Ang grasya ug kalinaw maanaa kaninyo gikan sa Dios nga atong Amahan ug gikan sa Ginoong Jesu-Cristo. 	 Wori' tabe: mekakae-kai hi Alata'ala Tuama-ta pai' Pue' Yesus Kristus bona nagane' -koi ngkai kabula rala-na pai' nawai' -koi kalompea' tuwu'.


Sa pagkakita niini sa mga tinun-an, sila nanghibulong ug nanag-ingon, "Giunsa ba sa kahoyng igira pagkalaya dihadiha?" 	 Wae karahilo-na ana'guru-na to jadi' toe, rapokakonce, ra'uli': "Beiwa pai' kaliliu molaju kaju ara toei-e mai?"


Si Jesus miingon kanila, "Giingnan ko na kamo nga mao ako; ug kon ako man ang inyong gipangita, nan, palakta kining mga tawhana." 	 Na'uli' Yesus: "Ku'uu-uli' -mi we'i ka'Aku' -nami toi-e. Jadi', ane Aku' mpu'u to nipali', pelele' -ramo doo-ku tohe'i hilou."


Ug sa pag-abut nila sa Capernaum, ang mga maniningil sa tunga sa estatero nga buhis sa templo miduol kang Pedro ug miingon, "Wala ba magbayad sa buhis ang inyong magtutudlo?" 	 Karata-na Yesus hante topetuku' -na hi ngata Kapernaum, rata to mpesingarai' paja' Tomi Alata'ala hi Petrus pai' mpekune' -i: "Ha nabayari moto-hawo Guru-ni paja' Tomi Alata'ala-e, ba uma-di?"


Kay diha sa Maayong Balita ginapadayag ang pagkamatarung sa Dios, nga pinaagi sa pagtoo ngadto sa pagtoo, sumala sa nahisulat nga nagaingon, "Mabuhi ang namatarung pinaagi sa pagtoo." 	 Hi Kareba Lompe' toe, Alata'ala mpo'uli' -taka beiwa ohea jadi' monoa' hi poncilo-na. Ohea-na toe muntu' ngkai pepangala' -ta hi Alata'ala-wadi, uma ria ohea ntani' -na. Hewa to te'uki' hi Buku Tomoroli' owi: "Tauna to monoa' hi poncilo Alata'ala-le, hira' -mi tauna to mporata katuwua' to lompe' ngkai pepangala' -ra."


Apan sa kanakong bahin, wala nako tagda pag-ayo nga ako paga-usisahon ninyo, o sa bisan unsang hukmanan nga tawhanon. Bisan gani sa akong kaugalingon wala man ako mag-usisa. 	 Jadi', ane ria-koi to doko' mpotuntui' -a ba sala' pobago-ku, uma-a pari. Nau' ba hema to mposalai' pobago-ku, uma kutapari. Aku' moto, uma-kuwo ku'uli' moto-mi kalompe' ba ka'uma-na pobago-ku.


Dili ko na kamo nganlan nga mga ulipon, kay ang ulipon dili masayud sa ginabuhat sa iyang agalon. Apan ginganlan ko kamo nga mga higala, kay ang tanan nga nadungog ko gikan sa akong Amahan, kini gipahibalo ko man kaninyo. 	 Uma-pokoi kukahangai' batua-ku, apa' batua uma mpo'incai napa to hi rala nono pue' -na. Wae-e lau, doo-ku mpu'u-mokoi, apa' ku'uli' -mikokoi hawe'ea to na'uli' -ka Tuama-ku.


Pinaagi sa gugma, kita iyang gipili nga daan aron mahimong iyang mga anak nga sinagop pinaagi kang Jesu-Cristo, sumala sa tuyo sa iyang kabobut-on, 	 Ngkai owi napakatantu ami' -mi kana'ongko' -nata jadi' ana' -na, ngkai kanape'ahi' -ta. Na'ongko' -ta jadi' ana' -na hante petauntongoi' -na Yesus Kristus, apa' toe-mi konoa-na pai' kabotu' -na ngkai lomo' -na.


Karon ang pagtoo mao ang pasalig kanato sa mga butang nga atong ginapaabut, ug ang panghimatuod sa pagkaanaa sa mga butang nga dili nato makita. 	 To ra'uli' pepangala', batua-na: napa to tasarumaka hi Alata'ala, taparasaya bate madupa' mpai'. Pepangala', batua-na: nau' ko'ia tahiloi lence-na to tapopea, monoa' hi rala nono-ta karia-na mpai'.


ug kon papaulion ko sila nga walay mga kaon, panguyapan sila sa dalan; ug ang uban kanila layo ra bag gigikanan." 	 Hiaa' ane kuhubui-ra nculii' hilou hi tomi-ra ntali oro' -ra, meka' molinga' -ra mpai' hi ohea. Apa' ria-ra to ngkai kalaa-na."


dili ingon sa pakigsaad nga gihimo ko uban sa ilang mga ginikanan niadtong adlaw sa akong paggunit kanila sa kamot aron sa pagdala kanila sa gawas sa yuta sa Egipto; kay wala sila magmatinumanon sa akong pakigsaad, ug busa wala ako manumbaling kanila, nagaingon ang Ginoo. 	 Pojanci to bo'u toe mpai', uma hewa Pojanci to kubabehi hi ntu'a-ra owi nto'u kakutete' -ra malai ngkai tana' Mesir. Uma-ra tida mpotuku' Pojanci-ku to ri'ulu toe, alaa-na uma-pi kupewili' -ra.


Tungod sa pagtoo si Abraham misugot sa diha nga gitawag siya sa pag-adto sa usa ka dapit nga iyang pagadawaton ingon nga panulondon; ug siya miadto nga wala lang mahibalo kon asa siya paingon. 	 Ngkai pepangala' -na Abraham, natuku' hawa' Alata'ala. Alata'ala mpokio' -i pai' nahubui-i hilou hi ngata to molaa, na'uli' -ki: "Ngata toe mpai' ria, jadi' bagia-nu pai' muli-muli-nu." Jadi', nau' uma na'incai hiapa kahilouaa-na, pe'ongko' -nami hilou ntuku' hawa' Alata'ala.


Nalipay gayud akog daku sa pagpakakita sa pipila sa imong mga anak nga nanaggawi diha sa kamatuoran, sumala sa sugo nga atong nadawat gikan sa Amahan. 	 Goe' lia nono-ku mpohirua' -raka ba hangkuja dua ana' -nu hi rei. Apa' po'ingku-ra mpotuku' tudui' to makono, hewa to nahawai' -taka Alata'ala to Tuama.


Apan ang pulong sa Dios mitubo ug misanay. 	 Jadi' kahaa-haea kawoo-woria' tauna to mpo'epe Lolita Pue', pai' kawoo-woria' -mi to mepangala' hi Yesus.


nga magalamdag sa mga mata sa inyong kasingkasing, aron inyong masayran kon unsa ang kalauman diha sa iyang pagtawag kaninyo, kon unsa ang mga bahandi sa iyang mahimayaong panulondon diha sa mga balaan, 	 Kuperapi' bona nabajahi nono-ni, bona ni'inca beiwa kalompe' -na rasi' to nisarumaka ngkai Alata'ala to mpokio' -koi jadi' ana' -na. Kuperapi' bona nabajahi nono-ni bona ni'inca ka'uma-na mowo kabohe rasi' to naporodo ami' -mi hi hawe'ea tauna to napo'ana',


Ug si Jesus mihunong ug nagsugo nga dad-on kini siya ngadto kaniya; ug sa nahiduol na siya kaniya, iyang gipangutana siya, 	 Ngkai ree, mentoda' -imi Yesus pai' na'uli': "Keni tumai towero toei mai!" Rakeni mpu'u-miki. Karata-na hi ree, Yesus mpekune' -i, na'uli': "Napa to nupokono kubabehi-koko?"


Dalaygon ang Dios ug Amahan sa atong Ginoong Jesu-Cristo, nga diha kang Cristo nagapanalangin kanato sa tanang mga panalanging espirituhanon diha sa mga langitnong dapit. 	 Mai-tamo mpo'une' Alata'ala, Tuama-na Pue' -ta Yesus Kristus! Apa' nagane' -tamo hante butu nyala gane' to lompe' hi rala suruga, ngkai posidaia' -ta hante Kristus.


nga ang Cristo kinahanglan magaantus, ug nga tungod sa iyang pagkahiuna sa pagkabanhaw gikan sa mga patay, siya mao ang magamantala sa kahayag ngadto sa mga tawo ug sa mga Gentil." 	 to mpo'uli': Magau' Topetolo' kana mporata kaparia duu' -na rapatehi, pai' Hi'a-mi to lomo' -na tuwu' nculii' ngkai kamatea. Bona Hi'a-mi to mpokeni kabajaa-na hi hawe'ea tauna, ba to Yahudi-ra ba bela-ra to Yahudi."


Tapus niini daghan sa iyang mga tinun-an mitalikod ug wala na managpanglakaw uban kaniya. 	 Ntepu'u ngkai tempo toe, wori' topetuku' -na Yesus mpalahii-i. Uma-rapa dota mpotuku' -i.


Mga igsoon, panag-usa kamo sa pag-awat kanako, ug timan-i ninyo sila nga nanaggawi sa ingon sumala sa sulondon nga inyong nadawat kanamo. 	 Ompi' -ku omea, kuperapi' bona nipenau' po'ingku-ku. Bula-kai ria dohe-ni, kipopohiloi-mokoi kehi to lompe'. Petonoi pai' penonoi tauna to mpotuku' po'ingku-kai toe.


Sila nanagpangaon, sila nanag-inom, sila nanagpangasawa ug nanagpamana, hangtud sa adlaw sa pagsulod ni Noe sa arka, ug ang lunop miabut ug niini gilaglag silang tanan. 	 Hi tempo nabi Nuh, tauna ntora ngkoni', nginu, rapoponcamoko pai' mepoponcamoko, kawae-kawae-na duu' -na nabi Nuh mesua' hi rala sakaya bohe pai' ue mowo' mpopatehi-ra omea.


Unya ang mga tinun-an namauli sa ilang mga puloy-anan. 	 Oti toe, nculii' -ramo ana'guru to rodua toera hilou hi tomi-ra.


"Ug nahitabo nga samtang nagpanaw ako ug nagkahiduol na sa Damasco, sa may kaudtohon, usa ka dakung kahayag gikan sa langit mikalit pagsidlak libut kanako. 	 "Hi rala pomako' -ku hilou hi Damsyik toe, ba neo' tebua' -mi eo, neo' rata-makai hi Damsyik. Nto'u toe, muu-mule' mehini ncorobaa baja to mekiroi' ngkai langi', mehini hi ntololikia-ku.


Ug iyang gipatawag ngadto kaniya ang napulo sa iyang mga ulipon, ug sila iyang gihatagan ug napulo ka mina ug giingnan niya, `Ipatigayon ninyo kini hangtud sa akong pagpauli.` 	 Jadi', kako'ia-na me'ongko', mpokio' -i hampulu' pahawaa' -na pai' nawai' -ra hore-hore hampepa' doi bulawa. Na'uli' maradika toei: `Mobabalu' -koi hante doi to kuwai' -kokoi tetu lingku' -ku hilou.'


Ug bisan kinsa nga magahatag ug bisan usa na lang ka kabo nga bugnawng tubig aron ipainom sa usa niining mga gagmay tungod kay kini usa ka tinun-an, sa pagkatinuod, magaingon ako kaninyo, dili gayud siya kawad-an sa iyang balus." 	 Hema to mpotulungi hadua topetuku' -ku apa' topetuku' -ku mpu'u-i, bate mporata-ra hiwili-na hi eo mpeno. Nau' ue mara-wadi nawai' -ki hadua topetuku' -ku to kedi' tuwu' -na, bate mporata-i mpai' hiwili-na."


Ug ang namatay milingkod ug misugod sa pagsulti. Ug gihatag niya siya ngadto sa iyang inahan. 	 Kabilasa to mate toei we'i, kaliliu mohura-imi pai' -i mololita. Na'uli' Yesus mpo'uli' -ki tina-na: "Oi-mi ana' -nu, totina."


Ug ang mga tawo sa tibuok lungsod nanagtapok atbang sa pultahan. 	 Wori' pue' ngata tumai morumpu hi berewe tomi Simon.


Kay unsa may ginaingon sa kasulatan? "Si Abraham mitoo sa Dios, ug kadto giisip kaniya nga maoy pagkamatarung." 	 Apa' ria te'uki' hi Buku Tomoroli' to mpotompo'wiwi Abraham hewa toi: "Abraham mpopangala' Alata'ala, pai' ngkai pepangala' -na toe Alata'ala mpo'uli' kamonoa' -na hi poncilo-na."


Ipangomusta ako kang Maria nga nagapangabudlay pag-ayo diha kaninyo. 	 Pai' hi Maria wo'o tabe-ku. Mobago ngkoro-imi mpobago-kokoi.


aron kamo sa kanunay magabutang sa inyong pag-uyon sa mga butang nga labing maayo, ug magmaputli ug dili masaway alang sa adlaw ni Cristo, 	 Ane hewa toe-mokoi ompi', ni'inca mpu'u-mi mpelihi napa to meliu kalompe' -na. Mosampaya-a bona moroli' katuwu' -ni hante uma ria kasalaia' -na hi eo karata-na nculii' Kristus.


Kinahanglan magamaayo ang iyang pagdumala sa iyang kaugalingong panimalay, nga magadumala sa iyang mga anak aron sila magamasinugtanon ug magamatinahuron sa tanang paagi; 	 Kana na'inca mpo'atoro' lompe' tauna to tida hi rala tomi-na, pai' ana' -na kana mengkoru hi totu'a-ra pai' mpobila' -ra.


"Ako, si Jesus, mao ang nagpadala kaninyo sa akong manolunda uban niining pagpanghimatuod alang sa mga iglesia. Ako mao ang gamut ug ang kaliwat ni David, ako mao ang masidlak nga bitoon sa kabuntagon." 	 "Aku' Yesus mpohubui mala'eka-ku tilou mpoparata lolita paresa' -ku toi hi koi' to mpotuku' -a. Aku' muli Magau' Daud, Aku' Betue' Pompoka-eo to mehini."


Tungod niini, ako magapahinumdum kanimo nga buhion mo ang gasa nga naanaa kanimo gikan sa Dios pinaagi sa pagpandong kanimo sa akong mga kamot; 	 Jadi', Timotius! Toe pai' kupopokiwoii-ko bona nu'apui moto nono-nu, bona neo' -ko lente mpobago bago to nakolai' -koko Alata'ala, nto'u-na kujama woo' -nu mpo'ongko' -ko jadi' pangkeni agama.


Sa atubangan sa Dios sila pulos mga matarung, dili masaway sa ilang paggawi diha sa tanang kasugoan ug kalagdaan sa Ginoo. 	 Tau hancamoko toera, monoa' ingku-ra hi poncilo Alata'ala, apa' ratuku' hawe'ea parenta pai' atura Pue' hante uma ria kasalaia' -na.


Tapus sa ilang pagbugalbugal kaniya, siya gihukasan nila sa kupo ug giuli pagsul-ob kaniya ang iyang kaugalingong mga sapot, ug unya ilang gidala siya aron ilang ilansang sa krus. 	 Ka'oti-na rapopo'ore' hewa toe, raroncu-mi baju to rabajui-ki we'i pai' ra'uncoi' nculii' -i pohea-na moto-mi. Oti toe rakeni-imi hilou hi mali ngata bona raparika'.


Daghan akog igsusulat kanimo, apan dili ko kini sulaton pinaagi sa dagang ug tinta. 	 Wori' -pidi to dota ku'uki' -koko, tapi' uma-a dota mpo'uki' hi rala sura toi.


ug mibanhaw kanato uban kaniya, ug nagpalingkod kanato uban kaniya sa mga langitnong dapit pinaagi kang Cristo Jesus, 	 Ngkai posidaia' -ta hante Kristus Yesus, Alata'ala mpopemata-ta pai' napopohura-tamo hi pohuraa karabilaa' to hi rala suruga hangkaa-ngkania hante Kristus.


aron iyang balaanon siya sa mahinloan na niya siya pinaagi sa paghugas kaniyag tubig uban sa pulong, 	 Hante pobabehi-na toe napatani' -ta jadi' bagia-na moto, nabohoi' -ta ngkai jeko' hante ue peniu' pai' hante lolita-na,


Ug unya nahiabut sila sa pikas nga daplin sa lanaw, sa kayutaan sa mga Gerasenhon. 	 Ngkai ree, rata-ramo hi dipo rano, hi tana' Gerasa.


Ug bahin sa mga nahulog sa kasampinitan, kini sila mao kadtong makadungog; apan sa magapadayon sila sa pagpanaw, sila pagalumsan sa mga kabalaka ug sa mga bahandi ug sa mga kalipayan sa kinabuhi, ug sila dili kahinggan ug bunga. 	 "Hawua' to monawu' hi laintongo' rui mpobatuai tauna to mpo'epe Lolita Alata'ala, aga ntora mpenonoi katuwu' -ra hi rala dunia', doko' mo'ua' pai' doko' mporata kagoea'. Hawe'ea toe mposesei' -ra, alaa-na uma-ra kaliliu mpotuku' Lolita Alata'ala, pai' uma ria kalaua-na hi katuwu' -ra.


Ug si Pilato miusab sa pag-ingon ngadto sa panon sa katawhan, "Nan, unsaon ko man kining tawhana nga inyong gitawag nga Hari sa mga Judio?" 	 Ngkai ree, na'uli' wo'o-mi Pilatus mpo'uli' -raka ntodea: "Ane rapa' -na Barabas to kubahaka-kokoi, kupopai-imi tauna to ni'uli' magau' -ni to Yahudi-e?"


Ingon nga mao karon, anaa ang daghang mga bahin, ngani usa lamang ka lawas. 	 Jadi', bate-na wori' -hawo bagia woto, aga woto hameha' lau-wadi.


Kon ako nagakaon uban ang pagpasalamat, nganong pagasawayon pa man ako mahitungod sa ako nang gikapasalamatan? 	 Ane kukoni' bau' toe, pai' mpo'uli' tarima kasi moto-a hi Alata'ala, ha napa-hana pai' tau ntani' -na mporuge' -a!"


Ug misulod si Jesus sa templo sa Dios, ug iyang giabog sa gowa ang tanang nanagbaligya ug nanagpamalit sulod sa templo, ug iyang gipanglintuwad ang mga lamisa sa mga tigpangilis sa mga kuwarta ug ang mga lingkoranan sa mga namaligyag mga salampati. 	 Oti toe, mesua' -imi Yesus hi berewe Tomi Alata'ala, pai' -i mpopalai hawe'ea tauna to mobabalu' hi ree. Nabilingko-raka meja' -meja' posulaa' -ra doi, pai' nabilingko wo'o pohuraa topobabalu' danci mangkebodo.


Si Jesus mitubag kaniya, "Wala ba ako mag-ingon kanimo nga kon motoo ikaw makita mo ang himaya sa Dios.?" 	 Na'uli' Yesus mpo'uli' -ki Marta: "Ha uma ku'uli' -mikoko we'i, ane mepangala' -ko, nuhilo moto mpai' kabohe baraka' -na Alata'ala."


Apan maingon nga kaniadtong panahona kadtong natawo sumala sa paagi sa kinaiya milutos niadtong natawo sumala sa Espiritu, mao man usab karon. 	 Nto'u toe owi, ana' Abraham to putu hewa ana' biasa mpobalinai' tu'ai-na to putu ntuku' janci Alata'ala. Wae wo'o to jadi' tempo toi-e: tauna to doko' mpewuku-ta mpotuku' Atura Musa mpobalinai' -ta to mpotuku' konoa Inoha' Tomoroli'.


Ang usa ka tawo nagailag usa ka adlaw ingon nga labi pang maayo kay sa ubang adlaw, samtang ang laing tawo nagaila sa tanang mga adlaw ingon nga managsama ra. Kinahanglan ang matag-usa ka tawo adunay hingpit pagkadani diha sa iyang kaugalingong hunahuna. 	 Ria wo'o tauna to mpo'uli' karia-na eo to matantu to meliu kanatao-na tapepuei'. Hiaa' hantongo' mpo'uli' hibalia-wadi-hawo hawe'ea eo. To poko-nale, butu dua-ta kana mparasaya hi rala nono-ta kanapokono-na Pue' pobabehi-ta.


Ug iyang gikaasdang usab ang pipila sa mga pilosopo nga mga Epicureo ug mga Estoico. Ug may nangutana nga nag-ingon, "Unsa man kahay buot isulti niining tawong tigpamunit ug kahibalo?" Ang uban nanag-ingon, "Kini siya daw usa ka tigmantalag mga dios nga dumuloong"-- kay iya man ugod nga gimantala si Jesus ug ang pagkabanhaw. 	 Hi ngata Atena toe, ria wo'o-ra tauna to pante to mpotuku' tudui' Epikuros pai' tudui' to Stoa. Tauna to pante toera mpomehono' -ki Paulus. Ria-ra to mpotuntui' -i, ra'uli': "Mpo'uli' napa-idie tauna toei-e mai? Pe'inca-na hangkedi', tapi' lolita-na wori'." Ria wo'o-ra to mpo'uli': "Ba lue' doko' natudui' -ta hanga' pue' to ko'ia ta'incai," apa' hi rala tudui' -na, Paulus mpokahangai' Yesus pai' katuwu' -ra nculii' manusia' ngkai kamatea.


Ug unya milatas sila sa Pisidia ug miabut sa Panfilia. 	 Oti toe, Paulus pai' Barnabas mpokaliliu pomako' -ra ntara hi tana' Pisidia rata hi tana' Pamfilia.


nga tungod niana ang mga panon sa katawhan nanghitingala sa ilang pagkakita sa mga amang nga nakasulti na, sa mga kimay nga nangaayo na, sa mga bakul nga nakalakaw na, ug sa mga buta nga nakakita na, ug ilang gidalayeg ang Dios sa Israel. 	 Konce-ramo ntodea mpohilo hawe'ea tauna to napaka'uri' Yesus: tauna to uma howa' mololita, howa' -mi mololita, to keru mo'uri' -mi, to pungku momako' -mi, to wero pehilo-mi. Toe pai' mpobila' -ramo Alata'ala to rapue' to Israel.


Ipangomusta ako kang Prisca ug kang Aquila, ug sa panimalay ni Onesiforo. 	 Parata-ka-kuwo tabe-ku hi Priska pai' Akwila, pai' hi ompi' -na Onesiforus.


Ug siya gibagotbutan sa mga Judio tungod sa iyang pag-ingon, "Ako mao ang tinapay nga nanaug gikan sa langit." 	 Ngkai ree, mparangkunutia-ramo to Yahudi, apa' na'uli' -hana Yesus, Hi'a-mi pongkoni' to mana'u tumai ngkai suruga.


Hinoon nagmapuanguron kamo sa inyong pagpakig-ambit sa akong kaguol. 	 Aga nau' wae, lompe' lia nono-ni ompi' mpotulungi-a hi rala kasusaa' -ku tohe'i-e.


Apan wala siya motubag kaniya, bisag usa ka pulong. Ug miduol kaniya ang iyang mga tinun-an ug gihangyo siya nila nga nanag-ingong, "Papaulia siya, kay ania gisunod kita niyag siyagit." 	 Uma-i winihi Yesus. Tumai ana'guru-na mpomohui' -i, ra'uli' -ki: "Guru, popalai-i tobine tetui, daa' kakakio' -kio' -i mpotuku' -ta."


kon ugaling kita magaantus man, kita managhari usab unya uban kaniya; kon ugaling kita dili man moangkon kaniya, kita dili usab niya pagaangkonon; 	 Ane mosabara-ta mpokolo kaparia, moparenta wo'o-ta-tawo mpai' dohe-na. Aga ane tasapu-di petuku' -ta hi Hi'a, nasapu wo'o-ta-tawo mpai' kakita' -na topetuku' -na.


Ang maong tawo wala mag-ungot sa Ulo, nga gikan niini ang tibuok nga lawas, ingon nga gibuhi ug nasumpay pinaagi sa mga lutahan ug mga kaugatan niining maong lawas, nagatubo sa tinuboan nga gikan sa Dios. 	 Tauna toera uma-pi ngkakamu tudui' to mparipoko Kristus-- hiaa' bo Kristus toe-idi to taponcawa woo' -tae. Kita' omea to mepangala' hi Kristus ma'ala rarapai' -ki woto-na Kristus. Hewa woo' mpokuasai woto pai' woto toe rapoposidai' pai' rapome'umpu' hante ua' -na, wae wo'o Kristus mpopohintuwu' -ta pai' mpokeni-ta bona kamoroo-rohoa petuku' -ta hi Hi'a, ntuku' konoa Alata'ala.


sila mangawagtang, apan ikaw magapabilin; silang tanan madaan sama sa bisti, 	 Hawe'ea toe mpai' bate mogero. Aga Iko, uma-ko mobali'. Langi' pai' dunia' jadi' hae hewa pohea,


Ug sa pag-abut niya sa hagdanan niini, siya gisakwat na lang sa mga sundalo tungod sa kakusog sa hasmag sa mga tawo; 	 Karata-ra hi tuka' to ngkahe' hilou hi tomi tantara toe, mome'upi' -damo ntodea pai' ngasa' mpu'u-ra doko' mpopatehi Paulus. Toe pai' Paulus kana ra'ongko' pai' rahorongko tantara.


nga niini nanaggawi kamo kaniadto uyon sa paagi niining kalibutana, uyon sa magbubuot sa kagandahan sa kahanginan, sa espiritu nga karon mao ang nagalihok diha sa mga tawong masupilon. 	 Nto'u toe, po'ingku-ni eo-eo-na mpotuku' kabiasaa tauna to dada'a hi dunia' toi, koi' mpotuku' konoa Magau' Anudaa'. Magau' Anudaa' toei, tadulako to mpokuasai anudaa' to hi lolo raoa. Duu' hewa toe lau, mobago oa' -i hi rala nono tauna to uma mengkoru hi Alata'ala.


Ila nang nahibaloan sulod sa hataas nga panahon, kon ikahimuot pa lang unta nila ang pagtug-an niini, nga sumala sa labing istrikto nga pundok sa atong tinoohan, ako nagkinabuhi nga usa ka Fariseo. 	 Mahae moto-mile ra'inca gau' -kue. Ane dota-ra, hira' moto ma'ala mpotutura dala ngkatuwu' -ku ngkai lomo' -na, ka'aku' -na tohe'i mpotuku' tudui' to Parisi, to mantata' mpu'u petuku' -ra hi hawe'ea ada agama Yahudi.


Kinahanglan managmaya ug managkalipay kamo, kay daku ang inyong balus didto sa langit, kay sa ingon man niini gilutos sa mga tawo ang mga profeta nga nanghiuna kaninyo. 	 Nabi-nabi to owi, rabalinai' wo'o-ra-rawo hewa toe. Jadi', pakagoe' -mi nono-ni, apa' bohe mpai' rasi' to nirata hi rala suruga.


Ug sa kahadlok nga tingali unya mahisangyad kami sa katakutan, ilang giariya ang upat ka mga angkla gikan sa ulin, ug nangandoy sila nga maadlaw na unta. 	 Me'eka' -ramo nee-neo' mpai' kapal mporumpa' watu ranga'. Toe pai' ra'ulu-mi hilou hi rala ue opo' meha' ahe' to motomo hi tilingkuria kapal (to rahanga' balango'), bona tetaha kapal. Pai' mosampaya-ra bona sohi' -sohi' -mi mobaja.


Kay ang tanang mga profeta ug ang kasugoan nanaghimog mga profesiya hangtud kang Juan; 	 Ngkai nabi-nabi owi duu' hi Yohanes tempo toi, hawe'ea nabi pai' Atura Musa mpolowa napa to kana jadi'.


Ayaw kamo patonto ni bisan kinsa pinaagi sa mga pangatarungan nga walay hinungdan, kay tungod niining mga butanga ang kapungot sa Dios magaabut diha sa mga tawong masupilon. 	 Jadi', neo' -ta ma'ala rabagiu hante lolita tauna to doko' mpohinai-ta mpobabehi gau' to hewa toe. Bate uma makono lolita-ra toe. Apa' ngkai gau' -gau' to hewa toe, Alata'ala mpokaroe tauna to uma mengkoru hi Hi'a.


Ug gihangyo ko ang imong mga tinun-an sa pagpagula unta niini, apan sila wala makahimo." 	 Kuperapi' -ramo ana'guru-nu mpopalai anudaa' toe, aga uma rakulei'."


Busa, ayaw ipakanaug ang hukom sa dili pa panahon, sa dili pa moabut ang Ginoo, nga mao ang magapadayag sa mga butang nga karon natago diha sa kangitngit ug magapadayag sa mga katuyoan sa kasingkasing. Ug unya ugaling ang matag-usa ka tawo magadawat ug pagdalayeg gikan sa Dios. 	 Toe-mi ompi', neo' mpotuntui' doo ba lompe' pobago-na ba uma. Popea karata-na nculii' Pue'. Hi'a moto mpai' to mpowongka hawe'ea to tewuni hi rala kabengia-na, Hi'a to mpopehuwu hawe'ea patuju to hi rala nono manusia'. Nto'u toe-damo mpai', butu dua tauna mporata pe'une' ngkai Alata'ala hewa to kasipato' -na.


Apan si Salomon mao nay nagpatindog ug balay alang kaniya. 	 Aga uma napiliu-i. Ana' -na-damo mpai' to rahanga' Salomo to mpowangu Tomi Alata'ala.


Ug unya iyang gipaadto ang lain na usab nga ulipon; apan kini siya usab ilang gibunalan ug gipakaulawan, ug ilang gipapauli nga walay dala. 	 Oti toe, pue' bonea toei mpopahawa' tena wo'o-pi hadua batua. Aga rapao' wo'o-i-wadi-hawo, ralibui' pai' rapopalai mara.


Ug didtoy usa ka kapitan nga may ulipon nga iyang minahal, nga nagmasakit ug nagpinal. 	 Hi ngata toe, ria hadua tadulako tantara to Roma, ria-ki batua-na to napoka'ahi' lia. Batua-na toei peda' danca, neo' mate.


malibakon, madumtanon sa Dios, mapasipalahon, mapahitas-on, andakan, tigmugnag dautan, masupilon sa mga ginikanan, 	 metuntui' pai' mporuge' doo, mpokahuku' Alata'ala, sapa, molangko nono-ra, pai' mpope'une'. Rapali' -pali' ohea-ra mpobabehi to dada'a. Mposapuaka totu'a-ra.


Ug kami ilang gidad-an ug daghang mga gasa; ug sa amo nang paggikan, kami ilang gipabalonan sa among mga kinahanglanon. 	 Wori' rewa to rawai' -kakai hewa pebila' -ra. Pai' nto'u-kai ngkarewa-mi me'ongko', rakeni napa-napa kaparaluua-kai pai' ratu'u hi rala kapal.


Kay ang pagpanghimatuod kaniya nagaingon, Ikaw sacerdote hangtud sa kahangturan, sumala sa laray ni Melquisedec." 	 Apa' hi rala Buku Tomoroli' te'uki' hewa toi: Iko-mi imam duu' kahae-hae-na, hewa pobago-na Melkisedek owi."


Karon, mga igsoon, kon moanha ako kaninyo nga magasultig mga dila, unsa may inyong makuha kanako gawas kon dad-an ko kamog pinadayag o kahibalo o profesiya o pagtulon-an? 	 Jadi' ompi' -ompi', ane rapa' -na rata-a hi pogamparaa-ni, pai' -a mololita hante basa to ngkai Inoha' Tomoroli', napa-mi kalaua-na hi koi'? Tapi' ane mpakanoto-a patuju Alata'ala ba kareba ngkai Alata'ala to ko'ia ni'incai, ba mpohowa' -a lolita Alata'ala ba metudui' -a, lako' ria-di kalaua-na hi koi'.


sama sa kupo sila imong pagalukoton, ug sila pagausabon. Apan ikaw mao sa gihapon, ug walay pagkatapus ang imong katuigan." 	 nutilu' mpobaju, pai' nusampei to bo'u. Aga Iko, uma ria kabalia' -nu, pai' tuwu' -nu uma ria kahudua-na."


Ug didto sa Cesarea may usa ka lalaki nga ginganlan si Cornelio, nga kapitan sa kasundalohan nga ginatawag nga Panon nga Italyanhon. 	 Hi ngata Kaisarea, ria hadua tomane, hanga' -na Kornelius. Kornelius tohe'ei, pangka' -na kapitee to mpohawai' ha'atu tantara to Roma hi rala hampo'emaa' to rahanga' "Tantara Italia."


Ug ang obispo kinahanglan dili badlonganon, ug siya usa ray asawa, mapugnganon sa kaugalingon, mabuot, maugdang, maabiabihon, maayo sa pagpanudlo, 	 Toe pai' pangkeni agama kana to uma ria kasalaia' -na. Motobinei hadua-wadi, pai' kana na'inca mpengkatarii konoa nono-na to dada'a, monoto nono-na, pai' mo'ada lompe' -i. Kana jole' -i metorata, pai' baka' metudui'.


Ug ang ikatulong manolunda mihuyop sa iyang trumpeta, ug natagak gikan sa langit ang usa ka dakung bitoon nga nagsilaob daw sulo, ug nahulog kini diha sa ikatulo ka bahin sa mga suba ug diha sa tuboran sa mga tubig. 	 Mala'eka katolu-na mpotuwui' sangkakala-na, hangaa monawu' ngkai langi' hameha' betue' to bohe, jela' hewa hulu'. Betue' toe mponawuhi hampobagia tolu ngkai halu' pai' ulu ue.


dili ba molabaw pa hinoon ka masanagon ang pag-alagad sa Espiritu? 	 peliu-liu-nami kabaraka' -na Pojanci Alata'ala to bo'u, to mpowai' -ta Inoha' Tomoroli' hi rala nono-ta.


Apan sa dihang managtigum kamo, ang inyong ginakaon dili na man ang panihapon sa Ginoo. 	 Jadi', ane moromu-koi hangkaa-ngkania, po'ingku-ni uma natao hi tauna to morumpu ngkoni' roti pai' nginu anggur mpokiwoi kamate-na Pue' Yesus.


Apan misamot sila sa pagpangatarungan nga nanag-ingon, "Siya nagatugaw sa mga tawo, sa iyang pag-panudlo kanila sa tibuok nga Judea gikan sa Galilea hangtud pa dinhing dapita." 	 Tapi' rajojo lau-mi mpo'uli': "Na'ukei' ntodea hante tudui' -na, hobo' hi tana' to Yahudi. Lomo' -na hi Galilea-i, hiaa' wae lau rata-imi hi rehe'i."


Ug nagkahiduol na ang fiesta sa Tinapay nga Walay Igpapatubo, nga ginganlan ug Pasko. 	 Mohu' -mi eo bohe to Yahudi to rahanga' Posusa' Roti to Uma Raragii, to rahanga' wo'o Eo Paskah.


Ipailaila ko diha kaninyo si Febe nga atong igsoong babaye, usa ka alagad sa iglesia sa Cencrea, 	 Hante sura-ku toi, kupopo'incai-koi kahema-nai Febe. Hi'a-mi ompi' hampepangalaa' -ta to mpotulungi topetuku' Pue' Yesus hi ngata Kengkrea.


Apan ang nakadawat ug usa ka talanton milakaw ug nagkalot sa yuta ug gilubong niya ang kuwarta sa iyang agalon. 	 Aga pahawaa' to mporata hancobu-wadi, hilou-i mpokae tana' napontawui doi maradika-na.


nanguhag mga palwa sa palmera ug nangadto sila ug gisugat siya nila nga nanagsinggit, "Hosanna!" Dalaygon ang nagaanhi sa ngalan sa Ginoo Dalaygon ang Hari sa Israel!" 	 Mpo'ala' -ra palampa, pai' hilou-ra mpotomu-i. Ntora mekio' -ra: Une' -imi Pue' Ala!" Pue' mpogane' Magau' to tumai mpokeni hanga' -na!" Pue' mpogane' Magau' to Israel!"


Apan ang Dios miingon kaniya, `Oy, boang! Karong gabhiona ang imong kalag pagakuhaon gikan kanimo; ug kinsa na may makapanag-iya sa mga butang nga imong gitagana?` 	 "Ntaa' we'i Alata'ala mpo'uli' -ki tauna toei: `He towojo! Bengi toe mpai' lau, ra'alai' -moko inoha' -nu. Jadi', hawe'ea to nurumpu tetu, hema-mi mpai' pue' -na?'


Ug niadtong tungora miabut ang usa ka dakung linog, ug nagun-ob ang ikanapulong bahin sa siyudad; pito ka libo ka mga tawo ang nangamatay sa linog, ug ang nanghibilin nangalisang ug gihatagan nilag himaya ang Dios sa kalangitan. 	 Hinto'u toe, hangaa linua bohe-mi. Hampobagia hampulu' ngkai ngata toe mokero, pai' pitu ncobu tauna mate ngkai linu toe. Wulunga-ramo tauna to ntani' -na, ra'uli': "Uma mowo-e' kabaraka' -na Alata'ala to hi suruga!"


Ug si Jesus miingon kanila, "Makahimo ba sa pagkasubo ang mga dinapit sa kasal samtang ang nabana anaa pa uban kanila? Apan moabut ra nga mga adlaw nga ang nabana kuhaon na gikan kanila, ug unya magapuasa na sila. 	 Yesus mpotompoi' -ra hante lolita rapa' toi, na'uli' -raka: "Tauna hi posusa' poncamokoa bate goe' -goe' dohe topemua', uma-ra mopuasa' bula-na topemua' ria-pidi dohe-ra. Tapi' rata mpai' tempo-na, topemua' ra'ala' ngkai laintongo' -ra. Nto'u toe-damo, pai' lako' mopuasa' -rada."


Ug sa naglakaw siya padulong sa Jerusalem, siya miagi subay sa pag-utlan sa Samaria ug sa Galilea. 	 Rala pomakoa' -na hilou hi Yerusalem, Yesus ntara hi sipa' tana' to Samaria pai' to Galilea.


maingon nga ang pagsaksi mahitungod kang Cristo namatuod man diha kaninyo, 	 Hawe'ea toe mpakanoto kamoroho-na mpu'u-mi pepangala' -ni hi Kareba Kristus to kiparata-kokoi,


pabiyai kaniya ang dautan ug ipabuhat kaniya ang maayo; ipapangita kaniya ang kadaitan ug ipakab-ot kini. 	 Kana nabahakai gau' to dada'a pai' babehi-mi gau' to lompe'. Kana nahuduwukui mpali' kahintuwuaa' hi doo.


Ug sa makusog nga tingog siya misinggit nga nag-ingon, "Dalaygon ikaw diha sa mga kababayen-an, ug dalaygon ang bunga sa imong tiyan! 	 Mekio' -imi napesukui mpo'uli' -ki Maria: "Iko-mi-kona to nagane' Alata'ala meliu ngkai hawe'ea tobine ntani' -na, pai' Alata'ala mpogane' ana' to nupotina'i-ki tetu.


Ang amahan mitubag kaniya, `Anak ko, sa kanunay nagpakig-uban ikaw kanako, ug ang tanang butang ko imo usab. 	 "Na'uli' tuama-na: `Ana', iko-le tida dohe-ku oa' -ko-kona. Ihi' tomi-kule, iko wo'o pue' -na.


O mga Galacianhon nga kulang sa pagsabut! Kinsa bay naglamat kaninyo? Sa atubangan sa inyong mga mata si Jesu-Cristo, sa matin-aw gikapadayag nga linansang sa krus. 	 Wojo mpu'u-koi, ompi' -ompi' to Galatia! Napa-di pai' nipelele' tauna mpobagiu-koi, alaa-na uma-pi nituku' tudui' to makono-e? Tudui' -ku wengi hi koi' ompi' monoto lia, mpakanoto patuju Yesus Kristus mate hi kaju parika'.


"Ang tanang mga butang ikatugot," apan dili ang tanang mga butang makaayo. "Ang tanang mga butang ikatugot," apan dili ang tanang mga butang magapalig-on. 	 Ria-koi to mpo'uli': "Apa' Alata'ala mpobahaka-ta ngkai huku' jeko' -tae, ma'ala moto-ta mpobabehi napa konoa-ta." Makono moto tetu, aga aku' mpo'uli': ane tababehi mpu'u napa konoa-ta, uma mpai' mokalaua omea hi kita'. Ma'ala moto-ta mpobabehi napa konoa-ta, aga uma hawe'ea-na mporohoi nono-ta ba nono doo.


Ug sa ilang pagkadungog niini, sila mihilum. Ug ang Dios ilang gidalayeg nga nanag-ingon, "Nan, sa ato pa, sa mga Gentil gitugot usab diay sa Dios ang paghinulsol ngadto sa kinabuhi." 	 Kara'epe-na toporumpu toera lolita Petrus, rabahakai-mi mposalai' -i. Mpo'une' Alata'ala lau-ramo, ra'uli': "Ane wae-tano, natarima moto-ra-rawo Alata'ala tauna to bela-ra to Yahudi, napalogai-ra medea ngkai jeko' -ra duu' -na mporata katuwua' to lompe' duu' kahae-hae-na."


Ayaw kalisangi ang mga butang nga sa dili madugay imo nang pagaantuson. Tan-awa, ang uban kaninyo hapit na ibanlud sa yawa ngadto sa bilanggoan, aron masulayan kamo, ug pagasakiton kamo sulod sa napulo ka adlaw. Himoa ang pagkamaunongon kanako bisan pa sa kamatayon, ug hatagan ko ikaw sa purongpurong nga kinabuhi. 	 Bona ni'inca: Magau' Anudaa' mpotarungku' -koi mpai' hantongo', nasori-koi bona ngalai' ngkala'ura-koi ngkai pepangala' -ni. Rabalinai' -koi hampulu' eo kahae-na. Aga neo' nipoka'eka' pebalinai' tetu. Tida-koi mpangaku' -a duu' -ni mate, pai' kuwai' -koi katuwua' to lompe' duu' kahae-hae-na, parasee ngkai pedagia-ni.


Tungod niini, sa sulod sa sinagoga iyang gipakiglantugi ang mga Judio ug ang mga tawong masimbahon; ug didto sa taboan sa adlaw-adlaw iyang gipakiglantugi ang uban kanila nga iyang igahibalag. 	 Toe pai' hi tomi posampayaa, momewai' ngkalolita-i hante to Yahudi pai' tau ntani' -na to mesua' -mi agama Yahudi. Pai' butu eo-na, momewai' ngkalolita wo'o-i hante hema-hema to narua' hi rala ngata.


Apan si Marta nagkalibuglibog sa hilabihang pag-amoma; ug siya miduol kang Jesus ug miingon kaniya, "Ginoo, wala ba ikaw magkabana nga gipasagdan man lamang niining akong igsoon nga mag-inusara ako sa pag-amoma? Busa, ingna siya aron motabang kanako." 	 Hiaa' Marta-hana, sese' -i-damo mpo'urusi torata. Kahilou-nami Marta hi Yesus pai' na'uli' -ki: "Pue', ha nupokono ompi' -ku tetui mpelele' -a mobago hadudua-ku! Uli' -ki pe' mpongawa' -ae."


Wala ba kamo masayud nga ang inyong lawas templo sa Espiritu Santo nga nagapuyo sa sulod ninyo, ug nga kini inyong nabatonan gikan sa Dios? Kamo dili na inyo sa inyong kaugalingon, 	 Ha uma ni'incai ompi', woto-nile po'ohaa' Inoha' Tomoroli'. Mo'oha' -i hi rala nono-ni. Alata'ala moto-mi to mpowai' -koi Inoha' Tomoroli' tetu-e. Hi'a-mi to jadi' Pue' -ni, bela koi' moto.


Ug sa paghiabut na niya sa Jerusalem, siya misulay sa pag-ipon sa mga tinun-an; apan silang tanan nangahadlok kaniya, kay wala man sila motoo nga siya tinuod gayud nga tinun-an. 	 Nculii' -imi Saulus hilou hi Yerusalem. Karata-na hi ria, doko' napobale-miraka topetuku' Yesus, aga rapoka'eka' -i, apa' ko'ia rapangalai' kametuku' -na mpu'u-mi hi Yesus.


Apan salamat sa Dios nga kamong mga ulipon kaniadto sa sala karon nahimo na nga sa kinasingkasing mga masinugtanon sa sulondan sa tuloohan nga niini gitugyan ninyo ang inyong kaugalingon, 	 Ri'ulu kako'ia-ni mepangala' hi Yesus, napobatua jeko' mpu'u-koi. Aga tarima kasi hi Alata'ala! Apa' mengkoru-mokoi hante karoli' -roli' nono-ni hi kareba to raparata-mikokoi.


kay kini sila mao man ang mga espiritu sa mga yawa nga magahimog mga milagro, nga managpangadto sa mga hari sa tibuok kalibutan aron sa pagtigum kanila sa pag-asdang sa gubat sa dakung adlaw sa Dios nga Makagagahum sa Tanan. 	 Pai' kuhilo hadua anudaa' mehupa' ngkai nganga ule naga. To hadua wo'o mehupa' ngkai nganga binata to dada'a, pai' to hadua wo'o mehupa' ngkai nganga nabi to boa'. Anudaa' to tolu toera, seta to hewa tete' lence-ra, pai' ria kuasa-ra mpobabehi tanda-tanda to mekoncehi. Hilou-ramo anudaa' to tolu toera mpokio' magau' ngkai humalili' dunia'. Rakio' -ra tumai morumpu pai' manga'e nto'u Eo to Mewulungahi lia, toe-mi tempo-na Alata'ala to mokuasa mpodagi hawe'ea bali' -na hi dunia'.


Unya ang dragon nasuko batok sa babaye, ug miadto siya sa pagpakiggubat batok sa tanan nga uban pang mga kaliwat sa babaye, sa mga nanagbantay sa mga sugo sa Dios ug nagahupot sa panghimatuod mahitungod kang Jesus. Ug ang dragon mibarug diha sa baybayon sa dagat. 	 Uma-pi mowo roe-na ule naga mpokaroe tobine toei. Toe pai' hilou-imi mpanga'ei muli-muli tobine toei, hira' -mi tauna to mpotuku' hawa' Alata'ala pai' mpangaku' Kayesus-na Pue' -ra.


Ug sa mao rang adlawa, si Jesus nanaug sa balay ug milingkod sa lapyahan sa lanaw. 	 Hi eo toe wo'o, malai-imi Yesus ngkai tomi toe hilou hi wiwi' rano, pai' -i mohura.


Ug dihay mga gagmayng bata nga gidala ngadto kaniya aron tapin-an sila niya sa iyang kamot ug iampo sila. Ug gibadlong sa mga tinun-an ang mga tawo; 	 Hangkani, ria tauna to mpokeni ana' -ra hi Yesus bona najama-ra pai' naposampayai. Aga ana'guru-na mpokaroe tauna toera.


"Nganong motawag man kamo kanako nga `Ginoo, Ginoo,` apan dili mobuhat sa ginasugo ko kaninyo? 	 "Napa pai' nikio' -a `Pue'! Pue'!' bo uma-di nituku' hawa' -kue!


Buot ko unta siyang hawiran diri uban kanako aron nga puli kanimo siya makaalagad kanako sa akong pagkabinilanggo tungod sa Maayong Balita; 	 Ane nono-kule, kutaha-i-pidi hi rehe'i dohe-ku kuponcawa sampei-nu, bona hi'a-damo mpotulungi-a bula-ku ratarungku' sabana pobago-ku mpokeni Kareba Lompe'.


Dili nga nagapaka-agalon kami kaninyo sa inyong pagtoo; hinonoa, kami naga-pangabudlay uban kaninyo alang sa inyong kalipay, tungod kay kamo nagabarug man karon nga malig-on diha sa inyong pagtoo. 	 Uma-kai dota mpohawai' ntarurua' -koi, apa' moroho ami' -mi pepangala' -ni hi Kristus. Patuju-kai doko' mobago-kai hangkaa-ngkania hante koi', bona goe' -koi.


Ug ang ikapitong manolunda mihuyop sa iyang trumpeta, ug sa langit dihay mga makusog nga tingog nga nanag-ingon, "Ang gingharian sa kalibutan nahimong gingharian sa atong Ginoo ug sa iyang Cristo, ug siya magahari hangtud sa kahangturan." 	 Mala'eka kapitu-na mpotuwui' sangkakala-na. Kamogora-rami topololita hi suruga. Bohe mpu'u moni nganga-ra, ra'uli': Hewa toe lau, hawe'ea kamagaua' hi dunia' majadi' Kamagaua' -na Pue' -ta, pai' Kamagaua' -na Magau' Topetolo' to napelihi-mi. Moparenta-i duu' kahae-hae-na."


ug nangaayo ang mga gisakit sa mga mahugaw nga espiritu. 	 Patuju-ra tumai, doko' mpo'epe lolita Yesus pai' mpopepaka'uri'. To napesuai' seta tumai wo'o pai' napaka'uri' -ra.


Dihay nanaghunahuna nga tungod kay si Judas mao man ang magtitipig sa panudlanan sa kuwarta, si Jesus nag-ingon kaniya, "Pagpalit sa atong kinahanglanon alang sa fiesta"; o, nga pahatagan kaniya ang mga kabus. 	 Hantongo' -ra mpo'uli' meka' Yesus mpohubui Yudas mpo'oli ba napa-napa to raparaluu hi posusa' -ra, ba mpowai' doi hi tokabu. Apa' Yudas to ntimamahi doi-ra.


Ug ang Maayong Balita kinahanglan igawali una ngadto sa tanang kanasuran. 	 Pai' Kareba Lompe' kana raparata hi humalili' dunia' kako'ia-na Eo Kiama.


Magyayongay kamo sa mga kabug-at sa usa ug usa, ug sa ingon niana tumana ang kasugoan ni Cristo. 	 Kana mometulungi-ta hadua bo hadua, ba hema-ta to hi rala kasusaa', bona ngkai kehi-ta toe, tatuku' -mi atura Kristus.


Apan kon kamo adunay mga pinalabi, nan, kamo nagapakasala, ug sa balaod kamo nahinukman nga mga malapason. 	 Aga ane tapoposisala-di tauna ntuku' tuwu' -ra ba lence-ra, mojeko' -ta ompi'. Monoa' -mi kamojeko' -ta, apa' Atura Pue' -mi to tatiboki toe-e.


Ug ang kinabuhing dayon mao kini, ang ilang pagpakaila kanimo nga mao ang bugtong tinuod nga Dios, ug kang Jesu-Cristo nga imong pinadala. 	 Ane ra'inca-ko Mama, ka'Iko-na Alata'ala to makono to uma ria karodua-na, pai' ane ra'inca Yesus Kristus suro-nu, toe-mi ohea-ra mporata katuwua' to lompe' duu' kahae-hae-na.


Ug uban kaniya ilang gilansang sa krus ang duha ka mga tulisan, usa sa iyang too ug usa sa iyang wala. 	 Ria wo'o rodua toperampaki raparika' dohe-na, hadua mali ka'ana-na hadua mali ki'ii-na. ((


Tapus sa tulo ka adlaw, ilang nakaplagan siya sa sulod sa templo, nga naglingkod sa taliwala sa mga magtutudlo ug naminaw kanila ug nagpanukso kanilag mga pangutana; 	 Tolu eo-ramo mepali', lako' rarua' -idi hi Tomi Alata'ala. Mohura-i hi laintongo' guru agama, mpe'epei pai' mepekune'.


Ug ang ikaduha miduol nga nag-ingon, `Senyor, ang imong usa ka mina hingdugangan ug lima ka mina.` 	 "Pahawaa' karodua-na rata wo'o pai' mpo'uli': `Magau', doi bulawa to hampepa' to nuwai' -ka, jadi' lima mpepa' -mi.'


"Bisan nga tungod sa akong ngalan magadawat kinsa sa usa ka gamayng bata nga ingon niini, magadawat kanako; ug bisan kinsa nga magadawat kanako, magadawat dili kanako, kondili kaniya nga mao ang nagpadala kanako." 	 "Hema to mpotarima hadua ana' to kedi' hewa ana' toii sabana petuku' -na hi Aku', batua-na Aku' -mi to natarima. Pai' hema to mpotarima-a, uma muntu' Aku' to natarima, mpotarima wo'o-i Alata'ala to mposuro-a."


Unya mitan-aw ako, ug ania karon, diha sa Bukid sa Sion nagtindog ang Cordero, ug uban kaniya ang usa ka gatus ug kap-atan ug upat ka libo ka tawo nga nanagbaton sa iyang ngalan ug sa ngalan sa iyang Amahan, nga nasulat diha sa ilang mga agtang. 	 Oti toe, pehilo wo'o-ama mpohilo Ana' Bima toei mokore hi lolo Bulu' Sion. Dohe-na ria topetuku' -na to ha'atu opo' mpulu' opo' ncobu, hi wingke-ra te'uki' hanga' Ana' Bima pai' hanga' Tuama-na.


Himoa nga sa kanunay magamadanihon ang inyong sinultihan, tinimplahan ug asin, nga tungod niana inyong mahibaloan kon unsaon ninyo sa pagtubag kang bisan kinsa. 	 Ane nipololitai-ra, paka'olu lolita-ni bona mpokeni kalompea' hi doo. Pai' pekiri lompe' bona ni'inca mpotompoi' pompekunea' -ra.


Ug sa nakatapus na si Jesus sa pagpamulong niining mga sultiha, ang mga panon sa katawhan nanghibulong sa iyang pagpanudlo, 	 Kahudu-na Yesus mpololita hawe'ea toe, rapokakonce tauna to mpo'epe tudui' -na.


"Mga igsoon, mga anak sa kaliwatan ni Abraham, ug tanan kaninyo nga mga mahadlokon sa Dios, kita mao ang gipadad-an sa pulong mahitungod niining maong kaluwasan. 	 "Ompi' -ompi' -ku muli Abraham, pai' koi' wo'o to bela-koi to Yahudi aga to mepue' -mi hi Alata'ala: Hi kita' toi-mi raparata kareba toe, to mpo'uli' ohea bona tebahaka-ta ngkai huku' jeko' -ta.


Ug sa pag-agi na sa adlaw nga igpapahulay, si Maria Magdalena, ug si Maria nga inahan ni Santiago ug si Salome, nanagpamalit ug mga pahumot aron ilang adtoon ug haplasan ang lawas ni Jesus. 	 Katimpaliu-na eo pepuea', Maria Magdalena, Maria tina-na Yakobus, pai' Salome, hilou-ra mpo'oli anu mohonga. Patuju-ra, doko' hilou mpolanai woto-na Yesus hante to mohonga toe.


ug kamo nagapakita nga kamo maoy usa ka sulat nga gihatud namo gikan kang Cristo, sinulat dili sa tinta kondili sa Espiritu sa Dios nga buhi, dili diha sa mga papan nga bato kondili sa mga papan nga mga kasingkasing sa tawo. 	 Pai' meliu ngkai toe, ngkai po'ingku-ni ompi', monoto-mi hi hawe'ea tauna wua' pobago-kai mpokeni lolita Kristus hi koi'. Ma'ala-mi ta'uli', koi' hewa sura to na'uki' Kristus. Napa to na'uki' hi rala nono-ni toe meliu kalompe' -na ngkai sura to te'uki' hante tinta ba to te'uki' hi watu po'ukia', hewa Atura Musa to te'uki' owi hi watu po'ukia'. Apa' Kristus mpo'uki' lolita-na hi rala nono-ni hante baraka' Inoha' Alata'ala to Tuwu'.


"Ug ang gingharian sa langit iga-pakasama sa napulo ka mga dalagang birhin nga nanagdala sa ilang mga lamparahan ug miadto sa pagsugat sa pamanhonon. 	 "Ane rata nculii' -apa mpai' jadi' Magau', kajadia' hewa lolita rapa' toi: Hampulu' toronaa mopatuju hilou mpotomu topemua', hore-hore ngkeni hulu' -ra.


Ug ilabay ninyo ang walay pulos nga ulipon ngadto sa labawng kangitngitan sa gowa; didto ang mga tawo managpanghilak ug managkagot sa ilang mga ngipon.` 	 Pai' pahawaa' to uma motuju tetui, petadi-imi hi mali-na hi kabengia-na. Hi ria-i ntora geo' pai' ntodohaka.'


Busa magsugo ka nga ang lubnganan pabantayan pag-ayo hangtud sa ikatulong adlaw, kay tingali unyag adtoon ug kawaton siya sa iyang mga tinuin-an ug unya manugilon sila sla mga taawo nga manag-ingon, `Nabanhaw siya gikan sa mga patay,` ug ang ulahing limbong molabaw pa unya hinoon kangilad kay sa nahauna." 	 Jadi', toe pai' kiperapi' bona Tua mpohubui tantara hilou mpojaga daeo' -na toe ria, radongo lompe' duu' -na rata hi eo katolu-na, bona neo' ria loga ana'guru-na lou mpanako woto-na. Ra'uli' mpai' hi ntodea tuwu' nculii' -i, duu' -na wori' -mi tauna to rabagiu. Helee, meliu lau-mi mpai' kawori' tauna to mpotuku' -i ngkai to mpotuku' -i bula-na tuwu' -pidi."


Ang Dios wala magsalikway sa iyang mga tawo nga daan na niyang giila. Wala ba kamo masayud sa ginaingon sa kasulatan mahitungod kang Elias, giunsa niya sa pagpangamuyo sa Dios batok sa Israel? 	 Alata'ala uma mpotadi tauna to napelihi ami' -mi ngkai lomo' -na. Kiwoi-dile tutura nabi Elia to te'uki' hi rala Buku Tomoroli' -e. Elia mpopakilu to Israel hi Alata'ala, na'uli':


diha sa paglaum alang sa dayong kinabuhi nga sa Dios nga dili arang makabakak, gisaad kaniadto sa wala pa ang kapanahonan 	 duu' -na mporata-tamo katuwua' to lompe' duu' kahae-hae-na, hewa to najanci-taka. Apa' kako'ia-na napajadi' dunia', mojanci-i kanawai' -ta katuwua' to lompe'-- pai' Alata'ala uma-i-hana moboa'.


Busa si Pilato migula ngadto kanila ug miingon, "Unsa ba ang sumbong nga inyong ipasaka batok niining tawhana?" 	 Jadi', Gubernur Pilatus hilou hi mali-na mpohirua' -raka pai' napekune' -ra: "Napa to nipangadu' -ki tauna toii-e?"


Ayaw ipaingon ni bisan kinsa sa diha nga siya pagatintalon, "Ako gitintal sa Dios"; kay ang Dios dili arang matintal ug dautan, ug walay bisan kinsa nga iyang pagatintalon; 	 Ane ria-ta to rasori bona mpobabehi gau' to dada'a, neo' ta'uli' hewa toi: "Pesori toi ngkai Alata'ala." Uma makono toe, apa' Alata'ala uma-i ma'ala rasori bona mpobabehi to dada'a, pai' uma wo'o-i mposori-ta bona mpobabehi-ta to dada'a.


Apan si Jesus miingon kanila, "Kamo mao ang mga nagapakamatarung sa inyong kaugalingon sa atubangan sa mga tawo, apan ang Dios nahibalo sa inyong mga kasingkasing; kay ang gipakahalangdon sa mga tawo kangilaran man sa atubangan sa Dios. 	 Yesus mpo'uli' -raka: "Koi' tetu-mi mpemanoa' po'ingku-ni hi poncilo manusia'. Aga Alata'ala mpo'inca ihi' nono-ni. Apa' napa to rabila' manusia', napokahuku' Alata'ala.


Ug kon ang pag-alagad nga makamatay nga sinulat sa mga titik ug gikulit diha sa bato, miabut nga inubanan sa maong himaya nga tungod niana ang mga Israelinhon dili arang makasud-ong sa nawong ni Moises tungod sa kasanag niini, bisan tuod kini nag-anam ra ug kahanap, 	 Owi Pue' Ala mpo'uki' Atura-na hi watu po'ukia', pai' nawai' -ki nabi Musa. Nto'u toe, to Yahudi uma radadahi mponaa lio-na Musa, apa' lio-na mehini hante kabaraka' -na Alata'ala. Tapi' pehini to hi lio-na Musa toe hampai' -wadi, pai' mo'uncu moto duu' -na ora. Atura Pue' to te'uki' hi watu toe mpokeni kamatea hi manusia', apa' uma takulei' mpotuku'. Aga nau' wae, bohe moto wo'o kabaraka' -na Alata'ala to rahilo to Yahudi hi lio-na Musa nto'u toe. Jadi', ane hewa toe kabaraka' -na atura to mpokeni kamatea,


kon ugaling kita dili man kasaligan, siya magapabilin nga kasaligan-- 	 Nau' molaka' pepangala' -ta hi Hi'a, uma molaka' pepewili' -na hi kita'. Apa' uma-i bisa mo'ungkere' ngkai lolita-na.


Ug ang tanang panon sa katawhan nga nahidugok niini nga talan-awon, sa ilang pagkakita sa nahitabo, namauli nga nanagpanampok sa ilang mga dughan. 	 Hawe'ea tauna to morumpu merono, karahilo-na napa to jadi' toe, nculii' -ramo hilou hi tomi-ra, pai' halengko ohea mporera' -rera' hunamu-ra.


Dili ba ako gawas? Dili ba ako apostol? Wala ba ako makakita kang Jesus nga atong Ginoo? Dili ba kamo akong buhat diha sa Ginoo? 	 Ha uma-a ma'ala mpobabehi napa-napa ntuku' konoa-ku moto? Ha ni'uli' -koina bela-a suro Pue' Yesus? Ha ni'uli' ko'ia ria kuhilo-i Yesus Pue' -ta? Kuhilo mpu'u-imile, pai' napajadi' mpu'u-a suro-nae. Ha koi' -e ompi', ha bela-koi wua' bago-ku to kupobago-ki Pue'?


Kay labi pang maayo ang pag-antus tungod sa pagbuhat ug matarung, kon kini pagbuot man sa Dios, kay sa pag-antus tungod sa pagbuhat ug dautan. 	 Lompe' -di ane mporata kaparia-ta sabana ingku-ta to lompe', ane toe konoa Alata'ala hi kita'. Agina lau-pi toe, ngkai mporata kaparia sabana ingku-ta to dada'a.


Kon ugaling gibanhaw man kamo uban kang Cristo, nan, pangitaa ninyo ang mga butang nga anaa sa itaas diin anaa si Cristo nagalingkod sa too sa Dios. 	 Kita' to mepangala' hi Kristus, ma'ala ta'uli' rapotuwu' nculii' -tamo hangkaa-ngkania hante Kristus, apa' Alata'ala mpowai' -ta katuwua' to bo'u ngkai posidaia' -ta hante Hi'a. Jadi', apa' rapotuwu' nculii' mpu'u-tamo hangkaa-ngkania hante Kristus-e, kana tapali' -mi napa to hi suruga, hi kariaa-na Kristus mohura hi mali ngka'ana Alata'ala.


Ug sa ikadula gitawag nila ang tawo nga kaniadto buta ug kaniya miingon sila, "Ang Dios maoy dalayega; kami nahibalo nga kadtong tawhana maoy usa ka makasasala." 	 Oti toe, rakio' tena-i tauna to wero toei we'i, pai' ra'uli' -ki: "Alata'ala mpotiroi-ta! Jadi', uli' mpu'u-e' napa to makono! Ki'inca moto-i Yesus tetui tauna topojeko'."


Apan tungod sa mga igsoong mini nga gipasulod sa hilum ug miyuhot aron sa pagpaniid sa atong kagawasan nga naato diha kang Cristo Jesus, aron sa pagdaldal kanato ngadto sa kaulipnan-- 	 Ria moto-ra to mpo'uli' Titus kana ratini'. Tauna toera mpo'uli' Katokristen-ra, ntaa' boa' -ra-wadi. Mesua' bongo-ra hi rala poromua-kai doko' mpolelemata-kai. Apa' patuju-ra bona hawe'ea to Kristen kana mengkoru hi Atura Musa. Tapi' uma mingki' tapengkorui Atura Musa bona jadi' monoa' -ta hi poncilo Alata'ala-e. Tebahaka-tamo ngkai Atura Musa sabana posidaia' -ta hante Kristus Yesus.


Ug karon ako malipayon dili tungod kay kamo nangaguol, kondili tungod kay kamo nangaguol uban sa kaguol nga nakapahinulsol kaninyo; ug kay kamo mibati man sa diosnon nga kasubo, busa wala diay kamo kapildihi tungod kanamo. 	 Jadi', toe pai' ku'uli' uma soho' nono-ku. Goe' lau-ada! Uma-a goe' apa' ria-mi kasusaa' -ni. Goe' -a apa' kasusaa' -ni tetu mpokeni-koi medea ngkai kehi-ni to uma lompe'. Apa' nau' susa' nono-ni mpobasa sura-ku toe, kasusa' nono-ni toe napo'ohea lau Alata'ala mpokeni rasi' hi koi'. Jadi', uma-koi morugi sabana sura-ku toe.


Ug siya miingon, "Tan-awa, nakita ko ang mga langit nga naabli, ug ang Anak sa Tawo nga nagatindog sa too sa Dios." 	 Na'uli' Stefanus: "Hilo-dile! Kuhilo langi' mobea pai' Ana' Manusia' mokore hi mali ngka'ana Alata'ala!"


Ug sa pag-ugpo pa niya, siya nakatindog ug nakalakaw; ug kuyog kanila siya misulod sa templo nga naglakaw ug nagluksolukso ug nagdayeg sa Dios. 	 Hangkore-i-dile mokore-e, pai' -i momako' hilou tumai. Ngkai ree, mesua' -imi hi rala Tomi Alata'ala dohe Petrus pai' Yohanes, momako' pai' mohajo-hajo mpo'une' Alata'ala.


Apan sa pagkadu-ngog niini sa mga Fariseo, sila miingon, "Kining tawhana nagapagula sa mga yawa pinaagi lamang kang Beelzebu, ang punoan sa mga yawa. 	 Kara'epe-na to Parisi lolita toe, ra'uli': "Ah, kuasa-na tetu-le ngkai Beelzebul, magau' hawe'ea seta. Toe-hawo pai' ria baraka' -na mpopalai seta-e."


Busa, ang sa Dios ginahiusa, sa tawo ayaw ipabulag sila." 	 Toe pai' ku'uli' -kokoi: ane ntoa' Alata'ala mpoposidai' -ra, manusia' uma ma'ala mpogaa' -ra."


Ug ang templo napuno sa aso gikaknk sa himaya sa Dios ug gikan sa iyang gahum, ug walay bisan kinsa nga nakahimo sa pagsulod sa templo hangtud sa pagkatapus sa pito ka mga hampak sa pito ka mga manolunda. 	 Nto'u toe wo'o, Tomi Pepuea' to hi suruga toe muu-mule' bihi' hante rangahu to mehupa' ngkai pehini-na Alata'ala pai' ngkai kabaraka' -na. Uma ria haduaa to ma'ala mesua' hi rala-na, kako'ia-na hudu pesesa' to pitu to rakeni mala'eka to pitu toera.


Mga igsoon ko, unsa may kapuslanan kon ang usa ka tawo magaingon nga siya adunay pagtoo apan wala siyay binuhatan? Makaluwas ba kaniya ang maong pagtooha? 	 Ompi' -ku hawe'ea! Napa-mi-hawo kalaua-na ane ta'uli' mepangala' -ta hi Pue', pai' po'ingku-ta uma mpotuku' konoa-na. Ha tebahaka-ta mpai' ngkai huku' jeko' -ta ane hewa toe-wadi pepangala' -tae? Uma-e'!


"Ug ang iyang anak nga magulang didto sa uma; ug sa nagsingabut siya duol sa balay, iyang nadungog ang honi ug panagsayaw. 	 "Nto'u toe, lingku' ana' -na to ulumua' hi bonea. Ponculi' -na ngkai bonea, mohu' -mi hi tomi, na'epe-hawo to molalowe pai' moni karamea.


Ug sugod kang Moises ug sa tanang mga prfeta, iyang gisaysay kanila ang mga butang sa tibuok nga kasulatan mahitungod sa iyang kaugalingon. 	 Ngkai ree, Yesus mpakanoto-raka hawe'ea to te'uki' hi rala Buku Tomoroli' to mpolowa woto-na, ntepu'u ngkai sura to na'uki' nabi Musa duu' rata hi hawe'ea sura nabi.


Kon ang pamatuod gikan sa mga tawo ginadawat nato, ang pagpamatuod nga gikan sa Dios labaw pa niini; kay ang pagpamatuod sa Dios mao man kini, nga siya nakapamatuod na mahitungod sa iyang Anak. 	 Bangku' posabi' manusia' taparasaya, peliu-liu-nami posabi' -na Alata'ala moto. Apa' toe-mi posabi' -na Alata'ala mpotompo'wiwi Ana' -na.


Apan inig-abut unya sa Manlalaban, ang akong igapadala kaninyo gikan sa Amahan, ang Espiritu sa kamatuoran nga magagikan sa Amahan, kini siya mao ang magahimog panghimatuod mahitungod kanako. 	 "Tumai-i mpai' Inoha' Tomoroli', batua-na, Inoha' to mehuwu ngkai Alata'ala pai' to mpotete' -koi hi tudui' to makono. Hi'a-mi mpai' Topetulungi to kuhubui tumai hi koi' ngkai Tuama-ku. Ane tumai-ipi mpai', Hi'a-mi to jadi' sabi' -ku.


Ang motoo ug magpabautismo maluwas; apan ang dili motoo pagahukman sa silot. 	 Hema to mepangala' pai' raniu', tehore-ra ngkai huku' jeko' -ra. Aga hema to uma mepangala' bate rahuku'.


Ug karon magsugo kag mga tawo ngadto sa Jope ug ipadala nganhi ang usa ka Simon nga ginganlag Pedro. 	 Wae-pi, hubui tauna hilou hi Yope mpali' hadua tauna to rahanga' Simon Petrus, pai' kio' -i tumai.


Apan kon ang tagsatagsa magahimog profesiya, ug unya mosulod ang usa ka tawo nga dili magtotoo o Walayp alamag, kini siya pagahukman sa tanan, siya pagasudyaan sa tanan, 	 Aga ane hawe'ea-ni mpohowa' lolita Alata'ala pai' mesua' hadua tauna to bela-i to Kristen ba to ko'ia-i mpo'incai Lolita Alata'ala, kampo'epe-na napa omea to ni'uli', monoto-mi hi rala nono-na kamojeko' -na. Hewa ria hi rala nono-na to mpo'uli': "To hi aku' -mi tetu-e mai!"


Kini karon mao ang ikatulong pagpakita ni Jesaus sa iyang kaugalingon ngadto sa mga tinun-an tapus sa iyang pagkabanhaw gikan sa mga patay. 	 Tohe'i katolu ngkani-nami Yesus mpopehuwu woto-na hi ana'guru-na ngkai katuwu' -na nculii'.


Ako mianhi sa ngalan sa akong Amahan, apan wala ako ninyo dawata. Kon aduna hinooy lain nga moanhi sa iyang kaugalingon nga ngalan, siya inyong pagadawaton. 	 Katumai-ku toi, mpokeni-a hanga' -na Tuama-ku, aga uma-koi dota mpotarima-a. Ane ria to tumai mpokeni hanga' -ra moto-wadi, nitarima lau-ra.


Sila mitubag nga nag-ingon, "Kang Cesar." Ug siya miingon kanila, "Nan, bayri ninyo si Cesar sa mga butang nga iya ni Cesar, ug ang Dios sa mga butang nga iya sa Dios." 	 Ratompoi': "Lence pai' hanga' Kaisar." Na'uli' Yesus: "Ane wae-di, wai' -ki Kaisar napa to kasipato' -na rawai' -ki Kaisar, pai' wai' -ki Alata'ala napa to kasipato' -na rawai' -ki Alata'ala."


Ang gipahibalo nga among nadungog gikan kaniya ug karon among ginamantala kaninyo mao kini: nga ang Dios kahayag ug diha kaniya wala gayuy kangitngit. 	 Toi-mi kareba to ki'epe ngkai Yesus pai' kiparata-kokoi: Alata'ala, Hi'a-mi baja, uma ria hangkedia' kabengia-na hi Hi'a.


Ug kita sa pagkatinuod ania ubas sa matarung nga hukom, kay kita nagadawat man sa angayng balus sa atong binuhatan; apan kining tawhana walay nabuhat nga dautan." 	 Aga huku' -ta kita' rodua, toto-na-tana ntuku' kadada'a gau' -ta. Hiaa' Hi'a-hana, uma ria sala' -na."


Ako nangamuyo alang kanila; wala ako mangamuyo alang sa kalibutan, kondili hinoon alang kanila nga imong gikatugyan kanako, kay sila mga imo man. 	 "Kuposampayai-ra doo-ku tohe'i-ra lau. Uma kuposampayai hawe'ea tauna hi dunia'. To kuposampayai toi-e, muntu' tauna to nuwai' -maka Mama, apa' lawi' hira' -mi bagia-nu.


Busa mitubag sila kang Jesus, "Ambut lang." Ug si Jesus miingon kanila, "Dili ko usab kamo tug-anan pinaagi sa unsang kagahum gibuhat ko kining mga butanga." 	 Jadi', ratompoi' -i: "Uma ki'incai." Toe pai' na'uli' Yesus mpo'uli' -raka: "Ane wae, uma wo'o-kuwo ku'uli' -kokoi kangkaiapa kuasa-ku mpobabehi toe lau."


Si Jesus mitubag kaniya, "Nahisulat na, `Ang tawo mabuhi dili sa tinapay lamang.`" 	 Natompoi' Yesus: "Hi rala Buku Tomoroli' te'uki' hewa toi: `Manusia' uma tuwu' ngkai pongkoni' -wadi.'"


"Apan sa pagsulod sa hari aron sa pagtan-aw sa mga dinapit, nakita niya didto ang usa ka tawo nga wala magsul-ob ug bisti alang sa kombira sa kasal; 	 "Mesua' -imi magau' toei mpokamata torata. Nahilo-hawo hi olo' torata, ria hadua to uma moheai pohea posusa'.


Ug sa naglakaw si Jesus gikan didto; dihay misunod kaniya nga duha ka buta nga nanagsinggit nga nag-ingon, "Kaloy-i intawon kami, O Anak ni David." 	 Bula-na Yesus mpopaliliu pomako' -na, hi lengko ohea ria rodua towero mpotuku' -i, pai' -ra mekio': "Muli Magau' Daud! Poka'ahi' -ka-kaiwo!"


nanag-ingon, `Kining mga naulahi nakabuhat sulod lamang sa usa ka takna, ug sila imong gipakig-angay kanamo nga maoy miabaga sa kinabug-atan sa buhat sa tibuok adlaw ug sa nag-aligiting nga kainit.` 	 `To lako' rata mobago hi ka'omea-na, muntu' hajaa-ra-wadi mobago. Hiaa' kai', mobago ha'eoa-ka-kaina, nahimai' eo to ngkerepa'. Napa-di pai' nubayari-ra hibaa-balia hante kai'?'


Ug sa pagtubag kaniya si Jesus miingon, "Simon, aduna unta akoy isulti kanimo." Ug siya mitubag, "Isulti lang, Magtutudlo." 	 Ngkai ree, na'uli' Yesus mpo'uli' -ki to Parisi toei: "Simon, ria to doko' ku'uli' -koko." Na'uli' Simon: "Uli' -mile Guru."


Kaniya mitubag ang mga Judio nga nanag-ingon, "Batoon ikaw namo dili tungod sa imong pagbuhat ug maayo, kondili tungod sa pagpasipala batok sa Dios; kay ikaw nagpaka-Dios, nga tawo ka ra man unta." 	 Ra'uli' to Yahudi: "Bela ngkai pobago-nu to lompe', pai' doko' kipatehi-ko. Pai' doko' kipatehi-kole apa' mpokedi' Alata'ala-ko-kona! Api' manusia' biasa-wadi-ko, nu'uli' -kona Alata'ala-ko!"


Busa, sa nagkatigum na sila dinhi, wala ako maglangan; hinonoa sa pagkasunod nga adlaw milingkod ako sa akong lingkoranan sa hukmanan ug nagsugo nga paatubangon ang tawo. 	 Ngkai ree, ba hangkuja dua pangkeni to Yahudi tumai dohe-ku ngkai Yerusalem. Karata-kai hi rehe'i, uma leba' kupopea mahae. Kamepulo-na, ncaliu kupahawa' tauna mpokeni Paulus tumai, pai' kupohurai kara-kara-na.


Sa atubangan sa Dios ug ni Cristo Jesus nga mao ang magahukom sa mga buhi ug sa mga patay, ug pinaagi sa iyang pagpadayag ug sa iyang gingharian, ako magatugon kanimo niini: 	 Timotius! Paresa' -ku toi ku'uli' ngkai nono-ku mpu'u. Rata mpai' tempo-na Pue' Yesus rata nculii' jadi' Magau' hi dunia' toi, pai' -i mpohurai kara-kara hawe'ea tauna, lompe' to tuwu' -pidi, lompe' to mate-ramo. Toe pai' hi rala hanga' Alata'ala pai' Kristus Yesus kuparesai' -ko:


Kon adunay maghunahuna nga siya profeta, o may hiyas nga espirituhanon, kinahanglan magaila siya nga kining akong gisulat kaninyo maoy usa ka sugo gikan sa Ginoo. 	 Tantu ria-ra hi retu to mpo'uli' nabi mpu'u-ra, ra'uli' ria Inoha' Tomoroli' hi hira'. Jadi', ane ria mpu'u Inoha' Tomoroli' hi hira', kana rapangaku' napa to ku'uki' hi rehe'i bate parenta ngkai Pue'.


Kay kini sila wala mag-alagad sa atong Ginoong Cristo, kondili sa ilang kaugalingong pangibog, ug pinaagi sa matahum ug malamatong mga pulong ginalimbongan nila ang mga kasingkasing sa mga matootoohon. 	 Apa' tauna to hewa toe ingku-ra, uma-ra mpokamu pobago Kristus Pue' -ta, mpotuku' kahinaa nono-ra moto-ra-wadi. Mpobagiu-ra tauna to ko'ia ngincai napa-napa hante pehinai lolita-lolita to momi'.


Ipahinumdum kanila nga kinahanglan magapasakop sila sa mga punoan ug mga kagamhanan, nga magmasinugtanon sila, andam alang sa maayong bulohaton, 	 Popokiwoii-ra to Kristen to hi retu-ra bona mengkoru-ra hi topoparenta pai' hi totu'a ngata. Kana ratuku' hawa' topoparenta pai' sadia mpobago hawe'ea pobago to lompe'.


Wala ba kamo masayud nga siya nga nahilingkit ngadto sa babayeng dautan nahimong usa ka lawas uban kaniya? Kay, sumala sa nahisulat, "Ang duroha mahimong usa." 	 Ha uma ni'incai, tauna to mpo'ema' to ele' jadi' hawoto lau-i-damo hante to ele' toei? Apa' hi rala Buku Tomoroli' te'uki' hewa toi: "Ane tomane pai' tobine ncamoko, tau rodua toe jadi' hewa hadua lau-ra-damo."


nga usahay igapadayag kamo ngadto sa kadaghanan aron pagapasipalahan ug pagasakiton, ug usahay ingon nga mga sagabay niadtong gipanagbuhatan sa ingon. 	 Ria-koi to raruge' pai' rabalinai' hi mata ntodea, ria wo'o-koi to mpotulungi doo-ni to rabalinai', duu' -na koi' lau wo'o-mi to rakahurui.


ug daghan na ang gipaantus kaniya sa daghang mga mananambal, ug ang tanan niyang katigayonan nahurot na niyag gasto, ngani wala siya mamaayo hinonoa misamot siya pagkadaut. 	 Mompae-mpae-imi mpopepokulii' hi dokter, duu' -na oti-mi ihi' tomi-na napobalu' bona ria napobayari-raka. Aga uma oa' ria kamo'uria' -na, tedonihii lau-di haki' -na.


Ug si Jesus miingon kanila, "Kon buta pa kamo, wala unta kamoy sala; apan kay nagaingon man kamo karon, `Makakita kami,` nan, nagapabilin ang inyong pagkasad-an. 	 Na'uli' Yesus: "Ane rapa' -na hewa towero mpu'u-koi apa' uma ni'incai napa to makono, ke uma-koi masala'. Tapi', apa' ni'uli' -koina pehilo moto-koie, bate masala' -koi-hawo."


Sultihi ako, kamo nga buot magpailalum sa kasugoan, wala ba kamo makabati sa kasugoan? 	 Ee koi' to doko' mengkoru hi Atura Musa, pe'epei-kae' lolita-ku! Ku'uli' -kokoi napa to te'uki' hi rala Buku Atura Musa.


Kay bisan kinsa nga magabuhat sa kabubut-on sa Dios, mao kana siya ang akong igsoong lalaki ug akong igsoong babaye ug akong inahan." 	 Apa' hema-hema to mpobabehi konoa Alata'ala, hira' -mi ompi' -ku pai' hira' -mi tina-ku."


maingon sa inyong pagkahibalo niini gikan kang Epafras nga atong hinigugmang masigkaulipon. Alang sa among kaayohan, siya kasaligan nga ministro ni Cristo 	 Ni'epe Kareba Lompe' toe ngkai Epafras, doo hampobagoa-kai to kipoka'ahi'. Epafras toei, batua Kristus to tida mobago mpotulungi-koi.


Ug siya nangutana kanila, "Unsa bay inyong gipakiglantugian kanila?" 	 Yesus mpekune' -ra: "Napa to nipomepekunei' hante guru agama toera?"


Ang tanan nakabaton ba sa hiyas sa pagpang-ayo sa mga sakit? Tigpamulong bag mga dila ang tanan? Nagahubad ba sa kahulogan ang tanan? 	 ba mpaka'uri' tauna. Uma hawe'ea to mporata pakulea' mololita hante basa to ngkai Inoha' Tomoroli' ba to mpotoli basa toe bona rapaha doo.


Hinonoa, "kon gutomon ang imong kaaway, pakan-a siya; kon uhawon, paimna siya; kay sa imong pagbuhat niini magapundok ikaw ug mga baga diha sa ibabaw sa iyang ulo." 	 Jadi', tuku' -mi tudui' Buku Tomoroli' owi to mpo'uli': "Ane mo'oro' bali' -nu, pokoni' -ra-rawo. Ba ngkamara-ra, poponginu-ra. Ane hewa toe nubabehi, me'ea' huli' -ra mpai'."


ug ayaw kami itugyan sa panulay. kondili luwasa kami gikan sa dautan. Kay imo ang gingharian, ug ang gahum, ug ang himaya, hangtud sa kahangturan. Amen. 	 Neo' -kai nupelele' rasori, bahaka-kai ngkai kuasa anudaa'. ((Apa' Iko-mi Magau' to mokuasa pai' to bohe tuwu' -nu, duu' kahae-hae-na. Amin.))


Sa ingon niana, siya nga walay sirkunsisyon sa lawas apan nagatuman sa kasugoan, siya magahukom kanimo sa silot, kanimo nga nakabaton sa sinulat nga kasugoan ug nga may sirkunsisyon apan nagalapas sa kasugoan. 	 Ane hewa toe, ka'omea-na mpai' po'ingku-ra tauna to bela-ra to Yahudi toe mpopohiloi kamasala' -ta kita' to Yahudi. Apa' kita', ria-taka Atura Pue' to te'uki', pai' ratini' wo'o-ta ntuku' Atura Pue' toe, hiaa' tatiboki lau-mi hawa' Pue'. Hira', uma-ra ratini', aga hira' lau-di to mpotuku' hawa' Pue'.


nga nag-ingon, "Kini mao ang dugo sa pakigsaad nga gisugo sa Dios kaninyo." 	 Bula-na Musa mpobabehi toe, na'uli': "Ohe'i-mi raa' to mporohoi Pojanci Alata'ala hi koi', bona nituku'."


Busa pangadto hinoon kamo sa kadalanan, ug bisan kinsay inyong ihibalag didto, dapita ninyo sila sa kombira.` 	 Wae-pi, hilou-mokoi hi ohea kama, hema-hema to nirua', bawai-ramo tumai mpokaralai susa' poncamokoa.'


Si Jesus mitubag kaniya, "Kadugay ko nang pagkig-uban kaninyo, ug wala ka pa diay makaila kanako, Felipe? Ang nakakita kanako nakakita sa Amahan. Naunsa bang miingon man ikaw, `Ipakita kanamo ang Amahan?" 	 Na'uli' Yesus: "Ko'ia oa' -tano nu'incai-ae, Filipus! Hiaa' bo mahae-ama dohe-ni! Hema to mpohilo-a, mpohilo wo'o-ramo Tuama-ku. Jadi', napa-di pai' nuperapi' bona kupopohiloi-koi Tuama-kue?


Si Jesus miingon kaniya, "Ako mao ang pagkabanhaw ug ang kinabuhi. Ang mosalig kanako, bisan siya mamatay, mabuhi siya, 	 Na'uli' Yesus: "Aku' toi-mi to mpopemata tomate, pai' to mpowai' katuwua'. Tauna to mepangala' hi Aku', nau' mate-ra, tuwu' moto-ra mpai'.


Kay sa ingon niini gisugo kami sa Ginoo nga nag-ingon: `Gipahimutang ko ikaw nga kahayag sa mga Gentil, aron pagadad-on mo ang kaluwasan hangtud sa kinatumyan sa yuta.`" 	 Apa' toi-mi hawa' Pue' Ala hi kai'. Na'uli': `Kupelihi-moko jadi' baja to mpobajahi nono tauna to bela-ra to Yahudi, bona Iko mpoparata kalompea' hi tauna humalili' dunia'.'"


Ug ang usang tinun-an, ang nahaunang abut sa lubnganan, misulod usab ug nakakita ug mitoo; 	 Ngkai ree, ana'guru to hadua, to ri'ulu rata hi daeo' we'i, mesua' wo'o-imi-hawo mpohilo, pai' napangala' -mi.


ug miingon kaniya, "Bantayi baya nga walay bisan kinsa nga imong suginlan; apan umadto ka ug magpakita ka sa sacerdote, ug himoa ang halad nga gisugo ni Moises mahitungod sa imong pagkahinlo, miingon nga pagpamatuod ngadto sa katawhan." 	 neo' nulolita hi hema-hema napa to jadi' tohe'i-e. Hilou-moko ulu mpopehuwu woto-nu hi imam, bona nahilo kamo'uri' -numi, pai' keni pepue' -nu ntuku' parenta to te'uki' hi rala Atura Musa, bona monoa' hi hawe'ea tauna kamo'uri' -nu mpu'u-mi."


Ug ang Ginoo miingon, "Nan, sa unsa ko ba ikapanig-ingon ang mga tawo niining kaliwatana, ug nahisama ba sila sa unsa? 	 Na'uli' wo'o Yesus: "Uma mowo tauna to tuwu' tempo toi! Toi-mi lolita rapa' -ku to kurapai' -raka:


ug ang mga butang nga imong nadungog gikan kanako sa atubangan sa daghang mga saksi, kinahanglan ipiyal mo kini ngadto sa kasaligan nga mga tawo nga may katakus sa pagpanudlo sa uban usab. 	 Nu'epe moto wengi hawe'ea tudui' -ku, pai' wori' wo'o tauna to mposabii' pai' mpo'epe tudui' -ku toe. Jadi', tudui' toe kana nuparata wo'o-raka tauna to ma'ala rasarumaka pai' to nginca mpotudui' tau ntani' -na.


Ako nagasulti sa nakita ko sa atubangan sa akong Amahan, ug kamo nagabuhat sa nadungog ninyo sa atubangan sa inyong kaugalingong amahan." 	 Napa to kuhilo hi Tuama-ku, tetu-mi to ku'uli' -kokoi. Hiaa' koi' -koina mpobabehi napa to natudui' -kokoi tuama-ni."


ug sa pagpahawa niya sa Nazaret, siya miadto ug mipuyo sa Capernaum sa daplin sa lanaw, sa kayutaan sa Zabulon ug Neftali, 	 Oti toe, kaliliu-imi ngkai Nazaret hilou mo'oha' hi ngata Kapernaum. Kapernaum toe, ngata hi wiwi' rano Galilea, hi tana' Zebulon pai' Naftali.


Alang niini ako gikatudlo nga magwawali ug apostol (ako nagasugilon sa tinuod, ako wala magbakak), aron sa pagpanudlo sa mga Gentil mahitungod sa pagtoo ug sa kamatuoran. 	 Toe pai' na'ongko' -ama Alata'ala jadi' suro-na. Nahubui-a mpopalele kareba toe hi tauna to bela-ra to Yahudi. Nahubui-a mpotudui' -ra tudui' to makono, bona mepangala' -ra hi Yesus. Makono to ku'uli' toe, uma-a boa'.


Ug ilang gidakop siya ug gidala ug gihatud ngadto sa balay sa labawng sacerdote. Ug si Pedro misagnunot nga nagpaantaw. 	 Ngkai ree, rahoko' mpu'u-imi, pai' -i rakeni hilou hi tomi Imam Bohe. Petrus metuku' ngkawao-wadi.


Kay usa ka panig-ingnan ang akong gihatag kaninyo, aron nga kamo usab kinahanglan magabuhat sama sa akong gibuhat kaninyo. 	 Kupopohiloi-koi tonco toe we'i, bona nipenau' kehi-ku: hewa Aku' mpotulungi-koi, koi' wo'o kana mpotulungi doo.


Ug misunod kaniya ang usa ka dakung panon sa katawhan, ug sa mga babaye nga nanaghilak ug nanagminatay tungod kaniya. 	 Bula-na Yesus rakeni hilou hi mali ngata, wori' tauna to metuku'. Ria wo'o-ra ba hangkuja dua tobine to metuku'. Tobine toera mpokageoi' pai' mpotantangii' -i.


Ug sa nakakawas na sila, nakita nila didto ang usa ka tapok sa mga binagang uling, nga sa ibabaw niini dihay isda nga gisugba, ug tinapay. 	 Kamana'u-ra hi role-na, rahilo-rawo ria-mi apu to rapobaa hi ree hante wuri to morea', pai' hi lolo apu ria uru pai' ria wo'o roti.


Ug sa nagtindog siya sa luyo sa tiilan ni Jesus ug naghilak, iyang gisugdan ang paghumod sa mga tiil niya pinaagi sa sa iyang mga luha, ug gipahiran kini pinaagi sa buhok sa iyang ulo, ug gihagkan ang iyang mga tiil ug unya gihaplasan kini sa pahumot. 	 Tumai-imi mpomohui' witi' Yesus, pai' -i geo'. Nasiii' witi' -na Yesus hante ue mata-na. Oti toe nabongka wuluwoo' -na, napomporihi-ki witi' -na, na'eki pai' natuai hante lana honga.


Ug iyang gikuha ug gidala siya ngadto sa koronil, ug miingon, "Si Pablo, ang binilanggo, mitawag kanako ug mihangyo nga dad-on ko kanimo kining batan-on, kay aduna kono siyay isugilon kanimo." 	 Napo'ema' mpu'u-imi hilou hi kapala' pai' na'uli': "Paulus, to ratarungku' toei ria, merapi' bona kukeni-i ana' toii tumai hi Kapala'. Ria anu naparata-koko."


Ako si Pablo, pinaagi sa akong kaugalingong kamot, mao ang nagasulat niining bahina nga akong pangomusta kaninyo. 	 Bagia sura tohe'i aku' moto-mi to mpo'uki': wori' tabe ngkai aku' Paulus!


Apan siya mipahilit ngadto sa mga awaaw ug nag-ampo. 	 Tapi' Yesus biasa hilou hi kawaoa' -na pai' mosampaya.


Kanila mitubag siya nga nag-ingon, "Tungod sa kadiyutay sa inyong pagtoo. Kay sa pagkatinuod, magaingon ako kaninyo, nga kon may pagtoo kamo nga ingon ug liso sa mustasa, makaingon kamo niining bukid, `Bumalhin ka gikan dinhi ngadto didto,` ug kini mobalhin; ug walay magamakuli alang kaninyo. 	 Na'uli' Yesus: "Wae moto-hawo-le, apa' hangkedi' rahi pepangala' -nie. Ku'uli' -kokoi: ane rii-ria-mi pepangala' -ta nau' hangkutuno' -wadi, uma ria to uma-na madupa'. Ma'ala ta'uli' -ki bulu' toe mai: `Mentoli-ko ngkai retu!' bate mentoli-ile. ((


Ug sa nanungatunga na ang fiesta, si Jesus misaka sa templo ug nanudlo. 	 Pentongoa' posusa' tohe'e, Yesus mesua' hi rala Tomi Alata'ala, pai' natepu'u-mi metudui'.


sa usa ingon nga baho sa kamatayon ngadto sa kamatayon, ug sa usa ingon nga kaamyon sa kinabuhi ngadto sa kinabuhi. Kinsa man ang angay niining mga butanga? 	 Hi poncilo-na Alata'ala, kai' hewa dupa' to ratunu, to ra'enga' hawe'ea tauna. Apa' kai' -mi to nasuro mpopalele Kareba Kristus hi hawe'ea tauna. Hi tauna to mpopangala' Kareba Lompe', kai' hewa anu mohonga, apa' ki'uli' -raka kareba to mpowai' -ra katuwua' to lompe' duu' kahae-hae-na. Aga hi tauna to mposapuaka Kareba Lompe', kai' hewa anu mohoa, apa' ki'uli' -raka kanahuku' -ra mpai' Alata'ala hi rala naraka. Hema mpai' to mpakule' mpobago bago toe? Hante pakulea' -ta moto, uma ami' hema.


Kay ang hari nasayud na niining mga butanga, ug kaniya nagasulti ako sa walay pagpanuko; kay nagatoo ako nga walay pagpanuko; kay nagatoo ako nga walay bisan unsa niining mga butanga nga nalilong kaniya, sanglit wala man kini buhata sa suok. 	 Ane Magau' Agripa, na'inca wo'o-hawo hawe'ea to ku'uli' we'i. Toe pai' daho' -a-kuwo mololita hante kalonto' -lonto' -na. Apa' ku'uli' uma ria to ko'ia na'incai Magau', apa' hawe'ea to jadi' tohe'e uma jadi' hi kawunia-na.


ug silang tanan nanagpanginom gikan sa mao rang usa ka espirituhanong ilimnon, Kay sila nanagpanginom man gikan sa Bato nga minunot kanila, ug ang maong Bato mao si Cristo. 	 Hawe'ea-ra mpokoni' pongkoni' to hibalia, pai' nginu-ra ponginu to hibalia. Pongkoni' pai' ponginu-ra toe, pongkoni' pai' ponginu ngkai Alata'ala moto. Nginu-ra ue to mehupa' ngkai bulu' watu, pai' bulu' watu toe ma'ala rarapai' -ki Kristus to mpodoo-ra pai' mpowai' -ra katuwua'.


Si Jesus miingon kanila, "Nan, bayri ninyo si Cesar sa mga butang nga iya ni Cesar, ug ang Dios sa mga butang nga iya sa Dios," Ug kaniya nahibulong sila pag-ayo. 	 Na'uli': "Ane wae-di, wai' -ki Kaisar napa to masipato' rawai' -ki Kaisar. Pai' wai' -ki Alata'ala napa to masipato' rawai' -ki Alata'ala." Konce-ramo mpo'epe tompoi' -na toe.


Ug si Jesus mitindog nga nag-apong kaniya, ug iyang gibadlong ang hilanat ug kini mibiya kaniya; ug dihadiha mibangon siya ug mialagad kanila. 	 Lou-imi Yesus mokore hi ncori poturua-na, pai' na'uli': "Palai-ko haki'!" Ncaliu mo'uri' -imi, pai' memata-i mpolayani-ra.


Ug sa nakatudlo silag adlaw alang kaniya, sa tinagdaghan nangadto sila kaniya sa iyang gipuy-an. Ug sukad sa buntag hangtud sa kahaponon, kanila nagsaysay siya nga nanghimatuod sa gingharian sa Dios, ug naningkamot sa pagpatoo kanila mahitungod kang Jesus, pinasikad sa kasugoan ni Moises ug sa mga profeta. 	 Oti toe, raponoa' -mi eo kahiruaa' -ra tena hante Paulus. Rata mpu'u-mi eo to ratoa', wori' -mi tauna morumpu hi po'ohaa' Paulus. Ngkai mepulo duu' ncimonou', napakanoto-raka Kayesus-na Magau' to najanci Alata'ala. Nabasa ihi' Atura Musa pai' sura nabi-nabi, nanotohi-raka pai' nabawai-ra mepangala' hi Yesus.


Busa, niining adlawa ipanghimatuod ko kaninyo nga dili ako arang kadat-ugan sa dugo ni bisan kinsa kaninyo, 	 Toe pai' kupakalonto' ami' -mikokoi eo toe lau: ane ria-koi to mporata silaka mpeno, bela-pi-kuwo sala' -ku.


Hinoon ang babayeng balo labi pang magamalipayon kon magapabilin siyang balo. Mao kini ang akong hunahuna, ug ako nagatoo nga ako usab nakabaton sa Espiritu sa Dios. 	 Aga meliu kamorasi' -na ane uma-ipi motomanei. Toe, pomporataa-ku moto-wadi-hawo. Aga nau' wae, ku'uli' karia-na wo'o-kuwo Inoha' Alata'ala hi aku'.


Kay ang Dios walay pinalabi. 	 Apa' Alata'ala uma mpelence tauna.


wala usab kami mag-agap sa mga pagpasidungog kanamo gikan sa mga tawo, ni gikan kaninyo o sa uban pa, bisan tuod kami makahimo sa pagkinahanglan nga pagatahuron kami ingon nga mga apostoles ni Cristo. 	 Uma wo'o-kai mpope'une' hi koi' ba hi tau ntani' -na. Kakoo-kono-na, uma-kai sala' mperapii' -koi ompi', apa' suro-na Kristus mpu'u-kai.


Siya nag-ingon, "Paghinulsol kamo, kay ang gingharian sa langit haduol na." 	 na'uli' -raka: "Medea-mokoi ngkai jeko' -ni, apa' neo' rata-mi tempo-na Alata'ala jadi' Magau' hi dunia'."


Kon dili pa, dili ba gihunong na unta ang pagpanghalad niini? Kon ang mga magsisimba nahinlo pa sa makausa ug sa dayon, wala na unta silay pagbati nga may sala pa. 	 Ane ke rapa' -na tauna to mepue' hewa toe tebohoi' mpu'u-ramo ngkai jeko' -ra, ke rabahakai-mi mpokeni pepue' -ra, apa' ra'inca kate'ampungi-nami jeko' -ra pai' uma-pi rapoinono oa' kamojeko' -ra.


Ang tanang mga balaan nangomusta kaninyo. 	 (G13-12) Hawe'ea topepangala' hi Yesus to hi rehe'i mpakatu tabe hi koi' ompi'.


Kay siya nga adunay iya pagahatagan ug labaw pa, apan siya nga walay iya pagakuhaan sa bisan unsa nga anaa kaniya. 	 Tauna to mpotarima Lolita Alata'ala, ranotohi nono-ra bona kawoo-woria' to ra'inca. Aga tauna to uma dota mpotarima Lolita Alata'ala, nau' ria hangkedi' to ra'inca, ra'alai' lau-ra."


Ug sa ilang pagkadungog niining mga butanga, sila nasilag ug nanagpakagot sa mga bag-ang batok kaniya. 	 Kara'epe-na topohura toera lolita Stefanus, gigi-mi nono-ra, pai' ngkuku' maga-ramo.


(Ang akong ginasulti, ginasulti ko dili ingon nga sa pagbulot-an sa Ginoo kondili ingon nga boang, niining mapasigarbohong pagsalig; 	 Kututura hawe'ea to ku'une' -ki woto-ku. Aga bela Pue' to mpohubui-a mololita hewa toi. Mololita-a hewa towojo, mpo'une' woto-ku moto toi-e.


Ang grasya maanaa kaninyo ug ang kalinaw nga gikan sa Dios nga Amahan ug sa atong Ginoong Jesu-Cristo, 	 Wori' tabe: mekakae-a hi Alata'ala Tuama-ta pai' hi Pue' Yesus Kristus bona nagane' -koi ngkai kabula rala-na pai' nawai' -koi kalompea' tuwu'.


Sa balay sa akong Amahan anaay daghang puy-anan; kon dili pa, moingon ba unta ako kaninyo nga moadto ako aron sa pag-andam ug luna lang kaninyo? 	 Hi tomi Tuama-ku, wori' po'ohaa'. Hilou-a mporodo-kokoi po'ohaa' -ni. Ane ke uma hewa toe, ke uma-hawo ku'uli' -kokoi.


"Kining maong Moises nga ilang gisalikway ug giingnan, `Kinsa man konoy nagtudlo kanimo ingon nga punoan ug maghuhukom?` --kini sa Dios gisugo ingon nga pangulo ug manluluwas pinaagi sa kamot sa manolunda nga mitungha kaniya sa kahoyng talungon. 	 "Jadi', Musa to rasapuaka to Israel wengi, hi'a lau-mi to nahubui Alata'ala hilou mpobahaka-ra. Lomo' -na rasapuaka-i, ra'uli': `Hema to mpo'ongko' -ko jadi' pangkeni to mpobotuhi kara-kara-kai?' Hiaa' hi'a mpu'u-mi to nakio' Alata'ala hante wiwi mala'eka to mpololitai-i ngkai rala julumpu. Hi'a mpu'u-mi to na'ongko' Alata'ala jadi' pangkeni to mpobahaka-ra.


Apan gibanhaw siya sa Dios gikan sa mga patay; 	 Aga Alata'ala mpotuwu' -i nculii'.


Ug sa pagkasunod nga adlaw siya mikuhag duha ka denario ug iyang gihatag kini sa tag-iya sa abutanan ug miingon kaniya, `Atimana siya; ug kon makagasto ka pag labaw niini, bayran ko ra ikaw unya inigbalik ko dinhi.` 	 Kamepulo-na na'ala' rompepa' doi pera', nawai' -ki pue' tomi pai' na'uli' -ki: `Pewili' -i-hawo ulu tauna toei hi rehe'i. Nculii' moto-a mpai' pai' kubayari omea ongkoso' -nu ane ria pelabia-na ngkai tetu.'"


"Sa diha nga ang mahugawng espiritu makagula na sa tawo, kini mosuroy latas sa mga dapit nga mamala aron sa pagpangitag pahulay; ug sa wala siyay makaplagan niini, siya magaingon, `Mobalik hinoon ako sa akong balay nga akong gigikanan.` 	 "Rapa' -na ria anudaa' to mpohawi' tauna. Malai-imi anudaa' toei, pai' -i modao' -dao' hi kawaoa' -na mpali' po'ohaa' -na. Apa' uma ria naruai', na'uli' -mi: `Agina nculii' lau-ama hi po'ohaa' to kupalahii-mi toe wengi ria.'


Isulti mo kining mga butanga; himoa ang pagpangmaymay ug ang pagpamadlong uban sa bug-os nga kagahum. Ayaw itugot nga adunay magatamay kanimo. 	 Jadi', Titus, hawe'ea toe we'i kana nutudui' -raka. Apui nono-ra pai' paresai' -ra. Neo' -ko me'ea', apa' ria huraa-nu mpotudui' -ra. Neo' nupelele' ba hema-hema to uma mpangalai' -ko.


ug sa pagkakaplag niya sa usa ka mutya nga bilihon kaayo, milakaw siya ug gipamaligya niya ang iyang tanang kabtangan ug iyang gipalit kadto. 	 Wae kanarua' -na hameha' mutiara to masuli' lia oli-na, kahilou-nami mpobalu' hawe'ea rewa-na, pai' na'oli-ki mutiara toe.


Ang lalaking batan-on miingon kaniya, "Kanang tanan ako nang ginabantayan, unsa pa may akong kulang?" 	 Na'uli' kabilasa toei: "Hawe'ea parenta tetu lau, kutuku' omea-mi. Napa-pi to kana kubabehi?"


Ug tan-awa, ang tibuok lungsod miadto sa pagsugat kang Jesus; ug sa ilang pagkakita kaniya, gihangyo nila siya sa pagpahawa sa ilang kayutaan. 	 Toe pai' mo'iko-ramo tumai pue' ngata doko' mpohirua' -ki Yesus. Karahilo-na Yesus, raperapi' bona malai-i ngkai ngata-ra.


Ug nangadto sila sa Capernaum; ug dihadiha sa adlaw nga igpapahulay misulod siya sa sinagoga ug nagpanudlo. 	 Ngkai ree, Yesus hante topetuku' -na hilou hi ngata Kapernaum. Hi eo pepuea' to Yahudi, mesua' -imi hi rala tomi posampayaa pai' natepu'u-mi metudui'.


Apan ang ubang mga tinun-an nangabut sakay sa bote, nanagbutad sa pukot nga napuno sa isda, kay dili man sila halayo sa mamala, mga kasiyaman ka metros lamang. 	 Ana'guru to ntani' -na, bate hi rala sakaya moto-ra, mpodii' jala' to ponu' uru hilou hi wiwi' rano. Uma-ra molaa rahi ngkai role-na, kira-kira ha'atu mete-wadi.


Ug kinsa man ang iyang gipanumpaan nga dili gayud sila makasulod sa iyang kapahulayan, kondili mao kadtong mga masupilon? 	 To Yahudi toe-ramole to natoa' Alata'ala hante sumpa-na to mpo'uli': "Uma mpu'u-ra ma'ala mporata pento'oa dohe-ku." Uma-ra napiliu mporata pento'oa-na toe, apa' uma-ra mengkoru hi Hi'a.


Kay diha kaniya kamo nahimong dato sa tanang mga butang, sa tanang pagpamulong ug sa tanang kahibalo, 	 Hi posidaia' -ni hante Kristus, nawai' -mokoi butu nyala-na to niparaluu: nawai' -koi kapantea mololita, pai' nawai' -koi kanotoa nono mpakanoto Lolita-na.


Sa pagkatinuod, magaingon ako kaninyo, nga bisan diin gani sa tibuok kalibutan igawali kining Maayong Balita, ang gibuhat niining babayehana pagahisgutan usab ingon nga handumanan alang kaniya." 	 Mpu'u ku'uli' -kokoi: hi humalili' dunia', hiapa-apa Kareba Lompe' rapalele, napa to nababehi tobine toei we'i bate ralolita, uma mpai' ralipo' -lipo'."


Ug si Jesus mitubag nga nag-ingon, "Dili ba ang adlaw napulo man ug duha ka takna? Kon may magalakaw sa adlaw, siya dili mahipangdol kay siya magatan-aw man sa kahayag niining kalibutan. 	 Na'uli' Yesus mpo'uli' -raka: "Ha uma hampulu' rojaa to mobaja rala-na ha'eo? Tauna to momako' hi eo-na, uma-ra tewinci', apa' mpohilo-ra pehini eo to mpobajahi dunia' toi.


nga uban kanila kamo usab gipanagtawag aron maiya ni Jesu-Cristo; 	 Wae-koiwo koi' to Kristen to hi ngata Roma tetu. Alata'ala mpokio' wo'o-ko-koiwo jadi' bagia-na Yesus Kristus.


Siya walay nahimo nga pagpakasala; walay hingkaplagang limbong diha sa iyang baba. 	 Uma-i ria mpobabehi jeko', uma ria lolita boa' to howa' ngkai wiwi-na.


Ayoha ninyo ang mga masakiton didto ug sultihi sila ninyo nga magaingon, `Ang gingharian sa Dios ania nahiduol na kaninyo.` 	 Paka'uri' topeda' to hi rala ngata, pai' uli' -raka pue' ngata: `Rata-mi tempo-na, Alata'ala jadi' Magau' hi laintongo' -ni.'


Kay unsaon man usab nimo pagpakaila, asawa, nga maluwas mo gayud ang imong bana ug unsaon man usab nimo pagpakaila, bana, nga maluwas mo gayud ang imong asawa? 	 Apa' uma ta'incai: meka' iko tobine mpokeni tomane-nu mepangala' hi Pue', ba iko tomane mpokeni tobine-nu mepangala' hi Pue'.


Ug sila gitudloan niya nga nag-ingon, "Dili ba nagaingon man ang kasulatan, `Ang akong balay pagatawgon nga balayng ampoanan alang sa tanang mga nasud`? Apan kini gihimo ninyong langub sa mga tulisan." 	 Natudui' -ra, na'uli': "Ha uma ni'incai napa to te'uki' hi rala Buku Tomoroli'? Alata'ala mpo'uli' hewa toi: `Tomi-ku mpai' jadi' tomi posampayaa to rapake' tauna humalili' dunia'.' Hiaa' koi' -koina, niponcawa tomi toperampaki-di!"


Ug nagkahiduol na ang Pasko sa mga Judio, busa si Jesus mitungas ngadto sa Jerusalem. 	 Neo' rata-mi tempo-na eo bohe agama Yahudi to rahanga' Eo Paskah. Jadi', hilou-imi Yesus hi Yerusalem mpokaralai eo bohe toe.


Apan siya magaingon kanila, `Sultihan ko kamo, ambut tagadiin kamo; pahawa kamo kanako, tanan kamo nga mamumuhat ug kadautan!` 	 "Na'uli' -kokoi mpai': `Uma-koi ku'incai ba to ngkaiapa-koi. Palai-koi ngkai rei, koi' paka' to mo'ingku dada'a.'


Ug ang Amahan nga mao ang nagpadala kanako, siya gayud nanghimatuod na mahitungod kanako. 	 Pai' meliu ngkai toe, Tuama-ku to mposuro-a, Hi'a moto-mi jadi' sabi' -ku mpo'uli' kahema-ku. Tapi' koi', ko'ia hangkania ni'epei libu' -na, ko'ia nihiloi lence-na.


Kay ang kinabuhi labaw pa kay sa kalan-on, ug ang lawas labaw pa kay sa bisti. 	 Apa' katuwu' -ni meliu ngkai pongkoni' pai' pohea.


Kamo nga buot magpakamatarung pinaagi sa kasugoan, kamo nangaputol gikan kang Cristo; ug nangahulog kamo gikan sa grasya. 	 Ane doko' jadi' monoa' -koi hi poncilo Alata'ala hi kampotuku' -ni Atura Musa, niputuhi lau-mi posidaia' -ni hante Kristus. Alata'ala doko' mpomonoa' mara-koi ngkai kabula rala-na. Jadi', ane doko' nipomonoa' moto woto-ni, nihuna lau-mi pewai' -na toe.


Kay ang mga Gentil nagapangita niining tanang mga butanga; ug ang inyong langitnong Amahan nasayud nga kamo nagakinahanglan niining tanan. 	 Hawe'ea tetu lau to ntora rapenonoi tauna to uma mpo'incai Alata'ala. Koi', neo' -pi nipoka'eka' tetu lau, apa' Tuama-ni to hi rala suruga mpo'inca kaniparaluu-na hawe'ea tetu lau.


Salamat sa Dios tungod sa iyang gasa nga dili maasoy sa pulong. 	 Natao lia-ta mpo'uli' tarima kasi hi Alata'ala, apa' uma hudu ta'uli' kabohe pewai' -na hi kita'!


Ug niini nahitakdo ang mga pulong sa mga profeta, sumala sa nahisulat nga nagaingon: 	 Toe hibalia hante lolita-ra nabi owi, apa' ria nabi owi to mpolowa kanakio' -ra Alata'ala tauna to bela-ra to Yahudi jadi' ntodea-na. Moni-na hewa toi:


tungod kay kami nagasud-ong man dili sa mga butang nga makita kondili sa mga butang nga dili makita; kay ang mga butang nga makita lumalabay lamang, apan ang mga butang nga dili makita walay katapusan. 	 Jadi', uma-ta mpenonoi napa to kahiloa. To tapenonoi-le, to ko'ia kahiloa. Apa' to kahiloa, hampai' -wadi. To ko'ia kahiloa tida duu' kahae-hae-na.


ug mamalandong kita alang sa pagdinasigay sa usa ug usa ngadto sa paghigugma ug sa mga maayong binuhatan, 	 Kana momepe'ili' -ta pai' mome'apui ngkanono-ta bona mpoka'ahi' doo-ta pai' mpobabehi po'ingku to lompe'.


Sultihan ko kamo, nga sa ingon usab niana may kalipay unya sa atubangan sa mga manolunda sa Dios tungod sa usa ka makasasala nga magahinulsol." 	 Wae wo'o-ra mala'eka Alata'ala mpokagoe' hadua tauna topojeko' to medea ngkai jeko' -na."


"Mao kini ang gibuhat kanako sa Ginoo sa mga adlaw sa iyang pagpanumbaling kanako aron sa pagwagtang sa akong pagkatinamay taliwala sa mga tawo." 	 "Tohe'i-e ahi' -na Pue' hi aku'. Natulungi-a mo'anai', bona uma-apa me'ea' sabana kalalo-ku."


Ug ayaw ninyo paghikalimti ang pagbuhat ug maayo ug ang pagkamanggihatagon, kay ang maong mga halad makapahimuot sa Dios. 	 Neo' tabahakai mpobabehi gau' to lompe' pai' mewai' hi doo, apa' toe-mi pepue' to napokono Alata'ala.


Ug unya miingon siya kanila, "Kini mao ang akong mga pulong nga gisulti ko kaninyo kaniadto sa kauban pa ako kaninyo, nga kinahanglan gayud matuman ang tanang nahisulat mahitungod kanako diha sa kasugoan ni Moises ug sa mga profeta ug sa mga salmo." 	 Oti toe, na'uli' -miraka: "Toe-mile to ku'uli' -kokoie bula-ku dohe-ni-pidi. Butu nyala-na to mpolowa woto-ku to te'uki' hi rala sura to na'uki' nabi Musa pai' sura nabi-nabi pai' Buku Rona' Daud, hawe'ea-na kana madupa'."


"Gipadayag ko ang imong ngalan ngadto sa mga tawo nga kanako imong gitugyan gikan sa kalibutan. Kini sila mga imo, apan gitugyan mo sila kanako, ug ilang gibantayan ang imong pulong. 	 "Ane doo-ku tohe'ira lau, to nuwai' -maka ngkai rala dunia' toi-e, kupopo'incai-ramo kahema-nu Mama. Bagia-nu ami' -ramo, nutonu-ra hi Aku', pai' ratuku' -mi lolita-nu.


Apan mitubag si Jesus nga nag-ingon, "Ayaw ninyo siya pagdid-i; kay walay bisan kinsa nga magahimog milagro ginamit ang akong ngalan, nga makaako lang dayon sa pagsultig dautan batok kanako. 	 Na'uli' Yesus: "Neo' -i ratagi, apa' tauna to mpobabehi anu mobaraka' hante hanga' -ku, uma-ra mpai' kaliliu mporuge' -a.


ug nangutana sila kanila, "Inyo bang anak kining giingon ninyong nahimugso nga buta? Nan, naunsa ba nga makakita na man siya karon?" 	 pai' rapompekunei': "Ha makono mpu'u tauna toii ana' -ni, to ni'uli' wero ngkai lomo' kaputu-nae? Hiaa' beiwa pai' alaa-na pehilo-i?"


Ug siya miingon kanila, "Sa walay duhaduha inyong igaingon kanako kining maong pasumbingay, `Doctor, ayoha ang imong kaugalingon! Ang among nadungog nga imong gipamuhat didto sa Capernaum, buhata usab dinhi sa imong kaugalingong lungsod.`" 	 Ngkai ree, na'uli' mpo'uli' -raka: "Bate ria-koi mpai' to mpo'uli' -ka walatu tohe'i: `Ee dokter, paka'uri' moto-mi-kowo woto-nu! Ane bongko nabi mpu'u-ko, anu mekoncehi to ki'epe nubabehi hi Kapernaum, babehi wo'o hi rehe'i hi ngata-nu moto.'"


ug nga nagpakita siya ngadto kang Cefas, unya ngadto sa Napulo ug Duha. 	 Oti toe, napopehuwu-mi woto-na hi Petrus, oti toe hi ana'guru-na to ntani' -na wo'o.


Busa, sanglit aduna man kitay dakung labawng sacerdote nga nakalatas sa kalangitan, si Jesus, ang Anak sa Dios, pangusgan ta pagkupot ang atong tinoohan. 	 Jadi', ria-taka Imam Bohe to meliu mpu'u kabohe tuwu' -na: Hi'a-mi Yesus Ana' Alata'ala. Hilou-imi mpotara langi' pai' mesua' hi rala suruga mponyanyo Alata'ala jadi' Imam Bohe-ta to mpome'alai' -ta. Toe pai' kana taperohoi ngkakamu pepangala' -ta, pai' neo' tabahakai mpangaku' Kayesus-na Pue' -ta.


Ug niadtong tungora si Jesus miingon sa mga panon sa katawhan, "Nanganhi ba kamo sa pagdakop kanako, ingon sa pagdakop ug tulisan nga pagadad-an ug mga espada ug mga pospos? Adlaw-adlaw adto ako maglingkoran sa templo sa pagpanudlo, ug wala hinoon ninyo ako dakpa didto. 	 Nto'u toe, na'uli' wo'o-mi Yesus mpo'uli' -raka tauna to wori' toera: "Ha toperampaki-a toi-e, pai' mingki' tumai-koi ntali piho' pai' sumampu mpohoko' -ae! Butu eo-na mohura moto-a hi rala Tomi Alata'ala metudui', napa pai' uma-a nihoko' nto'u toe?


Mao kini sila ang nagahimog mga pagbahinbahin, mga tawong kalibutanon nga wala magabaton sa Espiritu. 	 Tauna to hewa toe-ramo to mpobabehi pogaaa' hi doo. Uma-ra nakuasai Inoha' Tomoroli', nakuasai konoa nono-ra moto-ra-wadi.


Sa ingon niini usab si David nagahisgot sa kalipay niadtong tawo nga sa Dios ginaisipan sa pagkamatarung nga gawas sa mga binuhatan: 	 Tudui' toi hibalia hante lolita Magau' Daud owi. Apa' Daud mpo'uli' kamarasi' -ra tauna to natarima Alata'ala hewa tauna to monoa', aga bela ngkai po'ingku-ra.


Siya nangutana kanila, "Unsa bang mga butanga?" Ug sila miingon kaniya, "Mahitungod ba kang Jesus nga Nazaretnon, nga usa ka profeta nga gamhanan sa buhat ug sa pulong sa atubangan sa Dios ug sa tanang mga tawo; 	 Na'uli' Yesus: "Napa-die?" Hampetompoi' -ra: "To jadi' hi Yesus to Nazaret-le! Hi'a nabi to mobaraka' hi pobago-na pai' pololita-na, lompe' hi poncilo Alata'ala pai' hi poncilo ntodea.


Busa, bisan kinsa kadtong moila kanako sa atubangan sa mga tawo, ilhon ko usab siya sa atubangan sa akong Amahan nga anaa sa langit; 	 "Hema-hema to mpangaku' hi doo kahi'a-na topetuku' -ku, hi'a wo'o mpai' kupangaku' hi Tuama-ku to hi rala suruga, ku'uli': `Tau toei topetuku' -ku.'


Bulahan ang tawo nga ngadto sa kapunongan magabasa sa mga pulong sa profesiya, ug bulahan ang mga magapatalinghug ug magatuman sa nahisulat niini; kay ang panahon haduol na. 	 Marasi' -i tauna to mpobasa lolita pelowa toi, pai' marasi' wo'o-ra to mpo'epe pai' mpotuku' napa to te'uki' hi rala-na, apa' neo' rata-mi kadupa' -na.


Sila miingon, "Si Moises mitugot sa lalaki sa paghimog sulat-pamatuod sa pakigbulag, ug unya sa pagbulag kaniya." 	 Ratompoi' to Parisi: "Musa mpiliu tomane mpogaa' -ki tobine-na, asala nababehi ncala' sura mpogaa'."


Ug unya ang Ginoong Jesus, tapus siya makasulti kanila, gibayaw ngadto sa langit ug milingkod sa too sa Dios. 	 Ka'oti-na Pue' Yesus mpololitai-ra, te'ongko' -imi hilou hi suruga, pai' -i mohura hi mali ka'ana Alata'ala.


"Gisulti ko kining tanan kaninyo aron dili kamo makakaplag ug kahigayonan sa pagkahulog gikan sa pagtoo. 	 "Hawe'ea tohe'i ku'uli' -kokoi, bona neo' mere' nono-ni duu' -na nibahakai mepangala' hi Aku'.


Ug niadtong tungora, sa sulod sa ilang sinagoga didtoy tawo nga gisudlan sa usa ka mahugaw nga espiritu; 	 Nto'u toe, ria hadua tauna to nahawi' anudaa', mesua' wo'o-i-hawo hi tomi posampayaa toe, pai' -i mejeu':


Basi magpakamakinaadmanon kamo diha sa inyong kaugalingong panghunahuna, buot ko, mga igsoon, nga inyong masabtan ang tinagoan nga mao kini: nga ang katig-a anha sa usa ka bahin sa Israel hangtud sa panahon nga mahisulod na ang hingpit gidaghanon sa mga Gentil, 	 Ompi' -ompi' hampepangalaa' -ku! Doko' ku'uli' -kokoi napa patuju Alata'ala to uma ra'incai manusia' ngkai owi. Ku'uli' -kokoi toi bona neo' mpai' molangko nono-ni. Bona ni'inca: to Israel hantongo' motu'a nono-ra tempo toi. Aga kamotu'a nono-ra toe hampai' -wadi, duu' -na hono' -mi kadea-ra tauna to bela-ra to Yahudi mepangala' hi Yesus.


kay pinaagi kaniya kita nga duroha adunay kaagian ngadto sa Amahan pinaagi sa usa ra ka Espiritu. 	 Apa' ngkai petauntongoi' -na Kristus, kita' omea ma'ala mpomohui' Alata'ala to Tuama, lompe' kai' to Yahudi, lompe' koi' to bela-koi to Yahudi. Ma'ala tamohui' -i hante kuasa Inoha' Tomoroli' to hanyala lau-wadi hi kita' omea.


Ug ang ilang tanang mga silingan giabut ug kahadlok. Ug kining tanang mga butanga gisultisultihan sa tibuok kabungturan sa Judea; 	 Me'eka' omea-ramo tongki-ra, pai' kareba toe molele hobo' hi bulu' -na Yudea.


Ug gibadlong ni Jesus ang yawa, ug migula kini gikan sa bata, ug ang bata naayo dihadiha. 	 Ngkai ree, Yesus mpopetibo' anudaa' to mpopedahi ana' toei. Palai-nami anudaa', pai' mo'uri' -imi-hawo topeda' toei.


Ug sa pagkaadlaw na, nanagtigum ang mga anciano sa lungsod, maingon man ang mga sacerdote nga punoan ug ang mga escriba. Ug siya ilang gitaral ngadto sa ilang Sanhedrin, ug sila miingon kaniya, 	 Kamobaja-na, hawe'ea imam pangkeni pai' guru agama hante pangkeni to Yahudi ntani' -na moromu, pai' Yesus rakeni hi nyanyoa-ra.


Ug ang kabubut-on sa nagpadala kanako mao kini, nga dili ako kawad-an bisag usa sa tanan nga iyang gikahatag kanako, hinonoa nga mabanhaw kini sa kaulahian nga adlaw. 	 Toi-mi konoa-na: bona ngkai hawe'ea tauna to nawai' -ka, neo' mpai' ria haduaa to moronto, bate kupopemata-ra omea hi Eo Kiama.


Ug sa pagyahat niya sa iyang mga mata, ug sa pagkakita niya sa dakung panon sa katawhan nga nagpadulong kaniya, si Jesus miingon kang Felipe, "Asa man kita magpalit ug tinapay aron makakaon kini sila?" 	 Yesus mponaa ntololikia-na, nahilo-hawo, mo'iko-ra-damo tauna tumai mpomohui' -i. Na'uli' mpo'uli' -ki Filipus: "Hiapa-ta me'oli pongkoni', tapokoni' -raka tauna to wori' toera lau?"


Ug sa nanaglakaw sila gikan sa Jerico, usa ka dakung panon sa katawhan mikuyog kaniya. 	 Kamalai-ra Yesus pai' ana'guru-na ngkai ngata Yerikho, mo'iko-ra-damo tauna mpotuku' -i.


Busa, mga igsoon, mga utangan kita, dili ngadto sa unod aron magkinabuhi kita uyon sa unod-- 	 Jadi' ompi' -ompi', ria inta-ta. Inta-ta toe, kana mpotuku' Alata'ala-ta-damo. Neo' -pi tatuku' kahinaa nono-ta to dada'a.


Ug iyang gitugon siya sa dili pagsugilon kang bisan kinsa; hinoon giingnan niya siya, "Umadto ka ug magpakita ka sa sacerdote, ug himoa ang halad alang sa imong pagkahinlo, sumala sa gisugo ni Moises, ingon nga pagpamatuod ngadto sa katawhan." 	 Oti toe, Yesus mpotagi-i, na'uli': "Neo' nulolita to jadi' tohe'i hi hema-hema. Hilou-moko ulu mpopehuwu woto-nu hi imam, bona nahilo kamo'uri' -numi, pai' keni pepue' -nu ntuku' parenta to na'uki' Musa, bona monoa' hi hawe'ea tauna kamo'uri' -nu mpu'u-mi."


apan kon kita magalakaw diha sa kahayag, maingon nga siya anaa sa kahayag, nan, kita may pakig-ambitay ang usa sa usa, ug ang dugo ni Jesus nga iyang Anak nagahinlo kanato gikan sa tanang sala. 	 Ane momako' -ta hi rala kabajaa-na, hewa Alata'ala ria hi rala kabajaa-na, hintuwu' -tamo hadua pai' hadua, pai' nabohoi' -ta ngkai hawe'ea jeko' -ta sabana raa' Yesus Ana' -na to mate jadi' tolo' woto-ta.


Karon tataw nga walay tawo nga pagamatarungon sa atubangan sa Dios pinaagi sa kasugoan; kay "Mabuhi ang namatarung pinaagi sa pagtoo. 	 Jadi', monoto-mi tahilo: uma ria haduaa to monoa' hi poncilo Alata'ala ngkai petuku' -ra hi Atura Musa. Apa' ria wo'o lolita Buku Tomoroli' to mpo'uli' hewa toi: "Tauna to monoa' hi poncilo Alata'ala mporata katuwua' to lompe' ngkai pepangala' -ra."


Ug dihadiha siya nahilukapa sa tiilan ni Pedro ug nabugtoan sa ginhawa. Ug sa pagsulod pa sa mga batan-on, ilang nakita siya nga patay na, ug siya ilang giyayongan paingon sa gawas ug gilubong tupad sa iyang bana. 	 Kana'epe-na lolita Petrus toe, kamodungka-na wo'o-mi-hawo kaliliu mate. Karata-ra tauna to muli' mpotana Ananias, rahilo-rawo mate wo'o-imi-hawo tobine-na. Kara'ongko' -na wo'o-mi-hawo hilou ratana ncori daeo' tomane-na.


Ug kini ilang gipanagsultihan tali sa ilang kaugalingon nga nanag-ingon, "Wala man gani kita makadalag tinapay." 	 Aga uma ra'incai batua-na walatu toe, helee momepololitai moto-ramo, ra'uli': "Pai' na'uli' hewa toe-le, apa' uma takiwoi ngkeni roti we'i."


Karon nahimo tuod ako nga boang! Kamo mao ang nagpugos kanako aron mahimong ingon, kay angay man unta hinoon nga ako inyong dayegon. Kay sa bisan unsa dili ako iwit nianang labing hawod nga mga apostoles, bisan tuod ako dili unsa man. 	 Pololita-ku we'i, hewa towojo mpu'u-a apa' ku'une' -kuna woto-ku moto, aga koi' -le ompi' pai' alaa-na hewa toe-ae. Kakoo-kono-na, ke koi' -dile ompi' to mpo'une' -ae. Apa' nau' uma-a-kuwo hewa hema, aga bate suro Pue' Yesus mpu'u-a, uma-a tepatu'ai ngkai suro to hi retu-ra tilou to mpomobohe hanga' -ra moto.


aron nga maingon nga may tinguha man kamo sa pagbuhat niini, pagatibawason usab unta ninyo kini sumala sa inyong maarangan. 	 Jadi', tohe'i-mi lolita-ku ompi': ohea-na lia-mi ane nipohudu lau bago to nitepu'u-mi hi mpae to liu, apa' lawi' koi' -mi ompi' to lomo' -na doko' mporumpu doi petulungi-ni toe-e, pai' koi' wo'o-mi to lomo' -na mpotepu'u mporumpu doi toi. Jadi', hewa kabaka' -ni mohawa' wengi, kusarumaka bate toe wo'o mpai' kabaka' -ni mpokaliliu bago toi rata hiapa pakulea' -ni.


Kay samtang ang mga milagro maoy ginapangayo sa mga Judio ug ang kaalam maoy ginapangita sa mga Gresyanhon, 	 To Yahudi, uma-ra dota mepangala' ane uma kipopohiloi-ra tanda mekoncehi. Hiaa' to Yunani-hawo, uma-ra dota mepangala' ane uma kipakanoto-raka hante kapantea manusia'.


Tan-awa, mabiniyaan ug magamingaw ang inyong balay. 	 Bona ni'inca: tomi pepuea' -ni toi napalahii-kokoi mpai' Alata'ala.


Sanglit usa man lamang ka buok ang tinapay, kita usab usa lamang ka lawas bisan daghan kita, kay kitang tanan nagapakig-ambit man sa mao rang usa ka tinapay. 	 Apa' roti to hameha' lau-wadi rabagi-bagi, pai' kita' omea hore-hore mpokoni' hampobagia ngkai roti toe. Batua-na ada toe: kita' to wori' hewa hawoto lau-ta-wadi hi posidaia' -ta hante Kristus.


tungod niini sila milugsong ngadto sa Troas, agi sa kayutaan sa Misia. 	 Toe pai' raliu tana' Misia, pai' -ra mana'u hilou hi ngata Troas to hi wiwi' tahi'.


Ug maingon nga ang tawo ginabut-an nga mamatay sa makausa ra, ug tapus niana mao ang hukom, 	 Ntuku' hawa' Alata'ala, manusia' hangkani kana mate, pai' oti toe nabotuhi kara-kara-ra.


ug nangayo kaniyag mga sulat ngadto sa mga sinagoga sa Damasco, aron nga kon aduna didtoy iyang makaplagan nga mga iya niining Dalana, mga lalaki o mga babaye, iyang mataral sila nga ginapos ngadto sa Jerusalem. 	 pai' -i mperapi' sura kuasa nakeni hilou hi pangkeni tomi posampayaa hi ngata Damsyik, bona ane ria-ra narata to mpotuku' Tudui' Yesus, nahoko' pai' nakeni-ra nculii' hi Yerusalem, ba tomane ba tobine.


Ug kanila misulti si Jesus pag-usab pinaagi sa mga sambingay, nga nag-ingon, 	 Mololita tena-i Yesus hi pangkeni agama Yahudi toera, mpo'uli' -raka hanyala-pi lolita rapa'. Na'uli':


nga alang niini ako nahimong usa ka tinugyanan nga tinalikalaan; aron igapahayag ko unta kini uban sa kaisug, sa paagi nga kinahanglan igasulti ko kini. 	 Pue' Yesus mpo'ongko' -a jadi' suro-na, bona mpokeni-a Kareba Lompe', duu' -na ohe'i-ama hi rala tarungku'. Jadi', posampayai-a-kuwo bona bia' -a mpololita Kareba Lompe' toe hewa to kasipato' -na.


ug unya mibundak ang ulan, ug mibul-og ang mga baha, ug mihuros ang mga hangin ug mihapak niadtong balaya, apan kadto wala mapukan kay natukod man ibabaw sa bato. 	 Karata-na uda, mowo' ue, pai' ngolu' mporumpa' tomi toe, tapi' uma-i modungka, apa' rawangu hi lolo watu to moroho.


Kinahanglan ang tanang tawo magpasakop nga masinugtanon sa mga punoan sa kagamhanan. Kay walay laing pagbulot-an gawas sa gikan sa Dios, ug ang mga anaa karon mga tinukod sa Dios. 	 Butu dua tauna kana mengkoru hi topoparenta to hi wongko-ta. Apa' uma ria mara topoparenta ane uma mporata kuasa ngkai Alata'ala. Pai' topoparenta to ria, bate napakatantu Alata'ala.


Apan kinahanglan magbantay kamo; gitug-anan ko na kamong daan sa tanang mga butang. 	 Aga koi' tohe'i, mo'inga' -inga' -koi! Ku'uli' ami' -mikokoi hawe'ea tohe'e kako'ia-na jadi'.


Sa Damasco, ang gobernador nga ubos ni Hari Aretas nagpabantay sa siyudad sa Damasco aron sa pagpadakop kanako, 	 Nto'u-ku hi ngata Damsyik, gubernur to hi une' Raja Aretas doko' mpopatehi-a. Nahubui tantara-na mpojaga wobo' ngata bona ma'ala-a rahoko'.


Kon ugaling inyo mang ginatuman ang harianong kasugoan sumala sa kasulatan nga nagaingon, "Higugmaa ang imong silingan ingon sa imong kaugalingon," nan, maayo ang inyong ginabuhat. 	 Po'ingku-ta to lompe' ompi', ane tatuku' hawa' Magau' -ta to tabasa hi rala Buku Tomoroli' to mpo'uli': "Kana tapoka'ahi' doo-ta hewa kampoka'ahi' -ta woto-ta moto."


Ayaw kamo kahibulong niini, kay ang takna nagasingabut na nga ang tanan nga anaa sa mga lubong managpakabati sa iyang tingog, 	 "Neo' nipokakonce lolita-ku toi, apa' rata mpai' tempo-na hawe'ea tauna to hi rala daeo' mpo'epe libu' -ku,


ug nakita ko siya nga nag-ingon kanako, `Dumali ka ug pahawa dayon sa Jerusalem, kay dili sila modawat sa imong igapanghimatuod mahitungod kanako.` 	 Kuhilo Pue' Yesus mpololitai-a, na'uli' -ka: `Pesahui malai ngkai Yerusalem, apa' uma-ra mpai' mpotarima posabi' -nu mposabi' -ka.'


Ipangomusta kami sa tanang mga igsoon pinaagi sa balaang halok. 	 Parata-kaka-kaiwo tabe-kai pai' ahi' -kai hi hawe'ea ompi' hi rala Pue' Yesus to hi retu-ra.


Apan si Pedro, nga nagtindog uban sa napulog usa, mipatugbaw sa iyang tingog ug kanila misulti siya nga nag-ingon, "Mga Judio ug tanan kamo nga nagapuyo sa Jerusalem, sabta ninyo kini ug patalinghugi ninyo ang akong mga pulong. 	 Ngkai ree, mokore-imi Petrus hante doo-na to hampulu' hadua, pai' -i mpololitai tauna to wori'. Mololita-i napesukui, na'uli': "Ompi' -ompi' to Yahudi, pai' koi' omea to mo'oha' hi Yerusalem! Pe'epei lompe' -koi, apa' napa to majadi' tohe'i kupakanoto-kokoi.


Busa may mga tawo sa Jerusalem nga nanag-ingon, "Dili ba kining tawhana mao man ang buot unta nilang patyon? 	 Kara'epe-na pue' ngata Yerusalem lolita-na Yesus toe, ingu' -ramo. Ria-ra to mpo'uli': "Ha bela tauna toe-imi mai to rapali' pangkeni-ta, doko' rapatehi-e?


Kay dihay panahon kaniadto nga kita usab dili managpakasabut, mga masukihon, gipahisalaag, inulipon sa nagkalainlaing mga pangibog ug mahilayong katagbawan; kita nanaggawi sa pagkamadinauton ug pagkamasinahon; kita gipanagdumtan sa mga tawo ug kita nanagdumtanay ang usa sa usa; 	 Apa' owi-e, mobengi wo'o-pidi-tawo nono-ta, uma ta'incai ohea to makono hilou hi Pue' Ala, tatiboki Atura-na. Katuwu' -ta owi-le nakuasai kahinaa nono to dada'a pai' kagoea' dunia' to uma lompe'. Dada'a nono-ta, mohingi' -ta hi doo, mohuku' pai' momepokahuku' -ta-wadi.


Sanglit amo mang nadungog nga dihay pipila ka tawo gikan kanamo, nga kanila wala kami maghatag ug bisan unsang sugo, nga nanagsamok kaninyo pinaagi sa ilang mga gipanulti ug nanaglibog sa inyong mga hunahuna, 	 "Ria ki'epe ba hangkuja dua-ra ngkai kai' hi rehe'i tilou mpaka'ingu' -koi pai' mpolengo pepangala' -ni hante tudui' -ra. Jadi', bona ni'inca: bela-kaiwo kai' to mposuro-ra.


Apan kon pinaagi man sa tudlo sa Dios ako nagapagula sa mga yawa, nan, ang gingharian sa Dios nahidangat na diha kaninyo. 	 Tapi' Aku', mpopalai-a seta hante baraka' Alata'ala. Ngkai toe, monoa' -mi ni'inca karata-nami tempo-na Alata'ala jadi' Magau' hi laintongo' -ni.


Kay sumala sa nahisulat, "Tungod kaninyo ang ngalan sa Dios ginapasipad-an taliwala sa mga Gentil." 	 Ria te'uki' hi rala Buku Tomoroli' owi to mpo'uli' hewa toi: "Ngkai kada'a kehi-ni koi' to Yahudi, alaa-na tauna to bela-ra to Yahudi mporuge' hanga' Alata'ala lau-ramo."