"Джилиан, жи, аз ладийг1ад хьа мамайга, х1анз цунга цхьаь йистхила веза са. Тхо х1анз хьадоаг1а хьона. 	 "Ik heb geluisterd naar je moeder, en ik moet haar nu even alleen spreken."


Шоана нийслой цу тайпара нах? 	 Vind je niet?


вай берашта цхьан хьисапе йоацаш йизза образовани д1аялар – шоай кхоанен уж кийча хургболаш. Вайна-м б1арга ца го мег из, амма бакъда царна гургья из. 	 Onze taak is om hun hele wezen te onderwijzen zodat ze deze toekomst aankunnen.


Вай воаш-м да цунна т1ера. Массадараш дег1амаш долаш да-кх вай, деций? Сайдар ц1аг1а дита венавий-хьог1 со? 	 We hebben allemaal lichamen, nietwaar? Heb ik iets gemist?


Боккъонца академически инфляци процесс хьахиннай. 	 Het is een proces van academische inflatie.


адамий экологех бола кхетам кердабаккха беза вай, цхьацца хувцамаш дергдолаш, адамий карматал мел боаромза а торонаш йолаш я гургдолаш. 	 Ik geloof dat onze enige hoop voor de toekomst de adoptie is van een nieuwe opvatting van menselijke ecologie. Eén waarbij we onze opvatting vernieuwen van de rijkdom van menselijk vermogen.


«Ай, сага б1арга мича вайнав Даьла!» - ийккхад хьехархочунга. 	 De lerares zei: “Maar niemand weet hoe God eruit ziet.”


Хьалхардар да белха накъаяргйола предметаш кертера латтар. 	 Ten eerste: de meest bruikbare vakken voor werk bovenaan staan.


Укх дуне т1а мел йола образовательни система 19 б1аьшарера хьайолаенна - лаьрх1а индустриальни хьашташ кхоачашде чуоттаяь я-кх из образовани. 	 Het hele systeem was uitgevonden— over de hele wereld waren er voor de 19e eeuw geen openbare systemen voor onderwijs. Ze ontstonden allemaal ten behoeve van de industrialisatie.


Ер деррига дуне революцено чуэззад. 	 De hele wereld zit middenin een revolutie.


Шоаш г1алат дар кхераш бац-кх уж. 	 Heb ik gelijk?


"Ва са Даьла-кх, сенна хаьттар аз укхунга из. 	 (Gelach) Mijn enig avondje uit deze week."


Цу пьеса чу в1алла йистхила везаш вацар из, бакъда, шоана-м дагайоаг1а хургья из меттиг, кхо ц1ув хьачувоалача хана. 	 Hij hoefde niets te zeggen. Je weet dat de drie wijzen binnenkomen met geschenken: goud, wierook en mirre.


Тахан дешара система духхьал академически хьашташ кхоачашдеш я. 	 (Gelach) Ons onderwijssysteem is gebaseerd op het idee van academisch vermogen.


Балет халхабовлар уж, тайп-тайпара ашараш, джаз, х1анзарча заман яр, кхы д1ахояр а. 	 Ze deden ballet, tapdansen en jazz, ze deden modern en hedendaags.


Сона-м енаяц из цу тайпара уйла. 	 Hij is ooit zeven geweest en iemand moest hem taalles geven.


Х1ана аьлча из Шекспир в1алла бер хиннадий-хьог1, аьнна вай уйла ца ярах. 	 We denken nooit aan Shakespeare als kind.


Т1еххьарчо т1атехар: 	 "Frank stuurde dit." [frankincense=wierook] (Gelach)


Мел хоза х1ама дар из. 	 Om te zien wat ze klaarspeelde.


кертера латтар. Берашкара берал доаккхаш царна дезар д1а буххе латт – кхыча беса аьлча, белха кхы хайра эшаргйоца предметаш. Ишта деций из? 	 Je werd waarschijnlijk vriendelijk weggeleid van zaken op school die je leuk vond toen je jong was, omdat je toch nooit een baan zou krijgen om dat te doen.


Цо Ингалсий мехка Королевски Балете увттадаьча халхарашка хиннав со массайттаза, шоана гуча беса. 	 Ik zat in het bestuur van de Royal Ballet in Engeland, zoals je kan zien. (Gelach)


ч1оаг1а садуаргаш-м ба шоана уж. 	 Er is iets opmerkelijks aan professoren niet allemaal, maar typisch: ze leven in hun hoofden.


Мичча тайпара дале а, Стратфордера даьнна Лос-Анжелесе кхаьчар тхо. Т1аккха цу хьаькъехьа цхьа х1ама да са дувца безам болаш. 	 We verhuisden dus van Stratford naar Los Angeles.


Цо леладечох шекьяьннача хьехархочо меллашха д1ат1аяха 	 en ze vroeg: “Wat teken je?”


Къамаьл дац - математика лоадаме я, амма бакъда халхар кхы к1езигаг1а лоарх1ам болаш дац. 	 Wiskunde is belangrijk, maar dans ook.


Аз белгалдер фуд аьлча, вай мел долча берий боарамза нач1ал хилар. Халахетар фуд, вай из ни1мат зехьа доадар, цхьаккха хьурмат ца деш. Д1ахо сона ала ловш дар ши х1ама да – 	 Volgens mij hebben álle kinderen fantastische talenten en wij verkwanselen ze. Behoorlijk genadeloos.


Ай, х1анад из ишта? 	 Waarom is dit?


«вай доацаш цо фу ду хьожаргда вай». 	 Buiten zegt hij tegen de moeder: "Observeer haar even.”


Еций? Шоай дуне долаш нах ма бий уж-м. 	 Ik was er zelf een, dus je ziet…


Вай догдаха дезар фуд - адамий экологех бола кхетам кердабаккха беза вай, цхьацца хувцамаш дергдолаш, адамий карматал мел боаромза а торонаш йолаш я гургдолаш. 	 Ik geloof dat onze enige hoop voor de toekomst de adoptie is van een nieuwe opvatting van menselijke ecologie. Eén waarbij we onze opvatting vernieuwen van de rijkdom van menselijk vermogen.


увттадаьча халхарашка хиннав со массайттаза, шоана гуча беса. 	 zoals je kan zien.


Кхоалаг1дар да хьаькъал х1аране къоасталуш хилар. 	 Het derde over intelligentie is: het is onderscheidend.


Бераш массахана халхадалара т1ерахул вай уж юха ца озадой. 	 Kinderen dansen als ze de kans krijgen. Dat doen we allemaal.


Вай воаш-м да цунна т1ера. Массадараш дег1амаш долаш да-кх вай, деций? 	 We hebben allemaal lichamen, nietwaar?


Кхоалаг1дар да, вай массане барт цхьа болча санна хеталу сонна цу хьаькъехьа, вай берий кхолламгахьа геттара тамашийна карматал хилар – къаьстта кердалонца цар безам хилар. 	 Het derde deel is dat we het allen toch eens zijn over de werkelijk bijzondere capaciteiten van kinderen, hun vermogen voor innovatie.


Аз белгалдер фуд аьлча, вай мел долча берий боарамза нач1ал хилар. Халахетар фуд, вай из ни1мат зехьа доадар, цхьаккха хьурмат ца деш. 	 Volgens mij hebben álle kinderen fantastische talenten en wij verkwanselen ze.


Хеталу хургда-кх царна, 	 "Oh mijn God, waarom ik?


- со нах в1ашаг1кхийттача нийсвелча, ц1аьхха са багара дош ийккхача са образованеца бувзам ба аьнна. 	 Als je op een etentje vertelt dat je in het onderwijs werkt --


Лоацца аьлча, тувлабенна хиннабар уж. 	 De drie jongens kwamen binnen,


Ч1оаг1а дика лоарх1аме дешаш да Джонас Салка аьнна: «Укх 50 шера, укх даьла лаьтта мел дола секам д1адаьлча, укх лаьтта т1ара вахар соцаргдар. Амма бакъда, укх 50 шера, укх лаьтта мела дола адам д1адаьлча, 	 Een prachtige uitspraak van Jonas Salki: “Als alle insecten zouden verdwijnen van de aarde, eindigt al het leven op aarde binnen 50 jaar.


Тхо-м, бакъдар аьлча, ч1оаг1а раьза дар цу деша, х1ана аьлча из-м даьра дар тхо цигара д1адахара кертера бахьан. 	 Daar waren we behoorlijk blij mee, eerlijk gezegd, (Gelach) ...zij was de belangrijkste reden dat we het land verlieten.


Вайна хаьдда ховш дар фуд – хьо г1алат де кийча ца хуле, башха уйла йоаг1аргьяц хьа керта чу. Г1алат дар кхера везац. 	 Wat we wel weten is dat als je niet bereid bent fouten te maken, je nooit met iets origineels komt. Als je geen fouten durft te maken.


Сага ди, е алапи, е кхыдола лоарх1аме дола х1ама санна. 	 Zoals religie en geld en andere dingen.


Шоллаг1а бахьан да вай сага хьаькъал алхха академически карматалца мара белгалдаккхац, х1ана аьлча университеташа шоашта езача тайпара д1аоттаяьй из система. 	 Het tweede is academisch vermogen dat nu echt onze kijk op intelligentie domineert. Universiteiten schiepen het systeem naar hun evenbeeld.


Хьажа хургда шо. 	 Nativity II.


Со-м ала валлац г1алат дари креативни хилари ца1 да. 	 Ze zijn niet bang om fouten te maken. Ik bedoel niet dat fout zijn hetzelfde is als creatief zijn.


Х1анз аз шоана дувцаргда се ваь ди... 	 Zo, nog 15 minuten over. (Gelach)


Са бакъдар аьлча дукха безам бацар болх бе. 	 En ik wilde er geen.


«Цискаш»,«Операй г1аларт» яха белхаш да цун. 	 Iedereen kent haar werk. Ze deed 'Cats' en 'Phantom of the Opera'.


Сона хетар ер да-кх. Баркал. (белам) Дика да, са 15 минот чакхьяьлар. 	 Trouwens, dat was het. Heel erg bedankt.


Д1а лакхе математикеи метташи латт, т1аккха гуманитарни 1илмаш да, юххера д1а к1ал, буххе исбахьален предметаш я. 	 Je zou iets anders verwachten. Bovenaan staan wiskunde en talen, dan de geesteswetenschappen en onderaan staan de kunsten.


Вийхача а, цхьа мишта хоатт ца ховш «Мича болх беш ва хьо?» аьнна хаьттача, 	 Maar als je wel teruggevraagd wordt en ze vragen je: “Wat doe je?” en je zegt dat je in het onderwijs werkt


1оежача санна ларх1а езий из? Дагабоаг1ий шоана из зокх? 	 is het dan gebeurd? Weet je nog?


Адамий хьисапе уж бале а, к1езиг-дукха кхыча тайпара ба уж. 	 Ze zijn gewoon een levensvorm. Een andere vorm van leven.


Аз укхаза теркам а баь, цхьа кхо х1ама да са х1анз дувца безам болаш волча х1амашта гаргадолаш. 	 Ik vertrek. (Gelach) Er kwamen drie thema's in deze conferentie aan bod die relevant zijn voor wat ik wil vertellen.


Из Сара ч1оаг1а езаш вар-кх из. 	 Ze was de liefde van zijn leven, Sarah.


Е из ворх1 шу даьнна хиннавий-хьог1 аьнна. 	 Shakespeare als zevenjarige? Ik heb er nooit over nagedacht.


Укх Даьла лаьтта цхьаннахьа корайоаг1аргьяц шоана халхара предмет х1ара дийнахьа математика санна хьехаш образовательни система. 	 In geen enkel onderwijssysteem op de planeet leren kinderen elke dag dans zoals we ze wiskunde leren.


Жоп далар цо: «Даьра, са ираза, нанас д1аялар со цу ишколе. 	 Ik kan je niet vertellen hoe prachtig dat was.


Вай берашта хьехара оттамий лард хувца еза вай. 	 We moeten herbepalen op welke fundamentele beginselen we onze kinderen onderwijzen.


Со цецвоаккхаш дар фуд - хьо миччахьа мара ца вахарах, Америке воде а, кхыча мехка воде а, массанахьа образовательни системашка предметий низам ца1 ба-кх. 	 Wat opvalt als je naar Amerika verhuist of de wereld over reist: elk onderwijssysteem op aarde heeft dezelfde hiërarchie van onderwerpen.


Масала, дукха ха йоцаш са хинна къамаьл, шоана-м цун ц1и хеза хургьяц, ч1оаг1а безаме кхалсагац 	 De aanleiding was een gesprek met een schitterende vrouw.


Балет халхабовлар уж, тайп-тайпара ашараш, джаз, х1анзарча заман яр, кхы д1ахояр а. Дика карматал хиларах Королевски балетни ишколе д1аэц из, 	 Ze deden ballet, tapdansen en jazz, ze deden modern en hedendaags.


Берашкара берал доаккхаш царна дезар д1а буххе латт - кхыча беса аьлча, белха кхы хайра эшаргйоца предметаш. Ишта деций из? 	 Je werd waarschijnlijk vriendelijk weggeleid van zaken op school die je leuk vond toen je jong was, omdat je toch nooit een baan zou krijgen om dat te doen.


Е дас 1овижа ахийта хургва, т1ехьа т1атохаш, "Волле, 1овижа! 	 (Gelach) Naar bed gestuurd worden door zijn vader:


Йи1иго цигга аьннад: «Даьра, укх цхьан минота б1арга-м гургва шоана!» 	 Het meisje antwoordde: “Zometeen wel.”


(Белам) Дешара г1улакхи из дег1адоаладари юкъа т1ара хьалдоладу вай, когаш теркал ца деш. 	 (Gelach) In realiteit beginnen we opgroeiende kinderen op te leiden van hun middel af omhoog.


Хургбарий-хьог1 кхыча тайпара аьнна, миччахьа мара хьо ца вахарах, цхьан арг1ан ба-кх. 	 Het maakt niet uit waar je heen gaat.


Вайна-м укх хьат1адоаг1аргдолча пхе шера а т1ехьа укх гергача дуненах фу хургда мича хов. Малаг1ча суртех хургда хац. 	 Niemand heeft een idee— ondanks alle expertise die we de afgelopen vier dagen hebben gezien— hoe de wereld eruit ziet over vijf jaar.


Бокъонца хинна х1ама да шоана из. 	 Dit is waar gebeurd.


Со цига д1ачуеннача хана, се мо бераш б1аргадайра сона. 	 We liepen een ruimte in vol mensen zoals ik. Mensen die niet stil konden zitten.


Вай абстрактно уйла ю, д1а-хьай леларца ю. 	 we denken in abstracte termen, we denken in beweging.


Иштта компанешта кулгалду вай, харцдалар кхераш. 	 Zo leiden we ook onze bedrijven.


(белам) Кхоалаг1дар да хьаькъал х1аране къоасталуш хилар. 	 (Gelach) Het derde over intelligentie is: het is onderscheidend.


Вай д1ахьажача, еррига образовательни система д1а ишколера хьалволавенна алхха университете д1аоттарца мара кхы бала болаш яц. 	 Het hele systeem van openbaar onderwijs in de wereld is een langdurig proces van toegang tot de universiteit.


Цо леладечох шекьяьннача хьехархочо меллашха д1ат1аяха хаьттад йи1игага: 	 De lerares was gefascineerd en ging naar haar toe en ze vroeg: "Wat teken je?"


Тхо-м, бакъдар аьлча, ч1оаг1а раьза дар цу деша, х1ана аьлча из-м даьра дар тхо цигара д1адахара кертера бахьан. 	 Daar waren we behoorlijk blij mee, eerlijk gezegd, (Gelach) …zij was de belangrijkste reden dat we het land verlieten.


Мичча беса дале а, лор волча кхаьчар из. 	 (Gelach) Mensen wisten nog niet dat ze dat konden hebben.


из а цхьа к1езиг-дукха оаг1орабаьнна хул. 	 Dan richten we ons op hun hoofden.


Укх дунен т1а эггара ц1ихеза постановкаш увттаяьй цо, дуккхача наьха самукъадоаккхаш, мультимиллионер хиннай шийх. 	 Ze maakte de meest succesvolle theaterproducties ooit. Ze gaf aan miljoenen mensen plezier en ze is een multimiljonaire. Iemand anders had haar wellicht medicatie gegeven en verteld rustig aan te doen.


(оваци). Баркал шоана. 	 (Applaus) Dank je.


укх дунен т1а мел дола дийна х1ама парг1атдаьнна даржаргдар». 	 Als alle menselijke wezens verdwijnen van de aarde, dan floreren alle levensvormen binnen 50 jaar.”


Кхард-кх вай цу г1алатех.Цул совг1а, вай халкъан образовательни системе г1алатал ч1оаг1аг1а ца могадаь х1ама дац. 	 Wij stigmatiseren fouten. Nu leiden we nationale onderwijssystemen waar fouten de ergste dingen zijn die je kunt maken.


Со цига д1ачуеннача хана, се мо бераш б1аргадайра сона. Со мо цхьан меттиге 1о ца ховшалуш дар уж. Уйла еча хана, лела безаш хьашт долаш бар уж». 	 We liepen een ruimte in vol mensen zoals ik. Mensen die niet stil konden zitten. Mensen die moesten bewegen om te denken.


Ер деррига дуне революцено чуэззад. 	 De hele wereld zit middenin een revolutie.


Хеталу хургда-кх царна, 	 “Oh mijn God, waarom ik?


(Белам). Са к1аьнка Ингалсий мехка диъ шу даьннача хана – вешта из-м массанахьа диъ шу даьнна вар (белам). Цу шера тхо миччахьа мара ца дахарах, диъ шу даьнна вар из – из ала г1ертар со. 	 (Gelach) Toen mijn zoon vier was, in Engeland— eigenlijk was hij overal vier, om eerlijk te zijn.


белхацеи технологешцеи дукха хувцам хилар, адамий дебар алсамдалар. Т1аккха 1илман даржа цхьаккха 	 technologie en haar transformationeel effect op werk en demografie en de enorme bevolkingsexplosie.


«Рождество» яха пьеса чу дакъа лоацаш хилар из. Дагадоаг1а хургда шоана из? 	 Hij zat in het kerst-toneelstuk. Herinner je je het verhaal?


Сайдар ц1аг1а дита венавий-хьог1 со? 	 Heb ik iets gemist?


Из берашта юкъе белгала яле а, аз из хьакъоастаяц кхыдолча берех. Х1ана аьлча, деррига бераш да цхьацца карматал йолаш. 	 Ze is uitzonderlijk, maar voor mij niet uitzonderlijk voor een kind.


Сона ч1оаг1а сакъердам хул цунах - 	 Ik vind dit zeer interessant.


Мичча беса дале а, цу пьеса чу кхоккхе диъ шу даьнна к1аьнк хьачуваьлар 	 vierjarigen met theedoeken op hun hoofden,


Шо лаьтта десса инопланетянаш даларий вай образовательни система тахка аьнна дахкийта, ер хьан духьа я, сендухьа я, пайда эцаш вар малав, т1ехьале фуй, 	 Lichtjes naar één kant. Als een buitenaards wezen een opleiding bezoekt en vraagt: "Waartoe dient openbare scholing?"


Ма садиа хургда цо хьехархой (белам). «Кхы ч1оаг1а къахьега деза 1а» яхаш, да а хинна хургва. 	 (Gelach) Hoe vervelend zou dát zijn?


Са ц1аг1а сесаго шу кийчдеча хана, Даьла къахетамца, каста хилац из (Белам). 	 Als mijn vrouw een maaltijd bereidt thuis— en dat is niet zo vaak ... gelukkig.


Ч1оаг1а хьурмат де деза вай цунна, ийрчача хьисапе из хургдоацаш. 	 We moeten voorzichtig zijn dat we wijs met dit geschenk omgaan, en sommige scenario's voorkomen, waarover we gesproken hebben.


Вай г1улакх фуд аьлча - вай берашта цхьан хьисапе йоацаш йизза образовани д1аялар - шоай кхоанен уж кийча хургболаш. 	 Onze taak is om hun hele wezen te onderwijzen zodat ze deze toekomst aankunnen.


Сона хетачох, из ишта хиларах кхалнаьха дикаг1а в1ашт1ехьдоал массехк г1улакх цхьатарра де. 	 Dat lijkt wel zo te zijn dat vrouwen daarom beter zijn in meerdere dingen tegelijk doen.


Наха хацар цу тайпара айпаргаш хила йиш йолга (белам). 	 Het was nog geen beschikbare stoornis.


Хьалхардар да, х1аране шоай кхайкаралца геттара тамашийна йола адамий креативность яха карматал гучаяккхар. Ше йолчча беса - 	 Eén is het buitengewone bewijs van de menselijke creativiteit in alle presentaties die we zagen en in alle mensen hier. Alleen al de verscheidenheid en het bereik ervan.


Йи1ига 16 даьннад. 	 Hij is nu 21, mijn dochter is 16.


Хьажал, уйла еча хана цхьаццабола нах д1ай-хьай лела безаш хьашт долаш хул-кх. 	 Bewegen om te kunnen denken”


«Уж д1аарабаьнна минот яьннаяцар, со хьалг1атта цу лийкхача ашарах халхаяла эттача хана»,- йоах Джилиана. 	 Zodra ze de kamer uit waren stond ze op en bewoog mee met de muziek.


Ай, х1ана? 	 Waarom?


Из къоалам а 1обила, из зурма а юхаоза, наьха са ца дуаш" (Белам). 	 "Ga naar bed, nú", Tegen William Shakespeare: "En leg het potlood neer.


Мичча беса дале а, лор волча кхаьчар из. Т1аккха ший наьнаца лор волча д1ачуяхача, 	 (Gelach) Mensen wisten nog niet dat ze dat konden hebben.


Из деррига ишта белгалза дале а, воаш цу берашта доаг1ача беса хьехаш санна хеталу вайна. 	 Toch moeten wij hen daarvoor opleiden.


ЮНЕСКО яхача организацес белгалду, х1ат1адоаг1ача 30 шера образовательни системе вай истори хьайолаеннача хана денз мел хинначул дукхаг1а адам дешаш хургда аьнна. 	 Volgens UNESCO halen in de komende 30 jaar wereldwijd meer mensen hun diploma dan sinds het begin van de geschiedenis.


Х1анз ишкол яьккха бераш деш х1ама доацаш видеоловзараш т1а баг1аш хул, х1ана аьлча хьалха балха отта "бакалавр" дарж дийзача, х1анза "магистер" дарж деза, т1аккха 1илман кандидат хила веза хьо кхыча балха отта воалле. 	 Maar nu zitten jongeren met diploma's vaak thuis videospelletjes te spelen, want je hebt een Master of Arts nodig waar dat vroeger een Bachelor of Arts was, of je moet gepromoveerd zijn.


Е из ворх1 шу даьнна хиннавий-хьог1 аьнна. 	 Shakespeare als zevenjarige? Ik heb er nooit over nagedacht.


Укх дунен т1а эггара ц1ихеза постановкаш увттаяьй цо, дуккхача наьха самукъадоаккхаш, 	 Ze maakte de meest succesvolle theaterproducties ooit. Ze gaf aan miljoenen mensen plezier en ze is een multimiljonaire. Iemand anders had haar wellicht medicatie gegeven


Цкъа Пикассос аьннад, массадола бер суртанчаш долаш кхолл. 	 Picasso zei ooit dat alle kinderen als artiest worden geboren.


Цхьаькха-м ала доаг1а укхаза, дика хьегача образоване болхлой атта нийса-м лац. (Белам) Нийслац хьа ца бехандаь. 	 Hoewel, dat gebeurt niet zo vaak als je in het onderwijs werkt ... (Gelach) ... je wordt niet uitgenodigd.


Х1анз дукха ха йоацаш цхьа коч яйнай сона цхьа йоазув т1адолаш, 	 Ik zag laatst een geweldige T-shirt:


Т1еххьарчо т1атехар: «Ай, тоъаргдеций хьона?» (Белам) 	 De derde jongen zei: “Frank stuurde dit.” [frankincense=wierook]


Со укхазара д1авача бакъахьа ва мотт сона (Белам). 	 Weet je wat? Ik vertrek. (Gelach)


"Уж д1аарабаьнна минот яьннаяцар, со хьалг1атта цу лийкхача ашарах халхаяла эттача хана",- йоах Джилиана. 	 Zodra ze de kamer uit waren stond ze op en bewoog mee met de muziek.


лергашца ю, лелаш уйла ю. 	 We denken visueel, auditief, kinesthetisch,


Хьажал, из мел дола адам дакъа лоацаш хилара бахьан да, белхацеи технологешцеи дукха хувцам хилар, адамий дебар алсамдалар. Т1аккха 1илман даржа цхьаккха хам хургбац. 	 En het is de combinatie van alle zaken waarover we gesproken hebben— technologie en haar transformationeel effect op werk en demografie en de enorme bevolkingsexplosie.


Вайна цунах ховш дар да 3 х1ама: хьалхардар - из цхьа хьисап долаш ца хилар. 	 We weten drie dingen over intelligentie. Ten eerste is het divers.


Цо из яа х1ама кийчъеча хана – из дика караг1 ца доале а, массадолчун ишта яц из – юкъег1олда телофонаца къамаьл де а, 	 Ze is goed in sommige dingen—


- шонкий хьисапе дег1 оал цунах. Укхаза селхан ма аллара, кхалнаьха сомаг1а да из дег1. 	 Bij vrouwen is die dikker.


Х1анз-м ч1оаг1а д1аьха дувцар хиннад цох. Мел Гибсона геттара 1од1аьхдаьд из, 	 (Gelach) Nee echt, enorm verhaal.


Вайна-м б1арга ца го мег из, амма бакъда царна гургья из. 	 Wij zien deze toekomst misschien niet, maar zij wel.


Шоллаг1а да ала доаг1аш, «хьаькъал» цхьан метте соцаш дац. 	 Ten tweede is intelligentie dynamisch.


Амма бакъда, аз яа х1ама кийчъеча хана, ни1 къайла хул, бераш арадаьха хул, телефона аппарат ший метте, х1аьта а, нагахьа санна из хьачуйоале, цунга яппараш еш хул со, 	 Als ik kook, is de deur dicht, de kinderen naar buiten, de telefoon van de haak, als ze binnenkomt, word ik kribbig:


Кхераш хул уж г1алат де. 	 Ze zijn bang geworden om fouten te maken.


ЮНЕСКО яхача организацес белгалду, х1ат1адоаг1ача 30 шера образовательни системе вай истори хьайолаеннача хана денз мел хинначул дукхаг1а адам дешаш хургда аьнна. 	 Volgens UNESCO halen in de komende 30 jaar wereldwijd meer mensen hun diploma dan sinds het begin van de geschiedenis.


Хьаь оттам - цу хьаькъехьа ала доаг1а цу хьаь шин даькъа юкъе бувзам лоаттабеш нервий гурмат йолга 	 Het brein is intentioneel -- overigens... er is een zenuwbundel die beide hersenhelften verbindt: het corpus callosum.


Ма садиа хургда цо хьехархой (белам). 	 (Gelach)


Ч1оаг1а кертера ма дий из? 	 Ik denk dat dit belangrijk is.


"Ва кхалсаг, из хьа йи1иг цамогаш яц хьона. Из халхархо я хьона. 	 "Mevrouw Lynne, Gillian is niet ziek, ze is een danseres... (Gelach)


Цо ше мишта гучайоаккхаргья вайна ца хар. 	 Geen idee op wat dit zal uitdraaien.


Вай вахарга хьежжа мара вай кхетадац 	 Ons denken over de wereld is zo breed als onze ervaring ervan.


Кхоане белгалза хилар тешаме да шоана. 	 De onvoorspelbaarheid is buitengewoon.


Вай хьаь оттамага хьожий, с елхан презентацешка хьоадир-кх из, вай зувргда, мел боарамзеи поалхамеи бувзам ба цу чухь. 	 Als je naar de interacties van een menselijk brein kijkt -- We hoorden gisteren in een aantal presentaties dat intelligentie wonderlijk interactief is.


Укх дуне т1а мел йола образовательни система 19 б1аьшарера хьайолаенна – лаьрх1а индустриальни хьашташ кхоачашде 	 Het hele systeem was uitgevonden— over de hele wereld waren er voor de 19e eeuw geen openbare systemen voor onderwijs.


хьалхардар – из цхьа хьисап долаш ца хилар. 	 We weten drie dingen over intelligentie. Ten eerste is het divers.


Вай берашта хьехара оттамий лард хувца еза вай. 	 We moeten herbepalen op welke fundamentele beginselen we onze kinderen onderwijzen.


Бакъдар аьлча, нагахь санна 1а царга хоаттий цар образовани – – хьай Даьлага ба-кх хьа болх – – хаттанза валар со, укхун вас ца еш 1ийнавалара со аьнна хеталургда хьона. Х1ана аьлча из сага дешар ц1ийца хоттаденна хул из, хилаций? 	 (Gelach) Vraag hen niet over hún onderwijs, dan nágelen ze je aan de muur. Het is iets dat mensen raakt.


Са во1 дукха раьза вацар цу г1улакха. 	 Ik wil iets zeggen over de overgang. Mijn zoon wilde niet meekomen.


"Аз дошув денад хьона". Д1ахо. 	 De tweede jongen zei:


Шоллаг1ча к1аьнко аьлар: 	 "Ik breng u mirre."


Деррига бахьан фуд? 	 Daar is een reden voor.


Кхоалаг1дар да, вай массане барт цхьа болча санна хеталу сонна цу хьаькъехьа, вай берий кхолламгахьа геттара тамашийна карматал хилар - къаьстта кердалонца цар безам хилар. 	 Het derde deel is dat we het allen toch eens zijn over de werkelijk bijzondere capaciteiten van kinderen, hun vermogen voor innovatie. Sirena gisteravond was een wonder.


"Т1аккха фу дир оаш?",- аьнна хаьттар аз цунга. 	 Ik vroeg: "En toen?"


(Белам) Тхо даьха г1ала Сниттерфилд яхаш яр, Стратфорда гаьна доаццаш – Шейкспира да ваь моттиг я из. Х1анз аз цхьа х1ама хаьттача цецдаргдар-кх шо. 	 (Gelach) We woonden in Snitterfield, net buiten Stratford, waar Shakespeares vader geboren werd.


Хьажал, из мел дола адам дакъа лоацаш хилара бахьан да, 	 En het is de combinatie van alle zaken waarover we gesproken hebben—


Вай д1ахьажача, еррига образовательни система д1а ишколера хьалволавенна алхха университете д1аоттарца мара кхы бала болаш яц. Цу х1аман жамъ1а оттадича, вайна гу дукха тайп-тайпара карматали нач1али долаш 	 Het hele systeem van openbaar onderwijs in de wereld is een langdurig proces van toegang tot de universiteit. Het gevolg is dat veel hoogbegaafde,


Джилиана ишколера х1ама караг1цадалара хетадаь дар къамаьл. "Х1атоне, нахага укхо бала а бахьаш, массахана урокашта т1ехьаюсаш, ц1аг1ара болх хьа ца беш иштта д1ахо кхыдараш а" - ер я 8 шу даьнна з1амига йи1иг. 	 Ze zat 20 minuten op haar handen terwijl deze man met haar moeder sprak over Gillians problemen op school: want ze stoorde anderen, haar huiswerk altijd te laat af.


Шоайла байза цхьа бутт мара ба а бацар. 	 Hij kende haar een maand.


"Рождество" яха пьеса чу дакъа лоацаш хилар из. 	 Hij zat in het kerst-toneelstuk.


Т1аккха фу хул цунах, – даьра хул адамий кертера креативность яха карматал вай образовательни системе дакъа лоацаш цахилар. 	 Het resultaat is dat we mensen uit hun creatieve vermogen onderwijzen.


- сурташ дехкача уроках хиннад из. 	 Laatst hoorde ik een goed verhaal over een meisje van zes dat tekenles kreeg.


Аз укхаза теркам а баь, цхьа кхо х1ама да са х1анз дувца безам болаш волча х1амашта гаргадолаш. 	 Er kwamen drie thema's in deze conferentie aan bod die relevant zijn voor wat ik wil vertellen.


цхьан метте йоаг1алацар из. Сона хетаргахьа, из тахан ишколе ухаш яларе, 	 Kan niet concentreren of stilzitten. Nu zouden ze zeggen dat ze ADHD had.


Из берашта юкъе белгала яле а, аз из хьакъоастаяц кхыдолча берех. Х1ана аьлча, деррига бераш да цхьацца карматал йолаш. 	 Ze is uitzonderlijk, maar voor mij niet uitzonderlijk voor een kind.


наьха са ца дуаш» 	 Tegen William Shakespeare: "En leg het potlood neer.


Хьалхардар да, х1аране шоай кхайкаралца геттара тамашийна йола адамий креативность яха карматал гучаяккхар. 	 Eén is het buitengewone bewijs van de menselijke creativiteit in alle presentaties die we zagen en in alle mensen hier.


Лоацца аьлча, тувлабенна хиннабар уж. Мичча беса дале а, цу пьеса чу кхоккхе диъ шу даьнна к1аьнк хьачуваьлар кертах гаташ а хьоарчадаь. 	 De drie jongens kwamen binnen, vierjarigen met theedoeken op hun hoofden, en zetten die dozen neer.


Царна т1ехьа цхьа х1ама зийнад аз - шоай керта чу (кертаца) бахаш нах ба уж, берригаш беце а. Лаьттах ког 1о ца кхеташ цу лакхе бахаш ба уж шоай керта чу, к1езиг-дукха цу кертой тхов оаг1орабаьнна бале а. 	 Ze leven hierboven en licht naar één kant.


Ашараш ма лекха, х1аьта а илланча хургвац хьох, 	 Klopt dat? Doe geen muziek, je wordt toch geen muzikant;


Хьажал, уйла еча хана цхьаццабола нах д1ай-хьай лела безаш хьашт долаш хул-кх. 	 Bewegen om te kunnen denken"


"Цискаш","Операй г1аларт" яха белхаш да цун. 	 Ze deed 'Cats' en 'Phantom of the Opera'.


Цу креативностах пайда эца йиш йолашшехьа, вай из в1алла теркал ца еш ют берашта хьехача хана. 	 Ik geloof dit met passie: we groeien niet naar creativiteit toe, we groeien er uit. Of liever, we worden er uit onderwezen.


Т1аккха беррига теркам цун керта т1а 1от1абохийт, из а цхьа к1езиг-дукха оаг1орабаьнна хул. 	 Dan richten we ons op hun hoofden.


"Даьра, са ираза, нанас д1аялар со цу ишколе. 	 Ik kan je niet vertellen hoe prachtig dat was.


цу исбахьален предметашка ба ший низам: сурт дилари ашараш лакхари лакхе хул, драма е халхар д1а цхьаккха лоадам боацача меттиге латт. 	 Kunst en muziek krijgen normaal een hogere status op scholen dan drama en dans.


Ше йолчча беса - - к1оргеи чулоацамеи. 	 Alleen al de verscheidenheid en het bereik ervan.


Вай из ишта д1ахо д1адахийта йиш яц. 	 Ik denk dat we ons dat niet langer kunnen veroorloven.


"Укх 50 шера, укх даьла лаьтта мел дола секам д1адаьлча, укх лаьтта т1ара вахар соцаргдар. 	 "Als alle insecten zouden verdwijnen van de aarde, eindigt al het leven op aarde binnen 50 jaar.


Дагадоаг1ий шоана из философски хаттар "Хьунаг1а цхьа га 1оежача, из сага хезадеце, 1оежача санна ларх1а езий из? 	 Ken je die oude filosofische uitspraak: als een boom valt in een bos en niemand hoort het, is het dan gebeurd?


30 шерашка дар из, ишколера каьхат дайтар «дешарах дика кхетац» аьнна. Ший теркам 1от1абахийта караг1далацар цунна, 	 “We denken dat Gillian een leerstoornis heeft.”


Мел Гибсона геттара 1од1аьхдаьд из, кино а даьккха "Рождество-2" яхаш. 	 Nee echt, enorm verhaal. Mel Gibson deed het vervolg. Dat heb je misschien gezien:


ший истола т1а лаьтта радио хьалотайир цо. Шоаш д1аарабоалаш, наьнага аьнна хиннад цо, 	 Maar voordat ze de kamer verlieten, zette hij de radio aan die op zijn bureau stond.


Амма бакъда, цу хана из ишколерча хьехархоша дешара т1ехьайисай яхача хана цунна молхаш а маьхий а детта тарлора, из меттайоалае г1ерташ. Сона фу хет аьлча.. (т1оараш детт) Со кхача г1ертар фуд аьлча: Ал Гора дукха ха йоаццаш къамаьл дир экологехи Рейчал Карсона чакхьяьккхача революцехи. Вай догдаха дезар фуд - 	 (Applaus) Ik denk dat het hierop neerkomt: Al Gore sprak gisteravond over ecologie en de revolutie veroorzaakt door Rachel Carson.


Шо ца теше, д1арча залера хьалдехьдайлача дискотеке шо хьадоаг1е, гургба шоана аз бувца профессораш мишта халхабувл т1ехьарча сайран. (Белам). мишта халхабувл т1ехьарча сайран. 	 Als je echt bewijs zoekt van buitenlichamelijke ervaringen, ga dan eens naar een plaatselijke conferentie van oudere academici, en bezoek de discotheek op de laatste avond.


д1ахо соло гойтамаш ду цо, ишта гаьнайоал из 	 Uiteindelijk deed ze auditie voor de Royal Ballet School,


Х1ана енаяц хой шоана? 	 Jij wel?


"Ай, тоъаргдеций хьона?" (Белам) Деррига бераш цхьатарра да-кх, шоашта хетар д1аоалаш. 	 Wat was er gemeenschappelijk?


Цкъа х1ама дуаш тхоаш цхьана нийсденнача , хаьттадар аз цунга 	 We lunchten samen en ik vroeg:


Ши бер да са. Ви1ий х1анз 21 шу даьннад. 	 Ik heb twee kinderen.


ма дарра дийцача, сох хьа мел кхетар цу образованеца цхьацца бувзам болаш хул-кх. 	 in feite merk ik dat iedereen interesse heeft in onderwijs.


«Из Сара санна йо1 кхы корайоаг1аргьяц сона». 	 “Ik zal nooit een ander meisje zoals Sarah vinden.”


Кхераш хул уж г1алат де. 	 Ze zijn bang geworden om fouten te maken.


Бакъда т1ехьаг1а аз цхьан к1аьнкага "Раьза дий шо?" аьнна хаьттача, 	 We spraken het jongetje na afloop:


Баркал. 	 Trouwens, dat was het.


Хьажа хургда шо. Тха Джеймса пьеса чу Юсуф пайхмара дакъа кхаьчадар. 	 James speelde Jozef en daar waren we opgewonden over.


Наха хацар цу тайпара айпаргаш хила йиш йолга (белам). 	 Het was nog geen beschikbare stoornis.


хаьттад йи1игага: «Ай, ва сен сурт дулаш йоалл хьо?». «Даьла сурт дулаш йоалл-кх», аьнна юхаденнад йи1иго жоп. 	 Het meisje antwoordde: “Ik maak een tekening van God.”


"Да даьр-кх" аьнна, юха жоп делар цо, к1езиг-дукха цецваьнна аз из шийга хаттарах. 	 "Was het oké voor jou?" Hij zei: "Ja.


Т1еххьарча пхе шерагара д1а мел ийккхача хана Стратфорде ваьхав со. 	 Ik woonde in Stratford-on-Avon tot ongeveer vijf jaar geleden.


Вай б1аргашца уйла ю, лергашца ю, лелаш уйла ю. Вай абстрактно уйла ю, д1а-хьай леларца ю. 	 We denken visueel, auditief, kinesthetisch, we denken in abstracte termen, we denken in beweging.


(Белам) Нийслац хьа ца бехандаь. 	 (Gelach) ... je wordt niet uitgenodigd.


Стратфорд-он-Эйвон яхача шахьарара даьнна Лос-Анджелесе даха д1адахар тхо. Оашош кхетаду ма хургдий оаш из мел лоадам боаца кхeлхар да – цхьан г1айрет1ара ваьнна кхыча г1айрет1а кхачара. 	 In feite verhuisden we van Stratford naar Los Angeles.


"Ва, Джилиан, халхара никъ т1а мишта нийсъеннай хьо?" аьнна. Т1аккха дийцар цо сога, 	 "Hoe word je een danser?"


Енаеций? Х1ана енаяц хой шоана? 	 Jij wel? We denken nooit aan Shakespeare als kind.


Еций? Шоай дуне долаш нах ма бий уж-м. 	 Zij komen er als de toppers uit.


Цхьа ялх шу даьнна йи1иг яьг1ай сурташ дехкаш т1ехьашкарча парта т1а, хьехархочо дувцачун дукха теркам ца беш. 	 Ze zat achterin en tekende. De lerares zei dat dit kleine meisje bijna nooit oplette... maar in de tekenles deed ze dat wel.


(Белам) Цига б1аргагургба шоана из ц1ай д1адаллалца шоай доалахье боацаш шокъ ена кхувсалу къабенна вотеши даьцеши. 	 (Gelach) Daar zul je het zien: volwassen mannen en vrouwen die ongecontroleerd kronkelen, uit de maat, (Gelach) wachtend tot het ophoudt zodat ze er thuis een rapport over kunnen schrijven.


вай образовательни система тахка аьнна дахкийта, 	 Als een buitenaards wezen een opleiding bezoekt en vraagt: “Waartoe dient openbare scholing?”


Т1еххьарча пхе шерагара д1а мел ийккхача хана Стратфорде ваьхав со. 	 Waarom is dit? Ik woonde in Stratford-on-Avon tot ongeveer vijf jaar geleden.


Цу кегийчар шоаш бицбелча дукха г1айг1а яц. 	 Kinderen nemen risico's. Als ze het niet weten, gaan ze er gewoon voor.


Цига 1охайна ваг1ача хана сона эггара хьалха хьачуена хинна уйла ер: арг1а хувцаенна хургья-кх цар. Бакъда т1ехьаг1а аз цхьан к1аьнкага «Раьза дий шо?» аьнна хаьттача, «Да даьр-кх» аьнна, юха жоп делар цо, к1езиг-дукха цецваьнна аз из шийга хаттарах. 	 We zaten daar en ik denk dat ze gewoon de volgorde kwijt raakten. We spraken het jongetje na afloop: “Was het oké voor jou?” Hij zei: “Ja. Waarom? Was het fout?”


Тха Джеймса пьеса чу Юсуф пайхмара дакъа кхаьчадар. 	 James speelde Jozef en daar waren we opgewonden over.


Са-м царна духьала х1ама дац, амма бакъда, укх даьла лаьтта мел дола хьашташ къоачашдаь аьлий санна маг1а баха безаш бац уж. 	 Ik mag de universitaire professoren, maar je moet ze niet zien als het summum van wat de mens kan bereiken.


Са бакъдар аьлча дукха безам бацар болх бе. 	 En ik wilde er geen. (Gelach)


1уйре дика хийла шун. Х1ама дий вайгахь? 	 Goedemorgen.


Из оттам ишта хилара ши бахьан да. 	 De hiërarchie wortelt in twee ideeën.


Боккъонца академически инфляци процесс хьахиннай. 	 Het is een proces van academische inflatie.


Цкъа вийхача, шозлаг1а кхы вехац. Тамашийна деций? 	 En je wordt vreemd genoeg nooit teruggevraagd.


Цхьа никъ мара бац вай: кретивность яхача карматала хьурмат дари, вай берех дика ноахал хьалкхер догдахари. 	 Dat kan alleen als we onze creatieve vermogens zien als de rijkdom die ze zijn, en onze kinderen zien als de hoop die ze zijn.


Цу шоай дег1а корта лелабеш йолча г1удалкха санна б1арахьеж уж. 	 Ze zien hun lichaam als een manier van transport voor hun hoofden.


Деррига бераш цхьатарра да-кх, шоашта хетар д1аоалаш. 	 (Gelach) Wat was er gemeenschappelijk? Kinderen nemen risico's.


Дукха гац хьона". 	 Hij zei: "Wacht hier maar even, we komen zo terug."


Аз белгалдоаккх, таханарча дийнахьа креативность дийша хилар лоарх1аш санна ларх1а езалга. Т1аккха цунна боаг1аш бола лоарх1ами терками д1абала беза. 	 Ik vind dat creativiteit in het onderwijs net zo belangrijk is als leren lezen en we moeten het met dezelfde status behandelen.


Оашош кхетаду ма хургдий оаш из мел лоадам боаца кхeлхар да - цхьан г1айрет1ара ваьнна кхыча г1айрет1а кхачара. 	 Kun je je voorstellen wat een naadloze overgang dat was?


чуоттаяь я-кх из образовани. Из оттам ишта хилара ши бахьан да. 	 Ze ontstonden allemaal ten behoeve van de industrialisatie.


"Аз ер миск денад хьона". 	 De derde jongen zei:


(Белам) Цига б1аргагургба шоана из ц1ай д1адаллалца 	 (Gelach) Daar zul je het zien:


Сона хетачох, из ишта хиларах кхалнаьха дикаг1а в1ашт1ехьдоал массехк г1улакх цхьатарра де. 	 Dat lijkt wel zo te zijn dat vrouwen daarom beter zijn in meerdere dingen tegelijk doen.


Со-се образованеца чам болаш ва - ма дарра дийцача, сох хьа мел кхетар цу образованеца цхьацца бувзам болаш хул-кх. 	 Mijn interesse ligt bij onderwijs -- in feite merk ik dat iedereen interesse heeft in onderwijs.


Цу х1аман жамъ1а оттадича, вайна гу дукха тайп-тайпара карматали нач1али долаш дошув санна болча кегийча наьхеи мехкарийи шоаех догьэккх, х1ана аьлча цар берий хана денз е ишколера денз дика кайоалаш хинна х1ама теркамза дус. 	 Het gevolg is dat veel hoogbegaafde, briljante, creatieve mensen denken dat ze dat niet zijn. Waar ze goed in waren op school werd niet gewaardeerd of zelfs gestigmatiseerd.


Дуккха поалхамаш увттадаьд из х1ама тохкаш, цул совг1а, аз айса зийнад из. 	 Er is een hele bak onderzoek, maar ik ken het vanuit mijn eigen leven.


(Белам) Са-м царна духьала х1ама дац, амма бакъда, укх даьла лаьтта мел дола хьашташ къоачашдаь аьлий санна маг1а баха безаш бац уж. 	 (Gelach) Ik mag de universitaire professoren, maar je moet ze niet zien als het summum van wat de mens kan bereiken.


"Ишколе ухача хана хилар из, хьехархоша ч1оаг1а догдилладар сох а са дешарах а. 	 Op school was ze echt hopeloos.


16 шу даьна бар уж. Шоашта ма хой шоана, "Ялхайта шу, ялхайта шу..." безама мел т1ера да. Фекема т1а даг1ача хана аьлар к1аьнко: 	 (Gelach) Ze vierden hun relatie al een vierde keer, het is een lange tijd als je 16 bent.


Вай хьаь оттамага хьожий, с елхан презентацешка хьоадир-кх из, вай зувргда, мел боарамзеи поалхамеи бувзам ба цу чухь. 	 Als je naar de interacties van een menselijk brein kijkt -- We hoorden gisteren in een aantal presentaties dat intelligentie wonderlijk interactief is.


«Т1аккха фу дир оаш?»,- аьнна хаьттар аз цунга. 	 Neem haar mee naar een dansschool.”


ший хьат1аийцача наькъ т1а. 	 werd solist met een schitterende carrière. Uiteindelijk slaagde ze voor de Royal Ballet School


Со укхазара д1авача бакъахьа ва мотт сона (Белам). 	 Weet je wat?


футболкаш т1а сурт дилийтадар оаха, «Джеймс Робинсон – Юсуф» аьнна (белам). 	 We hadden de zaal tjokvol met aanhangers in T-shirts: 'James Robinson ís Jozef!'


Са к1аьнка Ингалсий мехка диъ шу даьннача хана - вешта из-м массанахьа диъ шу даьнна вар (белам). Цу шера тхо миччахьа мара ца дахарах, диъ шу даьнна вар из - из ала г1ертар со. 	 Toen mijn zoon vier was, in Engeland— eigenlijk was hij overal vier, om eerlijk te zijn.


Царна вас е валлац со, цхьабакъда, ч1оаг1а садуаргаш-м ба шоана уж. 	 Ze zijn nogal vreemd en dat zeg ik uit genegenheid. Er is iets opmerkelijks aan professoren niet allemaal, maar typisch: ze leven in hun hoofden.


Шоаш д1аарабоалаш, наьнага аьнна хиннад цо, 	 Maar voordat ze de kamer verlieten, zette hij de radio aan die op zijn bureau stond. Buiten zegt hij tegen de moeder:


Ашараш ма лекха, х1аьта а илланча хургвац хьох, сурташ ма дехка, х1аьта-вета суртанча хургвац хьох. 	 Doe geen muziek, je wordt toch geen muzikant; doe geen kunst, je wordt toch geen kunstenaar.


Шо ца теше, д1арча залера хьалдехьдайлача дискотеке шо хьадоаг1е, гургба шоана аз бувца профессораш мишта халхабувл т1ехьарча сайран. (Белам). мишта халхабувл т1ехьарча сайран. 	 (Gelach) Als je echt bewijs zoekt van buitenlichamelijke ervaringen, ga dan eens naar een plaatselijke conferentie van oudere academici, en bezoek de discotheek op de laatste avond.


Укх Даьла лаьтта цхьаннахьа корайоаг1аргьяц шоана халхара предмет х1ара дийнахьа математика санна хьехаш образовательни система. 	 leren kinderen elke dag dans zoals we ze wiskunde leren. Waarom?


Бален дерзашдар фуд - уж ишта д1ахо хьал ца кхебер. 	 De kunst is artiest te blijven als we opgroeien.


дошув санна болча кегийча наьхеи мехкарийи шоаех догьэккх, х1ана аьлча цар берий хана денз е ишколера денз дика кайоалаш хинна х1ама теркамза дус. 	 briljante, creatieve mensen denken dat ze dat niet zijn. Waar ze goed in waren op school werd niet gewaardeerd of zelfs gestigmatiseerd.


Дагадоаг1а хургда шоана из? 	 Herinner je je het verhaal?


Джилиан Лин яхаш, хезайий шоана? 	 Vrij onbekend. Ze heet Gillian Lynne.


Цхьа ялх шу даьнна йи1иг яьг1ай сурташ дехкаш т1ехьашкарча парта т1а, хьехархочо дувцачун дукха теркам ца беш. 	 Ze zat achterin en tekende. De lerares zei dat dit kleine meisje bijna nooit oplette… maar in de tekenles deed ze dat wel.


болх боацаш висацар, из мо вола вола саг балхаза хилча, ший ло1амах болх ца беш вар из. 	 Als je geen baan had, was dat omdat je er geen wilde.


Массанахь цхьа оттам ба-кх! 	 Overal op aarde.


шоай доалахье боацаш шокъ ена кхувсалу 	 volwassen mannen en vrouwen die ongecontroleerd kronkelen,


Со-м ваьннавар. Ц1аккха уйла ена хиннайий шоана - Шекспира да хиннавий-хьог1, аьнна? Енаеций? 	 Voor mij was dat een nieuwe gedachte: ik dacht er nooit aan dat Shakespeare een vader had.


Цу креативностах пайда эца йиш йолашшехьа, вай из в1алла теркал ца еш ют берашта хьехача хана. 	 Ik geloof dit met passie: we groeien niet naar creativiteit toe, we groeien er uit.


Вайна хаьдда ховш дар фуд - хьо г1алат де кийча ца хуле, башха уйла йоаг1аргьяц хьа керта чу. 	 Wat we wel weten is dat als je niet bereid bent fouten te maken, je nooit met iets origineels komt.


Х1анз вай д1а уйла йича, укх шера цхьоалаг1ча классе долхаш дола бераш 2065 шера пенсе г1оргда-кх. 	 Als je erover nadenkt: kinderen die dit jaar met school beginnen gaan in 2065 met pensioen.


Вай лаьтта оахаш хьоанал хьаараозача тайпара вай образовательни системо вай хьоа бокъабаьб. 	 Ons opleidingssysteem heeft gedolven in onze geesten zoals we roofbouw plegen op de aarde voor een bepaalde grondstof.


(Белам) Цу тайпара шоай кертош д1ай-хьай леладу цар. 	 (Gelach) Het dient om hun hoofden naar vergaderingen te brengen.


Царна т1ехьа цхьа х1ама зийнад аз – шоай керта чу (кертаца) бахаш нах ба уж, берригаш беце а. 	 Ze leven hierboven en licht naar één kant.


Вайна кхоана цунгара дикадар даргдац. 	 In de toekomst voldoet dit niet meer.


Бакъдар аьлча, нагахь санна 1а царга хоаттий цар образовани - - хьай Даьлага ба-кх хьа болх - - хаттанза валар со, укхун вас ца еш 1ийнавалара со аьнна хеталургда хьона. 	 Vraag hen niet over hún onderwijs, dan nágelen ze je aan de muur.


Жоп далар цо: 	 Ze zei: "Dat deed ze.


Бувзам боаца ралсаш яхкац шоана вай хьаь чу. 	 Het brein is niet verdeeld in compartimenten.


Чуболабелар уж совг1аташ дахьаш: дошои, ладани, мирраи. Бокъонца хинна х1ама да шоана из. 	 Dit is waar gebeurd.


(белам) Дика да, са 15 минот чакхьяьлар. 	 Heel erg bedankt. (Gelach)


Кхийна даьлча, бераша доаду из лоарх1аме куц. 	 Tegen de tijd dat ze volwassenen zijn, hebben de meeste kinderen dat vermogen verloren.


Укхаза селхан ма аллара, кхалнаьха сомаг1а да из дег1. 	 Bij vrouwen is die dikker.


Ч1оаг1а кхалсаг я из. 	 Ze is fantastisch.


Со-се хиннав царех - т1аккха фу даьд? (Белам) 	 Ik was er zelf een, dus je ziet... (Gelach)


хам хургбац. Хургбий? 	 Opeens zijn diploma's niets meer waard.


(Белам) Дукха ха йоаццаш цхьа хьехаме дувцар хезад сона – каст-каста дувц аз из – сурташ дехкача уроках хиннад из. 	 (Gelach) Ik werd geboren… Nee. (Gelach) Laatst hoorde ik een goed verhaal over een meisje van zes dat tekenles kreeg.


къабенна вотеши даьцеши. Тахан дешара система духхьал академически хьашташ кхоачашдеш я. 	 uit de maat, (Gelach) wachtend tot het ophoudt zodat ze er thuis een rapport over kunnen schrijven.


Шоайла байза цхьа бутт мара ба а бацар. 	 Hij kende haar een maand. (Gelach)


16 шу даьна бар уж. Шоашта ма хой шоана, "Ялхайта шу, ялхайта шу..." безама мел т1ера да. 	 Ze vierden hun relatie al een vierde keer, het is een lange tijd als je 16 bent.


Со-се образованеца чам болаш ва – 	 Mijn interesse ligt bij onderwijs --


(Белам) 	 (Gelach)


Х1анз дукха ха йоацаш цхьа коч яйнай сона цхьа йоазув т1адолаш, «Кхалсага д1а ца хозаш къонах хьунаг1а ше-шийца йистхилча – - т1аккха а харцлувш ва из?» аьнна. 	 Ik zag laatst een geweldige T-shirt: 'Als een man zijn mening geeft in een bos en geen vrouw hoort hem, heeft hij dan nog steeds ongelijk?'


Из дег1 шоай доацаш санна. 	 Ze hebben, haast letterlijk, geen lichaam.


Е дас 1овижа ахийта хургва, т1ехьа т1атохаш, «Волле, 1овижа! 	 (Gelach) Naar bed gestuurd worden door zijn vader:


Шо лаьтта десса инопланетянаш даларий 	 Lichtjes naar één kant.


Цо ше мишта гучайоаккхаргья вайна ца хар. 	 Geen idee op wat dit zal uitdraaien.


Вай вахарга хьежжа мара вай кхетадац вайна гонахьара айлам. 	 Ons denken over de wereld is zo breed als onze ervaring ervan.


Б1арахьежаш цхьа юкъ яьккха, лоро наьнагахьа д1авийрза аьнна хиннад: 	 Na een paar minuten draaide zich naar de moeder en zei:


Вийхача а, цхьа мишта хоатт ца ховш 	 Maar als je wel teruggevraagd wordt en ze vragen je:


Из хьехам - тахан гуш да ч1оаг1а харц болга . 	 Goedbedoeld advies maar een zware vergissing.


Хьаь оттам – цу хьаькъехьа ала доаг1а цу хьаь шин даькъа юкъе бувзам лоаттабеш нервий гурмат йолга – шонкий хьисапе дег1 оал цунах. 	 Het brein is intentioneel -- overigens... er is een zenuwbundel die beide hersenhelften verbindt: het corpus callosum.


Т1аккха ТЕДо малаг1а дакъа лоац цу хьаькъехьа, цо дезду земсеттолг яха адамашта денна ни1мат 	 TED viert het geschenk van de menselijke verbeelding.


Со-м ваьннавар. Ц1аккха уйла ена хиннайий шоана – Шекспира да хиннавий-хьог1, аьнна? 	 ik dacht er nooit aan dat Shakespeare een vader had.


Ал Гора дукха ха йоаццаш къамаьл дир экологехи Рейчал Карсона чакхьяьккхача революцехи. 	 Al Gore sprak gisteravond over ecologie en de revolutie veroorzaakt door Rachel Carson.


"теркам бац, сатем байнаб" аьнна ц1и 1от1айила хургьяр, хургьецарий? 	 Nu zouden ze zeggen dat ze ADHD had. Ja toch?


сурташ ма дехка, х1аьта-вета суртанча хургвац хьох. 	 doe geen kunst, je wordt toch geen kunstenaar. Goedbedoeld advies maar een zware vergissing.


шийна ши кулг д1ак1аладелла сатийна яьг1ар из 20 минот яьлалца, нанас лораца къамаьл дувцача юкъа. Джилиана ишколера х1ама караг1цадалара хетадаь дар къамаьл. «Х1атоне, нахага укхо бала а бахьаш, массахана урокашта т1ехьаюсаш, ц1аг1ара болх хьа ца беш иштта д1ахо кхыдараш а» – ер я 8 шу даьнна з1амига йи1иг. 	 Ze was daar met haar moeder en moest op een stoel gaan zitten. Ze zat 20 minuten op haar handen terwijl deze man met haar moeder sprak over Gillians problemen op school: want ze stoorde anderen, haar huiswerk altijd te laat af.


"Тоам" боаца хаттараш. Сага ди, е алапи, е кхыдола лоарх1аме дола х1ама санна. 	 Heb ik gelijk? Zoals religie en geld en andere dingen.


Ишта йистейоаккх из ишкол а, т1аккха ший компании хьаелл цо - "Джилиан Лин Денс Кампани" яхаш. Т1аккха Андрю Ллойд Вебераца в1ашаг1кхет уж. 	 Uiteindelijk slaagde ze voor de Royal Ballet School richtte haar eigen bedrijf op, de Gillian Lynne Dance Company, ontmoette Andrew Lloyd Webber.


йи1иг саьн чу латтача г1анда т1а 1охоайир, 	 (Gelach) Ze ging naar een specialist in een kamer met eiken panelen.


Сол хьалха къаьмаьл даьча дакъалоацархоша ч1оаг1а догг1оздаьккхача витав со-м. 	 Geweldig hier, vind je niet?


Дика карматал хиларах Королевски балетни ишколе д1аэц из, д1ахо соло гойтамаш ду цо, ишта гаьнайоал из ший хьат1аийцача наькъ т1а. 	 Uiteindelijk deed ze auditie voor de Royal Ballet School, werd solist met een schitterende carrière.


"дешарах дика кхетац" аьнна. Ший теркам 1от1абахийта караг1далацар цунна, цхьан метте йоаг1алацар из. 	 "We denken dat Gillian een leerstoornis heeft."


– со нах в1ашаг1кхийттача нийсвелча, 	 Als je op een etentje vertelt dat je in het onderwijs werkt --


Сол хьалха къаьмаьл даьча дакъалоацархоша ч1оаг1а догг1оздаьккхача витав со-м. 	 Geweldig hier, vind je niet? Ik ben overdonderd.


цхьан арг1ан ба-кх. 	 Het maakt niet uit waar je heen gaat.


Из образовани ч1оаг1а гарга я сона, шоана а из ишта йолаш санна хет сона. 	 Ik ben erg geïnteresseerd in onderwijs en ik denk wij allemaal.


Кхоане белгалза хилар тешаме да шоана. 	 De onvoorspelbaarheid is buitengewoon.


«Дукха яха, 1а со вутаре, сайна фуаш кхарза г1ерташ воаллар со», яхаш. 	 “Terry, alsjeblieft, ik probeer hier een ei te bakken.


ер йолча х1ат1авена, аьлар: «Джилиан, жи, аз ладийг1ад хьа мамайга, х1анз цунга цхьаь йистхила веза са. Тхо х1анз хьадоаг1а хьона. 	 "Ik heb geluisterd naar je moeder,


вай халкъан образовательни системе г1алатал ч1оаг1аг1а ца могадаь х1ама дац. 	 Nu leiden we nationale onderwijssystemen waar fouten de ergste dingen zijn die je kunt maken.


Укх юкъа цхьа книжка яздеш ва со "Къайлений гойтам" яхаш. Цун чулоацама юкъеяхай шоай нач1ал гучадаьккхача нахаца хинна интервью, къаьста цар из мишта гучаяьннай тохкаш. 	 Momenteel ben ik bezig met een nieuw boek, 'Epiphany', gebaseerd op een serie interviews met mensen over hoe zij hun talent ontdekten.


Кхард-кх вай цу г1алатех.Цул совг1а, 	 Wij stigmatiseren fouten.


Ишколе иха хургва-кх из, е берашца цхьана классе ваьг1а хургва, хургвеций? 	 Hij is ooit zeven geweest en iemand moest hem taalles geven.


(оваци). Баркал шоана. Сона хетар ер да-кх. 	 (Applaus) Dank je.


цо дезду земсеттолг яха адамашта денна ни1мат 	 TED viert het geschenk van de menselijke verbeelding.


ер хьан духьа я, сендухьа я, пайда эцаш вар малав, т1ехьале фуй, – сона хетаргахьа, хаьдда цхьа уйла йоаг1аргьяр шоана, - укх гергача дунен т1а мел йола образовательни система духхьал профессораш кхебе аьнна латташ йолга. 	 Als je kijkt naar de resultaten: wie is er echt succesvol? Wie doet alles wat ze behoren te doen? Wie krijgt de beloning? Wie zijn de winnaars? Dan moet je concluderen dat het hele doel van openbare scholing wereldwijd is: universitaire professoren produceren.


Чуболабелар уж совг1аташ дахьаш: дошои, ладани, мирраи. 	 goud, wierook en mirre.


Вайна гуш дар фуд - беро ший нач1ал белгалдаккхар, из гучадаккха г1ерташ цо къахьийгалга. Гуча беса, из цун караг1даьннад. 	 Ze is een persoon met bijzondere toewijding die een talent heeft gevonden.


Далаций? 	 Want dat zijn jullie.


(Белам). 	 Het verwart iedereen.”


Вайна гуш дар фуд – беро ший нач1ал белгалдаккхар, из гучадаккха г1ерташ цо къахьийгалга. Гуча беса, из цун караг1даьннад. 	 Ze is een persoon met bijzondere toewijding die een talent heeft gevonden.


ц1аьхха са багара дош ийккхача са образованеца бувзам ба аьнна. Цхьаькха-м ала доаг1а укхаза, дика хьегача образоване болхлой атта нийса-м лац. 	 Hoewel, dat gebeurt niet zo vaak als je in het onderwijs werkt ...


Стратфорд-он-Эйвон яхача шахьарара даьнна Лос-Анджелесе даха д1адахар тхо. 	 In feite verhuisden we van Stratford naar Los Angeles.


Хьалхардар да белха накъаяргйола предметаш 	 Ten eerste: de meest bruikbare vakken voor werk bovenaan staan.


Ши бер да са. Ви1ий х1анз 21 шу даьннад. 	 Ik heb twee kinderen. Hij is nu 21, mijn dochter is 16.


Деррига бахьан фуд? 	 (Gelach) Ons onderwijssysteem is gebaseerd op het idee van academisch vermogen.


- т1аккха а харцлувш ва из?" аьнна. 	 (Gelach)


Халхара ишколе д1аяла еза 1а из". 	 Neem haar mee naar een dansschool."


Цул совг1а, цу исбахьален предметашка ба ший низам: сурт дилари ашараш лакхари лакхе хул, драма е халхар д1а цхьаккха лоадам боацача меттиге латт. 	 En in bijna elk systeem is er een hiërarchie binnen de kunsten. Kunst en muziek krijgen normaal een hogere status op scholen dan drama en dans. In geen enkel onderwijssysteem op de planeet


Х1анаб са из чам цу дешарца, цу хьехарца, даьра ба, из вай кхоаненца хоттаденна хилар бахьан долаш. 	 We hebben er enorm veel belang bij. Deels omdat onderwijs ons naar een ongrijpbare toekomst moet brengen.


- к1оргеи чулоацамеи. Шоллаг1дар, укхаза вай дийцачох лаьца да, вай кхоане белгалза хилар. 	 Een tweede is dat het ons op een plek zet waar we geen idee hebben wat de toekomst brengt.


Дукха гац хьона». 	 en ik moet haar nu even alleen spreken.”


Хореограф я из, цун белхаш довза хургда шоана. 	 Ze is choreografe. Iedereen kent haar werk.


Цкъа х1ама дуаш тхоаш цхьана нийсденнача , хаьттадар аз цунга «Ва, Джилиан, халхара никъ т1а мишта нийсъеннай хьо?» аьнна. 	 (Gelach) We lunchten samen en ik vroeg: “Hoe word je een danser?”


(Белам) Х1анз ишкол яьккха бераш деш х1ама доацаш видеоловзараш т1а баг1аш хул, х1ана аьлча хьалха балха отта «бакалавр» дарж дийзача, х1анза «магистер» дарж деза, т1аккха 1илман кандидат хила веза хьо кхыча балха отта воалле. 	 Maar nu zitten jongeren met diploma's vaak thuis videospelletjes te spelen, want je hebt een Master of Arts nodig waar dat vroeger een Bachelor of Arts was, of je moet gepromoveerd zijn.


Цо Ингалсий мехка Королевски Балете 	 Ze is fantastisch. Ik zat in het bestuur van de Royal Ballet in Engeland,


(Белам) Дешара г1улакхи из дег1адоаладари юкъа т1ара хьалдоладу вай, когаш теркал ца деш. Т1аккха беррига теркам цун керта т1а 1от1абохийт, 	 (Gelach) In realiteit beginnen we opgroeiende kinderen op te leiden van hun middel af omhoog.


"Тоам" боаца хаттараш. 	 Heb ik gelijk?


"Ай, сага б1арга мича вайнав Даьла!" - ийккхад хьехархочунга. 	 "Maar niemand weet hoe God eruit ziet." Het meisje antwoordde:


"Кхалсага д1а ца хозаш къонах хьунаг1а ше-шийца йистхилча - 	 'Als een man zijn mening geeft in een bos en geen vrouw hoort hem, heeft hij dan nog steeds ongelijk?'


«Ва са Даьла-кх, сенна хаьттар аз укхунга из. Сай таккхалча ваьг1авалара со, укхун зурмага ладувг1аш б1арчча ди д1аг1оргда ма дий х1анз!» 	 (Gelach) Mijn enig avondje uit deze week.”


Баркал шоана! 	 Het is onze plicht hen te helpen er iets van te maken.


Б1арахьежаш цхьа юкъ яьккха, лоро наьнагахьа д1авийрза аьнна хиннад: «Ва кхалсаг, из хьа йи1иг цамогаш яц хьона. 	 Na een paar minuten draaide zich naar de moeder en zei: “Mevrouw Lynne, Gillian is niet ziek, ze is een danseres...


Массанахь цхьа оттам ба-кх! 	 Overal op aarde.


Мичча тайпара дале а, Стратфордера даьнна Лос-Анжелесе кхаьчар тхо. Т1аккха цу хьаькъехьа цхьа х1ама да са дувца безам болаш. Са во1 дукха раьза вацар цу г1улакха. 	 (Gelach) We verhuisden dus van Stratford naar Los Angeles. Ik wil iets zeggen over de overgang.


Т1аккха шоай к1опилгаш 1оовттаяь, хьалхарча к1аьнко аьлар: 	 De eerste jongen zei: "Ik breng u goud."


"Дукха яха, 1а со вутаре, сайна фуаш кхарза г1ерташ воаллар со", яхаш. 	 "Terry, alsjeblieft, ik probeer hier een ei te bakken. (Gelach) Laat me nou even." (Gelach)


Цу кегийчар шоаш бицбелча дукха г1айг1а яц. 	 Als ze het niet weten, gaan ze er gewoon voor.


Ч1оаг1а дика лоарх1аме дешаш да Джонас Салка аьнна: 	 Een prachtige uitspraak van Jonas Salki:


Вай болх малаг1а ба аьлча - царна г1о дар цунгара беркат эца. Баркал шоана! 	 Het is onze plicht hen te helpen er iets van te maken.


Т1аккха фу хул цунах, - даьра хул адамий кертера креативность яха карматал вай образовательни системе дакъа лоацаш цахилар. 	 Het resultaat is dat we mensen uit hun creatieve vermogen onderwijzen.


Амма бакъда цу 30 шерашка из лазар довзацар. 	 Maar dit waren de jaren 30, ADHD was nog niet uitgevonden.


Шоана нийслой цу тайпара нах? Сона ч1оаг1а сакъердам хул цунах – 	 Vind je niet? Ik vind dit zeer interessant.


Из къоалам а 1обила, из зурма а юхаоза, 	 “Ga naar bed, nú",


Шоллаг1а бахьан да вай сага хьаькъал алхха академически карматалца мара белгалдаккхац, х1ана аьлча университеташа шоашта езача тайпара д1аоттаяьй из система. 	 Het tweede is academisch vermogen dat nu echt onze kijk op intelligentie domineert. Universiteiten schiepen het systeem naar hun evenbeeld.


(Белам) Со цецвоаккхаш дар фуд – хьо миччахьа мара ца вахарах, Америке воде а, кхыча мехка воде а, массанахьа образовательни системашка предметий низам ца1 ба-кх. Хургбарий-хьог1 кхыча тайпара аьнна, миччахьа мара хьо ца вахарах, 	 (Gelach) Wat opvalt als je naar Amerika verhuist of de wereld over reist: elk onderwijssysteem op aarde heeft dezelfde hiërarchie van onderwerpen.


Вай «хьаькъал» яхача деша ма1ан кердадаккха деза. Вайна цунах ховш дар да 3 х1ама: 	 We moeten ons idee van intelligentie radicaal herzien.


Дагабоаг1ий шоана из зокх? 	 Weet je nog?


Цецваллал х1ама да из. 	 Mij fascineert hoe mensen iets bereiken.


Йи1иго цигга аьннад: 	 "Zometeen wel."


мультимиллионер хиннай шийх. 	 en verteld rustig aan te doen.


Шоллаг1дар, укхаза вай дийцачох лаьца да, вай кхоане белгалза хилар. 	 Een tweede is dat het ons op een plek zet waar we geen idee hebben wat de toekomst brengt.


"Ай, ва сен сурт дулаш йоалл хьо?". 	 Het meisje antwoordde:


Со студент волча хана, хьога 1илман дарж дале, 	 Toen ik student was betekende een diploma een baan.


"Из Сара санна йо1 кхы корайоаг1аргьяц сона". 	 "Ik zal nooit een ander meisje zoals Sarah vinden."


Ч1оаг1а хьурмат де деза вай цунна, ийрчача хьисапе из хургдоацаш. 	 We moeten voorzichtig zijn dat we wijs met dit geschenk omgaan, en sommige scenario's voorkomen, waarover we gesproken hebben.


Амма бакъда, укх 50 шера, укх лаьтта мела дола адам д1адаьлча, укх дунен т1а мел дола дийна х1ама парг1атдаьнна даржаргдар". 	 Als alle menselijke wezens verdwijnen van de aarde, dan floreren alle levensvormen binnen 50 jaar."


Х1анз аз шоана дувцаргда се ваь ди… Дувца дезаций? 	 (Gelach) Zo, nog 15 minuten over.


кертах гаташ а хьоарчадаь. Т1аккха шоай к1опилгаш 1оовттаяь, хьалхарча к1аьнко аьлар: «Аз дошув денад хьона». 	 en zetten die dozen neer. De eerste jongen zei: “Ik breng u goud.”


Юххера, лоро ваг1ачара айвенна, ер йолча х1ат1авена, аьлар: 	 Een klein meisje van acht. Uiteindelijk ging de dokter naast Gillian zitten en zei:


Аз белгалдоаккх, таханарча дийнахьа креативность дийша хилар лоарх1аш санна ларх1а езалга. Т1аккха цунна боаг1аш бола лоарх1ами терками д1абала беза. 	 Ik vind dat creativiteit in het onderwijs net zo belangrijk is als leren lezen en we moeten het met dezelfde status behandelen.


Д1ахо сона ала ловш дар ши х1ама да - образовании креативности. 	 Behoorlijk genadeloos. Ik wil het dus hebben over onderwijs en ik wil het hebben over creativiteit.


Со студент волча хана, хьога 1илман дарж дале, болх боацаш висацар, из мо вола вола саг балхаза хилча, ший ло1амах болх ца беш вар из. 	 Toen ik student was betekende een diploma een baan. Als je geen baan had, was dat omdat je er geen wilde.


Х1ана аьлча из сага дешар ц1ийца хоттаденна хул из, хилаций? 	 Het is iets dat mensen raakt.


Сога хаьттача, нийса лув из. Т1аккха ТЕДо малаг1а дакъа лоац цу хьаькъехьа, 	 Hij heeft gelijk.


Цецваллал х1ама да из. Масала, дукха ха йоцаш са хинна къамаьл, шоана-м цун ц1и хеза хургьяц, 	 Mij fascineert hoe mensen iets bereiken.


Цу шоай дег1а корта лелабеш йолча г1удалкха санна б1арахьеж уж. 	 Ze zien hun lichaam als een manier van transport voor hun hoofden. (Gelach) Het dient om hun hoofden naar vergaderingen te brengen.


Сона хетаргахьа, из тахан ишколе ухаш яларе, 	 Kan niet concentreren of stilzitten.


Вайна-м укх хьат1адоаг1аргдолча пхе шера а т1ехьа укх гергача дуненах фу хургда мича хов. Малаг1ча суртех хургда хац. Из деррига ишта белгалза дале а, 	 Niemand heeft een idee— ondanks alle expertise die we de afgelopen vier dagen hebben gezien— hoe de wereld eruit ziet over vijf jaar.


Ишта йистейоаккх из ишкол а, т1аккха ший компании хьаелл цо – «Джилиан Лин Денс Кампани» яхаш. Т1аккха Андрю Ллойд Вебераца в1ашаг1кхет уж. 	 richtte haar eigen bedrijf op, de Gillian Lynne Dance Company, ontmoette Andrew Lloyd Webber.


Укх юкъа цхьа книжка яздеш ва со «Къайлений гойтам» яхаш. Цун чулоацама юкъеяхай шоай нач1ал гучадаьккхача нахаца хинна интервью, къаьста цар из мишта гучаяьннай тохкаш. 	 Momenteel ben ik bezig met een nieuw boek, 'Epiphany', gebaseerd op een serie interviews met mensen over hoe zij hun talent ontdekten.


Бувзам боаца ралсаш яхкац шоана вай хьаь чу. 	 Het brein is niet verdeeld in compartimenten.


Амма бакъда, аз яа х1ама кийчъеча хана, ни1 къайла хул, бераш арадаьха хул, телефона аппарат ший метте, х1аьта а, нагахьа санна из хьачуйоале, цунга яппараш еш хул со, 	 Als ik kook, is de deur dicht, de kinderen naar buiten, de telefoon van de haak, als ze binnenkomt, word ik kribbig:


Йи1ига 16 даьннад. Д1адолхаш дика хете а, х1ета а цхьан х1аман раьза вацар-кх из, 	 Hij wilde niet naar Los Angeles komen.


Хургбий? 	 Opeens zijn diploma's niets meer waard.


Х1анз вай д1а уйла йича, укх шера цхьоалаг1ча классе долхаш дола бераш 2065 шера пенсе г1оргда-кх. 	 Als je erover nadenkt: kinderen die dit jaar met school beginnen gaan in 2065 met pensioen.


Цхьаццабарашта хеза хургья. 	 Kennen jullie haar? Sommigen wel.


х1ана аьлча неш яр цун цигача. 	 Hij hield ervan, maar hij had een vriendin in Engeland.


Тхо даьха г1ала Сниттерфилд яхаш яр, Стратфорда гаьна доаццаш - Шейкспира да ваь моттиг я из. Х1анз аз цхьа х1ама хаьттача цецдаргдар-кх шо. 	 We woonden in Snitterfield, net buiten Stratford, waar Shakespeares vader geboren werd.


Къамаьл дац – математика лоадаме я, амма бакъда халхар кхы к1езигаг1а лоарх1ам болаш дац. 	 Ik denk dat dit belangrijk is.


Кхийна даьлча, бераша доаду из лоарх1аме куц. 	 Tegen de tijd dat ze volwassenen zijn, hebben de meeste kinderen dat vermogen verloren.


Цул совг1а, уж аз ювцаш йола креативни 1амалаш ? ? 1алашъе караг1доал, нагахь санна уж вай х1анз хьоаяь тайп-тайпара хьаькъала оаг1аташ шоайла бувзам болаш хилча. 	 In feite komt creativiteit— dat ik definieer als het hebben van originele ideeën met waarde— vaker wel dan niet door de interactie van op verschillende disciplines gestoelde zienswijzen.


Фекема т1а даг1ача хана аьлар к1аьнко: 	 Hij was echt van streek in het vliegtuig:


Сога хаьттача, нийса лув из. 	 Hij heeft gelijk.


Могаш ма доахкий? Фу хет шоана укх конференцех? 	 Hoe gaat het?


Из гойтам ба вай образовательни система 1охарцаш латталга. 	 De hele onderwijsstructuur verschuift onder onze voeten.


Далаций? 	 Want dat zijn jullie.


Иштта деций из? Шоаш г1алат дар кхераш бац-кх уж. Со-м ала валлац г1алат дари креативни хилари ца1 да. 	 Heb ik gelijk? Ze zijn niet bang om fouten te maken.


образовании креативности. 	 Ik wil het dus hebben over onderwijs en ik wil het hebben over creativiteit.


Дувца дезаций? (Белам) 	 Ik werd geboren...


Х1анаб са из чам цу дешарца, цу хьехарца, даьра ба, из вай кхоаненца хоттаденна хилар бахьан долаш. 	 We hebben er enorm veel belang bij. Deels omdat onderwijs ons naar een ongrijpbare toekomst moet brengen.


т1аккха гуманитарни 1илмаш да, юххера д1а к1ал, буххе исбахьален предметаш я. 	 dan de geesteswetenschappen en onderaan staan de kunsten.


к1езиг-дукха кхыча тайпара ба уж. 	 Een andere vorm van leven.


Уйла еча хана, лела безаш хьашт долаш бар уж". 	 Mensen die moesten bewegen om te denken.


Цо из яа х1ама кийчъеча хана - из дика караг1 ца доале а, массадолчун ишта яц из - юкъег1олда телофонаца къамаьл де а, берашца йистхила а, д1а тховнах басар хьакха а, даьра човна дарба де а - деррига караг1доал цун. 	 (Gelach) Ze is goed in sommige dingen— maar als ze kookt dan telefoneert ze met mensen, ze praat met de kinderen, schildert het plafond (Gelach) en ze doet openhartchirurgie. (Gelach)


"Джеймс Робинсон - Юсуф" аьнна (белам). 	 'James Robinson ís Jozef!' (Gelach)


Дуккха поалхамаш увттадаьд из х1ама тохкаш, цул совг1а, аз айса зийнад из. 	 Er is een hele bak onderzoek, maar ik ken het vanuit mijn eigen leven.


Вай болх малаг1а ба аьлча – царна г1о дар цунгара беркат эца. 	 Wij zien deze toekomst misschien niet, maar zij wel.


Иштта компанешта кулгалду вай, харцдалар кхераш. 	 Zo leiden we ook onze bedrijven.


Бераш массахана халхадалара т1ерахул вай уж юха ца озадой. 	 Kinderen dansen als ze de kans krijgen. Dat doen we allemaal.


Цхьаццабарашта хеза хургья. Хореограф я из, цун белхаш довза хургда шоана. 	 Sommigen wel. Ze is choreografe.


30 шерашка дар из, ишколера каьхат дайтар 	 De school -- in de jaren 30 -- schreef een brief aan haar ouders:


Бален дерзашдар фуд - уж ишта д1ахо хьал ца кхебер. 	 De kunst is artiest te blijven als we opgroeien.


1а царга хьай арг1аг1а хье образоване болх беш ва аьнна жоп юхаделча , меллашха цар б1аргаш ц1ийх дузаш зелу-кх. 	 dan zie je hun gezichten wit wegtrekken:


"Мича болх беш ва хьо?" аьнна хаьттача, 1а царга хьай арг1аг1а хье образоване болх беш ва аьнна жоп юхаделча , меллашха цар б1аргаш ц1ийх дузаш зелу-кх. 	 "Wat doe je?" en je zegt dat je in het onderwijs werkt dan zie je hun gezichten wit wegtrekken:


берашца йистхила а, д1а тховнах басар хьакха а, даьра човна дарба де а – деррига караг1доал цун. 	 maar als ze kookt dan telefoneert ze met mensen, ze praat met de kinderen, schildert het plafond (Gelach) en ze doet openhartchirurgie. (Gelach)


"Кхы ч1оаг1а къахьега деза 1а" яхаш, да а хинна хургва. 	 Hoe vervelend zou dát zijn? (Gelach) "Beter je best doen!"


ч1оаг1а безаме кхалсагац Джилиан Лин яхаш, хезайий шоана? 	 De aanleiding was een gesprek met een schitterende vrouw. Vrij onbekend. Ze heet Gillian Lynne. Kennen jullie haar?


Х1анад из иштта? Ч1оаг1а кертера ма дий из? 	 Waarom niet?


Ай, х1ана? Х1анад из иштта? 	 Waarom niet?


"Цхьа тамашийна хилар из" аьнна. 	 Ze zei: dat was interessant.


Из образовани ч1оаг1а гарга я сона, шоана а из ишта йолаш санна хет сона. 	 Ik ben erg geïnteresseerd in onderwijs en ik denk wij allemaal.


Цхьа никъ мара бац вай: кретивность яхача карматала хьурмат дари, вай берех дика ноахал хьалкхер догдахари. Вай г1улакх фуд аьлча - 	 Dat kan alleen als we onze creatieve vermogens zien als de rijkdom die ze zijn, en onze kinderen zien als de hoop die ze zijn.


Вай из ишта д1ахо д1адахийта йиш яц. 	 Ik denk dat we ons dat niet langer kunnen veroorloven.


Д1а лакхе математикеи метташи латт, 	 Je zou iets anders verwachten. Bovenaan staan wiskunde en talen,


Вай "хьаькъал" яхача деша ма1ан кердадаккха деза. 	 We moeten ons idee van intelligentie radicaal herzien.


Адамий хьисапе уж бале а, 	 Ze zijn gewoon een levensvorm.


Сона фу хет аьлча.. (т1оараш детт) Со кхача г1ертар фуд аьлча: 	 Ik denk dat het hierop neerkomt:


Вайна кхоана цунгара дикадар даргдац. 	 In de toekomst voldoet dit niet meer.


1уйре дика хийла шун. Х1ама дий вайгахь? Могаш ма доахкий? 	 Goedemorgen. Hoe gaat het?


Ай, х1анад из ишта? 	 Of liever, we worden er uit onderwezen.


Юххера, лоро ваг1ачара айвенна, 	 Een klein meisje van acht. Uiteindelijk ging de dokter naast Gillian zitten en zei:


Цул совг1а, уж аз ювцаш йола креативни 1амалаш ?? 1алашъе караг1доал, нагахь санна уж вай х1анз хьоаяь тайп-тайпара хьаькъала оаг1аташ шоайла бувзам болаш хилча. 	 In feite komt creativiteit— dat ik definieer als het hebben van originele ideeën met waarde— vaker wel dan niet door de interactie van op verschillende disciplines gestoelde zienswijzen.


Масала, укхаза селхан ший ашарашца карматал гойташ хинна Сирена. Мел хоза х1ама дар из. 	 Sirena gisteravond was een wonder.


Д1ахо. Шоллаг1ча к1аьнко аьлар: «Аз ер миск денад хьона». 	 De tweede jongen zei: “Ik breng u mirre.”


Т1аккха дийцар цо сога, «Цхьа тамашийна хилар из» аьнна. «Ишколе ухача хана хилар из, 	 Ze zei: dat was interessant. Op school was ze echt hopeloos.


Из гойтам ба вай образовательни система 1охарцаш латталга. 	 De hele onderwijsstructuur verschuift onder onze voeten.


хьехархоша ч1оаг1а догдилладар сох а са дешарах а. 	 De school -- in de jaren 30 -- schreef een brief aan haar ouders:


Цкъа вийхача, шозлаг1а кхы вехац. Тамашийна деций? 	 En je wordt vreemd genoeg nooit teruggevraagd.


"Даьла сурт дулаш йоалл-кх", аьнна юхаденнад йи1иго жоп. 	 "Ik maak een tekening van God." De lerares zei:


Из эггара лоарх1аме дакъа да аьнна хеташ тхоаш доландаь, футболкаш т1а сурт дилийтадар оаха, 	 Wij zagen dit als een van de belangrijkste rollen. We hadden de zaal tjokvol met aanhangers in T-shirts:


Из эггара лоарх1аме дакъа да аьнна хеташ тхоаш доландаь, 	 Wij zagen dit als een van de belangrijkste rollen.


"вай доацаш цо фу ду хьожаргда вай". 	 "Observeer haar even."


Вай лаьтта оахаш хьоанал хьаараозача тайпара вай образовательни системо вай хьоа бокъабаьб. 	 Ons opleidingssysteem heeft gedolven in onze geesten zoals we roofbouw plegen op de aarde voor een bepaalde grondstof.


Шоллаг1а да ала доаг1аш, "хьаькъал" цхьан метте соцаш дац. 	 Ten tweede is intelligentie dynamisch.


Са ц1аг1а сесаго шу кийчдеча хана, Даьла къахетамца, каста хилац из (Белам). 	 Als mijn vrouw een maaltijd bereidt thuis— en dat is niet zo vaak ... gelukkig.


воаш цу берашта доаг1ача беса хьехаш санна хеталу вайна. 	 Toch moeten wij hen daarvoor opleiden.


Т1аккха ший наьнаца лор волча д1ачуяхача, йи1иг саьн чу латтача г1анда т1а 1охоайир, шийна ши кулг д1ак1аладелла сатийна яьг1ар из 20 минот яьлалца, нанас лораца къамаьл дувцача юкъа. 	 (Gelach) Ze ging naar een specialist in een kamer met eiken panelen. Ze was daar met haar moeder en moest op een stoel gaan zitten.


Царна вас е валлац со, цхьабакъда, 	 Ze zijn nogal vreemd en dat zeg ik uit genegenheid.


- сона хетаргахьа, хаьдда цхьа уйла йоаг1аргьяр шоана, - укх гергача дунен т1а мел йола образовательни система духхьал профессораш кхебе аьнна латташ йолга. 	 Wie doet alles wat ze behoren te doen? Wie krijgt de beloning? Wie zijn de winnaars?


Цига 1охайна ваг1ача хана сона эггара хьалха хьачуена хинна уйла ер: арг1а хувцаенна хургья-кх цар. 	 We zaten daar en ik denk dat ze gewoon de volgorde kwijt raakten.


(Белам) Дагадоаг1ий шоана из философски хаттар «Хьунаг1а цхьа га 1оежача, из сага хезадеце, 	 Ken je die oude filosofische uitspraak: als een boom valt in een bos en niemand hoort het,


Цу пьеса чу в1алла йистхила везаш вацар из, бакъда, шоана-м дагайоаг1а хургья из меттиг, кхо ц1ув хьачувоалача хана. 	 (Gelach) Hij hoefde niets te zeggen. Je weet dat de drie wijzen binnenkomen met geschenken:


Г1алат дар кхера везац. 	 Als je geen fouten durft te maken.


Ше д1ааравоалаш ший истола т1а лаьтта радио хьалотайир цо. 	 Ze vertrokken en lieten haar achter.


Д1адолхаш дика хете а, х1ета а цхьан х1аман раьза вацар-кх из, х1ана аьлча неш яр цун цигача. 	 Hij wilde niet naar Los Angeles komen. Hij hield ervan, maar hij had een vriendin in Engeland.