Sa akong pag-anha diha kaninyo, mga igsoon, ako mianha nga nagsangyaw kaninyo sa pamatuod mahitungod sa Dios, dili pinaagi sa hinashasan nga mga pulong ni sa kaalam. 	 Ompi' -ompi', karata-ku wengi hi ngata-ni mpoparata-kokoi kareba to ngkai Alata'ala, uma kupololitai-koi hante lolita to mo'olu ba ntuku' kapantea-ku moto.


Ug unsaon man sa mga tawo sa pagpakawali gawas kon sila pinadala? Ingon sa nahisulat, "Katahum gayud sa mga tiil sa mga nagawali sa Maayong Balita!" 	 Pai' hema mpai' to mpokarebai-raka ane uma hema to rasuro? Hewa to te'uki' owi hi rala Buku Tomoroli': "Lompe' lia karata tauna to mpokeni kareba lompe'!"


aron sa pagpalista uban kang Maria, ang iyang pangasaw-onon nga nagsabak. 	 Wae wo'o Yusuf me'ongko' ngkai ngata Nazaret, mpo'ema' Maria kamae' -na to bula-na motina'i-mi. Me'ongko' -ramo ngkai tana' Galilea, manake' hilou hi tana' Yudea, mpotoa' ngata Betlehem, ngata kaputua Magau' Daud owi. Yusuf kana mpope'uki' hanga' -na hi ria, apa' hi'a muli Magau' Daud.


Ug gipadayag kaniya sa Espiritu Santo nga siya dili una mamatay samtang dili pa niya makita ang Cristo sa Ginoo. 	 Hangkani, Inoha' Tomoroli' mpo'uli' -ki hewa toi: "Ko'ia-ko mate ane ko'ia nuhiloi Magau' Topetolo' to najanci Pue' Ala."


Ug milakaw siya paingon sa agianan, ug dihay laing babayeng sulogoon nga nakaalinggat kaniya, ug kini siya miingon sa mga tawo nga nanagtindog didto, "Kining tawhana nagpakig-uban kang Jesus nga Nazaretnon." 	 Ngkai ree hilou wo'o-imi Petrus mokore mohu' hi wobo' wala. Ria wo'o hadua tobine mpohilo-i pai' mpo'uli' -raka tauna to hi ree: "Hi'a toi wo'o-le to dohe Yesus to Nazaret toei-e mai."


Ug sa matag-fiesta, kinahanglan nga iyang pagabuhian ngadto kanila ang usa ka binilanggo. 	 Pilatus mpo'uli' hewa toe, apa' biasa-na butu Eo Paskah kana nabahaka hadua tauna to ratarungku', bona mpo'ala' nono ntodea. Toe pai' na'uli': "Kuweba' -i-wadi pai' kubahaka-i."))


Ug sulod sa usa ka tuig ug unom ka bulan, siya mipuyo didto nga nagpanudlo kanila sa pulong sa Dios. 	 Jadi' ka'omea-na, Paulus mo'oha' hi Korintus hampae ono mula, mpotudui' tauna Lolita Alata'ala.


Dili nato pagsulayon ang Ginoo, ingon sa gibuhat sa uban kanila nga tungod niana gipanglaglag sila sa mga bitin. 	 Neo' -ta mpemai-mai roe Pue', hewa ria-ra hantongo' to mpobabehi, alaa-ra mate natilo' ule.


ug nga sa pag-ula gani sa dugo ni Esteban nga imong saksi, ako usab nagtambong man ug naghatag sa akong pag-uyon niini, ug ako gayud mao ang nag-atang sa mga bisti sa mga nagpatay kaniya.` 	 Wae wo'o, hi karapatehi-na sabi' -nu Stefanus, retu wo'o-a-kuwo mpokagoe' karapatehi-na, pai' aku' -mi to mpodongo baju-ra to mpopatehi-i.'


Busa, tungod sa among mahigugmaong kamingaw alang kaninyo, gitinguha namo ang pagpaambit kaninyo dili lamang sa Maayong Balita gikan sa Dios kondili usab sa among kaugalingong kinabuhi, kay kamo nahimo man nga among mga minahal uyamot. 	 Kiparata-kokoi Kareba Lompe' ngkai Alata'ala. Pai' meliu ngkai toe, ba tuwu' ba mate-kai, bate sadia-kai mpotulungi-koi, apa' kipoka'ahi' lia-koi.


ug miingon kanako, `Ayaw kahadlok, Pablo. Kinahanglan mangatubang ikaw kang Cesar, ug tan-awa, ang tanan mong mga kasakay gihatag na sa Dios kanimo.` 	 Na'uli' -ka mala'eka toei: `Neo' -ko me'eka', Paulus. Apa' bate rata moto-ko mpai' hi Roma mponyanyo magau' hi ria. Pai' ngkai kama'ahi' -na Alata'ala hi iko, hawe'ea tauna to hi rala kapal dohe-nu, uma-ra moapa.'


sa pagpaabut sukad niadto hangtud nga ang iyang mga kaaway pagahimoon nga tumbanan sa iyang mga tiil. 	 Wae lau Kristus mpopea tempo-na Alata'ala mpopengkoru hawe'ea bali' -na hi Hi'a.


Ug sa pagkakita niya sa panan-awon, dihadiha nanglimbasug kami sa paggikan paingon sa Macedonia, sa nasabut namo nga gitawag kami sa Dios aron sa pagmantala sa Maayong Balita ngadto kanila. 	 Hi kampohilo-na pangila-na toe, ngkarewa mpu'u-makai hilou hi tana' Makedonia toe, apa' monoto-mi hi kai' kanahubui-kai Pue' Ala mpokeni Kareba Lompe' hi ria.


ug sa atubangan sa trono anaay morag dagat nga bildo, daw kristal. 	 Ria wo'o hi nyanyoa Pohuraa toe ila' to hewa tahi' kawela' -na, kangkahoa' hewa kaca ba hewa watu loha. Pohuraa to bohe toe, poko hi laintongo' -nai ngkai hawe'ea toera, pai' ntololikia-na kuhilo opo' anu tuwu'. Wori' lia mata-ra, woto-ra hobo' mata, lompe' hi nyanyoa-ra lompe' hi tongo' -ra.


apan bisan kinsa kadtong dili moila kanako sa atubangan sa mga tawo, dili ko usab siya ilhon sa atubangan sa akong Amahan nga anaa sa langit. 	 Aga hema to mpo'uli' hi doo kabela-nai topetuku' -ku, hi'a wo'o mpai' kusapu hi Tuama-ku to hi rala suruga, ku'uli': `Tau toei, bela-i topetuku' -ku.'


Ug natuman ang kasulatan nga nagaingon, "Giisip siya nga kauban sa mga malinapason." 	 Jadi', napa to rababehi toe, madupa' -mi lolita Buku Tomoroli' to mpo'uli': "Magau' Topetolo' rapohewa tauna to dada'a."))


Kon ako tigpanultig mga dila sa mga tawo ug sa mga manolunda, apan walay gugma, ako usa lamang ka masaba nga agong o piyangpiyang nga nagatagingting. 	 Ane rapa' -na mporata-ta pakulea' ngkai Inoha' Tomoroli' bona mololita hante wori' nyala basa manusia' ba basa-ra mala'eka wo'o, tapi' ane uma ria ahi' -ta hi doo, uma ria kalaua-na. Bate-na hewa goo' to pario-wadi ba hewa tinti' to padudu-wadi pololita-ta, uma ria kalaua-na.


Apan kon kamo ginamandoan sa Espiritu, kamo dili ilalum sa kasugoan. 	 Jadi', ane natete' Inoha' Tomoroli' -ta-damo, uma mingki' tapengkorui Atura Pue' to naparata Musa.


Kay bahin sa kasugoan, ako patay na pinaagi sa kasugoan, aron ako mabuhi alang sa Dios. 	 Apa' mogaa' -mi posidaia' -ku hante Atura Musa. Ngkai Atura Musa toe pai' alaa-na masala' -ama hi poncilo Alata'ala pai' natao rahuku' mate-a. Toe pai' alaa-na mogaa' -mi posidaia' -ku hante Atura Musa, bona mpotuku' konoa Alata'ala-a-damo. Ma'ala-mi ta'uli' hewa toi: nto'u Kristus mate hi kaju parika', hewa aku' -midie to mate dohe-nae.


Apan ingnon ko kamo, nga sa adlaw sa hukom maarang-arang pa unya alang sa yuta sa Sodoma kay kanimo." 	 Jadi', bona ni'inca: hi Eo Kiama mpai' meliu-pi pehuku' -na Alata'ala hi koi' ngkai pehuku' -na hi to Sodom owi."


Unya misugod siya sa pagsugilon sa mga tawo niining sambingaya: "Dihay usa ka tawo nga nagtanum ug parrasan, ug kini iyang gipasaopan sa mga tawo, ug unya milangyaw siya ngadto sa laing dapit sulod sa hataas nga panahon. 	 Oti toe, Yesus mpololitai ntodea, mpo'uli' -raka lolita rapa' tohe'i: "Ria tau hadua mpohu'ai bonea-na hante anggur, oti toe napewai' bonea-na rapobago hi ba hangkuja dua tauna, pai' hilou-imi hi ngata to molaa, pai' mahae-i tida hi ria.


Apan sa mobungat na unta si Pablo sa iyang baba, si Galion miingon sa mga Judio, "Kon kining butanga may labut pa sa usa ka kalapasan o sa usa ka buhat nga binanyaga, nan, O mga Judio, may katarungan unta ako sa pagpaminaw kaninyo; 	 Ko'ia napoka'alai Paulus mololita, na'uli' -mi Galio: "Ee to Yahudi! Ane to nipakilu-ki tetu mpokahangai' petiboki-na hi atura ngata ba gau' to dada'a mpu'u, mosabara moto-a mpe'epei pangadua' -ni.


Apan ang matag-usa sa iyang kaugalingong panahon: si Cristo ang nahauna, ug unya sa iyang pag-anhi, sila nga mga iya ni Cristo. 	 Aga hore-hore pomeduncu-na: To lomo' -na tuwu' nculii', Kristus. Pai' hi karata-na nculii' hi rala dunia', lako' rapotuwu' nculii' wo'o-rada tauna to napobagia.


Busa, kon ikaw magadala sa imong halad ngadto sa halaran, ug diha mahinumdom ka nga ang imo diayng igsoon may gikasuk-an man batok kanimo, 	 "Jadi', ane rapa' -na mesua' -ta hi Tomi Alata'ala doko' mpokeni pepue' -ta, pai' muu-mule' takiwoi karia-na doo-ta to peda' nono-na hi kita',


Busa iisa ang inyong nahoyhoy nga mga kamot ug lig-ona ang inyong mahuyang nga mga tuhod, 	 Ngkai toe-mi, neo' -koi lempe'. Pakaroho pepangala' -ni to lente.


Apan bisan pa niini ang akong hunahuna wala mahimutang tungod kay ang akong igsoon nga si Tito wala ko man igkita didto. Busa nanamilit na lang ako kanila ug mipadayon sa Macedonia. 	 Aga nau' wae, uma oa' rodo nono-ku, apa' ko'ia ku'epei kareba to nakeni Titus ngkai koi' -e ompi'. Toe pai' mpalakana-ama hi ompi' -ompi' to hi ria, pai' kaliliu-ama tumai hi Makedonia toi-e.


Busa, pugngi gayud ninyo ang inyong ginabarugan sa mabinaksan ang inyong mga hawak sa kamatuoran ug sa masul-oban kamo sa kotamaya nga mao ang pagkamatarung, 	 Jadi', pakaroho mpu'u pokore-ta hante rewa mpanga'e to ngkai Alata'ala. Pakaroho petuku' -ta hi tudui' to makono, taponcawa salepe' to taperii hi hope' -ta bona neo' -ta lempe'. Pakanoa' po'ingku-ta, taponcawa baju ahe' to mpetalawai' woto-ta ngkai pesori.


Tungod niining maong hinungdan, gitugyan sila sa Dios ngadto sa mga pangibog nga makauulaw. Ang ilang mga kababayen-an nanag-usab sa kagamitan nga tiunay sa ilang pagkababaye ngadto sa kagamitan nga supak sa kinaiya. 	 Jadi', apa' oja' -ra mpopue' -ie, toe pai' napelele' lau-ramo mpotuku' kahinaa nono-ra to me'eai' toe. Ntahawe' tobine-tobine uma-pi mogau' hewa gau' manusia' biasa. Himpau tobine moto-ramo momepotobine.


Ug sa sunod nga adlaw, sa nanaglakaw pa sila ug nagkahiduol na sa lungsod, si Pedro misaka sa atop sa balay sa may kaudtohon aron sa pag-ampo. 	 Kamepulo-na, bula-ra hi lengko ohea-pidi to rahubui toera, kamohu' -ra hi Yope, Petrus wo'o-hawo ngkahe' hilou hi pengkawinaraa to hi lolo tomi to molempe ata' -na, hilou mosampaya.


Ug samtang nagpanggunit pa siya kang Pedro ug Juan, ang tanang tawo sa dakung kahibulong midugok ngadto kanila sa portico nga ginganlag Portico ni Salomon. 	 Jadi', topungku to lako' rapaka'uri' toei mpotuku' oa' -ra Petrus pai' Yohanes. Karata-ra hi pengkawinaraa to rahanga' Pengkawinaraa Salomo, wori' tauna tumai morumpu ngkarumangkai-ra, apa' konce-ra.


Ang babaye miingon kaniya, "Senyor, hatagi ra ko nianang tubiga aron dili na ako uhawon, ni moanhi pa dinhi aron sa pagkalos." 	 Na'uli' tobine toei: "Ane wae, wai' -ama-kuna ue tetu, bona uma-apa ngkamara oa', pai' uma-apa mingki' tumai ntomu' butu eo-na hi rehe'i."


"Ang ilang totunlan maoy usa ka lubong inukban, ang ilang mga dila ginagamit nila aron sa paglimbong." Ang lala sa mga bitin anaa sa ilalum sa ilang mga ngabil." 	 "Babo' pai' me'eai' lolita-ra, Lolita mpebagiu mehupa' hi wiwi-ra." Lolita-ra mpopedahi nono doo hewa petilo' dalimoo'."


Nan, kinahanglan nga ang akong kuwarta imo untang gidiposito sa bangko, ug unya sa akong paghiuli madawat ko unta ang akong kuwarta nga may tubo. 	 napa pai' uma nupopesua' lau doi-ku hi bank, bona ane rata-apa, kurua' nculii' hante ana' -na!'


Ug si Jesus mihilak. 	 Mo'ili-mi ue mata-na Yesus.


Ug sila nanagsinggit sa makusog nga tingog nga nag-ingon, "O Labawng Magbubuot nga Ginoo, balaan ug tinuod, unsa ba kadugay ang dili pa nimo paghukom sa mga nanagpuyo sa yuta ug pagpanimalus batok kanila tungod sa among dugo?" 	 Rapesukui me'au, ra'uli': "O Pue' to mokuasa, Pue' to moroli' pai' makono! Hangkuja-pi kahae-na pai' lako' nuhuku' tauna to dada'a to mo'oha' hi dunia'? Kiperapi' nupehawai kehi-ra to mpopatehi-kai."


Ug ang katawhan nagkahiusa sa ilang pagpaminaw sa gisulti ni Felipe sa pagkadungog ug pagkakita nila sa mga milagro nga iyang gibuhat. 	 Nababehi wo'o tanda mekoncehi hi ria. Wae kara'epe-na to Samaria lolita Filipus toe, pai' karahilo-na tanda mekoncehi to nababehi, ratarima-mi kareba to nakeni hante nono-ra mpu'u.


tungod kay wala may profesiya nga miabut pinaagi sa kabubot-on sa tawo, hinonoa minandoan sa Espiritu Santo nanagpanulti ang mga balaang tawo sa Dios. 	 Apa' nabi-nabi to owi mpoparata lolita toe uma ntuku' konoa manusia'. Hante pepakeni Inoha' Tomoroli' -hana nabi toera mpohowa' lolita to ngkai Alata'ala.


Sa pagkatinuod, magaingon ako kaninyo, nga sa mga nanagbarug karon dinhi adunay pila ka buok nga dili pa una makatilaw sa kamatayon, hangtud nga makita na nila ang Anak sa Tawo sa iyang pag-abut diha sa iyang gingharian." 	 Mpu'u-mpu'u ku'uli' -kokoi: ngkai olo' -ni koi' toi, ria-koi mpai' to ko'ia mate kako'ia-na nihilo-a, Aku' Ana' Manusia', rata jadi' Magau'."


Ayaw na kamo pagbinakakay ang usa ngadto sa usa, maingon nga nahukasan na kamo sa inyong daan nga kinaiya uban sa mga batasan niini 	 Neo' moboa' hi doo. Tabahakai hawe'ea kehi to hewa toe, apa' tebahaka-tamo ngkai katuwu' -ta pai' gau' -ta to ri'ulu to tatuku' kako'ia-ta mepangala' hi Pue' Yesus,


Nagasugwak ba sa tubod gikan sa maorang usa ka baba, ang tubig nga matab-ang ug ang tubig nga maparat? 	 Ha ria wo'o-hawo ue tuwu' to mpopehupa' ue to mononto pai' ue to mopai' wo'o?


Apan ang manggula sa baba anha gikan sa kasingkasing, ug mao kini ang makapahugaw sa tawo. 	 Aga lolita to dada'a to mehuwu ngkai rala nono-ta pai' to howa' hi wiwi-ta, toe-mi to mpakada'a tauna hi poncilo Alata'ala.


Ug mahitungod niadtong gikasabod diha sa kabatoan, kini mao kadtong magapatalinghug sa pulong ug dihadiha iya kining dawaton uban sa kalipay; 	 "Hawua' to monawu' hi tana' to watua-hawo mpobatuai tauna to mpo'epe Kareba Lompe', ncaliu goe' nono-ra mpo'epe.


Ug unya niadtong mga adlawa, sa nag-anam nag kadaghan ang mga tinun-an, dihay pagbagotbot sa mga Judiyong Gresyanhon batok sa mga Judiyong-lumad tungod kay ang ilang mga babayeng balo pagahisayloan lamang sa inadlaw-adlawng pagpangapod-apod sa mga kabuhian. 	 Kahaa-haea kawoo-woria' -mi tauna to mpotuku' Yesus. Lomo' -lomo' -na, topetuku' Yesus paka' to Yahudi. Aga to hantongo' -ra mobasa Yunani, pai' to hantongo' wo'o mobasa Yahudi moto-ra. Nto'u toe, ngkunuti-ramo topetuku' Yesus to mobasa Yunani, mpongkunutii doo-ra to mobasa Yahudi, ra'uli': "Tobine-kai to balu, uma raratai bagia to rabagi butu eo-na hi to mpe'ahii'."


Ug sa nakalakaw siya sa unahan ug diyutay, siya mihapa ug nag-ampo nga nag-ingon, "Amahan ko, kon mahimo man, isaylo lang kanako kining kopa; ngani, dili sumala sa akong pagbuot kondili sa imo." 	 Oti toe hilou-imi molaa hangkedi', pai' -i motumpa, mosampaya, na'uli': "Tuama-ku, ane ma'ala, pomolaa-ka-kuwo kaparia to neo' mporumpa' -a toi. Aga bela konoa-ku Aku' to jadi', agina konoa-nu Iko moto."


Siya mao na sa wala pa ang tanang mga butang, ug diha kaniya ang tanang mga butang gipakapot. 	 Kako'ia-na ria napa-napa, mpolia' ria-imi-hana. Pai' hawe'ea to ria nakuasai pai' napewili' hante baraka' -na.


Kini gisulti niya, dili tungod kay siya may kahangawa alang sa mga kabus, kondili tungod kay siya kawatan man; ug kay siya mao man ang magtitipig sa panudlanan sa kuwarta, ang igasulod niini iyang pagakapnan. 	 Kakoo-kono-na, Yudas uma kamposaile' -na mpu'u tokabu. Api' katomanako-nadi! Apa' hi'a to ntimamahi doi-ra, pai' pontu-na na'ala' bongo.


Ug ang tabil sa templo nagilis sa duha ka bahin gikan sa taas ngadto sa ubos. 	 Nto'u toe, kain porini-olo' to tetoe hi rala Tomi Alata'ala mobika' ntongo' ngkai lolo-na rata hi une' -na.


Ug tan-awa, ang tabil sa templo nagilis sa duha ka bahin, gikan sa taas ngadto sa ubos, ug ang yuta mikurog, ug ang mga pangpang nangasip-ak; 	 Nto'u toe, kain porini-olo' to tetoe hi rala Tomi Alata'ala muu-mule' mobika' ntongo' ngkai lolo-na rata hi une' -na. Ria wo'o linu, pai' watu bohe paheka' -heka'.


Busa, sukad karon among mahibaloan ang tawo dili na sumala sa tawhanong pag-ila, ug bisan tuod dihay panahon nga si Cristo among nahibaloan sumala sa tawhanong pag-ila, karon wala na kami magaila kaniya sa ingon. 	 Jadi', toe pai' uma-pakai mpelence tauna ntuku' napa to kahiloa hi mali-na-wadi. Owi ki'uli' Kristus manusia' biasa-i-wadi, aga tempo toi uma-pi hewa toe pekiri-kai.


Kita nasayud nga kita nakalabang na gikan sa kamatayon ngadto sa kinabuhi, tungod kay kita nagahigugma man sa mga igsoon. Siya nga wala magahigugma nagapabilin pa gihapon sa kamatayon. 	 Ane mpoka'ahi' -ta ompi' -ta, ta'inca katebahaka-tami ngkai kamatea pai' mporata-tamo katuwua' to lompe' duu' kahae-hae-na. Tauna to uma mpoka'ahi' ompi' -ra, ko'ia-ra tebahaka ngkai kamatea.


Apan karon naninguha kamo sa pagpatay kanako-- sa pagpatay sa tawo nga nagsugilon kaninyo sa kamatuoran nga akong nadungog gikan sa Dios. Wala magbuhat niini si Abraham. 	 Kuparata-kokoi tudui' to makono to kutarima ngkai Alata'ala, hiaa' doko' nipatehi lau-ada! Uma hewa po'ingku-ni tetu po'ingku-na Abraham.


ug miingon kanila, "Mga tawong Galileanhon, nganong nagatindog man kamo dinhi ug nagatutok sa langit? Kining maong Jesus nga gikuha gikan kaninyo ngadto sa langit, mobalik ra unya sa paagi nga sama sa inyong nakita sa iyang pagsaka sa langit." 	 Ra'uli' to rodua toera: "Ee to Galilea! Napa pai' ntora mengoa' -koi hi langi'? Yesus to nihilo te'ongko' hilou hi suruga toei lou, wae wo'o-i mpai' nculii' tumai ngkai suruga hewa to nihilo-e we'i."


Ug si Jesus miliso, ug sa iyang pagkakita kaniya, miingon, "Pagkalipay, anak; ang imong pagsalig nakapaayo kanimo." Ug ang babaye naayo dihadiha. 	 Nto'u toe wo'o-hawo, me'ili' -imi Yesus hi tobine toei, pai' na'uli' -ki: "Ana' -ku, pakaroho nono-nu! Mo'uri' -moko, sabana pepangala' -nu hi Aku'." Ngkai ree, mo'uri' mpu'u-imi.


Ug si Pedro miingon kang Jesus, "Ginoo, maayo gayud nga ania kami dinhi; kon gusto ka, magbuhat ako dinhig tulo ka payag, usa alang kanimo, usa alang kang Moises, ug usa alang kang Elias." 	 Ngkai ree Petrus mpo'uli' -ki Yesus: "Pue', lompe' lia-ta mo'oha' hi rehe'i. Ane nupokono Pue', kubabehi tolu bamaru' hi rehe'i: hameha' bagia-nu Pue', hameha' bagia-na Musa pai' hameha' wo'o bagia-na Elia."


Ug nangutana ako, `Kinsa ka ba, Ginoo?` Ug ang Ginoo mitubag, `Ako mao si Jesus nga imong ginalutos. 	 "Ku'uli' -ki: `Ha hema-ko Pue'?' "Natompoi' -a: `Aku' -mile Yesus, to nubalinai' -e!


o mga kawatan, o mga dalo, o mga palahubog, o mga tigpasipala, o mga tulisan, nga makapanunod sa gingharian sa Dios. 	 topanako, to jampa, topalangu-langu, to mpotipo' doo, topebagiu-- tauna to hewa toera, uma-ra jadi' ntodea-na Alata'ala hi rala Kamagaua' -na.


Busa gipagapos siya ni Anas ug gipadala kang Caifas, ang labawng sacerdote. 	 Ngkai ree, Hanas mpohubui topojaga mpokeni Yesus hilou hi Imam Bohe Kayafas. Nto'u toe, pale-na Yesus tehoo' oa' -pidi.


O Timoteo, bantayi ang mga butang nga gikasalig diha kanimo. Likayi ang mga sultisulti nga dili diosnon ug ang mga pagsupak nga gikan sa ginaingon apan dili tinuod nga kaalam, 	 Timotius, Alata'ala mposarumaka-ko mpokeni tudui' to makono. Jadi', jaga lompe' tudui' toe, bona neo' mpai' hema to mpobalii'. Neo' nupo'ema' -ra to mpokeni lolita to uma ria tuju-na pai' to uma mpokeni-ta mengkoru hi Pue' Ala. Neo' nupo'ema' -ra to mpokeni tudui' to mosisala hante tudui' to makono. Ra'uli' -rana, ria inca-ra, ntaa' uma-di makono-e.


ingon sa pagbilin niini kanamo sa mga tawo nga sukad sa sinugdan mga saksi nga nagpakakita ug mga ministro sa pulong, 	 To ra'uki' tohe'e, hibalia hante tutura to raparata-taka tauna to mpohilo mata moto-mi hawe'ea to jadi' toe ngkai lomo' -na pai' to jadi' pangkeni Lolita Pue'.


Kon wala pa ako mahianhi ug wala pa makasulti kanila, wala unta silay sala; apan karon wala silay ikapangulipas sa ilang sala. 	 Ane ke uma-a tumai mpololitai-ra, ke uma-ra-hawo masala'. Tapi', apa' tumai mpu'u-ama mpololitai-rae, toe pai' uma ria wuniia' -na sala' -ra.


Ug si Jesus miingon kanila, "Kang kinsa man kining dagway ug kining nahisulat?" 	 Na'uli' Yesus: "Lence hema pai' hanga' hema to hi doi toi?"


Ug kay namatarung na man kita karon pinaagi sa iyang dugo, labi pang luwason kita pinaagi kaniya gikan sa kapungot sa Dios. 	 Jadi' toe-e, monoa' -tamo hi poncilo Alata'ala sabana raa' Yesus to mate mpohompo' jeko' -ta. Toe pai' monoto tena ta'inca katebahaka-ta mpai' ngkai roe Alata'ala hi Eo Kiama sabana petauntongoi' -na Yesus toe.


Kamong kaliwat sa mga bitin! unsaon ba ugod ninyo pagpakasultig maayo nga mga dautan man kamo? Kay gikan sa kadagaya sa kasingkasing magasulti ang baba. 	 Dada'a lia-koi! Uma ami' -koi ma'ala mpohowa' lolita to lompe' -e, bo dada'a-dakoie. Apa' napa ihi' nono-ta, toe wo'o to howa' hi wiwi-ta.


Ug sa nagpapiliw kami niini uban sa kalisud, nahiabut kami sa usa ka dapit nga ginganlan Mga Maayong Dunggoanan, nga duol gani niini mao ang siyudad sa Lasea. 	 Mokoro lia-kai mewiwi' hi lewuto' Kreta toe. Ka'oo-omea-na, rata-makai hi pehania kapal to rahanga' Pehania Lompe', to mohu' ngata Lasea.


Ug ang tanang nagapuyo sa yuta magasimba kaniya, tanan sila kinsang mga ngalan, sa wala pa ang pagkatukod sa kalibutan, wala mahisulat sa basahon sa kinabuhi nga iya sa gipatay nga Cordero. 	 Hawe'ea tauna to mo'oha' hi dunia' mpopue' -i. Sampale to uma mpopue' -i, tauna to te'uki' ami' -mi hanga' -ra hi rala Buku Katuwua' kako'ia-na dunia' rapajadi'. Buku Katuwua' toe, buku-na Ana' Bima to tesumale' toei, hi rala buku toe te'uki' hanga' tauna to mporata katuwua' to lompe' duu' kahae-hae-na.


Apan sa paghiadto ni Cefas sa Antioquia siya akong ginawong sa pagsupak, kay nahimo man siya nga badlonganon. 	 Hangkani, nto'u Petrus rata hi ngata Antiokhia, uma kudiki' -diki' mpokamaro-i, apa' sala' mpu'u gau' -na.


ug kon kini siya abuton na gani niini bisan diin, siya idakdak niya sa yuta, ug mobola ang iyang baba ug mokagot ang iyang mga ngipon ug mokiwi ang iyang kalawasan; ug gihangyo ko ang imong mga tinun-an sa pagpagula unta niini, apan wala sila makahimo." 	 Ane napesuai' wo'o-ipi anudaa' -e, modungka-i hi tana', mowura' nganga-na, kakakeji' -keji' ngihi' -na, pai' mokadu hudu woto-na. Kuperapi' -ramo ana'guru-nu mpopalai anudaa' -na, aga uma rakulei'."


Ug unya si Jesus miingon kanila, "Bantayi ug likayi baya ninyo ang igpapatubo sa mga Fariseo ug sa mga Saduceo." 	 "Pelompehi, mo'inga' -inga' -koi hi ragi to Parisi pai' to Saduki-e'!"


Ug samtang ang bata nagsingabut, siya gikosokoso ug gilubaglubag ug gipalit-ad sa yawa. Apan gibadlong ni Jesus ang mahugawng espiritu, ug ang bata iyang giayo ug giuli ngadto sa amahan niya. 	 Bula-na ana' toei momako' hilou hi Yesus, modungka-imi napakeni seta to mpohawi' -i, pai' kakapadi-padi woto-na. Yesus mpopetibo' anudaa', pai' mpaka'uri' ana' toei. Oti toe na'uli' -ki tuama-na: "Ala' -mi ana' -nu. Mo'uri' -imi."


Ug kining sultiha nakapahimuot sa tibuok katilingban, ug ilang gipili sila si Esteban, usa ka tawo nga puno sa pagtoo ug sa Espiritu Santo, ug si Felipe, si Procor, si Nicanor, si Timon, si Parmenas, ug si Nicolas nga usa ka kinabig nga ta-Antioquia. 	 Lolita suro toera rapo'io' -mi omea. Toe pai' mpopelihi-ramo Stefanus, to mepangala' mpu'u hi Pue' Yesus pai' to nakuasai Inoha' Tomoroli'. Rapelihi wo'o: Filipus, Prokhorus, Nikanor, Timon, Parmenas pai' Nikolaus to Antiokhia. Nikolaus toei, bela-i to Yahudi, aga mesua' -imi hi agama Yahudi.


Apan kinahanglan una nga siya magaantus sa daghang mga butang ug igasalikway niining kaliwatana. 	 Aga lomo' -lomo' -na, kana rasesa' -a pai' rasapuaka tauna to tuwu' tempo toi.


Si Jesus mitubag, "Dili nga nakasala siya, o ang iyang mga ginikanan, kondili aron ang mga buhat sa Dios ikapadayag diha kaniya. 	 Na'uli' Yesus: "Bela jeko' -na moto, pai' bela wo'o jeko' totu'a-na. Toi jadi' bona tauna mpohilo baraka' Alata'ala to madupa' hi woto-na.


Ug sa paghiabut na nila sa atbang sa Misia, sila mangadto na unta sa Bitinia, apan wala sila tugoti sa Espiritu ni Jesus; 	 Karata-ra hi sipa' tana' Misia, ke kaliliu-ra hilou hi propinsi Bitinia, aga Inoha' Yesus mpotagi-ra, neo' hilou hi ria.


Adunay mga lawas nga langitnon ug aduna usab ing mga lawas nga yutan-on, apan lain ang kasanag sa mga yutan-on. 	 Wae wo'o to hi langi', hewa eo, wula pai' betue', uma hibalia hante to hi dunia'. To hi langi' -hawo, kahanyala-na kancola-ra, pai' to hi dunia' kahanyala-na kancola-ra.


ngani, wala niya siya hatagig panolundon dinhi, bisan sa igo na lang katumban sa tiil; hinonoa iyang gisaad nga ihatag kini ngadto kaniya ingon nga kabilin ug ngadto sa iyang kaliwatan nga managsunod kaniya, bisan pa nga niadtong panahona wala siyay anak. 	 Nto'u toe, Alata'ala uma mpowai' tana' toi hi Abraham, nau' hampotomia. Sampale-di, Alata'ala mojanci hi Abraham, na'uli': `Tana' tohe'i mpai' kuwai' -koko, duu' rata hi muli-muli-nu.' Hiaa' nto'u toe, ko'ia-hawo ria ana' -na.


sa pagkamabuot, ulay, matinagdanon sa panimalay, mapuangoron, ug masinugtanon sa ilang masigka-bana, aron ang pulong sa Dios dili unta mapasipalahan. 	 monoto nono-ra, moroli' gau' -ra, mpewili' lompe' ana' -ra pai' tomi-ra, lompe' nono-ra, pai' mengkoru hi tomane-ra. Ane hewa toe po'ingku-ra, uma mpai' hema to mporuge' Lolita Alata'ala.


Ug unya miabut sila sa Capernaum; ug sa paghisulod niya sa balay, nangutana siya kanila, "Unsa ba kadtong inyong gilalisan diha sa dalan?" 	 Rata-ramo hi ngata Kapernaum. Hi rala tomi-ramo, mepekune' -i Yesus hi ana'guru-na, na'uli': "Napa-die to ntora nilolita hi lengko ohea-e we'i?"


Ug unya tapus sa napulog-upat ka tuig, mitungas ako pag-usab ngadto sa Jerusalem kinuyogan ni Bernabe; ug si Tito gidala ko usab uban kanako. 	 Hampulu' opo' mpae ngkai ree, hilou wo'o-ama hi Yerusalem hante Barnabas. Pai' Titus wo'o kupo'ema' hilou.


Dili ba silang tanan mga espiritu man lamang nga sulogoon, nga gipadala aron sa pag-alagad, alang kanila nga maoy magapanunod sa kaluwasan? 	 Ane hawe'ea mala'eka, pahawaa' Alata'ala-ra-wadi, to napahawa' mpotulungi tauna to mporata katuwua' to lompe' duu' kahae-hae-na.


Ug ang mga tinun-an miingon kaniya, "Rabi, ang mga Judio bag-o pa lang naninguha sa pagbato kanimo, ug karon moadto ka na usab didto?" 	 Ra'uli' ana'guru-na: "Guru, ko'ia mahae to Yahudi hi ria doko' mpopatehi-ko. Napa wo'o-mi pai' doko' hilou hi ria-koe?"


Kay ginatoohan ko nga sa bisan unsang paagi ako dili maiwit sa maong labing hawod nga mga apostoles. 	 Jadi', bangku' suro to mpomobohe hanga' -ra moto tetura ria nipe'epei lolita-ra, kusarumaka bate mosabara wo'o-koi mpe'epei lolita-ku toi, apa' uma-a tepatu'ai ngkai hira'.


Unya miingon siya kanila, "Managgubat ang nasud batok sa nasud, ug ang gingharian batok sa gingharian; 	 Ngkai ree, Yesus mpokaliliu lolita-na, na'uli': "Hi eo toe mpai', wori' ngata mosipanga'ei, magau' hadua mpo'ewa magau' kahadua-na.


Ug ngadto sa pito ka mga manolunda gihatag sa usa sa upat ka mga buhing binuhat ang pito ka mga bulawang panaksan nga napuno sa kapungot sa Dios nga buhi hangtud sa kahangturan. 	 Pehupa' mala'eka toera, hama'a ngkai anu tuwu' to opo' toera mpowai' -ra pitu meha' batili bulawa to ihia' roe Alata'ala, Alata'ala to tuwu' duu' kahae-hae-na.


nasayud nga ang tawo dili pagamatarungon tungod sa mga buhat sa pagbantay sa kasugoan, kondili pinaagi sa pagtoo kang Jesu-Cristo. Ug kami mitoo kang Cristo Jesus aron kami pagamatarungon pinaagi sa pagtoo kang Cristo, ug dili pinaagi sa mga buhat sa pagbantay sa kasugoan, kay pinaagi sa buhat sa pagbantay sa kasugoan walay bisan kinsa nga pagamatarungon. 	 Aga nau' wae, ki'inca kabela-na kehi-kai to lompe' pai' -kai jadi' monoa' hi poncilo Alata'ala. Nau' kituku' lia hawe'ea parenta hi rala Atura Musa, bela tetu to mpomonoa' -kai hi poncilo Alata'ala. Ohea bona jadi' monoa' hi poncilo Alata'ala-le, muntu' mepangala' hi Kristus Yesus-wadi. Toe pai' mepangala' -makai hi Kristus Yesus bona jadi' monoa' -kai hi poncilo-na Alata'ala sabana pepangala' -kai hi Kristus. Uma-pi kisarumaka petuku' -kai hi Atura Musa, apa' uma ria haduaa tauna to jadi' monoa' hi poncilo Alata'ala ngkai kampotuku' -ra parenta to hi rala Atura Musa.


Kay dili ang pagka-may sirkunsisyon o ang pagka-walay sirkunsisyon maoy may bili, kondili ang bag-o nga pagkabinuhat lamang. 	 Ratini' ba uma, bela toe poko-na. Poko-nale, katuwua' to bo'u ngkai Alata'ala.


Ug si Pedro miingon kaniya, "Bisan pa kon mosibug ang tanan, ako dili gayud." 	 Na'uli' Petrus: "Nau' hawe'ea tauna molengo pepangala' -ra hi Iko Pue', aku' uma!"


Tungod niini, bisan tuod masaligon ako diha kang Cristo nga makahimo ako sa pagsugo kanimo sa kinahanglan pagabuhaton mo, 	 Ompi' -ku Filemon! Kakono-kono-na, ma'ala lia-a mpoparentai-ko mpobabehi to kana nubabehi, apa' ria moto kuasa to nawai' -ka Kristus,


Ug si Juan mitubag, "Magtutudlo, dihay tawo nga among nakita nga nagpagulag mga yawa pinaagi sa imong ngalan, ug amo siyang gidid-an kay wala man siya magasunod uban kanamo." 	 Na'uli' Yohanes: "Guru, ria kihilo hadua tauna mpopalai seta hante hanga' -nu, aga kitagi-i apa' bela-i topetuku' -ta."


Napulog-duha ka libo ang tinimrihan sa banay ni Juda, napulog-duha ka libo sa banay ni Ruben, napulog-duha ka libo sa banay ni Gad, 	 Ngkai butu posantina-na, hampulu' roncobu to rasaa'. Ngkai muli Yehuda, hampulu' roncobu to rasaa'. Ngkai muli Ruben, hampulu' roncobu. Ngkai muli Gad, hampulu' roncobu.


Ug mahitungod sa pagkaon sa mga kan-onon nga gikahalad ngadto sa mga diosdios, kita nasayud na nga "ang diosdios dili tinuod," ug nga "walay laing Dios gawas sa usa lamang." 	 Jadi', ane to mpobelahi pongkoni' to rapopepue' hi pinotau, ni'uli' ma'ala moto takoni', apa' ta'inca moto ka'uma-na ria pue' ntani' -na ngkai Alata'ala, hawe'ea lence to rapue' hi dunia' tohe'i, boa' omea-wadi.


Ug sa pagkadungog namo niini, kami ug ang mga tawo didto nangamuyo kang Pablo nga dili na lang unta siya magtungas ngadto sa Jerusalem. 	 Kaki'epe-na tohe'e, kai' pai' doo-kai hi Kaisarea merapi' mpu'u hi Paulus bona neo' -i kaliliu hilou hi Yerusalem.


Diha sa iyang bisti ug diha sa iyang paa siya may ngalan nga nasulat: Hari sa kaharian ug Ginoo sa kaginoohan. 	 Hi pohea-na pai' hi pa'a-na te'uki' hanga' tohe'i: MAGAU' NGKAI HAWE'EA MAGAU', PUE' NGKAI HAWE'EA PUE'.


Ug sila mitubag kaniya, "Aduna lamang kitay lima ka tinapay ug duha ka isda." 	 Ratompoi' ana'guru-na: "Uma-kaiwo ria napa-napa hi kai', wuwu lima meha' roti pai' bau' uru rongkaju-wadi."


sumala sa walay katapusang tuyo nga iyang natuman diha kang Cristo Jesus nga atong Ginoo. 	 Alata'ala mpobabehi hawe'ea toe ntuku' patuju-na to napakatantu ngkai lomo' kajadi' dunia', pai' patuju-na toe napadupa' hi rala woto-na Kristus Yesus Pue' -ta.


Busa alang kaninyo nga mga nanagsalig, siya bililhon, apan alang kanila nga wala managsalig, Ang maong bato nga sa mga magtutukod gisalikway nahimong ulohan sa pamag-ang," 	 Magau' Topetolo' toei hewa watu to masuli' oli-na hi koi' to mpopangala' -i. Aga tauna to uma mpopangala' -i bate mporata silaka, alaa-na madupa' -mi lolita Buku Tomoroli' to mpo'uli': Watu toe ratadi topowangu tomi. Ntaa' we'i, watu toe lau-idi to jadi' poko parawatu-e."


Ug siya gibiaybiay sa mga nanagpangagi, nga nagyangoyango sa ilang mga ulo, ug nanag-ingon, "Aha! Ikaw nga maoy moguba sa templo ug mopatindog niini sulod sa tulo ka adlaw, 	 Tauna to liu hi ree, ngkololi-ra mpopo'ore' -i, ra'uli': "Hahi� Nu'uli' -kona mpogero-ko Tomi Alata'ala pai' nuwangu nculii' rala-na tolu eo!


Unya nadungog nila gikan sa langit ang usa ka makusog nga tingog nga nag-ingon kanila, "Saka kamo ngari!" Ug ang ilang mga kaaway nagtan-aw kanila sa nagsaka sila nga sinapwang sa panganud paingon sa langit. 	 Oti toe, ra'epe topololita hi suruga to mekio' mpesukui mpokio' to rodua toera, na'uli' -raka: "Ngkahe' -mokoi tumai!" Kate'ongko' -ra mpu'u-mi hilou hi suruga naputu' limu', pai' hawe'ea bali' -ra mpohilo pe'ongko' -ra toe.


Kay motungha ang mga mini nga Cristo ug mga mini nga profeta ug magapakitag dagkung mga ilhanan ug mga katingalahan aron sa pagpahisalaag, kon mahimo, bisan pa sa mga pinili. 	 Apa' mehupa' mpai' wori' tauna to boa' to mpo'uli' kahira' -na Magau' Topetolo', ba to mpo'uli' kahira' -na nabi. Mpobabehi-ra tanda to mekoncehi lia pai' tanda to mobaraka', bona mpobagiu-ra wori' tauna. Ane ke ma'ala, ntahawe' tauna to napelihi Alata'ala rabagiu wo'o.


Kining mga butanga gisulat ko kaninyo nga nanagpanoo sa ngalan sa Anak sa Dios, aron kamo masayud nga kamo nakapanag-iya na sa kinabuhing dayon. 	 Hi koi' to mepangala' hi Ana' Alata'ala ku'uki' sura tohe'i, bona ni'inca mpu'u kamporata-nimi katuwua' to lompe' duu' kahae-hae-na.


Ug kanus-a ba kami makakita kanimo nga nadumoloong ug amo ikawng gipasaka, o hubo ug amo ikawng gibistihan? 	 Nto'uma-ko liu hi tomi-kai, pai' kipopehani-ko? Nto'uma-ko kihilo uma ria pohea-nu, pai' kiwai' -ko pohea?


Si Jesus miingon kanila, "Ang akong pagkaon mao ang pagbuhat sa kabubut-on sa nagpadala kanako, ug ang pagtuman sa ipabuhat niya. 	 Toe pai' Yesus mpo'uli' -raka: "Pongkoni' -kule, mpotuku' konoa Pue' Ala to mposuro-a, pai' mposipolea pobago to nawai' -ka.


Ang manolunda mitubag kaniya, "Ako mao si Gabriel nga anaa magtin-dugan sa atubangan sa Dios, ug ako gipadala aron sa pagsulti kanimo ug sa pagsugilon kanimo niining maayong balita. 	 Natompoi' mala'eka toei: "Aku' toi Gabriel, pahawaa' Alata'ala to ngkai suruga. Alata'ala mposuro-a tumai mpoparata-koko kareba toe.


Ug gikan sa kalungsuran nga kasikbit sa Jerusalem nanugok usab ang mga panon sa mga tawo nga nanagdala sa mga masakiton ug mga gisakit sa mga mahugaw nga espiritu, ug silang tanan nangaayo. 	 Jadi', mo'iko-ra-damo tauna ngkai ngata-ngata to mohu', hilou hi ngata Yerusalem mpokeni ompi' -ra to peda' pai' tauna to napesuai' seta. Hawe'ea-ra rapaka'uri'.


Ug nadungog ko ang halaran nga misinggit, Oo, Ginoong Dios nga Makagahum sa Tanan, matuod ug husto ang imong mga hukom!" 	 Ngkai ree, ku'epe lolita ngkai meja' pontunua pepue' to mpo'uli': "O Pue' Alata'ala, bate wae mpu'u! Bate makono pai' monoa' pehuku' -nu. Meliu kuasa-nu ngkai hawe'ea!"


naunsa nga misulod man siya sa balay sa Dios, ug mikuha ug mikaon sa mga tinapay-nga-binutang-sa-atubangan-sa-Dios, nga supak man unta sa kasugoan ang pagkaon niini ni bisan kinsa gawas sa mga sacerdote lamang, ug nanghatag usab siya niini ngadto sa mga kauban niya?" 	 Mesua' -i hi rala tomi pepuea', pai' nakoni' roti to rapopepue' hi Alata'ala, pai' nabagi wo'o-raka doo-na. Ntuku' ada agama-ta, imam-wadi-hana to ma'ala mpokoni' roti toe. Aga nau' wae, gau' -na Daud toe uma-hawo naposala'."


Ang magdudula dili pagapurong-purongan gawas kon siya magpakigbangga subay sa mga lagda. 	 Wae wo'o, tauna to mpobago bago Pue' ma'ala rarapai' -ki tauna to motanta' mokeno. Kana natuku' atura-atura po'orea', apa' ane uma natuku', uma-i mpai' mporata parasee.


kay nahisulat kini nga nagaingon: Maingon nga ako buhi, nagaingon ang Ginoo, ang tanang tuhod magaluhod sa atubangan ko, ug ang tanang dila magadayeg sa Dios." 	 Apa' hi rala Buku Tomoroli', Alata'ala mpo'uli' hewa toi: Mpu'u-mpu'u ku'uli': Butu dua tauna bate mowingkotu' hi Aku'. Pai' butu dua tauna kana mpangaku' ka'Aku' -na Alata'ala." Wae-mi ponguli' Pue'.


Ug sa nahilugsong na si Jesus gikan sa bukid, minunot kaniya ang dagkung mga panon sa katawhan. 	 Kamana'u-na Yesus ngkai lolo bulu', wori' tauna to mpotuku' -i.


Apan ang Dios mao ang nagapalig-on kanamo uban kaninyo diha kang Cristo, ug ang nagdihog kanamo; 	 Alata'ala moto-mi to mporohoi-ta omea, lompe' kai' lompe' koi' ompi', bona mosidai' -ta hante Kristus. Tungkai' napelihi-tamo jadi' bagia-na,


Unya mosugod kamo sa pag-ingon, `Sa imong atubangan nagpangaon ug nagpanginom baya kami, ug sa among kadalanan nagpanudlo ikaw.` 	 "Ni'uli' -ki: `Ei'! Ngkoni' pai' nginu-madakaie dohe-nue Pue'! Ria-moko metudui' hi rala ngata-kai!'


kay sila dili na man mamatay sanglit kasama na man unya sila sa mga manolunda, ug mga anak man sila sa Dios, ingon nga mga anak sa pagkabanhaw. 	 Apa' tuwu' -ra hewa tuwu' mala'eka, uma-rapa mate. Ana' Alata'ala-ramo, apa' napotuwu' nculii' -ramo Alata'ala.


Ug si Jesus mipahawa uban sa iyang mga tinun-an ngadto sa lanaw, ug mikuyog kaniya ang usa ka dakung panon sa katawhan gikan sa Galilea. Gikan usab sa Judea, 	 Yesus hante ana'guru-na malai ngkai ree hilou hi wiwi' rano. Wori' to Galilea ntuku' -i. Wori' wo'o to tumai ngkai tana' Yudea,


Unsa man kon, sa tinguha sa Dios sa pagpadayag sa iyang kapungot ug pagpaila sa iyang gahum, sa mapailubon gayud giantus niya ang mga sudlanan nga gikapungtan nga gipanghimo aron pagalaglagon, 	 Wae wo'o hante Alata'ala: ria kuasa-na mpobabehi napa konoa-na hante kita' manusia'. Kakoo-kono-na, dota moto-i mpokaroe tauna to dada'a pai' mpopohiloi baraka' -na, apa' masipato' lia-ra rahuku' duu' kahae-hae-na. Aga nau' wae, mosabara-i-pidi hi tauna to natao nakaroe toera.


Ug sa pagbukhad niya sa ikatulong timri, nadungog ko ang ikatulong buhing binuhat nga nag-ingon "Umari ka!" Ug nakita ko, ug tan-awa, ang usa ka maitom nga kabayo; ug ang nagkabayo niini may timbangan diha sa iyang kamot. 	 Oti toe, kanabongka-na saa' katolu-na, ku'epe anu tuwu' katolu-na mpo'uli': "Tumai-moko!" Kuhilo, etu wo'o-mi hama'a jara'. Jara' toe mo'eta, pai' to mpohawi' -i ngkakamu hameha' potimpa.


Ug usab didtoy daghang mga babaye nga nagpaantaw sa pagtan-aw, mga babaye nga misunod kang Jesus sukad pa sa Galilea sa pag-alagad kaniya; 	 Hi ree, wori' wo'o tobine to menaa ngkawao. Hira' toe tobine to mpotuku' pai' mpotulungi Yesus, ntepu'u ngkai pobago-na hi tana' Galilea.


Ug kon ang tingog sa trompeta dili tin-aw kinsa may maandam aron sa pagdasdas sa panggubatan? 	 Wae wo'o, ane sangkakala ratuwui' mpokio' tantara mosadia hilou hi panga'ea, tapi' ane uli' karatuwui' -na, hema-hana to sadia manga'e?


Ug ang labawng sacerdote nga si Ananias misugo kanila nga nagtindog tupad kang Pablo sa pagsagpa sa iyang baba. 	 Nto'u-na Paulus mololita hewa toe, Imam Bohe Ananias mpohubui tauna to hi ncori Paulus mpohopo' -i.


Pasabta ang maong mga tawo nga unsa gani ang among ginaingon pinaagi sa sulat sa wala kami diha, mao usab kana ang among pagabuhaton inig-anha namo diha kaninyo. 	 Jadi', apa' oo rahi lolita-rae, uli' -raka retu hewa toi: hewa kakarapo' lolita-kai to hi rala sura-kai, wae wo'o mpai' kakarapo' -kai ane rata-pakai mpai' hi retu.


Ug ang tibuok panon sa katawhan naninguha sa paghikap kaniya, kay gikan kaniya may gahum nga migula ug nag-ayo kanilang tanan. 	 Wori' tauna mpali' ohea doko' mpoganga Yesus, apa' ria baraka' to mehupa' ngkai woto-na to mpaka'uri' -ra omea.


Ug siya nga mao ang nagasusi sa mga kasingkasing sa mga tawo nasayud kon unsa ang hunahuna sa Espiritu, kay ang Espiritu magapangamuyo man uyon sa kabubut-on sa Dios alang sa mga balaan. 	 Pai' Alata'ala to mpowile nono manusia', mpo'inca patuju-na Inoha' Tomoroli' toe: Inoha' Tomoroli' mosampaya ntuku' konoa Alata'ala, mpekakae-raka hawe'ea tauna to mepangala' hi Alata'ala.


Kay sila na gani hinoon mao ang naghinugilon kanamo mahitungod sa kamadaugon sa among pag-anha diha kaninyo, ug giunsa ninyo sa pagdangop sa Dios gikan sa mga diosdios, aron sa pag-alagad sa buhi ug tinuod nga Dios, 	 Apa' ntepu'u ngkai koi', Lolita Pue' rapalele hobo' hi Makedonia pai' Akhaya. Meliu ngkai toe, pepangala' -ni hi Alata'ala rapotompo'wiwi hiapa-apa. Hiapa pomakoa' -kai, ra'inca ami' -mi pue' ngata tutura-na, beiwa kanipangala' -na Kareba Lompe' to kikeni-kokoi. Uma mingki' ki'uli' ba apa-apa, apa' rapotompo'wiwi ami' -mi kanibahakai-nami mpopue' pinotau, pai' megoli-mokoi mepue' hi Alata'ala to makono pai' to tuwu' liu-liu.


Ug ilang gidala si Jesus ngadto sa usa ka dapit nga ginganlan ug Golgota (nga sa ato pa, dapit sa kalabira). 	 Ko'ia mahae, rata-ramo hi po'ohaa' to rahanga' Golgota, batua-na Bulu' Banga'woo'.


Si Jesus miingon kanila, "Ang kahayag anaa uban pa kaninyo sa hamubo nga panahon. Panglakaw kamo samtang anaa pa kaninyo ang kahayag, kay tingali unyag hiapsan kamo sa kangitngit. Siya nga magalakaw sa kangitngit dili mahibalo kon asa siya padulong. 	 Na'uli' Yesus mpo'uli' -raka: "Hampai' -damo, pai' baja to mpobajahi-koi tempo toi-e, uma-pi ria dohe-ni. Kaliliu-mokoi mako' bula-na mobaja-pidi, bona neo' -koi narata bengi. Tauna to mako' hi rala kabengia-na, uma ra'incai hiapa kahiloua-ra.


Ang anciano nganha sa pinili nga senyora ug sa iyang mga anak, nga gihigugma nako sa pagkamatuod, ug dili lamang nako ra kondili usab sa tanan nga nakaila sa kamatuoran, 	 Sura toi ngkai aku' Totu'a, kupakatu tilou hi totina to napelihi Alata'ala, pai' hi hawe'ea ana' -nu to kupoka'ahi' mpu'u. Uma muntu' aku' to mpoka'ahi' -koi, hawe'ea tauna to mpo'inca tudui' to makono, hira' wo'o mpoka'ahi' -koi.


Apan sa Dios gibanhaw siya sa ikatulo ka adlaw ug gitugot nga siya igapakita, 	 Aga hi eo katolu-na, Alata'ala mpotuwu' -i nculii' pai' mpopohiloi-i hi manusia'.


Ug kon giisip mo man ako nga imong kaabay, nan, dawata siya maingon sa imong pagdawat kanako. 	 Toe-mi ompi', lawi' aku' nuponcawa ema' hampepangalaa' -nue, kuperapi' bona nudoa-imi nculii' Onesimus hewa pompodoa-nu aku'.


Ug sila nangutana kaniya, "Nan, nganong nagapangbautismo ka man, nga dili ka man diay mao ang Cristo, ni si Elias, ni ang profeta?" 	 Ra'uli' wo'o-mi suro to Parisi toera: "Ane bela-ko Magau' Topetolo', bela-ko nabi Elia, bela wo'o-ko nabi to rajanci, napa-di pai' mponiu' -ko tauna-e?"


Ug unya iyang gipapauli sila. Ug sa paghisakay niya dihadiha sa sakayan uban sa iyang mga tinun-an, siya miadto sa kayutaan sa Dalmanuta. 	 pai' Hi'a hante ana'guru-na mohawi' sakaya hilou hi ngata Dalmanuta.


nga kanunayng managtoon apan bisan unsaon dili gayud managpakakab-ot sa kahibalo sa kamatuoran. 	 Doko' mpo'epe tudui' ncuu-ra, aga uma oa' monoto nono-ra mpo'inca tudui' to makono.


Apan ang adlaw sa Ginoo moabut sama sa usa ka kawatan, ug unya ang mga langit mawagtang uban sa dakung dinagook, ug ang mga kasugdanan sa kalibutan mangatunaw sa hilabihang kainit, ug pagasunogon ang yuta ug ang mga buhat nga ania niini. 	 Aga bate rata moto-i mpai' Pue' -e! Pai' karata-na toe mekoncehi lia hewa karata topanako. Hi eo toe mokero langi' hante moni to paguru, pai' butu nyala-na pumpu ridi' nakoni' apu, pai' dunia' toi hante hawe'ea ihi' -na mampu hangkaa-ngkania.


Ug siya miingon sa iyang mga tinun-an, "Busa ingnon ko kamo, ayaw na kamo pagkabalaka bahin sa inyong kinabuhi, kon unsay inyong kan-on, o bahin sa inyong lawas, kon unsay inyong ibisti. 	 Na'uli' Yesus mpo'uli' -raka ana'guru-na: "Toe pai' ku'uli' -kokoi, neo' -koi sese' mpopekiri tuwu' -ni. Neo' ni'uli': `Napa-le' to takoni' -e? Napa-le' to tapohea-e?'


Siya matinumanon sa Dios nga mao ang nagtudlo kaniya, maingon nga si Moises usab nagmatinumanon diha sa balay sa Dios. 	 Tida-i mpokamu bago to nahubui-ki Alata'ala, hewa Musa wo'o owi tida mpokamu bago-na mpewili' tomi Alata'ala-- batua-na, mpewili' ntodea-na Alata'ala.


Ug siya miingon kanila, "Ang Anak sa Tawo agalon kang kinsa nailalum ang adlaw nga igpapahulay." 	 Ngkai ree, na'uli' wo'o-mi Yesus: "Aku' Ana' Manusia', ria kuasa-ku mpo'uli' napa to ma'ala rababehi hi eo pepuea'."


Kay siya nasayud man kinsa ang magabudhi kaniya; mao man gani nga miingon siya, "Dili tanan kamo mga mahinlo." 	 Yesus mololita hewa toe, apa' na'inca ami' kahema-na mpai' to mpobalu' -i hi bali' -na. Toe pai' na'uli': "Tebohoi' -mokoi, aga uma hawe'ea-ni."


"Apan alaut kamo, mga escriba ug mga Fariseo, mga maut! kay ginalukban ninyo ang gingharian sa langit atbang sa mga tawo; kay wala kamo mosulod ni magtugot sa pagpasulod sa mga tawo nga gusto untang managsulod. 	 "Pai' koi' guru agama pai' to Parisi! Bate mporata silaka-koi mpai'! Lompe' hi mali-na-wadi-koi! Tauna to doko' jadi' ntodea Alata'ala, nitagi-ra. Koi' moto uma dota jadi' ntodea-na Alata'ala, pai' tau ntani' -na to doko' jadi' ntodea-na, nihalawai' lau-rada. ((


Ug sa nakatabok na usab si Jesus sakay sa sakayan ngadto sa pikas nga daplin, midugok ngadto kaniya ang usa ka dakung panon sa katawhan; ug siya diha sa baybayon sa lanaw. 	 Nculii' wo'o-imi Yesus hilou hi dipo rano. Karata-na hi dipo-na, wori' wo'o-mi tauna mpotipuhi-i. Bula-na hi wiwi' rano-pidi,


Ug unya siya miingon kanila, "Pagkabo na kamo niana ug dad-a ngadto sa punoan sa kombira." Ug kini ilang gidala ngadto kaniya. 	 Oti toe, na'uli' wo'o-miraka: "Tolou' hangkedi', keni hilou hi tompohawai' susa'." Ratolou' mpu'u-mi pai' rakeni hilou hi topohawa'.


Kay ako nakahukom nga dili na lang ako maghimo sa lain pang makapasubo nga pag-anha diha kaninyo. 	 Jadi', ku'uli' agina neo' -a ulu tilou mpencuai' -koi, apa' uma-a dota mpakasusa' tena nono-ni, hewa to jadi' nto'u pencua' -ku to ri'ulu-e wengi.


Unya siya nag-ampo pag-usab ug ang langit nagpaulan, ug ang yuta mipaani sa iyang abut. 	 Oti toe, mosampaya wo'o-imi, duu' -na langi' mpopana'u-mi uda pai' alaa-na ria-mi wua' polia' -ra.


Ug gibuhian ang upat ka mga manolunda, nga giandam alang sa takna, sa adlaw, sa bulan, ug sa tuig, sa pagpamatay sa ikatulo ka bahin sa mga tawo. 	 Kanabahaka-rami. Ngkai owi mala'eka to opo' toera raporodo ami' -mi bona hi mpae pai' hi wula pai' hi eo pai' hi jaa to rapakatantu-raka toe, ma'ala-ra mpopatehi hampobagia tolu ngkai hawe'ea manusia'.


Busa kami mga tinugyanan nga pinadala ni Cristo, nga pinaagi kanamo ang Dios nagahimo sa iyang paghangyo kaninyo. Tungod kang Cristo, nangamuyo kami kaninyo, magpasig-uli kamo ngadto sa Dios. 	 Kai' toi-mi napowiwi napowiti' Kristus. Mololita-kai, hewa Alata'ala moto-mi to mpololitai-koi. Jadi', hi rala hanga' Kristus kiperapi' bona hintuwu' -mokoi hante Alata'ala.


Mao kana ang katarungan ngano nga ang babaye kinahanglan magabutang ug pandong sa iyang ulo, bisan tungod na lang sa mga manolunda. 	 Toe-mi pai' tobine kana mokaramuai, hewa tanda pengkoru-na, apa' ria wo'o-hawo mala'eka to mpopanto' -ta.


Busa si Jesus miingon kanila, "Sa pagkatinuod, sa pagkatinuod, magaingon ako kaninyo, gawas kon mokaon kamo sa unod sa Anak sa Tawo ug moinom sa iyang dugo, wala kamoy kinabuhi diha kaninyo. 	 Toe pai' na'uli' -raka: "Makono mpu'u lolita-ku toi: Ane uma nikoni' woto-ku, Aku' Ana' Manusia', pai' uma ni'inu raa' -ku, uma-koi mporata katuwua' kao' -ni.


Maila kon kinsa ang mga anak sa Dios ug kinsa ang mga anak sa yawa pinaagi niini: bisan kinsa nga wala maghimog pagkamatarung ug wala maghigugma sa iyang igsoon, kini siya dili iya sa Dios. 	 Toi-mi pompetonoi-na, bona ta'inca hema to napo'ana' Alata'ala pai' hema to napo'ana' Magau' Anudaa'. Hawe'ea tauna to uma mpobabehi konoa Alata'ala, bela-ra ana' Alata'ala. Wae wo'o tauna to uma mpoka'ahi' ompi' -ra, bela-ra ana' Alata'ala.


Ug nakadungog niini ang mga sacerdote nga punoan ug ang mga escriba, ug nangita silag paagi sa pagpatay kaniya; kay nahadlok sila kaniya sanglit ang tibuok panon sa katawhan nahibulong man sa iyang pagpanudlo. 	 Kara'epe-na imam pangkeni pai' guru agama napa to nababehi Yesus toe, rapali' -mi akala-ra doko' mpopatehi-i. Koro' -ra, apa' hawe'ea tauna goe' mpo'epe tudui' -na.


Kay ang usa ka tawo nagatoo nga makakaon siyag bisan unsa, samtang ang tawong maluya magakaon ug mga utanon lamang. 	 Rapa' -na: tauna to moroho pepangala' -ra mpo'uli' ma'ala moto-ta mpokoni' pongkoni' ba napa-napa. Aga ria hantongo' to ko'ia moroho pepangala' -ra. Ra'uli' to hantongo' toera, uma napokonoi Pue' ane ngkoni' bau' -ta, muntu' ngkojo-wadi to ma'ala rakoni'.


Hinumdumi ninyo sila nga anaa sa bilanggoan, nga daw sa nabilanggo usab kamo uban kanila; ug sila nga mga gipangdagmalan, sanglit kamo anaa man usab sa lawas. 	 Kiwoi-ra doo-ni to hi rala tarungku', hewa to ratarungku' wo'o-ko-koiwo dohe-ra. Tulungi-ra to rabalinai' sabana pepangala' -ra, hewa to rabalinai' wo'o-ko-koiwo.


kay siya mahimo man nga bantugan sa atubangan sa Ginoo, ug siya dili magainom ug bino ni sa ilimnong maisog ug siya mapuno sa Espiritu Santo, bisan sukad pa sa iyang pagkahimugso. 	 Hi'a jadi' tau bohe hi poncilo Pue'. Uma-i ma'ala nginu anggur ba napa-napa to melanguhi, pai' Inoha' Tomoroli' mpokuasai-i ngkai lomo' kaputu-na.


Ug didto kamo managpanghilak ug managkagot sa inyong mga ngipon inigkakita ninyo kang Abraham ug kang Isaac ug kang Jacob ug sa tanang mga profeta sa sulod sa gingharian sa Dios, ug sa diha nga pagaabugon na kamo ngadto sa gawas. 	 "Nto'u toe mpai', geo' pai' ntodohaka-mokoi, apa' nihilo Abraham, Ishak pai' Yakub hante hawe'ea nabi, mohura goe' -goe' -ra hi rala Kamagaua' Alata'ala, hiaa' koi' ra'uncahi hi mali-na.


Kay angay alang kanato ang pagpakabaton sa maong labaw nga sacerdote, balaan, walay sala, walay lama, linain gikan sa mga makasasala, tinuboy ngadto sa kahitas-an labaw pa sa kalangitan. 	 Jadi', Yesus toe-imi Imam Bohe to mpokule' mpotulungi-ta. Moroli' -i, uma ria sala' -na ba kakuraa' -na. Nau' manusia' -i, uma-i-hana mojeko' hewa manusia'. Ra'ongko' -imi hilou hi po'ohaa' to meliu kalangko-na ngkai hawe'ea to hi langi'.


Apan si Jesus miingon, "Pasagdi lang siya; nganong inyo man siyang samokon? Usa ka maayong buhat kining iyang gihimo alang kanako. 	 Na'uli' Yesus mpo'uli' -raka: "Pelele' moto-i-hana. Napa pai' nipedahi nono-na? To nababehi hi Aku' toe-le, lompe'.


Ug ilang gipatawag sila ug gipinahan sa dili na gayud pagsulti o pagpanudlo pa pinasikad sa ngalan ni Jesus. 	 Jadi' oti toe, rakio' nculii' wo'o-ramo Petrus pai' Yohanes mesua', pai' ra'uli' -raka: "Kitagi mpu'u-koie', neo' -pi metudui' ba mpokahangai' hanga' Yesus!"


Ug sa nakapahawa siya didto, ang mga escriba ug mga Fariseo misugod sa paglisudlisud kaniya, ug sa paghagit kaniya sa pagpamulong bahin sa daghang mga butang, 	 Malai-imi Yesus ngkai ree. Pai' ntepu'u tempo toe, gigi mpu'u-mi nono-ra guru agama pai' to Parisi. Toe pai' rapemai-mai-i hante wori' nyala pompekunea' -ra,


Ug unya tapus sa lima ka adlaw, ang labawng sacerdote nga si Ananias milugsong uban sa pipila ka mga anciano ug sa usa ka manlalaban nga ginganlan si Tertulo. Ug ilang gihikyad sa atubangan sa gobernador ang ilang pahayag batok kang Pablo. 	 Lima mengi oti toe, Imam Bohe Ananias pai' ba hangkuja dua pangkeni to Yahudi hilou hi Kaisarea hante hadua to pante mololita, hanga' -na Tertulus. Karata-ra hi ria, hilou-ramo hi Gubernur Feliks mpobua' pangadua' -ra.


apan kon kini iya man sa Dios, dili gayud kamo arang makapugong niini. Tingali baya hinoon makaplagan kamo nga nakig-away diay batok sa Dios!" 	 Tapi' ane ngkai Alata'ala mpu'u-di tudui' -rae, uma-rale ma'ala tadagi-e. Apa' ane hewa toe-ko-koina, lence-na mpo'ewa Alata'ala lau-tamo." Jadi', lolita Gamaliel toe ratarima mpu'u-mi topohura.


sa diha nga pagasudyaan kita sa atong mga kasingkasing; kay ang Dios labaw pa sa atong mga kasingkasing, ug siya nahibalo sa tanan. 	 Ane uma rodo nono-ta apa' mpenonoi sala' -ta, ma'ala oa' tapakarodo nono-ta, apa' Alata'ala mpo'inca omea tuwu' -ta, pai' ahi' -na hi kita' meliu kabohe-na ngkai nono-ta to mposalai' -ta toe.


Si Jesus mitubag kaniya, "Wala ako mag-ingon kanimo nga makapito, kondili kapitoan ka pito. 	 Na'uli' Yesus: "Uma wule' pitu ngkani-wadi. Nau' mo'atu-atu ngkani-nai masala' hi kita', kana ta'ampungi-i.


Ug batok kanila nangapil sa paghasmag ang panon sa katawhan; ug sila gihuboan sa mga maghuhukom pinaagi sa paggisi sa ilang mga bisti ug unya gipabunalan. 	 Ntodea wo'o-hawo medulu mepakilu. Jadi', topoparenta toera mpehubui bona pohea-ra Paulus pai' Silas raroncu ngkai woto-ra pai' -ra raweba'.


hinonoa nga sa matag-usa ka nasud, iyang pagakahimut-an ang bisan kinsa nga magakahadlok kaniya ug magabuhat sa matarung. 	 Hema-hema to mengkoru hi Hi'a pai' to monoa' kehi-ra, bate natarima-ra, pai' uma napoposisala ba to'apa-ra.


Sultihan ko kamo, nga sa madali iyang hatagan silag hustisya. Ngani, inig-abut sa Anak sa Tawo, makakaplag ba kaha siyag pagtoo dinhi sa yuta?" 	 Uma-hawoe'! Bate napesahui moto-hawo mpotulungi-ra. Aga ane rata nculii' -apa mpai', Aku' Ana' Manusia', ha ria-ra-pidi kurua' tauna to mepangala' hi rala dunia' toi?"


Ug ilang giitsahan ug mga abog ang ilang mga ulo samtang nanagpanghilak ug nanagminatay sila, nga nanagsinggit, Alaut, alaut, ang bantugang siyudad diin ang tanan nga may mga sakayan sa kadagatan nangadato tungod sa iyang bahandi! Sulod sa usa lamang ka takna nalaglag siya. 	 Rapehawu' awu hi woo' -ra tanda kasusa' nono-ra. Geo' pai' me'au-ra, ra'uli': Mpe'ahii'! Mpe'ahii' ngata to bohe toe mai! Ngkai ka'uaa' to Babel pai' alaa-na hawe'ea-ta topobago hi kapal jadi' mo'ua'. Hiaa' hilo, rala-na hajaa-wadi ropu' -imi!"


ang kaluhaag-upat ka mga anciano mohapa sa atubangan niadtong nagalingkod sa trono ug managsimba kaniya nga mao ang buhi hangtud sa kahangturan; ug ang ilang mga purongpurong ipangitsa nila ngadto sa atubangan sa trono, dungan sa pag-awit nga magaingon, 	 totu'a to rompulu' opo' toera motumpa hi nyanyoa-na to Mohura hi Pohuraa Magau' pai' to Tuwu' duu' kahae-hae-na mponyompa-i. Pai' songko-ra ratonu hi Hi'a hewa pebila' -ra, ratu'u hi nyanyoa Pohuraa-na, pai' ra'uli' hewa tohe'i:


Ug ang hari nasuko, ug gipaadtoan niya sa iyang mga sundalo ug gipapatay ang maong mga mamumuno ug gipasunog ang ilang siyudad. 	 Kana'epe-na magau' napa to jadi' tohe'e, moroe lia-imi. Nahubui tantara-na hilou mpatehi topepatehi toera, pai' mposuwe ngata-ra.


Sa pagkatinuod, magaingon ako kaninyo, nga kining kaliwatana dili pa mahanaw hangtud magakahitabo una ang tanan. 	 "Mpu'u ku'uli' -kokoi: hawe'ea toe we'i bate madupa' kako'ia-na mate omea tauna to tuwu' tempo toi.


busa nahadlok ako, ug milakaw ako ug gilubong ko sa yuta ang imong talanton. Ania ra ang imong kuwarta.` 	 Me'eka' -a, toe pai' hilou-a mpowuni doi-nu hi rala tana'. Jadi', ohe'i-mi doi-nu nculii'.'


Sa pagkatinuod ang maong mga butang adunay dagway sa kaalam diha sa kinaugalingong pagtuman sa pagsimba, ug sa kinabobut-ong pagpulopahiubos, ug sa pagsakit sa lawas; apan kining mga butanga walay kapuslanan, hinonoa nagaalagad lamang alang sa katagbawan sa unod. 	 Ane hiloa-nale, lompe' -damo atura toe, apa' tauna to mpotuku' atura toe, hewa to mo'agama mpu'u-ra: mpakadingki' nono-ra, pai' -ra mpotuku' ada agama to mposesa' woto-ra. Hiaa' kakono-na uma-le ria kalaua-na atura toe-e, apa' tauna to mpotuku' atura toe mpotuku' konoa nono-ra to dada'a-wadi.


"Ang gingharian sa langit sama sa usa ka hari nga naghimog kombira sa kasal alang sa iyang anak nga lalaki, 	 "Alata'ala hewa magau' to hi rala jarita toi: Hadua magau' mpobabehi karamea hi poncamokoa ana' -na.


Ug tungod kay ang dunggoanan dili man maayong pundohan sa panahon sa tingtugnaw, ang kadaghanan mitambag sa pagpalawig gikan didto sa pagpamasin nga makaabut ra sila sa Fenice, usa ka dunggoanan sa Creta, nga nagaatubang sa habagatan ug sa kanawayan, ug sa pagpalabay sa tingtugnaw didto. 	 Jadi', apa' uma mpu'u-hawo lompe' pehania toe napento'oi kapal nto'u tempo lengi', toe pai' wori' to mpo'uli', agina kipalahii lau-mi pehania toe, pai' kipekukuhi bona rata-kai hi ngata Feniks mpopea katimpaliu-na tempo lengi'. Feniks tohe'e, pehania kapal hi Kreta to lompe' rapehanii nto'u tempo lengi', apa' teleru hala' ngkai ngolu'.


Sa luyo sa ikaduhang tabil diha ang tabernaculo nga gitawag nga Balaan sa mga Balaan, 	 Hi rala kemah toe, ria hantau kain porini-olo'. Tono' hi rala porini-olo' toe, ria kamar to rahanga' Kamar to meliu tena Karoli' -na.


Ug ang mga nakakita niini nanugilon mahitungod sa gidangatan sa giyawaan ug sa mga baboy. 	 Tauna to mpohilo kajadia' toe mpotutura napa to jadi' hi tauna to kahawia', pai' napa to jadi' hi wawu-ra.


Ug ilang gipanagtigum sila sa dapit nga sa pinulongang Hebreohanon ginganlag Armagedon. 	 Jadi', magau' -magau' hante tantara-ra ngkai humalili' dunia', morumpu mpu'u-ramo hi po'ohaa' to rahanga' hi rala basa Yahudi: Harmagedon.


Tungod niini gikinahanglan niya ang paghimog halad-inihaw dili lamang alang sa mga sala sa maong mga tawo, kondili alang usab sa iyang kaugalingong mga sala. 	 Jadi', apa' lente moto wo'o-ra-rawo Imam Bohe toera-e, toe pai' kana mpotonu-ra pepue' mpohompo' jeko' -ra moto. Uma wule' pepue' ntodea to ratonu, tapi' pepue' mpohompo' jeko' -ra moto wo'o-rawo.


Ug ang uban nga mga Judio misunod kaniya sa pagminaut, nga tungod niana bisan gani si Bernabe nadahig sa ilang pagminaut. 	 Pai' to Yahudi to ntani' -na hi Antiokhia to mepue' hi Pue' Yesus, metuku' wo'o-ramo-rawo mpotuku' gau' -na Petrus toe, nau' ra'inca moto ka'uma-na-hawo natao. Duu' -na Barnabas wo'o-hawo mehina loe', uma-ipi ngkoni' dohe-ra to bela-ra to Yahudi.


Ug tapus niini, si Pablo mipabilin didto sulod sa daghan pang mga adlaw, ug unya nanamilit siya sa mga kaigsoonan ug misakay sa sakayan padulong sa Siria kinuyogan ni Priscila ug ni Aquila. Ug didto sa Cencrea giputlan niya ang iyang buhok tungod sa usa ka panaad nga iyang gihimo. 	 Ngkai ree, mahae-i-pidi Paulus tida hi Korintus, pai' lako' mpalakana-i hi ompi' -ompi' hampepangalaa' -na. Patuju-na doko' nculii' hilou hi tana' Siria. Jadi', hilou-imi hi wiwi' tahi' hi ngata Kengkrea. Hi ria-i mpopesongki' wuluwoo' -na, apa' ria janci-na hi Alata'ala pai' wae-mi-hawo ada to Yahudi, ane hudu-damo tempo pojanci-ra kana rasongki' wuluwoo' -ra. Oti toe, mohawi' kapal-imi hilou hi Siria, hidohea hante Priskila pai' Akwila.


Si Simon Pedro, mitubag nga nag-ingon, "Ikaw mao ang Cristo, ang Anak sa Dios nga buhi." 	 Natompoi' Simon Petrus: "Iko-mile Magau' Topetolo' -e, Ana' Alata'ala to Tuwu'."


Ang mga Fariseo nanggula, ug batok kang Jesus sila dihadiha nakigsabut sa mga Herodianhon, kon unsaon nila siya sa pagpatay. 	 Palai-ra to Parisi ngkai tomi posampayaa toe, pai' -ra morumpu hante tauna to tono' hi Magau' Herodes. Mpali' akala-ra bona Yesus rapatehi.


ug nangaabli usab ang mga lubong, ug namangon ang daghang mga lawas sa mga balaan nga nangamatay na, 	 Wori' daeo' mobea-mi, pai' wori' tauna to monoa' ingku-ra owi rapotuwu' nculii'.


Busa, diha kang Cristo Jesus may katarungan ako sa pagpagarbo sa akong buhat alang sa Dios. 	 Ngkai posidaia' -ku hante Kristus Yesus, bohe nono-ku mpotutura bago to kupobago-ki Alata'ala.


Kay wala ko kini dawata gikan ug tawo, ni gikatudloan ako mahitungod niini, kondili pinaagi sa pagpadayag gikan kang Jesu-Cristo. 	 Uma kutarima Kareba Lompe' toe ngkai manusia', uma wo'o ria tauna to mpotudui' -a. Yesus Kristus moto-mi to mpopo'incai-a Kareba Lompe' toe.


Ug ang nakigsulti kanako may barahan nga bulawan aron isukod sa siyudad ug sa mga pultahan ug mga paril niini. 	 Mala'eka to mpololitai-a toe ngkakamu hameha' lua' pohuka' ngkai bulawa, nahuka' -ki ngata toe, bente-na pai' wobo' -na.


Sa paghari kanila dihay ilang gipakahari, nga mao ang manolunda sa kahiladman nga walay kinutoban, nga ang iyang ngalan sa pinulongang Hebreohanon mao si Abadon, ug sa pinulongang Gresyanhon siya ginganlan si Apolion. 	 Ria magau' -ra to mpoparentai-ra. Magau' -ra toei, mala'eka to mpokuasai wulou'laa toe-e we'i. Hanga' -na rala basa Yahudi, Abadon. Hi rala basa Yunani, Apolion. Batua-na, Topegerohi.


Ug samtang nagsulti pa siya, tan-awa, miabut si Judas, usa sa Napulog-Duha, kinyogan sa usa ka dakung panon sa katawhan nga sangkap sa mga espada ug mga pospos. Sila gikan sa mga sacerdote nga punoan ug sa mga anciano sa lungsod. 	 Bula-na Yesus mololita-pidi, rata-imi Yudas, hadua ngkai ana'guru-na to hampulu' rodua. Pai' dohe-na wori' wo'o tau ntani' -na to ngkeni piho' pai' sumampu. Hira' toe rapahawa' imam pangkeni pai' totu'a to Yahudi.


Ug naninggit ang mga tawo nga nag-ingon, "Kana tingog sa usa ka dios, dili sa tawo!" 	 Mogora-ramo ntodea mpo'une' Herodes, ra'uli': "Tohe'i-e bela-pi lolita manusia'. Hewa pololita tauna to mobaraka' to ngkai langi'!"


Kay sa akong paghunahuna ang Dios nagapasundayag kanamong mga apostoles diha sa kaulahian sa tanan, ingon nga mga tawo nga ginahin aron igapapatay; tungod kay kami nangahimo mang mga talan-awon sa kalibutan, sa mga manulonda ug sa mga tawo. 	 Aga ko'ia-kai jadi' raja hi dunia'. Ntuku' pomporataa-ku, kai' suro Pue' Yesus, Alata'ala mpajadi' -kai tauna to mpe'ahii' lia ngkai hawe'ea manusia'. Kai' rapohewa tauna to rahuku' mate rarono ntodea. Rarono-kai ihi' dunia', lompe' manusia' lompe' mala'eka.


Ug ilang hing-ilhan siya nga mao ang tawo nga maglingkoran sa Pultahang Matahum sa templo aron sa pagpalimos; ug sila giabut ug kahibulong ug kahitingala sa nahitabo kaniya. 	 pai' ra'inca kahi'a-nami topungku to ntora merapi' hi Wobo' Ncola butu eo-na. Uma mowo kakonce-ra pai' ka'ingu' -ra mpohilo to jadi' toe-e.


Ug gikahibalag ni Felipe si Natanael, ug siya miingon kaniya, "Among gikahibalag siya nga mahitungod gani kaniya si Moises diha sa kasugoan ug usab ang mga profeta nanagsulat, mahitungod kang Jesus nga Nazaretnon, nga anak ni Jose." 	 Ngkai ree, hilou wo'o-imi-hawo Filipus mpohirua' -ki doo-na to rahanga' Natanael, na'uli' -ki: "Kirua' -imi-kaina Magau' Topetolo' -e, hewa to te'uki' hi rala Buku Atura Musa pai' sura nabi owi! Hanga' -na Yesus ngkai Nazaret, ana' -na Yusuf."


Apan si Tito nga uban kanako wala nila pugsa sa pagpasirkunsisyon, bisan tuod siya Gresyanhon. 	 Ka'omea-na, Titus, to kupo'ema' toei, nau' to Yunani-i, uma-i rapewuku bona ratini' ntuku' Atura Musa.


Ug kini si Juan may bisti nga balhibo sa kamelyo ug usa ka bakus nga panit diha sa iyang hawak, ug ang iyang kan-onon dulon ug dugos sa kagulangan. 	 Pohea-na Yohanes rababehi ngkai wulu porewua to rahanga' unta. Salepe' -na ngkai kuliba. Koni' -na lari pai' ue wani.


ug si Jesus usab gidapit ngadto sa kasal, uban ang iyang mga tinun-an. 	 Pai' Yesus hante ana'guru-na, rakio' wo'o-ra-rawo ngkaralai susa' toe.


Unya miingon siya sa tinun-an, "Tan-awa ang imong inahan!" Ug sukad niadtong taknaa gidawat siya sa tinun-an ngadto sa iyang kaugalingong puloy-anan. 	 Pai' na'uli' wo'o-miki ana'guru-na toei: "Etu-imi tina-nu." Ngkai ree, ana'guru toei mpewili' tina-na Yesus hi rala tomi-na.


Hukmi ninyo kini alang sa inyong kaugalingon: angay ba sa babaye ang pag-ampo ngadto sa Dios nga dili magpandong sa iyang ulo? 	 Pekiri moto-koi: ha natao tobine mosampaya hi Alata'ala hi rala pogamparaa ane uma-i mokaramuai?


Tapus niini nangabut usab ang ubang mga dalaga, nga nanag-ingon, `Senyor, senyor, ablihi kami.` 	 "Oti toe rata wo'o-ramo-rawo toronaa to wojo toera. Mekio' -ra ngkai mali-na, ra'uli': `Pue'! Pue'! Bea-kaka-kaiwo wobo'!'


Ug kay wala man nila hikaplagi sila, si Jason ug ang pipila sa mga kaigsoonan ilang gitaral ngadto sa atubangan sa mga punoan sa siyudad, nga nanagsinggit, "Kining mga tawo nga nakapagubot sa kalibutan, ania nanganhi dinhi usab, 	 Jadi', apa' uma-ra raruai', Yason moto-mi to rakahurui. Rahoko' -i hante ba hangkuja dua topepangala' hi Yesus ntani' -na, pai' radii' -ra hilou hi topohura ngata. Rata ria, mejeu' -ra, ra'uli': "Paulus pai' doo-doo-na toi-e mpaka'ingu' tauna humalili' dunia'. Hiaa' rata wo'o-ramo hi ngata-ta toi-e.


Paminawa, ako si Pablo magaingon kaninyo nga kon magpasirkunsisyon gani kamo si Cristo dili magpulos kaninyo. 	 Epe-dile! Aku' Paulus mpo'uli' -kokoi: ane doko' jadi' monoa' -koi hi poncilo Alata'ala hante mpotuku' ada petini' Atura Musa, batua-na, Kristus uma-pi mokalaua hi koi'.


Dili kini mahitabo kaninyo; hinonoa, bisan kinsay gustong mag-daku kaninyo kinahanglan ma-inyo siyang sulogoon, 	 Aga koi', neo' hewa toe kehi-ni. Hema-koi to doko' bohe pangka' -na, kana jadi' pahawaa'.


Ug siya miingon kaniya, "Magtutudlo, kanang tanan ako nang ginabantayan sukad pa sa akong pagkabatan-on." 	 Na'uli' tauna toei: "Guru, hawe'ea parenta tetu lau, kutuku' omea-mi ngkai kakedia' -ku."


Ug sila midali pagpahawa sa lubnganan uban sa kahadlok ug dakung kalipay, ug nanalagan sila aron sa pagsugilon ngadto sa iyang mga tinun-an. 	 Rapesahui-mi-rawo tobine toera malai ngkai daeo'. Me'eka' moto-ra, aga goe' lia wo'o-ra. Pokeno-rami hilou apa' doko' raparata to jadi' toe hi ana'guru-na Yesus.


Kay kamo nasayud na sa unsang paagi kinahanglan inyo kaming pagaawaton; kami wala magbagdoy sa taliwala ninyo, 	 Ni'inca moto ompi' po'ingku-kai nto'u-kai dohe-ni wengi, ka'uma-kai lose. Po'ingku-kai tetu-mile to kana nituku' -e.


Kay kamo nagakinahanglan ug pailub, aron kamo makatuman sa kabubut-on sa Dios ug makadawat sa gisaad. 	 Kana tida-koi mepangala' nau' ba napa-napa to jadi', tuku' ncuu-mi konoa Alata'ala, duu' -ni mporata to najanci-kokoi.


Ug ang matag-usa kanila mipauli sa iyang kaugalingong balay, 	 Oti toe, nculii' -ramo, hore-hore hilou hi tomi-ra.


Wala ba kamo masayud nga ang mga balaan magahukom man unya sa kalibutan? Ug kon ang kalibutan inyong pagahukman, wala na ba hinoon kamoy katakus sa paghusay sa mga ginagmayng buroka? 	 Ha uma ni'incai ompi', hi Eo Kiama mpai' topetuku' Pue' Yesus moto-mi to mpohurai kara-kara ihi' dunia' toi. Jadi', ane kita' mpai' to jadi' topohura mpohurai kara-kara ihi' dunia', ha uma rahi nipakulei' mpobotuhi kara-kara to kedi' tempo toi-e?


Ug sa paghigula na si Judas, si Jesus miingon, "Karon gikapasidunggan na ang Anak sa Tawo ug diha kaniya gikapasidunggan ang Dios. 	 Palai-na Yudas ngkai ree, na'uli' -mi Yesus: "Wae lau Aku' Ana' Manusia' rapomobohe. Pai' napa to jadi' hi Aku' mpai' mpomobohe wo'o Alata'ala.


Kay ang Cordero nga anaa sa gitaliwad-an sa trono mamahimong ilang magbalantay, ug siya magatultol kanila ngadto sa mga tuboran sa mga tubig nga nagahatag ug kinabuhi; ug pagapahiran sa Dios ang tanang luha sa ilang mga mata." 	 Apa' Ana' Bima to hi ncori Pohuraa Magau' toei mpo'ewu-ra. Natete' -ra hilou hi ulu ue to mpowai' katuwua'. Pai' Alata'ala mpopori hawe'ea ue mata to mo'ili ngkai mata-ra."


Apan mahitungod sa gugma alang sa mga kaigsoonan, kamo wala nay kinahanglan nga pagasulatan pa ni bisan kinsa, kay kamo gikatudloan na man sa Dios sa paghigugma ang usa sa usa; 	 Kakaliliua-na ompi', ane gau' mpoka'ahi' ompi' hampepangalaa' -ta, kakono-na uma-pi-hawo mingki' ki'uki' -kokoi ba apa-apa. Apa' Alata'ala mpotudui' -koi momepoka'ahi' hadua bo hadua.


Sumala sa nahisulat: Siya nagasabwag, siya nagahatag ngadto sa mga kabus; ang iyang pagkamatarung naga-padayon sa walay katapusan." 	 Hewa to te'uki' hi rala Buku Tomoroli' owi: Alata'ala mpobagi rasi' hi tauna to mpe'ahii'. Kalompe' nono-na uma ria kahudua-na."


Kay tulo man ang nagapamatuod niini, nga mao ang Espiritu, ang tubig, ug ang dugo; ug kini silang tulo nagakauyon. 	 Jadi', toe-mi ohea-na Alata'ala mpakanoto-taka Kayesus-na Ana' -na: Inoha' Tomoroli' mposabii' Kahi'a-na Ana' Alata'ala. Pai' napa to jadi' hi karaniu' -na pai' hi kamate-na wo'o mpakanoto Kahi'a-na Ana' Alata'ala. To tolu nyala toera hibalia patuju-ra, Kayesus-na Ana' Alata'ala.


Sa mga adlaw sa tawhanon niyang kinabuhi si Jesus, uban sa makusog nga mga pagsinggit ug paghilak, naghimog mga pag-ampo ug pagpangamuyo ngadto kaniya nga arang makaluwas kaniya gikan sa kamatayon, ug siya gidungog tungod sa iyang diosnong kahadlok. 	 Nto'u-na Yesus tuwu' rala dunia' tohe'i, me'au-i geo' mekakae pai' mpohowa' pomperapia' -na hi Alata'ala. Na'inca kamobaraka' -na Alata'ala mpobahaka-i ngkai kamatea, aga uma-i mpotuku' konoa-na moto, bate mengkoru-i hi konoa Alata'ala. Toe pai' Alata'ala mpo'epe pomperapia' -na.


Apan ang nahauna dili mao ang espirituhanon kondili ang lawasnon, ug unya ang espirituhanon. 	 Alata'ala uma kaliliu mpobalii' woto-ta bona natao-ta mo'oha' hi suruga. To lomo' -na nawai' -taka, woto-ta to natao mo'oha' hi dunia' toi. Mpeno-damo pai' lako' nawai' -ta woto to natao mo'oha' hi suruga.


Siya nga nagahigugma sa iyang igsoon nagapabilin diha sa kahayag, ug diha niana walay bisan unsa nga kapangdolan. 	 Tauna to mpoka'ahi' ompi' -ra, tida-ra hi rala kabajaa-na, pai' uma ria napa-napa to mpahala'nawu' -ra.


Ingon nga sa Dios kamo mga pinili, balaan ug hinigugma, nan, isul-ob ninyo ang pagkamabination, pagkamapuangoron, pagkamapaubsanon, kaaghop, ug pailub, 	 Alata'ala mpoka'ahi' -ta pai' napelihi-tamo jadi' bagia-na to moroli'. Toe pai' kana mometulungi-ta pai' lompe' nono-ta hadua bo hadua, pakadingki' nono-ta, paka'olu kehi-ta, pai' mosabara hi doo.


Apan mangamuyo kami kaninyo, mga igsoon, nga unta inyong pasidunggan sila nga mga nagapangabudlay diha kaninyo ug nagapangulo kaninyo diha sa Ginoo ug nagatambag kaninyo; 	 Ompi' -ompi', kiperapi' bona nibila' -ra to mpokamu bago Pue' hi laintongo' -ni, apa' hira' to jadi' totu'a-ni hi rala Pue' pai' to mpoparesai' -koi.


Ug kanila gipadayag nga dili sa ilang kaugalingon kondili kaninyo nanag-alagad sila diha sa mga butang nga karon gikapahibalo na kaninyo pinaagi sa mga tawo nga nagawali sa Maayong Balita pinaagi sa Espritu Santo nga pinadala gikan sa langit, mga butang nga niini ang mga manulonda nangandoy sa pagsud-ong. 	 Alata'ala mpo'uli' -raka nabi toera: napa to ralowa toe, bela hi hira' moto kadungkua-na. To ralowa toe, hi koi' -hana kadungkua-na. Pai' hewa toe lau, napa to ralowa nabi to owi toera, raparata-mi hante kanoto-noto-na hi koi', apa' ria-mi tauna to mpoparata-kokoi Kareba Lompe' hante baraka' Inoha' Tomoroli' to ngkai Alata'ala. Bangku' mala'eka-hawoe', doko' lia-ra-rawo mpewulihi' kalompea' to nirata-mi toe-e ompi'.


Ug si Maria miingon, Ang akong kalag nagadayeg sa Ginoo, 	 Na'uli' Maria: Mpo'une' -a Pue' hante nono-ku mpu'u.


Ug sukad sa ikanapulog-duha ang takna sa kaudtohon, dihay kangitngit sa tibuok kayutaan hangtud sa ikatulo ang takna sa hapon. 	 Tebua' -mi eo, muu-mule' mobengi hobo' hi ngata toe rala-na tolu jaa.


"Tug-ani kami, kanus-a man kini mahitabo, ug unsa man ang ilhanan nga kining mga butanga hapit na pagatumanon nga tanan?" 	 Ra'uli': "Uli' -kakai ba nto'uma kadupa' -na to nu'uli' toe-e we'i, pai' napa mpai' to jadi' tanda ane hawe'ea toe neo' madupa' -pi."


Ug kanila motubag siya nga magaingon, `Sa pagkatinuod, magaingon ako kaninyo, nga maingon nga wala ninyo kini buhata ngadto sa usa sa mga labing gagmay niini, wala usab ninyo kini buhata kanako.` 	 "Pai' Aku' Magau', kutompoi' -ra: `Bona ni'inca: apa' uma-koina nitulungi-ra tauna to kedi' tuwu' -ra tohe'i-era lau, batua-na, Aku' -mi to uma nitulungi tetu-e.'"


ug diha kanimo wala na gayuy mabati pang tingog sa mga mangangalpa ug sa mga mag-aawit, sa mga magpaplawta ug sa mga trumpetero ug diha kanimo wala na gayuy igkita pang batid sa bisan unsang pamuhat; ug diha kanimo wala na gayuy mabati pang dahunog sa galingan; 	 Moronto hangkani hawe'ea ka'uaa' -na pai' kancolaa-na. To mpokado' kasapi, toporona', topolalowe ba tompotuwui' sangkakala uma-pi mpai' raruai' hi ngata toe. To pante mpowangu tomi ba topotampa uma-pi ria. Uma-pi ria moni topomanyu.


Mahimo ko ang tanang butang pinaagi kaniya nga nagapalig-on kanako. 	 Kupakule' oa' mponyanyo butu to merumpa', apa' Kristus mporohoi nono-ku.


Kaniya mitubag sila nga nanag-ingon, "Sa tumang kasal-anan natawo ikaw, ug unya mangahas ikaw sa pagpanudlo kanamo?" Ug siya ilang gipalagpot sa gawas. 	 Hampetompoi' -ra: "Iko tetu to ponu' jeko' ngkai kaputu-nu, nta'ena' metudui'!" Ngkai ree, rapopalai-imi ngkai tomi posampayaa.


Kay sultihan ko kamo, nga walay bisan usa niadtong mga dinapit nga makatilaw sa akong kombira.`" 	 Mpu'u ku'uli', ngkai hawe'ea tauna to kukio' toera lou, uma haduaa-ra to mpokoni' ba apa-apa hi posusa' -ku.'"


Sa adlaw sa Ginoo diha ako sa Espiritu, ug gikan sa akong luyo nadungog ko ang usa ka makusog nga tingog nga daw trumpeta, 	 Nto'u Eo Pue', nakuasai-ama Inoha' Tomoroli', pai' ku'epe tono' hi tilingkuria-ku libu' tauna to mololita. Bohe moni libu' -na toe, hewa moni sangkakala.


Ang pipila sa mga Fariseo miingon, "Kadtong tawhana dili gikan sa Dios kay wala siya magbantay sa adlaw nga igpapahulay." Apan ang uban nanag-ingon, "Unsaon ba sa usa ka tawong makasasala ang pagpakahimog mga milagro nga sama niini?" Ug diha kanilay pagkasumpaki. 	 Ba hangkuja dua ngkai to Parisi toera mpo'uli': "Tauna to mpobabehi tetu, uma-i ngkai Alata'ala, bo uma-i mpotuku' palia-ta hi Eo Sabat." Tapi' to hantongo' mpo'uli': "Hiaa' ane topojeko' -i, ngkaiapa-di baraka' -na mpobabehi wori' tanda mekoncehi hewa tohe'i-e?" Alaa-na, ria lau-mi pomehonoa' hi himpau hira'.


Ipangomusta ako kanila ni Asincrito, Flegonte, Hermes, Patrobas, Hermas, ug sa mga kaigsoonan nga anaa uban kanila. 	 Parata tabe-ku hi Asinkritus, Flegon, Hermes, Patrobas, Hermas pai' hawe'ea ompi' to dohe-ra.


Apan inyong gidumilian ang Balaan ug Matarung, ug inyong gipangayo nga maoy buhian alang kaninyo ang usa ka mamomuno, 	 Moroli' pai' monoa' -i-hana, hiaa' nisapuaka-i, pai' niperapi' hi Pilatus bona nabahaka-kokoi hadua topepatehi.


Ug sa ilang pagkakita kaniya ilang gisimba siya; apan dihay mga nanagduhaduha. 	 Rahilo mpu'u-imi hi ria, pai' ranyompa-i. Aga ria wo'o tauna to morara' -pidi nono-ra.


Apan usa sa mga nagtindog sa duol milanit sa iyang espada ug iyang gitigbas ang ulipon sa labawng sacerdote, ug napalongan kini sa iyang dalunggan. 	 Ngkai ree, hadua tauna to mokore mohu' Yesus mpowute' piho' -na natime-ki batua Imam Bohe, bela mpoholu tilinga-na.


Busa ang mga tinun-an nagpangutan-anay ang usa sa usa nga nag-ingon, "May nakahatud ba kaniyag pagkaon?" 	 Momepekune' -ramo ana'guru-na ra'uli': "Hema-die to mpowai' -i pongkoni' -e?"


sa pagtinguha sa pagpuyo nga malinawon, sa pag-atiman sa inyong kaugalingong mga bulohaton ug sa pagbudlay ginamit ang inyong mga kamot, sumala sa among gitugon kaninyo; 	 Pelompehi mpu'u bona tuwu' hintuwu' hante doo. Penonoi bago-ni moto, neo' mpogalo urusia doo. Mobago mpali' pongkoni' -ni, hewa to oti-mi kitudui' -kokoie wengi.


"`Nasayud ako sa imong mga nabuhat, sa imong paghago ug sa imong pag-antus, ug nga ikaw dili makapailub sa dautan nga mga tawo hinonoa ginausisa mo ang mga nanag-ingon nga sila mga apostoles apan dili diay, ug nasuta mo sila nga mga mini. 	 Na'uli': Ku'inca napa to nibabehi. Baka' -koi mpobago bago-ku, ntaha-koi ane rabalinai' sabana pepangala' -ni hi Aku'. Ku'inca kanipokahuku' -ra tauna to dada'a. Ria-ra to mpo'uli' kahira' -na suro-ku, ntaa' bela-di. Nipomonaa-mi kehi-ra pai' alaa-na nirata kaboaa' -ra.


sanglit gihatagan mo man siyag kagahum ibabaw sa tanang katawhan aron sa paghatag ug kinabuhing dayon ngadto sa tanan nga imong gikatugyan kaniya. 	 Nuwai' -ama kuasa hi hawe'ea manusia', bona tauna to nuwai' -maka, kuwai' -ra katuwua' to lompe' duu' kahae-hae-na.


Ug ang batan-on ilang gidala nga buhi, ug sila nangalipay ug daku uyamot. 	 Ane kabilasa to monawu' toei we'i, tuwu' moto-i-hawo, pai' goe' lia-ra doo-na mpokeni-i hilou hi tomi-na.


Ug alaut gayud ang mga mabdos ug ang may mga masoso niadtong mga adlawa! 	 Mpe'ahii' -ra mpai' tobine to nto'u-ra motina'i pai' to mpentii' ana' -ra nto'u toe, apa' mokoro mpai' petibo' -ra.


Ug sa paghisulod na niya, siya miingon kanila, "Ngano bang nagakaguliyang man kamo ug nagapanghilak? Ang bata wala mamatay, kondili nagakatulog." 	 Kamesua' -na hi rala tomi, na'uli' -raka: "Napa pai' merodo' rahi-koi geo' -e! Uma-i-hawo-le mate-e. Leta' -i-wadi."


"Kami nakadungog kaniya nga nag-ingon, `Gubaon ko kining temploha nga hinimo sa kamot, ug sulod sa tulo ka adlaw patindugon ko ang laing templo nga dili hinimo sa kamot.`" 	 "Tauna toii, ki'epe-i-kaina mpo'uli' hewa toi: `Kugero Tomi Alata'ala to nawangu manusia', pai' rala-na tolu eo kuwangu to ntani' -na, to bela manusia' mpowangu.'"


"O Jerusalem, Jerusalem, nga nagapatay sa mga profeta ug nagabato sa mga sinugo nganha kanimo! Sa makadaghan gipangandoy ko ang pagtigum unta sa imong mga anak, maingon sa himungaan nga nagatigum sa iyang mga piso ilalum sa iyang mga pako, apan nagadumili kamo! 	 "Ee to Yerusalem! to Yerusalem! Nipatehi-ra-koina nabi-nabi, pai' nipana' watu-ra-koina tauna to nasuro Alata'ala hi koi'. Wori' ngkani-mi kupehuka' ngkupui-koi, hewa hama'a manu' tina mpo'urui ana' -na hi une' pani' -na, aga uma-koi dota.


Kamo mga higala nako kon magatuman kamo sa akong isugo kaninyo. 	 Doo-ku omea-mokoi, ane nituku' hawa' -ku.


Apan ang Dios mao ang magahatag niini ug lawas sumala sa iyang pagbuot, ug ang matag-usa ka liso iyang pagahatagan ug lawas nga kaugalingon niini. 	 Ka'oti-na ratuja', Alata'ala mpotuwu' -i ntuku' konoa-na, duu' -na mehupa' tumai hangkaho pae ba napa-i, butu nyala unto' tuwu' hore-hore ntuku' lence-ra moto-ra-rawo.


Ug ang mga tinun-an nahibulong tungod sa iyang mga pulong. Apan kanila si Jesus misulti pag-usab nga nag-ingon, "Mga anak, alang sa mga managsalig sa bahandi pagkalisud gayud ang pagsulod sa gingharian sa Dios! 	 Rapokakonce ana'guru-na mpo'epe lolita-na tohe'e. Toe pai' na'uli' tena-raka: "Ana' -ana' -ku, mokoro mpu'u manusia' mengkoru hi Alata'ala bona Hi'a jadi' Magau' -ra.


Ug sa hilabihan ka dakung kahibulong, sila nanag-ingon, "Maayo gayud ang iyang pagkabuhat niining tanan! Bisan gani ang bungol iyang gihimo nga makadungog na ug ang amang nga makasulti na." 	 Uma mowo kakonce-ra ntodea, ntora ra'uli' -mi: "Hawe'ea to nababehi, lompe'. Tauna to wongo napaka'uri', pe'epe-ramo! Tauna to uma howa' mololita, howa' -ramo mololita!"


kay ang kabuhatan nailalum sa kakawangan, dili tungod sa kaugalingong pagbuot niini, kondili tungod sa pagbuot niya nga mao ang nagpahimutang niini diha, uban sa paglaum; 	 Apa' owi, dunia' toi pai' hawe'ea ihi' -na jadi' tetotowi-mi, alaa-na uma-pi mokalaua tuwu' -ra. Tohe'e majadi' uma ngkai konoa dunia' moto. Alata'ala to mpototowi dunia' toi, apa' wae-mi kabotu' -na.


ug siya nagpahiluna sa tanang mga butang aron mahisakop ilalum sa iyang mga tiil ug naghimo kaniya nga ulo ibabaw sa tanang mga butang alang sa iglesia, 	 Hawe'ea to ria, Alata'ala mpopengkoru hi Kristus, pai' na'ongko' -i jadi' Pangkeni to mpoparentai hawe'ea tauna to mpopangala' -i. Kristus Woo' -ta,


Ug sa nakapamahaw na sila, si Jesus miingon kang Simon Pedro, "Simon, anak ni Juan, gihigugma mo ba ako labaw pa niini?" Siya mitubag kaniya, "Oo, Ginoo, nasayud ka nga gihigugma ko ikaw." Siya miingon kaniya, "Pakan-a ang akong mga nating karnero." 	 Ka'oti-ra ngkoni', na'uli' Yesus mpo'uli' -ki Simon Petrus: "Simon ana' Yohanes, ha nupe'ahi' -a meliu ngkai doo-nu toera lau mpe'ahi' -a?" Na'uli' Petrus: "Io', nu'inca moto Pue', kakupoka'ahi' -nue." Na'uli' Yesus: "Ane wae, podoo ana' bima-ku."


Ug siya miingon kanako, "Kining mga pulonga kasaligan ug matuod. Ug ang Ginoo, ang Dios sa mga espiritu sa mga profeta, mipadala sa iyang manolunda aron ikapakita ngadto sa iyang mga ulipon ang mga butang nga magakahitabo sa dili madugay. 	 Oti toe, pai' na'uli' -ka mala'eka: "Hawe'ea lolita toe we'i makono pai' bate madupa' mpai'. Pue' Alata'ala to mpowai' Inoha' -na hi hawe'ea nabi, Hi'a-mi to mpohubui mala'eka-na tumai mpopo'incai batua-batua-na napa to kana sohi' madupa'."


apan wala silay nakaplagan nga sarang mahimo nila, kay ang tanang mga tawo nagpadayon man sa paghangad sa pagpatalinghug kaniya. 	 aga uma ria ohea-ra mpobabehi anu hi nono-ra, apa' lutu-ramo ntodea mpe'epei lolita-na.


Dili usab aron sa pagsublisubli sa iyang paghalad sa iyang kaugalingon, maingon sa tinuig nga pagsulod sa mga labawng sacerdote ngadto sa Balaang Dapit, dinala ang dugo nga dili iyang kaugalingon; 	 Ane Imam Bohe agama Yahudi, butu-butu mpae-nai mesua' hi rala Kamar to meliu tena Karoli' -na, mpokeni raa' porewua-- bela raa' -na moto. Hiaa' Kristus-hana, uma-i wori' ngkani mpotonu woto-na hi Alata'ala.


Mga igsoon ko, isipa nga maoy tumang kalipay sa diha nga igakasugat ninyo ang nagkalainlaing mga panulay, 	 Ompi' -ku hawe'ea! Ane wori' nyala kasusaa' pai' pesori to mporumpa' -ta, neo' tapopeda' nono, agina tapokagoe' lau-wadi.


Ug sila miingon kaniya, "Nan, unsa man ang imong nabuhat nga milagro, aron makita namo kini ug motoo kami kanimo? Unsa man ang imong ginabuhat? 	 Ra'uli' wo'o-mi ntodea: "Ane wae, tanda napa to nupopohiloi-kakai, bona kipangala' -ko kangkai Alata'ala-na mpu'u-ko? Napa to nubabehi?


Siya miadto kang Pilato ug iyang gipangayo ang lawas ni Jesus. Ug si Pilato nagsugo nga ipahatag kini kaniya. 	 Hilou-i hi Pilatus mperapi' woto Yesus. Pilatus mpohubui tantara-na mpowai' -i Yusuf woto-na Yesus.


Kamo nasayud nga sa mga diwatahan pa kamo, gipanagdaldal kamo ngadto sa mga diosdios nga amang, maingon nga sa bisan unsang higayona kamo kaniadto madaldal ra man. 	 Ni'inca moto ompi', owi kako'ia-na ni'incai Alata'ala, ntora ratete' -koi hante uma ria pekiri-ni mpotuku' pinotau-pinotau to uma howa' mololita.


Ug dihay duha ka mga tulisan nga gilansang sa krus uban kaniya, usa sa iyang too ug usa sa iyang wala. 	 Ria wo'o rodua toperampaki raparika' dohe-na, hadua mali ka'ana-na hadua mali ki'ii-na.


Ug ang mga iya ni Cristo Jesus nanaglansang sa ilang unod diha sa krus dala ang mga pangibog ug mga tinguha niini. 	 Ma'ala ta'uli' hewa toi: kita' to napobagia Kristus Yesus, raparika' -tamo hangkaa-ngkania hante Hi'a-- batua-na, mogaa' -mi posidaia' -ta hante kahinaa nono-ta to dada'a, uma-pi tatuku' konoa-ta moto.


nga nanagpaabut kaniya aron sa pagbitik kaniya pinaagi sa mga pulong nga iyang pagalitukon. 	 pai' ralelemata ncuu-i, mpali' kasalaa' hi pololita-na.


Kanila ang nagpagula mao siya, nga nagbuhat ug mga kahibulongan ug mga ilhanan didto sa Egipto ug sa Dagat nga Mapula ug sa kamingawan sulod sa kap-atan ka tuig. 	 Musa toe-mile to mpakeni-ra malai ngkai tana' Mesir. Hi'a-mi to mpobabehi anu mobaraka' pai' tanda mekoncehi hi Mesir, hi Tahi' Molei pai' hi tana' to wao' rala-na opo' mpulu' mpae.


Apan ang manolunda miingon kanila, "Ayaw na kamo kalisang; kay tan-awa, gidad-an ko kamog maayong balita sa dakung kalipay nga magaabut sa tanang mga tawo; 	 Na'uli' mala'eka toei mpo'uli' -raka: "Neo' -koi me'eka', apa' katumai-ku toi mpokeni kareba lompe' hi koi', kareba to mpakagoe' lia hawe'ea tauna.


Bisan unsa ang inyong pagabuhaton, buhata kini sa kinasingkasing nga ingon sa nagaalagad kamo sa Ginoo ug dili sa tawo, 	 Napa-napa pobago to rahubui-kokoi, nipobago hante nono mpu'u, niponcawa pobago-ni hi Pue', uma muntu' hi manusia'.


Ang adunay igdulongog, kinahanglan magpatalinghug sa sulti sa Espiritu ngadto sa mga iglesia. Ang magamadaugon pagahatagan ko sa mana nga tinagoan, ug pagahatagan ko siyag usa ka gamayng bato nga puti, nga sinulatan ug usa ka bag-ong ngalan nga dili masabut ni bisan kinsa gawas kaniya nga maoy magadawat niini.` 	 "Hema to tilingaa, pe'epei mpu'u-e' napa to na'uli' Inoha' Tomoroli' hi topetuku' -ku hi butu ngata-na. "Hema to medagi, kupiliu-ra ngkoni' manna to tewuni. Kuwai' -ra hameha' watu to bula. Hi watu toe te'uki' hanga' to bo'u, to uma ra'incai tau ntani' -na. To mpo'inca, muntu' tauna to mpotarima watu toe-wadi."


Busa, saulogon ta ang pangilin, dili sa daan nga igpatubo, dili sa igpatubo nga mao ang pagkamadinauton ug pagkadautan, kondili sa wala-patuboi nga tinapay nga mao ang pagkamaminatud-on ug kamatuoran. 	 Jadi', mai-tamo, tatadi-mi ragi to hae, tatadi kehi-ta to ri'ulu, hewa nono to mobengi pai' po'ingku to dada'a. Mai-tamo mepue' hi Alata'ala hante karoli' -roli' nono-ta.


ug ang mga babayeng gulanggulang ingon nga daw mga inahan, ug ang mga batan-ong babaye ingon nga daw mga igsoon, sa bug-os nga kaputli. 	 Tobine to meliu umuru-ra ngkai iko nuponcawa tina-nu. Pai' tobine to mongura ngkai iko nuponcawa tu'ai-nu, pai' pelompehi bona moroli' gau' -nu pai' pekiri-nu.


Ug sa pagduol sa mga nanghiuna, nanagdahum sila nga makadawat ug labaw; apan ang matag-usa kanila nakadawat ug usa ka denario lamang. 	 Kawae-kawae-na duu' -na rata wo'o-ra-rawo to mobago ngkai mepuloa-e ngone. To mobago ngkai mepulo toera mpo'uli' hi rala nono-ra: `Tantu meliu mpai' to nawai' -taka kita', apa' ha'eoa-ta-tana mobago!' Ntaa' we'i, bate hampepa' doi pera' wo'o-wadi-rawo to rarata-e.


Busa siya miadto ug mikapyot sa usa sa mga nagpuyo niadtong yutaa, ug siya gisugo niini ngadto sa iyang kaumahan aron sa paglawog sa mga baboy. 	 Hilou-imi hi pue' ngata doko' ngkoni' gaji'. Pue' ngata toei mpohubui-i mpodoo wawu-na.


Kon kamo mahibalo niining mga butanga, dalaygon kamo kon kini inyong buhaton. 	 Ane ni'inca-damo tudui' toi, marasi' -koi ane nituku'.


apan ang tanang mga butang nga ginapadayag pinaagi sa kahayag, kana sila makita; kay ang tanang makita kahayag man. 	 Aga ane tauna to dada'a mpohilo po'ingku-ni to lompe', lonto' lau-mi kadada'a po'ingku-ra hira' toe, alaa-na rabahakai-mi gau' -ra to mobengi, pai' jadi' mobaja wo'o-ramo-rawo.


Nan, sa pagkabanhaw ni kinsa man sa pito maasawa siya? Kay silang tanan nakahupot man kaniya." 	 Jadi' hi eo mpeno-na, ane tuwu' nculii' mpu'u-di hawe'ea tomate-e, hema-ramo mpai' pue' tobine toei? Apa' hawe'ea-ra mpotobine-imi."


Kay bisan kinsa nga buot magpatunhay sa iyang kinabuhi kawagtangan hinoon siya niini; ug bisan kinsa nga magawagtang sa iyang kinabuhi tungod kanako, magapatunhay niini. 	 Hema to mpentaei konoa-na moto, uma-i mpai' mporatai katuwua' to lompe'. Aga hema to mpobahaka konoa-na moto sabana petuku' -na hi Aku', nau' napopate-ki, hi'a-mi mpai' to mporata katuwua' to lompe' duu' kahae-hae-na.


Ug sa paghisakay niya sa sakayan, ang iyang mga tinun-an misunod kaniya. 	 Ngkai ree, ngkahe' mpu'u-imi Yesus hi rala sakaya hante ana'guru-na, pai' -ra me'ongko'.


Tungod niini, dad-a ninyo ang tibuok hinagiban sa Dios aron makasukol kamo inig-abut na sa adlaw sa kalisdanan, ug makapugong kamo sa inyong baruganan tapus sa inyong tanang pakigbisug. 	 Ngkai toe-mi, henta-mi hawe'ea rewa mpanga'e to ngkai Alata'ala, bona ane rata eo panga'ea, tapakule' moto mpai' mpo'ewa perumpa' -perumpa' bali', bona rata hi kahudua panga'ea, bate moroho oa' pokore-ta.


Unya milugsong siya uban kanila ug mitindog sa usa ka dapit nga patag, kinuyogan sa usa ka dakung panon sa iyang mga tinun-an ug sa hilabihan kadaghang mga tawo nga gikan sa tibuok Judea ug sa Jerusalem ug sa kabaybayonan sa Tiro ug sa Sidon, nga nanagpanugok aron sa pagpatalinghug kaniya ug sa pagpaayo gikan sa ilang mga sakit; 	 Oti toe, mana'u-imi Yesus ngkai lolo bulu' hante ana'guru-na, pai' -ra mento'o hi lempe-na. Hi ree, wori' -mi topetuku' -na mpopea-i, pai' wori' lia tauna morumpu. Tauna toera ngkai humalili' tana' Yudea, ngkai ngata Yerusalem pai' ngkai ngata Tirus pai' Sidon to hi wiwi' tahi'.


Ug iyang gianak ang iyang panganay nga usa ka lalaki, ug kini iyang giputos sa mga bakbak ug gipahigda sa pasungan, kay wala na may luna alang kanila sa balay nga abutanan. 	 Mo'ana' mpu'u-imi, hadua ana' tomane, ana' ulumua' -na. Ana' -na toei naputu' pai' napopoturu hi rala paiwa', apa' ihia' -mi tomi torata.


"Busa," matud niya, "palugsonga didto ang inyong mga punoan uban kanako, ug kon may sala man ugaling kanang tawhana, ipasumbong siya nila." 	 Agina hema-koi topololita hilou dohe-ku hi Kaisarea, bona hi ria-damo mpai' kupe'epei pangadua' -ni, ane ria mpu'u-ki kasalaa' -na."


ug ang ulo iyang gidala sinulod sa bandiha, ug gihatag niya sa dalaga; ug kini gihatag sa dalaga ngadto sa iyang inahan. 	 Woo' -na toe nakeni tumai natu'u hi lolo dula pai' natonu-ki toronaa toei, pai' toronaa toei mpowai' tina-na.


ug nga sa gitagal nga panahon gikapadayag diha sa iyang pulong pinaagi sa pagwali nga gipiyal kanako sumala sa sugo sa Dios nga atong Manluluwas; 	 Jadi', hi tempo to napakatantu, napopo'incai mpu'u-tamo ohea mporata katuwua' to lompe', apa' nahubui-ramo suro-na mpopalele Lolita-na. Pai' aku' toi-mi hadua to mpopalele Lolita-na toe, ntuku' hawa' Alata'ala, Magau' Tompohore-ta ngkai huku' jeko' -ta.


Ug gitunol ni Pedro ang iyang kamot ngadto kaniya ug iyang gipatindog siya. Ug iyang gitawag ang mga balaan ug ang mga babayeng balo, ug kanila iyang gipaatubang si Dorcas nga buhi na. 	 Petrus mpokakamu pale-na pai' mpo'ore' -i duu' -na mokore. Oti toe, nakio' nculii' -ramo topetuku' Yesus pai' tobalu to nahubui malai-e we'i, pai' na'uli' -raka: "Ohe'i-imi bale-ni, tuwu' nculii' -imi."


ug maingon nga daghan man ang nagapasigarbo tungod sa mga tawhanong butang, ako usab magapasigarbo sa ingon.) 	 Gati wori' -di to mpo'une' woto-ra moto pai' mpotutura pobago to rababehi hante karohoa-ra moto-e, wae wo'o-kuwo aku', mpo'une' -a woto-ku.


"Tan-awa, paadtoon ko kamo nga daw mga karnero sa taliwala sa mga lobo; busa magmasinabuton kamo ingon sa mga bitin ug magmalumo kamo ingon sa mga salampati. 	 "Pelompehi, apa' kuhubui-koi hilou hi olo' tauna to dada'a. Koi' mpai' hewa bima hi olo' serigala. Kana mo'akala-koi hewa asi, aga mo'alusu' nono-ni hante uma ria patuju-ni to dada'a.


Kay ang bana mao ang ulo sa asawa, maingon usab nga si Cristo ulo sa iglesia nga mao ang iyang lawas, ug siya mao ang Manluluwas niini. 	 Hewa rapa' -na hi woto manusia', bagia to hi wongko-na mpu'u, woo', pai' woo' toe-mi to mpohawai' woto-na. Wae wo'o tomane ma'ala rarapai' -ki woo' hi tobine-na, hewa Kristus wo'o jadi' Woo' hi kita' to mpopangala' -i. Kita' to mpopangala' -i ma'ala rarapai' -ki bagia ngkai Woto-na Kristus. Pai' Hi'a-mi Magau' Tompohore-ta ngkai huku' jeko' -ta.


Ug kaniya nanumpa siya nga nag-ingon, "Bisan unsay imong pangayoon kanako, ihatag ko kini kanimo bisan pa ang katunga sa akong gingharian." 	 Mosumpa wo'o-i, na'uli': "Nau' ba napa mpu'u-mi to nuperapi', nau' hantanga' ngkai poparenta-ku, bate kuwai' -ko!"


Kay sa maong paggawi gipanagtawag kamo, maingon nga alang kaninyo miantus man usab si Cristo, nga nagbilin kaninyog usa ka panig-ingnan aron kamo managsunod sa iyang mga tunob. 	 Apa' toe-mile pai' nakio' -koi Alata'ala-e: nakio' -koi bona mo'ingku lompe', nau' -koi rabalinai'. Apa' Kristus wo'o mporata kaparia sabana koi', pai' nawai' -koi tonco bona nituku' laa' -na.


Apan adunay lain nga nagapanghimatuod mahitungod kanako, ug ako nahibalo nga tinuod ang iyang panghimatuod mahitungod kanako. 	 Tapi' ria moto kahadua-na to mposabii' -a, pai' ku'inca kamakono-na posabi' -na toe.


Ug nabatasan ni Pilato, sa panahon sa fiesta, ang pagbuhi ngadto kanila sa usa ka binilanggo nga ilang pangayoon. 	 Butu eo bohe Paskah, Pilatus biasa-na mpobahaka hadua tauna to ratarungku', ba hema to raperapi' ntodea.


Ug dihadiha gikan sa iyang mga mata may nangatagak nga morag mga himbis, ug siya nahiulian sa iyang igtatan-aw. Unya mitindog siya ug gibautismohan, 	 Nto'u toe, ria to hewa ruke uru molepa' ngkai mata Saulus, pai' pehilo mpu'u-imi. Pokore-nami Saulus, pai' -i raniu' jadi' topetuku' Pue' Yesus.


Apan ang mga Judio nga wala motoo mihulhog sa mga Gentil, ug ilang gisugniban kini sila sa pagkasilag batok sa mga kaigsoonan. 	 Tapi' to Yahudi to uma dota mepangala' mpo'ukei' ntodea to bela-ra to Yahudi, bona mpokahuku' -ra topepangala' hi Pue' Yesus.


`Tan-awa, kamong mga mayubiton, panghitingala ug pangawagtang kamo; kay sa inyong mga adlaw pagabu-haton ko ang usa ka buhat, usa ka buhat nga dili gayud ninyo pagatoohan, bisan pa kon adunay magasugilon kaninyo niini.`" 	 `Pelompehi-e', koi' to meruge'. Konce-koi mpai' mpohilo babehia-ku, ka'omea-na rahuku' mate-koi. Apa' tempo toi kubabehi anu to mobaraka' lia. Hiaa' oja' -ko-koina mpopangala', nau' ria to mponotohi-kokoi.'"


Ug sa pag-abut ni Jesus, iyang nasuta nga si Lazaro upat na ka adlaw didto sa lubong. 	 Karata-ra hi ngata Betania, mpolia' opo' mengi-imi Lazarus ratana.


Ug dihay usa nga nahibilin, ang iyang pinalanggang anak; ug sa katapusan kini iyang gipaadto kanila, kay siya nag-ingon sa iyang kaugalingon, `Motahud sila sa akong anak.` 	 "Uma-pi hema to napahawa' pue' bonea toei, metoro hadua ana' woto-na to nape'ahi' -damo. Ka'omea-na napahawa' ana' -na toe hilou hi to mpodoo bonea-na, na'uli': `Bate rapengkorui-ile mpai'.'


ug isul-ob ninyo ang bag-ong pagkatawo nga sa tinuod nga pagkamatarung ug pagkabalaan gibuhat sama sa dagway sa Dios. 	 Pai' ngkai ree babehi-mi po'ingku to bo'u, apa' lawi' Alata'ala mpopajadi' -mokoi manusia' to bo'u, to monoa' pai' moroli' mpu'u, ntuku' po'ingku-na Alata'ala.


Ang ikaduha mao kini: `Higugmaa ang imong silingan sama sa imong kaugalingon.` Wala nay laing sugo nga labi pang daku niini kanila." 	 Pai' tohe'i-mi parenta karonyala-na: `Kana tapoka'ahi' doo-ta hewa pompoka'ahi' -ta woto-ta moto.' Uma ria parenta ntani' -na to meliu kabohe-na ngkai to ronyala tohe'i."


aron ang tanan nga mosalig kaniya makabaton sa kinabuhing dayon." 	 bona hema-hema to mepangala' hi Aku' mporata katuwua' to lompe' duu' kahae-hae-na."


(Kay ang mga Fariseo ugod, ug ang tanang mga Judio, dili man mokaon kon dili pa una sila makapanghunaw pag-ayo sa ilang mga kamot, agig pagbantay sa gikabilinbiling kalagdaan sa mga katigulangan; 	 Apa' hawe'ea to Yahudi, mo'ipi lia-ra mpotuku' ada totu'a-ra, hangkedia' -nami hira' to mpotuku' tudui' -ra to Parisi. Ko'ia-ra ngkoni' ane ko'ia-ra mowano ntuku' ada.


Kay si Cristo mao ang pagkatapus sa kasugoan aron mamatarung ang tanan nga may pagtoo. 	 Tapi' Kristus, Hi'a-mi kadupaa' -na Atura Pue'. Hawe'ea tauna to mepangala' hi Hi'a, jadi' monoa' hi poncilo Alata'ala.


Kay sa basahon sa mga Salmo nahisulat kini nga nagaingon: `Ipahimong awaaw ang iyang yutang puloy-anan, ug ayaw na kini papuy-ig tawo;` ug `Ang iyang katungdanan ipakuha sa lain.` 	 Na'uli' wo'o-mi Petrus: "Hi rala Buku Rona' Daud, ria lolita to mpolowa Yudas. Hewa toi moni-na: `Pelele' moto-miki-hawo po'ohaa' -na wao'. Neo' ria ba haduaa to mpo'ohai'.' `Agina huraa-nae na'ala' kahadua-na.'"


Ug sa diha nga nag-inusara siya, ang mga nanag-alirong kaniya kauban sa Napulog-Duha nangutana kaniya mahitungod sa mga sambingay. 	 Oti toe, nto'u-na Yesus hadudua-na, ana'guru-na to hampulu' rodua pai' topetuku' -na to ntani' -na tumai mpekune' -i: "Napa-die batua-na lolita rapa' toe-e we'i?"


("Tan-awa, moanhi ako ingon sa kawatan! Bulahan ang magatukaw, nga magabantay sa iyang mga bisti aron dili siya magalakaw nga hubo ug magadayag ang iyang pagkamakauulaw!") 	 Na'uli' Pue' Yesus: "Epe! Rata ncorobaa-a mpai', hewa karata topanako. Marasi' -ra tauna to mo'inga' -inga' pai' to mpewili' pohea-ra. Ane rata-a mpai', uma-ra momako' ngkalawa pai' uma-ra me'ea' hi mata ntodea, apa' rodo-ramo kukaratai."


Tungod sa pagtoo si Isaac nangaliya ug mga panalangin alang kang Jacob ug kang Esau sa ilang kaugmaon. 	 Ngkai pepangala' -na Ishak, pai' -i mpogane' Yakub pai' Esau, pai' -i mpolowa napa to jadi' hi eo mpeno-na.


Nagasulti ako niini agig pagtugot, dili pagsugo. 	 To ku'uli' toi, bela hawa'. To ku'uli' -le, ane kahibaliaa-ni uma hincoria ba hangkuja kahae-na, ma'ala moto.


Kay tungod sa maong tuyo kita nagapangabudlay ug nagapanglimbasug, sanglit ang atong paglaum gikapahimutang ta man diha sa buhing Dios, nga mao ang Manluluwas sa tanang mga tawo, ilabina gayud sa mga nanagtoo. 	 Toe-mi pai' mobago ngkoro-ta, apa' ncarumaka-ta hi Alata'ala to tuwu' duu' kahae-hae-na, Magau' Tompohore hawe'ea tauna, peliu-liu-nami tauna to mepangala'.


Tungod kay gibantayan mo man ang akong sulti sa pagkamainantuson, pagabantayan ko ikaw nga mahilikay gikan sa takna sa pagsulay nga hapit na moabut sa tibuok kalibutan, sa pagsulay sa mga nanagpuyo sa yuta. 	 Lawi' nituku' -mi hawa' -ku to mpo'uli' kana ntaha-koi, toe pai' kupetalawai' -koi ngkai kasusaa' to mporumpa' humalili' dunia' mpai'. Tempo kasusaa' toe mposori hawe'ea tauna to mo'oha' hi dunia'.


Kay ang Anak sa Dios, si Jesu-Cristo, nga kaninyo giwali namo ni Silvano ug ni Timoteo ug nako, dili "Oo" ug unya "Dili"; kondili diha kaniya kini kanunay nga "Oo." 	 Apa' kai' Silas pai' Timotius, kiparata-kokoi kareba ngkai Yesus Kristus, Ana' Alata'ala. Pai' Yesus Kristus toei, uma mobali' -bali' patuju-na hi kita', hangkani mpo'uli' "Io'" hangkani "Uma." Bate monoa' patuju-na hi kita'.


Ug iyang giabog sila gikan sa hukmanan. 	 Oti toe, pai' napopalai-ramo ngkai tomi pobotuhia.


Si Judas (dili ang Iscariote) miingon kaniya, "Ginoo, naunsa ba nga anhi ka man kanamo magpadayag sa imong kaugalingon, ug dili hinoon ngadto sa kalibutan?" 	 Yudas (aga bela Yudas Iskariot) mpekune' Yesus: "Pue', napa pai' nupopehuwu woto-nu hi kai' -wadi, uma hi hawe'ea tauna hi dunia'?"


Gisinati ba ninyo ang daghang mga butang sa wala lamay kapuslanan? --kon tinuod man ugaling nga kini walay kapuslanan. 	 Nee-neo' mpai' meleli' mpu'u-koi ngkai petuku' -ni hi Pue' Yesus. Nee-neo' uma-pi ria kalaua-na hawe'ea pegane' Alata'ala to nirasai-mi. Kusarumaka bate ria kalaua-na!


magpapanton sa mga hungog, magtutudlo sa mga kabataan, kay nakabaton man tuod ikaw sa dagway sa kahibalo ug sa kamatuoran nga anaa sa kasugoan-- 	 Ta'uli', kita' to pante mpotete' tauna to uma mpo'incai Alata'ala, kita' to ma'ala mponotohi-ra to hi rala kabengia-na-pidi pai' to ko'ia mpo'incai tudui' to makono. Apa' hi kita' to Yahudi kariaa-na poko pe'inca pai' tudui' to makono to te'uki' hi rala Atura Pue'.


Sa pagkatinuod, magaingon ako kaninyo, nga sa dili pa mahanaw kining kaliwatana, kining tanang mga butanga maga-kahitabo gayud. 	 Mpu'u ku'uli' -kokoi: hawe'ea toe we'i bate madupa' kako'ia-na mate omea tauna to tuwu' tempo toi.


Sa pagkatinuod, magaingon ako kaninyo, nga sa mga gianak ug babaye, wala pay nahitungha nga molabaw pa ka daku kay kang Juan nga Bautista; ngani, ang labing gamay diha sa gingharian sa langit daku pa kay kaniya. 	 Na'uli' wo'o-mi Yesus: "Mpu'u ku'uli' -kokoi: ngkai hawe'ea tauna to putu hi dunia' toi, uma ria haduaa to meliu kabohe tuwu' -na ngkai Yohanes Topeniu'. Aga ngkai wae lau, marasi' mpu'u-ra tauna to jadi' ntodea-na Alata'ala hi rala Kamagaua' -na. Nau' to kedi' lia tuwu' -ra, meliu kamarasi' -ra ngkai Yohanes.


Kay kon adunay mosulod sa inyong tigum nga usa ka tawo nga may mga singsing nga bulawan ug nagasapot siyag maanindot nga bisti, ug mosulod usab ang usa ka tawo nga nagasapot ug sinina nga san-ot, 	 Rapa' -na rata hi porumpua-ta hadua tauna to mohincii bulawa pai' moheai to ncola, pai' rata wo'o-hawo hadua tokabu to moheai ronto-na.


Ug kon adunay mangutana kaninyo, ingna lang siya, `Gikinahanglan sila sa Ginoo,` ug iyang ipadala sila dihadiha." 	 Ane ria to mpokamaro-koi, uli' -raka: `Apa' Pue' mparaluu-ra. Napoponculi' moto-kokoi mpai'.'"


Kanila mitubag siya nga nag-ingon, "Sultihan ko kamo, nga kon kini sila nagpakahilum pa, ang mga bato mao ang managsinggit." 	 Na'uli' Yesus: "Uma-e'! Apa' ane mengkalino-ra ana'guru-ku, watu toe lau-ramo mpai' to mogora mpo'une' -a."


Si Pablo, apostol ni Cristo Jesus tungod sa kabobut-on sa Dios, Nganha sa mga balaan nga anaa sa Efeso ug kasaligan usab diha kang Cristo Jesus: 	 Sura toi ngkai aku', Paulus, suro Kristus Yesus ntuku' konoa Alata'ala, kupakatu tilou hi koi' to Kristen to hi Efesus, to tida mepangala' hi Kristus Yesus.


Dili ba ninyo mahinumduman nga sa diha pa ako uban kaninyo gisuginlan ko man kamo niini? 	 Tantu nikiwoi-pidi ompi', kakutudui' -ni wengi hawe'ea toe-e lau nto'u-ku retu-pidi dohe-ni.


Ang mapintas nga mananap nga imong nakita mao ang sa kaniadto, ug dili ang sa karon, ug mao ang molugwa gikan sa bung-aw sa kahiladman nga walay kinutoban ug mopadulong sa pagkalaglag; ug ang mga nanagpuyo sa yuta kinsang mga ngalan wala mahisulat sa basahon sa kinabuhi sukad sa pagkatukod sa kalibutan, sila mahibulong sa pagkakita sa mapintas nga mananap, tungod kay kini mao man ang sa kaniadto, dili mao ang sa karon, ug mao ang sa umalabut. 	 Tuwu' -i owi, tempo toi uma-ipi ria, aga mehupa' nculii' moto-i mpai' ngkai wulou'laa to uma tepetudu kanala-na. Pai' oti toe hilou rahuku' -imi duu' kahae-hae-na. Tauna to mo'oha' hi dunia' to uma te'uki' hanga' -ra hi rala Buku Katuwua' kako'ia-na dunia' rapajadi', konce-ra mpohilo binata toei. Apa' owi tuwu' -i, hiaa' tempo toi uma-ipi ria, aga mehupa' nculii' moto-i mpai'.


Ug silang mga nanag-alirong kaniya, sa ilang pagkakita sa butang nga hapit na mahitabo, miingon kaniya, "Ginoo, ipanigbas ba namo ang espada?" 	 Karahilo-na ana'guru-na napa to neo' jadi', ra'uli': "Pue', ki'ewa-ramo hante piho'!"


aron imong maila ang pagkatinuod sa mga butang nga gikasugilon kanimo. 	 Patuju-ku, bona nu'inca kamakono-na mpu'u napa to oti-mi ratudui' -koko.


kay bisan tuod kangitngit kamo kaniadto, karon kahayag na kamo tungod sa Ginoo; paggawi kamo ingon nga mga tawo nga may kahayag 	 Apa' owi, mobengi-pidi nono-ni, aga wae lau mobaja-mokoi ngkai posidaia' -ni hante Pue'. Jadi', mo'ingku-mokoi hewa tauna to mobaja-mi nono-ra.


mao man usab si Cristo, tapus makahalad sa makausa aron sa pagkuha sa mga sala sa daghang mga tawo, motungha sa ikaduha dili labut sa sala, kondili sa pagluwas hinoon kanila nga sa matinguhaon gayud nagapaabut kaniya. 	 Wae wo'o Kristus, hangkani-i-wadi mpotonu woto-na hi Alata'ala bona mpokolo jeko' ntodea. Pai' rata mpai' tempo-na, mehupa' -i karongkani-na hi dunia' toi. Katumai-na toe mpai', uma-pi bona mpokolo jeko'. Tumai-i toe mpai', mpokeni kalompea' -i-damo hi tauna to mpopea karata-na.


Ug sa nakatapus na si Jesus paghatag ug mga tugon ngadto sa iyang napulog-duha ka mga tinun-an, siya milakaw gikan didto aron sa pagpanudlo ug pagwali sa mga lungsod nila. 	 Kahudu-na Yesus mpotudui' ana'guru-na to hampulu' rodua, hilou-imi metudui' pai' mpopalele Kareba Lompe' hi rala ngata-ngata to mohu'.


Unya mitan-aw ako, ug nabati ko ang usa ka agila nga sa naglupad kini sa kinataliwad-an sa langit, nagsinggit sa makusog nga tingog nga nag-ingon, "Alaut, alaut, alaut ang mga nanagpuyo sa yuta, inigtingog sa ubang mga trumpeta nga hapit na pagahuypon sa tulo ka mga manolunda!" 	 Ngkai ree kuhilo, ria hama'a danci pada ngkalimoko hi lolo raoa. Ku'epe moni danci toe, napesukui mpo'uli': "Silaka! Silaka! Silaka-ramo mpai' tauna to dada'a to mo'oha' hi dunia', apa' ane tolu mala'eka to ka'omea-na mpotuwui' sangkakala-ra, ria-pi tolu nyala pesesa' to mporumpa' -ra."