Nmeiiⁿˈ nlˈana cweˈ ncˈe tîcalaˈno̱ⁿˈna cantyja ˈnaaⁿˈ Tsotya̱, meiⁿ cantyja ˈnaⁿ ja. 	 A toć wam uczynią, iż nie poznali Ojca ani mnie.


Jnda̱ chii tso Jesús nda̱a̱yâ: —Meiⁿcwiˈñeeⁿcheⁿ tsˈaⁿ na lˈue tsˈom na nncwˈaaˈñe ja, cwjiˈñê ljoˈ na matseitiuu nqueⁿ. Caljoya tsˈoom nawiˈ na matjoom meiiⁿ cueeⁿˈeⁿ. Ndoˈ candyontyjo̱o̱ⁿ cantyja na matsˈaa. 	 Tedy rzekł Jezus do uczniów swoich: Jeźli kto chce iść za mną, niechajże samego siebie zaprze, a weźmie krzyż swój, i naśladuje mię!


Ee ticaljoya tsˈo̱o̱ⁿ na cweˈ cjee cjee mˈaaⁿnaˈ nncwino̱o̱ⁿ na mˈaⁿˈyoˈ. Ntyjaaˈya cwii tsˈo̱o̱ⁿ na majndye xuee nnda̱a̱ nljooˈndyo̱ ñˈeⁿndyoˈ, xeⁿ Tyˈo̱o̱tsˈom lˈue tsˈoom. 	 Albowiem nie chcę was teraz widzieć, mijając; ale spodziewam się, iż pomieszkam z wami czas niejaki, będzieli Pan chciał.


Ndoˈ tˈo̱ Cornelio matsoom: —Xuee jeˈ jnda̱ ñequiee xuee maxjeⁿmeiiⁿ tyomˈaaⁿya naquiiˈ wˈaya. Matseicwejndoˈndyo̱ ndoˈ matseina̱ⁿya nnom Tyˈo̱o̱tsˈom chaˈna quilˈaˈ ˈo nnˈaⁿ judíos na ticwii xuee na ndyee na matmaaⁿ. Juu xjeⁿˈñeeⁿ teitquiooˈñe cwii tsˈaⁿ no̱o̱ⁿ na jeeⁿ caxuee liaaˈ. 	 A Kornelijusz rzekł: Od czwartego dnia aż do tej godziny pościłem, a o dziewiątej godzinie modliłem się w domu moim, a oto mąż niektóry stanął przede mną w odzieniu jasnem,


Ndoˈ matso Jesús nda̱a̱ nnˈaⁿ judíos na jnda̱ macwilaˈyuˈ ñˈeⁿñê: —Xeⁿ cwiljooˈndyoˈtyeⁿˈyoˈ ñequio ñˈoom naya quia joˈ mayuuˈcheⁿ na cwiluiindyoˈ nnˈaⁿ na cwilajomndyoˈ ñˈoom na mañequiaya. 	 Tedy mówił Jezus do tych Żydów, co mu uwierzyli: Jeźli wy zostaniecie w słowie mojem, prawdziwie uczniami moimi będziecie;


Ndoˈ ntyee na cwiluiitquiendye nda̱a̱ ntyee ñequio nnˈaⁿ na cwitˈmo̱o̱ⁿ ljeii na tqueⁿ Moisés, cweˈ ntyˈiu tyolˈueendyena chiuu ya cha nnda̱a̱ nlaˈcueeˈna Jesús, ee nquiaana nnˈaⁿ na neiiⁿ jom. 	 I szukali przedniejsi kapłani i nauczeni w Piśmie, jakoby go zabili; ale się bali ludu.


ˈO nnˈaⁿya na cwilayuˈyoˈ, cantyja ˈnaaⁿˈ natia, calaˈxmaⁿˈyoˈ chaˈna yonchˈu sa̱a̱ cantyja ˈnaaⁿˈ na mˈaaⁿˈ nˈomˈyoˈ ñˈoomwaaˈ, calaˈxmaⁿˈyoˈ chaˈna nnˈaⁿ na jnda̱ tquiee nˈom. 	 Bracia! nie bądźcie dziećmi wyrozumieniem, ale bądźcie dziećmi złością, a wyrozumieniem dorosłymi bądźcie.


Nnˈaⁿ na mˈaⁿ jeˈ jeeⁿ tia nnˈaⁿndye, jnda̱ ˈndyena Tyˈo̱o̱tsˈom sa̱a̱ meiiⁿ na ljoˈ, cwitaⁿna cwii ˈnaaⁿ tˈmaⁿ na ñeˈcantyˈiaana. Sa̱a̱ xonquiaya na nntyˈiaana cwii ˈnaaⁿ na tˈmaⁿ. Macanda̱ calaˈno̱ⁿˈna ljoˈ ñeˈcaˈmo̱ⁿnaˈ juu na tjom Jonás. Mana tjaaⁿ, ˈñeeⁿ joona. 	 Rodzaj zły i cudzołożny znamienia szuka; ale mu znamię nie będzie dane, tylko ono znamię Jonasza proroka. I opuściwszy je, odszedł.


Tyoluena nnoom: —¿Chiuu na tjaˈ na mˈaⁿ nnˈaⁿ na nchii judíos ndoˈ chiuu na tcwaˈ ñˈeⁿndyena? 	 Mówiąc: Wszedłeś do mężów nieobrzezanych, a jadłeś z nimi.


Quia na jnda̱ jnda̱ seineiiⁿ, tsoom nnom Simón: —Catsaañˈomˈyoˈ wˈaandaawaa, wjaawjaatya̱a̱ya yuu na njoomti. Ndoˈ catueˈyoˈ nlquiˈ ˈnaⁿˈyoˈ na nntjeiˈyoˈ calcaa. 	 A gdy przestał mówić, rzekł do Szymona: Zajedź na głębię, a zapuśćcie sieci wasze ku łowieniu.


Ndoˈ na luaaˈ matsjo̱o̱, ¿aa nlaˈtiuutoˈyoˈ na tiwiˈ tsˈo̱o̱ⁿya ˈo? Mantyjiicheⁿ Tyˈo̱o̱tsˈom na wiˈ tsˈo̱o̱ⁿya ˈo. 	 Dlategoż? czy że was nie miłuję? Bógci wie,


Nquii Espíritu cwentaaˈ Ta Tyˈo̱o̱tsˈom mˈaaⁿñe ñˈeⁿndyo̱. Ee nqueⁿ jnda̱ tqueⁿño̱o̱ⁿ ja na nñequiaya ñˈoom naya nda̱a̱ nnˈaⁿ na ntyˈiaaˈndye. Ndoˈ jnda̱ jñoom ja na jndyo̱o̱ na catseinjo̱o̱ⁿˈa nnˈaⁿ na chjooˈ nˈom. Ndoˈ catseicandiiya nnˈaⁿ na matseicandyaandyo̱ joona jnaaⁿna na waa. Ndoˈ catsˈaaya na nleitquioo nnˈaⁿ na nchjaaⁿ. Ndoˈ catseicandyaandyo̱ nnˈaⁿ na manchje nawiˈ. 	 Duch Pański nade mną; przeto mię pomazał, abym opowiadał Ewangieliję ubogim; posłał mię, abym uzdrawiał skruszone na sercu, abym zwiastował pojmanym wyzwolenie, i ślepym przejrzenie, i abym wypuścił uciśnione na wolność;


Tˈo̱ Jesús, tsoom: —Cˈomˈyoˈ na cwilayuˈya nˈomˈyoˈ ñˈeⁿ Tyˈo̱o̱tsˈom. 	 A Jezus odpowiadając, rzekł im: Miejcie wiarę w Boga.


Jo nnom Tyˈo̱o̱tsˈom, ñˈoom na xcweti ndoˈ ljuˈ tseixmaⁿ na cwilaˈyuuˈa, luaa matsonaˈ: Cateijndeii tsˈaⁿ ndyeñeeⁿˈ na jnda̱ tja̱ tyendyee, ndoˈ yolcu na jnda̱ ljondye na tja̱ sˈaa, cateijndeii tsˈaⁿ joona nawiˈ na cwitjoomna ndoˈ tintseiquiiˈñe ñequio natia na matseixmaⁿ tsjoomnancue. 	 Nabożeństwo czyste i niepokalane u Boga i Ojca to jest: Nawiedzać sieroty i wdowy w ucisku ich i zachować samego siebie niepokalanym od świata.


Tyotaˈxˈeendyena: —¿Yuu mˈaaⁿ nqueⁿ na tuiiñê rey cwentaa nnˈaⁿ judíos? Ee jâ jnda̱ ntyˈiaayâ na teitquiooˈñe caxjuu cwentaaⁿˈaⁿ na ndicwaⁿ mˈaaⁿyâ ndyuaayâ jo ndoˈ yuu na macaluiˈ ñeˈquioomˈ. Joˈ na tquio̱o̱yâ na nlatˈmaaⁿˈndyô̱ jom. 	 Gdzież jest ten, który się narodził, król żydowski? Bośmy widzieli gwiazdę jego na wschód słońca, i przyjechaliśmy, abyśmy mu się pokłonili.


Chaˈtsoti na cwilˈaˈyoˈ, caluiinaˈ ñequio na xcweeˈya nˈomˈyoˈ, chaˈcwijom nnom nquii Ta Jesús cwindyeˈntjomˈyoˈ, nchii cweˈ nda̱a̱ nnˈaⁿ. 	 A wszystko, cokolwiek czynicie, z duszy czyńcie, jako Panu, a nie ludziom.


Ndoˈ lˈana cwii ˈnaⁿ chaˈcwijom quiooˈjndyo chjoo. Ndoˈ nnom juunaˈ tyolaˈcwjeena quiooˈ na tyolaˈtˈmaaⁿˈndyena na lˈana xuee. Jeeⁿ neiiⁿna ñequio juunaˈ, ndoˈ cweˈ ˈnaⁿ na lˈa nquieena. 	 I uczynili w one dni cielca i sprawowali ofiarę onemu bałwanowi, i weselili się w sprawach rąk swoich;


Yuscu na mˈaaⁿ saaˈ, matˈuiityeⁿnaˈ juu ñˈeⁿñê yocheⁿ na wandoˈ tsaⁿˈñeeⁿ. Sa̱a̱ xeⁿ nncueˈ tsaⁿˈñeeⁿ, wanaaⁿ na ncoconnaaⁿˈaⁿ ñˈeⁿ meiⁿquia tsˈaⁿ na lˈue tsˈoom, macanda̱ ñequiiˈcheⁿ ñˈeⁿ tsˈaⁿ na matseiyuˈ. 	 Żona związana jest zakonem, póki żyje mąż jej; a jeźliby umarł mąż jej, wolna jest, aby szła, za kogo chce, tylko w Panu.


Ndoˈ mati waa cwiicheⁿ ñˈoomˈm na teiljeii na maˈmo̱ⁿnaˈ cantyja ˈnaaⁿˈ juu ñˈoomˈñeeⁿ. Matsonaˈ: Tijoom xuee nñequia na nncˈooquieˈna ndyuaa yuu na matsˈaa naya na nntaˈjndyeena cantyja ˈnaⁿya. 	 A tu zasię: Że nie wnijdą do odpocznienia mego.


Quia joˈ tjañˈoom Andrés xioom na mˈaaⁿ Jesús. Ntyˈiaaˈ Jesús juu, ndoˈ matsoom: —ˈU re, Simón, jnda Jonás ˈu. Jeˈ nntseicajndyuya ˈu Cefas. (Ñˈoomwaaˈ matsonaˈ Pedro.) 	 I przywiódł go do Jezusa. A wejrzawszy nań Jezus, rzekł: Tyś jest Szymon, syn Jonasza; ty będziesz nazwany Kiefas, co się wykłada Piotr.


Canchooˈwe ndyueelˈa na niom tatiom, tuiinaˈ ñˈeⁿ ta̱ˈ perlas. Cwii cwii ˈndyootsˈa tuiinaˈ ñˈeⁿ cwii ta̱ˈ perla tˈmaⁿ. Ndoˈ nataa tˈmaⁿ tsjoomˈñeeⁿ tuiinaˈ ñˈeⁿ sˈomcajaⁿ ya. Macoˈnaˈ luiˈ chaˈna machˈee cwii tsioo na caxuee. 	 A dwanaście bram jest dwanaście pereł: a każda brama była z jednej perły, a rynek miasta złoto czyste jako szkło przezroczyste.


Quia joˈ chaˈtso nnˈaⁿ quiiˈ tsjoom jlaˈjmeiⁿˈndyena. Majeˈ majeˈndyo jlaˈtjomndyena. Tˈuena Pablo, tyˈeñˈomtsco̱o̱ˈndyena jom, tjeiiˈna jom tachˈeⁿ watsˈom tˈmaⁿ. Jnda̱ joˈ ntyja ntyja jlaˈcuˈna ndyueelˈa juunaˈ. 	 I wzruszyło się miasto wszystko, i zbiegł się lud; a pojmawszy Pawła, wywlekli go precz z kościoła, a zatem zaraz drzwi zamkniono.


Macaⁿna na caljooˈñetyeeⁿ cantyja ˈnaaⁿˈ ñˈoom na mayuuˈ na jnda̱ tˈmo̱o̱ⁿ nnˈaⁿ nnoom, cha mati nnda̱a̱ nntseijno̱o̱ⁿˈo̱ⁿ nˈom ntˈomcheⁿ nnˈaⁿ ñequio ñˈoom na jeeⁿ xcwe ndoˈ na nñequiandye nnˈaⁿ na cwiˈoo nacjooˈ ñˈoomˈ Tyˈo̱o̱tsˈom. 	 Trzymający się onej wiernej mowy, która jest według nauki, iżby też mógł napominać nauką zdrową i tych, którzy się sprzeciwiają, przekonywać;


Mati tsoom no̱o̱ⁿ: —Joo ñˈoom na chuu librowaa cantyja chiuu cwindyonaˈ, tintseicuˈ joonaˈ na ticandye nnˈaⁿ ee ncˈe na jnda̱ teinndyooˈ xjeⁿ na nntseicanda̱a̱ˈñenaˈ joonaˈ. 	 Potem mi rzekł: Nie pieczętuj słów proroctwa księgi tej; albowiem czas blisko jest.


Ntˈom nnˈaⁿ na mˈaⁿ joˈ joˈ jlaˈliooˈndyena nacjooˈ yuscuˈñeeⁿ. Jluena nda̱a̱ ntyjeena: —Jeeⁿ ndyaˈ cweˈchi ncheⁿˈ ˈnaaⁿˈaⁿ na seicatsoom. 	 I gniewali się niektórzy sami w sobie, a mówili: Na cóż się stała utrata tej maści?


Tyoluena: Amén. Matyˈiomnaˈ na ticantycwii na cwilaˈtˈmaaⁿˈndyo̱ Tyˈo̱o̱tsˈoomya ndoˈ na cwilawa̱a̱ndya̱a̱ya jom. Macanda̱ jom tseixmaaⁿ chaˈtso na jndo̱ˈ tsˈoom. Cwilˈuuya na quianlˈuaaⁿˈaⁿ ndoˈ cwilˈuuya ñˈoom ya cantyja ˈnaaⁿˈaⁿ, ee jom tˈmaⁿ cwiluiiñê cantyja najneiⁿ ndoˈ chaˈtso nnda̱a̱ nntsˈaaⁿ. Tijoom cwintycwii cantyja ˈnaaⁿˈaⁿ. Amén. 	 Mówiąc: Amen! Błogosławieństwo i chwała, i mądrość, i dziękowanie, i cześć, i moc, i siła Bogu naszemu na wieki wieków. Amen.


Yocheⁿ na luaaˈ jeeⁿ cwilaˈneiⁿna, manquiiti Jesús tueˈntyjo̱o̱ⁿ joona. Ñeˈcwi tjaaⁿ ñˈeⁿndyena. 	 I stało się, gdy oni rozmawiali i wespół się pytali, że i Jezus przybliżywszy się, szedł z nimi.


Quia joˈ Pablo ñˈeⁿ Silas tquiena tsjoom Derbe. Jnda̱ chii tyˈena tsjoom Listra. Joˈ joˈ tajnaaⁿˈna cwii tsˈaⁿ na matseiyuˈ na jndyu Timoteo. Jom jnda yuscu tsˈaⁿ judía na matseiyuˈ sa̱a̱ tsotyeeⁿ nchii tsˈaⁿ judío juu. 	 I przyszedł do Derby i do Listry; a oto tam był uczeń niektóry, imieniem Tymoteusz, syn niektórej niewiasty Żydówki wiernej a ojca Greka.


Jnda̱ joˈ teiˈnomna ndyuaa Pisidia, tquiena ndyuaa Panfilia. 	 A przeszedłszy Pisydyję, przyszli do Pamfilii.


Jesús ñecwii ñˈoom sa̱ˈntjoom na ticaluena nnom meiⁿcwii tsˈaⁿ na cwiluiiñê na ljoˈ. 	 I przygroził im, aby o nim nikomu nie powiadali.


Ndoˈ quia na jnda̱ tcwaaˈâ taxˈee Jesús ˈndyoo Simón Pedro. Tsoom: —ˈU Simón jnda Jonás, ¿aa ja jndati ntyjiˈ nchiiti tsˈiaaⁿmeiⁿˈ na macheˈ? Tˈo̱o̱ⁿ, matsoom: —Mayuuˈ Ta, ntyjiˈ na ˈu wiˈ tsˈo̱o̱ⁿya. Matso Jesús nnoom ñˈoom na wjaañoomˈ: —Quiaaˈ na nlcwaˈ canmaⁿ nchˈu cwentaya. 	 A gdy obiad odprawili, rzekł Jezus Szymonowi Piotrowi: Szymonie Jonaszowy, miłujesz mię więcej niżeli ci? Rzekł mu: Tak jest, Panie! ty wiesz, że cię miłuję. Rzekł mu: Paśże baranki moje.


Quia joˈ taxˈee Jesús nda̱a̱ naⁿˈñeeⁿ, tsoom: —Quia na nncwjeeˈnndaˈ nquii tsˈaⁿ na ˈnaaⁿˈ ntjomˈñeeⁿ, ¿ljoˈ cwilatiuuˈyoˈ na nntsˈaaⁿ ñequio nnˈaⁿ na cwilˈa tsˈiaaⁿ nnom tyuaaⁿˈaⁿ? 	 Gdy tedy pan winnicy przyjdzie, cóż uczyni onym winiarzom?


Ljeii na tqueⁿ Moisés tqueⁿnaˈ nnˈaⁿ tsˈiaaⁿ ntyee na ticanda̱a̱ˈ laˈxmaⁿna. Sa̱a̱ ñˈoom na nda̱nquia tqueⁿtyeⁿ Tyˈo̱o̱tsˈom matyˈiomnaˈ tsˈiaaⁿ nquii Jnaaⁿ na tjaa yuu ntycwii na tseixmaaⁿ na canda̱a̱ˈñê. 	 Albowiem zakon ludzi podległych krewkości stanowił za najwyższych kapłanów: ale słowo przysięgi, które się stało po zakonie, postanowiło Syna Bożego doskonałego na wieki.


Sa̱a̱ ntˈom lqueeⁿ tquiaanaˈ yuu na ya tsˈo, jeeⁿ ya tueˈnaˈ. Cwii taⁿˈ tjeiˈnaˈ ñequiee xuu lqueeⁿ trigo na cwii tsˈoom lqueeⁿ tjacjuˈ tsˈaⁿˈñeeⁿ. Ndoˈ cwii taⁿˈ tjeiˈnaˈ we xuu waljooˈ xcwe na cwii tsˈoom lqueeⁿ tjacjoomˈm. Ndoˈ cwiicheⁿ cwii taⁿˈ tjeiˈnaˈ cwii xuu waljooˈ yom tsˈoom na cwii tsˈoom lqueeⁿ tjacjoomˈm. 	 A drugie padło na ziemię dobrą i wydało pożytek, jedno setny, drugie sześćdziesiątny, a drugie trzydziestny.


Mayuuˈcheⁿ matsjo̱o̱ nda̱a̱ˈyoˈ, meiⁿcwiˈñeeⁿcheⁿ tsˈaⁿ na ticantyjaaˈ tsˈom na nntsa̱ˈntjom Tyˈo̱o̱tsˈom juu chaˈna ntyjaaˈ tsˈom cwii yucachjoo, tsaⁿˈñeeⁿ xocanda̱a̱ nncjaaquieeˈñe joˈ joˈ. 	 Zaprawdę powiadam wam: Ktobykolwiek nie przyjął królestwa Bożego jako dzieciątko, nie wnijdzie do niego.


Mayuuˈcheⁿ nndyeˈyoˈ nntsjo̱o̱, juu xuee na nncuˈxeⁿ Tyˈo̱o̱tsˈom nnˈaⁿ, matˈmaⁿti nlcoˈwiˈnaˈ nnˈaⁿ tsjoomˈñeeⁿ yuu na tîcatoˈñoom nnˈaⁿ ñˈoom naya, nchiiti na nlcoˈwiˈnaˈ nnˈaⁿ ndyuaa Sodoma ñequio Gomorra na teiyo seityuiiˈ Tyˈo̱o̱tsˈom cwii cwii tsjoomna ncˈe na wiˈndye naⁿˈñeeⁿ. 	 Zaprawdę wam powiadam: Lżej będzie ziemi Sodomskiej i Gomorskiej w dzień sądny, niżeli miastu onemu.


Matat jnda Leví, Leví jnda Simeón, Simeón jnda Judá, Judá jnda José, José jnda Jonán, Jonán jnda Eliaquim, 	 Syna Symeonowego, syna Judowego, syna Józefowego, syna Jonanowego, syna Elijakimowego,


Xuee na jnda̱ ñeeⁿ na tuiiñe yuˈndaa, tjomndyena na nlaˈcanda̱a̱ˈndyena costumbre na waa jo nda̱a̱na na cwilˈana ñˈeⁿ yoˈndaa na naⁿnom. Ndoˈ tyolˈana na nlaˈcajndyuna jom xueeˈ tsotyeeⁿ, Zacarías. 	 I stało się, że ósmego dnia przyszli, aby obrzezali dzieciątko; i nazwali je imieniem ojca jego, Zacharyjaszem.


Mati tjeiiˈndyena nnˈaⁿ na nntioona tsˈiaaⁿ na nluiitquiendye cwentaaˈ cwii cwii tmaaⁿˈ nnˈaⁿ na macwjiˈ Tyˈo̱o̱tsˈom cwentaaⁿˈaⁿ. Tyolaˈneiⁿna nnoom Tyˈo̱o̱tsˈom ndoˈ tyolaˈcwejndoˈndyena. Ndoˈ tioona naⁿˈñeeⁿ lˈo̱o̱ⁿ ee na ñˈeⁿ jom jnda̱ jlayuˈna. 	 A gdy im przez głosy postanowili starsze w każdym zborze i modlili się z postami, poruczyli je Panu, w którego uwierzyli.


Ee cantyja ˈnaaⁿˈ jom mˈaⁿ ntyˈiu chaˈtso na jndo̱ˈ tsˈom Tyˈo̱o̱tsˈom na jeeⁿ jnda laxmaⁿnaˈ ñequio joo na mantyjiicheⁿ. 	 W którym skryte są wszystkie skarby mądrości i umiejętności.


Macaⁿnaˈ na waa ñˈoomya cantyja ˈnaaⁿˈaⁿ, na ya seiqueeⁿ ntseinaaⁿ, tyotseiljoom nnˈaⁿ na cweˈ tyoquieya waⁿˈaⁿ, mati tyojuˈñe cjeeⁿ na tyondiˈntjoom nda̱a̱ nnˈaⁿ na cwilaˈyuˈya nˈom, ndoˈ tyoteijneiⁿ nnˈaⁿ na wiˈ cwiwinom, ñequiiˈcheⁿ tyojooˈya tsˈoom na ñesˈaaⁿ chaˈtso nnom naya. 	 Mająca świadectwo w dobrych uczynkach, jeźli dzieci wychowała, jeźli gości przyjmowała, jeźli świętych nogi umywała, jeźli utrapionych wspomagała, jeźli każdego uczynku dobrego naśladowała.


Quia joˈ to̱ˈ ángelˈñeeⁿ tjoomˈm xjo carwato ˈnaaⁿˈaⁿ nnom tsjoomnancue. Seitjoom nˈeiiⁿ uva lˈo̱o̱ na meintyjeeˈ joˈ joˈ. Tioom ta̱ˈñeeⁿ tsˈom cwii catsiuuˈ tsjo̱ˈ yuu na nluiiˈ ndaaˈnaˈ. Tsˈiaaⁿˈñeeⁿ maˈmo̱ⁿnaˈ cantyja na cwajndii nntjoom nnˈaⁿ na matseiwˈii Tyˈo̱o̱tsˈom joona. 	 Zapuścił tedy Anioł sierp swój ostry na ziemię i zebrał grona winnicy ziemi, i wrzucił je w prasę wielką gniewu Bożego.


Ndoˈ tso Jesús nnom tsaⁿˈñeeⁿ: —Caˈndiiˈ nmeiⁿˈ. Mˈaⁿ ntˈom nnˈaⁿ na ticataˈndoˈ cantyja ˈnaⁿya, laˈxmaⁿna chaˈcwijom lˈoo. Joona catyˈiuundye ntyjeena. Sa̱a̱ ˈu cjaˈquiaaˈ ñˈoom cantyja na matsa̱ˈntjom Tyˈo̱o̱tsˈom nda̱a̱ chaˈtso nnˈaⁿ. 	 Ale mu Jezus rzekł: Niechaj umarli grzebią umarłych swoich; a ty poszedłszy, opowiadaj królestwo Boże.


Ee nchii nquii David tja cañoomˈluee. Joˈ chii maˈmo̱ⁿnaˈ cantyja ˈnaaⁿˈ Jesús seneiiⁿ. Ee tso David: Seineiⁿ Ta Tyˈo̱o̱tsˈom nnom Ta na matsa̱ˈntjom ja. Matsoom nnom: “Cajmaⁿˈ jo ntyjaaˈ tsˈo̱o̱ya ntyjaya 	 Albowiemci Dawid nie wstąpił do nieba, lecz sam powiada: Rzekł Pan Panu memu, siądź po prawicy mojej,


Yocheⁿ na tyomˈaaⁿya naquiiˈntaaⁿ naⁿmˈaⁿ na jnda̱ tquiaaˈ lˈo̱o̱, tyotsˈaa cwenta joona ñequio najndeii na matseiˈxmaⁿˈ nncuˈ. Ndoˈ meiⁿcwiindyena tîcatsuuñe, macanda̱ tsuuñe juu tsˈaⁿ na matseixmaⁿ na catsuuñe, cha na catseicanda̱a̱ˈñenaˈ ñˈomˈ na teiljeii. 	 Gdym z nimi był na świecie, jam je zachował w imieniu twojem, któreś mi dał; strzegłem ich i żaden z nich nie zginął, tylko on syn zatracenia, żeby się Pismo wypełniło.


Tso Jesús nda̱a̱na: —Jeˈ jeˈ nnduˈyoˈ no̱o̱ⁿ ñˈoomwaañe na cweˈ wjaañoomˈ na matsonaˈ: “ˈU tsˈaⁿ na machˈee nasei, catseinˈmaⁿndyuˈ cheⁿnncuˈ.” Ndoˈ cwaaⁿti nnduˈyoˈ no̱o̱ⁿ: “Tsˈiaaⁿ na cwindya̱a̱yâ na ñesaˈ tsjoom Capernaum, mati catsaˈ joonaˈ ñjaaⁿñe ndyuaa tsjomˈ.” 	 I rzekł do nich: Pewnie mi rzeczecie onę przypowieść: Lekarzu! ulecz samego siebie! Cośmy słyszeli, żeś uczynił w Kapernaum, uczyń i tu w ojczyźnie swojej.


Tueeˈ xuee na cwiwityeⁿ ncuee na cwicwaˈ nnˈaⁿ tyooˈ na tjaa ndaaljoˈ tjaquieeˈ. Jâ nnˈaⁿ na cwilajomndyô̱ ñˈeⁿ Jesús jlaˈcandyooˈndyô̱ na mˈaaⁿ, lˈuuyâ: —¿Yuu lˈue tsˈomˈ na nntsalajndaaˈndyô̱ cantyja ˈnaaⁿˈ xuee pascua na nleiñˈoomˈ na nlquiˈ catsmaⁿ? 	 A pierwszego dnia przaśników przystąpili uczniowie do Jezusa, mówiąc mu: Gdzież chcesz, żeć nagotujemy, abyś jadł baranka?


Joˈ chii ncˈe na mˈaaⁿ Tyˈo̱o̱tsˈom na wiˈ tsˈoom jâ na mañequiaaⁿ na cwilaxmaaⁿyâ tsˈiaaⁿmeiiⁿ na jeeⁿ cajndanaˈ, ticaˈndya̱a̱ncˈuaaˈndyô̱ na cwilˈaayâ juunaˈ. 	 Dlatego mając to usługiwanie, tak jakośmy miłosierdzie otrzymali, nie słabiejemy.


Jnda̱ teinom ndyee chiˈ na squia̱a̱yâ ndyuaaxeⁿncweˈñeeⁿ ndoˈ saacuo̱o̱yâ wˈaandaaˈñeeⁿ. Juunaˈ jnaⁿnaˈ tsjoom Alejandría, sa̱a̱ tjameintyjeeˈyanaˈ ndyuaaxeⁿncweˈñeeⁿ chaˈwaa ncueesuaˈ. Juunaˈ ñoom ˈndyoonnom Cástor ñequio Pólux. 	 A po trzech miesiącach puściliśmy się w okręcie Aleksandryjskim, który zimował na onej wyspie, mającym za herb Kastora i Polluksa.


Quia joˈ tso Pedro nnom Jesús: —Caˈmo̱ⁿˈ nda̱a̱yâ ljoˈ ñecatso ñˈoom tjañoomˈwaaˈ. 	 A odpowiadając Piotr, rzekł mu: Wyłóż nam to podobieństwo.


Ndoˈ yocheⁿ na cwitmeiiⁿˈna ljo̱ˈ jom, seineiiⁿ nnom Tyˈo̱o̱tsˈom, matsoom: —Ta Jesús, coñomˈ añmaⁿ ˈnaⁿya. 	 I kamionowali Szczepana modlącego się i mówiącego: Panie Jezu! przyjmij ducha mojego!


Tiñeˈquiandyoˈ na ñeˈnquiuˈnnˈaⁿnaˈ ˈo. Waa ñˈoom na matso tsˈaⁿ: “Joo nnˈaⁿ na tisˈa laˈxmaⁿ cwilaˈndaaˈna tsˈiaaⁿ na ya na cwiluii.” 	 Nie błądźcież; złe rozmowy psują dobre obyczaje.


Naⁿˈñeeⁿ mˈaⁿna nacje ˈnaaⁿˈ najaaⁿñe, sa̱a̱ jeˈ jeˈ jnda̱ teitquiooˈ cwii na jeeⁿ caxueeñe jo nda̱a̱na. Ndoˈ mati mˈaⁿna na manchjenaˈ joona na wiˈ cwitjoomna, sa̱a̱ jeˈ jnda̱ seicaxueeñenaˈ jo nda̱a̱na. 	 Lud, który siedział w ciemności, widział światłość wielką, a siedzącym w krainie i w cieniu śmierci weszła im światłość.


Ndoˈ nchii macanda̱ joo na tqueeⁿ cwitjoomnaˈ na wiˈ, mati jaa na jnda̱ toˈño̱o̱ⁿya Espíritu Santo, cwii na cweˈ tyuaaˈya na xeⁿ jnda̱ nntoˈño̱o̱ⁿñˈa̱a̱ⁿ na jnda̱ seijndaaˈñê na nndaaya, jaa tˈmaⁿ wiˈ cwitjo̱o̱ⁿya yocheⁿ na cwimeiⁿndo̱o̱ˈa na nncwjaaˈñe Tyˈo̱o̱tsˈom jaa na cwiluiindyo̱ ntseinaaⁿ, cha na nnda̱a̱ nndyaandye seiiˈa. 	 A nie tylko ono stworzenie, ale i my, którzy mamy pierwiastki Ducha, i my sami w sobie wzdychamy, oczekując przysposobienia synowskiego, odkupienia ciała naszego.


Cristo cwiluiiñê naxueeñe na mayuuˈcheⁿ, tuiiñê tsjoomnancue. Jom mañequiaaⁿ naxuee nnom ticwii cwii tsˈaⁿ. 	 Tenci był tą prawdziwą światłością, która oświeca każdego człowieka, przychodzącego na świat.


joˈ chii jñoomna nnˈaⁿ na tyˈequeⁿ cwenta ñˈoom na matseineiiⁿ. Tyolˈa naⁿˈñeeⁿ na ya nnˈaⁿndyena, cha nntyˈiaana aa nntseineiiⁿ ñˈoom na quio majuutinaˈ nnda̱a̱ nlaˈquioona jom lˈo̱ gobiernom na cuˈxeⁿ tsaⁿˈñeeⁿ jom. 	 A tak podstrzegając go, posłali szpiegi, którzy zmyślali, jakoby byli sprawiedliwymi, aby go podchwycili w mowie jego, a potem aby go podali zwierzchności i w moc starościną.


Joˈ chii tyˈe ntˈom ncˈiaayâ yuu waa tseiˈtsuaa ndoˈ jliuna na mayuuˈ chaˈxjeⁿ na jlue yolcuˈñeeⁿ. Sa̱a̱ maxjeⁿ tîcantyˈiaana nquii Jesús. 	 I chodzili niektórzy z naszych do grobu, i tak znaleźli, jako i niewiasty powiadały; ale samego nie widzieli.


Joˈ chii macaⁿˈa nda̱a̱ˈyoˈ na tintseiˈndaaˈnaˈ nquiuˈyoˈ nawiˈ na matjo̱ⁿya cantyja ˈnaⁿˈyoˈ ee na ljoˈ, matseitˈmaaⁿˈñenaˈ ˈo. 	 Przetoż proszę, abyście nie słabieli dla ucisków moich za was, co jest chwałą waszą.


Taxˈee Pilato nda̱a̱na: —¿Ljoˈ jeeⁿ tisˈa sˈaaⁿ nquiuˈyoˈ? Sa̱a̱ joona ñeˈquiiˈcheⁿ najndeii tyolaˈxuaana, jluena: —Catyˈiomˈ jom tsˈoomˈnaaⁿ. 	 A Piłat rzekł do nich: I cóż wżdy złego uczynił? Ale oni tem bardziej wołali: Ukrzyżuj go!


Ee tjaaˈnaⁿ ljoˈ tquio̱cho̱o̱ya tuiindyo̱ tsjoomnancue ndoˈ tjaaˈnaⁿ ljoˈ ya nntsaacho̱o̱, 	 Albowiem niceśmy nie przynieśli na ten świat, bez pochyby że też wynieść nic nie możemy;


’Tsˈaⁿ na mandii ñˈoom na cwiñeˈquiaˈyoˈ, mañˈoomya joˈ mañeeⁿ. Sa̱a̱ ˈñeeⁿ na ntsˈo̱o̱ ˈo, maja machˈee tsaⁿˈñeeⁿ na ntsˈo̱o̱ⁿ. Ndoˈ ˈñeeⁿ na ntsˈo̱o̱ ja, nquii na jñom ja machˈee tsaⁿˈñeeⁿ na ntsˈo̱o̱ⁿ. 	 Kto was słucha, mnie słucha: a kto wami gardzi, mną gardzi; a kto mną gardzi, gardzi onym, który mię posłał.


Sa̱a̱ jeˈ jeˈ tjoomˈ mˈaⁿˈyoˈ ñˈeⁿ Cristo Jesús. Joˈ chii ˈo na ñetˈomˈndyo̱ˈyoˈ ñˈeⁿ Tyˈo̱o̱tsˈom jnda̱ seicandyooˈñenaˈ ˈo cantyja ˈnaaⁿˈaⁿ ncˈe na tquiaañe Cristo na tueeⁿˈeⁿ cwentaˈyoˈ. 	 Ale teraz w Chrystusie Jezusie wy, którzyście niekiedy byli dalekimi, staliście się bliskimi przez krew Chrystusową,


Ndoˈ tioom lˈo̱o̱ⁿ nacjoo yonchˈuˈñeeⁿ, jnda̱ chii jlueeⁿˈeⁿ joˈ joˈ. 	 A włożywszy na nie ręce, poszedł stamtąd.


Sa̱a̱ xeⁿ mosotquieeˈñeeⁿ nntseitioom: “Tjo̱o̱cheⁿ na nncwjeeˈ patrom ˈnaⁿya.” Ndoˈ joˈ na nnto̱o̱ⁿˈo̱ⁿ na nncwjaaⁿˈaⁿ chaˈtso ntyjemosoñê, naⁿnom ndoˈ naⁿlcu. Nlcwaˈjndooˈñê, nncˈom ndoˈ nñeⁿ. 	 Ale jeźliby rzekł on sługa w sercu swojem: Odwłacza pan mój z przyjściem swojem, i począłby bić sługi i służebnice, a jeść, pić i opijać się;


Chaˈtso na tqueⁿ Tyˈo̱o̱tsˈom ñequio na ntyjaaˈ nˈomna meiⁿˈndooˈntyˈiaandye xuee quia na mˈmo̱o̱ⁿ ˈñeeⁿ joo cwiluiindye na nntseinaaⁿ. 	 Bo troskliwe wyglądanie stworzenia oczekuje objawienia synów Bożych.


Ndoˈ xeⁿ cweˈ ncjoondyoˈ cwiñeˈquiaˈyoˈ na xmaⁿndyoˈ, ¿yuuwaa na jeeⁿ ya cwilˈaˈyoˈ? Ee malaaˈtiˈ mˈaⁿ nnˈaⁿ na tyoolaˈtˈmaaⁿˈndye Tyˈo̱o̱tsˈom. 	 A jeźlibyście tylko braci waszych pozdrawiali, cóż osobliwego czynicie? azaż i celnicy tak nie czynią?


Jndeii tyolaˈxuaana. Tjeiiˈna liaana, tyolaˈcaandyena joonaˈ na jeeⁿ ndyaˈ lioona. Ndoˈ tyotjuˈndyeendyena tsˈojnda̱a̱ na ticueeˈ nˈomna. 	 A gdy oni wołali i miotali szaty, i ciskali proch na powietrze,


Joˈ chii tyotseineiiⁿ nda̱a̱ nnˈaⁿ judíos naquiiˈ watsˈom ˈnaaⁿna ñequio nda̱a̱ ntˈomcheⁿ nnˈaⁿ na cwitjomndye joˈ joˈ na cwilaˈtˈmaaⁿˈndye Tyˈo̱o̱tsˈom. Mati ˈio ndi ˈio tyotseineiiⁿ nda̱a̱ nnˈaⁿ na mˈaⁿ tsˈua tˈmaⁿ. 	 A przetoż miewał rozmowę z Żydami i z ludźmi nabożnymi, w bóżnicy i na rynku na każdy dzień, z kim się mu trafiło.


Catseijnduˈ na cjee nncwjeˈcañoomˈ ja, 	 Staraj się, abyś do mnie przyszedł rychło.


Chaˈtsondye naⁿˈñeeⁿ tcwaˈ tjacjoona. Ndoˈ ˈndiicheⁿnaˈ na tîcandyue lcwaˈna. Quia na jnda̱ jlaˈtjomna joˈ, tooˈ canchooˈwe tsquiee. 	 I jedli, i nasyceni są wszyscy; i zebrano, co im zbyło z ułomków, dwanaście koszów.


Ticatsonaˈ na cwilaˈtiuuˈyoˈ na tiyuuˈ na matseilcwinndaˈ Tyˈo̱o̱tsˈom nnˈaⁿ xeⁿ jnda̱ tja̱. 	 Cóż za rzecz do wiary niepodobną u siebie sądzicie, że Bóg umarłe wzbudza?


Ndoˈ Pablo ñˈeⁿ Bernabé majoˈti lˈana tsjoom Iconio. Tyˈequieˈna naquiiˈ watsˈom ˈnaaⁿ nnˈaⁿ judíos. Tyoñequiana ñˈoomˈ Tyˈo̱o̱tsˈom. Jeeⁿ ya tyolaˈneiⁿna. Joˈ chii jndyendye nnˈaⁿ judíos jlayuˈ ndoˈ mati ntˈomcheⁿ nnˈaⁿ na nchii judíos. 	 I stało się w Ikonii, że także weszli do bóżnicy żydowskiej, a tak mówili, że uwierzyło i Żydów, i Greków wielkie mnóstwo.


Ja na cwiluiindyo̱ Jnda Tyˈo̱o̱tsˈom, ja nntseicandyaandyo̱ ˈo. Macweˈ ncˈe joˈ nncˈomˈyoˈ na canda̱a̱ˈya na jnda̱ jndyaandyoˈ. 	 A przetoż jeźli was Syn wyswobodzi, prawdziwie wolnymi będziecie.


Sa̱a̱ meiiⁿ na ljoˈ, xjeⁿ na tˈoomcheⁿ Adán hasta xjeⁿ na tˈoom Moisés, maxjeⁿ tyowje nnˈaⁿ na tyolaˈtjo̱o̱ndyena meiiⁿ na nchii tyolaˈtjo̱o̱ndyena nnom cwii ñˈoom na jnda̱ sa̱ˈntjom Tyˈo̱o̱tsˈom, chaˈxjeⁿ sˈaa Adán, juu na cwiluiiñe cwii na matseijomnaˈ nquii na quia nndyo. 	 Lecz śmierć królowała od Adama aż do Mojżesza i nad tymi, którzy nie zgrzeszyli, na podobieństwo przestępstwa Adamowego, który jest wzorem onego, który miał przyjść.


Quia joˈ tso Jesús: —¿Aa nchii quindye nnˈaⁿ na ljuuˈndye? Ndoˈ ntˈomcheⁿ ñjeeⁿ jeˈ ¿yuu mˈaⁿ? 	 A Jezus odpowiadając, rzekł: Zaż nie dziesięć jest oczyszczonych, a dziewięć kędy?


Jndaaˈya ntyjiˈ chiuu lˈue tsˈoom. Ndoˈ maˈmo̱ⁿ ljeiiˈñeeⁿ njomˈ cwaaⁿ na yati nncwjiiˈndyuˈ. 	 I znasz wolę jego i rozeznajesz rzeczy różne od niej, wyćwiczony będąc z zakonu;


Tsoom nda̱a̱yâ: —Mannco̱ luaañe, tilacatyuendyoˈ. 	 A on im rzekł: Jamci jest, nie bójcie się.


Ee lˈo̱ tsˈiaaⁿ na cwiwilˈueeˈndyô̱ cha catyuiiˈ tsˈiaaⁿtyeⁿ na matseijndaaˈñe tsaⁿjndii tilaˈxmaⁿnaˈ chaˈxjeⁿ joo na cwiwilˈueeˈndye ntˈomcheⁿ nnˈaⁿ. Juu najndeii na cwiluiiñe Tyˈo̱o̱tsˈom, tseixmaⁿnaˈ lˈo̱ tsˈiaaⁿ ˈnaaⁿyâ na nntseityuiiˈnaˈ najndeii na matseixmaⁿ tsaⁿjndii. 	 (Albowiem broó żołnierstwa naszego nie jest cielesna, ale z Boga jest, mocna ku zburzeniu miejsc obronnych.)


Ee ñecwii mˈaaⁿ na tquiaa ljeii na matsa̱ˈntjomnaˈ ndoˈ manquiityeeⁿ tseixmaaⁿ na nncuˈxeeⁿ na aa cwilaˈtjo̱o̱ndye nnˈaⁿ cantyja ˈnaaⁿˈnaˈ ndoˈ manquiityeeⁿ nnda̱a̱ nncwjiˈnˈmaaⁿñê oo nncuˈxeeⁿ ˈu. Sa̱a̱ ˈu jeˈ, ¿ljoˈ cwiluiindyuˈ na jeeⁿ ñeˈcuˈxeⁿˈ xˈiaˈ? 	 Jeden jest zakonodawca, który może zbawić i zatracić. Ale ty ktoś jest, co potępiasz drugiego?


Quia joˈ tso Jesús: —Macanda̱ na mˈaⁿ nnˈaⁿ ndyuaa Israel na jñom Tyˈo̱o̱tsˈom ja. Ee joona cwiluiindyena chaˈcwijom canmaⁿ na jnda̱ tsuundye. 	 A on odpowiadając rzekł: Nie jestem posłany, tylko do owiec, które zginęły z domu Izraelskiego.


Sa̱a̱ cantyja ˈnaⁿˈyoˈ macaⁿnaˈ na caljooˈndyoˈtyeⁿˈyoˈ na cwilaˈyuˈya nˈomˈyoˈ ñˈeⁿñê chaˈcwijom na njoom na wjaa nchˈiooˈ tsˈoom. Tintjeiˈndyoˈ na ntyjaaˈ nˈomˈyoˈ ñˈoom naya na jnda̱ jndyeˈyoˈ na mañequiaanaˈ na cwiluiˈnˈmaaⁿndyoˈ. Juu ñˈoomˈñeeⁿ cwitˈomnaˈ chaˈwaa tsjoomnancue ndoˈ ja Pablo majuunaˈ mañequiaya nda̱a̱ nnˈaⁿ. 	 Jeźli tylko trwacie w wierze ugruntowani i utwierdzeni, a nie poruszeni od nadziei Ewangielii, którąście słyszeli, która jest kazana wszelkiemu stworzeniu, które jest pod niebem, której ja Paweł stałem się sługą;


Ncˈe na matseixmaⁿya tsˈaⁿ na matseiyuˈa ñˈeⁿ Jesucristo, joˈ chii mˈaaⁿˈtyeⁿ tsˈo̱o̱ⁿ na tjaaˈnaⁿ cwii nnom ˈnaⁿ na tiljuˈ matseixmaⁿnaˈ. Sa̱a̱ xeⁿ na mˈaaⁿ tsˈaⁿ na matseitiuu na niom ˈnaⁿ na tiljuˈ, cantyja ˈnaaⁿˈ nquii tsaⁿˈñeeⁿ machˈeenaˈ na tiljuˈnaˈ. 	 Wiem i upewnionym jest przez Pana Jezusa, iż nie masz nic przez się nieczystego, tylko temu, który mniema co być nieczystem, to temu nieczyste jest.


Nda̱a̱ yolcu na tquiendye, catsuˈ na calˈana yuu na matseitˈmaaⁿˈñenaˈ Tyˈo̱o̱tsˈom. Talaˈneiⁿna cantu nacjoo ntyjelcuna, meiⁿ nchii na cwicandyeena. Calaxmaⁿna cwii na maˈmo̱ⁿnaˈ nda̱a̱ ntˈomcheⁿ, 	 Także i stare niewiasty niech chodzą w ubiorze przystojnym, jako przystoi świętym; niech nie będą potwarliwe, nie kochające się w wielu wina, poczciwych rzeczy nauczające;


Jnda̱ joˈ teitquiooñê nnom Jacobo ndoˈ jnda̱ joˈ teitquiooˈñê nda̱a̱ chaˈtsondye apóstoles. 	 Potem jest widziany od Jakóba, potem od wszystkich Apostołów.


Joˈ chii Pablo ñˈeⁿ Bernabé jlaˈteincwiiˈna ncˈeeˈna chii tquiaa tsˈojnda̱a̱ na chuuˈ na tˈmo̱ⁿnaˈ na tisˈa lˈa nnˈaⁿ tsjoomˈñeeⁿ. Jnda̱ chii tyˈena tsjoom Iconio. 	 A oni otrząsnąwszy proch z nóg swoich na nie, przyszli do Ikonii.


Mayuuˈ na ljoˈ. Ndoˈ jndye nnom niom na cwitˈmo̱o̱ⁿnaˈ na ljoˈ. Najndyee ncˈe na tquiaa Tyˈo̱o̱tsˈom ñˈoomˈm nda̱a̱na. 	 Wielki z każdej miary. Albowiem to najpierwsza, iż im zwierzone były wyroki Boże.


Joˈ chii chaˈtsondyo̱ jaa ncˈe na ticata̱ˈ nda̱a̱ya ñequio cwii liaa, matseijomnaˈ jaa chaˈcwijom tsjo̱ˈjnom na majuˈnaˈ na caxuee na cwiluiiñe Jesús na matsa̱ˈntjoom jaa, ndoˈ ˈio ndi ˈio matseijomtinaˈ jaa chaˈna nqueⁿ na jaawijndyeti matseitˈmaaⁿˈñenaˈ jom na juu joˈ cwinaⁿnaˈ cantyja ˈnaaⁿˈ nqueⁿ na matsa̱ˈntjoom jaa, na cwiluiiñê Espíritu. 	 Lecz my wszyscy, którzy odkrytem obliczem na chwałę Pańską, jako w zwierciadle patrzymy, w toż wyobrażenie przemienieni bywamy z chwały w chwałę, jako od Ducha Pańskiego.


Ncˈe na tjacantyja na wiˈ tsˈom Tyˈo̱o̱tsˈom jaa, juu na nnaⁿ nandyeticheⁿ, njñoom juu na nntseixueeñe jo nda̱a̱ya. 	 Przez wnętrzności miłosierdzia Boga naszego, w których nawiedził nas Wschód z wysokości.


Sa̱a̱ jaa nmeiiⁿ laˈxmaaⁿya cantyja ˈnaaⁿˈ cañoomˈluee, juu joˈ tseixmaⁿnaˈ tsjoomya, ndoˈ cwimeiⁿndo̱ˈntyˈiaandyo̱ na joˈ joˈ nnaⁿ nquii na macwjiˈnˈmaaⁿñe jaa, juu Jesucristo. 	 Aleć nasza rzeczpospolita jest w niebiesiech, skąd też zbawiciela oczekujemy, Pana Jezusa Chrystusa.


Sa̱a̱ waa na ntyjiiya ñˈeⁿndyoˈ: tacantyjaaˈ nˈomˈyoˈ ja chaˈxjeⁿ quia to̱ˈjndyeeˈyoˈ na jeeⁿ jnda nquiuˈyo ñˈeⁿndyo̱. 	 Ale mam nieco przeciwko tobie, żeś miłość twoję pierwszą opuścił.


Quia na tjo̱ya Jerusalén, ntyee na cwiluiitquiendye ñequio nnˈaⁿ na cwiluiitquiendye nda̱a̱ nnˈaⁿ judíos tyoñeˈquiana jnaaⁿˈaⁿ no̱o̱ⁿya. Tyotaⁿna na catsa̱ˈntjo̱ⁿya na cueeⁿˈeⁿ. 	 Dla którego, gdym był w Jeruzalemie, stawili się przede mną przedniejsi kapłani i starsi żydowscy, prosząc o dekret przeciwko niemu.


Quia na jnda̱ tjaquieeˈ Jesús tsjoom Jericó, tjawinoom quiiˈ tsjoom. 	 A Jezus wszedłszy, szedł przez Jerycho.


Manquiujndaaˈndyoˈ quia tjo̱nquiajndya̱a̱ ñˈoomˈ Tyˈo̱o̱tsˈom nda̱a̱ˈyoˈ, tˈo̱o̱ⁿya na wiiˈa. 	 Bo wiecie, żem w słabości ciała wam z przodku Ewangieliję opowiadał.


Ee yuu na cwilaˈweˈyoˈ naya na cwilatjomˈyoˈ, joˈ joˈ ntyjaaˈ nˈomˈyoˈ. 	 Albowiem gdzie jest skarb wasz, tam jest i serce wasze.


Xocjaaweeˈ ntyjii Tyˈo̱o̱tsˈom ñˈeⁿ tsˈaⁿ xeⁿ ticatseiyuˈya tsˈom ñˈeⁿñê, ee cha na nntseicandyooˈñenaˈ tsˈaⁿ ñˈeⁿñê, macaⁿnaˈ na catseiyuˈ na mˈaaⁿ ndoˈ na tˈmaⁿ naya nntsˈaaⁿ juu na xcweti malˈue jom. 	 A bez wiary nie można podobać się Bogu; albowiem ten, co przystępuje do Boga, wierzyć musi, że jest Bóg, a że nagrodę daje tym, którzy go szukają.


Yati xeⁿ cwityeⁿ cwii tsjo̱ˈsuu xtyoˈ tsaⁿˈñeeⁿ ndoˈ catueeˈ nnˈaⁿ jom tsˈom ndaaluee nchiiti na nntseiquioonaˈ cwii joo nnˈaⁿ na tyoowijnda̱ya cantyja na cwilaˈyuˈ. 	 Lepiej by mu było, aby młyński kamień zawieszony był na szyi jego, i wrzucony był w morze, niżby jednego z tych małych zgorszyć miał.


Sa̱a̱ chaˈtso nnˈaⁿ na jndyendye, ñeˈcwii ñˈoom jlaˈxuaana, jluena: —Quindyo̱o̱ˈ luaaˈ ñjaaⁿñe ndoˈ catseicandyaandyuˈ Barrabás. 	 Tedy zawołało społem wszystko mnóstwo, mówiąc: Strać tego a wypuść nam Barabbasza!


Ndoˈ Tíquico jño̱o̱ⁿya jom tsjoom Efeso. 	 A Tychykam posłał do Efezu.


Cwii cwiindyo̱ calˈaaya yuu na nncjaaweeˈ nˈom ncˈiaaya, cha nnteijndeiinaˈ joona, ndoˈ cha na nncˈoonajnda̱na na cwilaˈyuˈya nˈomna ñˈeⁿ Tyˈo̱o̱tsˈom. 	 Przetoż każdy z nas niech się bliźniemu podoba ku dobremu dla zbudowania;


Ee ñenquiiˈcheⁿ nmeiⁿˈ cwilˈuee nnˈaⁿ chaˈwaa tsjoomnancue. Sa̱a̱ nquii Tsotyeˈyoˈ, mantyjeeⁿ na tjo̱o̱ndyoˈ chaˈtso nmeiⁿˈ. 	 Albowiem tego wszystkiego narody świata szukają; aleć Ojciec wasz wie, że tego potrzebujecie.


Canduˈyoˈ nndii. ¿Aa toˈñoomˈyoˈ Espíritu Santo ncˈe na jlaˈcanda̱a̱ˈndyoˈ chiuu matsa̱ˈntjom ljeii na tqueⁿ Moisés, oo aa ncˈe na jlaˈyuˈya nˈomˈyoˈ ñˈoom na tyondyeˈyoˈ? 	 Tego tylko rad bym się nauczył od was: Z uczynkówli zakonu wzięliście Ducha, czyli z słuchania wiary?


Ndoˈ maljoˈyu waa cantyja ˈnaaⁿˈ tsˈaⁿ na machˈee yuu naya, mañoomˈ cwiwitquiooˈ na ya machˈeeⁿ, ndoˈ tsˈiaaⁿ ya na cwilˈa nnˈaⁿ meiiⁿ titquiooˈnaˈ, sa̱a̱ nda̱nquia nleitquiooˈnaˈ. 	 Także też dobre uczynki przedtem są jawne; ale które są insze, utaić się nie mogą.


Cwii xuee mawinoom yuu na cwitioom nnˈaⁿ tsˈiaaⁿnda̱a̱na cwentaaˈ gobiernom. Joˈ joˈ noomˈm cwii tsˈaⁿ na jndyu Leví jnda Alfeo. Wacatyeeⁿ tsaⁿˈñeeⁿ na macoˈñoom sˈom na cwitioom nnˈaⁿ. Tso Jesús nnoom: —Candyoˈtseijomndyuˈ ñequio tsˈiaaⁿ ˈnaⁿya. Ndoˈ teicantyja tsaⁿˈñeeⁿ, tjatseijomñe ñˈeⁿ Jesús. 	 A idąc mimo cła, ujrzał Lewiego, syna Alfeuszowego, siedzącego na cle, i rzekł mu: Pójdź za mną! a on wstawszy szedł za nim.


Ee meiⁿcwiindye naⁿˈñeeⁿ tyootoˈñoomna Espíritu Santo, macanda̱ na jnda̱ teitsˈoomndyena ñequio xueeˈ Ta Jesús. 	 (Albowiem jeszcze był na żadnego z nich nie zstąpił; ale tylko pochrzczeni byli w imię Pana Jezusowe.)


Ndoˈ joo nqui ndeiˈjndye na ntyˈiaˈ na ntyjoo xqueⁿ quiooˈjndii na cwitˈmo̱o̱ⁿnaˈ nqui nnˈaⁿ na cwiluiitˈmaⁿndye, nncueˈntyjo̱ na joona nncˈomna na jndoona sculjaaˈñeeⁿ. Nlaˈtyuiiˈna jom ndoˈ chaˈcwijom nlˈana na nljooˈñê na ñecaseiˈñê. Nntquiina seiiⁿˈeⁿ ndoˈ nlaˈcona jom ñˈeⁿ chom. 	 A dziesięć rogów, któreś widział na bestyi, cić w nienawiści mieć będą wszetecznicę i uczynią ją spustoszoną i nagą, i ciało jej będą jeść, a samą ogniem spalą.


Sa̱a̱ Pedro tjeiˈñê ñequio na ndye chaˈtsondye naⁿˈñeeⁿ. Tsoom: —Meiⁿchjoo ticaljeii ñˈoom na matsuˈ. 	 A on się zaprzał przed wszystkimi, mówiąc: Nie wiem, co powiadasz.


Quia joˈ jlaˈwendye nnˈaⁿ tsjoomˈñeeⁿ nacjooˈ Pablo ñˈeⁿ Silas ndoˈ naⁿmaⁿnˈiaaⁿ sa̱ˈntjomna na caluiˈ liaa naⁿˈñeeⁿ ndoˈ cachoˈna nˈoomjneiⁿ. 	 I powstało pospólstwo przeciwko nim, a hetmani rozdarłszy szaty ich, kazali je siec rózgami.


Ja Juan matseicwano̱ⁿ ñˈoommeiiⁿ nda̱a̱ˈ ˈo na cwiluiindyoˈ ntquieeˈ ntmaaⁿˈ nnˈaⁿ na macwjiˈ Tyˈo̱o̱tsˈom cwentaaⁿˈaⁿ na mˈaⁿˈyoˈ ndyuaa Asia. Catoˈñoomˈyoˈ naya na matseixmaaⁿ ñequio juu na tjañomtiuu na mañequiaaⁿ quiiˈ tsˈom tsˈaⁿ. Nqueⁿ na mˈaaⁿ ndoˈ mˈaaⁿñê ndoˈ tyomˈaaⁿ cwitjo̱o̱cheⁿ na nncuaa tsjoomnancue ndoˈ nncwjeeˈnnaaⁿˈaⁿ ndoˈ mati cantyja ˈnaaⁿ ntquieeˈ Espíritu na mˈaⁿna jo nnom tio na wacatyeeⁿ. 	 Jan siedmiu zborom, które są w Azyi. Łaska wam i pokój niech będzie od tego, który jest i który był, i który przyjść ma; i od siedmiu duchów, którzy są przed oblicznością stolicy jego;


Ncˈe na cwilayuˈya nˈomˈyoˈ ñˈeⁿ Tyˈo̱o̱tsˈom mawañoomˈm ˈo ñequio najndeii na matseixmaaⁿ. Nntsˈaaⁿ na ljoˈ hasta ncuee na macanda̱ quia na nleitquiooˈ na nncwjiˈnˈmaaⁿñê ˈo. 	 Którzy mocą Bożą strzeżeni bywacie przez wiarę ku zbawieniu, które zgotowane jest, aby było objawione czasu ostatecznego.


Calaˈcanda̱a̱ˈndyoˈ nda̱a̱ nnˈaⁿ na cwiluiitquiendye jo nda̱a̱ˈyoˈ. Calaˈñˈoomˈndyoˈ na cwitsa̱ˈntjomna ee cwiqueⁿna cwenta cantyja ˈnaaⁿˈyoˈ ndoˈ nñequiana cwenta nnom Tyˈo̱o̱tsˈom cantyja ˈnaaⁿˈ tsˈiaaⁿ na cwilˈana. Na nlaˈcanda̱a̱ˈndyoˈ jo nda̱a̱na nquioo na neiiⁿna tsˈiaaⁿ na cwilˈana, nchii na nncˈomna na chjooˈ nˈomna. 	 Bądźcie posłuszni wodzom waszym i bądźcie im oddani; albowiem oni czują nad duszami waszemi, jako ci, którzy liczbę oddać mają; aby to z radością czynili, a nie z wzdychaniem; boć wam to nie jest pożyteczne.


Jnda̱ na jndii Moisés ñˈoomwaaˈ, jleinoom. Tjaaⁿ ndyuaa Madián. Mana ljooˈñeyaaⁿ joˈ joˈ. Ndoˈ joˈ joˈ tocoom, tuiindye we ntseinaaⁿ naⁿnom. 	 I uciekł Mojżesz za temi słowy i był przychodniem w ziemi Madyjańskiej, gdzie spłodził dwóch synów.


sa̱a̱ cweˈ ee na jeeⁿ matseiliooˈ yuscumˈaaⁿˈ ja, nncwaño̱ⁿˈto̱ jom cwitjo̱o̱cheⁿ nntycwii na tˈmaⁿ tsˈo̱o̱ⁿ ñˈeⁿñê.” 	 Wszakże iż mi się uprzykrza ta wdowa, pomszczę się krzywdy jej, aby na ostatek przyszedłszy, nie była mi ciężką.


Naⁿˈñeeⁿ jluena nnoom: —Ndiˈ, matso ljeii na tsjoom Belén tsˈo̱ndaa Judea, joˈ joˈ nluiiñê. Ee luaa waa na seiljeii profeta: 	 A oni mu rzekli: W Betlehemie Judzkiem: bo tak napisano przez proroka:


Nchii Tyˈo̱o̱tsˈom sˈaaⁿ naljoˈ ee jom maqueeⁿˈñê ˈo. 	 Ta namowa nie jestci z tego, który was powołuje.


Jnda̱ tjawijndyeti nnˈaⁿ na cañoomˈ Jesús, to̱o̱ⁿˈo̱ⁿ na matsoom nda̱a̱na: —Nnˈaⁿ na mˈaⁿ jeˈ, jeeⁿ ndyaˈ tia nnˈaⁿndye. Cwitaⁿna na caluii cwii ˈnaaⁿ na nntyˈiaana na xocanda̱a̱ nntsˈaa na cweˈ tsˈaⁿ, sa̱a̱ taxocaluii na cwitaⁿna, macanda̱ nluii ˈnaaⁿ chaˈxjeⁿ na tjom Jonás. 	 A gdy się lud gromadził, począł mówić: Rodzaj ten rodzaj zły jest; znamienia szuka, ale mu znamię nie będzie dane, tylko ono znamię Jonasza proroka.


Meiⁿ tichaˈtsondye nnda̱a̱ nlaˈnˈmaⁿ nnˈaⁿwii. Mati tichaˈtsondye nnda̱a̱ nlaˈneiⁿ ñˈoom na tjachuiiˈ ñequio ñˈoom na macwixjeⁿ cwilaˈneiⁿ, meiⁿ nchii chaˈtsondye nnda̱a̱ nlaˈteincooˈ ljoˈ cwitˈmo̱o̱ⁿ ñˈoomˈñeeⁿ. 	 Izali wszyscy mają dary uzdrawiania? Izali wszyscy językami mówią? Izali wszyscy tłumaczą?


Maja Pablo, cwiluiindyo̱ apóstol cwentaaˈ Jesucristo na mañequiaya ñˈoom naya ˈnaaⁿˈaⁿ nda̱a̱ nnˈaⁿ ncˈe na lˈue tsˈom Tyˈo̱o̱tsˈom. Nquii nnˈaaⁿya Sóstenes matseijomñê ñˈeⁿndyo̱ na matseiljeiya cartawaañe. 	 Paweł, powołany Apostoł Jezusa Chrystusa przez wolę Bożą, i Sostenes brat.


’Oo calˈuu na mˈaaⁿ cwii yuscu na maleiñˈoom qui xjeⁿ sˈom xuee, ndoˈ xeⁿ nntsuuñê cwii joonaˈ naquiiˈ wˈaa, ¿aa nchii nntseicanaaⁿñê chom, ndoˈ ya ya nlcaañe, tcuutcuu nlˈueeⁿ juunaˈ hasta xjeⁿ na nljeiiⁿcheⁿ? 	 Albo która niewiasta mając dziesięć groszy, jeźliby straciła grosz jeden, izali nie zapala świecy, i nie umiata domu, a nie szuka z pilnością, ażby znalazła?


Ee chaˈxjeⁿ na ñetˈomˈyoˈ na ñejlaˈquieˈ nˈomˈyoˈ nnom Tyˈo̱o̱tsˈom, jeˈ mañˈoom na wiˈ tsˈoom ˈo, sa̱a̱ jeˈ jeˈ nnˈaⁿ judíos cwilaˈquieˈ nˈomna nnoom. 	 Bo jako i wy niekiedy nie wierzyliście Bogu, ale teraz dostąpiliście miłosierdzia dla ich niedowiarstwa,


Sa̱a̱ jom jluiiˈñê quiiˈntaaⁿna, mana tjaaⁿ yuu na wjaⁿ. 	 Ale on przeszedłszy przez pośrodek ich, uszedł.


Ee jnda̱ tqueⁿna cwenta chiuu cwilˈa nnˈaⁿ na cwilaˈjomndye ñˈeⁿñê na cwicwaˈ na tyootjeiˈljuuˈndyena chaˈxjeⁿ costumbre na waa ee tyoondyuuˈna chaˈxjeⁿ nquiu naⁿˈñeeⁿ na macaⁿnaˈ. Joˈ chii tyolaˈncjooˈndye naⁿˈñeeⁿ nacjoona. 	 A ujrzawszy niektóre z uczniów jego, że pospolitemi rękoma, (to jest, nieumytemi) jedli chleb, ganili to.


Tˈo̱ Jesús nda̱a̱na: —Cwaⁿti jnda̱ jlaˈnaⁿˈyoˈ ljeii ˈnaaⁿˈ Tyˈo̱o̱tsˈom na matseineiⁿnaˈ chiuu to̱ˈjñeeⁿ na tqueeⁿ chaˈtso. Matsonaˈ: “Sˈaaⁿ tsaⁿsˈa ñˈeⁿ tsaⁿscu.” 	 A on odpowiadając rzekł im: Nie czytaliście, iż ten, który stworzył na początku człowieka, mężczyznę i niewiastę uczynił je?


ˈO nnˈaⁿ na cwilaˈyuˈyoˈ, xeⁿ mˈaaⁿ cwii nnˈaⁿˈyoˈ na jnda̱ tjuˈcje jnaⁿ juu, ˈo na cwitsamˈaⁿˈyoˈ cantyja ˈnaaⁿˈ Espíritu, laxmaⁿˈyoˈ na cateijndeiˈyoˈ jom na cˈoomnnaaⁿˈaⁿ nacje ˈnaaⁿˈ Cristo, sa̱a̱ calˈaˈyoˈ naljoˈ ñequio na cwitueˈndyoˈcjeˈyoˈ. Ndoˈ ticwiindyoˈ ˈo calˈandyoˈ cwenta cantyja ˈnaⁿˈyoˈ, tintsˈaanaˈ na mati nncjuˈcje jnaⁿ ˈo. 	 Bracia! jeźliby też człowiek zachwycony był w jakim upadku, wy duchowni: naprawiajcie takiego w duchu cichości, upatrując każdy samego siebie, abyś i ty nie był kuszony.


Ntˈom lqueeⁿ na tquiaa tsˈom nato na tcwaˈ cantsaa, joˈ joˈ nnˈaⁿ na cwindye ñˈoomˈ Tyˈo̱o̱tsˈom. Ee meiⁿcwiˈñeeⁿcheⁿ tsˈaⁿ na mandii ñˈoom cantyja na matsa̱ˈntjom Tyˈo̱o̱tsˈom sa̱a̱ ticatseiˈno̱o̱ⁿˈo̱ⁿ, maxjeⁿ macwjeˈcañoom tsaⁿjndii na nncwjiˈ ñˈoom naya naquiiˈ tsˈoom. 	 Gdy kto słucha słowa o tem królestwie, a nie rozumie, przychodzi on zły i porywa to, co wsiano w serce jego; tenci jest on, który podle drogi posiany jest.


Quia joˈ tso ángelˈñeeⁿ no̱o̱ⁿ: —Maxjeⁿ macaⁿnaˈ na cwiicheⁿ cwii ndiiˈ nntseineiⁿˈ ñˈoom na maˈmo̱ⁿ Tyˈo̱o̱tsˈom njomˈ. Nñequiaaˈ ñˈoom chiuu nntjoom nnˈaⁿ jndye ndyuaa, ndoˈ ñequio jndye nnom ñˈoom na cwilaˈneiⁿna ndoˈ nda̱a̱ nnˈaⁿ na cwiluitquiendye nda̱a̱na. 	 I rzekł mi: Musisz zasię prorokować przed wielą ludzi i narodów, i języków, i królów.


Ee cantyja ˈnaaⁿˈ jom, chaˈtso ñˈoom na tso Tyˈo̱o̱tsˈom na nntsˈaaⁿ, laxmaⁿ joonaˈ na majoˈndyo ncˈe Cristo. Ndoˈ na ljoˈ, quia cwilaˈtˈmaaⁿˈndyo̱ Tyˈo̱o̱tsˈom, cwilˈuuya Amén cantyja ˈnaaⁿˈ Cristo Jesús. 	 Bo ile jest obietnic Bożych, w nim są Tak i w nim są Amen, ku chwale Bożej przez nas.


Seiˈno̱ⁿˈ Jesús na ljoˈ cwilaˈtiuuna. Tsoom nda̱a̱na: —¿Chiuu na jeeⁿ matseiñˈeeⁿˈñenaˈ ˈo cweˈ jnaaⁿˈ na tjaaˈnaⁿ tyooˈ tquiochoˈyoˈ? ¿Aa maxjeⁿ ndicwaⁿ ticalaˈno̱ⁿˈyoˈ ndoˈ na tileicjo̱ ñˈoom naquiiˈ nˈomˈyoˈ? ¿Aa maxjeⁿ tileiqueⁿˈyoˈ cwenta? 	 Co poznawszy Jezus, rzekł im: O czemże rozmawiacie, iż nie macie chleba? Jeszczeż nie baczycie i nie zrozumiewacie? Jeszczeż macie serce swoje zdrętwiałe?


cwilaˈtˈmaaⁿˈndyena ˈnaⁿ na jnda̱ lˈa nnˈaⁿ, ndoˈ cwilˈana tsˈiaaⁿ caluaˈ, mˈaⁿna na jndoona ncˈiaana, xueena nnˈaⁿ. Cwii ñˈoom titˈmaⁿnaˈ, sa̱a̱ cwilawjeyayana, cwilˈana na chaˈtso nnˈaⁿ tixcwe mˈaⁿ, manda̱ nquieena xcwe cwilˈana. Ñequiiˈcheⁿ na mˈaaⁿˈ nˈomna cantyja ˈnaaⁿ nquieena, 	 Bałwochwalstwo, czary, nieprzyjaźni, swary, nienawiści, gniewy, spory, niesnaski, kacerstwa,


Jnda̱ ñetˈmo̱o̱ⁿ nnˈaⁿ nnoom cantyja ˈnaaⁿˈ natooˈ nquii na nndyocwjiˈnˈmaaⁿñe nnˈaⁿ. Joˈ chii ñequio na ntyjaaˈ tsˈoom tyotseineiiⁿ nda̱a̱ nnˈaⁿ. Xcwe tyoˈmo̱o̱ⁿ chaˈwaa na ntyjiityeeⁿ cantyja ˈnaaⁿˈ na nndyocwjiˈnˈmaaⁿñe Jesús nnˈaⁿ, sa̱a̱ cantyja ˈnaaⁿˈ na nleitsˈoomndye nnˈaⁿ, macanda̱ ntyjeeⁿ cantyja ˈnaaⁿˈ ñˈoom na tyoñequia Juan. 	 Ten był wprawiony w drogę Pańską, a pałając w duchu, mówił i nauczał pilnie o Panu, wiedząc tylko o chrzcie Janowym.


Nnˈaⁿ fariseos na mˈaⁿ joˈ joˈ, tyondyena chaˈtso ñˈoommeiⁿˈ na seineiⁿ Jesús. Ndoˈ tyolaˈjnaaⁿˈna jom, ee jeeⁿ cwilaˈcandyaˈ nˈomna sˈom. 	 A słuchali tego wszystkiego i Faryzeuszowie, którzy byli łakomi, i naśmiewali się z niego.


Jñoom joona na cˈoonquiana ñˈoom cantyja na matsa̱ˈntjom Tyˈo̱o̱tsˈom ndoˈ na nlaˈnˈmaⁿna nnˈaⁿwii. 	 I rozesłał je, żeby kazali królestwo Boże, i uzdrawiali niemocne.


’Moisés seiljeiⁿ ñˈoom na tqueⁿ Tyˈo̱o̱tsˈom nda̱a̱ˈyoˈ na matsa̱ˈntjomnaˈ. Sa̱a̱ meiiⁿ na ljoˈ, meiⁿcwiindyoˈ ˈo tyoolaˈcanda̱a̱ˈndyoˈ juunaˈ. Ee xeⁿ cwilaˈcanda̱ˈyoˈ juunaˈ xoqueⁿndyoˈ na nlacueˈyoˈ ja. 	 Izali wam Mojżesz nie dał zakonu? a żaden z was nie przestrzega zakonu. Przeczże szukacie, abyście mię zabili?


Xjeⁿˈñeeⁿ tyjeˈcañoom cwii yuscu Samaria joˈ joˈ na nncwjiˈ ndaatioo. Matsoom nnom: —Quiaaˈ ndaatioo nncˈua. 	 I przyszła niewiasta z Samaryi czerpać wodę, której rzekł Jezus: Daj mi pić!


Ee quia matseiyuˈ tsˈaⁿ ñequio nquii na cwiluiiñe na matsa̱ˈntjom, nquii Jesucristo na macwjiˈnˈmaaⁿñe nnˈaⁿ, ee na matseiyuˈ tsˈaⁿ joˈ jnda̱ jndyaañê natia na matseixmaⁿ tsjoomnancue ndoˈ nda̱quia xeⁿ nntseijomñennaaⁿˈaⁿ ñequio natiameiⁿˈ, cwajndiiti nntjoom, nchiiti na tjom jñeeⁿ. 	 Bo ponieważ oni uszli plugastw świata przez poznanie Pana i zbawiciela, Jezusa Chrystusa, a znowu się zaś niemi uwikławszy, zwyciężeni bywają; stały się ich ostateczne rzeczy gorsze niż pierwsze.


matseijndo̱ cha nncˈom tˈmaaⁿndye nˈom, ndoˈ cha tjoomˈ ncˈom na wiˈ nˈom ncˈiaa na cwilaˈyuˈ, ndoˈ na jndyeti na cwiˈoolaˈno̱ⁿˈ cantyja ˈnaaⁿˈ ñˈoom wantyˈiuuˈ na matseicandii Tyˈo̱o̱tsˈom na juunaˈ maquiiti Cristo cwiluiiñenaˈ. 	 Aby pocieszone były serca ich, będąc spojone miłością, a to ku wszelkiemu bogactwu zupełnego i pewnego wyrozumienia, ku poznaniu tajemnicy Boga i Ojca, i Chrystusa,


Quia joˈ taqueⁿ Ta Jesús ndyeyu jo ndoˈ na mˈaaⁿ Pedro ndoˈ ntyˈiaaˈ nnoom. Ndoˈ mañoomˈ tjañjoomˈ tsˈoom ñˈoom na jnda̱ tso nnoom: “Cwii tjo̱o̱cheⁿ na nntseixuaa caxtijndyo jeˈjeˈcheⁿ sa̱a̱ xjeⁿˈñeeⁿ ˈu jnda̱ ndyee ndiiˈ macwjiˈndyuˈ ñˈeⁿndyo̱.” 	 A Pan obróciwszy się, spojrzał na Piotra. I wspomniał Piotr na słowo Pańskie, jako mu był powiedział: Iż pierwej niż kur zapieje, trzykroć się mnie zaprzesz.


Quia na jnda̱ tquienndaˈna yuu na mˈaⁿ nnˈaⁿ na jndyendye, jndyotseicandyooˈñe cwii tsaⁿsˈa na mˈaaⁿ Jesús. Tcoomˈm xtyeeⁿ jo nnom, tsoom: 	 A gdy przyszli do ludu, przystąpił do niego człowiek, i upadł przed nim na kolana,


Ndoˈ manquiityeeⁿ tquiaaⁿ na ntˈom nnˈaⁿ cwiluiindye apóstoles. Ntˈom cwiluiindye nnˈaⁿ na cwitˈmo̱o̱ⁿ ñˈoom cantyja ˈnaaⁿˈaⁿ cha calaˈyuˈ nnˈaⁿ. Ntˈom cwiluiindye na cwiñeˈquia ñˈoom xco na ya cantyja na nluiˈnˈmaaⁿñe tsˈaⁿ, ndoˈ ntˈom cwiluiindye na cwiteiˈxˈee ntmaaⁿˈ nnˈaⁿ na macwjiˈ Tyˈo̱o̱tsˈom cwentaaⁿˈaⁿ ndoˈ ntˈomcheⁿ cwitoˈñoom na ˈnaaⁿ na cwitˈmo̱o̱ⁿ nda̱a̱ ncˈiaa. 	 I tenże dał niektóre Apostoły, a niektóre proroki, a drugie ewangielisty, drugie też pasterze i nauczyciele.


Cwii tjo̱o̱cheⁿ na nnto̱ˈ Jesús tsˈiaaⁿ na tyˈiom Tyˈo̱o̱tsˈom jom tyomˈaaⁿ Juan, tyoñequiaaⁿ ñˈoom nda̱a̱ chaˈtso nnˈaⁿ Israel. Tyotsoom nda̱a̱na na calcweˈ nˈomna ndoˈ cwitsˈoomndyena. 	 Przed którego przyjściem kazał Jan chrzest pokuty wszystkiemu ludowi Izraelskiemu.


Ndoˈ ntyjiiya ñˈoom na matsa̱ˈntjoom mañequiaanaˈ na nntseixmaⁿ tsˈaⁿ na ticantycwii na wandoˈ. Joˈ chii matseina̱ⁿya chaˈxjeⁿ ñˈoom na jnda̱ tsoom no̱o̱ⁿ. 	 I wiem, że rozkazanie jego jest żywot wieczny; przetoż to, co ja wam mówię, jako mi powiedział Ojciec, tak mówię.


Nquii Tyˈo̱o̱tsˈom cwentaa jaa nnˈaⁿ Israel tjeiiˈñê welooya na ñetˈom teiyo cwentaaⁿˈaⁿ. Sˈaaⁿ na teitˈmaⁿ tmaaⁿˈ joona yocheⁿ na tyomˈaⁿyana ndyuaa Egipto, ndoˈ jnda̱nquiacheⁿ ñequio najneiⁿ tañomˈm joona, tjeiiⁿˈeⁿ joona ndyuaaˈñeeⁿ. 	 Bóg ludu tego Izraelskiego wybrał ojców naszych i wywyższył lud, gdy byli przychodniami w ziemi egipskiej, i w ramieniu wyciągnionem wywiódł je z niej.


Quia joˈ ntyee na cwiluiitquiendye ñequio chaˈtsondye naⁿmanˈiaaⁿ cwentaa nnˈaⁿ judíos tyolˈueena nnˈaⁿ na calue ñˈoom cantu nacjooˈ Jesús cha nnda̱a̱ nleijndaaˈ jnaaⁿˈaⁿ na cueeⁿˈeⁿ. Sa̱a̱ tileicaliuna. 	 Ale przedniejsi kapłani, i wszystka rada szukali przeciwko Jezusowi świadectwa, aby go na śmierć wydali; wszakże nie znaleźli.


Ñˈoom na mayuuˈ matsjo̱o̱ nda̱a̱ˈyoˈ, mamˈaⁿ nnˈaⁿ ljooñe na tixocwjena hasta na jnda̱ ntyˈiaanda̱a̱na ja na cwiluiindyo̱ tsˈaⁿ na jnaⁿ cañoomˈluee na macwja̱caño̱o̱ⁿ na nntsa̱ˈntjo̱ⁿya. 	 Zaprawdę powiadam wam: Są niektórzy z tych, co tu stoją, którzy nie ukuszą śmierci, ażby ujrzeli Syna człowieczego, idącego w królestwie swojem.


Matseiljeiya ñˈoomwaa cwentaaˈ ˈo ta na ncjoˈtquieˈyoˈ ncˈe jnda̱ macwilaˈjomndyoˈ ñequio Cristo na mˈaaⁿ xjeⁿ na jnaⁿjndyeecheⁿ chaˈtso. ˈO na titquiendyoˈ matseiljeiya ñˈoomwaa ncˈe jnda̱ macwinaⁿndyoˈ nacjooˈ tsaⁿjndii. ˈO ntseindaaya, matseiljeiya ñˈoomwaa ncˈe macwitaˈjnaⁿˈyoˈ nqueⁿ na cwiluiiñê Tsotya̱a̱ya. 	 Piszę wam, ojcowie! żeście poznali tego, który jest od początku. Piszę wam, młodzieńcy! żeście zwyciężyli onego złośnika.


Jnda̱ na tyˈioom sondaro Jesús tsˈoomˈnaaⁿ, quia joˈ ñequieendye joona toˈñoomna cwii cwii liaⁿˈaⁿ. Mati toˈñoomna liaatco ˈnaaⁿˈaⁿ na tuiinaˈ na tjaa yuu ñjoomˈnaˈ. 	 A gdy żołnierze Jezusa ukrzyżowali, wzięli szaty jego i uczynili cztery części, każdemu żołnierzowi część, i suknią; a była ta suknia nie szyta, ale od wierzchu wszystka dziana.


Ee naquiiˈ nˈomna maxjeⁿ manquiuyana ñˈoom na mayuuˈ cantyja ˈnaaⁿˈ Tyˈo̱o̱tsˈom ee manquiityeeⁿ jnda̱ tˈmo̱o̱ⁿ chiuu matseixmaaⁿ nda̱a̱na. 	 Przeto iż co może być wiedziano o Bogu, jest w nich jawno, gdyż im Bóg objawił.


Quia na ñetˈo̱o̱ⁿya ñˈeⁿndyoˈ na jnda̱ we tsjo̱o̱ya na xocˈo̱o̱ⁿya na tˈmaⁿ tsˈo̱o̱ⁿya ñequio nnˈaⁿ na ndicwaⁿ cwilaˈtjo̱o̱ndye. Jeˈ cwitjo̱o̱cheⁿ na nncua̱nndaˈa na mˈaⁿˈyoˈ, mañejuu ñˈoomˈñeeⁿ matsjo̱o̱ tixocˈo̱o̱ⁿ na tˈmaⁿ tsˈo̱o̱ⁿ ñequio naⁿˈñeeⁿ, 	 Powiedziałem przedtem i znowu powiadam jako powtóre obecny, a teraz nie będąc obecny piszę tym, którzy przedtem grzeszyli i wszystkim inszym, że jeźli znowu przyjdę, nie przepuszczę im.


Ee ja matsjo̱o̱ cweˈ tsˈiaaⁿˈndyo na nntseicwano̱ⁿya cwii pra̱so ndoˈ ticatsjo̱o̱ya chiuu waa jnaaⁿˈaⁿ. 	 Bo mi się niesłuszna widzi, posłać więźnia, a tego, o co go obwiniają, nie oznajmić.


Joˈ chii quia jnda̱ seitˈmaⁿ tsˈom Tyˈo̱o̱tsˈom jnaaⁿ nnˈaⁿ, tacaⁿtinaˈ na cwiicheⁿ nncueˈnndaˈ. 	 A gdzieć jest odpuszczenie ich, jużci więcej ofiary nie potrzeba za grzech.


Ee mˈaaⁿ jnaaⁿ na yuscu, na macanda̱ juu. Chaˈna canchooˈwe chuuˈ yuˈñeeⁿ ndoˈ mañeˈcueˈ. Yocheⁿ na njom Jesús nato na mawjaⁿ waaˈ tsaⁿˈñeeⁿ, sˈaanaˈ na jeeⁿ tyeeⁿ nacañomˈm na jeeⁿ jndye nnˈaⁿ. 	 Albowiem miał córkę jedyną około dwunastu lat, która już konała. (A gdy on szedł, cisnął go lud.)


Meiⁿ nchii matsjo̱o̱ na cateijndeiˈyoˈ ntˈomcheⁿ nnˈaⁿ cha na catseitjo̱o̱naˈ na cwileilˈueeˈndyoˈ. 	 Bo nie chcę, aby insi mieli ulżenie a wy uciśnienie, ale żeby za równo natenczas wasza obfitość ich niedostatkowi usłużyła;


Tsˈaⁿ na matseitiuu na jndye waa na jndo̱ˈ tsˈom, tyootseiˈno̱ⁿˈ chaˈxjeⁿ na macaⁿnaˈ na caljeii. 	 A jeźli kto mniema, żeby co umiał, jeszcze nic nie umie, tak jakoby miał umieć;


Ndoˈ quia tso Jesús: “Maja luaa joˈ”, seilcweˈntyaˈnaˈ joona hasta xjeⁿ nomtyuaacheⁿ tquiaandyena. 	 A skoro im rzekł: Jam jest, postąpili nazad i padli na ziemię.


Cwii xueeˈñeeⁿ tuo̱ Jesús tsˈom cwii wˈaandaa ñequio nnˈaⁿ na cwilaˈjomndye ñˈoomˈm. Tsoom nda̱a̱na: —Cjaaya xndyaaˈ ndaaluee. Quia joˈ jnaⁿna tsˈo̱ndaa Galilea, to̱ˈna na ˈoowityˈiooˈna juunaˈ. 	 I stało się dnia jednego, że on wstąpił w łódź i uczniowie jego, i rzekł do nich: Przeprawmy się na drugą stronę jeziora. I puścili się.


Quia joˈ tjacuo̱o̱ⁿ tsˈom cwii wˈaandaaˈñeeⁿ. Wˈaandaa ˈnaaⁿˈ Simón joˈ. Tcaaⁿ na cjaañˈoomti tsaⁿˈñeeⁿ juunaˈ chjoowiˈ cha nˈndiinaˈ tyuaatcwii. Ndoˈ tjacjom. Tquiaaⁿ ñˈoom nda̱a̱ nnˈaⁿ xjeⁿ na wacatyeeⁿcheⁿ tsˈom wˈaandaa. 	 A wstąpiwszy w jedną z tych łodzi, która była Szymonowa, prosił go, aby maluczko odjechał od brzegu; a usiadłszy, uczył on lud z onej łodzi.


Ndoˈ aa chii majoo naⁿtya cwilaˈneiⁿna ñˈoomntjeiⁿ nacjooˈ xuee nqueⁿ na jeeⁿ jnda tseixmaⁿnaˈ na cantyja ˈnaaⁿˈ juu joˈ matseicajndyunaˈ ˈo. 	 Azaż oni nie bluźnią onego zacnego imienia, które jest wzywane nad wami?


Ndoˈ quia na jnda̱ seicanda̱a̱ˈndyo̱ tsˈiaaⁿmeiⁿˈ, ndoˈ xeⁿ jnda̱ ljo tsjo̱ˈñjeeⁿˈñeeⁿ lueena, quia ljoˈ nncwino̱o̱ⁿya na mˈaⁿˈyoˈ na jo̱ ndyuaa España. 	 Przetoż gdy to wykonam, a onym jako zapieczętowany ten pożytek oddam, pójdę przez was do Hiszpanii;


Joˈ chii ˈo nnˈaⁿya na cwilayuˈyoˈ, meiⁿchjoo xocateijndeiinaˈ ˈo na nncjo̱cando̱o̱ˈa ˈo xeⁿ na matseina̱ⁿ cweˈ ñˈoom na tjachuiiˈ, sa̱a̱ xeⁿ na nntseina̱ⁿya ñˈoom na jnda̱ tˈmo̱ⁿ Tyˈo̱o̱tsˈom no̱o̱ⁿya, oo cwii ñˈoom na matseiˈño̱ⁿˈa cantyja ˈnaaⁿˈ ñˈoomˈm, oo cwii ñˈoom cantyja ˈnaaⁿˈ ˈnaaⁿ na quia nluii, oo cwii ñˈoom na mˈmo̱o̱ⁿ nda̱a̱ˈyoˈ, nmeiⁿˈ mayuuˈ nnteijndeiinaˈ ˈo. 	 Teraz tedy, bracia! gdybym przyszedł do was, językami obcymi mówiąc, cóż wam pomogę, jeźlibym wam nie mówił albo przez objawienie, albo przez umiejętność, albo przez proroctwo, albo przez naukę?


Nntseijomnaˈ mˈaⁿ we yolcu na cwitua. Cwii tsaⁿˈñeeⁿ wjaañˈoomnaˈ jom na mˈaaⁿya ndoˈ cwii maˈndiinaˈ. 	 Dwie będą mleć we młynie; jedna będzie wzięta, a druga zostawiona;


Ángel na jnda̱ we tjo̱o̱ⁿˈo̱ⁿ ntu ˈnaaⁿˈaⁿ, quia joˈ tyˈoom chom cwii chaˈcwijom sjo̱ tˈmaⁿ, jnda̱ chii tjuˈnaˈ joˈ tsˈom ndaaluee. Ndoˈ manndyooˈ xcwe na chaˈtso ndaaluee seicwaqueⁿnaˈ niomˈ. 	 Potem zatrąbił wtóry Anioł, a jakoby góra wielka ogniem pałająca wrzucona jest w morze i obrócona jest w krew trzecia część morza.


Quia na seicanaaⁿñê yuu na jnda̱ ˈom na ta̱ˈtyeⁿ tsomˈñeeⁿ quia joˈ teitquiooˈ ntyˈiaya tio tˈmaⁿ. Ndoˈ jo ndoˈ xˈeenaˈ mˈaⁿ añmaaⁿ nnˈaⁿ na jnda̱ tja̱ na jlaˈcwjee nnˈaⁿ joona ncˈe na tîcaˈndyena ñˈoomˈ Tyˈo̱o̱tsˈom, meiⁿ tîcaˈndyena na tyotjeiiˈyuuˈndyena ñˈoomˈñeeⁿ. 	 A gdy otworzył piątą pieczęć, widziałem pod ołtarzem dusze pobitych dla słowa Bożego i dla świadectwa, które wydawali;


Ndoˈ tsoom nda̱a̱ nnˈaⁿ na mˈaⁿ joˈ joˈ: —Ja mawaxˈa̱ya nda̱a̱ˈyoˈ, xuee na cwitaˈjndya̱a̱ya ¿aa wanaaⁿ na cateijndeii tsˈaⁿ xˈiaaⁿˈaⁿ na wiˈ matjom, oo aa ticateijneiⁿ juu? ¿Aa cwjiˈnˈmaaⁿñê xˈiaaⁿˈaⁿ na ticueˈ, oo aa caˈñeeⁿ na cueˈ? Sa̱a̱ joona yacheⁿ jlaˈcheⁿna. 	 I rzekł do nich: Godzili się w sabat dobrze czynić, czyli źle czynić? człowieka zachować, czyli zabić? a oni milczeli.


Ee tijoom ñejndya̱a̱yâ ñˈoom na mañequiaaˈ, jeeⁿ xuiiˈ juunaˈ. Joˈ chii ñeˈcaliuuyâ chiuu cwitˈmo̱o̱ⁿ ñˈoommeiⁿˈ. 	 Bo jakieś obce rzeczy przynosisz do uszów naszych; chcemy tedy wiedzieć, co wżdy z tego ma być?


Ndoˈ chaˈxjeⁿ cwilaˈno̱o̱ⁿˈa na mañeeⁿ ñˈoom na cwitaaⁿya nnoom, mati nquiuuya na cwitoˈño̱o̱ⁿya ñˈoom na jnda̱ taaⁿya nnoom. 	 A jeźli wiemy, iż nas słyszy, o cokolwiek byśmy prosili, tedy wiemy, iż mamy te rzeczy, o któreśmy go prosili.


ˈÑeeⁿ juu na matseiljo ñˈoom na matsa̱ˈntjo̱ⁿ ndoˈ matseicanda̱ joonaˈ, tsaⁿˈñeeⁿ jnda ntyjeeⁿ ja. Ndoˈ ˈñeeⁿ juu na jnda ntyjii ja, nquii Tsotya̱ya candyaˈ tsˈoom juu. Ndoˈ mati ja candyaˈ tsˈo̱o̱ⁿya juu, ndoˈ mˈmo̱o̱ⁿya cantyja ˈnaⁿya nnom. 	 Kto ma przykazania moje i zachowuje je, ten jest, który mię miłuje; a kto mię miłuje, będzie go też miłował Ojciec mój; i ja go miłować będę, i objawię mu siebie samego.


Joˈ chii tsˈaⁿ na cwiluiitquieñe nda̱a̱ sondaro sa̱ˈntjoom na cˈooñˈom naⁿˈñeeⁿ Pablo naquiiˈ wˈaa yuu cwicˈeeⁿna. Matsoom: —Catjaˈyoˈ tsaⁿmˈaaⁿˈ cha nntsoom ljoˈ sˈaaⁿ ee ñeˈcaljeiiya chiuu na jeeⁿ jlaˈxuaa nnˈaⁿ nacjoomˈm. 	 Rozkazał go hetman wieść do obozu i kazał go biczami spróbować, żeby się dowiedział, dla której by przyczyny nań tak wołano.


Tsoom: Teicˈuaa naquiiˈ tsjoom Ramá na cwityuee londyee yocanchˈu. Jndeii cwilaˈxuaana, cwityueena cantyja ˈnaaⁿ ndana meiⁿ taleiquiaanaˈ na nnjoomna, ee tja̱ ndana. 	 Głos w Ramie słyszany jest, lament, i płacz, i narzekanie wielkie: Rachel płacząca synów swoich nie dała się pocieszyć, przeto, że ich nie masz.


Sa̱a̱ meiiⁿ na luaaˈ tso Isaías, majndyendye nnˈaⁿ na mˈaⁿ nˈiaaⁿ jo nda̱a̱ nnˈaⁿ judíos, tyolaˈyuˈna ñˈeⁿ Jesús. Sa̱a̱ jnaaⁿˈ na nquiaana nnˈaⁿ tmaaⁿˈ fariseos, joˈ chii ticatjeiˈyuuˈndyena na ljoˈ. Ee xeⁿ nlˈana na ljoˈ tixonquia fariseosˈñeeⁿ na wanaaⁿ na nlaˈjomndyena xjeⁿ na cwiˈoona watsˈom. 	 Wszakże jednak i z książąt wiele ich weó uwierzyło; ale dla Faryzeuszów nie wyznali, aby z bóżnicy nie byli wyłączeni.


Ndoˈ jndye ñˈoom tyowaxˈeeⁿ, sa̱a̱ meiⁿcwii ñˈoom ticˈo̱ Jesús. 	 I pytał go wielą słów; ale mu on nic nie odpowiadał.


Meiⁿcwiindyena talaˈneiⁿna ñˈoomwiˈ nacjooˈ xˈiaana. Calaxmaⁿna nnˈaⁿ na tjatiaˈ cachona ñequio ntˈomcheⁿ, ya nnˈaⁿndyena ñequio chaˈtso. Catˈmo̱o̱ⁿna na nioomˈ nˈomna ñequio chaˈtsondye nnˈaⁿ. 	 Nikogo nie lżyli, byli niezwadliwymi, ale układnymi, okazując wszelką skromność przeciwko wszystkim ludziom.


Quia na macanda̱ tomti nncˈoomˈ tsˈom tsˈaⁿ cantyja ˈnaaⁿˈ ljoˈ na lˈue tsˈom seiiⁿˈeⁿ, wjaañˈomnaˈ jom na nntsuuñê. Sa̱a̱ quia na nncˈoomˈ tsˈom tsˈaⁿ ljoˈ na lˈue tsˈom Espíritu Santo wjaañˈoomnaˈ jom na ticantycwii na nncwanoomˈm ndoˈ tjaa ljoˈ chjooˈ tsˈoom. 	 Gdyż zmysł ciała jest śmierć; ale zmysł ducha jest żywot i pokój,


Jâ tyomˈaaⁿyâ tsjoom Filipos ncuee na cwicwaˈ nnˈaⁿ judíos tyooˈ na tjaaˈnaⁿ ndaaljoˈ tjaquieeˈ. Quia na jnda̱ teinom ncueeˈñeeⁿ tuo̱o̱yâ wˈaandaa. Saayâ squia̱a̱caño̱o̱ⁿyâ naⁿˈñeeⁿ tsjoom Troas xuee jnda̱ ˈom. Joˈ joˈ ljooˈndyô̱ cwii ntquieeˈ xuee. 	 A my po dniach przaśników odpłynęliśmy z Filipowa i przyszliśmy do nich do Troady za pięć dni, gdzieśmy zamieszkali siedm dni.


Ndoˈ jnda̱ tsoom na luaaˈ, tˈmo̱o̱ⁿ lˈo̱o̱ⁿ ñequio tseiˈntsqueeⁿˈeⁿ nda̱a̱yâ. Ndoˈ tquiaanaˈ na jeeⁿ neiiⁿyâ na ntyˈiaanndaaˈâ jom. 	 A to rzekłszy pokazał im ręce i bok swój; a uradowali się uczniowie, ujrzawszy Pana.


Ee tsˈaⁿ na ticˈoom nacjoya, cwiluiiñe tsˈaⁿ na mˈaaⁿ cantyja ˈnaⁿya. 	 Bo kto nie jest przeciwko nam, za nami jest.


Tîcanda̱a̱ nncˈomna jom ñˈeⁿ ñˈoom na matseineiiⁿ. Yacheⁿ jlaˈcheⁿna na tjaweeˈ nˈomna ñˈoom na tˈo̱o̱ⁿ. 	 I nie mogli go podchwycić w mowie jego przed ludem, a zadziwiwszy się odpowiedzi jego, umilknęli.


Joˈ chii nnˈaⁿ na ˈoomˈaⁿ cantyja ˈnaaⁿˈ jnaⁿ, xocanda̱a̱ nlˈana yuu na cjaaweeˈ ntyjii Tyˈo̱o̱tsˈom. 	 Przetoż którzy są w ciele, Bogu się podobać nie mogą.


Joˈ chii matsonaˈ na calajomndyo̱ xuee Pascua ñequio na xcweeˈ nˈo̱o̱ⁿya ndoˈ na mayuuˈa, na joo joˈ laˈxmaⁿnaˈ chaˈcwijom tyooˈ na tjaa ndaaljoˈ tjaquieeˈ. Nchii nlajomndyo̱ xuee Pascuaˈñeeⁿ ñequio ndaaljoˈ tquie na tseixmaⁿnaˈ na quieˈ nˈo̱o̱ⁿya ndoˈ natia na cwilˈaaya. 	 A tak obchodźmy święto nie w starym kwasie, ani w kwasie złości i rozpusty, ale w przaśnikach szczerości i prawdy.


Tsjoom Listra tyowacatyeeⁿ cwii tsaⁿsˈa na tileicjaacaa ee maxjeⁿ ntjeiⁿ ncˈeeⁿ tuiiñê. Meiⁿjom ndiiˈ tyoojaacaⁿ. 	 A mąż niektóry w Listrze chory na nogi siedział, będąc chromy z żywota matki swojej, który nigdy nie chodził.


Chii tˈmaⁿ Jesús nnˈaⁿ na cwilaˈjomndye ñˈeⁿñê. Tsoom nda̱a̱na: —Na mayuuˈcheⁿ nndyeˈyoˈ nntsjo̱o̱, yuscumˈaaⁿˈ tsˈaⁿ na jnda̱ tueˈ saaˈ ndoˈ jeeⁿ jñeeⁿˈñê, sa̱a̱ tˈmaaⁿˈti tjoomˈm tsˈom castom, nchiiti chaˈtso ntˈomcheⁿ. 	 Tedy zwoławszy uczniów swoich rzekł im: Zaprawdę wam powiadam, że ta uboga wdowa więcej wrzuciła, niżeli ci wszyscy, którzy rzucali do skarbnicy.


Mayuuˈcheⁿ nndyeˈyoˈ nntsjo̱o̱, jndye profetas na tyoñeˈquia ñˈoomˈ Tyˈo̱o̱tsˈom tandyo xuee ñequio jndye nnˈaⁿ na tyomˈaⁿ cantyja na matyˈiomyanaˈ, jeeⁿ tyocantyjaaˈ nˈomna na nntyˈiaanda̱a̱na ljoˈ na cwintyˈiaˈ ˈo ndoˈ na nndyena chaˈna cwindyeˈ ˈo sa̱a̱ tîcantyˈiaana meiⁿ tîcandyena. 	 Bo zaprawdę powiadam wam, iż wiele proroków i sprawiedliwych żądało widzieć to, co wy widzicie, ale nie widzieli, i słyszeć to, co słyszycie, ale nie słyszeli.


maluaaˈ ñejomndiiˈ na tquiaañe Cristo na tueeⁿˈeⁿ cha nntseinoomˈm jnaaⁿ jndyendye nnˈaⁿ. Nda̱ joˈ nleitquiooˈñê na nnda̱ we, nchii cweˈ na nntseijndaaˈñê cantyja ˈnaaⁿ jnaaⁿ nnˈaⁿ, sa̱a̱ na nncwjiˈnˈmaaⁿñê nnˈaⁿ na cwicantyjaaˈ nˈom jom. 	 Tak i Chrystus, raz będąc ofiarowany na zgładzenie wielu grzechów, drugi raz się bez grzechu okaże tym, którzy go oczekują ku zbawieniu.


’Quia na cwilaˈcwejndoˈndyoˈ, tilˈaˈyaˈyoˈ na taquiomya nda̱a̱ˈyoˈ cweˈ cha na caliu nnˈaⁿ na ljoˈ cwilˈaˈyoˈ. Ee mˈaⁿ nnˈaⁿ na cweˈ cwilˈayana taquiomya nda̱a̱na, cha caˈmo̱ⁿnaˈ nda̱a̱ nnˈaⁿ na cwilaˈcwejndoˈndyena. Mayuuˈcheⁿ nndyeˈyoˈ nntsjo̱o̱, cweˈ tomti juu na cwilaˈtˈmaaⁿˈndye nnˈaⁿ joona, joˈ na matseinoomñenaˈ na cwilaˈcweˈjndoˈndyena. 	 A gdy pościcie, nie bądźcież smętnej twarzy, jako obłudnicy; szpecą bowiem twarzy swoje, aby byli widziani od ludzi, że poszczą; zaprawdę powiadam wam, odbierają zapłatę swoję.


Ndoˈ chaˈtsondye sondaro ˈnaaⁿ naⁿˈñeeⁿ na cwiˈndiinaˈ tja̱na. Ee nqueⁿ na ljoom caso canchiiˈ, seicwjeⁿ joona ñˈeⁿ xjo na macaluiˈnom quiiˈ ˈñom. Ndoˈ chaˈtso cantsaa tcwaˈcaxiiˈndyeyoˈ seiˈtsˈo ˈnaaⁿ naⁿˈñeeⁿ. 	 A drudzy pobici są mieczem tego, który siedział na koniu, wychodzącym z ust jego, a wszystkie ptaki nasycone są ciałami ich.


Sa̱a̱ juu tsˈaⁿ na machˈee yuu na matyˈiomyanaˈ, tsaⁿˈñeeⁿ matseijomñê ñˈeⁿndyo̱ ja na cwiluiindyo̱ naxueeñe. Ndoˈ na ljoˈ cwiwitquiooˈya na chaˈtso na machˈeeⁿ, machˈeeⁿ ncˈe Tyˈo̱o̱tsˈom mˈaaⁿ ñˈeⁿñê. 	 Lecz kto czyni prawdę, przychodzi do światłości, aby były jawne uczynki jego, iż w Bogu są uczynione.


Ncˈe na tyolaˈyuˈya nˈom weloo nnˈaⁿ Israel, joˈ chii tjaweeˈ ntyjii Tyˈo̱o̱tsˈom ñˈeⁿndyena. 	 Albowiem przez nią świadectwa doszli przodkowie.


Ñˈeeⁿˈndyo ˈo na tyocaluiˈjnaaⁿˈndyoˈ lˈa nnˈaⁿ ndoˈ na tyotaˈwiˈna ˈo jo nda̱a̱ ntˈomcheⁿ, ndoˈ ntˈomndyoˈ ˈo tyoteijndeiˈyoˈ nnˈaⁿˈyoˈ na cwilaˈyuˈ na teinomna nawiˈñeeⁿ. 	 Lubo to, gdyście byli i urąganiem, i utrapieniem na podziw wystawieni lub też gdyście się stali uczestnikami tych, z którymi się tak obchodzono.


Tintjomˈyoˈ chaˈcwijom na nnquioo cwii teincoˈ ee nntˈuiinaˈ nnˈaⁿ na mˈaⁿ chaˈwaa nnom tsjoomnancue. 	 Albowiem jako sidło przypadnie na wszystkie, którzy mieszkają na obliczu wszystkiej ziemi.


Jnda̱ na ntyˈiaaˈ Pilato na tîcanaⁿñê ñˈoomˈñeeⁿ hasta manndyo na nlaˈwendyena nacjoomˈm, quia joˈ tcaaⁿ ndaatioo, jñoomˈm na jndooˈ chaˈtsondye naⁿˈñeeⁿ. Tsoom: —Jeˈ mandyuuˈa cha caluiˈyuuˈnaˈ na ticacho̱o̱ jnaⁿ xeⁿ nlacueˈyoˈ tsaⁿmˈaaⁿˈ na tjaa jnaaⁿˈ. Joˈ chii, cajndoˈ ncjoˈyoˈ. 	 A widząc Piłat, iż to nic nie pomagało, ale owszem się większy rozruch wszczynał, wziąwszy wodę, umył ręce przed ludem, mówiąc: Nie jestem ja winien krwi tego sprawiedliwego; wy ujrzycie.


Seitˈmaaⁿˈñê juu. Tqueeⁿ juu ntyjaaˈ tsˈo̱o̱ⁿ ntyjaya. Tqueeⁿ juu na cwiluiitˈmaaⁿñe ndoˈ na macwjiˈnˈmaaⁿñe nnˈaⁿ cha calcweˈ nˈom nnˈaⁿ Israel ndoˈ na nntseitˈmaⁿ tsˈom jnaaⁿna. 	 Tego Bóg za książęcia i zbawiciela wywyższył prawicą swoją, aby dana była ludowi Izraelskiemu pokuta i odpuszczenie grzechów.


’Joˈ chii cwiñequiaayâ ñˈoom naya nda̱a̱ˈyoˈ cantyja ˈnaaⁿˈ ñˈoom na tso Tyˈo̱o̱tsˈom nda̱a̱ welooya na ñetˈom teiyo na nntsˈaaⁿ. 	 I my wam opowiadamy tę obietnicę, która się ojcom stała, iż ją Bóg wypełnił nam, dziatkom ich, wzbudziwszy Jezusa.


Ndoˈ ntyjii Jesús na luaaˈ mˈaaⁿˈ nˈomna. Tsoom nda̱a̱na: —¿Chiuu na ticuaaya nquiuˈyoˈ ñˈeⁿndyo̱? 	 A zaraz poznawszy Jezus duchem swym, iż tak w sobie myśleli, rzekł im: Czemuż tak myślicie w sercach waszych?


Ndoˈ cwii nquiee naⁿˈñeeⁿ na cwiluiitquiendye tso no̱o̱ⁿ: —Tantˈiooˈ ee mˈaaⁿ nqueⁿ na jnda̱ seityueeⁿˈeⁿ juu natia. Jom tseixmaaⁿ na nntseicanaaⁿñê cwii ndoˈ cwii ntquieeˈ joo na tjata̱ˈtyeⁿ tsomˈñeeⁿ ndoˈ nntseicano̱o̱ⁿˈo̱ⁿ juunaˈ. Jom matseicajndyunaˈ Liom cwentaaˈ tmaaⁿˈ nnˈaⁿ Judá na cwiluiiñê tsjaaⁿ David na jndyowicantyjooˈ. 	 Tedy mi jeden z onych starców rzekł: Nie płacz! Oto zwyciężył lew, który jest z pokolenia Judowego, korzeń Dawidowy, aby otworzył księgi i odpieczętował siedm pieczęci ich.


ˈÑeeⁿ juu na ticueeˈ tsˈom ja, meiⁿ ticoˈñom ñˈoom na mañequiaya, waa cwii na nncuˈxeⁿnaˈ tsaⁿˈñeeⁿ. Ee xuee na macanda̱ majooti ñˈoom na jnda̱ seina̱ⁿya, joonaˈ nntuˈxeⁿnaˈ jom. 	 Kto mną gardzi, a nie przyjmuje słów moich, ma kto by go sądził; słowa, którem ja mówił, one go osądzą w ostateczny dzień.


Nnˈaⁿ na tixcwe ˈoomˈaⁿ na cantundyena nlˈana na luaaˈ. Ncˈe natia na cwilˈana, juu na mˈaaⁿˈ nˈomna leicaˈmo̱ⁿnaˈ nda̱a̱na na tixcwe ˈoomˈaⁿna. 	 W obłudzie kłamstwo mówiących i piętnowane mających sumienie swoje,


Jaa na cwilayuuˈa ñetˈo̱o̱ⁿya nacje ˈnaaⁿˈ na cwitsuundye nnˈaⁿ sa̱a̱ jeˈ laxmaaⁿya na ticantycwii na cwitando̱o̱ˈa. Cwilaˈno̱o̱ⁿˈa na ljoˈ ncˈe na jnda nquiuuya nnˈaaⁿya na cwilayuˈ. Tsˈaⁿ na ticajnda ntyjii xˈiaaˈ na matseiyuˈ, ndicwaⁿ mˈaaⁿ nacje ˈnaaⁿˈ na cwitsuundye añmaaⁿ nnˈaⁿ. 	 My wiemy, żeśmy przeniesieni z śmierci do żywota, iż miłujemy braci; kto nie miłuje brata, zostaje w śmierci.


Sa̱a̱ ntˈomcheⁿ nnˈaⁿ tyoluena: —Caˈndiiˈ jom. Ñeˈcantyˈiaayâ aa nncwjeˈcañoom Elías na nncwjiˈnˈmaaⁿñe jom. 	 A drudzy mówili: Zaniechaj; patrzajmy, jeźli przyjdzie Elijasz, aby go wybawił.


Luaa waa na cwilaˈno̱o̱ⁿˈa ˈñeeⁿ cwiluiindye ntseinda Tyˈo̱o̱tsˈom ndoˈ ˈñeeⁿ cwiluiindye ntseinda tsaⁿjndii, meiⁿ quia tsˈaⁿ na tiquichˈee na matyˈiomyanaˈ ticaluiiñe jnda Tyˈo̱o̱tsˈom ndoˈ mati tsˈaⁿ na tiwiˈ tsˈom xˈiaaˈ na matseiyuˈ. 	 Po tem poznać dziatki Boże i dzieci dyjabelskie. Wszelki, który nie czyni sprawiedliwości, nie jest z Boga, i który nie miłuje brata swego.


Ndoˈ quia na jnda̱ jliuna Jesús cwiicheⁿ xndyaaˈ ndaaluee, tyoluena nnoom: —Maestro, ¿ljoˈ xjeⁿ jndyoˈ luaa? 	 A znalazłszy go za morzem, rzekli mu: Mistrzu! kiedyś tu przybył?


ndoˈ mati wanaaⁿ na nncjaañˈeⁿ cwii yuscu na matseiyuˈ quia jo̱nquiaya ñˈoom naya chaˈxjeⁿ cwilˈa ntˈomcheⁿ apóstoles, ñequio ntyjee nquii Ta Jesús ndoˈ mati Pedro. 	 Izali nie mamy wolności wodzić z sobą siostry żony, jako i drudzy Apostołowie i bracia Paóscy, i Kiefas?


’Xeⁿ mˈaⁿˈyoˈ na wiˈ nˈomˈyoˈ cweˈ tomti nnˈaⁿ na mati wiˈ nˈom ˈo, quia joˈ ¿yuu waa na yaticheⁿ cwilˈaˈyoˈ? Ee nnˈaⁿ na tyoolaˈtˈmaaⁿˈndyena Tyˈo̱o̱tsˈom mˈaⁿna na wiˈ nˈomna ncˈiaana na wiˈ nˈom joona. 	 Albowiem jeźli miłujecie te, którzy was miłują, jakąż łaskę macie? albowiem toż i grzesznicy właśnie czynią.


Jndye nnˈaⁿ ñetˈom tsˈiaaⁿ tˈmaⁿ ndyuaa Egipto. Ndoˈ tueeˈntyjo̱ na tjaquieeˈ cwii tsˈaⁿ tsˈiaaⁿˈñeeⁿ na ticaljeii cantyja ˈnaaⁿˈ tsˈoo José. 	 Aż nastał inny król, który nie znał Józefa.


quia joˈ jom na tqueeⁿˈñê ˈo, nncjaantyjaaⁿˈaⁿ ˈu, nntsoom njomˈ: “ˈU quiaaˈ na tsaⁿmˈaaⁿ nncjom yuu na wacatyeⁿˈ.” Quia joˈ nluiˈjnaaⁿˈndyuˈ na nncjaˈcajmaⁿˈ sula̱ na macanda̱. 	 A przyszedłszy ten, który ciebie i onego wezwał, rzekłby tobie: Daj temu miejsce: a tedy byś ze wstydem począł siedzieć na pośledniem miejscu.


’Yocheⁿ na ndicwaⁿ wanaaⁿ, queⁿndyuˈ na caljondyoˈyaˈyoˈ ñˈoom na maleichuunaˈ ˈo ñˈeⁿ xˈiaˈ cha tintsˈaanaˈ na juu tsˈaⁿ na mˈaⁿˈntiaaˈndyoˈ ñˈeⁿñe nntseiquioom ˈu lˈo̱ jwe. Ndoˈ jweˈñeeⁿ nñequiaaⁿ cwenta ˈu luee sondaro, Ndoˈ joona mana nntueeˈna ˈu wˈaancjo. 	 Zgódź się z przeciwnikiem twoim rychło, pókiś jest z nim w drodze, by cię snać przeciwnik nie podał sędziemu, a sędzia by cię podał słudze, i byłbyś wrzucony do więzienia.


Ndoˈ quia na tquienndaˈna na waa wˈaa, nquiee nnˈaⁿ na cwilaˈjomndye ñˈeⁿ Jesús jlaˈlcwiiˈndyenndaˈna juu ñˈoomwaaˈ. 	 A w domu zaś uczniowie jego o toż go pytali.


¿Aa waa cwii nnom nawiˈ na nnda̱a̱ nntsˈaanaˈ na nntseitsaaⁿˈñenaˈ na Cristo mˈaaⁿ na candyaˈ tsˈoom jaa? Nawiˈ na cwitjo̱o̱ⁿya, ¿aa nnda̱a̱ nntsˈaanaˈ oo na cwintyjo̱ nnˈaⁿ jaa ncˈe na mˈaaⁿya cantyja ˈnaaⁿˈaⁿ, ndoˈ na matseiˈtjo̱o̱naˈ na nlcwaaˈa, oo na matseiˈtjo̱o̱naˈ liaaya? Oo, ¿cwii nnom na jeeⁿ teincuuˈ na cwitjo̱o̱ⁿya oo na cwilaˈjndaaˈndye nnˈaⁿ na nlaˈcwjeena jaa? Maxjeⁿ tjaaˈnaⁿ meiⁿcwii nnom na nnda̱a̱ nntseitsaaⁿˈñenaˈ na mˈaaⁿ Cristo na candyaˈ tsˈoom jaa. 	 Któż nas odłączy od miłości Chrystusowej? czyli utrapienie? czyli ucisk? czyli prześladowanie? czyli głód? czyli nagość? czyli niebezpieczeństwo? czyli miecz?


Cweⁿ cwii liaatco na teicooˈñˈeⁿnaˈ niomˈ. Ndoˈ xueⁿˈeⁿ na nquiu nnˈaⁿ, joˈ joˈ Ñˈoomˈ Tyˈo̱o̱tsˈom. 	 A przyodziany był szatą omoczoną we krwi, a imię jego zowią Słowo Boże.


ˈU jeˈ na cwiluiindyuˈ tsˈaⁿ judío. ˈU quitˈmaⁿ tsˈomˈ ljeii na tqueⁿ Moisés, ndoˈ macwjiˈsˈandyuˈ cheⁿnncuˈ na tseixmaⁿˈ cwentaaˈ Tyˈo̱o̱tsˈom. 	 Oto się ty nazywasz Żydem i polegasz na zakonie, a chlubisz się Bogiem.


Ndoˈ ticwii cwii tsˈaⁿ na jnda̱ ˈndii waaˈ oo tiˈnquio oo ndyencjo oo tsotye oo tsondyee oo scuuˈ oo ntseinda oo ndyuaaˈ ncˈe na jnda̱ jndyoquieeˈñe cantyja ˈnaⁿya, tsaⁿˈñeeⁿ cwii siaⁿnto ndiiˈ nncoˈñoom na nleinoom cantyja na jnda̱ ˈñeeⁿ. Ndoˈ nnaaⁿˈaⁿ na ticantycwii na wanoomˈm. 	 A każdy, kto by opuścił domy, albo braci, albo siostry, albo ojca, albo matkę, albo żonę, albo dzieci, albo rolę, dla imienia mego, stokroć więcej weźmie, i żywot wieczny odziedziczy.


Ncueeˈñeeⁿ ntˈom nnˈaⁿ na tyoñeˈquia ñˈoomˈ Tyˈo̱o̱tsˈom jluiˈna Jerusalén, tyˈena Antioquía. 	 A w one dni przyszli prorocy z Jeruzalemu do Antyjochii.


Sa̱a̱ nquii Jesús watsom jo tsˈaaⁿ wˈaandaa, wantyeeⁿ cwii liaa ndyaa. Joona jlaˈnlcwina jom, jluena nnoom: —ˈU Maestro, ¿aa maxjeⁿ tjaa na cochˈeenaˈ ˈu meiiⁿ na nncwja̱a̱ya? 	 A on na zadzie łodzi spał na wezgłówku; i obudzili go i mówili mu: Nauczycielu! nie dbasz, że giniemy?


Ee juu na laxmaaⁿya na cwiwiˈndaaˈnaˈ, quia na jnda̱ tcweenaˈ juu na tijoom cwiˈndaaˈ ndoˈ juu seiiˈa na jaaweˈnaˈ quia na jnda̱ tcweenaˈ na tijoom cueˈ, xjeⁿˈñeeⁿ nntseicanda̱a̱ˈñenaˈ ñˈoomˈ Tyˈo̱o̱tsˈom na teiljeii na matsonaˈ: “Jnda̱ seityuiiˈ Tyˈo̱o̱tsˈom najndeii na machˈee na cwiwje nnˈaⁿ. 	 A gdy to, co jest skazitelnego, przyoblecze nieskazitelność, i to, co jest śmiertelnego, przyoblecze nieśmiertelność, tedy się wypełni ono słowo, które napisane: Połkniona jest śmierć w zwycięstwie.


’¿Aa tyoolaˈnaⁿˈyoˈ ljeii ˈnaaⁿˈ Tyˈo̱o̱tsˈom na matsonaˈ: Majuuto tsjo̱ˈ na tixocwilˈue nquiu luañeⁿ na cwilˈa tsiaⁿtsjo̱ˈ, jnda̱ mawacatyeeⁿnaˈ nqui tsiaⁿtsjo̱ˈ? 	 Izaliście nie czytali tego pisma: Kamień, który odrzucili budujący, ten się stał głową węgielną?


ndoˈ chaˈxjeⁿ tˈmaaⁿˈ nnˈaⁿ na cwilaˈyuˈ majuˈñecje nnom Cristo, maluaaˈ macaⁿnaˈ na joo yolcu na jnda̱ tˈunco catueeˈndyecjena nda̱a̱ sˈaana. 	 Jako tedy kościół poddany jest Chrystusowi, tak też żony mężom swoim we wszystkiem.


’Tijndeiˈtinaˈ na nntsuu tsjo̱ˈluee ñequio tsjoomnancue, nchiiti na titseicanda̱a̱ˈñenaˈ meiiⁿ ñeˈcwii ljeii cachjoo na quio teiljeii ñˈoomˈ Tyˈo̱o̱tsˈom na matsa̱ˈntjomnaˈ. 	 I łatwiej jest niebu i ziemi przeminąć, niżeli jednej kresce zakonu upaść.


Ee xonquiaaˈ na nljooˈndyo̱ tseiˈtsuaa meiⁿ xonquiaaˈ na nnto̱ˈndyo̱ ee cwiluiindyo̱ na ljuˈ tsˈo̱o̱ⁿ na mandiˈntjo̱ⁿya njomˈ. 	 Albowiem nie zostawisz duszy mojej w piekle, a nie dasz świętemu twojemu oglądać skażenia.


Jnda̱ na seicanaaⁿñê yuu na jnda̱ ndyee na ta̱ˈtyeⁿ tsomˈñeeⁿ quia joˈ jndiiya na matseineiⁿ tsaⁿ na jnda̱ ndyee na ñequieendye naⁿˈñeeⁿ na taˈndoˈ. Tso: —Candyoˈ ndoˈ cantyˈiaˈ. Ndoˈ ntyˈiaya cwii caso ntoom ndoˈ tsˈaⁿ na waˈljoo maleichom luaˈncjeⁿ. 	 A gdy otworzył trzecią pieczęć, słyszałem trzecie zwierzę mówiące: Chodź, a patrzaj! I widziałem, a oto koó wrony, a ten, co na nim siedział, miał szalę w ręce swojej.


Joˈ chii machˈeenaˈ na mayuuˈcheⁿ meiiⁿ na jndye ndiiˈ nndyena ñˈoom na mañequiaya, sa̱a̱ xocalaˈno̱ⁿˈna. Ndoˈ meiiⁿ na jndye ndiiˈ nntyˈiaana tsˈiaaⁿ na matsˈaa sa̱a̱ tixoqueⁿna cwenta. Ee cwilˈayana na nmeiiⁿˈ cha tilcweˈ nˈomna, tintseitˈmaⁿ tsˈom Tyˈo̱o̱tsˈom jnaaⁿna. 	 Aby patrząc patrzeli, ale nie widzieli, i słysząc słyszeli, ale nie zrozumieli, by się snać nie nawrócili, a byłyby im grzechy odpuszczone.


Jom tyoluiiñê profeta, ndoˈ ntyjiiyaaⁿ na tso Tyˈo̱o̱tsˈom ñˈoomtyeⁿ nnoom na nluiiñe Cristo quiiˈntaaⁿ nnˈaⁿ tsjaaⁿ ˈnaaⁿˈaⁿ na nndyowicantyjooˈ ndoˈ juu tsaⁿˈñeeⁿ nncjaacjoo ntio na ñetacatyeeⁿ. 	 Będąc tedy prorokiem i wiedząc, że mu się Bóg obowiązał przysięgą, iż z owocu biódr jego według ciała miał wzbudzić Chrystusa, a posadzić na stolicy jego.


Andrés, Felipe, Bartolomé, Mateo, Tomás, Jacobo jnda Alfeo, Tadeo, Simón, tsaⁿ na matiiˈñe ñˈoom ñˈeⁿ tmaaⁿˈ nnˈaⁿ cananista. 	 I Andrzeja, i Filipa, i Bartłomieja, i Mateusza, i Tomasza, i Jakóba, syna Alfeuszowego, i Tadeusza, i Szymona Kananejczyka;


Catsuˈ nndya̱a̱yâ. Chiuu matseiˈtiuuˈ: ¿Aa matyˈiomnaˈ na catio̱o̱ⁿya tsˈiaaⁿnda̱a̱ya nnom tsaⁿmatsˈiaaⁿ tˈmaⁿ tsjoom Roma, oo aa ticatyˈiomnaˈ? 	 Przetoż powiedz nam, co ci się zda? Godzili się dać czynsz cesarzowi, czyli nie?


Sa̱a̱ nnˈaⁿ na nmeiiⁿˈ cwinquioˈnnˈaⁿ xocwiyo na luaaˈ cwilˈana ee chaˈxjeⁿ jlaˈno̱ⁿˈ nnˈaⁿ na joo we naⁿˈñeeⁿ na tyolaˈwendyena nacjooˈ Moisés tyomˈaⁿna na ntjeiⁿ nqueⁿna, mati chaˈtso nnˈaⁿ nncˈooliu na majoˈti laxmaⁿ naⁿmˈaⁿˈ. 	 Ale nie postąpią dalej; albowiem głupstwo ich jawne będzie wszystkim, jako i onych było.


Jnaⁿnaˈ tuaˈ, tyjeeˈ jndaa, tioo jndye jndeii, teicaljoonaˈ wˈaaˈñeeⁿ, mana tioonaˈ. Ndoˈ matˈmaⁿ tsuu cantyja ˈnaaⁿˈ wˈaaˈñeeⁿ. 	 I spadł deszcz gwałtowny, i przyszła powódź, i wiatry wiały, a uderzyły na on dom, i upadł, a był wielki upadek jego.


Taxˈeeⁿ nda̱a̱na, matsoom: —¿Yuu cwijom tyˈiuˈyoˈ jom? Jluena nnoom: —Ta, candyoˈ cantyˈiaˈ. 	 I rzekł: Gdzieście go położyli? Rzekli mu: Panie! pójdź, a oglądaj.


Cantyja na cwilˈa naⁿmˈaⁿˈ laˈxmaⁿna chaˈna nmo̱ⁿ tˈmaⁿ ndaaluee na mandyontquienaˈ chomˈ na tjoomˈ na cwajndii ntˈa, laˈxmaⁿna chaˈna cancjuu na tijndaaˈ cwaaⁿ ntyja cwiˈoonaˈ. Majndaaˈ na ticantycwii na nljooˈndyetyeⁿ naⁿmˈaⁿˈ yuu na ntomñˈeⁿ najaaⁿ. 	 Wały wściekłe morskie, wyrzucające swoje sprośności, gwiazdy błąkające się, którym chmura ciemności zachowana jest na wieki.


Juu na caxueeñe ñeˈquioomˈ cwichuiiˈnaˈ ñequio na xuee chiˈ ñequio juu na caxueendye cancjuu, ndoˈ joo cancjuu cwichuiiˈ na xueenaˈ ñequio ntˈomcheⁿ cancjuu. 	 Insza chwała słońca, a insza chwała księżyca, i insza chwała gwiazd; albowiem gwiazda od gwiazdy różna jest w jasności.


Ee tyˈoom na wiˈ tsˈoom ñˈeⁿndyo̱, meiiⁿ tsˈaⁿ na cweˈ cwantindyo ja na mandiˈntjo̱ⁿtya̱ⁿ nnoom. Ndoˈ jeˈ jeˈ, xuee na cwii wjaanaˈ, chaˈtsondye nnˈaⁿ tsjaaⁿ na wjaawicantyjooˈ nluena na matioˈnaaⁿñê ja. 	 Iż wejrzał na uniżenie służebnicy swojej; albowiem oto odtąd błogosławioną mię zwać będą wszystkie narody.


Ndoˈ cwaaⁿti jnda̱ jlaˈnaⁿˈyoˈ naquiiˈ ljeii na tqueⁿ Moisés na matsonaˈ na nquiee ntyee jndye tsˈiaaⁿ cwilˈana naquiiˈ watsˈom tˈmaⁿ na cwindyeˈntjomna juu xuee na cwitaˈjndya̱a̱ya. Sa̱a̱ tjaa jnaaⁿna na ljoˈ cwilˈana. 	 Alboście nie czytali w zakonie, że w sabat i kapłani w kościele sabat gwałcą, a bez winy są?


Queⁿˈyoˈ cwenta, mˈaⁿ nnˈaⁿ jeˈ na cwilatiuuˈyoˈ na majuˈcjenaˈ joona. Sa̱a̱ nda̱nquia nntseiwendyenaˈ joona. Ndoˈ mˈaⁿ nnˈaⁿ jeˈ na cwilaˈtiuu nquiee na tˈmaⁿ cwiluiindye, sa̱a̱ nncueˈntyjo̱ na nncjuˈcjenaˈ joona. 	 A oto są ostatni, którzy będą pierwszymi, a są pierwsi, którzy będą ostatnimi.


Ndoˈ Pedro tquiacheⁿ tquia tjantyjo̱o̱ⁿ naxeⁿˈ Jesús. Tueⁿˈeⁿ waaˈ tyee na cwiluiitquieñe. Tjaqueⁿˈeⁿ tachˈeeⁿˈ wˈaaˈñeeⁿ. Tjacjom quiiˈntaaⁿ nnˈaⁿ na cwilˈa cwenta watsˈom, cha nntyˈiaaⁿˈaⁿ chiuu nncjaajuˈyuunaˈ cantyja ˈnaaⁿˈ Jesús. 	 Ale Piotr szedł za nim z daleka aż do dworu najwyższego kapłana; a wszedłszy tam, siedział z sługami, aby ujrzał koniec.


Ñˈoom na mayuuˈ na tyˈioom nnˈaⁿ jom tsˈoomˈnaaⁿ chaˈcwijom tsˈaⁿ na tijndeii matseixmaⁿ, sa̱a̱ wanoomˈm ncˈe najndeii na cwiluiiñe Tyˈo̱o̱tsˈom, ndoˈ mati jâ na cwilajomndyô̱ cantyja na tijndeii ñeseixmaaⁿ, cha ncˈe joˈ, mati nntando̱o̱ˈâ ñˈeⁿñê ncˈe najndeii na matseixmaⁿ Tyˈo̱o̱tsˈom cha nnteijndeiinaˈ ˈo. 	 Bo aczkolwiek ukrzyżowany jest jako słaby, ale żyje z mocy Bożej, a tak i my jesteśmy z nim słabymi, ale żyć będziemy z nim z mocy Bożej przeciwko wam.


Ndoˈ jnda̱ na jlaˈnaaⁿ naⁿˈñeeⁿ juunaˈ tquiaanaˈ na neiiⁿna, tyˈomtˈmaaⁿˈndyena nˈomna. 	 A przeczytawszy, radowali się z onej pociechy.


Ndoˈ ángeles nntueeˈna naⁿˈñeeⁿ naquiiˈ chom bˈio. Joˈ joˈ nndyuee naⁿˈñeeⁿ ndoˈ nnteinquiena ndeiˈnˈomna na wiˈ cwitjoomna. 	 I wrzucą je w piec ognisty, tam będzie płacz i zgrzytanie zębów.


Sa̱ˈntjoom na cwindyuaandye nnˈaⁿ nacjooˈ jnda̱ nchˈu. Quia joˈ tˈueeⁿ ˈom taⁿˈ tyooˈ ñequio we catscaaˈñeeⁿ, ntyˈiaaⁿˈaⁿ cañoomˈluee ndoˈ tquiaaⁿ na quianlˈuaaˈ Tyˈo̱o̱tsˈom cantyja ˈnaaⁿ joonaˈ. Jnda̱ chii tyjeeⁿ ndoˈ tquiaaⁿ joonaˈ nda̱a̱ jâ nnˈaⁿ na cwilaˈjomndyô̱ ñˈeⁿñê. Ndoˈ jâ tquiaayâ joonaˈ nda̱a̱ nnˈaⁿ na jndyendye. 	 I rozkazawszy ludowi usiąść na trawie, wziął onych pięć chlebów i dwie ryby, a wejrzawszy w niebo, błogosławił, a łamiąc dawał uczniom chleby, a uczniowie ludowi.


Quia na jnda̱ teixuee, tcwaaⁿ nnˈaⁿ na cwilaˈjomndye ñˈeⁿñê. Quiiˈntaaⁿna tjeiiˈñê canchooˈwendye nnˈaⁿ na seicajñoom joona apóstoles, nnˈaⁿ na majñom Tyˈo̱o̱tsˈom tsˈiaaⁿ ˈnaaⁿˈ. 	 A gdy był dzień, zwołał uczniów swych i wybrał z nich dwanaście, które też nazwał Apostołami:


Tyotseitˈmaaⁿˈñê nnˈaⁿ na cweˈ cwantindyo ndoˈ tjeiiⁿˈeⁿ nnˈaⁿ na waa najnda̱ na mˈaⁿ nˈiaaⁿ. 	 Ściągnął mocarze z stolic ich, a wywyższył uniżone.


Nqueⁿ na cwiluiiñê na matsa̱ˈntjoom, cateijneiⁿ ˈo na nncˈomˈyoˈ na wiˈ nˈomˈyoˈ nnˈaⁿ chaˈxjeⁿ mˈaaⁿ na candyaˈ tsˈoom joona, ndoˈ na nncˈom nioomcheⁿ nˈomˈyoˈ nawiˈ na cwiwinomˈyoˈ chaˈxjeⁿ tyomˈaaⁿ jom quia na teinoom nawiˈ tˈmaⁿ. 	 A Pan niech sprawuje serca wasze ku miłości Bożej i ku cierpliwemu oczekiwaniu Chrystusa.


Jnda̱ tyˈewindyoona Jerusalén na nndyooˈ tsjoom Betfagé ñequio Betania. Tquiena ndyeyu ta Olivos, quia joˈ jñom Jesús we nnˈaⁿ na cwilaˈjomndye ñˈeⁿñê na cˈoona lˈaa. 	 A gdy się przybliżyli do Jeruzalemu i do Betfagie i do Betanii ku górze oliwnej, posłał dwóch z uczniów swoich,


Jnda̱ na jndye nnˈaaⁿˈ nqueⁿ na luaaˈ matjoom, tyˈecˈomna jom na jndeiˈnaˈ ee cwilue nnˈaⁿ na jnda̱ seintjeiⁿnaˈ jom. 	 A gdy o tem usłyszeli jego powinni, przyszli, aby go pojmali; bo mówili, że odszedł od rozumu.


Azor tsotye Sadoc, Sadoc tsotye Aquim, Aquim tsotye Eliud. 	 A Azor spłodził Sadoka, a Sadok spłodził Achima, a Achim spłodził Elijuda.


Manquii Espíritu Santo na tjameiⁿntyjeeˈ nnom ñˈoom na cwiljotyeⁿ na maxjeⁿ nntoˈño̱o̱ⁿya ljoˈ na nñequiaa Tyˈo̱o̱tsˈom nda̱a̱ya quia na jnda̱ seicandyaañeñˈeeⁿ nnˈaⁿ na nlaˈxmaⁿ cwentaaⁿˈaⁿ, cha na catseitˈmaaⁿˈñenaˈ jom na jeeⁿ tˈmaⁿ cwiluiiñê. 	 Który jest zadatkiem dziedzictwa naszego na wykupienie nabytej własności, ku chwale sławy jego.


Meiⁿcwiˈñeeⁿcheⁿ tsˈaⁿ na matseiyuˈ ñequio Jnda Tyˈo̱o̱tsˈom, matseixmaⁿ na ticantycwii na wandoˈ añmaaⁿˈ. Sa̱a̱ ˈñeeⁿ juu na ticatseiñˈoomˈñe na nntseiyuˈ ñequio Jnaaⁿ, tsaⁿˈñeeⁿ xocandaaˈ na nncwandoˈ añmaaⁿˈ. Tyeⁿ waa na matseiwˈii Tyˈo̱o̱tsˈom juu. 	 Kto wierzy w Syna, ma żywot wieczny; ale kto nie wierzy Synowi, nie ogląda żywota, lecz gniew Boży zostaje nad nim.


Joˈ chii tilanchqueeⁿˈndyo̱ na nlˈaaya yuu naya ee xeⁿ tiˈndya̱a̱ncˈuaaˈndyo̱, nncueˈntyjo̱ xjeⁿ na nntoˈño̱o̱ⁿya na ticantycwii na cwitando̱o̱ˈa. 	 A dobrze czyniąc nie słabiejmy; albowiem czasu swojego żąć będziemy nie ustawając.


Ee machˈeenaˈ na jnaaⁿˈ tsˈaⁿ na nntseineiⁿ ljoˈ na cweˈ ntyˈiu cwilˈa naⁿˈñeeⁿ, 	 Albowiem co się potajemnie od nich dzieje, sromota i mówić.


Jacob tsotye José, José saaˈ María. Ndoˈ Maríaˈñeeⁿ na seincueⁿ Jesús na cwiluiiñe Cristo. 	 A Jakób spłodził Józefa, męża Maryi, z której się narodził Jezus, którego zowią Chrystus.


Cataⁿˈyoˈ na catioˈnaaⁿñe Tyˈo̱o̱tsˈom nnˈaⁿ na cwitueeˈ ñˈoom wiˈ nacjoˈyoˈ. Ndoˈ calaneiⁿˈyoˈ nnoom cantyja ˈnaaⁿ nnˈaⁿ na cwilaˈjnaaⁿˈna ˈo. 	 Błogosławcie tym, którzy was przeklinają; módlcie się za tymi, którzy wam złość wyrządzają.


Tijnaaⁿˈa cantyja ˈnaaⁿˈ ñˈoom naya ˈnaaⁿˈ Tyˈo̱o̱tsˈom, ee juunaˈ cwiluiiñenaˈ najneiⁿ na macwjiˈnˈmaaⁿñê meiⁿcwiˈñeeⁿcheⁿ tsˈaⁿ na matseiyuˈ ñˈoom nayaˈñeeⁿ. Najndyee machˈeeⁿ na ljoˈ ñequio nnˈaⁿ judíos ndoˈ mati ñequio meiⁿquia nnˈaⁿ. 	 Albowiem nie wstydzę się za Ewangieliję Chrystusową, ponieważ jest mocą Bożą ku zbawieniu każdemu wierzącemu, Żydowi najprzód, potem i Greczynowi.


Ee meiⁿcwiˈñeeⁿcheⁿ tsˈaⁿ na matseiwendyeñe cheⁿnquii, maxjeⁿ nntseiquioo Tyˈo̱o̱tsˈom juu. Ndoˈ meiⁿcwiˈñeeⁿcheⁿ tsˈaⁿ na majuˈñecje, maxjeⁿ nntseiwendye Tyˈo̱o̱tsˈom tsaⁿˈñeeⁿ. 	 Bo wszelki, kto się wywyższa, poniżony będzie, a kto się poniża, wywyższony będzie.


Tyˈo̱o̱tsˈom lˈueya tsˈoom na catseixmaⁿ Cristo chaˈtsoti na matseixmaaⁿ. 	 Ponieważ się upodobało Ojcu, aby w nim wszystka zupełność mieszkała.


Queⁿˈyoˈ cwenta juu na tyomˈaⁿˈyoˈ na chjooˈ nˈomˈyoˈ teilˈueeˈñe Tyˈo̱o̱tsˈom. Juunaˈ sˈaanaˈ na tqueⁿndyoˈ na jlaˈjndaaˈndyoˈ. Sˈaanaˈ na jlaˈliooˈndyoˈ na luaaˈ sˈaa tsaⁿˈñeeⁿ ndoˈ tˈomˈyoˈ na nquiaˈyoˈ xeⁿ chiuu nntsˈaa Tyˈo̱o̱tsˈom ñˈeⁿndyoˈ. Mati sˈaanaˈ na ñeˈcantyˈiaˈyoˈ ja ndoˈ tqueⁿˈtyeⁿˈyoˈ na cjameintyjeeⁿˈeⁿ natia na sˈaaⁿ. 	 Bo oto to samo, żeście według Boga byli zasmuceni, jako wielką w was pilność sprawiło, owszem obronę, owszem zapalczywość, owszem bojaźó, owszem żądność, owszem gorliwość, owszem pomstę, tak iż we wszystkiem okazaliście się być czystymi w tej sprawie.


Jnda̱ chii tquiaaⁿ na jndaana ndyuaa Canaán ee seityueeⁿˈeⁿ ntquieeˈ ntmaaⁿˈ nnˈaⁿ na ñetˈom ndyuaaˈñeeⁿ cha joˈ joˈ nncˈom joona. 	 A wygładziwszy siedm narodów w ziemi Chananejskiej, losem rozdzielił między nie onę ziemię ich.


Quia na ntyˈiaaˈ Jesús na cwilaˈyuˈya nˈom naⁿˈñeeⁿ, tsoom nnom nquii tsˈaⁿ na wiiˈ: —ˈU jndaaya, jnda̱ seitˈmaⁿ tsˈo̱o̱ⁿya ˈu chaˈtso jnaⁿˈ na niom. 	 A widząc Jezus wiarę ich, rzekł powietrzem ruszonemu: Synu! odpuszczone są tobie grzechy twoje.


Sa̱a̱ xeⁿ nntso cwii tsˈaⁿ njomˈ: “Seiˈwaañe jnda̱ tacatyeeⁿnaˈ cwentaaˈ cwii na cweˈ nnˈaⁿ lˈa”, joˈ chii ˈu jeˈ tinlquiˈ juunaˈ. Ee meiiⁿ na xocatseiˈndaaˈnaˈ ˈu xeⁿ na nlquiˈ juunaˈ sa̱a̱ nntseiˈndaaˈnaˈ tsˈom tsˈaⁿ na tˈmo̱ⁿ njomˈ ee mˈaaⁿˈ tsˈoom na ticatsonaˈ na nlquiˈ juunaˈ. 	 Ale jeźliby wam kto rzekł: To jest bałwanom ofiarowane, nie jedzcie dla onego, który to oznajmił i dla sumienia; albowiem Pańska jest ziemia i napełnienie jej.


Ndoˈ xeⁿ chaˈtso na maleiñˈo̱ⁿ mañequia nda̱a̱ ndyeñeeⁿˈ ndoˈ meiiⁿ mañequiandyo̱ na nlaˈcueeˈ nnˈaⁿ ja ñequio chom, sa̱a̱ xeⁿ ticˈo̱o̱ⁿ na wiˈ tsˈo̱o̱ⁿ nnˈaⁿ, tjaa yuu lˈuendyo̱. 	 I choćbym wynałożył na żywność ubogich wszystkę majętność moję, i choćbym wydał ciało moje, abym był spalony, a miłości bym nie miał, nic mi to nie pomoże.


Sa̱a̱ ˈu jeˈ, ñˈoom na mañequiaaˈ, ñequiiˈcheⁿ catseijomnaˈ ñequio ñˈoom na jeeⁿ xcwe na cwitˈmo̱o̱ⁿyâ cantyja ˈnaaⁿˈ Tyˈo̱o̱tsˈom. 	 A ty mów co należy na zdrową naukę.


Ncˈe joˈ tancˈomˈyoˈ na jaawa jaacue mˈaaⁿˈ nˈomˈyoˈ na nlcwaˈyoˈ ndoˈ na nncweˈyoˈ. Tancˈomˈyoˈ na jeeⁿ chjooˈ nˈomˈyoˈ cantyja ˈnaaⁿˈ nmeiⁿˈ. 	 Wy tedy nie pytajcie się, co byście jeść, albo co byście pić mieli, ani wysoko latajcie myślami waszemi.


Ndoˈ jlue nnˈaⁿ judíos nnoom: —Nchaa lˈuu mayuuˈ na jnda̱ ntyˈiaˈ Abraham ee ˈu meiⁿ cweˈ wenˈaaⁿ nchooˈ nqui chuˈ tyooweeˈ. 	 Tedy rzekli Żydowie do niego: Pięćdziesiąt lat jeszcze nie masz, a Abrahamaś widział?


Quia joˈ policíaˈñeeⁿ tyˈelacandiina naⁿmaⁿnˈiaaⁿˈñeeⁿ ñˈoommeiⁿˈ. Ndoˈ naⁿˈñeeⁿ quia jndyena na Pablo ñequio Silas cwilaxmaⁿna nnˈaⁿ romanos, jeeⁿ tyuena. 	 Tedy powiedzieli hetmanom słudzy miejscy te słowa. I zlękli się, usłyszawszy, że byli Rzymianie,


Jnda̱ na jndii yuscuˈñeeⁿ ñˈoomwaaˈ, tsoom: —Jeeⁿ ˈu Ta, matseiˈno̱ⁿˈa na ˈu cwiluiindyuˈ profeta. 	 Rzekła mu niewiasta: Panie! widzę, żeś ty jest prorok.


Sa̱a̱ ˈo nchii luaaˈ waa ñˈoom na tyotˈmo̱o̱ⁿ nnˈaⁿ cantyja ˈnaaⁿˈ Cristo nda̱a̱ˈyoˈ, 	 Lecz wy nie takeście się nauczyli Chrystusa,


Ncˈe na luaaˈ, ˈo nnˈaⁿya na jeeⁿ wiˈ tsˈo̱o̱ⁿya, yocheⁿ na cwimeiⁿndo̱o̱ˈa nmeiⁿˈ, calˈaˈyoˈ chaˈtso na nnda̱a̱ nlˈaˈyoˈ cha na nljeii Tyˈo̱o̱tsˈom na ya mˈaⁿˈyoˈ jo nnoom, na tjaaˈnaⁿ na cwajndiindyoˈ meiⁿ tacolatjo̱o̱ndyoˈ jo nnoom. 	 Przetoż najmilsi! tego oczekując, starajcie się, abyście bez zmazy i bez nagany od niego znalezieni byli w pokoju;


Ndoˈ mantyjacheⁿ tjañˈoom Espíritu Santo Jesús cwiicheⁿ ntyja yuu tjaa nnˈaⁿ cˈom. 	 A zaraz Duch wypędził go na puszczą.


Ndoˈ chaˈtsondye joo naⁿˈñeeⁿ na taˈndoˈ, niom yom yom lquiina. Chaˈwaandyena ñˈeⁿ lquiina chuuˈ nˈom nda̱a̱na. Naxuee natsjom ticˈoomeintyjeeˈna na cwiluena: Nquii Ta Tyˈo̱o̱tsˈom matseixmaⁿñˈeeⁿ chaˈtso nnom najnda̱. Ljuˈ. Ljuˈ. Ljuˈ cwiluiiñê. Nqueⁿ mˈaaⁿ nacjeeˈ na jnaⁿjndyeenaˈ. Maxjeⁿ mˈaaⁿ ndoˈ mˈaaⁿ ndoˈ nncueˈntyjo̱ na nncwjeeˈcañoom. 	 A oto każde z osobna z onych czterech zwierząt miało sześć skrzydeł wokoło, a wewnątrz były pełne oczów, a odpoczynku nie mają we dnie i w nocy, mówiąc: Święty, święty, święty Pan, Bóg wszechmogący, który był i jest, i przyjść ma.


ndoˈ jnda̱ jliuna na jeeⁿ ya ñˈoomˈ Tyˈo̱o̱tsˈom ndoˈ najndeii na cwiluiiñê chaˈwaa ndyu ndoˈ ndyu na cwindyonaˈ, 	 Skosztowali też dobrego słowa Bożego i mocy przyszłego wieku,


Canduˈyoˈ na xmaⁿndye nnˈaⁿ na cwilaˈyuˈ na mˈaⁿ Laodicea. Mati xmaⁿñe Ninfas ñequio tmaaⁿˈ nnˈaⁿ na macwjiˈ Tyˈo̱o̱tsˈom cwentaaⁿˈaⁿ na cwitjomndye waⁿˈaⁿ. 	 Pozdrówcie braci, którzy są w Laodycei, i Nymfasa, i zbór, który jest w domu jego.


Mati matso Tyˈo̱o̱tsˈom: ˈU Ta, quia na jnaⁿjndyeecheⁿ chaˈtso, ˈU tqueⁿˈ tsjoomanancue; manncuˈtiˈ tqueⁿˈ ljo̱ˈluee. 	 I tyś, Panie! na początku ugruntował ziemię, a niebiosa są dziełem rąk twoich.


Quia cwintyˈiaˈyoˈ na neiiⁿ ncˈiaaˈyoˈ na cwilaˈyuˈ, mati ˈo cˈomˈyoˈ na neiⁿˈyoˈ ñˈeⁿndyena. Sa̱a̱ quia cwitjoomna na matseichjooˈnaˈ nˈomna, mati ˈo cˈomˈyoˈ na chjooˈ nˈomˈyoˈ ñˈeⁿndyena. 	 Weselcie się z weselącymi, a płaczcie z płaczącymi.


Quia joˈ Pablo ñequio nnˈaⁿ na ñˈeeⁿ ñˈeⁿñê jluiˈna tsjoom Pafos. Tuo̱na wˈaandaa. Tyˈena, tquiena tsjoom Perge ndyuaa Panfilia. Joˈ joˈ ˈndii Juan joona, tjalcweeⁿˈeⁿ Jerusalén. 	 A puściwszy się z Pafu Paweł i ci, którzy z nim byli, przyszli do Pergi Pamfiliejskiej. A Jan odszedłszy od nich, wrócił się do Jeruzalemu.


Joˈ chii nnˈaⁿ na meindyuaandye nacañomˈm jluena nnoom: —Aa ndiˈ, jnda̱ tyjeeˈ tsoˈndyoˈ ñˈeⁿ ndyentyˈiuˈ. Mˈaⁿna chˈeⁿ, cwilˈueena ˈu. 	 A lud siedział około niego, i rzekli mu: Oto matka twoja i bracia twoi szukają cię przed domem.


’Meiⁿˈñeeⁿcheⁿ tsˈaⁿ na nntseityuiiˈ ljeii ˈnaaⁿˈ ñˈeⁿ scuuˈ ndoˈ nncoco ñˈeⁿ cwiicheⁿ yuscu, tsaⁿˈñeeⁿ machˈeenaˈ na cweˈ mˈaaⁿyaaⁿ ñˈeⁿ yuscuˈñeeⁿ. Ndoˈ mati meiⁿˈñeeⁿcheⁿ tsˈaⁿ na nncoco ñˈeⁿ yuscu na jnda̱ tyuiiˈ ljeii ˈnaaⁿˈ ñˈeⁿ saaˈ, mati tsaⁿˈñeeⁿ machˈeenaˈ na cweˈ mˈaaⁿyaaⁿ ñˈeⁿ yuscuˈñeeⁿ. 	 Wszelki, który opuszcza żonę swoję, a inną pojmuje, cudzołoży; a kto od męża opuszczoną pojmuje, cudzołoży.


Quia na jndii Herodes ñˈoommeiⁿˈ na cwilue ntˈomcheⁿ, tsonnaaⁿˈaⁿ: —Maxjeⁿ Juan luaaˈ, tsˈaⁿ na sa̱ˈntjo̱ⁿ na catyjena xtyoˈ. Jnda̱ wandoˈxcoom na tueeⁿˈeⁿ. 	 Co usłyszawszy Herod, rzekł: Ten jest Jan, któregom ja ściął, on zmartwychwstał.


Sa̱a̱ ntˈomcheⁿ nnˈaⁿ tyolue: —Profeta Elías luaaˈ. Ndoˈ ntˈomcheⁿ tyolue: —Luaaˈ profeta chaˈna joo profeta na tyomˈaⁿ tandyo xuee. 	 A drudzy mówili: Elijasz to jest; drudzy zaś mówili: Prorok to jest, albo jako jeden z onych proroków.


Quia joˈcheⁿ matsoom: —ˈU Ta, matseiyuˈa ñˈeⁿndyuˈ. Ndoˈ seitˈmaaⁿˈñê Jesús. 	 A on rzekł: Wierzę Panie! i pokłonił mu się.


Ee quia na sˈaa Tyˈo̱o̱tsˈom tsaⁿsˈa, nchii teilˈueeˈñê tsaⁿscu na tuii na ljoˈ, teilˈueeˈñê tsaⁿsˈa na sˈaaⁿ tsaⁿscu. 	 Bo mąż nie jest z niewiasty, ale niewiasta z męża.


ˈÑeeⁿ ˈo na ñeˈcandyeˈyoˈ, candyeˈyaˈyoˈ ñˈoom na matseineiⁿ Espíritu Santo nda̱a̱ ntmaaⁿˈ nnˈaⁿ na macwjiˈ Tyˈo̱o̱tsˈom cwentaaⁿˈaⁿ. ˈÑeeⁿ juu na jnda̱a̱ jnaⁿñe ñequio natia, nñequiaya maná na nlcwaˈ na ticataˈjnaaⁿˈ nnˈaⁿ. Ndoˈ nñequiaya cwii tsjo̱ˈ canchiiˈ nnom. Nacjooˈ juunaˈ nntseiljeixco̱ xueya ndoˈ meiⁿcwii tsˈaⁿ ticaljeii ljoˈ matso ljeiiˈñeeⁿ, macanda̱ nquii tsˈaⁿ na nncoˈñom juunaˈ ntyjii.” 	 Kto ma uszy, niechaj słucha, co Duch mówi zborom: Temu, co zwycięży, dam jeść z onej manny skrytej i dam mu kamyk biały, a na onym kamyku imię nowe napisane, którego nikt nie zna, tylko ten, który je przyjmuje.


Jnda̱ na jndii Marta na jnda̱ wjaawindyo̱o̱ˈâ ñˈeⁿ Jesús, jlueeⁿˈeⁿ na jndyocatjomñê juu yuu na mˈaaⁿyâ. Sa̱a̱ María ljooˈñê na waa wˈaa. 	 Marta tedy, gdy usłyszała, że Jezus idzie, bieżała przeciwko niemu; ale Maryja w domu siedziała.


Joˈ joˈ waa na tcoˈnaˈ ntyˈiaaˈ Pablo natsjom. Ntyˈiaaⁿˈaⁿ meintyjeeˈ cwii tsaⁿsˈa tsˈaⁿ ndyuaa Macedonia. Sˈaa tsaⁿˈñeeⁿ tyˈoo nnoom, tso: “Cwinoomˈ ntyjawaa ndyuaa Macedonia. Candyoˈteiˈjndeiˈ jâ.” 	 I pokazało się Pawłowi w nocy widzenie: Mąż niejaki Macedończyk stał, prosząc go i mówiąc: Przepraw się do Macedonii, a ratuj nas.


ee juu naxueeñe quia na matseixueeñenaˈ naquiiˈ tsˈom tsˈaⁿ, machˈeenaˈ na yatsˈaⁿñê, xcwe machˈeeⁿ ndoˈ mayomˈm ñˈoom na nntseineiiⁿ. 	 (Bo owoc Ducha zależy we wszelakiej dobrotliwości i w sprawiedliwości i w prawdzie.)


ˈO nnˈaⁿya na cwilaˈyuˈyoˈ, matseina̱ⁿya ñˈoommeiⁿˈ nda̱a̱ˈyoˈ cantyja ˈnaⁿya ñˈeⁿ Apolos cha nnteijndeiinaˈ ˈo, ndoˈ cha cantyja ˈnaaⁿyâ nntsaalaˈno̱ⁿˈyoˈ na tincwinomˈyoˈ ñˈoom na teiljeii, ndoˈ cha meiⁿcwii tsˈaⁿ tincwjiˈsˈaaⁿ cwii tsˈaⁿ na mañequiaa ñˈoomˈ Tyˈo̱o̱tsˈom cha nntsˈaanaˈ na ticwentyjo̱ ˈnaaⁿˈ cwiicheⁿ. 	 A te rzeczy, bracia! w podobieństwie obróciłem na się i na Apollosa dla was, abyście się nauczyli z nas nad to, co napisane, nie rozumieć, iżbyście się jeden dla drugiego nie nadymali przeciwko drugiemu.


Ndoˈ meiⁿnquia na cwilˈaˈyoˈ oo na cwilaneiⁿˈyoˈ, calˈaˈyoˈ chaˈtso joˈ ñequio xueeˈ Ta Jesús na cwiñequiaˈyoˈ na quianlˈuaaˈ Tsotya̱a̱ya Tyˈo̱o̱tsˈom ncˈe jom. 	 A wszystko, cokolwiek czynicie w słowie albo w uczynku, wszystko czyńcie w imieniu Pana Jezusa, dziękując Bogu i Ojcu przezeó.


Jnda̱ na tso Marta na luaaˈ, quia joˈ tjaaⁿ, tjacwaaⁿ tyjeeⁿ María. Ñemaaⁿˈ matsoom nnom tsaⁿˈñeeⁿ: —Jnda̱ tyjeeˈ nquii Maestro ndoˈ maqueeⁿˈñê ˈu. 	 A to rzekłszy szła i potajemnie zawołała Maryję, siostrę swoję, mówiąc: jest tu nauczyciel, i woła cię.


Nquii tiˈnnˈaaⁿya Tíquico na jeeⁿ wiˈ tsˈo̱o̱ⁿya, nntseicañeeⁿ ˈo cantyja ˈnaⁿya. Jeeⁿ xcweeˈ tsˈoom na mateijneiⁿ ja na mandiˈntjoom nnom Ta Jesús. 	 O wszystkiem, co się ze mną dzieje oznajmi wam Tychykus, miły brat i wierny sługa, i spółsługa w Panu,


na joona xueeˈñeeⁿcheⁿ ñejlaˈtjo̱o̱ndyena yocheⁿ na tyomˈaaⁿ Noé. Xjeⁿˈñeeⁿ tyomeiⁿndooˈntyˈiaañe Tyˈo̱o̱tsˈom na calcweˈ nˈomnaˈ yocheⁿ na tjaluii wˈaandaa, na cantyja ˈnaaⁿˈ juunaˈ ñeˈñeeⁿ tsˈaⁿ jluiˈnˈmaaⁿñe naquiiˈ ndaatiooˈñeeⁿ. 	 Którzy niekiedy nieposłuszni byli, gdy raz oczekiwała Boża cierpliwość za dni Noego, kiedy korab gotowano, w którym mało (to jest ośm) dusz zachowane są w wodzie.


Ee quia na nluiˈ ñeˈquioomˈ ndoˈ xeⁿ jnda̱ teijmeiⁿˈya, nlcaaⁿ tscojnda̱a̱ ndoˈ mati ljaaˈ ˈnaaⁿˈnaˈ cwiquiaa, mana cwintycwii na jeeⁿ neiⁿncooˈnaˈ. Maluaaˈ matseijomnaˈ cwii tsaⁿtya, cwintycwiiñê naquiiˈ chaˈtso tsˈiaaⁿ ˈnaaⁿˈaⁿ. 	 Albowiem jako słońce, kiedy weszło z gorącością, ususzyło trawę, a kwiat jej opadł i zginęła ona śliczność kształtu jego, tak i bogaty w drogach swoich uwiędnie.


Teincoo cwiicheⁿ xuee saayâ ñˈeⁿ Pablo na mˈaaⁿ Jacobo. Joˈ joˈ jnda̱ tjomndye chaˈtso nnˈaⁿ na cwiluiitquiendye quiiˈntaaⁿ tmaaⁿˈ nnˈaⁿ na macwjiˈ Tyˈo̱o̱tsˈom cwentaaⁿˈaⁿ. 	 A nazajutrz wszedł z nami Paweł do Jakóba, gdzie się byli wszyscy starsi zeszli.


Cwiluena xeⁿ nntseijomñe tsˈaⁿ ñequio ñˈoom na cwiñequiana, nncˈoom candyaañe tsˈaⁿ sa̱a̱ nquiee tquiena laxmaⁿna na cwindyeˈntjomtyeⁿna nda̱a̱ natia, ee meiⁿquia na maqueⁿnaˈ xjeⁿ ˈnaaⁿˈnaˈ tsˈaⁿ, tseixmaⁿ tsaⁿˈñeeⁿ tsˈaⁿ na mandiˈntjomtyeⁿ nnom juunaˈ. 	 Wolność im obiecując, a sami będąc niewolnikami skazy. Albowiem kto jest od kogo przezwyciężony, temu też jest zniewolony.


Juanˈñeeⁿ tyoseixmaaⁿ chaˈcwijom lámpara na matseixueenaˈ jo nda̱a̱ nnˈaⁿ. Ndoˈ ˈo xjeⁿ na ñetˈoom tˈomˈyoˈ na neiⁿˈyoˈ ee nquiuˈyoˈ ñˈoom na tyoñequiaaⁿ chaˈcwijom seixueeñenaˈ naquiiˈ nˈomˈyoˈ. 	 Onci był świecą gorejącą i świecącą, a wyście się chcieli do czasu poradować w światłości jego.


Matseitˈmaaⁿˈndyo̱ ˈo na ñequiiˈcheⁿ cwijaañjoomˈ nˈomˈyoˈ ja ndoˈ cwilaweˈyoˈ ñˈoom na jnda̱ tqua̱a̱ⁿya nda̱a̱ˈyoˈ 	 A chwalę was, bracia! iż pamiętacie wszystkie moje nauki, a jakom wam podał, podania trzymacie.


Ndoˈ quia ntyˈiaaˈ Pedro na jo̱ntyjo̱, taxˈeeñê ˈndyoo Jesús. Tsoom: —Ta, ndoˈ tsaⁿmˈaaⁿˈ jeˈ, ¿ljoˈ cwii nnom na nntjoom? 	 Tego ujrzawszy Piotr, rzekł Jezusowi: Panie! a ten co?


Tsoom nda̱a̱na: —¿Cwanti nncwantjo̱ⁿ nlˈaˈyoˈ, nñequia cwenta Jesús lueeˈyoˈ? Jlaˈjndaaˈndyena, tquiana ntquiuu nchooˈ qui sˈom xuee. 	 Rzekł im: Co mi chcecie dać, a ja go wam wydam? A oni mu odważyli trzydzieści srebrników.


’Nntˈuiiwiˈnaˈ ˈo nnˈaⁿ fariseos, meiiⁿ jeeⁿ cwilacanda̱ˈyoˈ na cwiñeˈquiaˈyoˈ diezmo cwentaaˈ Tyˈo̱o̱tsˈom hasta meiiⁿ cweˈ ñequio tscojñom tsˈoomjndya ñequio tsco na ja, ndoˈ chaˈtso ntˈomcheⁿ nnom tsco na cwicwaˈyoˈ, sa̱a̱ tquia cwiˈndyeˈyoˈ na nlˈaˈyoˈ yuu na matyˈiomyanaˈ ñequio ncˈiaaˈyoˈ. Mati meiⁿchjoo ticajnda nquiuˈyoˈ Tyˈo̱o̱tsˈom. Nmeiⁿˈ macaⁿnaˈ na calacanda̱ˈyoˈ ndoˈ titsaawiˈntyjeˈyoˈ na cwiñeˈquiaˈyoˈ diezmo cwentaaˈ Tyˈo̱o̱tsˈom. 	 Ale biada wam, Faryzeuszowie! że dajecie dziesięcinę z mięty, i z ruty, i z każdego ziela, lecz opuszczacie sąd i miłość Bożą: teć rzeczy trzeba czynić, a onych nie opuszczać.


Cweˈ ncˈe na tsoom ñˈoomwaaˈ, tyoqueⁿndye naⁿmaⁿnˈiaaⁿ na nntˈuena jom. Sa̱a̱ ncˈe na tyooweˈntyjo̱ na ntyjii Tyˈo̱o̱tsˈom na nncwinoom nawiˈ tˈmaⁿ, joˈ chii meiⁿcwiindyena tîcatˈuii jom. 	 I szukali, jakoby go pojmać; ale żaden nie ściągnął nań ręki; bo jeszcze nie przyszła godzina jego.


Luaa matsjo̱o̱ nda̱a̱ˈyoˈ, Cristo jñoom na jndyondiˈntjoom nda̱a̱ nnˈaⁿ judíos cha na nntseicanda̱a̱ˈñê ñˈoom na tso Tyˈo̱o̱tsˈom nda̱a̱ welooya na nntsˈaaⁿ ndoˈ mati cha mˈmo̱ⁿnaˈ na mayomˈm. 	 Bo powiadam, iż Jezus Chrystus był sługą obrzezki dla prawdy Bożej, aby potwierdził obietnice ojcom uczynione,


Quia joˈ tsoom nda̱a̱na: —¿Aa maxjeⁿ mati ˈo tilaˈno̱ⁿˈyoˈ? ¿Aa tiqueⁿˈyoˈ cwenta na tjaaˈnaⁿ cwii nnom nantquie na cwicwaˈ nnˈaⁿ na juunaˈ nntsˈaanaˈ na tilˈueñe tsˈaⁿ jo nnom Tyˈo̱o̱tsˈom? 	 Tedy im rzekł: Także i wy bezrozumni jesteście? Azaż nie rozumiecie, iż wszystko, co zewnątrz wchodzi w człowieka, nie może go pokalać?


Sa̱a̱ tincˈomˈyoˈ na neiⁿˈyoˈ cweˈ cantyja na cwitueeˈndyecje naⁿjndii nda̱a̱ˈyoˈ. Cˈomˈyoˈ na neiⁿˈyoˈ ncˈe na jnda̱ teiljeii ncueˈyoˈ cañoomˈluee. 	 Wszakże nie radujcie się z tego, iż się wam duchy poddawają; ale raczej radujcie się, że imiona wasze napisane są w niebiesiech.


Sa̱a̱ meiiⁿ na luaaˈ waa cantyja ˈnaaⁿˈ chaˈtso nmeiⁿˈ, waljooˈcheⁿ na tsanandyo̱ nmeiⁿˈ, ncˈe Cristo mˈaaⁿ na candyaˈ tsˈoom jaa. 	 Ale w tem wszystkiem przezwyciężamy przez tego, który nas umiłował.


Mˈaⁿ ñequiee yolcu ntseinaaⁿ na tyoomaˈco. Joona tyoñequiana ñˈoomˈ Tyˈo̱o̱tsˈom. 	 A ten miał cztery córki panny, które prorokowały.


Nnˈaⁿ na cwilaˈwendye nacjoomˈm macaⁿnaˈ na mˈmo̱o̱ⁿ nda̱a̱na ñequio na nioomˈ tsˈoom na ntyjaaˈ tsˈoom na nntsˈaa Tyˈo̱o̱tsˈom na nlcweˈ nˈomna ndoˈ na nlaˈno̱ⁿˈna ñˈoom na mayuuˈ, 	 Który by w cichości nauczał tych, którzy się sprzeciwiają, owaby im kiedy Bóg dał pokutę ku uznaniu prawdy,


Sa̱a̱ jeˈ cwijooˈ nˈomˈyoˈ na ñeˈcalacueˈyoˈ ja na cwiluiindyo̱ tsˈaⁿ na matseina̱ⁿya ñˈoom na mayuuˈ nda̱a̱ˈyoˈ. Ndoˈ joo ñˈoomˈñeeⁿ ñequiiˈcheⁿ ñˈoom na jndiiya ˈndyoo Tyˈo̱o̱tsˈom. Nquii Abraham tîcatsˈaaⁿ chaˈna ñeˈcalˈaˈ oˈ ñˈeⁿndyo̱. 	 Ale teraz szukacie, byście mię zabili, człowieka tego, którym wam prawdę mówił, którąm słyszał od Boga; tego Abraham nie czynił.


Quia joˈcheⁿ tquiaa Jesús na nlaˈno̱ⁿˈna ñˈoomˈ Tyˈo̱o̱tsˈom na teiljeiinaˈ. 	 Tedy im otworzył zmysł, żeby rozumieli Pisma.


Ndoˈ ljeiya na cweˈ cwiqueⁿtona ñˈoom nacjoomˈm cantyja ˈnaaⁿˈ ljeii na cwileiñˈom nquieena. Sa̱a̱ nchaa lˈuu waa ljoˈ sˈaaⁿ na tseixmaaⁿ na nncueeⁿˈeⁿ oo na nljooˈñê wˈaancjo. 	 I znalazłem, że nań skarżą o jakieś gadki z strony zakonu ich, a że nie ma żadnej winy, dla której by był godzien śmierci albo więzienia.


Cwii cwiindyoˈ cwicandaˈyoˈ cwii nnom na nnda̱a̱ nlˈaˈyoˈ tsˈiaaⁿ ˈnaaⁿˈ Tyˈo̱o̱tsˈom. Chaˈxjeⁿ machˈee cwii tsˈaⁿ na mato̱ⁿˈ tsˈiaaⁿ, joˈ cwilˈueeˈndyoˈyaˈyoˈ jndye nnom naya na matseixmaⁿ Tyˈo̱o̱tsˈom. 	 Każdy jako wziął dar, tak nim jeden drugiemu usługujcie, jako dobrzy szafarze rozlicznej łaski Bożej.


Ndoˈ tˈo̱o̱ⁿ: —¿ˈÑeeⁿ ˈu Ta? Matso nnoom: —Ja Jesús tsˈaⁿ na mantyjo̱ˈ. 	 Tedy rzekł: Ktoś jest, Panie? A Pan rzekł: Jam jest Jezus, którego ty prześladujesz; trudno tobie przeciw ościeniowi wierzgać.


Joo naⁿmˈaⁿˈ na cwiñequiana ñˈoom nda̱a̱ˈyoˈ, jeeⁿ queeⁿ nˈomna na nlaˈjomndyoˈ ñˈeⁿndyena, sa̱a̱ tixcwe ee lˈue nˈomna na nto̱ⁿˈndyoˈ ñˈeⁿndyô̱ cha ñenquieena nlaˈñˈoomˈndyoˈ joona. 	 Pałają ku wam miłością nie dobrze, owszem chcą was odstrychnąć, abyście ich miłowali.


Quia na tyomˈaⁿ naⁿˈñeeⁿ ñˈeⁿ Jesús taˈxˈeena nnoom, jluena: —Ta, ¿aa jeˈ na nntsaˈ na catsa̱ˈntjomndyenndaˈ nnˈaⁿ Israel? 	 A tak oni zszedłszy się, pytali go, mówiąc: Panie! izali w tym czasie naprawisz królestwo Izraelskie?


Xeⁿ ˈu nlcoˈ xtyeˈ na nntseitˈmaaⁿˈndyuˈ ja, quia joˈ chaˈtso joonaˈ maˈnaⁿˈ. 	 A tak jeźli się ukłonisz przede mną, będzie wszystko twoje.


Ee nquii Tyˈo̱o̱tsˈom na sa̱ˈntjoom na cwixueeñe yuu na jaaⁿñe, manquiityeeⁿ jnda̱ sˈaaⁿ na seixueeñenaˈ naquiiˈ nˈo̱o̱ⁿyâ, cha cantyja ˈnaaⁿˈ juu na caxueeˈñeeⁿ nnda̱a̱ nntaˈjnaaⁿˈâ na tˈmaⁿ cwiluiiñê ncˈe mañejuu na xueeˈñeeⁿ matseixueeñenaˈ nnom Jesucristo. 	 Ponieważ Bóg, który rzekł, aby się z ciemności światłość rozświeciła, ten się rozświecił w sercach naszych ku rozświeceniu (w nas) znajomości chwały Bożej w obliczu Jezusa Chrystusa.


Ee ñˈoom na mayuuˈ na chaˈtsondye nnˈaⁿ na ñeˈcˈomna na xcweeˈ nˈomna cantyja ˈnaaⁿˈ Cristo Jesús, maxjeⁿ wiˈ ncwinomna. 	 Aleć i wszyscy, którzy chcą pobożnie żyć w Chrystusie Jezusie, prześladowani będą.


—ˈU Maestro, naquiiˈ ljeii ˈnaaⁿˈ Tyˈo̱o̱tsˈom na tqueⁿ Moisés, ¿cwaaⁿ ñˈoom na tˈmati cwiluiiñenaˈ? 	 Nauczycielu! które jest największe przykazanie w zakonie?


ndoˈ calˈa cheⁿnquieena xjeⁿ cantyja ˈnaaⁿna, na ljuˈ mˈaⁿna jo nnom Tyˈo̱o̱tsˈom, ya cwiteiˈxˈeena lˈaana, ya nnˈaⁿndyena ñequio chaˈtso, na cwilaˈcanda̱a̱ˈndyena jo nda̱a̱ sˈaana, cha cantyja ˈnaaⁿna talaˈneiⁿ nnˈaⁿ ñˈoomwiˈ nacjooˈ ñˈoomˈ Tyˈo̱o̱tsˈom. 	 A były roztropne, czyste, domu pilne, dobrotliwe, mężom swym poddane, aby słowo Boże nie było bluźnione.


Tsoom nda̱a̱na: —¿Ljoˈ ñˈoom jeeⁿ cwilaneiⁿˈyoˈ na tsaˈyoˈ nato? Quia joˈ tyˈemeintyjeeˈna na chjooˈ nˈomna. 	 I rzekł do nich: Cóż to za rozmowy, które macie między sobą idąc, a jesteście smutni?


Ee ñˈoom na cwiñequiaayâ cwiluiiñenaˈ ñˈoom na mayuuˈ, nchii ñˈoom na tijndaaˈya nquiuuyâ, ndoˈ nchii cweˈ na ñeˈcalaˈntja̱a̱ⁿyâ nnˈaⁿ, meiⁿ nchii na cwinquio̱ˈnnˈaaⁿyâ nnˈaⁿ. 	 Albowiem napominanie nasze nie było z oszukania, ani z nieczystości, ani z zdrady;


Lqueeⁿˈ mostaza jeeⁿ cajnda̱a̱naˈ sa̱a̱ xeⁿ jnda̱ teijndeii tsˈoom, nleindyenaˈ, nncwinomˈnaˈ ntˈom nˈoom ntjom na tiquiwindye. Juunaˈ nleitˈmaⁿtinaˈ hasta nnda̱a̱ nnaⁿ lˈo̱ tsˈoomˈñeeⁿ cantquiaa cantsaa. 	 Które najmniejszeć jest ze wszystkich nasion; ale kiedy urośnie, największe jest ze wszystkich jarzyn, i staje się drzewem, tak iż ptaki niebieskie przylatując, gniazda sobie czynią na gałązkach jego.


Jluena: “Joo naⁿmˈaⁿˈ na tyˈequieˈna tsˈiaaⁿ na macanda̱, ñecwii hora lˈana tsˈiaaⁿ, sa̱a̱ ˈu ñeˈcwii xjeⁿ macheˈ ñˈeⁿndye joona chaˈxjeⁿ ñˈeⁿndyô̱ jâ. Ndoˈ jâ tyolajnda̱a̱yâ meiiⁿchaaˈ xuee, tyolaquii nˈo̱o̱ⁿyâ meiiⁿ jeeⁿ jmeiⁿˈ nquiuuyâ.” 	 Mówiąc: Ci ostatni jednę godzinę robili, a uczyniłeś je nam równymi, którzyśmy znosili ciężar dnia i upalenie.


Ndoˈ Bernabé lˈue tsˈoom na nncjaañˈeⁿ Juan ñˈeⁿndyena, tsˈaⁿ na nda̱ we xueeˈ Marcos. 	 Tedy Barnabasz radził, aby z sobą wzięli i Jana, którego zwano Markiem.


Chaˈtsondyena na tyondyena ñˈoom na tyotseineiiⁿ, jeeⁿ tyojaaweeˈ nˈomna na cjee matseiˈno̱o̱ⁿˈo̱ⁿ ndoˈ majoˈndyo ñˈoom matseilcweeⁿˈeⁿ nda̱a̱na. 	 I zdumiewali się wszyscy, którzy go słuchali, nad rozumem i nad odpowiedziami jego.


Ñeˈcaˈmo̱ⁿnaˈ cweˈ ncˈe na tîtseicanda̱ Adán jo nnom Tyˈo̱o̱tsˈom joˈ na sˈaanaˈ na chaˈtsondye nnˈaⁿ laˈxmaⁿna jnaⁿ, maluaaˈ matseijomnaˈ cantyja ˈnaaⁿˈ Cristo seicana̱a̱ⁿ jo nnom Tyˈo̱o̱tsˈom, joˈ na jndyendye nnˈaⁿ maqueⁿ Tyˈo̱o̱tsˈom na tjaa jnaⁿ cwicolaˈxmaⁿna jo nnoom. 	 Bo jako przez nieposłuszeństwo jednego człowieka wiele się ich stało grzesznymi; tak przez posłuszeństwo jednego człowieka wiele się ich stało sprawiedliwymi.


Ee mawaa mawaaxjeⁿ na nntseicueeˈnaˈ jom na mandiˈntjoom nnom Cristo. Tjuˈteincuuˈñenaˈ jom na mateijneiⁿ ja tsˈiaaⁿ na leicanda̱a̱ nlˈaˈ ncjoˈyoˈ. 	 Boć dla dzieła Chrystusowego bliskim był śmierci, odważywszy zdrowie swoje, aby dopełnił tego, czego nie dostawało w usłudze waszej przeciwko mnie.


Quia ljoˈcheⁿ teiˈndyo̱o̱na tsjo̱ˈ yuu na tjaaˈndyena tsˈoo. Ndoˈ jlunda̱a̱ñê, matsoom: —Jeeⁿ quianlˈuaˈ ˈu Tsotya̱ya na mandiˈ ñˈoom ˈndyo̱ya. 	 Odjęli tedy kamień, gdzie był umarły położony. A Jezus podniósłszy oczy swe w górę, rzekł: Ojcze! dziękuję tobie, żeś mię wysłuchał.


Jnda̱ chii mati tquieˈcañom ntˈomcheⁿ yolcundyuaˈñeeⁿ. Jluena: “Aa ndiˈ ta, catseicanaaⁿndyuˈ ˈndyootsˈa. Aa ndiˈ ta.” 	 Lecz potem przyszły i one drugie panny, mówiąc: Panie, Panie, otwórz nam!


Ñˈoommeiⁿˈ catsa̱ˈntjomˈ nnˈaⁿ na cwilaˈyuˈ na calaˈcanda̱a̱ˈndyena joonaˈ cha xocuaa ñˈoom na tisˈa cwilˈana. 	 To tedy rozkazuj, żeby były nienaganione.


Yocheⁿ na tyomˈaaⁿ ñˈeⁿndyena sa̱ˈntjoom na ticaluiˈna tsjoom Jerusalén. Tsoom nda̱a̱na: —Cwindoˈyoˈ hasta xeⁿ jnda̱ seicanda̱a̱ˈñenaˈ ñˈoom na tqueⁿtyeⁿ Tsotya̱ya na tsoom na nndyo Espíritu Santo chaˈxjeⁿ jnda̱ ñejndyeˈyoˈ na tsjo̱o̱ nda̱a̱ˈyoˈ. 	 A zgromadziwszy je przykazał im, aby nie odchodzili z Jeruzalemu, ale iżby czekali obietnicy ojcowskiej, o którejście mówić słyszeli ode mnie.


Sa̱a̱ mˈaⁿ nnˈaⁿ na ya cwindye ñˈoomˈ Tyˈo̱o̱tsˈom. Cwilaˈljona juunaˈ naquiiˈ nˈomna. Cwiqueⁿndyena na cwilˈana yuu na ya. Matseijomnaˈ joona chaˈna lqueeⁿ na tquiaa yuu na jeeⁿ ya tsˈo. Ntˈom naⁿˈñeeⁿ matseijomnaˈ cantyja ˈnaaⁿna chaˈna cwii tsˈoom lqueeⁿˈñeeⁿ na tjeiˈnaˈ cwii xuu waljooˈ yom tsˈoom. Ndoˈ ntˈomndyena matseijomnaˈ chaˈna cwii tsˈoom lqueeⁿˈñeeⁿ na tjeiˈnaˈ we xuu waljooˈ xcwe. Ndoˈ ntˈomndye naⁿˈñeeⁿ matseijomnaˈ joona chaˈna cwii tsˈoom lqueeⁿˈñeeⁿ na tjeiˈnaˈ ñequiee xuu. 	 A którzy na dobrą ziemię przyjęli nasienie, ci są, co słuchają słowa, i przyjmują je, przynoszą pożytek, jedno trzydziesiątny, a drugie sześćdziesiątny, a drugie setny.


Ndoˈ taˈxˈeena nda̱a̱ naⁿˈñeeⁿ, jluena: —Tsaⁿmˈaaⁿˈ, ¿aa ndaˈyoˈ jom? Chiuu cwinduˈyoˈ, ¿aa mayuuˈ na tuiiñê na nchjaaⁿˈaⁿ? 	 I pytali ich, mówiąc: Tenże jest syn wasz, o którym wy powiadacie, iż się ślepo narodził? jakoż wżdy teraz widzi?


Jnda̱ ñeeⁿ xuee na tuii na luaaˈ quia joˈ jâ nnˈaⁿ na tˈmaⁿ Jesús na calajomndyô̱ ñˈeⁿñê tyomˈaaⁿnndaaˈâ wˈaaˈñeeⁿ, ndoˈ quia ljoˈcheⁿ mati ñˈeⁿ Tomás. Ndoˈ tyjeeˈcañoom Jesús naquiiˈ ntaaⁿyâ na ndi ta̱ˈ ndyueelˈa. Tsonnaaⁿˈaⁿ nda̱a̱yâ: —Cˈomˈyoˈ na tjaa ñomtiuu. 	 A po ośmiu dniach byli zasię uczniowie jego w domu, i Tomasz z nimi. I przyszedł Jezus, gdy były drzwi zamknięte, a stanął w pośrodku nich, i rzekł: Pokój wam!


Quia ljoˈcheⁿ jlaˈno̱o̱ⁿˈâ na nchii cantyja ˈnaaⁿˈ ndaaljoˈ na cwiluii tyooˈ na calˈaayâ cwenta, sa̱a̱ tañeˈquiandyô̱ cantyja ˈnaaⁿˈ ñˈoom na cwitˈmo̱o̱ⁿ nnˈaⁿ fariseos ñequio nnˈaⁿ saduceos. 	 Tedy zrozumieli, że nie mówił, aby się strzegli kwasu chleba, ale nauki Faryzeuszów i Saduceuszów.


Seineiⁿ Jesús cwiicheⁿ ñˈoom na tjañoomˈ. Tsoom nda̱a̱na: —Tjaaˈnaⁿ ˈñeeⁿ juu na nntseicwˈaa lámpara jnda̱ chii nntseicoomˈm juunaˈ ñˈeⁿ xuaa oo nncwjaaˈñê juunaˈ nacjeeˈ jnduu. Maxjeⁿ nntseintyja tsˈaⁿ juunaˈ cha na xuee nntyˈiaa nnˈaⁿ na nncˈooquieˈ. 	 A żaden zapaliwszy świecę, nie nakrywa jej naczyniem, ani jej kładzie pod łoże, ale ją stawia na świeczniku, aby ci, którzy wchodzą, widzieli światło.


Sa̱a̱ meiiⁿ na luaaˈ tyomˈaⁿna, maxjeⁿ majndyendyetina ticjaaweeˈ ntyjii Tyˈo̱o̱tsˈom ñˈeⁿndyena ee tîcalˈana yuu na lˈue tsˈoom. Macweˈ joˈ jndyendyena tja̱na ndyuaa yuu tja nnˈaⁿ cˈoom. 	 Lecz większej części z nich nie upodobał sobie Bóg; albowiem polegli na puszczy.


Pablo tquiaaⁿ na xmaⁿndye naⁿˈñeeⁿ. Jnda̱ chii tcuu tcuu tyotseineiiⁿ chaˈtso na tyoteijndeii Tyˈo̱o̱tsˈom jom tsˈiaaⁿ na tyochˈeeⁿ quiiˈntaaⁿ nnˈaⁿ na nchii judíos. 	 Które pozdrowiwszy, rozpowiedział im wszystko porządnie, co Bóg uczynił między pogany przez usługę jego.


Ndoˈ na luaaˈ tuii seicanda̱a̱ˈñenaˈ ñˈoom ˈndyoo profeta Jeremías, tsoom: “Nnˈaⁿ Israel jlaˈjndaaˈndyena na njomlˈuañe tsˈaⁿ ntquiuu nchooˈ nqui sˈom xuee. Jnda̱ chii toˈñoomlcweˈna sˈomˈñeeⁿ. 	 Tedy się wypełniło, co powiedziano przez Jeremijasza proroka, mówiącego: I wzięli trzydzieści srebrników, zapłatę oszacowanego, który był oszacowany od synów Izraelskich;


sa̱a̱ na macanda̱ maxjeⁿ nntsuundyena. Ñequiiˈcheⁿ cwilaˈtˈmaaⁿˈndyena juu na lˈue nˈom seiina. Matsonaˈ na cˈomna na jnaaⁿna cantyja ˈnaaⁿˈnaˈ sa̱a̱ juu na matsonaˈ na cˈomna na jnaaⁿna, cwitjeiiˈsˈandyena cantyja ˈnaaⁿˈnaˈ. 	 Których koniec jest zatracenie, których Bóg jest brzuch, a chwała w haóbie ich, którzy się o rzeczy ziemskie starają.


Quia joˈ tja Jesús ñˈeⁿ naⁿˈñeeⁿ. Quia maˈooquiena waaˈ capeitaⁿ, jñom tsaⁿˈñeeⁿ ntˈom nnˈaⁿ na ya ñˈoom jom ñˈeⁿndye na cˈoocaluena nnom Jesús: —Ta, ndiˈ matso tsˈaⁿ na wiiˈ mosooˈ ticatseixmaaⁿ na nncjaˈquieˈ naquiiˈ waⁿˈaⁿ, joˈ chii tiñeˈtseicachjuutyeeⁿ ˈu. 	 A tak Jezus szedł z nimi. Ale gdy niedaleko był od domu, posłał do niego on setnik przyjacioły, mówiąc mu: Panie! nie zadawaj sobie pracy; bomci nie jest godzien, abyś wszedł pod dach mój.


Joˈ chii tañequiandyoˈ na nnaⁿjndeii jnaⁿ na nntsa̱ˈntjomnaˈ seiiˈyoˈ na cwiwje, na nlqueⁿnaˈ xjeⁿ ˈo na nlaˈcanda̱a̱ˈndyoˈ chiuu lˈue tsˈomnaˈ. 	 Niechże tedy nie króluje grzech w śmiertelnem ciele waszem, żebyście mu posłuszni byli w pożądliwościach jego.


Cwii tjo̱o̱cheⁿ na teitquiooˈ na calaˈyuˈya nˈo̱o̱ⁿya, tyeⁿ tyomˈaaⁿya nacje ˈnaaⁿˈ ljeii na matsa̱ˈntjomnaˈ. Majuu xjeⁿˈñeeⁿ tyomˈaaⁿya na cwicantyjaaˈ nˈo̱o̱ⁿya na nleitquiooˈ na nluiˈnˈmaaⁿndyo̱ ncˈe na cwilaˈyuˈya nˈo̱o̱ⁿya ñˈeⁿ Jesucristo. 	 A przedtem, niż przyszła wiara, byliśmy pod zakonem strzeżeni, wespół zamknieni będąc w tę wiarę, która potem miała być objawiona.


ndoˈ chaˈtsondyena catjeiˈyuuˈndyena na cwiluiiñe Jesucristo na catsa̱ˈntjoom na cantyja ˈnaaⁿˈ joˈ nntseitˈmaaⁿˈñenaˈ Tsotya̱a̱ya Tyˈo̱o̱tsˈom. 	 A wszelki język aby wyznawał, że Jezus Chrystus jest Panem ku chwale Boga Ojca.


Luaaˈ tuii cha juu na cwilaˈyuˈya nˈomˈyoˈ cˈoomnaˈ cantyja ˈnaaⁿˈ najndeii na matseixmaⁿ Tyˈo̱o̱tsˈom, nchii cweˈ ncˈe juu na jndo̱ˈ nˈom nnˈaⁿ. 	 Aby się wiara wasza nie gruntowała na mądrości ludzkiej, ale na mocy Bożej.


Tso Jesús nda̱a̱yâ: —Tichaˈtsondye nnˈaⁿ nnda̱a̱ nlaˈcanda̱na ñˈoomwaaˈ. Cweˈ ñejndaaˈ nnˈaⁿ na nnda̱a̱ nlaˈcanda̱ ncˈe na jnda̱ tquiaa Tyˈo̱o̱tsˈom na ljoˈ. 	 A on im rzekł: Nie wszyscy pojmują tej rzeczy, ale tylko ci, którym to dano.