Ug namiligro dili lamang nga mahimong talamayon kining atong patigayon, kondili usab nga magawala na lamang unyay hinungdan ang templo sa dakung diosa nga si Artemisa, ug nga tingali gani hinoon mapukan na lamang siya gikan sa iyang kahalangdon, siya nga karon ginasimba sa tibuok Asia ug sa kalibutan." 	 Jadi' ompi' -ompi', me'eka' -ta, nee-neo' mpai' uma-pi hema to dota mpo'oli lence-lence to tababehi ngkai salaka'. Uma muntu' toe, tapi' meka' ba lue' tomi pepuea' -ta hi Artemis wo'o uma-pi rasaile', duu' -na uma-pi rabila' hanga' Artemis to mobaraka' lia. Bo anitu-ta toe to rapue' hawe'ea tauna hi Asia pai' hi humalili' dunia'."


"Alaut, alaut, ang bantugang siyudad nga binistihan ug manipis nga lino, ug sa purpura ug escarlata, nga dinayandayanan ug bulawan, mga batong hamili ug mga mutya! 	 ra'uli': Mpe'ahii'! Mpe'ahii' ngata to bohe toe mai! Biasa-ra to Babel mpohea pohea to moluha', to bula, to molei jore' pai' to mo'awu hewa mara-ntaipa. Biasa-na mowarui' -ra hante bulawa, mata hinci pai' mutiara.


Unya miingon siya sa lain, `Ug ikaw, pila bay imong utang?` Kini mitubag, `Usa ka gatus ka bakid nga trigo.` Ug siya miingon kaniya, `Ania, dawata ang kasabutan, `ug isulat ang kawaloan ka bakid.` 	 "Oti toe, pai' na'uli' -ki karodua-na: `Hiaa' iko, hangkuja-kowo inta-nu?' "Natompoi' -hawo: `Hancobu karu' pae.' "Na'uli' topobago toei: `Ohe'i sura inta-nu, uki' -mi walu atu karu' -wadi.'


Si Jesus mitubag kanila, "Dili ba gipili ko man kamo, ang Napulog-Duha? Ngani ang usa kaninyo yawa." 	 Na'uli' Yesus: "Aku' moto-mile to mpelihi-koi to hampulu' rodua toi-e. Nau' wae, hadua ngkai koi' mewali seta mpai'."


Ug unya mosugod sila sa pag-ingon ngadto sa mga bukid, `Tumpagi kami`; ug ngadto sa mga bungtod, `Tabuni kami.` 	 Nto'u toe mpai', tauna mpololitai bulu' hewa toi: `Duruhi-makai bulu'! Lulihi-makai watu!'


Kon makaantus pa lang unta kamo uban kanako sa usa ka diyutayng binoang! Apan antusa ninyo kini uban kanako! 	 Jadi' ompi' -ompi', kuperapi' bona niwai' -a-kuwo loga mpo'une' woto-ku moto kampa' hampai'. Apa' hewa to mengkatiwojo-a tohe'i-e, aga kuperapi' bona mosabara-koi ulu mpo'epe lolita-ku.


Wala na siya dinhi; kay siya nabanhaw, sumala sa iyang giingon. Umari kamo, tan-awa ninyo ang dapit nga iyang nahimutangan. 	 Uma-ipi-hana ria hi rehe'i. Tuwu' nculii' -imi, hewa to na'uli' -kokoie wengi. Mai hilo karatu'ua-na wengi.


Ang grasya ug ang kalinaw maanaa kaninyo gikan sa Dios nga atong Amahan ug gikan sa Ginoong Jesu-Cristo. 	 Wori' tabe: mekakae-a hi Alata'ala Tuama-ta pai' hi Pue' Yesus Kristus, bona nagane' -koi ngkai kabula rala-na pai' nawai' -koi kalompea' tuwu'.


Ug sa iyang kamot dihay binuklad nga usa ka gamayng basahon nga linukot. Ug ang iyang too nga tiil diha niya itunob sa dagat, ug ang iyang wala nga tiil diha niya itunob sa yuta, 	 Witi' ka'ana-na mentodu hi tahi', pai' witi' ki'ii-na mentodu hi role-na. Hi pale-na ria hantau sura to kedi' to tebongka-mi.


apan gipili sa Dios ang ginapakaboang sa kalibutan aron sa pagpakaulaw sa mga manggialamon, gipili sa Dios ang ginapakahuyang sa kalibutan aron sa pagpakaulaw sa mga kusgan, 	 Apa' natungkai' Alata'ala mpelihi tauna to wojo hi poncilo manusia', bona tauna to pante jadi' me'ea'. Napelihi-ra to lente, bona tauna to moroho jadi' me'ea'.


nga mao kini: nga ang mga Gentil mga isigkamanununod, mga bahin sa mao rang usa ka lawas, ug mga isigkaumalambit sa saad tungod kang Cristo Jesus pinaagi sa Maayong Balita. 	 Owi, ria patuju-na Alata'ala to ko'ia ra'incai manusia'. Patuju-na toe-le: bona tauna to bela-ra to Yahudi mporata wo'o-ra-rawo rasi' ngkai Alata'ala hangkaa-ngkania hante to Yahudi. Patuju-na wo'o, bona to bela-ra to Yahudi hawoto lau-ramo hante to Yahudi, pai' -ra mporata wo'o-rawo napa to najanci Alata'ala hi hawe'ea ana' -na. Mporata-ra toe, ngkai posidaia' -ra hante Kristus Yesus, apa' lawi' mepangala' -ramo hi Kareba Lompe'. Owi, patuju Alata'ala hante to Yahudi pai' to bela-ra to Yahudi toe ko'ia ra'incai manusia'. Aga Alata'ala moto-mi mpopo'incai-a patuju-na toe hi rala pangila, hewa to oti-mi ku'uki' we'i. To ku'uki' toe, nau' rede' -wadi, aga mpakanoto patuju-na Alata'ala to napadupa' Kristus. Pai' ane nibasa, nipaha mpai' patuju-na Alata'ala to ko'ia ra'incai manusia' ngkai owi-e, hewa to kupaha wo'o-kuwo aku'. Ri'ulu, patuju-na toe uma raparata hi manusia'. Aga tempo toi patuju Alata'ala toe monoto-mi hi kai' suro-na pai' nabi-na to moroli', apa' Inoha' Tomoroli' mpakanoto-mikakai.


Ug gihatagan ko sila sa kadungganan nga imong gihatag kanako aron sila ma-usa, maingon nga kita usa. 	 "Kuwai' -ramo kabaraka' to nuwai' -ka Mama, bona jadi' hanono lau-ramo, hewa Kita' wo'o hanono lau.


"`Nasayud ako sa imong kasakit ug sa imong kakabus (apan dato ikaw) ug sa pagpasipala kanimo sa mga nanag-ingon nga sila mga Judio apan dili diay, hinonoa sinagoga sila ni Satanas. 	 Na'uli': Ku'inca kaparia to mporumpa' -koi, ku'inca kakabu-ni-- aga kakoo-kono-na mo'ua' -koi hi rala pepangala' -ni. Ku'inca lolita peruge' to raruge' -kokoi tauna to mpo'uli' Katoyahudi-ra. Aga kakoo-kono-na, bela-ra to Yahudi hi rala nono-ra, topetuku' Magau' Anudaa' lau-radi.


ug sanglit dili man siya maka-bayad, ang iyang agalon nagsugo nga ibaligya siya, uban ang iyang asawa ug mga anak ug ang tanang iyang gihuptan, aron kabayran ang utang. 	 Uma mpu'u-hawo nakulei' mpobayari inta-na toe. Jadi', mohawa' -mi magau' toei, na'uli': `Pobalu' lau-imi batua tetui hante ana' -na pai' tobine-na pai' hawe'ea rewa-na, pobayari-ki inta-na.'


Ug si Jesus mitubag, "Siya mao kadtong pagatunolan ko niining pan tapus ikatuslob ko kini sa panaksan." Ug sa gikatuslob na niya ang pan, kini iyang gitunol kang Judas nga anak ni Simon Iscariote. 	 Na'uli' Yesus: "Tauna to kuwai' roti to oti kulolo' hi rala nede', hi'a-mi mpai'." Kana'ala' -nami hampui' roti, nalolo' hi rala nede', pai' nawai' -ki Yudas, ana' Simon Iskariot.


Ug sa pagkadungog niini sa mga Gentil, sila nangalipay ug ilang gidalayeg ang pulong sa Dios; ug nanagpanoo ang tanan nga gikatagana nang daan alang sa kinabuhing dayon. 	 Kara'epe-na-rawo tauna to bela-ra to Yahudi lolita toe, goe' -ramo, pai' -ra mpo'une' Lolita Pue'. Pai' hema-hema to napelihi ami' -mi Alata'ala bona mporata katuwua' to lompe' duu' kahae-hae-na, mepangala' -ramo hi Pue' Yesus.


apan kon kita adunay makaon ug ikabisti, kini igo na nga makatagbaw kanato. 	 Jadi', ane ria-damo pongkoni' pai' pohea-ta, hono' -mi-hawo.


Ug ang tingog nga akong nadungog gikan sa langit misulti kanako pag-usab nga nag-ingon, "Lumakaw ka, kuhaa ang basahong binuklad nga anaa sa kamot sa manolunda nga nagatindog sa dagat ug sa yuta." 	 Oti toe, topololita to ku'epe ngkai suruga-e we'i, mpololitai wo'o-ama, na'uli' -ka: "Hilou-moko mpo'ala' sura to tebongka hi pale mala'eka to mentodu hi tahi' pai' hi role-na toei mai!"


Sa katapusan, mga igsoon, kami nagahangyo ug nagapangamuyo kaninyo diha sa Ginoong Jesus, maingon nga kamo nagpakakat-on man gikan kanamo unsaon sa pagkinabuhi ug sa pagpahimuot sa Dios, sumala sa inyo nang ginabuhat karon, nga unta magalabi pa gayud ang inyong pagbuhat niini. 	 Ka'omea-na ompi', kiperapi' bona nituku' hawa' -hawa' to ni'epe-mi ngkai kai', bona po'ingku-ni mpotuku' konoa Alata'ala. Kakoo-kono-na, lompe' -mi po'ingku-ni toe lau. Aga hante kuasa to nawai' -kakai Pue' Yesus, kiperapi' pai' kiparesai' mpu'u-koi bona nidonihii tena-pidi kalompe' po'ingku-ni toe-e.


Mao kini ang tinapay nga nanaug gikan sa langit, dili ingon niadtong gikaon sa inyong mga ginikanan, nga bisan pa niini nangamatay sila. Siya nga mokaon niining maong tinapay mabuhi sa dayon." 	 Toi mpu'u-mile pongkoni' to mana'u ngkai suruga-e, uma hewa manna to rakoni' ntu'a-ni owi. Nau' -ra ngkoni' manna toe, bate mate oa' -ra. Tapi' tauna to ngkoni' pongkoni' toi-e, tuwu' -ra duu' kahae-hae-na."


Apan kinsa bang manolundaa ang iyang giingnan, Lumingkod ka sa akong too, hangtud ang imong mga kaaway mahimo ko nang tumbanan sa imong mga tiil"? 	 Uma-i ria Alata'ala mpololitai ba hadua mala'eka hewa to napololitai-ki Ana' -na toei, hewa tohe'i moni-na: Mohura-moko hi mali ngka'ana-ku, duu' -na kupopengkoru hawe'ea bali' -nu hi Iko."


Apan ang punoan sa sinagoga nasuko tungod kay si Jesus nag-ayog masakiton sa adlaw nga igpapahulay, ug miingon sa mga tawo, "Aduna bayay unom ka adlaw nga niini ang mga tawo kinahanglan magabuhat; panganhi kamo niining mga adlawa ug magpaayo, ug dili sa adlaw nga igpapahulay." 	 Ngkai ree, kamoroe-nami pangkeni tomi posampayaa toei, apa' Yesus mpaka'uri' tauna hi Eo Sabat. Toe pai' na'uli' mpo'uli' -raka tauna to wori': "Ono eo, eo pobagoa-ta. Hi eo toe, ma'ala-koi tumai mpopepaka'uri', neo' hi Eo Sabat!"


Busa si Pedro gibantayan sulod sa bilanggoan. Apan alang kaniya gihimo sa iglesia ang mainit nga pag-ampo ngadto sa Dios. 	 Jadi', Petrus rapotuhu hi rala tarungku', aga topepangala' hi Pue' Yesus tida mosampaya hi Alata'ala, mposampayai-i.


"Apan kinahanglan magbantay kamo sa iyong kaugalingon; kay kamo ilang igatugyan ngadto sa mga hukmanan; ug kamo ilang pagabunalan sa sulod sa mga sinagoga; ug kamo managbarug sa atubangan sa mga gobernador ug sa mga hari tungod kanako, aron makapanghimatuod kamo ngadto kanila. 	 "Aga koi' tohe'i, mo'inga' -inga' -koi! Apa' koi' mpai' bate rahoko' pai' rakeni hi topohura agama. Raweba' -koi hi rala tomi posampayaa. Rabua' -koi hi topoparenta pai' hi magau' sabana petuku' -ni hi Aku'. Nto'u toe mpai', ria loga-ni mpo'uli' -raka pepangala' -ni hi Aku'.


Ug ang mga nanghitibulaag nahadiindiin sa paglakaw nga nanagwali sa pulong. 	 Jadi', topetuku' Yesus to metibo' ngkai Yerusalem toera, hiapa kahiloua-ra raparata oa' Lolita Pue'.


Ug ang labawng sacerdote migisi sa iyang mga sapot ug miingon, "Nakasulti siyag pasipala! Nganong magkinahanglan pa kitag mga saksi? Kamo na gayud mao ang nakadungog karon sa iyang pagpasipala. 	 Mpo'epe toe we'i, Imam Bohe mpoheu' baju-na ngkai kamoroe-na, pai' na'uli': "Tau toii mpopohibalia woto-na hante Alata'ala! Uma-pi mingki' ria sabi'. Ni'epe moto-mi-koiwo lolita-na mpokedi' Alata'ala.


kay gigutom ako ug inyo ako nga gipakaon, giuhaw ako ug inyo ako nga gipainom, nadumoloong ako ug gihinangop ninyo ang pagpasaka kanako, 	 Apa' nto'u-ku mo'oro', niwai' -a pongkoni'. Ngkamara-a, niwai' -a ue ininu. Liu-a hi tomi-ni, nipopehani-a.


nga maoy nanghimatuod sa imong gugma diha sa atubangan sa iglesia. Maayo unta nga makapagikan ikaw kanila sa ilang panaw sa paagi nga mahiangay sa Dios. 	 Hira' toe-mi to mpotompo'wiwi ahi' -nu hi rehe'i hi hawe'ea ompi' hampepangalaa' -ta. Wae-pi, kusarumaka-ko mpope'ongko' lompe' -ra, bona ma'ala-ra mpokaliliu pomakoa' -ra. Pope'ongko' -ra hewa to natao hi suro Alata'ala, bona goe' -i Alata'ala.


Kon adunay magaingon, "Ako nagahigugma sa Dios," apan nagadumot sa iyang igsoon, nan, kini siya bakakon; kay siya nga wala maghigugma sa iyang igsoon nga iya rang makita, dili gayud makahimo sa paghigugma sa Dios nga wala niya makita. 	 Tauna to mpo'uli': "Kupoka'ahi' -i Alata'ala," pai' -i mpokahuku' moto ompi' -na, boa' -i-tawo'. Apa' ane uma-i mpoka'ahi' ompi' -na to nahilo, peliu-liu-nami Alata'ala to uma nahiloi.


magasangkap unta kaninyo sa tanang maayong butang aron kamo makatuman sa iyang kabubut-on, nga magabuhat diha kaninyo sa makapahimuot sa iyang pagtan-aw, pinaagi kang Jesu-Cristo; kang kinsa maiya unta ang himaya nga hangtud sa kahangturan. Amen. 	 kuperapi' bona narewai hono' -koi hante butu nyala to lompe', bona ma'ala-koi mpobabehi konoa-na. Kuperapi' bona hante petauntongoi' -na Yesus Kristus, Alata'ala mobago hi rala nono-ta, mpobabehi napa to napokono. Une' -imi duu' kahae-hae-na. Amin.


Wala ba kamo masayud nga kita man unya ang magahukom sa mga manulonda? Nan, labi pang magahukom kita sa mga suliran nga labut niining kinabuhia! 	 Ha uma ni'incai, hi Eo Kiama kita' to Kristen to mpohurai kara-kara mala'eka. Jadi', tantu nipakule' moto mpobotuhi kara-kara to hi rala dunia' toi.


Magpinasakopay kamo nga masinugtanon ang usa sa usa ingon nga pagkataha kang Cristo. 	 pai' momepengkorui hadua bo hadua hewa pebila' -ta hi Kristus.


aron managpangaon ug manag-inom kamo diha sa akong lamisa sa akong gingharian, ug magalingkod kamo sa mga trono, sa paghukom sa napulog-duha ka banay sa Israel. 	 Toe pai' goe' wo'o-ko-koiwo mpai' ngkoni' pai' nginu dohe-ku hi rala Kamagaua' -ku ane jadi' Magau' -apa mpai'. Pai' mohura moto-koi mpai' hi pohuraa to hampulu' romeha', mpoparentai to Israel to hampulu' rontina."


Ug didtoy daghang suga sulod sa itaas nga lawak diin nanagkatigum kami. 	 Eo Mingku morumpu-kai bona ngkoni' hangkaa-ngkania hante ompi' hampepangalaa' -kai hi Troas. Tomi porumpua-kai toe, tomi to molangko. Morumpu-kai hi kamar to hi lolo-na mpu'u. Wori' lampu rasuwe. Moloe pololita-na Paulus mpololitai-ra to morumpu toe. Mololita-i duu' mentongo' bengi, apa' patuju-na me'ongko' -i kamepulo-na.


Ug ang mga Judio nahibulong niini, nga nanag-ingon, "Naunsa bang may hingkat-onan man kining tawhana nga wala man unta siya makaiskuyla?" 	 Konce-ra topoparenta to Yahudi mpo'epe tudui' -na, ra'uli': "Beiwa pai' na'inca ihi' Buku Tomoroli', bo uma-i-hawo mosikola-e?"


Ug bisan pa gani ang uban kanila, kon dili sila magpabilin sa pagkadili matinoohon, igasumpay sila niini, kay ang Dios makahimo man sa pagsumpay kanila pag-usab. 	 Ane to Yahudi to mesapuaka toera, ane medea-ra ngkai pesapuakaa-ra, bate natarima nculii' moto-ra Alata'ala. Ria kuasa-na mpotarima-ra nculii'.


ni pagaalagaran siya sa mga kamot sa tawo, nga daw may pagpanginahanglan pa siya, sanglit siya gayud mao man gani ang nagahatag ug kinabuhi ug ginhawa ug sa tanang butang ngadto sa tanang mga tawo. 	 Uma wo'o-i merapi' tulungi hi manusia', apa' Hi'a-hana to mpowai' -ta katuwua' pai' inoha' pai' hawe'ea to taparaluu.


Unya si Simon Pedro nga nagdalag espada, milanit niini ug iyang gitigbas ang ulipon sa labawng sacerdote, ug napalongan kini sa too niyang dalunggan. Ang ngalan sa ulipon mao si Malco. 	 Ngkai ree, Simon Petrus mpowute' piho' -na, natime-ki hadua batua Imam Bohe, bela mpoholu tilinga ka'ana-na. Hanga' -na batua toei, Malkus.


Diha sa pagtoo kini silang tanan nangamatay nga wala makadawat sa mga gisaad kanila, hinonoa nanaglantaw lamang sila niini ug nanaghangop niini gikan sa halayo, nga nanag-ila nga sila mga dumuloong ug mga langyaw lamang dinhi sa yuta. 	 Hawe'ea tauna toera tida mepangala' duu' hi kamatea-ra, ko'ia raratai napa to najanci-raka Alata'ala. Ma'ala-mi ta'uli': rahilo ngkawao-pidi kadupa' -na. Ra'inca moto kamahae-na-pidi kadupa' -na, aga nau' wae uma morara' nono-ra hi pojanci Alata'ala. Goe' moto-ra mpopea kadupa' -na, pai' ra'uli': katuwu' -ra hi dunia' toi hewa torata to mo'oha' hampai' -wadi.


aron pagahukman sa silot ang tanang wala motoo sa kamatuoran, hinonoa nahimuot sa pagkadili matarung. 	 Ka'omea-na mpai', Alata'ala mpohuku' hawe'ea tauna to mpokono jeko' pai' to uma mpangalai' kareba to makono.


Karon, kon siya ania pa sa yuta, dili gayud unta siya mahimong sacerdote, sanglit dinhi sa yuta aduna may mga sacerdote nga managhalad ug mga gasa sumala sa kasugoan. 	 Ane rapa' -na hi dunia' toi-i-pidi Yesus, ke uma-i jadi' imam, apa' ria-ramo imam to mpotonu pepue' hi Alata'ala ntuku' Atura Musa.


Alang sa maong Maayong Balita ako gipahimutang nga magwawali ug apostol ug magtutudlo, 	 Toe pai' na'ongko' -ama Alata'ala jadi' suro Pue' Yesus, bona aku' mpoparata Kareba Lompe' toi hi tauna to bela-ra to Yahudi, pai' mpotudui' -ra bona mepangala' -ra hi Yesus.


Ug gitawag sila ni Jesus ngadto kaniya ug miingon siya kanila, "Kamo nasayud nga ang mga gipanag-isip nga mga punoan sa mga Gentil nagapakaagalon ngadto kanila, ug ang ilang mga kadagkuan nagapakahari ngadto kanila. 	 Toe pai' Yesus mpokio' -ra omea, pai' na'uli' -raka: "Ni'inca moto kasoa-ra topoparenta to uma mpo'incai Alata'ala mpoparentai ntodea-ra. Tauna to bohe pangka' -ra mpewuku ntodea-ra mpotuku' hawa' -ra.


apan ang mga Fariseo ug ang mga batid sa balaod misalikway sa katuyoan sa Dios alang kanila, sanglit wala man sila magpabautismo kang Juan.) 	 Hiaa' to Parisi pai' guru agama-rana, oja' -ra mpotarima patuju Alata'ala hi tuwu' -ra, bo oja' -ra mpopeniu' hi Yohanes.


Apan si Pablo mitubag kaniya, "Wala ako magsalimoang, labing halangdong Festo, hinonoa nagasulti ako sa tinuod ug mabuot nga pagpahayag. 	 Na'uli' Paulus: "Uma-a-kuwo wuli, O Gubernur to kubila'. Monoto moto nono-ku, pai' makono lolita-ku.


Kay kon wala man gani kaloy-i sa Dios ang mga sangang tiunay, dili usab ikaw niya pagakaloy-an. 	 Apa' ane Alata'ala mpotadi to Yahudi, to hewa ra'a to ria ami' -mi hi woto kaju, neo' ni'uli' wae, uma mpai' lau nono-na mpotadi-koi ane mesapuaka-koi.


sa kalapoy ug sa pagpangabudlay, sa masubsob nga pagtukaw sa kagabhion, sa kagutom ug sa kauhaw, sa masubsob nga dili makakaon, sa katugnaw ug sa kahubo. 	 Hi rala pobago to kupobago-ki Pue', mobago huduwuku-ku pai' mobago hudu pakulea' -ku. Wori' ngkani uma-a tepoleta', uma-a teponginu, uma-a tepongkoni'. Wori' ngkani-a mo'oro', molengi' pai' uma hono' pohea-ku.


Ug sa naghinapos na si Juan sa iyang paningkamot, siya miingon, `Unsa may inyong pagdahum kanako? Ako dili mao siya, hinonoa, sa akong ulahi adunay umaabut, nga sa mga sapin sa iyang mga tiil dili gani ako takus sa pagbadbad.` 	 Neo' hudu-mi pobago-na Yohanes, na'uli' -raka ntodea: `Ntuku' pomporataa-ni, hema-a aku' toi-e? Bela-kuwo aku' Magau' to nipopea. Rata moto-i mpai' ane oti-pi bago-ku. Bangku' jadi' pahawaa' -na to mpobongka koloro sapatu' -na, uma-a-kuwo natao.'


Ug unya nakita ko ang usa ka bag-ong langit ug ang usa ka bag-ong yuta; kay ang unang langit ug ang unang yuta nangahanaw na man, ug ang dagat wala na. 	 Oti toe kuhilo langi' to bo'u pai' dunia' to bo'u. Langi' pai' dunia' to lomo' -na timpaliu-mi, pai' tahi' uma-pi ria.


Ug sa pagkakita sa mga tawo sa gibuhat ni Pablo, sila misinggit nga nanag-ingon sa pinulongan nga Licaoniyanhon, "Ang mga dios nanganaug dinhi kanato sa dagway sa mga tawo!" 	 Karahilo-na ntodea napa to nababehi Paulus toe, mololita-ramo hi rala basa-ra moto, to rahanga' basa Likaonia, ra'uli': "Hompo-mi anitu bola' tumai hi wongko dunia' molence mpo-manusia'!"


Mga igsoon, sanglit may pagsalig man kita sa pagsulod sa Dapit nga Balaan pinaagi sa dugo ni Jesus, 	 Ompi' -ompi'! Ane Imam Bohe mesua' hi rala Kamar to meliu tena Karoli' -na, kana mpokeni raa' porewua-i. Wae wo'o kita': ngkai raa' kamate-na Yesus, uma-tapa me'eka' mpomohui' Alata'ala, daho' -tamo mponyanyo-i.


ug maingon man usab sila si Santiago ug si Juan, ang mga anak ni Zebedeo nga mga kauban ni Simon. Ug si Jesus miingon kang Simon, "Ayaw kahadlok; sukad karon mangisda ka nag mga tawo." 	 Wilingkoroa wo'o-ra-rawo Yakobus pai' Yohanes, rodua ana' Zebedeus to mobago dohe Simon. Ngkai ree, na'uli' Yesus mpo'uli' -ki Simon: "Neo' me'eka'. Ntepu'u wae lau, uma-poko mebau'. Kuwai' -moko pobago to bo'u: mpotudui' tauna jadi' topetuku' -ku."


Ug ikaw Capernaum, igatuboy ka ba diay sa kalangitan? Igaunlod ka hinoon ngadto sa Hades. Kay kon ang mga milagro nga nangahimo diha kanimo didto pa himoa sa Sodoma, magalungtad pa unta kini hangtud niining mga adlawa karon. 	 "Pai' koi' wo'o to Kapernaum! Ha ni'uli' -koina wae, na'ongko' napomolangko-koi mpai' Alata'ala-e? Uma-e'! Natadi pai' nahuku' lau-dakoi mpai'. Ane rapa' -na tanda mekoncehi to kubabehi hi ngata-ni tetu rababehi owi hi ngata Sodom, ke uma-hawo nakero Alata'ala, ke ria-pidi ngata toe duu' hewa toe-e lau.


Kay sa kinasuloran sa akong pagkatawo ginakalipay ko ang kasugoan sa Dios, 	 Hi rala nono-ku kupokono Atura Pue' Ala.


Sa kanunay magapasalamat ako sa akong Dios iniglakip nako kanimo sa akong mga pag-ampo, 	 Butu ngkani posampaya-ku, kukahangai' oa' -ko ompi', pai' -a mpo'uli' tarima kasi hi Alata'ala.


Ug ang koronil mitubag, "Nabatonan ko ang samang pagkasiyudadano pinaagig dakung salapi." Ug si Pablo miingon, "Apan ako natawo nga siyudadanong Romanhon." 	 Na'uli' kapala': "Wori' -hana pobayari-ku bona mesua' -a warga negara Roma." Na'uli' Paulus: "Ane aku', ngkai kaputu-kumi-kuna warga negara Roma-a."


Kang Tito, akong tinuod nga anak diha sa tinuohan nga atong tanan: 	 Sura toi kupakatu hi iko Titus, to kuponcawa ana' inote-ku moto-moko apa' hampepangalaa' -tamo. Wori' tabe: mekakae-a hi Alata'ala to Tuama pai' hi Kristus Yesus Magau' Tompohore-ta ngkai huku' jeko' -ta, kuperapi' bona nagane' -ko ngkai kabula rala-na pai' nawai' -ko kalompea' tuwu'.


Ikasiyam kadto ang takna sa kabuntagon sa ilang paglansang kaniya sa krus. 	 Nto'u karaparika' -na toe, jaa sio mepulo.


Ang gidaghanon sa kasundalohan nga nanagkabayo kaduha piloa ang napulo ka libo ka mga napulo ka libo; nabatian ko ang ilang gidaghanon. 	 Tantara topojarai' to mpotuku' -ra, ro'atu juta kadea-ra. Toe ku'inca, apa' ria to mpo'uli' -ka kadea-ra.


Ug tungod kaninyo ako nalipay nga wala ako didto aron managpanoo kamo. Apan, tana, mangadto kita kaniya." 	 Pai' goe' -a apa' uma kukaralai nto'u toe. Apa' napa to jadi' toe mpai' ria, mpokeni kalompea' hi koi', bona mepangala' -koi hi Aku'. Hilou-tamo hi Lazarus."


Ug sa iya nang hingdakpan si Pedro, iyang gibanlud siya sa bilanggoan, ug iyang gitugyan aron bantayan siya sa upat ka bantay sa tinagup-at ka mga sundalo, sa tuyo nga inigkaliwas sa Pasko iyang paatubangon siya sa katawhan. 	 Rahoko' mpu'u-imi Petrus, pai' -i ratarungku'. Opo' ntuda tantara rapahawa' mpodongo-i, butu ntuda, opo' -ra hampo'emaa'. Patuju-na Herodes, bona ane timpaliu-damo posusa' Paskah, rapohurai kara-kara-na Petrus hi mata ntodea pai' -i rahuku' mate.


Ug si Jesus mitugon kaniya sa mahigpit gayud, ug midali sa pagpalakaw kaniya, 	 Oti toe, Yesus mpohubui-i hilou, na'uli' -ki: "Kutagi mpu'u-ko,


Ug si Pedro miingon, "Tan-awa, amo nang gibiyaan ang among mga puloy-anan ug nanagsunod kami kanimo." 	 Ngkai ree, na'uli' Petrus: "Hiaa' kai', kipalahii-mi-kaina rewa-kai, pai' kituku' -ko."


apan ayaw pagsukda ang hawanan sa gawas sa templo; pasagdi kana, kay gikatugyan na kana ngadto sa kanasuran, ug ang balaang siyudad ilang pagayatakyatakan, sulod sa kap-atan ug duha ka bulan. 	 Aga pelele' moto berewe to hi mali Tomi Pepuea', neo' nuhuka'. Apa' berewe toe ria, tungkai' rawai' -raka tauna to uma mpo'incai-a. Hira' mpai' mpolisa ngata to moroli' toe rala-na opo' mpulu' romula.


Ug sa paghibalik niya sa Capernaum tapus sa pipila ka adlaw, nadungog nga siya didto sa usa ka balay. 	 Ba hangkuja kahae-na ngkai toe, Yesus nculii' hilou hi ngata Kapernaum. Motolele-mi karia-na Yesus hi rala tomi,


Ug samtang nanihapon sila, sa diha nga ang pagbudhi kaniya gikapasulod na sa yawa diha sa kasingkasing ni Judas Iscariote, nga anak ni Simon, 	 Yesus pai' ana'guru-na ngkoni' -ra ngkabengia. Magau' Anudaa' mpowara' Yudas ana' Simon Iskariot, mpo'usoki-i mpobalu' Yesus hi bali' -na.


Kon kamo nagatoo man kang Moises, nan, matoo usab unta kamo kanako, kay siya nagsulat man mahitungod kanako. 	 Tapi' ane bongko nipangala' mpu'u-i Musa, tantu nipangala' wo'o-a Aku' -e, apa' napa to na'uki' Musa, Aku' -mi kadungkua-na.


Kay may mga panahon nga ang manolunda sa Ginoo manaug ngadto sa tuburan ug ang tubig iyang kutawon; ug ang makauna sa pag-ubog human makutaw ang tubig, siya mamaayo sa bisan unsang sakit nga iyang giantus. 	 Apa' pontu-na ria mala'eka Pue' mana'u tumai hi wuhu' toe mpojago ue-na. Pai' hema to ri'ulu mehompo hi rala wuhu' nto'u ue-na mojago, mo'uri' -i ngkai haki' to natodohaka.))


Ug sa paghitungas ni Pedro sa Jerusalem, siya gipakiglalis sa mga may sirkunsisyon, 	 Toe pai' karata-na Petrus hi Yerusalem, ba hangkuja dua to Yahudi topepangala' hi Yesus mposalai' -i,


Ug dihadiha si Jesus giabog sa Espiritu nagdto sa mga awaaw. 	 Oti toe, Inoha' Tomoroli' mpakeni Yesus lou hi papada to wao'.


Kay siya nagaingon: Sa panahon nga gikahimut-an ikaw akong gipatalinghugan, ug sa adlaw sa kaluwasan ikaw akong gitabangan." 	 Hi rala Buku Tomoroli' owi na'uli' Alata'ala hewa toi: Hi tempo to kupakatantu ku'epe pekakae-nu, Kutulungi-moko, kuhore-ko ngkai huku' jeko' -nu."


Hinoon wala ako magsalig sa tawhanong pagpanghimatuod, apan gihisgutan ko lang kini aron maluwas kamo. 	 Aga kakoo-kono-na uma kuparaluu posabi' ngkai manusia'. Kupopokiwoii-koi lolita-na Yohanes toe-e, bona mporata-koi kalompea'.


Ug ilang gipaatubang ang duha ka tawo nga pagapilian, si Jose nga ginganlan ug Barsabas nga gianggaan ug Justo, ug si Matias. 	 Ngkai ree, rodua tomane to ratudo'. Hanga' -na to hadua, Yusuf Barsabas, pai' to hadua Matias. (Yusuf toei, ria wo'o to mpohanga' -i Yustus.)


Hinoon, sa diha nga mahukman kita sa Ginoo, kini mao lamay pagpanton kanato aron kita dili pagahukman sa silot kauban sa kalibutan. 	 Aga ane nahuku' -ta Pue' hewa toe, batua-na naparesai' -ta hewa hadua tuama mpoparesai' ana' -na, bona neo' -ta mpai' rahuku' hangkaa-ngkania hante tauna to uma mpo'incai Pue'.


Sa pagkatinuod, sa pagkatinuod, magaingon ako kanimo, nga sa batan-on ka pa, ikaw ra ang magbakus sa imong kaugalingon ug ikaw ra ang magbuot sa pagsuroysuroy bisan diin sumala sa imong gusto. Apan inigkatigulang mo na, pagatuy-oron mo ang imong mga kamot ug lain ang magabakus kanimo ug magadala kanimo sa dapit nga dili mo gustong adtoan." 	 Makono mpu'u lolita-ku toi: Bula-nu mongura-pidi, iko moto mpehoo' abe' hi hope' -nu, pai' -ko hilou hiapa konoa-nu. Aga ane motu'a-poko mpai', nutonu pale-nu rahoo' tau ntani' -na, pai' -ko rakeni hilou hi ka'umaa-na nupokonoi."


Ug kaniya mitubag sila nga nag-ingon, "Tumoo ka sa Ginoong Jesus ug maluwas ka, ikaw ug ang imong panimalay." 	 Ra'uli' Paulus pai' Silas: "Mepangala' -moko hi Pue' Yesus, tebahaka moto-ko mpai' ngkai huku' jeko' -nu, iko pai' tauna to hi rala tomi-nu."


Ug siya gibunalan nilag bagakay diha sa ulo, ug ilang gilud-an ug giluhodluhoran siya agi konog pasidungog kaniya. 	 Woo' -na rapao' hante lua', ra'uelikui-i, pai' motingkua' -ra ntani' hewa to mpobila' -i.


Ang mamumuhat ug dautan, pabuhata gihapon siyag dautan; ug ang mahugaw, papadayona gihapon siya sa pagkamahugaw; ug ang matarung, pabuhata gihapon siyag matarung; ug ang balaan, papadayona gihapon siya sa pagkabalaan." 	 Tauna to dada'a, pelele' -ramo mpobabehi to dada'a. Tauna to mojeko', pelele' -ramo mojeko'. Tauna to monoa', pelele' -ramo mpobabehi to monoa'. Tauna to moroli', pelele' -ramo mpobabehi to moroli'."


"Ug sa magapuasa kamo, ayaw kamo pagpadayag nga masulob-on, ingon sa mga maut, kay sila magapadautdaut sa ilang mga nawong aron lang makita sa mga tawo nga sila nanagpuasa. Sa pagkatinuod, magaingon ako kaninyo, nga sila nakadawat na sa ilang balus. 	 "Ane mopuasa', neo' mengkamonto' hewa tauna to lompe' hi mali-na-wadi. Ane mopuasa' -ra, mengkamonto' -ra pai' tungkai' uma-ra monoku ba mokarabii, bona rahilo doo kamopuasa' -ra. Kiwoi-e': apa' mpolia' rarata-mi-rana pe'une' doo, uma-rapa mpai' mporata napa-napa ngkai Alata'ala.


Unya si Jesus nangutana kaniya, "Kinsa may imong ngalan?" Ug siya mitubag, "Legion"; kay daghan man ugod ang mga yawa nga nahisulod kaniya. 	 Yesus mpekune' -i: "Hema hanga' -nu?" Natompoi': "Legion." ("Legion" tohe'e, batua-na "moncobu," apa' wori' seta to mpohawi' -i.)


"Kay mahisama kini unya sa usa ka tawo nga sa dayon na niyag langyaw ngadto sa laing yuta, mitawag sa iyang mga ulipon, ug kanila gipiyal niya ang iyang katigayonan. 	 "Ane rata nculii' -apa mpai' jadi' Magau', kajadi' -na hewa lolita rapa' tohe'i: Hadua maradika mopatuju hilou hi ngata to molaa. Kako'ia-na me'ongko', mpokio' -i pahawaa' -na napontonui doi-na, bona lingku' -na rapopodaga rapali' -ki donihi-na.


Ug kaniya mitubag ang iyang mga tinun-an nga nanag-ingon, "Asa man kitag tinapay dinhi sa awaaw nga arang ikabusog niining maong panon sa katawhan?" 	 Ra'uli' ana'guru-na: "Ngkaiapa-tana mpai' tarata pongkoni' tapokoni' -raka, bo wao' -hana hi rehe'i lau?"


"Ang asin maoy usa ka maayong butang; apan kon ang asin kawad-an sa iyang lami, unsaon pa man sa pagpabalik sa kaparat niini? 	 "Poi', wori' kalaua-na. Aga ane mobali' -mi kapoi' -na alaa-na uma-pi mopoi', napa tena to ma'ala mpakapoi' -i?


Apan sila naniyagit sa makusog nga tingog ug gisap-ongan nila ang ilang mga dalunggan ug nanagdungan sa paghasmag kaniya. 	 Ngkai ree, topohura agama toera mpo'ompo tilinga-ra, pai' -ra mejeu' mpesukui bona neo' -pi ra'epei lolita Stefanus. Karaperapai-nami, rahoko' -i,


Ug ang iyang kabantug mikaylap sa tibuok Siria, ug ngadto kaniya ilang gipanagdala ang tanang masakiton, ang mga gitakbuyan sa nagkalainlaing mga balatian ug mga kasakitan, ug ang mga giyawaan, mga palatulon, ug mga paralitico, ug iyang giayo sila. 	 Pobago-na Yesus toe tetolele hi hawe'ea ngata hi propinsi Siria, alaa-na wori' tauna tumai doko' mpohirua' -ki. Mpokeni-ra hawe'ea doo-ra to mpotodohaka to wori' nyala haki' -ra pai' kasusaa' -ra, ba to nahawi' seta, ba to limpuangaa ba to pungku. Napaka'uri' -ra omea.


unsaon man nato sa pagpakaikyas kon dili kita manumbaling sa maong dakung kaluwasan? Kini sa sinugdan gipamulong sa Ginoo, ug unya gipanghimatuod kanato pinaagi kanila nga mga nakadungog kaniya; 	 Jadi', hangkedi' katomo-na pehuku' Alata'ala hi tauna to uma mposaile' kareba kalompea' to naparata Ana' Alata'ala hi kita'! Apa' meliu kalompe' -na kareba toe ngkai lolita to raparata mala'eka owi. Jadi', ane uma tasaile' kalompea' toe, bate uma-tale tebahaka ngkai huku' -e! Pue' Yesus moto-mi to lomo' -na mpopalele kareba kalompea' toe. Pai' tauna to mpo'epe kareba toe ngkai wiwi-na moto-mi, hira' to mpotutura-taka, alaa-na ta'inca kamakono-na.


Kay ang tanang labawng sacerdote ginatudlo aron sa paghalad ug mga gasa ug mga halad-inihaw; tungod niana, gikinahanglan nga ang maong sacerdote usab adunay iyang ihalad. 	 Butu dua Imam Bohe ra'ongko' bona mpotonu porewua pai' pepue' ntani' -na hi Alata'ala. Wae wo'o Yesus Imam Bohe-ta toe, kana ria wo'o-hawo pepue' to natonu hi Alata'ala, toe-mi woto-na moto.


Ug ang mga tawo nanagtindog sa duol, nga nanagtan-aw; apan ang mga punoan nanagyubit kaniya, nanag-ingon, "Nagluwas siya sa uban; nan, paluwasa siya sa iyang kaugalingon kon siya mao man ang Cristo sa Dios, ang iyang Pinili!" 	 Wori' tauna tumai mokore hilau merono. Wae wo'o pangkeni to Yahudi mpopo'ore' -i, ra'uli': "Tau ntani' -na natulungi-ramo. Agina woto-na moto-pi natulungi, ane makono Kahi'a-na Magau' Topetolo' to napelihi Alata'ala-e!"


didto sa mga awaaw sulod sa kap-atan ka adlaw, ug gitintal sa yawa. Ug siya walay nakaon sulod niadtong mga adlawa; ug sa pagkatapus niini, siya mibatig kagutom. 	 Mo'oha' -i hi ria opo' mpulu' bengi, pai' -i nasori Magau' Anudaa'. Kahae-na toe, uma ria hanyalaa to nakoni'. Timpaliu opo' mpulu' bengi toe, mo'oro' -imi.


Apan ipasusi sa matag-usa ka tawo ang iyang kaugalingon, ug unya pakan-a siya sa tinapay ug paimna siya sa kopa. 	 Jadi', butu dua tauna kana mpoparesa' ncala' kehi-na, pai' lako' ma'ala-idi ngkoni' roti pai' nginu anggur toe.


Ug ang uban diha mahulog sa kasampinitan; ug ang mga sampinit mitubo uban niini ug milumos niini. 	 Ria wo'o to monawu' hi laintongo' rui. Tuwu' rui hangkaa-ngkania hante hinawu', alaa-na rui mpo'upi' hinawu' duu' -na mate.


Nagapasalamat ako sa Dios nga ako makamaong mosultig mga dila, labaw pa gani kaninyong tanan; 	 Ku'uli' tarima kasi hi Alata'ala apa' mololita-a hante basa to ngkai Inoha' Tomoroli' meliu ngkai koi' omea.


Ug tungod sa kalisang nila kaniya, ang mga bantay nangurog ug nahimong daw mga patay. 	 Tantara to mpodongo hi ree, me'eka' lia-ramo, moridi' -ra, pai' uma-rapa tono mokore, hewa to mate-ramo.


nga magapalingkawas ako kanimo gikan sa mga tawo ug sa mga Gentil-- kang kinsa paadtoon ko ikaw 	 Kubahaka moto-ko mpai' ngkai kuasa-ra to Yahudi pai' ngkai kuasa-ra to bela-ra to Yahudi. Kusuro-moko hilou mpokeni Lolita-ku hi tauna to bela-ra to Yahudi.


Kay kon ang babaye dili man magpandong sa iyang kaugalingon, nan, kinahanglan putlon na lang niya ang iyang buhok; apan kon makauulaw man alang sa babaye ang pagkainalutan o pagkakiniskisan ug ulo, nan, paggamita siyag pandong. 	 Jadi', ane ria tobine to uma dota mokaramuai hi pogamparaa, agina ragunci lau-mi wuluwoo' -na. Aga ane me'ea' -i ragunci ba rakoku, kana mokaramuai-i.


Ang pamautismo ni Juan, gikan ba kadto sa langit o gikan ba sa mga tawo?" 	 Uli' -ka pe', ngkaiapa kuasa-na Yohanes Topeniu' mponiu' tauna? Ngkai Alata'ala-di, ba ngkai manusia' -di?"


Apan ang Dios mitalikod kanila ug iyang gipanugyan sila sa pagsimba sa panon sa kalangitan, sumala sa nahisulat sa basahon sa mga profeta, nga nag-ingon: `Gihalaran ba ako ninyog mga inihaw ug mga halad sulod sa kap-atan ka tuig didto sa kamingawan, O kaliwatan ni Israel? 	 Toe pai' Alata'ala mpalahii-ra, napelele' -ra mpopue' betue' hi langi'. Apa' ria Lolita Pue' Ala to te'uki' hi rala sura nabi-nabi, hewa toi moni-na: `Ee to Israel! Bula-ni hi tana' to wao' rala-na opo' mpulu' mpae, mposumale' -koi porewua jadi' pepue' -ni. Aga bela hi Aku' pepue' -ni tetu.


Ug siya miingon kang Tomas, "Ihikap dinhi ang imong tudlo, ug tan-awa ang akong mga kamot; ambi ang imong kamot ug ipasulod kini sa akong kilid. Ayaw na nianang pagkadili matinoohon, hinonoa magmatinoohon ka." 	 Oti toe, na'uli' mpo'uli' -ki Tomas: "Tu'u-mi karawe-nu hi rei, pai' hilo pakua' to hi pale-ku. Mai pale-nu, nupe'unco' hi rala jaloa to hi lumpeha-ku. Neo' -pi morara' nono-nu. Pangala' -mi!"


"Ug sa magaampo kamo, ayaw kamo panig-ingon sa mga maut; kay sila, aron makita sila sa mga tawo, mahigugma sa pag-ampo nga magatindog sa sulod sa mga sinagoga ug diha sa mga likoanan sa kadalanan. Sa pagkatinuod, magaingon ako kaninyo, nga sila nakadawat na sa ilang balus. 	 "Ane mosampaya, neo' -ta hewa tauna to lompe' hi mali-na-wadi. Konoa-ra, mosampaya ngkokore hi rala tomi posampayaa ba hi porompengaa ohea bona rahilo doo. Jadi', apa' mpolia' rarata-mi-rana pe'une' doo, mpu'u ku'uli' -kokoi: uma-rapa mpai' mporata napa-napa ngkai Alata'ala.


Apan, O tawong kulangkulang, buot ka bang masayud nga walay kapuslanan ang pagtoo nga bulag sa binuhatan? 	 Wojo lia-ta ompi' ane ta'uli' hono' -mi mepangala' mara-wadi hi Alata'ala hante uma ria po'ingku-ta to lompe'. Uma ria tuju-na pepangala' to hewa tetu.


Apan ayaw sila pagtoohi, kay kapin sa kap-atan sa ilang mga tawo anaa nagabanhig karon kaniya, ug kini sila ubos sa panumpa nagsinaaray sa dili na pagkaon ni pag-inom hangtud ilang mapatay siya; ug karon andam na sila, nga nagapaabut sa imong pag-uyon." 	 Neo' ratuku' pomperapia' -ra! Apa' ria-ra labi opo' mpulu' to mengkawuni hi ohea doko' mpo'inawu-i. Mojanci-ra hante mosumpa bona uma-ra ulu ngkoni' ba nginu ane da koo-ko'ia-i rapatehi. Toe lou, rodo-ramo mpopea woli' lolita ngkai Kapala' -damo."


apan kon masakiton ang imong mata, ang tibuok mong lawas mapuno sa kangitngit. Busa, kon ang kahayag sa sulod nimo mao na ang kangitngit, pagkadaku gayud sa maong kangitngit! 	 Aga ane mogawu mata-ta, hewa mobengi pehilo-ta. Jadi', ane Pue' mpobajahi nono-ta pai' tapomobengi nculii', uma mowo kamobengi riki-na.


kay among ginatinguha ang dungganang butang dili lamang sa atubangan sa Dios kondili usab sa atubangan sa mga tawo. 	 Toe pai' ki'atoro' ami' kahema-ra doo-kai hi pomakoa' -kai toi-e, bona monoto kamonoa' po'ingku-kai, uma muntu' hi poncilo Pue', hi poncilo manusia' wo'o.


Ug didtoy nangabut nga nanagdala kaniyag usa ka paralitico nga giyayongan sa upat ka tawo. 	 Bula-na mololita tohe'e, tumai opo' tauna mpokowa' doo-ra to pungku.


Busa hibaloi ninyo nga kining maong kaluwasan gikan sa Dios gikapadala na ngadto sa mga Gentil; ug sila magapatalinghug niini." 	 Oti toe, na'uli' wo'o-mi Paulus: "Ompi' -ompi'! Ane uma-koi dota mpotarima Kareba Lompe' to mpokeni kalompea' hi manusia', sala' -ni moto. Tapi' bona ni'inca: kareba toe raparata-miraka tauna to bela-ra to Yahudi. Hira' -mi-hana mpai' to mpotarima." ((


Ang tibuok nga Kasulatan gituga sa Dios ug may kapuslanan alang sa pagpanudlo, alang sa pagpamadlong, alang sa pagpanul-id ug alang sa pagmatoto sa pagkamatarung, 	 Hawe'ea to te'uki' hi rala Buku Tomoroli', ra'uki' hante noto ngkai Alata'ala, pai' ria kalaua-na hi kita'. Hante Buku Tomoroli' kita' ma'ala mpoparata tudui' to makono, mpo'ewa tudui' to sala', mpokolompehii kehi to dada'a, pai' mpotudui' tauna bona monoa' po'ingku-ra.


Kay wala akoy tawo nga sama kaniya, nga may tinuod nga kahangawa alang sa inyong kaayohan. 	 Muntu' Timotius-kuwo to hi rehe'i to mpohibalia-ki nono-ku pai' to mpekiri kalompea' -ni ompi'.


Ug sa nakalakaw na siya gikan didto, siya misulod sa ilang sinagoga. 	 Pe'ongko' -na Yesus ngkai ree, hilou-i hi hantomi tomi posampayaa to Yahudi.


Ug kanila si Jesus mitubag nga nag-ingon, "Gipakitaan ko kamog daghang mga maayong buhat gikan sa Amahan. Unsa ba niining mga buhata ang hinungdan nga tungod niini inyo akong pagabatoon?" 	 Na'uli' Yesus mpo'uli' -raka: "Nihilo moto-a mpobabehi bago to lompe' ntuku' hawa' Tuama-ku. Ngkai bago-ku tohe'e, to'uma to masipato' nipatehi-ka?"


Ug siya miingon kanila, "Sa pagkatinuod, magaingon ako kaninyo, nga adunay mga nagabarug karon dinhi nga dili pa una makatilawg kamatayon hangtud nga makita na nila ang gingharian sa Dios nga mahiabut nga may gahum." 	 Na'uli' wo'o-mi Yesus: "Mpu'u ku'uli' -kokoi: Ngkai olo' -ni koi' toi, ria-koi mpai' to ko'ia mate kako'ia-na nihilo Alata'ala moparenta hante baraka' -na."


Dugang pa niini, mga igsoon, pagkalipay kamo diha sa Ginoo. Ang pagsulat kaninyo sa mao ra gihapong mga butanga dili makataka kanako, ug alang kaninyo kini makapalig-on. 	 Wae-pi ompi' -ompi', kana goe' -koi apa' lawi' mosidai' -mokoi hante Pue'.


Ug siya miingon, "Ang may mga dalunggan nga makadungog, kinahanglan magpatalinghug." 	 Ka'oti-na mpololita lolita rapa' toe, na'uli' -miraka: "Hema-koi to tilingaa, pe'epei lompe'!"


Sa pagkasayud niini sa mga panon sa katawhan, sila miapas kaniya; ug sila gidawat niya nga mahinangpon ug iyang gisuginlan mahitungod sa gingharian sa Dios, ug iyang gipang-ayo ang mga nanagkinahanglan nga pagaayohon. 	 Ntaa' ra'inca-di ntodea kahilou-rae. Toe pai' metuku' -ramo mpotuku' Yesus. Karata-ra hi Yesus, natarima moto-ra pai' natudui' -ra tudui' to mpotompo'wiwi Kamagaua' -na Alata'ala. Pai' hema-hema to mohaki' napaka'uri'.


kay bisan pa sa mapig-uton nga pagsulay kanila sa kasakit, ang ilang madagayaon nga kalipay ug ang ilang tuman nga kakabus miawas hinoon ngadto sa kadagaya sa ilang pagkamanggihatagon. 	 Mporata-ra pesori pai' kaparia to motomo lia. Aga hi rala kaparia-ra toe, goe' lia moto-ra. Pai' nau' mpe'ahii' moto tuwu' -ra, uma hangkedi' doi petulungi-ra to rapewai' mpotulungi doo-ra.


ug dad-a dinhi ang nating baka nga gipatambok ug ihawa kini, ug mangaon kita ug managsadya; 	 Oti toe, hilou-koi mpohoko' ana' japi to morudu' pai' nisumale'. Ngkoni' -ta goe' -goe'!


Kay sa diha pa kami uban kaninyo, kamo gisuginlan namong daan nga kita magaantus gayud sa mga kalibog; ug kini nahitabo sumala sa inyo nang nasayran. 	 Bula-kai retu-pidi wengi, ki'uli' ami' -mi karia-ra mpai' to mpobalinai' -ta. Hiaa' madupa' mpu'u-mi, hewa to ni'inca moto-mi ompi'.


Ug usab pagtagana kamog mga kabayo nga kasakyan ni Pablo, ug ayoha siya ninyo paghatud ngadto kang Felix nga gobernador." 	 Oti toe, kapala' tantara toei mpokio' rodua tadulako-na, pai' na'uli' -raka: "Porodo ro'atu tantara biasa, pai' pitu mpulu' tantara to mojara', pai' ro'atu wo'o tantara to moponcii'. Porodo wo'o jara' to nahawi' Paulus. Jaa sio bengi toe mpai' lau, me'ongko' -mokoi hilou hi Kaisarea, keni-i Paulus hilou hi Gubernur Feliks. Pai' jaga lompe' -i bona uma-i moapa hi ohea."


Kay walay tawo nga magabuhat sa tago kon mao may iyang tinguha nga ilhon siya sa dayag. Kon buhaton mo man kining mga butanga, nan, ipadayag ang imong kaugalingon ngadto sa kalibutan." 	 Uma-ko mpai' jadi' tau bohe ane ntora hi rehe'i-wadi-ko. Ane mpobabehi anu mekoncehi mpu'u-ko, popohiloi hawe'ea tauna hi dunia'!"


Niining tungora, nanagpangabut ang iyang mga tinun-an. Ug sila nanghibulong nga babaye ang iyang gipakigsulti, apan wala kanilay nakaingon, "Unsa may imong gusto?" o, "Nganong nakigsulti ka man kaniya?" 	 Bula-ra mololita, rata-ramo ana'guru-na ngkai ngata. Konce-ra mpohilo Yesus mpololitai hadua tobine. Aga uma haduaa to daho' mpopekune' tobine toei ba napa paraluu-na. Uma wo'o-ra daho' mpekune' Yesus ba napa pai' napololitai-i.


Busa kanila nga mga anciano nga anaa kaninyo, magatambag ako ingon nga ilang masigka-anciano ug saksi sa mga pag-antus ni Cristo, ug mag-aambit usab sa himaya nga igapadayag unya. 	 Ria wo'o pomperapia' -ku hi koi' to jadi' pangkeni hi rala agama. Ku'uki' -kokoi tohe'i apa' aku' wo'o hadua pangkeni agama, pai' kusabii' moto-mi kaparia to narata Kristus owi. Pai' ane rata nculii' -ipi mpai' Kristus mpopehuwu kabohe tuwu' -na hi hawe'ea tauna, aku' wo'o mporata bagia hi rala kabohe tuwu' -na toe.


Ug ang ikaupat nga manolunda mihuyop sa iyang trumpeta, ug gimakmak ang ikatulo ka bahin sa Adlaw, ug ang ikatulo ka bahin sa Bulan, ug ang ikatulo ka bahin sa mga bitoon, nga tungod niini mingiob ang ikatulo ka bahin sa ilang kahayag; ug wala na maghayag ang ikatulo ka bahin sa adlaw, ug maingon man ang ikatulo ka bahin sa gabii. 	 Mala'eka ka'opo' -na mpotuwui' sangkakala-na, hangaa ria to mpoleru hampobagia tolu ngkai eo, wula pai' betue', alaa-na hampobagia tolu ngkai pehini-ra uma-pi mehini. Jadi', rata-mi tempo-na uma mehini eo mpo'eo. Wae wo'o ngkabengia rata-mi tempo-na wula pai' betue' uma mehini.


Sa pagkatinuod ang mga tawo adunay ilang pagapanumpaan nga labi pang dagku kay kanila, ug alang kanila ang panumpa nga magapanghimatuod sa usa ka sulti magatapus sa tanan nilang lantugi. 	 Ane rapa' -na manusia' mosumpa, biasa-na mosumpa-i ngkahangai' to meliu kabohe tuwu' -na ngkai hi'a. Sumpa-na toe mporohoi lolita-na bona uma-pi hema to mebaro.


Ug gisuginlan sila sa mga nakakita niini giunsa sa pag-ayo ang tawo nga giyawaan. 	 Tauna to mpohilo kajadia' toe mpotutura beiwa Yesus mpaka'uri' tauna to kahawia'.


Ang matag-usa nga magaduol kanako ug magapatalinghug sa akong mga pulong ug magabuhat niini, ipakita ko kaninyo kon sa unsa siya mahisama: 	 Tauna to tumai hi Aku' mpo'epe pai' mpotuku' tudui' -ku, hira' hewa tauna hi rala lolita rapa' tohe'i:


Ug sa pagkadawat niya sa maong sugo, iyang gibanlud sila sa labing kinasuloran sa bilanggoan ug ang ilang mga tiil iyang gisul-ot diha sa mga sipohan. 	 Toe pai' napopesua' -ramo hi bagia tarungku' to poko hi rala-na, pai' witi' -ra ntimalia rahoo' hi kaju to motomo.


"Sa kamingawan, diha sa atong mga ginikanan ang tolda sa pagpamatuod, ingon sa gitugon sa Dios nga nagsulti kang Moises, sa pagbuhat niini subay sa panig-ingnan nga iyang nakita. 	 "Bula-ra ntu'a-ta owi hi tana' to wao', Pue' Ala mpohubui Musa mpobabehi kemah jadi' tomi pepuea' -ra. Kemah toe jadi' tanda karia-na Alata'ala hi laintongo' to Yahudi, pai' rababehi ntuku' lence to napopohiloi Pue' Ala hi Musa. Jadi', kemah pepuea' toe rakeni oa' ntu'a-ta owi bula-ra hi tana' to wao'.


Sa paghiabut niya ug sa nakita niya ang grasya sa Dios, siya nalipay; ug iyang gipahimangnoan silang tanan sa pagtinguha sa kinasingkasing sa pagpabilin nga masaligon sa Ginoo; 	 Karata-na Barnabas hi ria, goe' lia-mi nono-na, apa' nahilo kabohe pegane' Alata'ala mpogane' tauna to mepangala' hi Yesus toera. Jadi', Barnabas mporohoi nono-ra pai' na'uli' -raka bona tida-ra mpotuku' Pue' Yesus hante nono mpu'u.


ug magpabag-o kamo diha sa espiritu sa inyong mga salabutan, 	 Ratudui' -koi mpobahaka po'ingku-ni to ri'ulu toe, pai' mpopebo'ui nono bo pekiri-ni hi Alata'ala.


Ug sa paghiabut na nila sa mga tinun-an, nakita nila ang usa ka dakung panon sa katawhan nga naglibut kanila ug ang mga escriba nga nakiglantugi kanila. 	 Oti toe, Yesus pai' ana'guru-na to tolu toera, mana'u-ramo ngkai lolo bulu' mpohirua' -raka ana'guru to ntani' -na. Rata hi ria, rahilo-rawo wori' tauna mpotipuhi ana'guru-na, pai' ba hangkuja dua guru agama bula-ra mpomehono' -raka.


Ug unya sa pagkadungog sa mga apostoles didto sa Jerusalem nga ang Samaria midawat sa pulong sa Dios, ilang gipaadtoan sila ni Pedro ug ni Juan, 	 Suro Pue' Yesus to hi Yerusalem mpo'epe napa to jadi' hi Samaria, apa' ria to mpo'uli' -raka: "To Samaria toera ria, mpotarima Lolita Alata'ala wo'o-ramo-rawo." Toe pai' mohawa' -ra mpahawa' Petrus pai' Yohanes hilou hi ria.


Kay kamo nasayud nga sa kapulihay, sa gitinguha na niya ang pagpanunod sa panalangin, siya gisalikway; kay siya wala na makakaplag ug higayon sa paghinulsol bisan pa nga gipangita unta niya kini nga inubanan sa paghilak. 	 Ni'inca moto tutura-na, ngkabokoa' -na mehina moto-i doko' mporata pegane' toe ngkai tuama-na, aga uma-pi rawai' -i. Apa' nau' geo' -imi mperapi', uma-pi ria ohea-na mpokolompehii kasalaa' -na.


Ug sa diha nga ila na kamong pagataralon ngadto sa mga hukmanan ug itugyan kamo, ayaw ninyo kagul-ing daan kon unsa ang inyong igasulti; apan kinahanglan isulti ninyo ang bisan unsa nga igahatag kaninyo niadtong taknaa, kay dili kamo mao ang magasulti kondili ang Espiritu Santo. 	 Ane rahoko' -koi pai' rakeni hi topohura, neo' -koi me'eka' ba napa mpai' petompoi' -ni. Ane rata-damo tempo-ni mololita, uli' -mi-hana napa to natu'u Pue' Ala hi rala nono-ni. Apa' napa to ni'uli' nto'u toe, bela ngkai pekiri-ni moto. Lolita-ni tetu mehupa' ngkai Inoha' Tomoroli'.


Ug inigkabuntag kamo magaingon, `Mounos karon kay ang langit pula ug nagadagtom.` Makamao tuod kamong mohubad sa dagway sa kalangitan, apan dili makahubad sa mga ilhanan sa kapanahonan. 	 Ane mepupulo ni'uli': `Udaa mpai' toi-e, bo mperelei pai' mojimuu' -di oo lau.' Ni'inca lia mpelence raoa. Aga uma ni'incai mpelence napa to nababehi Alata'ala tempo toi.


Si Jesus mitubag kaniya, "Sa karon dili pa ikaw makasabut niining akong gibuhat, apan unya ugaling makasabut ra ikaw." 	 Na'uli' Yesus: "Tempo toi, ko'ia nu'incai napa to kubabehi toi. Mpeno-damo, pai' lako' nu'inca."


Bisan kinsa nga magasulti sa kinaugalingon niyang pagbulot-an nagapangita sa iyang kaugalingong kadungganan; apan bisan kinsa nga magapangita sa kadungganan sa nagpadala kaniya, siya matinuoron ug wala diha kaniya ang pagkamalimbongon. 	 Tauna to mpokeni lolita-na moto, mpope'une' -i-wadi. Tapi' tauna to mpali' karabilaa' -na Alata'ala to mposuro-i, tauna to monoa' -i, uma ria pebagiua-na.


ug sa naisa na kini, ang sakayan ilang gibaksan ug mga kabli; ug unya, sa kahadlok nga mahisangyad sila sa Sirte, ilang giariya ang mga layag ug nagpapadpad sila. 	 Ka'oti-na ki'ore' sakaya to kedi' toe hi lolo kapal, kihoo' -mi pakaroho bona neo' -i mpai' moronto. Oti toe, kapal wo'o baha rakapu' hante koloro bona moroho. Ngkai ree, apa' me'eka' -ramo topobago hi kapal, nee-neo' mpai' kapal-kai mporumpa' wo'one hi kalongkea ue to mohu' hi tana' Libia, toe pai' rapopana'u-mi layar, pai' rapelele' -mi kapal nawui ngolu'.


Ug didto ilang gilansang siya sa krus uban sa duha pa ka tawo, ang matag-usa sa masigkakilid, ug si Jesus sa taliwala nila. 	 Hi rehe'e-imi raparika'. Ria wo'o rodua tau ntani' -na to raparika' dohe-na. Hadua hi mali ngki'ii-na, hadua hi mali ngka'ana-na, pai' Yesus hi laintongo'.


Ang mga tawo nga nanag-alirong nakadungog sa tingog, ug sila miingon nga kadto dalogdog. Ang uban nanag-ingon, "Dihay manolunda nga misulti kaniya." 	 Ntodea to mpo'epe lolita ngkai langi' toe, mpo'uli': "Toe lou moni kuna!" Aga hantongo' mpo'uli': "Bela-hawo kuna. Ria-hana mala'eka mpololitai-i."


Ug kanila mitubag si Jesus nga nag-ingon, "Dili ba nahisulat man kini sa inyong kasugoan, `Ako nag-ingon, Mga dios kamo`? 	 Na'uli' Yesus: "Hi rala Buku Atura-ni ria te'uki' Lolita Alata'ala hi pangkeni to Yahudi owi, hewa toi moni-na: 'Koi', raponcawa Alata'ala-koi.'


Ug sa paghilabay na sa adlaw nga igpapahulay, sa nagbanag pa ang nahaunang adlaw sa semana, si Maria Magdalena ug ang usang Maria miadto sa pagtan-aw sa lubnganan. 	 Timpaliu-mi eo pepuea', kako'ia-na mehupa' eo hi eo Mingku, Maria Magdalena pai' Maria to ntani' -na hilou mpokamata daeo'.


Ang among paglaum alang kaninyo dili matarug; kay kami nasayud nga maingon nga kamo nagapakig-ambit man sa among mga pag-antus, kamo magapakig-ambit man usab sa among kalipay. 	 Toe pai' uma morara' nono-kai hi koi', ki'inca bate ntaha mpu'u-koi hi rala kaparia. Apa' ki'inca kamporata-ni kaparia hibalia hante kai', pai' Alata'ala bate mporohoi nono-ni hibalia hante kai'.


Sa ingon niana, pamunga kamog mga bunga nga mahiangay sa paghinulsol, ug ayaw ninyo sugdi ang pag-ingon nganha sa inyong kaugalingon, `Si Abraham among amahan; kay sultihan ko kamo, nga ang Dios makahimo sa pagpaliwat ug mga anak alang kang Abraham gikan niining mga bato. 	 Ane bongko medea-mokoi ngkai jeko' -ni, babehi-mokoi gau' to lompe'. Pai' neo' nipoperaha kamuli-na Abraham-koi! Bona ni'inca: muli Abraham bisa napajadi' Alata'ala ngkai watu-watu toe lau.


Kay sa magalitok silag mga pinaburot nga kakawangan, pinaagi sa maulagon nga mga pangibog sa lawas, ilang ginahaylo ang mga tawo nga bag-o pa lamang nga nga nanagpakaikyas gikan kanila nga nagakinabuhi sa kasaypanan. 	 Molangko nono-ra mpololita hawe'ea babehia-ra, tapi' lolita-ra toe uma mo'ihi. Hante lolita-ra toe, mpohinai-ra tauna to lako' mpalahii doo-doo-ra to dada'a gau' -ra. Rahinai-ra hante kahinaa-kahinaa woto to dada'a, bona ngalai' nculii' -ramo hi gau' -ra to lako' rapalahii-e wengi.


Kay kon ang mga manulonda wala kaloy-i sa Dios sa diha nga nakasala sila, hinonoa iyang gitambog sila ngadto sa infierno ug gibalhog ngadto sa mga lungib nga mangiob aron igatagana hangtud sa pagpanghukom; 	 Bangku' mala'eka-mala'eka to mojeko' owi, Alata'ala uma mpelele' -ra tebahaka ngkai huku' -ra, bate natadi-ra hi rala naraka, pai' napotuhu-ra hi rala wulou'laa to mobengi duu' rata Eo Pobotuhia-na.


Ug sa nagkupot siya sa lima ka tinapay ug duha ka isda, miyahat siya sa langit ug nagpasalamat, ug iyang gipikaspikas ang mga tinapay ug gihatag ngadto sa iyang mga tinun-an aron idulot ngadto sa katawhan; ug iyang gibahinbahin ang duha ka isda alang kanilang tanan. 	 Oti toe, na'ala' -mi roti to lima meha' pai' uru to rongkaju, pai' -i ngkongoa' hi langi' mosampaya. Oti toe, napihe-pihe-mi roti, pai' nawai' -raka ana'guru-na bona rabagi hi ntodea. Pai' uru to rongkaju, nabagi wo'o-raka omea.


Apan ang yuta mitabang sa babaye, ug ang yuta miabli sa iyang baba ug iyang gisuyop ang suba nga gibugwak sa dragon gikan sa iyang baba. 	 Aga dunia' mpotulungi tobine toei: hangaa mobea-mi nganga dunia' mpo'ome' ue to napepuji' ule naga toe.


Walay bisan kinsa nga may gugma nga labaw pa niini, nga ang usa ka tawo magahalad sa iyang kinabuhi sa pagpakamatay alang sa iyang mga higala. 	 Ane ria tauna to mpewai' tuwu' -na bona doo-na tuwu', bohe mpu'u ahi' -na toe. Uma ria ahi' to meliu ngkai ahi' tauna to mpewai' tuwu' -na bona mpotulungi doo-na.


Unsaon man ninyo sa pagpakatoo, kamo nga ngadawat ug dungog gikan sa usag usa, apan wala magapangita sa dungog nga gikan sa bugtong nga Dios? 	 Beiwa kamepangala' -ni hi Aku' -e, apa' doko' rabila' doo-wadi-koi, uma-koi mpali' pebila' to ngkai Alata'ala to Hadudua.


sa tanan kong pagpangamuyo alang kaninyong tanan, ako sa kanunay magaampo uban sa kalipay, 	 Pai' butu ngkani posampaya-ku, goe' oa' nono-ku mposampayai-koi omea.


Ug sa napandongan na sila ni Pablo sa iyang mga kamot, ang Espiritu Santo mikunsad kanila, ug sila nanagpanulti sa laing mga pinulongan ug nanaghimog mga profesiya. 	 Kanajama-ra Paulus, pehompo-nami Inoha' Tomoroli' hi tauna toera, alaa-na mololita-ramo hante basa to nawai' -raka Inoha' Tomoroli', pai' -ra mpohowa' lolita to ngkai Alata'ala.


Si Moises naghatag kaninyo sa sirkunsisyon (dili nga gikan gayud kini kang Moises, kondili sa mga ginikanan), ug kamo mosirkunsidar ug tawo sa adlaw nga igpapahulay. 	 Hiaa' koi' wo'o mobago moto hi Eo Sabat ane mpobabehi-koi ada petini'. Nabi Musa owi mpohubui-koi mpotini' ana' -ni. (Tapi' kakoo-kono-na ada petini' toe ngkai ntu'a-ta owi to meri'ulu ngkai Musa, bela ngkai Musa moto.) Ane ria ana' -ni to kana ratini' hi Eo Sabat, bate nitini' moto-i.


Dili gani siya mobali bisan sa bagakay nga nabasag na, ni mopalong bisan sa pabilo nga nagakapid-ok na, hangtud padag-on na niya ang hustisya; 	 Tauna to lente pepangala' -ra, uma-ra na'oho'. Natulungi-ra to ncaruku' mepangala'. Mobago ncuu-i duu' -na poparenta-na Alata'ala to monoa' rata hi dunia'.


aron ang matarung nga gimbut-an sa kasugoan matuman sa sulod nato nga wala magkinabuhi uyon sa unod, kondili uyon sa Espiritu. 	 Patuju Alata'ala mpobabehi toe, bona kita' jadi' monoa' mpu'u hi poncilo-na, hewa to ratuntu' hi rala Atura Pue'. Apa' kita' toi, uma-tapa mpotuku' kahinaa nono-ta to dada'a. Mpotuku' konoa Inoha' Tomoroli' -tamo.


Ug miabut sila sa Jerusalem; ug sa pagsulod ni Jesus sa templo, iyang gisugdan sa pagpangabug paingon sa gawas ang mga nagbaligya ug ang mga nagpamalit sa sulod sa templo, ug gipanglintuwad niya ang mga lamisa sa mga tigpangilis sa mga kuwarta ug ang mga lingkoranan sa mga nagbaligyag mga salampati, 	 Rata wo'o-ramo hi Yerusalem, hilou-imi Yesus hi berewe Tomi Alata'ala. Hi ree-i mpopalai tauna to mobabalu'. Nabilingko-raka meja' -meja' posulaa' -ra doi, pai' nabilingko wo'o pohuraa topobabalu' danci mangkebodo.


Tinuod nga "Ang kan-on alang sa tiyan ug ang tiyan alang sa kan-on," apan kining duha pagalaglagon sa Dios. Ang lawas dili alang sa pakighilawas, kondili alang sa Ginoo, ug ang Ginoo alang sa lawas. 	 Ria wo'o-koi to mpo'uli': "Pongkoni' ra'ihii' -ki ta'i-ta, pai' ta'i ratu'u-ki pongkoni'. Pai' hi eo mpeno-na, Alata'ala mpotadi omea." Ha ni'uli' -koina wae, uma moapa ba napa to tababehi hante woto-ta? Ha ni'uli' -koina Alata'ala mpopajadi' woto-ta bona mogau' sala' hante tobine doo ba hante toronaa? Woto-tale tapake' mpobabehi konoa Pue'. Hi'a-mile Pue' -na woto-tae.


Kay maingon nga ang lawas usa ra ug nagabaton ug daghang mga bahin, ug nga kining tanang mga bahina sa lawas, bisan daghan sila, usa ra ka lawas, maingon man usab niana si Cristo. 	 Kita' to mepangala' hi Kristus ma'ala rarapai' -ki woto manusia'. Woto hameha' -wadi, aga wori' bagia-na. Nau' wori' bagia-na, hawe'ea bagia toe jadi' hawoto lau-wadi.


Daghan unya ang magaingon kanako niadtong adlawa, `Ginoo, Ginoo, dili ba nanaghimo man kamig mga profesiya tungod sa imong ngalan, ug nanagpagula sa mga yawa tungod sa imong ngalan, ug nakahimo sa daghang mga milagro tungod sa imong ngalan?` 	 Hi Eo Kiama mpai', wori' tauna mpo'uli' -ka: `Pue'! Pue'! Ha uma nu'incai, kai' -mi to mpoparata Lolita Alata'ala hi rala hanga' -nue? Hi rala hanga' -nu kipopalai seta. Pai' wori' wo'o tanda mekoncehi kibabehi hante hanga' -nu Pue'.'


Karon buot kami nga masayud kamo, mga igsoon, mahitungod sa grasya sa Dios nga gikahatag diha sa mga iglesia sa Macedonia; 	 Kakaliliua-na ompi', doko' ki'uli' -kokoi napa to jadi' hi rehe'i lau hi tana' Makedonia. Bohe petulungi-na Pue' hi ompi' hampepangalaa' -ni to Makedonia.


Kasaligan ug takus pagadawaton sa bug-os ang ginaingon, nga si Cristo Jesus mianhi sa kalibutan aron sa pagluwas sa mga makasasala. Ug ako mao ang labaw sa mga makasasala; 	 Ria lolita bulawa to mpo'uli' hewa toi: "Kristus Yesus tumai hi dunia' bona mpohore topojeko' ngkai huku' jeko' -ra." Makono mpu'u lolita toe pai' masipato' taparasaya omea. Jadi', ngkai hawe'ea topojeko', aku' toi-mi to meliu jeko' -ku.


Apan siya nga wala masayud niini, ug nagbuhat sa angay sa bunal, mahiagum sa diyotay nga pagbunal. Ang matag-usa nga gikahatagan ug daghan, pagapangayoan ug daghan; ug kaniya nga sa mga tawo gikapiyalan ug daghan, kinahanglanon nila ang labaw pa. 	 Aga batua to uma-hawo mpo'incai konoa maradika-na, pai' -i mpobabehi to natao raweba' -ki, raweba' moto-i, aga huka' -na-wadi. Apa' hema to rawai' wori', wori' wo'o to ratuntu' ngkai hi'a. Hema to ratonui wori', rapomperapii' wori' wo'o-i.


Apan bumangon ka ug tumindog ka; kay mitungha ako karon kanimo alang niining maong tuyo, sa pagtudlo kanimo sa pag-alagad ug pagpanghimatuod sa mga butang nga niini nakita mo ako ug sa mga butang nga niini magapakita ako kanimo, 	 Aga wae lau, mokore-moko! Mehupa' -ama hi iko hewa toe lau, apa' ria patuju-ku hi iko: kupelihi-moko jadi' topobago-ku pai' sabi' -ku. Iko kana mpoparata hi tau ntani' -na napa to nuhilo-mi eo toe lau, pai' napa to kupopohiloi-koko hi eo-eo to tumai mpai'.


Sa ilang panagway, ang mga dulon daw mga kabayo nga andam alang sa gubat; sa ilang mga ulo dihay morag mga purongpurong nga bulawan; ang ilang mga nawong ingon sa nawong sa tawo, 	 Lence lari toera hewa lence jara' to rahawi' tantara hilou hi rala panga'ea. Hi woo' -ra, ria to hewa songko bulawa. Lio-ra hewa lio manusia'.


Magaingon ikaw, "Ang mga sanga gipamutol aron ikasumpay ako diha sa ilang dapit." 	 Pai' neo' wo'o ni'uli' hewa toi hi rala nono-ni: "Kai' -kaina to napokono Alata'ala, apa' to Yahudi to hantongo' toera natadi bona kai' -mi mposampei-ra."


Ug unya magapakita diha sa langit ang ilhanan sa Anak sa Tawo, ug unya ang tanang kabanayan sa yuta manag-minatay, ug ilang makita ang Anak sa Tawo nga moabut nga sinapwang sa mga panganud sa langit inubanan sa kagahum ug dakung himaya; 	 Nto'u toe-damo mpai', mehupa' -mi tanda hi langi' to mpobatuai karata-ku Aku' Ana' Manusia'. Pai' hawe'ea manusia' hi dunia' motantangi', apa' rahilo-a hi lolo raoa mana'u tumai hi rala limu', mobaraka' -a pai' uma mowo pehini-ku.


Si Jesus miingon kanila, "Kuhaa ninyo ang bato." Si Marta, ang igsoon sa minatay, miingon kaniya, "Ginoo, baho na siya karon kay upat na man ka adlaw sa iyang pagkamatay." 	 Na'uli' Yesus: "Deru' watu tetu!" Na'uli' Marta, ompi' -na tomate: "Neo' -pi rabea, Pue'. Mohoa-imi, apa' opo' mengi-imi ratana."


Ang iyang mga mata morag kalayo nga nagasiga, ug sa iyang ulo dihay daghang mga purongpurong; ug siya may sinulat nga ngalan nga walay bisan kinsa nga nasayud gawas sa iyang kaugalingon. 	 Mata-na mehini hewa apu to wewo', pai' hi woo' -na wori' songko magau'. Hi woto-na ria hanga' te'uki', aga muntu' Hi'a-wadi to mpopaha batua hanga' -na toe.


hinoon, alang sa matag-usa ka lalaki diha kaninyo, kinahanglan magahigugma gayud siya sa iyang asawa ingon nga iyang kaugalingon, ug ang asawa kinahanglan magatahud sa iyang bana. 	 Aga nau' wae, bate ria wo'o kalaua-na hi kita' omea: butu dua tomane kana mpoka'ahi' tobine-na hewa pompoka'ahi' -na woto-na moto, pai' tobine wo'o-hawo kana mpobila' tomane-na.


Ug nag-ipon ang tanang nanagpanoo ug ilang gipanag-usahan sa pag-ambit ang tanang mga butang; 	 Hintuwu' -ramo hawe'ea topepangala' hi Yesus. Rewa-ra raporewa hangkaa-ngkania.


Aduna unyay kagul-anan ug kasakitan alang sa matag-usa ka tawo nga magabuhat ug dautan, alang sa Judio una sa tanan, ug unya usab alang sa Gresyanhon; 	 Butu dua tauna to mpobabehi to dada'a, bate ntodohaka pai' mporata kasusaa' -ra, ntepu'u ngkai to Yahudi, rata-rata wo'o hi tauna to bela-ra to Yahudi.


Kay nabatonan ko ang dakung kalipay ug kadasig gumikan sa gugma mo, igsoon ko, tungod kay ang mga kasingkasing sa mga balaan nakatagamtam sa kahayahay pinaagi kanimo. 	 Goe' lia-ama pai' terohoi nono-ku mpo'epe beiwa kabohe ahi' -nu toe. Hawe'ea topetuku' Alata'ala tejumpuhi nono-ra sabana iko ompi'.


Karon, maingon nga kamo nanghawod man sa tanang butang--sa pagtoo, sa pagpamulong, sa kahibalo, sa tanang pagkamainiton, ug sa inyong gugma alang kanamo--panlimbasugi nga kamo manghawod usab unta niining maong grasya sa paghatag. 	 Ompi' -ompi', hi rala petuku' -ni hi Alata'ala, uma ria kakuraa' -ni: bohe pepangala' -ni, ni'inca tudui' to makono pai' ni'inca mpotudui' doo, wori' bago-ni mpotulungi doo, bohe ahi' -ni hi kai'. Toe-mi ompi' pai' kuperapi' bona neo' mpai' ria kakuraa' -ni hi rala pobago-ni mpotulungi doo to mpe'ahii' hi tana' Yudea.


Busa ang mosukol batok sa mga punoan nagasukol batok sa tinukod sa Dios, ug ang managpanukol mahiagum sa hukom sa silot. 	 Jadi', tauna to mpo'ewa topoparenta, mposapuaka napa to napakatantu Alata'ala. Pai' tauna to hewa toe kehi-ra bate rahuku'.


Kay maingon nga ang kasugoan aduna man lamay landong sa mga maayong butang nga umalabut, ug wala makabaton sa katinuod niining mga butanga, kini dili arang makahingpit sa mga managpanuol, pinaagi sa mao rang mga halad nga kanunayng ginahalad tuig-tuig. 	 Atura Pue' to naparata Musa, hewa gambara-wadi. Hi Atura toe, ko'ia ta'incai mpu'u kalompea' to tarata ngkai Kristus. Tahilo kao' -na-wadi, bela lence-na mpu'u. Ntuku' Atura Musa toe, butu-butu mpae-na tauna to doko' mpomohui' Alata'ala mpokeni pepue' -ra to hibalia oa' -wadi, aga uma-ra jadi' monoa' hi poncilo Alata'ala hi kampokeni-ra pepue' toe.


Ug sa paghiabut nila sa balay sa punoan sa sinagoga, nakita niya ang kaguliyang ug ang mga tawo nga nanagpanghilak ug nanagminatay sa makusog. 	 Karata-na hi tomi Yairus, na'epe-hawo merodo' -ra-damo tauna, hangaa pogeo' -ra-damo pai' motantangi' rahuduwukui.


Ug ang mga nangaon sa tinapay may gidaghanon nga lima ka libo ka mga lalaki. 	 Kawori' -ra to ngkoni' roti toe, ba ria nte lima ncobu paka' tomane.


Ang tawo nga malalison, tapus nimo siya katambagi sa makausa o makaduha, igasalikway mo siya, 	 Ane ria tauna to mpobabehi pogaaa' hi ompi' -ompi' hampepangalaa' -ta, tanee' -ra nte hangkani ba rongkani. Ane uma oa' rabahakai, neo' -pi nupiliu-ra mpotudui' ntodea.


Busa bisan ako o sila ba, sa ingon niana kami nagawali ug sa ingon niana kamo mitoo. 	 Jadi', ba ngkai hema ni'epe Kareba Lompe' toe, ba ngkai aku' ba ngkai suro to ntani' -na, uma mpenara'. Poko-nale, toe-mi-hawo to kipalele, pai' toe-mi to nipangala'.


ug sa pagkakita nila sa aso sa iyang pagkasunog, sila misinggit nga nanag-ingon, Unsa bang siyudara ang makasama sa bantugang siyudad?" 	 mpohilo rangahu to ulo' ngkai apu to mpomampuhi ngata toe. Me'au-ra, ra'uli': "Uma mowo ngata to bohe toe mai! Uma ria ncibali-na!"


Ug nangaon silang tanan ug nangabusog; ug ilang gihipos ang nahibilinnga mga tipik nga pito ka alat. 	 Ngkoni' -ramo omea duu' -ra bohu. Ka'oti-ra ngkoni', ana'guru-na mporumpu toro-na, pitu luncu-pi.


Dili, hinonoa niining tanang mga butanga labaw pa kita ka mga mananaug pinaagi kaniya nga nahigugma kanato. 	 Aga nau' ba napa-napa to mporumpa' -ta, bate medagi oa' -ta, pai' uma mowo kabohe pedagi-ta toi sabana Yesus to mpoka'ahi' -ta!


Ug ang mga Judio miingon kaniya, "Karon napiho na gayud namo nga ikaw giyawaan. Si Abraham namatay, maingon man ang mga profeta; ug unya moingon ikaw, `Kon adunay magatuman sa akong pulong, siya dili gayud makatilawg kamatayon.` 	 Ra'uli' to Yahudi: "Wae lau ki'inca mpu'u-mi kawuli-nu! Bangku' Abraham-hawoe', mate moto-i. Wae wo'o hawe'ea nabi owi, mate moto-ra. Hiaa' nu'uli' -kona, hema to mpotuku' lolita-nu uma-ra mate.


Ug sa kalit miabut ang usa ka makusog nga linog, nga tungod niana nauyog ang mga patukoranan sa bilanggoan; ug dihadiha naabli ang tanang pultahan ug nangatangtang ang mga talikala sa matag-usa. 	 Nto'u toe, muu-mule' ria ncorobaa linu bohe, alaa-na parawatu tarungku' toe molengo. Kaliliu mobea hawe'ea wobo', pai' mobongka moto-mi rante to rahoo' -raka hawe'ea to ratarungku'.


nga anak ni Simeon, nga anak ni Juda, nga anak ni Jose, nga anak ni Jonam, nga anak ni Eliaquim, 	 Lewi ana' Simeon, Simeon ana' Yehuda, Yehuda ana' Yusuf, Yusuf ana' Yonam, Yonam ana' Elyakim,


Ug dihay mga Fariseo nga miduol kaniya ug misulay kaniya pinaagi sa pagpangutana nga nag-ingon, "Alang sa usa ka lalaki, uyon ba sa kasugoan ang pagpakigbulag niya sa iyang asawa sa bisan unsang hinungdan?" 	 Ria ba hangkuja dua to Parisi tumai mposori Yesus. Rapekune' -i: "Ntuku' atura agama-ta, ba ma'ala moto-hawo tomane mpogaa' -ki tobine-na nau' to uma kojerea'?"


Apan sa wala pa kini, dihay usa ka tawo nga ginganlan si Simon nga tigsalamangka didto niadtong lungsora; ug siya nakapahibulong gayud sa mga tawo sa Samaria, ug nag-ingon nga siya gayud maoy usa ka dakung tawo. 	 Hi rala ngata toe, ria hadua tomane to rahanga' Simon. Simon toei hadua topobali'mata. Mahae-imi mpopehuwu pake' -na to rapokakonce to Samaria. Mpo'uli' -i, hi'a tauna to bohe baraka' -na.


Ug iyang gisugo ang panon sa katawhan sa pagpanglingkod sa yuta. 	 Ngkai ree nahubui-ramo tauna to wori' mohura hi tana'.


Busa, kon kamo, bisan sa inyong pagkadautan, mahibalo man ganing mohatag ug mga maayong gasa ngadto sa inyong mga anak, unsa pa gayud ka labaw pa sa langitnong Amahan nga mohatag sa Espiritu Santo ngadto sa mga nagapangayo kaniya?" 	 Nau' hewa apa-mi kadada'a-nie, ni'inca moto mpowai' to lompe' hi ana' -ni. Peliu-liu-nami Tuama-ni to ria hi rala suruga! Bate nawai' Inoha' Tomoroli' hi tauna to merapi' hi Hi'a."


Ug sa diha nga ang kapitan ug ang iyang mga kauban nga nagbantay kang Jesus, nakakita sa linog ug sa mga butang nga nagkahitabo, sila nangahadlok pag-ayo ug miingon, "Sa pagkatinuod kini siya anak sa Dios!" 	 Tadulako tantara hante tantara-tantara doo-na to mpojaga Yesus, me'eka' lia-ramo mpo'epe linu pai' mpohilo hawe'ea to jadi' toe. Ra'uli': "Ana' Alata'ala mpu'u-i-tawo'!"


Ayoha ninyo ang mga masakiton, banhawa ninyo ang mga patay, hinloi ninyo ang mga sanlahon, pagulaa ninyo ang mga yawa. Nakadawat kamo nga walay bayad, busa panghatag kamo nga walay bayad. 	 Paka'uri' tauna to peda', potuwu' tauna to mate, paka'uri' tauna to mohaki' poko', popalai seta to mpohawi' manusia'. Hawe'ea rasi' to nawai' -kokoi Alata'ala, nawai' mara, uma ni'oli. Jadi', kana nipewai' mara wo'o-wadi-koiwo to ria hi koi'.


ug gihikap niya ang kamot niini, ug siya gihuwasan sa hilanat ug mibangon ug mialagad kaniya. 	 Yesus mpokamu pale-na, ncaliu mo'uri' -imi. Kaliliu memata-imi-hawo, pai' -i mpolayani Yesus.


Ako mao ang nagtanum, si Apolos mao ang nagbisibis, apan ang Dios mao ang nagpatubo. 	 Aku' to mpohawu', Apolos to mpobowohi, Alata'ala to mpopotuwu'.


kon ugaling tinuod man nga kamo nakadungog mahitungod kaniya, ug gikatudloan diha kaniya, maingon nga ang kamatuoran anaa kang Jesus. 	 Tantu ni'epe-mi libu' -na, pai' ngkai posidaia' -ni hante Hi'a ratudui' -mokoi tudui' to makono to tarata ngkai Yesus.


Ang saad ngadto kang Abraham ug sa iyang mga kaliwat, nga sila magapanunod sa kalibutan, wala moabut pinaagi sa kasugoan kondili pinaagi sa pagkamatarung tungod sa pagtoo. 	 Owi Alata'ala mojanci hi Abraham pai' hi muli-na kanawai' -ra mpai' dunia'. Patuju-na Alata'ala bona Abraham pai' muli-na mporata napa to najanci toe apa' mepangala' -ra, pai' ngkai pepangala' -ra toe hira' jadi' monoa' hi poncilo-na. Bela tauna to mpotuku' Atura Pue' to mporata napa to najanci Alata'ala.


Kay masayon ang akong yugo, ug magaan ang akong luwan." 	 Hawa' -ku uma mokoro, pai' kinolo to kupopokoloi-kokoi monangko' -wadi."


Kay bisan pa kon dili maisip ang gidaghanon sa inyong mga mag-aagak diha kang Cristo, dili daghan ang inyong mga amahan. Kay ako nahimong inyong amahan diha kang Cristo Jesus pinaagi sa Maayong Balita. 	 Apa' nau' ba moncobu-mi guru-ni to mpotete' -koi hi petuku' -ni hi Kristus, muntu' aku' to nipotuama, apa' aku' -mi to lomo' -na mpokeni Kareba Lompe' hi koi', alaa-na mepangala' -mokoi hi Kristus Yesus.


Busa, bisan tuod ako nagsulat kaninyo, kadto dili tungod kaniya nga naghimo sa kadaut, ni tungod kaniya nga nahiagum sa kadaut, kondili aron ang inyong pagkamainiton alang kanamo ikapakita nganha kaninyo sa atubangan sa Dios. 	 Toe-mi ompi', bela patuju-ku mpo'uki' sura toe wengi bona nipokahuku' -i to masala'. Bela wo'o patuju-ku mpetalawai' to narumpa' sala'. Alata'ala sabi' -ku! Patuju-ku mpo'uki' sura toe-le, bona monoto-mi hi koi' beiwa kabohe ahi' -ni hi kai'.


Ug ang mga sacerdote nga punoan ug ang kadagkuan sa mga Judio nakigsulti kaniya batok kang Pablo. Ug sila nangamuyo kaniya, 	 Karata-na hi ria, imam pangkeni pai' pangkeni to Yahudi ntani' -na mpohirua' -ki, pai' ra'uli' -ki pangadua' -ra to rapangadu' -ki Paulus.


Ug sa diha nga misupak sila ug nagpasipala kaniya, giyabyab niya ang iyang mga sapot ug miingon siya kanila, "Ang kaakohan labut sa inyong dugo anha sa ibabaw sa inyong kaugalingong mga ulo! Wala na akoy labut. Sukad karon moadto na ako sa mga Gentil." 	 Tapi' to Yahudi to hi Korintus ntora mporuge' -i. Toe pai' natonta-mi awu to mentaka' hi pohea-na, tanda kanapalahii-ra. Pai' na'uli' -raka: "Ane nahuku' Alata'ala-koi, bela aku' to mpotangku! Koi' moto-koiwo! Ngkai wae lau, kupalahii-mokoi, hilou-ama mpokeni Kareba Lompe' hi tauna to bela-ra to Yahudi!"


Ug ang inyong ilhanan mao kini: inyong makaplagan ang usa ka gamayng bata nga naputos sa mga bakbak ug nagahigda sa pasungan." 	 Toi-mi pompetonoi-na bona ni'inca kamakono-na lolita-ku: mporua' -koi mpai' hadua ana'lei raputu' pai' rapopoturu hi rala paiwa'."


ug inig-abut nila gikan sa tiyanggihan, dili sila mokaon gawas kon manghugas una sa ilang kaugalingon; ug daghan pang ubang mga gikabilinbilin nga kalagdaan nga ilang ginabantayan, ang paghugas sa mga tasa, sa mga kaang, ug sa mga sudlanan nga tumbaga.) 	 Ane nculii' -ra ngkai pomako' -ra hi rala ngata, kana moniu' -ra ulu ntuku' ada kako'ia-ra mpoganga pongkoni'. Pai' wori' wo'o-pi ada to ratarima ngkai totu'a-ra to ratuku' lia, hewa rapa' -na ada mpobohoi' sangkiri', kura pai' rewa to rababehi ngkai ngkala.


Ug siya miingon kanila, "Maayo gayud ninyong pagkasalikway sa sugo sa Dios, aron inyong kabantayan ang inyong gikabilinbiling kalagdaan! 	 Ngkai ree, na'uli' tena-raka Yesus: "Koi' -le, pante lia-koi mpelelii' hawa' Alata'ala bona mpotuku' ada-ni moto.


"Ang kasugoan ug ang mga profeta milungtad hangtud sa pag-abut ni Juan; ug sukad niadtong panahona ginawali ang maayong balita mahitungod sa gingharian sa Dios, ug ang matag-usa ka tawo nagasulod niini sa linugsanay. 	 "Napa to te'uki' hi rala Atura Musa pai' sura nabi bate-na rapake' -pidi duu' rata hi tempo Yohanes Topeniu'. Ngkai tempo toe, rapalele-mi Kareba Lompe' to mpo'uli' Alata'ala jadi' Magau' hi dunia'. Pai' wori' tauna mpohuduwukui doko' jadi' ntodea-na hi rala Kamagaua' -na toe.


Ug sa ila nang nadala sila, ilang gipaatubang sila sa Sanhedrin. Ug nangutana kanila ang labawng sacerdote, 	 Jadi', rakeni-ramo suro toera hilou pai' -ra rabua' hi topohura. Imam Bohe mpoparesa' -ra, na'uli':


Ug karon isulat mo ang imong nakita, sa mga butang karon ug sa mga butang nga magakahitabo unya. 	 Jadi', uki' -mi napa to nuhilo, napa to jadi' tempo toi, pai' napa to jadi' ngkabokoa'.


kaniya maanaa ang himaya diha sa iglesia ug diha kang Cristo Jesus ngadto sa tanang mga kaliwatan hangtud sa kahangturan. Amen. 	 Toe pai' masipato' lia tapomobohe hanga' -na sabana ahi' -na hi kita' to mpopangala' -i. Une' -imi hante hanga' Kristus Yesus, ngkai wae lau duu' kahae-hae-na. Amin.


Tungod niining maong katarungan, ako magaluhod sa atubangan sa Amahan, 	 Toe-mi ompi' -ompi' to bela-koi to Yahudi, ane kupenonoi hawe'ea rasi' to nirata-mi ngkai posidaia' -ni hante Kristus, mowingkotu' -ama hi nyanyoa Alata'ala to Tuama,


Ug unya nakita ko nga naabli ang kalangitan, ug tan-awa, dihay usa ka maputi nga kabayo! Ang nagkabayo niini ginganlag Kasaligan ug Matuod ug uban sa katarungan siya nagapanghukom ug nagapakiggubat. 	 Oti toe, kuhilo suruga mobea, pai' kuhilo hama'a jara' to bula. To mpohawi' jara' toei, hanga' -na "To Tida pai' to Makono." Monoa' -i ane mobotuhi-i, pai' monoa' wo'o-i ane manga'e.


ug ang paglaum dili mopahigawad kanato kay ang gugma sa Dios gikahuwad man nganhi sa atong mga kasingkasing pinaagi sa Espiritu Santo nga gikahatag kanato. 	 Pai' ane ncarumaka Alata'ala-ta-damo, uma-ta mpai' hala'ulu. Napadupa' hawe'ea janci-na hi kita'. Ta'inca toe, apa' tarasai ahi' Alata'ala hi rala nono-ta ngkai pobago-na Inoha' Tomoroli' to nawai' -taka.


Ug ang manolunda miadto ug miingon kaniya, "Komusta ka, babayeng hinatagan sa grasya, ang Ginoo anaa uban kanimo! Dalaygon ikaw diha sa mga kababayen-an!" 	 Karata-na mala'eka hi ria, na'uli' -ki Maria: "Wori' tabe! Pue' mpogane' -ko pai' mpodohei-ko!"


Kay diha kaniya nahimuot sa pagpuyo ang bug-os nga kinatibuk-an sa Dios, 	 Ane ta'inca-i Ana' Alata'ala toei, ta'inca-imi Alata'ala, apa' Alata'ala mpobotuhi bona hawe'ea kehi pai' baraka' -na, ria wo'o hi Ana' -na toei hante uma ria kakuraa' -na.


Ug sayo kaayo sa nahaunang adlaw sa semana, nangadto sila sa lubnganan sa diha nga nakasubang na ang Adlaw. 	 Jadi', mepupulo ngkii eo Mingku, lako' moweka', hilou-ramo hi daeo'.


Kinahanglan magmasinugtanon kamo sa inyong mga pangulo ug magpasakop kamo kanila; kay sila nagatukaw alang sa inyong mga kalag, ingon nga mga tawo nga unya magahatag ug husay. Sugta ninyo sila aron kini ilang pagabuhaton uban sa kalipay, dili uban sa kasubo, kay ang ingon dili man makahatag ug kaayohan kaninyo. 	 Tuku' hawa' pangkeni-ni pai' pengkorui-ra. Apa' hira' to mpewili' katuwu' kao' -ni, pai' hira' -hana mpai' to mpotompoi' pompekunea' Alata'ala ngkai pobago-ra. Tuku' -koi hawa' -ra bona goe' -ra mobago. Ane uma nituku' hawa' -ra, susa' nono-ra, ka'omea-na koi' lau-mi to nakarontoi rasi'.


Kay unsaon ugod namo sa pagpakahatag sa igong pagpasalamat ngadto sa Dios tungod kaninyo, tungod sa tanang kalipay nga among ginabati tungod kaninyo, sa atubangan sa Dios, 	 Uma mowo kagoe' -kai mpokagoe' -koi ompi'. Jadi', napa to ma'ala kihiwili-ki Alata'ala ngkai hawe'ea kagoea' to nawai' -kakai toe? Uma ria ntani' -na, muntu' mpo'uli' tarima kasi-kai hi rala posampaya-kai hi Alata'ala Tuama-ta.


Kugihi ang pagbasa sa kasulatan ngadto sa kapunongan, ug ang pagmaymay, ug ang pagpanudlo, hangtud sa akong pag-anha diha. 	 Kako'ia-ku rata, neo' nu'oloi' mpobasa Buku Tomoroli' hi ompi' -ompi' hampepangalaa', nu'apui nono-ra pai' nutudui' -ra.


Ug kay gitinguha man ni Pablo nga si Timoteo makauban kaniya, iyang gikuha siya ug gisirkunsidahan niya, sa iyang pagtamod sa mga Judio niadtong mga dapita, kay silang tanan nasayud man nga ang amahan niini usa ka Gresyanhon. 	 Konoa Paulus bona Timotius hilou dohe-na hi pomakoa' -na mpokeni Kareba Lompe'. Toe pai' natini' -i ulu ntuku' Atura Musa. Patuju-na mpotini' -i toe, bona to Yahudi mpotarima-i, apa' hawe'ea to Yahudi hi tana' toe mpo'inca Katoyunani-na tuama-na.


ug siya mao ang halad-pasighiuli alang sa atong mga sala, ug dili lamang sa ato rang mga sala kondili sa mga sala usab sa tibuok kalibutan. 	 Pai' Hi'a-mi to mate jadi' tolo' woto-ta bona Alata'ala mpo'ampungi jeko' -ta. Pai' uma muntu' jeko' -ta kita' -wadi to natolo', tapi' jeko' hawe'ea manusia' wo'o.


Hinaut unta nga malinig-onan kamo sa tanang kusog, sumala sa iyang mahimayaong gahum, alang sa tanang pag-antus ug pagpailub dinuyogan sa kalipay, 	 Merapi' -kai hi Alata'ala bona narohoi nono-ni hante hawe'ea kuasa-na, ntuku' kabaraka' -na to uma mowo kabohe-na, bona ntaha pai' tari oa' -koi, nau' ba napa-napa to mporumpa' -koi.


Usab sultihan ko pa kamo, nga kon ang duha kaninyo magakauyon dinhi sa yuta mahitungod sa bisan unsa nga ilang pangayoon, alang kanila pagabuhaton kini sa akong Amahan nga anaa sa langit. 	 Ku'uli' wo'o: ane ria-koi hi dunia' toi nte rodua to hintuwu' mekakae mperapi' ba napa-napa, posampaya-ni toe natompoi' Tuama-ku to hi rala suruga.


Ayaw ninyo gawia ang kalaw-ayan, o ang sulting binoang, o ang mahilas nga katistis, mga butang kini nga dili angay; kondili himoa hinoon ninyo ang pagpasalamat. 	 Uma wo'o natao ane metarahu-ta ba mpohowa' lolita to uma ria tuju-na ba mpo'uli' ore' -ore' to uma natao ra'epe hi tilinga doo. Agina tapake' wiwi-ta mpo'uli' tarima kasi hi Alata'ala.


Kaniya nangutana siya, "Hain man niini?" Ug si Jesus mitubag, "Ayaw pagbuno, Ayaw pagpanapaw, Ayaw pagpangawat, Ayaw pagsaksig bakak, 	 Mepekune' tena-i tau tohe'ei: "Parenta to'uma?" Natompoi' Yesus: "Neo' mepatehi, neo' mobualo', neo' manako, neo' mosabi' boa',


ug sa nagyahat siya sa langit, nanghupaw siya ug miingon kaniya, "Effata," nga sa ato pa, "Maabli ka." 	 Oti toe, ngkongoa' -imi hi langi' mpo'osu' inoha' -na pai' mpo'uli': "Mobea-mi!" (Hi rala basa-ra to Yahudi, moni-na hewa toi: "Efata!")


Kay ang kaalam nga iya niining kalibutana maoy usa ka binoang sa atubangan sa Dios. Kay ang kasulatan nagaingon, "Iyang ginadakop ang mga manggialamon diha sa ilang kaigmat," 	 Apa' napa to ra'uli' manusia' kapantea, kawojoa lau-wadi hi poncilo Alata'ala. Te'uki' hi rala Buku Tomoroli' owi hewa toi: Nau' hewa apa-mi kapante-ra manusia' pai' po'akala-ra, bate nadagi oa' -ra Pue' Ala."


Panghinauti ninyo ang mga nagalutos kaninyo; panghinauti ug ayaw ninyo sila pagpanghimarauta. 	 Ane ria tauna to mpobalinai' -koi, merapi' -koi hi Alata'ala bona nagane' -ra. Gane' -ra, neo' nitipo' -ra.


Ug kini magahatag unya kaninyog higayon sa pagpanghimatuod. 	 Nto'u toe mpai', ria loga-ni mpo'uli' -raka pepangala' -ni hi Aku'.


Ug didto, sa ilang atubangan, nausab ang iyang dagway; ang iyang nawong midan-ag sama sa Adlaw, ug ang iyang mga sapot miputi sama sa kahayag. 	 Bula-ra hi ria, mobali' -mi lence-na. Lio-na mehini hewa eo, pai' pohea-na mengea' meringkila'.


nan, nganong wala man lamang nimo idiposito ang akong kuwarta sa bangko, aron nga sa akong paghiuli makuha ko unta kini nga may tubo? 	 napa pai' doi-ku uma nupopesua' hi bank, bona ane rata-apa, ku'ala' hante ana' -na!'


aron among ikawali ang Maayong Balita sa mga kayutaan nga saylo pa kaninyo, sa walay pagpasigarbo sa mga pangabudlay nga nahimo na sa dapit nga iya sa lain. 	 duu' -na tetampai wo'o kawela' pobagoa-kai. Apa' doko' -kai mpokeni Kareba Lompe' hilou hi ngata-ngata to meliu kalaa-na ngkai koi'. Uma-kai dota mpokeni Kareba Lompe' hi tauna to mpolia' mpo'epe-ramo Kareba Lompe'. Nee-neo' mpai' bohe nono-kai mpololita wua' pobago-kai, ntaa' mobago-kai hi tinahi doo-di.


kay si Juan nakaingon man ugod kaniya, "Dili uyon sa balaod ang paghupot mo kaniya." 	 Hewa toi tutura kamate-na Yohanes Topeniu'. Magau' Herodes mpo'ago Herodias, tobine ompi' -na moto to rahanga' Filipus. Wori' ngkani Yohanes mpokamaro Herodes ngkai gau' -na toe, na'uli' -ki: "Uma-ko ma'ala mpotobine tobine tetui! Gau' -nu tetu mpotiboki Atura Musa!" Ngkai ree, Herodes mpopahawa' tantara-na mpohoko' Yohanes. Rahoko' mpu'u-imi, rahoo', pai' -i ratarungku'.


Ug sumala sa iyang nabatasan, si Pablo misulod niini; ug sulod sa tulo ka semana siya nakiglantugi kanila pinasikad sa kasulatan, 	 Jadi', kahilou-na wo'o-mi Paulus hi tomi posampayaa toe hewa kabiasaa-na, pai' momewai' ngkalolita hante tauna to morumpu hi retu. Tolu mingku mometuku', hewa toe oa' pobago Paulus hi Eo Sabat.


sa pagpahibalo sa tuig sa kahimuot sa Ginoo." 	 Nahubui-a mpopalele kareba-na, karata-nami tempo-na Pue' mpopohiloi ahi' -na hi ntodea-na."


Ang grasya maanaa kaninyo ug ang kalinaw gikan sa Dios nga Amahan ug sa Ginoong Jesu-Cristo. 	 Sura toi ngkai kai' tau tolu: Paulus, Silas pai' Timotius, kipakatu tilou hi koi' ompi' -ompi' hampepangalaa' -kai to hi ngata Tesalonika, to mepue' -mi hi Alata'ala Tuama-ta pai' hi Pue' Yesus Kristus! Wori' tabe: mekakae-kai hi Alata'ala to Tuama pai' hi Pue' Yesus Kristus bona nagane' -koi ngkai kabula rala-na pai' nawai' -koi kalompea' tuwu'.


Kon pinaagi sa akong ngalan mangayo kamog bisan unsa, kini akong pagabuhaton. 	 Ba napa-napa to niperapi' hante hanga' -ku, kuwai' -koi.


Apan moabut ra ang mga adlaw nga ang nabana pagakuhaon na gikan kanila, ug unya magapuasa na sila niadtong adlawa. 	 Tapi' rata mpai' tempo-na, topemua' ra'ala' ngkai laintongo' -ra. Nto'u toe-damo, pai' lako' mopuasa' -rada."


Ug nanag-awit sila sa usa ka bag-ong awit nga naga-ingon, Takus ikaw sa pagkuha sa basahong linukot ug sa pag-abli sa iyang mga timri, kay ikaw mao man ang gipatay ug pinaagi sa imong dugo gilukat mo ang mga tawo alang sa Dios, gikan sa tanang kabanayan ug pinulongan ug katawhan ug kanasuran, 	 Morona' -ramo, mpoporona' rona' to bo'u, ra'uli': Iko-mi to natao mpo'ala' sura toe pai' mpobongka saa' -na. Apa' Iko, rapatehi-moko, pai' hante raa' ngkai kamate-nu toe nutolo' -ramo manusia' ngkai humalili' dunia', ngkai butu negara, butu pomuli pai' butu nyala basa. Nutolo' -ra pai' nutonu-ramo hi Alata'ala,


Ug gitawag ni Pablo ang usa sa mga kapitan ug miingon kaniya, "Dad-a kining batan-on ngadto sa koronil, kay aduna siyay isugilon kaniya." 	 Ngkai ree, Paulus mpokio' hadua tadulako pai' na'uli' -ki: "Po'ema' ana' toii hilou hi kapala'. Ria anu naparata."


Ug didto nakita siya sa babayeng sulogoon, ug ngadto sa mga nanagtindog didto kini siya misugod na usab sa pagsulti nga nag-ingon, "Kaining tawhana usa kanila." 	 Pehilo wo'o-imi tobine toei, na'uli' -raka tauna to hi ree: "Hi'a tetu wo'o-di doo-na Yesus toei-e mai."


nailaha ang mga patriarca, ug gikan kanila, sa kaliwatan sumala sa pagkatawo, natawo si Cristo nga mao ang Dios nga anaa sa ibabaw sa tanan, dalaygon hangtud sa kahangturan. Amen. 	 Hira' toe muli Abraham, Ishak pai' Yakub, totu'a-ra owi to napelihi Alata'ala. Pai' hi kaputu-na Magau' Topetolo' mewali manusia', putu ngkai muli to Israel wo'o-i-wadi-hawo. Magau' Topetolo' toei meliu kuasa-na ngkai hawe'ea, Hi'a-mi Alata'ala to masipato' ta'une' duu' kahae-hae-na. Amin!


Ang gugma wala gayuy pagkatapus; apan kon aduna may mga paghimog profesiya, kini igahiklin ra unya; kon aduna may pagsultig mga dila, kini pagahunongon ra unya; kon aduna may kahibalo, kini igahiklin ra unya. 	 Ahi' uma ria kahudua-na. Tapi' ane ria pakulea' -ta mpohowa' lolita Alata'ala, bate rata mpai' tempo-na pakulea' -ta toe uma-pi ria. Ane ria pakulea' -ta mololita hante basa to ngkai Inoha' Tomoroli', rata mpai' tempo-na pakulea' -ta toe mento'o-mi. Ane mporata-ta pe'inca to ngkai Alata'ala, rata mpai' tempo-na pe'inca-ta toe uma-pi raparaluu.


Busa, hinumdumi ninyo nga niadtong panahona kamong mga Gentil sa lawas, nga gipanagnganlan nga mga walay sirkunsisyon niadtong mga nanagtawag sa ilang kaugalingon nga mga may sirkunsisyon sa unod pinaagi sa mga kamot-- 	 Jadi', ompi' -ompi', kiwoi-dile tuwu' -ni to ri'ulu-e. Ntuku' ngkai kaputu-ni, bela-koi to Yahudi. To Yahudi mpohanga' -koi "tauna to uma tetini'," pai' to Yahudi toera mpo'uli' kahira' -na-wadi-rana bagia-na Alata'ala, apa' tetini' -ra-rana ntuku' atura agama-ra. Ada petini' toe, ada to rababehi manusia' hi wotoloka' -ra-wadi.


Apan ang koronil nga si Lisias nahiabut ug sa dakung paglugos iyang gisakmit siya gikan sa among mga kamot, 	 Tapi' kapala' tantara Lisias mpe'agoi-i ngkai pale-kai.


Ug siya mitubag nga nag-ingon, "Magbantay kamo nga dili kamo mapahisalaag; kay daghan unya ang motungha dinala ang akong ngalan, nga manag-ingon, `Ako mao ang Cristo!` ug `Ang panahon haduol na!` Ayaw kamo pagnunot kanila. 	 Na'uli' Yesus: "Pelompehi, neo' -koi ma'ala rabagiu. Apa' wori' mpai' tauna to mehupa' to mpo'uli' kahira' -na Magau' Topetolo'. Ria wo'o to mpo'uli' karata-na mpu'u Eo Kiama. Aga neo' nituku' -ra.


Apan ang tinuod mao nga kamo nagapanghambog na hinoon sa inyong pagkaandakan. Dautan ang tanang pagpangandak sa ingon. 	 Hiaa' uma-di hewa toe pololita-nie. Molangko lau-di nono-ni pai' mpopeliu tuwu' -ni. Hawe'ea to hewa tetu, bate dada'a-hana.


Itumong ang inyong mga hunahuna diha sa mga butang nga anaa sa itaas ug dili sa mga butang dinhi sa yuta. 	 Batua-na: tapenonoi katuwu' -ta to bo'u to mosidai' hante Kristus to hi suruga, neo' -pi ntora tapenonoi katuwua' -ta to hi dunia' -wadi.


Ug sa nakita na nila kini, ilang gipanugilon ang pulong nga gisulti kanila mahitungod niadtong bataa; 	 Karahilo-na ana' toei, ralolita-mi napa to na'uli' -raka mala'eka mpotompo'wiwi-i.


ug sa ingon niana ila na hinoong mahiaguman ang silot tungod sa pagpakalapas unya nila sa ilang unang panaad. 	 Ane tobalu ngkanguraa, neo' ulu ra'uki' hanga' -ra hi rala buku tobalu. Apa' ane ria-pidi hina-ra doko' motomanei, bate motomanei-ra mpai'. Ka'omea-na masala' -ramo apa' mpotiboki-ra pojanci-ra hi Kristus wengi to mpo'uli' kampobago-ra bago Pue' -wadi.


sumala sa nahisulat nga nagaingon, "Gihimo ko ikaw nga amahan sa daghang mga nasud. Ang saad gipasalig ngadto kanila sa atubangan sa maong Dios nga iyang gitoohan nga mao ang nagahatag ug kinabuhi ngadto sa mga patay, ug nagatudlo sa mga butang bisan sa wala pa kini magalungtad. 	 Ria lolita Alata'ala hi Abraham to mpo'uli' hewa toi: "Kupajadi' -moko tuama wori' tauna hi humalili' dunia'." Hi poncilo Alata'ala, Abraham jadi' tuama-ta omea, apa' mepangala' -i hi Alata'ala to mpotuwu' nculii' tomate, mepangala' -i hi Alata'ala to mpohowa' lolita-na mpokahangai' napa to ko'ia ria, alaa-na ria mpu'u-mi.


Apan kay iya man silang nakaplagan nga may kakulang, siya nagaingon, Moabut ra ang mga adlaw, nagaingon ang Ginoo, nga pagahimoon ko ang usa ka bag-ong pakigsaad uban sa kaliwatan ni Israel ug sa kaliwatan ni Juda; 	 Ntaa' narua' -di Alata'ala kasalaa' topetuku' -na, pai' na'uli' -raka hewa tohe'i: Epe-e'! Rata mpai' tempo-na kubabehi Pojanci to bo'u hante hawe'ea to Yahudi, lompe' suku Israel lompe' suku Yehuda.


Wala ko pagpakyasa ang grasya sa Dios; kay kon ang pagkamatarung pinaagi pa sa pagbantay sa kasugoan, nan, si Cristo namatay sa wala lang diay ing hinungdan. 	 Alata'ala mpomonoa' -ta hi poncilo-na ngkai kabula rala-na. Uma-hana lompe' ane tasapuaka kabula rala-na toe. Ane rapa' -na ria mpu'u ohea-ta jadi' monoa' hi poncilo Alata'ala ngkai petuku' -ta hi Atura Musa, ke uma ria kalaua-na Kristus mate.


"Ako nagabautismo kaninyo sa tubig tungod sa paghinulsol; apan siya nga nagapaulahi kanako labi pang gamhanan kay kanako, nga bisan gani sa iyang mga sapin dili ako takus sa pagbitbit; ang iyang igabautismo kaninyo mao ang Espiritu Santo ug kalayo. 	 Na'uli' wo'o-mi Yohanes: "Aku' toi mponiu' -koi hante ue, tanda kamedea-ni ngkai jeko' -ni. Tapi' tumai-i mpai' ngkabokoa' ngkai aku' hadua to meliu kuasa-na ngkai aku'. Bangku' jadi' pahawaa' -na to mpokeni sapatu' -na, uma-a-kuwo natao. Hi'a mpai' to mponiu' -koi hante Inoha' Tomoroli' pai' hante apu.


Busa, sa nagkatigum na sila, si Pilato miingon kanila, "Kinsa may gusto ninyong akong buhian alang kaninyo, si Barrabas ba o si Jesus ba, ang ginatawag nga Cristo?" 	 Jadi', hi pohura-na Pilatus mpohurai kara-kara Yesus toe, wori' -mi tauna morumpu. Mepekune' Pilatus mpekune' -ra: "Hema to nipokono kubahaka-kokoi mpae tohe'i? Yesus Barabas, ba Yesus to rahanga' Kristus-di?"


Balaana sila pinaagi sa kamatuoran; ang imong pulong mao ang kamatuoran. 	 Pakaroli' -ramo, pajadi' -ra bagia-nu hante tudui' to makono. Lolita-nu Mama, tetu-mi to makono.


"Alaut kamo, mga escriba ug mga Fariseo, mga maut! kay sama kamo sa pinaputi nga mga pantiyon nga sa gawas managpakita sa katahum, apan sa sulod kini sila puno sa mga bukog sa mga patay ug sa tanang kahugawan. 	 "Silaka-koi, guru agama pai' to Parisi! Lompe' hi mali-na-wadi-koi! Hewa daeo' to rasapuru' bula-koi: hi mali-na lompe' -damo hiloa-na, hiaa' bo hi rala-na paka' wuku kiu pai' wori' nyala to merungkui.


Apan salamat sa Dios nga nagabutang diha sa kasingkasing ni Tito sa sama ka mainitong pagtagad alang sa inyong kaayohan. 	 Ku'uli' tarima kasi hi Alata'ala, apa' Hi'a to mobago hi rala nono-na Titus alaa-na ria mpu'u nono-na doko' mpotulungi-koi. Nono-na Titus doko' mpotulungi-koi toe hibalia hante nono-kai kai' wo'o.


Gisulat ko kini kaninyo mahitungod kanila nga buot magpahisalaag kaninyo; 	 Ku'uki' -kokoi sura tohe'i, mpotompo'wiwi-ra to doko' mpobagiu-koi.


Apan sa pagkadungog nila niini, sila namahawa nga nagtinagsatagsa, sugod sa labing tigulang. Ug si Jesus mao na lamang ang nahibilin uban sa babaye nga nagtindog sa iyang atubangan. 	 Kara'epe-na pangkeni to Yahudi lolita Yesus tohe'e, pengkawusili-rami hadua hadua, ntepu'u ngkai totu'a duu' rata hi to mongura. Ka'omea-na, malai omea-ramo, muntu' Yesus-damo to hi ree hante tobine toei hi laintongo' ntodea.


sa ilang mga dalan anaa ang kalaglag ug kaalaut, 	 Hiapa-apa kahiloua-ra, mpokeni-ra kada'aa pai' kaparia-wadi.


Ug mangamuyo ako kanimo usab, tinuod kong masigkauban sa buhat, nga unta tabangan mo kining mga babayehana, kay sila nagpangabudlay abay kanako sa pagpakaylap sa Maayong Balita uban kang Clemente ug sa tanang uban kong mga masigkamagbubuhat kinsang mga ngalan anaa sa basahon sa kinabuhi. 	 Pai' kuperapi' hi iko, Sunsugus, ema' -ku to tida, tulungi-ra-rawo tobine to rodua toera, bona neo' -rapa mosisala. Bula-ku hi retu-pidi dohe-ni, mobago ntomo-ra mpodohei-a mpopalele Kareba Lompe', hante Klemens pai' wo'o doo-doo hampobagoa-ku to ntani' -na. Hanga' -ra ria omea te'uki' hi rala Buku Katuwua'.


Apan kon kamo magpinahitay ug magtinukbanay ang usa sa usa, magbantay lang kamo nga dili kamo mangaut-ut pinaagi sa usa ug usa. 	 Hiaa' ane ntora motuda' pai' momehingki' -koi, pelompehi-e', himpau silaka-koi mpai'.


Apan ang maong ujipon, sa iya nang paghigula, nakasugat sa usa sa iyang mga masigkaulipon nga nakautang kaniyag usa ka gatus ka denario; ug sa nakuptan niya siya sa liog, gitook siya niya nga nag-ingon, `Bayri ako sa imong utang.` 	 "Palai-na batua toei, napohirua' -ki hadua hingka batua-na to mo'inta hi hi'a hi ncobu-na-wadi. Napentoe doo-na toei, nabaga' pai' na'uli' -ki: `Bayari omea-mi inta-nu!'


Kanila mitubag siya nga nag-ingon, "Usa sa Napulog-Duha, siya nga nagatuslob ug tinapay diha sa mao rang panaksan uban kanako. 	 Na'uli' Yesus: "To mpobalu' -ale, hadua ngkai koi' to hampulu' rodua tohe'i-e, to mpodulu' -ka.


ug misinggit ang mahugawng espiritu nga nag-ingon, "Unsay imong labut kanamo, Jesus nga Nazaretnon? Mianhi ba ikaw aron sa paglaglag kanamo? Nakaila baya ako kinsa ikaw, ang Balaan sa Dios." 	 "Ee Yesus to Nazaret! Doko' nupopai-dakaie? Ba doko' nuropuhi-dakaie? Ku'inca moto-kole, ka'Iko-na Suro to moroli' ngkai Alata'ala-e."


Apan kamo wala diha sa unod, hinonoa anaa kamo sa Espiritu kon tinuod man nga ang Espiritu sa Dios nagapuyo diha sa sulod ninyo. Ang wala magbaton sa Espiritu ni Cristo dili iya ni Cristo. 	 Aga koi' ompi' -ompi', uma-pi nituku' kahinaa nono-ni to dada'a. Mpotuku' konoa Inoha' Alata'ala-mokoi-- ane ntoa' mo'oha' mpu'u-imi Inoha' Alata'ala hi rala nono-ni. Tapi' ane tauna to uma ria Inoha' Kristus hi rala nono-ra, bela-ra bagia Kristus.


Karon kon sa ibabaw niining maong patukoranan adunay magabalay ug bulawan, o salapi, o mga bato nga hamili, o kahoy, o kogon, o dagami-- 	 Ane ria topobago Pue' to lompe' pongkamu-ra bago Pue', hira' ma'ala rarapai' -ki topobabehi tomi to mpowangu tomi hante wori' nyala rewa to lompe', rapa' -na bulawa, salaka' pai' watu to masuli' oli-na. Ane ria to uma lompe' pongkamu-ra bago Pue', hira' hewa topobabehi tomi to mpowangu tomi mpake' to uma ncako lompe', hewa kaju, kowo' pai' deami.


Tungod niini kanunay ko gayud nga ginasingkamotan ang paghupot sa walay sambol nga kaisipan ngadto sa Dios ug sa mga tawo. 	 Toe pai' kuhuduwukui oa' mpobabehi po'ingku to lompe', bona ku'inca hi rala nono-ku ka'uma-na ria sala' -ku, ba hi poncilo Alata'ala ba hi poncilo manusia'.


Ug ang ikapitong manolunda miyabo sa iyang panaksan ngadto sa kahanginan, ug gikan sa templo, gikan sa trono, dihay migula nga usa ka dakung tingog nga nag-ingon, "Natapus na ang tanan!" 	 Oti toe, mala'eka kapitu-na mpobowo ihi' batili-na hi lolo raoa. Pai' ku'epe, ria to molibu' ngkai Pohuraa Alata'ala hi rala Tomi Pepuea' to hi suruga. Mekio' mpesukui-i, na'uli': "Hudu-mi!"


Ug ang koronil miadto kang Pablo ug miingon kaniya, "Tug-ani ako, usa ba ikaw ka siyudadanong Romanhon?" Ug si Pablo miingon, "Oo." 	 Oti toe, kapala' tantara hilou hi Paulus pai' mpekune' -i: "Uli' -ka, ba makono mpu'u-ko warga negara Poparenta Roma?" Na'uli' Paulus: "Makono mpu'u-di."


Ug nahitabo nga sa naglibut si Pedro sa tanang dapit, siya nahiadto usab sa mga balaan nga nanagpuyo sa Lida. 	 Petrus modao' mpencuai' topepangala' hi Pue' Yesus hiapa-apa. Rala-na ha'eo, rata-i hi ngata Lida.


Ug gikuha niya ang kopa, ug sa nakapasalamat na siya, kanila gihatag kini niya nga nag-ingon, "Uminom kamo niini, kamong tanan; 	 Oti toe na'ala' wo'o sangkiri' to ihia' anggur, na'uli' tarima kasi hi Alata'ala pai' natonu-raka, na'uli': "Nginu-mokoi omea,


Ang akong ipasabut mao kini: ang kasugoan nga sa kaulahiay miabut tapus sa paglabay sa upat ka gatus ug katloan ka tuig, wala magsalikway sa pakigsaad nga gikauyonan nang daan sa Dios, aron nga mapapas ang saad. 	 Jadi', poko batua lolita rapa' -ku we'i hewa toi: Pojanci Alata'ala hi Abraham mpolia' nasaa' -mi Alata'ala. Opo' atu tolu mpulu' mpae oti toe, Alata'ala mpowai' wo'o-mi Atura-na hi manusia'. Tapi' uma-i mo'ungkere' ngkai pojanci-na hi Abraham alaa-na uma-pi oko. Pojanci-na hi Abraham toe bate kana madupa'.


Suginlan ko ikaw, nga dili ka na gayud unya makagawas hangtud kabayran mo na ang katapusang diyot." 	 Mpu'u ku'uli': uma-tapa tebahaka ngkai rala tarungku' ane da koo-ko'ia oti tabayari waya' -ta."


Kon kinsa ang moalagad kanako, kinahanglan magasunod siya kanako; ug diin gani ako, ang akong alagad atua usab didto. Kon kinsa ang moalagad kanako, ang Amahan magapasidungog kaniya. 	 Hema-koi to doko' jadi' topobago-ku, kana mpotuku' -a, bona hiapa kahiloua-ku, retu wo'o-koi. Tuama-ku mpai' mpobila' -koi to jadi' topobago-ku.


Ug tan-awa, dihay usa ka batid sa balaod nga mitindog aron sa pagsulay kaniya ug miingon, "Magtutudlo, unsa may akong buhaton aron makapanunod ako sa kinabuhing dayon?" 	 Ria hadua guru agama Yahudi to doko' mpemai-mai kasala' petompoi' Yesus. Napekune' -i: "Guru, napa-hawo to kana kubabehi bona mporata-a katuwua' to lompe' duu' kahae-hae-na?"


Ug diha kaniya hingkaplagan ang dugo sa mga profeta ug mga balaan, ug sa tanan nga gipamatay diha sa yuta." 	 To Babel toe-ramo to masala' hi kampopatehi-ra hawe'ea nabi pai' topetuku' Pue' Alata'ala. To Babel toe-ramo to masala' hi kampopatehi-ra hawe'ea tauna to rapatehi hi rala dunia'."


Busa panggula kamo gikan kanila, ug magpalain kamo gikan kanila, nagaingon ang Ginoo, ug ayaw na kamo paghikap ug mahugaw; unya pagahinangpon ko kamo, 	 "Jadi', bahakai-mi mpotuku' kehi-ra to uma mpo'incai-a, neo' -pi niposidai' -raka! Pokalaa katuwu' -ni ngkai hawe'ea gau' to dada'a. Ane nibabehi hewa toe, kudoa moto-koi."


Ug sa pag-abut na sa tingpopo, iyang gipaadto ang usa ka ulipon ngadto sa mga saop aron sa pagdawat ug bahin sa abut sa parrasan gikan kanila. 	 Rata-mi tempo pohopua' wua' anggur, napahawa' hadua batua-na hilou mperapi' bagia-na hi to mpodoo bonea-na toera.


Ug pinaagi sa kamot sa mga apostoles, daghan ang mga ilhanan ug mga kahibulongan nga nangahimo sa atubangan sa katawhan. Ug silang tanan didto magtiguman sa Portico ni Salomon. 	 Wori' tanda mekoncehi pai' anu mobaraka' to rababehi suro Pue' Yesus hi mata ntodea. Hawe'ea tauna to mepangala' hi Pue' Yesus, hanono lau-ra-damo morumpu hi Pengkawinaraa Salomo to hi Tomi Alata'ala.


nga nanag-ingon, "Kining tawhana nagapangdani sa mga tawo sa pagsimba sa Dios sa paagi nga supak sa balaod." 	 Rapakilu-i, ra'uli': "Hi'a tohe'i mpotudui' tauna mpopue' Alata'ala hante tudui' to mosisala hante Atura Musa!"


Ug sa dili madugay ang Dios sa kalinaw magadugmok kang Satanas diha sa ubos sa inyong mga tiil. Ang grasya sa atong Ginoong Jesu-Cristo magauban kaninyo. 	 Mekakae-a hi Alata'ala to mpowai' -ta kalompea' tuwu' bona haliu nadagi pai' nakero kuasa Magau' Anudaa' hi rala katuwu' -ni. Kabula rala-na Pue' -ta Pue' Yesus Kristus rata hi koi' ompi'. Amin!


Kon kita nangabuhi man diha sa Espiritu, nan, kinahanglan managgawi usab kita diha sa Espiritu. 	 Ane Inoha' Tomoroli' mpowai' -ta tuwu' to bo'u, wae-pi, bate mpotuku' Inoha' Tomoroli' toe-ta-damo.


Busa buot ko nga inyong masabtan nga walay tawo nga sa magasulti siya pinaagi sa gahum sa Espiritu sa Dios arang makaingon, "Si Jesus matinunglo pa unta!" ug walay makaingon, "Si Jesus Ginoo," nga dili pinaagi sa gahum sa Espiritu Santo. 	 Toe pai' kupopo'incai-koi: tauna to mololita ngkai petete' Inoha' Tomoroli', uma hema to mpo'uli' "Tetotowi-imi Yesus!" Wae wo'o uma hema to mpo'uli': "Yesus, Hi'a-mi Pue'!" ane uma-i natete' Inoha' Tomoroli'.


Dihadiha mibangon ang bata ug naglakaw; kay siya napulog-duha na man ka tuig ang idad. Ug dihadiha giabut silag dakung kahibulong. 	 Pemata-nami ana' toei kaliliu momako'. (Umuru-na hampulu' rompae.) Uma mowo kakonce-ra tauna to mpohilo.


Ug sa duol dihay usa ka panaksan nga puno sa suka, ug ilang gibutang sa isopo ang usa ka espongha nga natuhop sa suka ug kini ilang gitunol sa iyang baba. 	 Hi ree, ria hamanga' ue anggur to mo'onco. Ra'ala' hampuhu' wunga to hewa lomo', ralolo' hi rala anggur toe, ratu'u hi wuntu ra'a kaju hisop, pai' rapopoju'ui-ki wiwi Yesus bona na'inu.


Ug sa pagtikubo niya aron sa paglili, iyang nakita ang mga panaptong lino nga nahimutang didto, apan wala hinoon siya mosulod. 	 Mengkabungku' -i mpelongi' hi rala-na, aga uma-i ulu mesua'. Nahilo-hawo kain to rahompui' -ki Yesus bate-na moto hi ree.


Mga hinigugma, kay ang Dios nahigugma man kanato sa ingon niana, nan, kinahanglan kita usab maghigugmaay ang usa sa usa. 	 Ompi' -ompi' to kupe'ahi'! Apa' wae-mi kabohe ahi' Alata'ala hi kita' -e, toe pai' kana momepoka'ahi' wo'o-ta-tawo hadua bo hadua.


Sumala sa masayran mo, wala pa molapas sa napulog-duha ka adlaw sukad sa akong paghitungas sa Jerusalem aron sa pagsimba didto. 	 Ma'ala moto nupewulihi', lako' hampulu' romengi to liu, hilou-a hi Yerusalem bona mepue' hi rala Tomi Alata'ala.


Daghan akog igsusulti ug ighuhukom mahitungod kaninyo; apan matinuoron siya nga mao ang nagpadala kanako, ug ang akong nadungog gikan kaniya ginapahayag ko ngadto sa kalibutan." 	 Wori' -pidile ke to ku'uli' mposalai' -koie. Tapi' Hi'a to mposuro-a, masipato' lia-i rapangala', pai' napa to ku'epe ngkai Hi'a, toe-mi to kuparata hi koi' to hi dunia'."


Wala ba kamo makabasa niining bahina sa kasulatan nga nagaingon: `Ang maong bato nga sa mga magtutukod gisalikway nahimong ulohang bato sa pamag-ang; 	 Tantu nibasa-mi lolita Buku Tomoroli' to mpolowa pesapuaka-ni hi Aku', hewa toi moni-na: `Watu to ratadi topowangu tomi, watu toe lau-mi to jadi' poko parawatu.


Ug iyang gilukot ang basahon ug giuli kini ngadto sa tig-alagad, ug milingkod siya. Ug ang mga mata sa tanan nga diha sa sinagoga gitutok ngadto kaniya. 	 Ka'oti-na nabasa toe we'i, nalulu nculii' -mi sura toe, natonu-ki pue' bago, pai' -i mohura bona metudui'. Hawe'ea tauna to hi rala tomi posampayaa toe mpodulu mponaa-i doko' mpo'epe lolita-na.


ug si Zorobabel ang amahan ni Abiud, ug si Abiud ang amahan ni Eliaquim, ug si Eliaquim ang amahan ni Azor, 	 Zerubabel mpobubu Abihud, Abihud mpobubu Elyakim, Elyakim mpobubu Azor,


Ug motungha ang daghang mga mini nga profeta ug magapahisalaag sa daghan. 	 Pai' mehupa' wo'o wori' nabi boa' to mpobagiu wori' tauna.


Ug siya midali pagkanaug, ug kaniya midawat siya nga malipayon. 	 Napesahui mpu'u-mi-hawo Zakheus mana'u, pai' goe' -i mpotarima Yesus hi tomi-na.


ug sa iya na silang nasuginlan sa tanan, sila iyang gipagikan ngadto sa Jope. 	 Kornelius mpo'uli' -raka napa to lako' nahilo we'i hi rala pangila-na, pai' nahubui-ra hilou hi Yope mpopali' Petrus.


Aduna bay may sirkunsisyon nang daan sa panahon sa pagtawag kaniya? Nan, kinahanglan dili siya magpakawalay sirkunsisyon. Aduna bay walay sikunsisyon sa panahon sa pagtawag kaniya? Nan, kinahanglan dili siya magpasirkunsisyon. 	 Rapa' -na hadua to Yahudi, mepangala' -imi hi Pue' Yesus, uma mingki' nabahaka Katoyahudi-na. Wae wo'o ane tauna to bela-i to Yahudi mepangala' hi Pue' Yesus, uma mingki' mpopetini' -i jadi' to Yahudi.


Hinoon aduna ka pay pila ka mga ngalan diha sa Sardis, mga tawo nga wala maghugawhugaw sa ilang mga bisti; ug sinul-ubag maputi, kini sila managpanglakaw uban kanako, sanglit takus man sila niini. 	 Aga ria moto ba hangkuja-koi hi Sardis to mpewili' pohea-ni bona neo' babo'. Koi' mpai' to momako' dohe-ku, moheai hante pohea to mengea', apa' natao-koi momako' dohe-ku.


Ug unya nahiabut usab siya sa Derbe ug sa Listra. Ug didtoy usa ka tinun-an nga ginganlan si Timoteo, nga anak sa usa ka magtotoong babaye nga Judio, apan ang iyang amahan Gresyanhon. 	 Paulus mpokaliliu pomako' -na hilou hi ngata Derbe pai' Listra. Hi ngata toe, ria hadua topepangala' hi Yesus, hanga' -na Timotius. Tina-na, to Yahudi to mepangala' wo'o-mi-hawo hi Yesus. Aga tuama-na to Yunani.


hangtud nga ang imong mga kaaway pagahimoon ko nang tumbanan sa imong mga tiil.` 	 duu' -na kupopengkoru hawe'ea bali' -nu hi Iko.'


kay siya among hingdunggan nga nag-ingon nga kini konong dapita pagagon-ubon ni Jesus nga Nazaretnon ug pagausabon niini ang mga pamatasan nga gibilin kanato ni Moises." 	 Ki'epe-i mololita mpo'uli': Yesus to Nazaret toe mpogero mpai' Tomi Alata'ala pai' mpobalii' hawe'ea ada to tapososora ngkai nabi Musa."