sa dalaga, "Pangayo kanako sa bisan unsang gusto mo, ug ihatag ko kini kanimo." 	 Bula posusa' toe, ana' -na Herodias tobine mesua' pai' modero'. Goe' lia-i Magau' Herodes mpohilo podero' toronaa toei, wae wo'o torata-na. Na'uli' mpo'uli' -ki toronaa toei: "Ane ria ba napa to nupokono, perapi' -mi, bate kuwai' -ko."


"Kay walay maayong kahoy nga magapamungag mga bungang walay pulos, ni may kahoy nga walay pulos nga magapamungag bungang maayo; 	 "Uma ria kaju to lompe' mowua' to dada'a. Wae wo'o uma ria kaju to dada'a mowua' to lompe'.


Unya ang Hari magaingon kanila diha sa iyang wala, `Pahawa gikan kanako, kamong mga tinunglo, ngadto sa kalayong walay pagkatapos nga gitagana alang sa yawa ug sa iyang mga manolunda; 	 "Oti toe mpai', ku'uli' -raka to hi mali ki'ii-ku: `Malai-mokoi ngkai rei, koi' to natotowi Tuama-ku! Mesua' -mokoi hi rala apu to jela' ncuu, to raporodo ami' -miki Magau' Anudaa' pai' mala'eka to mpotuku' -i.


Sa ingon niini nagamatuod kamo batok ra sa inyong kaugalingon nga kamo mga anak diay niadtong mga nanagpatay sa mga profeta. 	 Jadi', nipangaku' moto kakoi' -na muli-ra to mpatehi nabi-nabi, pai' kehi ntu'a-ni tetu bate ni'uhi.


Ug gikan sa templo migula ang laing manolunda nga sa makusog nga tingog misinggit ngadto sa naglingkod sa ibabaw sa panganud, "Palihoka ang imong galab, ug pangani na, kay ang takna sa ting-ani nahiabut na sanglitang alanihon sa yuta hiniog na kaayo." 	 Oti toe, ria mala'eka to ntani' -na mehupa' ngkai Tomi Pepuea'. Mekio' -i hante libu' to bohe hi tauna to mohura hi lolo limu' toei, na'uli': "Pesoe-mi are' -nu pai' mepae! Apa' tempo-nami mepae, taha' -mi ihi' dunia'."


Apan diha sa maong mga halad anaa ang tigpahinumdum ug sala tuig-tuig. 	 Ntaa' uma-di hewa toe-e. Ngkai pepue' to rakeni butu-butu mpae-na toe, rakiwoi oa' kamojeko' -ra.


Ug dihay miabut nga nagsugilon kanila, "Tan-awa, ang mga tawo nga inyong gibanlod sa bilanggoan anaa ra nanagtindog sa templo ug nanudlo sa katawhan." 	 Ngkai ree, rata hadua tauna mpo'uli' -raka: "Epe-koi pe'! Tauna to nitarungku' -ele ngone, oe moto-ra-hana ria, mpotudui' ntodea hi Tomi Alata'ala!"


ug ang paghigugma kaniya sa tibuok nga kasingkasing, ug sa tibuok nga salabutan, ug sa tibuok nga kusog, ug ang paghigugma sa silingan sama sa kaugalingon, kini labaw pa kaayo kay sa tanang tibuok nga mga halad-sinunog ug mga halad-inihaw. 	 Pai' kana tapoka'ahi' -i hante nono-ta mpu'u, hante hawe'ea pekiri-ta pai' hudu pakulea' -ta. Pai' kana tapoka'ahi' doo-ta hewa woto-ta moto. Toe to meliu kalompe' -na ngkai hawe'ea porewua pai' rewa ntani' -na to tapopepue' hi Alata'ala."


Pagtukaw kamo, pagbarug kamo nga malig-on sa inyong pagtoo, magpakalalaki kamo, magmakusganon kamo. 	 Mo'inga' -inga' -koi, pakaroho pokore-ni! Pakaroho-koi pai' bia' hi pepangala' -ni!


Kay sa mga nagakalaglag, ang kaasoyan sa krus maoy usa ka binoang; apan alang kanato nga ginaluwas, kini mao ang gahum sa Dios. 	 Kiparata kareba to mpo'uli' kamate-na Kristus hi kaju parika' mpotolo' jeko' manusia'. Ane tauna to mpotoa' naraka mpo'epe kareba toe, ra'uli': "Ah, lolita tauna to wojo tetu." Aga ane kita' to nahore-mi Alata'ala ngkai huku' jeko' -ta, ane ta'epe kareba toe, ta'uli': "Bate baraka' Alata'ala tetu-e!"


Kon pananglitan usa ka igsoong lalaki o babaye walay igong panapot ug nakabsan siyag makaon alang sa adlaw-adlaw, 	 Rapa' -na ria hadua ompi' -ta to mparaluu pohea, pai' uma wo'o hono' pongkoni' -na butu eo-na.


kay kamo nahibalo nga ang pagsulay sa inyong pagtoo mosangpot sa pagkamainantuson; 	 Apa' ta'inca: ane tida-ta mepangala' hi Pue' hi rala kasusaa', jadi' moroho-ta mpai' mpengkatarii ba napa-napa.


Ug ang mga tinun-an, ang matag-usa kanila sumala sa iyang maarangan, naninguha sa pagpadalag hinabang ngadto sa mga kaigsoonan nga nanag-puyo sa Judea. 	 Mpo'epe toe, mohawa' -ramo topetuku' Yesus hi Antiokhia doko' mpotulungi ompi' hampepangalaa' -ra to hi tana' Yudea. Jadi', butu-butu dua-ra mpowai' doi ntuku' pakulea' -ra,


sa sinultihan nga maminatud-on ug sa gahum sa Dios; pinaagi sa mga hinagiban sa pagkamatarung alang sa kamot nga too ug sa wala; 	 Monoto katopobago-na Alata'ala-kai, apa' kiparata tudui' to makono, baraka' Alata'ala monoto hi rala pobago-kai. Kibabehi oa' po'ingku to monoa', pai' po'ingku-kai to monoa' toe kiponcawa piho' -kai pai' kaliawo-kai, apa' ane monoa' po'ingku-kai, ma'ala-kai mpo'ewa bali', pai' ma'ala-kai mpojungki' pebalinai' bali'.


Kay kining mga butanga nahitabo aron matuman ang kasulatan nga nagaingon, "Walay bukog niya nga mabali." 	 Tohe'i jadi' bona madupa' napa to te'uki' owi hi rala Buku Tomoroli' to mpo'uli': "Uma mpai' hamehaa' wuku-na to rapui'."


"Ang mga escriba ug ang mga Fariseo nanaglingkod sa lingkoranan ni Moises; 	 "Guru-guru agama pai' to Parisi mohura hi pohuraa Musa, apa' hira' to mpotudui' -koi Atura Musa.


nga nanagpalig-on sa mga kalag sa mga tinun-an ug nanagmaymay kanila sa pagpadayon sa pagtoo ug nanag-ingon nga kinahanglan managsulod kita sa gingharian sa Dios pinaagi sa daghang mga kasakit. 	 Hi butu ngata to rakahiloui toe, rarohoi nono-ra topetuku' Yesus, ra'uli' -raka: "Neo' tabahakai mepangala' hi Pue' Yesus, apa' kita' to jadi' ntodea-na Alata'ala kana mporata kaparia ncala', aga hi eo mpeno mo'oha' -ta dohe-na hi rala Kamagaua' -na."


Ug uban sa dakung gahum, ang mga apostoles nanagpamatuod sa pagkabanhaw sa Ginoong Jesus, ug daku ang grasya nga diha kanilang tanan. 	 Suro Pue' Yesus ntora mpo'uli' posabi' -ra katuwu' -na nculii' Pue' Yesus, pai' uma mowo kamobaraka' -na lolita-ra. Pai' Alata'ala mpogane' -ra omea hante pegane' to bohe lia.


Ug sa pag-abut na ni Festo sa iyang lalawigan, tulo ka adlaw tapus niini siya mitungas ngadto sa Jerusalem gikan sa Cesarea. 	 Lako' tolu eo-i Festus moparenta hi propinsi toe, me'ongko' -imi ngkai ngata Kaisarea hilou hi Yerusalem.


Ug sa nakalakaw na sila, tan-awa, gidala kaniya ang usa ka tawong amang nga giyawaan. 	 Kamalai-ra towero toera, ria wo'o-mi to mpokeni hadua tauna to peda' tumai hi Yesus. Tauna toei uma howa' mololita apa' nahawi' seta-i.


ug nga pinaagi kaniya ang tanan nga nagatoo gipahigawas na gikan sa tanang butang, nga gikan niini ang kasugoan ni Moises wala makahimo sa pagpahigawas kaninyo. 	 Uma-ta bisa tebahaka ngkai huku' jeko' -ta hi kampotuku' -ta Atura Musa. Aga hema-hema to mepangala' hi Yesus, tebahaka mpu'u-ra ngkai hawe'ea jeko' -ra, duu' -na jadi' monoa' mpu'u-ramo hi poncilo Alata'ala.


nga anak ni Enos, nga anak ni Set, nga anak ni Adan, nga anak sa Dios. 	 Kenan ana' Enos, Enos ana' Set, Set ana' Adam, Adam ana' Alata'ala.


"Bulahan kamo sa diha nga panamastamasan kamo sa mga tawo, ug pagalutoson kamo, ug pagabutangbutangan kamo sa tanang matang sa kadautan batok kaninyo tungod kanako. 	 "Marasi' -koi ane raruge' -koi tauna, rabalinai' pai' rabalihi-koi hante wori' nyala lolita pebalihi sabana petuku' -ni hi Aku'.


Ug ang labawng sacerdote migisi sa iyang kamisola ug miingon, "Nganong magkinahanglan pa kitag mga saksi? 	 Mpo'epe toe we'i, Imam Bohe mpoheu' baju-na ngkai kamoroe-na, pai' na'uli': "Uma-pi mingki' ria sabi'!


Si Jesus miingon kaniya, "Sa pagkatinuod, magaingon ako kanimo, nga karong gabhiona, sa dili pa motogaok ang manok, igalimod mo ako sa makatulo." 	 Na'uli' Yesus: "Mpu'u ku'uli' -koko: kako'ia-na turua' manu' bengi toe mpai' lau, mpolia' tolu ngkani-moko mposapu kanu'inca-ku."


ug si Jacob ang amahan ni Jose, nga bana ni Maria nga mao ang nanganak kang Jesus nga ginatawag ug Cristo. 	 Yakub mpobubu Yusuf tomane-na Maria.


Ug giabut silag dakung kahadlok, ug nasig-ingon ang usa sa usa, "Kinsa man diay kini siya, nga bisan pa ang hangin ug ang lanaw mopatoo man kaniya?" 	 Me'eka' lia-ramo ana'guru-na, pai' momepololitai-ramo, ra'uli': "Hema mpu'u-idi-hana tau toii-e? Ngolu' pai' rano molino-di-hana ntuku' hawa' -na!"


Ug si Felipe milugsong ngadto sa usa ka lungsod sa Samaria diin iyang giwali kanila ang Cristo. 	 Wae wo'o-hawo Filipus hilou hi ngata hi tana' Samaria, mpoparata-raka Kareba Lompe' Kayesus-na Magau' Topetolo'.


Daghan sa mga Judio nakabasa sa maong pahibalo kay ang dapit diin didto si Jesus ilansang sa krus, haduol ra man sa siyudad; ug kini gisulat man sa mga pinulongan nga Hebreohanon, Latin, ug Gresyanhon. 	 Ukia' toe ra'uki' hi rala tolu nyala basa: basa Yahudi, basa Latin, pai' basa Yunani. Wori' to Yahudi mpobasa ukia' toe, apa' poparikaa' -na Yesus mohu' ngata.


Bulahan kadtong ulipona nga sa pag-abut sa iyang agalon mahiabtan nga magabuhat sa ingon. 	 Uma mowo kamorasi' -na ane maradika-na rata nculii' ngkai pomakoa' -na pai' mporata-i bula-na mpobago bago-na.


Kay ang usa ka tawo dili tinuod nga Judio kon ang iyang pagka-Judio anaa ra sa dayag nga panagway; ug ang tinuod nga sirkunsisyon dili ang anaa ra sa dayag diha sa lawas. 	 To Yahudi to jadi' ntodea Alata'ala mpu'u, bela tauna to jadi' to Yahudi ngkai kaputu-ra, bela wo'o to ratini' wotoloka' -ra-wadi.


Salamat sa Dios pinaagi kang Jesu-Cristo nga atong Ginoo! Busa, pinaagi sa akong salabutan ang ginaalagaran ko mao ang kasugoan sa Dios, apan pinaagi sa akong lawas ang ginaalagaran ko mao ang kasugoan sa sala. 	 Tarima kasi ku'uli' hi Alata'ala! Hi'a-mi to mpobahaka-a, hante petauntongoi' -na Yesus Kristus, Pue' -ta. Jadi', hi rala nono-ku dota-a mpotuku' Atura Pue' Ala. Tapi' bate nakuasai jeko' oa' -a sabana kahinaa nono-ku to dada'a.


Ug didto nagpabilin siya sulod sa tulo ka bulan, ug sa diha nga ang mga Judio naghimog usa ka laraw batok kaniya sa taligikan na unta siya sakay sa sakayan padulong sa Siria, naabut sa iyang hunahuna ang pagpauli nga adto mag-agi sa Macedonia. 	 Mo'oha' -i hi ria tolu mula kahae-na. Timpaliu tolu mula toe, ria patuju-na mpohawi' kapal nculii' hilou hi tana' Siria. Aga nto'u toe, ria kareba to mpo'uli': to Yahudi mohawa' mpatehi-i. Toe pai' na'uli': "Agina ntara hi role-na moto-a mpohulii' pomakoa' -ku hilou hi propinsi Makedonia." Jadi', hilou mpu'u-imi hi Makedonia.


Ug sa naila niya ang tingog ni Pedro, sa iyang kalipay wala niya maablihi ang pultahan, kondili midalagan hinoon siya sa sulod ug iyang gitaho nga si Pedro didto sa pultahan nagtindog. 	 Na'epe-hawo libu' Petrus-di to hi mali wobo' -e. Nakeni kagoe' -na, uma-idi kaliliu mpobea wobo', lala' lau-idi nculii' hilou hi rala tomi mpo'uli' -raka doo-na: "Petrus-hanale to hi wobo' toe-e ria!"


Busa, nakahunahuna ako nga kinahanglan ang mga igsoon akong agdahon sa pag-una kanako pag-anha diha kaninyo ug sa pagpahigayong daan niining hatag nga inyong gisaad aron kini maandam dili ingon nga gipugos pagkuha gikan kaninyo kondili ingon nga inyong kinabobut-ong hatag. 	 Toe pai' ku'uli' agina kuhubui mperi'ulu-ramo hira' Titus tilou, bona ra'atoro' ami' -mi doi pewai' to nijanci-mi. Jadi', ane rata-apa mpai', rodo-mi omea. Ngkai ree mpai', monoto-mi kamewai' -ni ngkai kabula nono-ni, uma baha raparuku.


Ug sa nakalakaw siyag diyutay sa unahan, siya mihapa sa yuta ug nag-ampo nga kon mahimo man ilikay unta gikan kaniya ang maong takna sa kasakit. 	 Oti toe, hilou-imi molaa hangkedi', pai' -i motumpa hi tana' mosampaya. Rala posampaya-na merapi' -i bona ane ma'ala uma-i-hawo mporata kaparia toe.


ug sa masinapinan ang inyong mga tiil sa pangandam sa Maayong Balita sa kadaitan; 	 Kana sadia-ta mpopalele Kareba Lompe' to mpopohintuwu' manusia' hante Alata'ala, taponcawa sapatu' to mpakaroho pokore-ta.


Apan karon, sa gipahigawas na kamo gikan sa sala ug nahimo nang mga ulipon sa Dios, ang inyong nakuhang balus mao ang pagkabalaan, ug ang sangpotan niini mao ang kinabuhing dayon. 	 Tapi' tempo tohe'i-e, tebahaka-mokoi ngkai kuasa jeko' pai' napobatua Alata'ala-mokoi. Tohe'i mpokeni rasi' mpu'u hi koi', apa' tuwu' moroli' -koi pai' ka'omea-na mporata-mokoi katuwua' to lompe' duu' kahae-hae-na.


Apan si Jesus miingon kaniya, "Ayaw siya pagdid-i; kay ang dili batok kaninyo, dapig kaninyo." 	 Na'uli' Yesus: "Neo' -i ratagi, apa' tauna to uma mpo'ewa-ta, batua-na hira' -mi to tono' hi kita'."


Unya si Pablo mitubag, "Unsa ba kining inyong gibuhat, nga nanghilak man kamo ug nanagpaluya sa akong kasingkasing? Andam na ako dili lamang sa pagpabilanggo, kondili bisan pa sa pagpakamatay didto sa Jerusalem tungod sa ngalan sa Ginoong Jesus." 	 Aga na'uli' -kakai: "Napa-di-koina pai' geo' -koi hewa tetu-e? Doko' mpolentei nono-ku lau-wadi-koi! Nau' ba rahoo' -a mpai' hi Yerusalem, ba paiana rapatehi mpu'u-a mpai' sabana petuku' -ku hi Pue' Yesus, sadia moto-ale hilou hi ria-e!"


nan, sa usa lamang ka adlaw mangabut ang iyang mga hampak, ang kamatay, kasubo ug gutom, ug siya pagasunogon pinaagig kalayo; kay gamhanan ang Ginoong Dios nga mao ang nagahukom kaniya." 	 Jadi', apa' oo rahi pekiri-ra, wae-pi rala-na ha'eo-wadi ngata Babel toei narumpa' pesesa' toi: haki', kasusaa' pai' oro'. Pai' mampu ngata toei nakoni' apu. Apa' to mpohuku' ngata toe, Alata'ala to mobaraka'."


Ug tungod sa ilang kadalo kamo ilang panapion pinaagi sa tinumotomo nga mga pulong; sukad pa kaniadto sa karaan ang hukom kanila sa silot wala maghunong, ug ang ilang pagkalaglag wala magkatulog. 	 Ngkai kampokahina-ra doi, guru-guru to boa' toera mpojarita-kokoi jarita-jarita to ratamangko moto, bona mporata-ra rasi' ngkai koi'. Aga huku' -ra mpolia' mahae-mi naporodo-raka Alata'ala, pai' uma-pi mpai' naderu' -deru' eo karahukua' -ra toe.


Ug si Jesus miingon kanila, "Pila ka ba buok ang inyong tinapay?" Sila mitubag, "Pito, ug may pila ka gagmayng isda." 	 Yesus mpekune' -ra: "Hangkuja roti to ria hi koi' -e?" Ratompoi' -i: "Pitu meha', pai' bau' uru to kedi' ba hangkuja ma'a-wadi."


Apan gihatag ngadto sa babaye ang duha ka mga pako sa dakung agila aron siya makalupad sa pagkalagiw gikan sa sirpinti ngadto sa kamingawan, sa dapit diin siya pagatil-ogan sulod sa usa ka panahon, ug sa mga panahon, ug sa katunga sa usa ka panahon. 	 Aga tobine toei rawai' romeha' pani' to bohe, hewa pani' danci pada. Hante pani' toe, ngkalimoko-imi hilou hi papada to wao' hi po'ohaa' to raporodo ami' -miki, bona neo' -i napopaa-pai ule naga toei. Hi ria-i rapewili' rala-na tolu mpae hantanga'.


Ang iyang diosnong gahum naghatag kanato sa tanang butang bahin sa kinabuhi ug pagkadiosnon, pinaagi sa atong kahibalo kaniya nga nagtawag kanato sa iyang kaugalingong himaya ug pagkahalangdon, 	 Bohe mpu'u katuwu' -na Alata'ala, pai' lompe' lia nono-na. Ngkai kabohe tuwu' -na pai' kalompe' nono-na toe, nakio' -tamo jadi' ana' -na, duu' -na ta'inca mpu'u-imi. Pai' napake' baraka' -na to bohe lia, nawai' -ta butu nyala to taparaluu hi rala katuwu' -ta pai' petuku' -ta hi Hi'a.


Taudtaud ang mga nanghinan-aw miduol ug miingon kang Pedro, "Sa tinuoray, ikaw usab kauban gayud nila, kay ang imong sinultihan nagapaila niini." 	 Uma mahae ngkai ree, tauna to mokore hi ree mpomohui' Petrus, ra'uli' -ki: "Iko mpu'u-di hadua doo-nae! Incana ngkai kotu basa-nu Katogalilea-nu."


Busa ayaw ninyo pagwad-a ang inyong pagsalig, kay kini aduna ra unyay dakung balus. 	 Nto'u toe ompi', moroho mpu'u pepangala' -ni hi Pue'. Jadi', pepangala' -ni to moroho toe neo' -hawo nibahaka, apa' ane tida-koi mepangala', bohe mpai' hiwili-na.


Ug dili lamang kini ra, kondili usab sa diha nga si Rebeca nagsamkon pinaagi sa usa ka lalaki nga mao ang atong ginikanan nga si Isaac, 	 Pai' uma muntu' toe, hi tutura Esau pai' Yakub monoto tena tahilo beiwa Alata'ala mpopelihi tauna jadi' bagia-na. Esau pai' Yakub toera, ana' to moropa' to na'ote Ribka. Tuama-ra hadua lau-wadi, hanga' -na Ishak, ntu'a-ta owi.


Kay gihatag ko kaninyo ingon nga labing hinungdanon ang nadawat ko ra usab, nga si Cristo namatay tungod sa atong mga sala sumala sa kasulatan, 	 Kareba Lompe' to kuparata-kokoi toe ompi', to kutarima wo'o-kuwo. To poko-na mpu'u: Kristus mate mpotolo' jeko' -ta, hewa to te'uki' hi rala Buku Tomoroli'.


apan gikuha siya sa iyang mga tinun-an sa takna sa kagabhion ug ilang gikanaug siya sa paril, gitonton sulod sa usa ka alat. 	 Jadi', apa' hawe'ea wobo' radongo, Saulus kana mpali' akala-na bona ma'ala-i metibo' ngkai ngata. Toe pai' rala-na hamengi, ba hangkuja dua ana'guru-na Saulus mpokeni-i hilou hi wala tana' to mpotololiki ngata Damsyik, rapopohura-i hi rala karanci, pai' -i ra'ulu hi rala karanci toe ngkai lolo wala tana' hilou hi mali ngata, pai' kaliliu metibo' -imi.


Kinsa bang sundaloha ang moalagad nga mao ray magagasto alang sa iyang kaugalingon? Kinsa bay magatanum ug parasan nga dili mokaon sa bunga niini? Kinsa bay magabuhig mga hayop nga dili magpahimulos sa gatas niini? 	 Uma ria tantara to mpogaji' moto woto-na hilou hi panga'ea. Tauna to molia', masipato' mpokoni' wua' polia' -na. Tauna to mpo'ewu bima-na, masipato' mpo'inu susu inewu-na.


Apan aron kamo mahibalo nga ang Anak sa Tawo may kagahum diay dinhi sa yuta sa pagpasaylog mga sala" --siya miingon sa tawo nga paralitico--ako magaingon kanimo, bangon, dad-a ang imong gihigdaan ug pumauli ka sa imong balay." 	 Jadi', kupopohiloi-koi karia-na kuasa-ku mpo'ampungi jeko'." Ngkai ree, kamewili' -na hi topungku toei, na'uli' -ki: "Ku'uli' -koko, memata-moko, ongko' -mi pokowaa' -nu, pai' nculii' -moko."


Karon ang maong mga tawo among ginasugo ug ginatambagan diha sa Ginoong Jesu-Cristo, nga kinahanglan magbudlay sila nga malinawon ug sa ingon niana magakaon sila sa ilang kaugalingong pagkaon. 	 Jadi', hante kuasa to nawai' -kakai Pue' Yesus Kristus, kihawai' -ra tauna toera pai' ki'apui nono-ra bona rodo-ra mobago mpali' pongkoni' -ra.


Ug sa nakahaw-as na sila gikan sa tubig, si Felipe gisakgaw sa Espiritu sa Ginoo; ug ang eunoco wala na makakita kaniya, ug sa iyang panaw mipadayon siya nga nagmalipayon. 	 Pencore-ra ngkai rala ue, muu-mule' Inoha' Pue' Ala mpo'ala' Filipus ngkai ree, alaa-na to Etiopia toei uma-pi mpohiloi-i ba hiapa-imi. Napokaliliu pomako' -na hante nono to goe'.


Ug siya miingon kanila, "Pila ba ka buok ang inyong tinapay? Adtoa ug susiha ninyo." Ug sa nasayran na nila, sila miingon kaniya, "Lima, ug duha ka buok isda." 	 Na'uli' Yesus: "Kamata pe', hangkuja meha' roti to ria hi koi' -e." Ka'oti-na rapehiloi, ra'uli': "Ria-le, lima meha' -wadi, pai' rongkaju bau' uru."


ug giingnan siya, "Kanimo ihatag ko kining tanang kagamhanan ug ang ilang kahimayaan, kay kini gikatugyan man kanako ug igahatag ko kini kang bisan kinsa nga akong kagustohan. 	 pai' na'uli' -ki: "Kuasa mpoparentai hawe'ea kamagaua' toera lau pai' hawe'ea ka'uaa' -na, kuwai' -koko Iko omea-mi mpai', apa' aku' omea pue' -na, pai' ma'ala kupewai' hi hema konoa-ku.


Ug siya namatay alang sa tanan, aron sila nga mga buhi magkinabuhi dili na alang sa ilang kaugalingon, kondili alang kaniya nga namatay ug nabanhaw tungod kanila. 	 Apa' patuju-na Kristus mate mposampei hawe'ea tauna, bona kita' to tuwu' -pidi hi dunia' toi-e, uma-pi mpotuku' konoa-ta moto. Mpotuku' konoa-na Kristus-tamo, apa' Hi'a-mi to mate pai' tuwu' nculii' mposampei-ta.


Pinaagi kang Silvano, igsoon nga kasaligan sumala sa paghunahuna ko, nagasulat ako kaninyo sa hamubo, sa pagtambag ug pagpanghimatuod nga kini mao ang matuod na grasya sa Dios; kinahanglan magmalig-on kamo sa pagbarug niini. 	 Sura-ku to rede' toi ku'uki' hante petulungi-na Silwanus, ompi' -ta hi rala Pue' Yesus, ku'inca katida pepangala' -na. Patuju-ku we'i mpo'uli' -kokoi hante kanoto-noto-na beiwa kakono-na ahi' Alata'ala hi kita', pai' ku'apui nono-ni bona tida-koi mposarumaka ahi' -na toe.


Ug ang mga tinun-an gipasakay ni Jesus sa sakayan ug iyang gipauna sila sa pag-adto sa pikas nga baybayon samtang nagpapauli pa siya sa mga panon sa katawhan. 	 Oti toe, Yesus mpohubui ana'guru-na mosakaya meri'ulu hilou hi dipo rano, pai' -i mpohubui tauna to wori' toera nculii' hilou hi tomi-ra.


Ug unya molakaw siya ug magkuhag laing pito ka mga espiritu nga labi pang dautan kay kaniya, ug sila mosulod ug mopuyo niini; ug ang ulahing kahimtang niadtong tawhana molabi pa ka ngil-ad kay sa sinugdan. Mao usab kana ang mahitabo niining kaliwatana nga dautan." 	 Toe pai' hilou ncala' -i mpokio' pitu hingka anudaa' -na to meliu kadada'a-ra ngkai hi'a. Tumai-ramo mesua' hi tauna to napalahii toe-e wengi, pai' mo'oha' -ramo hi ree. Ka'omea-na tampai kampe'ahii' tauna toei ngkai lomo' -na. Wae wo'o mpai' to majadi' hi tauna to dada'a tempo toi: meliu lau-mi mpai' kasilaka-ra, apa' oja' -ra mpotarima-a."


Ug nangadto ang iyang mga gisugo, ug ilang nakita kini sumala sa iyang giingon kanila. 	 Hilou mpu'u-ramo ana'guru-na to rodua tohe'era, pai' rarata bate hewa to na'uli' -raka Yesus.


Ug tan-awa, anaay nangulahi nga unya manag-una, ug anaay nagauna nga unya mangulahi." 	 Ka'omea-na mpai', wori' tauna to kedi' tuwu' -ra tempo toi jadi' bohe tuwu' -ra hi eo mpeno. Pai' wori' tauna to bohe tuwu' -ra tempo toi jadi' kedi' tuwu' -ra hi eo mpeno."


ug alang kanako ang grasya sa atong Ginoo nag-awas uban ang pagtoo ug ang gugma nga anaa kang Cristo Jesus. 	 Aga nau' hewa apa-mi kabohe jeko' -ku, meliu tena kabohe ahi' -na Pue' -ta. Natulungi-a ngkai kabula rala-na, alaa-na kupangala' pai' kupoka'ahi' -imi Kristus Yesus.


"Namiya kanimo ang mga bunga nga gipangandoy sa imong kalag, ug ang tanan mong lamian nga pagkaon ug ang imong kaanindot nawala na kanimo, ug dili na gayud makaplagan pa!" 	 Toe pai' geo' -ramo padaga toera, mpokageoi' pue' ngata Babel, ra'uli': "Hawe'ea rewa to nipokahina uma-pi ria. Hawe'ea anu mohonga to nipokono, hawe'ea rewa to nipake' mpakancola woto-ni, moronto omea-mi, uma-pi ria."


Ug kay dili man sila makaduol kang Jesus tungod sa panon sa mga tawo, ilang gibuslotan ang atop sa ibabaw niya; ug sa nakahimo na silag lungag, ilang gitonton ang higdaanan diin diha ang paralitico. 	 Uma ria ohea-ra mpomohui' Yesus apa' bihi' rahi tauna. Toe pai' ngkahe' tuka' -ramo hilou hi lolo tomi, ratangka' ata' to hintoto Yesus, pai' ra'ulu doo-ra ntali ali' -na hilou hi rala tomi.


Ug siya miingon kanila, "Kay unsa bay gusto ninyong buhaton ko kaninyo?" 	 Na'uli' Yesus: "Napa to niperapi' kuwai' -koi?"


Gihigugma mo ang pagkamatarung ug gidumtan mo ang pagkamasupilon; tungod niana, gidihugan ikaw sa Dios, nga imong Dios, sa lana sa kalipay labaw pa kay kanila nga imong mga sagabay. 	 Iko mpokono kehi to monoa' pai' mpokahuku' kehi to bengku'. Toe-mi pai' Pue' -nu Pue' Alata'ala mpobila' -ko meliu ngkai doo-doo-nu: natuai-ko hante lana tanda pebila' -na, bona mpakagoe' nono-nu."


"Usa lamang niining duruha: inyo bang ayohon ang kahoy, ug mamaayo ang iyang bunga; o inyo bang himoong walay pulos ang kahoy, ug mawalay pulos ang iyang bunga; kay ang kahoy maila pinaagi sa iyang bunga. 	 Na'uli' tena Yesus mpo'uli' -raka to Parisi: "Ane kaju to lompe' -i, lompe' wo'o-hawo wua' -na. Ane kaju to uma lompe' -i, uma wo'o-hawo lompe' wua' -na. Kalompe' -na kaju ba ka'uma-na, incana hi wua' -na.


Bisan si David nagatawag diay kaniya nga Ginoo; busa unsaon man niya pagkahimong anak ni David?" 	 Hiaa' bo Daud moto-hawo mpokahangai' -i Pue' -na. Hi rala Buku Rona' na'uli': Pue' Ala mpo'uli' -ki Pue' -ku: `Mohura-moko hi mali ngka'ana-ku duu' -na kupopengkoru hawe'ea bali' -nu hi Iko.'


Ug sa pagkakita ni Simon nga ang Espiritu gikahatag man pinaagi sa pagpandong sa mga kamot sa mga apostoles, sila sa salapi gitanyagan niya 	 Nahilo-hawo Simon, hema-hema to rajama suro Pue' Yesus toera, mporata mpu'u-ramo Inoha' Tomoroli'. Toe pai' Simon mpokeni doi-na hilou hi Petrus pai' Yohanes,


Ug ilang gisunda ang giladmon ug kini ilang nasuta nga kaluhaan ka dupa; ug sa unahan ug diyutay giusab nila kini pagsunda ug ilang nasuta nga napulog-lima ka dupa. 	 Toe pai' ra'ulu watu pompetudu bona ra'inca kanala tahi'. Rapetudu toe, rompulu' nopo kanala-na. Oti toe rapetudu tena, hampulu' lima nopo-damo.


Ug sa pagkatapus na niadtong mga adlawa, kami migikan ug mipadayon sa among panaw. Ug silang tanan, uban ang mga asawa ug mga anak, mihatud kanamo hangtud sa gawas sa siyudad; ug sa nangluhod kami sa baybayon, nanag-ampo kami ug nanamilit sa usa ug usa. 	 Aga nau' wae, karata tempo-na pe'ongko' kapal-kai, ki'uli' -mi bate kaliliu moto-kai hilou hi Yerusalem. Jadi', hawe'ea doo-kai toe mpobawa-kai hilou hi mali ngata, hante tobine-ra pai' ana' -ana' -ra. Hi wiwi' tahi', mowingkotu' -makai hangkaa-ngkania pai' mosampaya.


(apan kon siya mobulag man gayud, kinahanglan magapabilin siya nga mag-inusara; kon dili man, kinahanglan magpakig-uli siya sa iyang bana)-- ug nga ang bana dili gayud magbulag sa iyang asawa. 	 Tapi' ane mpolia' napogaa' -miki, neo' -ipi motomanei. Ane uma wae, agina mpokanculihii-i tomane-na. Pai' tomane wo'o-hawo, neo' mpogaa' -ki tobine-na.


Kay maingon nga diha kang Adan ang tanan nangamatay, maingon man usab diha kang Cristo ang tanan mangabuhi. 	 Hawe'ea tauna to mosidai' hante Adam kana mate. Wae wo'o hawe'ea to mosidai' hante Kristus bate mporata katuwua' to bo'u.


"Ug karon naguol ang akong kalag. Ug unsa may akong igaingon? Moingon ba ako, `Amahan, luwasa ako gikan niining taknaa"? Dili, kay alang niining maong tuyo nahiabot ako niining taknaa. 	 "Susa' nono-ku toi-e. Uma ku'incai napa to kana ku'uli'. Ria hi rala nono-ku doko' mekakae: 'Mama, bahaka-a-kuwo ngkai kaparia to neo' mporumpa' -a toi-e!' Aga bo toe-mi pai' tumai-a hi rala dunia', bona mpotodohaka kaparia toe.


tungod sa kamatuoran nga nagapabilin kanato ug magauban kanato hangtud sa kahangturan, 	 Kipoka'ahi' -koi apa' mepangala' -tamo hi tudui' to makono, pai' tudui' to makono toe takakamu duu' kahae-hae-na.


Tungod niini, ang Dios magapadala kanila ug gahum sa pagkahisalaag aron sila managpanoo sa bakak, 	 Toe-die pai' Alata'ala mpopakatu hanyala noto hi tauna toera to mpobagiu-ra, alaa-na mepangala' -ra hi lolita boa' to nakeni tauna to dada'a toei.


Sa iyang too nga kamot nagkupot siyag pito ka mga bitoon; gikan sa iyang baba nagagula ang usa ka mahait nga espada nga duhay sulab; ug ang iyang nawong sama sa Adlaw nga magasidlak diha sa labing kakusog. 	 Pale ka'ana-na ngkakamu pitu meha' betue', pai' ngkai nganga-na mehupa' hamata piho' to baka' ntimalia. Lio-na mehini hewa eo mpo'eo to ngkerepa'.


kay nahiabut kanako ang usa ko ka higala nga nagapanaw ug wala gayud akoy ikadulot kaniya`; 	 Apa' ria bale-ku to lako' rata, hiaa' uma-kuna ria napa-napa to kuwai' -ki.'


miabut kanako, ug sa nagtindog siya tupad kanako miingon kanako, `Igsoon Saulo, tan-aw!` Ug sa maong higayon nagtan-aw na ako ug nakakita ako kaniya. 	 Tumai-imi Ananias toei mpokinomo-a, mokore-i hi ncori-ku, pai' na'uli' -ka: `Ompi' -ku Saulus, pehilo nculii' -moko!' Hampinisi mata pehilo mpu'u-ama, pai' kuhilo-imi.


Un ya iyang gitawag ang mga tawo ngadto kaniya ug miingon siya kanila, "Paminawa ug sabta ninyo kini: 	 Oti toe, Yesus mpokio' tauna to wori' mpomohui' -i, na'uli' -raka: "Epe-koi bona ni'inca:


Unya si Jesus misulod pag-usab sa sinagoga, ug didtoy usa ka tawo nga may kamot nga nakuyos. 	 Rala-na hangkani, mesua' wo'o-imi Yesus hi rala tomi posampayaa. Hi ree, ria hadua tauna to mate pale-na hamali.


Ug unya si Pablo ug ang iyang mga kauban migikan sa Pafos sakay sa sakayan, ug midunggo sila sa Perge sa kayutaan sa Panfilia. Ug didto si Juan mibiya kanila ug mipauli sa Jerusalem; 	 Ngkai Pafos, Paulus pai' doo-na mpohawi' kapal hilou hi ngata Perga hi tana' Pamfilia. Hi ngata toe, Yohanes Markus mpalahii-ra pai' nculii' hilou hi Yerusalem.


Pagkalipay kamo sa kanunay, 	 Kana goe' ncuu-ta,


Kay maingon nga kaniadto nagmasupilon kamo batok sa Dios apan karon nakadawat na sa kalooy tungod sa ilang pagkamasupilon, 	 Owi uma-koi mengkoru hi Alata'ala. Tapi' tempo toi nirata-mi ahi' Alata'ala, apa' ngkai pesapuaka-ra to Yahudi.


Kay kinsa bang manolundaa ang gikasultihan sa Dios, Ikaw akong Anak, karong adlawa ako nahimong imong Amahan?" Ug usab, Kaniya ako mahimong amahan, ug kanako siya mahimong anak"? 	 Uma hangkania Alata'ala mpololitai nau' hadua mala'eka hewa toi: Iko-mi Ana' -ku, Eo toe lau kupo'Ana' -moko." Aku' Napotuama, pai' Hi'a kupo'Ana'."


Gikan sa iyang baba nagagula ang usa ka mahait nga espada nga maoy iyang itigbas sa kanasuran, ug sila iyang pagaharian pinaagi sa olisi nga puthaw; magapigis siya sa pigsanan sa mabangis nga kapungot sa Dios nga Makagagahum sa Tanan. 	 Ngkai rala nganga-na to Hadua toei mehuwu hamata piho' to baka'. Hante piho' -na toe nadagi hawe'ea tauna hi dunia', pai' naparentai-ra hante karoho-roho-na hewa karoho-na lua' ahe'. Hi'a-mi to mpopea' wua' anggur hi rala pompeaa' anggur Alata'ala to meliu kuasa-na ngkai hawe'ea. Batua-na, Hi'a to mpopehuwu roe Alata'ala mpokaroe hawe'ea bali' -na.


Ug samtang nanagpanglakaw sila, tan-awa, ang pipila sa mga bantay nangadto sa siyudad ug ang mga sacerdote nga punoan ilang gibalitaan sa tanang nahitabo. 	 Lingku' -ra tobine toera hilou, ba hangkuja dua tantara to mpodongo daeo' hilou hi rala ngata, pai' -ra mpoparata hi imam pangkeni hawe'ea to jadi' hi daeo' we'i.


Busa, mga hinigugma ko, maingon nga kamo sa kanunay nagamasinugtanon man dili lamang sa panahon ra nga ako anaa kaninyo, kondili, labaw pa gani, sa panahon usab nga ako wala diha kaninyo, panlimbasugi ninyo ang inyong kaugalingong kaluwasan uban ang kahadlok ug pagkurog; 	 Toe-mi ompi' to kupe'ahi', ku'inca kampotuku' -ni hawa' -ku. Bula-ku ria dohe-ni, nituku' mpu'u hawa' -ku. Jadi', peliu-liu-nami tempo toi bula-ku molaa, kuperapi' bona nipelompehi mpu'u po'ingku-ni, hewa to masipato' hi tauna to nahore Alata'ala ngkai huku' jeko' -ra. Mengkoru-mokoi hi Alata'ala, pai' poka'eka' mpu'u-koi mpobabehi po'ingku to dada'a.


Apan mitubag ako nga nag-ingon, `Dili ko, Ginoo; kay sa akong baba wala pa gayuy nakasulod nga dili binalaan o nga mahugaw.` 	 "Kutompoi': `Uma-e' Pue'! Ko'ia ria hangkania kukoni' binata to rapalii' ba to babo' ntuku' ada agama-kai.'


Apan wala man lagi kamo makaila kaniya; ako nakaila kaniya. Kon nag-ingon pa ako nga ako wala makaila kaniya, nan, bakakon unta ako sama kaninyo. Apan ako nakaila kaniya ug nagatuman sa iyang pulong. 	 Tapi' kakoo-kono-na uma-i ni'incai. Ane Aku', ku'inca-i. Ane rapa' -na ku'uli' uma-i ku'incai, boa' -ama hewa koi'. Apa' ku'inca mpu'u-i, pai' kutuku' lolita-na.


Ug siya mianhi ug miwali sa kadaitan nganha kaninyo nga kaniadto didto sa halayo, ug kadaitan nganha kanila nga kaniadto diha sa duol; 	 Toe pai' tumai-i Kristus mpopalele kareba kahintuwuaa' hi koi' to molaa ngkai Alata'ala, pai' hi hira' to mohu' ami' -ramo-rana.


Ug mahitungod kang Israel, si Isaias nagatuwaw nga nagaingon: "Bisan pa kon ang gidaghanon sa mga anak ni Israel ingon sa balas sa dagat, sila lamang nga mahisalin mao ang mangaluwas; 	 Wae-mi lolita Alata'ala to mpotompo'wiwi-ra to bela-ra to Yahudi. Aga ane tauna to Yahudi-hana, ria lolita nabi Yesaya to lonto' lia to mpotompo'wiwi-ra. Moni-na hewa toi: Tauna to napomuli-ki Israel, wori' lia, hewa kawori' wo'one hi wiwi' tahi'. Aga nau' wae, hangkedi' -wadi mpai' to mporata kalompea'.


Tapus sa iyang pag-antus, kanila mipakita siya nga buhi pinaagi sa daghang mga pagpamatuod, nga nagpakita ngadto kanila sulod sa kap-atan ka adlaw, ug nagsulti kanila mahitungod sa gingharian sa Dios. 	 duu' rata hi eo kara'ongkoa' -na hilou hi suruga. Ka'oti-na rapatehi pai' rapotuwu' nculii', wori' ngkani-i mpopehuwu woto-na hi suro-na, bona monoa' -mi ra'inca katuwu' -na nculii'. Rala-na opo' mpulu' eo, rahilo moto-i, pai' -i mpotudui' -ra beiwa patuju-na Alata'ala mpohore manusia' ngkai huku' jeko' -ra pai' mpopajadi' -ra ntodea-na hi rala Kamagaua' -na. Kako'ia-na me'ongko' hilou hi suruga, hante kuasa Inoha' Tomoroli' natu'u hawa' -na hi suro-na to napelihi-ramo toe.


Busa, hinumdumi ang imong nadawat ug nadungog; tumana kini, ug paghinulsol. Kay kon dili ka man ugaling magmata, nan, moanha ako ingon sa kawatan, ug dili ka mahibalo unsang taknaa pagaanhaon ko ikaw. 	 Toe pai' ku'uli' -kokoi: kiwoi tudui' to ni'epe pai' to nitarima-mi owi. Tuku' -mi napa to ratudui' -kokoi tetu, medea-mokoi ngkai kalempe' -ni. Ane uma oa' -koi memata, tilou-a mpai' mpohirua' -kokoi. Pai' karata-ku toe hewa karata topanako, apa' uma mpai' ni'incai nto'uma karata-ku toe.


Si Elias maoy usa ka tawo nga sama kanatog kinaiya, ug siya nag-ampo pag-ayo nga dili unta mag-ulan, ug wala tuod mag-ulan sa yuta sulod sa tulo ka tuig ug unom ka bulan. 	 Kiwoi tutura-na nabi Elia owi. Nabi Elia toei, manusia' hewa kita' wo'o-i-wadi-hawo. Mosampaya-i hante nono-na mpu'u bona neo' udaa. Uma mpu'u-pi dungku uda rala-na tolu mpae ono mula.


Apan si Pedro ug si Juan mitubag kanila, "Kon matarung ba sa atubangan sa Dios nga kamo na hinoon mao ang patalinghugan inay ang Dios, kamo lay mag-igo niini; 	 Ra'uli' Petrus pai' Yohanes: "Pekiri moto-koi, to'uma to napokono Alata'ala: mpotuku' hawa' -ni koi', ba mpotuku' hawa' Alata'ala-di.


Kini dili na gayud mapuslan bisan pa alang sa yuta o sa abuno; igasalibay na lang kini sa mga tawo. Ang may mga dalunggan nga makadungog kinahanglan magpatalinghug. 	 Uma ntoto-pi ria tuju-na, ba raruduhi-ki hinu'a ba rapopai-pai. Agina ratadi lau-imi. Hema-koi to tilingaa, pe'epei lompe'!"


Ug tapus niana, iyang gihatagan silag mga maghuhukom hangtud kang Samuel nga profeta. 	 Kajadia' hawe'ea tohe'i we'i, kira-kira opo' atu lima mpulu' mpae kahae-na. "Oti toe, Pue' Ala mpowai' -ra tadulako-tadulako to jadi' pangkeni-ra, duu' rata hi nabi Samuel.


Apan mao hinooy pangitaa ninyo ang iyang gingharian, ug unya kining mga butanga igadugang ra kaninyo. 	 Kana mengkoru-ta hi Alata'ala bona Hi'a jadi' Magau' -ta. Ane toe tababehi, to ntani' -ntani' -na nawai' moto-ta mpai'.


Ug sa may ikalima ang takna sa hapon siya milakaw ug iyang nakita ang uban nga nanagbarug; ug siya miingon kanila, `Nganong nanagbarug man kamo dinhi nga walay mga buhat sa tibuok adlaw?` 	 "Ncimonou' -mi, ba neo' jaa lima, modao' wo'o-imi mporua' tauna to ntora. Napekune' -ra: `Napa pai' ntora-ntora mara-wadi-koi ha'eoa, uma-ko-koina mobago-e?'


Apan kon dili man siya maminaw kanimo, pagdalag usa o duha ka tawo uban kanimo, aron nga pinaagi sa pagmatuod sa duha o tulo ka mga saksi mamalig-on ang matag-usa ka pulong. 	 Aga ane uma-i dota mpangala' lolita-ta, po'ema' hadua ba rodua dohe-ta hilou mpololitai-i. Apa' hi rala Buku Tomoroli' owi te'uki' hewa toi: `Ane ria tauna to rapakilu mpobabehi sala', kana ria nte rodua ba tolu to jadi' sabi', bona monoa' -mi kara-kara-na.'


Kon kamo namatay man ugaling uban kang Cristo, ug nahimulag na gikan sa mga pinanugdan nga tinoohan sa kalibutan, nganong nagakinabuhi man lagi kamo nga daw iya pa gihapon sa kalibutan? Nganong nagapailalum pa man kamo sa mga kasugoan nga nagaingon, 	 Kita' to mepangala' hi Kristus, ma'ala-mi ta'uli' mate-tamo hangkaa-ngkania hante Kristus. Apa' ngkai posidaia' -ta hante Hi'a, tebahaka-tamo ngkai ada pai' atura to hi dunia' toi, uma-pi tatuku' ada pai' atura toe bona jadi' monoa' -ta hi poncilo Alata'ala. Jadi', apa' mate mpu'u-tamo hangkaa-ngkania hante Kristus-e, neo' -pi tapengkorui oa' atura to wori' nyala toe, hewa tauna to ko'ia tebahaka ngkai atura toe.


Tungod niini si Pilato naninguha sa pagbuhi kaniya, apan ang mga Judio misinggit nga nanag-ingon, "Kon imong buhian kining tawhana, dili ka diay higala ni Cesar. Ang tanan nga magapakahari nagapakigbatok kang Cesar." 	 Kana'epe-na Pilatus lolita toe, napali' ohea-na bona mpobahaka Yesus. Aga mejeu' wo'o-ramo to Yahudi, ra'uli': "Ane nubahaka-i-kona, bela-ko ema' -na Kaisar! Yesus tetui mpo'uli' Kahi'a-na magau'. Jadi', mpo'ewa Kaisar-i-hana!"


Kon ang bisan kinsa may mga dalunggan nga makadungog, kinahanglan siya magpatalinghug." 	 Hema-koi to tilingaa, pe'epei lompe'!"


Ginaagda ko kamo sa labi pa ka mainiton gayud sa paghimo niini aron ako mahibalik diha kaninyo sa labing madali. 	 Pai' aku', mperapi' mpu'u-a bona niposampayai-a-kuwo, bona sohi' -a nculii' pai' mpohirua' -kokoi.


Busa ang ulipon mihapa ug kaniya nagpakiluoy siya nga nag-ingon, `Senyor, angan-angana una ako, ug pagabayran ko ra ikaw sa tanan.` 	 "Powingkotu' -nami batua toei hi nyanyoa magau', mpopepoka'ahi', na'uli': `Mosabara-ko Magau', kubayari moto-kuwo mpai' inta-ku!'


Inubanan sa mga polis, ang kapitan miadto sa pagkuha kanila, sa wala hinooy pagpugos, kay nahadlok man sila nga tingali unyag batoon sila sa katawhan. 	 Kahilou-rami kapala' polisi hante doo-na hi Tomi Alata'ala, mpo'ala' -ra suro toera. Aga uma-ra raweba', rapelompehi mpu'u mpobawai-ra, apa' me'eka' -ra hi ntodea, nee-neo' mpai' hira' lau to rakahurui, alaa-na ntodea mpopana' -ra hante watu.


Ug ikaw, Capernaum, igatuboy ka ba diay hangtud sa kala-ngitan? Igaunlod ka hinoon ngadto sa Hades. 	 "Pai' koi' wo'o to Kapernaum! Ha ni'uli' -koina na'ongko' napomolangko-koi mpai' Alata'ala-e? Uma-e'! Natadi pai' nahuku' lau-dakoi mpai'."


Ug inigkadungog ninyog mga gubat ug mga kaguliyang, ayaw kamo pagkalisang; kay kinahanglan una nga kini magakahitabo, apan ang katapusan dili pa moabut dihadiha." 	 Neo' wo'o-koi me'eka' mpo'epe kareba to mpo'uli' wori' tauna manga'e pai' mpo'ewa topoparenta. Apa' hawe'ea tohe'e kana jadi' mperi'ulu. Tapi' ko'ia-hawo rata mpu'u-mi kahudua dunia'."


Hinoon buot kami maminaw kanimo kon unsa ang imong mga hunahuna; kay mahitungod niining maong pundok kami nasayud nga kini ginasupak bisan diin." 	 Sampale-di, doko' ki'epe tudui' -nu mpokahangai' Magau' Topetolo' tetu-e. Apa' ki'epe moto tauna hiapa-apa mposapuaka tudui' tetu."


Ang inyong pagkamapailubon ipaila ninyo sa tanang mga tawo. Ang Ginoo haduol na. 	 Kusarumaka hawe'ea tauna mpohilo kalompe' nono-ni. Kiwoi-e', uma-pi mahae rata Pue'!


Apan ang manolunda miingon kanako, "Nganong nahibulong ka man? Itug-an ko kanimo ang tinagong kahulogan mahitungod sa babaye ug sa mapintas nga mananap nga iyang gikabay-an, nga may pito ka buok ulo ug napulo ka buok sungay. 	 Oti toe, na'uli' -ka mala'eka to mpopakeni-a toei: "Napa pai' konce rahi-ko? Ko'ia-tano nupaha batua-na tobine toei pai' binata to nahawi' -e? Wae-pi, kupakanoto-koko batua-na. Binata toei, woo' -na pitu pai' tonu' -na hampulu'.


Ug sila mipadayon sa paglakaw gikan didto ug miagi latas sa Galilea. Ug dili siya buot nga adunay mahibalo niini; 	 Oti toe, Yesus pai' ana'guru-na malai ngkai ree mpokaliliu pomako' -ra ntara hi tana' Galilea. Patuju-na Yesus bona neo' ra'incai ntodea kahiapa-na,


Busa, maingon nga ang paglapas nga gihimo sa usa ka tawo misangpot sa pagkahinukman sa silot sa tanang mga tawo, mao man usab, ang buhat sa pagkamatarung nga gihimo sa usa ka tawo mosangpot ngadto sa hukom sa kagawasan ug ngadto sa kinabuhi alang sa tanang mga tawo. 	 Jadi', ngkai petiboki-na Adam toe, hawe'ea tauna jadi' masala' pai' masipato' rahuku'. Wae wo'o, ngkai pobabehi-na Yesus to monoa' toe, hawe'ea tauna ma'ala jadi' monoa' -mi hi poncilo Alata'ala pai' -ra mporata katuwua' to lompe' duu' kahae-hae-na.


Ug sa nakagikan na kami didto, milawig kami salipod sa Cipro kay songsongon man ang hangin. 	 Ngkai ree, kipokaliliu-mi pomako' -kai. Aga ngolu' mpotomu kapal-kai, toe pai' mewiwi' -kai hi lewuto' Siprus tono' hi mata'eo, bona uma-kai narumpa' rahi ngolu'.


Apan, maingon nga kita iya man sa adlaw magmahusay kita sa hunahuna, ug magsul-ob kita sa kotamaya nga mao ang pagtoo ug paghigugma, ug sa salokot nga mao ang paglaum sa kaluwasan. 	 Tapi' kita' toi-e, tauna to hi rala kabajaa-na. Toe pai' kana tapakanoto nono-ta. Kana tapomotede' mpu'u pepangala' -ta hi Pue' pai' ahi' -ta hi doo, bona moroho-ta hewa tantara to mpobaju baju ahe'. Kana ncarumaka-ta Alata'ala, kanawai' -nata kalompea' hi eo mpeno-na, bona moroho-ta hewa tantara to mosongkoi songko ahe'.


Ug siya miingon, "Ang gingharian sa Dios sama sa usa ka tawo nga magasabud ug binhi diha sa yuta, 	 Na'uli' Yesus: "Ane Alata'ala jadi' Magau' hi dunia', kajadi' -na hewa lolita rapa' tohe'i: Hadua tauna mpotujai' bonea-na.


Ug nahinumdum sila sa iyang mga pulong, 	 Ngkai ree, rakiwoi mpu'u-mi lolita Yesus.


Ug miadto ako sa manolunda ug giingnan ko siya nga ihatag niya kanako ang gamayng basahon nga linukot; ug siya miingon kanako, "Kuhaa kini ug kan-a; mapait kini sa imong tiyan, bisan tuod sa imong baba matam-is kini daw dugos." 	 Kahilou-ku mpu'u-mi hi mala'eka toei, ku'uli' -ki: "Wai' -a sura to kedi' tetu mai." Na'uli' -ka: "Ala' -mile pai' koni' -mi. Ane hi rala ta'i-nui, mopai'. Aga hi nganga-nu momi' hewa ue wani."


Sukad karon adunay ginatagana alang kanako nga purongpurong sa pagkamatarung nga niadto unyang adlawa iganti kanako sa Ginoo, ang matarung nga maghuhukom, ug dili lamang kanako ra kondili usab sa tanang mga nagahigugma sa iyang pagpadayag. 	 Jadi' hewa toe lau, rodo-mi parasee pedagia-ku hi suruga, apa' kutuku' -mi konoa Pue'. Nawai' -a parasee toe hi Eo Kiama, nto'u napohurai kara-kara hawe'ea tauna hante kanoa' -noa' -na. Pai' uma muntu' aku' -wadi to mporata parasee toe-e. Nawai' wo'o-ra hawe'ea tauna to mpoka'ahi' -i pai' to mpopea karata-na nculii'.


Karon mahitungod sa mga dalaga, ako walay sugo nga gikan sa Ginoo, hinonoa aniay akong hunahuna nga igahatag ko ingon nga tawong kasaligan tungod sa kalooy sa Ginoo. 	 Kakaliliua-na ompi', mpokahangai' -a tauna to loa-pidi. Uma ria hawa' to kutarima ngkai Pue' Yesus, aga nau' -pa wae, ku'uli' -kokoi pomporataa-ku moto-kuwo-- pai' lolita-ku toi masipato' nipangala', apa' na'ongko' -a Pue' jadi' suro-na sabana ahi' -na.


Ug patun-a ang atong mga sakop sa pagkugi sa mga maayong pamuhat aron sila makatabang sa mga hitabo nga talabangon, ug nga dili unta sila magmadili mabungahon. 	 Ompi' -ompi' hampepangalaa' -ta kana tida oa' mpobago bago to lompe', bona mporata-ra kaparaluua eo-eo-na, nee-neo' mpai' uma ria kalaua tuwu' -ra.