Tocãrãcajine Dios, mani jacu̶re sẽnigũ̶, mu̶are quẽnaro ĩ yisere tu̶oĩacõari, “Quẽnaro yaja mu̶”, ĩre yivariquẽnarũgũaja yu̶. Jesucristore ajitirũ̶nu̶rã mu̶a ñajare, quẽnaro mu̶are yirũgũami Dios. 	 Jekäi jäiyi wa ka̱kiä iräle ite ji bata sheke̱ iräle tsa̱ku̱ ki̱telewa̱ ra, je rä ite ji äina wá̱ itsa̱ku̱ ukä ja̱mi.


Quẽna tudisẽniĩacami Jesús, Pedrore: —¿Yu̶re maimasucõati mu̶ Pedro, Jonás macu̶? —ĩre yicami Jesús. To bajiro ĩ yirone Pedroju̶ama: —Yu̶ u̶ju̶ mu̶re maiaja yu̶. Mu̶re yu̶ maisere masiaja mu̶ —Jesúre ĩre yicami Pedro quẽna. To bajiro ĩ yijare, —¡Ovejare coderiarore bajirone yu̶ yarãre yu̶re codebosaba mu̶! —ĩre yicami Jesús. 	 Jera etäbä kicha Jesús te ichakani iia̱: —Simón, Jonás yaba, ¿ba wa̱ yis shka̱l na? Jera Pedro te ikúka: —Säkekewa, jekäi irä. Ba wa̱ iju̱ñer yis wa̱ ba shka̱l. Jera Jesús te isha iia̱: —Jera yis oveja wa kjänano ba ku̱.


Mu̶ macu̶ ñaja yu̶. “Masare ñajedirore rotimasiato ĩ” yigu̶ yu̶re cõacaju̶ mu̶. Mu̶ su̶orine yu̶re ajitirũ̶nu̶rã, “Ĩna rijato bero quẽnaro catijedicõa ñarũgũrãjaro” yigu̶ yu̶re cõacaju̶ mu̶. 	 Ba te ka̱wä ma̱ ije ia̱ ditsä biköle ju̱ñaklä, je rä iwa̱ se̱ne jekjeye ma̱klä ba wa̱ me̱le ije ia̱ wa biköle ia̱.


To bajiro bajiru̶arãja mu̶a, adigodoayere tu̶oĩabeticõari, “Dios ĩ ñarimaca ñaja mani ñacõa ñarũgũroti maca” yitu̶oĩarã ñari. “Adi macaru̶cu̶roju̶rema manoja mani ñacõa ñarũgũroti maca”, yimasirãja mu̶a. 	 Iwa rä ka sa̱ wa̱ jiska jukläyäkä kuna tkelewa̱ jekjeye, ata saje wa te rä idäke̱wa̱ ji̱a ne yule kate rä.


David jacu̶ ñamasiñuju Isa'i. Isa'i jacu̶ ñamasiñuju Obed. Obed jacu̶ ñamasiñuju Booz. Booz jacu̶ ñamasiñuju Sala. Sala jacu̶ ñamasiñuju Naasón. 	 Natán rä David yaba, David rä Isaí yaba, Isaí rä Obed yaba, Obed rä Booz yaba, Booz dä Sala yaba, Sala rä Naasón yaba,


“Rojose mu̶ yirere masiriocõaja” yu̶ yicõa tu̶jajama, “Socu̶ yami. Socu̶ me yami”, yu̶re yiĩamasigũ̶ magũ̶mi. To bajiboarine, micagũ̶re, “Vũ̶mu̶rũ̶gũ̶cõari, vasa” ĩre yu̶ yijama, “Socu̶ me yami. Rojose ĩ yirere masiriocõami”, yu̶re yiĩamasirãja mu̶a. 	 ¿Mane yila tjabana rä na: ‘Ma nui rä jalewa̱ bitaba’ ni iräle, ta ‘ma je̱köka̱ shkäk’ ni iräle?


To bajiro ĩnare ĩ gotijare, ajijũnisinicõari, ado bajiro avasãñujarã ĩna: —Mani ya maca, Efeso vãme cu̶ti macago ñaamo Artemisa. Ñamasugõ ñaamo —yiavasãñujarã ĩna. 	 Ijewa te je ssa ra, ikju̱atkacha̱wa̱ e̱e̱na, kjoyina te isha: “Diana Éfeso wa kekläí je ne rä oloi ta ta̱i rä.”


To bajicõari, õ vecaye oco vetacujiri vẽjacaju̶. Cuarenta kilos rẽtoro rũ̶cu̶ricujiri ñacaju̶ ti. Tire tãjo ecocõari, bu̶to rojose Diore ñagõmacacama masa. 	 Ñakäi ka̱jöir ska ka̱li̱ kole wäta ta̱i ta̱i jolona ditsä ki̱ka, kala ta un talento käi. Je sa tuawa̱kläwa̱ ka̱li̱ kole wà kju̱ei ditsä te Säkeklä sha yakei. Ka irä jiye kuna ta, je sä tuawa̱klä rä e̱e̱na si̱ ki̱ka.


To bajiboarine, “Cristo yarã ñaama ĩna quẽne”, mu̶are yitu̶oĩaja yu̶. To bajiri, “Ĩna quẽne yu̶ gotirore bajiro yiru̶arãma”, mu̶are yitu̶oĩaja yu̶. “Riojo gotiami Pablo. ‘ “Rojose maja” manire yiĩato Dios’ yirã, Cristore ajitirũ̶nu̶cõari, gajeye yiroti me ñaja”, yitu̶oĩarãja mu̶a quẽne. Gãjerãju̶ama, socase mu̶are gotimasiorã, ñamasurã ĩna ñaboajaquẽne, to bajiro ĩna yise vaja, rojose ĩnare yiru̶cu̶mi Dios. 	 Säkekewa ja̱mi yie ibiketse ka bas wa̱ ibiketsa̱nak kju̱awa. Ata bas iawa̱k je buka̱nami, yi irä käi.


—Gajeyerema, yucú̶ vãnu̶ricu̶, “Quẽnase rica cu̶tiricu̶ ñaja” mani yiboaricu̶ne, quẽnabeti rica cu̶tibetoja. To yicõari, vãnu̶beti, “Quẽnabeti rica cu̶tiricu̶ ñaja” mani yiboaricu̶ne, quẽnase rica cu̶tibetoja. 	 “Jekäi kal bäi rä ka wänak kuna wä ta yakei, ñaebä kal yakei rä ka wänak kuna wä ta bäi.


To bajiro ĩ yisere ajicõari, ĩre sẽniĩatu̶jacõañujarã ĩna. Ado bajiroju̶a yiyujarã ĩna yuja: —Quẽnaro yigu̶ ñaami Dios. “Jud'io masa mere quẽne, rojose ĩna yisere masirioami, ĩna rijato beroju̶ ĩ rãca quẽnaro ñacõa ñato ĩna” yigu̶ —yiyujarã jud'io masa Jesúre ajitirũ̶nu̶rã. 	 Ñerä ijewa te je ssa ra, jera ijewa si̱wa̱tiacha̱wa̱ te Säkeklä kjeisha, te isha: —¡Ñera Säkeklä te ka̱ ma̱ ka Judío kuna wa ia̱ ñaebä iñamanewa̱kläksa̱ ise̱naklä kseka!


Tirũ̶mu̶ rãioati ñamine, Berea vãme cu̶ti macaju̶ Pablo mesare ĩnare varotiyujarã ĩna Jesúre ajitirũ̶nu̶rã. Toju̶re ejacõari, Dios ocare ĩna bueriviju̶re sãjañujarã ĩna. 	 Je tuinei ebä ra, sa el wa te Pablo irä Silas irä patkami Bereaka. Jekäi ijewa demijulu jeka ra, ikjawa̱julu Judío wa ñapaktäklä jui na.


To bajiro ĩ yirone, ado bajiro ĩre cu̶dicami Jesús: —Jẽre ĩre ĩaja mu̶. Ĩne ñaja yu̶, ado mu̶ rãca ñagõgũ̶ne —ĩre yicami Jesús. 	 Jera Jesús te ikúkani: —Ba wa̱ ije su̱le kja. Je ne ktä kaldu ba ra rä.


To bajiri Moisés ñamasir'i ĩ ucamasirere, to yicõari Diore gotirẽtobosamasiriarã ĩna ucamasirere quẽne ĩagotiyuju gãji. To bajiro ĩ yiro bero, Pablo rãcanare sẽniĩañujarã ĩna, ti vi u̶jarã: —“Bu̶tobu̶sa Diore ajitirũ̶nu̶ato ĩna” yirã, quẽnase oca yu̶are gotiya mu̶a —ĩnare yiyujarã ĩna. 	 Jera ka̱wei yöle irä, jile bata shäk wa wa̱ iyöle irä je wayina e̱ná ra, je ñapaktäklä jui tsa̱ku̱i wa te isha ijewa ia̱ yinak: —El wa bas wa̱ kte sä täkiwa̱klä tso̱ yinak ra, jera ishö.


To yicõari, ado bajiro ĩnare gotirẽmoñuju Jesús: —Dios ĩ ĩajama, masa rojose ĩna tu̶oĩaseju̶a ñaja rojosema. 	 Jekäi ite isha ji̱a: —Ji däke̱ksa̱ sa̱ je̱r ska je ne te sa iawe̱ ñá ye rä.


Ti maca matariacũ̶ni, ũ̶mu̶aricũ̶ni ñagãnibiacaju̶. Ĩna matariacũ̶ni ju̶aãmo cõro, gu̶bo ju̶a jẽnituarirãca sojeri, sojeri cu̶ticaju̶. Muiju ĩ jiadoju̶a idia soje, ĩ rocasãtoju̶a idia soje, varuju̶are idia soje, gajejacatu̶a varuju̶are idia soje ñacaju̶ ti. Israel ñamasir'i jãnerabatia ju̶aãmo cõro, gu̶bo ju̶a jẽnituarirãca jũnana ĩna ñamasiriarã cõrone ñaro bajicaju̶. To bajiri, tocãrãca sojene ĩna vãme ucatu ecoria sojeri ñacaju̶. To bajicõari, tocãrãca sojere sĩgũ̶ ángel rũ̶gõcami. 	 Irä kjätkäklä ta ta̱i, ka̱sha̱a̱, kjäshtäklä ta doce. Je ikjäshtäklä doce ska ángel wa tso̱ ekla ekla, je kjäshtäklä ja̱mi sä kie yöle tso̱. Je rä Israel yabala doce ja̱mi iditsei wä kile, jewa kie


To so yiboajaquẽne, ado bajiro sore yicami Jesús: —Yu̶re mu̶ ajitirũ̶nu̶jama, rẽtoro ñamasusere Dios ĩ yimasisere ĩaru̶ocoja mu̶, mu̶re yibu̶ yu̶ —sore yicami Jesús. 	 Jera Jesús te isha iia̱: —Ata ¿ka yis wa̱ iyine ma ia̱ ma je̱r ja̱no ra, ba te Säkeklä te ji we̱ baa su̱emini na?


No bojagu̶, “Jesúre bajiro rojose tãmu̶osu̶yaru̶cu̶ja yu̶” yitu̶oĩabecu̶, yu̶re ajitirũ̶nu̶gũ̶ ñamasibecu̶mi —ĩnare yigotiyuju Jesús. 	 Ñakäi yi wa̱ ka icruz buka̱neka̱ bitäk yis da ra, ka je donak yis wa̱ dulanak ye.


To yigajano, vacu̶ne, cãniariarãre ĩnare ejayuju quẽna. Bu̶to vu̶jaejarã ñari, cãniñujarã ĩna. To bajiri rĩjoro ĩnare ĩ yiriarore bajiro ĩnare ĩ sẽniĩaro, ĩre cu̶dimasibesujarã ĩna. 	 Jera ideju̱ni te ijewa ku̱ani käpelecha̱wa̱, ka ijewa ia̱ käpe wäkolor ji̱a ki̱ka. Jekäi ka ijewa je̱r na idene jiräni ite ikúkeí̱ ska.


To ĩna yisere ajicõari, ado bajiro ĩnare gotimasiocami Jesús: —Sĩgũ̶ ĩ ãmosiarirũ̶mu̶re ĩre variquẽnaejarẽmorã ñarãma. To ĩ ũmato yiñaro cõro ĩre variquẽnaejarẽmorãma. Ĩnare bajiro bajiama yu̶ buerã. Yu̶ rãca ñari, variquẽnacõa ñaama. “Su̶tiritimena ñari, no yirã bare babeticõa yimenama”, yimasire ñaja. To bajiboarine, cojorũ̶mu̶ yu̶re ĩna ñiavato ĩacõari, bare bamenane Diore sẽniru̶arãma, “Mani su̶tiritisere ĩacõari, quẽnaro manire ejarẽmoato Dios” yirã. 	 Jera Jesús te ikúka: —¿Bas ia̱ ra julakolone diei ye ska tso̱ wa je̱r iarmiwa̱ jula kolonak kaldu ji̱a ijewa ra bala na ra na? Ata ike̱i dämiwa̱ ji̱a je jula kolonak minaklätse̱ ijewa yika, je ne kjepa ijewa bätsämi rä.


To bajiro ĩ yirone, ado bajiro ĩre yiyujarã ĩ buerimasa: —Ado, masa manoju̶ ñaja. No bajiro masa ñaro cõro ĩna barotire bare bu̶jamasiña manoja —ĩre yiyujarã ĩna. 	 Jera iwa̱ dulanak wa te ikúka: —¿Maka sä te pan tse̱ jí ka̱ wakei ebä ska sa̱ wa̱ jí wa chewa̱klä na?


Tiju̶ bero, quẽna õ vecaju̶ ĩaĩañamani güiose ĩacaju̶ yu̶. Ángel mesa, cojomo cõro ju̶a jẽnituarirãcu̶ ñarã ñacama. “Bero, adi macaru̶cu̶roanare cojomo cõro ju̶a jẽnituarorãcaji ricati rĩne rojose yiru̶arãma” Dios ĩ yicũriarã ñacama. “Ĩna su̶orine yu̶re ajiterãre rojose ĩnare yirotijeocõaru̶cu̶ja yu̶” yigu̶, ĩ yire ñacaju̶. 	 Jekäi yie ka̱jöir ska ijuenaklä saka su̱a e̱e̱na sa̱ maleche̱rawa̱ ite kje: Je rä ángel wa siete, sa tuawa̱kläwa̱ bata jekje ta siete, je rä Säkeklä kju̱atkäke̱wa̱ bata e̱nakläwa̱.


Ĩna ĩamasire bu̶to güiose ti ñajare, Moisés ñamasir'i quẽne, “Güigu̶, nanaja yu̶”, yimasiñuju. 	 Je ji juena rä däläna si̱, ki̱ka Moisés te isha: “Yis suanawa̱, yis paju̱naka̱.”


To bajiri socase me ti ñajare, “Diore ajitirũ̶nu̶riarã ĩna bajireajama, ĩ rotiñaroju̶ ĩna caticõa ñarotire yigu̶, ĩ catisere ĩ ĩsiriarã ñari, ĩ rãca ñarũgũru̶arãma”, yimasiaja mani. To bajiro mani bajiroti ti ñajare, Diore rũ̶cu̶bu̶orã, “Quẽnaro yu̶are yaja mu̶”, ĩre yisẽnito mani. To yicõari, ĩ bojarore bajiro yirũgũto mani, “Manire ĩajũnisinicõari, rojose manire yiromi” yirã. 	 Ata sa̱ ia̱ gobierno ka wäbuka̱nak kuna rä deleksa̱. Je ki̱ka sa̱ ku̱ wekte shö del, je wà sa̱ ku̱ Säkeklä kja̱nei wo̱ iwäbätsäklä, dälätsalewa̱ sualecha̱wa̱.


To bajiro ĩre yigajanocõari, u̶jarã ĩna sãñarito ũnore ĩna sãriarore ĩre veayujarã ĩna quẽna. To yicõari, ĩ sudiju̶a ĩre sãñujarã quẽna. Ĩre sudi sãgajanocõari, yucú̶tẽroju̶ ĩre jajusĩaroana, ĩre ãmiasujarã. 	 Jekäi ijewa te iweika e̱ná ra, ijewa te je sua siöö yëna ya ju̱amini, jera ite iwakei paiklä jiawa̱ni iia̱, kjepa iwa̱ iminetse̱ wätenakka̱ cruz ja̱mi.


Ĩre ĩna ñia vaboajaquẽne, no yimasiña manone ĩna vatoane vacoasuju Jesús. 	 Jeiräta Jesús kjaju̱mi ijewa sha̱na mineju̱mi.


No bojarã yu̶ jacu̶ õ vecagu̶ ĩ rotirore bajiro yirã, ĩna ñarãma yu̶ bederãre bajiro bajirãma, yu̶ jacore bajiro bajirãma —yu̶are yicami Jesús. 	 Ka irä jiye kuna ta, yi te ji sherke̱ yis Ká se̱nak ka̱jöir ki̱ o̱nak je wawá̱ ra, je ne rä yis el dä, yis kuta rä, yis a̱mi rä.


To bajiro ĩ yisere ajicõari, —¿Noju̶ bare quẽnoyurãti yu̶a? —ĩre yisẽniĩañujarã ĩna. 	 Jera ijewa te ichaka iia̱: —¿Mai ba ki̱ sá shena je äliwa̱k rä na?


—Ĩre catiogu̶ varu̶cu̶ja yu̶ —ĩre yicu̶diyuju Jesús. 	 Jera ije te isha iia̱: —Yis maju̱ ibäi wa̱k ni.


To bajiri sĩgũ̶re bajiro tu̶oĩabetica yirã, budisu̶ocama ĩna. To ĩna bajirone, ado bajiro ĩnare goticami Pablo: —Ado bajiro mu̶a bajirotire yigu̶, Esp'iritu Santo, mu̶a ñicu̶a ñamasiriarãre ĩ yimasire riojo ñañuja ti. “Ado bajiro ĩnare gotiya”, yimasiñumi, Isa'ias ñamasir'ire: 	 Jekäi ka ijewa ia̱ ji biketsarksa̱ etkabä, ñerä iñajaka̱ kja minakjulu ra, Pablo jí kte shata̱na ijewa ia̱: —Wikblu Sikina te isha rä bulee, jile bata shäk Isaías ja̱mi, yinak bas ká wa ia̱, je te ishe rä:


Tirũ̶mu̶ju̶ama jud'io masa ĩna u̶su̶sãjariarũ̶mu̶ rĩjoroagarũ̶mu̶ rãiorotirũ̶mu̶ rĩjoroaca ñañuju. 	 Je día rä jile wa̱klä sábado yika, jera sábado dawa̱ju̱ kja irä.


Vidi juacõari, ĩna soerearore bajiro bajiru̶aroja adi macaru̶cu̶ro ti jediroju̶. 	 Jishtä je cizaña rä kita̱nakksa̱ dälänakcha̱wa̱ yökö na, je su̱ta io̱rmi sa̱ ke̱i e̱nakläwa̱ ke̱i ska rä.


To bajiro Jesúre ĩna yi ocasãsere ajicõari, ado bajiro Jesúre sẽniĩañuju Pilato: —¿No yigu̶ cu̶dibeati mu̶? ¿Cojo vãme me, rojose mu̶re ĩna yisere ajibeati mu̶? —Jesúre yiyuju Pilato. 	 Jera Pilato te iwächakewa̱ni etäbä kicha te isha: —¿Ata ka ba te ikúke na? Ijewa te ba kjatieke̱ rä saka saka, ssö.


Gãjerãre rojose ĩna yisere mu̶a masiriobetijama, mani jacu̶ quẽne rojose mu̶a yisere masiriobetiru̶cu̶mi —ĩnare yiyuju Jesús, ĩ buerãre. 	 Ata ka bas wa̱ sa saka janewa̱ bitaba ra, ñaebä bas Ká wa̱ ka bas janakwa̱ bitaba bas shirile ki̱ka.


N'inive vãme cu̶ti macana ñamasiriarã, ĩna tu̶ju̶ Jonás ĩ ejaroto rĩjoro idiarũ̶mu̶, idia ñami vai jaigu̶ gu̶dajoaju̶ ĩ ñamasirere ĩnare ĩ gotisere ajicõari, “Diore gotirẽtobosagu̶ ñaami”, ĩre yitu̶oĩañujarã ĩna, N'inive macana. To bajiro bajiru̶cu̶ja yu̶ quẽne, Dios ĩ roticõacacu̶ quẽne. Idia ñami, idiarũ̶mu̶ sita ẽñerocaju̶ yu̶ ñarere ajicõari, “Dios ĩ cõar'ine ñañumi”, yimasiru̶arãma ĩna, masa. 	 Ka irä jiye kuna ta, jishtä Jonás se̱na nima ta̱i ña na ka̱piana tuina däka̱ tres día, je su̱ta ditsä yäbei se̱rmi ishäkä na ka̱piana tuina däka̱ tres día.


“Dios ĩ rotimasire quẽnaro yu̶ cu̶dijama, yu̶re ĩavariquẽnaru̶cu̶mi Dios” mu̶a yitu̶oĩajama, Cristore ajitirũ̶nu̶rã me ñacoaru̶arãja mu̶a. “Cristo ĩ rijabosare su̶orine manire ĩavariquẽnagũ̶mi Dios” yitu̶oĩamena ñari, to bajiro bajiru̶arãja mu̶a. 	 Bas ibiketsäk, sa wabiketsarmiksa̱ wämo ye ka̱wei wawe̱ ki̱ka wa, bas dä butsäle tulämi Cristo yika. Ñakäi bas dä weikalewa̱ Säkeklä je̱r bäi shäke̱ yika.


To bajiro ĩna yiavasã ñarone, sĩgũ̶ri ñañujarã fariseo masa quẽne. To bajiri Jesúre rũ̶cu̶bu̶orã ĩna yiavasãsere ajicõari, ado bajiro Jesúre yiboayujarã ĩna: —Mu̶ buerãre avasãrotibeticõaña mu̶ —ĩre yiboayujarã ĩna. 	 Ñerä je chu̱li̱i̱ wa sha̱na fariseo wa tso̱ te isha Jesús ia̱: —Sapaktäk, ma wa̱ dulanak wa uño.


To bajiri Jesús ĩ ejare queti ajicõari, sĩgõ rõmio ĩ tu̶ju̶re vasuju so. Vãti sãñagõ jaco ñañuju so. Jud'io maso me ñañuju. Sirofenicia sitago ñañuju. Jesús rĩjoroju̶a ejacõari, gu̶somuniari tuetucõari, ado bajiro bu̶to ĩre sẽniñuju: —Yu̶re ejarẽmoña mu̶. Yu̶ maco so u̶su̶ju̶ vãti sãñagõ ñaamo. Ĩre burocaya mu̶ —Jesúre yiyuju so. 	 Jekäi plaa ebä alaklä ekla te iju̱ñawa̱. Je yaba alaklä rä kololewa̱ wikblu ñá shtä wa̱. Je deju̱ je̱tkawa̱ wakte iklä kicha ja̱mi.


Rojorãre ĩnare juacõari, jeame yatibetimeju̶ reacõaru̶arãma. Toju̶ ñacõari, bu̶to rojose tãmu̶orã ñari, guji põguẽ, oti, yiru̶arãma ĩna —yu̶are yicami Jesús. 	 jewa tulemi ite tabeli yaka diawa̱klä yökö wà jui na; jeska rä sa̱ ji̱ami, sä kà wätiämi.”


Dios su̶orine masa ĩna ajimasibeticati jediro, quẽnaro ajimasiru̶arãma. 	 Iwa rä ji a̱ni ka kuna blelewa̱ ka kjayinakwa̱ kuna käi, ñakäi ji a̱ni ka kuna jaki ka ju̱ñenak wa̱ kuna käi, ka tse̱nakksa̱ kuna atjä käi.


Tudiejacõari, tocãrãcarũ̶mu̶ri Diore yirũ̶cu̶bu̶oriaviju̶ sãjacõari, “Quẽnaro yaja mu̶”, ĩre yivariquẽnarũgũñujarã ĩna. To cõro ñaja. 	 Jera del ye ikajali Templo ska Säkeklä kjeishäk kte bäi wà. Amén.


To bajiro ĩ yisere ajicõari, Judas Iscariote me, gãji Judas vãme cu̶tigu̶, ado bajiro ĩre sẽniĩacami: —Yu̶a u̶ju̶, ¿no yigu̶ gãjerãre ĩnare yiĩobecu̶ne, yu̶a rĩrene yu̶are yiĩoru̶cu̶ada mu̶? —Jesúre ĩre yisẽniĩacami Judas. 	 Jera Judas, ka Iscariote wa kuna te ichaka Jesús ia̱: —Säkekewa, ¿jiye ba je̱k kjashämi sá ebä ia̱, ata ka ka̱jiska wa ia̱ kuna rä na?


Yu̶ma, ado bajiro mu̶are gotiaja: Ĩ manajo gãji rãca so ajeri cu̶tibetiboajaquẽne, sore ĩ rocajama, bu̶to rojose sore yigu̶ yigu̶mi ĩ ũgũ̶ma. To bajiro ĩ yise su̶orine, gãji rãca so manaju̶ cu̶tijama, Dioju̶ama, “So manaju̶ me rãca ajeri cu̶tiamo”, yiĩagũ̶mi. Ũ̶mu̶re quẽne, gãji ĩ rocario rãca ĩ manajo cu̶tijama, “Ĩ manajo me rãca ajerio cu̶tiami”, yiĩagũ̶mi Dios. To bajiri mu̶a manajoa gãjerã rãca ĩna ajeriarã cu̶tibetijama, ĩnare reabetiroti ñaja —ĩ buerãre yigotimasioñuju Jesús. 	 Ata yis te ishe bas ia̱: Biköle yi te ialaklä jawa̱ta̱na, ata ka je rä ika̱wakblewa̱ke̱ ki̱ka kuna ra, jera je wà ite je iawa̱wa̱ manenak. Ñakäi yi se̱nawa̱ je jalewa̱ta̱na ra, jera je rä imaner.


Adire quẽne quẽnaro ajiya yu̶ mairã: “Rojose tãmu̶otu̶jabetiriaroju̶ yu̶a vaborotire yu̶are yirẽtobosaru̶cu̶mi Dios” yirã ñaboarine, gãjerãre mu̶a ejarẽmobetijama, Diore ajitirũ̶nu̶rã me ñarãja mu̶a. To bajiro mu̶a bajijama, rojose tãmu̶otu̶jabetiriaroju̶ mu̶are cõaru̶cu̶mi Dios. 	 Yis el wa, ikuna yilé te ishe irä ji biketsäk etkabä ni, ata ka iwa̱ iwao̱ne ra, ¿jiye je kiar? Jera ¿baishe ite ji biketsa etkabä ia̱ itsa̱tkermiksa̱ na?


To bajiboarine, sĩgũ̶ri vũ̶mu̶rũ̶gũ̶cõari, ado bajiro yisocayujarã ĩna: —Ãni Jesús vãme cu̶tigu̶ ĩ ñagõmasisere ajibu̶ yu̶a. Ado bajiro yimasimi: “Diore yirũ̶cu̶bu̶oriavire caguerocacõari, idiarũ̶mu̶ tu̶satirũ̶mu̶ne quẽna gaje vi masa ĩna quẽnorivi mere quẽna tudibu̶ajeocõaru̶cu̶ja”, yimasimi ĩ —yisocayujarã ĩna. 	 Jera isha̱ ñajaklaka̱, je te ikjatia ka̱yue wà te isha:


Toju̶ ejacõari, idiarũ̶mu̶ ĩre macatu̶sanaju̶ ĩre ĩabu̶jayujarã ĩna yuja. Diore yirũ̶cu̶bu̶oriaviju̶ ñañuju ĩ. Toju̶ Dios ĩ rotimasire gotimasiorimasa rãca rujicõari, gãmerã ñagõñañujarã ĩna. 	 Ñerä tres día kjepa ijewa te iku̱ani Templo ska; ije kalme sa paktäk wa sha̱na. Ite ijewa ktä ssë kalme; ñakäi ite jile ktei chake kalme ijewa ia̱.


Adirũ̶mu̶ri quẽne Dios ĩ rujeore jedirone rojose tãmu̶ocõa ñaja ti. Tire masiaja mani. Rõmio macu̶ cu̶tigoago, rojose so tãmu̶orore bajiro rojose tãmu̶oaja ti. 	 Jekäi sa̱ wa̱ iju̱ñer ji biköle yöleksa̱ u̱rte etka yebä, ñakäi etka yebä ji dälär ssërte iia̱ alaklä wa duäksa̱ yaba ki̱ dälär käi, dami ji̱a jira kje.


Sĩgũ̶, Dios ĩ rotimasire gotimasiorimasu̶ ejayuju. Ejacõari, Jesúrãca ĩna ñagõrore ajiñañuju ĩ. To bajiri, “Quẽnaro cu̶diami Jesús” yiajigu̶ ñari, ĩre sẽniĩañuju ĩ: —Dios ĩ rotimasire ñamasuse, ¿diseju̶a ñati? —ĩre yisẽniĩañuju ĩ. 	 Jera ñayöle ka̱wei wà wa ekla deju̱, je te ijewa ñawächake̱wa̱ tso̱ je ssa. Jera je te isu̱a ite ijewa kúka rä bäi ra, je te ichaka iia̱: —¿Sa pakale ji wa̱k etkä etkä biköle ska ra, mane rä isaka tsa̱ta rä na?


Masa, “Quẽnaro yirã ñaama” mu̶are ĩna yisere ajicõari, variquẽnaboaja mu̶a. To bajirone bajimasiñuju tirũ̶mu̶ju̶. “Diore gotirẽtobosarimasa ñaja yu̶a” yitomasiriarãre, “Quẽnaro yirã ñama” ĩnare yirũ̶cu̶bu̶omasiboayujarã mu̶a ñicu̶a. 	 “Säli bas dä, ditsä biköle te bas kjeisheke̱ kte baa wà ra rä. Ka irä jiye kuna ta, je su̱ta ijewa kalí wa te sä wäyuäk jile bata shäk wa käi, jewa kjeisha baa.


Gãjerã Cristore ajitirũ̶nu̶rãre Dios ĩ mairore bajiro yiecorocu̶ me yu̶ ñaboajaquẽne, yu̶re ĩamaicõari, ñajedirore rujeor'i ñari, jud'io masa me ñarãre yu̶re gotiroticõañumi Dios. “Masa ĩna masibeticatire Cristore ajitirũ̶nu̶ronare quẽnaro ĩnare yu̶ yirotire goticudiru̶cu̶ja mu̶”, yu̶re yicõañumi. To bajiro yu̶re ĩ yire ti ñaboajaquẽne, quẽnaro manire ĩ yirotire masijeoyamaja. 	 Yis ja̱lewa̱ biköle sä sikii wa katäbäka, je ia̱ je ji we̱ me̱na, yis wa̱ ka Judío kuna wa ia̱ Cristo blune e̱e̱na si̱ ka yinak kje je ktei baa bata shäklä,


Jesús ruju̶rire ãmiru̶, Pilatore sẽnigũ̶ vasuju ĩ. 	 Je mineju̱ Pilato wäki̱ Jesús nu̱l kiäkksa̱ iia̱.


Ĩna tu̶ ejacõari ado bajiro yiyuju so: —Quẽna catiami Jesús. Ĩre ĩamu̶ yu̶ —ĩnare yiboayuju so. So gotisere ajiboarine, “Riojo gotiamo”, yibesujarã ĩna. 	 Ata ijewa te issa ije kalduni kseka su̱a María te ni ra, ka iwa̱ iktä kolone.


‘Rojose mani yiro bero, manire masiriocõari, “Rojose yicaju̶ mu̶a. To bajiri rojose mu̶are yiru̶cu̶ja yu̶” tudiyibetiru̶cu̶mi Dios’ yitu̶oĩarãma, variquẽnaru̶arãma”, yiucamasiñumi David. 	 Bäije yi ka ñawe̱ kuna Säkekewa te inui ki̱ka je wakei rä.”


Quẽna ĩ beroagu̶ ángel, ĩ cu̶oribajare moa riagaju̶ yuerearodecami. Ĩ yuerearoderone, ri'i godovedicoacaju̶ oco. To bajicõari rijar'i ri'ire bajise ñacaju̶ ti. To bajiro ti bajirone, tiyaju̶ ñaboariarã jediro rijajedicoacama. 	 Jekäi iel idäkläka̱ bol te itaza watka ju̱ami däyë ki̱ka; je te iiawa̱wa̱ sä ko̱tälewa̱ pi käi. Jera ji biköle tso̱ kseka däyë na tuanacha̱wa̱.


Esp'iritu Santo yu̶are ĩ tu̶oĩaejarẽmose rãca, ñamasuse rĩne mu̶are yiroticõaja yu̶a: 	 Jekäi Wikblu Sikina irä sá irä ia̱ issëna bäi, ka jile saka ja̱wa̱kka̱ kuna bas ki̱ka, ata jí ka̱wei kianak pjoo ebä:


Sĩabusuojeoriaju̶ri vatoaju̶ masu̶re bajigu̶ ñacami. Sudiro yoariase, ĩ gu̶boju̶ tu̶sariase sãñacami. Ĩ cotitẽrore cõmema, orone quẽnoriama jasãcami. 	 Je tsi̱ni duäkläka̱ wa sha̱na yie ekla su̱a ditsä yäbei su̱ta, je̱k pajiele so̱lo̱o̱ delemi iklasku bataka, je̱r bata pamu̱aklä ta yöle oro wà.


To bajiro ĩre yicõari ado bajiro ĩre yiroticami, ĩabecu̶re: —Siloé vãme cu̶tirita, masa ĩna guarũgũritaju̶ vasa. Toju̶ ejacõari, mu̶ cajere coeba —ĩre yicami Jesús, ĩabecu̶re. (Hebreo oca rãca “siloé” ĩna yijama, “cõar'i” yirã yicama.) To bajiri Jesús ĩ coerotisere ajicõari, ĩ coerotirore bajirone ĩ cajere coegu̶ vacoacami ĩabecu̶. Ĩ cajere coegajanogũ̶ne, ĩacoasuju. To bajiri ĩ ya viju̶ tudicoasuju. 	 Jera ite isha iia̱: —Ma cho̱ wä paskuäkni diklä talawa̱klä kie Siloéni ska. (Je kte wà rä patkelemi). Jekäi imineju̱ wä paskuäk; je daju̱ni ra iwäbala wajuena bäi.


To bajicõari, jea ũ̶ju̶sere bajise ruyuayuju. To bajicõari tocãrãcu̶rene ĩnare quedireajeoyuju. 	 Jera ijewa te isu̱a ra yökö käi bala butsa̱nami juer ta kjäktä iá ja̱na iwakwa ki̱ ekla ekla.


Yucu̶acane mu̶ rãca ñagũ̶ vagu̶agu̶ yaja yu̶. To bajiri adi macaru̶cu̶rore vaveoacu̶ yaja yu̶ yuja. Yu̶re ajitirũ̶nu̶rãma, adi macaru̶cu̶roju̶ tujacõarã yama ĩna. Cacu̶, rojose yigu̶ me ñaja mu̶. Mu̶ masise, yu̶re mu̶ ĩsicati rãcane ãnoare ĩnare ĩatirũ̶nu̶ña. Cojoro cõro tu̶oĩarã ñaja mani. Manire bajirone ĩna quẽne “Sĩgũ̶re bajirone tu̶oĩato ĩna” yigu̶, ĩnare ĩatirũ̶nu̶ña. 	 “Ka yis kätkäk ji̱a ka̱jiska, ata ijewa käjäklämi ji̱a ka̱jiska, jekäi yis maju̱mi ba ska. Papá sikina si̱, ba ku̱ ijewa kjänanopa ba kie me̱le ba wa̱ yis ia̱ je oloi ja̱mi, ijewa däkläwa̱ etka yebä jishtä saje wa rä etka yebä käi.


To bajiri, “Diore mani ajitirũ̶nu̶jama, rijacoaboarine, tudicaticõari, Diorãca quẽnaro ñacõa ñarũgũru̶arãja mani” masa ĩna yitu̶oĩarotire yigu̶, Jesús ĩ bajirere ĩnare gotimasiorũgũaja yu̶. Macaru̶cu̶ro ĩ rujeoroto rĩjoroju̶ne, “Ado bajiro yiru̶cu̶ja”, yimasiñumi Dios: “Yu̶re ajitirũ̶nu̶rã, rijacoaboarine, tudicaticõari, yu̶ rãca quẽnaro ñacõa ñarũgũru̶arãma”, yimasiñumi Dios, socabecu̶ ñari. 	 ijewa wa̱ se̱ne jekjeye ki̱ssäklä. Säkeklä ka ka̱yuäk kuna, kabla je ma̱k sa̱ ke̱i bakle biköle yikaba.


—Gũ̶ta joeju̶ vẽjaqueacõari, guaro judibu̶cu̶aboarere, muiju ĩ asisĩorere yu̶ yijama, yu̶ yere ajicõari, quẽnaro variquẽnase rãca ajirã ñaboarine, yoaro mene tire ĩna quejerotire, to yicõari, yu̶ gotisere ajirã ĩna ñajare, gãjerã rojose ĩnare ĩna yijama, yoaro mene yu̶ ocare ĩna ajitu̶jarotire yigu̶ yibu̶. 	 Je ijolona jak yäkä na, jewa ne rä manele te kte ssa ra, ite ikuke plaa je̱r ssële a̱naa rä.


Maa tu̶ higuera vãme cu̶tiu̶ ñacaju̶. Tiu̶ ricare baru̶, ojaboacami Jesús. Rica manicaju̶, tiu̶ju̶ama. Jũ rĩne ñacaju̶. To bajiri tiu̶re ado bajiro yicami Jesús: —Ju̶aji rica maniu̶caru̶arãja —tiu̶re yicami. To bajiro ĩ yirirĩmarone, sĩnirocacoacaju̶ tiu̶. 	 Jera ña̱la wà ite higuera su̱a, jekäi imine isu̱ak, ata ka iwä juena, kä ja̱r ebä irä. Ñerä ite je ia̱ isha: —¡Ke bä wäno pa mik a̱ni! Jera ñawäsaka je higuera ssi̱nawa̱.


To yicõari, yucú̶tẽroju̶ Jesúre jajutuyujarã ĩna. To yicõari, Jesús ye sudire bojarã, ado bajiro yiyujarã: —Ñimu̶ju̶a ãni sudi ĩ u̶jaro ĩaĩarãsa mani —yiajeyujarã, gũ̶tarine reacũĩañarãne. To bajiro yiajecõari, ĩ ye sudi gãmerã ĩsibatoyujarã ĩna. 	 Jekäi ijewa te iwätiaka̱ cruz ja̱mi ra, ijewa ina su̱a jile wà, ijewa wa̱ ji jienak iwa̱ bala pja̱klä, jibä mi ekla ekla wa̱ je su̱aklä iwa̱.


To bajiro ĩ yijare, —Manaju̶ magõ ñaja yu̶ —yicu̶diyuju so. To so yisere ajicõari, ado bajiro sore yiyuju Jesús: —“Manaju̶ magõ ñaja yu̶” mu̶ yiserema soco me yaja mu̶. 	 Ñerä je alaklä te ikúka: —Ka yis dä se̱naklä ta. Jera Jesús te isha iia̱: —Bäi ba te isha rä, ka yis dä se̱naklä ta ni.


To bajiro ĩre ĩ yisẽniĩarone, —Yu̶ tu̶oĩajama, jairo ĩre vaja mor'iju̶a, bu̶to ĩre maigũ̶mi —ĩre yicu̶diyuju Simón. To ĩ yirone, —Riojo yaja mu̶ —ĩre yiyuju Jesús. 	 Jera Simón te ikúka: —Yie ibiketse, nui ta̱i jalewa̱ te. Jera Jesús te isha iia̱: —Ba te ibiketsa rä bulee.


To bajiri Jesús rijarãre ĩ catiosere masa ĩna gotibatojare, Siria sitana quẽne tire ajicõari, rijaye cu̶tirãre juaejayujarã, “Jesús ĩnare catiato” yirã. Ĩna u̶su̶riju̶ vãtia sãñarãre quẽne juaejayujarã, “Vãtiare bureato Jesús” yirã. Rijaquedirãre, to yicõari, micarãre quẽne juaejayujarã, Jesúre catiorotirã. Ĩna ñaro cõrone ĩnare catioyuju. 	 Jekäi ije palei minemi Siria ke̱i biköle ska. Jera ditsä te duë ta wa biköle jaté iwäki̱: sä kteke̱ duë te kju̱awa kju̱awa wa käi, sä dälärke̱ wa käi, kololewa̱ be wa̱ wa käi, wäialeksa̱ wa käi, karalewa̱ wa käi. Jewa bäiwa̱ tulaka̱ni ije te.


Yu̶re ajitirũ̶nu̶ tu̶jamenare to bajirone yiru̶cu̶ja yu̶. Yu̶ sĩgũ̶rene rũ̶cu̶bu̶orũgũru̶arãma. To bajicõari, yu̶ rĩare bajiro bajirã ñarũgũru̶arãma. 	 Yi tu̱naka̱ je ia̱ je biköle rä däkksa̱ däli ukä ye. Jekäi yis dämiwa̱ ije Kekläí ye, ñakäi ije dämiwa̱ yis yaba ye.


Yu̶re mu̶a ajitirũ̶nu̶su̶ocatire tu̶oĩacõari, quẽna yu̶re mu̶a ajitirũ̶nu̶su̶ocatore bajiro tudiajitirũ̶nu̶ña. To bajiro mu̶a bajijama, yu̶ bojabetire yitu̶jacõari, yu̶ bojaseju̶are yiru̶arãja mu̶a quẽna. To bajiro mu̶a yibetijama, mu̶a sĩabusuoriabaja jeoriaju̶re ẽmagũ̶ ejaru̶cu̶ja yu̶. 	 Je ki̱ka ba je̱r ja̱noni mai bä ja̱leté rä ska. Ba je̱k manewo̱ksa̱; ba ku̱ ji wo̱ni ba wa̱ io̱le säkätä käi. Ata ka jekäi kuna ra, yis dämiju̱ ba wäki̱, je te ba tsi̱ni duäkläka̱ tse̱ju̱emi iduäkläwa̱ ska, ikuna ka ma je̱k maneneksa̱ ra.


To bajiro ĩna yijare, —Mu̶are varotiaja yu̶ —vãtiare ĩnare yiyuju Jesús. To ĩ yirone, masu̶ u̶su̶ju̶re sãñaboariarã budicoasujarã yuja, ecariarã yesea, dos mil cõro ñarãju̶are sãjaroana. Ĩna sãjarone, buro ũmaroja vacõari, u̶tabu̶cu̶raju̶ rearoderujacõa tu̶jasujarã. 	 Jera Jesús te ka̱ ma̱ ijewa ia̱. Jekäi je wikblu ñá shtä wa kjaksa̱julu, ñapatkacha̱wa̱ köchi ja̱rka. Je köchi wa rä dos mil käi. Jewa ñatka jolowa̱mi ka̱ ukä ki̱ tipä na, shtacha̱wa̱ diklä te.


To yicõari ado bajiro ĩnare yiyuju: —Mu̶a bare sãriajoari, gãjoare quẽne juaábesa. No bojase mu̶a cu̶ose juaábesa. Tueriayucú̶ri rĩne juaása. 	 Ka iwa̱ ijewa pakane ji a̱ni tsa̱kmi kuna kianak ña̱la ki̱ käi, däli tsa̱klä iräle, ñanak iräle, inaklä tsa̱k ikipa ja̱mi iräle, ata kata ebä;


Tocãrãca macare mu̶a ejajama, mu̶a ejasu̶orivine cãnima. Ti vine ñacõari, yu̶ ocare goticudiru̶arãja mu̶a maji, gajeroju̶ mu̶a varoto rĩjoro. 	 Mane ju na bas kjawa̱ käi, jera jeska ebä bas se̱r dä, jeska ebä bas miksa̱julumini rä.


Idiajiju̶ ĩre bajiĩocoasuju ti. To baji, tudimu̶jacoasujarã. 	 Jekäi io̱na däka̱ mañatäbä kicha, jera ñawäsaka je sua iá mineka̱tse̱ni ka̱jöir ska.


Mani u̶ju̶ Jesucristo yu̶re ĩ gotirotijare, ado bajise mu̶are yaja yu̶: Dios ocare ajimena, rojose ĩna yirũgũrore bajiro yibesa mu̶a. Dios ĩ ĩajama, vaja manire tu̶oĩarã yirũgũama. 	 Je ki̱ka yie jikäi ishe, je sheke̱ yie täkili wà Säkekewa ja̱mi: Ke bas shka ji̱a ka Säkeklä ja̱mi kuna wa käi, jishtä ijewa shkä ji ka wata biketse ja̱mi käi.


‘To bajiri, Israel ñamasir'i jãnerabatiare mame yu̶ vasoaroti, ado bajiro bajiru̶aroja: “Yu̶ masise su̶orine yu̶ rotisere tu̶oĩamasiru̶arãma”, ĩnare yiru̶cu̶ja yu̶. To bajiro yu̶ yisere bojarã ñari, quẽnaro yirũgũru̶arãma. To yicõari, yu̶ sĩgũ̶ne ĩna u̶ju̶ ĩna yirũ̶cu̶bu̶ogu̶ ñaru̶cu̶ja yu̶. To bajiri ĩnaju̶a quẽne yu̶ yarã ñaru̶arãma’ mu̶are yami Dios. 	 ‘Ata jikäi yis kablämini Israel ju ska tso̱ wa ra je ke̱i kjaju̱ ukä ska ra rä: Yis te yis ka̱wei tkemiwa̱ ijewa je̱rike ska, yie je yuetkemi ijewa je̱r ska. Jekäi yis dämiwa̱ ijewa Kekläí ye, ijewa dämiwa̱ yis ia̱ wa ye.’ Jekäi Säkekewa te ishe rä.


Tire ĩacõari, u̶cacoamasiñuju Moisés. Quẽnaro ĩaru̶ tu̶bu̶saca ĩ vatone ado bajiro ĩre ñagõmasiñuju Dios: 	 Moisés te je kjayina iia̱ su̱a ra je te imale̱cha̱wa̱ ta̱i. Ata ije̱k sikawa̱ isu̱ak ra, jera Säkekewa ktaté ira te isha:


To bajirone bajiñaru̶arãma masa, Dios ĩ roticõacacu̶ yu̶ tudiejarirũ̶mu̶re quẽne. 	 Je su̱ta io̱rmi ditsä yäbei kjayinaklä díaí wà rä.


To bajiri Damascoju̶, Saulo ĩ gotiñasere ĩacõari, “Ĩre sĩaroti ñaja manire”, yitu̶oĩañujarã ĩna, jud'io masa Jesúre ĩre ajitirũ̶nu̶mena. 	 Jenaapa Judío wa ñaje̱rku̱a maikäi ra ite iktemiwa̱ wà.


Niju̶ane, “Yu̶ ñagũ̶sa paia u̶ju̶”, yibetimasiñuju. Gãjerã quẽne, “Ĩ ñato”, yibesujarã. Dios sĩgũ̶ne, “Mu̶ ñaru̶cu̶ja paia u̶ju̶ ñamasugũ̶”, yimasigũ̶ ñamasiñuju ĩ. To bajiri, Aarón ñamasir'ire, “Paia u̶ju̶ ñaña”, ĩre yicũsu̶omasiñuju Dios. 	 Yi a̱ni rä ka jekäi je̱k oloi käkka̱ kuna, ata yi rä kile Säkeklä wa̱ je ebä, jishtä Aarón bakle rä käi.


“To bajiro yiru̶cu̶ja yu̶” Dios ĩ yiriarũ̶mu̶ ti ejaro, õ vecanare, to yicõari adi macaru̶cu̶roanare quẽne rojose tãmu̶otu̶jabetiriaroju̶ rojose tãmu̶oboronare ĩnare yirẽtobosajeocõari, “Ñajediro u̶ju̶ ñaña mu̶”, Jesucristore ĩre yiru̶cu̶mi. 	 Je rä ike̱i biketsale dewa̱ ra, jeska ji biköle tapanakläwa̱ etka yebä Cristo ja̱mi, ji tso̱ ka̱jöir irä ka̱jiska irä käi.


To ĩna yirone, —¿No cõro jairo pan cu̶oati mu̶a? —ĩnare yiyuju. —Cojomo cõro ju̶a jẽnituaro ñaricari ñaja —ĩre yiyujarã ĩna. 	 Jera ije te ichaka ijewa ia̱: —¿Bitäbä bas wa̱ pan shkä rä na? Jera ijewa te ikúka: —Siete.


“ ‘ “To bajiro masune bajiru̶aroja ti” yiquĩda ĩ Jesús’ yitu̶oĩamasirãjaro ĩna” yigu̶, mu̶are gotiaja yu̶. Rẽmoju̶re mu̶are gotisu̶ogu̶, mu̶are gotibeticaju̶ yu̶ maji, “Ĩna rãca ñaru̶cu̶ja yu̶ maji” yigu̶ ñari. 	 Jekäi yis te je ktei sha bas ia̱, je rä mika̱ je ke̱i dewa̱ ra, bas je̱r ja̱naklä yis wa̱ iyile bas ia̱ ska. “Ka yis wa̱ je yine bas ia̱ säkätä ra, yis katke ji̱a bas sha̱na ki̱ka.


Micagũ̶re catiocõari bero vacoasuju Jesús. To bajivacu̶, Lev'i vãme cu̶tigu̶re ĩañuju. U̶ju̶re gãjoa sẽnibosarimasu̶ ñañuju. Gãjoa sẽnirã ĩna rujiriju̶re gãjoa sẽnirujiyuju. To ĩ bajiro, ĩre ĩacõari, ado bajiro ĩre yiyuju Jesús: —Yu̶re ajisu̶yaya —ĩre yiyuju. 	 Je itäki̱ Jesús mineju̱, jera ite inaklä bäkäk wa ekla kie Leví ni je su̱a je̱tkelewa̱ inaklä bäkäklä ska, je ia̱ ite isha: —Sä shkä yis da.


“ ‘Rẽtoro rojose tãmu̶orobe’ yirã, rojose mu̶a yisere yitu̶jaya mu̶a” yigu̶, ado bajiro ĩnare gotiyuju Jesús: —“Yu̶ ãmo su̶orine rojose yibu̶ yu̶” mu̶a yitu̶oĩamasijama, jatarocaya. Mu̶are cojo ãmo ti manijama, quẽnabetoja. To bajiboarine, ju̶aãmo rãca mu̶a bajireajama, jeame yatibetimeju̶ mu̶a vajama, rẽtobu̶saro quẽnabetiru̶aroja. 	 Jekäi bä jula te bä shiriwa̱wa̱ ra, je tiö ju̱omi. Bäi si̱ ba ia̱ ra rä bä kjäwa̱ sa̱ se̱naklä kseka ska jula medelewa̱, ata ka minakju̱ kuna jula botkäwe sä tuläklämi ska, yökö ka wäita̱nak kuna ja̱rka,


Pascua boserũ̶mu̶re Jerusalénju̶ Diore rũ̶cu̶bu̶orã vana rãca sĩgũ̶ri vu̶sacama griego masa. 	 Je ditsä delemi Jerusalén ska Säkeklä oloitsäk ale ike̱i kjewe̱ marmi ska, jewa sha̱na Griego wa tso̱.


To bajiro ĩna yisẽniĩarone, ado bajirone ĩnare cu̶diyuju Jesús: —Yu̶re quẽnaro ajiya mu̶a. Macaju̶ mu̶are yu̶ gotigu̶ tu̶re vasa mu̶a. To mu̶a ejarone, sĩgũ̶, oco vagu̶ mu̶are bocaru̶cu̶mi. Ĩre su̶yaja mu̶a. To bajicõari, vi ĩ sãjarone, ti vi u̶ju̶re ado bajiro ĩre yiba: “ ‘¿Noju̶ ñati Pascua boserũ̶mu̶ adi ñami yu̶ buerimasare yu̶ ũmato barotijau̶?’ mu̶re yicõami gotimasiorimasu̶”, yiba mu̶a. 	 Jera ite ijewa ia̱ isha: —¡Issö! Bas demijulu jukläyäkä sha̱na ra, jäiyi ekla dämiksa̱ju̱ bas wäki̱, je wa̱ u̱ yaka u̱í diklä tsa̱klä damitse̱. Je itäki bas mi ma rä mai imike̱wa̱ ju na ska.


Riojo mu̶are gotiaja yu̶. No bojagu̶ yu̶re ajitirũ̶nu̶gũ̶, i burore, “Moa riagaju̶ mu̶a masune rocaroacoasa” ĩ yijama, to bajirone bajiru̶aroja, “Dios ĩ ejarẽmose rãca yimasicõagũ̶ja” ĩ yitu̶oĩa tu̶jabetijama. 	 Kte si̱ wà yie ishe bas ia̱, yi te ishe jí ka̱tsä ia̱: “Bä tse̱no ju̱nomi däyë naka” ni ra, ka biketsale kuna ije̱r ska kaile ni ra, ata ite ibiketsa ji sha ite je o̱rmi si̱ ra, jera je o̱rmi iia̱.


To bajiro ĩna yirone, —¿No yirã bu̶to güiati mu̶a? “Rojose mani tãmu̶oboajaquẽne, manire yirẽtobosaru̶cu̶mi”, yu̶re yitu̶oĩarã me ñaja mu̶a —ĩnare yiyuju. To yi, vũ̶mu̶rũ̶gũ̶cõari, —¡Mino tu̶jaya! ¡Sabese quẽne tu̶jaya mu̶a! —yiyuju Jesús. To ĩ yirone, tu̶jacoasuju mino. Sabese quẽne, sabebesuju yuja. 	 Jera ije te isha ijewa ia̱: —¿Bas ka ji biketsäk etkabä si̱ kuna wa, jiye bas suarke̱ rä na? Ñerä ije je̱kaka̱ te si̱wa̱ irä, tipä irä uña, jera iwäkolonawa̱ bii.


Jerusalén maca vadiriarã jud'io masa jãjarã ejayuma, Lázaro ĩ bajirocajare otirã. “Quẽnabeti bajiaja ti mu̶a gagu̶ ĩ bajiyayise” Martare, to yicõari Mar'iare quẽne yiotirã ejayuma ĩna. 	 Jekäi Judío wa demi chu̱li̱i̱ Marta irä María irä je̱r pabläk, ijäke duawa̱ ki̱ka.


To bajiro Satanás ĩre ĩ yiboajaquẽne, —Yibeaja yu̶. Dios oca masa ĩna ucamasire ado bajiro gotiaja: “Bare rĩne ñamasuse me ñaja. Dios ocare mani cu̶diseju̶a ñaja ñamasusema. ‘Bare ti manijare, rijarearu̶arãja’ yire ti ñaboajaquẽne, Dios rijarere ĩ bojabetijama, rijabetiru̶arãja. ‘Caticõa ñato’ yigu̶ yimasigũ̶ ñaami ĩ”, yigotiaja Dios oca masa ĩna ucamasire —ĩre yiyuju Jesús. 	 Ata ije te ikúka te isha: —Iyöle katke rä: ‘Ka pan ebä oloi ja̱mi sa̱ se̱r dä kuna, ata kte biköle däkksa̱ Säkeklä kjä na je ne oloi ja̱mi sa̱ se̱r dä.’


To bajiri, “Jesús manire ejarẽmogũ̶ ñaami”, yimasiaja mani. Maniju̶a, “Dios ĩ ejarẽmose rãca Cristore ĩre ajitirũ̶nu̶roti ñaja” yimasicõari, ĩre cu̶dirã ñaja mani. “Yu̶ yarã ñato” Dios ĩ yiriarã ñaja. Jesúju̶a ñagũ̶mi, “Masare quẽnaro yu̶ yirotire gotiba” Dios ĩ yicõar'i. To bajicõari, tirũ̶mu̶ju̶ paia u̶jarã ĩna yisu̶oadimasire ũnire yigu̶, Cristo quẽne rojose mani yisere “Masirioato Dios” yigu̶, manire sẽnibosagu̶ ñagũ̶mi. To bajiri, “Ñamasugũ̶ ñagũ̶mi Jesús”, yitu̶oĩato mani. 	 Je ki̱ka el wa sikii wa kileña ka̱jöir ska, bas ku̱ Jesús, ale kte baa bata shäk, ji yinak sa̱ wa̱ je chuií, jishtä ije rä je biketsö.


Quẽna ĩre sẽniĩacama ĩna: —To bajise yigu̶ ñaboarine, Cristo me ñaboarine, El'ias ñamasir'i me ñaboarine, Diore gotirẽtobosarimasu̶ “Ejaru̶cu̶mi” ĩna yigu̶ me ñaboarine, ¿no yigu̶ oco rãca masare bautizatique mu̶? —Juanre yisẽniĩacama. 	 Jewa te iwächakewa̱ni jikäi: —Jera ka ba rä Säbäkäkksa̱ kuna, Elías kuna, ale jile bata shäk kuna ra, jera ¿jiye ba te sä wäukewe̱ke̱ rä na?


“Tubibe ecogu̶ ñaboarine, Pablo quẽne, Cristo yere gotimasio tu̶jabeami” yitu̶oĩacõari, adoana mani mairã, jãjarã, “Tire mani gotijare, rojose manire yirãma” yigüimenane, bu̶tobu̶sa Cristo ocare gotimasioama ĩna quẽne. 	 ñakäi yis kate wätelewa̱ je te sä el wa wäbäli wa täkiwa̱ ki̱ta Säkekewa ja̱mi kte shäk ka suale kuna.


To bajiro Jesús ĩnare ĩ yigotimasioro bero, Dios ĩ rotimasire gotimasiorimasare bajiro me, u̶ju̶re bajiro bojonebecu̶ne quẽnaro ĩ gotimasiojare, ajiĩañamani ĩ gotise ti ñajare, no yimasibesujarã ĩna. 	 Jesús te jekäi isha e̱ná ra, je chu̱li̱i̱ wa male̱cha̱cha̱wa̱ ite sa pakteke̱ te.


Ñocoa quẽne, vẽjacoaru̶arãma. To yicõari, õ vecaye jediro nu̶ru̶aru̶aroja. 	 ka̱jöir bekwä jolortémi, ñakäi ka̱jöir ji tso̱ oloi ta wa wäbuka̱namika̱.


To yu̶a yirone, ado bajiro yu̶are cu̶dicami: —“U̶ju̶ Dios yarã quẽnaro ĩ yirona yu̶a ñaru̶ajama, ado bajiro yiroti ñaja” ĩna yimasibeticatire, yucu̶rema Dios ĩ masise rãca ajimasiaja mu̶ama. To bajiboarine, gãjerãju̶ama, Dios ĩ bojabetijare tire ajimasibeama. 	 Jera ite ijewa kúka te isha: —Je rä bas ia̱ ka̱ me̱na bas wa̱ ka̱jöir gobiernoí ktei blelewa̱ je ju̱ñakläwa̱ ki̱ka, ata ijewa ia̱ ka ka̱ me̱ne jekäi.


To ĩ yisere ajicõari, ĩ buerimasare, to yicõari, ĩre ajirã ejariarãre quẽne ado bajiro ĩnare yiyuju Jesús: —Rojosere tu̶oĩarã ñari, Diore ajitirũ̶nu̶mena masu ñacõaja mu̶a. ¿No cõroju̶ mu̶are gotimasio tu̶jagu̶ti yu̶? Yoaro mu̶a rãca yu̶ ñaboajaquẽne, yu̶ masise mu̶are yu̶ u̶josere ajitirũ̶nu̶beaja mu̶a maji —ĩnare yiyuju Jesús. To yicõari, —Adoju̶a mu̶ macu̶re ãmiaya —ĩre yiyuju, vãti sãñagũ̶ jacu̶ju̶are. 	 Jera Jesús te ikúka te isha: —¡Bas tso̱ jira wa ka ji biketsäk etkabä si̱ kuna, shirilecha̱wa̱ ebä! ¿Bikö räka̱ yis kiana ji̱a se̱nak bas da rä na, bas katabläk rä na? Ba yaba tso̱té jika.


Mani jacu̶ Dios, ĩ macu̶re maigũ̶ ñari, “Ñajedirore rotiya mu̶”, ĩre yicũñumi. 	 Sa Ká wa̱ iyaba shka̱l, jekäi ite ji biköle ju̱aksa̱ ije ia̱ iwa̱ ju̱ñenak.


Quẽna gajeye ado bajiro yu̶are yigoticami: —Ĩre ĩaboarine, “Ĩne ñagũ̶mi ‘Rotimu̶orũ̶gõru̶cu̶mi’ yigu̶, Dios ĩ cõar'i”, yimasibeticaju̶ yu̶ maji. To bajiboarine Dios ado bajiro yu̶re yi ocaruyucami ĩ, “Masare oco rãca bautizaru̶cu̶ja mu̶” yu̶re yi ocaruyucõari: “Yu̶ cõagũ̶, Esp'iritu Santo, bujare bajigu̶ rujiadicõari, ĩ joere rocajeoru̶cu̶mi. Ĩne ñaru̶cu̶mi, ‘Rojose ĩna yisere quẽnaro masicõari, tu̶oĩavasoatĩmato ĩna’ yigu̶, Esp'iritu Santore cõarocu̶”, yu̶re yi ocaruyucami Dios. To bajiro yu̶re ĩ yicatore bajirone ĩamu̶ yu̶ yuja. To bajiri, “Dios macu̶ ñaami”, yimasiaja yu̶ yuja —yigoticami Juan, yu̶are gotigu̶. 	 Jera Juan te Jesús ktei sha jikäi: —Yis te Säkeklä wikblu dawa̱ju̱ ka̱jöir namala käi su̱a, se̱ná iki̱ka.


Ĩna gotimasiose su̶orine, “Quẽnarã ñaama” yimenane, ĩna bajire cu̶tiseju̶are ĩasu̶oya mu̶a. Ti rica cu̶tise su̶orine yucú̶re ĩamasiaja mani. U̶ye juaroana, vãtijota yucú̶riju̶re macamenaja mani. Quẽnase bare higos vãme cu̶tire juaroana, vidiroju̶ ñaricu̶ savajotau̶ju̶re macamenaja mani. 	 Ijewa juermi bas wäna rä iwärke̱ ne wà. ¿Baishe uva wä kicha tie rä dika yäkä ja̱mi na? ¿Higuera wä shte rä ka̱ shche̱i ja̱mi na?


¡To bajiro me bajiaja! “Manire rijabosayumi” yitu̶oĩarã ñari, rojose yiru̶aboarine, tire yibetisu̶oyuja mani. To bajiro yiriarã ñaboarine, ¿no yirã rojosere tudiyirãjari mani? 	 ¡Ka irä jekäi kuna! Saje wa rä dulecha̱wa̱, ka kuna ji̱a ji yakei wakbläk, ¿jera maikäi sa te je we̱ ji̱a na?


Mani rãcagu̶ Cristo yu̶, mu̶a basere, u̶ye oco mu̶a idise, to yicõari, gajeye no bojase mu̶a yisere ĩacõari, ĩ quẽne ĩ yijama, “Rojose yigu̶ yaja”, yitu̶oĩagũ̶mi. To bajiro tu̶oĩagũ̶ ĩ ñajare, to bajiro mu̶a yijama, rojose ĩre yirorãre bajiro yirãja mu̶a. 	 Bäi si̱ ra, ke ji wa̱k sä el wäbuta̱nakläwa̱, ji yaka käte wà iräle, vino ye wà iräle, jile saka wà iräle.


“Yu̶ jacu̶ rãcane ñaja yu̶. Ĩ quẽne yu̶ rãcane ñaami” yu̶ yisere yu̶re ajitirũ̶nu̶ña. Yu̶ gotisere ajicõaboarine yu̶re mu̶a ajitirũ̶nu̶betijama, ĩaĩañamanire yu̶ yiĩoadirũgũcatire tu̶oĩacõari, yu̶re ajitirũ̶nu̶ña mu̶a. 	 Yie isha yis dä Sa Ká ja̱mi, ñakäi Sa Ká rä yis ja̱mi, je kukö bas ku̱ kte si̱ ye. Ata ka bas wa̱ ikolone kte si̱ ye ra, bas ku̱ yis ktä kukö kte si̱ ye ji o̱le yis wa̱ kju̱awa je ki̱ka.


Ti sitaju̶ ejacõari, Dios ocare, ado bajise masare gotimasiocudisu̶oyuju Jesús: —Diore rotibosarocu̶, ĩ rotisu̶oroti mojoroaca ru̶yaja. U̶ju̶ Dios yarã quẽnaro ĩ yirona mu̶a ñaru̶ajama, rojose mu̶a yisere yitu̶jacõari, yu̶re ajitirũ̶nu̶ña —masare yigotimasiocudisu̶oyuju ĩ. 	 Jeska Jesús te sa paktami te isha: “Bas ñamanewo̱ksa̱, yëwa̱ ka̱jöir gobierno kjärawa̱ irä ki̱ka.”


So macu̶ cu̶tisere ajicõari, “Quẽnaro sore ejarẽmogũ̶ yiyumi Dios”, yitu̶oĩañujarã ĩna, so yarã, so tu̶ana quẽne. To bajiro yitu̶oĩarã ñari, sore variquẽna ejayujarã ĩna. 	 Jera se̱nak Elisabet pája̱mi wa irä isaka wa irä, jewa te ipalei ssa Säkekewa je̱r bäi sha iia̱ ta̱i. Je ne ki̱ka ijewa ssënaña a̱naa ije ra.


To bajiro ti bajijare, ote u̶ju̶re sẽniña, ĩre moabosarimasa cõato ĩ yirã —yu̶are yicami Jesús. 	 Je ki̱ka bas ka̱kiö je däli wakei ia̱, iwa̱ shka̱bläk wa patkäklä idäli wäna tiäk.


Jerusalén macaju̶re surara ĩna gãnibiasere mu̶a ĩajama, “Jerusalén maca ti jedirotirũ̶mu̶ cõñaro bajiaja”, yimasiru̶arãja mu̶a. 	 “Mika̱ bas te isu̱a guardia wa te Jerusalén kjä kukaksa̱ shkiritke ra, bas je̱r ku̱opa iku̱ ike̱i dewa̱ e̱ná iweikanakläwa̱.


Mu̶a jediro yu̶ yirotisere ajitirũ̶nu̶rãre, ado bajiro mu̶are sẽnibosaja yu̶, Diore: “Ĩnare ĩamaicõari, ‘Ñie rojose mano quẽnaro ñato’ yigu̶, ĩnare ejarẽmoña”, mu̶are yisẽnibosaja yu̶. 	 Shkäk jí kte ja̱mi wa biköle, ñakäi Israel wa, ale Säkeklä ia̱ wa je̱r ssënopa baa, jewa ia̱ Säkeklä je̱r bäi shöpa.


—Bu̶to rojose tãmu̶oru̶arãja mu̶a. “Quẽnaro yirã ñaja yu̶a” yitu̶oĩaboarine, rojorã ñaja mu̶a. Idiriabaja, bare jeobariabaja joema coeriabajari ñaboarine, jubeaju̶ama bu̶to u̶eri cu̶tibajarire bajiro bajiaja mu̶a. Mu̶a u̶su̶ri bajiseju̶arema tu̶oĩabeaja mu̶a. To bajirã ñari, “Quẽnaro yirã ñaja yu̶a” yitu̶oĩaboarine, rojosere quẽne tu̶oĩarã ñari, rojorã ñaja mu̶a. Ĩau̶orã ñari, “Ĩnare yitocõari, ĩna cu̶oboasere ẽmaru̶arãja”, yitu̶oĩarã ñaja mu̶a. 	 “Bas ñayöle ka̱wei wà wa, bas fariseo wa, bas dä ji shäk kjäbata ebä wà, ¡säli bas dä! Ka irä maikäi kuna ta, bas te vaso, plato paskue ipa ki̱ka, ata ija̱rka rä ji bäke käi, ji we̱ ka wätkelewa̱ ta käi ebä ne tso̱ rä.


Riojo mu̶are gotiaja yu̶. Sidón macana, to bajicõari, Tiro macana ñamasiriarã rẽtobu̶saro rojose tãmu̶oru̶arãma ĩna, Dios, masare ĩ beserirũ̶mu̶ ti ejaro. 	 Je ne ki̱ka yis te ishe bas ia̱, sä ktei wabiketsanakläksa̱ ke̱i ska ra, bas buka̱nami rä e̱e̱na si̱, Tiro wa irä Sidón wa irä buka̱nami tsa̱ta.


(Ĩ bojasere yirãma, quẽnase rĩne yirã ñaama. To yicõari, gãjerãre socasere yitorã me ñaama.) 	 Ka irä jiye kuna ta, ka̱ oloi cha tso̱ rä ji biköle bäi ja̱mi, ji wämo ja̱mi, ji rä iyina ja̱mi.


To bajiri güiogu̶ ĩ sĩacana idiarũ̶mu̶ gajerũ̶mu̶ gu̶dareco maaju̶ cũñacaju̶ ĩna ruju̶ri. Masa ñajediro, cojo jũnana ru̶yabeto, cojo sitana ru̶yabeto, ĩna ruju̶rire ĩacama. Sĩgũ̶ri, ĩacõari, ĩna yujeru̶aboajaquẽne, ĩnare matacami güiogu̶. Bu̶to ĩna ĩaterã ĩna ñajare, —Ĩnare yujebeticõato —yicama masa. 	 Jekäi pa ta kju̱awa kju̱awa wa, ditsei wä ta kju̱awa kju̱awa wa, ktä ta kju̱awa kju̱awa wa, ke̱i ta kju̱awa kju̱awa wa te ijewa nu̱l su̱emi tres día y medio bala na, ata jewa wa̱ ka ka̱ me̱nak inu̱l itäbiächa̱kläwa̱.


To bajiri, Dios ocare masa ĩna ucamasire ado bajiro gotiaja: “Jacobju̶are ĩre maicõari, Esaúrema ĩre ĩatecaju̶ yu̶”, yigotiaja Dios oca. 	 Je rä jishtä iyöle katke käi: “Jacob shka̱li̱bla yis te, ata Esaú dokoitsa yis te.”


To so yijare, guaro Herodes tu̶ju̶ vacõari, ado bajiro ĩre gotiyuju: —Yucu̶acane Juan vãme cu̶tigu̶, masare oco rãca bautizarimasu̶ ru̶joare bare jeobariabaja joeju̶ jeocõari, yu̶re ĩsigũ̶ vayá —ĩre yiyuju so. 	 Jera mane manebä idewa̱ju̱ni ka̱ tsa̱ku̱i wäki̱ je kiäk iia̱, te isha: —Yis ki̱ ishena rä, ba te jí kje ra Juan säwäukewa̱k tsa̱ku̱ ne che̱té yis ia̱ plato ki̱ka rä.


Masa ĩna baru̶asere ĩ buerimasa ĩna juarẽogajanorone, cũmuaju̶ ĩnare vasãjarotiyuju Jesús: —Betsaida vãme cu̶ti macaju̶ yu̶re jẽadiyuya. Maji masare vare gotigu̶ yaja yu̶ —yiyuju Jesús. 	 Jera plaa ite iwa̱ dulanak wa paka ñajiäkka̱ ko̱no ja̱rka, kjäkksa̱ba a̱mikata iwätsa̱k Betsaida ka, je dälei ja̱mi ije te je chu̱li̱i̱ wa patke kate.


Yucu̶rema, mani masibetirũgũrere Esp'iritu Santo ĩ ejarẽmose su̶orine Dios ĩ u̶josere masiaja mani. Ñajediro masiami Esp'iritu Santo. Dios ĩ tu̶oĩasere quẽne masigũ̶ ñaami. 	 isaka ia̱ rä ji wa̱klä täkili ta, isaka ia̱ rä Säkeklä wa̱ ji tso̱ yinak bata shäklä, isaka ia̱ rä isu̱aklä mane wikblu oloi ja̱mi ji o̱rke̱ ji yirke̱ iräle käi, isaka ia̱ rä iktäkläka̱ kte kju̱awa saka saka wà, isaka ia̱ rä je kte kju̱awa wapakäklä.


To ĩna yiro bero, u̶ju̶ ya cũmuro tu̶ju̶, babaricãrãcu̶ ĩaĩañamana, to yicõari, veinticuatro ñarã bu̶cu̶rã ĩna ñaro su̶yaroju̶aju̶re ñacõari, basacama ángel mesa. Jãjarã masu ĩna ñajare, ĩnare cõĩajeobeticaju̶ yu̶. 	 Yie isu̱a, je ra ángel wa chu̱li̱i̱ tapar tso̱ shkiritke sa̱ tsa̱ku̱i je̱tkäklä irä, je kseka wa irä, säkekewa tso̱ wa irä pája̱mi, jewa ktä ssa yie. Jewa rä chu̱li̱i̱ wa̱ chu̱li̱i̱ wa̱, miles miles.


To bajiri oveja coderimasa ti quetire gotigajano, tudicoasujarã ĩna. Tudianane, ado bajise Diore ĩre yivariquẽna tudiasujarã ĩna: —Dios manire ĩ queti cõare, riojo ñañuja ti. Masirẽtogũ̶, to yicõari, quẽnarẽtogũ̶ ñagũ̶mi Dios —ĩre yivariquẽna vasujarã ĩna. 	 Ñerä oveja kjänanak wa bitejulu ni te Säkeklä oloike datse̱ ikjeishe datse̱, ji biköle ssa ite su̱a ite jishtä ijewa ia̱ iyina käi, je ki̱ka.


Yu̶ gotisere ajicõari, quẽnaro mu̶a yijama, variquẽnaru̶arãja mu̶a. 	 Jekäi bas te je ju̱ña, je wawá̱ bas te ra, bäije bas dä.


To bajiro ĩna yisere ajicõari, ado bajiro Jesúre jiavasãñuju ĩ: —Jesús, yu̶a u̶ju̶, U̶ju̶ David ñamasir'i jãnami, “Rotimu̶orũ̶gõru̶cu̶mi” yigu̶, Dios ĩ cõar'i ñaja mu̶. Yu̶re ĩamaiña mu̶ —yiavasãñuju ĩ. 	 Jera ia̱na itsa̱ka: —¡Jesús, David yäbei, ma je̱r ja̱mi yis dälänopa!


To bajiro mu̶are quẽnaro yiboarine, ado bajiro mu̶a yiseju̶are ĩavariquẽnabeaja yu̶: Mu̶a rãcana sĩgũ̶ri, Balaam vãme cu̶ticacu̶, Balac vãme cu̶ticacu̶re ĩ gotimasiocatire ajisu̶yacanare bajiro yama ĩna. Ado bajiro gotimasiocami Balaam, Balac vãme cu̶tigu̶re gotigu̶: “Israelita masare rojose mu̶ yiroru̶ajama, ũ̶mu̶are ado bajise rojose yi ocasãña: ‘Yu̶a quẽnor'ire rũ̶cu̶bu̶orã vaibu̶cu̶re sĩacõari, ĩ tu̶ju̶ yu̶a cũru̶are riire mu̶a bajaquẽne, quẽnaru̶aroja. To yicõari, yu̶a yarã rõmia rãca mu̶a ajeriarã cu̶tijaquẽne, quẽnaru̶aroja ti’ ĩnare yi ocasãña”, yigotimasiocami Balaam. 	 Jeiräta ji elkje kju̱ei yie ba u̱ñeke̱: je rä jeska ba wa̱ Balaam ka̱ju̱ñe ja̱mi wa tso̱. Je Balaam te Balac je̱r ku̱a iwa̱ Israel batala wäbutrewa̱kläwa̱, ijewa wa̱ ji me̱leka̱ jile kekläí me̱i wäna je kätäkläpa, ñakäi ika̱wakblewa̱kläpa.


To bajiro ĩnare yigajanocõari, Samaria sitana ĩnare ĩna bojabetijare, gaje macaju̶a vacoasujarã ĩna. 	 jera iminejulu jukläyäkä tsi̱ne saka ska.


To bajiro ĩ yijama, “Quẽnaro yiyumi Dios” ĩna yirũgũrotire yigu̶ yiyumi. 	 je wà iwa̱ ikjashäklä sa̱ ke̱i etkä etkä datse̱ wà bikö si̱ ije̱r bäi shä je̱r baa wà sa ra Cristo Jesús ja̱mi rä käi.


Ñamiju̶ Jesúre ĩre ĩagũ̶ ejayuju. Ĩ tu̶ju̶re ejacõari, ado bajiro Jesúre ĩre yiyuju: —Gotimasiorimasu̶, “Mu̶re cũñumi Dios, ‘Masare gotimasioato’ yigu̶”, mu̶re yimasiaja yu̶a. Sĩgũ̶ mu̶ yirore bajirone yiĩoñamanire yigu̶re ĩabeticaju̶. To bajiri, “Diorãca ñacõari, yami”, yimasiaja yu̶a —Jesúre ĩre yiyuju. 	 Tuina je deju̱ Jesús wäki̱ te isha iia̱: —Rabí, sá wa̱ iju̱ñer ba patkeleté rä Säkeklä wa̱ sa paktäk ye. Ka irä maikäi kuna ta, ba te ji we̱ke̱ kju̱awa ijuenaklä ye je ka o̱nak yi a̱ni ia̱, ka ije ra Säkeklä kaldu kuna ra.


Judá rĩa Fares, to yicõari, Zara ñamasiñujarã. Ĩna jaco ñamasiñuju Tamar. Fares macu̶ ñamasiñuju Esrom. Esrom macu̶ ñamasiñuju Aram. 	 Judá te Tamar da Fares irä Zara irä wätsikiwa̱. Fares te Esrom wätsikiwa̱, Esrom te Aram wätsikiwa̱.


To ĩna cõar'i, ejacõari, Dios quẽnaro ĩnare ĩ yisere ĩañuju. To bajiri bu̶to variquẽnacõari, ado bajiro ĩnare gotiyuju: —Tocãrãcu̶ne, Jesúre ĩre ajitirũ̶nu̶rũgũña mu̶a —ĩnare yiyuju Bernabé. 	 Je demiju̱ te isu̱a maikäi Säkeklä je̱r bäi shä kate iwa̱k käi ra, jera ije ssëna a̱naa. Jekäi ite ijewa täkiwa̱ chatkäkwa̱ je̱r ssële tkelewa̱ del Säkekewa ja̱mi.


To ĩ yisere ajicõari, ĩ rĩjoroju̶a gu̶somuniari tuetuejagu̶mi ĩre vaja mogũ̶. To yicõari, rũ̶cu̶bu̶ose rãca ĩre sẽnigũ̶mi: “¡Yu̶ u̶ju̶, yuya maji! Mu̶re yu̶ vaja mosere vaja yijeocõaru̶cu̶ja maji”, ĩre yigu̶mi. 	 Jera je kjanaklä je̱tkawa̱ wakte iwä ja̱mi, te isha: ‘Yis ki̱ssöpa ji̱a yis wa̱ ma tju̱a ju̱aklämi kalabe.’


Lázaro ĩ rijaro ĩacõari, ĩ bederã rõmiri Jesúre ĩre oca cõañuma ĩna: —Mu̶ baba Lázaro bu̶to rijami —ĩre yi oca cõañuma ĩna. 	 Ñerä ikuta wa te kte patkami Jesús ia̱ jikäi: —Säkekewa, ma wa̱ shka̱ta duärawa̱.


Gãji quẽne, “Ĩne ñaami ‘Rotimu̶orũ̶gõru̶cu̶mi’ yigu̶ Dios ĩ cõar'i”, yu̶re yigotibosayumi, Juan, masare oco rãca bautizarimasu̶. Ĩ tu̶ju̶re mu̶a ejarẽmorimasare sẽniĩaroticõañuja mu̶a. Quẽnaro riojo mu̶are cu̶diyumi. 	 Bas te yis ktei chakäk wa patkami Juan säwäukewa̱k wäki̱, jera ije te ji rä iyina si̱ je ktei sha.


To bajiri ti macana bu̶to variquẽnañujarã ĩna. 	 Je ki̱ka je jukläyäkä ska wa ssëna a̱naawa̱ si̱.


No yigu̶ to bajise tu̶oĩabecu̶ja. Cristore quẽnaro moabosadicaju̶. To bajiro yu̶ yiboajaquẽne, “Cristo ĩ bojarore bajiro quẽnaro moacami Pablo” yire ũni me ñaja ti. Mani u̶ju̶ Cristo ñaami, “Yu̶ bojarore bajiro quẽnaro moacami. Quẽnaro moabeticami” yimasirocu̶ma. 	 Jekäi yi ktäke̱ kte kju̱awa wa ra, je wakei ebä ne je̱k ki̱wäjiäke̱ rä. Ata yi te ji bata sheke̱ ra, je te rä tapanak wa ne ki̱wäjieke̱.


Ado bajiro yigu̶mi: Veseju̶ vacõari, ti vese coderãre sĩagũ̶mi. To yicõari, gãjerãre coderotigu̶mi, ti vesere —ĩnare yiyuju Jesús. To bajiro ĩ yisere ajimasicõañujarã jud'io masa. To bajiri, —¡Bajibeticõato ti! —yiyujarã ĩna. “ ‘U̶ju̶ macu̶re sĩariarãre bajiro bajiaja mu̶a’, manire yami” yimasicõañujarã ĩna. 	 Je bitämi te je shka̱bläk wa weikeche̱miwa̱, kjepa ite uva yäkä me̱mini isaka ia̱.” Ijewa te jekäi issa ra, ite isha: —¡Ke jekäi si̱ io̱nopa rä!


To bajiri, Dios manire ĩ ĩamairotire mani sẽniro me, manire ĩamaigũ̶mi. To yicõari, “Quẽnase mani yise su̶ori manire besegu̶mi Dios”, yimasiña maja. “Ĩ bojarãre ĩamaicõari, besegu̶mi”, yimasire ñaja. 	 Je ne ki̱ka ka je rä sa wakwa ki̱ isher ki̱ka kuna, sa wakwa chichar ki̱ka kuna, ata je rä Säkeklä ale je̱r bäi shäk sa̱ ia̱ ebä ne ki̱ka.


Tire mani ajijama, “Jesucristo su̶orine Dios ĩ gotiriarore bajirone quẽnaro manire yiru̶cu̶mi”, yimasiaja mani. 	 Je ne ki̱ka Jesús dewa̱ rä sä kablele bäi si̱ ñaia̱, je shäk iyina si̱ je o̱rmi ni.


To bajiri Judare, Silare, mu̶are cõaja yu̶a, Pablo, Bernabé rãca. Toju̶ ejacõari, mu̶are yu̶a ucacõasere quẽnaro mu̶are gotiquẽnoru̶arãma ĩna. 	 Je ki̱ka sá te Judas irä Silas irä patkami bas wäki̱, jewa te ji shemi bas ia̱ jini jí äyë patkami sá te je te ishe ssë ta.


To bajise ĩna yitu̶oĩasere ĩamasicõari ado bajiro ĩnare yicami Jesús: —Ñamasusere riojo mu̶are gotiaja yu̶: Dios macu̶ ñari, yu̶ bojase yibeaja yu̶. Yu̶ jacu̶ ĩ yisere ĩacõari, ĩ yirore bajirone yaja yu̶. Jediro yu̶ jacu̶ ĩ yirore bajirone yu̶ quẽne ĩ macu̶ quẽne, to bajirone yaja. 	 Je ki̱ka Jesús te isha ijewa ia̱: “Kte si̱ kte si̱ wà yie ishe bas ia̱, Säkeklä yaba je wakei ia̱ ka ji o̱nak, ata iKá te ji we̱ke̱ je su̱eke̱ ije te, je ja̱mi ebä ije te ji we̱ke̱. Jekäi ji we̱ke̱ iKá te käi, ñaebä je we̱ke̱ iyaba te.


To bajiro so yibu̶cu̶omasir'i, Egiptoana ĩna bajisere quẽnaro masiñuju ĩ, Moisés. Ĩ ñagõjama quẽnaro tu̶oĩamasicõari ñagõñuju ĩ, ĩna yere. Quẽnaro ĩ yisere ĩacõari, bu̶to ĩre yirũ̶cu̶bu̶oyujarã ĩna. 	 Jekäi Moisés yöna Egipto wa ka̱ju̱ñe biköle wà. Iktäke̱ irä ite ji we̱ke̱ irä je wà ijuer dä oloi ta käi.


To ĩ yiro bero, gãji, dos mil ñaritiiri ĩsiecor'i ejagu̶mi. Ejacõari, ĩre ĩ ĩsiriaro cõro tu̶ogu̶mi ĩ quẽne. To yicõari, gaje dos mil ñaritiiri ĩ bu̶jarẽmorere ĩsigũ̶mi. To yigu̶ne, ado bajiro gotigu̶mi: “Dos mil ñaritiiri yu̶re ĩsicaju̶ mu̶. To bajiri quẽna gaje dos mil ñaritiiri mu̶re bu̶jarẽmobosabu̶ yu̶”, ĩ u̶ju̶re ĩre yigu̶mi. 	 Jekäi dos talento kukäk deju̱té iwäki̱ te isha: ‘Säkekewa, ba te dos talento ma yis ia̱, ata ¡isu̱o! Yis te iki̱tapawa̱ni dos talento.’


Toju̶ ejacõari, “Malta vãme cu̶tiyoaju̶ ñaja mani”, yiĩamasicaju̶ yu̶a. 	 Ñerä sá deksa̱julu bäi ebä, jera sá je̱r ku̱a ite ra, je däyë wäbala kie rä Malta ni.


Gãjerãma, rojose ĩna tãmu̶oborotire Cristo ĩ yirẽtobosarere tu̶oĩacõari tire masiritimenama. Masiritimena ñari, Dios ĩ rotisere variquẽnase rãca yicõa ñaru̶arãma. 	 Ata yi te ka̱wei bulee sä wetsäkksa̱ je su̱e tsa̱na, ichatkäwa̱ je ja̱mi ka issäk kjepa je̱r shenakwa̱ kuna, ata iwawa̱k si̱ ra, jera bäije jekäi iwa̱k rä.


To yicõari, ãmo ñujobecu̶ju̶are: —Mu̶ ãmore ñujoya —ĩre yicami. To ĩ yirone, ĩ ãmore ĩ ñujorone, quẽnaejacoacaju̶ yuja, gaje ãmore bajirone. 	 Jekjepa ite isha je ekla ia̱: —Bä jula paruöksa̱. Jera ite iparuaksa̱, jekäi je bäinani bäi ietkä käi.


Ti viju̶ ñacami sĩgũ̶, cojojacatu̶a ãmo ñujobecu̶. Fariseo masa quẽne ñacama. “Jesús, rojose yimi” u̶jarãre yi ocasãru̶arã, ado bajiro Jesúre sẽniĩatocama ĩna: —Dios, Moisére ĩ roticũmasirere mu̶ tu̶oĩajama, “Adirũ̶mu̶ u̶su̶sãjariarũ̶mu̶re rijaye cu̶tirãre mani catiojama, quẽnacõaroja”, ¿yitu̶oĩati mu̶? —Jesúre ĩre yisẽniĩatocama ĩna. 	 Ñerä jeska ekla jula ssi̱lewa̱ katke. Jera ijewa te Jesús chaka iwa̱ ikjatiäkläwa̱pa, te isha: —¿Ka̱ tso̱ sä bäiwa̱klä sábado wà na?


Ĩre ajitirũ̶nu̶rã mu̶a ñajare, ĩ oca jediro quẽnaro riojo ajimasicõari, mu̶a gotimasiorotire, to yicõari, ĩ bojarore bajiro mu̶a yimasirotire yigu̶, mu̶are u̶joyumi Dios. 	 Ata alaklä wa ka̱kiä iräle ite ji bata sheke̱ iräle ka tsa̱ku̱ ki̱tele kuna ra, je rä ite ji äina wá̱ itsa̱ku̱ ukä ja̱mi. Je rä jishtä tsa̱ku̱ kä sikleju̱mi kalabe käi.


Yucú̶tẽroju̶ masa yu̶re ĩna jajutuse su̶orine masa ñajediro u̶ju̶ ñaru̶cu̶ja yu̶ yuja. To bajiro yu̶ bajise su̶orine, “Dios macu̶, yu̶ u̶ju̶ ñaru̶cu̶ja mu̶, mu̶ masise rãca yu̶re ejarẽmorocu̶”, yiru̶arãma jãjarã adi macaru̶cu̶roana. 	 Ata mika̱ yis tkenaka̱ ka̱sha̱ ki̱ka ra, yie biköle ssëwe̱mi däkwa̱ yis ja̱mi.


Jesucristo ñagũ̶mi tu̶oĩavasoabecu̶, cojojire bajiro quẽnaro yirũgũgũ̶. To bajiri mu̶are gotimasiosu̶ocanare quẽnaro ĩnare ejarẽmor'i, manire quẽne to bajirone ejarẽmocõa ñarũgũru̶cu̶mi. 	 Jesucristo rä idel mikle irä, jira irä jekjeyemi irä.


To bajiri Diore yirũ̶cu̶bu̶oriaviju̶ sãjacõari, Salomón vãme cu̶tijacatu̶aju̶are vacaju̶ yu̶a Jesúrãca. 	 Jera Templo juitä ki̱ ju yöle jarbe kie Salomón ni, je niki̱ka Jesús shkä kaldu.


Ĩre ĩna sĩaboajaquẽne, ĩre catiocõañuju Dios quẽna. 	 Ata Säkeklä te ishki̱wa̱ka̱ni dulecha̱wa̱ wa sha̱na.


Jud'io masu̶ me ñaboarine, quẽnaro Diore ĩre rũ̶cu̶bu̶oyuju, ĩ ya viana rãca. Jud'io masare maioro bajirãre quẽnaro ĩnare yirẽmorũgũñuju ĩ. Tocãrãcarũ̶mu̶ne Diore ĩre sẽnirũgũñuju. 	 Ije se̱r dä tsa̱na, ije rä Säkeklä dälätsäk iju ska tso̱ wa biköle ra ñara. Ije rä ka jita wa tsa̱tkäk bäi si̱, Säkeklä payuläk tkelewa̱ del.


To bajiro ĩna yitu̶oĩasere ĩamasicõari, ado bajiro ĩnare yiyuju Jesús: —“ ‘Diore bajiro masa rojose ĩna yisere masiriomasiaja’ yisocaami”, yu̶re yitu̶oĩaboaja mu̶a. 	 Ata jiräni ijewa je̱rika rä te Jesús je̱r ku̱a. Jera ite isha: —¿Jiye bas te ji biketse yakei bas je̱r na rä na?


To yicõari, jud'io masaju̶arema ado bajiro yimasiaja mani: “Dios ĩ rotimasire ti yirore bajiro mani yijama, ‘Quẽnase yirã ñaama’ manire yiĩaru̶cu̶mi Dios”, yitu̶oĩaboayuma ĩna. To bajiro yitu̶oĩaboarine, ĩ rotimasire jediro ĩna cu̶dibetijare, “Quẽnase yirã ñaama”, ĩnare yiĩabesuju Dios, yimasiaja mani. 	 Jekäi Israel wa te ka̱wei sä wabiketsanakläksa̱ wämo ye yula, ata ka iwa̱ iko̱ne.


Gãjiju̶ama, ado bajiro yigu̶mi quẽna: “Manajo cu̶ticoaju̶ yu̶, yucu̶acane. To bajiri boserũ̶mu̶ ĩagũ̶ vamasibeaja yu̶”, ĩre yicu̶digu̶mi. 	 Ata iel te isha: ‘Ka yis däkmi yis se̱nawa̱ jirpa kju̱ei.’


To bajiro yigotigajanocõari, “Viju̶ vacu̶ yaja yu̶”, yisãjacoacami. To ĩ yi vatone, ĩre su̶yasãjacaju̶ yu̶a quẽne. Sãjaejacõari, ado bajiro ĩre sẽniĩacaju̶ yu̶a, ĩ buerimasa: —Vidi judire quetire, “Ado bajiro yigu̶, to bajise yibu̶ yu̶”, yu̶are yigotiya —Jesúre ĩre yicaju̶ yu̶a. 	 Jekjepa ite je chu̱li̱i̱ wa jawa̱ta̱na, dewa̱ni ju naka. Jeska iwa̱ dulanak wa ñasikawa̱ iwä ja̱mi te isha: —Sá je̱r ku̱o, jile she cizaña tso̱ shka̱bläklä ska ja̱mi, je wà.


To ĩna yisere ajicõari, ĩna rãca vacoasuju Pedro. Toju̶ ejacõari, Dorcas bajirocario so ñarisõaju̶re ĩre jimu̶ocõañujarã ĩna. Jãjarã manaju̶a rijaveoriarã otiñañujarã ĩna, so ruju̶ tu̶re. To ĩna yiñarone, Pedro ĩ ejaro ĩacõari, ĩ tu̶ju̶re gãnibiarũ̶gũ̶coasujarã rõmia, ĩre gotiru̶arã: —Ĩaña mu̶. Dorcas ñaboario so bajirocaroto rĩjoro jairo sudi yu̶are tiaĩsiboacamo —yirãne, Pedrore ĩre juaĩoñujarã ĩna. 	 Jera Pedro je̱kaka̱ mineju̱ ijewa ra. Ñerä idemiju̱ ra, ijewa te ikiaka̱ ju ja̱r etkäka. Jeska alaklä wa chichö wa biköle ñayitawa̱ Pedro wäja̱mi. Jewa ji̱a tso̱, te paiklä käi dätsi käi, yöle Dorcas wa̱ ijewa ia̱ ikatke ji̱a ijewa ra ra, je kjasha ije ia̱.


Yu̶, yu̶ jacu̶ rãca sĩgũ̶ne ñaja yu̶a —yicami Jesús, jud'io masa u̶jarãre. 	 Yis irä Sa Ká irä je rä etka yebä.


Ñajediro masijeogu̶, mani u̶ju̶, Dios, ado bajiro gotiami: —Alfa, omega ñaja yu̶. Alfa yu̶ yijama, “Ñajediro ti ruyuaroto rĩjoroju̶ ñacaju̶ yu̶. To bajicõari, omega yu̶ yijama, ñajediro ti yayiro beroju̶ quẽne ñacõa ñarũgũru̶cu̶ja” yigu̶ yaja —yigotiami Dios. Ĩ ñaami tirũ̶mu̶ju̶ ñamasir'i ñaboarine, adirũ̶mu̶rire quẽne ñacõa ñarũgũgũ̶. Bero, masa tu̶ju̶ ñagũ̶, ejarocu̶ ñaami. 	 “Yis ne rä ‘Alfa’ rä, ‘Omega’ rä, ale kaldu jira irä, bakleju̱ irä, se̱rmi ji̱a irä, ji biköle tsa̱ta rä”, jekäi Säkekewa Säkeklä te ishe rä.


To bajiri, masa jãjarãbu̶sa ajitirũ̶nu̶ñujarã, Jesús yere. To bajirã rĩne, toju̶re Jerusalénju̶re, Jesús yere ajitirũ̶nu̶rã, jãjarãbu̶sa ñarũtuasujarã ĩna. Paia quẽne jãjarã, Jesús yere ajitirũ̶nu̶ñujarã ĩna. 	 Jekäi Säkeklä ktä minemi ji̱a jöiwäta. Ñakäi kte kukäk wa wanaka̱ ta̱i Jerusalén ska. Ñaebä chui wa chu̱li̱i̱wa̱ ñajacha̱wa̱ Jesús biketsäk.


“Moisére Dios ĩ roticũmasirere ñamasusere cu̶oaja yu̶a” yivariquẽnarã ñaboarine, ti rotirore bajiro yimenaja mu̶a. To bajiro mu̶a bajijama, Diore terã bajirãja mu̶a. To bajiro mu̶a bajisere ĩacõari, gãjerã masa quẽne, ĩre terãma. 	 Ba je̱k ssä ka̱wei wà. Ata ba te ka̱wei shiriwe̱ke̱ ra, ¿ka irä je wà ba te Säkeklä kukawa̱ diekjela na?


Ĩrene goticami Juan vãme cu̶tigu̶, masare oco rãca bautizarimasu̶. Jesús ĩ ejarone, ado bajiro masare goticami: —Ãnine ñaami mu̶are yu̶ goti rĩjoro cu̶tigu̶ma. Ĩ bajirotire gotigu̶, ado bajiro mu̶are yigotiadicaju̶ yu̶: “Yu̶ bero sĩgũ̶ ejaru̶cu̶mi. Yu̶ rĩjoroju̶ne jẽre ñacõañumi. To bajigu̶ ĩ ñajare, yu̶ rẽtoro ñamasugũ̶ ñaami ĩma” mu̶are yigotiadicaju̶ yu̶ —yicami Juan, Jesús ĩ bajirotire gotigu̶. 	 Je ktei sha Juan te täkii: “Jí ne rä ale ktei yile yis wa̱ ekla däkju̱ yis itä ki̱ka, je ne kjaka̱ni yis tsa̱ta, ije rä yis yikaba ki̱ka ni rä.”


Ti vi ĩ bu̶aro bero, bu̶to oco quediroja. Bu̶to mino vatoja. To bajicõari, riaga jaicoatoja. Ti viju̶re ti jaiejarone, yoaro mene juriaquedicoatoja —ĩ buerãre ĩnare yiyuju Jesús. 	 Jera ka̱li̱ ja̱nawa̱, diklä deju̱té, siwa̱ ju̱naté, tena je ju ja̱mi; jekäi iyenaju̱mi, jera weikanawa̱ itjä.”


Cojomocãrãco ñarã quẽnaro tu̶oĩamenaju̶a, ado bajiro yirãma quẽnaro tu̶oĩarãju̶are: “Yu̶a sĩabusuore u̶ye jedicoaju̶ ti. To bajiri mu̶a u̶ye mojoroaca yu̶are ĩsiña”, yiboarãma ĩna. 	 Jera ka je̱r ta wa te isha je̱r ta wa ia̱: ‘Bas tsi̱ni diä kaku mo sá ia̱, sá tsi̱ni wäita̱nacha̱rawa̱ irä ki̱ka.’


To bajiri Pascua boserũ̶mu̶aye bare bariaju̶ ti ejaro, ĩ buerimasa ju̶aãmo cõro, gu̶bo ju̶a jẽnituarirãcu̶ ñarã ejacõari, barujiyujarã ĩna, ĩ rãca. 	 Jera ka̱tuir dawa̱ ra, ideju̱ ale doce wa ra.


Tire bajirone bajiaja Diore tu̶oĩamenane, jairobu̶sa gajeyeũni juacũrũtuanarema. “Diseju̶a ru̶yabetiru̶aroja yu̶are” ĩna yiboajaquẽne, Dios ĩ ĩajama, “Yu̶ ye quẽnaseju̶are bu̶jabetirona ñaama, yu̶re ajitirũ̶nu̶mena ñari”, ĩnare yiĩaami Dios —ĩnare yiyuju Jesús. 	 Je su̱ta yi te ji säkei ta ble je̱k ia̱, ata ka ite blune me̱ Säkeklä ia̱ kuna ra, je wakei ia̱ io̱rmi rä.”


Ado bajiro bajiroti ñajare, quẽnaro tu̶oĩama mu̶a: Mu̶are ñejecõari, Dios ocare ĩna bueriviriju̶ u̶jarã rĩjoroju̶a mu̶are juaáru̶arãma ĩna. Toju̶ mu̶are bajeru̶arãma. 	 Jekäi bas se̱no je̱r ki̱i̱ ditsä yika. Ka irä jiye kuna ta, ijewa te bas tulemiksa̱ sä ktei wabiketsäkksa̱ wa ia̱, ñakäi ijewa te bas kpemi iñapaktäklä jui shtä ska.


To ĩ yirone, Jesúre ĩre ñiañujarã Judas rãca vadiriarã. 	 Jera ijewa jula tka̱wa̱ ija̱mi te ikukawa̱.


Quẽna ado bajiro masare ĩnare yigoticami Jesús: —Yu̶ su̶orine Diore masiama masa. Yu̶re ajitirũ̶nu̶masurãma, Diore masimenare bajiro bajibetiru̶arãma ĩna. Yu̶re ajitirũ̶nu̶rãre catioaja yu̶, ĩna rijato beroju̶, “Quẽnaro catijedicõa ñarũgũrãjaro” yigu̶ —ĩnare yicami Jesús. 	 Jeska Jesús ktani ijewa ra te isha: —Yis ne rä ka̱ oloi ye ka̱jiska wa ia̱ rä. Jekäi yi mike̱ yis da ra, jera ka je shkäk ji̱a ka̱ yee naka mik a̱ni. Ata je dami rä ka̱ oloi sa̱ se̱naklä kseka oloika.


To cõro ĩ gotitu̶satone, “ ‘Jud'io masa me ñarã tu̶ju̶ vasa mu̶’ yu̶re yicami yu̶ u̶ju̶ Jesús” ĩ yisere ajiterã ñari, bu̶to avasãtud'icõañujarã ĩna: —Catitegu̶ yami. Ĩre sĩarocacõaña —yiavasãñujarã ĩna. 	 Jekäi ijewa te iktä ssa deka̱ ite jekäi ishaka̱ ska ra, ijewa kjoyina täkii te isha: —Je ditsä weiköwa̱, je shtä ka kiar ji̱a se̱nak ka̱jiska.


Moare rotirãju̶are quẽne gotiaja yu̶: Ado yu̶ gotise ũni, mu̶a moarimasa Cristore ĩna tu̶oĩarore bajirone mu̶a quẽne tu̶oĩarona ñaja. Mu̶are moabosarimasare, “Rojose mu̶are yiru̶arãja, mu̶a moabosabetijama” yimenane, quẽnaro ĩnare yiya. Sĩgũ̶ne ñaami mani u̶ju̶ ñamasugũ̶, mu̶are moabosarimasare, to yicõari mu̶are quẽne rotigu̶. “Ĩna ñaama ñamasurã” yigu̶ me ñaami. Quẽnaro mu̶a moareju̶are ĩacõari, quẽnaro mu̶are yiru̶cu̶mi mani u̶ju̶. Tire masiritibesa mu̶a. 	 Blu wa, jekäi ñaebä bas ku̱ iwo̱ ijewa ia̱, ka ijewa wäsuawa̱k ji̱a kuna, je̱r ko̱le bas irä, ijewa irä Säkekewaí kaldu ka̱jöir ia̱. Jekäi ije rä ka ji wa̱k sa̱ ia̱ kju̱awa kju̱awa kuna.


Tiju̶ bero, ado bajise bajiĩocaju̶ quẽna: Sión vãme cu̶ti buro joe rũ̶gõcami oveja macu̶re bajiro rijabosacacu̶. Ĩ rãcana ñacama ciento cuarenta y cuatro mil masa. Ĩna riovecariju̶ oveja macu̶re bajiro rijabosacacu̶ vãme, to yicõari, ĩ jacu̶ vãme ucatu ecoriarã ñacama. 	 Ñerä yie isu̱a ra, Oveja Yaba kate Sión kichei ki̱ka. Ije ra ciento cuarenta y cuatro mil tapar tso̱; jewa wätsa̱ ki̱ ije kie irä iKá kie irä tso̱ yöle.


Macu̶ sãñagõ ñari, macu̶ cu̶tigoago, bu̶to visiogone avasãcamo so. 	 Jekäi je kaldu yaba ki̱, je a̱newa̱ ishi̱akäke̱ te, yee ijula wako̱r mar dälär te.


To ĩ yiriarũ̶mu̶ri bero, U̶ju̶ Festore ĩagũ̶ ejayuju U̶ju̶ Agripa, Berenice vãme cu̶tigo rãca. 	 Je ukä ki̱ka plaa yena ka̱ tsa̱ku̱i Agripa irä Berenice irä demijulu Cesareaka Festo su̱ak.


Tocãrãcu̶ne Esp'iritu Santo ĩ ñajare, Diore masirã ñaja mu̶a yuja. Dios rĩa ñaja mu̶a quẽne. 	 Je ki̱ka ka bas kuna ji̱a ka̱ etkä wa käi, pë kju̱awa wa käi, ata bas dä delewa̱ña sä sikii wa ra, Säkeklä ju ska wa ye,


To bajiro ĩna yiboajaquẽne, idiarũ̶mu̶ gajerũ̶mu̶ gu̶dareco tu̶satone, ĩnare catiocami Dios. To ĩ yijare, tudicaticõari, ĩna vũ̶mu̶rũ̶gũ̶sere ĩau̶cacõari, bu̶to güicama masa. 	 Ata tres día y medio ukä ska ra, si̱we̱i sa̱ se̱naklä kseka datse̱ Säkeklä ska dewa̱ni ijewa ja̱mi. Jekäi ijewa ñajaka̱ni klä ki̱. Jera isu̱ak wa suanacha̱wa̱ e̱e̱na si̱.


—Ñajediro masare maimasucõagũ̶ ñari, ĩ macu̶ sĩgũ̶ne ñagũ̶re ĩre cõañumi Dios, “Masare rijabosato” yigu̶. To bajiro ĩ yire ñajare, “Jesucristo ĩ bajirocare su̶orine yu̶re ĩavariquẽnacõari, quẽnaro yiru̶cu̶mi Dios” yitu̶oĩarãma, ĩna rijato beroju̶ “Tudirijabeticõato” yigu̶, Dios ĩ catisere ĩ ĩsiriarã ñarãma. 	 “Iwa rä Säkeklä wa̱ ka̱jiska wa shka̱l e̱e̱na, ite iyaba eklabä ma̱ksa̱ kje. Je rä yi te ije biketsa ra, jewa biköle ka weikanacha̱kläwa̱ kuna, ata jewa se̱naklä jekjeye.


Sĩgũ̶ri, Dios ocare ĩna gotimasiojama, quẽnaro riojo gotirãma. Gãjerãma, quẽnaro riojo gotimasiomenama. Tocãrãcu̶rene gotimasiorimasare, “Quẽnaro gotiyuma. Quẽnaro gotimasibesuma”, yimasiru̶arãja mani, masa jedirore Dios ĩ ĩabeserirũ̶mu̶ju̶. To bajiri, ĩna gotimasiorere, “Quẽnase ñaja” yimasiru̶, jeameju̶ tire soeĩagũ̶re bajiro yiru̶cu̶mi Cristo. Ĩna gotimasiore quẽnase ti ñajama, u̶abetoja. Quẽnabeti ti ñajama, u̶ajedicoaru̶aroja. 	 Iwa rä jira sä wäna ji juer espejo na ji su̱e käi, ka atjä kuna. Ata je ke̱i ska ra, sä te ji su̱emi a̱mikje si̱. Jira yis wa̱ ji ju̱ñer dä elkjebä. Ata je ke̱i ska ra, yie iju̱ñemi kalabe jishtä Säkeklä wa̱ yis ju̱ñer käi.


To so yisere ajicõari, so rĩaju̶are ado bajiro yicami Jesús: —Tu̶oĩamasimenane yu̶re sẽniboaja mu̶a. Yu̶ rãca mu̶a rotiru̶ajama, ¿mu̶a quẽne yu̶re bajirone rojose tãmu̶orãtique mu̶a? —ĩnare yicami Jesús. —Bajicõarãja —ĩre yicama ĩna. 	 Jera Jesús te ikúka te isha: —Ka bas je̱r ko̱ne ji kieke̱ bas te rä ia̱. Jera copa waye mar kja yie ¿je wayarmi bas ia̱ na? Jera ijewa te ikúka: —Sá dormi.


Gajeye ado bajiro yu̶re goticami ángel: —Ado bajiro gotiami Jesús: “Yoaro mene varu̶cu̶ja yu̶” yigotiami. To bajiri, adi quetire Dios ĩ cõarere cu̶dirã, quẽnase bu̶jarona ñarãma —yu̶re yigoticami ángel. 	 “¡Issö! ¡Yis däju̱ rä plaa! ¡Bäije yi te ji bata yile jí äyë ki̱ka je kte wawá̱ rä!”


Mani rãcanare ĩamaicõari, quẽnaro gotiru̶arãja mani, “Ĩna quẽne gãjerãre ĩamaicõari, variquẽnase rãca ĩnare ejarẽmoato” yirã. 	 Jekäi sa̱ ku̱ ibiketsö maikäi ra sa̱ ñaje̱rssëwa̱mi ñashka̱li̱bläk käi, ji bäi wa̱k käi.


Jesúre ĩre ajitirũ̶nu̶cõari, ado bajiro sore yicama ĩna, rõmiore: —Jẽre, ĩre ajitirũ̶nu̶aja yu̶a, mu̶ gotise rĩne me. Yucu̶ne yu̶a masune ĩre ajicõari, “To bajiro masu bajigu̶ ñaami”, ĩre yiajitirũ̶nu̶aja yu̶a yuja. “Ĩne ñaami adi macaru̶cu̶roana rojose mani tãmu̶oborotire manire yirẽtobosarocu̶”, yimasiaja yu̶a yuja —sore yicama ĩna, ti macana. 	 Je itä ki̱ ijewa te isha je alaklä ia̱: —Jira sá te ije biketsa, ka irä ba te isha ebä ki̱ka kuna, ata sá wakwa te ije ktä ssa ki̱ka. Je wà sá wa̱ iju̱ñer iyina si̱ ije ne rä ka̱jiska wa tsa̱tkäkksa̱ rä.


“Yu̶ su̶orine Dios ĩ ĩavariquẽnarã ñari, Dios ĩ rotimasire cu̶diru̶a tu̶oĩabeticõato ĩna” yigu̶, manire rijabosayumi Cristo. To bajiri, gajeye tu̶oĩamenane, “Cristo ĩ rijabosare su̶orine Dios ĩ ĩavariquẽnarã ñaja mani”, yitu̶oĩarũgũru̶arãja mu̶a. Gãjerã ricati ĩna gotijama, ĩnare ajibetirũgũru̶arãja. 	 Cristo te sa bakaksa̱ sa̱ se̱nakläni bakleksa̱ käi. Jekäi bas chatköwa̱ därërë je ja̱mi. Ke bas ñajacha̱wa̱ yugo wà mo̱nakwa̱ni kjanaklä ye.


To ĩ bajirone ĩre ĩau̶cacoasuju Zacar'ias. To bajicõari, bu̶to ĩre güiyuju. 	 Zacarías te isu̱a ra, imale̱te̱nawa̱ isuanawa̱ iyika ka itäkita ji̱a kje.


To ĩna yiñarone, sĩgõ, manaju̶ rijaveorio, gãjoatii ju̶atiine so sãsere ĩañuju. Mojoroaca vaja cu̶titiiri ñañuju ti. 	 Ñaebä ite isu̱a alaklä chichö ka jita te jeska inaklä wäka botkä tsi̱dala si̱ jiawa̱.


Quẽna ado bajiro ĩnare yiyuju Jesús: —U̶ju̶ Dios yarã quẽnaro ĩ yirã mu̶a ñaru̶ajama, eyabetisoje, to yicõari, eyabeti maare vanare bajiro josaru̶arãja mu̶a. Ti josaboajaquẽne, ĩ yarã ñaña mu̶a. Ĩ yarã meju̶ama, jãjarã ñarãma. Gaje soje eyarisojere sãjacõari, to yicõari, eyari maa vanare bajiro josabetiru̶arãma ĩnama. Ti josabetiboajaquẽne, rojose tãmu̶otu̶jabetiriaroju̶ varona ñarãma. 	 “Bas kjöwa̱julu ña̱la kjäshtäklä bala siklewa̱ tsi̱ne ja̱rka. Ka irä jiye kuna ta, sä weikanacha̱kläwa̱ ska sä kjäkläwa̱ kjäshtäklä ja̱r dä shoo, je ña̱le̱i rä bukleju̱mi sho̱lo̱o̱; je wà sä kjämi rä ta̱i.


To bajiro ĩna bajise ñajare, ado bajiro Jesúre sẽniĩañujarã, Juan, ĩ gagu̶ Santiago rãca: —Yu̶a u̶ju̶, ¿“Õ vecaye jea ũ̶ju̶vẽjase rãca ĩnare soereacõaña mu̶”, Diore yu̶a yisẽnisere bojati mu̶? —ĩre yisẽniĩaboayujarã ĩna. 	 Jekäi iwa̱ dulanak wa Jacobo irä Juan irä te je ssa ra, ijewa te isha iia̱: —Säkekewa, ¿ba ki̱ ishena sá te yökö ja̱we̱té ka̱jöir ijewa tuawa̱cha̱kläwa̱ na?


Quẽna ado bajiro ĩnare gotiyuju Jesús: —Diore yirũ̶cu̶bu̶orãma, adi macaru̶cu̶roayere bu̶to bojatu̶oĩamenama, “Dioju̶a ñaami ñamasugũ̶” yitu̶oĩarã ñari. 	 “Ka yi a̱ni ia̱ blu wa bol kja̱nei o̱nak. Ka irä jiye kuna ta, ite ekla dokoitsemi, ata ite iel shka̱li̱blemi; ite ekla bawe̱mi, ata iel iarmi ije̱r ki̱. Jekäi ka bas ia̱ Säkeklä irä blune irä kja̱nei o̱nak ñara.


Tire ajirãne, —Bu̶jo ñaromi —yicaju̶ yu̶a sĩgũ̶ri. Gãjerãma: —Ángel ĩre ñagõgũ̶ yiromi —yicama ĩna. 	 Ñerä chu̱li̱i̱ tapar tso̱ jeska wa te je ssa ra, jera moska te isha ñaia̱: —Tala ne bulana rä. Ata isaka te isha: —Ángel ne kta Jesús da rä.


To bajiro ĩ yisere ajicõari, “¿No bajiro yicõari, Jesúre ĩre bucõaroti ñaboati ti?”, yitu̶oĩañuju Pilato yuja. To bajiro ĩ yitu̶oĩaboajaquẽne, ado bajiro yiavasãcama jud'io masa: —Ĩre mu̶ bucõajama, u̶ju̶ ñamasugũ̶ César vãme cu̶tigu̶ rãcagu̶ me ñaru̶cu̶ja mu̶. No bojagu̶ ĩre sẽnibecu̶ne, “U̶ju̶ ñaru̶cu̶ja yu̶” yigu̶ma, César ĩ ĩategu̶ ñaami. To bajiri, ĩre mu̶ bujama, quẽnabeaja —Pilatore ĩre yiavasãcama ĩna. 	 Jeska ra Pilato te ibiketsami maikäi ra ite Jesús yemiksa̱ kjermita. Ata Judío wa te isha täkii Pilato ia̱: —¡Ba te ije yaksa̱ni kjermita ra, ka ba rä César ja̱mi kuna! ¡Yi je̱k kukäke̱ sa̱ tsa̱ku̱i ye ra, jewa mar dä César bolki ye!


Cojojirema maioro yu̶ bajijama, yu̶ bajibetijaquẽne, variquẽnarũgũaja yu̶. Bare ti ñajama, ti manijaquẽne, variquẽnacõa ñaja. 	 Se̱ne kshana ka ji ta ra ju̱ñer yis wa̱, ñakäi se̱ne ji tso̱ ta̱i ra je ju̱ñer yis wa̱. Yis dä je̱k dulale ji biköle wà ji biköle ska ji katabläk, ji ñale bäi iräle bäli ebä iräle, ji tso̱ ta̱i ra iräle ji ka ta ra iräle.


Tiju̶ bero, ado bajise bajiĩocaju̶ quẽna: Sĩgũ̶ güiogu̶, moa riagaju̶ majadicami. Cojomo cõro, ju̶a jẽnituarirãca ru̶joari cu̶ticami. To bajicõari, ju̶aãmo cõro jotari cu̶ticami. Tocãrãca jotari joere u̶jarãre rotibosarimasa ye jeoriabedori jeocami. To bajicõari, “ ‘Dios ñaami’ yu̶re yiĩato” yigu̶, tocãrãca ru̶joariju̶ “Dios ñaja yu̶” yisocari vãme ucatu ecoyumi. 	 Ñerä yie isu̱a ra, bewak tsikir daka̱ däyë naka, dula ta diez, tsa̱ku̱ ta siete; je idula ja̱mi wätsa̱ ki̱ tkenakka̱ tso̱ diez, je itsa̱ku̱ ja̱mi ikie tso̱ Säkeklä shäklä yakei.


Sĩabusuoriare jẽocõari, sotu̶ne tiare mubu̶amenaja mu̶a. Tiare jẽocõari, “Ñajediro ti vianare busuato” yirã, vecaju̶ jeorãja mu̶a. 	 Ñaebä ka tsi̱ni wäkawe̱ rä dunakcha̱ cajón niki̱ka kuna, ata je dueka̱ rä iduäkläka̱ ki̱, jekäi ra ioloi te yi tso̱ ju ja̱rka kalabe ñiwe̱mi.


Adigodoagu̶ paia u̶ju̶ ñamasugũ̶ tocãrãca cũ̶mane “Masa rojose ĩna yisere, masirioya Dios”, ĩnare yibosarũgũñuju ĩ. Cristo quẽne, paia u̶ju̶ ĩ yirũgũmasiriarore bajiro ĩ bajijama, adi macaru̶cu̶ro Dios ĩ rujeoriju̶ju̶ne, cojoji me manire rijabosacõa su̶oadiborimi. To bajiro me bajiyumi Cristo. Cojojine manire rijabosayumi, “Rojose mana ñaama” manire Dios ĩ yiĩarotire yigu̶. 	 Ikuna rä jekäi ra, ikiana rä ji shka̱l ssäk ka̱raa ji biköle yöleksa̱ skaté, ata jira sa̱ ke̱i etkä etkä e̱r dawa̱ kja ra, ije juena etaba kicha yebä, je rä iwa̱ sa̱ nui wäshewa̱kläwa̱ iwakei je̱k ma̱ka̱ wà.


Ti macana ĩna vajanare, “Sãjaroma ĩna” yirã, ĩna matagãniriacũ̶ni soje, Oveja vãme cu̶ti soje ñacaju̶ ti. Ti soje tu̶re ñacaju̶ masa ĩna guarita. Hebreo ocama Betzata vãme cu̶ticaju̶ tira. Tira tu̶re cojomocãrãca viriaca sitane ĩna veariaviriaca ñacaju̶, rijaye cu̶tirã ĩna cũñariviriaca. 	 Je jukläyäkä kjätkeleksa̱ kjäshtäklä etka kie Oveja ni, jeska diklä talanaklä yöle tso̱ je kie Hebreo wa ktä wà rä Betesda ni. Je kjä ja̱mi ju jarbe tso̱ yöle cinco.


To bajiro ĩna gãmerã yisere masicõari, ado bajiro ĩnare gotiyuju ĩ: —¿No yirã “Pan maja manire”, yati mu̶a? ¿Yu̶re ajimasibeati mu̶a maji? ¿Adi macaru̶cu̶roaye rĩne tu̶oĩarãre bajiro tu̶oĩacõa ñati mu̶a maji? 	 Je de Jesús je̱r na, jera ite isha ijewa ia̱: —¿Jiye bas ktewe̱ke̱ ka bas wa̱ pan shkä te rä na? ¿Ka bas je̱r na ji däba, ka bas je̱r ko̱rba na? ¿Bas je̱r ko̱la rä doloiebä na?


Ĩ bediju̶a, ĩ jacu̶re ado bajise ĩre yigu̶mi: “Cacu̶, yu̶ ye ñarotire yu̶re ĩsiña mu̶”, ĩre yigu̶mi. To bajiro ĩ yijare, ĩnare u̶jojeocõagũ̶mi ĩ jacu̶, ĩna ye ñarotire. 	 jera iyaba tsi̱se̱k te isha iká ia̱: ‘Papá, däli ukä däkksa̱ yis ia̱ ba duawa̱ ra je mo kja yis ia̱ jí kje ra.’ Jekäi iká te iji biköle bala pja̱ ijewa ia̱.


To bajiro ĩnare yigoticõari, macariana ĩre ĩna ajitirũ̶nu̶betire gotiyuju Jesús: —Coraz'in macana, to bajicõari, Betsaida macana quẽne, bu̶to rojose tãmu̶oru̶arãma. Ti macarianare ĩaĩañamani yu̶ yiĩocatore bajiro, Tiro vãme cu̶ti macanare, Sidón vãme cu̶ti macanare quẽne ĩaĩañamani yu̶ ĩojama, tirũ̶mu̶ju̶ rojose ĩna yisere tu̶oĩasu̶tiriticõari, yitu̶jacoaboriarãma ĩnama. “Rojose yu̶a yisere yiru̶abeaja” yisu̶tiritirã ñari, su̶tiritirã ĩna sãñaseju̶a sudi vasoacõari, to yicõari, ĩna ru̶joariju̶ õja majeoboriarãma. 	 “¡Säli bas Corazín wa rä! ¡Säli bas Betsaida wa rä! Ka irä jiye kuna ta, bas sha̱na ji o̱na täkili ta ta̱i je kuna rä o̱le Tiro irä Sidón irä ska ra, mik ijewa ñamaneneksa̱, ñapajiene sua yönak saco ye shtä wà, ñajäklenewa̱ muli̱tä ja̱rka.


To ĩ yisere ajicõari, ado bajiro ĩre yicama ĩna, Roma macana jud'io masa u̶jarã: —Judea sitana ejaboarine, “Rojose yigu̶ ñaami Pablo”, yu̶are yigotibetirũgũama. Ĩna ucacõasere quẽne ĩabetirũgũaja yu̶a. To bajiri mu̶ bajisere masibeaja yu̶a. 	 Jera ijewa te isha iia̱: —Ñera Judea ska wa wa̱ ka ba ktei patkä ta sá ia̱ äyë ki̱. Ñakäi sä el wa mane a̱ni ka juena jika ibata shäk iräle, ba shäk yakei iräle.


To bajiri yu̶ ruju̶re bacõari, yu̶ ri'ire idigu̶ma, yu̶ rãcagu̶ ñagũ̶mi. Yu̶ju̶a quẽne, ĩ rãcagu̶ ñaja yu̶. 	 Yi te yis yaka katá ra, yis pi ya ra, je se̱r dä balewa̱ yis ja̱mi, ñakäi yis se̱r dä balewa̱ ije ja̱mi.


Jacob ĩ bajirocaro bero, ĩ ruju̶rire juamasiñujarã, Siquem vãme cu̶ti macaju̶. Toju̶ ejacõari, ĩre yujemasiñujarã, gũ̶taviju̶. To ñamasiñuju Abraham, Hamor rĩare ĩ vaja yimasiriavi, gũ̶tavi. 	 Jekjepa ijewa nu̱l mine jámi Siquem ska, je blena Siquem ska sa̱ nu̱l bläklä to̱le Abraham wa̱ inaklä wäka wà Hamor yabala ia̱.


“Ĩ yirore bajiro yigu̶ ñagũ̶mi” Diore ĩre mani yitu̶oĩajama, ado bajiro bajiaja: “Mu̶are ĩsiru̶cu̶ja yu̶” manire ĩ yijama, “Bu̶jaru̶arãja mani”, yitu̶oĩaroti ñaja. “To bajiro masu bajiaja” Dios ĩ yijama, maji tire ĩabetiboarine, “To bajirone bajiroja”, yitu̶oĩaja mani. 	 Iwa rä ji biketse etkabä, je rä ji ki̱ssënak je biketsäk iyina si̱ idämiksa̱, ji ka juenak kuna, je kukäk kte si̱ ye.


Jud'io masa, ãnire ñiacõari, ĩre sĩaru̶ayuma ĩna. Ĩre ĩna sĩaroadone, ‘Roma macagu̶ ñaami’ yire quetire ajicõari, yu̶ surara rãca matamasimu̶ yu̶. 	 Jí ekla kukawa̱ Judío wa te, yëë kterawa̱ ijewa te. Ata yie iju̱ña ije rä Roma wa ni ra, yis mine guardia wa ra, te iwetsaksa̱.


“Tubiberiaviju̶ tubibe ecocoajami Juan” yise quetire ajicõari, Galilea sitaju̶ tudicoasuju Jesús. 	 Jesús te issa Juan kolonawa̱ ra, ibiteju̱ni Galilea ska.


To yicõari, Cristore ajirũ̶cu̶bu̶orã ñari, mu̶a masu quẽne gãmerã ajirũ̶cu̶bu̶oya. 	 bas ñajäkläwa̱ ñayika, Cristo dälätse bata ki̱ka,


Yu̶ mairã, quẽna adire mu̶a masisere bojaja yu̶: Yu̶re ĩna tubibecũse, “Gãjerã quẽne Cristo ocare ajitirũ̶nu̶ato ĩna” yiro, yu̶re ejarẽmoaja. To bajiri, rojose tãmu̶ogũ̶ ñaboarine, Cristo ocare yu̶ gotisere jãjarã ajirũgũama. 	 El wa, yis ki̱ bas shena iju̱ñak, yis ukä ja̱mi jile o̱na je rä bäi si̱ ra je wà kte baa bata yinaklä ki̱ta.


To yicõari, ado bajiro yu̶re gotirũtuacami: “Mani ñicu̶a ĩna rũ̶cu̶bu̶osu̶oadimasir'i Dios, mu̶re beseyumi, ‘Rojose yibecu̶re, yu̶ macu̶re ĩacõari, ĩ ñagõsere ajiato’ yigu̶, to yicõari, ‘Yu̶ bojasere masigũ̶jaro’ yigu̶. 	 Jera ije te yis ia̱ ishe: ‘Sa ká wa Kekläí wa̱ ba rä kolole ña̱la wätsa̱kba ije ki̱ ji sherke̱ o̱nak je wà je̱r ko̱nak, ba wa̱ ale wämo su̱aklä, ji sheke̱ ite ssäklä.


To yu̶a bajivato, ũ̶mu̶recaji ñaro, ũ̶mu̶agu̶ muiju ĩ bususe rẽtoro bu̶to caje mose busucaju̶ ti. 	 Sa̱tsa̱ku̱i Agripa, ñerä ña̱la ki̱ yis damiju̱ ka̱ mo ki̱ ra, yie isu̱a ka̱jöir ska ka̱ oloi ñinaté ka̱wä oloi tsa̱ta te ka̱ñiwa̱ksa̱ yis pája̱mi shkiritke, ñakäi yis da shkäk wa pája̱mi shkiritke.


Ĩre ĩabu̶jacõari, ángel ĩnare ĩ gotirere to ñarãre ĩnare gotiyujarã. 	 Ijewa te je su̱a ra, je yaba ktei bata yina ijewa ia̱ je pakani ite.


Mojoroaca mu̶are papera ucacõaja yu̶. To bajiri, “Bu̶tobu̶sa, ‘Ĩ yirore bajiro yigu̶ ñagũ̶mi’ Cristore ĩre yitu̶oĩato ĩna” yigu̶, mu̶are yu̶ gotisere quẽnaro tire ajimasiña mu̶a, yu̶ mairã. 	 El wa, yis te bas pake jí kte bas tsa̱tkäklä je wäkukäk, yis te iyua rä tsi̱ne ki̱ka.


Ĩabecu̶ ñaboar'ire ĩre ĩna bucõasere ajicaju̶ yu̶a, Jesúrãca. To bajiri ĩre ĩabu̶jacõari, ado bajiro ĩre yicami Jesús: —¿Dios ĩ roticõacacu̶re ajitirũ̶nu̶ati mu̶? —ĩre yicami Jesús. 	 Jesús te issa ijewa te iju̱aksa̱, kjepa ite je ku̱ani ra, ite ichaka iia̱: —¿Ba te ditsä yäbei biketsa na?


To bajiro yirãrema, “ ‘Rojose ĩna yise vaja, rojose tãmu̶otu̶jabetiriaroju̶ cõaru̶cu̶ja yu̶’ yiyumi Dios” yimasicõarã ñaboarine, rojose yitu̶jamenama. To yicõari, ĩna yirore bajiro gãjerã ĩna yijama, rojose ĩna yisere ĩacõari, bu̶to variquẽnarãma ĩna. 	 Ijewa wa̱ iju̱ñer ji wakbläk jekäi wa biketsale Säkeklä wa̱ rä ikiana duäkcha̱wa̱. Jeiräta ka jekäi ebä ijewa te iwe̱ kuna. Ata ñaebä kju̱awa wa te iwe̱ke̱ jekäi ra, je te ijewa ssëwe̱ke̱ baa.


Yu̶ rãcagu̶, mani maigũ̶, ñaami T'iquico vãme cu̶tigu̶. Mani u̶ju̶ ĩ bojasere yigu̶ ñaami ĩ quẽne. Mu̶a tu̶ju̶ ĩre cõagũ̶ yaja yu̶. Toju̶re ejacõari, yu̶a bajiñase quetire mu̶are gotiru̶cu̶mi. Tire ajicõari, variquẽnaru̶arãja mu̶a. 	 Sä el shka̱ta sa̱ tsa̱tkäk bäi Säkekewa ja̱mi Tíquico, je te ji biköle pakemi bas ia̱ bas wa̱ iju̱ñaklä jishtä yis dami rä käi, ji we̱ kate yie rä käi.


Ti vire ñacama paia u̶jarã, Dios ĩ rotimasire gotimasiorimasa quẽne. To bajiri Jesús, ĩaĩañamani ĩ yiĩosere ĩacõari, “¡U̶ju̶ David ñamasir'i jãnami, ‘Rotimu̶orũ̶gõru̶cu̶mi’ yigu̶, Dios ĩ cõar'i ñaami! ¡Quẽnase ĩre yivariquẽnato mani!” rĩamasa ĩna yiavasã ñasere ajicõari, Jesúju̶are bu̶to jũnisinicama. 	 Ata chui tsa̱ku̱i wa irä ñayöle ka̱wei wà wa irä jewa te isu̱a jishtä ije te iwe̱ kate baa si̱ käi, ñakäi yabala kjoyina täkii jela Templo ska te ishe: “¡Hosana! ¡David yäbei kjeiyinopa!” je ra ijewa kju̱atkacha̱wa̱,


Ajiya yu̶ yarã, Jesucristore ajitirũ̶nu̶rã. Gãjerã, rojose mu̶are ĩna yiboajaquẽne, su̶tiritimenane, variquẽnama. 	 Bas yis el wa, mika̱ bas mablerke̱ jile saka saka wa ra, je sha̱na bas ssëno a̱naawa̱ si̱,


Tiju̶ bero, Olivo vãme cu̶ti buro joeju̶ rujiyuju Jesús. Ti buro riojoju̶a ñañuju Diore yirũ̶cu̶bu̶oriavi. To ĩ rujirone, gãjerã ĩna mano ĩacõari, ĩ buerimasa, Pedro, Santiago, Juan, to yicõari Andrés, ado bajiro ĩre sẽniĩañujarã ĩna: —¿Divato cagueroca ecoroti Diore yirũ̶cu̶bu̶oriavi? ¿No bajiro ti bajiro ĩacõari, “Jesús ejagu̶agu̶ yigu̶mi”, yimasirãti yu̶a? ¿No bajiro ti bajiro ĩacõari, “Adi macaru̶cu̶ro jediato yaja”, yimasirãti yu̶a? —Jesúre yisẽniĩañujarã ĩna. 	 Jekäi ije̱tkawa̱ Olivo yäkä Bata ska Templo wäsaka. Jera Pedro irä Juan irä Jacobo irä Andrés irä, jewa te ichaka iia̱ iwakwa ebä:


To bajiri, Jesús ĩ ejaro, ĩre ĩacõari, bu̶to variquẽnañuju Herodes, bu̶to ĩre ĩaru̶arũgũr'i ñari. Yoaro ĩre ĩaru̶aboayuju. Jesús ĩ yirere ajirũgũr'i ñari, ĩ ĩaro rĩjoroju̶a quẽne, ĩaĩañamani Jesús ĩ yiĩosere bu̶to ĩaru̶ayuju ĩ. 	 Jekäi Herodes te Jesús su̱a ra, issëna a̱naa. Ka irä jiye kuna ta, mikleté ije̱r ssëna ime isu̱awa̱ käi, iwa̱ ije palei ssële ta̱i ki̱ka, ñakäi iia̱ issërke̱ ime ite jile we̱ ijuenaklä ye su̱awa̱ käi.


Rojose mani yise vaja, bajireacõari, rojose tãmu̶otu̶jabetiriaroju̶ varona ñañuja mani. To bajirona mani ñaboajaquẽne, manire ĩamaigũ̶ ñari, mani u̶ju̶re Jesucristore cõañumi Dios, “Mu̶re ajitirũ̶nu̶rãre rojose ĩna tãmu̶oborotire ĩnare yirẽtobosaaya” yigu̶. To bajiri Jesucristo manire ĩ rijabosare su̶orine, “Rojose mana ñaama, manire yiĩacõari, ĩna rijato beroju̶ ‘Tudirijabeticõato’ yigu̶, yu̶ catisere ĩnare ĩsiru̶cu̶ja yu̶”, manire yiĩagũ̶mi Dios. 	 Jekäi jishtä ji yakei wakble dewa̱ sa̱ tsa̱ku̱i ye sä duäkläwa̱ ra, je su̱ta je̱r bäi she dewa̱ sa̱ tsa̱ku̱i ye sa wabiketsanakläksa̱ wämo ye sa̱ se̱naklä jekjeye, saje wa Säkekewaí Jesucristo oloi ja̱mi.


Jesús ĩ u̶su̶tadiro, ĩ rĩjoroju̶a ĩarũ̶gõñuju surara u̶ju̶. To bajiri Jesús ĩ u̶su̶tadisere ĩacõari, ado bajiro yiyuju ĩ: —Socabesumi. Dios macu̶ne ñaboayumi ãni —yiyuju ĩ. 	 Ñerä guardia wa cien wäsikäk kaldu ije wäja̱mi te jekäi iduawa̱ rä su̱a ra, ite isha: —Iyina si̱ jí ditsä rä Säkeklä yaba.


To bajiri, Hebreo oca rãca Armagedón vãme cu̶toju̶ u̶jarãre rẽocama vãtia. 	 Jera ite ijewa tapawa̱wa̱ ka̱ kie Hebreo ktä wà Armagedón ni ska.


Jãjarã masa ĩna vati maariju̶are vasa. To mu̶a ĩabu̶jarã cõro jirẽocõari, ĩnare ũmato vaba”, ĩnare yigu̶mi u̶ju̶, ĩre moabosarimasare. 	 ‘Je ki̱ka bas cho̱ ña̱la ukä shtä ska, yi ku̱a bas te käi jewa kiäk jula kolone diei yäk.’


Mani maigũ̶ Timoteore ĩna tubiber'ire jẽre ĩre bucõañujarã. To bajiri, yoaro mene ĩ ejajama, ĩ rãca mu̶a tu̶ju̶ varu̶cu̶ja yu̶. 	 Yis te bas je̱r ku̱eke̱ sä el Timoteo yenaksa̱ni. Jekäi ikuna ideju̱ mane mane ra, yis da idamiña bas su̱ak.


Jesús ĩ tudicatisere, rõmia ĩna gotisere ajicõari, Galilea sitaju̶ vacaju̶ yu̶a, ĩ buerã, ju̶aãmo cõro, gu̶bo coja jẽnituarirãcu̶ ñarã. “Ti buro joeju̶ yu̶re ĩaru̶arãja mu̶a” yu̶are ĩ yicatoju̶ vacaju̶ yu̶a. 	 Ata iwa̱ dulanak wa once minejulumi Galileaka, ka̱ bata mai Jesús wa̱ iyile ijewa ia̱ rä ska.


Rojose mu̶are ũmato yiriruju̶rima, boacoaru̶aroja. Boarotiruju̶ri ti ñaboajaquẽne, Cristo rãcana mu̶a ñajare, “Rojose mana ñaama”, mu̶are yiĩagũ̶mi Dios. To bajiro mu̶are ĩ yiĩajare, ĩ rãca quẽnaro ñarãja mu̶a. 	 Ata Cristo katke bas ja̱rka ra, jera bas yaka rä dulewa̱ ji yakei wakble kju̱ei, jeiräta bas wikblu rä kseka sä rä wabiketsaleksa̱ wämo ye ki̱ka.


Rijar'i, ĩ boacũñarorema, yuca ejarãma ĩna —yu̶are yicami Jesús. 	 Mai jile nu̱l balakli ska ra, olo taparmiwa̱.


Tiaseacare bajiro bajiaja ti, mani ñemero quẽne. Mojoriaseaca ti ñaboajaquẽne jairo rojose ñagõaja mani. Jeare quẽne tu̶oĩasaque mu̶a: Jeavaca, cojovacaca ñaboarine, jacariveserire soejeocõaroja ti. 	 Je su̱ta sä kjäktä rä sä wäjienaklä tsi̱ne, ata ta̱i je je̱k ssä rä. ¡Ibiketsö, jishtä yökö wäkata tsi̱ne te kal yäkä ta̱i däläwe̱ rä!


To bajiro yigu̶ ñaboarine, “Yu̶re ajitirũ̶nu̶ato ĩna” yigu̶, bu̶to ejarẽmoru̶a tu̶oĩagũ̶ ñagũ̶mi. To bajiro yigu̶ ĩ ñajare, ado bajiro gotiaja ĩ oca masa ĩna ucamasire: “ ‘ “Gãjerã rẽtoro ñamasurã ñaja yu̶a” ĩna yitu̶oĩasere yitu̶jacõari, yu̶ju̶are ajitirũ̶nu̶ato’ yigu̶, ĩnare yirẽmobeami Dios. ‘Ñamasurã me ñaja yu̶a’ yitu̶oĩarãju̶arema quẽnaro yirẽmoami”, yigotiaja Dios ocare masa ĩna ucamasire. 	 Ata ije̱r bäi shä ki̱ta sa̱ ia̱, ki̱ ite ishe: “Säkeklä kju̱atkäke̱ je̱k ssäk wa ra, ata je̱k jäkwa̱ wa ia̱ ije̱r bäi shäke̱.”


Yu̶ gotimasiosere, tirũ̶mu̶anaju̶ma tire masibetimasiñuma maji. Adirũ̶mu̶rirema, ĩ yarã ñarona tire ĩna masirotire yiyumi Dios. 	 Je kte ka ju̱ñele kuna rä blelewa̱ ka̱ bakle mikle etkä etkä raté sa wale bakle saka saka skaté, ata jira je kjayina ije wa̱ sikii wa tso̱ ia̱.


To bajicõari, “Jesucristo ñaami u̶ju̶ ñamasugũ̶”, yijediru̶arãja mani. To bajiro mani yijama, mani jacu̶ Diore rũ̶cu̶bu̶orã yiru̶arãja mani. 	 ñakäi biköle wa̱ ishäklä Jesucristo ne rä Säkekewa rä, je wà Säkeklä Sa Ká oloitsanaklä.


Mu̶ tu̶ju̶ ĩ tudiejaro, “Yu̶ moarimasu̶ tudiejaami” ĩre yigu̶ me, ĩre ĩamairu̶cu̶ja mu̶. “Jesucristore ajitirũ̶nu̶gũ̶ ñari, yu̶ maigũ̶, yu̶ bedire bajiro bajigu̶ ñaami” yitu̶oĩagũ̶, ĩre ĩamaima. To bajiri ĩre yu̶ mairo rẽtoro mu̶ju̶a, ĩre mairu̶cu̶ja mu̶. 	 ka däkwa̱ni ba kjanaklä ye kuna, ata ba kjanaklä wa tsa̱ta, je rä idäkläwa̱ bä el ma wa̱ shka̱ta ye. Yis wakei ia̱ ije rä jekäi, ata bäiwa̱ si̱ ba ia̱ ra, iyaka ska irä Säkekewa ja̱mi ska irä.


To bajiro ĩ yisere ajicõari, ado bajiro gotiyuju Pedro yuja: —Ajimasiaja yu̶ yuja. Gãjerã masare ĩ mairo rẽtoro jud'io masare maigũ̶ me ñaami Dios. 	 Jera Pedro ktami te isha: —Iyina si̱ yis je̱r ku̱a ite ra ka Säkeklä te ji we̱ rä kju̱awa kju̱awa sa wakwa ja̱mi kuna.


To bajiri Galilea sitaju̶ gotimasiocudiyuju Jesús. Tocãrãca macarirene Dios ocare ĩna bueriviriju̶ sãjaejacõari, oca quẽnasere masare ĩnare gotimasioñuju. To yicõari, ĩna u̶su̶riju̶re sãñarãre vãtiare bureayuju. 	 Jekäi ite sa pakte rami Galilea ke̱i kalabe sha̱na ijewa ñapaktäklä jui etkä etkä na, ñakäi ite be kjäie tuleke̱ksa̱.


Tiju̶ bero, ĩaĩañamani ĩ yiĩoboacana ya macarire tu̶oĩacõari, Dios ĩ bojabetire ĩna yisere tu̶oĩasu̶tiriticõari, ĩna yitu̶jabetijare, rojose ĩna tãmu̶orotire yigu̶, ado bajiro goticami Jesús: 	 Jera ite jukläyäkä mai iwa̱ ji täkili ta o̱le ta̱i ska wa uña, ka ijewa ñamaneneksa̱ kuna ki̱ka:


Ĩna ejaro, ado bajiro ĩnare yisẽniĩañujarã ĩna: —¿Mu̶a macu̶, ĩabecu̶ ruyuacacu̶ mu̶a yigu̶ne ñati ãnima? ¿No bajiro yicõari ĩabecu̶ ñaboarine, ĩacoasujari ĩ yuja? —yisẽniĩañujarã ĩna, ĩ jacu̶are. 	 Jera ijewa te ichaka iia̱: —¿Jí rä bas yaba na? ¿Jí ne rä bas wa̱ yinak iko̱le rä ka wä wajuenak kuna ni rä na? Jera ¿maikäi jira iwä wajuerke̱ na?


Cesarea macaju̶ ejacõari, ĩna u̶ju̶ ĩ ucacõariajũrore U̶ju̶ Félixre ĩre ĩsiñujarã ĩna. To yicõari Pablore quẽne ĩ tu̶ju̶ ĩre cũñujarã. 	 Ñerä jewa demi Cesarea ska ra, ite äyë cha̱mi ka̱ wäkiri ia̱, ñakäi iwa̱ Pablo demitse̱ iwäja̱mi.


“Yu̶re tudiĩabetiru̶arãja mu̶a” ĩ yijare, bu̶to su̶tiriticama ĩna. To bajirã ñari, cũmua yu̶a vasãjavatoju̶ yu̶are ĩasu̶yaejocama ĩna. 	 Ijewa je̱r ianacha̱wa̱ e̱e̱na si̱ rä, ite isha ka ijewa wa̱ isu̱nak ji̱a ki̱ka. Ñerä ijewa minemi iña̱le̱i ju̱akta̱na ko̱no ska.


To ĩ yiboajaquẽne, ado bajiro ĩnare yiyuju Pablo, masa ĩna yisere ĩacõĩarimasa ĩna cõariarãre: —Bajibeaja. Roma macana yu̶a ñaboajaquẽne, rojose yu̶a yirere ĩacõĩamenane, yu̶are bajerotimasima ĩna, masa ĩna ĩaro rĩjoroju̶a. To yicõari yu̶are tubiberotimasima. To bajiro yu̶are yirã ñaboarine, ¿no yirã masa ĩna ĩabetone yu̶are burotiati ĩna? Ĩna masune yu̶are burã vadiato —ĩna cõariarãre ĩnare yiyuju Pablo. 	 Ata Pablo te ijewa ia̱ isha: —Sá rä Roma wa, ata ijewa te sá kpa ditsä wäna ka ktei wabiketsale kuna, jekäi ite sá wätiacha̱wa̱. ¿Ata jir ijewa te sá jetuleke̱ksa̱ni jakika käi na? Ka irä jekäi kuna, iwakwa ne kiana bitäk sá jätuläksa̱ni rä.


Abraham ñamasir'i ĩ bajimasirere tu̶oĩaña mu̶a. “Gãji yu̶re bajiro yigu̶ magũ̶mi” yitu̶oĩagũ̶ ñari, ado bajiro ĩre gotimasiñuju Dios: “ ‘Mu̶re socabeaja yu̶. Jãjarã jãnerabatia cu̶tiru̶cu̶mi’ mu̶re yaja yu̶”, ĩre yimasiñuju Dios, Abraham ñamasir'ire gotigu̶. 	 Jekäi Säkeklä kabla Abraham ia̱ ra, ikabla etkabä iwakei ktä wà, je rä ka isaka kuna bakleka̱ ije tsa̱ta ikabläklä je ktä wà ki̱ka.


“Cristo ĩ ejarẽmorã rĩne ñaama Dios ĩ ĩavariquẽnarã” yitu̶oĩacõari, Cristore ajitirũ̶nu̶gũ̶ ñari, bu̶tobu̶sa ĩre masirũtuaru̶aja yu̶. Tire yu̶ yijama, ado bajiro yigu̶ yaja yu̶: Cristo ĩ rijato bero, tudicaticõari, ĩ masise rãca ĩre ajitirũ̶nu̶rãre ejarẽmo ñagũ̶mi. Tire, ĩ masise rãca ĩ bojase rĩne yigu̶ ñaru̶aja yu̶. To yicõari, ĩ jacu̶re cu̶diru̶agu̶ ñari, Cristo, rojose ĩ tãmu̶oriarore bajiro rojose tãmu̶oru̶aja yu̶ quẽne. To bajiro bajigu̶, yucú̶tẽroju̶re ĩre ĩna sĩariarore bajiro yu̶re ĩna sĩaboajaquẽne, quẽnaru̶aroja. 	 Yis ssëna yis me je̱r ko̱rpa Cristo ia̱, ñakäi ije shki̱leka̱ni täkili ia̱, ñakäi ije weikale shka̱l ssäkña, yis ianakläwa̱ ije su̱ta duäkwa̱.


Cristo yarã ñari, circuncisión yiecojama, yiecobetijaquẽne, ñamasuse me ñaja. Ti su̶ori me manire yirẽtobosaru̶cu̶mi Dios. “Manire rijabosayumi Cristo” mani yitu̶oĩase, to yicõari gãjerã mani maise su̶oriju̶a manire yirẽtobosaru̶cu̶mi Dios. 	 Ka irä jiye kuna ta, Cristo Jesús ja̱mi ra, tene shkiri ta iräle ka tene shkiri ta iräle, je rä ka säkei ta. Ata ji biketse etkabä wao̱rte ñashka̱li̱ble oloi ja̱mi, je ne rä säkei ta rä.


¿“Masa ĩna bajirearo bero, ĩna u̶su̶ri caticõaroja”, yirere ĩabeticatique mu̶a? Dios ĩ masune ĩ gotirere ĩre gotirẽtobosarimasu̶ ado bajise ucamasiñumi: 	 Ata dulecha̱wa̱ wa rä shki̱nakka̱ni je wapakäklä ra, ¿ka bas wa̱ Säkeklä wa̱ ji yile bas ia̱ je ktei wayile na? Je te ishe rä:


Yeseare coderimasa, to bajiro ĩna bajisere ĩacõari, ũmacoasujarã, ĩna ya macaju̶ vana. To bajicõari, vãtia sãñaboariarã ĩna yiecose ñaro cõrone ti macanare gotijeocõañujarã ĩna. 	 Jera je kjänanak wa julunami demi jukläyäkä na, te je paka biköle ji o̱na je wäialeksa̱ be wa̱ wa ia̱ rä käi.


Diore gotirẽtobosarimasu̶, El'ias vãme cu̶timasir'i, manire bajiro bajimasiñuju. To bajiboarine, “Oco quedibeticõato” yigu̶, Diore ĩ sẽnijama, ĩ sẽnirore bajirone idia cũ̶ma, gaje cũ̶ma gu̶dareco cõro oco quedibetimasiñuju. 	 Elías rä ditsä saje wa käi ñaebä, ata ika̱kia e̱e̱na si̱ ka ka̱li̱ ja̱naklä kuna. Jekäi ka ka̱li̱ ja̱ne ka̱ biköle ska däka̱ tres año y seis mes bala na kje.


Listra macana, Iconio macana quẽne, “Quẽnaro yigu̶ ñaami”, ĩnare yigotiyujarã Jesúre ajitirũ̶nu̶rã, Timoteore. 	 Sä el wa tso̱ Listra ska, Iconio ska, jewa te ije sha ipalei rä bäi.


To bajiri Pablo rãcana, Pafos vãme cu̶ti macare ñariarã, cũmua jairica rãca vacoasujarã ĩna, Perge vãme cu̶ti macaju̶ vana. Panfilia sitaju̶re ñañuju Perge. Ti macaju̶ ĩna rãca ejacõari, Juanju̶ama, Jerusalénju̶ tudicoasuju. 	 Pafos ska Pablo irä shkäk ira wa irä jewa ju̱nami ko̱no ki̱ka, demijulu Perge ska, je rä Panfilia ke̱i. Ata jeska Juan te ijewa jawa̱ biteju̱ni Jerusalén.


Cojojacatu̶a, mu̶a vayujuare ĩ jajama, gajejacatu̶are quẽne ĩre jarotiya. Sĩgũ̶, mu̶a sudirore joeagarore ĩ veaãmijama, jubeagarore quẽne ĩre veaĩsicõaña. 	 Yi te ba kpa ma ja̱kätä ki̱ka ra, ma ja̱kätä ekta mo iia̱ iwa̱ buka̱nak. Ñakäi yi te ma wa̱ shönak je̱k ki̱ tsa̱mi ra, jera ñakäi ka̱ mo iia̱ ba paiklä tsa̱klämi iwa̱.


Quẽnaro tu̶oĩaña mu̶a. “Rojose yu̶ yijama, masibecu̶mi Dios” mani yitu̶oĩaboajaquẽne, diseju̶a ĩ masibeti manijare, mani yisere masijeogu̶ ñaami. Gotimasiore ocare mu̶are gotigu̶ yaja yu̶: Ote ajere mani otejama, ti ajene judicõari, ti bu̶cu̶ato, ti ricarene juaru̶arãja. Gajeye mere juaru̶arãja mani. 	 Ke bas ñawäyua. Ka Säkeklä rä wäyönakwa̱ kuna. Ata ji tkawa̱ sa te, je ne wäkukemi sa te rä.


To bajirone bajiaja u̶ye oco quẽne. Mame u̶ye ocore, vaibu̶cu̶gaserone quẽnoriajoa bu̶cu̶joaju̶are jiomenaja mani. Bu̶cu̶joaju̶re mani jiojama, jãmu̶sĩnituca yiro, yivocõaroja tijoaju̶are. To bajiro mani yijama, u̶ye ocore, vaibu̶cu̶gaserone quẽnoriajoare quẽne, to bajirone yireacõa tu̶jana yirãja mani. “To bajirobe” yirãma, mame u̶ye ocore vaibu̶cu̶gaserone quẽnoriajoa, mamajoaju̶are jiore ñaroja. To yicõari, u̶ye oco, vaibu̶cu̶gaserone quẽnoriajoa quẽne, cojoro cõro quẽnaro ñaru̶aroja. To bajiri mame u̶ye ocore, bu̶cu̶joaju̶re mani jiobetore bajiro mame oca yu̶ gotimasiosere, mani ñicu̶a oca rãca tu̶oĩavu̶obesa mu̶a —ĩnare yicami Jesús. 	 Ñaebä ka sa̱ wa̱ vino blona ji̱a tenak bewak kjuä yöle bolsa ye nu̱l da shtä naka. Ata ikuna jekäi ra, je bewak kjuä tsikirju̱mi, jera vino tkerju̱mi, ñaebä ijui weikarmiwa̱. Bäi si̱ ra sä te vino blona ji̱a tie rä bewak kjuä spa̱na ja̱rka, jera je botkäwe se̱rmi ji̱a.”


Mubiacõari, ti vire ĩasõcaju̶ yu̶. Ĩre ĩna gũmaboare rĩne ñacaju̶. Sãjabeticaju̶ yu̶, bajigu̶ju̶ma. 	 Jekäi ije̱k buawa̱ te isu̱a ra ibuträklä suruu ebä kalmeta̱na. Ata ka iminenewa̱ ija̱rka.


To bajiro ĩna yiajatud'isere ajicõari, ju̶aãmo cõro, coja jẽnituarirãcu̶ ñarã rãca vũ̶mu̶rũ̶gũ̶ñuju Pedro. Vũ̶mu̶rũ̶gũ̶cõari, bu̶to tutuase rãca ado bajiro gotiyuju Pedro, to rẽjarã ĩna ajijediro: —Quẽnaro ajiya yu̶ yarã, yu̶ gotisere, Jerusalén ñarã quẽne. 	 Jera Pedro je̱k duaka̱ isaka once wa ra. Jekäi ikta täkii te isha ijewa ia̱: “Bas Judío wa, bas biköle se̱nak Jerusalén ska wa, yis ktä ssö bas ku̱ tsa̱na, je ku̱ bas je̱r ku̱opa,


To yicõari, “Ãmosiagu̶ babare bajiro bajiaja yu̶” yigu̶, ado bajiro ĩ buerãre ĩnare gotimasioñuju Juan: —Ãmosiariarũ̶mu̶ so manaju̶ ñarocu̶ babare ajisu̶yaroco me ñagõmo. So manaju̶ ñarocu̶ju̶are ajisu̶yaroco ñagõmo. So manaju̶re so ajisu̶yasere ĩacõari, bu̶to variquẽnagũ̶mi ĩ baba. Tire bajirone, “Masa jãjarãre oco rãca bautizarũgũñuju ĩ quẽne” mu̶a yisere ajicõari, bu̶to variquẽnaja yu̶ quẽne. 	 Dulaklei jula kolonak busi ra, je ne ia̱ je busi rä däkksa̱ rä. Jekäi je dulaklei tsa̱tkäk kaldu te iktä ssa ra, jera issërke̱ a̱naa, iktä ssërke̱ ki̱ka. Jekäi jira yis ssëna a̱naawa̱.


“Gãjerã rojose mu̶are ĩna yiboajaquẽne, yu̶re ajitirũ̶nu̶cõa ñaroti ñaja” mu̶are yu̶ yiroticatire bajiro cu̶dirũgũaja mu̶a, yu̶ oca gotimasiorimasa. Adi macaru̶cu̶ro tu̶sarirũ̶mu̶rire gãjerã, masa jedirore rojose yiru̶arãma, “Diore ajitirũ̶nu̶beticõato” yirã. “Tire yiroma” yigu̶, mu̶are ejarẽmocõa ñaru̶cu̶ja yu̶. 	 Yis wa̱ sa pakale ji katabläk je wawá̱ ba te. Je ki̱ka sa̱ mablenaklä horaí dewa̱ ra, yis te ba blemi je yika. Je rä däkwa̱ ji̱a ka̱biköle ska se̱nak ishäkä ki̱ka wa mabläk.


‘¿No bajise rojose yiri?’ ĩnare yisẽniĩaru̶, jud'io masa u̶jarã tu̶ju̶ ĩre ãmiamasimu̶ yu̶. 	 Jekäi yis ki̱ ishena ju̱ñenakwa̱ ji kju̱ei ijewa te ikjatieke̱ rä ki̱ka yis wa̱ iminetse̱ ijewa wa̱ kolole sä ktei wabiketsäkksa̱ wa ska.


To ĩ yirone, ĩ babare quẽagũ̶ju̶a, Moisére ĩre turocacõañuju, ĩre jũnisinigũ̶: “¿Ñimu̶ ‘Ĩna u̶ju̶ ñaña’ mu̶re yicati? 	 Jera ale iel weikäk je te Moisés tia ju̱a. Jekäi ite isha iia̱: ‘¿Yi te ba kuka sa̱ tsa̱ku̱i ye sä ktei wabiketsäkksa̱ ye rä na?


To bajiro Jesúre yiyujarã, Dios oca masa ĩna ucamasire, “ ‘Rojorã rãcagu̶ ñaami’ ĩre yiĩaru̶arãma masa”, Jesúre yimasire ñajare. 	 Jekäi io̱na jishtä iyöle te ishe käi: “Je shtanaña ji yakei wakbläk wa ra.”


Jediro masa mere Jesúre ĩre ruyuaĩorotiyumi. Rẽmoju̶ne Jesús ĩ bajicatire gotirona ĩ cũcana yu̶a ñajare, “Ĩre catioyumi Dios” yu̶a yimasirotire yigu̶, ĩre ruyuaĩorotiyumi. To bajiri, Jesús ĩ tudicatiro bero, ĩ rãca ba, idi, yicaju̶ yu̶a. 	 ka jeska wa biköle ia̱ kuna, ata iwa̱ kolole ña̱la wätsa̱k isu̱ak wa ye jewa ebä ia̱ ite ikjasha rä, sá yäkäk ji yäk ije ra ishkileka̱ni dulecha̱wa̱ wa sha̱na ukä ska jewa ia̱.


Jesucristo mu̶are ĩ mairore bajirone bu̶to mu̶are maiaja yu̶ quẽne. Bu̶to mu̶are yu̶ maisere masiami Dios quẽne. 	 Säkeklä rä yis su̱ak, bikö yis je̱r ja̱mi bas biköle dälärke̱ käi Cristo Jesús wa̱ sa̱ shka̱l ta̱i je wà.


“To bajiroado yiroja” ĩna yimasibetone, ĩnare ruureacõamasiñuju Dios. To bajirone bajiru̶arãma masa, yu̶ tudiejarirũ̶mu̶re quẽne. 	 ata ka ijewa je̱r ko̱ne mine rämi diklä talanaka̱ kje, jekäi je te ijewa kalabe jámi, je su̱ta io̱rmi ditsä yäbei däke̱ni ra rä.


Arimatea macagu̶, José vãme cu̶tigu̶ quẽne, ñañuju. Jud'io masa u̶jarã rãcagu̶, masa ĩna ĩarũ̶cu̶bu̶ogu̶, “ ‘Rotimu̶orũ̶gõru̶cu̶mi’ yigu̶, Dios ĩ cõar'i ñaami”, Jesúre yitu̶oĩagũ̶ ñañuju. Tirũ̶mu̶ju̶ama jud'io masa ĩna u̶su̶sãjariarũ̶mu̶ rĩjoroagarũ̶mu̶ rãiorotirũ̶mu̶ rĩjoroaca ñañuju. To bajiri José, Jesús ĩ rijatore ĩacõari, “Jesúre rũ̶cu̶bu̶ogu̶ ñaja yu̶” yitu̶oĩatutuacõari, Pilatore sẽnigũ̶ vasuju, Jesús ruju̶rire ãmiru̶. 	 Jera je día rä jile wa̱klä sábado yika, je tuir dawa̱ kja irä ki̱ka,


Er jacu̶ ñamasiñuju Jesús. Jesús jacu̶ ñamasiñuju Eliezer. Eliezer jacu̶ ñamasiñuju Jorim. Jorim jacu̶ ñamasiñuju Matat. Matat jacu̶ ñamasiñuju Lev'i. 	 Er dä Josué yaba, Josué rä Eliezer yaba, Eliezer dä Jorim yaba, Jorim rä Matat yaba,


To bajiri, jud'io masa su̶ori Dios ye quẽnase bu̶jarã ñari, jud'io masare, “Yu̶ yarã me ñaama” ĩ yiĩarãre ĩatebesa mu̶a. “Ĩna rẽtoro quẽnarã ñaja yu̶a”, yitu̶oĩabesa. Ado bajiroju̶a tu̶oĩaña: “ ‘Yu̶ yarã ñaama’ manire ĩ yiĩaroto rĩjoroju̶a, jud'io masarema, ‘Mu̶a su̶ori masa jedirore quẽnaru̶aroja ti’ ĩnare yimasiñuju Dios”, yitu̶oĩaña mu̶a. 	 ke ma je̱k ssaka̱ ijula saka tsa̱ta. Ikuna ba je̱k ssäke̱ ra, ma je̱r ja̱nopa, ka ba oloi ja̱mi kal ña̱k se̱r dä kuna, ata je ñak ne oloi ja̱mi ba se̱r dä.


To bajiri Judas yu̶a rãcagu̶ ñaboacami. Ĩ ye moare quẽne ñaboacaju̶ ti. 	 Ka irä jiye kuna ta, ije rä shtao̱leña saje wa ra, jí ikja̱nei we̱ je wa̱kña.


To bajiri cojorũ̶mu̶, “U̶ye rica cu̶ti bu̶cu̶acoatoja” yigu̶, ĩre moabosarimasu̶re cõagũ̶mi, “U̶ye, yu̶re ĩna cũbosarere yu̶re juabosaaya” yigu̶. U̶ye veseju̶ ĩ ejarone, ĩre ñiacõari jarãma vese coderimasa. To yicõa, ĩre u̶ye ĩsimenane, “Vasa”, yirãma ĩna. To bajiri u̶ye juabecu̶ne tudiejagu̶mi, ĩre roticõar'i tu̶ju̶. 	 Iwä älinaklä ke̱i ska ra, ite kjanaklä ekla patkaté je shka̱bläk wa wäki̱ ijewa wa̱ uva yäkä wä moska ma̱klä iia̱. Ata je shka̱bläk wa te ikpa ta̱i, patkamini ite jula wäyaka.


Rojose mu̶a yirũgũrere yitu̶jacõari, Cristore ajitirũ̶nu̶rã mu̶a ñajare, “Ĩ rãca ñarũgũru̶arãja mu̶a” Dios ĩ yiriarã ñañuja mu̶a. To bajiri, rojose tu̶oĩabetiroti ñaja. Cristo su̶orine mu̶a rijato beroju̶ma “Tudirijabeticõato” yigu̶, Dios ĩ catisere ĩ ĩsiriarã ñaja mu̶a. To bajiri mu̶a rãca ñagũ̶mi Cristo. To bajiro ĩ bajisere ĩamasibetiboarine, adigodo ĩ tudiejaro, “Ñajediro u̶ju̶ ñaami”, ĩre yirũ̶cu̶bu̶oru̶arãma masa ñajediro. To cõroju̶ mu̶are quẽne ĩ rãca mu̶a ñasere ĩacõari, “Ĩ yarã ñañuma”, mu̶are yirũ̶cu̶bu̶oru̶arãma ĩna yuja. 	 Ka irä jiye kuna ta, bas duacha̱wa̱, jekäi bas se̱ne kseka tso̱ rä blele Cristo ra Säkeklä ja̱mi.


To bajivacu̶, Jordán vãme cu̶tirisa gajejacatu̶aju̶ yu̶are ũmato jẽacoacami Jesús. Toju̶ ejacõari, masare oco rãca Juan ĩ bautiza ñacatoju̶re tujacaju̶ yu̶a yuja. 	 Jekäi imineju̱mii Jordán a̱mi kata mai Juan wa̱ sä wäokle säkätä ska. Jeka ise̱na.


To bajiro ĩ yiro bero, ju̶arãre ũ̶mu̶are beseyujarã ĩna. “José vãme cu̶tigu̶ quẽnagũ̶mi” yicõari, “Gãji, Mat'ias vãme cu̶tigu̶ quẽnagũ̶mi”, yiyujarã ĩna. Josére, Justo ĩre yiyujarã gãjerã. Gaje vãmerema, Barsabás ĩre yiyujarã. 	 Jekäi ijewa te bol kuka. Ekla rä José, kinak Barsabás ni. Je kie etkä rä Justo ni. Ekla rä Matías.


To ĩ yirone, yu̶a rãcagu̶, Pedro bedi Andrés vãme cu̶tigu̶, ado bajiro Jesúre yicami: 	 Ñerä Jesús wa̱ dulanak wa saka Andrés, je rä Simón Pedro el, je te isha Jesús ia̱:


Jãjarã ñañujarã rijaye cu̶tirã, to yicõari, ĩna u̶su̶riju̶ vãtia sãñarã, masa ĩna juaejoriarã. Rijaye cu̶tirãre catioyuju. To yicõari, ĩna u̶su̶riju̶re sãñarãre vãtiare bureayuju. Vãtia, ĩre ĩna ĩamasisere ĩacõari, ĩnare ñagõrotibesuju Jesús. 	 Jera ite duë ta wa chu̱li̱i̱ bäiwa̱ni, sä kteke̱ duë te kju̱awa kju̱awa käi, ñakäi ite be kjäiaksa̱ chu̱li̱i̱. Jekäi ka iwa̱ ka̱ me̱ne be ia̱ iktäkläka̱, jewa wa̱ iju̱ñer yi irä ki̱ka.


Ñie manare quẽnasere ĩnare cõaboarine, gajeyeũni jairãrema ĩnare cõabesumi. 	 Yi kteke̱ bäli te wa ssëwa̱cha̱wa̱ ite jile baa wà, ata blu wa patka tulamini ite jula wäyaka.


Riojo mu̶are gotiaja yu̶. Ti macana mu̶are ĩna ajiru̶abeti vaja Dioju̶ama, rojose ĩnare yiru̶cu̶mi masare ĩ beserirũ̶mu̶ ti ejaro. Sodoma macana ñamasiriarã rẽtobu̶saro rojose tãmu̶oru̶arãma ĩna, mu̶are quẽnaro bocaãmimenama —yu̶are yicami Jesús. 	 Kte si̱ wà yie ishe bas ia̱, sä ktei wabiketsanakläksa̱ ke̱i ska ra, je jukläyäkä wa buka̱nami rä e̱e̱na si̱ Sodoma irä Gomorra irä ke̱i ska wa buka̱nami tsa̱ta.


To bajiro ĩnare yigoticõari, quẽna ado bajiro ĩnare yiyuju Jesús: —Riojo mu̶are gotiaja yu̶. Masa jediro rojose ĩna yijama, jediro rojose ĩna ñagõjaquẽne, su̶tiriticõari, Diore ĩna sẽnijama, rojose ĩna yisere masirioru̶cu̶mi. 	 “Kte si̱ wà yie ishe bas ia̱, ji nui biköle, kteka̱ yakei Säkeklä ukä ja̱mi jini irä käi biköle, je ki̱ sä rä janakwa̱ bitaba.


To ĩ yirirĩmarone, rijaquedicoasuju soju̶ama. Sãjanane, rijaqueariore ĩabu̶jayujarã mame bu̶cu̶arã. To bajiri sore ãmibudicõari, so manaju̶re ĩna yujeriaro tu̶ju̶ sore yujeyujarã. 	 Jera ñawäsaka idua ja̱nami Pedro klä säkätä ja̱mi. Ñerä je dulaklei wa dewa̱julu ra, jera jewa te iku̱a dulewa̱. Jera jewa te inu̱l tsa̱mi, itäbiawa̱ ise̱naklä ra ñara.


“Pablore, gãjerã tubibe ecoriarãre quẽne, Italia vãme cu̶ti sitaju̶re ĩnare cõato mani”, yicama ĩna. To yirã ñari, Julio vãme cu̶tigu̶re, —Ĩnare ũmato vasa —ĩre yicama. Roma macana surarare U̶ju̶ César ĩ beseriarãre rotigu̶ ñacami Julio. 	 Mika̱ ijewa te ibiketsaksa̱ e̱ná sá patkäkmi ko̱no ki̱ Italiaka ra, ijewa te Pablo irä, kololecha̱wa̱ wa saka irä, tulaksa̱ guardia wa cien wäsikäk ekla kie Julio ia̱. Je rä guardia wa eyaka wa kie Augusto ni wa sha̱.


Yu̶ yere buecõari, ĩna masu ĩna tu̶oĩasere gotimasioama. Tirene, ‘Dios ĩ rotise ñaja’ yiboama. To bajiri, yu̶re ĩna rũ̶cu̶bu̶oboase vaja, ñie vaja bu̶jamenama ĩna”, yiucamasiñumi Isa'ias, Diore gotirẽtobosagu̶ —yigoticami Jesús. 	 Ijewa te yis oloitseke̱ rä ka wata, jewa te sa pakteke̱ rä kje ditsä wa̱ ka̱wei me̱le ebä wà.’


To bajiro ĩnare ĩ yigotirone, —¿Noju̶re to bajise bajiroti ti? —ĩre yisẽniĩañujarã ĩ buerimasa. To bajiro ĩre ĩna yisẽniĩarone, ado bajiro cu̶diyuju Jesús: —Rijar'i, ĩ boacũñarorema, yuca ejarãma ĩna —ĩnare yicu̶diyuju Jesús. 	 Ijewa te je ssa ra, ite ichaka ije ia̱: —Säkekewa, ¿mai je o̱rmi rä na? Jera ite isha ijewa ia̱: —Mai jile nu̱l balakli ska ra olo taparmiwa̱.


To bajiri mu̶a tu̶ju̶ ĩre tu̶ocõagũ̶ yaja yu̶, catiquẽnagũ̶ ĩ ñasere mu̶a ĩavariquẽnarotire yigu̶. Mu̶a tu̶ju̶ ĩre yu̶ tu̶ocõajama, yu̶ quẽne tu̶oĩarejaibetibu̶saru̶cu̶ja yu̶. 	 Je ne ki̱ka yis ssëna bäi si̱ ije patkäkmi bas wäki̱, bas te isu̱ani ra, bas ssënaklä a̱naa, ñakäi ka yis je̱r ianaklä ji̱a ta̱i.


To yu̶a bajiro ĩacõari, Jesús tu̶re jãjarã masa ejacama, rijaye cu̶tirãre juaejarã. Ĩna juaejacana ado bajiro bajirã ñacama: Rujasagueri vana, jeariarã, ĩamena, ñagõmena, to yicõari, jãjarã gajeye rijaye cu̶tirã ñacama. Ĩ tu̶ ĩna ejarone, ĩnare catiocami Jesús. 	 Jera chu̱li̱i̱wa̱ ñasikawa̱ iwä ja̱mi; jewa wa̱ isaka date klä ialewa̱ wa käi, ka wä wajuenak kuna wa käi, jula medelewa̱ wa käi, ka ktäk kuna wa käi, dueta wa saka chu̱li̱i̱ wa käi. Jewa tapawa̱wa̱ ijewa te iklä kicha ja̱mi, jekäi jewa bäiwa̱ni ite.


Efeso macana, jud'io masa, to yicõari griego masa quẽne, to bajiro Esceva rĩa ĩna yiecorere ajicõari, bu̶to güiyujarã ĩna. To yicõari, Jesús yere ĩna gotijama, rũ̶cu̶bu̶ose rãca gotiyujarã ĩna. 	 Éfeso ska se̱nak wa biköle te je ju̱ñawa̱, Judío wa käi, Griego wa käi, jera su̱ane ja̱naka̱ ijewa biköle ki̱. Ñakäi Säkekewa Jesús kie oloi kanaka̱.


To bajiri yu̶ mairã, rojose yiru̶aboarine, tire yibetiroti ñaja mu̶are. 	 Jekäi el wa, sa pakana ji̱a ji wa̱k, ata ka je rä sa yaka te kuna, sa̱ se̱naklä sa yaka ki̱ isherke̱ käi kuna.