Sa pagkatinuod, ang kasugoan nagatudlog mga tawo nga may kaluyahon ingon nga mga labawng sacerdote, apan ang pulong sa panumpa, nga miabut ulahi sa kasugoan, nagatudlog Anak nga nahimong hingpit hangtud sa kahangturan. 	 Tauna to jadi' Imam Bohe ntuku' Atura Musa, tauna to lente, apa' manusia' biasa-ra-rawo. Aga ngkabokoa' ngkai Atura Musa toe, Alata'ala mpohowa' lolita posumpa-na, pai' hante lolita posumpa-na toe, mpo'ongko' Ana' -na moto-imi jadi' Imam Bohe. Pai' Ana' -na toei jadi' Topetolo' to uma ria kakuraa' -na pai' to tida duu' kahae-hae-na.


Ug dihadiha siya nakakita na, ug kaniya mikuyog siya nga nagdayeg sa Dios; ug ang tanang mga tawo, sa ilang pagkakita niini, nanagdalayeg sa Dios. 	 Ncaliu pehilo mpu'u-imi. Ngkai ree, ntora mpotuku' Yesus-imi, pai' mpo'uli' wori' tarima kasi hi Alata'ala. Hawe'ea tauna to mpohilo kajadia' toe, mpo'une' Alata'ala-ramo.


Ug sa nagsultihanay ang pipila ka tawo mahitungod sa templo, nga kini gidayandayanan ug mga maanindot nga mga bato ug sa mga butang hinalad, siya miingon, 	 Nto'u toe, ria tauna mpo'uli' -ki Yesus: "Lompe' lia Tomi Alata'ala toi, apa' rawangu hante watu to ncola pai' rarampai hante rewa to rapopepue' hi Pue' Ala." Toe pai' na'uli' Yesus:


Wala gayud! Kinihanglan maminatud-on gayud ang Dios bisan pa kon bakakon ang tanang mga tawo ingon sa nahisulat: Aron makita ikaw nga matarung sa imong pagpamulong, ug magamadaugon ikaw sa diha nga pagahukman ka na. 	 Nau' hawe'ea manusia' moboa', bate makono lolita Alata'ala. Hewa to na'uli' Magau' Daud owi: O Pue', bate makono mpu'u lolita-nu. Nau' ba hema-hema to mposalai' -ko, bate kana rapangaku' kamonoa' -nu."


Kay kon anaa ang pagkamatinguhaon, kini pagakahimut-an sa pagdawat sumala sa unsay anaa sa tawo, dili sumala sa unsay wala kaniya. 	 Apa' ane ria nono-ta mewai', pai' -ta mewai' ntuku' napa-hawo to ria hi kita', goe' -i Alata'ala mpodoa pewai' -ta toe. Uma-i mperapi' pewai' to meliu ngkai pakulea' -ta.


Kini sila usa rag hunahuna ug ngadto sa mapintas nga mananap igatugyan nila ang ilang kagahum ug pagbulot-an. 	 Magau' to hampulu' toera, hanono lau-ramo mpotulungi binata to dada'a toei. Mengkoru-ra hi binata toei, pai' hawe'ea karohoa-ra pai' kuasa poparenta-ra rapake' mpobabehi konoa binata to dada'a toei.


Ako mao ang tanum nga parras, kamo mao ang mga sanga. Ang magapabilin kanako, kang kinsa magapabilin ako, mao siya ang magapamungag daghan, kay gawas kanako wala gayud kamoy arang mahimo. 	 "Aku' toi-mi woto kaju, pai' koi' -mi ra'a-na. Tauna to tida hintuwu' hante Aku' pai' Aku' hante hira', wori' powua' -ra. Aga ane mogaa' -koi ngkai Aku', uma-koi bisa mpobabehi napa-napa.


Apan nagmalolot kami diha sa taliwala ninyo, ingon sa iwa nga nagaalima sa iyang kaugalingong mga anak. 	 Aga uma kibabehi hewa toe. Bula-kai retu-pidi wengi, mo'alusu' po'ingku-kai, hewa hadua totina mpewili' ana' -na.


Kon nakaila pa kamo kanako, makaila usab unta kamo sa akong Amahan. Sukad karon nakaila na kamo kaniya ug nakakita na kaniya." 	 Ane ntoa' ni'inca-ama Aku' -e, tantu ni'inca wo'o-imi Tuama-ku. Ngkai wae-e lau, ni'inca-imi pai' nihilo-imi."


Ug sa tanang adlaw nga igpapahulay siya nagpakiglantugi didto sa sinagoga, sa pagpangdani sa mga Judio ug mga Gresyanhon. 	 Butu Eo Sabat, Paulus momewai' ngkalolita hante tauna to morumpu hi tomi posampayaa, lompe' to Yahudi lompe' to Yunani. Patuju-na doko' mponotohi nono-ra bona mepangala' -ra hi Pue' Yesus.


Duha ka babaye magagaling diha sa ligsanan; usa kuhaon ug usa mabiyaan. 	 Rodua tobine to motongke' momanyu, hadua ra'ala', to hadua rapalahii.


Ug nasayud na kami karon nga ikaw nahibalo diay sa tanang mga butang, ug nga ikaw dili na kinahanglan nga pangutan-on pa ni bisan kinsa. Tungod niini kami nagatoo nga ikaw gikan sa Dios." 	 Monoto mpu'u-mi hi kai': Pue' to mpo'inca omea. Uma-pi mingki' ria to mpekune' ba napa-napa hi Iko. Toe pai' kipangala' ka'Iko-na to ngkai Alata'ala."


Ug siya miingon niini, "Sukad karon dili ka na gayud unta hikan-ag bunga." Ug nakadungog niini ang iyang mga tinun-an. 	 Toe pai' natotowi kaju toe, na'uli': "Ngkai eo toe lau, uma-pi ria mpai' haduaa tauna to mpokoni' wua' ngkai kaju toi!" Ana'guru-na mpo'epe lolita-na toe.


Kay ang Amahan nahigugma sa Anak, ug iyang ginapakita kaniya labi pa niini ka dagkung mga buhat ang iyang igapakita kaniya aron kamo manghibulong. 	 Apa' Tuama-ku mpoka'ahi' -a, pai' napopohiloi-a hawe'ea to napobago. Kakupaka'uri' -na topeda' toe ngone ria, pai' kubabehi wo'o mpai' pobago to meliu kabohe-na ngkai toe, alaa-na konce mpu'u-mokoi mpai'.


Kon ang tiil magaingon, "Kay dili man ako kamot, dili ako bahin sa lawas," kana wala makapahimo niini nga dili bahin sa lawas. 	 Ane tapekiri woto-ta, ria witi' -ta, ria pale-ta, pai' wori' nyala bagia ntani' -na. Uma habagia lau-wadi. Rapa' -na witi' mpo'uli': "Aku', bela-a pale, jadi' bela-a bagia ngkai woto." Aga nau' wae, bate bagia woto oa' -i witi' toe.


Ug sa paghiuli na ni Jesus sa balay, sa tago gipangutana siya sa iyang mga tinun-an nga nanag-ingon, "Nganong wala man kami makapagula kaniya?" 	 Oti toe, Yesus pai' ana'guru-na malai ngkai ree mesua' hi rala tomi. Pesua' -ra hi rala tomi, mepekune' -ramo hi Yesus, ra'uli': "Guru, napa pai' uma kipakulei' mpopalai anudaa' toei-e we'i?"


Ug dihay gidala usab nilang duha ka tawo nga mga kriminal aron pagapatyon uban kaniya. 	 Nto'u Yesus rakeni hilou raparika' toe, ria wo'o rodua tau ntani' -na to rakeni hilou dohe-na bona rapatehi. To rodua toe, paka' to dada'a gau' -ra.


Kay siya nagaingon kang Moises, "Magakalooy ako kanila nga akong pagakaloy-an, ug magamapuanguron ako kanila nga akong pagahatagan sa puangod." 	 Kiwoi-dile lolita Alata'ala hi nabi Musa owi to mpo'uli': Aku' moto-kuwo to mpobotuhi hema to kupopohiloi ahi' -ku pai' hema to kupe'ahi'."


Ug si Jesus miingon kanila, "Ang profeta dungganan bisan diin, gawas sa iyang kaugalingong lungsod ug sa iyang kaugalingong kaparyentihan ug sa iyang kaugalingong panimalay." 	 Ngkai ree, Yesus mpo'uli' -raka: "Hadua nabi bate rabila' hiapa kahilouaa-na. Aga hi ngata-na pai' tomi-na, pai' dohe ompi' -na moto, uma lau-i rabila'."


Kay si Moises nag-ingon, `Usa ka profeta gikan sa inyong kaigsoonan igapatindog sa Ginoong Dios alang kaninyo, maingon sa iyang pagpatindog kanako. Magpatalinghug kamo kaniya sa tanan nga iyang igasulti kaninyo. 	 "Ompi' -ompi', ria lolita nabi Musa owi to mpolowa Pue' Yesus, hewa toi moni-na: `Pue' Ala mpai' mpo'ongko' hadua ngkai ompi' -ni moto jadi' nabi, hewa aku' toi. Koi' kana mpotuku' napa to na'uli' -kokoi nabi toei.


Kay si Cristo misulod dili ngadto sa usa ka balaang dapit nga hinimog mga kamot, nga hulad lamang sa tinuod, kondili ngadto sa langit gayud, sa pagpangatubang karon alang kanato sa atubangan sa Dios. 	 Apa' tomi pepuea' to napesuai' Kristus, bela tomi to rababehi manusia' to mpowalatu tomi pepuea' to hi suruga. Mesua' hi suruga mpu'u-i-hana. Tempo toi, ria-imi hi nyanyoa Alata'ala mpome'alai' -ta.


Ug si Jesus mipahawa didto ug miadto sa kayutaan sa Judea ug sa tabok sa Jordan, ug didto gitapukan na usab siya sa mga panon sa katawhan; ug ingon sa iyang nabatasan, iya na usab silang gipanudloan. 	 Malai-imi Yesus ngkai ree hilou hi tana' Yudea pai' hi dipo ue Yordan. Wori' wo'o-mi tauna tumai mpotipuhi-i, pai' hewa to lalaua natudui' wo'o-ramo.


Ug dugang pa niana, bisan sila nga mga nangamatay diha kang Cristo nangalaglag lang diay. 	 Pai' wae wo'o, to Kristen to mpolia' mate-ramo, bate mate rala jeko' -ra-ramo pai' -ra mpotoa' naraka.


Apan tan-awa, ang kamot sa magabudhi kanako ania uban kanako dinhi sa kan-anan. 	 "Aga hilo pe', tauna to mpobalu' -a mpai', ria-imi hi rehe'i lau, ngkoni' dohe-ku toi-e!


Apan sa may pagkatungang gabii si Pablo ug si Silas nanag-ampo, ug nanag-awit silag mga alawiton ngadto sa Dios, ug ang mga binilanggo nanagpatalinghug kanila. 	 Jadi' ngkai ree, ba ntongo' bengi-mi, Paulus pai' Silas mosampaya pai' morona' mpo'une' Alata'ala. Tauna to ratarungku' ntani' -na mpo'epe rona' -ra.


Ug sa nakasakay na kami sa usa ka sakayan nga taga-Adramito nga gumigikan padulong sa mga dunggoanan sa kabaybayonan sa Asia, migikan kami kinuyogan ni Aristarco, usa ka Macedonianhon nga taga Tesalonica. 	 Yulius mpopehawi' -kai hi kapal bohe ngkai ngata Adramitium, to sadia-mi me'ongko' mpotoa' ngata-ngata hi wiwi' tahi' to hi propinsi Asia. Me'ongko' mpu'u-makai. Doo-kai hi pomakoa' toe, Aristarkhus, to ngkai ngata Tesalonika hi tana' Makedonia.


Ug sa pagkakita ni Pedro niini, ang mga tawo iyang gisultihan nga nag-ingon, "Mga taga-Israel, nganong inyo man kining gikahibudngan, ug nganong inyo man kaming ginatotukan nga daw kami gayud mao ang nakahimo kaniya sa pagpalakaw pinaagi sa among kaugalingong kagahum o pagkadiosnon? 	 Kanahilo-na Petrus tauna to wori' toera, na'uli' -raka: "Ompi' -ompi' -ku to Israel! Napa pai' konce-koi mpohilo to jadi' tohe'i-e? Napa to ntora nikamata-kakai? Ba ni'uli' -koina, pai' -i momako' tauna toei-e, apa' ria baraka' -kai, ba ngkai kamoroli' nono-kai? Uma-hawoe'!


Ang mga diyakono kinahanglan tagsa ray asawa, ug magamaayo sa ilang pagdumala sa ilang mga anak ug sa ilang mga panimalay; 	 Topetulungi hi pobago Pue', motobinei hadua-wadi, kana ra'inca mpo'atoro' lompe' ana' -ra pai' tauna to hi rala tomi-ra.


Ang babaye miingon kaniya, "Senyor, naila ko nga ikaw usa ka profeta. 	 Na'uli' tobine toei: "Ei', nabi-ko-tawo'!


Ako masaligon kaninyo tungod sa Ginoo nga kamo dili mosagop sa panghunahuna nga sukwahi sa ako; ug siya nga nagapagubot kaninyo maga-antus ra unya sa iyang pagkahinukman sa silot, bisan kinsa siya. 	 Aga nau' wae, apa' hintuwu' -tamo hi rala Pue', bate kuparasaya ka'uma-na mpai' nipangalai' -ra to mpokeni tudui' to boa' tetu. Pai' tauna to mpaka'ingu' -koi tetura lou, bate nahuku' -ra mpai' Alata'ala, uma napenara' ba hema-ra.


Ug unya mihilum ang tanang nanagkatigum, ug namati sila kang Bernabe ug kang Pablo nga nanghinugilon mahitungod sa mga ilhanan ug mga katingalahan nga gibuhat sa Dios pinaagi kanila sa taliwala sa mga Gentil. 	 Kahudu-na Petrus mololita, hawe'ea tauna to morumpu toera, mengkalino-ra-wadi mokanono. Oti toe, rape'epei wo'o-pi lolita-ra Barnabas pai' Paulus, mpololita tanda mekoncehi pai' anu mobaraka' to rababehi hante kuasa Alata'ala bula-ra mpokeni Kareba Lompe' hi tauna to bela-ra to Yahudi.


Apan hinumdumi ninyo ang nangaging mga adlaw sa diha nga, sa nalamdagan na kamo, giantus ninyo ang malisud nga pagpakigbisug sa mga kasakitan, 	 Kiwoi-koi ompi' tempo kamporata-ni kabajaa-na. Nto'u toe, wori' kaparia mporumpa' -koi sabana petuku' -ni hi Pue'. Aga nau' wae, uma-koi ngkala'ura, bate tida oa' -koi mpotuku' -i.


Ug sa gowa sa iyang pultahan gipalubog ang usa ka tawong kabus nga ginganlan si Lazaro, nga nalukop sa kabahong. 	 Hi wobo' -na ratu'u hadua tauna to kabu, hanga' -na Lazarus. Woto-na hobo' paka' waka'.


ingon sa nahisulat: Walay matarung, wala, bisan usa, 	 Hewa to te'uki' hi rala Buku Tomoroli' owi: Uma ria tauna to monoa', nau' haduaa uma ria.


Wala ba kamo masayud nga kon itugyan ninyo ang inyong kaugalingon ingon nga mga masinugtanong ulipon ngadto kang bisan kinsa, kamo mga ulipon niya nga inyong ginasugot,-- mga ulipon nga iya sa sala nga nagahatud ngadto sa kamatayon, o iya sa pagkamasinugtanon nga nagahatud ngadto sa pagkamatarung? 	 Tantu ni'inca ompi': ane rapa' -na mengkoru-ta hi hadua tauna pai' tatuku' hawa' -na, kita' jadi' batua tauna toei. Wae wo'o-hawo hante jeko': ane ntora tatuku' kahinaa nono-ta to dada'a, napobatua jeko' -tamo. Ka'omea-na mpai' mporata-ta kamatea to mpogaa' -ta ngkai Alata'ala. Aga ane mengkoru-ta hi Alata'ala, napobatua Alata'ala-tamo pai' na'uli' kamonoa' -ta hi poncilo-na.


Busa kamo usab kinahanglan mangandam, kay ang Anak sa Tawo moabut sa takna nga wala ninyo dahuma. 	 Hewa toe wo'o kana rodo ami' -mokoi mpopea-a, apa' uma ni'incai tempo karata-ku Aku' Ana' Manusia'.


aron nga sa kahal-upan na kita niini, kita dili makaplagan nga mga hubo. 	 Kakono-na, uma-ta dota mate pai' mpalahii woto-ta toi-e. Konoa-ta bona tasampei woto-ta toi hante woto-ta to bo'u toe mpai'.


Ipahiubos ninyo ang inyong kaugalingon sa atubangan sa Dios, ug siya magatuboy kaninyo. 	 Kana tapakadingki' nono-ta hi nyanyoa Pue', napomolangko moto-ta mpai'.


Sumala sa iyang pagpagarbo sa iyang kaugalingon ug sa iyang pagkamapatuyangon, hatagi siyag samang takus sa kasakit ug kasubo. Sanglit sa iyang kasingkasing nagaingon man siya, `Nagalingkod ako nga rayna, dili ako balo, ug sa kasubo dili gayud ako makatilaw,` 	 To Babel toe hewa hadua tobine to mpakancola woto-na pai' mpobabehi napa konoa-na. Toe pai' kuperapi' bona nisesa' pai' nipakasusa' -ramo hewa toe lau. Molangko lia nono-ra, ra'uli': `Aku' toi magau' bine. Bela-a tobalu, uma-a mpai' mporata kasusaa'.'


Kon ang usa ka tawo magaputli sa iyang kaugalingon gikan sa butang nga talamayon, nan, siya mahimong sulodlan nga alang sa dungganan nga kagamitan, binalaan ug mapuslan sa agalon sa panimalay, andam alang sa tanang maayong bulohaton. 	 Jadi', ane tabahakai kehi-ta to dada'a, kita' jadi' hewa rewa to lompe', to rahenta mpobila' torata. Batua-na, kita' jadi' topobago to moroli' pai' to ria kalaua-na hi Pue' -ta, pai' sadia-ta mpobago butu nyala pobago to lompe'.


Ug unya misaka si Jesus sa balay; ug ang panon sa katawhan midugok na usab nga tungod niana wala na gani sila makagayon sa pagpangaon. 	 Oti toe, Yesus nculii' hilou hi tomi. Aga wori' wo'o-wadi tauna to tumai mpotipuhi-i, alaa-na Yesus pai' ana'guru-na uma-ra tepongkoni'.


Ug nangadto sila sa mga sacerdote nga punoan ug sa mga anciano, ug miingon kanila, "Ubos sa panumpa, nagsinaaray kami sa mapiuton gayud sa dili na pagtilaw sa bisan unsang pagkaon hangtud among mapatay si Pablo. 	 Jadi', hilou-ramo to mosumpa toera hi imam pangkeni pai' pangkeni to Yahudi ntani' -na, ra'uli': "Mojanci mpu'u-kai hante mosumpa, uma-kai ulu ngkoni' napa-napa ane ko'ia kipatehi-i Paulus.


Unya ang mga Judio nga didto sa balay uban kang Maria sa paglipay kaniya, sa ilang pagkakita kaniya nga midali pagtindog ug migula, misunod kaniya nga nanagdahum nga moadto siya sa lubong aron sa paghilak didto. 	 To Yahudi to mpodoo eo mpohilo kasosa-na Maria malai ngkai tomi. Ra'uli': "Hilou hi daeo' -i tu, hilou motantangi' hi ria!" Jadi', hilou wo'o-ra-rawo mpotuku' -i.


usa ka Dios ug Amahan natong tanan, nga ibabaw sa tanan ug anaa sa tanan ug sulod sa tanan. 	 Hadua lau-wadi Alata'ala to Tapotuama omea, pai' Hi'a to mpokuasai omea, to mpobago omea, pai' to mpo'ohai' -ta omea.


makapahimo kaniya nga maduhaduhaon sa saad sa Dios, hinonoa sa naghimaya siya sa Dios mitubo siya nga malig-on sa iyang pagtoo, 	 Uma morara' nono-na hi pojanci Alata'ala. Bate mepangala' oa' -i, pai' pepangala' -na toe mporohoi nono-na. Toe pai' Abraham mpo'uli' tarima kasi ami' -mi hi Alata'ala,


Ikaw nga nagapasigarbo tungod sa kasugoan, gipakaulawan mo ba ang Dios pinaagi sa paglapas sa kasugoan? 	 Bohe rahi nono-ta ompi', apa' ria-tana Atura Pue' to naparata-taka Musa owi. Hiaa' napa-mi kalaua-na ane taruge' lau-imi Alata'ala hi ka'uma-na tatuku' hawa' -na!


Busa ilang gikuha si Jesus, ug siya milakaw nga nagpas-an sa iyang kaugalingong krus, paingon sa dapit nga ginganlan ug dapit sa kalabera, nga sa Hebreohanon ginganlan ug Golgota. 	 Yesus mpaha'a parika' -na hilou hi mali ngata, pai' -i rakeni hilou hi po'ohaa' to rahanga' Bulu' Banga'woo'. (Hi rala basa Yahudi hanga' -na Golgota.)


Sa pagkatinuod, sa pagkatinuod, magaingon ako kaninyo, nga ang magadawat kang bisan kinsa nga akong igapadala magadawat kanako; ug ang modawat kanako magadawat kaniya nga mao ang nagpadala kanako." 	 Makono mpu'u lolita-ku toi: hema to mpotarima suro-ku, hewa Aku' moto-mi to natarima. Wae wo'o, hema to mpotarima-a, hewa Tuama-ku moto-mi to natarima, apa' Hi'a-mi to mposuro-a."


Ug ngano bang magapahiluna man usab ako sa maong katalagman matagtakna? 	 Pai' kai' wo'o, neo' uma ria kaputua-nakai rapongasai' bali' -kai sabana mpokeni-kai Kareba Lompe'. Hiaa' ane uma mpu'u-hawo rapotuwu' nculii' tomate-e, napa-mi kalaua-na hawe'ea to kitodohaka toe?


Ug kami usab sa walay pag-undang nagapasalamat sa Dios tungod niini, nga sa inyong pagdawat sa pulong sa Dios nga inyong nadungog gikan kanamo, kini inyong gisagop dili ingon nga pulong sa tawo kondili ingon nga mao gayud sa pagkatinuod, ang pulong sa Dios nga nagalihok sa sulod ninyo nga mga magtotoo. 	 Ria-pi hanyala to mpakeni-kai mpo'uli' tarima kasi oa' hi Alata'ala. Apa' kareba to ni'epe ngkai kai' nitarima hewa Lolita Alata'ala mpu'u, uma nitarima hewa lolita manusia' -wadi. Pai' bate wae mpu'u, kareba toe bate Lolita Alata'ala to mobago ncuu hi rala nono-ni to mepangala' hi Pue'.


Ug unya mitindog ang hari ug ang gobernador ug si Bernice ug ang mga nanglingkod uban kanila. 	 Kahudu-na Paulus mololita, mokore-ramo magau' pai' gubernur pai' Bernike hante doo-ra, pai' -ra malai-mi ngkai tomi porumpua.


Busa, ayaw ninyo tugoti ang sala sa paghari diha sa inyong may kamatayon nga mga lawas aron sa paghimo kaninyo nga masinugtanon sa mga pangibog niini. 	 Jadi', neo' -pi tapelele' jeko' mpokuasai katuwu' -ta hi dunia' toi, neo' tatuku' kahinaa-ta to dada'a.


Kay kon kita nahiusa man ngadto kaniya diha sa usa ka kamatayon nga sama sa iya, nan, mahiusa gayud usab kita ngadto kaniya diha sa pagkabanhaw nga sama sa iya. 	 Jadi', ane ntoa' mosidai' -ta-damo hante Yesus pai' hante kamatea-nae, bate rapotuwu' nculii' wo'o-ta mpai' hibalia hante Hi'a.


Samtang nagsulti siya niini, daghan ang misalig kaniya. 	 Ka'oti-na Yesus mpo'uli' hawe'ea toe, wori' tauna mepangala' hi Hi'a.


Kay ang mga boangboang, sa pagdala nila sa ilang mga lamparahan, wala magdalag lana; 	 Lima toronaa to wojo toera, ngkeni moto-ra hulu' -ra, aga uma-ra ngkeni lana.


ug higugmaa ang Ginoo nga imong Dios sa tibuok mong kasingkasing, ug sa tibuok mong kalag, ug sa tibuok mong salabutan, ug sa tibuok mong kusog. 	 Kana tapoka'ahi' -i hante nono-ta mpu'u, tatonu hawe'ea katuwu' -ta hi Hi'a, tapoka'ahi' -i hudu inca-ta pai' hudu pakulea' -ta.'


Ug sa didto ako sa Jerusalem, ang mga sacerdote nga punoan ug mga anciano sa mga Judio mihatag kanakog kasayuran mahitungod kaniya, ug nangayo nga kahukman siyag silot. 	 Nto'u-ku ria hi Yerusalem wengi, imam pangkeni pai' totu'a to Yahudi ntani' -na mpo'uli' pangadua' -ra to rapangadu' -ki, pai' raperapi' bona kuhuku' -i.


ang binuhatan sa matag-usa makita ra unya; kay ang adlaw sa hukom magapadayag man unya niini sanglit kadtong adlawa igapadayag man pinaagi sa kalayo, ug ang maong kalayo mao ang magasulay sa binuhatan sa matag-usa. 	 Jadi', ane rapa' -na mampu tomi toe, incana moto mpai' rewa to lompe' pai' rewa to uma lompe', apa' rewa to lompe' ntaha moto, tapi' rewa to uma lompe' mampu omea. Wae wo'o, pobago butu dua topobago Pue' incana mpai' hi karata-na nculii' Pue'. Hi eo toe mpai', Pue' mpoparesa' pobago butu dua tauna, kalompe' -na ba ka'uma-na.


Ug kon adunay tawo nga wala magtagana alang sa mga iya, ilabina alang sa mga sakop sa iyang kaugalingong banay, kini siya nagalimod sa iyang pagtoo ug labi pa siyang dautan kay sa dili magtotoo. 	 Apa' ane ria tauna to mpo'uli' mepangala' -i hi Alata'ala, tapi' uma-i mpewili' totu'a-na pai' tauna to hi rala tomi-na moto, kehi-na toe mposapuaka pepangala' -na, meliu kada'a-na ngkai tauna to uma mepangala' hi Alata'ala.


Kay masayon pa sa kamelyo paglusot sa mata sa dagum kay sa usa ka dato pagsulod sa gingharian sa Dios." 	 Mojoli-pi hama'a unta ntara hi wulou' jaru ngkai tauna to mo'ua' mengkoru hi Alata'ala bona Hi'a jadi' Magau' -ra."


"Giunsa ko sa pagkinabuhi sukad pa sa akong kabatan-on, sukad pa sa sinugdan diha sa akong kaugalingong nasud ug sa Jerusalem, kini nahibaloan na sa tanang mga Judio. 	 "Hawe'ea to Yahudi mpo'inca omea dala ngkatuwu' -ku ngkai lomo' -na. Ngkai kakedia' -ku mo'oha' -a dohe ompi' -ku hi Yerusalem.


Usa niana ka adlaw nga igpapahulay, samtang naglakaw siya agi sa kaumahan sa trigo, ang iyang mga tinun-an nangutlog mga uhay ug nangaon niini, nga ilang gikusokuso diha sa ilang mga kamot. 	 Hangkani Yesus pai' ana'guru-na ntara rala bonea nto'u Eo Sabat, eo pepuea' -ra to Yahudi. Bula-ra mpotara bonea toe, ana'guru-na mpotepo' wua' gandum, raporo bona molepa' kuluma-na, pai' raru'a.


nga nangamuyo kanamo sa mainiton gayud nga unta paambiton sila sa buhat sa pagtabang sa mga balaan-- 	 Merapi' mpu'u-ra bona kana kipiliu wo'o-ra-rawo mpewai' doi petulungi-ra hi to Kristen to hi tana' Yudea.


Apan sa paghiabut niining imong anak nga milamoy sa imong katigayonan kauban sa dautang mga babaye, giihawan mo siya sa nating baka nga gipatambok!` 	 Hiaa' ana' -nu tetui to mpe'oti hinyai' rewa-nu hante tobine to ele', wae kanculii' -na nusumale' lau-ki japi to morudu'!'


Ug samtang nagsulti pa sila niining mga butanga, sa ilang taliwala mipakita si Jesus nga natindog ug miingon kanila, "Ang kalinaw magauban kaninyo!" 	 Bula-ra mololita-pidi, muu-mule' mokore wo'o-imi Yesus hi laintongo' -ra, pai' -i mpotabe-ra, na'uli': "Kalompea' rata hi koi'."


Ug iyang gisuginlan silag lain pang sambingay. Siya miingon, "Ang gingharian sa langit sama sa igpapatubo nga gikuha sa usa ka babaye ug gilubong niya diha sa tulo ka takus nga harina, hangtud gikapatuboan ang tanan." 	 Ria-pi hanyala lolita rapa' to na'uli' hi ntodea. Na'uli': "Ane Alata'ala jadi' Magau' hi dunia', kajadi' -na hewa toi: Hadua tobine mpo'ala' ragi hangkedi', nagalo hante lunu to wori'. Mahae-hae, woke' -mi omea."


ug nga sukad sa imong pagkabata ikaw nakasabut na sa balaan nga kasulatan nga makagagahum sa pagtudlo kanimo ngadto sa kaluwasan pinaagi sa pagtoo kang Cristo Jesus. 	 Ngkai kakedia' -nu nu'inca-mi ihi' Buku Tomoroli'. Buku Tomoroli' toe to ma'ala mponotohi nono-ta duu' -na mepangala' -ta hi Kristus Yesus pai' -ta tehore ngkai huku' jeko' -ta.


siya ilang pagahampakon ug pagapatyon; apan sa ikatulo ka adlaw, siya mabanhaw." 	 raweba', pai' -a rapatehi. Aga hi eo katolu-na, tuwu' nculii' moto-a."


Kay diin gani anaa ang kapait sa kasina ug ang dinalo nga tinguha sa pagpauswag sa kaugalingon, maanaa usab ang kagubot ug ang tanang mangil-ad nga buhat. 	 Apa' ane ria tauna to mohingi' pai' -ra mpopeliu woto-ra moto, bate ria wo'o potudaa' pai' butu nyala kehi to dada'a.


Ug gitudlo niya ang iyang kamot ngadto sa iyang mga tinun-an, ug miingon siya, "Tan-awa, ania ra ang akong inahan ug ang akong mga igsoon! 	 Ngkai ree, Yesus mpotudo' ana'guru-na pai' na'uli': "Ane tina-ku pai' ompi' -kule, hira' toe-ramo lau.


Alaut kamo! kay nagabuhat kamog mga pantiyon sa mga profeta nga gipamatay sa inyong mga ginikanan. 	 Silaka-koi! Nipenasa-damo mpakalompe' daeo' -ra nabi to owi, hiaa' ntu'a-ni moto-mi to mpatehi nabi toera.


Karon kining tanang mga butanga, mga igsoon, akong gikapadapat kanako ug kang Apolos tungod kaninyo, aron nga pinaagi kanamo ingon nga sulondon, kamo makakat-on sa pagkinabuhi nga dili mahisaylo na sa kasulatan, aron wala kaninyoy magpaburot sa pagdapig sa usa batok sa usa. 	 Ompi' -ompi', napa to ku'uli' -e we'i, mpobelahi woto-ku moto pai' Apolos. Kai' rodua kupotonco, bona mpotudui' -koi mpotuku' hawa' -hawa' to te'uki' pai' neo' mpobila' pangkeni-ni meliu ngkai katoto-na. Patuju-ku, bona neo' ria-koi to molangko nono-ni to mpo'uli': "Aku' mpotuku' ni'anu-a, iko mpotuku' ni'anu-wadi-ko-kona."


ug giingnan siya, "Kay ikaw Anak man sa Dios, umambak ikaw ngadto sa ubos; kay nahisulat man kini nga nagaingon: `Magahatag siyag sugo sa iyang mga manolunda mahitungod kanimo,` ug `Sa ilang mga kamot pagasapnayon ikaw nila, aron ang imong mga tiil dili mahipangdol sa bato.` 	 pai' na'uli' -ki: "Ane Ana' Alata'ala-ko, mengkanawu' -ko ngkai rei! Uma-ko mpai' moapa-apa, apa' ria te'uki' hi rala Buku Tomoroli': `Pue' Alata'ala mpohubui mala'eka-na mpetalawai' -ko ngkai silaka. Rahorongko-ko bona witi' -nu uma dungku hi watu.'"


Agdaha ang mga ulipon sa pagkamasinugtanon ngadto sa ilang mga agalon ug sa pagpahimuot kanila sa tanang butang; kinahanglan dili na sila magmasuplahon kanila, 	 Ane batua-batua, tudui' -ra bona mengkoru hi maradika-ra hi butu nyala-na, pai' -ra mpobabehi oa' konoa maradika-ra. Neo' -ra mehono',


Siya kinahanglan magatubo, samtang ako kinahanglan magakunhod." 	 Hi'a-mi to kana tepaiwongko tuwu' -na, pai' aku' kana tepai'ara' tuwu' -ku."


Apan sa pagkadungog niini ni Jesus, siya miingon, "Kining sakita dili ikamatay, kondili alang kini sa himaya sa Dios, aron ang Anak sa Dios pagahimayaon pinaagi niini." 	 Kana'epe-na Yesus kareba toe, na'uli': "Haki' -na tetu-e ria, uma napomate-ki. Toe jadi' bona Alata'ala rapomobohe, pai' bona Aku' wo'o, Ana' -na, rapomobohe."


kay dili man kamo mao ang magasulti, kondili ang Espiritu sa inyong Amahan mao ang magasulti pinaagi kaninyo. 	 Jadi', napa to ni'uli' nto'u toe, bela ngkai pekiri-ni moto. Lolita-ni tetu mpai' mehuwu ngkai Inoha' Tomoroli' to nawai' -kokoi Tuama-ni to hi rala suruga. Hi'a-mi mpai' to mponotohi-koi napa to ni'uli' nto'u-ni mololita.


Kay wala ko igakaulaw ang Maayong Balita, kay kini mao ang gahum sa Dios alang sa kaluwasan sa matag-usa nga nagatoo, sa Judio una sa tanan ug unya sa Gresyanhon usab. 	 Uma kupoka'ea' ngkeni Kareba Lompe'. Apa' Kareba Lompe' toe-mi baraka' Alata'ala to mpowai' kalompea' hi hawe'ea tauna to mepangala'. Lomo' -na Kareba Lompe' raparata-raka to Yahudi, aga hewa too-toi raparata wo'o-miraka tauna to bela-ra to Yahudi.


Kay ang pagkamahigugmaon ug salapi mao ang gamut sa tanang pagkadautan; ug tungod sa maong pangibug may mga tawo nga nanghisalaag gikan sa pagtoo ug ilang gipalagbaslagbasan ang ilang kaugalingon sa daghang mga kasakitan. 	 Apa' ngkai kampokahina-ta doi mehupa' wori' nyala kehi to dada'a. Ria mpu'u tauna to sese' mpali' doi, alaa-na meleli' -ramo ngkai pepangala' -ra, pai' wori' kasusaa' mporumpa' -ra.


Kanila mitubag siya nga nag-ingon, "Ug ngano ba usab nga inyo mang lapason ang sugo sa Dios aron lang pagtuman sa inyong gikabilinbilin nga kalagdaan? 	 Na'uli' Yesus: "Bangku' koi' -koiwoe', napa pai' nitiboki parenta Alata'ala hi kampotuku' -ni ada-ni moto!


Karon hinaut nga ang Dios sa kalinaw nga nagbanhaw sa atong Ginoong Jesus, ang dakung magbalantay sa mga karniro, pinaagi sa dugo sa dayon nga pakigsaad, 	 Hi kamate-na Pue' -ta Yesus, raa' -na mporohoi pojanci to mpoposidai' -ta hante Alata'ala duu' kahae-hae-na. Alata'ala mpopemata-i nculii' ngkai kamatea, pai' napajadi' -i Poko Topo'ewu, pai' kita' toi-mi bima ewua-na. Toe pai' mekakae-a hi Alata'ala, pehupaa' kalompea' tuwu',


Kay wala nay laing patukoranan nga ikapahimutang pa ni bisan kinsa gawas sa gikapahimutang na, nga mao si Jesu-Cristo. 	 Apa' uma ria ohea ntani' -na jadi' ntodea Alata'ala, muntu' mepangala' hi Yesus Kristus. Ma'ala-mi ta'uli', Yesus Kristus Hi'a-mi parawatu to nahu'a Alata'ala, uma ria ntani' -na.


Ug human siya makapangomusta kanila, iyang gitagsatagsa pagsugilon kanila ang mga butang nga nahimo sa Dios taliwala sa mga Gentil pinaagi sa iyang pagpang-alagad. 	 Ka'oti-kai mometabe, natepu'u-mi Paulus mpotutura-raka hawe'ea to nababehi Alata'ala hi olo' tauna to bela-ra to Yahudi nto'u-na mpokeni Kareba Lompe' hi ria.


Ug ang mga sacerdote nga punoan ug ang mga escriba nanagtindog sa duol, nga sa mainiton gayud nanaghimo sa ilang sumbong batok kaniya. 	 Imam pangkeni pai' guru agama ria wo'o-ra hi ree, karapo' -damo lolita-ra mpopakilu Yesus hi Herodes.


Ug sa pag-abut na sa takna, si Jesus milingkod tambong sa kan-anan, ug ang mga apostoles uban kaniya. 	 Karata-na mpu'u-mi tempo ngkoni' pongkoni' Paskah tohe'e, mohura-imi Yesus hante suro-na hi tomi toe.


Pag-ampo kamo alang kanamo, kay kami masaligon nga kami nagabaton ug maayong kaisipan, nga nagatinguha sa pagkinabuhi nga dungganon sa tanang butang. 	 Kiperapi' bona niposampayai oa' -kai. Ki'inca kamoroli' mpontolumanu' nono-kai, apa' hi butu nyala-na doko' oa' -kai mpobabehi to monoa'.


kay alang kaninyo natawo karon sa lungsod ni David ang Manluluwas nga mao ang Cristo nga Ginoo. 	 Eo toe lau hi ngata Magau' Daud, putu-mi Magau' Tompohore-koi ngkai huku' jeko' -ni, Hi'a-mi Kristus, Pue'.


aron ang ilang kasingkasing mamalig-on sa diha nga matagik kini sa gugma, aron makabaton sila sa tanang kadagaya sa kasaligan nga pagpanabut ug kahibalo mahitungod sa tinago sa Dios, ang tinago nga mao si Cristo, 	 Pai' ku'uli' -kokoi toe, bona terohoi nono-ni omea pai' momepoka'ahi' -koi, duu' -na hintuwu' -mokoi. Konoa-ku, bona monoto mpu'u nono-ni mpopaha patuju-na Alata'ala to ko'ia ra'incai manusia' ngkai owi. Konoa-ku, bona ni'inca patuju-na Alata'ala toe hante uma ria kamoraraa' -na-- batua-na, bona ni'inca-imi Kristus.


Hatagi kami karon sa pagkaon namo sa matag-adlaw; 	 Wai' -kai pongkoni' to kiparaluu eo toe lau.


Ug ila unang gidala siya ngadto kang Anas, kay kini siya mao man ang ugangan ni Caifas nga mao ang labawng sacerdote niadtong tuiga. 	 pai' -i rakeni hilou hi tomi Imam Bohe. Lomo' -na rakeni-i hilou hi Hanas, piniana-na Kayafas. Kayafas toei Imam Bohe hi mpae toe.


Apan siya mitubag kaniya, "Bulahan pa hinoon ang mga nagapatalinghug sa pulong sa Dios ug nagabantay niini!" 	 Na'uli' Yesus: "Aga to morasi' mpu'u-le, tauna to mpo'epe pai' mpotuku' Lolita Alata'ala."


Kon tumanon ninyo ang akong sugo, magapabilin kamo sa akong gugma, maingon nga gituman ko ang mga sugo sa akong Amahan ug nagapabilin ako diha sa iyang gugma. 	 Ane nituku' -mi hawa' -ku, tida mpu'u-koi mohu' hi Aku' pai' nirasai mpu'u ahi' -ku, hewa Aku' wo'o mpotuku' hawa' Tuama-ku pai' -a tida mohu' hi Hi'a pai' mporasai ahi' -na.


Ug dayag kaayo ang mga buhat sa unod nga mao kini: pakighilawas, kahugaw, kaulag, 	 Incana lia kehi to tababehi ane tatuku' kahinaa nono to dada'a. Rapa' -na: mobualo' ba mogau' sala' -ta hante tobine ba tomane, ba kehi ntani' -na to uma tumotoa,


Kon adunay mangutana kaninyo, `Nganong gihubad ninyo kana?` isulti ninyo kini, `Gikinahanglan siya sa Ginoo.`" 	 Ane ria tauna mpekune' -koi napa pai' nibongka-i, uli': `Apa' Pue' mparaluu-i.'"


Karon, dihay pito ka mga magsoong lalaki; ang kamagulangan nangasawa, ug unya namatay nga wala magbilin ug anak; 	 Jadi', ria pitu to ntali ompi' paka' tomane. To ulumua' motobinei, mate-i uma ria ana' -na.


Ug si Jesus, nga miluom pag-usab, miduol sa lubong. Kini usa ka lungib nga gitabonan ug usa ka bato. 	 Ngkai ree, peda' wo'o-mi nono-na Yesus, pai' -i hilou hi daeo'. Daeo' toe, wulou' to ratowi hi panapa bulu', pai' ra'unca hante watu to bohe.


Ug siya miingon kanako, "Ayaw na lamang pagtimrihi ang mga pulong sa profesiya niining basahona, kay ang panahon haduol na. 	 Pai' na'uli' tena-ka: "Neo' nuwunii' lolita pelowa to hi rala sura toi, apa' neo' rata-mi kadupa' -na.


Sa pagkatinuod, magaingon ako kaninyo, nga daghan ang mga profeta ug mga tawong matarung nga nangandoy sa pagtan-aw unta sa inyong nakita, apan wala sila niini makakita; ug sa pagpamati unta sa inyong nabatian, apan wala sila niini makabati. 	 Mpu'u-mpu'u ku'uli' -kokoi: wori' nabi pai' tauna to monoa' owi to doko' mpohilo napa to nihilo koi' toi, aga uma-rana rahiloi. Doko' lia-ra mpo'epe napa to ni'epe-mi koi', aga uma-rana ra'epei.


ayaw ninyo pagtamaya ang pagpanghimog profesiya, 	 Neo' uma nisaile' lolita tauna ane mpohowa' -ra Lolita Alata'ala.


ug iyang gitambog siya ngadto sa bung-aw, ug iyang gitabonan kini ug gitimrihan kini sa ibabaw niya, aron dili na siya makapahisalaag sa kanasuran, hangtud matapus ang usa ka libo ka tuig. Tapus niana siya kinahanglan buhian sa makadiyot. 	 Kanahoko' -nami ule naga toei-- to rahanga' Ule Ncae, Magau' Anudaa' pai' Seta-- nahoo' hante rante pai' napetadi hi rala wulou'laa to uma tepetudu kanala-na toe, nahohoki wobo' -na pai' nasaa' bona neo' -pi rabea rala-na hancobu mpae kahae-na. Jadi' Magau' Anudaa' toei, uma-i ma'ala mpobagiu manusia' rala-na hancobu mpae toe. Hudu toe-di, kana rabahaka wo'o-i-pidi hampai'.


O kinsa bang haria, nga sa iyang pakiggubat batok sa laing hari, dili una molingkod sa pagpakitambag kon takus ba siya uban sa napulo ka libo ka mga tawo sa pakig-asdang batok kaniya nga may dalang kaluhaan ka libo ka mga tawo? 	 "Wae wo'o, ane hadua magau' to ria tantara-na hampulu' ncobu manga'e hante hadua magau' to ria tantara-na rompulu' ncobu, kana napekiri ncala', ba rakule' mpo'ewa-ra ba uma-di.


Ako, bisan tuod iwit sa tanang mga balaan, gihatagan sa maong grasya aron igawali ko ngadto sa mga Gentil ang dili matugkad nga mga bahandi ni Cristo, 	 Ngkai hawe'ea topepangala' hi Pue' Yesus, aku' toi-mi-kuna to meliu kakedi' tuwu' -ku. Aga nau' wae, aku' lau-di to napompowaii' rasi' toe, bona aku' to mpopalele Kareba Lompe' hi tauna to bela-ra to Yahudi, mpo'uli' -raka kabohe rasi' to tarata ngkai Kristus, to uma bisa rapetudu manusia'.


"Busa ang gingharian sa langit sama sa usa ka hari nga buot magahusay sa mga bayranan kaniya sa iyang mga ulipon. 	 Apa' Alata'ala hewa magau' to hi rala lolita rapa' toi: Ria hadua magau' doko' mpowile inta batua-na.


Daghan usab sa mga nanagpanoo na nangabut, nanagtug-an ug nanagbutyag sa ilang mga binuhatan kanhi. 	 Ngkai ree wo'o, wori' -mi topepangala' hi Yesus mpangaku' hi mata ntodea babehia-ra to uma tumotoa.


Ug paggawi kamo nga mahigugmaon ingon nga si Cristo nahigugma kanato ug, alang kanato, mitugyan sa iyang kaugalingon ingon nga mahumot nga halad ug halad-inihaw ngadto sa Dios. 	 Hi po'ingku-ta eo-eo-na, kana ma'ahi' -ta hi doo, hewa Kristus wo'o mpoka'ahi' -ta; napewai' woto-na rapatehi bona mpotolo' -ta. Pobabehi-na toe mpakagoe' nono Alata'ala, hewa pepue' to mohonga to ratonu hi Hi'a.


apan ang ilang laraw nahibaloan ni Saulo. Sa adlaw ug sa gabii ang mga pultahan sa siyudad ilang gibantayan aron unta sa pagpatay kaniya; 	 Pohawa' -ra toe, mpodongo hawe'ea wobo' wala ngata, lompe' hi eo-na lompe' hi bengi-na, bona ane liu-ipi mpai', rapatehi-imi. Ntaa' na'inca-di Saulus patuju-ra tohe'e-e.


Ug ang panon sa katawhan nanagpanaka ug misugod sa pagpangayo kang Pilato nga iya nang buhaton ang iyang nabatasan nga pagabuhaton alang kanila. 	 Jadi', morumpu-ramo ntodea, raperapi' hi Pilatus bona nabahaka hadua to ratarungku' hewa to biasa nababehi butu mpae-na.


Ug unya nakasabut na sila nga wala diay siya magsulti kanila sa paglikay sa igpapatubo sa tinapay, kondili nga ilang likayan ang gitudlo sa mga Fariseo ug sa mga Saduceo. 	 Lako' ra'inca-di we'i ana'guru-nae kabela-na ragi to ragalo-ki roti to na'uli' Yesus-e. Patuju lolita-na, bona mo'inga' -inga' -ra hi tudui' to Parisi pai' to Saduki.


Apan sila misinggit nga nanag-ingon, "Pahawaa siya, pahawaa siya, ilansang mo siya sa krus!" Si Pilato miingon kanila, "Ilansang ko ba diay sa krus ang inyong Hari?" Ang mga sacerdote nga punoan mitubag nga nanag-ingon, "Wala kami ing hari gawas kang Cesar." 	 Mogora-ramo mejeu', ra'uli': "Patehi-i! Patehi-i! Parika' -i!" Na'uli' Pilatus: "Beiwa? Niperapi' kuparika' magau' -nie?" Hampetompoi' imam pangkeni: "Kaisar-wadi-kaina magau' -kai."


Busa, bisan kinsa nga magasalikway niini, wala magasalikway sa tawo kondili sa Dios nga nagahatag sa iyang Espirito Santo kaninyo. 	 Apa' napa patuju-na Alata'ala mpokio' -ta ompi'? Uma-ta nakio' bona mogau' sala'. Nakio' -tale pai' nawai' -ta Inoha' -na to moroli', bona moroli' katuwu' -ta. Jadi', hema to mposapuaka tudui' tohe'i-e, uma-i mposapuaka manusia'. Alata'ala-hana to nasapuaka.


Ug sa gikapasaka na niya sila sa iyang balay, iyang gidulotan silag pagkaon; ug uban sa iyang tibuok panimalay, siya nalipay nga nakakaplag sa pagtoo diha sa Dios. 	 Oti toe, nakeni-ramo hilou hi tomi-na pai' -ra napokoni'. Goe' lia-ramo hantomia, apa' mepangala' -ramo hi Alata'ala.


Kay ako dili kaulawan bisan kon palabihan ko pa ang akong pagpasigarbo tungod sa among kagahum nga gihatag kanamo sa Ginoo aron sa pagpatubo kaninyo ug dili sa paglaglag kaninyo. 	 Nau' ba kana kuliu mpai' kotoa-na mpo'une' woto-ku moto, aga bate uma kupoka'ea'. Apa' to ku'une' -ki woto-ku toi-e, kuasa to nawai' -ka Pue' bona mporohoi pepangala' -ni, uma mpokero pepangala' -ni.


Ug nahitingala sila sa hilabihan gayud ug miingon sila kaniya, "Nan, kinsa man diay ang arang maluwas?" 	 Mpo'epe toe-di, hangkedi' kakonce-ra ana'guru-na, ra'uli': "Ei', ane wae-di, hema lau-damo to ma'ala mporata katuwua' to lompe' duu' kahae-hae-nae!"


Gikalipay nila ang paghimo niini, ngani sa pagkatinuod sila mga utangan kanila. Kay kon ang mga Gentil nakaambit man sa espirituhanong mga panalangin nila, ila usab nga katungdanan ang pag-alagad kanila pinaagi sa ilang mga yutan-ong panalangin. 	 Hawa' -ra toe rababehi ngkai kagoe' nono-ra. Hiaa' toto-na lia-midi hira' mpotulungi doo-ra to Yahudi toe-e, apa' ngkai to Yahudi toera pai' alaa-na tauna to bela-ra to Yahudi mporata pongkoni' kao' -ra. Jadi', toto-na lia ane tauna to bela-ra to Yahudi mpobagi pongkoni' wotoloka' hi doo-ra to Yahudi.


Kamo wala gani makasabut nga maoy maayo alang kaninyo nga usa lamang ka tawo ang mamatay alang sa katawhan, ug nga dili ang tibuok nasud maoy pagalaglagon." 	 Uma ni'incai kalompea' ntodea. Agina lau-pi tau hadua mate mposampei ntodea, bona neo' mpai' ragero ngata-ta omea."


Ug ang mga apostoles ilang gipaatubang kanila ug gipangutana, "Pinaagi ba sa unsang gahum, o sa unsang ngalan gihimo ninyo kini?" 	 Ria-ramo omea, rapehubui-mi bona Petrus pai' Yohanes rakeni mponyanyo-ra. Karata-ra hi ree, mepekune' -ramo topohura toera mpekune' Petrus pai' Yohanes, ra'uli': "Ngkaiapa kuasa-ni mpaka'uri' topungku tetui? Hema to mpowai' -koi kuasa tetu?"


"Alaut kamo, mga escriba ug mga Fariseo, mga maut! kay ginahinloan ninyo ang gawas nga bahin sa baso ug sa pinggan, apan sa sulod kini sila napuno sa panikas ug sa labihang pag-pangilog. 	 "Silaka-koi, guru agama pai' to Parisi! Lompe' hi mali-na-wadi-koi! Koi' hewa tauna to mpobohoi' sangkiri' pai' piri hi mali-na-wadi, hiaa' hi rala-na babo' moto. Ada agama to kahiloa hi mali-na-wadi nituku' lia. Hiaa' hi rala nono-ni jampa pai' mpokahina anu doo-koi.


Si Nicodemo miingon kaniya, "Unsaon man pagkahimo niini?" 	 Na'uli' Nikodemus: "Beiwa wo'o-hawo kawali-na tetu-e?"


Ug si Jesus miingon kaniya, "Mitoo ba ikaw tungod kay nakita mo ako? Dalaygon kadtong wala managpakakita, ngani nanagpanoo. 	 Na'uli' Yesus mpo'uli' -ki: "Mepangala' -ko apa' nuhilo-ama. Marasi' -ra tauna to mepangala' hi Aku', nau' ko'ia-a rahiloi."


Tinuod kana. Sila gipamutol tungod sa ilang pagkadili matinoohon, apan ikaw nagabarug pinaagi lamang sa pagtoo. Busa ayaw pagpahitaas, hinonoa pagbarug nga mahadlokon. 	 Makono moto-di ompi'. Tapi' kiwoi-e': hira' ratadi apa' uma-ra mepangala'. Koi' rapotuwu' apa' mepangala' -koi. Neo' molangko nono-ni, mengkoru lau-mokoi hi Alata'ala!


Busa mga igsoon, pagpailub kamo hangtud sa pag-anhi sa Ginoo. Tan-awa, ang mag-uuma magapaabut sa bililhong abut sa yuta; siya magapailub labut sa abut hangtud kini makadawat sa sayo ug sa ulahing ulan. 	 Toe-mi ompi', pai' kana tari-ta duu' -na Pue' rata nculii'. Hilo pe' posabara topolia' -e, mpopea-ra duu' -na ria wua' polia' -ra to rasarumaka. Mosabara-ra mpopea uda ka'oti-ra ntuja', duu' -na rata tempo-na mepae.


Apan dihay nanag-ingon agig bogalbugal, "Kana sila nangabasdak sa tam-is nga bino." 	 Aga ria wo'o-ra hantongo' to mepopo'ore', ra'uli': "Malangu-ra-hanale!"


Busa, mga igsoon, sa bisan unsang kahimtang nga inyong nahimutangan sa panahon sa pagtawag sa matag-usa kaninyo, kinahanglan nga magapabilin siya diha niana kauban sa Dios. 	 Jadi', hewa to ku'uli' we'i ompi': nau' ba beiwa katuwu' -ta nto'u Alata'ala mpokio' -ta jadi' to Kristen, neo' -pi tabalii'. Hante petulungi ngkai Alata'ala, tatuku' -imi hi rala katuwu' -ta.


Kay gikasuginlan man ugod ako sa mga tawo ni Cloe nga kono anaay pakiglalisay diha kaninyo, mga igsoon ko. 	 Ompi' -ompi' -ku, patuju-ku mpo'uli' hewa toe, apa' ria-ra ompi' -ta ngkai ihi' tomi Kloe to mpokewo-ka karia-na pomehonoa' -ni.


Apan ang bag-ong bino kinahanglan anha igasulod sa mga bag-ong sudlanan nga panit. 	 Anggur to bo'u bate kana ra'ihii' hi pontu'ua to bo'u wo'o-wadi-hawo.


Ug karon, unsa may atong ikasulti mahitungod kang Abraham, ang atong ginikanan sumala sa pagkatawo? 	 Jadi', wae lau ta'ala' tapotonco-imi Abraham, ntu'a-ta owi. Beiwa ohea-na Abraham jadi' monoa' hi poncilo Alata'ala?


ang ikalima sardonika, ang ikaunom kornalina, ang ikapito krisolito, ang ikawalo birilo, ang ikasiyam topasyo, ang ikanapulo krisopraso, ang ikanapulog-usa hasinto, ang ikanapulog-duha amatista. 	 kalima-na, watu unam, ka'ono-na, watu sardis, kapitu-na, watu ratna cempaka, kawalu-na, watu beril, kasio-na, watu krisolit, kahampulu' -na, hanga' -na watu krisopras, kahampulu' hameha' -na, watu lazuardi, pai' kahampulu' romeha' -na, watu kecubung.


labut pa niini, kinahanglan matinamud siya sa mga taga-gawas ingon nga maayog dungog, kay tingali unyag mahulog siya ngadto sa pagkabaladlongon ug sa bitik sa yawa. 	 Wae wo'o, pangkeni agama kana to uma ria kasalaia' -na hi poncilo tauna to bela-ra to Kristen. Apa' ane uma-i hewa toe, ratuntui' -i mpai', alaa-na Magau' Anudaa' mposori pai' mpopanawu' -i.


Ikaw usab kinahanglan magalikay kaniya, kay hilabihan gayud ang iyang pagsupak sa atong mga pulong. 	 Mo'inga' -ko hi Aleksander, topante mpobabehi rewa ngkai ngkala tetui, apa' na'ewa mpu'u-ta bona neo' ria tauna to mpopangala' tudui' -ta. Wori' gau' -na to dada'a hi aku'. Pue' moto mpai' mpohiwili-ki gau' -na.


Sa iyang pagkadungog nga si Jesus nahiabut sa Galilea gikan sa Judea, siya miadto ug nagpakiluoy kaniya nga unta iyang adtoon ug ayohon ang anak niya, kay kini nag-ungaw na sa kamatayon, 	 Kana'epe-na topohawa' toei karata-na Yesus hi Galilea ngkai Yudea, hilou-imi hi ngata Kana mpohirua' -ki, na'uli' -ki: "Pue', hilou-ta hi Kapernaum, nupaka'uri' -ka-kuwo ana' -ku, apa' neo' mate-imi."


Kay ang matag-usa nga adunay iya pagahatagan ug dugang pa, ug makabaton siya sa kadagaya; apan siya nga walay iya pagakuhaan sa bisan unsa nga anaa kaniya. 	 Apa' tauna to rasarumaka hante anu to rawai' -ki, rawai' tena-i-pidi bona kawoo-woria' -ki. Aga tauna to uma rasarumaka, anu hangkedi' to ria hi hi'a, ra'alai' lau-imi.


"Sulod sa hamubong panahon, dili na kamo makakita kanako; ug unya tapus sa hamubong panahon, makakita kamo kanako." 	 Na'uli' wo'o-mi Yesus: "Hampai' -damo pai' uma-apa nihiloi. Hampai' wo'o-damo, nihilo wo'o-ama."


Unya giadto siyag mga Saduceo, mga tawo nga nanag-ingon nga walay pagkabanhaw; ug siya gipangutana nila nga nanag-ingon, 	 Oti toe, ba hangkuja dua to Saduki rata hi Yesus. To Saduki toera, pangkeni agama Yahudi to mposapuaka tauna to mate tuwu' nculii' hi eo mpeno. Karata to Saduki toera, ra'uli' -ki Yesus:


Ug daghan ang nakakita kanila sa ilang paggikan, ug nakaila kanila; ug kini sila midali pagpanalagan sa mamala paingon didto gikan sa tanang kalungsuran, ug miabut sila didto nga una pa kanila. 	 Ntaa' pehilo moto-di-hana tauna pe'ongko' -rae, pai' ra'inca wo'o toaa' -ra. Jadi', wori' tauna ngkai hawe'ea ngata to mohu', pokeno-rami hilou hi wiwi' rano, rata meri'ulu lau-ra ngkai Yesus hante ana'guru-na.


aron ang pagkatinuod sa inyong pagtoo, nga labi pang bililhon kay sa bulawan nga ginasulayan pinaagig kalayo bisan tuod kini madugta ra, mosangpot ngadto sa pagdalayeg ug paghimaya ug pagpasidungog kaninyo inigpadayag na unya kang Jesu-Cristo. 	 pai' patuju-na bona rapongincai karoho pepangala' -ni. Bulawa raparesa' hante apu raponciloi-ki ba bulawa mpu'u-idi ba bela-di. Pai' pepangala' -ni toe, meliu kasuli' oli-na ngkai bulawa, apa' bulawa uma tida duu' kahae-hae-na. Jadi', hewa bulawa raparesa' hante apu, wae wo'o pepangala' -ni raparesa' hante pesori. Bona ane monoto mpu'u-damo pepangala' -ni, ra'une', rabila' pai' rapomolangko-koi mpai', nto'u karata-na nculii' Yesus Kristus hi dunia' toi.


Ug siya miingon, "Dad-a nganhi kanako." 	 Na'uli' Yesus: "Keni tumai."


Ug didtoy daghang mga hohongihong sa mga tawo mahitungod kaniya. Samtang may nanag-ingon, "Siya maayong tawo," ang uban nanag-ingon, "Dili, hinonoa nagapasalaag siya sa mga tawo." 	 Pai' ntodea wo'o, mparanusi-ramo mpotompo'wiwi-i. Ria-ra to mpo'uli': "Tauna to lompe' moto-i-hawo." Hantongo' wo'o mpo'uli': "Uma-di! Topebagiu-i-hana!"


Ug ingnon ko kamo, Pangayo, ug kamo pagahatagan; pangita, ug kamo makakaplag; pagtuktok, ug kamo pagaablihan. 	 "Jadi' ku'uli' -kokoi: Perapi' -mi hi Alata'ala, nawai' moto-ta mpai'. Pali' kaparaluua-ta hi Alata'ala, tarata moto mpai'. Neo' tabahakai mpopebea wobo', Alata'ala mpobea moto-taka mpai' wobo' -na.


Samtang ang mga tawo nanagdotdot kaniya aron sa pagpatalinghug sa pulong sa Dios, siya nagtindog sa bay-bayon sa lanaw sa Genesaret. 	 Hangkani, bula-na Yesus mokore hi wiwi' rano Genesaret, wori' tauna mome'upi' doko' mpo'epe Lolita Alata'ala.


Kay kita gikawalihan man usab sa Maayong Balita ingon kanila; hinoon ang pulong nga ilang nadungog wala magpulos kanila, kay ang mga nakadungog niini wala man modawat niini uban sa pagtoo. 	 Apa' kita' toi, raparata wo'o-mitaka-tawo kareba lompe', hewa to Yahudi owi. Aga kareba lompe' toe uma mpokeni rasi' hi hira', apa' ra'epe mara-wadi-rana, uma rapangalai'.


Ug karon, Ginoo, timan-i ang ilang pagpanghulga, ug itugot sa imong mga ulipon ang pagsulti sa imong pulong sa walay bisan diyutayng pagkahadlok, 	 "Wae lau Pue', epe-mi libu' -ra mpongasai' -kai! Toe pai' merapi' -makai hi Pue', kai' batua-nu tohe'i, wai' -kai karohoa bona daho' -kai mpohowa' Lolita-nu.


Ako nagasulat kaninyo, mga amahan, kay kamo nakaila man kaniya nga diha na sukad pa sa sinugdan. Nagasulat ako kaninyo, mga batan-on, kay inyo na mang gidaug ang dautan. Nagasulat ako kaninyo, mga anak, kay kamo nakaila man sa Amahan. 	 Tuama-tuama, ku'uki' -kokoi sura tohe'i, apa' ni'inca-imi to ria ngkai lomo' -na. Kabilasa-kabilasa, toronaa-toronaa, ku'uki' -kokoi sura tohe'i, apa' nidagi-imi anudaa'.


Kay ang tugon mogahum lamang inig-abut na sa kamatayon, sanglit dili man kini magapulos samtang buhi pa ang naghimo niini. 	 Ane rapa' -na ria hadua totu'a to doko' mpobagi rewa-na hi ana' -ana' -na, nababehi ami' sura po'iwili to mpakanoto pobagi rewa-na. Aga sura po'iwili toe uma ulu rapake' ane tuwu' -i-pidi. Ane mate-ipi topo'iwili toei, lako' ma'ala-di rapake' sura po'iwili-na. Jadi', kana ria kamatea bona sura po'iwili ma'ala rapake'.


Ug siya miingon kaniya, `Ug ikaw igapahimutang nga magbubuot sa lima ka lungsod.` 	 "Na'uli' wo'o-mi magau' hi karodua-na tohe'ei: `Iko wo'o ku'ongko' jadi' topohawa' hi lima ngata.'


Busa, kon sila magaingon kaninyo, `Tan-awa, atua siya sa awaaw,` ayaw gayud kamo pag-adto didto. Ug kon sila magaingon, `Tan-awa, anaa siya sa sulod nga mga lawak,` ayaw gayud kamo pagtoo niini. 	 "Jadi', ane ria to mpo'uli' -kokoi: `Hilo, Magau' Topetolo' oe-i ria hi papada to wao'!' neo' -koi hilou. Ane ra'uli': `Hilo, oe-i ria hi rala tomi!' neo' nipangalai'.


Ug sa maong adlaw giadto siyag mga Saduceo, mga tawo nga nanag-ingon nga walay pagkabanhaw; ug gipangutana siya nila 	 Hi eo toe wo'o, ba hangkuja dua to Saduki rata hi Yesus. To Saduki toera, pangkeni agama Yahudi to mposapuaka tauna to mate tuwu' nculii' hi eo mpeno.


Ug si Jesus miingon kanila, "Sa pagkatinuod, sa pagkatinuod, magaingon ako kaninyo, nga walay bisan unsa nga arang mabuhat sa Anak sa iyang kaugalingong kabubut-on, gawas lamang sa iyang makita nga ginabuhat sa Amahan. Kay bisan unsay ginabuhat sa Amahan, ginabuhat usab kana sa Anak sa samang paagi. 	 Toe pai' na'uli' Yesus mpo'uli' -raka: "Makono mpu'u lolita-ku toi: Aku' Ana' Alata'ala, uma-a bisa mobago ntuku' konoa-ku moto. Muntu' to kuhilo ngkai Tuama-ku, toe-mi to kupobago. Napa-napa bago Tuama-ku, tetu wo'o-kuwo bago-ku.


Kay maingon nga pinaagi sa usa ka tawo miabut ang kamatayon, pinaagi usab sa usa ka tawo nahiabut ang pagkabanhaw sa mga patay. 	 Apa' ngkai jeko' tau hadua pai' alaa-na manusia' kana mate, wae wo'o ngkai pobabehi tau hadua pai' alaa-na manusia' to mate rapotuwu' nculii'.


Nakaila ako ug tawo nga anaa kang Cristo nga napulo ug upat ka tuig na karon gisakgaw dala ngadto sa ikatulong langit (kon diha ba siya sulod sa lawas o sa gawas, wala ako masayud, ang Dios mao lamang ang nasayud). 	 Ku'inca hadua to Kristen, hampulu' opo' mpae to liu ra'ore' -i hilou hi po'ohaa' Alata'ala to hi suruga. Uma ku'incai ba woto-na mpu'u-di to ra'ore' -e, ba kao' -na-wadi. Alata'ala-wadi to mpo'inca.


Kita nasayud nga diha sa matag-usa ka butang ang Dios nagabuhat ug maayo uban kanila nga mga nahigugma kaniya ug mga tinawag sumala sa iyang katuyoan. 	 Ta'inca toi: hi rala hawe'ea to jadi', Alata'ala mobago bona mpowai' kalompea' hi kita' to mpoka'ahi' -i, pai' kita' to nakio' jadi' ana' -na, apa' wae ami' -mi patuju-na hi kita'.


kay ang tanang kanasuran nanagpakainom sa bino sa iyang mahugawng kaulag, ug ang mga hari sa yuta nakapakighilawas kaniya, ug ang mga magpapatigayon sa yuta nangadato tungod sa kadato sa iyang pagkamapatuyangon." 	 Mokero ngata Babel, apa' to Babel mpobawai manusia' humalili' dunia' mpo'inu ininu-ra to melanguhi. Batua-na ininu toe, gau' -ra to Babel to uma tumotoa. Hawe'ea magau' hi dunia' mpotuku' gau' -ra to uma tumotoa toe. Pai' padaga-padaga hi dunia' jadi' mo'ua' mpobalu' rewa-rewa to masuli' to rapokahina to Babel toe."


"Sa pagkatinuod, sa pagkatinuod, magaingon ako kaninyo, nga ang takna nagasingabut, ug karon mao na, nga ang mga patay managpakabati sa tingog sa Anak sa Dios, ug kadtong magapatalinghug mabuhi. 	 Makono mpu'u lolita-ku toi: Rata mpai' tempo-na-- pai' toi-mi tempo-na-- tauna tomate mpo'epe libu' Ana' Alata'ala, pai' hira' to mpo'epe mporata katuwua' to bo'u.


Ang mosalig kaniya dili pagahukman sa silot; apan ang dili mosalig nahinukman na sa silot, kay wala man siya motoo sa ngalan sa bugtong Anak sa Dios. 	 Tauna to mepangala' hi Ana' Alata'ala, uma-ra rahuku'. Aga tauna to uma mepangala', monoa' -mi kanahuku' -ra Alata'ala, apa' uma-ra dota mepangala' hi Ana' Alata'ala to Hadudua toei.


Si Jesus mitubag kaniya, "Ang mga milo adunay kalobluban, ug ang mga langgam sa kalangitan adunay kabatugan; apan ang Anak sa Tawo walay dapit nga kapahulayan sa iyang ulo." 	 Yesus mpotompoi' -i, na'uli': "Bangko' ria pulo'u-ra, pai' danci ria peta-ra, aga Aku' Ana' Manusia' uma-kuna ria tomi-ku kupoturui."


Ug kay ngano man? Tungod ba kay wala ko mahigugma kaninyo? Ang Dios sayud nga ako nahigugma kaninyo. 	 Napa pai' mololita hewa toe-a? Ha ni'uli' -koina uma-a mpoka'ahi' -koi ompi'? Alata'ala moto mpo'inca kama'ahi' -ku.


Siya gayud mao ang midala sa atong mga sala diha sa iyang lawas ngadto sa kahoy, aron kita mamatay ngadto sa sala ug mabuhi ngadto sa pagkamatarung. Pinaagi sa iyang mga samad kamo nangaayo. 	 Nakolo huku' jeko' -ta hi woto-na moto hi karapatehi-na hi kaju parika', bona tebahaka-ta ngkai kuasa jeko' pai' tuwu' ntuku' konoa Alata'ala-tamo. Ngkai weho-na toe-mi pai' alaa-na mo'uri' -mokoi.


Apan sa ilang pagkakita kaniya nga naglakaw sa ibabaw sa tubig, ang mga tinun-an nangalisang ug nanag-ingon, "Naay abat!" Ug naniyagit sila sa kalisang. 	 Pehilo-ra ana'guru-na ria to momako' hi lolo ue, wilingkoroa-ramo, pai' ra'uli': "Etu tope'ekahi!" Me'au-ramo nakeni eka' -ra.


sa kaudtohon, O hari, nakita ko diha sa dalan ang usa ka kahayag gikan sa langit, nga masilaw pa kay sa Adlaw, nga nagsidlak libut kanako ug kanila nga nanagkuyog kanako. 	 "O Magau' to kubila', hante patuju toe-mi, pai' hilou-a hi ngata Damsyik, rapowiti' pai' rawai' kuasa ngkai imam pangkeni. Hi pomako' -ku hilou hi Damsyik toe, hi lengko ohea-a-pidi, kira-kira tebua' -mi eo, muu-mule' kuhilo baja to mehini ngkai langi' mpohinii-a hante doo-doo-ku. Baja toe meliu kabaja-na ngkai hini eo.


Ug siya miingon kanila, "Pananglitan usa kaninyo nga may higala moadto kaniya sa tungang gabii ug moingon kaniya, `Migo, pabayloa ra `kog tulo ka tinapay, 	 Na'uli' wo'o-mi Yesus mpo'uli' -raka ana'guru-na: "Rapa' -na hilou-ta hi doo-ta mentongo' bengi pai' ta'uli' -ki: `Bale, wai' -a-kuwo pongkoni' tolu mputu'.


walay bisan unsa diha sa gawas sa tawo, nga sa paghisulod niini kaniya, makapahugaw kaniya; hinonoa ang mga butang nga magagula gikan sa sulod sa tawo mao ang makapahugaw kaniya. 	 Nau' ba napa-napa to takoni', uma-hawo toe to mpakada'a-ta hi poncilo Alata'ala. Kehi to mehupa' ngkai rala nono-ta, toe-die to mpakada'a-ta hi poncilo Alata'ala-e. ((


Busa, bisan kinsa nga magpakaubos sa iyang kaugalingon sama niining gamayng bata, siya mao ang labing daku sa gingharian sa langit. 	 Hema to mpakadingki' nono-na pai' jadi' hewa ana' to kedi' tohe'ii, hi'a-mi to bohe mpu'u tuwu' -na ngkai hawe'ea ntodea Alata'ala.


Ang tanan nga nagahimog pagpakasala nagahimog paglapas sa sugo; kay ang pagpakasala mao may paglapas sa sugo. 	 Hawe'ea tauna to mpobabehi jeko', mpotiboki hawa' Alata'ala. Apa' toe-mi to rahanga' jeko', mpotiboki hawa' Alata'ala.


Walay tinabonan nga dili pagaukban, o tinagoan nga dili mahibaloan. 	 Tapi' hawe'ea kehi-ra to tewunii' bate kahiloa mpai'. Pai' hawe'ea to hi rala nono-ra bate telohu mpai'.


Ug tan-awa, misinggit sila nga nanag-ingon, "O Anak sa Dios, unsay imong labut kanamo? Mianhi ba ikaw dinhi aron sa pagsakit kanamo sa dili pa ang panahon?" 	 Mekio' -ra, ra'uli': "Ee Ana' Alata'ala! Napa-di-kona pai' tumai-koe? Neo' -kai nusesa' -e'! Ko'ia rata tempo-na."


Kay ang pagbuot sa Dios mao kini, ang inyong pagkabinalaan: nga kamo managlikay sa pakighilawas; 	 Tohe'i konoa Alata'ala, bona moroli' katuwu' -ta, neo' -hawo mogau' sala' hante toronaa ba hante tobine doo.


Sa pagkatinuod, sa pagkatinuod, magaingon ako kaninyo, nga ang usa ka lugas trigo kinahanglan mahulog sa yuta ug mamatay, kay kon dili man, nan, magapabilin kini nga mag-inusara. Apan kon kini mamatay, nan, mamunga kinig daghan. 	 Makono mpu'u lolita-ku toi: Aku' ma'ala rarapai' -ki pae. Ane pae toe uma ratuja' hi tana' pai' ra'urihi hewa tomate, bate-na oa' -i. Tapi' ane ratuja' -i-damo, wori' -mi mpai' wua' -na.


Dili ba ang kinaiya mao man ang nagatudlo kaninyo nga makauulaw sa lalaki ang pagpatag-as sa iyang buhok, 	 Rapa' -na ane tomane moloe wuluwoo' -na, biasa ta'uli' uma ntoto ria taoa-na.


Sarang ba nga karon ako nahimo nang inyong kaaway tungod sa akong pagsugilon kaninyo sa matuod? 	 Ha ni'uli' -koina, aku' jadi' bali' -ni tempo toi apa' ku'uli' -kokoi napa to makono?


Apan ang mga tawo sa siyudad nabahin; ang uban midapig sa mga Judio, ug ang uban midapig sa mga apostoles. 	 Tapi' ihi' ngata toera uma-ra hintuwu'. Ria-ra to tono' hi to Yahudi, ria wo'o-ra to tono' hi suro Pue' Yesus.


(Sa pag-ingon, "Pagsaka niya," unsa may laing ipasabut niini kondili nga siya nakakanaug usab ngadto sa mga kinaubsan nga bahin sa yuta? 	 Napa batua-na lolita tohe'e? Ane ngkahe' -i hilou hi kalangkoa-na, tantu mana'u ncala' -i tumai hi kadingkia' -na, batua-na hi dunia' tohe'i.


Mga maut! Makamao tuod kamong mohubad sa dagway sa kayutaan ug sa kalangitan; apan nganong dili man kamo makamaong mohubad sa kapanahonan karon? 	 He koi' to lompe' hi mali-na-wadi! Ni'inca lia mpelence tanda hi langi' pai' hi dunia'. Napa-di pai' uma ni'incai mpelence napa to nababehi Pue' Ala tempo toi!


Ug mikaylap ang pulong sa Dios; ug ang gidaghanon samga tinun-an sa Jerusalem mitubo sa hilabihan gayud, ug daghan kaayo sa mga sacerdote ang nanagpasakop sa tinuohan. 	 Jadi', ngkai toe-mi pai' kawoo-woria' tauna to mpo'epe Lolita Alata'ala. Pai' katedoo-donihia-mi kawori' topetuku' Yesus hi Yerusalem. Imam-imam moto wo'o, wori' -ramo to mepangala' pai' mengkoru hi Pue' Yesus.


Adlaw kadto sa Pangandam ug nagsugod na ang adlaw nga igpapahulay. 	 Eo toe, eo pomporodoa, pai' ntuku' ada to Yahudi ntepu'u ncimonou' toe rapalii' mobago, apa' ntepu'u-mi eo pepuea'.


Ug sa pagkadungog ni Ananias niining mga pulonga, siya nahilukapa ug nabugtoan sa ginhawa. Ug giabut ug dakung kahadlok ang tanang nakadungog niini. 	 Kana'epe-na Ananias lolita Petrus toe, modungka ncorobaa-imi kaliliu mate. Hawe'ea tauna to mpo'epe to jadi' toe, uma mowo eka' -ra.


Samtang ania ako sa kalibutan, ako mao ang kahayag alang sa kalibutan." 	 Bula-ku hi dunia' -pidi, Aku' toi-mi baja to mpobajahi nono manusia'."


Ang magasalikway kanako ug dili modawat sa akong mga sulti, siya adunay maghuhukom. Ang pulong nga akong gikasulti mao unya ang magahukom kaniya sa kaulahian nga adlaw. 	 Tauna to mposapuaka-a pai' uma mpotarima lolita-ku, ria-mi mpai' to mpohuku' -ra. Lolita-ku to kupohowa', toe-mi mpai' to mpohuku' -ra hi Eo Kiama.


aron sa pagpabuka sa ilang mga mata, aron sila managpamali gikan sa kangitngit ngadto sa kahayag ug gikan sa kagamhanan ni Satanas ngadto sa Dios, aron mapasaylo ang ilang mga sala ug managdawat sila sa ilang bahin diha sa mga nangahimong balaan pinaagi sa pagsalig kanako.` 	 Kusuro-ko hilou mpobini' mata-ra, pai' mpotete' -ra ngkai kabengia-na tumai hi kabajaa-ku; bona tebahaka-ra ngkai kuasa Magau' Anudaa' pai' nakuasai-ramo Alata'ala; bona te'ampugi jeko' -ra pai' jadi' -ramo bagia Alata'ala sabana pepangala' -ra hi Aku'.'


Sa nahauna kong basahon, O Teofilo, naghisgot ako mahitungod sa tanang butang nga gisugdan ni Jesus sa pagbuhat ug pagpanudlo, 	 Teofilus to rabila': Hi rala sura-ku to lomo' -na, oti-mi ku'uki' hawe'ea to nababehi pai' to napetudui' Yesus, ntepu'u ngkai lomo' pobago-na,


Kinahanglan managsulti ug managbuhat kamo ingon nga mga tawo nga pagahukman ubos sa kasugoan sa kagawasan. 	 Toe pai' kana tapelompehi pololita-ta pai' po'ingku-ta. Apa' kita' toi-mi to rapohurai kara-kara-ta ntuku' Atura Pue' to mpobahaka manusia' ngkai jeko'.


apan maingon nga balaan man siya nga nagtawag kaninyo, kinahanglan kamo usab magmabalaanon sa tanan ninyong paggawi; 	 Kana moroli' -koi hi butu nyala akeka-ni, apa' Alata'ala, moroli' -i-hana, pai' nakio' -koi bona mpotuku' kehi-na.


Kining tanan nahitabo tuman sa gisulti sa Ginoo pinaagi sa profeta, nga nag-ingon: 	 Hawe'ea toe majadi' bona madupa' -mi napa to na'uli' Pue' hante wiwi nabi-na owi, hewa toi:


ug kang Apia nga among igsoong babaye ug kang Arquipo nga among masigkasundalo, ug sa iglesia diha sa imong balay: 	 Kipakatu wo'o hi Apfia, tina-kai to kipoka'ahi', pai' hi Arkhipus, doo hampobagoa-kai, pai' hi hawe'ea to Kristen to moromu hi tomi-ni.


Ug inigkakita ninyo sa habagat nga mohuros, kamo moingon, `Moabut ang mag-aligiting nga kainit`; ug kini mahitabo tuod. 	 Ane mewui ngolu' ngkai tono' selatan, ni'uli' mara eo mpai', pai' bate wae mpu'u.


Kinahanglan magbantay kamo sa mga tawo; kay kamo igatugyan nila ngadto sa mga hukmanan, ug kamo ilang pagahampakon sa sulod sa ilang mga sinagoga, 	 Pelompehi mpu'u-koie', apa' rahoko' -koi mpai' pai' rapakilu hi topohura agama. Raweba' -koi hi rala tomi posampayaa.


kondili kanato usab. Kadto pagaisipon kanato nga nagatoo kaniya nga mao ang nagbanhaw kang Jesus nga atong Ginoo gikan sa mga patay, 	 To te'uki' toe bate bagia-ta omea. Kita' toi, natarima wo'o-tamo-tawo Alata'ala, na'uli' kamonoa' -ta hi poncilo-na, apa' mepangala' -ta hi Alata'ala to mpopotuwu' nculii' Pue' -ta, Pue' Yesus.


Karon ang lintunganay sa among gisulti mao kini: aduna kita niining maong labaw nga sacerdote, nga nagalingkod sa too sa trono sa Halangdon didto sa mga langit, 	 Toi-mi poko lolita-ku: ria-taka-tana Imam Bohe-ta to hewa toe. Mohura-i hi mali ngka'ana Pohuraa Alata'ala hi suruga.


Ug nakita niya sila nga nagkalisudlisud sa paggaud, kay songsongon man ang hangin. Ug sa may ikaupat nga hugna sa bantay sa kagabhion, kanila miadto siya nga naglakaw ibabaw sa tubig. Tuyo unta niya ang paglabay kanila, 	 Nahilo-hawo kawuhe-ramo mowose, apa' ngolu' mewui mpotomu sakaya-ra. Parabaja-mi, momako' -imi hilou hi lolo ue mpototoaka-ra, ntani' naliu-ra.


Ug ang tanan nangaon ug nangabusog. Ug ilang gihipos ang nahibilin nga mga tipik, nga napulog-duha ka bukag. 	 Ngkoni' omea-ramo duu' -ra bohu. Ka'oti-ra ngkoni', ana'guru-na mporumpu toro koni'. Metoro-pi hampulu' roluncu.


Ug sa pagkabuntag, sa naglakaw siya balik sa siyudad, siya gigutom. 	 Kampeneo-na mepulo ngkii, hi pomako' -ra Yesus pai' ana'guru-na nculii' hilou hi Yerusalem, mo'oro' -imi Yesus.


ug si Ram ang amahan ni Aminadab, ug si Aminadab ang amahan ni Naason, ug si Naason ang amahan ni Salmon, 	 Ram mpobubu Aminadab, Aminadab mpobubu Nahason, Nahason mpobubu Salmon,


Ug dihay tawong miabut nga ginganlan si Jairo, nga usa ka punoan sa sinagoga; ug sa nakahapa siya sa tiilan ni Jesus, siya nangamuyo kaniya sa pag-adto sa iyang balay, 	 Nto'u toe, rata hadua pangkeni tomi posampayaa hi ngata toe, hanga' -na Yairus. Mowingkotu' -i hi nyanyoa Yesus, naperapi' bona hilou-i hi tomi-na.


Ug si Jesus mitubag, "Sa pagkatinuod, sa pagkatinuod, magaingon ako kanimo, gawas kon ang tawo igaanak sa tubig ug sa Espiritu, dili siya makasulod sa gingharian sa Dios. 	 Na'uli' Yesus: "Makono mpu'u lolita-ku toi: Ane tauna uma putu hante ue pai' hante baraka' Inoha' Alata'ala, uma-i jadi' ntodea Alata'ala hi rala Kamagaua' -na.


ug sa natigum niya ang tanang mga sacerdote nga punoan ug mga escriba sa katawhan, siya nangutana kanila kon asa igaanak ang Cristo. 	 Ngkai ree, kanakio' -rami hawe'ea imam pangkeni hante guru-guru agama Yahudi tumai moromu. Kahiruru' -ra omea-mi, napekune' -ra: "Hiapa mpu'u-koiwo kaputua-na Magau' Topetolo' to najanci Alata'ala owi-e?"


Kay nakadungog kami nga ang uban kaninyo nanagbagdoy, nga walay laing nahimo kondili ang pagpanghilabut sa uban. 	 Pai' -kai mpo'uli' hewa toe-e, ta'uli' -mi-hawo, apa' ki'epe karia-ra hi retu to mengkalose. Sese' -ra mpogalo urusia doo-wadi, uma-ra mpobago lompe' bago-ra moto.


Ang panggahum iya hangtud sa kahangturan. Amen. 	 Une' -imi apa' mobaraka' -i duu' kahae-hae-na. Amin!


ug nanagsinggit sa makusog nga tingog nga nag-ingon, "Ang kaluwasan gikan sa atong Dios nga nagalingkod sa trono, ug gikan sa Cordero!" 	 Mogora mpesukui-ra, ra'uli': Mai-tamo mpo'une' Pue' -ta, Pue' Alata'ala to mohura hi Pohuraa Magau'! Mai-ta mpo'une' Ana' Bima! Apa' hira' to mpohore-ta ngkai silaka pai' mpowai' -ta kalompea'."


Kay ang matag-usa pagaasinan ug kalayo ug ang tanang halad-inihaw pagaasinan ug asin. 	 Ntuku' Atura Musa, hawe'ea pongkoni' to rapopepue' hi Alata'ala kana rapoii'. Wae wo'o butu dua tauna kana rapomoroli' hante apu.


Kay kita nasayud nga kon matun-as na kining atong yutan-ong payag, didto sa langit aduna kitay balay gikan sa Dios, usa ka puloy-anan nga dili binuhat sa mga kamot ug walay pagkatapus. 	 Woto-ta hi dunia' toi hewa tomi to tapo'ohai' hampai' -wadi. Pai' ta'inca moto, ane tomi-ta toi rakero (batua-na, ane mate-ta), Alata'ala mporodo-taka hameha' tomi hi suruga, to uma rababehi manusia' pai' to tida duu' kahae-hae-na (batua-na, woto-ta to bo'u).


mao man gani nga wala ako mangahas sa pag-adto kanimo. Apan isulti mo lang ang pulong, ug himoa nga mamaayo ang akong sulogoon. 	 Toe pai' uma-a daho' tilou hi Iko Tuama, apa' uma-a natao mpohirua' -koko. Nau' lolita hamela-wadi nu'uli', bate mo'uri' -i mpai' batua-ku.


Kamong mga maut! Maayo gayud ang pagkahimo ni Isaias sa profesiya mahitungod kaninyo sa iyang pag-ingon: 	 Hi mali-na-wadi petuku' -ni hi Alata'ala tetu-e! Makono mpu'u lolita nabi Yesaya owi to mpolowa-koi, hewa toi moni-na:


Apan ang mga pulong, "giisip kaniya," wala sulata nga magapahinungod kaniya lamang, 	 To te'uki' toe uma muntu' bagia-na Abraham-wadi.


nga nag-ingon, "Umadto kamo nianang balangay sa atbang ninyo, ug inigsulod ninyo didto inyong makita dayon ang usa ka nati nga asno nga gihigot, nga wala pa gayud hikabay-ig tawo; hubara ninyo kini ug dad-a dinhi. 	 na'uli' -raka: "Hilou-mokoi hi ngata to tanyanyohi toe mai. Wae pesua' -ni mpai' rala ngata, nihilo mpai' hama'a ana' keledai tehoo', to ko'ia hangkania rahawi'. Bongka koloro-na pai' keni-i tumai.


Kay unsa may kapuslanan alang sa usa ka tawo kon maangkon niya ang tibuok kalibutan nga pagawagtangan o pagapildihan niya sa iyang kaugalingon? 	 Napa kalaua-na tarumpu hawe'ea ka'uaa' dunia', tapi' kao' -ta moto morugi apa' uma taratai katuwua' to lompe' hi eo mpeno-na.


Si Pablo, apostol ni Cristo Jesus sumala sa sugo sa Dios nga atong Manluluwas, ug ni Cristo Jesus nga atong paglaum, 	 Sura toi ngkai aku' Paulus, suro Kristus Yesus. Aku' jadi' suro-na ntuku' hawa' Alata'ala, Magau' Tompohore-ta ngkai huku' jeko' -ta, pai' ntuku' hawa' Kristus Yesus to jadi' poncarumakaa-ta.


Ug iyang gibiyaan sila; ug sa nahibalik na siya pagsakay sa sakayan, siya mitabok ngadto sa pikas nga daplin. 	 Kanapalahii-rami, mehawi' -imi hi sakaya hilou hi dipo rano.


Apan si Jesus miingon kanila, "Dili kinahanglan manglakaw sila; kamoy maghatag kanilag makaon." 	 Na'uli' Yesus: "Uma-ra mingki' hilou. Koi' -mi-hawo to mpopokoni' -ra."


Kay gikan kaniya ug pinaagi kaniya ug ngadto kaniya mao ang tanang mga butang. Kaniya ang himaya hangtud sa kahangturan. Amen. 	 Apa' hawe'ea to ria, napajadi' Alata'ala, nakuasai Alata'ala pai' napobagia Alata'ala. Une' -imi duu' kahae-hae-na! Amin!


Ug siya miingon kanila sa ikatulo, "Kay ngano man, unsa bay iyang nabuhat nga dautan? Kaniya wala akoy nakitang sala nga angay sa kamatayon; busa akong ipahampak siya, ug unya buhian ko siya." 	 Nakatolu-ngkanii Pilatus mpo'uli' -raka: "Hiaa' napa-mile sala' -nae? Uma ria kuruai' nau' hanyalaa sala' -na to masipato' rahuku' mate-ki. Kuweba' -i-wadi pai' kubahaka."


Ang inyong bulawan ug salapi mahurot sa taya, ug ang ilang taya magasaksi batok kaninyo, magaot-ot sa inyong unod. Kamo nagatigum ug bahandi alang sa katapusang mga adlaw. 	 Bulawa pai' salaka' to niloju', ta'igaraa' -mi. Pai' ka'uaa' -ni to ta'igaraa' tetu mpai' jadi' tanda kahala' mpopake' -ni ka'uaa' -ni. Mpoloju' -koi rewa hi dunia', hiaa' dunia' toi neo' hudu-mi! Toe pai' rasesa' mpu'u-koi mpai', hewa to nakoni' apu.


Kay kon dili man, bisan pa kon magapasalamat ikaw nga ubanan sa imong espiritu, unsaon man sa tawo nga wala niining mga hiyasa sa pagpakaingon ug "Amen" sa imong pagpasalamat nga dili man siya makasabut sa imong ginalitok? 	 Ane rapa' -na mololita-ta hi rala basa to ngkai Inoha' Tomoroli' mpo'uli' tarima kasi hi Alata'ala, pai' uma monoto batua lolita-ta hi tauna to mpo'epe, uma-ra-hawo mpai' mpo'uli' "Amin! Bate makono!" apa' uma-hawo ra'incai napa to ta'uli'.


Ug dihadiha namahawa kaniya ang mga tawo nga mao untay mousisa kaniya; ug ang koronil usab nahadlok sa iyang pagkasayud nga si Pablo usa man diay ka siyudadanong Romanhon, kay siya mao man ang naggapos kaniya. 	 Ngkai ree, ngkala'ura-ramo tantara to doko' mpoparesa' Paulus, pai' me'eka' wo'o-imi-hawo kapala' tantara toei. Apa' napehubui-hana we'i mpohoo' Paulus, ntaa' warga negara Roma-idi.


Ug nadungog kini sa pipila sa mga Fariseo nga duol kaniya, ug sila miingon kaniya, "Mga buta ba diay usab kami?" 	 Ba hangkuja dua to Parisi to hi ree mpo'epe lolita-na Yesus. Ra'uli' mpo'uli' -ki Yesus: "Ha nu'uli' -kona wero wo'o-kai kai' -e?"


Ang grasya, kalooy, ug kalinaw gikan sa Dios nga Amahan ug gikan kang Jesu-Cristo nga Anak sa Amahan, magauban kanato sa pagkatinuod ug sa gugma. 	 Alata'ala to Tuama pai' Yesus Kristus Ana' -na mpogane' -ta ngkai kabula rala-na, mpopohiloi-ta ahi' -na, pai' mpowai' -ta kalompea' tuwu'. Hawe'ea toe tapobagia hante nono to monoa' pai' to ma'ahi'.


Ug sa maong panahon natawo si Moises, ug siya matahum gayud sa atubangan sa Dios. Ug sulod sa tulo ka bulan siya didto alimahi sa balay sa iyang amahan; 	 Nto'u toe, putu-imi-hawo Musa. Musa toei, hadua ana' to subo' lia. Tolu mula-i-wadi rapodoo rala tomi totu'a-na, pai' -i ratadi.


Ug samtang nagpahigayon sila sa pagpatay kaniya, miabut sa koronil sa kasundalohan ang balita nga nagubot ang tibuok Jerusalem. 	 Bula-ra ngasa' mpatehi Paulus toe, ria wo'o tauna hilou mpoparata hi kapala' tantara to Roma, mpo'uli' karia-na pewongoia bohe hi ngata.


Kamo usab kinahanglan magatabang kanamo pinaagi sa pag-ampo, aron daghan ang magahatag ug mga pagpasalamat alang kanamo tungod sa panalangin nga igahatag kanamo ingon nga tubag sa daghang mga pag-ampo. 	 Pai' koi' wo'o ompi' kana mpohorongko-kai hante posampaya-ni. Apa' ane wori' tauna mposampayai-kai, Alata'ala bate mpogane' -kai, alaa-na wori' tauna mpo'uli' tarima kasi hi Alata'ala.


Apan inigkahinog na sa uhay, dihadiha iyang gamiton ang galab kay ang ting-ani nahiabut na." 	 Kataha' -na pae, hilou-imi pue' -na ngkeni are' nasoe-ki, apa' tempo-nami mepae."


Busa panglakaw kamo ug himoa ninyong mga tinun-an ang tanang kanasuran, sa pagpamautismo kanila sa ngalan sa Amahan ug sa Anak ug sa Espiritu Santo, 	 Jadi', hilou-mokoi hi humalili' dunia', tudui' hawe'ea tauna jadi' topetuku' -ku. Niu' -ra hi rala hanga' Alata'ala to Tuama, to Ana' pai' Inoha' Tomoroli'.


Kay inyong gipanagtaral dinhi kining mga tawhana nga wala manamastamas sa mga templo ug wala magpasipala sa atong diosa. 	 Tauna to rodua tohe'ira, nikeni-ra tumai, tapi' uma-ra-hawo mpanakoi tomi pepuea' -ta ba mporuge' hanga' anitu-ta.


Apan tugotan ta nga ako wala magsamok kaninyo, ngani ginaingon nga kono ako suwitik ug nga gisulod ko kamo sa bulsa pinaagi sa lipatlipat. 	 Ni'inca moto ompi' ka'uma-ku ria mpo'alai' -koi ba napa-napa. Aga ria oa' to mpotuntui' -a, ra'uli' topo'akala-a. Ra'uli' mporata-a rasi' ngkai koi' hante pebagiu-ku.


Diha hinooy ilang gipakiglalisan batok kaniya mahitungod sa ilang kaugalingong patootoo ug mahitungod sa usa ka Jesus nga patay na, apan gilabanan ni Pablo nga kono buhi. 	 To kurua' -na, muntu' posisalaa-ra hi agama-ra moto-rawo. Momehono' wo'o-ra mpomehonoi' hadua tauna to rahanga' Yesus. Yesus toei, mate-imi, tapi' Paulus mpo'uli' tuwu' nculii' -i.


Unya misugod siya sa pagpamalikas ug sa pagpanumpa, nga nag-ingon, "Wala lagi ako makaila nianang tawhana." Ug dihadiha mitogaok ang manok. 	 Mosumpa tena-i Petrus mpotuna' woto-na, na'uli': "Uma mpu'u-kuwo ku'incai-i!" Nto'u toe turua' -mi manu'.


Niadtong panahona si Herodes nga gobernador nakadungog sa kabantug ni Jesus. 	 Nto'u toe topoparenta hi Galilea, Herodes Antipas. Na'epe Herodes napa to nababehi Yesus.


Ug dihay gagmayng mga bata nga ilang gidala kaniya aron unta iyang hikapon; apan gibadlong sila sa mga tinun-an. 	 Hangkani, ria tauna to mpokeni ana' -ra hi Yesus bona najama pai' nagane' -ra. Aga ana'guru-na mpokaroe tauna toera.


Sumala sa nahisulat diha sa basahon sa mga pulong ni Isaias nga profeta: Ang tingog sa magasinggit diha sa mga awaaw: Andama ninyo ang dalan alang sa Ginoo, tul-ira ninyo ang iyang mga agianan 	 Yohanes toei mpopadupa' napa to te'uki' hi rala sura nabi Yesaya owi, moni-na hewa toi: Ria tauna to mekio' hi papada to wao', na'uli': `Neo' rata-imi Pue'! Porodo ami' -miki ohea-na! Nipakalempe ami' -mi ohea to natara mpai'!


Ug may laing usa pa nga miingon, `Bag-o lang ako nga nakapangasawa, busa dili ako makaadto.` 	 To ntani' -na wo'o mpo'uli': `Aku' lako' oti ncamoko-a. Uma-a bisa tilou.'


Ug sa mga sinagoga si Jesus iyang giwali dihadiha nga nag-ingon, "Siya mao ang Anak sa Dios." 	 Bula-na hi Damsyik toe, hilou oa' -i hi tomi-tomi posampayaa to Yahudi hi Damsyik, pai' na'uli' -raka: "Yesus, Hi'a-mi Ana' Alata'ala."


Kay lahi sa inyong pagdahum, kining mga tawhana dili mga hubog, sanglit karon ikasiyam pa man lamang ang takna sa kabuntagon; 	 Kai' tohe'i-e, uma-kai malangu hewa to ni'uli', apa' ko'ia-hawo tempo ponginua. Lako' jaa sio mepulo.


dili sa hinarihari nga pagdumala kanila nga gipiyal kaninyo dondili ingon nga mga panig-ingnan nga pagaawaton sa panon. 	 Neo' wo'o-koi mpoparentai-ra to rasarumaka-kokoi toera hewa topoparenta mpoparentai ntodea-na. Agina koi' jadi' tonco hi hira'.


Ug sa pag-abut ni Jesus sa kayutaan sa Cesarea ni Filipo, ang iyang mga tinun-an gipangutana niya nga nag-ingon, "Sumala sa sulti sa mga tawo, kinsa man kono ang Anak sa Tawo?" 	 Hilou-ramo Yesus hante ana'guru-na hi tana' to mohu' hi Kaisarea Filipi. Hi ree mepekune' Yesus hi ana'guru-na: "Ntuku' ponguli' -ra ntodea, hema-a Aku' Ana' Manusia' toi-e?"


Ug sa Listra didtoy naglingkod nga usa ka tawo nga walay umoy sa iyang mga tiil; siya bakul gikan pa sa iyang pagkahimugso nga tungod niana wala gayud siya makalakaw sukad masukad. 	 Hi ngata Listra, ria hadua tomane to pungku ngkai lomo' kaputu-na. Ntora mohura-i-wadi, apa' uma moroho witi' -na pai' uma mpu'u nakulei' momako'.


Ug sa pag-abut sa ikanapulog-duha ang takna sa kaudtohon, dihay kangingit sa tibuok kayutaan hangtud sa ikatulo ang takna sa hapon. 	 Tebua' -mi eo, muu-mule' mobengi hobo' hi ngata toe rala-na tolu jaa.


Kaniya kinahanglan managpanukol kamo nga malig-on sa inyong pagtoo, sa nahibaloan ninyo nga ang samang mga pag-antus kinahanglan gayud masinati ninyong tanan nga masigkaigsoon nga ania sa kalibutan. 	 Kana ni'ewa mpu'u-i hante pepangala' -ni to moroho. Apa' ni'inca moto ompi', hingka ompi' hampepangalaa' -ni hi humalili' dunia', rarata wo'o-rawo kaparia hewa to nirata-mi koi' -e.


Dili ba si Moises mao man ang naghatag kaninyo sa kasugoan? Ngani wala kaninyoy nagatuman sa kasugoan. Kay nganong naninguha man lagi kamo sa pagpatay kanako?" 	 Nabi Musa owi mpowai' -koi Atura Pue'. Tapi' uma-koi ria haduaa to mpotuku' Atura toe. Napa pai' doko' nipatehi-a?"


Usa ka pudyot nga igpapatubo magapatubo sa tibuok nga minasa. 	 Ria lolita bulawa to mpo'uli' hewa toi: "Ragi to hangkedi' mpakawoke' lunu to wori'." Pai' tudui' -ra tetu-mi to hewa ragi.


Kay ang mga kabus kanunayng anaa kaninyo, apan ako dili kanunayng ania kaninyo." 	 Ane tokabu, ria-pidi loga-ni mpotulungi-ra. Tapi' Aku', neo' uma-pi ria loga-ni mpotulungi-a, apa' uma-apa mahae dohe-ni."


Ug sa pag-abut na sa panahon sa tingpopo, iyang gipaadto ang usa ka ulipon ngadto sa mga saop aron siya maoy ilang hatagan ug bahin sa mga bunga parrasan; apan gibunalan siya sa mga saop ug ilang gipapauli nga walay dala. 	 Rata-mi tempo mpohopu' wua' anggur, napahawa' hadua batua-na hilou mperapi' bagia-na hi tompodoo bonea-na toera. Tapi' tompodoo bonea-na toera mpopao' suro tetu pai' -i rapopalai mara.


Ug isipa ninyong kaluwasan ang pagkamainantuson sa Ginoo. Sa ingon usab niini ang atong hinigugmang igsoon nga si Pablo nagsulat kaninyo sumala sa kaalam nga gihatag kaniya, 	 Uli' -mi-hana kamosabara-na Pue' mpalogai manusia' bona tebahaka-ra ngkai huku' jeko' -ra. Hewa toe wo'o-wadi ihi' sura to na'uki' -kokoi Paulus, ompi' -ta to tape'ahi'. Na'uki' toe ntuku' kanotoa nono to narata ngkai Pue'.


Apan si Pablo naghunahuna nga dili maayong paubanon ang usa ka tawo nga mibiya kanila didto sa Panfilia ug wala mopadayon sa bulohaton uban kanila. 	 tapi' Paulus mpo'uli': "Neo', apa' napalahii-ta wengi hi tana' Pamfilia, ko'ia hudu bago-ta."


Ug didtoy usa ka dakung panon sa mga baboy nga nanag-ungad diha sa bakilid. 	 Uma molaa ngkai ree, ria wori' wawu mojume hi panapa bulu'.


Dili ba kinahanglan man nga ang Cristo magaantus gayud niining mga butanga ug unya magasulod, siya sa iyang himaya?" 	 Magau' Topetolo', bate kana mporata kaparia ncala' -i, pai' lako' mporata-i kabohe tuwu' -na."


Ako mao ang tinapay nga nagahatag ug kinabuhi. 	 Aku' -mi pongkoni' to mpowai' katuwua'.


Kay nahabol ang kasingkasing niining mga tawhana, ug ang ilang mga dalunggan magalisud sa pagpakabati, ug ang ilang mga mata ginapiyong nila, sa kahadlok nga tingali unyag makakita sila pinaagi sa ilang mga mata, ug makabati sila pinaagi sa ilang mga dalunggan, ug makasabut sila pinaagi sa ilang kasingkasing, ug managbalik sila kanako aron ayohon ko sila. 	 Apa' moko'o nono-ra, mengkawongo-ra pai' mengkawero-ra: oja' -ra pehilo hante mata-ra, oja' -ra pe'epe hante tilinga-ra, oja' -ra ranotohi nono-ra. Toe pai' uma-ra mpai' nculii' hi Aku', pai' uma-ra kuwai' kalompea'.'"


kay sila nanag-ingon man ugod, "Aduna siyay mahugaw nga espiritu." 	 Pai' hewa toe lolita-na Yesus, apa' ria to mpo'uli' kanahawi' -na anudaa' -i, uma rapangalai' kangkai Inoha' Tomoroli' kuasa-na.


Tapus niini, sa nahibaloan ni Jesus nga ang tanan nahingpit na, siya miingon (sa pagtuman sa kasulatan), "Giuhaw ako." 	 Na'inca Yesus hudu-mi omea. Jadi', bona madupa' napa to te'uki' hi rala Buku Tomoroli', na'uli': "Ngkamara-a."


Ug Kon ang matarung lisud man ganing maluwas, unsa man kaha unyay dangatan sa mga dili diosnon ug makasasala?" 	 Hi rala Buku Tomoroli' te'uki' hewa toi: Bangku' tauna to monoa' kehi-rae' kana mpotodohaka kaparia ncala', pai' lako' mporata kalompea'. Peliu-liu-nami tauna to dada'a pai' to uma mengkoru hi Alata'ala!"


Sa maong higayon giduol si Jesus sa mga tinun-an nga nanag-ingon, "Nan, kinsa man ang labing daku sa gingharian sa langit?" 	 Hinto'u toe, tumai-ra ana'guru Yesus mpomohui' -i, ra'uli': "Pue', ane jadi' Magau' -poko mpai', hema to meliu kabohe tuwu' -na hi rala Kamagaua' -nu?"


ug ayaw ninyo hatagig higayon ang yawa. 	 bona neo' mpai' ria loga-na Magau' Anudaa' mposori-ta.


apan tungod sa gugma ako magahangyo lang kanimo-- ako, si Pablo, nga tigulang ug karon binilanggo usab tungod kang Cristo Jesus-- 	 pai' aku' Paulus, hadua totu'a pai' bula-ku ratarungku' sabana pobago-ku hi Kristus Yesus. Aga mpokiwoi kabohe ahi' -nu tetu-e ompi', ku'uli' uma-a mpoparentai-ko. Merapi' -a-wadi.


Ug gipaabut usab diay niya nga hatagan siya ni Pablo ug salapi. Tungod niini iyang gipakuha siya sa masubsob ug nakigsulti kaniya. 	 Kakoo-kono-na, Feliks mposarumaka Paulus mpowai' -i doi bona nabahaka-i. Toe pai' jau-i nakio' bona napololitai-i.


Samtang nagsulti pa siya, dihay usa ka tawo nga miabut gikan sa balay sa punoan sa sinagoga ug miingon kaniya, "Ang imong anak patay na; ayaw na lang paghagoa ang Magtutudlo." 	 Bula-na Yesus mololita-pidi, rata-mi suro ngkai tomi Yairus to mpo'uli' -ki Yairus: "Mate-mi ana' -nu. Neo' -pi mposusai' Guru."


Ug miapas kaniya ang usa ka dakung panon sa katawhan, kay nakita man ugod nila ang mga milagro nga iyang nahimo ngadto sa mga masakiton. 	 Wori' lia tauna mpotuku' -i, apa' rahilo hawe'ea tanda mekoncehi to nababehi, mpaka'uri' topeda'.


Kay ang among pagmaymay wala magsukad sa kasaypanan o sa mahugawng tinguha, ni gihimo kini nga inubanan sa lipatlipat; 	 Uma kibawai-koi mpotuku' tudui' to uma makono. Uma wo'o ria patuju nono-kai to dada'a, uma-kai doko' mpobagiu ba hema-hema.


Busa miingon siya, "Usa ka tawong hamili mipanaw ngadto sa halayong yuta aron sa pagdawat ug harianong gahum alang sa iyang kaugalingon, ug sa pagpauli tapus niini. 	 Na'uli': "Ria hadua maradika mopatuju hilou hi ngata to molaa, lou ralanti' jadi' magau' pai' nculii'.


apan sa ilang pagbati niini, kining mga pulonga daw salimoang lamang, ug sila wala nila toohi, 	 Aga suro toera uma mpangalai' lolita-ra, ra'uli' lolita to ratamangko-wadi.


Ug sa pagkadungog nila niini, sila nanaglagot ug naninguha sa pagpatay kanila. 	 Kara'epe-na topohura lolita-ra toe, gigi-mi nono-ra, pai' doko' rapatehi-ra.


Ug ang usa ka babaye nga gitalinug-an sulod na sa napulog-duha ka tuig, nga nahutdan na sa iyang tanang katigayonan nga gigasto alang sa mga mananambal, ug dili na arang maayo pa ni bisan kinsa, 	 Hi olo' ntodea, ria hadua tobine, hampulu' rompae-imi ntora moraa', pai' uma ria katontoa' -na, nau' wori' -mi to mpokulii' -i.


Kon kami pagasakiton, kini alang sa inyong kalipay ug kaluwasan; ug kon kami pagalipayon, kini alang sa inyong kalipay nga masinati ninyo sa maga-pailub kamo sa pag-antus sa maong mga kasakit nga among ginaantus. 	 Ane mporata-kai kaparia, napo'ohea Alata'ala bona ma'ala-kai mporohoi nono-ni ompi', bona koi' mporata kalompea', apa' mporata kaparia wo'o-moko-koiwo hewa to kirata kai'. Jadi', ane Alata'ala mporohoi nono-kai hi rala kaparia-kai, bate narohoi wo'o-koiwo nono-ni, bona ntaha-koi hi rala kaparia.


Sa ingon usab niana si Cristo wala magtuboy sa iyang kaugalingon aron mahimo siyang labawng sacerdote, hinonoa gitudlo siya niya nga nag-ingon kaniya, Ikaw akong Anak, karong adlawa ako nahimong imong Amahan; 	 Wae wo'o Kristus, uma-i mpokalangko woto-na moto, uma na'ongko' moto-mi woto-na jadi' Imam Bohe. Alata'ala-hana to mpo'ongko' -i, na'uli' -ki: Iko-mi Ana' -ku, Eo toe lau kupo'Ana' -moko."


Kay ang Dios dili hiwi nga tungod niana hikalimtan lamang niya ang inyong buhat ug ang gugma nga inyong buhat ug ang gugma nga inyong gipadayag alang kaniya pinaagi sa inyong pag-alagad sa mga balaan, ingon sa inyo pa gihapong ginabuhat karon. 	 Alata'ala bate monoa' -i. Uma nalipo' bago-ni to nipobago-ki pai' ahi' -ni mpoka'ahi' -i. Monoto kampoka'ahi' -ni Alata'ala, apa' wori' petulungi-ni hi himpau ompi' hampepangalaa' -ni, lompe' hi tempo to timpaliu-mi, lompe' hi tempo toi.


Ug si David nagaingon: Ang ilang pagpangaon himoang bitik ug lit-ag, usa ka gahong ug usa ka panimalus alang kanila; 	 Wae wo'o-hawo lolita Magau' Daud owi to mpo'uli': O Pue', kuperapi' bona hawe'ea rasi' to hi tauna toera mpopanawu' -ra lau-mi, duu' -na mporata silaka pai' huku' -ra, bona tepehawai kehi-ra to dada'a.


Apan usa ka Fariseo sa Sanhedrin, nga ginganlan si Gamaliel, magtutudlo sa balaod ug tinahud sa tanang katawhan, mitindog ug misugo nga pagulaon unag makadiyot ang mga apostoles. 	 Tapi' ria hadua ngkai olo' -ra to rahanga' Gamaliel. Gamaliel toei, hadua to Parisi pai' guru agama to rabila' hawe'ea tauna. Mokore-imi mpohubui tauna ngkeni-ra suro toera hilou hi mali-na hampai'.


Apan ang magahing kan-onon maoy alang sa mga hamtong, alang kanila kinsang mga salabutan nabatid pinaagi sa pagbinansay sa pag-ila sa maayo gikan sa dautan. 	 Koni' to mokara, bagia tauna to kama-mi. Batua-na, tauna to mpoinono pai' mpotuku' tudui' to makono, duu' -na monoto-ramo, ra'inca-mi mpoposisala kehi to lompe' pai' kehi to dada'a.


Ug ang mga tawo nanghibulong, nanag-ingon, "Unsa ba diay kining pagkatawhana, nga bisan pa ang mga hangin ug ang lanaw mopatoo man kaniya?" 	 Kampohilo-ra toe, rapokakonce ra'uli': "Hema mpu'u-idi-hana tauna toii-e? Ngolu' pai' rano molino-di-hana ntuku' hawa' -nae!"


Ug nagpaadto na usab siyag uban pang mga ulipon nga iyang giingnan, `Ingna ang mga dinapit, Tan-awa, nahikay ko na ang akong kombira, naihaw na ang akong mga baka ug ang akong mga nati nga pinatambok, ug andam na ang tanan; busa, pangadto na kamo sa kombira.` 	 Toe pai' nahubui tena pahawaa' -na to ntani' -na, na'uli' -raka: `Uli' -raka to rahinta': pongkoni' taha' -mi, japi hante porewua to morudu' ntani' -na rasumale' -mi, rodo-mi omea. Kita-mi hilou hi posusaa' poncamokoa!'


nga anak ni Cainan, nga anak ni Arfajad, nga anak ni Sem, nga anak ni Noe, nga anak ni Lamec, 	 Salmon ana' Kenan, Kenan ana' Arpakhsad, Arpakhsad ana' Sem, Sem ana' Nuh, Nuh ana' Lamekh,


Ug nangadto sila ug ilang nakita ang nati nga asno diha sa gawas, diha sa dalan, ug gihigot sa pultahan; ug ilang gihubad kini. 	 Kahilou-rami ana'guru-na to rodua toera, rarata mpu'u-mi hama'a ana' keledai tehoo' hi wiwi' ohea mohu' wobo' tomi. Karabongka-nami-rawo.


Kini mao ang akong pagpangatarungan batok kanila nga buot magausisa kanako. 	 Hi tauna to doko' mpewulihi' -a kasuro-na Yesus-a, toi-ka tompoi' -ku.


Sa pagkabanhaw, ni kinsa man maasawa ang babaye? Kay silang pito nakaasawa man kaniya." 	 Jadi', hi eo mpeno, ane tuwu' nculii' mpu'u-di hawe'ea tomate-e, hema-ramo mpai' pue' tobine toei, apa' pitu-ramo mpotobine-i."


Siya miingon kanila, "Sa usa ka lungsod dihay usa ka maghuhukom nga walay pagkahadlok sa Dios ni pagtahud sa mga tawo. 	 Na'uli': "Rala ngata hamola', ria hadua topobotuhi to uma mengkoru hi Alata'ala pai' uma wo'o-i mposaile' ba hema-hema.


ug kon buot kamo motoo niini, siya mao si Elias nga magaanhi. 	 Ria nabi owi to mpolowa karata-na nculii' nabi Elia. Jadi', ane dota nipangala', Yohanes toe-mile nabi Elia to ralowa owi-e.


Kay ang Anak sa Tawo mianhi sa pagpangita ug pagluwas sa nawala." 	 Apa' toe-mile pai' tumai-ae, Aku' Ana' Manusia'. Tumai-a mpopali' tauna to molaa ngkai Alata'ala, pai' mpohore-ra ngkai huku' jeko' -ra."


Ug akong nasuta nga siya gisumbong mahitungod diay sa pipila ka mga butang labut sa ilang kasugoan, apan nga walay gikasumbong batok kaniya nga takus sa kamatayon o sa bilanggoan. 	 Raparesa' -i toe, uma-hawo ria sala' -na to masipato' rapatehi ba ratarungku' -ki. Pangadua' -ra toe, ngkai ada agama-ra moto-wadi.


Bisan pa niini, sukad kang Adan hangtud kang Moises ang kamatayon naghari sa katawhan, bisan pa sa mga tawo kinsang mga pagpakasala dili sama sa paglapas ni Adan. Si Adan maoy usa ka hulagway niadtong miabut sa kaulahiay. 	 Tapi' nau' wae, ngkai tempo Adam duu' rata hi tempo nabi Musa, kamatea mpokuasai hawe'ea manusia'. Nau' uma-ra mpotiboki hawa' Alata'ala hewa to natiboki Adam, bate mate moto-ra hibalia hante Adam.


Mao kining butanga ang giingon ko niadtong akong sulat kaninyo, aron nga inig-abut ko unta diha kaninyo ako dili masinakit sa mga tawo nga mao ra usab untay magahimo kanakong malipayon, ubos sa akong pagsalig diha kaninyong tanan nga ang akong kalipay mahimong kalipay ninyong tanan. 	 Toe-mile patuju-ku mpo'uki' sura toe-e wengi, bona ane rata mpu'u-a mpai', uma-pi nipakasusa' nono-ku. Apa' kakoo-kono-na, koi' -dile to kana mpakagoe' nono-kue. Pai' monoto hi aku', ane goe' -a, koi' wo'o mpai' goe'.


ug unya ang nagadapit kaninyong duha moduol ug moingon kanimo, `Pahawa diha ug maoy palingkora kining tawhana,` ug unya mobalhin ka nga naulawan ngadto sa labing ubos nga dapit. 	 Tumai mpai' pue' tomi mpo'uli' -koko hewa toi: `Wai' -ki hi'a-hana pohuraa tetu!' Me'ea' -ko mpai' hilou mohura hi kadingkia' -na.


apan sa ikapugas na, kini motubo ug mahimong labing daku sa tanang mga tanum nga utanon, ug manglipang ang dagkung mga sanga niini, nga tungod niana ang mga langgam sa kalangitan makahimo sa ilang batuganan diha sa iyang landong." 	 Unto' toe monete' lia, meliu kakedi' -na ngkai hawe'ea unto' to ria hi dunia'. Aga ane rahawu' -i-damo pai' -i tuwu', meliu kabohe-na ngkai ngkojo to ntani' -na. Ra'a-na mopanga molanga, duu' -na rapopetai danci pai' rapengkamoui."


Kita iya sa Dios. Bisan kinsa nga nakaila sa Dios magapatalinghug kanato, ug siya nga dili iya sa Dios dili magapatalinghug kanato. Pinaagi niini maila ta ang espiritu sa kamatuoran ug ang espiritu sa kasaypanan. 	 Aga kita' ompi', napo'ana' Alata'ala-tamo. Tauna to mpo'inca Alata'ala mpo'epe pai' mpotarima tudui' -ta. Tauna to uma napo'ana' Alata'ala uma mpotarima tudui' -ta. Toe-mi pompetonoi-na bona ta'inca hema to nakuasai Noto to makono pai' hema to nakuasai noto to mebagiu.


Ug ang kadaghanan sa mga tawo nanagpamuklad sa ilang mga sapot diha sa dalan, ug ang uban nanagpamutol ug mga sanga sa mga kahoy ug ilang gikatag kini diha sa dalan. 	 Hilou-ramo mpotoa' Yerusalem. Hi kaliua-na Yesus toe, wori' lia tauna mpokodo pohea-ra hi mata ohea, pai' hantongo' mpoho'a rau kaju pai' rakodo hi mata ohea bona mpobila' -i.


Kini gilimod na usab ni Pedro, ug dihadiha mitogaok ang manok. 	 Nasapu wo'o-mi Petrus, na'uli': "Bela!" Nto'u toe, turua' -mi manu'.


Maingon usab sa nahitabo kaniadto sa mga adlaw ni Lot--nga sila nanagpangaon, nanag-inom, nanagpamalit, nanagpamaligya, nanagpananum, nanagtukod ug mga balay, 	 Wae wo'o kalempe' tauna owi hi ngata Sodom nto'u Lot mo'oha' hi ria. Tauna ntora ngkoni', nginu, mobabalu', molia' pai' mpowangu tomi.


Pagkinabuhi kamo nga maligdong taliwala sa mga Gentil, aron nga bisan pa magaingon sila nga kamo mga mamumuhat ug dautan, tungod sa ilang pagkakita sa inyong mga maayong binuhatan sila magahimaya sa Dios unya sa adlaw sa panudya. 	 Pontu-na ria tauna to uma mpo'incai Pue' to mpobalihi-koi, ra'uli' dada'a gau' -ni. Toe pai' kana nipelompehi mpu'u po'ingku-ni, bona rahilo kalompe' po'ingku-ni toe. Ka'omea-na mpai', rapangaku' -mi kalompe' po'ingku-ni, pai' mpo'une' Alata'ala-ramo hi eo karata-na.


Ngani buot ko unta nga ang tanang lalaki manig-ingon kanako. Apan ang matag-usa adunay iyang kaugalingong hiyas gikan sa Dios, ang usa alang sa usa ka paagi sa kinabuhi, ug ang usa alang sa lain. 	 Kakoo-kono-na, kupokono lia ane hawe'ea tauna loa hewa aku'. Aga uma hawe'ea tauna mporata pakulea' bona uma motobinei ba uma motomanei. Butu dua tauna hore-hore mporata pakulea' ngkai Alata'ala, hadua hewa toi hadua hewa tetu.


Ug dihadiha ang iyang mga tinun-an gipasakay niya sa sakayan ug iyang gipauna kaniya sa pag-adto sa pikas nga daplin, sa Betsaida, samtang nagpalakaw pa siya sa panon sa katawhan. 	 Oti toe Yesus mpohubui ana'guru-na mosakaya meri'ulu hilou hi dipo rano hi ngata Betsaida, pai' -i mpohubui tauna to wori' nculii' hilou hi tomi-ra.


Siya mitubag kanila, "Kining matanga dili mahimo sa pagpagula pinaagi sa bisan unsa gawas lamang sa pag-ampo." 	 Na'uli' -raka: "Anudaa' to hewa tohe'e uma-hana ma'ala rapopalai hante inca napa-napa, muntu' hante mosampaya."


Kay sila nakabati man sa mga Gentil nga nanaglitok sa laing mga pinulongan ug nanag-ambahan sa Dios. Unya si Pedro miingon, 	 Monoto-mi kamporata-ra Inoha' Tomoroli', apa' mololita-ra hante basa to nawai' -raka Inoha' Tomoroli', mpo'une' -une' Alata'ala. Ngkai ree, na'uli' -mi Petrus:


Ug sa pagkadungog ni Juan didto sa bilanggoan mahitungod sa mga nabuhat ni Cristo, iyang gipaadtoan siyag mga tinun-an niya aron sa pagpangutana 	 Nto'u toe, Yohanes Topeniu' bula-na ratarungku'. Na'epe Yohanes napa to napobago Kristus. Toe pai' nahubui ba hangkuja dua topetuku' -na hilou hi Yesus mpekune' -i hewa toi:


Kay ako nanaug gikan sa langit, dili sa pagbuhat sa akong kaugalingong kabubut-on, kondili sa kabubut-on sa nagpadala kanako. 	 Apa' tumai-a ngkai suruga, uma mpobabehi konoa-ku moto. Tumai-a mpobabehi konoa-na Alata'ala to mposuro-a.


kay sultihan ko kamo, nga dili na ako mokaon niini hangtud nga matuman na kini didto sa gingharian sa Dios." 	 Apa' bona ni'inca: uma-apa ngkoni' pongkoni' Paskah to hewa toi, duu' -na madupa' mpu'u-mi batua-na posusa' toi nto'u Alata'ala jadi' Magau' hi dunia'."


Ug milakaw ang nahaunang manolunda ug ang iyang panaksan iyang giyabo sa yuta, ug unya dihay mangil-ad ug mangotngot nga mga kabahong nga mitakboy sa mga tawong nanagdala sa marka sa mapintas nga mananap ug nanagsimba sa iyang larawan. 	 Kahilou-nami mala'eka to lomo' -na mpobowo ihi' batili-na hi dunia'. Hangaa memoka' -mi waka' -waka' to mekoroi' pai' to merungkui hi tauna to ria-raka tanda binata to dada'a toe pai' hi tauna to mpopue' pinotau-na.


Giingon niini pagsulti sa iyang mga ginikanan tungod kay sila nahadlok sa mga Judio, kay ang mga Judio ugod nagkasabut na man nga kon adunay moingon nga si Jesus mao ang Cristo siya palagputon gikan sa sinagoga. 	 Tina pai' tuama-na mpo'uli' hewa toe, apa' me'eka' -ra hi topoparenta to Yahudi. Apa' hibalia-mi pohawa' -ra: hema-hema to mpo'uli' Kayesus-na Magau' Topetolo' rapopalai ngkai tomi posampayaa.


Ug Tan-awa, ang imong paryenti nga si Elisabet, bisan sa iyang kagulangon, nagasamkon usab ug usa ka bata nga lalaki; ug kini karon mao na ang ikaunom ka bulan kaniya nga giingong apuli. 	 Epe-dile: ompi' -nu Elisabet-ele, to tu'a lia-imi pai' to ra'uli' doo lalo-ie, motina'i ono mula-imi-hawo! Mo'ana' -i mpai', hadua ana' tomane.


Apan ang iyang mga ulipon gidakop sa mga saop ug ilang gibunalan ang usa, ug ilang gipatay ang usa, ug ilang gipanagbato ang usa. 	 Aga topobago bonea toera mpohoko' batua to napahawa': ria-ra to rapao', ria to rapana' watu, ria wo'o to rapatehi.


Kaniya mitubag si Jesus nga nag-ingon, "Pahawa ka, Satanas! kay nahisulat kini nga nagaingon, `Maoy simbaha ang Ginoo nga imong Dios, ug siya lamang ang alagara.`" 	 Hampetompoi' Yesus: "Palai-ko topesori! Apa' hi rala Buku Tomoroli' te'uki' hewa toi: `Kana mepue' -ta hi Pue' -ta, Pue' Alata'ala. Muntu' Hi'a-wadi to natao tapengkorui.'"


Ug sulod sa daghang mga adlaw mahinay ang among paglawig, ug nahiabut kami sa atbang sa Gnido uban sa kalisud; ug kay ang hangin wala man motugot kanamo sa pagpadayon sa unahan, milawig kami salipod sa Creta atbang sa Salmon. 	 Rala ba hangkuja eo, pie' lia pomako' kapal. Ncaruku' rata-kai hi ngata Knidus. Ngkai ree, apa' uma oa' lompe' pewui ngolu', uma kipokaliliu pomako' -kai ntuku' to ratoa' lomo' -na. Toe pai' kapal-kai ntara hi Tanjung Salmone pai' mewiwi' hi lewuto' Kreta, bona uma-kai narumpa' rahi ngolu'.


Kay si Juan mianhi nga wala magkaon ni mag-inum; ngani, nanag-ingon sila, `Kana siya giyawaan!` 	 Batua-na: Yohanes Topeniu' uma rapokonoi, Aku' wo'o uma rapokonoi. Katumai-na Yohanes, mopuasa' -i pai' uma-i nginu to melanguhi. Rapoka'oja' -i, ra'uli': `Kahawia' -i-hanale!'


Ug ang upat ka mga buhing binuhat nanag-ingon, "Amen!" ug ang mga anciano mihapa ug nanagsimba. 	 Ratompoi' anu tuwu' to opo' toera: "Wae mpu'u," pai' totu'a-totu'a toera motumpa menyompa.


Ug mikuyog kaniya sila si Sopater nga taga-Berea, nga anak ni Pirro; ug si Aristarco ug si Segundo nga mga taga-Tesalonica; ug si Gayo nga taga-Derbe, ug si Timoteo; ug si Tiquico ug si Trofimo nga mga taga-Asia. 	 Hi pomako' -na toe, ria wo'o ba hangkuja dua doo-na to hilou dohe-na. Hanga' -na to hadua, Sopater ana' -na Pirus to ngkai Berea. Ria wo'o Aristarkhus pai' Sekundus to ngkai Tesalonika; Gayus to ngkai Derbe; Tikhikus pai' Trofimus to ngkai Asia. Pai' Timotius.


Ug kanila gisulti niya kini sa walay paglipodlipod. Ug si Pedro mipinig kaniya ug iyang gisugdan siya sa pagbadlong. 	 Hawe'ea toe napolonto' mpo'uli' -raka. Aga Petrus mpo'ai' -i hi ncori-na pai' nakorai' -i.


Kay unsa may kapuslanan alang sa usa ka tawo ang pagpakaangkon niya sa tibuok kalibutan nga pagapildihan sa iyang kinabuhi? 	 Napa kalaua-na tarumpu hawe'ea ka'uaa' dunia', ane uma taratai katuwua' to lompe' hi eo mpeno-na.


"Alaut kamo, mga escriba ug mga Fariseo, mga maut! kay ginabuhatan ninyog mga pantiyon ang mga profeta ug inyong ginadayandayanan ang mga bungdo sa mga matarung, 	 "Silaka-koi, guru agama pai' to Parisi! Lompe' hi mali-na-wadi-koi! Nipenasa-damo mpakalompe' daeo' -ra nabi-nabi pai' tauna to monoa' owi.


Si Jesus miingon kaniya, "Lumakaw ka; ang imong pagsalig nakapaayo kanimo." Ug dihadiha nakakita na siya ug mikuyog siya kang Jesus diha sa dalan. 	 Na'uli' Yesus: "Hilou-moko. Kupaka'uri' -moko sabana pepangala' -nu hi Aku'." Ncaliu pehilo-imi, pai' -i mpotuku' Yesus.


Ang hangin bitaw mohuros man ngadto sa buot niyang padulngan, ug mabati mo ang iyang tingog; ngani dili nimo mahibaloan diin siya gikan o asa siya padulong. Maingon usab niana ang tanan nga gianak sa Espiritu." 	 Rapa' -na ngolu', mewui hiapa kalaua-na. Wule' sere-na ta'epe, uma ta'incai kangkaiapa-na ba hilou hiapa-i. Wae wo'o hante tauna to putu ngkai baraka' Inoha' Alata'ala."


Kamo nagasusi sa mga kasulatan kay nagahunahuna man kamo nga pinaagi niini makakaplag kamo sa kinabuhing dayon; ngani kini mao ang nagapanghimatuod mahitungod kanako; 	 Koi' mpewulihi' ihi' Buku Tomoroli', apa' ni'uli' mporata-koi katuwua' to lompe' duu' kahae-hae-na ngkai Buku Tomoroli' toe. Hiaa' Buku Tomoroli' moto wo'o-mi to mpotompo'wiwi-a.


Ug si Jesus mitubag kanila, "Sa pagkatinuod, sa pagkatinuod, magaingon ako kaninyo, nga ang tanan nga magapakasala ulipon sa sala. 	 Na'uli' Yesus: "Makono mpu'u lolita-ku toi: hawe'ea tauna to mpobabehi jeko', napobatua jeko' -ramo.


Pasigaa ninyo ang inyong kahayag sa atubangan sa mga tawo aron makita nila ang inyong mga maayong buhat ug dayegon nila ang inyong Amahan nga anaa sa langit. 	 Wae wo'o baja to hi rala nono-ni neo' niwuni. Kana lompe' kehi-ni, bona hawe'ea tauna mpohilo, alaa-ra mpo'une' Tuama-ni to hi rala suruga.


Ug miadto siya kang Simon Pedro; ug si Pedro miingon kaniya, "Ginoo, ikaw bay mohugas sa akong mga tiil?" 	 Katelili-na hi Simon Petrus, na'uli' Petrus: "Pue', ncako Iko rahi-di mpobohoi' witi' -kue?"


Ug nadungog ko ang gidaghanon sa tinimrihan, usa ka gatus ug kap-atan ug upat ka libo ka mga tinimrihan, gikan sa matag-banay sa mga anak ni Israel. 	 Pai' ria to mpo'uli' -ka kahangkuja-ra to rasaa': ha'atu opo' mpulu' opo' ncobu. To rasaa' toera, ngkai to hampulu' rontina to Israel.


Ug gipinig siya ni Pedro ug gisugdan siya sa pagbadlong niya nga nag-ingon, "Pahilayo kana, Ginoo! Dili gayud kana mahitabo kanimo." 	 Aga Petrus mpo'ai' -i hi ncori-na pai' nakorai' -i na'uli': "Neo' Pue'! Kuperapi' hi Alata'ala bona nawi'iha tetu lau ngkai Pue'."


Kay ang tinapay sa Dios mao kadtong nanaug gikan sa langit, ug nagahatag ug kinabuhi ngadto sa kalibutan." 	 Pongkoni' to nawai' Alata'ala, batua-na, to mana'u tumai ngkai suruga pai' to mpowai' katuwua' hi manusia'."


Ug siya ilang gigunitan ug gidakop. 	 Katumai-rami tauna to wori' mpohoko' Yesus.


Ug tapus sa pipila ka adlaw, si Pablo miingon kang Bernabe, "Balikon ug duawon ta karon ang mga kaigsoonan sa tanang siyudad diin gikamantala nato ang pulong sa Ginoo, ug tan-awon tag naunsa na sila." 	 Ngkai ree, na'uli' Paulus hi Barnabas: "Nculii' -tamo hilou mpencuai' ompi' -ompi' hampepangalaa' -ta hi butu-butu ngata to tatara-mi wengi mpokeni Lolita Pue', bona tahilo kababeiwa-na pepangala' -ra."


Apan ang mga igsoon gipadala ko diha kaninyo aron nga niining butanga ang among pagpasigarbo tungod kaninyo dili masuta nga pasiatab alang diay, aron kamo maandam, sibo sa akong giingon nga kamo andam na, 	 Aga nau' wae, ku'uli' agina kuhubui mperi'ulu-ramo hira' Titus tilou hi koi', bona hira' -mi mpotulungi-koi mpo'atoro' pewai' -ni toe. Jadi', kusarumaka ane rata wo'o-apa-kuwo mpai', kurata-koi rodo mpu'u-mi, apa' mpolia' ku'uli' -miraka to Makedonia karodo-nimi hi retu. Nee-neo' mpai' napa to ku'une' -kokoi toe, boa' -wadi.


Ug ayaw pagpanumpa tungod sa imong ulo, kay ikaw dili arang makapaputi ni makapaitom sa bisan usa na lang ka lugas nga buhok niini. 	 Neo' wo'o mosumpa mpokahangai' woo' -ta, apa' uma tapakulei' mpakabula ba mpomo'eta wuluwoo' -ta, nau' ba hangkaho-wadi.


ug ang mga nanagbuhat ug maayo managpanggula nga binanhaw ngadto sa kinabuhi, ug ang mga nanagbuhat ug mangil-ad managpanggula nga binanhaw ngadto sa pagkahinukman sa silot. 	 pai' -ra memata ngkai daeo' -ra. To mpobabehi gau' to lompe' rapopemata bona mporata katuwua' to lompe'. To mpobabehi gau' to dada'a rapopemata bona rahuku'.


Bulahan kadtong mga ulipona nga inig-abut sa agalon iyang mahiabtan nga managtukaw; sa pagkatinuod, magaingon ako kaninyo, nga magbakus siya sa iyang kaugalingon, ug iyang agdahon sila sa pagpanglingkod tambong sa kananan, ug moduol siya sa pagsilbi kanila. 	 Morasi' batua to narata maradika-ra bula-ra mojaga pai' mpopea karata-na. Apa' maradika toei mpai' mpehoo' abe' hi hope' -na, napopohura-ra pai' natonui-ra.


sa pagkaon sa unod sa mga hari, sa unod sa mga kapitan, sa unod sa mga tawong kusgan, sa unod sa mga kabayo ug sa mga nanagkabayo kanila, ug sa unod sa tanang tawo, sa gawas ug sa mga ulipon, sa timawa ug sa mga dagku." 	 Mai-mokoi, ngkoni' ihi magau' pai' tadulako, ngkoni' ihi tantara to bia', ngkoni' ihi jara' pai' ihi-ra tompohawi' jara'. Mai-mokoi ngkoni' ihi manusia', to bohe to kedi', to tuwu' maradika ba to tuwu' batua."


Ang adunay igdulongog, kinahanglan magpatalinghug sa sulti sa Espiritu ngadto sa mga iglesia. 	 "Hema to tilingaa, pe'epei mpu'u-e' napa to na'uli' Inoha' Tomoroli' hi topetuku' -ku hi butu ngata-na."


Ug ang iyang mga silingan ug mga paryenti nakadungog nga ang Ginoo nagpakitag dakung kaluoy kaniya, ug sila nangalipay duyog kaniya. 	 Tongki-ra pai' ompi' -ra mpo'epe beiwa Pue' mpopohiloi ahi' -na hi Elisabet hi kanawai' -na ana' -na toe, toe pai' goe' wo'o-ramo-rawo hangkaa-ngkania hante Elisabet.


ug aron maluwas kami gikan sa mga tawong lampingasan ug dautan; kay dili man ugod ang tanan may pagtoo. 	 Merapi' wo'o-koi bona Alata'ala mpobahaka-kai ngkai tauna to dada'a pai' to mebalinai', apa' uma hawe'ea tauna mepangala' hi Lolita Pue' toe.


Ang ilang dadangatan mao ang pagkalaglag, ang ilang dios mao ang ilang tiyan, ang ilang ginapasigarbo mao ang ilang kaulaw, ang ilang mga hunahuna gitumong diha sa mga butang sa yuta. 	 Tauna to hewa toe bate mporata silaka hi rala naraka. Konoa woto-ra moto, toe-mi to rapue'. Gau' -ra to me'eai', toe-mi to rapomobohe-ki nono-ra. Katuwu' -ra to hi dunia' toi, toe-wadi to rapoinono.


Ug sa uloibabaw kaniya, ilang gibutang ang sumbong batok kaniya, sinulat nga nag-ingon, "Mao kini si Jesus, ang Hari sa mga Judio." 	 Hi kaju parika' -na hi lolo woo' -na rapataka' hampepa' papan. Hi papan toe te'uki' napa to rapakilu-ki Yesus, hewa toi moni-na: TOI-MI YESUS MAGAU' TO YAHUDI.


Sumala sa amo nang gikaingon kaniadto, usbon ko karon ang pag-ingon, nga kon adunay magawali kaninyo ug Maayong Balita nga supak sa inyo nang nadawat, ipatunglo siya. 	 Bula-kai hi retu-pidi dohe-ni, ria-mi ki'uli' -kokoi hewa toe, pai' kuhulii' tena toe-e lau: ane ria to mpokeni kareba to ntani' -na ngkai to nitarima-mi, bate natotowi Alata'ala-i!