To ĩna yiboajaquẽne, jacoju̶ama, —Bajibeaja. Juan vãme cu̶tiami —ĩnare yicõañuju so. 	 Ata ia̱mi te isha: —Kai. Ije kir mar dä Juan ni.


To bajiro bajirirũ̶mu̶ri bu̶to rojose tãmu̶oru̶arãma masa. Adi macaru̶cu̶ro ñasu̶oriarũ̶mu̶ri masa rojose ĩna tãmu̶oadire rẽtoro tãmu̶oru̶arãma ĩna. Rojose ĩna tãmu̶oro bero, to bajise rojose tãmu̶obetiru̶arãma yuja. 	 Ka irä jiye kuna ta, je ke̱i ska sä weikarmi, ka jekäi weikane bakle mik a̱ni säkätä ji yöleksa̱ yuaksa̱ Säkeklä te skaté bite rä jira kje, ñakäi je su̱ta ji ka o̱nakni mik a̱ni.


To bajiri Dios manire ĩ ĩamaisere yu̶ gotisere ajicõari, ¿no bajiro tu̶oĩati mu̶a? “Rojosere ĩna yiboajaquẽne, rojose yigu̶ me ñañumi. To bajiri, bu̶tobu̶sa rojose yito mani. To bajiro mani yiboajaquẽne, manire maigũ̶ ñari, manire masiriocõa ñaru̶cu̶mi”, ¿yitu̶oĩaboati mu̶a? 	 Jera, ¿jini sa te ishe na? ¿Sa̱ ku̱ ji yakei wakblöpa ji̱a ije̱r bäi shäklä ki̱ta na?


—To bajiri cojorũ̶mu̶ne bu̶to rojose yiecoru̶arãma. Sĩgũ̶ri rijayene bajirearu̶arãma. Gãjerã, ñione rijaru̶arãma. Gãjerã bu̶to su̶tiritiru̶arãma. Gãjerã jeameju̶ soe ecoru̶arãma. To yicõari, ti macare soereajeocõaru̶cu̶ja. Rẽtoro masigũ̶ ñari, to bajiro rojose ĩnare yiru̶cu̶ja —yi ocaruyucami Dios, mani u̶ju̶. 	 Je bata ki̱ka un díabä wà sä tuawa̱kwa̱ dämiwa̱ iki̱ka: duewa̱ irä, je̱r iane irä, bäli irä; ñakäi irä dälänakwa̱ yökö wà. Ka irä jiye kuna ta, Säkekewa Säkeklä ije kpäk rä täkiwa̱ si̱.”


To cõrone yu̶ quẽne ĩ rĩjoro ejasu̶ocacu̶ quẽne sãjacoacaju̶ yu̶. Tire ĩacõari, “Tudicaticoasumi Jesús”, yimasicaju̶ yu̶ yuja. 	 Jera Jesús wa̱ dulanak el ale demiju̱ säkätäba sa̱ nu̱l bläklä ska je kjawa̱ju̱ña ira. Je te isu̱a, jekäi ite ibiketsa iyina si̱ irä.


Bero, ángel õ vecaju̶ ĩ vu̶sere ĩacaju̶ yu̶. Ĩ ñacami, Dios macu̶ su̶orine quẽnaro Dios ĩ yise quetire gotigu̶. Tocãrãca macanare, cojo masa jũna ru̶yabeto, ti queti jedibetirotire goticudigu̶acu̶ bajicami. 	 Jera yie ángel saka ju̱r kalmo ka̱sha̱ ki̱ka su̱a. Je wa̱ kte baa jekjeye shkä bata yinak se̱nak ishäkä ki̱ka wa ia̱, ñakäi ke̱i ta kju̱awa kju̱awa wa, ditsei wä ta kju̱awa kju̱awa wa, ktäta kju̱awa kju̱awa wa, pa ta kju̱awa kju̱awa wa biköle ia̱.


Abraham quẽnaro ĩ yimasire ti ñaboajaquẽne, “Rojose magũ̶ ñaami”, ĩre yibesuju Dios. “Rojose magũ̶ ñaami” ĩre ĩ yijama, “Quẽnaro yigu̶ yu̶ ñajare, ‘Rojose magũ̶ ñaami’ yu̶re yiĩagũ̶mi Dios”, yiborimi Abraham. 	 Ikuna Abraham wabiketsanaksa̱ wämo ye rä ije te ji wá̱ ki̱ka ra, ije ia̱ ka̱ tso̱ je̱k ssäklä je ki̱, ata ka Säkeklä wänaka kuna.


“Ado bajiro bajiru̶aroja” Diore gotirẽtobosamasir'i ĩ yimasire ñajare, to bajiro yiyuju ángel. Ado bajiro yimasiñuju: 	 Je biköle o̱na rä io̱naklä jishtä Säkekewa wa̱ iyile jile bata shäk ja̱mi je te ishe käi:


To ĩ yiñarone, ĩ u̶ju̶, tudiejagu̶mi. Tudiejacõari, ĩ rotiriarore bajiro ĩ yibetire ti ñajare, rojose ĩre yigu̶mi. To bajiri “Quẽnaro yirã ñaja yu̶a” yiboarine, ĩna yirore bajiro yimena rojose ĩna tãmu̶orore bajirone tãmu̶ogũ̶mi. 	 jera je kjanaklä blui dämiju̱ni ka ite ike̱i ki̱ssë kate kuna ska, ka hora ju̱ñele kuna iwa̱ ska, je te ikshe̱mika̱ te ka̱ me̱mi iia̱ rä mai ka ji biketsäk etkabä kuna wa tso̱ shtä ska.


To bajiro ĩna yisere ajicõari, ado bajiro cu̶dicami Jesús: —Ñamasusere riojo mu̶are gotiaja yu̶: Moisés ñamasir'i me Dios ĩ ñaroayere barere ĩnare cõacami. Yu̶ jacu̶ne ñaami ĩ ñaroayere barere ĩnare cõacacu̶ma. To bajirone bajiaja pan quẽnamasusere quẽne. Tire mu̶are cõami Dios. 	 Jera Jesús te ijewa kúka: —Kte si̱ kte si̱ wà yie ishe bas ia̱, je pan dar ka̱jöir ka je me̱ne bas ia̱ Moisés wa̱ kuna. Ata yis Ká ne te pan si̱ dar ka̱jöir je me̱ke̱ bas ia̱ rä.


Lev'i jacu̶ ñamasiñuju Simeón. Simeón jacu̶ ñamasiñuju Judá. Judá jacu̶ ñamasiñuju José. José jacu̶ ñamasiñuju Jonam. Jonam jacu̶ ñamasiñuju Eliaquim. 	 Matat dä Leví yaba, Leví rä Simeón yaba, Simeón rä Judá yaba, Judá rä José yaba, José rä Jonán yaba, Jonán rä Eliaquim yaba,


Jesús ĩ ejaro ĩacõari, ĩre rũ̶cu̶bu̶orã ĩre bare quẽnoecacama toana rõmiri. Lázaro bedeo, Marta ñacamo, yu̶are bare jeogo. Lázaro quẽne ñacami, yu̶a rãca bagu̶. 	 Jeska ijewa te jile äliwa̱ Jesús ia̱. Je wachewa̱ Marta te. Jeska Jesús da ñatululewa̱ yäkäk wa sha̱na Lázaro kalmeña.


Tire ajicõari, “¿Yu̶ gotimasioboacati vaja mañujari?”, yitu̶oĩa su̶tiritiaja yu̶. 	 Ata yis suanawa̱ bas ki̱ka, yis shka̱bla bas bata ki̱ka iö je weikarwa̱ kje ka wata.


To ĩ ñasere ĩacõari, quẽna soje tu̶ ñarãre ado bajiro gotiyuju so, moabosarimaso: —Ãni, Jesúrãca vacudir'i ñaami —yiyuju, ĩnare gotigo. 	 Jera je kjanaklä te isu̱ani ra, ibanaka̱ni ishäk jeska tso̱ wa ia̱: —Jí rä ijewa sha̱ ekla.


Ĩ bero, ĩ u̶ju̶re ĩogũ̶ ejagu̶mi gãji: “Adine ñaja mu̶ gãjoa, yu̶re mu̶ ĩsicati. Sudigaserone gũmacõari, cũcaju̶ yu̶, ‘Bu̶to roticõari ĩ bojarore bajiro yirere bojagu̶ ñacami’ mu̶re yigüigu̶ ñari”, ĩre yigu̶mi. 	 “Je itäki̱ iel deju̱ te isha: ‘Säkekewa, jí ba mina su̱o. Yis te je se̱newa̱ blele pañuelo na,


Ĩna tu̶ju̶ ejacõari, ado bajiro ĩnare sẽniĩañuju ĩ: —¿No cõro jairo yu̶re vaja yirãda mu̶a, “Jesúre ñiato” yigu̶, mu̶are yu̶ gotijama? —ĩnare yisẽniĩañuju. To ĩ yisẽniĩase ñajare, treinta ñaritiiri gãjoa ĩre ĩsiñujarã ĩna. 	 te isha: —¿Jibä ma̱k bas ssëna yis ia̱ yis wa̱ ije ju̱akläksa̱ bas ia̱ na? Jekäi ijewa te inaklä wäka mablaksa̱ iia̱ treinta.


To bajiro mu̶are ĩ yire ñajare, Cristo ĩ bajirere mu̶are yu̶a gotimasiosere ajicõari, “Socase me ñaja”, yicaju̶ mu̶a. 	 Jekäi alaklä wa ka tsa̱ku̱ ki̱tiakle ra, itsa̱ku̱ kä tiö ju̱omi kalabe. Ata alaklä wa ia̱ ra tsa̱ku̱ kä tie iräle isike ju̱emi iräle je rä äina ra, je ku̱ iki̱tiöwa̱.


Paia u̶jarã ñamasurã Dios ĩ rotimasire cu̶dimasiriarã ĩna yirũgũmasire rẽtoro quẽnaro manire yibosarũgũgũ̶mi Cristo. To bajiri, “ ‘Quẽnaro mu̶are yiru̶cu̶ja yu̶’ Moisére Dios ĩ yicũmasire rẽtoro quẽnase ñaja adirodoriaye”, yimasiaja mani. 	 Ata jira Jesús te ikja̱nei we̱ bäi si̱ kukawa̱. Jekäi ije rä sä kablele ñaia̱ bäi si̱ je ktei shäk a̱miki̱ jiki̱, je o̱na rä Säkeklä kabla ji wa̱k bäi si̱ ki̱ka.


Gajerũ̶mu̶ Cesarea vãme cu̶ti macaju̶ vacaju̶ yu̶a. To ejacõari, Felipe ya viju̶ vacaju̶. Jesús ĩ bajirere gotimasiogũ̶ ñacami Felipe. Jerusalén macana Jesúre ajitirũ̶nu̶rãre, “Bare batoato” yirã ĩna beseriarã rãcagu̶ ñacami. 	 Bulirishtä ra sá bitejulu de Cesarea ska, dejulu Felipe kte baa bata shäk ju ska. Je rä ale kolole siete wa sha̱ ekla. Je kjäka sá se̱na.


Gãjerã quẽnaro mu̶are ĩna yisere bojaja mu̶a. To bajiri quẽnaro mu̶are ĩna yisere bojarã ñari, quẽnaro ĩnare yiya mu̶a quẽne. 	 Jishtä bas ki̱ sa saka sherke̱ ji wa̱k bas ia̱ käi, je su̱ta bas ku̱ ji wo̱ ijewa ia̱.


Ado bajiroju̶a bajiaja: Mani masune rojose yiru̶a tu̶oĩacõari, yirũgũaja mani. 	 Ata sa̱ je̱r kirke̱ ji yakei wa̱k ra, je rä sa wakei ja̱mi ji tkerke̱ ne te sä wäsikewe̱ke̱, ñakäi sä wäbätsewe̱ke̱ rä.


To bajirone bajiroja vãtiare quẽne. Vãtia ĩna gãmerã bureajama, “Masare rojose yitu̶jato mani” yirã yiborãma. To bajiro ti bajijare, “Beelzebú vãme cu̶tigu̶ ĩ masise rãca masa u̶su̶riju̶ sãñarãre vãtiare bureaami” yu̶re mu̶a yiboase, riojo yirã me yaja mu̶a. 	 Ikuna Satanás je̱k bala butsä kju̱atkäk je̱k ebä ra, jera ¿maikäi je gobierno tkermiwa̱ ji̱a idël ye na? Yis te jekäi ishe, je rä bas te ishe yis te be kjäieke̱ rä Beelzebú oloi ja̱mi ni ki̱ka.


Dios oca masa ĩna ucamasire ado bajiro ti gotijare, “Esp'iritu Santore cu̶orã ĩna yisere ĩacõari, ‘Socarã yama’ ĩnare yimasibeama Esp'iritu Santore cu̶omena”, mu̶are yaja yu̶: “Mani u̶ju̶, ĩ tu̶oĩasere masigũ̶ magũ̶mi. Ĩre gotimasiogũ̶ magũ̶mi”, yigotiaja Dios oca masa ĩna ucamasire. To bajiro ti gotiboajaquẽne, Esp'iritu Santo su̶orine Cristo ĩ tu̶oĩarore bajiro tu̶oĩarã ñaja mani. 	 Ñakäi sä kukä kuna ishäk: “Ka yis dä wäbala kuna ki̱ka ka yis dä sä yaka ekta kuna” ni, jera ¿je ebä ki̱ka ka irä iyaka ekta kuna na?


Quẽnase yirãrema güiorã me ñaama u̶jarã. Rojose yirãju̶arema güiorã ñaama ĩna. To bajiri quẽnase rĩne yiya mu̶a. Quẽnase rĩne mu̶a yijama, “Quẽnaro yirã ñaama”, mu̶are yiĩaru̶arãma mu̶a u̶jarã. 	 Jekäi ji wäkiri wa tso̱ rä ji bäi wa̱k wa ka suawa̱k kuna, ata ji yakei wakbläk wa ne suawa̱k. ¿Ba ki̱ sa suawe̱ ka̱wei ta wa te ka sher na? Jera ba ku̱ ji bäi ebä wo̱. Jera je ki̱ ba kjeiyirmi.


To bajiri, cojomo cõro coja jẽnituarirãcu̶ beroagu̶, ĩ ñacami tu̶sagu̶ ángel. Ĩ cu̶oribajare õ vecaju̶ yuebatecami. To ĩ yirone, õ vecaju̶ Diore rũ̶cu̶bu̶oriaviju̶ rotigu̶ ĩ rujiri cũmuroju̶ ado bajiro ruyugoaro ocaruyucaju̶: —To cõrone ñaja yuja —yi ocaruyucaju̶, õ vecaju̶. 	 Jekäi iel idäkläka̱ siete, je te itaza watka ju̱ami siwa̱ ki̱ka. Jera templo ja̱rka sa̱ tsa̱ku̱i je̱tkäklä ska kte ssënaté täkii te ishe: “Ji io̱na e̱ná.”


To bajiro ĩ yigotisere quẽnaro ajiyujarã ĩna. To bajiri tres mil cõro ñarã, ñarẽmoñujarã ĩna, Jesúre ajitirũ̶nu̶rã. To bajiri, ĩnare bautizarotiyujarã ĩna, “Rojose yiru̶abeaja. Dios yarã ñaja yu̶a yuja” yirã. 	 Jekäi iktä kukäk wa wäoka̱na tulami. Jekäi je ke̱i wà sä ki̱tapana deka̱ tres mil kjena.


To bajiro ĩ yijare, ado bajiro Pedrore ĩre yicami Jesús: —Mu̶ jariasere tudisuacõaña quẽna. Rojose yu̶ tãmu̶orotire yu̶ jacu̶ ĩ bojacatire, “Tãmu̶oru̶abecu̶mi”, ¿yu̶re yiboatime mu̶? —Pedrore ĩre yicami Jesús. 	 Jera Jesús te isha Pedro ia̱: —Ba espada patköwa̱ni ikjuä na. Sa Ká ne te yis ia̱ copa cha̱te ra, ¿ka irä yis ka̱wä ta je yäkwa̱ na?


To ĩ yiro bero, Jerusalénju̶ ejayujarã quẽna Jesúrãca. To bajicõari, Diore yirũ̶cu̶bu̶oriaviju̶ sãjañuju Jesús. Sãjaejacõari, ĩ ñacudirone, ĩ tu̶ ejarũ̶gũ̶ñujarã paia u̶jarã, Dios ĩ rotimasire gotimasiorimasa, to yicõari, bu̶cu̶rã quẽne. 	 Jekäi idemijuluni Jerusalén. Jera ishkä kaldu Templo ska ra, chui tsa̱ku̱i wa irä, ñayöle ka̱wei wà wa irä, sä wäkiri wa irä, jewa demijulu iwäki̱.


Yu̶re ĩ buegu̶re bu̶to yu̶re maicami Jesús. To bajiri yu̶a batu̶sacatire ĩ tu̶aca barujicaju̶ yu̶. 	 Jera jewa sha̱ ekla, ale Jesús wa̱ shka̱ta, je kalme je̱k ku̱lewa̱ Jesús pja̱ ja̱mi,


—Quẽnaro ajiya mu̶a. Jerusalénju̶ vana bajiaja mani. Toju̶ mani ejaro, Dios ĩ roticõacacu̶re, sĩgũ̶ yu̶re ĩsirocaru̶cu̶mi, paia u̶jarãre, to yicõari, Dios ĩ rotimasire gotimasiorimasare. Ĩnaju̶a, “Ĩre sĩaroti ñaja”, yu̶re yiru̶arãma. To yicõari, romano masare yu̶re ĩsiru̶arãma. 	 “¡Jikäi issö! Sa damika̱ rä Jerusalén ka, jeska ditsä yäbei ju̱rmiksa̱ chui tsa̱ku̱i wa irä, ñayöle ka̱wei wà wa irä ia̱, jewa te iktei wabiketsemiksa̱ duäkwa̱, kjepa ijewa te je ju̱emiksa̱ ka̱ etkä wa ia̱.


To ĩ yisere ajicõari, ĩ tu̶ ñarã ado bajiro Pablore ĩre yiyujarã: —¿To bajise ĩre yitud'iati mu̶, Dios ĩ cũr'ire paia u̶ju̶ ñamasugũ̶re? —ĩre yiyujarã ĩna. 	 Jera kajali jeska wa te isha iia̱: —¿Ba te chui wa tsa̱ku̱i kolole Säkeklä wa̱ she yakei na?


To bajiri quẽnaro ajiya mu̶a: Adirũ̶mu̶rire Jesús su̶orine quẽnaro Dios ĩ yisere jud'io masa me ñarãju̶are gotimasiocudiroti ñaja. Ĩnaju̶ama tire ajirã ñari, ajitirũ̶nu̶ru̶arãma —ĩnare yigoticami Pablo. 	 Je ki̱ka bas ku̱ iju̱ñopa, jí sa̱ tsa̱tkeke̱ksa̱ Säkeklä te je ktei patkena ka Judío kuna wa ia̱. Jekäi ijewa te je ssëmi.


Toju̶ ñañuju sĩgũ̶, ĩ ruju̶ jediro u̶cu̶gu̶. 	 Jera jeska jäiyi jieleka̱ nu̱l katke iwäja̱mi.


To bajiro ĩ yisẽniĩarone, ado bajiro ĩre cu̶dicami Pedro: —Gajero vadiriarãju̶are vaja yirotirũgũama —yicu̶dicami Pedro. To ĩ yirone, ado bajiro yicami Jesús: —Riojo yaja mu̶. To bajiri Dios macu̶ ñari, yu̶ ya vi ti ñajare, Diore yirũ̶cu̶bu̶oriavi coderãre vaja yibecu̶ja yu̶ma. 	 Jera ite ikúka: —Kju̱awa wa ia̱. Jera Jesús te isha iia̱: —Jekäi irä ra, ka jera iwakwa shene je tju̱ak.


To bajiri, “Rojose yaja mu̶” gãmerã yiñagõjaibetiru̶arãja mani. Tire yibeticõari, “Mani rãcanare rojose ĩnare ũmato yirobe” yirã, quẽnase rĩne yito mani. 	 Je ne ki̱ka ke sa̱ ñaktei wabiketsaksa̱ ji̱a. Ata jikäi ibiketsöksa̱ rä: ka yie 's el wäbutrewe̱, ka je̱ ishiriwe̱.


To bajiri Dios yarã ñari, Cristore ajitirũ̶nu̶ tu̶jabeticõato mani. Dios ocare masa ĩna ucamasire Dios yarãre gotigu̶, ado bajiro yimasiñumi Esp'iritu Santo: “Yucu̶ne mu̶are yu̶ gotisere mu̶a ajijama, yu̶ yirotirore bajiro cu̶diya. 	 Je ne ki̱ka jishtä Wikblu Sikina te ishe käi: “Jir bas te iktäke̱ ssa ra,


Yucú̶tẽroju̶ Cristo ĩ rijabosarere ajicõari, “Socase ñaja”, yitu̶oĩaama rojose tãmu̶otu̶jabetiriaroju̶ varona. Dios tu̶ju̶ varonaju̶ama, ti quetire ajicõari, “Masijeogu̶ ñaami Dios. Ĩ sĩgũ̶ne ñagũ̶mi rojose mani tãmu̶oborotire yirẽtobosarocu̶”, yitu̶oĩaama. 	 Ka irä maikäi kuna ta, isäkätä rä jikäi: Je rä yie ipalei ssa mika̱ bas taparke̱ etkayebä ra, jeska bas ñabalabutsäke̱. Yie ibiketse je sha̱ rä iyina.


“Crispo vãme cu̶tigu̶, to yicõari, Gayo vãme cu̶tigu̶, ĩna rĩne ñacama oco rãca yu̶ bautizacana”, yitu̶oĩaja yu̶. To bajiri mu̶a rãcana, “Pablore ajitirũ̶nu̶rã ñaja yu̶a”, yimasirã manama. Tire tu̶oĩacõari, “Tocãrãcu̶ne ñacama yu̶ bautizacana”, Diore ĩre yivariquẽnaja yu̶. 	 ¿Baishe ka bas je̱r ku̱e ite sä bitele ja̱mi ra, jäiyi wa tsa̱ku̱ kä je̱newa̱ matsi̱i̱ je wà ijuer dä äina na?


Adi macaru̶cu̶roana, mu̶ bojase rĩne yu̶a yirotire tu̶oĩa yurũgũaja yu̶a. Jẽre õ vecaju̶ mu̶ ñaroju̶ mu̶ yarã mu̶ rotirore bajirone yiñarãma. To bajiri adi macaru̶cu̶roju̶re quẽne mu̶ rotirore bajiro rĩne yirere bojaja yu̶a. 	 Ba gobierno kjöwa̱pa. Jishtä ka̱jöir ji o̱rke̱ ba wakei ki̱ isherke̱ käi, je su̱ta ji o̱nopa ka̱jiska.


Yu̶a jud'io masa Pascua boserũ̶mu̶ yu̶a yirotirũ̶mu̶ri cõñaro Jerusalénju̶ ejacaju̶ yu̶a, Jesúrãca. 	 Ike̱i tkenawa̱ Judío wa wa̱ Säktäkwa̱ Bakleju̱ ke̱i kjewa̱klä. Jekäi Jesús mineju̱ däkka̱ Jerusalénka.


To ĩna bajirone, ĩnare tudisẽniĩacami Jesús: —¿Ñimu̶re macarã bajiati mu̶a? —ĩnare yicami Jesús. To bajiro ĩ yirone, —Jesús Nazaret macagu̶re macaja yu̶a —yicama ĩna. 	 Jera ite ichakani ijewa ia̱: —¿Yi yuleke̱ bas te rä? Jera ijewa te ikúka: —Jesús Nazaret wa.


Ĩ ñagõrone, Jesús, ju̶darũ̶gũ̶cõari, Pedrore ĩañuju ĩ. Ĩ ju̶darũ̶gũ̶ ĩarone, Jesús ĩre ĩ gotirere masibu̶jayuju Pedro yuja, “Gãjabocu̶ ĩ ñagõroto rĩjoro, idiaji, ‘Jesúre ajisu̶yagu̶ me ñaja yu̶’ yiru̶cu̶ja mu̶” Jesús ĩ yirere. 	 Jera Säkekewa wä manewa̱té Pedro su̱ak, jera Pedro je̱r ja̱na Säkekewa ktä ska, je te isha iia̱ rä: “Jir ebä ka oshkoro a̱rka̱ba yikaba, ba ka̱yuämiwa̱ mañatäbä kicha, ka ba wa̱ yis su̱le ni.”


Gãjerãma, ado bajiro Jesúre yiyujarã: —“Dios ĩ cõagũ̶ ñaami” yu̶a yiĩamasirotire yigu̶, õ vecaye ĩaĩañamani yu̶are yiĩoña —Jesúre ĩre yiboayujarã ĩna. 	 Jera isaka te wäsi̱wa ije paka jile wa̱k ka̱jöir ska ijuenaklä ye.


To yigajanocõari, viagu̶re ado bajiro ĩre gotiyuju Jesús: —Gãjerãre mu̶ barotijama, mu̶ babarãre, mu̶ yarãre, to yicõari, jairo cu̶orãre mu̶ tu̶anare, ĩnare barotibeticõaña. Ĩnare mu̶ barotijama, bero ĩnaju̶a quẽna barotirãma, cu̶orã ñari yibeticõaña. 	 Ñakäi ite isha ikiäk ia̱: —Mika̱ ba te jile äliwa̱ sa saka kiäklä ka̱wä wà iräle ka̱miskla iräle ra, ke ba ku̱ ba salibä wa iräle, ba el wa iräle, ba saka wa iräle, blu wa se̱nak ba pája̱mi wa iräle, jewa kia, iö ijewa te ba kieni nui ki̱ yäkäk kju̱ei, jera je rä ba ia̱ isäkei deksa̱ e̱ná.


To ĩ yiro bero, ĩ buerimasa rãca vacoasuju Jesús u̶tabu̶cu̶ra Galilea vãme cu̶tiraju̶ vana. To ĩna vato, Galilea sitana jãjarã Jesúre su̶yasujarã. 	 Jekjepa Jesús je̱k tsa̱ju̱ami tipä kjäka iwa̱ dulanak wa ra. Jera chu̱li̱i̱wa̱ dar Galilea ska minemi ira. Ñakäi Judea ska wa,


To yicõari, ado bajiro avasãñujarã ĩna: —Israel ñamasir'i jãnerabatia, yu̶are ejarẽmorã vayá. Rojose yigu̶ ñaami ãni. “Manire ĩateato” yigu̶, masa ñaro cõrone gotimasiocudirũgũami. To bajiro ĩ yirã ñari, Moisére Dios ĩ roticũmasiboarere, to yicõari, Diore yirũ̶cu̶bu̶oriavire rũ̶cu̶bu̶obeama. To bajise ĩnare gotirũgũr'i ñari, Diore yirũ̶cu̶bu̶oriavire rũ̶cu̶bu̶obecu̶, griego masare ĩnare ũmato sãjañumi —masare yiavasã gotiyujarã ĩna, Pablore ĩre jũnisinirã. 	 kjoyina täkii: “¡Israel wa, sá tsa̱tkö! Jí ne te bena pakte rami ka̱ biköle ska ji wa̱k saje wa irä, ka̱wei me̱leta̱na irä, jí ke̱i irä ukä ja̱mi rä. Ka je ebä kuna, ata ite jí Templo ja̱rka Griego wa kiawa̱ je wà ite jí ke̱i sikina yakeitewa̱wa̱.”


To bajiro ĩnare goti vacu̶ rĩne, ĩna vati macare ejacõari, ĩna tujaro ũnone Jesúju̶ama, rẽtoarocu̶re bajiro bajiyuju. 	 Jera idemijulu jukläyäkä tsi̱ne na mai ijewa mike̱ ska ra, ije juer imaju̱ ji̱a käi.


Quẽna gajeye ado bajise ĩnare gotiyuju Jesús: —Dios ĩ rotimasire gotimasiorimasa ado bajiro mu̶are ĩna gotimasirere ajirũgũaja mu̶a: “No bojase mu̶a yirotire mu̶a yiru̶ajama, ‘Yimasucõaru̶arãja yu̶a. Tire yu̶a yibetijama, Dios, rojose yu̶are yibogu̶mi’ yirã, ‘Yiru̶arãja’ mu̶a yirore bajirone yiba”, yirere ajirũgũaja mu̶a. 	 “Ñakäi bas wa̱ issële iyileta̱na sa bakle mikle wa ia̱: ‘Ba kabla etkabä ke wäshewa̱kwa̱, ata je ba kabla etkabä wawo̱ si̱ Säkekewa wäna.’


Ĩre sẽnigajano, vasuju ĩ. Maa ĩ vato rĩne Damasco macaju̶ ĩ cõñatone, ñaro tu̶sarone vecaju̶ bu̶to caje mose busurujiayuju ti. 	 Ñerä Saulo damiju̱ ña̱la wà tkenawa̱ kja Damasco ska alemana ra, jera plaa ka̱jöir ska ka̱ oloi ñinaté ije ja̱mi shkiritkeksa̱.


Ejacõari, —¿Adi vire Simón Pedro vãme cu̶tigu̶ ñati? —yiyujarã ĩna. 	 Jera ijewa a̱na te ichaka: —¿Ekla kie Simón kinak Pedro ni, je katke jiska na?


“Vai bojaja yu̶” mu̶a macu̶ ĩ yisẽnijama, ¿ãña bar'i merene ĩsirãtique mu̶a? Ĩsimenaja mu̶a. 	 Ite nima kia ra, ite tkäbe me̱mi iia̱ na?


To ĩ yirone, oca tutuase rãca ado bajiro ĩre yiyuju Jesús: —¡Ñagõbesa mu̶! ¡To yicõari, ĩ u̶su̶ju̶re budigoya! —vãtire ĩre yiyuju Jesús. To ĩ yirone, rijaquedirotiyuju vãti, masu̶re. To yicõari, rojose ĩre yiru̶agu̶ ñaboarine, rojose ĩre yibecu̶ne, ĩre budigocoasuju yuja. To ĩ bajijare, masu̶ju̶ama quẽnaejacoasuju. 	 Jera Jesús te iuña, te isha: —¡Ma si̱wa̱tiö, ma je̱k tso̱ksa̱ ije ska! Jera je be te je jäiyi ja̱wa̱mi i̱ski̱ ditsä biköle wäna. Jekäi ite ijawa̱ta̱na ka medele kuna.


To bajiro yu̶ yijama, “Cristore ajitirũ̶nu̶mena rãca ñabesa” yigu̶ me yicaju̶ yu̶. Adigodoju̶re jãjarã ñarãma: Manajo mana, manaju̶ mana, manaju̶ cu̶tirã, manajo cu̶tirã quẽne, gãjerã rãca ajeriarã cu̶tirã ñarãma. To yicõari, jairo gajeyeũni cu̶orã ñaboarine, jaibu̶saro bojarẽmorã ñarãma. Juarudirimasa ñarãma. “Ado bajirã ñarãma” ĩna masune yiquẽnorujeocõari, rũ̶cu̶bu̶orã quẽne ñarãma. Cristore ajitirũ̶nu̶menaju̶a jãjarã ĩna ñajare, ĩnare tu̶oĩacõari, “Rudiya” mu̶are yu̶ yiboajama, no bajiro yicõari, rudimasimenaja mu̶a. Rijana rĩne ñarãma rudirãre bajiro bajirãma. 	 Ata Säkeklä je̱r bäi shäke̱ kju̱ei yis dewa̱ jira jishtä yis dä käi; jekäi ije je̱r bäi sha yis ia̱, ka je weikanewa̱ ka wata käi. Ata yis shka̱bla e̱e̱na si̱ ijewa biköle tsa̱ta, ata ka je rä yis wakei si̱ kuna, ata Säkeklä je̱r bäi sha yis ia̱ ki̱ka.


Yu̶a jud'io masa Dios ĩ roticũmasirere ajirũ̶cu̶bu̶orã ñari, “Dios rĩa ñaja mani” yitu̶oĩacõari, jud'io masa me ñarã rãca gãmerã ĩateyuja mani. Jesucristo manire ĩ rijabosare ti ñajare, “Dios ĩ roticũmasire mani cu̶dijama, ĩ tu̶ju̶ ejaru̶arãja mani” yu̶a yitu̶oĩaboare vaja maja. Jesucristo manire ĩ rijabosare su̶orine, jud'io masa, jud'io masa me ñarã quẽne, cojo masare bajiro Diorãca quẽnaro ñasu̶oyuja mani. To bajiro mani ñarotire yigu̶, manire rijabosayumi Jesucristo. 	 Iwa rä ije ne rä sa̱ je̱r bäi wa̱k ñara rä. Ije te je boyäkä wa wäjiawa̱ etka yebä. Ñasu̱e sälwii kju̱ei ijewa rä sa̱me̱ishärä bala tkeleksa̱, je mia̱tkawa̱ ite ije yaka wà.


To bajiro Jesús ĩ yiĩosere ĩacõari, jãjarã jud'io masa, Mar'iare baba cu̶ticana, Jesúre ĩre ajitirũ̶nu̶ su̶yasu̶ocama ĩna. 	 Ñerä Judío wa dele María wäki̱ka wa te ji wá̱ Jesús te je su̱a ra, jewa sha̱ chu̱li̱i̱ te Jesús biketsa.


To yicõari, quẽna ado bajiro ĩnare gotimasioñuju Jesús: —“Vai bojaja yu̶” mu̶a macu̶ ĩ yisẽnijama, ¿ãña, bar'i merene ĩsirãtique mu̶a? Ĩsimenaja mu̶a. 	 “Ikuna ba yaba te nima kia ra, ¿bas sha̱ iká wa mane te tkäbe me̱mi iia̱ nima säkei ye na?


Macaru̶cu̶rore, õ vecayere quẽne ñajediro ĩ macu̶ su̶orine tire rujeomasiñuju Dios. Ĩ macu̶ ĩ manone Dios ĩ rujeoroti maniboriaroja. 	 Ije ne oloi ja̱mi ji biköle yöleksa̱ rä. Ke ije kuna ra, ji tso̱ yöleksa̱, je etka a̱ni ka yöneksa̱ kuna.


To ĩ yisere ajicõari, ado bajiro ĩre goticami Jesús: —Cojo vãme ru̶yaja, mu̶ yiroti, mu̶ rijato beroju̶ “Tudirijabeticõato” yigu̶, Dios ĩ catisere mu̶ bu̶jaru̶ajama: Jediro mu̶ cu̶osere gãjerãre ĩsijeocõaña. To yicõari, ti vaja bu̶jacõari, maioro bajirãre ĩsima. To bajiro mu̶ yijama, õ vecaju̶ Dios ĩ ñaroju̶ quẽnase bu̶jaru̶cu̶ja mu̶. To bajiro yigajanocõari, yu̶re ajisu̶yaya —ĩre yicami Jesús. 	 Jera Jesús te ikúka: —Ba ki̱ se̱ne bulee si̱ shena ra, ma cho̱ bä ji tso̱ watju̱ak tulämi, je säkei mo ka jita wa ia̱, jekäi ra ba ia̱ ji säkei ta dämiksa̱ ka̱jöir ska. Je ukä ska bä kute minak yis da.


Gãjerã quẽnaro ĩna variquẽnajama, ĩnare variquẽnaejarẽmoña. Gãjerã ĩna su̶tiritijama, ĩnare su̶tiritiejarẽmoña. 	 Bas ssëno a̱naa ssënak a̱naa wa ra, ñakäi bas ji̱o ji̱ak wa ra,


“Yu̶are gotimasiogũ̶ju̶a, mu̶are gotimasiogũ̶ rẽtoro masigũ̶ ñaami” mu̶a yijama, “Gãjerã rẽtoro masirã ñari, bu̶tobu̶sa masigũ̶re besemasiaja yu̶a” yirã yirãja. “To bajiro yirã ñato” yigu̶ me mu̶a masirotire u̶joyumi Dios. Jediro mu̶a masise Dios ĩ u̶jore ñaja. To bajiri, Dios ĩ u̶jore ti ñaboajaquẽne, ¿mu̶a masune tu̶oĩacõari, “Masirã ñaja yu̶a” yirãre bajiro yati mu̶a? Tire yibeticõaña. 	 Jekäi jile bulanaklä ka kseka kuna, flauta käi, arpa käi, ke je kuna wäshtawe̱ ta kju̱awa kju̱awa ra, jera ¿maikäi issërmi mane kse bulawe̱ke̱ sä te flauta wà iräle arpa wà iräle rä na?


Yu̶ jacu̶ tu̶ ñar'i, adi macaru̶cu̶roju̶re vadicaju̶ yu̶. To bajiri adi macaru̶cu̶roanare vaveocoaru̶cu̶ja yu̶, quẽna yu̶ jacu̶ tu̶ tudiacu̶ —yu̶are yicami Jesús, ĩ buerãre. 	 Yis bite Sa Ká ska je deju̱ ka̱jiska, ata ka̱jiska jeke̱wa̱ yie, jekäi yis maju̱ni Sa Ká ska.”


“Jesús ñaami” yiĩamasicõari, tudiasujarã ĩna, gãjerã ĩ buerimasare gotirã vana. Ĩna gotiboajaquẽne, “Riojo gotiama”, yibesujarã ĩna quẽne. 	 Jera ibitejuluni ibata shäk isaka ia̱, ata ñaebä ka ijewa wa̱ iktä kolone.


To yu̶a yisere ajicõari, ado bajiroju̶a yu̶are yicami Jesús: —No yirã vamenama. Mu̶ane ĩnare bare ecaya —yu̶are yicami Jesús. 	 Ata Jesús te isha ijewa ia̱: —Ka jiye ijewa sher kuna minak, bas ne ku̱ ijewa chewo̱ rä.


Egiptoju̶ bare juarã vamasiñujarã ĩna. Tiju̶ bero, quẽna toju̶ne vamasiñujarã ĩna. To ĩna bajiro ĩacõari, ado bajiro ĩnare yimasiñuju José: “Yu̶re ĩamasibeaja mu̶a. Mu̶a bedine ñaja yu̶”, ĩnare yimasiñuju. To bajiro José ĩ yirere ajicõari, “Ĩ yarã ñaama”, yimasiñuju faraón. 	 Ata ijewa patkenani etäbä kicha ra, jeska José je̱k shaka̱ iel wa ia̱. Jekjepa Faraón te José ju̱ñawa̱ mane shtä ditsei wä irä.


Bu̶to rojose tãmu̶oru̶arãja mu̶a. Diore gotirẽtobosamasiriarãre mu̶a ñicu̶a ĩna sĩamasiriarãre ĩna yujemasiriajau̶ joere quẽnarijau̶ri quẽnoaja mu̶a, “Quẽnarã ñañuma” yirã. 	 “¡Säli bas dä! Ka irä maikäi kuna ta, bas te jile bata shäk wa nu̱l blele jui yueke̱, ata bas ká wa ne wa̱ jewa kotälecha̱wa̱ rä.


Masa rãca oca josabecu̶ ñaru̶cu̶mi ĩ. To yicõari, masa ĩna ĩaro rĩjoroju̶a rũ̶gõcõari, ‘Yu̶re ajiya mu̶a. Masigũ̶ ñaja yu̶’ yiavasã gotibecu̶ ñaru̶cu̶mi. 	 Ka ikju̱atkäk, ka ia̱nak; ka yi a̱ni wa̱ ia̱r ssënak ña̱la ki̱.


Dios ocare gãmerã gotivariquẽnaña mu̶a. “Maji busiyu̶ gãmerã gotiroti ñaroja”, yitu̶oĩabesa, mu̶a rãcana sĩgũ̶ri vãti ĩ rotiseju̶are cu̶dicõari, “ ‘Dios oca socase ñaja’ yiroma” yirã. To bajiri tocãrãcarũ̶mu̶ne gãmerã goticõa ñarũgũroti ñaja mu̶are, “Tire ajitirũ̶nu̶ tu̶jabeticõato” yirã. 	 Ata bas ñaje̱rtäkiwo̱ buliri buliri, iyir dami ji̱a “jir” ni dälei ja̱mi, ka bas mane a̱ni je̱r doloi tenaklä ji yakei te sä wäyue ki̱ka.


To ĩ yijare, ado bajiro ĩre cu̶digu̶mi ĩ u̶ju̶: “Yu̶re quẽnaro moabosayuja mu̶. Yu̶ roticatore bajirone yu̶re cu̶diyuja mu̶. Mojoroaca mu̶re yu̶ ĩsicati rãca yu̶ roticatore bajiro mu̶ yire ti ñajare, ñamasuse yu̶re yibosaru̶cu̶ja mu̶. Yu̶ rãca variquẽnaña”, ĩre yigu̶mi. 	 Jera iblui te isha iia̱: ‘Kjanaklä bäi, chatkelewa̱; baa ba te iwá̱ rä. Ba te ji elkje wawá̱ rä bäi, je ki̱ka yie ba ia̱ ji me̱mi ta̱i ma wa̱ ju̱ñenak. Ba ssënoña a̱naa bä blui ra.


To bajiri rojose yitu̶jamasimena ñari, rojose tãmu̶otu̶jabetiriaroju̶ mani varotire tu̶oĩacõari, bu̶to su̶tiritiaja mani. “¿Ñimu̶ manire yirẽmogũ̶ti, rojose yitu̶jacõari, Dios ĩ bojaseju̶are mani yirũgũrotire yigu̶?”, yisu̶tiritiaja mani. 	 ¡Säli yis wakei rä! ¿Yi te yis wetsemiksa̱ jí sa yaka duäkwa̱ yika na?


Mani cu̶obeti ti ñajare, quẽnaro tire yucõa ñarũgũroti ñaja. 	 Ata sä te ji ka juerba je ne ki̱ssëke̱ rä ra, sa te iki̱ssëmi pjoo ka shtirile ta.


Yu̶re ĩ ejarẽmorotire yirã, mu̶a cõar'i mani maigũ̶, Epafroditore, mu̶a tu̶ju̶ ĩre tu̶ocõagũ̶ yaja yu̶. Ĩ quẽne, Cristo ocare riojo gotigu̶ ñari, yu̶re bajirone rojose tãmu̶orũgũami. 	 Ata yie ibiketsa yis kiana yis el Epafrodito yis tsa̱tkäk kju̱atkäkña, je patkäkmi bas wä ki̱. Je rä ale patkele bas wa̱ yis tsa̱tkäk ji sherke̱ yis ki̱ jewa.


To bajiro ĩna yijare, ado bajiro ĩnare cu̶diyuju Jesús: —“Quẽnaro yirã ñaja yu̶a” yiboarine, rojorã ñaja mu̶a. Diore gotirẽtobosarimasu̶, Isa'ias ñamasir'i, mu̶a bajirotire quẽnaro tu̶oĩacõari, ado bajiro ucamasiñuju: “Ĩna oca masune yirã, quẽnaro yu̶re yirũ̶cu̶bu̶oama ĩna. To bajiro yirã ñaboarine, yu̶ bojarore bajiro tu̶oĩabeama. 	 Jera Jesús te ijewa kúka: —¡Ji shäk kjäbata ebä wà wa! Bulee Isaías te bas ktei bata sha rä, iyöle katke käi: ‘Jí ditsä wa te yis dälätseke̱ rä kjäbata ebä ska, ata ije̱r ska ra ijewa rä butsäle tulämi ka̱mii yis yika.


To bajiro ĩ yirone, ado bajiro cu̶dicami Jesús: —No bojarã yu̶re mairã, yu̶ gotisere ajitirũ̶nu̶ru̶arãma. To bajiri yu̶ jacu̶ ĩnare mairu̶cu̶mi. To bajiri yu̶ quẽne, yu̶ jacu̶ quẽne, ĩna tu̶ ñarã vadiru̶arãja yu̶a. 	 Jera Jesús te ikúka: —Manele wa̱ yis shka̱l da, je te yis ktä wawe̱mi. Jekäi yis Ká te ije shka̱li̱blemi. Ñakäi sá dämiwa̱ ije ska, jekäi sá se̱rmi ije ra.


To ĩna yicõariarã, Fenicia sitare, Samaria sitare quẽne ejacõari, Jesúre ajitirũ̶nu̶rãre ado bajiro ĩnare gotibatoyujarã ĩna: —Jud'io masa me ñaboarine, yu̶a gotimasiosere ajicõari, ĩna rũ̶cu̶bu̶oboarere rũ̶cu̶bu̶otu̶jacõari, Jesúre ajitirũ̶nu̶cama —ĩnare yigotibatoyujarã ĩna. Tire ajicõari, bu̶to variquẽnañujarã ĩna. 	 Jekäi je tapanak wa wa̱ patkele wa kjajulu Fenicia wa, Samaria wa, jewa te ipaka maikäi ka Judío kuna wa dewa̱ Jesús biketsäk wa ye. Je te sä el wa biköle ssëwa̱ baawa̱ si̱.


Masaju̶arema, “Adi macaru̶cu̶rore rotiru̶arãja mu̶a”, ĩnare yimasiñuju. Sĩgũ̶, Diore ĩ sẽnirere ucagu̶, ado bajise ucamasiñumi: “Dios, ¿no yigu̶ ñamasurã me yu̶a ñaboajaquẽne, yu̶are masiritibeati mu̶? 	 Ata etka iyöle ska yilé wa̱ iktei yile te ishe: “¿Jibä ditsä rä, ba je̱r ja̱naklä ijewa ska rä na? ¿Jibä ditsä yäbei rä, ba wa̱ ijewa biketsäklä rä na?


To bajiro ĩna bajire ñajare, ado bajiro ĩnare gotiyuju Jesús: —Fariseo masa, to yicõari, Herodes quẽne “Pan vauvato” yirã, ĩna vu̶osere quẽnaro ajicõĩaña mu̶a —ĩ buerimasare yiyuju Jesús. 	 Jera ite ijewa pakta tsa̱na, te isha: —¡Issö! Bas se̱no je̱r ki̱i̱ fariseo wa levadura yika irä, Herodes levadura yika irä.


Quẽna ado bajiro ĩ buerãre yu̶are yicami Jesús: —Rojose mu̶are ĩna yitud'iboajaquẽne, ĩnare güibeja mu̶a. “Masa ĩna ĩabeto yitud'irã yaja” mu̶are ĩna yiboajaquẽne, Dioju̶ama, ĩacõaru̶cu̶mi. Ñieju̶a masa ĩna yirudise maja, Diorema. Adirũ̶mu̶ri masa ĩna masibeti jediro, Dios ĩ beserirũ̶mu̶ ti ejaro, “Quẽnaro tire masiato” yigu̶, gotiru̶cu̶mi. 	 “Je ki̱ka ke bas suana ijewa yika. Ka irä jiye kuna ta, ka ji a̱ni kuna ki̱kololewa̱ ka juenakwa̱ kuna käi; ñakäi ka ji a̱ni kuna blelewa̱ ka ju̱ñenakwa̱ kuna käi.


Tore ñacaju̶ oco varia sotu̶ri, gũ̶tane ĩna vearia sotu̶ri. Cojomo cõro, coja jẽnituaro ñari sotu̶ri ñacaju̶ ti. “Ado bajiro mani yijare, ‘Rojose mana ñaja mu̶a’ manire yiĩaami Dios” yirã ĩna coeri sotu̶ri, oco sotu̶ri ñacaju̶ ti. Ti sotu̶ri cincuenta, to yicõari, setenta litros cõro juari sotu̶ri ñacaju̶. 	 Jeska jak yöle diklä bläklä jui ye kajali seis. Je diklei rä Judío wa ñasikitewa̱klä iwädular käi. Je diklä jui na diklä kjäwa̱ rä cincuenta litro käi, setenta litro käi ekla ekla.


To bajiro bajiñarirodorire, “Ãnine ñaami ‘Rotimu̶orũ̶gõru̶cu̶mi’ yigu̶, Dios ĩ cõar'i. Ejayumi” gãjerã ĩna yijama, ĩnare ajibeja mu̶a. To yicõari, gãjerãju̶ama, “Tone ñagũ̶mi. Ejayuju” mu̶are ĩna yijaquẽne, ĩnare ajibeja mu̶a. 	 “Jera ikuna yilé te ishe bas ia̱: ‘¡Issö! Säbäkäkksa̱ kaldu jiska’ ni iräle, ‘¡Issö! Ikaldu a̱mi ska’ ni iräle, jera ke iktä kuka.


Gãjerãre ĩamaicõari, quẽnaro yirã quẽne, variquẽnaru̶arãma, Dios quẽne, ĩnare ĩamaicõari, quẽnaro ĩ yiroti ti ñajare. 	 “Bäije sa̱ je̱r bäi shäk wa rä, jewa ia̱ je̱r bäi yirmi ki̱ka.


Gajeyeũni jaigu̶, Jesúre sẽniĩagũ̶ ejacami: —Gotimasiorimasu̶, yu̶ rijato beroju̶ “Tudirijabeticõato” yigu̶, Dios ĩ catisere yu̶re ĩ ĩsisere yu̶ bojajama, ¿no bajise quẽnase yiroti ñati yu̶re? —Jesúre ĩre yicami. 	 Ñerä ekla je̱k sikawa̱ iwäja̱mi te isha iia̱: —Sapaktäk, ¿ji wämo käi we̱ yie, yis ia̱ se̱ne jekjeye däkläksa̱ rä na?


To ĩ yirirĩmarone, ĩna bajiyucu̶rire cũ, ĩre su̶yacoasujarã. 	 Jera plaa ijewa te ikla jawa̱ta̱na minejulumi ira.


To ĩna yijare, surara u̶ju̶ju̶a ado bajiro yiyuju, ĩ surarare: —Ĩre ãmisãjacõari, ĩre bajeya mu̶a. Ĩre bajecõari, “¿No bajiro mu̶ yijare, mu̶re avasãjũnisiniati ĩna?”, ĩre yisẽniĩaña mu̶a —ĩnare yiyuju. 	 Je ki̱ka guardia wa tsa̱ku̱i te Pablo sha tse̱nakmi je guardia wa jui ja̱rka. Jera ite ka̱wei ma Pablo buka̱naklä ksá bata wà, jiye ditsä kjoyirte ji shäk ije ukä ja̱mi je shäkläka̱ iwa̱.


“Beelzebú sãñagũ̶ ñaami” socarãne ĩna yitu̶oĩasere masicõari, ado bajiro ĩnare gotiyuju Jesús: —Cojo sitana rotirimasa ĩna gãmerã quẽajama, ĩna masune gãmerã sĩayayirã yirãma. To bajirone bajiroja cojo macanare quẽne, cojo vi ñarãre quẽne. 	 Ata ije̱r na idewa̱ jiräni ijewa je̱rikä tso̱ rä käi; je ki̱ka ite isha ijewa ia̱: “Gobierno eyaka ñabalabutsa kju̱atkäk ñawakwabä ra, jera je shtä biköle rä weikanakwa̱ itjä. Jekäi ñaebä el jui ta ska wa ñabalabutsa kju̱atkäk ñawakwabä ra, jera jewa weikarmiwa̱.


Trigo rãca bu̶cu̶acoajaro maji. Ti rica cu̶ti bu̶cu̶aro ĩacõari, tire jua bajirãne vu̶ereacõari, soereacõaru̶arãja mu̶a. Trigore juacõari, tire cũriaviju̶ cũcõaru̶arãja mu̶a”, ĩnare yirotigu̶mi oterimasu̶ —yigotimasiocami Jesús. 	 Sa̱ ku̱ ijöwa̱ kibinak ñara ma rä iwätiäklä ke̱i kje. Ata mika̱ iwä ter mar ke̱i ska ra, yie itiäk wa ia̱ ishemi; je cizaña shtökksa̱ säkätäba, tsa̱mueche̱wa̱ eyaka eyaka dälänakcha̱wa̱, ata trigo wä tapawo̱ yis wa̱ ibläklä jui ska.’ ”


To bajiro ĩ yigotisere ajicõari, ĩna jedirone bu̶to jũnisiniñujarã. 	 Ñerä ditsä tso̱ ñapaktäklä jui ska wa te je kte ssa ra, ijewa biköle kju̱atkacha̱wa̱ e̱e̱na.


Jesúju̶ama, “Rojose yu̶re yiru̶arã, to bajise yu̶re sẽniĩatoama ĩna”, yimasicõañuju. To bajiri ado bajiro ĩnare yiyuju: —¿No yirã, “Rojose ĩre yirãsa” yirã, to bajise yu̶re sẽniĩatoati mu̶a? —ĩnare yiyuju Jesús. 	 Ata ijewa te ji sheke̱ rä kjäbata ebä wà te ije̱r ku̱a, jekäi ite isha ijewa ia̱: —¿Jiye bas te yis mable su̱eke̱ wäsi̱wa rä na? Denario cho̱té 'sia̱ yis wa̱ su̱nak.


Isa'ias ñamasir'i quẽne, güitu̶oĩari mene ado bajiro ucamasiñumi: “ ‘Yu̶re macamenaju̶a, yu̶re bu̶jaru̶arãma. “Diore masiru̶arãja” yitu̶oĩamenaju̶a, yu̶re masiru̶arãma’ yami Dios, jud'io masa me ñarãre tu̶oĩagũ̶”, yiucamasiñumi Isa'ias. 	 Ñakäi Isaías ka suane ishäk: “Ka yis yuläk kuna wa, jewa te yis ku̱a; Ka yis ktei chakäk kuna wa, jewa ia̱ yis je̱k kjasha.”


To bajiri mani quẽne, Diore güimenane, sẽniroti ñaja. Ĩre mani sẽnijama, rojose mani yise vaja rojose manire ĩ yiborotire manire ĩamaicõari, yibetiru̶cu̶mi. No bojariju̶ne ĩ ejarẽmosere mani bojajama, quẽnaro manire ejarẽmoru̶cu̶mi. 	 Je ne ki̱ka sa̱ ñasiköwa̱ ka suale ta ije̱tkäklä sa̱ tsa̱ku̱i ye je̱r bäi shäk ska. Je rä ije̱r ja̱mi sä dälänakläwa̱, ñakäi ije̱r bäi shäklä sa̱ tsa̱tkäk ji sherke̱ wäsaka ra.


To bajiro gãmerã ñagõrã ñari, ado bajiro ĩre cu̶dicama ĩna: —Juanre rotir'ire masibeaja yu̶a —Jesúre yicõacama ĩna. To ĩna yisere ajicõari, ado bajiro ĩnare cu̶dicami Jesús: —To bajiro yu̶re mu̶a cu̶dijare, “Ĩ rotise rãca yaja yu̶”, mu̶are yigotibetiru̶cu̶ja yu̶ quẽne —ĩnare yicami Jesús. 	 Jekäi ijewa te Jesús kúka te isha: —Ka sá wa̱ iju̱ñer. Jera ije te isha ijewa ia̱: —Ñaebä ka yis wa̱ iyinak bas ia̱, yibä ka̱wei wà yis te jekäi iwe̱ke̱ rä ni.


To bajiro ĩna yisere ajicõari, ado bajiro ĩnare cu̶diyuju Jesús: —Ĩna masune ejamasimenama masa, Dios tu̶ju̶re. Dioju̶ama, ñajediro yimasijeocõami. Ñieju̶a josase maja ĩrema. Ĩ su̶orine ĩ tu̶ju̶ ejamasire ñaja —ĩnare yiyuju Jesús. 	 Jera ite ijewa kúka: —Ji ka o̱nak ditsä ia̱, je o̱r dawa̱ Säkeklä ia̱.


To yi, gu̶somuniari tuetucõari, avasãñuju Esteban: —Yu̶re rojose ĩna yisere ĩnare masirioya mu̶ —Jesúre ĩre yisẽniñuju Esteban. To yigajanogũ̶ne, rijacoa tu̶jasuju Esteban. 	 Jera ija̱nawa̱ köchöwä ki̱ka a̱na täkii: “Säkekewa, jí ji wakbla ijewa te ke je nui ja̱wa̱kka̱ ijewa ki̱.” Jekäi ite je sha e̱ná ra, iduawa̱.


Mani u̶ju̶, Jesucristo, quẽnaro mu̶are yato ĩ. To cõro ñaja. 	 Säkekewa Jesucristo je̱r bäi shöpa bas ia̱ bas je̱rikä ska.


Tiju̶ bero, Tarso vãme cu̶ti macaju̶re vasuju Bernabé, Saulore macagũ̶. 	 Je itäki̱ imineju̱mi Tarso ska Saulo yuläk. Je ku̱a ite, jekäi ite ikia tsa̱mi Antioquía ska.


To bajiro ĩnare yigotigajanocõari, ĩ ãmorire, ĩ gu̶borire quẽne ĩnare ĩoñuju ĩ. 	 Ite jekäi isha ra, ite ijula irä iklä irä kjasha ijewa ia̱.


To bajiro ĩnare yigajanocõari, Diore sẽnigũ̶ vasuju Jesús quẽna. Diore sẽnigũ̶ var'i, tudiejacõari, ĩnare yujioyuju: —¿No yirã cãni manicõati mu̶a maji? Ado cõrone, Dios ĩ roticõacacu̶re, rojose yirãre yu̶re ĩsirocarocu̶ vadicoagu̶mi yuja. 	 Jera ideni idäkläka̱ mañatäbä kicha ra ite isha ijewa ia̱: —Ata ¿je rä bas käpä rami ji̱a, bas je rä dami ji̱a ebä na? ¡Bäi irä! Ihoraí dewa̱ e̱ná. ¡Issö! Ditsä yäbei, je rä ju̱nakksa̱ ditsä yakeila jula na.


“Rojosere yibetiru̶arãja”, yitu̶oĩacõa ñarũgũru̶arãja mu̶a. Mu̶a rãcanare ĩre ajitirũ̶nu̶rãre ĩnare rijabosayumi Jesús, “ ‘Yu̶ yarã ñaama’ yiĩato Dios” yigu̶. To bajiri, Esp'iritu Santo mu̶are ĩ roticũriarore bajirone quẽnaro ĩnare ũmato ñarũgũru̶arãja mu̶a. 	 Bas wakwa se̱no tsa̱na je̱k ki̱, ñakäi oveja kalabe ki̱. Jewa ne ia̱ Wikblu Sikina wa̱ bas kolole ikjänanak wa ye rä, je rä bas wa̱ tapanak Säkeklä ia̱ wa to̱leksa̱ iwa̱ iwakei pi wà, jewa kjänanaklä.


To bajiro ĩna yirone, —Ĩne ñaami —yiyujarã ĩna sĩgũ̶ri. Gãjerãju̶ama: —Ĩ me ñaami. Ĩre bajigu̶ne ñaami, bajigu̶ju̶ma —yiyujarã gãjerãju̶a. To bajiro ĩna yisere ajicõari ĩ masune, —Ĩne ñaja yu̶ —yigotiyuju ĩ. 	 Jera moska te isha; —Je ne irä. Ata isaka te isha: —Ka irä je kuna, ata ijuer ije su̱ta. Ata iwakei te isha: —Yis ne irä.


To bajiro ĩ yisere ajicõari, ado bajiro cu̶dicami Pedro: —Mu̶ rãca yu̶re ĩna sĩaru̶ajaquẽne, “Jesúrãcagu̶ me ñaja yu̶”, yisocabetiru̶cu̶ja yu̶ —Jesúre yicami Pedro. To bajiro Pedro ĩ yisere ajicõari, yu̶a quẽne to bajiro yijedicõacaju̶. 	 Ata Pedro te isha iia̱: —Ikuna yis kiana duäkwa̱ña ba ra, jeiräta a̱ni ka yis ka̱yuäkwa̱ ka yis wa̱ ba su̱le ni. Jera iwa̱ dulanak wa biköle te isha ñassëta.


Yu̶re mu̶a maibetibu̶sasere ĩavariquẽnabetiboarine, adi vãme mu̶a yisere ĩavariquẽnaja yu̶: Nicolás vãme cu̶tigu̶re ajisu̶yarã, rojose ĩna yisere ĩateaja mu̶a. Yu̶ quẽne, tire ĩateaja. 	 Ata ba te jí we̱ rami ji̱a: je rä nicolaita wa te ji we̱ke̱ je dokoitsawa̱ ba te; je rä yis wa̱ dokoitsalewa̱ ñaebä.


To bajiri paiare, ĩnare ejarẽmorãre quẽne cõañuma ĩna u̶jarã, Jerusalén macana. “ ‘¿Ñimu̶ ñati mu̶?’ masare oco rãca bautizagu̶re Juanre ĩre yisẽniĩama” yirã, ĩnare cõañuma. 	 Judío wa se̱nak Jerusalén ska wa te chui wa irä Leví wa irä patkami iwäki̱ ichakäk iia̱: “¿Yi ba rä na?” Jera jikäi Juan je̱k paka.


Yu̶, mu̶are Cristo ocare gotimasiosu̶ocaju̶. Yu̶ gotimasioro bero, bu̶tobu̶sa mu̶are gotimasiorẽmoñumi Apolos. To bajiro yu̶a yisere ejarẽmoami, Dios “Bu̶tobu̶sa Cristore ajitirũ̶nu̶ato” yigu̶. 	 ka je ssëwe̱ baa ji yakei te, ata je ssëwe̱ baa rä ji rä iyina si̱ te.


Gaje macariana yu̶re ajitirũ̶nu̶rã jediro, Esp'iritu Santo ĩ ejarẽmose rãca mu̶are yu̶ gotisere mu̶a ajimasiru̶ajama, quẽnaro tu̶oĩato ĩna —yicami yu̶re ruyuaĩocacu̶. 	 ¡Yi rä kukä ta ra, je ku̱ issö ji sheke̱ Säkeklä wikblu te tapanak eyaka eyaka wa ia̱ rä käi!’


Ĩre ĩna ĩsirone, ĩna ĩaro rĩjoroju̶a bayuju ĩ. 	 Jekäi ite ikukawa̱, je katá ite ijewa wäna.


Diore masa ĩna rũ̶cu̶bu̶ojama, yu̶re quẽne, “Ĩre rũ̶cu̶bu̶oru̶arãma”, yiru̶cu̶mi Dios. Yoaro mene to bajiro yigu̶agu̶ yami Dios. 	 Je wà Säkeklä oloi kanaka̱ ra, jera ñaebä Säkeklä te ije oloi kemika̱ iwakei ra. Je oloi kemika̱ ite rä plaa.


Ãni yu̶re moabosarimasu̶ ñie vaja magũ̶re, rẽtiaroju̶ ĩre rocacõaña mu̶a. Toju̶ ñacõari, bu̶to rojose tãmu̶ogũ̶ ñari, guji põguẽ, oti, yiru̶cu̶mi”, yigu̶mi ĩna u̶ju̶ —yu̶are yigoticami Jesús. 	 Jekäi jí kjanaklä ka bäi kuna ju̱omi ka̱ ekta yee si̱ka, jeska rä sa̱ ji̱ami, sä kà wätiämi.


To bajirone bajimasiñuju, “Quẽnaro yiru̶cu̶ja yu̶” Dios ĩ yimasirere quẽne. “Dios manire ĩ gotiriarore bajirone yato” yirã, vaibu̶cu̶rãre sĩamasiñujarã. 	 Je ne ki̱ka sa kablele ñaia̱ säkätä ka wao̱nemi rä ka ji pi ta wà kuna.


To bajiro yirã ñaboarine, yucu̶rema ado bajiroju̶a yimasiaja mani yuja: “Dios ĩ rotimasire ñaro cõrone yijeomena ñaboarine, sĩgũ̶rire, ‘Ñie rojose mana ñaama’ yiĩaami Dios”, yimasiaja mani. Mani ñaja, Cristore ajitirũ̶nu̶rã ñari, “Ñie rojose mana ñaama” Dios ĩ yiĩarã. To bajiro manire ĩ yirotire goti rĩjoro cu̶tiyuja, Moisére Dios ĩ roticũmasire, to yicõari, Diore gotirẽtobosariarã ĩna ucamasire quẽne. 	 Ata jira Säkeklä wa̱ sä wabiketsäklä wämo ye je kjayina e̱ná sa̱ ia̱. Ka je rä ka̱wei wawe̱ wà kuna. Je bata yile rä ka̱wei ska irä jile bata shäk wa wa̱ irä.


Dios macu̶ manire bajiro ruju̶ cu̶ticõari, yu̶a rãca bajiñarũgũcami. Yu̶are ĩamaicõari, quẽnaro yirũgũcami. To yicõari, Dios yere gotigu̶, riojo gotimasiorũgũcami. “Ĩ ñacami Dios macu̶. Sĩgũ̶ne ñagũ̶, ĩ jacu̶re bajiro ñamasugũ̶ ñacami”, ĩre yimasiaja yu̶a, ĩre ĩacana. 	 Je Kte manenaksa̱ yaka ye, je se̱na sa̱ sha̱na. Sá te iji wá̱ baa su̱a tsa̱na, je iji wá̱ baa je rä Sa Ká yaba eklabä je ne oloi. Ije rä je̱r bäi shäk ebä, kte si̱ shäk ebä.


‘Quẽnaro mani yijare, Dios quẽne quẽnaro manire yirocu̶ ñagũ̶mi’ yimasibeaja mani”. 	 ¿Yibä te ji ma̱ säkätä iia̱ iwa̱ ji ma̱klä sa̱ ia̱ nui ki̱ka käi rä na?”


To ĩ yiriaro bero, gaje macaju̶ vasuju Jesús, Na'in vãme cu̶ti macaju̶. Ĩ buerã quẽne gãjerã quẽne, jãjarã masa ĩ rãca vasujarã ĩna. 	 Je ukä ska je̱nanapa Jesús mineju̱ jukläyäkä kie Naín ska. Jera iwa̱ dulanak wa irä, ditsä saka chu̱li̱i̱ irä damiña ira.


To ĩ yisere ajicõari, ado bajiro ĩre yiyuju Jesús: —“Yimasigũ̶mi”, ¿yu̶re yitu̶oĩabeati mu̶? To bajiro yu̶re mu̶ yitu̶oĩajama, ñieju̶a josase manoja —ĩre yiyuju Jesús. 	 Jera Jesús te isha: —¿Maikäi ba ia̱ ji o̱nopa ra ni na? Yi te ji biketse etkabä, je ia̱ ji biköle o̱rmi.


Vanane, —¿Ñimu̶ ñarojari, yujeriavi gũ̶ta ĩna biberiare manire tũnuogobosarocu̶? —gãmerã yiyujarã ĩna. 	 Jera ijewa ñachakä rami: —¿Yibä te sa̱ ia̱ jak sa̱ nu̱l bläklä kjäshtäklä bulewe̱mi na?


Gãji ángel, orone quẽnoriabaja, su̶tiquẽnase soemu̶oriabajare cu̶ogu̶ ñacami. U̶ju̶ ya cũmuro rĩjoroju̶a Diore rũ̶cu̶bu̶orã, ĩna soemu̶oriju̶ orone ĩna quẽnoriaju̶ tu̶ju̶ tibajare ãmiejarũ̶gũ̶cami. Ĩ ejarũ̶gũ̶rone, Dios yarã Cristore ajitirũ̶nu̶ tu̶jabetiriarã, Diore ĩna sẽnise rãca vu̶ocõari, Diore rũ̶cu̶bu̶ogu̶ ĩ soemu̶orotire yirã, jairo su̶tiquẽnase ĩre ĩsicama ángel mesa. 	 Jera ángel saka deju̱té je̱k duawa̱ jile däläwa̱klä wäja̱mi, ji dälänak jalanak ja̱ma̱a̱ däläwa̱klä u̱í ta yöle oro wà. Je ia̱ ji dälänak jalar ta ja̱ma̱a̱ me̱na ta̱i, je rä iwa̱ ji̱abika̱nak sä sikii wa biköle ka̱kiäke̱ ra ñara, tkenakju̱ jile däläwa̱klä yöle oro wà katke sa̱ tsa̱ku̱i je̱tkäklä wäja̱mi ki̱ka.


To so yiro ajicõari, —Mu̶ ya jũnana ti vãmere vãme cu̶tibeticoayuma —sore yiyujarã ĩnaju̶ama. 	 Jera ijewa te isha iia̱: —Ba saka wa a̱ni ka kuna kie ta jekäi.


Moisés, Dios ĩ bojasere yimasir'i ĩ basamasirere, to yicõari, oveja macu̶re bajiro rijabosacacu̶ ĩ basacatire tu̶oĩacõari, ado bajiro Diore basacama: —Mu̶ ñaja yu̶a u̶ju̶, ñajediro masijeogu̶. Ñimu̶ju̶a gãji mu̶re bajiro masigũ̶ magũ̶mi. Ĩaĩañamanire, to yicõari, ñajediro quẽnase mu̶ yirere tu̶oĩacõari, “Quẽnaro yiyuja” mu̶re yaja yu̶a. Masare quẽnaro riojo yigu̶ ñaja mu̶. To bajicõari, mu̶ yirore bajiro yigu̶ ñaja mu̶. Adi macaru̶cu̶ro ñarã jediro u̶ju̶ ñaja mu̶. 	 Jewa ksäte Moisés Säkeklä kjanaklä ksä wà, ñakäi Oveja Yaba ksä wà, te ishe: “Säkekewa Säkeklä Ji Biköle Tsa̱ta, ba te ji we̱ rä e̱e̱na, sa̱ male̱cha̱kwa̱ kje. Ke̱i ta kju̱awa kju̱awa wa tsa̱ku̱i, del ba dami rä ji wämo, ji yina si̱ ja̱mi.


To bajiro yu̶ yijare, Diore yirũ̶cu̶bu̶oriaviju̶ yu̶ ñaro yu̶re ñiacõari, yu̶re sĩaru̶aboacama ĩna, jud'io masa. 	 Je ne kju̱ei Judío wa te yis kukawa̱ Templo ska yëë ite 'sterawa̱.


To bajiro ti bajijare, mu̶a catiñarotire tu̶oĩarejaibesa. 	 Je kjelabä ka o̱nak bas ia̱ ra, jera jiye bas je̱r iawe̱ke̱ jile saka te na?


Nicodemo ñamiju̶ Jesúre ĩre ĩagũ̶ ejar'i, fariseo masu̶ ñañuju ĩ quẽne. Ĩ babarãre ado bajiro ĩnare yiyuju ĩ: 	 Jera Nicodemo, ale delesta̱na Jesús wäki̱, je rä ijewa sha̱ ekla, je te isha ijewa ia̱:


Ti ocaruyuro bero, ĩaboayujarã. El'iare, Moisére quẽne, ĩnare ĩabu̶jabesujarã. Jesús sĩgũ̶ne ñañuju ĩ yuja. 	 Jera plaa ijewa te isu̱a ra, ka yi juena ji̱a ijewa ra, ata Jesús wakei ebä kaldu.


Ĩna otiñariviju̶re sãjaejacõari, ado bajiro ĩnare yiyuju: —¿No yirã otiati mu̶a? “Bajirocacoajamo” mu̶a yiboago, bajirocabecomo. Cãnigõ yigomo —ĩnare yiyuju Jesús. 	 Jera ikjawa̱ju̱ te isha ijewa ia̱: —¿Jiye bas kjoyirke̱, bas ji̱ake̱ rä na? Ka je yaba rä dulewa̱ kuna, ata ikapawa̱ irä.


Mu̶ rujeomasicati jedirone ti jedicoaboajaquẽne, mu̶ju̶ama, ñacõa ñarũgũrocu̶ ñaja mu̶, Dios ñari. 	 Jewa weikarmiwa̱, ata ba a̱ta̱nami del. Jewa biköle kërcha̱miwa̱ jishtä sua käi.


To yu̶a ñaro, Jesús ĩ rẽtoato ĩre ĩacõari, ado bajiro yu̶are goticami Juan: —Ĩaña. Ĩne ñaami Dios yu̶, oveja macu̶re bajiro masare rijabosarocu̶ —yu̶are yicami Juan. 	 jera ite Jesús su̱a idamaju̱, jera Juan te isha ijewa ia̱: —¡Issö, a̱mi ne rä Säkeklä Oveja yaba rä!


Tirodore Acaya sita u̶ju̶ ñañuju Galión vãme cu̶tigu̶. To bajiri Pablo ĩ gotimasio ñarone, jud'io masa, ĩre ñiacõari, Galión tu̶ju̶ Pablore ĩre ãmiasujarã ĩna, “ ‘Rojose yigu̶ ñañumi’ ĩre yato” yirã. 	 Galión tso̱ ji̱a ka̱ wäkiri ye Acaya ke̱i ska ra, Judío wa ñajaka̱ etka yëbä kju̱atkäk Pablo ra, te ikuka tsa̱mi sä ktei wabiketsäkläksa̱ ska,


Mu̶re güijediru̶arãma masa. Mu̶re güirãne, “Rẽtoro masigũ̶ ñaami” mu̶re yirũ̶cu̶bu̶oru̶arãma. Mu̶ sĩgũ̶ne ñaja cojoji rojose yiĩabecu̶. Quẽnaro riojo yigu̶ mu̶ ñajare, mu̶re quẽnaro rũ̶cu̶bu̶oru̶arãma adi macaru̶cu̶roana jediro —Diore yibasacama. 	 Säkekewa, ¿yibä ka suanak ba yika, ñakäi ka iwa̱ ba kie kjeiyinak rä na? Ñera ba ebä ne rä sikii rä. Je ne ki̱ka ke̱i ta kju̱awa kju̱awa wa biköle dämi bä wäki̱, te ba oloitsemi. Ka irä jiye kuna ta, ba te ji we̱ wämo, kjayina e̱ná ki̱ka.”


To bajiri Capernaum macanare ĩnare gotimasio gajanocõari, ĩ buerimasare ũmato vacoasuju Jesús, ĩ ya macaju̶, Nazaret vãme cu̶ti macaju̶. 	 Jeska Jesús mineju̱ demini ike̱i ki̱, jera iwa̱ dulanak wa damiña ira.


Quẽna ado bajiro yu̶are gotimasiorũtuacami Jesús: —“Yu̶re ajiquejeroma” yigu̶, adire mu̶are gotiaja yu̶: 	 “Yie jekäi isha bas ia̱ ka bas wäbuta̱nakläwa̱ kuna.


Lamec jacu̶ ñamasiñuju Matusalén. Matusalén jacu̶ ñamasiñuju Enoc. Enoc jacu̶ ñamasiñuju Jared. Jared jacu̶ ñamasiñuju Mahalaleel. Mahalaleel jacu̶ ñamasiñuju Cainán. 	 Lamec rä Matusalén yaba, Matusalén rä Enoc yaba, Enoc rä Jared yaba, Jared dä Mahalaleel yaba, Mahalaleel dä Cainán yaba,


Quẽna gajeju̶ ado bajiro gotiaja ti: “Mu̶ bojasere yigu̶re, ‘Ĩ rijato bero, boayayiromi’ yigu̶, ĩre tudicatioru̶cu̶ja mu̶”, yaja ti. 	 Je ki̱ka ietkä ska iyöle te ishe rä: ‘Ba wa̱ je wämo kolole ka janakwa̱ ba wa̱ yaka tjabanakwa̱.’


Ĩna u̶ju̶ ñagũ̶mi jud'io masare, jud'io masa me ñarãre quẽne. To bajiri, ĩre sẽnirãrema, quẽnaro ĩnare yigu̶mi. 	 Ka irä maikäi kuna ta, Judío wa irä, Griego wa irä, jewa rä ka kju̱awa kju̱awa kuna. Ata ije ne rä sä biköle Säkekewaí rä. Je te ji we̱ke̱ baa si̱ ije a̱netsäk wa biköle ia̱.


To bajiro yu̶are ĩ yijare, cebada vãme cu̶tise cojomo cõro pan ñaboarere yu̶a juarẽojama, ju̶aãmo cõro, gu̶bo ju̶a jẽnituaro ñarijibu̶ri ru̶yacaju̶. 	 Jekäi cebada wä yöle pan ye cinco je ukäla ju̱leksa̱ yäkäk wa wa̱ je tapawa̱ni ijewa te, je te canasta pshiwa̱cha̱wa̱ doce.


To yicõari, tocãrãcajine mu̶a gotijama, mu̶a moajaquẽne, mani u̶ju̶ Jesúre ajitirũ̶nu̶rã ñari, ĩ bojarore bajiro rĩne yirũgũru̶arãja mu̶a. To yicõari, “Quẽnaro yaja mu̶”, mani jacu̶ Diore yivariquẽnarũgũru̶arãja mu̶a. 	 Ñakäi ji biköle we̱ke̱ bas te käi, jile she iräle jile we̱ iräle, je biköle wo̱ Säkekewa Jesús kie ja̱mi, wekte yile ije oloi ja̱mi Säkeklä Sa Ká ia̱.


Yu̶ ñaja ovejare quẽnaro coderimasu̶re bajiro bajigu̶. Dios, yu̶ jacu̶ yu̶re ĩ masirore bajirone yu̶ quẽne ĩre masiaja. Tire bajirone yu̶re ajitirũ̶nu̶rãre quẽne ĩnare ĩamasiaja yu̶. Ĩnaju̶a quẽne, yu̶re ĩamasiama ĩna. Ĩnare rijabosarocu̶ ñaja yu̶. 	 “Yis ne rä oveja kjänanak bäi si̱ rä. Yis wa̱ yis oveja rä su̱nak, ñakäi yis oveja wa̱ yis dä su̱nak.


To yigajanocõari, “Rotimu̶orũ̶gõru̶cu̶mi” yigu̶, Dios ĩ cõarocu̶ ĩ bajirotire Moisés ĩ ucamasirere, gãjerã ñajediro Diore gotirẽtobosamasiriarã ĩna ucamasirere quẽne ĩnare gotirẽtobuyuju ĩ. 	 Jera ite ijewa je̱r ku̱a biköle kte yöle wa̱ iwakei ktei pakale käi je wà. Je shami ite Moisés wa̱ iyile skaté mine rämi jile bata shäk wa wa̱ iyile ska.


Tirũ̶mu̶ju̶rema masa no bojarãrene ĩna rũ̶cu̶bu̶osere, bojabecu̶ ñaboarine, “Tone yicõato”, ĩnare yimasiñuju Dios. 	 Mikle sa bakle wa ke̱i ska sä ditsei wä biköle jawa̱ Säkeklä te shkäk iwakwa ki̱ ji shena ja̱mi.


To bajiri, riojo mu̶are gotiaja yu̶. Masa jediro rojose ĩna yijama, jediro rojose ĩna ñagõjaquẽne, su̶tiriticõari, Diore ĩna sẽnijama, rojose ĩna yisere masirioru̶cu̶mi. To bajiboarine, Esp'iritu Santoju̶are rũ̶cu̶bu̶omena rojose ĩre ĩna yitud'ijama, tirema masiriobetiru̶cu̶mi. 	 “Je ne ki̱ka yie ishe bas ia̱: ji nui biköle, kteka̱ yakei Säkeklä ukä ja̱mi biköle, je ki̱ka sä rä janakwa̱ bitaba, ata kteka̱ yakei Säkeklä Wikblu ukä ja̱mi ka je rä janakwa̱ kuna bitaba.


Tire yu̶ yitu̶oĩarore bajirone tu̶oĩaama jud'io masa, ju̶aãmo cõro, gu̶bo ju̶a jẽnituarirãca jũnari ñarã jedirone. Tire tu̶oĩarã, ñari ũ̶mu̶ari, ñamirire quẽne bu̶to Diore ĩre yirũ̶cu̶bu̶orũgũama ĩna. Tire tu̶oĩagũ̶ yu̶ ñajare, “Rojose yigu̶ ñaami”, yu̶re yi ocasãcama jud'io masa. 	 Sa̱tsa̱ku̱i Agripa, je ikablele ki̱ssënak sá ditsei wä doce wa wa̱, je däkläksa̱ sá ia̱ ki̱ka sá te ikja̱nei we̱ke̱ tkenawa̱ tuina, ka̱piana. Je ki̱ssë ebä ki̱ka Judío wa te yis kjatie kate rä,


Sudi mu̶a sãñarotire quẽne tu̶oĩarejaibesa. Go bu̶cu̶asere tu̶oĩaĩasaque mu̶a: Moabeti, to yicõari, sudi sãñaru̶a tu̶oĩarejaibeaja ti. To bajiboarine, U̶ju̶ Salomón ñamasir'i gajeyeũni jaigu̶ ĩ ñaboajaquẽne, quẽnase ĩ sudi sãñamasire rẽtoro quẽnase ñaja ti. 	 “Jishtä tsitsi wä jè̱r dä je biketsö. Ka irä shka̱bläk kuna, ka irä sua yuäk kuna. Ata yie ishe bas ia̱, Salomón bakle je̱k pajiäk baawa̱ si̱, ka je̱k pajiene ijewa sha̱ mane a̱ni käi.


To bajiri tiu̶re ado bajiro yiyuju Jesús: —Ju̶aji rica maniu̶caru̶arãja mu̶a —tiu̶re yiyuju ĩ. To bajiro ĩ yisere ajiyujarã ĩna, ĩ buerimasa. 	 Ñerä ite je ia̱ isha: —Mik a̱ni ke yi ku̱ bä wä kätöpa ji̱a. Jera iwa̱ dulanak wa te je ssa.


Jud'io masa u̶jarãre ĩnare güirã ñari, “Jesúne ñaami ĩre ĩarotir'i” ĩnare yiterã ñari, to bajise yiyujarã ĩ jacu̶a. Jud'io masa u̶jarã ado bajiro yitu̶oĩañujarã ĩna: —“Jesús ñaami ‘Rotimu̶orũ̶gõru̶cu̶mi’ yigu̶, Dios ĩ cõar'i, mani u̶ju̶” yirãre sãjarotibetiru̶arãja mani, Dios ocare ĩna bueriviriju̶re —yitu̶oĩañujarã ĩna. 	 Iká irä ia̱mi irä suanacha̱wa̱ Judío wa yika kju̱ei ijewa te ikúka jekäi rä. Ka irä jiye kuna ta, Judío wa rä ñaje̱rko̱le kja, manele te ishe Jesús dä Säbäkäkksa̱ ni ra, je rä ju̱nakksa̱ ñapaktäklä jui ska.


Tudirijabetirona ñari, to bajiro bajiru̶arãma. Õ vecaju̶ ángel mesare bajiro bajirã ñaru̶arãma. To bajicõari, ĩ su̶orine tudicatiriarã ñari, Dios rĩa ñaru̶arãma —ĩnare yicu̶diyuju Jesús. 	 ka jewa rä duäk kuna ki̱ka. Ka irä jiye kuna ta, jeska ra ijewa rä jishtä ángel wa käi, ñakäi ijewa rä Säkeklä yabala ijewa rä shki̱leka̱ni ki̱ka.


Ĩ tu̶ju̶ ejarã, rojose mana mani ejarotire yigu̶, manire rijabosayumi. 	 iwa̱ tapanak wa ma̱kläksa̱ iwakei je̱k ia̱ juer ta baawa̱ si̱, ka pate̱leka̱ ta, ka bärileka̱ ta, ka medele ta jekäi, ata wämo ka yakei ta.


Quẽna gajeye ado bajiro gotiaja Dios ocare masa ĩna ucamasire: “Mu̶a jud'io masa me, Dios yarã jud'io masa rãca cojo masare bajiro variquẽnaru̶arãja mu̶a”, yigotiaja Dios oca. 	 Ñakäi ietkä te ishe: “Ke̱i ta kju̱awa kju̱awa wa, bas ssëno a̱naa ije cha wa ra ñara.”


Bueri vatoaju̶ joreroa jãjarã vu̶batecama, adi macaru̶cu̶rore. Cotibaja ĩ toarore bajiro ĩnare toaroticami Dios. 	 Ñerä je shka̱la̱ na bitsiki deksa̱julu ishäkä ki̱ka, jewa ia̱ täkili me̱na jishtä bächi tso̱ ka̱jiska täkili käi.


To bajiro ĩ yisere ajicõari, ado bajiro ĩre cu̶diyuju Jesús: —Ĩne ñaja yu̶. To bajiri, Dios ĩ roticõacacu̶ ñari, ĩ riojojacatu̶a rujicõari, masare besegu̶agu̶, oco bueri vatoaju̶ yu̶ rujiadire ĩaru̶arãja mu̶a —paia u̶ju̶ ñamasugũ̶re yiyuju Jesús. 	 Jera Jesús te ikúka: —Yis ne irä. Jekäi bas te ditsä yäbei su̱emi je̱tkelewa̱ ale Täkili ta Ta̱i je jula wämo kja̱ne, ñakäi je dawa̱ju̱té ka̱jöir mo̱ ja̱rka je su̱emi bas te.


Trifena, to yicõari, Trifosa quẽne quẽnato. Mani u̶ju̶ Cristore bu̶to moabosarimasa ñaama. Mani maigõ Pérsida quẽne, quẽnato. So quẽne, mani u̶ju̶ Cristore bu̶to moabosacamo. 	 Bas te Trifena irä Trifosa irä ia̱ ishe yie ichakami. Jewa rä shka̱bläk Säkekewa ia̱. Ñaebä bas te ale shka̱ta sa̱ wa̱ Pérsida ia̱ ishe yie ichakami ni. Je rä shka̱blele ta̱i Säkekewa ia̱.


To bajiri, yu̶ mairã, “Ado bajise tu̶oĩamasiato” yigu̶, Moisés ĩ ucamasire mu̶are gotibu̶ yu̶: “Dios ĩ rotimasire mani cu̶dijeobetijama, manire ĩavariquẽnabetiru̶cu̶mi Dios” yitu̶oĩa güirã me ñari, moabosarimaso rĩare bajiro bajirã me ñaja mani. “Cristo ĩ rijabosare su̶orine Dios ĩavariquẽnarã ñaja” yirã ñari, Sara ñamasirio rĩare bajiro bajirã ñaja mani. 	 Je ne ki̱ka el wa, ka sä rä je kjanaklä yabala kuna, ata ka kololewa̱ kuna kjanaklä ye ne yabala.


Sĩgũ̶ri, “Quẽnarã ñaja yu̶a” yiboarine, ĩna yirore bajiro yirã me ñarãma ĩna. Ado bajiroju̶a yirã ñarãma: Maioro bajirãre ejarẽmorã, ĩnare ĩna ĩsijama, masa jedirore gotibatorãma. Dios ocare ĩna bueriviju̶re rẽjarãre quẽne, jãjarã masa ĩna vati maariju̶re quẽne ñacõari, ĩnare gotibatorãma, “ ‘Quẽnarã ñañuma’ yu̶are yiĩarũ̶cu̶bu̶oato” yirã. To bajiro ĩna yirore bajiro yibesa mu̶a. Riojo mu̶are gotiaja yu̶. To bajiro ĩna yise vaja masa ĩnare ĩna rũ̶cu̶bu̶osene jẽre vaja bu̶jacõama ĩnama. Ñie gajeye bu̶jarẽmobetiru̶arãma, Dios tu̶ju̶re. Ĩnare masa ĩna rũ̶cu̶bu̶oboajaquẽne, Dioju̶ama, ĩnare rũ̶cu̶bu̶obetiru̶cu̶mi. 	 “Je ne ki̱ka mika̱ ba te jile kaku me̱ke̱ ra, ke ipalei bulawa̱k kökö bular ssër käi, jishtä ji wa̱k su̱nak ebä wa te iwe̱ke̱ käi, ñapaktäklä jui na irä ña̱la wà irä, ditsä wa̱ ikjeishäklä ebä. Kte si̱ wà yie ishe bas ia̱, ijewa ia̱ je säkei rä deleksa̱ e̱ná.


Riojo mu̶are gotiaja yu̶. Rojose mu̶a yire vaja mu̶a vaja yibetijama, budimenaja mu̶a. Tire bajirone bajiru̶aroja Dios ĩ vaja sẽnirirũ̶mu̶ ejaroto rĩjoroju̶a, rojose mu̶a yir'ire ĩre oca quẽnoña. Mu̶a gãmerã oca quẽnobetijama, Dios ĩ vaja sẽnirirũ̶mu̶ rojose tãmu̶otu̶jabetiriaroju̶ mu̶are cõaru̶cu̶mi, tudibudire manoju̶ —ĩnare yiyuju Jesús. 	 Kte siwa̱ yie ishe ba ia̱, ka bä däkksa̱ jeska, ata ba te ma nui tju̱a ju̱ami kalabe cuadranteje kjepa bä dämiksa̱ni rä.


Romano masa, Macedonia sitare ẽmacõari ĩna ñaro ñacaju̶. Ti maca ejacõari, Filipos vãme cu̶ti macaju̶ vacaju̶ yu̶a. Jairimaca, ñamasuri maca ñacaju̶ ti maca. Toju̶re yoarobu̶saca ñacaju̶ yu̶a. 	 Jeska sá minemi Filipo ska. Je ne rä jukläyäkä bäi si̱ Macedonia ke̱i ska rä. Je ka̱ ne kolole Roma wa wa̱ ise̱naklä rä. Jeska sá se̱na ju̱aju̱ana.


Ĩ vato bero, gajeju̶ su̶oñiariaju̶re jãnecami oveja macu̶re bajiro rijabosacacu̶. To ĩ yirone, quẽna gãji tu̶sagu̶, ĩaĩañamagũ̶, ado bajiro yicami: —Adoju̶a vayá —yicami ĩ quẽne, gãjire jigu̶. 	 Mika̱ ite ikjä bale idäkläka̱ tkitkä kjäyaksa̱ ra, yie kseka wa el idäkläka̱ tkil ktä ssa te ishe: “¡Bä kute!”


To so yisere ajicõari, ado bajiro sore yiyuju Jesús: —Quẽnaro tu̶oĩacõari, gotiaja mu̶. Mu̶ maco u̶su̶ju̶ sãñagũ̶re vãtire ĩre burocacõaja yu̶. To bajiri mu̶ ya viju̶ tudiasa —sore yiyuju Jesús. 	 Jera ite isha ije ia̱: —Jekäi ba te isha ki̱ka ma cho̱ni, ba yaba jawa̱ta̱na e̱ná be te.


“ ‘To bajiri, ĩnare mame yu̶ vasoaroti, ado bajiro bajiru̶aroja: “Yu̶ masise su̶orine yu̶ rotisere tu̶oĩamasiru̶arãma”, ĩnare yiru̶cu̶ja yu̶. To bajiro yu̶ yisere bojarã ñari, quẽnaro yirũgũru̶arãma’, yami Dios mani u̶ju̶. 	 “Je ke̱i itä ska yis kablämi ijewa ra jikäi: Yie yis ka̱wei tkemiwa̱ ijewa je̱r ska, yie je yuetkemi ijewa je̱rike ska, jekäi Säkekewa te ishe rä.”


To bajiro ĩna yijare, ado bajiro ĩnare yicami Jesús: —“ ‘Yu̶re bajiro bajirã ñaja mu̶a’ yiyumi Dios”, yiucamasire ñaja, mu̶a ñicu̶a ĩna rotimasire. 	 Jera Jesús te ijewa kúka: —Ata ¿ka bas ka̱wei ki̱ka iyöle te ishe rä: ‘Yie isha bas dä säkeklä wa ni na?’


Sĩgũ̶ ñacami vãti sãñagũ̶. “Ĩabeticõato; ñagõbeticõato” yigu̶, ĩ u̶su̶ju̶re sãjacõari, ñañumi. To bajiri Jesús tu̶ju̶ ĩre ãmiejacama masa. To ĩna yirone, ĩ u̶su̶ju̶re sãñagũ̶re vãtire burocacami Jesús. To bajiri vãtire ĩ burocajare, ĩamasi, ñagõmasi, bajicoacami yuja. 	 Jera ekla detse̱ iwäki̱ ialewa̱ be wa̱ ka wä wajuenak kuna, ka ktäk kuna, je bäiwa̱ni ite; je wà je ktä wäblelewa̱ ktaka̱ni, wä wajuenani.


Mu̶ bedeo, quẽnaseju̶are tu̶oĩamasiamo so. To bajiri yu̶ gotisere ajigo yamo. To bajiro so bajijare, sore moarotire maja —sore yicu̶diyuju Jesús. 	 ata etkabä ne rä shenak sa̱ ki̱ bäi si̱ rä. María te ibäi ne kuka rä, ka je bakanakksa̱ ije yika.


Mani ñicu̶a ñamasiriarã yucú̶ manoju̶ ñacudirã, maná vãme cu̶tisere bamasiñujarã ĩna. To bajirone gotiaja Dios ocare masa ĩna ucamasire. Tu̶oĩasaque: “Bare Dios ĩ ñaroayere manire ecagu̶ yivẽjañumi”, yigotiaja Dios oca, masa ĩna ucamasire —Jesúre ĩre yicama. To bajiro ĩna yijama, “Moisés ñamasir'i su̶orine bajiriaroja ti” yirã yicama. 	 Sá ká wa te maná ña ka̱ ssi̱lewa̱ pjoo ska. Je rä jishtä iyöle katke käi: ‘Ije te pan dar ka̱jöir ma̱ ijewa ia̱ iwa̱ ñanak.’


No bojarã gãjerãre moabosarimasa, vaja bu̶jarãma. To bajirone bajiru̶aroja mu̶are quẽne. Quẽnaro mu̶are bocaãmirã tu̶ne ñacõari, ĩnare mu̶a gotimasiose vajane ĩna basene ba, ĩna idise idi yicõa ñaru̶arãja mu̶a. Mu̶a ejarivine ñacõaru̶arãja mu̶a, gaje viri cãnicudimenane. 	 Je ju skabä bas se̱no, jekäi ji me̱rke̱ bas ia̱ käi je ño, je yö. Ka irä jiye kuna ta, shka̱bläk wa kiana rä to̱nak. Ata ka bas se̱r kuna ju etkä ju etkä.


Gãjerã manire mairã, bu̶to manire ĩna tu̶oĩajama, quẽnaja. To bajiboarine, manire yitoru̶arã, socarãne manire ĩna maijama, quẽnabeaja. Gajeyerema, mani tu̶ju̶ gãjerã ĩna ñaro rĩne, ĩnare mairoti me ñaja manire. To bajiro mu̶are yirũgũroti ñaboaja, yu̶re. 	 Sä te ji bäi kju̱eitketse del je ne rä bäi rä, ka je rä mika̱ yis katke bas sha̱na ebä ra kuna.


Lot manajo so bajimasirere tu̶oĩaña mu̶a. Gajeyeũnire ũmaveovaco ñari, tire maigõ, ĩatu̶oca yigone, moatutune godovedirocacoasuju so. 	 Bas je̱r ja̱no Lot se̱naklä ska.


“Bu̶to oco quedirirũ̶mu̶re bajibeticõato” yirã, Diore sẽnicõa ñarũgũña. 	 Bas ka̱kiö ka je o̱naklä kuna ka̱ tse̱l ke̱i wà.


Sĩgũ̶ ru̶yariaro mano quẽnaro bau̶su̶cu̶tijedicõañujarã. Ĩna bagajanoro bero, ĩna baru̶asere ĩna juarẽojama, ju̶aãmo cõro, gu̶bo ju̶a jẽnituaro ñarijibu̶ri ru̶yayuju. 	 Biköle yaká, jekäi issënacha̱wa̱. Jera iukäla ju̱leksa̱ ijewa wa̱ kita̱nani canasta na doce pshipshii.


Ovejare coderimasu̶re, “Sãjajaro ĩ” yigu̶ ĩre soje jãnabosagu̶mi, ti sãniro sojere codegu̶. Ĩ sãjatone ĩ oca jedisere ajimasicõarãma ĩna oveja. Ĩna vãmene ĩnare jibugu̶mi, ĩnare masigũ̶ ñari. 	 Je ia̱ ikjä kukäk te ikjäye ja̱we̱ke̱. Ñakäi je ktä ssë oveja te. Jekäi ite ioveja chakeke̱ ikie ja̱mi; jekjepa ite ijeke̱ksa̱ iektaka.


To bajiro ĩ bajivato ĩacõari, ĩ buerimasare ado bajiro yu̶are yicami Jesús: —Riojo mu̶are gotiaja yu̶. Gajeyeũni jairãrema, yu̶re ĩna su̶yaru̶a tu̶oĩaboajama, bu̶to josaru̶aroja ĩnare. To bajicõari, yirẽto ecobosabetiru̶arãma. 	 Jera Jesús te isha iwa̱ dulanak wa ia̱: —Kte si̱ wà yie ishe bas ia̱; blu wa ia̱ ra därërë dewa̱ ka̱jöir gobiernoí ja̱mi rä.


To baji, jẽanane, Genesaret vãme cu̶ti sitaju̶ jẽaejayujarã ĩna. Toju̶ cũmuare siatujoyujarã. 	 Jekäi ikjaksa̱julu demijulu Genesaret ke̱i ska. Jeska iko̱no mu̱acha̱ta̱na.


To bajiri gãjerãre Jesús ĩ catiore queti ajirio ñari, jãjarã masa vatoaju̶ Jesúre su̶yasuju so. “Jesús sudiro moaĩaru̶aja yu̶. Ti rĩne bojaja yu̶. To bajiro yu̶ yijama, quẽnaejacoaru̶ocoja yu̶”, yiyuju so. To bajiro yirio ñari, Jesús su̶yaroju̶a ejarũ̶gũ̶cõari, ĩ sudirore moaĩañuju. 	 Ñerä je te Jesús palei ssa ra, ideju̱ je chu̱li̱i̱ wa sha̱na ishäbe kja̱ne te iwa̱ shönak je̱k ki̱ passawa̱.


Ĩ rijato bero, tudicaticõari ĩ cõaronare cojoji me ĩnare ruyuaĩoñuju Jesús. To bajicõari, cuarenta ñarirũ̶mu̶ri ĩna rãca ñagũ̶, ĩnare ĩ ũmato yirũgũriarore bajiro ĩnare ũmato yicõa ñañuju, “Ĩne ñaami” ĩna yimasirotire yigu̶. To bajiñagũ̶, “Yu̶ rijabosare su̶orine yu̶re ajitirũ̶nu̶rãre ĩavariquẽnaami Dios yuja”, ĩnare yigotimasioñuju. 	 Jekäi ije te ji shka̱l ssa itä ska ije̱k kjashani ijewa ia̱ kseka, ite ji wá̱ rä saka saka ijuenaklä iyina si̱ ishki̱naka̱ni. Cuarenta día bala na ije̱k kjashäte ijewa ia̱, ite ka̱jöir gobierno ktei pakete ijewa ia̱.


“Jesucristo, yu̶ u̶ju̶ ñaami” yiriarã ñari, ĩ bojarore bajiro rĩne yicõa ñaroti ñaja mu̶are. 	 Je ki̱ka jishtä bas te Cristo Jesús kuka Säkekewa ye käi ra, jekäi bas shkö ije ja̱mi,


To bajiboarine, “Jesúre masa ĩna ajitirũ̶nu̶jama, quẽnabeti ñaja” masa ĩna yise rĩne ajirũgũmu̶ yu̶a. To bajiri, mu̶ tu̶oĩase yu̶are mu̶ gotisere bojaja —ĩre yicama ĩna, Pablore. 	 Ata sá ssëna jini ba te ibiketse rä je ssäk. Ka irä jiye kuna ta, sá wa̱ iju̱ñer ka̱ biköle ska wa te je ka̱ju̱ñe sheke̱ yakei.


Yu̶ ocare mu̶a gotimasiojare, mu̶are ñejecõari, Dios ocare ĩna bueriviriju̶ u̶jarã rĩjoroju̶a mu̶are juaáru̶arãma ĩna. To yicõari, macari u̶jarã rĩjoroju̶a mu̶are juaáru̶arãma ĩna. To yi vanane, u̶jarã ñamasurã rĩjoroju̶a mu̶are juaáru̶arãma. U̶jarã rĩjoroju̶a mu̶are ĩna juaejaro, “¿No bajiro ñagõrãti yu̶a?”, yitu̶oĩarejaibeja mu̶a. 	 “Mika̱ bas ma jar ñapaktäklä jui ska iräle, sa̱ tsa̱ku̱i wa wäki̱ iräle, ka̱wei ta wa wäki̱ iräle ra, ke bas je̱r ianak maikäi iräle jini iräle bas ñawetsämi käi, bas te ishemi käi.


Melquisedec, Salem macana u̶ju̶ ñamasiñuju. To bajicõari, pai ñamasiñuju. Ñajediro u̶ju̶re Diore rũ̶cu̶bu̶ogu̶ ñamasiñuju. Mani ñicu̶ Abraham ñamasir'i gaje macariana u̶jarãre sĩareacõari, ĩ ya macaju̶are tudiamasiñuju ĩ. To bajiri ĩ tudiado, ĩre bocagu̶, vamasiñuju Melquisedec. Ĩre bocacõari, ĩre sẽnibosamasiñuju, “Quẽnaro ĩre yato Dios” yigu̶. 	 Iwa rä je Melquisedec, Salem tsa̱ku̱i, ñakäi Säkeklä Ji Biköle Tsa̱ta je chuií, je mineju̱ Abraham tu̱naka̱ ka̱ tsa̱ku̱i wa ki̱ka je daju̱ kjani ña̱le̱i tsa̱k, te ji bäi sha iia̱ o̱nak.


To yirãne, gooco ĩre eoreatuyujarã ĩna. To yicõari, ĩ cu̶oricu̶re ẽmacõari, ĩ ru̶joare jayujarã ĩna. 	 Jera ijewa kjali tjua ija̱mi, te ikata kukawa̱, je wà ite ikpa ta̱i itsa̱ku̱ na.


Tirũ̶mu̶ju̶ne Cristo su̶ori quẽnaro Dios ĩ yise quetire mu̶a ajitirũ̶nu̶su̶oriju̶ne, “Ti ocare ajitirũ̶nu̶ato gãjerã quẽne” yirã, quẽnaro yu̶re ejarẽmoadicaju̶ mu̶a. To bajiro mu̶a yicati ñajare, mu̶are tu̶oĩacõari, variquẽnarũgũaja yu̶. 	 je rä bas te yis tsa̱tkaña kte baa bata she wà isäkätä raté bite rä jira kje ki̱ka.


Gãjire rojose mu̶a yijama, oca quẽnorimasu̶ tu̶ju̶ mu̶a ejaroto rĩjoro, ĩ rãca oca quẽnoroti ñaja mu̶a ju̶arãne. Oca quẽnorimasu̶ tu̶ ejamenane, mu̶a oca quẽnobetijama, masare coderimasu̶re juarotiru̶cu̶mi, mu̶are. Ĩju̶a, mu̶are tubiberu̶cu̶mi. 	 Jekäi ba dami ba kjatiäk ra sa̱ tsa̱ku̱i wä ki̱ ra, je ktei paruö su̱o iia̱ pjoowa̱ si̱ ña̱la ebä wà. Ata kai ra, tsi ite ma tse̱mi sä ktei wabiketsäkksa̱ wä ki̱ka, jera sä ktei wabiketsäkksa̱ te bä ju̱eksa̱ guardia ia̱, jera guardia te bä wätiewa̱.


To bajiri ju̶a vãmene ñaja ñamasuse masu Dios ĩ rotimasire. Tire mu̶ cu̶dijama, Moisés ñamasir'i ĩ rotimasire, to yicõari, Diore gotirẽtobosarimasa ĩna gotimasiomasirere quẽne cu̶dijeocõagũ̶ yigu̶ja mu̶ —ĩre yicami Jesús. 	 Je botkä sa pakale ji wa̱k, je ne ja̱mi ika̱wei yöle biköle irä ji yile jile bata shäk wa wa̱ irä bite rä.


No bojagu̶ ĩ u̶ju̶ ĩ bojasere masiboarine, ĩ rotiriarore bajiro ĩ yibetijama, tudiejacõari, bu̶to ĩre quẽasĩacõagũ̶mi ĩ u̶ju̶. 	 “Mane kjanaklä je̱r ku̱a ji kiarke̱ iblui ki̱ iwa̱ o̱nak te, ata ka iwa̱ ji a̱ni o̱ne idaju̱ni yika, ka iwa̱ ji sherke̱ iki̱ o̱ne ra, je buka̱nami e̱e̱na si̱.


Tire ĩacõari, no yimasibeticama masa jediro: —¿U̶ju̶ David ñamasir'i jãnami “Rotimu̶orũ̶gõru̶cu̶mi” yigu̶, Dios ĩ cõar'i mani tu̶oĩa yuñarũgũgũ̶ ñatique ĩ? —yicama. 	 Je te chu̱li̱i̱ wa biköle male̱cha̱cha̱wa̱, te isha: “¿Baishe ije ne rä ale David yäbei rä na?”


To ĩ yiro beroagarũ̶mu̶rine, ĩ macu̶, ĩ bediju̶a gaje sitaju̶ varu̶ ĩ yere ĩsigũ̶mi ĩ. Ti gãjoa rãcane vacoacu̶mi, gaje sitaju̶ vacu̶. Toju̶ ejacõari, rujajine ĩ gãjoare yibatereajeocõagũ̶mi. 	 Je ukä ki̱ elkjebä ra iyaba tsi̱se̱k te ji me̱na iia̱ jaksa̱ kalabe. Jekäi imineju̱ ka̱mii ka̱ kju̱awaka jeka ite iji bena e̱wa̱wa̱ ji ka wata bata ki̱ka.


Jud'io masa, to yicõari gãjerã Diore rũ̶cu̶bu̶orã quẽne, Pablo, Bernabé rãca budicõari, ĩnare su̶yasujarã ĩna. To ĩna bajirone, —“Manire maigũ̶ ñari, Jesús ĩ rijabosare su̶orine manire ĩavariquẽnaami Dios”, yicõa ñarũgũña mu̶a —ĩnare yiyujarã ĩna, Pablo, Bernabé rãca. 	 Ñatapana e̱ná ra, Judío wa chu̱li̱i̱ irä, ñaialecha̱wa̱ Judío wa ye Säkeklä dälätsäk wa chu̱li̱i̱ irä, minemi Pablo irä Bernabé irä ra. Jekäi ijewa ka̱paka ji̱a jewa ra, ite ipaka cha̱tkäkwa̱ Säkeklä je̱r bäi shäke̱ sa̱ ia̱ je ja̱mi.


—“Esp'iritu Santore cu̶ogu̶ ñari, ĩ ejarẽmose rãca tu̶oĩacõari, mu̶are gotiaja yu̶. ‘Maioro bajirãre quẽnaro yu̶ yiroti quetire ĩnare gotiru̶cu̶ja mu̶’ yigu̶, ‘Rojose yiru̶aboarine, tire yibeticõato’ yigu̶, yu̶re cõacami. Sĩgũ̶ri yu̶re masimena, ĩamenare bajiro bajirã, ‘Yu̶re masiato ĩna’ yigu̶, yu̶re cõacami. Gãjerãma, tubibe ecoriarãre bajiro bajirãre, rojose yisejariarãre, ‘Rojose ĩna yisere yitu̶jato’ yigu̶, yu̶re cõacami. 	 “Säkekewa wikblu katke yis ja̱mi. Ka irä jiye kuna ta, ite yis kuka yis wa̱ ka jita wa ia̱ kte baa bata shäklä. Je te yis patka ishäk wätelewa̱ wa ia̱, jewa rä wäyenakksa̱ni, ñakäi ishäk ka wä wajuenak kuna wa ia̱ jewa rä wä wajuenakni, ñakäi sä weikalecha̱wa̱ wa bäkäkksa̱ni,


To yigajano, José vãme ucatuyujarã ĩna, gũ̶taju̶re. To yicõari, gajea gũ̶tare Mat'ias vãme ucatuyujarã. “Tiarire reacũĩato mani, ¿ñimu̶ju̶a ñati Dios ĩ besegu̶ma?”, yiyujarã ĩna. Gũ̶tarire reacũĩacõari, “Mat'iane ñaami Dios ĩ besegu̶ma”, yimasiñujarã ĩna. To bajiri, ju̶aãmo cõro, coja gu̶bo jẽnituarirãcu̶ ñañujarã maji. To bajiri, Mat'ias rãca ñarã, ju̶aãmo cõro ju̶a jẽnituarirãcu̶ ñañujarã yuja. 	 Jekäi ijewa te imabla su̱a jile wà ijuenaklä yi ia̱ idäksa̱ käi. Jekäi Matías ne ia̱ ideksa̱ rä. Jekäi ije dewa̱ña Jesús ktei bata shäk ye ale once wa ra.


“Yucú̶tẽroju̶ Jesucristo ĩ rijabosare rĩne ĩnare gotiru̶cu̶ja” yitu̶oĩagũ̶ ñari, to bajiro mu̶are goticaju̶. 	 Bas wa̱ iju̱ñer mika̱ bas dä ka Säkeklä biketsäk kuna ra, bas ñajawa̱ sika̱nak janakmi jile kekläí me̱i ka ktäk kuna je itäki̱.


Dioju̶are mu̶a güijama, quẽnaja. Ĩ ñaami mani catisere rotigu̶. Ĩ masu masiami. To bajiri rojose tãmu̶otu̶jabetiriaroju̶ mu̶are reamasicõami. 	 Ata mane yika bas kiana suanak rä, je she mar yie bas ia̱: Bas suano rä yi te sa ktawa̱ ukä ska ra, irä ka̱wei ta sä tuläk sä tuläklämi ja̱rka je wakei yika. Yis te ishe bas ia̱ jekäi irä, je ne yika bas suano rä.


“U̶ju̶ Dios yarã quẽnaro ĩ yirona mu̶a ñaru̶ajama, Jesúre ajitirũ̶nu̶ña” yire queti, adi macaru̶cu̶ro ñarã masa ñaro cõrone gotimasiojeo ecoru̶arãma. Ĩna masijedicõaro beroju̶ adi macaru̶cu̶ro jediru̶aroja. 	 Jera jí Säkeklä gobierno ktei baa wapauta̱nami ka̱ biköle ska sä ditsei wä biköle wa̱ ju̱ñenak, je ne kjepa sa̱ ke̱i e̱rmiwa̱ rä.


Mu̶a jud'io masa vatoaju̶ Diore gotirẽtobosarãre, quẽnaro tu̶oĩarãre quẽne, Dios ocare gotimasiorãre quẽne cõaru̶cu̶ja yu̶. Ĩnare sĩaru̶arãja mu̶a. Gãjerãrema yucú̶tẽroju̶ jajusĩaru̶arãja. Gãjerãrema, Dios ocare ĩna bueriviriju̶ ĩnare jaru̶arãja. Gãjerãrema, ĩna vati macari ñaro cõrone rojose ĩnare yisu̶yaru̶arãja. 	 Je kju̱ei ki̱ka ¡jikäi issö! Yis te jile bata shäk wa irä ka̱biketsäk wa irä sa paktäk wa irä patke mar bas wäki̱. Ata bas te moska kteche̱miwa̱, isaka wätiemika̱ cruz ja̱mi, isaka kpemi bas ñapaktäklä jui na, isaka yulemi weikanak jukläyäkä etkä etkä ska.


Ñamasusere riojo mu̶are gotiaja yu̶: Adirũ̶mu̶ri bajirotirene mu̶are yaja yu̶: Yu̶re ajitirũ̶nu̶menama, bajireariarãre bajiro bajirãma, ĩna rijato beroju̶ “Tudirijabeticõato” yigu̶, Dios ĩ catisere cu̶omena ñari. To bajiboarine Dios macu̶re yu̶re ajitirũ̶nu̶ru̶arãma sĩgũ̶ri. Ĩnaju̶are, “Ĩna rijato beroju̶ tudirijabeticõato” yigu̶, Dios ĩ catisere ĩnare ĩsiru̶cu̶ja yu̶. 	 Kte si̱ kte si̱ wà yie ishe bas ia̱, ike̱i tkenawa̱, jira je dewa̱ kja, jeska dulecha̱wa̱ wa te Säkeklä yaba ktä ssëmi. Jekäi je ktä ssäk wa se̱rmi kseka.


To bajiro ĩna yitu̶oĩaboajaquẽne, yu̶aju̶ama, yucú̶tẽroju̶ Cristo manire ĩ rijabosarere gotimasiorũgũaja. Jud'io masa ĩna ajitese, griego masa, “Yimecu̶rã yama” yu̶are ĩna yisere yirũgũaja yu̶a. 	 Ka irä maikäi kuna ta, ji wà Säkekewa te yis je̱r ku̱a, je wà yis te bas pakta rä. Je rä Säkekewa Jesús ju̱naksa̱ tuinei wà ite pan kukawa̱,


Judas, ĩ masune rojose yicõari, rijacoasuju ĩ. Ĩ ru̶joaju̶ane quediruji, tũ̶asiarocayocõa tu̶jasuju. To baji, tuvagu̶a potogu̶ne, ĩ gu̶damisi budibatecoasuju ti. To ĩ bajiro bero, rojose ĩ yire vaja gãjoa ñarãre juacõari, ti sitare vaja yiyujarã ĩna gãjerã. 	 Jekäi ite ji yakei wakbla je säkei wà ite ka̱ tju̱a. Jeska ija̱nami tsa̱bataka, iyaka tsikinaju̱, iñá minaksa̱.


To ĩ bajirone, ado bajiro gãmerã yiyujarã ĩna: —Manire ẽmu̶cõari, quẽnaro ĩ gotirũtu vadisere ajivariquẽnamu̶ mani. To bajiri, “Jesúne ñaami”, yiĩamasiroti ñaboabu̶ ti —gãmerã yiyujarã ĩna. 	 Jera ijewa te isha ñaia̱: —Ije ka̱pakä rami sa ra ña̱la wà ra, ñakäi ite sa̱ je̱r ku̱e rami kte yöle wa ra, ¿ka irä sa̱ je̱r ska issër balii wäkaleka̱ käi na?


Jesús ĩ tuyaritẽroju̶re ĩ ru̶joa vecare ucaturiaju̶ tuyacaju̶. “Ado bajiro ĩ yise su̶orine jaju ecoami” yiĩoriju̶ ñacaju̶. Ado bajise goticaju̶: “Ãni ñaami Jesús, jud'io masa u̶ju̶”, yigoticaju̶ ti. 	 Jekäi ijewa te ikjatele yöle wätia tka itsa̱ka, je te ishe rä: “Jí ne rä Jesús, Judío wa Tsa̱ku̱i rä.”


Gajeyema, jotayucú̶ vatoaju̶ vẽjaquearoja. To bajicõari, ti judiboajaquẽne, jotaju̶a bu̶cu̶aveocoatoja ti. 	 Sha̱ jolona dika yäkä na; je kibina ñara, ata je dika yäkä te iki̱tiacha̱wa̱.


To bajiro ĩ yisere ajicõari, ado bajiro ĩre sẽniĩacama ĩna: —¿Ñimu̶ ũgũ̶ ñati mu̶? —ĩre yicama ĩna, Jesúre. To bajiro ĩna yirone, ĩnare cu̶dicami Jesús: —Mu̶are gotisu̶ogu̶ju̶ne, “Ĩ ñaja yu̶” mu̶are yisu̶oadicaju̶ yu̶. 	 Jera ijewa te ichaka Jesús ia̱: —¿Yi ba rä na? Jera Jesús te ikúka: —Je rä jishtä säkätä yis wa̱ bas ia̱ iyileté je rami ji̱a käi.


To bajiri, ĩna tudiejaro ĩacõari, ado bajiro ĩnare gotiyujarã ĩna: —Mani u̶ju̶ tudicaticoasumi. Pedrore ruyuaĩoñuju ĩ —ĩnare yigotiyujarã ĩna. 	 jera jewa te isha je bol wa ia̱: —¡Iyina si̱ Säkekewa shki̱naka̱ni! Ije̱k kjasha Simón ia̱.


Tire bariarã cuatro mil masa ñañujarã. Ĩnare ecagajanocõari, ĩnare tudirotiyuju Jesús. 	 Ijewa rä cuatro mil kjena. Jekjepa ite ijewa patka tulami.


To bajiro ĩna yirone, —Ĩre ãmicoasa mu̶a. Mu̶a masune rojose ĩ yisere ĩacõĩajeocõari, rojose ĩ yise vaja rojose ĩre yiba mu̶a yuja —ĩnare yiboacami Pilato, jud'io masare. To bajiro ĩnare ĩ yirone, —Yu̶a, jud'io masama, masare sĩamasibeaja —Pilatore ĩre yicama ĩna. 	 Jera Pilato te isha ijewa ia̱: —Bas wakwa ku̱ itso̱mi ktei wabiketsöksa̱ bas wakwa ka̱wei ja̱mi. Jera Judío wa te isha iia̱: —Ata ka sá ia̱ ka̱wei kuna yi a̱ni ktäkläwa̱.


Dios macu̶re ajitirũ̶nu̶rã ĩre masirã ñari, “Rẽtoro ñamasugũ̶ ñagũ̶mi Dios”, yimasiaja mani. Diore masirã ñarãma ĩ macu̶re masirã. Ĩ macu̶re quẽnaro masicõari, “Ĩ jacu̶re bajirone bajigu̶ ñagũ̶mi”, yimasiaja mani. Ĩ macu̶ne ñaami, “Adi macaru̶cu̶roaye bajimu̶orũ̶gõato” yirotimasir'i. Ĩne ñaami, Diore ajitirũ̶nu̶rã rojose mani yise vaja manire rijabosacõari, Diorãca ñajedirore rotigu̶. 	 Ije ne rä ioloi wäñirke̱ rä, ije rä jishtä iwakei rä käi je su̱ta. Je te ji biköle wäkukete iwakei ktä täkili wà. Jekäi ite saje wa wa̱ ji yakei wakblele siki tewa̱ e̱ná ra, ije̱tkawa̱ ka̱sha̱ka ale oloi bakleka̱ju̱ je jula wämo kja̱ne.


Ñagõmena ñaboariarã, ñagõcoacama. Rujasagueri vaboariarã, quẽnaro vacama. Ĩamena ñaboariarã, ĩacoacama. Jeariarã quẽne, quẽnaejacoacama. To bajiro bajisere ĩacõari, no yimasibeticama masa, ti ũnire ĩabetirũgũriarã ñari. To bajiri Diore quẽnaro rũ̶cu̶bu̶o variquẽnacama ĩna, “Ĩ ñagũ̶mi quẽnaro yigu̶, jud'io masa yu̶a rũ̶cu̶bu̶ogu̶” yirã. 	 Jera ditsä male̱te̱nacha̱wa̱. Ka irä jiye kuna ta, ite isu̱a ka ktäk kuna wa ktaka̱, jula medelewa̱ wa bäinani, klä ialewa̱ wa shkami, ka wä wajuenak kuna wa wä wajuena. Jera ijewa te Israel wa Kekläí kjeisha.


Yu̶ ñaja Juan, adi quetire ucagu̶. Jediro yu̶re bajiĩocatire ĩacõari, ángel ĩ goticati ñaro cõrone ajicaju̶ yu̶. Tire yu̶ ajiro bero, yu̶re ĩocacu̶ ángel rĩjoroju̶a gu̶somuniari tuetuejarũjũcaju̶ yu̶, ĩre rũ̶cu̶bu̶ogu̶. 	 Yis Juan ne te jí ssa, jí su̱a rä. Mika̱ yie je ssa je su̱a ra, yis je̱tkawa̱ wakte ángel je kjashäk yis ia̱ klä säkätä ja̱mi ioloitsäk.


Tirene gotiaja Dios ĩ yirere, Oseas ñamasir'i ĩ ucamasire: “ ‘Yu̶ yarã merene, “Yu̶ yarã ñaama”, yiru̶cu̶ja yu̶. Yu̶ ĩamaibeticanare, “Yu̶ ĩamairã ñaama”, yiru̶cu̶ja yu̶’, yami Dios. 	 Je rä jishtä Oseas ska ite ishe käi: “Ka yis cha kuna wa, jewa kiemi yis te yis cha wa ni, ka shka̱li̱blenak kuna yi wa̱ wa, jewa kiemi yis te yis wa̱ shka̱ta wa ni.”


Gãjerãju̶a, “Ñamasurã ñaama” Cristore ajitirũ̶nu̶rã ĩna yirũ̶cu̶bu̶orã, “Quẽnaro riojo gotimasioami Pablo”, yicama ĩnama. “ ‘Rojose maja mu̶are’ Dios manire ĩ yiĩavariquẽnase mu̶ gotimasioru̶ajama, gajeye gotimasiorẽmoroti ñaja”, yu̶re yibeticama. “Ado bajiro bajiriarã ñari, ñamasurã ñaama ĩna” gãjerã ĩna yirũ̶cu̶bu̶orã ĩna ñajama, ĩna ñabetijaquẽne, no yibeaja yu̶rema. “ ‘Ñamasurã ñaama’ masa ĩna yirũ̶cu̶bu̶orã ĩna ñajare, ‘Gãjerã rẽtoro masirã ñaama’ yiĩagũ̶mi Dios quẽne”, yire maja. 	 Jekäi ale palei ta bakleka̱ käi wa wa̱ ka ji ki̱ yine ji̱a yis ia̱. Mikle ra ijewa rä bakleka̱ räle ka je wa̱ ji kuna yis ia̱, Säkeklä te ka sa wabiketseksa̱ rä sa pajuer ebä wà kuna.


To bajiri, ĩaĩañamanire Jesús ĩ yiĩocatire ajicõari Jesúre ĩarã ejacama jãjarã masa. 	 Je ne ki̱ka je ditsä chu̱li̱i̱ minejulumi Jesús ña̱le̱i tsa̱k rä. Ka irä jiye kuna ta, jewa te issa Jesús te jekäi iwá̱ ijuenaklä ye ki̱ka.


To bajiro ĩna yisẽniĩarã ejarone, jãjarã rijaye cu̶tirãre catioĩoñuju Jesús. Masa u̶su̶riju̶ sãñarãre vãtiare quẽne bureaĩoñuju. To yicõari, caje ĩamenare quẽne ĩnare ĩarotiĩoñuju. 	 Jera je horaí ebä wà, Jesús te chu̱li̱i̱ bäiwa̱ni, duë ta kju̱awa kju̱awa wa käi, duë wa̱ weikanak wa käi, wikblu yakeila wa̱ kololewa̱ wa käi, ñakäi ite ka wä wajuenak kuna wa chu̱li̱i̱ wä wajuewa̱.


Ñamasusere riojo mu̶are gotiaja yu̶. No bojarã yu̶ gotisere ajitirũ̶nu̶rãma, bajireabetiru̶arãma ĩna —ĩnare yicami Jesús. 	 Kte si̱ kte si̱ wà yie ishe bas ia̱, yi te yis ktä wawá̱ ra, mik a̱ni ka je duäkwa̱.


“Yu̶ yirore bajirone yato ĩna” yigu̶, mu̶are yiĩogũ̶ yaja yu̶. 	 Yis te je wá̱ rä bas wa̱ mablenak, bas wa̱ iwa̱klä jishtä yis te iwá̱ bas ia̱ käi.


To yicõari, “Gãmerã ajeriarã cu̶tiroma” yirã, mu̶a rãcanare quẽnaro gotiru̶arãja mu̶a. Esaú ñamasir'ire bajiro yibeticõaña mu̶a. Ĩ gagu̶ ñaboarine, bare baru̶ne, “Yu̶re mu̶ ecajama, mu̶ bedire bajiro bajiru̶cu̶ja yu̶”, ĩre yimasiñuju. To yicõari, “Mani jacu̶ ĩ rijaroto rĩjoro, ‘Yu̶ macu̶ ñasu̶ogu̶ ñaami’ ĩ yirocu̶ ñaru̶cu̶ja mu̶. To ĩ yirocu̶ ñari, ‘Quẽnaro yiru̶cu̶ja’ Dios ĩ yirere yiecorocu̶ ñaru̶cu̶ja mu̶”, yimasiñuju Esaú, ĩ bedire. 	 Ke yi a̱ni kunapa ka̱wakbläk, ka ji dälätsäk jishtä Esaú käi. Je te ji rä me̱nak yaba säkätä ia̱ je manewa̱ksa̱ ñanakwa̱ kjelabä wà̱.


To bajiro Jesús ĩ yiñarone, sĩgũ̶ Dios ĩ rotimasirere gotimasiorimasu̶, ĩre sẽniĩaru̶, vũ̶mu̶rũ̶gũ̶ñuju. “Ado bajiro yu̶ sẽniĩajama, josase ti ñajare, cu̶dimasibeticõari bojoneose tãmu̶oru̶cu̶mi” yitu̶oĩagũ̶ ñari, ado bajise ĩre sẽniĩañuju: —Gotimasiorimasu̶, yu̶ rijato beroju̶ “Tudirijabeticõato” yigu̶, Dios ĩ catisere yu̶re ĩ ĩsisere yu̶ bojajama, ¿no bajiro yiroti ñati yu̶re? —ĩre yisẽniĩañuju. 	 Ñerä ñayöle ka̱wei wà ekla je̱k duaka̱ te iwächakewa̱ wäsi̱wa: —Sapaktäk, ¿jibä wa̱k yis kiana ra, yis ia̱ se̱ne jekjeye dämiksa̱ rä na?


Jẽre, “To bajirone yu̶re yiru̶arãma” yigoticacu̶ ñari, ĩnare bocagu̶acami Jesús. Ĩnare bocacõari ado bajiro ĩnare sẽniĩacami: —¿Ñimu̶re macati mu̶a? —ĩnare yicami Jesús. 	 Ata Jesús wa̱ iju̱ñer kja jibä o̱rmi iukä ja̱mi biköle käi, je ki̱ka imineju̱ ijewa wäki̱ka te ichaka ijewa ia̱: —¿Yi yuleke̱ bas te rä?


To bajiri, ĩ macu̶re ĩ tudicatiorone, manire quẽne tudicatiogu̶re bajiro manire yiyumi. To bajiro ĩ yijama, “Õ vecaju̶ ĩ ñaroju̶ Jesucristo rãca rujirãre bajiro ñaru̶arãma” yigu̶ yiyumi. 	 Jekäi ite sa̱ shki̱wa̱ tulaka̱ña ira, ñakäi ite sa jaklacha̱wa̱ña ka̱jöir ke̱i ska Cristo Jesús da,


Demetrio, to yicõari, ĩ quẽnose ũnire quẽnorimasa quẽne, “Rojose yu̶are yama” ĩna yiru̶ajama, masa ĩna yisere ĩacõĩarimasa tu̶ju̶re vajaro. Ĩna ñaama, tire yirimasama. 	 Je ne ki̱ka ikuna rä Demetrio irä ji me̱i yuäk ije ra wa irä, jewa ssëna yilé ra kju̱atkäk ra, je ne ye sä ktei wabiketsäkläksa̱ tso̱ rä, ka̱ wäkiri wa tso̱ rä; jeska ijewa ñakjatiö.


Mani ajirũgũse, to yicõari, mani gotirũgũse quẽne, ñamasuse ti ñajare, rojose mu̶a yirũgũse jedirore yitu̶jacõaña mu̶a. To yicõari, Dios ocare ajitirũ̶nu̶cõa ñarũgũña. Tire mu̶a ajitirũ̶nu̶cõa ñajama, rojose tãmu̶otu̶jabetiriaroju̶ mu̶a vaborotire mu̶are yirẽtobosaru̶cu̶mi Dios. 	 Je ne ki̱ka ji ñá käi biköle, ji we̱mika̱ wäsi̱wa ki̱ta käi, je ju̱oksa̱ bas ku̱. Ata bas ku̱ kte tkelema̱ bas je̱r ska, täkili ta bas tsa̱tkäkksa̱, je kukö je̱k jalewa̱ wà.


Quẽnaro ĩnare ĩna yirũ̶cu̶bu̶osere bojarãre, “Ñamasurã me ñato”, ĩnare yiru̶cu̶mi Dios. No bojagu̶, “Ñamasugũ̶ me ñaja yu̶” yicõari, quẽnaro gãjerãre yirẽmogũ̶ju̶are, “Ñamasugũ̶ ñato”, ĩre yiru̶cu̶mi Dios —yu̶are yicami Jesús. 	 Ka irä jiye kuna ta, yi je̱k ssaka̱, je rä ja̱nakwa̱ni, ata yi je̱k jawa̱, je oloi karmika̱.


Mani bautizaecojama, Jesucristo rãca rijariarãre bajiro bajiyuja mani. To bajicõari, “Jesucristo ĩ yuje ecoro bero, ĩ masise rãca ĩre tudicatioyumi Dios” yitu̶oĩariarã ñari, Cristo rãca tudicatirãre bajiro bajiyuja mani. To bajiriarã ñari, Jesucristo ĩ ejarẽmose rãca Dios ĩ bojarore bajiro yirã ñaja mani. 	 itäbilecha̱wa̱ ije raña bas wäoka̱na ra, ñakäi ije ja̱mi shki̱leka̱ni iraña, je rä bas te Säkeklä ishki̱wa̱kka̱ni dulewa̱ wa sha̱na je täkili te ji we̱ je biketsa ki̱ka.


To bajiri bare baya mu̶a, “Catirãsa” yirã. Niju̶ane mani rãcagu̶ rijayayibetiru̶cu̶mi —yu̶are yigoticami Pablo. 	 Jekäi yis te ishe bas ia̱, bas yäköpa, bas täkinaklä je̱k tsa̱tkäk. Ka irä jiye kuna ta, bas tsa̱ku̱ kä etaba a̱ni ka weikanakwa̱ kuna.


Ĩnare ĩ gotimasio ñaroju̶re ñañuju sĩgõ rõmio. Yoaro, ju̶aãmo cõro, cojo gu̶bo jedi, gaje gu̶bo idia jẽnituarirãca ñaricũ̶mari so u̶su̶ju̶ vãti ĩ sãñajare, mubiarine ñacõañuju so. 	 Ñerä alaklä ekla kololewa̱ wikblu sä weikäk duë wà shtä wa̱ dieciocho año bala na kaldu. Je rä ja̱ku̱lewa̱, ka maikäi a̱ni je ia̱ je̱k parunerka̱ bulee.


To bajiro yir'i ñari, Jesús rĩjoroju̶a ejacõari, ado bajiro ĩre yicami Judas: —Gotimasiorimasu̶, ¿ñati mu̶? —ĩre yigu̶ne, usucami. 	 Jera ije̱k sikawa̱ plaa Jesús wäja̱mi, te isha: —¡Rabí! ¿Bäi ebä na? Jera ite iwä jalassawa̱.


To bajiri yujiya mu̶a. Ĩre bocarã vajaro. Yu̶re ĩsirocarocu̶ vadiami yuja —yu̶are yicami Jesús. 	 ¡Bas ñajöka̱, sä shkä! ¡Isu̱o! Yis ju̱akksa̱ daju̱té e̱ná.


To ĩ bajiboajaquẽne, Simón ĩ babarã rãca ĩre macasu̶ya, ejacoasujarã ĩna. 	 Jera Simón irä isaka wa irä minejulu iyuläk.


Ti quetire masa ĩna masibeticatire, jud'io masa me ñarãre Jesucristo su̶orine quẽnaro Dios ĩ yisere mojoroaca mu̶are goticõaja yu̶. “Jud'io masa me ñarãre ĩnare goticudiato” yigu̶, yu̶ masirotire yu̶re cõañumi Dios. Tire ajiriarãja mu̶a. Tire yu̶ ucasere ĩacõari, Cristo su̶orine mu̶are quẽnaro ĩ yisere ajimasiru̶arãja mu̶a quẽne. 	 iyina si̱ yis ia̱ ime̱le Säkeklä je̱r bäi shäke̱ wakja̱neiwa̱klä bas ia̱, je palei ssa bas te.


To bajiro ĩ yirone, —Jesús Nazaret macagu̶re macaja yu̶a —ĩre yicu̶dicama ĩna. To bajiro ĩna yirone, —Yu̶ne ñaja —ĩnare yicu̶dicami ĩju̶ama. Judas, Jesúre ĩaterãre gotiyiror'i quẽne ĩna rãca ñacami. 	 Jera ijewa te ikúka: —Jesús Nazaret wa. Jera ite isha: —Yis ne irä. Judas ale iju̱akksa̱ kalduña ijewa ra.


To bajiri, Jope macaju̶ Simón Pedro vãme cu̶tigu̶re jiaya. Gãji Simón, vaibu̶cu̶rã gasene sudi, to yicõari vasojoari quẽnorimasu̶ ya viju̶re ñaami, u̶tabu̶cu̶ra tu̶ju̶ ñarivire”, yu̶re yimasimi ángel. 	 Jekäi yile patkö Jope ska Simón kinak Pedro ni kiäk tsa̱té. Je katke Simón bewak kjuä su̱iwa̱k ju ska, je rä däyë kjä ja̱mi.’


Tiju̶ bero, Jesús sĩgũ̶ne ĩ ñaro, ĩ buerimasa ju̶aãmo cõro, gu̶bo ju̶a jẽnituarirãcu̶ ñarã, gãjerã ĩre ajisu̶yarã rãca ĩ tu̶ rẽjacõari, ado bajiro ĩre sẽniĩañujarã: —¿Gotimasiore queti yu̶are mu̶ gotise, no yire ũni ñati ti? —ĩre yisẽniĩañujarã ĩna. 	 Mika̱ Jesús kaldu iwakei ebä ra, isäkätä ja̱mi kajali wa te ale doce wa ra ñara je ji paka ite jile she ja̱mi je wachaka iia̱.


Ĩnare cu̶dibeticõari, tocãrãcajine Esp'iritu Santo mu̶are ĩ yirẽmose rãca quẽnaro tu̶oĩacõari, Diore sẽnirũgũña. To yicõari, “Vãtiare cu̶dibeticõato ĩna” yirã, gãjerã Cristore ajitirũ̶nu̶rãre ĩnare sẽnibosarũgũña mu̶a. 	 Bas ka̱kiö Säkeklä wikblu oloi ja̱mi itso̱ ye, ka̱kie wà jile kie biköle wà. Bas wa̱ je wa̱klä ye ra bas se̱no je̱r ki̱i̱, chatkelewa̱ ka̱kiäk del sä sikii wa biköle ki̱ka,


To bajicõari, Abraham manajo Sara, bu̶cu̶o rĩa magõ ñamasiñuju so. Ĩ quẽne bu̶cu̶ ñamasiñuju. To bajiboarine, “Ĩ goticatore bajirone yiru̶cu̶mi Dios” yitu̶oĩagũ̶ ñari, Dios ĩ ejarẽmojare, macu̶ cu̶timasiñujarã ĩna. 	 Sara rä ko̱le ka yaba su̱ak kuna, jeiräta ji biketse etkabä ki̱ka itäkina ije batala wätsikiwa̱k, mika̱ irä säkibi ra. Je rä ije te ibiketsa ale kabläk iia̱ je rä ji wa̱k bulee ki̱ka.


To ĩ yigu̶ ñari, u̶jarã rĩjoroju̶a rũ̶gõcõari, ado bajiro ĩnare gotiyuju Pablo: —Yu̶re ajiya, yu̶ yarã: Dios ĩ bojase jediro yirũgũaja yu̶. To bajiro yigu̶ ñari, tu̶oĩarejaibecu̶ne ñacõaja yu̶ —ĩnare yiyuju Pablo. 	 Jera Pablo te Sanedrín wa su̱a jaree te isha: —El wa, yis se̱naté Säkeklä wäna ji biköle ska je̱r ssële ka nuita däka̱ jira kje.


Rijagu̶ yu̶ ñaboajaquẽne, yu̶re ĩatebeticaju̶ mu̶a. Ángel bocaãmirãre bajiro quẽnaro yu̶re bocaãmicaju̶ mu̶a. To yicõari, Jesucristore bocaãmirãre bajiro quẽnaro yu̶re bocaãmicaju̶ mu̶a. 	 Jekäi yis yaka ska ji tso̱ te bas weika, je ki̱ ka bas wa̱ yis dokoitsane, ka bas wa̱ yis ju̱neksa̱. Ata bas te yis kiawa̱ jishtä ángel patkele Säkeklä wa̱ käi, jishtä Cristo Jesús käi.


To yicõari, gãme vacu̶, ado bajiro Diore sẽniñuju Jesús: —Cacu̶, yu̶re ĩna sĩaroti matamasiaja mu̶. To bajiboarine, mu̶ bojarore bajirone bajiato —Diore yisẽniñuju. 	 Jera etäbä kicha imineju̱ni ka̱kiäk, te isha: “Papá, ikuna jí copa ka kjeneju̱ yis ki̱ka ka yis wa̱ yale kuna käi ra, jishtä ba ki̱ isherke̱ käi io̱nopa.”


Sĩgũ̶ rĩa cojomo cõro, ju̶a jẽnituarirãcu̶ ũ̶mu̶a ñaboacama. Sĩgõrene manajo cu̶tiboacama ĩna. Ñasu̶ogu̶ sore manajo cu̶tisu̶oboacami. Rĩa magũ̶ne rijacoacami ĩ. 	 Jekäi ñael wa ebä bakle siete; ikibi si̱ se̱nawa̱ alaklä ra, ata je duawa̱ ka yäbei a̱ta̱leta̱na kuna.


Dios ĩ rotimasirere buerẽtobucõari, ĩ rotimasire rẽtobu̶saro yirotiama ĩna. “Cojo vãme me mani rotise ñajare, cu̶dijeomasimenama ĩna” yimasirã ñaboarine, ĩnare ĩamaimenane, “Ñajediro yu̶a gotirẽtobuse riojo ñaja”, masare ĩnare yicõa ñarũgũama. 	 Ijewa te däli mu̱eke̱ kirii ka kjäk kje, je kpeke̱ka̱ ite sa saka bak ki̱ka, ata ka iwakwa ssër kuna je käkka̱ña ijulasku batabä jibä wà.


Gajeye ado bajiro yu̶re yicami yu̶re ruyuaĩocacu̶: —Pérgamo vãme cu̶ti macana yu̶re ajitirũ̶nu̶rãre ũmato ñagũ̶re ado bajiro yu̶re ucacõabosaya: Ju̶ajacatu̶aju̶ne bu̶jarijãi jariase cu̶ocacu̶, ado bajiro mu̶are goticami: 	 “Ba ku̱ tapanak Pérgamo ska wa ángel í ia̱ iyuö: ‘Ale espada ta kayale boktaka sibuu, je te ishe:


Mani rijato beroju̶ma, “Tudirijabeticõato” yigu̶, Dios ĩ catisere ĩsigũ̶, ñacoadimasiñuju Dios macu̶. Ĩ jacu̶ ĩ catisere ĩ macu̶ ĩ ĩsise su̶orine Diorãca quẽnaro ñaama masa, ĩre masirã yuja. 	 Ije ne wa̱ se̱ne kseka tso̱ rä. Je se̱ne kseka rä ka̱ oloi ye ditsä ia̱.


Ado bajise ruyugoaro goticama: —Jediro masigũ̶ ñaja mu̶. Quẽnase rĩne yigu̶, riojo gotigu̶ ñaja mu̶. Yu̶are sĩacana rojose ĩna yicatire ĩacõari, “Rojose tãmu̶otu̶jabetiru̶arãja” ĩnare mu̶ yiroti, ¿no cõro yoaro ru̶yati? —yicama ĩna. 	 Jera jewa kjoyina täkii te ishe: “Sä blui, sikii, iyina si̱, ¿bikö isher ji̱a ba wa̱ se̱nak ishäkä ki̱ka wa ktei wabiketsäkläksa̱, ikpäklä sá pi ki̱ka rä na?”


Tire yu̶ tu̶oĩajama, yu̶re quẽnamasucõaja. To bajiri bu̶to variquẽnagũ̶ quẽnase mu̶re ñagõaja yu̶. To bajiri, ‘Yu̶ ruju̶ ti yayiboajaquẽne, quẽna tudicaticoaru̶cu̶ja yu̶’ yitu̶oĩa tutuaja yu̶. 	 Je ki̱ka yis je̱r ssëna a̱naa, yis kta a̱naa, je ki̱ka yis duawa̱ ra, yis te ji bäi ki̱ssëmi.


Masa Diore ĩna rũ̶cu̶bu̶oro beroacane, cojomo cõro ju̶a jẽnituarirãcu̶ tu̶sacu̶, Dios tu̶agu̶ ángel jutitu̶sacami. Ĩ jutirone, õ vecaju̶ jãjarã masa ĩna oca jedirore bajiro ruyugoaro ado bajiro yi ocaruyucaju̶: —Dios mani u̶ju̶, Cristo quẽne, ñajediro u̶jarã masu ñaama yuja. Adi macaru̶cu̶roana ñajediro, rojose yirã quẽne, cu̶dibetiru̶aboarine, ĩna bojarore bajiro rĩne ĩna cu̶dirotire yirã, yama. To ĩna yijare, ñimarãju̶a ĩnare cu̶dibetirona maniru̶arãma yuja. To bajiro rĩne rotirũgũru̶arãma —yi ocaruyucaju̶, õ vecaju̶. 	 Jera ángel idäkläka̱ siete te kökö bulawa̱. Jera ka̱jöir kte ssëna kjoyile täkii te ishe: “Ka̱jiska gobiernoí rä delewa̱ saje wa Säkekewaí irä ale iwa̱ kolole Säbäkäkksa̱ ye irä cha ye, ije te sa patkemi sa̱ ke̱i etkä etkä jekjeyemi.”


To ĩ yisere ajicõari, sĩabusuorotiyuju ti vi coderimasu̶. To yicõari, ti viju̶re ũmasãjacõari, bu̶to güigu̶ ñari, nanagũ̶ne Pablo, Silarãca rĩjoroju̶are gu̶somuniari tuetuyuju, ĩnare rũ̶cu̶bu̶ogu̶. 	 Jekäi ite tsi̱ni kia. Jera imine tu̱lee ju ja̱rka je̱tkawa̱ wakte paju̱leka̱ Pablo irä Silas irä wäja̱mi.


Ruyuarũ̶gũ̶cõari, ado bajiro yu̶re gotimasimi: “Diore ĩre mu̶ sẽnisere ajivariquẽnarũgũami. Maioro bajirãre mu̶ ejarẽmosere quẽne ĩavariquẽnarũgũami. To bajiri mu̶re quẽnaro yigu̶agu̶ yami. 	 te isha yis ia̱: ‘Cornelio, ba ka̱kia je ssa Säkeklä te. Ba te ka jita wa tsa̱tkeke̱, jeska ije je̱r ja̱na.


To yicõari, gãjerãre sĩacõa ñarũgũcama. Masare rojacõa ñarũgũcama. Dios ĩ bojabetire ajeriarã cu̶ticõa ñarũgũcama. To yicõari, juarudicõa ñarũgũcama. 	 Ñaebä ijewa te sä kte käi, ijalibashä käi, ika̱wakblewa̱ käi, ijakblä käi je ka dokoitsanepa ijewa wa̱.


To bajiro ti yirone, —¿Ñimu̶ ũgũ̶ ñacõari, to bajise yu̶re yati mu̶? —yiyuju Saulo. To ĩ yirone, —Yu̶ne ñaja, Jesús, rojose mu̶ yisu̶yarũgũgũ̶ne —ĩre yiyuju Jesús. 	 Jera ije te isha: —Säkekewa, ¿yi ba rä na? Jera ite ikúka: —Yis dä Jesús je ne yuleke̱ ba te weikanak rä.


Fariseo masaju̶ama, ado bajiro yicama: —Ãni, vãtia u̶ju̶ ĩ masise rãca vãtiare bureaami —yicama ĩna. 	 Ata fariseo wa te isha: —Be tsa̱ku̱i ne oloi ja̱mi ije te be kjäieke̱ksa̱ rä.


Tiro variarã, Tolemaida vãme cu̶ti macaju̶ ejacaju̶ yu̶a. To ejacõari, Jesúre ajitirũ̶nu̶rãre ĩabu̶jacaju̶ yu̶a. To bajiri ĩna rãca cojorũ̶mu̶ ñacaju̶. 	 Jekäi Tiro ska sá ju̱naté dejulu Tolemaida. Jeskabä sa shkata̱na kono ki̱. Jeska sá mine ji̱a sa el wa chakäk, jekäi sá se̱na ijewa ra ka̱ etka.


To bajiro ĩ yiboajaquẽne, ti sitana jedirore gotibatocõañujarã ĩna. 	 Ata ijewa minejulu te ije pakaka̱ je ke̱i biköle ska.


Bajigu̶ju̶ma, yu̶ rãca ĩ ñasere bojaboaja yu̶, “Tubiberiaviju̶ yu̶ ñaro yu̶re ejarẽmoato” yigu̶. To bajiro ĩ bajijama, sõju̶ ñacõari, yu̶re mu̶ ejarẽmomasibetijare, mu̶re ĩ moabosaroti ũnirene, yu̶ju̶are ejarẽmocõa ñabogu̶mi. 	 Jekäi yis ssëna ikukäkwa̱ yis da, iwa̱ yis tsa̱tkäklä ba säkei ye jí yis wäter kate kte baa ki̱ka jeska.


To bajiro ĩnare ĩ yigotiboajaquẽne, ĩre ajiterã “Rojose yigu̶ ñaami Pablo. Socagu̶ ñaami”, yiyujarã ĩna. To bajiro ĩre ĩna yijare, “To cõrone mu̶are gotitu̶jagu̶ yaja” yigu̶, ĩ sudi sãñasere tũ̶ayayeyuju Pablo. To yicõari, ado bajiro ĩnare yiyuju: —Jesús su̶orine Dios quẽnaro ĩ yisere mu̶are yu̶ gotisere ajiterã ñari, su̶oye cu̶tiaja mu̶a. Yu̶ su̶ori me bajiru̶arãja mu̶a. To bajiri, jud'io masa meju̶are mu̶are yu̶ gotiboasere ĩnare gotigu̶acu̶ yaja yu̶ —ĩnare yigotiyuju Pablo. 	 Ata ijewa kju̱atkami ije ra, te je kte shami yakei. Jera ije te ipaiklä wäkpa te isha ijewa ia̱: —Bas weikarmiwa̱ je nui ja̱noka̱pa bas wakwa ki̱ka. Ka je rä yis nui kuna. Jí maju̱ joiwäta yis maju̱mi ka Judío kuna wa paktäk.


To bajiri oco rãca Juanre bautizarotirã, ejayujarã jãjarã masa. Ĩna bautizarotirone, ado bajiro ĩnare yiyuju Juan: —Oco rãca mu̶are yu̶ bautizasere bojaboaja mu̶a. Vãtia u̶ju̶ rojose ĩ yirore bajirone rojose yijairã ñaja mu̶a. To bajiro bajirã ñari, “Rojose yu̶a yise vaja rojose yu̶are yibetiru̶cu̶mi Dios”, yitu̶oĩa vadiboaja mu̶a. ¿To bajiro mu̶a bajise su̶orine rojose mu̶a tãmu̶orotire masibeatique mu̶a? 	 Jekäi chu̱li̱i̱ däke̱ Juan wäki̱ iwa̱ wäoka̱nak ra, ite isheke̱ ijewa ia̱: “¡Tkäbe si̱ yäbeila! ¿Yi te bas je̱r ku̱a Säkeklä kju̱atkämiwa̱ ke̱i däke̱wa̱ je cha̱k rä na?


“Dios oca ñamasuse ti ñajare, ajitirũ̶nu̶cõa ñaroti ñaja”, mu̶are yigotiaja yu̶. Masijeogu̶ ĩ ñajare, “To bajiro bajiru̶aroja” ĩ oca ti yigotirore bajirone bajiru̶aroja ti. Jariase ju̶ajacatu̶aju̶ne bu̶jariase mani u̶su̶ju̶ ti ejarore bajiro bajiaja Dios oca, mani ajise. To bajiri, mani tu̶oĩase, “Masibecu̶mi Dios” mani yiboasere quẽne ĩamasigũ̶ ñaami Dios. Ĩ oca su̶orine, “Rojose ñaja; quẽnase ñaja”, yitu̶oĩamasiaja mani. 	 Ka irä jiye kuna ta, Säkeklä ktä rä kseka, täkili ta, kayale espada ka ta boktaka biköle tsa̱ta, kjäkwa̱ sa̱ je̱rike, sä wikblu, ñakäi sä wäjienaklä, sä chichei ñe̱i bala tiäkksa̱ kje. Je te sa̱ je̱r ska ji biketseke̱ sa te käi, ji sherke̱ sa̱ ki̱ käi, je su̱eraksa̱.


To ĩna yisẽniĩase ñajare, Jesús ĩnare ĩ cu̶dirotiriaro bajirone cu̶diyujarã ĩna. To ĩna yirone, ĩnare varotiyujarã burro u̶jarãju̶a. 	 Jera ijewa te ikúka jiräni Jesús te ishami ijewa ia̱ käi, jera ite ijewa jawa̱.


Ti macaju̶ ejacõari, yoaro ñañuju. To bajiñaboacu̶, vacoasuju Galacia sitaju̶re, to yicõari, Frigia sitaju̶re quẽne, Jesúre ajitirũ̶nu̶rãre “Bu̶tobu̶sa ajitirũ̶nu̶rũtuajaro” yigu̶, ĩnare goticudigu̶acu̶. 	 Jeska ise̱na ji̱a, jekjepa imineju̱ kjaju̱ Galacia irä Frigia irä ke̱i etkä etkä ska. Je te kte kukäk wa biköle ki̱täkiwa̱ ji̱a.


Cojomocãrãcu̶ miniare mani vaja yijama, ju̶atii gãjoatiiri rãca vaja yire ñaroja ti, mojoroaca vaja cu̶tirã ĩna ñajare. To cõroaca vaja cu̶tiboarine, Dios ĩ rotibetone rijagu̶ magũ̶mi. 	 “¿Baishe ka du yuleila cinco watju̱e rä inaklä wäka botkä ebä na? Ata je du etka a̱ni ska Säkeklä ka je̱r sher kuna,


Apeles quẽne, quẽnato. Rojose tãmu̶oboarine, Cristore ajitirũ̶nu̶cõa ñacami. Aristóbulo, to yicõari ĩ ya viana quẽne, quẽnato. 	 Bas te Apeles ia̱ ishe yie ichakami. Ije rä mablele su̱le bäi Cristo ja̱mi. Ñakäi bas te ishe Aristóbulo wa ia̱ yie ichakami.


Rojose yirã ĩna ñajare, ĩna vacudiriju̶ri ñarãju̶a, rojose tãmu̶oama ĩna. 	 Maka ishkäke̱ käi, ijewa rä sä weikäkwa̱, ji shi̱ana ebä wa̱k.


Ju̶aãmo cõro, gu̶bo ju̶a jẽnituarirãcu̶ ñarãre ĩ buerãre jirẽoñuju Jesús. Ĩnare jirẽocõari, tocãrãca macarire ju̶arãri cõañuju. Ĩnare cõagũ̶ne, masa u̶su̶riju̶ sãñarãre vãtiare, ĩna bureamasirotire ĩnare u̶joyuju ĩ. 	 Je ukä ska ite je doce wa kiaté, kjepa ije̱kaka̱ te jewa patka bol bol. Jewa ia̱ ite ka̱wei ma ijewa wa̱ wikblu ñá shtä kjäiäkläksa̱.


To bajiro ĩnare ĩ yigotiboajaquẽne, sĩgũ̶ri ĩre ajitecoasujarã ĩna. To bajiri, “Jesús yere ajitirũ̶nu̶ su̶yare socase ñaja”, yigotiyujarã ĩna, ti vi rẽjarãre. To bajiro ĩna yijare, Tirano vãme cu̶tigu̶ ya vi, bueriaviju̶ Jesús yere ajitirũ̶nu̶rãre ĩnare ũmato vacõari, tocãrãcarũ̶mu̶ne ĩnare gotimasiorũgũñuju Pablo. 	 Ata ijewa manele je̱r doloi tenacha̱wa̱, ka je̱rki̱ne je kte kukäkwa̱. Jekäi ijewa te Jesús ña̱le̱i sha yakei je chu̱li̱i̱ wa wäna. Je kju̱ei Pablo je̱k butsa ju̱ami ijewa yika, te kte kukäk wa kia jámi kju̱awaka. Jekäi Tirano wa̱ sä yuäklä jui ska, ite ji paka buliri buliri.


Yu̶re quẽnaro ajiya mu̶a: Rojose ĩ yisere su̶tiriticõari, Diore sẽnigũ̶ma, rojose ĩ yisere masirio ecocõari, ĩ ya viju̶ tudiacu̶mi. Gãjiju̶ama, fariseo masu̶, ĩ ya viju̶ tudiajama, “Rojogu̶ ñaami”, Dios ĩ yiĩagũ̶ ñagũ̶mi. To bajiro ti bajijare, ado bajiro mu̶are gotiaja yu̶: “Quẽnaro yirã mani ñajare, ‘Quẽnarã ñaja mu̶a’ manire yiĩagũ̶mi Dios” yitu̶oĩarãre, “Quẽnarã me ñaama. Rojorã ñaama”, yiĩagũ̶mi Dios. No bojagu̶re, “Quẽnagũ̶ me ñaja yu̶” Diore yisu̶tiritigu̶ju̶are, “Quẽnagũ̶ ñaami”, ĩre yiĩaru̶cu̶mi Dios —ĩnare yigotiyuju Jesús. 	 Yis te ishe bas ia̱, ije bitewa̱ju̱ni ijuka wabiketsaleksa̱ wämo ye, je iel säkei ye. Ka irä jiye kuna ta, yi je̱k oloi kaka̱ ra, je rä ja̱nakwa̱ni; ata yi je̱k jawa̱ ra, je rä oloi kanakka̱.’


“Jordán vãme cu̶tirisa jodeju̶ Galilea vãme cu̶tira ñaja. Tira tu̶re ñaja Zabulón sita, to yicõari Neftal'i sita. Ti sitaju̶re jud'io masa me ñaama, Diore masimena. Ĩnare gotimasiocõari, rojose ĩna tãmu̶oborotire ĩnare yirẽtobosarocu̶re cõaru̶cu̶mi Dios, ĩ bojarore bajiro ‘Quẽnaro yirã ñato’ yigu̶”, yiucamasiñumi Isa'ias. To bajiro ĩ yiucamasiriarore bajirone, ti sitaju̶ ejayuju Jesús. 	 “Zabulón wa ke̱i irä Neftalí wa ke̱i irä, ña̱la tipä kjä ja̱mi Jordán a̱mikata, Galilea ke̱i ale ka Judío kuna wa tso̱ ska.


Juan, oco rãca bautizarimasu̶, Salim vãme cu̶ti maca tu̶ju̶ Enón vãme cu̶ti macaju̶ oco rãca masare bautizarũgũñuju ĩ quẽne. Toju̶re riaga jairo ti oco cu̶tijare, ĩnare bautiza ñarũgũñuju ĩ. Jãjarã masa ĩre bautizarotirã ejarũgũñujarã ĩna, toju̶re. 	 Jera ñakäi Juan te sä wäukewe̱te Enón ska, je rä Salim ska ra alemana, jeska diklä tso̱ ta̱i ki̱ka. Jekäi ditsä däke̱ ta̱i wäoka̱nak.


Jẽre cojomo cõro bajireacoariarãma u̶jarã ñaboariarã. To bajiboarine ju̶arã ru̶yaama. Sĩgũ̶ adirũ̶mu̶rire rotigu̶ ñaami. Ĩ bero rotirocu̶, ruyubeami maji. To bajiboarine yoaro rotibetiru̶cu̶mi. 	 ñakäi je wà rä sa̱ tsa̱ku̱i wa siete. Cinco weikanacha̱wa̱, ekla kaldu ji̱a, iel ka däwa̱ba, ata mika̱ idewa̱ ra, je kiana se̱nak rä elkjebä bala ta.


Ĩnaju̶ama mu̶re bare ecamasimenama ĩna, mojoroaca cu̶orã ñari. To bajiro ĩnare mu̶ yijama, bu̶to variquẽnaru̶cu̶ja mu̶. Beroju̶ ĩ bojarore bajiro yiriarãre rijariarãre, ĩ catiorirũ̶mu̶ju̶ mu̶re vaja yiru̶cu̶mi Dios, to bajiro mu̶ yise vaja —viagu̶re yigotiyuju Jesús. 	 Jekäi ra bäije ba rä. Ka irä jiye kuna ta, ka ijewa ia̱ isäkei me̱nakni ba ia̱. Ata sä wämo wa shki̱rke̱ka̱ni ska ra, ba ia̱ je säkei me̱rmini.


To yicõa, so bedeore Mar'iare, sore jigo, tudicoacamo Marta. So tu̶ju̶re ejacõari, ado bajiro Mar'iare sore gotirudiyuju so, yayioroaca: —Manire gotimasiorimasu̶ tone ñaami. “Vadiato”, mu̶re yimi —sore yiyuju Marta, so bedeore. 	 Marta te jekäi isha ra, imineju̱ iel María kiäk. Jera ite isha iia̱ jakika: —Sapaktäk deju̱. Je te ba kia.


Mani jacu̶ Dios ĩ ĩamairore bajirone mu̶a quẽne, masare ĩamaiña —ĩ buerimasare yigotiyuju Jesús. 	 Je ne ki̱ka bas je̱r bäi shö sa saka ia̱, jishtä bas Ká rä je̱r bäi shäk käi.


Diore güimena ñari, ĩre rũ̶cu̶bu̶omena ñarãma”, yigotiaja Dios ocare masa ĩna ucamasire. 	 Ji rä suane Säkeklä yika ka kuna ijewa wa̱.”


Ĩ sĩaecoroto rĩjoro, Galilea sitaju̶ ĩ rãca vadicõari Jerusalénju̶ ejariarãre tudicaticõari cojorũ̶mu̶ me ĩnare ruyuaĩoñuju Jesús. To bajiri, ĩ bajirere gotirũgũama ĩna, ĩre ĩariarã ñari. 	 Je kjayinani shka̱ja̱ bala ta, bitele ira Galilea ska ma rä Jerusalén ska jewa ia̱. Je isu̱ak wa ne rä jira iktei pakäk sa̱ ia̱ rä.


To bajiro ĩ yijare, “Jẽre ĩre yu̶ moaĩasere masicõami” yigo ñari, nanagõne, Jesús rĩjoroju̶a ejacõari, gu̶somuniari tuetuyuju so. To yicõari, ñajediro so bajirere Jesúre gotiyuju. 	 Jera je alaklä te isu̱a ka ibler ji̱a ra, ibiteju̱ paju̱leka̱ je̱tkawa̱ wakte iwäja̱mi. Jera ite ishaka̱ biköle wäna jiye ite ipassa rä käi, maikäi je plaa ra ibäinani rä käi.


To yigu̶ne, yu̶aju̶are, ĩ buerimasare ĩacõari, —Mu̶a ñaja yu̶ bederãma, yu̶ jacore bajiro bajirãma. 	 Jera ijula tkacha̱ iwa̱ dulanak wa kja̱ne te isha: —¡Isu̱o! Jí wa ne rä yis a̱mi rä, yis el wa rä.


To bajiro ĩna yisere ajicõari, ado bajiro ĩnare cu̶diyuju Jesús: —¿David ñamasir'i, ĩ babarã rãca ñiorijacõari, ĩnare ĩ ũmato bamasirere masibeati mu̶a? 	 Jera Jesús te ijewa kúka: —Jera ale David wa̱ ji o̱le, mika̱ ije irä shkäk ira wa irä ktacha̱wa̱ bäli te ra, ¿ka bas wa̱ je ktei wayile na?


To bajiro yigu̶ ñari, “Yu̶re ajitirũ̶nu̶ato” yigu̶, manire beseyumi, jud'io masare, jud'io masa me ñarãre quẽne. 	 Jewa ne rä saje wa rä, ale kile iwa̱, ka je rä Judío wa sha̱na ebä kuna, ata ka Judío kuna wa sha̱na ñaebä.


Gotimasiore queti rãca rĩne ĩnare gotimasiorũgũcami Jesús. 	 Jesús te je biköle paka je chu̱li̱i̱ wa ia̱ rä jile she ja̱mi ebä. Ka iwa̱ ji pakane ijewa ia̱ ka yile kuna jile she ja̱mi käi.


—Mu̶a jacu̶a, mu̶a bederã, mu̶a yarã, mu̶a rãcana quẽne, mu̶are ĩsirearu̶arãma ĩna. To bajiro ĩna yijare, sĩaecoru̶arãja mu̶a sĩgũ̶ri. 	 Bas ká wabä, bas el wabä, bas saka wabä, bas salibä wabä te bas tulemiksa̱. Jekäi ijewa te bas manele ktemiwa̱.


Alfa, omega ñaja yu̶. Alfa yu̶ yijama, ‘Ñajediro ti ruyuaroto rĩjoroju̶ ñacaju̶ yu̶. To bajicõari, omega yu̶ yijama, ñajediro ti yayiro beroju̶ quẽne ñacõa ñarũgũru̶cu̶ja’ yigu̶ yaja yu̶”, yigotiami Jesús —yu̶re yigoticami ángel. 	 Yis ne rä ‘Alfa’ rä, ‘Omega’ rä, isäkätä rä, ibata jekje rä, iñak rä, ibata rä.


To bajiro ĩ yirone, —To yijama, pan quẽnamasusere yu̶are ecarũgũma mu̶ —ĩre yicama ĩna yuja. 	 Jera ijewa te isha Jesús ia̱: —Säkekewa, ba ku̱ je pan mo̱ sá ia̱ del.


To bajivana, Derbe vãme cu̶ti macare, to yicõari Listra vãme cu̶ti macaju̶re quẽne ejayujarã Pablo mesa. Ti macaju̶re Jesúre ajitirũ̶nu̶gũ̶re, Timoteo vãme cu̶tigu̶re ĩre bu̶jayujarã ĩna. Jesúre ajitirũ̶nu̶gõ jud'io maso macu̶ ñañuju ĩ. Ĩ jacu̶ma, griego masu̶ ñañuju. 	 Jekäi Pablo demiju̱ Derbe ska, je itäki̱ Listra ska. Jera jeska kte kukäk ekla kaldu kie rä Timoteo ni. Je rä ekla alaklä Judío wa Jesús biketsäk yaba, ata iká rä Griego wa.


Barrabás vãme cu̶tigu̶, “Gobierno ĩ rotiboasere cu̶dibeticõari, mani masu rotirãsa” yitu̶oĩacõari, ĩ babarã rãca masare sĩar'i ñañuju. To bajiro ĩ yire vaja tubiberiaviju̶ ñañuju ĩ. 	 Barrabás kate wätelewa̱ rä iwa̱ je jukläyäkä wa wäsikle kju̱atkäk ka̱wei ta wa ra kju̱ei, ñakäi irä sä ktäk kju̱ei.


To bajirone bajiaja Cristore ajitirũ̶nu̶rãre quẽne. Jãjarã ñaboarine, Cristore ajitirũ̶nu̶rã ñari, cojo ruju̶re bajirone bajiaja mani. To bajicõari, cojo masare bajiro quẽnaro gãmerã ejarẽmorũgũaja mani. 	 Jekäi ñaebä saje wa rä chu̱li̱i̱, jewa dewa̱ rä ekla yaka yebä Cristo ja̱mi, wäjielewa̱ ñara.


To yu̶a bajivatone, gajeroju̶a bu̶to tutuaro mino vadicõari, yu̶are vẽaviocõacaju̶ ti. Nordeste vãme cu̶ti ñacaju̶ ti. 	 Ata berbena ra si̱wa̱ täkiwa̱ si̱ kinak noreste ni ju̱naté te ko̱no tia ju̱ami.


No bojarirũ̶mu̶ ejaru̶aroja bu̶to rojose mu̶a tãmu̶orotirũ̶mu̶. Tirũ̶mu̶re ado bajise tu̶oĩaru̶arãja mu̶a: “Rĩa mana rõmiri rojose tãmu̶orã ñaboarine, bu̶to su̶tiritibetiru̶arãma, ‘Bu̶cu̶rã rĩne bajirearu̶arãja yu̶a’ yitu̶oĩarã ñari”. 	 Ka irä jiye kuna ta, ike̱i dämiwa̱ ska ra bas te ishemi: “Bäije alaklä wa ko̱le ka yaba su̱ak kuna wa rä, ka wakjuä wako̱le kuna wa wakjuä rä, ka tsu wayale kuna wa tsu rä.”


To ĩna yisere ajicõari, ado bajiro ĩnare gotimasioñuju Jesús: —Sĩgũ̶ ĩ ãmosiarirũ̶mu̶re ĩre variquẽnaejarẽmorã ñarãma. To ĩ ũmato yiñaro cõro ĩre variquẽnaejarẽmocõa ñarãma. Ĩnare bajiro bajiama yu̶ buerã. Yu̶ rãca ñari, variquẽnacõa ñaama. “Su̶tiritimena ñari, no yirã bare babeticõa yimenama” yimasire ñaja. 	 Jera Jesús te ijewa ia̱ isha: —¿Bas ia̱ ra sä te julakolone diei ye ska tso̱ wa pakemi bätsäk jula kolonak kaldu ji̱a ijewa ra bala na ra na?


To bajiri yuja, gũ̶tare tũnuogocama masa. Ĩna tũnuogorone, õ vecaju̶are ĩamu̶ocõari, ado bajiro yicami Jesús: —Cacu̶, “Quẽnaja” mu̶re yaja, yu̶re mu̶ ajise ñajare. Tocãrãcajine mu̶re yu̶ sẽniro ajirũgũaja mu̶. To bajiri, “ ‘Dione ñaami Jesúre ĩre cõar'i’ yimasiato ĩna” yigu̶, ĩna ĩaro rĩjoroju̶a yu̶ yimasirotire mu̶re sẽniaja yu̶ —Diore yicami Jesús. 	 Jera ijewa te jak tsa̱ju̱ami. Jera Jesús wäkaka̱ jöikje te isha: —Wekte ba ra Papá, ba te yis ktä ssa ki̱ka.


Mu̶a moarotisere ĩ moaro ĩacõari, “Quẽnaja ti”, ĩre yimenaja mu̶a, “Yu̶are moabosarimasu̶ ñaami” ĩre yitu̶oĩarã ñari. 	 Jera ¿ba te ishemi ba kjanaklä ia̱: ‘Wekte ba ra’ ni, ite iwá̱ jishtä ipakana iwa̱k käi ki̱ka na?


Mu̶a tu̶oĩasere ĩamasiaja yu̶. To bajiri, “Diore mairã me ñaja mu̶a”, mu̶are yimasiaja yu̶. 	 Ata yis wa̱ bas ju̱ñer bäi bas je̱r ska ka bas wa̱ Säkeklä shka̱l.


Sĩgũ̶ri toju̶ ñarã ĩ avasãsere ajicõari, ado bajiro yicama ĩna: —Diore gotirẽtobosarimasu̶ El'ias ñamasir'ire jigu̶ yami ĩ —yicama ĩna. 	 Jeska kajali wa sha̱ te je ssa ra, jewa te isha: —Elías ne kieke̱ ite rä.


To ĩ yirone, paia u̶jarã, —Cojo vãme me rojose yigu̶ ñaami. Ado bajise rojose yimi —Pilatore yi ocasãñujarã paia u̶jarã. 	 Jekäi chui tsa̱ku̱i wa te ikjatia ta̱i.


Enramadas boserũ̶mu̶ ĩarã vasa mu̶ama. Yu̶rema, yu̶ varoti ejabeaja maji —ĩ bederãre yicami Jesús. 	 Jekäi bas cho̱ je ke̱i kjewa̱k. Ata ka yis mi kuna jí kje ra je ke̱i kjewa̱k, ka yis ke̱i däwa̱ba ki̱ka.


Ĩna riseri budise su̶orine güiorã masu ñacama. Ĩna jĩcorori quẽne ãñare bajise ñacaju̶. To bajicõari, ãña ĩ ru̶joa rãca ĩ cũnirore bajiro güioro yise ñacaju̶. 	 Ka irä maikäi kuna ta, je caballo wa wa̱ täkili tso̱ rä ikjä ja̱r irä imale̱k irä ska, jewa male̱k rä tsa̱ku̱ ta tkäbe käi ki̱ka; je ne wà ite sa̱ shka̱we̱ke̱ rä.


“Quẽna gajeye yu̶re cõato” yigu̶ me, to bajise mu̶are yaja yu̶. “Yu̶re mu̶a yirore bajirone gãjerãre quẽne mu̶a yicõa ñajama, rẽtobu̶saro quẽnase mu̶are cõato Dios” yigu̶ yaja. 	 Ka je rä jile me̱lepa yis ia̱ biketseke̱ yie kuna, ata isäkei ki̱tapanaklä bas ia̱ je ne biketseke̱ yie rä.


To bajiro ĩ yijare, ado bajiro ĩre yiyujarã ĩna: —Rẽmone rojose rãca ruyuar'i ñaja mu̶. To bajigu̶ ñaboarine, “Ĩnare gotimasioru̶cu̶ja yu̶”, ¿yitu̶oĩaboati mu̶, yu̶are? —ĩre yiyujarã ĩna, ĩabecu̶ ñaboar'ire. To yicõa, ĩre bucõañujarã ĩna, Dios ocare ĩna bueriviju̶ ñaboagu̶re. 	 Jera ijewa te isha: —Ba ko̱le del ji yakei ebä wakbläk ¿maikäi je ia̱ sá pauta̱nak na? Jera ijewa te iju̱aksa̱.


Cojo sitana gaje sitana rãca gãmerã sĩaru̶arãma. Cojo maca me ñioñaru̶aroja. To yicõari bu̶to sita saberu̶aroja. 	 Jera ke̱i ta kju̱awa kju̱awa wa ñajämika̱ ñakpäk ñara, ka̱ tsa̱ku̱i wa ñajämika̱ ñakpäk ñara, ka̱ etkä etkä ska bäli ja̱rmi sa̱ ki̱, ñakäi ka̱ wäbuka̱nami.


To yigajanocõari, “Saguerobe” yirã, yu̶a vacatia rãca quẽnaro siañiacõacama ĩna. Sirte vãme cu̶tiju̶ cõñanane, “Jõrero vana yaja mani” yirã, ancla vãme cu̶tijau̶re rocaroaruucama ĩna. To bajiro ĩna yijare, mino ti vẽacõarore bajirone vacaju̶ yu̶a. 	 Jekäi ijewa te je ma̱ka̱ ietäbä ki̱ka, ñakäi ko̱no ta̱i pamu̱awa̱ ijewa te. Jera ijewa te si̱wa̱ kukäk ya ja̱wa̱té, isu̱anacha̱wa̱ iö ko̱no wäterwa̱ Sirte kse̱i naka yika. Jekäi ite ko̱no jawa̱ si̱wa̱ ebä wa̱ patkenak.