Ug siya nanudlo sulod sa ilang mga sinagoga, ug gidalayeg siya sa tanan. 	 Metudui' -i hi tomi-tomi posampayaa to Yahudi, pai' hawe'ea tauna mpo'une' -i.


Kamong mga buta! Kay hain bay labaw, ang halad o ang halaran ba nga maoy nagahimo nga balaan sa halad? 	 Hewa to wero mpu'u-koi! Ha ni'uli' -koina, pepue' to meliu ngkai meja' pontunua pepue'? Uma-e', apa' meja' toe-di to mpomoroli' pepue' to hi lolo-nae.


Uban sa kasuko miliraw siya sa pagsud-ong kanila, naguol tungod sa kagahi nilag kasingkasing, ug unya miingon sa tawo, "Ituy-od ang imong kamot." Gituy-od niya kini, ug ang iyang kamot hing-ulian. 	 Mogolili Yesus mponaa-ra. Moroe-i pai' peda' nono-na apa' motu'a rahi nono-ra. Toe pai' na'uli' mpo'uli' -ki tauna to mate pale-na hamali toei: "Tanoa pale-nu!" Kanatanoa-nami pale-na, mo'uri' -imi.


Ug bisan pa nga wala silay hingkaplagan nga bisan unsa batok kaniya nga takus sa kamatayon, ila gayud nga gipangayo kang Pilato nga ipapatay siya. 	 Nau' uma raratai to toto-na rahuku' mate-ki, aga raperapi' oa' hi Pilatus bona rapatehi-i.


Apan unsa may ginaingon sa kasulatan? "Hinginli ang babayeng ulipon ug ang iyang anak; kay ang anak sa babayeng ulipon dili magpanununod kauban sa anak sa babayeng may kagawasan." 	 Tapi' napa to te'uki' hi rala Buku Tomoroli'? Te'uki' hewa toi: "Popalai-i tobine to tuwu' batua tetui hante ana' -na! Apa' ana' batua toe uma ma'ala mpotarima sosora tuama-na hangkaa-ngkania hante ana' to putu ngkai tobine to uma tuwu' batua."


Ug sa pag-kakita kaniya sa iyang mga ginikanan, sila nahibulong; ug ang iyang inahan miingon kaniya, "Anak, nganong gibuhatan mo man kami sa ingon? Tan-awa, ang imong amahan ug ako sa among kabalaka nangita kanimo." 	 Konce tina pai' tuama-na mpohilo-i. Na'uli' tina-na: "Uto', napa-di-kona pai' nupohewa toe-kaie! Kai' tuama-nu, sese' -kai mpopali' -ko!"


Ug samtang nanagsimba sila sa Ginoo ug nanagpuasa, ang Espiritu Santo miingon, "Igahin kanako si Bernabe ug si Saulo alang sa bulohaton nga niini gitawag ko sila." 	 Hangkani, bula-ra mepue' hi Pue' Ala pai' mopuasa', Inoha' Tomoroli' mpololitai-ra hewa tohe'i: "Barnabas pai' Saulus toe, kupelihi-ra jadi' topobago-ku. Jadi', patani' -ramo, bona hilou-ra mpobabehi bago to kupopokoloi-raka."


Kon kita magaingon nga wala kitay sala, kita ra ang nagapahisalaag sa atong kaugalingon, ug wala kanato ang kamatuoran. 	 Ane ta'uli' uma ria jeko' -ta, mpobagiu woto-ta moto-tamo, pai' uma tapoinono tudui' to makono.


ug giingnan, "Isulti ninyo kini sa mga tawo, `Ang iyang mga tinun-an mitungha sa kagabhion, ug siya ilang gikawat samtang nanagkatulog kami.` 	 Ra'uli' imam pangkeni toera mpo'uli' -raka tantara: "Uli' -koi hewa toi: `Mentongo' bengi ngone, topetuku' Yesus tumai mpanako woto-na bula-kai leta'.'


Karon magasulti ako kaninyong mga Gentil. Tungod kay apostol man ako ngadto sa mga Gentil, magapasidungog ako sa akong pag-alagad, 	 Lolita-ku tohe'i kutoa' hi koi' ompi' -ompi' -ku to bela-koi to Yahudi. Aku' toi suro Pue' Yesus, to nasuro mpokeni Kareba Lompe' hi koi' to bela-koi to Yahudi. Bago-ku toi kutu'u oa' hi tanuana' -ku.


"Busa, sa magahatag kag limos, ayaw pagpatingog ug trumpeta sa atubangan mo, ingon sa ginahimo sa mga maut sa sulod sa mga sinagoga ug diha sa kadalanan, aron sila pagdayegon sa mga tawo. Sa pagkatinuod, magaingon ako kaninyo, nga sila nakadawat na sa ilang balus. 	 Jadi', ane mewai' -ta doi hi tauna to kabu, neo' -hawo ntora ra'uli' hilau, hewa kabiasaa-ra tauna to lompe' hi mali-na-wadi. Hira' toe mpopehilo kalompe' nono-ra hi rala tomi posampayaa ba hi karajaa bona ra'une' doo. Mpu'u ku'uli' -kokoi: uma mpai' ria napa-napa to rarata ngkai Alata'ala, apa' mpolia' rarata-mi-rana pe'une' doo.


sa napapas niya ang sulat nga nagbabag batok kanato pinaagi sa ipatuman niini; ug kini iyang gikuha sa atong agianan ug gilansang sa krus. 	 Ane kakono-na, masala' omea-ta pai' natao rahuku' pai' -ta ragaa' ngkai Alata'ala, apa' mpotiboki-ta atura-na. Tapi' ngkai kamate-na Yesus hi kaju parika', Alata'ala mpopori hawe'ea petiboki-ta, pai' nabahaka-tamo ngkai atura to tatiboki toe, alaa-na uma-tapa oko rahuku'.


Kay kon ikaw nga may kahibalo makita sa usa ka tawo nga ikaw nagalingkod tambong sa kan-anan sa sulod sa templo sa diosdios, dili ba siya lagmit nga madasig, kon mahuyang ang iyang kaisipan, sa pagkaon sa kalan-on nga gihalad ngadto sa mga diosdios? 	 Patuju-ku hewa tohe'i: Rapa' -na ria-ta to mpo'uli' monoto-mi nono-ta, ta'uli' uma moapa ngkoni' pongkoni' to rapopepue' hi pinotau. Jadi', hilou mpu'u-ta ngkoni' hi rala tomi pepuea' hi pinotau. Pai' ria hadua doo-ta mpohilo-ta ngkoni' hi ree. Hiaa' bo doo-ta tohe'ei, morara' -pidi nono-na ba ma'ala takoni' ba uma-di. Jadi', apa' nahilo-ta tohe'e-e, daho' lau wo'o-imi-hawo mpokoni' pongkoni' tetu.


Ug nangadto kaniya ang mga katawhan gikan sa tibuok yuta sa Judea, ug ang tanang tawo sa Jerusalem; ug sa suba sa Jordan iyang gibautismohan sila, sa pagsugid nila sa ilang mga sala. 	 Wori' tauna to hilou hi papada to wao' doko' mpo'epe lolita-na Yohanes. Ria-ra ngkai ngata Yerusalem pai' ngkai hawe'ea ngata hi tana' Yudea. Hilou-ra mpangaku' jeko' -ra, pai' naniu' -ra hi ue Yordan, tanda kamedea-ra ngkai jeko' -ra.


ug dugang sa tanan, dad-a ninyo ang kalasag nga mao ang pagtoo, nga pinaagi niini arang kamo makapalong sa tanang mga nagadilaab nga udyong sa dautan. 	 Pai' hi butu nyala-na kana moroho pepangala' -ta hi Alata'ala-wadi. Pepangala' -ta toe taponcawa kaliawo to tatamaeo ncuu. Hante pepangala' -ta toe, ma'ala tajungki' hawe'ea rewa mpanga'e to memoho' to natoa' -taka anudaa'.


Ug nanaglaum unta kadto kami nga siya mao gayud ang magtubos sa Israel. Oo, ug labut pa niining tanan, ikatulo na ka adlaw karon sukad sa pagkahitabo niining mga butanga. 	 Hiaa' haru' -mi-kaina nono-kai, apa' ki'uli' Hi'a-mi mpai' to mpobahaka-ta to Israel ngkai bali' -ta. Eo toe lau, eo katolu-nami ngkai karapatehia-na.


Apan sila miingon kaniya, "Nagsalimoang ka." Apan iya gayud nga gilabanan nga didto gayud siya. Ug sila nanag-ingon, "Iya kadtong manolunda!" 	 Ra'uli' -ki: "Wuli-ko!" Aga najojo lau-mi mpo'uli' kahi'a-na mpu'u-mi. Toe pai' ra'uli' -ki: "Bela-le Petrus tetu-e. Mala'eka-na tetu-e."


Apan daghan ang nagauna karon nga unya mangulahi, ug ang nangulahi karon nga unya manag-una. 	 Aga wori' tauna to bohe tuwu' -ra tempo toi jadi' kedi' tuwu' -ra hi eo mpeno. Pai' wori' wo'o tauna to kedi' tuwu' -ra tempo toi jadi' bohe tuwu' -ra hi eo mpeno."


Busa, paglinipayay kamo ang usa sa usa pinaagi niining mga pulonga. 	 Jadi' ngkai toe-mi ompi', mometanta'u-mokoi hadua bo hadua hante lolita tohe'e.


ug kadaghanan sa mga igsoon nahimong masaligon sa Ginoo tungod sa akong pagkabinilanggo, ug misamot pa sa pagkamaisugon sa pagsulti sa pulong sa Dios sa walay kahadlok. 	 Wae wo'o, wori' -mi ompi' hampepangalaa' -ta to hi rehe'i terohoi pepangala' -ra, apa' rahilo napa to jadi' hi aku' bula-ku ratarungku', alaa-na uma-rapa me'eka', kabii-biaa' lau-ramo mpopalele Lolita Alata'ala.


Ug si Herodias nasilag batok kaniya, ug buot unta niyang patyon siya. Apan wala siya makagayon, 	 Ane Herodias-e, mowuku-damo nono-na hi Yohanes, doko' napatehi. Aga uma-i mologa mpopadupa' roe-na toe,


ug nga sa iyang ngalan ang paghinulsol ug ang pagpasaylo sa mga sala kinahanglan igawali ngadto sa tanang kanasuran, sugod sa Jerusalem. 	 Pai' hi rala hanga' -ku Kareba Lompe' kana rapalele hi hawe'ea tauna, bona medea-ra ngkai jeko' -ra pai' Alata'ala mpo'ampungi-ra. Kareba toe kana rapalele hi humalili' dunia', ntepu'u ngkai Yerusalem.


Ang magamadaugon makapanag-iya niining maong paunlondon, ug ako mahimong iyang Dios ug siya mahimong akong anak. 	 Hema to mpodagi Magau' Anudaa', mporata-ra hawe'ea toe we'i lau. Aku' jadi' Pue' -ra, pai' hira' jadi' ana' -ku.


Ug si Jesus mitubag kanila, "Ayaw na kamo pagbagutbot ngadto sa usag usa. 	 Na'uli' Yesus mpo'uli' -raka: "Neo' -koi ngkunuti.


Busa giputol sa mga sundalo ang mga pisi sa bote ug gipasagdan kini nga ianud. 	 Toe pai' tantara mpobintohi potoe sakaya to kedi', alaa-na sakaya toe monawu' hi tahi' pai' ma'anu'.


Ug kini si Juan nagsul-ob ug bisti nga balhibo sa kamelyo ug may bakus nga panit diha sa iyang hawak, ug ang iyang kan-onon dulon oug dugos sa kagulangan. 	 Pohea-na Yohanes rababehi ngkai wulu porewua to rahanga' unta. Salepe' -na ngkai kuliba. Koni' -na lari pai' ue wani.


Dihadiha gibiyaan nila ang sakayan ug ang ilang amahan ug mikuyog kaniya. 	 Karapalahii-na wo'o-mi-rawo sakaya-ra pai' tuama-ra, mpotuku' Yesus wo'o-ramo-rawo.


nga nanag-ingon kang Aaron, `Buhati kamig mga dios nga maoy magauna sa paglakaw namo; kay bahin niining Moises nga nagpagula kanamo sa yuta sa Egipto, ambut naunsa na kaha kadto siya.` 	 Ra'uli' mpo'uli' -ki Harun: `Babehi-taka pinotau to ma'ala tapue', bona pinotau tetu-damo to mpokeni-ta. Apa' uma-pi ki'incai napa to jadi' hi Musa tetui to mpakeni-ta malai ngkai Mesir.'


"Sa pagkatinuod, sa pagkatinuod, magaingon ako kaninyo, nga ang tawo nga mosulod sa toril nga dili moagi sa pultahan kondili mokatkat sa laing kaagian, kana siya kawatan ug tulisan. 	 Na'uli' Yesus: "Makono mpu'u lolita-ku toi: ane ria tauna to mesua' hi rala gimpu ngkahe' wala, pai' uma-i ntara hi wobo', topanako pai' toperampaki-i-hana.


Ug si Felipe mibungat sa iyang baba, ug ang Maayong Balita mahitungod kang Jesus iyang giwali kaniya nga diha magsugod sa maong bahin sa kasulatan. 	 Jadi', ntepu'u ngkai pobasa-na toe we'i, Filipus mpakanoto-ki Kareba Lompe' Yesus.


Ug sa mao usab nga paagi, ang mga lalaki nanagbiya sa ilang tiunayng kalabutan ngadto sa babaye ug nangaut-ot diha sa ilang pangibog alang sa usag usa, mga lalaki sa masigkalalaki manag-unay sa pagbuhat sa makauulaw, ug nanagpakaagum diha sa ilang kaugalingon sa balus nga angay sa ilang pagkadautan. 	 Tomane wae wo'o-wadi-hawo: uma-ra mpotobine tobine, tapi' mpokahina hingka tomane-radi. Tomane mpobabehi gau' to uma tumotoa hi hingka tomane-ra, pai' ka'omea-na mporata lau-ramo pehuku' to hintotoa hante gau' -ra to sala' toe.


Ikaw nahibalo sa mga sugo: `Ayaw pagpanapaw, Ayaw pagbuno, Ayaw pagpangawat, Ayaw pagbakak sa imong pagsaksi, Tumahod ka sa imong amahan ug inahan.`" 	 Nu'inca moto parenta to te'uki' hi rala Atura Pue': `Neo' mobualo', neo' mepatehi, neo' manako, neo' mosabi' boa', pai' kana tabila' tina pai' tuama-ta.'"


ug ang tanang nakadungog niini nahibulong sa gisulti kanila sa mga magbalantay sa mga karnero. 	 Konce omea tauna to mpo'epe lolita topo'ewu toera.


Ug si Jesus mitubag kaniya, "Ginaingon na, `Ayaw pagtintala ang Ginoo nga imong Dios.`" 	 Natompoi' Yesus: "Te'uki' wo'o hewa toi: `Neo' tasori Pue' -ta, Pue' Ala.'"


Apan sa diha nga ang pipila ka tawo nagpatig-a man gayud ug wala motoo, nga sa atubangan sa katawhan nagsulti na hinoog dautan mahitungod sa maong Dalan, kanila mitalikod siya dala ang mga tinun-an uban kaniya, ug didto na siya magsultihan sa matag-adlaw sa hawanan sa balay ni Tirano, gikan sa napulog usa ang takna sa buntag hangtud sa ikaupat ang takna sa hapon. 	 Aga ria ba hangkuja dua to motu'a nono-ra, uma-ra dota mepangala'. Hi rala poromua-ra, rasapuaka Tudui' Pue' Yesus. Jadi', Paulus pai' topetuku' Pue' Yesus uma-pi moromu hi tomi posampayaa toe. Malai-ramo hilou moromu hi tomi-na Tiranus. Tomi Tiranus toe, tomi bohe to biasa rapake' hewa tomi poromua. Butu eo-na Paulus momewai' ngkalolita hante tauna to moromu hi ree.


"Magtutudlo, si Moises nagsulat alang kanato nga kon ang usa ka lalaki kamatayon sa iyang igsoong lalaki nga magabilin ug asawa nga walay anak, ang maong lalaki kinahanglan mangasawa sa balo niini ug magpaliwat ug mga anak alang sa iyang igsoon. 	 "Guru, nabi Musa mpo'uki' hi rala buku atura hewa toi: ane hadua tomane mate hiaa' uma-ki ria ana' -na, pudupuhe-na kana mpotobine balu-na bona ria-ki-hawo muli-na.


Kay daghan unya ang motungha dinala ang akong ngalan, nga manag-ingon, `Ako mao ang Cristo,` ug daghan ang ilang pahisa-laagon. 	 Apa' wori' mpai' to mehupa' to mpo'uli' kahira' -na Magau' Topetolo'. Wori' mpai' tauna to rabagiu.


ug nga amahan usab sa mga may sirkunsisyon, sa mga tawo nga dili lamang kay may sirkunsisyon ra kondili usab nanagsunod sa panig-ingnan sa pagtoo nga diha na sa atong amahan nga si Abraham bisan sa wala pa siyay sirkunsisyon. 	 Wae wo'o Abraham rapotuama to Yahudi, apa' hi'a to rapotonco hawe'ea to Yahudi to ratini' pai' to mepangala' hi Alata'ala hibalia hante Abraham kako'ia-na ratini'.


Hinoon ayaw tugoti nga aduna kaninyoy paantuson ingon nga mamumuno, o kawatan, o mamumuhat ug dautan, o mahilabtanon sa mga butang sa ubang mga tawo; 	 Aga neo' mpu'u-koi ria haduaa to mporata kaparia apa' topepatehi-i, ba topanako-i ba to dada'a ntani' -na ba to bibo.


Ngani ang babaye mamaluwas pinaagi sa iyang pagpanganak, kon siya magapadayon sa pagtoo ug sa gugma ug sa pagkabalaan, nga inubanan sa kaligdong. 	 Toe pai' tobine mpotodohaka kaparia hi po'ana' -ra. Aga nau' wae, mporata moto-ra kalompea' ane tida-ra mepangala' hi Pue', tida mpoka'ahi' doo, pai' tuwu' moroli' ntuku' ada to lompe'.


Ug sa ilang pagkakita niini, silang tanan nanagbagutbot nga nag-ingon, "Misulod siya sa pag-abut diha sa balay sa usa ka tawong makasasala." 	 Kapehilo-ra ntodea hilou-i Yesus hi tomi Zakheus, ngkunuti-ramo, ra'uli': "Ii, napa-di pai' mencua' hi tomi topojeko' -i-hanae!"


Kay ang tawo magatoo diha sa iyang kasingkasing aron mamatarung siya; ug siya magasugid pinaagi sa iyang baba aron maluwas siya. 	 Apa' mepangala' -ta hi Yesus hante nono-ta, alaa-na Alata'ala mpo'uli' kamonoa' -ta hi poncilo-na. Pai' tapangaku' Yesus hante wiwi-ta, alaa-na tehore-tamo ngkai huku' jeko' -ta.


pag-ampo kamo sa walay paghunong, 	 tida mosampaya,


"Kay kinsa bang tawhana ang nakasabut sa hunahuna sa Ginoo, aron ang Ginoo iyang katudloan?" Apan kita nanagpakaambit sa panghunahuna ni Cristo. 	 Apa' wae-mi to te'uki' hi rala Buku Tomoroli': Uma hema to mpo'inca pekiri-na Pue', uma hema to ma'ala mpotudui' -i."


Ayaw na kamo pagpadaldal sa nagakalainlain ug lahi nga mga tuloohan; kay ang maayo mao nga ang kasingkasing mamalig-on pinaagi sa grasya, dili pinaagi sa mga kan-onon, nga wala makahatag ug kaayohan kanila nga mga nanagkinabuhi subay niini. 	 Neo' nituku' tudui' to mepuhai pai' to mosisala hante pepangala' -ta, hewa rapa' -na ada pai' palia hi pongkoni'. Ane agama-ra to Yahudi, wori' ada to ratuku' hi pongkoni', tapi' ada toe uma mpokeni kalompea' hi tauna to mpotuku'. Agina-pi tarohoi nono-ta mpenonoi kabula rala-na Alata'ala, apa' toe-hana to mpokeni kalompea' hi kita'.


Dihadiha gibiyaan nila ang ilang mga laya ug mikuyog kaniya. 	 Karapalahii-nami jala' -ra, pai' ntepu'u eo toe mpotuku' Yesus-ramo.


Apan kay buot man gayud siya pakisayud sa tinuod nga hinungdan nganong gisumbong si Pablo sa mga Judio, iyang gipahubaran siya sa pagkasunod nga adlaw, ug nagsugo sa pagpatigum sa mga sacerdote nga punoan ug sa tibuok Sanhedrin, ug iyang gipakanaug siya ug gipaatubang kanila. 	 Kapala' tantara toei we'i doko' mpo'inca ba napa mpu'u sala' Paulus pai' -i rapakilu to Yahudi-e. Toe pai' kamepulo-na, nakio' hawe'ea imam pangkeni pai' pangkeni agama Yahudi ntani' -na bona moromu. Oti toe, nabahaka-imi Paulus ngkai tarungku' pai' nakeni-i hilou mponyanyo-ra.


kining tanan mao lamay sinugdanan sa mga kasakit. 	 Aga hawe'ea toe lau lako' pontepu'ua-na-pidi, hewa pontodohaka hadua tobine to neo' mo'ana'.


Ug labut pa niining tanan, sa taliwala kanamo ug kaninyo gikapahimutang ang usa ka dakung bung-aw aron nga sila nga buot molabang gikan diri nganha kaninyo dili arang makahimo; ug nga walay bisan kinsa nga makalabang gikan diha ngari kanamo.` 	 Hiaa' etu, hi olo' -ta ria tumata to bohe lia. Tauna ngkai rehe'i uma bisa tilou hi retu, pai' tauna ngkai retu uma bisa tumai hi rehe'i.'


Ayaw tugoti nga adunay manikas kaninyo pinaagi sa iyang kinabobut-ong pagpulopahiubos ug pagsimbag mga manulonda, sa pagbarug niya diha sa iyang mga panan-awon, nga sa walay katarungan nagapasigarbo tungod sa iyang unodnon nga mga panghunahuna. 	 Jadi', ane ria tauna to mposalai' -koi apa' uma nituku' tudui' -ra, neo' nipangalai' -ra. Ra'uli' tauna toera, ria inca-ra apa' ria-ra to mpohilo pangila. Ra'uli' uma-koi mpai' natarima Alata'ala ane uma-koi mpakadingki' nono-ni pai' mponyompa mala'eka. Neo' nipelele' tauna toera mposalai' -koi. Molangko nono-ra hante uma ria huraa-ra, apa' tudui' -ra toe mehuwu ngkai nono-ra moto to mpopekiri dunia' toi-wadi.


ug ako masaligon sa Ginoo nga sa dili madugay ako usab makaanha diha. 	 Pai' kusarumaka hante petulungi Pue', uma moto-a mahae tilou mpencuai' -koi.


Ug si Pedro miingon kaniya, "Naunsa ba gayud nga nagkasabut man kamo sa pagtintal sa Espiritu sa Ginoo? Pamatii, anaa na sa pultahan ang mga tiil sa mga nanaglubong sa imong bana, ug ikaw pagayayongan usab nila paingon sa gawas." 	 Na'uli' Petrus: "Napa pai' hibalia nono-ni koi' hancamoko, doko' mpemai-mai roe-na Inoha' Pue'? Hilo-dile! Tauna to lako' oti mpotana tomane-nuele, etu-ramo hi wobo'. Iko wo'o mpai' rakeni hilou ratana."


Ingon usab niana ang pagabuhaton kaninyo sa akong Amahan nga langitnon kon ang matag-usa kaninyo dili sa kinasingkasing magapasaylo sa iyang igsoon." 	 Napohudu Yesus lolita rapa' toe, na'uli': "Wae wo'o Tuama-ku to hi rala suruga mpobabehi hi koi' -e, ane uma-koi mpo'ampungi doo-ni ngkai nono-ni mpu'u."


Kay ang Ginoo gayud mao ang manaug unya gikan sa langit inubanan ug singgit sa pagsugo, ug sa tawag sa punoan sa mga manolunda, ug sa tingog sa trumpeta sa Dios. Ug unya ang mga nangamatay diha kang Cristo mouna sa pagpamangon; 	 Apa' ane mana'u-ipi mpai' Pue' tumai ngkai suruga, ta'epe pekio' tadulako mala'eka hante moni sangkakala Alata'ala. Pai' hi tanda toe, tuwu' nculii' -ramo tomate to mepangala' hi Kristus.


Busa, buhata kining among igaingon kanimo. Aduna kami dinhiy upat ka tawo nga may panaad. 	 Agina nutuku' paresa' -kai toi ompi', bona monoto-mi ka'uma-na-hawo makono lolita petuntui' toe: Ria-ra hi rehe'i opo' doo-kai to oti-mi mpobabehi janci hi Alata'ala hante mosumpa.


Ug ang mga sacerdote nga punoan ug ang mga Fariseo, sa pagkadungog nila sa iyang mga sambingay, nakasabut nga nagsulti siya mahitungod kanila. 	 Kara'epe-na imam pangkeni pai' to Parisi lolita-lolita rapa' Yesus toe, ra'inca kahira' -na to natoa'.


Ug dihay pipila ka mga Gresyanhon sa mga nanungas aron sa pagsimba didto sa fiesta. 	 Ngkai kawori' tauna to hilou hi Yerusalem mepue' nto'u Eo Paskah toe, ria wo'o ba hangkuja dua to Yunani.


Ug iyang gikuptan siya sa toong kamot ug gialsa; ug dihadiha nabaskog ang iyang mga tiil ug mga buolbuol. 	 Ngkai ree, Petrus mpokamu pale ka'ana topungku toei bona mokore-i. Hangaa moroho-mi witi' -na.


Uban sa akong pagsalig sa imong pagkamasinugtanon, ako nagasulat nga nasayud nga ikaw magabuhat gayud sa labaw pa sa akong gipangayo. 	 Mpo'uki' -a sura tohe'i, kusarumaka nubabehi napa to kuperapi'. Pai' kuparasaya bate melabi pobabehi-nu ngkai to kuperapi'.


Ug ang babayeng ugangan ni Simon naghigda nga gihilantan, ug dihadiha gisuginlan nila si Jesus mahitungod kaniya. 	 Hi ria, piniana-na Simon tobine ntora turu apa' ngkelengi' -i. Rapesahui mpo'uli' -ki Yesus kapeda' -na.


Ug samtang nanagtutok pa sila sa langit sa nagpaingon siya sa itaas, tan-awa, nagtindog tupad kanila ang duha ka tawo nga nagbistig maputi, 	 Bula-ra mengoa' -pidi hi langi' mponaa pe'ongko' -na, ria ncorobaa rodua tomane moheai pohea to mengea' mokore hi ncori-ra.


Ug kaniya nangutana sila nga nanag-ingon, "Nganong magaingon man ang mga escriba nga si Elias kinahanglan kono nga mouna usa sa pag-anhi?" 	 Mepekune' -ramo hi Yesus, ra'uli': "Napa pai' guru agama mpo'uli' nabi Elia ncala' -di to ri'ulu rata, pai' lako' rata-idi Magau' Topetolo' -e?"


Ug usa ka gabii niana, pinaagi sa panan-awon, si Pablo gisultihan sa Ginoo nga nag-ingon, "Ayaw pagkahadlok, hinonoa sumulti ka ug ayaw pagpakahilum; 	 Rala-na hamengi, mopangila-i Paulus. Hi rala pangila-na toe, Pue' mpo'uli' -ki: "Neo' -ko me'eka', pai' neo' nupento'oi mpoparata Lolita-ku.


"Ug nganong dili man kamo sa inyong bahin mao ang magahukom kon unsa ang matarung? 	 "Napa pai' uma oa' nipakanoto nono-ni pai' mpangaku' napa to monoa'!


Ug palandunga unsa ka tinamud gayud niadtong tawhana! Bisan gani si Abraham nga patriarca migahin alang kaniya sa ikapulo sa mga inagaw sa gubat. 	 Jadi', hi tutura tohe'i tahilo kabohe tuwu' -na Melkisedek. Ane Abraham, bohe moto wo'o-hawo tuwu' -na, apa' hi'a to rapotuama hawe'ea to Yahudi. Aga nau' wae, Abraham mpobila' -i Melkisedek pai' nawai' -i hampobagiahampulu' ngkai rewa to narata hi rala panga'ea.


Aduna na akoy igo sa tanang mga butang, ug labaw pa gani sa igo; gikatagan-an na ako pag-ayo, sanglit nadawat ko na man gikan kang Epafrodito ang inyong gipadala nga mga gasa, nga maoy halad nga maamyon, usa ka halad-inihaw nga hilinangpon ug makapahimuot sa Dios. 	 Jadi' bona ni'inca: hawe'ea to nipakatu, kutarima-mi, kudoa omea-mi ngkai Epafroditus. Pakatu-ni toe mpohonoi' pai' melabi-mi ngkai to kuparaluu. Pewai' -ni toe hewa anu mohonga to nipopepue' hi Alata'ala. Napokono lia, pai' goe' nono-na mpodoa.


Apan hibaloi ninyo nga kon ang pangulo sa panimalay nasayud pa unsang taknaa sa kagabhion moabut ang kawatan, magatukaw unta siya ug dili niya tugotan nga pagasak-on ang iyang balay. 	 "Poinono lolita rapa' -ku toi: ane na'inca ami' -mi pue' tomi jaa hangkuja ngkabengia topanako rata, bate mo'inga' -inga' -i-hawo, uma napelele' -ra mesua' hi rala tomi-na.


Ang kopa sa panalangin nga atong ginapanalanginan, dili ba kini pagpakig-ambit sa dugo ni Cristo? Ang tinapay nga atong ginatipiktipik, dili ba kini pagpakig-ambit man sa lawas ni Cristo? 	 Ane mpo'inu-ta anggur mpokiwoi raa' Kristus to rabowo hi kaju parika', mpo'uli' -ta tarima kasi hi Pue' Alata'ala, pai' ta'inu hangkaa-ngkania. Ha uma toe-mi tanda kakita' -na ntodea-na Kristus to natolo' hante kamate-nae? Pai' ane mpobagi-ta roti takoni' hangkaa-ngkania mpokiwoi kamate-na Kristus hi kaju parika', ha uma toe-mi tanda kakita' -na bagia-bagia hi rala woto Kristus-e?


Sa magakuyog pa ikaw sa imong magsusumbong paingon sa atubangan sa punoan, paningkamoti ang pagpakighusay kaniya diha sa dalan, kay tingali unya hinoon mataral ikaw niya ngadto sa maghuhukom, ug ang maghuhukom magatugyan kanimo ngadto sa sirip, ug ang sirip magabanlud kanimo sa bilanggoan. 	 Ane rapa' -na ria to doko' mpakilu-ta hi totu'a ngata, agina tahuduwukui mpo'oti kara-kara-ta bula-ta hi lengko ohea-pidi. Nee-neo' mpai' nakeni mpu'u-ta hi topohura, pai' topohura mpai' mpotonu-ta hi polisi, pai' polisi mpopesua' -ta hi rala tarungku'.


nga anak ni Aminadab, nga anak ni Admin, nga anak ni Arni, nga anak ni Esrom, nga anak ni Fares, nga anak ni Juda, 	 Nahason ana' Aminadab, Aminadab ana' Admin, Admin ana' Arni, Arni ana' Hezron, Hezron ana' Peres, Peres ana' Yehuda,


Apan si Pedro miingon kaniya, "Ananias, naunsa bang giyawaan man pag-ayo ni Satanas ang imong kasingkasing aron imong bakakan ang Espiritu Santo ug imong kuhaan ang halin sa yuta? 	 Na'uli' Petrus mpo'uli' -ki Ananias: "Napa-di-kona pai' nupelele' Magau' Anudaa' mpokuasai nono-nue, doko' mpakawa' Inoha' Tomoroli' -e? Nu'uli' doi oli tana' -nu nutonu omea-mi, ntaa' nutimamahi moto-di-kona hantongo' -e!


ug sa pagkaadlaw nga igpapahulay nangadto kami sa gawas sa pultahan sa siyudad, sa daplin sa suba diin sa among paghunahuna didtoy dapit nga ampoanan; ug nanglingkod kami ug nakigsulti sa mga babaye nga nagkatigum didto. 	 Hi Eo Sabat, hilou-kai hi po'ole halu' hi mali ngata, apa' ki'inca karia-na posampayaa-ra to Yahudi hi ria. Jadi', mohura-kai hante ba hangkuja dua tobine pai' kipololitai-ra.


samtang ang uban nanagdakop sa iyang mga ulipon, ug ilang gidagmalan ug gipamatay sila. 	 To ntani' -na wo'o-ra mpohoko' pahawaa' magau' toe, rapao' pai' rapatehi.


Pag-ampo kamo nga unta ang inyong pagpangagiw dili mahiatol sa tingtugnaw o sa adlaw nga igpapahulay. 	 Mekakae-koi hi Alata'ala bona eo petiboa' -ni toe neo' nto'u tempo lengi' ba nto'u eo pepuea'.


Ug tan-awa, didtoy usa ka lalaki nga may kamot nga nakuyos. Ug aron ilang ikasumbong si Jesus, siya gipangu-tana nila nga nanag-ingon, "Uyon ba sa kasugoan ang pagpang-ayog mga sakit sulod sa adlaw nga igpapahulay." 	 Hi ree, ria hadua tauna to mate pale-na hamali. Ba hangkuja dua tauna mpali' kasalaa' Yesus, meka' ba mobago-i-hana hi eo pepuea'. Toe pai' mepekune' -ra hi Yesus, ra'uli': "Guru, ha ma'ala moto-hawo mpaka'uri' topeda' hi eo pepuea' -e?"


Lumakaw kamo ug tun-i ninyo ang kahulogan niini, `Maoy kahimut-an ko ang pagkaluoy, dili ang paghalad.` Kay ako mianhi dili sa pagtawag sa mga matarung, kondili sa mga makasasala." 	 Uma-a tumai mpokio' tauna to monoa' ingku-ra. Katumai-ku toi-le, mpokio' topojeko' -a-kuna bona medea-ra ngkai jeko' -ra. Jadi', paresa' -koi ulu napa batua-na Lolita Alata'ala to te'uki' hewa toi: `Uma kuperapi' porewua to nipopepue' hi Aku'. To kuperapi' -le, bona ma'ahi' -koi hi doo.'"


Ug nagsingabut na ang Pasko sa mga Judio; ug sa wala pa kini, daghan ang nanungas gikan sa kabanikanhan ngadto sa Jerusalem aron sa pagpaputli sa ilang kaugalingon. 	 Nto'u toe, neo' rata-mi eo bohe agama Yahudi to rahanga' Eo Paskah. Kako'ia rata eo bohe toe, wori' tauna ngkai ngata ntani' -na hilou hi Yerusalem, bona mpobohoi' woto-ra ntuku' ada agama-ra.


Unya migula siya ug miadto sa Bungtod sa mga Olivo, ingon sa iyang nabatasan; ug ang mga tinun-an mikuyog kaniya. 	 Oti toe, malai-imi Yesus ngkai rala ngata, pai' hewa kabiasaa-na hilou-imi hi Bulu' Zaitun, pai' ana'guru-na hilou wo'o dohe-na.


Ug sa paggula ni Jesus sa templo, usa sa iyang mga tinun-an miingon kaniya, "Tan-awa ra, Magtutudlo, kadagku niining mga batoha ug kadagku niining mga balaya!" 	 Oti toe, malai-imi Yesus ngkai rala Tomi Alata'ala. Ria hadua ngkai ana'guru-na mpo'uli' -ki: "Guru, hilo mpu'u-konae' tomi toe-e! Hilo watu-na! Uma mowo kancola-na!"


Ug ang mga apostoles miingon sa Ginoo, "Dugangi ang among pagtoo!" 	 Ra'uli' suro Pue' Yesus mpo'uli' -ki: "Pue', pakaroho-kaka-kaiwo pepangala' -kai!"


Dili ba diay matarung kanako ang paggawi sa akong mga butang sumala sa akong gusto? O imo ba diay ako nga bagot-botan tungod sa akong pagkamahinatagon?` 	 Ha uma ma'ala kubabehi ntuku' konoa-ku hante doi-ku? Napa pai' mohingi' -koi hi doo ane lompe' nono-ku hi hira'?'"


ug dugang pa, si Isaias nagaingon: Motungha ang gamut ni Jese, siya nga maoy mobarug aron sa paghari sa mga Gentil; kaniya managpanglaum ang mga Gentil." 	 Ohe'i wo'o-pidi lolita nabi Yesaya owi. Na'uli': Ngkai muli Isai mpai' mehupa' hadua to mpoparentai-ra to bela-ra to Yahudi. Hi Hi'a toe-mi poncarumakaa-ra."


sila usab mao ang pito ka mga hari, nga ang lima kanila nangapukan na, ang usa mao siya karon, ug ang usa wala pa mahiabut, nga sa mahiabut na siya kinahanglan magapabilin lamang siyag makadiyot. 	 Lima ngkai magau' toe, monawu' -ramo. Hadua bula-na moparenta-pidi. Pai' to hadua ko'ia-i ntepu'u moparenta. Ane rata-ipi, kana moparenta-i hampai'.


Kay alang kanila maayo pa lamang unta hinoon nga wala sila mahibalo sa dalan sa pagkamatarung kay sa motalikod sila tapus mahibalo niini,-- motalikod gikan sa balaang sugo nga gitugyan kanila. 	 Agina-pi tauna to hewa toera, ke neo' lau-ra mpo'incai ohea to makono, ngkai kampo'inca-ra ohea to makono, tapi' uma-ra dota mpotuku' hawa' Alata'ala to oti-mi raparata-raka.


Apan si Ananias mitubag, "Ginoo, nakadungog ako gikan sa daghan mahitungod niining tawhana, unsa kadaku sa kadaut nga iyang nahimo sa imong mga balaan didto sa Jerusalem; 	 Na'uli' Ananias: "Pue', wori' tauna to mpotompo'wiwi Saulus tetui. Wori' pebalinai' -na hi topetuku' -nu to hi Yerusalem.


Busa kami wala kawad-i sa kasibut, ug bisan tuod nagakahugo ang among pagkatawo nga makita sa gawas, ang among pagkatawo sa kinasuloran ginabag-o sa adlaw-adlaw. 	 Jadi', toe pai' ku'uli' we'i, uma mere' nono-kai. Nau' woto-kai toi ka'uu-uncua roho-na, aga nono-kai rabo'ui ncuu butu eo-na.


"Apan sa diha nga makita na ninyo ang Jerusalem nga pagalikusan sa mga kasundalohan, nan, inyong masabut nga nagakahiduol na ang pagkalaglag niini. 	 "Ane nihilo-damo ngata Yerusalem toi ratipuhi tantara bali', ni'inca-mi ka'uma-napi mahae Yerusalem ragero.


Ug sa diha nga mahisakop na ang tanang mga butang ilalum kaniya, nan, ang Anak pagasakopon usab ilalum kaniya nga mao ang nagapahiluna sa tanang mga butang ilalum kaniya, aron ang Dios mahimong tanan ngadto sa tanan. 	 Jadi', ane hawe'ea-na-damo rapopengkoru hi Kristus, Hi'a wo'o-hawo mpai' mengkoru hi Tuama-na, apa' hewa to ku'uli' we'i, Alata'ala-mi to mpopengkoru hawe'ea-na hi Hi'a. Ngkai ree-damo mpai', pai' Alata'ala mpoparentai hawe'ea-na pai' meliu kabohe hanga' -na ngkai hawe'ea-na.


Kay kon ang pagsalikway kanila misangpot sa pagkapinasig-uli sa kalibutan ngadto sa Dios, unsa pa man gayud kondili nga ang pagdawat kanila mosangpot ngadto sa kinabuhi gikan sa kamatayon? 	 Apa' nto'u-na Alata'ala mpotadi to Yahudi, tebea-mi ohea hi hawe'ea tauna hi dunia' bona posidaia' -ra hante Alata'ala jadi' lompe'. Jadi', meliu kamarasi' -na ihi' dunia' ane Alata'ala mpotarima nculii' -ramo to Yahudi toera. Kajadia' toe mpai' hewa tomate to tuwu' nculii'.


kon ugaling usisahon man kami karon mahitungod sa kaayohan nga nahimo ngadto sa usa ka bakul, sa unsang paagi naayo kining tawhana, 	 Hewa toe lau niparesa' -kai, apa' mpotulungi-kai tauna to pungku toi-e, doko' ni'inca beiwa-kai mpaka'uri' -i.


Mga igsoon, buot kong ipahinumdom kaninyo ang Maayong Balita nga akong giwali kaninyo, nga inyong gipanagdawat, nga niini nanagbarug kamo karon, 	 Kakaliliua-na ompi' -ompi', doko' kupopokiwoii-koi ihi' Kareba Lompe' to kuparata-kokoi. Nitarima-mi Kareba Lompe' toe pai' moroho pepangala' -ni duu' tempo toi.


Ug ang mga boangboang miingon sa mga but-an, `Hatagi kamig lana kay nagakapalong kining among mga lamparahan.` 	 Toronaa to wojo mpo'uli' -raka ema' -ra to monoto nono-ra: `Bale, mai-kaiwo lana-ni hangkedi', neo' mate-mi-kaina hulu' -kai.'


nan, ang Ginoo mahibalo sa pagluwas sa mga tawong diosnon gikan sa mga pagtintal, ug sa pagbantay nga ang mga dili matarung magapabilin ubos sa silot hangtud sa adlaw sa paghukom, 	 Jadi', ngkai tonco-tonco toe we'i, monoto-mi tahilo baraka' -na Pue' mpotulungi tauna to mpopue' -i bona uma-ra moapa nto'u-ra mporata pesori. Pai' tahilo wo'o baraka' -na mpopotuhu tauna to dada'a bona rasesa' hi Eo Pobotuhia-na.


apan ako gikaloy-an tungod niining maong hinungdan, aron nga dinhi kanako nga mao ang labawng makasasala, si Jesu-Cristo makapasundayag sa iyang hingpit nga pailub ingon nga panig-ingnan ngadto kanila nga managsalig kaniya alang sa kinabuhi nga dayon. 	 Hiaa' toe-mile pai' napoka'ahi' -ama Alata'ala-e, bona hi rala tuwu' -ku aku' to meliu kamojeko' -ku toi-e, Yesus Kristus ma'ala mpotudo' kamoloe posabara-na. Jadi', hi rala katuwu' -ku toi, ahi' Pue' jadi' monoto lia, alaa-na aku' -mi jadi' tonco hi hawe'ea tauna to rata ngkabokoa', bona mepangala' hi Yesus wo'o-ramo-rawo pai' -ra mporata katuwua' to lompe' duu' kahae-hae-na.


Ug kanila mitubag siya nga nag-ingon, "Ang nagpugas sa maayong binhi mao ang Anak sa Tawo; 	 Na'uli' Yesus: "Pue' bonea to mpohawu' hawua' to lompe' -le, mpobatuai Aku' -mi, Ana' Manusia'.


Ug sa pagsugat niya kanamo sa Ason, siya among gipasakay ug unya nahidangat kami sa Mitilene. 	 Hirua' mpu'u-makai hi Asos, pai' mohawi' wo'o-imi dohe-kai hi kapal hilou hi ngata Mitilene.


Ug sa nasayran niya sa kapitan nga siya patay na, gihatag niya ang lawas ni Jesus ngadto kang Jose. 	 Kana'epe-na Pilatus lolita tadulako tohe'e, napiliu-imi Yusuf mpo'ala' woto Yesus.


Si Jesu-Cristo, mao kini siya ang mianhi pinaagig tubig ug dugo; dili pinaagi sa tubig lamang, kondili pinaagi sa tubig ug sa dugo. 	 Yesus Kristus, Hi'a-mi Ana' Alata'ala to rata hi dunia'. Yohanes Topeniu' mponiu' -i hante ue. Mo'ili raa' -na nto'u kamate-na raparika'. Jadi', monoto-mi Kayesus-na Ana' Alata'ala, uma muntu' ngkai karaniu' -na, tapi' ngkai kamate-na wo'o. Pai' Inoha' Tomoroli' wo'o mpemakono Kayesus-na Ana' Alata'ala, pai' napa to na'uli' Inoha' Tomoroli' toe, bate makono.


Unya gibiyaan sa babaye ang iyang banga ug miadto siya sa lungsod ug miingon sa mga tawo, 	 Ngkai ree, tobine toei mpalahii-mi pontomua' -na hi ree, ncaliu hilou hi ngata mpo'uli' -raka hingka ngata-na:


Siya naminaw kang Pablo nga nagsulti; ug si Pablo, sa nagtutok kaniya ug sa naila niya nga siya may pagtoo aron mamaayo siya, 	 Topungku toei mohura mpo'epe Paulus mololita. Paulus mpenoto' -i pai' nahilo karia pepangala' -na bona rapaka'uri' -i.


ako nagapadayon paingon sa dauganan, ngadto sa ganti nga mao ang sa langitnong pagtawag kanato sa Dios diha kang Cristo Jesus. 	 Ompi' -ku omea, kupangaku' moto, ko'ia moroli' mpu'u-a hante uma-pi ria jeko' -ku. Aga hanyala to kubabehi: kulipo' -mi hawe'ea to kutilingkurihi, pai' kuhuduwukui mperapai to kunyanyohi. Aku' hewa tauna to motanta' mokeno: uma kupe'ili' to hi tilingkuria-ku, mokeno ncuu-a mperapai to kutoa'. Kuhuduwukui mpotuku' konoa Alata'ala, bona mporata-a mpai' parasee pedagia to nawai' -ka hi suruga-- apa' toe-mi pai' nakio' -a jadi' mosidai' hante Kristus Yesus.


Ug wala akoy nakitang templo sa siyudad, kay ang templo niini mao man ang Ginoong Dios nga Makagagahum sa Tanan ug ang Cordero. 	 Uma ria kuhiloi tomi pepuea' hi rala ngata toe, apa' hobo' ngata toe raponcawa tomi pepuea' hi Pue' Alata'ala to meliu kuasa-na ngkai hawe'ea, pai' hi Ana' Bima.


Ug sa ilang pagkadungog mahitungod sa pagkabanhaw sa mga patay, dihay nanagbiaybiay; apan ang uban miingon, "Maminaw ra kami kanimo pag-usab mahitungod niini." 	 Kara'epe-na lolita Paulus toe, hantongo' -ra mpotawai-i, apa' uma rapangalai' karia tauna to tuwu' nculii' ngkai kamatea. Aga ria moto wo'o-ra hantongo' to mpo'uli': "Doko' tena-pidi-kai mpo'epe lolita-nu tetu."


Kamo gikan sa inyong amahan nga mao ang yawa, ug ang inyong tinguha mao ang pagtagbaw sa mga pangibog sa inyong amahan. Siya maoy usa ka mamumuno sukad pa sa sinugdan, ug siya walay labut sa kamatuoran kay ang kamatuoran wala man diha kaniya. Inigpamakak niya, siya magasulti tukma sa iyang kaugalingong kinaiya, kay siya bakakon man ug mao ang amahan sa mga bakak. 	 Magau' Anudaa' -hanale tuama-nie! Pai' doko' oa' -koi mpotuku' konoa tuama-ni tetu. Ngkai lomo' -na, topepatehi ami' -imi. Uma-i ria mpo'uli' napa to makono, apa' uma ria napa-napa to makono hi hi'a. Ane moboa' -i, gati-nami-hana, apa' topoboa' ami' -i, pai' hawe'ea tauna to moboa' mpo'uhi kehi-na.


Apan siya nakulbaan pag-ayo tungod sa gisulti kaniya, ug iyang gipamalandong kon unsa kahay kahulogan niadtong pangomustaha. 	 Konce-i Maria mpo'epe lolita mala'eka toei, pai' -i mopekiri ba napa batua petabe-na toe.


Ug gidakop nila siya ug giabog sa gowa sa parrasan, ug ilang gipatay siya. 	 Karahoko' -nami ana' toei, radii' hilou hi mali bonea pai' rapatehi."


Apan ikaw, O tawo sa Dios, pahilayo niining tanan; paningkamoti ang pagkamatarung, pagkadiosnon, pagtoo, paghigugma, pagkamainantuson, pagkaaghop. 	 Aga iko Timotius, batua Alata'ala-moko-kona. Pokalaa tuwu' -nu ngkai hawe'ea kehi to hewa toe we'i lou. Huduwukui mpotuku' po'ingku to monoa'. Mengkoru hi Alata'ala. Perohoi pepangala' -nu hi Kristus pai' ahi' -nu hi doo. Tari hi rala kasusaa', mo'alusu' kehi hi doo.


Ug sa pagkatapus na sa panahon sa iyang pag-alagad, siya mipauli sa iyang balay. 	 Hudu-mi pobago-na Zakharia hi Tomi Alata'ala, nculii' -imi hilou hi tomi-na.


Kini gisulti niya aron sa pagpasabut sa paagi sa kamatayon nga iyang pagakamatyan. 	 Lolita-na Yesus toe, mpowalatu beiwa mpai' karapatehi-na.


Ang nagapanultig mga dila nagpalig-on sa iyang kaugalingon lamang, apan ang nagahimog profesiya nagapalig-on sa iglesia. 	 Tauna to mololita hante basa to ngkai Inoha' Tomoroli' mporohoi nono-na moto-wadi. Tauna to mpohowa' lolita Alata'ala mporohoi nono doo to morumpu hangkaa-ngkania.


Ug kon siya ginatawag man ninyo nga Amahan, siya nga maoy magahukom sa matag-usa ka tawo sa walay pinalabi sumala sa iyang binuhatan, nan, panaggawi kamo uban sa kahadlok sulod sa panahon sa inyong panimuyo ingon nga mga dumuloong dinhi sa yuta. 	 Ompi' -ompi', mo'oha' -koi hi dunia' toi hewa tauna to liu-wadi. Pai' ane mosampaya-koi hi Alata'ala, ni'uli' Kahi'a-na Tuama-ni. Toe pai' kana mengkoru-koi hi Alata'ala bula-ni mo'oha' hi dunia' toi-pidi. Apa' Alata'ala to Nipotuama toei-e, Hi'a-mi Topohura to mpobotuhi kara-kara butu dua tauna ntuku' po'ingku-ra, uma-i-hana mpelence tauna.


(Niining akong pagsulat kaninyo, sa atubangan sa Dios wala ako magbakak!) 	 Napa to ku'uki' toe we'i ompi' bate makono. Alata'ala to mpotiroi nono-ku!


Ug bahin sa mapintas nga mananap nga mao ang sa kaniadto ug dili ang sa karon, kini siya mao ang ikawalo apan ila siya sa pito, ug mopadulong siya ngadto sa pagkalaglag. 	 Binata to tuwu' owi pai' uma-ipi ria tempo toi, hi'a-mi magau' kawalu-na. Aga magau' kawalu-na toe, hadua ngkai magau' to pitu we'i. Pai' ka'omea-na magau' toei bate rahuku' duu' kahae-hae-na.


Ug ang tanang mga lungsod ug mga balangay gisuroy ni Jesus nga nagpanudlo sulod sa ilang mga sinagoga ug nagwali sa Maayong Balita mahitungod sa gingharian, ug nag-ayo sa tanang mga sakit ug kaluyahon. 	 Yesus modao' mpokinomo butu ngata-na. Metudui' -i hi tomi posampayaa, mpoparata Kareba Lompe', na'uli': "Neo' rata-mi tempo-na Alata'ala jadi' Magau' hi dunia'." Mpaka'uri' wo'o-i hawe'ea tauna to peda' pai' to keru.


kay ako magahatag ra unya kaninyog baba ug kaalam nga batok niini walay kaaway ninyo nga arang makasukol o makasapuk. 	 Aku' moto-damo mpai' to mpowai' -koi petompoi' to monoto, alaa-na uma ria haduaa ngkai bali' -ni to mpokule' mpobaro ba mposapuaka napa to ni'uli'.


mitindog siya gikan sa kan-anan, mihukas sa iyang mga sapot ug gibaksan niyag tualya ang iyang kaugalingon. 	 Toe pai' pokore-nami, naroncu baju-na, pai' na'ala' abe' napehoo' hi hope' -na.


Apan masayon pang mahanaw ang langit ug ang yuta, kay sa mawad-agkahulogan ang usa ka tulpok sa kasugoan. 	 Tapi' butu mela to te'uki' hi rala Atura Pue' bate kana madupa'. Mojoli-pi langi' pai' dunia' mokero, ngkai hamela lolita hi rala Atura Pue' uma madupa'.


Apan sa ilalum sa sala gipabilanggo sa kasulatan ang tanang butang, aron ang gisaad nga pinasikad sa pagtoo kang Jesu-Cristo ikahatag ngadto kanila nga nanagpanoo. 	 Tapi' hi rala Buku Tomoroli' te'uki' hewa toi: hawe'ea manusia' masala' hi poncilo Alata'ala sabana jeko' -ra. Jadi', uma ria ohea ntani' -na jadi' monoa' hi poncilo-na, muntu' pepangala' -ta hi Yesus Kristus-wadi. Katuwua' to lompe' to najanci Alata'ala, bate nawai' hi hema-hema to mepangala'.


Ug iyang giasoyan sila sa lain pang sambingay, nga nag-ingon, "Ang gingharian sa langit sama sa usa ka tawo nga nagpugas ug maayong binhi diha sa iyang uma; 	 Yesus mpololita hanyala-pi lolita rapa' hi ntodea, na'uli': "Ane Alata'ala jadi' Magau' hi dunia', kajadi' -na hewa jarita toi: Hadua topobonea hilou mpohawu' hinawu' to lompe' hi bonea-na.


apan bisan kinsa nga makaangin aron makasala ang usa niining mga gagmay nga nagasalig kanako, maayo pa lang unta hinoon alang kaniya kon gikahigtan siyag dakung galingan nga bato diha sa iyang liog ug gikalumsan siya sa kahiladman sa dagat. 	 "Aga hema to mpopanawu' hadua ana' to kedi' alaa-na uma-ipi mepangala' hi Aku', bohe mpu'u pehuku' Alata'ala hi tauna tetui. Agina lau-pi hameha' watu po'ahaa' to bohe ratoe hi wuroko' -na pai' -i ratene' hi rala tahi'.


si Simeon mikugos kaniya diha sa iyang mga bukton ug midalayeg sa Dios ug miingon, 	 Kana'ala' -nami ana'lei toei, napanawi pai' -i mpo'une' Alata'ala, na'uli':


Tan-awa ninyo unsang gugmaha ang gihatag kanato sa Amahan, nga paganganlan kita nga mga anak sa Dios; ug mao kana kita. Ang hinungdan ngano nga ang kalibutan wala makaila kanato mao kini: kay kini wala man makaila kaniya. 	 Uma mowo kabohe ahi' -na Alata'ala to Tuama hi kita', duu' -na nakahangai' -tamo ana' -na. Pai' bate wae mpu'u. Ana' Alata'ala mpu'u-tamo. Tauna to uma mepangala' hi Yesus uma mpo'incai kakita' -na ana' Alata'ala, apa' uma-ra mpo'incai Alata'ala.


Ug sa paglabay na sa pipila ka adlaw, si Agripa nga hari ug si Bernice nahiabut sa Cesarea aron sa pagyukbo kang Festo. 	 Uma mahae ngkai ree, Magau' Agripa hante Bernike, hilou hi ngata Kaisarea mpotabe Festus ngkai kara'ongko' -na jadi' gubernur.


Apan sa pagkaadlaw na nga nahiuna sa semana, sayo sa kaadlawon, sila ngadto sa lubnganan, dinala ang mga pahumot nga ilang giandam. 	 Eo Mingku mepupulo ngkii, tobine toera hilou hi daeo' mpokeni anu mohonga to oti-mi raporodo.


Agig hulad niini, ang bautismo usab nagaluwas kaninyo karon dili ingon nga paglugod sa buling gikan sa lawas kondili ingon nga pangamuyo diha sa atubangan sa Dios alang sa maayong kaisipan, pinaagi sa pagkabanhaw ni Jesu-Cristo, 	 Ue to mpogero dunia' nto'u toe, ma'ala rarapai' -ki ada peniu' tempo toi, apa' ada toe mpokeni kalompea' hi kita' wae lau ompi'. Aga ada toe bela-hawo ada to mpobohoi' wotoloka' -ta ngkai to babo'. Ada toe taponcawa pomperapi' -ta hi Alata'ala, taperapi' bona nabohoi' nono-ta ngkai jeko'. Pai' nabohoi' mpu'u-tamo ngkai jeko' -ta, hante katuwu' -na nculii' Yesus Kristus.


Kay ang mga tawo unya magamahigugmaon man sa ilang kaugalingon, mga hinapi, tigpagawal, hambogiro, tampalasan, masukihon sa mga ginikanan, walay igabalus, dili diosnon, 	 Apa' wori' mpai' tauna to mpoka'ahi' woto-ra moto-wadi, doko' jadi' topo'ua', mpope'une', molangko nono, pai' mporuge' doo-ra. Uma-ra mengkoru hi totu'a-ra, uma ra'incai motarima kasi, uma-ra mposaile' Alata'ala,


Ug natumba siya sa yuta ug iyang nadungog ang tingog nga nag-ingon kaniya, "Saulo, Saulo, nganong ginalutos mo ako?" 	 Kamodungka-nami pai' na'epe-hawo topololita to mpo'uli' -ki: "Saulus! Saulus! Napa pai' nubalinai' -a?"


Busa kab-uton ta ang makaamot sa pagdinaitay ug sa paglig-onay sa usa ug usa. 	 Toe pai' kana tahuduwukui tuwu' hintuwu' hante doo pai' momerohoi mponono hadua pai' hadua.


sa nasayran mo na nga ang maong tawo nahisalaag ug nagapakasala; sa iyang kaugalingon siya nahinukman na ug silot. 	 Apa' monoa' -mi nu'inca: tauna to hewa toe, tungkai' meleli' -ra ngkai tudui' to makono. Mpohuku' woto-ra moto-ramo-rawo hante jeko' -ra to ratungkai' toe.


ako magahangyo kanimo alang sa akong anak nga si Onesimo, kang kinsa ako nahimong iyang amahan samtang ako binilanggo. 	 Ta'uli' -mi-hawo pomperapia' -kue, bona nudoa lompe' -i-hawo ana' -ku Onesimus tohe'i-e. Kupo'ana' mpu'u-i, apa' bula-ku ratarungku' tohe'i-e, aku' to mpokeni-i mepangala' hi Pue' Yesus. Jadi', aku' -mi to napotuama hi rala pepangala'.


Ang akong Amahan mapasidunggan sa diha nga mamunga kamog daghan, ug nga sa ingon pagahimatud-an nga kamo akong mga tinun-an. 	 Ane mowua' wori' -koi, Tuama-ku rapomobohe. Ane hewa toe-mi po'ingku-ni, topetuku' -ku mpu'u-mokoi.


Maingon man agdaha ang mga babayeng tigulang sa pagkamatinahuron sa ilang panggawi, dili malibakon ug dili mga ulipon sa bino; nga ipanudlo nila ang butang maayo, 	 Wae wo'o totu'a tobine, tudui' -ra bona po'ingku-ra hewa tauna to mengkoru hi Pue' Ala, neo' mpotuntui' doo, neo' tukia' nginu to melanguhi, pai' tida-ra mpotudui' doo bona mpelompehi po'ingku-ra.


Ug nahitabo nga niadtong dalana dihay naglugsong nga usa ka sacerdote; ug sa iyang pagkakita kaniya, siya didto moagi sa pikas. 	 Ko'ia mahae ngkai ree, ria wo'o-hawo hadua imam ntara hi ohea toe. Kanahilo-na tauna to weho toei, napelelii' pai' kaliliu moto-i.


Ug sa panon sa katawhan dihay mga Fariseo nga miingon kaniya, "Magtutudlo, badlonga gani ang imong mga tinun-an." 	 Ngkai ree, ba hangkuja dua to Parisi to hi olo' tauna to wori' mpo'uli' -ki Yesus: "Guru, tagi-ramo ana'guru-nu bona neo' -ra mpo'uli' hewa tetu!"


Ug sila mitubag nga wala kono sila masayud kon diin kadto gikan. 	 Toe pai' ratompoi': "Uma ki'incai kangkaiapa kuasa-na."


Busa, kon ang usa ka tawong walay sirkunsisyon magatuman sa mga lagda sa kasugoan, dili ba ang iyang pagkawalay sirkunsisyon pagaisipon nga sirkunsisyon? 	 Ane tauna to bela-ra to Yahudi, uma-ra ratini' ntuku' Atura Pue'. Aga ane monoa' po'ingku-ra hewa po'ingku to ratuntu' hi rala Atura Pue', bate natarima moto-ra mpai' Alata'ala hibalia hante tauna to tetini' ntuku' Atura Pue'.


Ug si Herodes miingon, "Si Juan ako nang gipapunggotan sa ulo; apan kinsa man kini siya nga mahitungod kaniya nadungog ko kining mga butanga?" Ug naninguha siya sa pagtan-aw kang Jesus. 	 Na'uli' Herodes: "Ane Yohanes Topeniu', kuhubui-mi wengi tauna mpopata' wuroko' -na. Hiaa' Yesus toe-e lou, hema mpu'u-i-hawo? Wori' -mi ku'epe to mpotompo'wiwi-i." Toe pai' Herodes doko' mpohirua' -ki Yesus.


Ug si Jesus, nga puno sa Espiritu Santo, mipauli gikan sa Jordan, ug siya gimandoan sa Espiritu 	 Pe'ongko' -na Yesus ngkai ue Yordan, Inoha' Tomoroli' mpokuasai-i pai' mpakeni-i hilou hi papada to wao'.


Sila namahawa gikan kanato, apan sila dili ato; kay kon sila ato pa, managpabilin sila unta uban kanato; apan namahawa sila aron makita nga silang tanan dili diay ato. 	 Bali' Kristus toera, tauna to dohe-ta ri'ulu, tapi' kakoo-kono-na, bela-ra doo-ta. Toe pai' malai-ramo ngkai kahintuwuaa' -ta. Ane ke doo-ta mpu'u-rale, ke bate tida moto-ra dohe-ta. Tapi' malai-ramo-rana ngkai kahintuwuaa' -ta, toe pai' ta'inca-mi ka'uma-na ria haduaa-ra to tono' hi kita'.


Gisulti ko kini kaninyo aron nga dinhi kanako makabaton kamog kalinaw. Dinhi sa kalibutan aduna kamoy kagul-anan; apan sumalig kamo, gidaug ko na ang kalibutan." 	 Hawe'ea toi ku'uli' -kokoi, bona mporata-koi kalompea' tuwu' ngkai posidaia' -ni hante Aku'. Bula-ni hi rala dunia' toi-pidi, bate rabalinai' -koi. Aga pakaroho nono-ni, apa' kudagi-mi dunia' toi."


Busa wala untay usa nga magpasigarbo ug mga tawo. Kay inyo ang tanang mga butang, 	 Jadi', toe pai' kuperapi' ompi': neo' -pi ria to mpoperaha petuku' -ra hi manusia'. Apa' hawe'ea to niparaluu, nawai' -mikokoi Alata'ala nipobagia:


Ug ang katawhan nangapaig sa hilabihang kainit, ug nanagpasipala sila sa ngalan sa Dios nga may gahum sa ibabaw niining mga hampak; apan wala sila managhinulsol ni maghatag kaniyang himaya. 	 Mampu-ramo manusia' ngkai pehimai' -na to ngkerepa' lia, pai' metipo' -ramo mpotipo' Alata'ala, apa' Hi'a-mi to mokuasa hi pesesa' toe. Uma oa' -ra medea ngkai jeko' -ra, uma oa' rapangaku' kabohe tuwu' -na Alata'ala.


Ug kamo pagadumtan sa tanang tawo tungod sa akong ngalan, 	 Nto'u toe mpai', hawe'ea tauna mpokahuku' -koi sabana petuku' -ni hi Aku'. Ntahawe' totu'a-ni, ompi' -ni, posantina-ni, pai' ema' -ni mpewai' -koi hi bali' -ni. Hantongo' -koi mpai' rapatehi.


Ug kining mga butanga maoy mga pasidaan alang kanato sa dili pagpangandoy ug mga dautang butang ingon sa gibuhat nila. 	 Hawe'ea to jadi' hi to Yahudi toe owi, jadi' bona kita' mporata tudui'. Patuju-na bona neo' -ta mpokahina to dada'a hewa hira' owi.


Ug ginahatagan ko silag kinabuhing dayon, ug sila dili gayud malaglag, ug walay bisan kinsa nga magaagaw kanila gikan sa akong kamot. 	 Kuwai' -ra katuwua' to lompe' duu' kahae-hae-na, pai' monoa' -mi ka'uma-ra mpai' rahuku' hi naraka. Uma ria haduaa to ma'ala mpo'agoi-a bima-ku.


Tapus niini si Pablo mipahawa sa Atenas ug miadto sa Corinto. 	 Oti toe, me'ongko' -imi Paulus ngkai Atena, hilou hi ngata Korintus.


Apan kon sila dili man ugaling makapugong sa ilang kaugalingon, nan, paminyoa na lang sila. Kay labi pang maayo hinoon nga maminyo kay sa magasilaob sila sa kaulag. 	 Aga ane uma-koi ntaha, agina lau-pi ncamoko-koi. Apa' lompe' lau-pi ncamoko, ngkai hina-ni ncamoko uma nidadahi mpotaha.


Ang Amahan dili magahukom kang bisan kinsa, hinonoa ang tanang paghukom gitugyan niya ngadto sa Anak, 	 Tuama-ku moto uma mpobotuhi kara-kara manusia'. Hawe'ea kuasa pompobotuhi natonu-mi hi Aku' Ana' -na.


Tungod niini gipanagsabutan sa mga sacerdote nga punoan ang pagpatay usab kang Lazaro, 	 Jadi', mohawa' wo'o-ramo imam pangkeni doko' mpopatehi Lazarus.


Gipadala ko siya diha kaninyo alang niining maong tuyo, aron inyong masayran ang among kahimtang ug aron siya makadasig inyong mga kasingkasing; 	 Kusuro-i tilou bona ni'inca kababeiwa-kai, pai' bona narohoi nono-ni.


Ug sa pagtakas ni Jesus sa mamala, iyang nakita ang usa ka dakung pundok sa mga tawo, ug siya naluoy kanila, kay sila sama sa mga karnero nga walay magbalantay; ug iyang gisugdan ang pagpanudlo kanila sa daghang mga butang. 	 Pehompo-na Yesus ngkai sakaya, nahilo-hawo wori' tauna mpopea-i. Metumu' -mi ahi' -na mpohilo-ra, apa' hiloa-ra hewa bima to uma te'ewu. Kanatudui' -rami wori' nyala.


Apan wala sila makahimo sa pagbuntog sa kinaadman ug sa Espiritu nga diha uban sa iyang pagpamulong. 	 Aga uma-ra hompe mpotompoi' lolita Stefanus, apa' Inoha' Pue' Ala mpowai' -i kanotoa nono mololita.


Naunsa ba nga wala man kamo makasabut nga ako wala magsulti mahitungod sa tinapay? Likayi ninyo ang igpapatubo sa mga Fariseo ug sa mga Saduceo." 	 Napa pai' uma oa' nipaha kabela-na roti mpu'u to ku'uli' -e! Mo'inga' -inga' -koi hi ragi to Parisi pai' to Saduki."


aron silang tanan ma-usa; maingon nga ikaw, Amahan, ania kanako ug ako anaa kanimo, aron sila usab maania kanato, aron ang kalibutan motoo nga ikaw mao ang nagpadala kanako. 	 Pomperapia' -ku, bona hawe'ea-ra hanono lau. Hewa Mama hintuwu' hante Aku', pai' Aku' hante Mama, kuperapi' bona hira' wo'o hintuwu' hante Kita'. Bona hawe'ea tauna mpangala' ka'Iko-na to mposuro-a.


Dinhi sa yuta gipasidunggan ang buhat nga imong gitugyan kanako ko ikaw sanglit natuman ko man aron akong pagabuhataon. 	 Hi rala dunia' toi kupopehuwu-mi kabohe tuwu' -nu Mama, kuposipolea-mi bago to nuwai' -ka.


Ug karon itugyan ko kamo ngadto sa Dios ug sa pulong sa grasya niya nga may gahum sa pagpalig-on kaninyo ug sa paghatag kaninyo sa panulondon uban sa tanang mga binalaan. 	 "Wae lau ompi' -ompi', mekakae-ama hi Pue' Ala, kuperapi' bona Hi'a-damo to mpewili' -koi. Kuparesai' -koi bona tida-mokoi mpotuku' Lolita Pue' to mpo'uli' -taka kabula rala-na Alata'ala hi kita'. Apa' Alata'ala-wadi to mokuasa mporohoi nono-ta pai' mpowai' -ta rasi' to naporodo ami' -mi hi hawe'ea tauna to napobagia.


Tungod niini, sa pagpakuha mo kanako, mianhi ako sa walay pag-ukon-ukon. Ug karon mangutana ako nganong gipakuha mo ako." 	 Toe pai' kanikio' -ku tumai, uma-a leba' motance. Jadi', hewa toe lau, doko' ku'inca ba napa pai' nikio' -a tumai."


Ngani ako may pasikaranan sa pagsalig sa unod usab. Kon adunay laing tawo nga magadahum nga siya may pasikaranan sa pagsalig sa unod, ako labaw pa: 	 Kakono-na, aku' wo'o ma'ala mposarumaka ada tetu-e. Ane ria tauna to mpoperaha petuku' -ra hi ada to kahiloa-wadi, peliu-liu-nami aku'!


Apan sa diha nga misupak niini ang mga Judio, napugos ako sa pagdangop kang Cesar--hinoon dili tungod kay aduna akoy igsosumbong batok sa akong nasud. 	 Tapi' to Yahudi hi Yudea me'ewa ncuu, uma-ra dota mpobahaka-a. Jadi', uma ria ohea ntani' -na, merapi' -ama mpobua' kara-kara-ku hi Kaisar. Nau' wae, uma ba ria to kupakilu-raka ompi' -ta to Yahudi.


Ug ang bata midaku ug nahimong kusgan, puno sa kaalam; ug ang grasya sa Dios diha kaniya. 	 Ana' -ra toei, kaboo-bohea pai' karoo-rohoa. Monoto lia nono-na, pai' Alata'ala mpogane' -i.


Gisugilon kanato ni Simeon ang kaagi sa unang pagduaw sa Dios ngadto sa mga Gentil aron sa pagsagop ug usa ka katawhan gikan kanila alang sa iyang ngalan. 	 Ta'epe-mi we'i lolita-na Simon, mpo'uli' -taka beiwa lomo' -na Alata'ala mpopohiloi ahi' -na hi tauna to bela-ra to Yahudi, napelihi ngkai laintongo' -ra tauna to napajadi' ntodea-na.


ako magatugon kanimo nga imong bantayan ang sugo nga mahigawas kini sa buling ug mahigawas sa mga pagsaway hangtud sa pagtungha sa atong Ginoong Jesu-Cristo; 	 Kuparesai' -ko mpotuku' hawe'ea hawa' toe hante uma ria ruke-na ba kasalaia' -na, duu' hi karata-na nculii' Pue' -ta Yesus Kristus mpai'.


"Ayaw kamo pagtigum ug mga bahandi alang kaninyo dinhi sa yuta diin ang tangkob ug ang taya nagakutkot, ug diin ang mga kawatan nagapanakasaka ug nagapangawat; 	 "Neo' mporumpu rewa hi dunia'. Apa' rewa hi dunia' ma'ala naserohi anutuwu' ba jadi' ta'igaraa'. Pontimamahia rewa-ta ma'ala rabongka pai' rewa-ta rapanako.


ug maingon man sila si Marcos, si Aristarco, si Demas, ug si Lucas, nga akong mga kaabay sa buhat. 	 Tarima wo'o tabe-ra doo-doo hampobagoa-ku, hira' Markus, Aristarkhus, Demas pai' Lukas.


Ug sa diha nga ang kalihim sa lungsod nakapahilum na sa katawhan, siya miingon kanila, "Mga tawo sa Efeso, kinsa ba ugod nga tawhana ang wala masayud nga ang siyudad sa mga taga-Efeso mao ang magbabantay sa templo sa dakung Artemisa ug sa larawan nga natagak gikan sa langit? 	 Ka'omea-na, hadua totu'a ngata mpopengkalino-ra, pai' na'uli' -raka: "Ompi' -ompi' to Efesus! Kita' to Efesus mpojampangi tomi pepuea' hi Artemis, anitu-ta to bohe lia baraka' -na. Kita' to mpotimamahi watu to moroli' to monawu' ngkai langi'. Uma hema to uma mpo'incai toe-e ompi'.


Ug sa diha nga, tali kanila ug kang Pablo ug Bernabe, nahitabo ang usa ka dili diyutayng panagkabangi ug panaglalis, si Pablo ug si Bernabe ug ang pipila sa uban gipanagtudlo aron sa pagtungas sa Jerusalem, sa pagpakigkita sa mga apostoles ug sa mga anciano bahin niining gikalantugian. 	 Uma mowo pe'ewa-ra Paulus pai' Barnabas mpobaro tudui' -ra toe. Ka'omea-na, to Kristen to hi Antiokhia mpo'uli': "Agina tasuro ba hangkuja dua doo-ta hilou hi Yerusalem, mpobua' kara-kara toe hi suro Pue' Yesus pai' totu'a ntani' -na." To rasuro hilou toe, hira' Paulus, Barnabas, pai' ba hangkuja dua to ntani' -na.


Ug ang tanang kapuloan nangahanaw, ug wala nay mga bukid nga makita; 	 Nto'u toe, moronto ncorobaa hawe'ea lewuto' hi tahi', pai' uma-pi ria bulu'.


Ug siya miduol ug iyang gikuptan ang lungon, ug ang mga nanagyayong niini mihunong. Ug siya miingon, "Dong, ingnon ko ikaw, bangon." 	 Hilou-imi mpoganga pokowa', mentoda' -ramo to mokowa'. Na'uli' Yesus: "Kabilasa! Kuhubui-ko memata!"


Ang mga saksi mao ang duha ka mga kahoyng olibo ug ang duha ka mga kandiliro nga nanagbarug sa atubangan sa Ginoo sa kalibutan. 	 Sabi' to rodua toera, rarapai' -ki rongkaju kaju zaitun pai' romeha' witi' lampu to mokore hi nyanyoa Alata'ala, Pue' humalili' dunia'.


Ug ang mga hari sa yuta nga nakapakighilawas kaniya ug nakig-uban kaniya sa pagpatuyang, kini sila managpanghilak ug managbakho tungod kaniya inigkakita nila sa aso sa iyang pagkasunog; 	 Magau' -magau' hi dunia' mpotuku' gau' to Babel to uma tumotoa, pai' -ra mpobabehi konoa woto-ra hewa to Babel. Jadi', karahilo-na rangahu to ulo' ngkai apu to mpomampuhi ngata Babel toe, motantangi' -ramo mpokageoi' kamokero-na.


Kay sumala sa inyo nang nasayran, kami wala gayud maggamit ug mga pulong sa pag-ulog-ulog, ni sa takuban sa kadalo, saksi ang Dios; 	 Ni'inca moto ompi', uma-kai ria mololita mpolinuruhi-koi, uma-kai mpolerui patuju to dada'a doko' mporata ba napa-napa ngkai koi'. Alata'ala moto sabi' -kai!


Apan ang maong bahandi ginabatonan namo diha sa mga sudlanan nga yuta, aron sa pagpadayag nga ang labawng gahum iya sa Dios ug dili gikan sa among kaugalingon. 	 Bohe mpu'u baraka' to mobago hi rala katuwu' -kai, apa' Alata'ala mposarumaka-kai mpokeni baja-na toe. Hiaa' kai', manusia' -wadi-ka-kaiwo. Kai' hewa kura tana' -wadi, aga nau' wae, to ihia' rewa to masuli' lia oli-na. Ngkai toe-mi, monoto hi hawe'ea tauna baraka' to ria hi kai', baraka' to ngkai Alata'ala, bela baraka' -kai moto.


Si Jesus miingon kaniya, "Ayaw na ako pagkupti, kay wala pa ako makasaka ngadto sa Amahan. Apan adtoa ang akong mga kaigsoonan ug suginli sila nga mosaka ako ngadto sa akong Amahan ug inyong Amahan, sa akong Dios ug inyong Dios." 	 Na'uli' Yesus mpo'uli' -ki Maria: "Neo' -a ulu nukamu, apa' ko'ia-a mengkahe' hilou hi Tuama-ku. Hilou-ko hi ompi' -ku, uli' -raka kahilou-ku hi Tuama-ku bo Tuama-ni, Alata'ala-ku bo Alata'ala-ni."


Usa ra ang magbabalaod ug maghuhukom, siya nga arang makaluwas ug makalaglag. Apan ikaw, si kinsa ka man nga magahukom sa imong silingan? 	 Hiaa' hadua-na-wadi to masipato' mpowai' atura hi manusia' pai' to jadi' Topobotuhi. Hi'a-mi Alata'ala, to ria kuasa-na mpohuku' -ta ba mpobahaka-ta ngkai huku'. Jadi' kita' toi, hema rahi-tadie, pai' -ta daho' mpotuntui' doo-tae!


"Usab, ang gingharian sa langit sama sa usa ka pukot nga gitaktak ngadto sa dagat ug nakakuhag mga isda nga nagkalainlain; 	 "Ane Alata'ala jadi' Magau' hi dunia', kajadi' -na hewa lolita rapa' toi: Hameha' jala' to bohe ratene' hi rala rano. Wori' nyala bau' mesua' hi rala-na.


Ang inyong gipamulong diha sa ngitngit madungog ra unya diha sa hayag; ug ang inyong gihunghong sulod sa mga lawak nga tinakpan, kini igamantala ra unya diha sa ibabaw sa mga atop. 	 Jadi', napa to ni'uli' hi bengi-na bate ralohu hi eo-na. Pai' napa to niwara' -ki doo hi rala tomi to tehohoki, bate ratolele hobo' hi rala ngata.


Mga ulipon, sa tanang mga butang magmasinugtanon kamo sa inyong tawhanong mga agalon, dili sa pag-alagad nga linigoy ingon sa magapahimuot sa mga tawo lamang, kondili uban sa kasingkasing nga maminatud-on, nga mahadlokon sa Ginoo. 	 Ompi' -ompi' to tuwu' batua, tuku' hawe'ea hawa' maradika-ni to hi dunia' toi. Neo' nituku' hawa' -ra nto'u-ni rahilo-wadi apa' kadoko' -ni ra'une' -wadi. Tuku' hawa' -ra ngkai kabula nono-ni, hewa pengkoru-ni hi Pue'.


Buhata ninyo ang tanan ninyong pagabuhaton uban sa gugma. 	 Hawe'ea to nibabehi, babehi hante ahi'.


Kaniya mitubag siya nga nag-ingon, "Dili matarung nga kuhaon ang tinapay nga alang sa mga anak ug iitsa ngadto sa mga iro." 	 Na'uli' Yesus: "Uma lompe' mpo'ala' koni' ana' pai' rarora-ki dike'."


Ug paharia ang kalinaw ni Cristo diha sa inyong mga kasingkasing, nga ngadto sa maong kalinaw kamo sa pagkatinuod gipanagtawag diha sa mao rang usa ka lawas. Ug magmapasalamaton kamo. 	 Alata'ala mpokio' -tamo pai' napajadi' -ta hewa hawoto lau hi rala posidaia' -ta hante Kristus. Jadi', neo' tababehi napa-napa to mpokero kahintuwuaa' pai' karodoa nono-ta to ngkai Kristus toe. Pai' mpo'uli' tarima kasi oa' -ta.


Kay sulod sa usa lamang ka takna nalaglag kining tanang mga bahandia!" 	 Hiaa' muu-mule' rala-na hajaa-wadi, moronto hangkani-mi ka'uaa' -ra to bohe toe!" Hawe'ea tauna to mpopali' katuwua' -ra hi tahi', lompe' to mpokeni kapal, lompe' topobago hi kapal pai' hawe'ea tauna to mpohawi' kapal toe, mokore ngkawao-ra-wadi


Ug sa sinultihan nga madungog sa tanang tawo, siya miingon sa iyang mga tinun-an, 	 Bula tauna mpe'epei lolita-na Yesus toe we'i, napololitai ana'guru-na, na'uli':


Ug sanglit sa iyang kaugalingon ginalikusan man usab siyag kaluyahon, siya makapailub nga malumo ngadto sa mga wala masayud ug sa mga nahisalaag. 	 Imam Bohe, manusia' wo'o-ra-wadi-rawo, pai' bate wori' wo'o-hawo kalentea-ra. Toe pai' ra'inca mpaka'olu kehi-ra mpewili' tauna to ko'ia monoto nono-ra pai' to ko'ia mpo'incai ohea to makono.


Buot ko nga kamong tanan magasultig mga dila, apan labaw pa niini nga unta kamo managhimog profesiya. Ang nagahimog profesiya labi pang daku kay kaniya nga nagapanultig mga dila gawas kon adunay magahubad sa kahulogan niini, aron ang iglesia mapalig-on. 	 Konoa-ku ompi', bona hawe'ea-ni ma'ala mololita hante basa to ngkai Inoha' Tomoroli'. Aga meliu kalompe' -na ane mpohowa' -koi lolita Alata'ala. Apa' tauna to mpohowa' lolita Alata'ala hi doo, meliu kamokalaua-na ngkai tauna to mololita hante basa to ngkai Inoha' Tomoroli'. Sampale ane ria to mpotoli basa-na toe bona rapaha doo, pai' lako' terohoi nono doo to mogampara dohe-na.


Ug si Simon Pedro nagtindog ug nagdangdang sa iyang kaugalingon. Ug sila nangutana kaniya, "Dili ka ba usab usa sa iyang mga tinun-an?" Kini gilimod niya ug miingon. "Dili ako." 	 Simon Petrus, ria-i-pidi mokore pai' moneru ngkokore dohe topojaga. Ria tauna to mpo'uli' -ki: "Ha bela iko wo'o hadua ana'guru-nae?" Nasapu Petrus, na'uli': "Bela-kuwo aku'!"


Busa tambagan ko ikaw nga gikan kanako magpalit kag bulawan nga inulay sa kalayo, aron madato ka; ug mga maputing bisti nga imong ikasul-ob aron dili magdayag ang pagkamakauulaw sa imong pagkahubo; ug tambal nga ikapadapat sa imong mga mata aron ikaw makakita. 	 Toe pai' kuparesai' -koi tohe'i: oli-mi ngkai Aku' bulawa to rapomoroli' hi rala apu, bona mo'ua' mpu'u-koi. Oli wo'o ngkai Aku' pohea to bula bona heaa-koi pai' tewuni ka'eaa' -ni. Pai' ni'oli wo'o pokuli' nigelai' -ki mata-ni bona pehilo-koi.


sukad pa sa dugo ni Abel hangtod sa dugo ni Zacarias nga gipatay diha sa kinatung-an sa halaran ug sa templo. Oo, sultihan ko kamo nga pagapanilngon gayud kini gikan niining kaliwatana. 	 ntepu'u ngkai karapatehi-na Habel owi, rata-rata hi karapatehi-na nabi Zakharia, to rapatehi hi berewe Tomi Alata'ala hi olo' meja' pontunua pepue' pai' tomi to moroli'. Wae mpu'u-di! Koi' to tuwu' tempo toi bate rahuku' sabana hawe'ea kasalaa' totu'a-ni toe.


Tungod niana ang mga Judio miingon sa tawo nga naayo, "Adlaw karon nga igpapahulay, ug ginadili kanimo ang pagdaladala mo sa imong higdaan." 	 Toe pai' topoparenta to Yahudi mpokamaro tauna to lako' mo'uri' toei, ra'uli' -ki: "Eo Sabat-hanale toe-e lau! Uma-ko ma'ala ngkeni ali' -nu."


Sa pagkatinuod, hilabihan ka makalilisang sa talan-awon nga tungod niana si Moises nakaingon, "Ako nagakurog sa kalisang." 	 Napa to ranyanyo to Yahudi toe mewulungahi lia. Bangku' nabi Musa-hawoe', na'uli': "Me'eka' pai' moridi' -a-kuna."


Apan si Jesus nagpakahilum lamang. Ug ang labawng sacerdote miingon kaniya, "Nagasugo ako kanimo sa pagtug-an kanamo, ubos sa panumpa tungod sa buhing Dios, kon ikaw mao ba ang Cristo, ang Anak sa Dios." 	 Aga Yesus, uma-i winihi. Na'uli' wo'o-mi Imam Bohe: "Hante hanga' Alata'ala to Tuwu', uli' -kakai to makono! Makono mpu'u ka'Iko-na Magau' Topetolo', Ana' Alata'ala-e?"


Busa gisuginlan siya sa ubang mga tinun-an nga nanag-ingon, "Nakita namo ang Ginoo." Apan siya miingon kanila, "Gawas kon makita ko ang inagian sa mga lansang diha sa iyang mga kamot, ug ikapasulod ko ang akong tudlo diha sa inagian sa mga lansang, ug ikapasulod ko ang akong kamot diha sa iyang kilid, dili gayud ako motoo." 	 Toe pai' doo-na ntora mpo'uli' -ki: "Kihilo-imi-kaina Pue'!" Na'uli' Tomas: "Ane ko'ia kuhiloi pakua' to hi pale-na pai' ku'unco' karawe-ku hi pakua' toe, pai' ane ko'ia ku'unco' pale-ku hi jaloa to hi lumpeha-na, bate uma kupangala'."


ug ang mga bitoon sa langit nangatagak sa yuta maingon sa pagpangatagak sa mga bungang luyat sa kahoyng higira sa diha nga kosokosohon na kini sa makusog nga hangin. 	 Betue' wo'o-hawo mpararodaa' ngkai langi' dungku hi dunia', hewa wua' kaju to taha' oja roda' ngkai lolo-na nto'u nalengo ngolu' bohe.


Ug iyang ipakita kaninyo ang usa ka daku ug sinangkapan nga lawak sa itaas; paghikay kamo didto." 	 Pue' tomi toei mpai' mpotudo' -kokoi hameha' kamar to bohe hi lolo-na. Kamar toe teporodo ami' -mi, hono' -mi rewa-na. Hi retu-mi mpai' niporodo pongkoni' Paskah-ta."


Ug sa panahon ni Eliseo nga profeta, dihay kapid-an ka mga sanlahon sa Israel; apan wala kanilay nahinloan gawas lamang kang Naaman nga Siryanhon." 	 Wae wo'o nto'u nabi Elisa owi, wori' moto topohaki' poko' hi tana' Israel. Aga uma-ra haduaa to napaka'uri' nabi Elisa. Muntu' Naaman, tauna to Siria."


Kay sa matagkaon ninyo niining tinapay ug matag-inom ninyo niining kopa, ginasangyaw ninyo ang kamatayon sa Ginoo hangtud sa iyang pag-anhi. 	 Jadi', butu ngkani takoni' roti pai' ta'inu anggur hangkaa-ngkania hewa toe, to tababehi toe mpotutura kamate-na Pue', duu' -na rata nculii' -i mpai'.


Busa, ang tibuok banay sa Israel kinahanglan masayud sa tininuod gayud nga sa Dios si Jesus gihimong Ginoo ug Cristo, ang Jesus nga inyong gilansang sa krus." 	 Jadi', toe pai' hawe'ea to Israel kana mpo'inca mpu'u-mpu'u: Yesus to niparika' -e, Hi'a toe-mi to napelihi Alata'ala jadi' Pue' pai' Magau' Topetolo'."


pinaagi sa bag-o ug buhi nga agianan nga iyang gibuksan alang kanato lahus sa tabil, nga sa ato pa, pinaagi sa iyang lawas, 	 Ma'ala-ta mponyanyo-i, apa' mpotara ohea to bo'u-tamo. Ohea toe, ohea to natate-taka Yesus, to ngkeni-ta hi katuwua' to lompe'. Hi rala tomi pepuea' to Yahudi owi, kain porini-olo' mpolawa' ohea ntodea mesua' hi rala Kamar to meliu tena Karoli' -na. Tapi' kita', uma-pi ria to mpolawa' ohea-ta mpomohui' Alata'ala, apa' Yesus-mi mpobea-taka ohea mpomohui' -i, apa' napewai' -mi woto-na rapatehi.


Tungod sa pagtoo si Moises sa iyang pagkahimugso, gitagoan sa iyang mga ginikanan sulod sa tulo ka bulan, kay ila mang nakita nga ang bata matahum; ug wala sila mahadlok sa sugo sa hari. 	 Ngkai pepangala' -ra totu'a-na Musa, pai' -ra mpowuni-i tolu mula kahae-na ngkai kaputu-na. Rahilo kasubo' -na, pai' uma-ra me'eka' mpotiboki hawa' raja Mesir.


Kay sa pagkabanhaw dili na sila magapangasawa o magapamana, kondili mahisama na sila sa mga manolunda didto sa langit. 	 Apa' ane tuwu' nculii' -ramo tauna to mate, katuwu' -ra hewa katuwu' mala'eka hi rala suruga, uma-rapa motobinei ba motomanei.


Ug nahitabo nga sa nag-ampo siya nga nag-inusara, ang iyang mga tinun-an uban kaniya. Ug siya nangutana kanila, "Sumala sa sulti sa mga tawo, kinsa man kono ako?" 	 Rala-na ha'eo, Yesus mosampaya hadudua-na, pai' rata ana'guru-na dohe-na. Napekune' -ra, na'uli': "Ntuku' ponguli' ntodea, hema-a Aku' toi-e?"


Ako wala magpaabut ug dungog nga gikan sa tawo. 	 "Uma-a mpopebila' hi manusia'.


Ug ang gobernador miingon na usab kanila, "Hain niining duruha ang gusto ninyong buhian ko alang kaninyo?" Sila miingon, "Si Barrabas!" 	 Jadi', mepekune' Gubernur Pilatus hi ntodea, na'uli': "Ngkai hira' rodua tohe'i, hema to nipokono kubahaka-kokoi?" Ratompoi': "Barabas!"


Kay si David dili mao ang misaka sa langit, hinonoa siya gayud ang nagaingon: `Ang Ginoo miingon sa akong Ginoo, Lumingkod ka sa akong too, 	 "Ompi' -ompi', bela-hawo Daud to ngkahe' hilou hi suruga. Tapi' ria lolita-na Daud to mpolowa kangkahe' -na Yesus hilou hi suruga, hewa toi moni-na: Pue' Ala mpo'uli' -ki Pue' -ku: `Mohura-moko hi mali ngka'ana-ku,


Mga anak, ako ania uban pa kaninyo sulod sa hamubong panahon. Kamo mangita kanako; ug sama sa akong pag-ingon sa mga Judio, ako magaingon usab kaninyo karon, `Asa ako padulong, niini dili kamo makaadto.` 	 Ana' -ana' -ku, uma-apa mahae dohe-ni. Nipali' -a mpai', aga hewa to oti ku'uli' -raka topoparenta to Yahudi wengi, wae wo'o ku'uli' -kokoi: Hi kahilouaa-ku uma-koi bisa hilou.


Ug sa tago gipatawag ni Herodes ang mga mago, ug gikan kanila iyang nasayran ang panahon kanus-a mipakita ang bitoon. 	 Kana'epe-na Herodes lolita toe, nakio' bongo-ramo to nginca mponaa betue' toera mpohirua' -ki bona uma ra'incai tau ntani' -na. Napekune' -ra ba nto'uma mpu'u betue' toe lomo' -na mehupa'.


kay ang mga hinagiban sa among pakiggubat dili man mga hinagiban sa unod kondili tungod sa Dios makagagahum kini sa paglumpag sa mga kota. 	 Kai' -kaiwo, manusia' -wadi-kai. Tapi' ane mpo'ewa-kai tauna to mposapuaka-kai, ki'ewa-ra hante karohoa to ngkai Alata'ala. Po'ingku-kai uma hewa tauna to uma mpo'incai Alata'ala, uma wo'o kipake' kapantea manusia' -wadi. Kipake' karohoa to ngkai Alata'ala. Kai' ma'ala rarapai' -ki tantara to mporongka bente bali'. Batua-na, hante karohoa to ngkai Alata'ala


Tungod sa pagtoo siya mipuyo didto sa yuta sa saad, nga daw sa laing yuta, nga nagpuyo sa mga balongbalong uban kang Isaac ug Jacob nga mga manununod sa mao rang saad uban kaniya. 	 Karata-na hi ngata toe, napangala' oa' janci Alata'ala to mpo'uli' katana' -na toe mpai' jadi' bagia-na pai' bagia muli-na. Alata'ala mojanci hewa toe wo'o hi ana' Abraham to rahanga' Ishak pai' kumpu-na to rahanga' Yakub. Tapi' nau' tana' toe bagia-ra moto ntuku' janci Alata'ala, mo'oha' -ra hewa torata-wadi hi tana' toe. Mo'oha' -ra hi rala kemah.


Nahisama sila sa mga kabataan nga managlingkod sa baligyaanan ug managsinggitay ang usa sa usa, nga magaingon: Gitokahan bitaw namo kamog plawta, apan wala man kamo mosayaw; nagminatay kami, apan wala man kamo manghilak.` 	 Hira' hewa ana' to mohura hi wiwi' karajaa, to ntora momekio' hi doo-ra, ra'uli': `Kibawai-koi molalowe, uma-koi dota goe' dohe-kai. Kibawai-koi motantangi', uma wo'o-koi dota geo' dohe-kai.'


Kay ang mga Saduceo ugod nagaingon man nga walay pagkabanhaw, ni manolunda, ni espiritu; apan ang mga Fariseo nagatoo nga aduna kining tanan. 	 Apa' ntuku' to Saduki, tauna to mate uma tuwu' nculii', pai' uma ria kao' manusia' to tuwu' liu-liu, pai' uma ria mala'eka. Tapi' to Parisi-rana, raparasaya hawe'ea toe.


Labut pa niana, sila usab makakat-on ra sa paglibodsuroy, sa pagpanumbalay; ug dili lamang sa paglibudsoroy ra kondili usab sa pagpanabitabi ug sa pagpanghilabut sa uban, sa pagpanulti sa dili nila angay nga isulti. 	 Jadi', ane mongura-ra-pidi, neo' ra'uki' hanga' -ra hi rala buku tobalu. Apa' mengkalose-ra-wadi mpai', pai' ntora kakancua' -ncua' hi tomi doo. Pai' uma muntu' lose-ra, topotau' lolita wo'o-ra, doko' mpogalo urusia doo, pai' ntora mpololita lolita to uma natao ralolita.


Kay ang tanan kaninyo nga gibautismohan ngadto kang Cristo gikasul-uban ug Cristo. 	 Apa' raniu' omea-mokoi jadi' topetuku' Kristus, pai' hi poncilo Alata'ala, hibalia hante Kristus-mokoi.


ug ang maayong sulti nga dili arang masaway, aron ang kaaway maulawan sa diha nga wala siyay ikasulting mangil-ad batok kanato. 	 Pololita-nu kana to makono oa' hante uma ria kasalaia' -na. Ane hewa toe po'ingku-nu, me'ea' hulii' lau-ra mpai' tauna to uma tono' hi kita', apa' uma-hawo ria lolita to dada'a to ma'ala raruge' -taka.


Ug si Jesus mitubag kaniya, "Kon nasayud ka pa lamang sa gasa sa Dios, ug kon kinsa kining nagaingon kanimo, `Paimna ra ko,` mangayo ka gayud unta kaniya ug ikaw hatagan niyag buhi nga tubig." 	 Na'uli' Yesus: "Ane ke nu'inca kabohe rasi' to nawai' Alata'ala, pai' ane nu'inca-a kahema-ku Aku' to mperapii' -ko ue, tantu merapi' wo'o-ko-kowo hi Aku', pai' kuwai' -ko ue to tuwu'."


Ug niadtong mga adlawa mitungha si Juan nga Bautista nga nagwali didto sa mga awaaw sa Judea. 	 Ba hangkuja kahae-na oti toe, rata-mi Yohanes Topeniu' hi papada to wao' hi Yudea, pai' natepu'u-mi mpopalele Lolita Pue' hi ntodea,


Sa pagkakita ni Pedro kaniya, siya miingon kang Jesus, "Ginoo, siya diay, maunsa man?" 	 Kanahilo-na Petrus ana'guru toe, napekune' hi Yesus: "Pue', beiwa-i-hawo mpai' doo-ku toii-e?"


labi na gayud kay ikaw nakasinati man pag-ayo sa tanang mga batasan ug mga gikalantugian sa mga Judio. Busa magapakilooy ako kanimo nga unta uban sa pailub magapatalinghug ikaw kanako. 	 Hangkedia' -nami apa' Magau' mpo'inca lia ada pai' tudui' to rapomehonoi' to Yahudi. Toe pai' merapi' -a-kuwo bona mosabara-ko mpe'epei-ka-kuwo noa' -ku.


O kadtong napulog-walo ka mga tawo nga natumpagan sa torre sa Siloe ug nangamatay tungod niini, nagadahum ba kamo nga sila labaw pa ka malinapason kay sa tanang uban pa nga nagapuyo sa Jerusalem? 	 Wae wo'o to hampulu' walu to mate nadungkahi tomi to molangko hi Siloam. Apa' oo-raka kamate-rae, meka' ba lue' ni'uli' melabi-rana sala' -ra ngkai hawe'ea to Yerusalem?


Ug si Jesus miingon kaniya, "Higala, nganong ania ka?" Ug miduol sila ug si Jesus ilang gigunitan ug gidakop. 	 Na'uli' Yesus: "Toe-tanoe pai' tumai-koe, bale!" Katumai-rami tauna to wori' mpohoko' Yesus.


Inyong gipasugoan si Juan, ug gipanghimatud-an niya ang tinuod. 	 Koi' mpohubui doo-ni hilou hi Yohanes Topeniu' wengi, pai' na'uli' -miraka posabi' -na. Napa to na'uli' toe, bate makono omea.


Ang nahaunang tawo gikan sa yuta, hinimog abog; ang ikaduhang tawo gikan sa langit. 	 Manusia' to lomo' -na rapajadi' ngkai tana', pai' -i mo'oha' hi wongko dunia' toi. Aga Kristus ma'ala rahanga' Adam karodua-na. Hi'a, ngkai suruga-i-hana.


Ug karon, mga anak ko, pabilin kamo diha kaniya, aron nga sa igapadayag na siya unya, kita may pagsalig ug dili maulaw kaniya inig-abut niya. 	 Kakaliliua-na ana' -ana' -ku, tida-mokoi hintuwu' hante Kristus, bona ane rata nculii' -ipi mpai', daho' -tamo mponyanyo-i, uma-ta mpai' me'ea' nakaratai.


Ug unya usa ka panganud mitabon kanila, ug gikan sa panganud migula ang usa ka tingog nga nag-ingon, "Mao kini ang akong Anak nga pinalangga;" patalinghugi ninyo siya." 	 Nto'u toe wo'o, rata-mi limu' mpokamoui-ra, pai' ngkai rala limu' ra'epe topololita to mpo'uli': "Hi'a toi-mi Ana' -ku to kupe'ahi'. Pe'epei lolita-na!"


Ug sa nakapamulong siya niini, siya mipabilin sa Galilea. 	 Wae-mi lolita Yesus hi ompi' -na, pai' tida moto-imi hi Galilea.


Ug ang balita mahitungod niini mikaylap sa tibuok kayutaan niadtong dapita. 	 Kareba toe molele-mi hobo' hi ngata toe pai' hi hawe'ea ngata to mohu'.


Ug sa pagkasayud sa dakung panon sa mga Judio nga didto diay si Jesus, sila nangadto dili lamang tungod kaniya kondili usab aron sa pagtan-aw kang Lazaro, ang iyang gibanhaw gikan sa mga patay. 	 Wori' to Yahudi mpo'epe karia-na Yesus hi Betania, toe pai' mo'iko-ra hilou doko' mpohilo-i. Pai' doko' wo'o-ra mpohilo Lazarus, to napotuwu' nculii' Yesus-e wengi.


kay ang iyang kasal-anan nagatipun-og sungko sa langit, ug nahinumdoman sa Dios ang iyang mga dautang binuhatan. 	 Apa' wori' lia jeko' -ra, moloju' rata hi langi'. Pai' hewa toe lau Alata'ala mpotuntu' hawe'ea jeko' -ra toe.


Ulipon ka na bang daan sa panahon sa pagtawag kanimo? Ayaw kini igsapayan. Apan kon may kahigayonan man ikaw sa pagpakadawat ug kagawasan, pahimusli kini. 	 Ane rapa' -na tuwu' batua-ta, pai' -ta nakio' Alata'ala jadi' to Kristen, neo' tapopeda' nono. Bate tuwu' batua moto-mi. Tapi' ane ria-hawo kalogaa-ta tebahaka ngkai kabatua-ta, mengkabahaka-tamo.


Apan walay bisan kinsa nga makahimo sa pagsulod sa balay sa usa ka tawong kusgan ug sa pag-agaw sa iyang kabtangan, gawas hinoon kon iya unang gapuson ang tawong kusgan; unya ugaling makapangawat na siya sa balay niini. 	 "Seta ma'ala rarapai' -ki tauna to parimuku. Ane mesua' -ta hi rala tomi tauna to parimuku doko' mpo'ala' ihi' tomi-na, kana tahoo' ncala' -i, pai' lako' ma'ala tapatau' rewa-na. Wae wo'o, ane Aku' mpopalai seta, batua-na, meliu kuasa-ku ngkai seta.


ug miingon sila kang Jesus, "Magtutudlo, kining babayhana nadakpan diha gayud sa buhat sa pagpanapaw. 	 Ra'uli' mpo'uli' -ki Yesus: "Guru, tobine tetui rarata kongko bula-na mobualo'!


nga nag-ingon, "Unsa may inyong paghunahuna mahitungod kang Cristo? Kang kinsa man siyang anak?" Sila mitubag kaniya, "Anak siya ni David." 	 "Beiwa pomporata-ni, hema-i Magau' Topetolo' to najanci Alata'ala-e? Muli hema-i?" Ratompoi': "Muli Magau' Daud."


Kay ang Dios nagsugo nga nag-ingon, `Tumahud ka sa imong amahan ug sa imong inahan, ug, `Ang magasultig dautan batok sa iyang amahan o inahan, kinahanglan gayud patyon siya.` 	 Alata'ala mpo'uli': `Kana tabila' tuama pai' tina-ta.' Pai' na'uli' wo'o: `Hema to mpotipo' tuama ba tina-na kana rapatehi.'


Busa, tungod lang sa inyong gikabilinbilin nga kalagdaan, inyong gipakawalay pulos ang pulong sa Dios. 	 Hiaa' koi' metudui' hewa toi: uma-pi mingki' tabila' tina pai' tuama-ta, asala ta'uli' -raka hewa toi: `Napa to masipato' kuwai' -kokoi totu'a, mpolia' kutonu-mi hi Alata'ala.' Jadi', Lolita Alata'ala uma nisaile'. Ada-ni moto to nipomobohe.


nga nahimong sacerdote, dili sumala sa kasugoan mahitungod sa lawasnon nga kagikanan, kondili pinaagi sa gahum sa kinabuhi nga walay pagkalaglag. 	 Ra'ongko' -i jadi' imam, uma ntuku' atura to mpakatantu kamuli hema-nai. Ra'ongko' -i jadi' imam apa' ngkai kabaraka' -na pai' tuwu' -na to uma ria kahudua-na.


Ug samtang didto si Apolos sa Corinto, si Pablo, tapus niya malatas ang mga kayutaan sa ibabaw, nahiabut sa Efeso diin iyang gikahibalag ang pipila ka mga tinun-an. 	 Bula-na Apolos hi Korintus, Paulus modao' mpotara ngata to hi bulu' -na hi Asia Kedi', pai' lako' mana'u-idi hilou hi ngata Efesus. Hi ria-i hirua' hante ba hangkuja dua topetuku' Alata'ala.


apan sa pagsulod nila, wala silay nakaplagang lawas. 	 Pesua' -rami hi rala daeo', aga uma raruai' woto-na Pue' Yesus.


sila nga nagasubad sa katigayonan sa mga babayeng balo, ug aron sa pagtabontabon niini nagahimo sila sa hatag-as nga mga pangadye. Mahiaguman ra nila ang labi pa ka mabug-at nga hukom sa silot." 	 Mpobagiu-ra tobine tobalu, pai' -ra mpohagoi tomi-ra. Rawunii' kadada'a gau' -ra tohe'e hante mosampaya rapomoloe-loe. Motomo lia mpai' huku' -ra."


Apan si Saulo nagpadayon sa pagdaut sa iglesia, sa pagpanakasaka sa kabalayan sa pagtaral sa mga lalaki ug mga babaye, ug pagbanlod kanila sa bilanggoan. 	 Hiaa' Saulus-hana, ngasa' mpu'u-i mpobalinai' tauna to mepangala' hi Pue' Yesus. Butu-butu ntomi-na napesua', pai' hema-hema to mepangala' hi Yesus, lompe' tomane lompe' tobine, nahoko' nadii' hilou hi mali-na pai' natonu hi topoparenta bona ratarungku'.


Kay uban sa kahimayaan sa iyang Amahan, moanhi ang Anak sa Tawo uban sa iyang mga manolunda, ug unya pagabalusan niya ang matag-usa sa tumbas sa iyang mga binuhatan. 	 Bate rata mpai' tempo-na, Aku' Ana' Manusia' tumai ngkai suruga mpopehuwu kabaraka' -ku, to hewa kabaraka' Tuama-ku, pai' wori' wo'o mala'eka mpodohei-a. Nto'u toe mpai', bate kuhiwili kehi butu-butu dua tauna.


kay sila nakahatag ug kahayahay sa akong espiritu ug sa inyo man usab. Ilha ninyo ang mga tawo nga ingon kanila. 	 Hira' toe-mi mporohoi nono-ku, hewa kararohoi-na wo'o-mi nono-ni. Toe pai' kuperapi' bona nibila' tauna to hewa hira'.


Siya miingon kanila, "Mangadto kita sa ubang dapit, sa mga silingang kalungsuran, aron didto usab magawali ako; kay mao kanay hinungdan ngano nga mianhi ako dinhi." 	 Na'uli' -raka: "Hilou-tamo hi ngata ntani' -na to mohu' bona mpokeni Lolita Alata'ala hi ria wo'o-a. Apa' toe-mi patuju-ku tumai hi dunia'."


nga kanato iyang gibobo nga madagayaon gayud pinaagi kang Jesu-Cristo nga atong Manluluwas, 	 Napa pai' nahore-ta ngkai huku' jeko' -ta toe-e? Ba nahore-ta apa' monoa' kehi-ta? Bela-hawo. Nahore-ta toe, muntu' ngkai kalompe' nono-na moto-hawo. Yesus Kristus mate mpotolo' jeko' -ta jadi' Magau' Tompohore-ta, alaa-na Alata'ala mpowai' -tamo Inoha' Tomoroli', to uma mowo kabohe kuasa-na hi rala nono-ta. Hante kuasa Inoha' Tomoroli' toe, nabohoi' -tamo ngkai jeko' -ta, nawai' -ta katuwua' to bo'u pai' nono to bo'u.


Kita sayud nga ang gipanganak gikan sa Dios dili magpakasala, apan ang Anak nga gipanganak gikan sa Dios nagabantay kaniya, ug ang dautan dili magahilabut kaniya. 	 To ta'inca-na: hawe'ea tauna to napo'ana' Alata'ala, uma-rapa mpobabehi jeko', apa' Ana' Alata'ala moto mpojaga-ra pai' Magau' Anudaa' uma mpokulei' mpodagi-ra.


Apan kamo, mga hinigugma, kinahanglan inyong hinumduman ang mga gisulti kaniadto sa mga apostoles sa atong Ginoong Jesu-Cristo; 	 Aga koi' ompi' -ku to kupe'ahi', kiwoi-koi napa to ra'uli' mperi'ulu-mi suro-suro Pue' -ta Yesus Kristus.


Ug silang mga kauban ko nakakita sa kahayag, apan wala sila makabati sa tingog sa nagsulti kanako. 	 Ane doo-doo-kuera, rahilo moto wo'o-rawo to mehini toe, aga uma ra'incai napa to na'uli' -ka.


Apan kining tanan ilang buhaton kaninyo tungod sa akong ngalan, kay sila wala man makaila kaniya nga mao ang nagpadala kanako. 	 Hawe'ea tohe'e rababehi hi koi' apa' topetuku' -ku-koi. Hawe'ea tohe'e rababehi hi koi', apa' uma-i ra'incai Alata'ala to mposuro-a.


Kay kaliwat man diay kita sa Dios, nan, dili nato paghunahunaon nga ang pagka-Dios nahisamag bulawan, o salapi, o bato, nga minugna sa kabatid ug sa panghanduraw sa tawo. 	 "Jadi' ompi' -ompi', apa' lawi' kita' ana' -na, uma lompe' ane Pue' Ala taponcawa lence to rababehi ngkai bulawa ba ngkai salaka' ba ngkai watu, ntuku' kapantea manusia'.


Ug unya nakita ko ang laing usa ka manolunda nga kusgan, nga nagakunsad gikan sa langit. Siya sinul-oban ug panganud, ug sa iyang ulo dihay usa ka balangaw. Ang iyang nawong maingon sa Adlaw, ug ang iyang mga bitiis maingon sa mga haligi nga kalayo. 	 Oti toe kuhilo hadua mala'eka to parimuku mana'u ngkai suruga. Limu' mpoputu' -i pai' woo' -na nawewe pino. Lio-na mehini hewa eo, witi' -na hewa tuha', mehini mpo'apu.


Kay samtang diha pa ako kaninyo gituyo ko ang dili pagpakahibalo sa bisan unsang butang gawas kang Jesu-Cristo lamang ug kaniya ingon nga linansang sa krus. 	 Apa' ria-mi rala nono-ku mpo'uli': hangkuja kahae-ku dohe-ni, uma-a mpololita napa-napa to ntani' -na, muntu' mpololita-a Yesus Kahi'a-na Magau' Topetolo' to mate raparika'.


O Jerusalem, Jerusalem nga nagapatay sa mga profeta ug nagabato sa mga sinugo diha kanimo! Sa makadaghan gipangandoy ko ang pagtigum unta sa imong mga anak, maingon sa himungaan nga nagatigum sa iyang mga piso ilalum sa iyang mga pako, apan nagdumili ikaw! 	 "Ee to Yerusalem! to Yerusalem! Nipatehi-ra-koina nabi-nabi, pai' nipana' watu-ra-koina tauna to nasuro-kokoi Alata'ala. Wori' ngkani-mi kupehuka' ngkupui-koi, hewa hama'a manu' tina mpo'urui ana' -na hi une' pani' -na, aga uma-koi dota.


Apan misamot pa hinoon ang pagkasangyaw sa balita mahitungod kaniya, ug dagkung mga panon sa katawhan nanagtapok aron sa pagpatalinghug kaniya ug sa pagpaayo kaniya sa ilang mga sakit. 	 Ntaa' molele lau-midi kareba-na hiapa-apa-e, alaa-na mo'iko tauna mpotuku' Yesus doko' mpo'epe lolita-na pai' mpopepaka'uri'.


Duawon ko kamo tapus sa akong panaw agi sa Macedonia, kay nagahunahuna ako sa pagpanaw agi sa Macedonia, 	 Kupencuai' moto-koi mpai' ane oti-a mpencuai' -ra to Makedonia, apa' doko' hilou hi ria-a ulu.


ug uban sa gahum gipaila nga Anak sa Dios sumala sa Espiritu nga balaan pinaagi sa iyang pagkabanhaw gikan sa mga patay, si Jesu-Cristo nga atong Ginoo, 	 Kareba Lompe' toe mpo'uli' kahema-nai Ana' Alata'ala, Pue' -ta Yesus Kristus. Ntuku' kaputu-na jadi' manusia', Yesus muli Magau' Daud owi. Tapi' Yesus toei, Ana' Alata'ala wo'o-i, apa' moroli' -i hibalia hante Alata'ala. Monoto-mi tohe'e apa' Alata'ala mpopotuwu' -i nculii', pai' hante tanda mekoncehi toe napakanoto Kahi'a-na mpu'u-mi Ana' Alata'ala.


ug sa pag-abut niya sa iyang kaugalingong lungsod, siya nanudlo kanila sulod sa ilang sinagoga sa ingon nga paagi nga tungod niana nanghibulong sila ug nanag-ingon, "Diin ba niya makuha ang maong kaalam ug kagahum sa pagpanghimog mga milagro? 	 hilou hi ngata-na moto. Hi ria-i metudui' hi rala tomi posampayaa. Konce-ramo tauna to mpo'epe lolita-na, ra'uli': "Hema-di to mpotudui' -i pai' -i pante hewa toe-e? Pai' ngkaiapa baraka' -na mpobabehi anu mekoncehi-e?


Ug nahitabo ang usa ka paglalisay nila sa pagsuta kon kinsa kanila ang labing daku. 	 Ana'guru-na Yesus momehono', ba hema-ra to meliu kabohe tuwu' -ra.


Ginapasalamatan ko ang akong Dios diha sa tanan kong paghandum kaninyo; 	 Butu ngkani-na kukiwoi-koi ompi', ku'uli' oa' tarima kasi hi Pue' -ku, Pue' Alata'ala.


apan siya mitubag sa iyang amahan, `Tan-awa, sulod niining daghang katuigan nagaalagad ako kanimo, ug wala gayud ako makalapas sa bisan unsa nga imong gisugo; ngani wala ako nimo hatagi bisan na lang untag nating kanding aron makahimo ako sa pagsadya uban sa akong mga higala. 	 Tapi' na'uli' to ana': `Mompae-mpae-ama mobago huduwuku-ku mpobago-koko Mama. Uma-kuna hangkania-a mposapuaka hawa' -nu. Hiaa' ntahawe' hama'a kebe' -kuwo, ko'ia-kuna ria nuwai' -a bona kubabehi-kuwo kagoea' hante bale-ku.


Kay kamo may kalooy man sa mga binilanggo, ug gikalipay ninyo nga pagasakmitan kamo sa inyong katigayonan, sanglit inyo mang nahibaloan nga kamo adunay usa ka labi pa ka maayong bahandi ug usa nga lumulungtad. 	 Towe wo'o nono-ni mpenonoi tauna to ratarungku' sabana petuku' -ra hi Pue' Yesus. Kararampaki-na rewa-ni, uma nitapari, goe' moto-koi, apa' ni'inca karia-na timamahia-ni to meliu kalompe' -na pai' to tida duu' kahae-hae-na.


Nahibalo ikaw sa mga sugo: `Ayaw pagbuno, Ayaw pagpanapaw `Ayaw pagpangawat Ayaw pagsaksig bakak Ayaw pagpanikas, Tumahod ka sa imong amahan ug inahan." 	 Nu'inca moto parenta to te'uki' hi rala Atura Pue': `Neo' mepatehi, neo' mobualo', neo' manako, neo' mosabi' boa', neo' mebagiu, pai' kana tabila' tina pai' tuama-ta.'"


Siya mitubag kanila, `Buhat kana sa kaaway.` Ug ang mga ulipon miingon kaniya, `Nan, gusto ka bang amo kadtong adtoon ug pangib-ton?` 	 "Na'uli' pue' bonea toei: `Tetu-le pobago bali' -ta.' "Ngkai ree, ra'uli' wo'o-mi to ngkoni' gaji' toera: `Ane nupokono, hilou kiwuka kowo' toe ria!'


Ug bisan kinsa nga inyong pasayloon, pagapasayloon ko usab; kay bisan unsay akong gipasaylo, kon aduna man akoy gipasaylo, nahimo ko kadto tungod kaninyo sa atubangan ni Cristo, 	 Aga hewa toe lau, ku'uli' agina neo' -ipi nihuku' oa'. Ane ni'ampungi-imi-hawo, aku' wo'o mpo'ampungi-i. Ane ria mpu'u sala' -na hi aku', ku'ampungi-i-kuna. Kristus mpo'inca ihi' nono-ku! Apa' konoa-ku bona hintuwu' -koi.


Sundon mo ang hularanan sa mga maayong pulong nga imong nadungog gikan kanako, sa pagtoo ug sa gugma nga anaa kang Cristo Jesus. 	 Timotius! Kiwoi tudui' to nu'epe ngkai aku'. Tudui' toe-mi to makono, pai' tudui' toe-mi to kana nupotonco oa'. Neo' nubahakai mepangala' hi Kristus Yesus pai' mpoka'ahi' doo ngkai posidaia' -nu hante Kristus Yesus.


Daghan sa iyang mga tinun-an, sa ilang pagkadungog niini, nanag-ingon, "Lisud kining sultiha; kinsa may makapatalinghug niini?" 	 Kampo'epe-ra lolita Yesus toe we'i, wori' topetuku' -na mpo'uli': "Ah! Mokoro rahi tudui' toe-e. Hema mpai' to mpokule' mpotuku'!"


Ug niadtong panahona dihay ilang usa ka bantugang binilanggo nga ginganlan si Barrabas. 	 Jadi', mpae toe, ria hadua to ratarungku' to ra'inca lia ntodea. Hanga' -na Yesus Barabas.


Ginalumpag namo ang mga pangatarungan ug ang tanang mapahitas-ong babag nga nagaali batok sa kahibalo sa Dios, ug ginabihag namo ang tanang panghunahuna aron kini magmasinugtanon kang Cristo, 	 kipakule' mpodagi-ra to mpohono' tudui' to makono, kipakule' mpo'ewa-ra to molangko nono-ra pai' to mpolawa' doo bona neo' -ra mpo'incai Alata'ala. Hante karohoa to ngkai Alata'ala, kibalii' nono-ra to mesapuaka, pai' kikeni-ra mengkoru hi Kristus.


Ug siya miingon kanila, "Asa gani kamog balay nga kasak-an, pabilin kamo didto hangtud sa inyong pagpamahawa sa maong dapit. 	 Na'uli' wo'o-mi: "Ane rata-koi hi hameha' ngata pai' ratarima-koi hi tomi hantomi, mo'oha' hi ree-mokoi duu' -ni kaliliu hilou mpai' hi ngata ntani' -na.


ug usab: Panagdayeg kamo sa Ginoo, kamong tanang mga Gentil, ug ipadalayeg siya sa tanang katawhan"; 	 Ria wo'o-pi te'uki' lolita toi: Koi' to bela-koi to Yahudi, une' -imi Pue'. Koi' hawe'ea manusia', une' -imi!"


Ug unsaon man niini karon? Kay siguro gayud sila nga makadungog nga nahiabut ikaw. 	 Hiaa' wae-e lau, bate ra'epe mpai' karata-nu hi rei. Jadi' beiwa-mi?


Ug nanagduka sila si Pedro ug ang iyang mga kauban, apan sa ilang paghigmata nakita nila ang iyang himaya ug ang duha ka tawo nga nagtindog uban kaniya. 	 Nto'u toe, Petrus pai' doo-na leta' luru'. Kamolike-ra, rahilo-rawo Yesus mehini ncola hante tauna to rodua to dohe-na.


Tungod niini, kon ang Anak mao ang magahatag kaninyog kagawasan, kamo mahimo gayud nga mga tawong gawas. 	 Jadi', ane Aku' mpobahaka-koi ngkai jeko' -ni, tebahaka mpu'u-mokoi, apa' Aku' Ana' Alata'ala-a.


Pahinumdumi sila niini, ug pahimatngoni sila sa atubangan sa Ginoo sa paglikay sa pakiglantugi bahin ug mga pulong, nga dili makahatag ug kaayohan, hinonoa magadaut lamang niadtong managpaminaw. 	 Timotius! Popokiwoii-ra hawe'ea to ku'uli' tohe'i. Paresai' -ra hi rala hanga' Pue' Ala bona neo' -ra momehono' mpomehonoi' ada agama. Apa' pomehonoa' to hewa toe uma ria kalaua-na hi rala katuwu' -ta, mpokero lau-wadi pepangala' -ra to mpo'epe.


dili tungod sa mga binuhatan aron walay bisan kinsa nga magapasigarbo. 	 bela ngkai po'ingku-ta. Toe pai' uma ria haduaa to ma'ala mpo'uli': "Ngkai kalompe' po'ingku-kule pai' -a nahore Alata'ala ngkai huku' jeko' -kue."


Kini samag liso sa mustasa nga sa pagpugas niini diha sa yuta, kini mao ang labing gamay sa tanang mga liso dinhi sa yuta; 	 Ria tauna to mpohawu' unto' hawi hi tana'.


Apan nanagpanoo ang daghan sa mga nakadungog sa pulong; ug ang gidaghanon sa mga lalaki mikabat na sa mga lima ka libo. 	 Aga tauna to mpo'epe lolita-ra Petrus pai' Yohanes hi Tomi Alata'ala we'i, wori' -ramo to mepangala' hi Yesus, alaa-na katedoo-donihia lau-mi kawori' topetuku' -na Yesus, duu' -na lima ncobu-ramo.


Ug ang mga sundalo naghunahuna sa pagpatay sa mga binilanggo, sa kahadlok nga tingali unya aduna kanilay manglangoy ug mangalagiw. 	 Ngkai ree, mohawa' -ramo tantara doko' mpatehi hawe'ea to rataha, bona neo' mpai' ria to monangu hilou hi role-na pai' nculi' metibo'.


Ug motubag usab sila nga manag-ingon, `Ginoo, kanus-a ba kami makakita kanimo nga gigutom o giuhaw o nadumoloong o hubo o masakiton o binilanggo, ug nga wala ikaw namo alagari?` 	 "Ra'uli' wo'o-mi-rawo mpai' mpo'uli' -ka: `Pue', nto'uma-ko kihilo mo'oro' ba ngkamara ba hewa tauna toliu, ba uma-ko moheai, ba peda' ba ratarungku', pai' uma-ko kitulungi?'


Ug siya miingon, "Abba, Amahan, ang tanang mga butang mahimo mo; kuhaa kanako kining kopa; apan dili sumala sa akong pagbuot, kondili sa imo." 	 Na'uli': "Tuama-ku! Uma ria to uma majadi' ane Iko Mama mpo'uli'. Wi'iha-ka-kuwo kaparia to neo' mporumpa' -a toi. Aga bela konoa-ku Aku' to jadi', agina konoa-nu Iko moto."


Apan ingon sa nahisulat: Ang wala makita sa mata, ni madungog sa dalunggan, ni mosantop sa kasingkasing sa tawo, ang gikatagana sa Dios alang kanila nga nahigugma kaniya," 	 Tapi' hewa to te'uki' hi rala Buku Tomoroli': Hi tauna to mpoka'ahi' Alata'ala, naporodo ami' -miraka to lompe' lia, to ko'ia rahiloi ba ra'epe manusia', pai' ko'ia rarata nono manusia'."


Ug sa nabuhat na nila kini, ilang nakuha ang mabagang duot sa isda; ug kay nagkabusbos na man ang ilang mga pukot, 	 Ngkai ree, karatene' -na jala' -ra, wori' mpu'u-mi bau' to mesua' hi rala-na, alaa-na ntepu'u morenta-mi jala' -ra.


maingon nga may bahin mahitungod kanamo nga inyo nang nasabtan, nga kami takus ninyong ikapasigarbo maingon nga kamo takus namong ikapasigarbo unya sa adlaw sa Ginoong Jesus. 	 Napa to ki'uki' -kokoi, to monoto-na nibasa, ni'inca pai' nipaha-wadi. Ria moto-mokoi hantongo' to mpopaha patuju-kai, aga ria wo'o-pidi to ko'ia mpopaha. Jadi', kusarumaka koi' omea mpai' mpopaha patuju-kai, bona ane rata-ipi mpai' Pue' -ta Pue' Yesus, bohe nono-ni sabana kai', hewa kai' wo'o bohe nono-kai sabana koi'.


Buksi alang kanamo ang inyong mga kasingkasing; kay wala kami magbuhat ug dili matarung kang bisan kinsa, wala kami magdaut kang bisan kinsa, ug wala kami mamintaha kang bisan kinsa. 	 Ompi' -ompi'! Neo' -pi ria posisalaa-ta, tarima-makai hi rala nono-ni! Uma bara ria sala' -kai ba hi hema-hema, uma-kai ria mpakarugi hema-hema, uma-kai mpali' porasia' ngkai hema-hema.


nga mao anag Espiritu sa kamatuoran, kang kinsa ang kalibutan dili makadawat tungod kay ang kalibutan dili man makakita kaniya ni makaila kaniya. Apan kamo nakaila na kaniya, kay siya nagapuyo man uban kaninyo, ug maanha siya sa sulod ninyo. 	 Topetulungi toei, Hi'a-mi Inoha' Alata'ala, to mpotete' -koi hi tudui' to makono. Tauna to uma mepangala' uma bisa mpotarima-i, apa' uma-i rahiloi pai' uma wo'o-i ra'incai. Aga koi', ni'inca-imi, apa' nadohei-mokoi wae lau, pai' mo'oha' -i mpai' hi rala nono-ni.


Busa, pinagikan sa Espiritu Santo, sila nanglugsong ngadto sa Seleucia; ug gikan didto misakay silag sakayan padulong sa Cipro. 	 Jadi', apa' Inoha' Tomoroli' mpahawa' -ra mpopalele Kareba Lompe', mako' -ramo hilou hi ngata Seleukia to hi wiwi' tahi'. Ngkai ree, mpohawi' kapal-ramo hilou hi lewuto' Siprus.


Inig-abut sa Espiritu sa kamatuoran, kini siya mao ang magatultol kaninyo ngadto sa tibuok nga kamatuoran; kay siya dili magasulti sa iyang kinaugalingong pagbulot-an, hinonoa ang iyang madungog mao ang iyang igasulti ug ang mga butang nga umalabut iyang igatug-an kaninyo. 	 Ane tumai-i mpai' Inoha' Tomoroli', Hi'a-damo to mpotete' -koi pai' mpopo'incai-koi hawe'ea tudui' to makono. Uma-i mololita ntuku' konoa-na moto. Napa to na'epe ngkai Tuama-ku, toe-mi to nalolita. Pai' naparata-kokoi napa to jadi' hi eo mpeno.


"Walay tawo nga tapus makadagkot ug suga, ibutang niya kini sa tago o sa ilalum sa gantangan kondili sa ibabaw sa tongtonganan, aron sila nga magasulod makakita sa kahayag. 	 "Uma ria tauna mposuwe palita pai' nawuni ba napopoi' hante kura. Palita bate ratu'u hi pontu'ua-na bona hini-na rahilo tauna to mesua'.


Siya nagahimog dagkung mga milagro, hangtud gani sa pagpakanaug ug kalayo sa yuta gikan sa langit sa atubangan sa mga tawo; 	 Binata karoma'a-na toei mpobabehi tanda to mekoncehi lia. Hi mata ntodea mpopana'u-i apu ngkai langi' dungku hi dunia'.


Karon timan-i ninyo kini: siya nga nagapugas ug tagidyot magaani ug diriuot, siya nga nagapugas ug dinaghan magaani ug daghan. 	 Penonoi lolita tohe'i: To mohawu' hangkedi', hangkedi' wo'o-wadi-hawo to napepae. To mohawu' wori', wori' wo'o-hawo to napepae.


ang nagamaymay, sa iyang pagpangmaymay; ang nagaamot, sa pagkamanggihatagon; ang nagahatag ug panabang, sa pagkamasibuton; ang nagahimog mga buhat sa kalooy, sa kasaya. 	 Tauna to ria kola' -na mporohoi nono doo, bate tetu-mi-hawo bago-na. Hema-ta to ria kola' -ta mpowai' doo ba napa-napa, wai' -ramo doo-ta hante kamanara-ta. Hema to ria kola' -na jadi' pangkeni, kana mepakeni-i hante nono-na mpu'u. Pai' tauna to ria kola' -na mpewili' doo to mpe'ahii', pewili' -ramo hante nono to goe'.


Kay kadto siya nahiapil man kanamo ug nakabaton ug bahin niining maong pagpang-alagad. 	 Yudas toei, doo-ta moto-i, pai' napo'ana'guru moto-i Pue' Yesus, hibalia hante kita'."


ug dili lamang niini ra, kondili nga usab kini siya gipili sa mga iglesia sa pagpanaw uban kanamo, niining bulohaton sa pagpaamot nga among ginadumala aron sa pagpausbaw sa himaya sa Ginoo ug sa pagpakita sa among maayong kabobut-on. 	 Uma muntu' toe, hawe'ea to Kristen hi rehe'i lau tungkai' mpopelihi-i bona hi'a to mpodohei-kai hi pomakoa' -kai mpai' hilou hi tana' Yudea, mpokeni doi pewai' -ni hilou hi ompi' hampepangalaa' -ta hi ria to hi rala kasusaa'. Apa' patuju pomako' -kai toi-e, bona hanga' Pue' rapomobohe, pai' bona ompi' -ta to hi Yudea mpohilo kamoroli' nono-ta mpotulungi-ra.


apan kami diha na mogikan sa Filipos sakay sa sakayan tapus sa mga adlaw sa Tinapay nga Walay Igpapatubo, ug sa lima ka adlaw kami nahiabut kanila sa Troas, diin nanagpabilin kami sulod sa pito ka adlaw. 	 Timpaliu-mi eo bohe to Yahudi to rahanga' Posusaa' Roti to Uma Raragii, mehawi' kapal-kai mpalahii ngata Filipi. Pai' lima mengi ngkai toe, hirua' nculii' -makai hante doo-kai hi Troas, pai' mo'oha' -kai hi ree hamingku kahae-na.


Ug gipangutana siya sa iyang mga tinun-an nga nanag-ingon, "Rabi, kinsa may nakasala, kini bang tawhana o ang iya bang mga ginikanan, nga nahimugso man siyang buta?" 	 Ana'guru-na mpekune' -i: "Guru, napa pai' wero ami' -i ngkai kaputu-nae? Ba jeko' -na moto-di, ba jeko' totu'a-nadi?"


Ug miabut sila pag-usab sa Jerusalem. Ug sa naglakaw si Jesus sulod sa templo, miduol kaniya ang mga sacerdote nga punoan ug ang mga escriba ug ang mga anciano 	 Rata wo'o-ramo Yesus pai' ana'guru-na hi Yerusalem. Nto'u-ra momako' -mako' hi berewe Tomi Alata'ala, rata-ra imam pangkeni, guru agama pai' pangkeni to Yahudi to ntani' -na.


Apan ang pagpabilin ko dinhi sa lawas labing kinahanglanon tungod kaninyo. 	 Aga ane tuwu' -a-pada hi dunia' toi, bohe-pi kalaua-na hi koi' ompi', apa' niparaluu-a-pidi.


Apan kining tanang mga butanga gitipigan ni Maria nga namalandong niini diha sa iyang kasingkasing. 	 Aga Maria mpotimamahi hawe'ea to jadi' toe hi rala nono-na, pai' ntora napenonoi.


Kon ako mao ang magpanghimatuod mahitungod sa akong kaugalingon, ang akong panghimatuod maisip nga dili tinuod. 	 "Ane ke Aku' moto-wadi to mpo'uli' ka'Aku' -na suro Alata'ala, pai' uma ria tau ntani' -na to mposabii' -a, uma ni'incai ba makono lolita-ku ba uma-di.


Ug siya miingon, "Kay ngano man, unsa bay iyang nabuhat nga dautan?" Apan misamot sila sa pagsinggit nga nag-ingon, "Ilansang siya sa krus!" 	 Mepekune' tena-i-pidi Pilatus: "Hiaa' napa sala' -na?" Rapesukui lau-mi mejeu': "Parika' -imi!"


Ako nagasulti niini aron sa pagpakaulaw kaninyo. Sarang ba nga diha kaninyo walay bisan usa ka tawo nga may igong kaalam nga makamaong mohusay sa managsoon? 	 Patuju lolita-ku tohe'i, bona me'ea' -koi ompi'. Ha uma rahi-koi ria nte hadua to monoto, to ma'ala mpobotuhi kara-kara himpau koi' to Kristen?


Paningkamoti ang pag-ari diri sa dili pa ang tingtugnaw. Si Eubulo nangomusta kanimo, maingon man sila si Pudente ug si Lino ug si Claudia ug ang tanang kaigsoonan. 	 Nupesahui-e' tumai kako'ia-na rata tempo lengi'! Wori' tabe ngkai hira' Ebulus, Pudes, Linus pai' Klaudia, pai' ngkai hawe'ea ompi' hampepangalaa' to hi rehe'i.


Busa ayaw tugoti nga adunay magahukom kaninyo bahin sa kan-onon ug ilimnon, o mahitungod sa pangilin o sa Bulan nga bag-ong subang o sa adlaw nga igpapahulay. 	 Ompi' -ompi', ria tauna to doko' mpewuku-koi mpotuku' ada agama-ra. Rasalai' -koi apa' uma nituku' palia hi pongkoni' pai' hi ponginu. Rasalai' -koi apa' uma nituku' ada eo bohe agama Yahudi, hewa eo bohe wula bo'u ba palia mobago hi Eo Sabat. Neo' nipangalai' tauna toera,


Apan kanila mitubag ang mga but-an nga nanag-ingon, `Tingalig dili kini paigo alang kanamo ug kaninyo; pangadto hinoon kamo sa mga magbabaligya ug pamalit kamog alang kaninyo.` 	 "Ratompoi' to monoto nono-ra toera: `Uma-kaiwo hono'! Hilou-mokoi ulu me'oli hi topobalu' lana.'


Ug niadtong adlawa wala na kamoy ipangutana pa kanako. Sa pagkatinuod, sa pagkatinuod, magaingon ako kaninyo, nga kon mangayo kamog bisan unsa gikan sa Amahan, kini igahatag niya kaninyo pinaagi sa akong ngalan. 	 "Nto'u toe mpai', uma-pi mingki' nipekune' -a ba napa-napa. Makono mpu'u lolita-ku toi: napa-napa to niperapi' hi Tuama-ku hante hanga' -ku, bate nawai' -koi.


"Alaut kamo, mga escriba ug mga Fariseo, mga maut! kay nagahatag kamog ikapulo sa yerbabuyna ug sa anis ug sa komino, apan wala ninyo buhata ang labi pang hinungdanong mga butang sa kasugoan, nga mao ang hustisya, ug kaluoy, ug pagtoo; kining mga butanga kinahanglan gayud unta nga inyong pagabuhaton, sa walay pagbiya sa uban. 	 "Silaka-koi, guru agama pai' to Parisi! Lompe' hi mali-na-wadi-koi! Ntahawe' hinu'a to kedi', hewa tarangkada', ngkoromonyi' pai' wunga bonea, nipopepue' hampobagiahampulu' hi Alata'ala. Hiaa' parenta hi rala Atura Pue' to bohe mpu'u, hewa po'ingku to monoa', ma'ahi' hi doo, pai' mpo'ihii' janci, uma nisaile'. Kakoo-kono-na, ke parenta to bohe toe-hanale to kana nituku' -e, pai' neo' wo'o nilipo' mpotuku' parenta to kedi'.


Kay kinsa man ang labaw sa kadaku, ang nagalingkod ba tambong sa kan-anan o ang nagaalagad ba? Dili ba ang nagalingkod tambong sa kan-anan? Apan ako ania kaninyo ingon nga mag-aalagad. 	 Kupekune' -koi ulu: hema to meliu kabohe pangka' -na? To mohura ngkoni' -di, ba to metonui-di? Tantu tauna to mohura. Hiaa' ohe'i-a hi laintongo' -ni hewa tauna to mpotonui-koi.


Si Jesus mitubag kanila, "Nagatoo na ba diay kamo karon? 	 Na'uli' Yesus: "Ha mepangala' mpu'u-mokoi wae lau?


ug siya ilang gipangutana nga nanag-ingon, "Magtutudlo, si Moises nagsulat alang kanato nga kon ang usa ka lalaki kamatyan sa iyang igsoon nga adunay asawa apan walay mga anak, ang maong lalaki kinahanglan mangasawa sa balo niini ug magpaliwat siyag mga anak alang sa iyang igsoon. 	 "Guru, nabi Musa mpo'uki' hi rala buku atura hewa toi: ane hadua tomane mate hiaa' uma-ki ria ana' -na, pudupuhe-na kana mpotobine balu-na, bona ria-ki-hawo muli tomate toei.


kay sa pagkatinuod, batok sa imong balaang Alagad nga si Jesus, nga imong gidihugan, dihay nanagtagbo niining maong siyudad--si Herodes ug si Poncio Pilato uban sa mga Gentil ug sa katawhan sa Israel-- 	 O Pue', lolita Daud tohe'e madupa' mpu'u-mi. Apa' hi rala ngata toi wengi, hintuwu' mpu'u-ramo Magau' Herodes Antipas pai' Pontius Pilatus, hante ntodea to Yahudi pai' tauna to bela-ra to Yahudi wo'o. Kahintuwua' -ra toe, doko' mpo'ewa Yesus, Batua-nu to Moroli' to nupelihi jadi' Magau' Topetolo'.


Ug si Agripa miingon kang Pablo, "Nagahunahuna ka diay nga dali mo ra akong mahimong Cristohanon!" 	 Na'uli' Magau' Agripa mpo'uli' -ki Paulus: "Ha nu'uli' -kona mojoli mpobawai-a jadi' to Kristen hangkale'liu-e?"