To bajiro yicudiboacone, bajirocacoasuju so. To bajiri so yarã so bajirocato ĩacõari, rijariarãre ĩna yirũgũriarore bajiro sore ĩna yujeroto rĩjoro, so ruju̶re coecõari, vecaga sõaju̶ sore cũñujarã ĩna. 	 At nangyari nang mga araw na yaon, na siya'y nagkasakit, at namatay: at nang siya'y mahugasan na nila, ay kanilang ibinurol siya sa isang silid sa itaas.


“ ‘Mame mu̶are vasoaru̶cu̶ja yu̶’ ĩ yiriarore bajirone bajiato” yigu̶, adi macaru̶cu̶roju̶re Cristore cõañumi Dios. To bajiro ĩ yicõar'i ñari, tirũ̶mu̶aye ajirũ̶cu̶bu̶oriarãre quẽne rojose mani yisere “Masirioato Dios” yigu̶, manire rijabosayumi Cristo. To bajicõari, ĩ rijabosare su̶orine “Yu̶ yarã ñaama” Dios manire ĩ yiĩarotire yigu̶, bajiyumi. To bajiro ĩ bajibosariarã mani ñajare, “Quẽnaro yiru̶cu̶ja” Dios ĩ yiriarore bajirone yigu̶, mani rijato beroju̶ ĩ rãca mani caticõa ñarotire ĩsiecorona ñaja mani. 	 At dahil dito'y siya ang tagapamagitan ng isang bagong tipan, upang sa pamamagitan ng isang kamatayan na ukol sa ikatutubos ng mga pagsalangsang na nasa ilalim ng unang tipan, ang mga tinawag ay magsitanggap ng pangako na manang walang hanggan.


Ĩnare catiogajano, ĩ buerimasare ĩacõari, ado bajiro ĩnare gotiyuju ĩ: —“Masimena ñari, mu̶ ejarẽmose bu̶to bojaja yu̶a”, Diore ĩre yisẽnirũgũrãma, ĩ yarã ñarãma. To bajiri, rojose tãmu̶oboarine, Dios tu̶ju̶ variquẽnarona ñarãma. 	 At itiningin niya ang kaniyang mga mata sa kaniyang mga alagad, at sinabi, Mapapalad kayong mga dukha: sapagka't inyo ang kaharian ng Dios.


To yicõari, ado bajiro yu̶re gotirũtuacami: “Mani ñicu̶a ĩna rũ̶cu̶bu̶osu̶oadimasir'i Dios, mu̶re beseyumi, ‘Rojose yibecu̶re, yu̶ macu̶re ĩacõari, ĩ ñagõsere ajiato’ yigu̶, to yicõari, ‘Yu̶ bojasere masigũ̶jaro’ yigu̶. 	 At sinabi niya, Ang Dios ng ating mga magulang ay itinalaga ka upang mapagkilala mo ang kaniyang kalooban, at makita mo ang Banal, at marinig mo ang isang tinig mula sa kaniyang bibig.


“Cojorũ̶mu̶ masa bajireariarãre rojose yiriarãre, quẽnase yiriarãre quẽne ĩnare catioru̶cu̶mi Dios” ĩna yitu̶oĩayurore bajirone tu̶oĩaja yu̶ quẽne. 	 Na may pagasa sa Dios, na siya rin namang hinihintay nila, na magkakaroon ng pagkabuhay na maguli ng mga ganap at gayon din ng mga di ganap.


Ti maca matariacũ̶ni, ũ̶mu̶aricũ̶ni ñagãnibiacaju̶. Ĩna matariacũ̶ni ju̶aãmo cõro, gu̶bo ju̶a jẽnituarirãca sojeri, sojeri cu̶ticaju̶. Muiju ĩ jiadoju̶a idia soje, ĩ rocasãtoju̶a idia soje, varuju̶are idia soje, gajejacatu̶a varuju̶are idia soje ñacaju̶ ti. Israel ñamasir'i jãnerabatia ju̶aãmo cõro, gu̶bo ju̶a jẽnituarirãca jũnana ĩna ñamasiriarã cõrone ñaro bajicaju̶. To bajiri, tocãrãca sojene ĩna vãme ucatu ecoria sojeri ñacaju̶. To bajicõari, tocãrãca sojere sĩgũ̶ ángel rũ̶gõcami. 	 Na may isang malaki at mataas na kuta; na may labingdalawang pintuan, at sa mga pintuan ay labingdalawang anghel; at may mga pangalang nakasulat sa mga yaon, na siyang sa labingdalawang angkan ng mga anak ng Israel:


Sojene sãjagũ̶ma, ĩnare coderimasu̶ ñaami. 	 Datapuwa't ang pumapasok sa pintuan ay siyang pastor ng mga tupa.


Gũ̶tane ĩre ĩna reañarone, Jesúre ado bajiro sẽniñuju Esteban: —Jesús, yu̶ u̶ju̶ yu̶ u̶su̶re bocaãmiña mu̶ —yiyuju Esteban. 	 At kanilang pinagbatuhanan si Esteban, na tumatawag sa Panginoon at nagsasabi, Panginoong Jesus, tanggapin mo ang aking espiritu.


Jãjarã masa Jesúre su̶yayujarã ĩna. Rõmia quẽne, ĩre su̶yacõari, otiyujarã ĩna. 	 At siya'y sinusundan ng isang makapal na karamihan sa bayan, at ng mga babaing nagiiyakan at nananambitan dahil sa kaniya.


To bajiro ĩ yirone, —¿Ĩma Nazaret vãme cu̶ti macagu̶ ñaboarine, quẽnagũ̶ ñaguĩda? —Felipere ĩre yisẽniĩañuju Natanael. —Vayá. Ĩre ĩaĩatoque mani —ĩre yiyuju Felipeju̶ama. To bajise gãmerã yicõari, yu̶a tu̶ju̶ vadicoayuma ĩna yuja. 	 At sinabi sa kaniya ni Natanael, Mangyayari bagang lumitaw ang anomang magaling na bagay sa Nazaret? Sinabi sa kaniya ni Felipe, Pumarito ka at tingnan mo.


To bajiri Jerusalénju̶ ejacõari, Diore yirũ̶cu̶bu̶oriaviju̶re vasujarã ĩna. Toju̶re ñañuju Simeón. Diore quẽnaro ajirũ̶cu̶bu̶ogu̶, ĩ rotimasirere quẽnaro cu̶digu̶ ñañuju ĩ. “ ‘Rotimu̶orũ̶gõru̶cu̶mi’ yigu̶, Dios ĩ cõarocu̶, Cristo, Israel jãnerabatiare, yu̶ yarãre ejarẽmorũgũru̶cu̶mi ĩ, ‘Quẽnaro ñato’ yigu̶” yitu̶oĩagũ̶ ñari, ĩ ejarotire yugu̶ bajicõa ñañuju ĩ. Dios ĩ cõagũ̶ Esp'iritu Santo ĩ ejarẽmose rãca tu̶oĩagũ̶ ñañuju ĩ. To bajiro bajigu̶ ñari, cojorũ̶mu̶ ado bajise tu̶oĩañuju: “Yu̶ bajirocaroto rĩjoro, ‘Rotimu̶orũ̶gõru̶cu̶mi’ yigu̶, Dios ĩ cõarocu̶re Cristore ĩaru̶cu̶ja yu̶”, yitu̶oĩañuju Simeón. 	 At narito, may isang lalake sa Jerusalem, na nagngangalang Simeon; at ang lalaking ito'y matuwid at masipag sa kabanalan, na nag-aantay ng kaaliwan ng Israel: at sumasa kaniya ang Espiritu Santo.


“Cristo rẽtoro ñamasugũ̶ maami” Dios ĩ yiĩosere ĩacõari, to bajiro yiucamasiñumi Isa'ias. 	 Ang mga bagay na ito'y sinabi ni Isaias, sapagka't nakita niya ang kaniyang kaluwalhatian; at siya'y nagsalita ng tungkol sa kaniya.


Mu̶ rijato beroju̶ “Tudirijabeticõato” yigu̶, Dios ĩ catisere mu̶ bu̶jaru̶ajama, Dios ĩ rotimasirere cu̶diroti ñaja. Tire masiaja mu̶. Dios ĩ rotimasire yu̶ yijama, ado bajise yimasirere yaja yu̶: “Gãji manajo rãca ajerio cu̶tibesa. Sĩabesa. Juarudibesa. Socu̶ne, ‘Rojose yimi’ yigotirobesa. Mu̶ jacu̶re, mu̶ jacore quẽne quẽnaro ĩnare rũ̶cu̶bu̶oya”, yigotiaja Dios ĩ rotimasire —ĩre yiyuju. 	 Talastas mo ang mga utos, Huwag kang mangalunya, Huwag kang pumatay, Huwag kang magnakaw, Huwag kang sumaksi sa di katotohanan, Igalang mo ang iyong ama at ina.


To yigajanocõari, “Saguerobe” yirã, yu̶a vacatia rãca quẽnaro siañiacõacama ĩna. Sirte vãme cu̶tiju̶ cõñanane, “Jõrero vana yaja mani” yirã, ancla vãme cu̶tijau̶re rocaroaruucama ĩna. To bajiro ĩna yijare, mino ti vẽacõarore bajirone vacaju̶ yu̶a. 	 At nang maitaas na ito, ay nagsigamit sila ng mga lubid, na tinalian ang ibaba ng daong; at, sa takot na baka mapapadpad sa Sirte, ay ibinaba nila ang mga layag, at sa gayo'y napaanod sila.


To bajiro Jesúre ajitirũ̶nu̶rã vatoare, sĩgũ̶ jud'io masu̶ levita jũnagu̶ ñañuju ĩ. José vãme cu̶tigu̶ ñañuju. Chipre vãme cu̶tiyoaju̶ ruyuar'i ñañuju ĩ. Jesús ĩ gotiroticõasu̶oriarã, Josére gajeye ĩre vãme yiyujarã, Bernabé. Griego ocama, “Quẽnase gãjerãre oca cu̶tigu̶” yire ũni ñañuju ti vãme. 	 At si Jose, na pinamagatang Bernabe ng mga apostol (na kung liliwanagin ay Anak ng pangangaral), isang Levita, tubo sa Chipre,


Yu̶ ejarirũ̶mu̶ ju̶arã ũ̶mu̶a ĩna veseju̶ moañaru̶arãma. To ĩna yiñarone, sĩgũ̶ ãmiecoru̶cu̶mi. Gãjima, ãmiecobetiru̶cu̶mi. 	 Kung magkagayo'y sasa bukid ang dalawang lalake; ang isa'y kukunin, at ang isa'y iiwan:


To bajiro ĩna yijare, ĩabetiboar'ire ado bajiro ĩre yiyujarã ĩna quẽna: —Dios sĩgũ̶rene quẽnase ĩre yirũ̶cu̶bu̶oya, mu̶ cajere ĩarotir'i ĩ ñajare. Jesúju̶arema, “Rojose yigu̶ ñaami”, ĩre yimasiaja yu̶a —ĩre yiyujarã ĩna. 	 Dahil dito'y tinawag nilang bilang ikalawa ang taong naging bulag, at sinabi sa kaniya, Luwalhatiin mo ang Dios: nalalaman naming makasalanan ang taong ito.


To bajiro ĩ yiro ĩacõari, Jesús tu̶bu̶saca vu̶ru̶acaju̶ yu̶, ĩre sẽniĩagũ̶: —Yu̶ u̶ju̶, ¿ñimu̶ju̶a ñati mu̶re ĩaterãre ĩsirocarocu̶ma? —ĩre yisẽniĩacaju̶ yu̶. 	 Ang nakahilig nga sa dibdib ni Jesus ay nagsabi sa kaniya, Panginoon, sino yaon?


To bajiro ĩna bajicati, ju̶aji bajitu̶sacaju̶. Yoato mene rojose tãmu̶ocama ĩna quẽna. 	 Nakaraan na ang ikalawang Pagkaaba: narito, nagmamadaling dumarating ang ikatlong Pagkaaba.


Jãjarã jud'io masa tire ĩacama ĩna. Maca tu̶acane ñacaju̶ ti, Jesúre ĩna jajutucato. Ĩ ru̶joa veca vãme tuyase griego oca, hebreo oca, lat'in oca quẽne ñacaju̶ ti. 	 Marami nga sa mga Judio ang nakabasa ng pamagat na ito, sapagka't ang dakong pinagpakuan kay Jesus ay malapit sa bayan; at ito'y nasusulat sa Hebreo, at sa Latin, at sa Griego.


Yu̶ mairã, ado bajiro mu̶a bajisere bojabeaja yu̶: Dios ĩ rotimasirere mu̶a rotiecosere bojabeaja yu̶. Yu̶ju̶ama, jud'io masu̶ ñaboarine, “Tire yu̶ cu̶dijama, ‘Rojose maja’ yu̶re yiru̶cu̶mi Dios”, yibeaja yu̶. Yu̶ yitu̶oĩarore bajiro mu̶a quẽne, mu̶a tu̶oĩajama, quẽnaru̶aroja. Tirũ̶mu̶ju̶ mu̶a tu̶ju̶ yu̶ ñaro, quẽnaro yu̶re yicaju̶ mu̶a maji. 	 Ipinamamanhik ko sa inyo, mga kapatid, na kayo'y mangagsitulad sa akin, sapagka't ako'y katulad din ninyo. Wala kayong ginawa sa aking anomang kasamaan.


Jãjarã masa socarãne ĩna gotiboajaquẽne, ricati rĩne ĩna yise ñajare, “To bajiro ĩ yire ñajare, ĩre sĩaroti ñaja”, yimasibesujarã ĩna maji. 	 Sapagka't marami ang nagsisaksi ng kasinungalingan laban sa kaniya, at ang kanilang mga patotoo ay hindi nangagkatugma.


Masaju̶arema, “Adi macaru̶cu̶rore rotiru̶arãja mu̶a”, ĩnare yimasiñuju. Sĩgũ̶, Diore ĩ sẽnirere ucagu̶, ado bajise ucamasiñumi: “Dios, ¿no yigu̶ ñamasurã me yu̶a ñaboajaquẽne, yu̶are masiritibeati mu̶? 	 Nguni't pinatunayan ng isa sa isang dako, na sinasabi, Ano ang tao, upang siya'y iyong alalahanin? O ang anak ng tao, upang siya'y iyong dalawin?


Toju̶ u̶su̶sãjariarũ̶mu̶ ñarone Dios ocare ĩna bueriviju̶re sãjaejacõari, masare gotimasio ñañuju Jesús. Quẽnaro ĩ gotimasiosere ajicõari, no yimasibesujarã ĩna: —¿No bajicõari, to bajise gotimasiomasiati ĩ? ¿No bajiro yicõari, ĩaĩañamanire yati? —Jesúre yiyujarã ĩna, ĩ ya macana. 	 At nang dumating ang sabbath, ay nagpasimulang magturo siya sa sinagoga: at marami sa nangakakarinig sa kaniya ay nangagtataka, na nangagsasabi, Saan nagkaroon ang taong ito ng mga bagay na ito? at, Anong karunungan ito na sa kaniya'y ibinigay, at anong kahulugan ng gayong mga makapangyarihang gawa na ginagawa ng kaniyang mga kamay?


Soje ĩ turiaro bero, ejaboarãma quẽnaro tu̶oĩamena. Sãjamasimenama. To bajiri, manajo cu̶tirocu̶re ado bajiro ĩre yiboarãma: “Yu̶a u̶ju̶, soje jãnaña maji”, ĩre yiboarãma. 	 Pagkatapos ay nagsirating naman ang mga ibang dalaga, na nagsisipagsabi, Panginoon, Panginoon, buksan mo kami.


Sĩgũ̶, Diore gotirẽtobosar'i, mu̶a ñicu̶a quẽnaro ĩna yir'i manicoayumi. To bajiri, Cristo rojose yibecu̶re, ĩ ejarotire gotiriarãre quẽne ĩnare sĩamasiñuma mu̶a ñicu̶a. To yiriarã ñari, cãnu̶ribu̶sane “Jesúre ĩre sĩato” yirã ĩre ĩaterãre ĩsirocayuja mu̶a. To bajiro mu̶a yijare, ĩre sĩañuma. 	 Alin sa mga propeta ang hindi pinagusig ng inyong mga magulang? at kanilang pinatay ang nangagpahayag ng una ng pagdating ng Matuwid na Ito; na sa kaniya'y kayo ngayon ay nangaging mga tagapagkanulo at mamamatay-tao;


Masa ĩna ajibeto yayioroaca mu̶are yu̶ gotisere “Jediro ajiato” yirã, gotibatoru̶arãja mu̶a. 	 Ang sinasabi ko sa inyo sa kadiliman, ay sabihin ninyo sa kaliwanagan; at ang narinig ninyo sa bulong, ay inyong ipagsigawan sa mga bubungan.


“Judea sita ñarimaca Belén vãme cu̶ti maca, jairimaca me ñaboarine, ñamasuri maca ñaru̶aroja ti maca. Ti macagu̶ u̶ju̶ ñamasugũ̶ ruyuaru̶cu̶mi. Ĩ ñaru̶cu̶mi yu̶ yarã Israel sitana u̶ju̶. Ĩnare quẽnaro ĩatirũ̶nu̶ru̶cu̶mi ĩ, yiyuju Dios”, yiucare ñaja —ĩre yigotiyujarã Dios ĩ rotimasire gotimasiorimasa. 	 At ikaw Bet-lehem, na lupa ng Juda, Sa anomang paraan ay hindi ikaw ang pinakamaliit sa mga pangulong bayan ng Juda: Sapagka't mula sa iyo'y lalabas ang isang gobernador, Na siyang magiging pastor ng aking bayang Israel.


Tirodorene ruyuamasiñuju Moisés quẽne. Dios ĩ ĩajama, quẽnagũ̶aca ñamasiñuju ĩ. To bajiri, ĩ jacu̶a idiarã muijua ĩre cu̶omasiñujarã ĩna. 	 Nang panahong yaon, ay ipinanganak si Moises, at siya'y totoong maganda; at siya'y inalagaang tatlong buwan sa bahay ng kaniyang ama:


“Ĩna oca masune yirã, quẽnaro yu̶re yirũ̶cu̶bu̶oama ĩna. To bajiro yirã ñaboarine, yu̶ bojarore bajiro tu̶oĩabeama. 	 Ang bayang ito'y iginagalang ako ng kanilang mga labi; Datapuwa't ang kanilang puso ay malayo sa akin.


Tirũ̶mu̶ju̶ papera mu̶are cõagũ̶, ado bajiro gotiboacaju̶ yu̶: “Gãmerã ajeriarã cu̶tirã rãca ñabesa”, mu̶are yiucaboacaju̶ yu̶. 	 Ako nga ang pinakamaliit sa mga apostol, at hindi ako karapatdapat na tawaging apostol, sapagka't pinagusig ko ang iglesia ng Dios.


To ĩ yisere ajimasimena ñari, yu̶a masune ado bajiro gãmerã yicaju̶ yu̶a: —Pan mani masiritijare, to bajise gotigu̶ yigu̶mi —gãmerã yicaju̶ yu̶a. 	 At sila'y nangagkatuwiranan sa kanilang sarili, na nagsasabi, Hindi tayo nangakapagbaon ng tinapay.


¿Ñimu̶ ũgũ̶re tu̶oĩa vacati mu̶a? ¿Diore gotirẽtobosarimasu̶re tu̶oĩa vacatique mu̶a? Riojo mu̶are gotiaja yu̶. Gãjerã Diore gotirẽtobosarimasa rẽtoro ñagũ̶re ĩariarãja mu̶a. 	 Datapuwa't ano ang linabas ninyo upang makita? isa bagang propeta? Oo, sinasabi ko sa inyo, at higit pa sa isang propeta.


To bajiri Felipe vacoasuju, ángel ĩ gotiriarore bajirone. Maa vacu̶, Etiop'ia sitana u̶jore gãjoa codebosarimasu̶re ĩre ĩañuju Felipe. Jerusalénju̶ Diore ĩre rũ̶cu̶bu̶ogu̶ ejar'i, tudiacu̶ bajiyuju ĩ. 	 At siya'y nagtindig at yumaon: at narito, ang isang lalaking taga Etiopia, isang bating na may dakilang kapamahalaan na sakop ni Candace, reina ng mga Etiope, na siyang namamahala ng lahat niyang kayamanan, at siya'y naparoon sa Jerusalem upang sumamba;


To yigajano, idiriabaja ãmicõari, —Quẽnaro yaja mu̶ —Diore yiyuju. To yicõari, tibaja ĩnare ĩsigũ̶ne, ado bajiro yiyuju ĩ: —Mu̶a jediro adire idiya. 	 At siya'y tumanggap ng isang saro, at nang siya'y makapagpasalamat, ay sinabi niya, Kunin ninyo ito, at inyong pagbahabahaginin:


Gore bu̶to quẽnase ñarotirũgũami Dios. Quẽnase ñaboarine, yoaro mene sĩnicoatoja. Ti sĩniro ĩacõari, bare quẽnoru̶arã, tire juacõari, soerãma masa. To bajiri yoaro catise me ti ñaboajaquẽne, tire quẽnorũgũgũ̶mi Dios. Go rẽtoro manire roque maigũ̶ ñari, “Manire sudi cõaru̶cu̶mi Dios”, yimasiroti ñaja mu̶are. “To bajirone yigu̶mi Dios”, yiajitirũ̶nu̶betibu̶sarã ñaja mu̶a. 	 Nguni't kung pinararamtan ng Dios ng ganito ang damo sa parang, na ngayon ay buhay, at sa kinabukasan ay iginagatong sa kalan; gaano pa kaya kayo na di niya pararamtan, Oh kayong mga kakaunti ang pananampalataya?


Diore rũ̶cu̶bu̶oriaviju̶ cojomo cõro ju̶a jẽnituarirãcu̶ ángel mesa, “Adi macaru̶cu̶roju̶ rojose yu̶re yibosaru̶arãma” Dios ĩ yicũriarã, ĩna budisere ĩacaju̶ yu̶. Sudi u̶eri mani quẽnaro botise sãñacama ĩna. To yicõari, orone ĩna quẽnoria gaserore cotitẽroju̶ tu̶sarigaserore vẽñacama. 	 At sa santuario ay nagsilabas ang pitong anghel na may pitong salot, na nararamtan ng mahalagang bato, tunay at makintab, at nangabibigkisan ng gintong pamigkis ang kanilang mga dibdib.


Mu̶a rẽjarone, sĩgũ̶ quẽnase sudi sãñacõari, ãmo sãriabedori sãcõari ejagu̶mi. To yicõari, gãjiju̶a sudi bu̶cu̶ sãñacõari ĩ ejajama, ado bajiro yirãja mu̶a: 	 Sapagka't kung may pumapasok sa inyong sinagoga ang isang tao na may singsing na ginto, at may magandang kasuotan, at may pumapasok namang isang dukha na may damit na hamak;


Mu̶ama, yu̶ yarã ñari, ĩnare bajiro bajibetiru̶arãja. Yu̶re ajitirũ̶nu̶gũ̶, ñamasugũ̶ ñaru̶cu̶mi, gãjerã bedire bajiro bajitu̶oĩagũ̶. To bajiro yu̶ yijama, “Gãjerã ĩna bojasere masicõari, quẽnaro ĩnare yirũ̶cu̶bu̶ogu̶ ñaru̶cu̶mi” yigu̶ yaja yu̶. 	 Datapuwa't sa inyo'y hindi gayon: kundi bagkus ang lalong dakila sa inyo ay maging tulad sa lalong bata; at ang nangungulo ay maging gaya ng naglilingkod.


To bajiro ĩnare yigajano, ado bajiro ĩnare gotirẽmoñuju quẽna: —Dios ocare ajitirũ̶nu̶betirũgũaja mu̶a. “Dios magũ̶mi” yirãre bajiro ĩ ocare ajiteaja mu̶a. Mani ñicu̶are bajiro Dios ĩ cõagũ̶ Esp'iritu Santore cu̶dimena ñaja mu̶a. 	 Kayong matitigas ang ulo, at di tuli ang puso't mga tainga, kayo'y laging nagsisisalangsang sa Espiritu Santo: kung ano ang ginawa ng inyong mga magulang, ay gayon din naman ang ginagawa ninyo.


—Israel sitana tu̶ju̶are vasa. Ĩna ñarãma Dios yarã ñaboariarã, oveja yayirãre bajiro bajirã —yicami. 	 Kundi bagkus magsiparoon kayo sa mga tupang nangawaglit sa bahay ni Israel.


Yu̶a ju̶arã, cojoro cõro ũmacaju̶ yu̶a. Pedro rẽtobu̶saro ũmacaju̶ yu̶ju̶a. To bajiri, yu̶ju̶a ĩ rĩjoro ejacoacaju̶ yu̶. 	 At sila'y kapuwa tumakbong magkasama: at ang isang alagad ay tumakbong matulin kay sa kay Pedro, at dumating na una sa libingan;


“To cõro ĩnare ñagõru̶cu̶ja yu̶” ĩ yiriarũ̶mu̶ ti ejaro, u̶ju̶ ñagũ̶ ĩ sãñase sudi quẽnase sãñañuju ĩ Herodes. To yicõari, rotigu̶ ĩ rujiri cũmuroju̶re ejarũjucõari, masare gotiyuju ĩ. 	 At isang takdang araw ay nagsuot si Herodes ng damit-hari, at naupo sa luklukan, at sa kanila'y tumalumpati.


To bajiri, gãjerã ricati gotimasiorã, “Cristore bajiro bajirã ñarãma gãjerã” ĩna yisocasere ajibesa mu̶a. Cristo ye me ñaja ti. Ĩna ñicu̶a ĩna tu̶oĩamasiriarore bajiro tu̶oĩacõari gotirã yama. 	 Kayo'y magsipagingat, baka sa inyo'y may bumihag sa pamamagitan ng kaniyang pilosopia at walang kabuluhang pagdaraya, ayon sa sali't saling sabi ng mga tao, ayon sa mga pasimulang aral ng sanglibutan, at di ayon kay Cristo:


To so bajirone, so ãmore ñiacõari sore tũ̶avũ̶mu̶oñuju Pedro. To yicõari, ti sõare vijagoriarãre ĩnare jãjarotiyuju quẽna: —Quẽna so tudicatisere ĩarã vayá mu̶a —ĩnare yiyuju Pedro, manaju̶a rijaveoriarãre, gãjerã Jesúre ajitirũ̶nu̶rãre quẽne. 	 At iniabot ni Pedro sa kaniya ang kaniyang kamay, at siya'y itinindig; at tinawag ang mga banal at ang mga babaing bao, at siya'y iniharap niyang buhay.


Yu̶ Pablo, yu̶ masune, “Quẽnato”, mu̶are yiucacõaja yu̶. Adoju̶ yu̶ tubibe ecosere masiritibeticõari, Diore yu̶re sẽnibosarũgũña mu̶a. Yu̶ quẽne, Diore sẽnigũ̶, ado bajiro mu̶are sẽnibosaja yu̶: “Quẽnase ĩnare cõarũgũña mu̶”, ĩre yisẽniaja yu̶. To cõro ñaja. 	 Ang bating sinulat ng aking sariling kamay, akong si Pablo. Alalahanin ninyo ang aking mga tanikala. Ang biyaya'y sumasainyo nawa.


To yicõari, yu̶ gãcojacatu̶aju̶a ñarãrema ado bajiro yiru̶cu̶ja yu̶: “Yu̶re cãmotadiya mu̶a. ‘Rojose tãmu̶oru̶arãma’ Dios ĩ yirã ñaja mu̶a. ‘Jeame yatibetimeju̶, rojose tãmu̶oru̶arãma vãtia, ĩna u̶ju̶ rãca’ Dios ĩ yirujeocatiju̶ju̶ vasa mu̶a. 	 Kung magkagayo'y sasabihin naman niya sa mga nasa kaliwa, Magsilayo kayo sa akin, kayong mga sinumpa, at pasa apoy na walang hanggan na inihanda sa diablo at sa kaniyang mga anghel:


Masa ĩna ajibeto yayioroaca mu̶a ñagõsere, “Jediro ajiato” yigu̶, mu̶a ñagõrere gotiru̶cu̶mi Dios —ĩ buerimasare yigotiyuju Jesús. 	 Kaya nga, ang anomang sinabi ninyo sa kadiliman ay maririnig sa kaliwanagan, at ang sinalita ninyo sa bulong sa mga silid, ay ipagsisigawan sa mga bubungan.


To bajiro ĩna yitu̶oĩarone, ado bajiro yiyuju Jesús, ãmo ñujobecu̶ju̶are: —Vũ̶mu̶rũ̶gũ̶ña —ĩre yiyuju. 	 At sinabi sa lalaking tuyo ang kamay, Magtindig ka.


To yicõari, gotimasiore queti ĩnare gotimasioñuju Jesús: —Sĩgũ̶ masu̶ gajeyeũni jaigu̶ ñagũ̶mi. Ĩ ote quẽne, jairo rica cu̶tiroja ti. 	 At nagsaysay siya sa kanila ng isang talinghaga, na sinasabi, Ang lupa ng isang taong mayaman ay namumunga ng sagana:


To bajiro ĩ yisere ajicõari, “¿No bajiro yicõari, Jesúre ĩre bucõaroti ñaboati ti?”, yitu̶oĩañuju Pilato yuja. To bajiro ĩ yitu̶oĩaboajaquẽne, ado bajiro yiavasãcama jud'io masa: —Ĩre mu̶ bucõajama, u̶ju̶ ñamasugũ̶ César vãme cu̶tigu̶ rãcagu̶ me ñaru̶cu̶ja mu̶. No bojagu̶ ĩre sẽnibecu̶ne, “U̶ju̶ ñaru̶cu̶ja yu̶” yigu̶ma, César ĩ ĩategu̶ ñaami. To bajiri, ĩre mu̶ bujama, quẽnabeaja —Pilatore ĩre yiavasãcama ĩna. 	 Dahil dito'y pinagsisikapan ni Pilato na siya'y pawalan: nguni't ang mga Judio ay nagsisigawan, na nangagsasabi, Kung pawalan mo ang taong ito, ay hindi ka kaibigan ni Cesar: ang bawa't isang nagpapanggap na hari ay nagsasalita ng laban kay Cesar.


To bajiri ĩ tu̶ vaejacõari, ajiyuju, Diore gotirẽtobosamasir'i Isa'ias ĩ ucamasirere ĩ buesere ajiyuju Felipe. Tire ajicõari, —¿Mu̶ buesere ajimasiati mu̶? —yiyuju Felipe, Etiop'iagu̶re. 	 At tumakbo si Felipeng patungo sa kaniya, at napakinggan niyang binabasa si Isaias na propeta, at sinabi, Nauunawa mo baga ang binabasa mo?


Yu̶are ĩna tud'iboajaquẽne, quẽnaseju̶are tu̶oĩacõari, ĩnare gotirũgũaja yu̶a. Tirũ̶mu̶ju̶ yu̶are ĩna ĩatecatore bajirone ĩatecõa ñarũgũama. 	 Kaya't ang nagsasalita ng wika ay manalangin na siya'y makapagpaliwanag.


To bajirone, Dios ocare ĩna buerivi u̶ju̶ quẽne ejayuju, Jairo vãme cu̶tigu̶. Jesúre ĩacõari, ĩ rĩjoroju̶a gu̶somuniari tuetuyuju, ĩre rũ̶cu̶bu̶ogu̶. 	 At lumapit ang isa sa mga pinuno sa sinagoga, na nagngangalang Jairo; at pagkakita sa kaniya, ay nagpatirapa siya sa kaniyang paanan,


To bajiro ĩ yisere ajicõari, ado bajiro ĩre yicami Jesús: —Ĩaĩañamanire yu̶ yiĩosere mu̶a ĩabetijama, “Dios ĩ masise rãca yigu̶ yami”, yu̶re yiajitirũ̶nu̶betiru̶arãja mu̶a —ĩre yicami Jesús. 	 Sinabi nga sa kaniya ni Jesus, Malibang kayo'y mangakakita ng mga tanda at mga kababalaghan, ay hindi kayo magsisipaniwala sa anomang paraan.


Gajeye jairo mu̶are ñagõrẽmobetiru̶cu̶ja yu̶. Diore ajimenare rojose yirotigu̶, vãtia u̶ju̶, jẽre vadicoagu̶mi. To bajiboarine, yu̶re rotimasigũ̶ me ñaami ĩma. 	 Hindi na ako magsasalita pa ng marami sa inyo, sapagka't dumarating ang prinsipe ng sanglibutan: at siya'y walang anoman sa akin;


Ĩna ajitirũ̶nu̶jare, rojose ĩna yise vaja rojose ĩnare ĩ yiborotire ĩnare yirẽtobosaru̶cu̶mi Dios. Tirene, ado bajiro gotiaja Dios ocare masa ĩna ucamasire: “Sión vãme cu̶ti macagu̶ ejaru̶cu̶mi, jud'io masa rojose ĩna yisere Dios ĩ masiriose vajare, ĩnare vaja yibosarocu̶. Rojose ĩna yisere ĩ su̶orine yitu̶jacõari, yu̶re ajitirũ̶nu̶ru̶arãma quẽna. 	 At sa ganito'y ang buong Israel ay maliligtas: gaya ng nasusulat, Magbubuhat sa Sion ang Tagapagligtas; Siya ang maghihiwalay sa Jacob ng kalikuan:


To bajiro ĩna yigotisere ajicõari, ado bajiro ĩnare gotiyuju Jesús: —Galileana ĩna bajiyayirere mu̶are gotiru̶cu̶ja yu̶: Bu̶to rojose ĩna yise vaja me bajiyayiyujarã ĩna. Gãjerã Galileana rẽtoro rojose yirã me ñaboayujarã ĩna. Mu̶a quẽne, rojose mu̶a yisere mu̶a tu̶oĩavasoabetijama, bajiyayicoaru̶arãja mu̶a. 	 At siya'y sumagot at sinabi sa kanila, Inaakala baga ninyo na ang mga Galileong ito ay higit ang pagkamakasalanan kay sa lahat ng mga Galileo, dahil sa sila'y nangagbata ng mga bagay na ito?


Gajeye ado bajiro ĩnare yiyuju Jesús: —Tocãrãca macare mu̶a ejajama, mu̶a ejasu̶orivine cãnima. Ti vine ñacõari, ti macanare ĩnare gotimasio ñama maji, gajeroju̶ mu̶a varoto rĩjoro. 	 At sinabi niya sa kanila, Saan man kayo magsipasok sa isang bahay, mangatira kayo roon hanggang sa kayo'y magsialis doon.


Sĩgũ̶ mu̶a vatoaju̶, Jesucristo ocare ajitirũ̶nu̶rãre ricatine ĩ gotimavisio ñajama, “Tire yibeticõaña”, ĩre yigotiba mu̶. To bajiro ĩre mu̶ yigotiboajaquẽne, ĩ ajibetijama, quẽna ĩre gotirẽmoma. Ĩre mu̶ tudigotiboajaquẽne, ĩ ajibeti manicõajama, ĩre cãmotadicõama. 	 Ang taong may maling pananampalataya pagkatapos nang una at ikalawang pagsaway ay itakuwil mo;


“Vaibu̶cu̶rã ri'ine mu̶are ĩ yayeguojama yu̶re rũ̶cu̶bu̶oriavire sãjamasiru̶arãja mu̶a” Dios ĩ yimasire ti ñaboajaquẽne, “Cristo manire ĩ rijabosareju̶a rẽtoro quẽnase ñañuja”, yimasiaja mani. Rojose yibetir'i ñari, to bajiro bajiyumi Cristo. Esp'iritu Santo ñacõa ñarũgũrocu̶ ĩ ejarẽmojare. Cristo manire ĩ rijabosare su̶orine, rojose mani yisere masiriogu̶mi Dios. To bajiri, “Rojose maja manire”, yitu̶oĩaja mani. To bajiro yitu̶oĩacõari, ñacõa ñarũgũrocu̶ Dios ĩ bojarore bajiro quẽnaro yirũgũroti ñaja manire. 	 Gaano pa kaya ang dugo ni Cristo, na sa pamamagitan ng Espiritu na walang hanggan ay inihandog ang kaniyang sarili na walang dungis sa Dios, ay maglilinis ng inyong budhi sa mga gawang patay upang magsipaglingkod sa Dios na buhay?


To bajiri vese soju̶aju̶ ĩre ñia oja vanama. To yicõari, sĩarãma ĩna yuja —ĩnare yiyuju Jesús, ti quetire gotigu̶. To bajiro ĩnare yigajanocõari, ado bajiro ĩnare gotiyuju quẽna: —¿Ti vese u̶ju̶ tudiejagu̶, no bajiro ĩnare yigu̶jari ĩ, ti vese coderimasare? 	 At itinaboy nila siya sa ubasan, at pinatay siya. Ano nga kaya ang gagawin sa kanila ng panginoon ng ubasan?


“Mame oca quẽnase vasoaru̶cu̶ja” Dios ĩ yijama, tirũ̶mu̶ju̶ ĩ yimasiboarere reagu̶ yigu̶mi. To bajiri, “Tirũ̶mu̶ayeju̶ma vaja manoja”, yimasiaja mani. 	 Doon sa sinasabi niya, Isang bagong tipan, ay linuma niya ang una. Datapuwa't ang nagiging luma at tumatanda ay malapit ng lumipas.


To bajiro yigajanocõari, ado bajiro yu̶are yigotimasiocami Jesús: —Jairo mu̶are yu̶ gotiroti ñaboaja ti. To ti bajiboajaquẽne yucu̶ne mu̶are yu̶ gotijeocõajama, ajimasimenaja mu̶a maji. 	 Mayroon pa akong maraming bagay na sa inyo ay sasabihin, nguni't ngayon ay hindi ninyo mangatitiis.


To yigajanocõari, Jesúre ĩre ãmiasujarã ĩna jediro, Pilato vãme cu̶tigu̶ ya viju̶ vana. Ĩ tu̶ju̶ ĩre ãmiejacõari, ado bajiro Jesúre gotiyiroyujarã ĩna: —Ãnire bu̶jabu̶ yu̶a. Ado bajiro yimi: “U̶ju̶ Césare gãjoa mu̶are ĩ vaja yirotisere mu̶a vaja yijama, quẽnabeaja. To yicõari, ‘Rotimu̶orũ̶gõru̶cu̶mi’ yigu̶, Dios ĩ cõagũ̶ ñaja yu̶”, yimi —Jesúre ĩre yigotiyiroyujarã ĩna. 	 At nagsitindig ang buong kapulungan nila, at dinala siya sa harap ni Pilato.


To bajiri, gãjerãre rojose ĩna yise su̶orine “Rojose tãmu̶oru̶arãja” mu̶a yiĩacõĩajama, mu̶are ĩ beserirũ̶mu̶ju̶, “Rojose yirã ñaama”, mu̶are yiĩacõĩaru̶cu̶mi Dios. 	 Sapagka't sa hatol na inyong ihahatol, ay hahatulan kayo: at sa panukat na inyong isusukat, ay susukatin kayo.


To bajiro ĩ yisere ajicõari, ado bajiro ĩre cu̶diyuju Jesús: —Ĩne ñaja yu̶. To bajiri, Dios ĩ roticõacacu̶ ñari, ĩ riojojacatu̶a rujicõari, masare besegu̶agu̶, oco bueri vatoaju̶ yu̶ rujiadire ĩaru̶arãja mu̶a —paia u̶ju̶ ñamasugũ̶re yiyuju Jesús. 	 At sinabi ni Jesus, Ako nga; at makikita ninyo ang Anak ng tao na nakaupo sa kanan ng Makapangyarihan, at pumaparito na nasa mga alapaap ng langit.


Mu̶ tu̶ju̶ ĩre varotiaja yu̶. Ĩ ñaami bu̶to yu̶ maigũ̶. To bajiri, quẽnaro ĩre bocaãmiña. 	 Na siya'y aking pinabalik sa iyo sa kaniyang sariling katawan, sa makatuwid baga'y, ang aking sariling puso:


Ado bajiro yirã mu̶a ñajare, to bajiro yaja yu̶: “Sĩgũ̶ri, ‘Pablore ajisu̶yarã ñaja yu̶a’, gãjerãju̶ama, ‘Apolore ajisu̶yarã ñaja yu̶ama’ yirũgũama” ĩna yisere ajiaja yu̶. 	 Ang pagibig ay mapagpahinuhod, at magandang-loob; ang pagibig ay hindi nananaghili; ang pagibig ay hindi nagmamapuri, hindi mapagpalalo.


To bajiro ĩnare yigotigajanocõari, masare jirẽocõari, ado bajiro ĩnare gotiyuju Jesús: —Ñajediro quẽnaro ajiya, yu̶ gotimasiosere. Tire ajicõari, “To bajiro manire yigotigu̶ yami”, yiajimasiña mu̶a: Mani ñicu̶a, “Mani basãse su̶orine ñaja Dios ĩ ĩavariquẽnabeti, ĩre mani yirũ̶cu̶bu̶ose ĩ bojabeti”, yitu̶oĩamasiboayuma. To bajiro me bajiaja. Rojose tu̶oĩacõari, mu̶a ñagõse su̶orine bajiaja, Dios ĩ ĩavariquẽnabeti, ĩre mu̶a yirũ̶cu̶bu̶osere ĩ bojabetima —masare yiyuju Jesús. 	 At muling pinalapit niya sa kaniya ang karamihan, at sinabi sa kanila, Pakinggan ninyong lahat ako, at inyong unawain:


“Mani rãca ñagũ̶mi Dios” ĩna yirũ̶cu̶bu̶orivire quẽne ri'ine vẽjabate gumasiñuju Moisés. To yicõari, ti viaye ñase jedirore, to bajiro yimasiñuju. 	 Gayon din ang tabernakulo at ang lahat ng mga kasangkapan sa pangangasiwa ay pinagwiwisikan niya ng dugo sa gayon ding paraan.


To ĩ yiboajaquẽne, ajibecu̶mi ĩ. To bajiri tubiberiaviju̶ ĩre ãmiacõari, ĩre cũrotigu̶mi, “Yu̶re mu̶ vaja mosere vaja yijeocõariju̶, budiru̶cu̶ja mu̶” yigu̶. 	 At siya'y ayaw: at yumaon at siya'y ipinabilanggo hanggang sa magbayad siya ng utang.


Jãjarã masa ñañujarã. Ĩna ye sudi joeayere vejecõari, ĩ varotiju̶re cũ rĩjoro cu̶tiyujarã. “Yu̶a u̶ju̶ ñaja mu̶” yirã, to bajiro yiyujarã, Jesúre rũ̶cu̶bu̶orã. Gãjerã yucú̶ ru̶ju̶ri jasurecõari, maare cũ rĩjoro cu̶tiyujarã. 	 At marami ang nagsisipaglatag ng kanilang mga damit sa daan; at ang mga iba'y ng mga sanga, na kanilang pinutol sa mga parang.


Tiju̶ bero, ĩ gotiroticõariarã, setenta y dos ñarirãcu̶ Jesús tu̶ tudiejayujarã quẽna. Variquẽnase rãca tudiejarãne, ado bajiro ĩre gotiyujarã ĩna: —Masa u̶su̶riju̶ sãñarãre, vãtiare, “Jesús ĩ rotise rãca mu̶are budirotiaja” yu̶a yijama, cu̶dima ĩna —Jesúre yigotiyujarã ĩna. 	 At nagsipagbalik ang pitongpu na may kagalakan, na nangagsasabi, Panginoon, pati ang mga demonio ay nagsisisuko sa amin sa iyong pangalan.


“Ĩ yirore bajiro yigu̶ ñagũ̶mi”, Diore ĩre yitu̶oĩagũ̶ ñamasiñuju Abraham quẽne. To bajiri, “Mu̶ ñarimacare to cõrone vaveoya mu̶. Mu̶ ñaroti sitare mu̶re u̶joru̶cu̶ja yu̶”, ĩre yimasiñuju Dios. “Ĩ yirore bajiro yigu̶ ñagũ̶mi” Diore ĩre yitu̶oĩagũ̶ ñari, Dios ĩ rotisere ajicõari, vacoamasiñuju ĩ, ĩ ñarotire masibetiboarine. 	 Sa pananampalataya si Abraham, nang tawagin, ay tumalima upang pumaroon sa isang dakong kaniyang tatanggaping mana; at siya'y yumaon na di nalalaman kung saan siya paroroon.


To bajiro yicõari, ĩnare ĩ cõaroto rĩjoro ado bajiro ĩnare yiyuju: —“U̶ju̶ Dios yarã quẽnaro ĩ yirona mu̶a ñaru̶ajama, rojose mu̶a yisere yitu̶jacõari, Jesúre ajitirũ̶nu̶ña”, yigotimasiocudirona ñaja mu̶a. To bajicõari, rijaye cu̶tirãre catiorona ñaja —ĩnare yirotiyuju Jesús. 	 At sila'y sinugo niya upang ipangaral ang kaharian ng Dios, at magpagaling ng mga may sakit.


No yigu̶ to bajise tu̶oĩabecu̶ja. Cristore quẽnaro moabosadicaju̶. To bajiro yu̶ yiboajaquẽne, “Cristo ĩ bojarore bajiro quẽnaro moacami Pablo” yire ũni me ñaja ti. Mani u̶ju̶ Cristo ñaami, “Yu̶ bojarore bajiro quẽnaro moacami. Quẽnaro moabeticami” yimasirocu̶ma. 	 Ang nagsasalita ng wika, ay nagpapatibay sa sarili; nguni't ang nanghuhula ay nagpapatibay sa iglesia.


Judas, Silas quẽne, Diore gotirẽtobosarimasa ñañujarã ĩna. To bajiri toanare Jesúre ajitirũ̶nu̶rãre Jesús ocare quẽnaro gotimasioñujarã. Tire ajicõari, bu̶tobu̶sa ajivariquẽnañujarã ĩna. 	 Si Judas at si Silas, palibhasa'y mga propeta rin naman, ay inaralan ang mga kapatid ng maraming mga salita, at sila'y pinapagtibay.


To bajiri ĩnare ñejeroticõari tubiberiaviju̶ tubiberotiyujarã ĩna, Jesús ĩ gotiroticõasu̶oriarãre. 	 At kanilang sinunggaban ang mga apostol, at kanilang inilagay sila sa bilangguang bayan.


Ĩnare ĩacõari, rũ̶cu̶bu̶ose rãca Jesúre yisẽniñujarã vãtia: —Yu̶are mu̶ bureajama, õa yeseaju̶are yu̶are sãjarotiya —yiyujarã vãtia. 	 At namanhik sa kaniya ang mga demonio, na nangagsasabi, Kung kami'y palalayasin mo, ay paparoonin mo kami sa kawan ng mga baboy.


“Dios tu̶ju̶ yu̶ ejaro, quẽnaro yu̶ yise vaja quẽnaro yu̶re yato ĩ” yigu̶, to bajiro rĩne yirũgũaja yu̶. Ĩ tu̶ju̶ mani ejaro, quẽnaro mani yise vaja, “Quẽnaro ĩnare yiru̶cu̶ja”, yiyuju Dios, quẽnase rĩne yirã mani ñarotire yigu̶. 	 Nagtutumulin ako sa hangganan sa ganting-pala ng dakilang pagtawag ng Dios na kay Cristo Jesus.


“Dios ĩ rotimasiriarore bajiro yigu̶ ñato” yirã, cojomo cõro gaje ãmo idia jẽnituarirũ̶mu̶ri yu̶ ruyuaro bero, circuncisión yu̶re yiyuma ĩna. To bajiri, jud'io masu̶ ñari, Benjam'in ñamasir'i ya jũnagu̶ ñaja yu̶. Yu̶ ñicu̶ ñasu̶or'i ñamasiñuju Abraham. Yu̶ ñicu̶a, jud'io masa ñacoayuma ĩna. To bajiri, jud'io masa rĩne gãmerã manajo cu̶ticõari ĩna macu̶ cu̶tir'i ñari, jud'io masu̶ masu ñaja yu̶. To bajicõari, fariseo yere tu̶oĩagũ̶ ñari, Moisére Dios ĩ roticũmasirere bu̶to ajirũ̶cu̶bu̶ogu̶ ñaboacaju̶ yu̶ maji. 	 Na tinuli ng ikawalong araw, mula sa lahi ng Israel, mula sa angkan ni Benjamin, Hebreo sa mga Hebreo; tungkol sa kautusan, ay Fariseo;


To yu̶a yirone, ado bajiro yu̶are yicami: —¿No yirã otiati mu̶a? Yu̶re yisu̶tiriobeticõaña. Jesúre ajitirũ̶nu̶gũ̶ yu̶ ñajare, jud'io masa Jerusalén macana yu̶re ĩna siajama, ĩna sĩajaquẽne quẽnacõaru̶aroja. To bajirone mani u̶ju̶ Jesús ĩ bojajama, “To bajirone bajiato”, yaja yu̶ —yu̶are yicami Pablo. 	 Nang magkagayo'y sumagot si Pablo, Anong ginagawa ninyo, na nagsisitangis at dinudurog ang aking puso? sapagka't ako'y nahahanda na hindi lamang gapusin, kundi mamatay rin naman sa Jerusalem dahil sa pangalan ng Panginoong Jesus.


Ado bajiro bajiroti ti ñajare, to bajise yibesa mu̶are yaja yu̶: Manajo mana, manaju̶ mana, manaju̶ cu̶tirã, manajo cu̶tirã quẽne, gãjerã rãca ajeriarã cu̶tirãma, Dios ĩ ñaroju̶re ejabetiru̶arãma ĩna. Sĩgũ̶ri Diore ĩna mairo rẽtoro gajeyeũnire mairã ñarãma. To bajiro ĩna yijama, Diore rũ̶cu̶bu̶orã me yirãma. To bajiri, Dios ĩ ñaroju̶re ejabetiru̶arãma ĩna. 	 Sapagka't talastas ninyong lubos, na sinomang mapakiapid, o mahalay, o masakim, na isang mapagsamba sa mga diosdiosan, ay walang anomang mamanahin sa kaharian ni Cristo at ng Dios.


Esp'iritu Santore manire cõañumi Dios. To bajiro ĩ yiriarã ñari, “Manire maiami Dios”, yimasiaja mani. To bajiri, “Ĩ ñaroju̶ ĩ rãca ñabetiru̶arãja”, yisu̶tiritibetiru̶arãja mani. 	 At ang pagasa ay hindi humihiya; sapagka't ang pagibig ng Dios ay nabubuhos sa ating mga puso sa pamamagitan ng Espiritu Santo na ibinigay sa atin.


Sĩgũ̶ yu̶re ajitirũ̶nu̶gũ̶, ñamasugũ̶ ĩ ñaru̶ajama, gãjerã ĩna bojasere masicõari, quẽnaro ĩnare yiejarẽmogũ̶ ñaru̶cu̶mi. 	 Datapuwa't ang pinakadakila sa inyo ay magiging lingkod ninyo.


Tone ñacami Judas Iscariote quẽne. Ĩ quẽne yu̶are bajirone Jesús buegu̶ ñacami. Ĩ ñañumi Jesúre ĩaterãre ĩsirocarocu̶. Jesús gu̶borire so yueturo ĩacõari, ado bajiro sore yicami: 	 Datapuwa't si Judas Iscariote, na isa sa kaniyang mga alagad, na sa kaniya'y magkakanulo, ay nagsabi,


“Yu̶ varotire Dios ĩ bojajama, yoaro mene mu̶are ĩagũ̶ varu̶cu̶ja”, yitu̶oĩaja yu̶. Mu̶a tu̶ ejacõari, to bajiro gãmerã mu̶a yiñasere masiru̶cu̶ja yu̶. Dios ĩ ejarẽmose rãca mu̶a yijama, mu̶a rãca bu̶tobu̶sa Cristore mu̶a ajitirũ̶nu̶sere quẽne ĩamasiru̶cu̶ja. 	 Nguni't sa iglesia ibig ko pang magsalita ng limang salita ng aking pagiisip, upang makapagturo ako naman sa iba, kay sa magsalita ng sangpung libong salita sa wika.


To bajiro ĩna yisere ajicõari, ado bajiro ĩnare yiyuju Jesús: —Tu̶oĩamasimenare bajiro bajiaja mu̶a. Diore gotirẽtobosarimasa ñamasiriarã “Rotimu̶orũ̶gõru̶cu̶mi” yigu̶, Dios ĩ cõarocu̶ ĩ bajirotire ĩna ucamasire ti ñaboajaquẽne, “Riojo gotiriarãma”, yitu̶oĩabeaja mu̶a maji. 	 At sinabi niya sa kanila, Oh mga taong haling, at makukupad ang mga pusong magsisampalataya sa lahat ng salita ng mga propeta!


Lev'i jacu̶ ñamasiñuju Simeón. Simeón jacu̶ ñamasiñuju Judá. Judá jacu̶ ñamasiñuju José. José jacu̶ ñamasiñuju Jonam. Jonam jacu̶ ñamasiñuju Eliaquim. 	 Ni Simeon, ni Juda, ni Jose, ni Jonan, ni Eliaquim,


Sĩgũ̶ri, gajeyeũni jairãre mu̶are gotigu̶ yaja yu̶. Gajerũ̶mu̶ bu̶to rojose mu̶a tãmu̶orotire tu̶oĩaotiya mu̶a. 	 Magsiparito ngayon, kayong mayayaman, kayo'y magsitangis at magsihagulhol dahil sa mga karalitaan ninyong sa inyo'y darating.


To ĩna yisere ajicõari, ĩnare ĩamaigũ̶ ñari, ĩna cajearire moaĩacami. To bajiro ĩ yirirĩmarone, ĩamena ñaboacana, ĩacoacama ĩna yuja. Ĩacõari, ĩna quẽne Jesúre su̶yacoadicama. 	 At si Jesus, sa pagkahabag, ay hinipo ang kanilang mga mata, at pagdaka'y nagsitanggap sila ng kanilang paningin; at nagsisunod sa kaniya.


To yicõari, Agripaju̶are ado bajiro yiyuju Pablo: —Diore gotirẽtobosariarã ĩna ucamasirere mu̶ ajirũ̶cu̶bu̶osere masiaja yu̶ —ĩre yiyuju Pablo. 	 Haring Agripa, naniniwala ka baga sa mga propeta? Nalalaman kong naniniwala ka.


To ĩre ũmato mu̶jaejacõari, ado bajiro yiyuju Satanás: —Dios oca masa ĩna ucamasire ado bajiro gotiaja: “Ĩre moabosarimasa ángel mesare mu̶re coderotiru̶cu̶mi Dios. Mu̶ quediajama, ‘Gũ̶ta joeju̶ rocajeocõari, ĩ gu̶bo jearomi’ yirã, mu̶re boca ñiaru̶arãma ĩna”, yigotiaja Dios oca. To bajiri Dios macu̶ne mu̶ ñajama, adoju̶ne jatiquedi rujiaĩasaque mu̶ —Jesúre yirotiboayuju Satanás. 	 At sa kaniya'y sinabi, Kung ikaw ang Anak ng Dios, ay magpatihulog ka: sapagka't nasusulat, Siya'y magbibilin sa kaniyang mga anghel tungkol sa iyo: at, Aalalayan ka ng kanilang mga kamay, Baka matisod ka ng iyong paa sa isang bato.


To yigajano, Pedro mesa ĩna cãnitoyene ĩna tu̶ju̶ ejayuju. Ĩnare yujiocõari, ado bajise Pedrore ĩre yiyuju Jesús: —¿No yirã cojo hora cõro cãnibetibu̶sarãne, yu̶re yuñabetimasucõati mu̶a? 	 At lumapit siya sa mga alagad, at sila'y kaniyang naratnang nangatutulog, at sinabi kay Pedro, Ano, hindi kayo maaaring mangakipagpuyat sa akin ng isang oras?


“¿Ñimu̶ju̶a ñagũ̶ti ñamasugũ̶ ñarocu̶?”, gãmerã yi oca josayujarã Jesús buerimasa. 	 At nagkaroon ng isang pagmamatuwiran sa gitna nila kung sino kaya sa kanila ang pinakadakila.


Juan ĩ sĩaecoroto rĩjoro ado bajiro bajire ti ñajare, to bajiro tu̶oĩañuju Herodes: Ĩ bedi Felipe manajore Herod'ias vãme cu̶tigore ẽmacõari, manajo cu̶tiyuju Herodes. To bajiro ĩ yire ñajare, ado bajiro ĩre gotirũgũñuju Juan: —Herod'iare mu̶ manajo cu̶tise quẽnabeaja. Dios ĩ rotimasirere ajibeaja mu̶ —ĩre yirũgũboayuju Juan. 	 Sapagka't si Herodes din ang nagsugo sa mga kawal at nagpahuli kay Juan, at nagpatanikala sa kaniya sa bilangguan dahil kay Herodias, na asawa ni Filipo na kaniyang kapatid; sapagka't nagasawa siya sa kaniya.


“ ‘Diorãca ñaami’ masa yu̶re yirũ̶cu̶bu̶oato” yigu̶, yu̶re ejarẽmoadicaju̶ mu̶. To bajirone yu̶re ajitirũ̶nu̶rãre quẽne, yu̶re mu̶ ejarẽmocatore bajirone ĩnare ejarẽmoru̶cu̶ja yu̶, masa, ĩnare ĩacõari “ ‘Diorãca ñaama’ ĩnare yirũ̶cu̶bu̶oato” yigu̶. To bajiro ĩnare yiru̶cu̶ja yu̶, mani bajirore bajirone, “Sĩgũ̶re bajiro ñato ĩna” yigu̶. 	 At ang kaluwalhatiang sa aki'y ibinigay mo ay ibinigay ko sa kanila; upang sila'y maging isa, na gaya naman natin na iisa;


To bajiro ĩ yisere ajicõari, ado bajiro ĩre cu̶dimasiñumi Dios: “Mu̶ sĩgũ̶ me ru̶yaja. ‘Yu̶ yarã ñaja mu̶a’ yu̶ yirã, siete mil ñarirãcu̶ ru̶yaama, yu̶re rũ̶cu̶bu̶orã, Baal vãme cu̶tigu̶re rũ̶cu̶bu̶omena”, yimasiñumi Dios, El'ias ñamasir'ire. 	 Datapuwa't ano ang sinasabi ng kasagutan ng Dios sa kaniya? Nagtira ako sa akin ng pitong libong lalake na hindi nangagsiluhod kay Baal.


To bajiro Jesús ĩ yisere ajivariquẽnacõari, no yimasibesujarã ĩna, ti ũnire ajibetirũgũriarã ñari. To bajiri, ado bajiro Jesús ĩ yisere gotiyujarã: —Ñajediro quẽnaro yimasijeogu̶ ñaami. Ajimenare, “Ajiato” ñagõmenare quẽne, “Ñagõato” yigu̶ ñaami —yiyujarã ĩna. 	 At sila'y nangagtataka ng di kawasa, na nangagsasabi, Mabuti ang pagkagawa niya sa lahat ng mga bagay; kaniyang binibigyang pakinig pati ng mga bingi, at pinapagsasalita ang mga pipi.


Tocãrãca semana ju̶aji bare babeaja yu̶, mu̶ rotimasirere cu̶digu̶ ñari. Yu̶ moase vaja ju̶aãmocõro ñaritiiri vaja tagu̶, cojotii mu̶ ya vire cũbosarũgũaja yu̶”, Diore ĩre yigu̶mi. 	 Makalawa akong nagaayuno sa isang linggo; nagbibigay ako ng ikapu ng lahat kong kinakamtan.


To bajiri, mu̶re yu̶ gotirotisere quẽnaro ĩnare gotimasiorũgũña mu̶. “Tire quẽnaro mu̶a ajisere bojaja yu̶”, ĩnare yigotiya. Mu̶ gotisere ĩna ajibetijama, Cristore ñagõbosagu̶ ñari, u̶ju̶re bajiro bojonebecu̶ne gotiya mu̶. 	 Ang mga bagay na ito ay iyong salitain at iaral at isaway ng buong kapangyarihan. Sinoman ay huwag humamak sa iyo.


To yicõari, gajeye quẽnase su̶tise ĩna buebatose, to yicõari ĩna ruju̶re ĩna tuse juavarũgũboayuma. To yicõari, gajeye canela vãme cu̶ti bare sãvu̶ore, u̶ye oco, u̶ye gatere, trigo vãiaabore, vãiaaboyamani quẽne, ta vecu̶a, oveja, caballo mesa, caballo mesa ĩna tũ̶avato masa ĩna sãñavaticori quẽne juavarũgũboayuma. To yicõari, ĩna moarimasa ñaronare quẽne juavarũgũboayuma. To bajiboarine ti macagu̶ ñimu̶ju̶a boca juagu̶ ĩ manijare, su̶tiritiru̶arãma ĩna. 	 At kanela, at especias, at incienso, at ungguento, at kamangyan, at alak, at langis, at mainam na harina, at trigo, at mga baka, at mga tupa; at kalakal na mga kabayo at mga karo, at mga alipin; at mga kaluluwa ng mga tao.


Jud'io masa, to yicõari gãjerã Diore rũ̶cu̶bu̶orã quẽne, Pablo, Bernabé rãca budicõari, ĩnare su̶yasujarã ĩna. To ĩna bajirone, —“Manire maigũ̶ ñari, Jesús ĩ rijabosare su̶orine manire ĩavariquẽnaami Dios”, yicõa ñarũgũña mu̶a —ĩnare yiyujarã ĩna, Pablo, Bernabé rãca. 	 Nang makaalis nga ang kapisanan sa sinagoga, marami sa mga Judio at nangaging-Judiong masisipag sa kabanalan ay nagsisunod kay Pablo at kay Bernabe; na, sa pagsasalita sa kanila, ay sila'y hinimok na magsipanatili sa biyaya ng Dios.


To bajiboarine, Cristo ĩ bajirere yu̶a gotimasiosere ajicõari, jud'io masa, griego masare quẽne, “Yu̶ macu̶re ajitirũ̶nu̶ña” Dios ĩ yirere ĩna cu̶dijama, ĩ masisere ĩnare cõaami. To ĩ yijare, “Masijeogu̶ ñaami Dios”, yirũgũama. 	 At nang siya'y makapagpasalamat, ay kaniyang pinagputolputol, at sinabi, Ito'y aking katawan na pinagputolputol dahil sa inyo: gawin ninyo ito sa pagaalaala sa akin.


To ĩ yiro bero, ĩnare bucõari, ado bajiro sẽniĩañuju ĩ: —Rojose yu̶ tãmu̶oborotire Dios yu̶re ĩ yirẽtorotire yu̶ bojajama, ¿no bajise yiroti ñati yu̶re? —ĩnare yisẽniĩañuju ĩ. 	 At sila'y inilabas at sinabi, Mga ginoo, ano ang kinakailangan kong gawin upang maligtas?


Ĩna ejarone, “Tu̶oĩarejaibecu̶ne vasa mu̶” Esp'iritu Santo yu̶re ĩ yijare, vacaju̶ yu̶. Cojomo cõro coja jẽnituarirãcu̶ Jesúre ajitirũ̶nu̶rã yu̶re baba cu̶ti vacama ĩna. Ĩna rãca vacõari, Cornelio ya viju̶re sãjacaju̶ yu̶a. 	 At iniutos sa akin ng Espiritu na ako'y sumama sa kanila, na huwag magtangi. At nagsisama naman sa akin itong anim na kapatid; at nagsipasok kami sa bahay ng lalaking yaon:


—To bajiboarine, boserũ̶mu̶ ñaro ĩre mani sĩajama, tire ĩajũnisinicõari, manire rojose yiborãma masa —gãmerã yiñagõñañujarã ĩna. 	 Sapagka't sinasabi nila, Huwag sa kapistahan, baka magkagulo ang bayan.


To ĩna yisere ajicõari, quẽna ñocoa ĩna bajisere buerimasare masa ĩna ajibeto ĩnare jiyuju Herodes. To yicõari, ado bajiro ĩnare sẽniĩañuju ĩ: —¿Divato masu ñoco ruyuasu̶ori? —ĩnare yisẽniĩañuju. 	 Nang magkagayo'y tinawag ni Herodes ng lihim ang mga Pantas na lalake, at kaniyang siniyasat ng buong ingat sa kanila ang panahong isinilang ng bituin.


Ado bajiro yu̶are yigoticami Jesús, ĩna gotimasirere gotigu̶: —“Diore gotirẽtobosarimasare ĩna ye sitana ĩnare rũ̶cu̶bu̶obeama” yise socaro mene yigotiaja ti —yu̶are yigoticami Jesús. 	 Sapagka't si Jesus din ang nagpatotoo, na ang isang propeta ay walang kapurihan sa kaniyang sariling lupain.


Ti macaju̶ gajea cũmua Alejandr'ia vãme cu̶ti macana yagare, Italiaju̶ varoado bajiricare ĩacõari, tia rãca yu̶are ũmato vacami surara u̶ju̶. 	 At nasumpungan doon ng senturion ang isang daong Alejandria na lumalayag na patungo sa Italia; at inilulan niya kami roon.


Yu̶re masirã ñari, “Fariseo masu̶ ñacami”, mu̶re yigotirãma ĩna, ĩnare mu̶ sẽniĩajama. Fariseo masama, Dios manire ĩ rotimasirere bu̶to ajirũ̶cu̶bu̶orã ñaama. 	 Na napagtatalastas nila mula pa nang una, kung ibig nilang magsisaksi, na alinsunod sa lalong mahigpit na sekta ng aming relihion ay nabuhay akong isang Fariseo.


Tirũ̶mu̶ri jãjarã masa Jesúrãca vasujarã ĩna. To ĩna bajiro ju̶darũ̶gũ̶, ĩnare ĩacõari, ado bajiro gotiyuju Jesús: 	 Nagsisama nga sa kaniya ang lubhang maraming tao; at siya'y lumingon at sa kanila'y sinabi,


To bajiri tibu̶ ru̶ju̶ri ti rica manijama, jasurereacõaru̶cu̶mi. Ti rica cu̶tijama, quẽnaro ĩatirũ̶nu̶ru̶cu̶mi. “Jairobu̶sa rica cu̶tiato” yigu̶, sĩniriru̶ju̶rirema, tire bejareacõaru̶cu̶mi. 	 Ang bawa't sanga na sa akin ay hindi nagbubunga, ay inaalis niya: at ang bawa't sanga na nagbubunga ay nililinis niya, upang lalong magbunga.


To bajiri cojorũ̶mu̶, “U̶ye rica cu̶ti bu̶cu̶atoja ti” yigu̶, ĩre moabosarimasare cõagũ̶mi, “U̶ye, yu̶re ĩna cũbosarere yu̶re juabosaaya” yigu̶. 	 At nang malapit na ang panahon ng pamumunga, ay sinugo ang kaniyang mga alipin sa mga magsasaka, upang tanggapin ang kaniyang bunga.


To bajiro ĩ yijare, sĩgũ̶ ĩ buerimasu̶, Pedro vãme cu̶tigu̶, ado bajiro Jesúre ĩre sẽniĩañuju ĩ: —Yu̶ u̶ju̶, ¿tire yu̶a rĩrene gotigu̶ yati mu̶? ¿Jedirore gotigu̶ yatique mu̶? —ĩre yisẽniĩaboayuju ĩ. 	 At sinabi ni Pedro, Panginoon, sinasabi mo baga ang talinghagang ito sa amin, o sa lahat naman?


“Ĩnare ĩamaicõari, quẽnaro mu̶ yijare, variquẽnama Jesúre ajitirũ̶nu̶rã” ĩna yisere ajicõari, bu̶to variquẽnarũgũaja yu̶ quẽne. 	 Sapagka't ako'y totoong nagalak at naaliw sa iyong pagibig, sapagka't ang mga puso ng mga banal ay naginhawahan sa pamamagitan mo, kapatid.


—Mu̶a basãse mu̶a gu̶dajoaju̶ vatoja ti. Tiju̶ bero, rẽtobudiroja ti. To bajiri mu̶are rojose yimasibeaja ti. To bajiboajaquẽne, mu̶a ñagõjama, tu̶oĩacõari, ñagõaja mu̶a. To bajiri rojose mu̶a tu̶oĩajama, ti su̶orine rojose tãmu̶oru̶arãja mu̶a. ¿Tire quẽnaro ajimasibeatique mu̶a? 	 Hindi pa baga ninyo nalalaman, na ang anomang pumapasok sa bibig ay tumutuloy sa tiyan, at inilalabas sa daanan ng dumi?


—Yu̶a u̶ju̶, mu̶ sĩgũ̶ne ñaja mu̶, yu̶a rũ̶cu̶bu̶ogu̶. Ñajediro rujeomasir'i ñaja mu̶. Ti ñarotire mu̶ bojatu̶oĩamasire su̶orine ruyuacõari, ñacõa ñaja jediro. To bajiro yimasir'i mu̶ ñajare, ado bajiro quẽnaro mu̶re yirũ̶cu̶bu̶oroti ñaja: “Mu̶ ñaja rẽtoro quẽnagũ̶. To bajicõari, rẽtoro ñamasugũ̶, ñajediro masigũ̶ ñaja mu̶. Mu̶ rotijama, mu̶re cu̶diru̶arãma ñajediro” mu̶re yirũ̶cu̶bu̶oroti ñaja —ĩre yicama ĩna. 	 Marapat ka, Oh Panginoon namin at Dios namin, na tumanggap ng kaluwalhatian at ng kapurihan at ng kapangyarihan: sapagka't nilikha mo ang lahat ng mga bagay at dahil sa iyong kalooban ay nangagsilitaw, at nangalikha.


Mani u̶ju̶, Jesús, mani jedirore quẽnaro yato. To cõrone ñaja. 	 Ang biyaya ng Panginoong Jesus ay mapasa mga banal nawa. Siya nawa.


Jesús buerimasu̶ yu̶a rãcagu̶, Tomás vãme cu̶tigu̶ ñacami. Cojoji ruyuarãne, ju̶arã ruyuar'i yu̶a yicacu̶ ñacami. Ado bajise yu̶are yicami: —Ita mani quẽne. Jesúrãcane bajiyayirãsa —yu̶are yicami Tomás. 	 Si Tomas nga, na tinatawag na Didimo, ay nagsabi sa mga kapuwa niya alagad, Tayo'y magsiparoon din naman, upang tayo'y mangamatay na kasama niya.


Jesúre ajitirũ̶nu̶rã sĩgũ̶re bajiro tu̶oĩarã ñañujarã ĩna. Ĩna cu̶osere, “Yu̶ sĩgũ̶ ye ñaja”, yibesujarã ĩna. Ñajedirore, “Mani ye ñaja” yirã, ĩna babarãre ĩsiñujarã ĩna. 	 At ang karamihan ng mga nagsisampalataya ay nangagkakaisa ang puso at kaluluwa: at sinoma'y walang nagsabing kaniyang sarili ang anoman sa mga bagay na kaniyang inaari: kundi lahat nilang pag-aari ay sa kalahatan.


Tocãrãcajine yu̶ macu̶ u̶su̶ju̶ sãñacõari, ĩre rojose ĩ yijama, biyaroaca rijaquedicõari, ĩ riseju̶ sõmo budi, guji põguẽ, ĩ ruju̶ tutuajedicoarũgũami. To bajiro ĩ bajijare, mu̶ buerimasare, “Yu̶ macu̶ u̶su̶ju̶ sãñagũ̶re vãtire burocaya”, ĩnare yisẽniboabu̶. Ĩre burocamasimema —Jesúre yiyuju ĩ. 	 At saan man siya alihan nito, ay ibinubuwal siya: at nagbububula ang kaniyang bibig, at nagngangalit ang mga ngipin, at untiunting natutuyo: at sinabi ko sa iyong mga alagad na siya'y palabasin; at hindi nila magawa.


To bajiro ĩna yisere ajicõari, ado bajiro ĩnare cu̶diyuju Jesús: —Roori ñaru̶arãja mu̶a, “Socarãne, gãjerã manire yitoroma” yirã. 	 At si Jesus ay nagpasimulang magsabi sa kanila, Mangagingat kayo na huwag kayong paligaw kanino mang tao.


Ĩ ñaami mani u̶ju̶ Jesucristore cõar'i, mani jacu̶, quẽnaro masu manire yirẽmogũ̶. Ĩrene ado bajise mu̶are sẽnibosaja yu̶: “ ‘Ĩnare quẽnaro mu̶ yisere ajimasicõari, mu̶ bojarore bajiro bu̶tobu̶sa yato ĩna’ yigu̶, mu̶ masisere ĩnare cõaña mu̶”, Diore mu̶are yisẽnibosarũgũaja yu̶. 	 Upang ipagkaloob sa inyo ng Dios ng ating Panginoong Jesucristo, ng Ama ng kaluwalhatian, ang espiritu ng karunungan at ng pahayag sa pagkakilala sa kaniya;


Gotimasio gajano, vacu̶ne, Lev'i vãme cu̶tigu̶re ĩre ĩabu̶jayuju. Alfeo macu̶ ñañuju ĩ, Lev'i. U̶ju̶re gãjoa sẽnibosarimasu̶ ñañuju. Gãjoa sẽnirã ĩna rujiriju̶re gãjoa sẽnirujiyuju. To ĩ yiñaro, ĩacõari, —Yu̶re ajisu̶yaya —ĩre yiyuju Jesús. To bajiro ĩ yisere ajicõari, ĩre su̶yacoasuju ĩ yuja. 	 At sa kaniyang pagdaraan, ay nakita niya si Levi na anak ni Alfeo na nakaupo sa paningilan ng buwis, at sinabi niya sa kaniya, Sumunod ka sa akin. At nagtindig siya at sumunod sa kaniya.


Adán, rẽmoju̶ne rojose ĩ yisere ĩacõari, “Mu̶ yise su̶orine, mu̶ quẽne, mu̶ jãnerabatiaju̶ quẽne, bajireajedicõaru̶arãma”, yimasiñuju Dios. To bajiro manire yimasir'i ñaboarine, yucu̶rema cojoji me rojose mani yise ti ñaboajaquẽne, tire masiriocõari, “Ñie rojose mana ñaama”, manire yiĩagũ̶mi Dios. 	 At ang kaloob ay hindi gaya ng nangyari sa pamamagitan ng isang nagkasala: sapagka't ang kahatulan ay dumating sa isa sa ipagdurusa, datapuwa't ang kaloob na walang bayad ay dumating sa maraming pagsuway sa ikaaaring ganap.


To bajiro ĩna yigotigajanorone, Jesúrãca ĩna vare quetire, to yicõari, panre mu̶tocõari, ĩnare ĩ ĩsibatorone, ĩre ĩna ĩamasirere ĩnare gotiyujarã ĩna, Emaús maca variarãju̶a. 	 At isinaysay nila ang mga bagay na nangyari sa daan, at kung paanong siya'y nakilala nila nang pagputolputulin ang tinapay.


Yucú̶ manoju̶ ĩna ñicu̶a ĩna ñacudimasirere tu̶oĩariarũ̶mu̶ri, Enramadas vãme cu̶ti boserũ̶mu̶ cõñacaju̶. 	 Malapit na nga ang pista ng mga Judio, ang pista ng mga tabernakulo.


Tirũ̶mu̶ju̶ma, Dios ĩ cõarocu̶ Cristo ĩ bajirocaroti su̶orine ĩnare quẽnaro Dios ĩ yirotire masibeticama masa maji. Adirodorema quẽnaro ĩ yisere, to yicõari quẽnaro ĩ yirotire mani masirotire manire cõañumi. 	 Na ipinakikilala niya sa atin ang hiwaga ng kaniyang kalooban, ayon sa kaniyang minagaling na ipinasiya niya sa kaniya rin.


Yu̶ mairã, gajeye ado bajiro mu̶are gotimasioaja yu̶: Mu̶a rãcana sĩgũ̶ri ricati ĩna gotijare, sĩgũ̶re bajiro tu̶oĩamenaja mu̶a. Cristo oca mu̶a ajiriarore bajiro me bajiaja ĩna yisema. To bajiri ĩnare cãmotadicõaña. 	 Ngayo'y ipinamamanhik ko sa inyo, mga kapatid, na tandaan ninyo yaong mga pinanggagalingan ng pagkakabahabahagi at ng mga katitisuran, laban sa mga aral na inyong nangapagaralan: at kayo'y magsilayo sa kanila.


To bajiro ĩna yisere ajicõari, Diore yirũ̶cu̶bu̶oriaviju̶ gotimasio ñacacu̶, oca tutuase rãca ñagõcami Jesús yuja: —Yu̶re ĩacõari, “Ti macagu̶ ñaami”, yu̶re yitu̶oĩaboaja mu̶a. To bajiro mu̶a yitu̶oĩajama, yu̶re cõacacu̶re riojo yigu̶re masibeaja mu̶a. 	 Sumigaw nga si Jesus sa templo, na nagtuturo at sinasabi, Ako'y inyong nakikilala at nalalaman din naman ninyo kung taga saan ako; at hindi ako naparito sa aking sarili, datapuwa't ang nagsugo sa akin ay tunay, na hindi ninyo nakikilala.


“To bajiro yimasiroti ñaboaja” yigu̶ ñari, “Quẽnabu̶saro yimasiato” yigu̶, quẽna gajeye gotimasiore queti mu̶are gotiaja yu̶: Sĩgũ̶, guamu̶, jairo besu cu̶ogu̶ ñari, ĩ ya viayere quẽnaro ĩ ĩatirũ̶nu̶jare, no bajiro yicõari juarudimasimenama. 	 Pagka ang lalaking malakas na nasasandatahang lubos ay nagbabantay sa kaniyang sariling looban, ang kaniyang mga pag-aari ay wala sa panganib.


Ĩ ejasere ĩacõari, ado bajiro ĩre yiyuju Jesús: —¿No bajiro mu̶re yu̶ yisere bojati mu̶? —ĩre yiyuju, caje ĩabecu̶re. To ĩ yijare, ado bajiro ĩre yicu̶diyuju: —Gotimasiogũ̶, yu̶ tudiĩarotire mu̶ ejarẽmosere bojaja yu̶ —ĩre yiyuju caje ĩabecu̶. 	 At sumagot sa kaniya si Jesus, at sinabi, Ano ang ibig mong gawin ko sa iyo? At sinabi ng lalaking bulag, Raboni, na tanggapin ang aking paningin.


Vaibu̶cu̶rã ri'i, ĩna soemu̶oboajaquẽne, rojose ĩna yisere Dios ĩ masiriobetijare, adi macaru̶cu̶roju̶re ĩ vadiroto rĩjoro, ado bajiro Diore gotiyuju Cristo: “Masa vaibu̶cu̶ rii ĩna soemu̶osere bojabeaja mu̶. To bajiri, ‘Masare bajiro ruju̶ cu̶tigu̶ ñato’ yigu̶, yu̶re cõaña mu̶. 	 Kaya't pagpasok niya sa sanglibutan, ay sinasabi, Hain at handog ay hindi mo ibig. Nguni't isang katawan ang sa akin ay inihanda mo;


Roma vãme cu̶ti macaju̶ yu̶a ejaro, tubiberiaviju̶ Pablo ĩ ñaru̶abetijare, “Gaje viju̶ sĩgũ̶ ĩ ñacõajama, quẽnacõaroja. To bajiboarine sĩgũ̶ surara ĩre coderu̶cu̶mi”, yicama. 	 At nang mangakapasok kami sa Roma, si Pablo ay pinahintulutang mamahay na magisa na kasama ng kawal na sa kaniya'y nagbabantay.


To yicõari, ĩre ñiaru̶arãre, paia u̶jarãre, Diore yirũ̶cu̶bu̶oriavi coderimasare, to yicõari, bu̶cu̶rãre quẽne, ado bajiro ĩnare yiyuju Jesús: —¿No yirã gajeyeũni juarudirimasu̶re ñiarãre bajiro jariaseri rãca, yucú̶ rãca yu̶re ñiarã vadiati mu̶a? 	 At sinabi ni Jesus sa mga pangulong saserdote, at sa mga punong kawal sa templo, at sa mga matanda, na nagsidating laban sa kaniya, Kayo'y nagsilabas, na tila laban sa isang tulisan, na may mga tabak at mga panghampas?


No yirã ajimasimena masu ñamenaja mu̶a tia. Jẽju̶, “Fariseo masa, saduceo masa, ‘Pan vauvato’ yirã, ĩna vu̶osere quẽnaro ajicõĩaña” yu̶ yijama, “Pan juabesuma” yigu̶ me yibu̶ yu̶ —yu̶are yicami Jesús. 	 Ano't hindi ninyo napaguunawa na hindi ang sinabi ko sa inyo'y tungkol sa tinapay? Datapuwa't kayo'y mangagingat sa lebadura ng mga Fariseo at ng mga Saduceo.


To bajiri gaje vãmeju̶a rĩne masa ĩna rũ̶cu̶bu̶ocõa ñajare, “No ĩna bojaro yicõa ñato ĩna”, ĩnare yicõañuju Dios. Ado bajiro yirũgũñujarã ĩna: “Rõmia, ũ̶mu̶a rãca yiru̶arãma” Dios ĩ yiboarere yibeticõari, rõmia rĩne gãmerã ajeriarã cu̶tiyujarã ĩna. 	 Dahil dito'y ibinigay sila ng Dios sa mga mahahalay na pita: sapagka't pinalitan ng kanilang mga babae ang katutubong kagamitan niyaong nalalaban sa katutubo:


Gãji quẽne, “Ĩne ñaami ‘Rotimu̶orũ̶gõru̶cu̶mi’ yigu̶ Dios ĩ cõar'i”, yu̶re yigotibosayumi, Juan, masare oco rãca bautizarimasu̶. Ĩ tu̶ju̶re mu̶a ejarẽmorimasare sẽniĩaroticõañuja mu̶a. Quẽnaro riojo mu̶are cu̶diyumi. 	 Kayo'y nangagsugo kay Juan, at siya'y nagpatotoo sa katotohanan.


Jeare bajiro bajiaja mani ñemero quẽne. Mani ruju̶aye rãca rojose mani yise rẽtobu̶saro yaja ti, mani ñemero. Mani ñemero su̶orine rojose mani yijama, vãtire cu̶dirã ñari, rojose rĩne yimu̶orũ̶gõcoaru̶arãja mani. 	 At ang dila'y isang apoy: ang sanglibutan ng kasamaan sa ating mga sangkap ay dili iba't ang dila, na nakakahawa sa buong katawan, at pinagningas ang gulong ng katalagahan, at ang dila'y pinagniningas ng impierno.


To yicõari, quẽna gaje queti gotiyuju: —Adi quetire quẽne tu̶oĩaña: Sĩgũ̶ vi u̶ju̶, “Adi ñami juarudirimasu̶ ejaru̶cu̶mi” ĩ yimasijama, roori ñabogu̶mi, ĩre mataru̶. 	 Datapuwa't talastasin ninyo ito na kung nalalaman lamang ng puno ng sangbahayan kung anong oras darating ang magnanakaw, siya'y magpupuyat, at hindi pababayaang sirain ang kaniyang bahay.


Ĩre ĩ gotigajanorone, “Socu̶ me yami. To bajirone bajimasimu̶”, ĩre yigotirẽmoñujarã jud'io masa, Tértulo rãcana. 	 At nakianib naman ang mga Judio sa pagsasakdal, na pinatutunayan na ang mga bagay na ito'y gayon nga.


To ĩ yivariaro bero, yoatoju̶ tudiejayuju ĩ quẽna, ĩ manajo Drusila vãme cu̶tigo rãca. Jud'io maso ñañuju so. Ejacõari, Pablore ĩre jirotiyuju ĩ. Ĩ ejaro ĩacõari, —Jesucristore ajitirũ̶nu̶rere yu̶are gotiya —Pablore ĩre yiyujarã ĩna. 	 Datapuwa't nang makaraan ang ilang mga araw, si Felix ay dumating na kasama si Drusila, na kaniyang asawa, na isang Judia, at ipinatawag si Pablo, at siya'y pinakinggan tungkol sa pananampalataya kay Cristo Jesus.


Saulo ñañuju. Jesúre ajitirũ̶nu̶rãre sĩaru̶, bu̶to ĩnare ĩajũnisinirũgũñuju maji. To bajiri, paia u̶ju̶ ñamasugũ̶re sẽnigũ̶ vasuju. 	 Datapuwa't si Saulo, na sumisilakbo pa ng mga pagbabanta at pagpatay laban sa mga alagad ng Panginoon, ay naparoon sa dakilang saserdote,


“Ado bajiro ti bajijare, ‘Rojose mana ñaama’ Dios manire ĩ yiĩasere bojaja mani jediro”, yigotimasiogu̶agu̶ yaja yu̶. Dios ĩ rujeorere ĩacõari, “To bajiro tu̶oĩagũ̶ ñagũ̶mi”, yimasiroti ñaja. To yicõari, “Masa rojose ĩna yisere ĩategu̶ ñaami”, ĩre yimasiroti ñaja. “To bajiro tu̶oĩagũ̶ ñagũ̶mi” ĩre yimasiroti ti ñaboajaquẽne, ĩre rũ̶cu̶bu̶obeticõari, rojose yirã ñari, gãjerã ĩre ĩna masiru̶aboasere “Ĩre masibeticõaña” yirã yama. To bajiro ĩna yijare, rojose ĩnare ĩ yijama, riojo yigu̶ yiru̶cu̶mi Dios. 	 Sapagka't ang poot ng Dios ay nahahayag mula sa langit laban sa lahat na kasamaan at kalikuan ng mga tao, na mga sinasawata ang katotohanan ng kalikuan;


To bajiro ĩ yiavasãsere ajicõari, jãjarãbu̶sa masa ũmarẽjañujarã, Jesús tu̶ju̶. To ĩna bajisere ĩacõari, tutuase rãca ado bajiro vãtire yiyuju Jesús: —Vãti, yu̶re ajiya. “Masa ñagõbeticõato”, to yicõari, “Ajibeticõato” yigu̶ ñaja mu̶. ¡To bajiri ãni u̶su̶re budiya! ¡Quẽna ĩre tudisãjabeja! —vãtire yiyuju Jesús. 	 At nang makita ni Jesus na dumaragsang tumatakbo ang karamihan, ay pinagwikaan niya ang karumaldumal na espiritu, na sinasabi sa kaniya, Ikaw bingi at piping espiritu, iniuutos ko sa iyo na lumabas ka sa kaniya, at huwag ka nang pumasok na muli sa kaniya.


Ĩ su̶tiritisere ĩacõari, ado bajiro ĩ buerimasaju̶are gotiyuju Jesús: —Gajeyeũni jairãrema, yu̶re ĩna su̶yaru̶a tu̶oĩaboajama, bu̶to josaru̶aroja ĩnare. To bajicõari, yirẽto ecobosabetiru̶arãma. 	 At sa pagmamasid sa kaniya ni Jesus ay sinabi, Pagkahiraphirap na makapasok sa kaharian ng Dios ang mga may kayamanan!


To bajiro Jesús ĩ yisere ajicõari, jãjarã masa ĩre ajitirũ̶nu̶cama. 	 Samantalang sinasalita niya ang mga bagay na ito, ay maraming nagsisampalataya sa kaniya.


So riovecare masa ĩna masibeti vãme ucatu ecorio ñacamo. Ado bajiro goticaju̶ ti vãme: “Jairimaca Babilonia vãme cu̶tigo ñaamo adio. So su̶orine jediro rojose masa ĩna yijare, ‘Ajeriarã cu̶tirã jaco’ to yicõari, ‘Rojose jediro jaco ñaamo’ ” yirivãme ñacaju̶ so rioveca tuyari vãme. 	 At sa kaniyang noo ay nakasulat ang isang pangalan, HIWAGA, DAKILANG BABILONIA, INA NG MGA PATUTOT AT NG MGA KASUKLAMSUKLAM SA LUPA.


Mani cu̶obeti ti ñajare, quẽnaro tire yucõa ñarũgũroti ñaja. 	 Datapuwa't kung nagsisiasa tayo sa hindi natin nakikita, kung magkagayo'y hinihintay nating may pagtitiis.


“Dios ĩ rotimasire ti yirore bajiro yirã rĩne, macaru̶cu̶ro ti ñaro cõrone u̶jaru̶arãja” mani yitu̶oĩajama, Dios Abrahamre, “Mu̶re, mu̶ jãnerabatiare quẽne u̶joru̶cu̶ja yu̶” ĩ yimasiboareju̶ama vaja maniboroja. 	 Sapagka't kung silang nangasa kautusan ay siyang mga tagapagmana, ay walang kabuluhan ang pananampalataya, at nawawalang kabuluhan ang pangako:


To bajiro mu̶are yaja yu̶, ado bajiro ti bajijare: Mani gotise queti ado bajiro bajiaja: “U̶ye oco tirũ̶mu̶ju̶ ĩna quẽnorere idirũgũrãma, u̶ye oco mame ĩna quẽnose idiru̶amenama, ‘Tirũ̶mu̶aye ĩna quẽnoreju̶a quẽnaja’ yirã”, yigotiaja mani gotise. To bajirone bajiaja mame oca yu̶ gotimasiose quẽne. Jãjarã tirũ̶mu̶aye ocare ajirũ̶cu̶bu̶osejarãma, mame oca yu̶ gotimasiosere ajiterãma, “Tirũ̶mu̶aye ocaju̶a quẽnaja” yirã —ĩnare yiyuju Jesús. 	 At walang taong nakainom ng alak na laon, ay iibig sa alak na bago; sapagka't sasabihin niya, Mabuti ang laon.


Yu̶re ajitirũ̶nu̶ tu̶jabetirona, to bajirone bajiru̶arãma ĩna. “Ado cõro ñaama yu̶ tu̶ ñarũgũrona” Dios ĩ yiucamasicatitutire ĩna vãmere coebetiru̶cu̶ja yu̶. To yicõari, õ vecaju̶ yu̶ jacu̶re, ángel mesare quẽne, ĩna ĩaro rĩjoroju̶a, “Ãnoa ñaama yu̶ yarã”, ĩnare yiĩoru̶cu̶ja yu̶. 	 Ang magtagumpay ay daramtang gayon ng mga mapuputing damit; at hindi ko papawiin sa anomang paraan ang kaniyang pangalan sa aklat ng buhay, at ipahahayag ko ang kaniyang pangalan sa harapan ng aking Ama, at sa harapan ng kaniyang mga anghel.


Juarudirimasa ñarãma. Jairo gajeyeũni cu̶orã ñaboarine, quẽna gajeye bojarẽmorã ñarãma. Idimecu̶rã ñarãma. Socarãne, “Ado bajise rojose yima”, yigotirimasa ñarãma. Gãjerãre yitocõari, ĩna cu̶oboasere ẽmarã ñarãma. “Ĩna ũnama, Dios tu̶ju̶ ejarona me ñaama”, yimasirãja mu̶a. 	 Ngayon kung dumating si Timoteo, ingatan ninyo na siya'y mapasainyo na walang pangamba; sapagka't ginagawa niya ang gawain ng Panginoon, na gaya ko rin naman:


To yu̶a yiro, ado bajiro yu̶are goticami Jesús: —Fariseo masa, saduceo masa “Pan vauvato” yirã ĩna vu̶osere quẽnaro ajicõĩaña mu̶a —yu̶are yicami. 	 At sinabi sa kanila ni Jesus, Kayo'y mangagingat at magsipangilag sa lebadura ng mga Fariseo at mga Saduceo.


Mu̶a ejarimacana quẽnaro mu̶are ĩna bocaãmibetijama, to yicõari, mu̶a gotisere ĩna ajiru̶abetijaquẽne, ti macaju̶re ñabeja. Mu̶are ĩna ajiru̶abetijare, mu̶a gu̶bo sudi tuyasere sitare varerea, vacoaja. To bajiro mu̶a yijama, “Quẽnaro yu̶are bocaãmibeticõari, yu̶are mu̶a ajiru̶abetijare, rojose mu̶are yiru̶cu̶mi Dios” yirã, yiru̶arãja mu̶a —ĩnare yiyuju Jesús. 	 At sa alin mang dakong hindi kayo tanggapin, at hindi kayo pakinggan, pagalis ninyo doo'y ipagpag ninyo ang alabok na nasa ilalim ng inyong talampakan bilang patotoo sa kanila.


To yigajanocõari, gotimasiore queti ĩnare gotiyuju ĩ: —Ũ̶mu̶arivi quẽnoru̶, “Ti vire yu̶ quẽnojama, ¿vaja tĩjacoaru̶aboati?” yigu̶, ĩ ye gãjoare cõĩagũ̶mi. 	 Sapagka't alin sa inyo, ang kung ibig magtayo ng isang moog, ay hindi muna uupo at tatayahin ang halagang magugugol kung mayroong maipagtatapos?


To ĩna vatone, ado bajiro ĩnare yiyuju Jesús: —Adi ñamine yu̶re ajitirũ̶nu̶ tu̶jacõari, vaveoru̶arãja mu̶a jediro. Dios oca masa ĩna ucamasire to bajiro ti gotijare, to bajise mu̶are gotiaja yu̶. Ado bajiro gotiaja ti: “Oveja coderimasu̶re bajiro bajigu̶re sĩaru̶cu̶ja yu̶. To bajiri ĩ yarã ovejare bajiro bajirã rudibatecoaru̶arãma”, yigotiaja Dios oca masa ĩna ucamasire, manire gotiro. 	 At sinabi sa kanila ni Jesus, Kayong lahat ay mangatitisod: sapagka't nasusulat, Sasaktan ko ang pastor, at mangangalat ang mga tupa.


Mu̶ quẽne quẽnase rĩne yiya mu̶. To bajiro mu̶ yisere ĩacõari, “Ĩre bajiro yiroti ñaja manire quẽne”, yiru̶arãma. Dios ocare mu̶ gotijama, “Masa yu̶re ĩavariquẽnacõari rũ̶cu̶bu̶oato” yigu̶ me, rũ̶cu̶bu̶ose rãca quẽnaro Dios ocare ĩnare gotiya. 	 Sa lahat ng mga bagay ay magpakilala kang ikaw ay isang uliran sa mabubuting gawa; at sa iyong aral ay ipakilala mo ang walang kamalian ang kahusayan,


Ĩ ejarone, ado bajiro ĩre yicami: —Gãjerãma, ĩna boserũ̶mu̶ yisu̶o vajama, quẽnaseju̶are iosu̶ocama. Jairo masa ĩna idiro beroju̶, quẽnabetibu̶sare iocama ĩna yuja. Mu̶ma quẽnaseju̶are ru̶ayuja mu̶, yucu̶aca ĩna ioserema —ĩre yicami boserũ̶mu̶ ũmato yirimasu̶. 	 At sinabi sa kaniya, Ang bawa't tao ay unang inilalagay ang mabuting alak; at kung mangakainom nang mabuti ang mga tao, ay saka inilalagay ang pinakamasama: itinira mo ang mabuting alak hanggang ngayon.


Diore bajiro bajigu̶ ñaboarine, “Yu̶ jacu̶ ĩ bojasere yiru̶, ñamasugũ̶re bajiro ñabetiru̶cu̶ja” yitu̶oĩacõari, manire bajirone ruyuayuju Cristo. 	 Kundi bagkus hinubad niya ito, at naganyong alipin, na nakitulad sa mga tao:


Ĩ beroagu̶ juticami quẽna. Ĩ jutirone, ũ̶mu̶aricu̶ gũ̶tau̶re bajiricu̶ ñacõari, moa riagaju̶re ũ̶ju̶rocaroacoacaju̶. To ti bajirone, moa riaga idiaju̶ ñasere cojoju̶ cõĩariaro cõro ri'i godovedicoacaju̶. 	 At humihip ang ikalawang anghel, at ang tulad sa isang malaking bundok na nagliliyab sa apoy ay nabulusok sa dagat: at ang ikatlong bahagi ng dagat ay naging dugo;


To yicõari, “ ‘Vãtiare cu̶dibeticõato ĩna’ yigu̶, manire yirẽmoru̶cu̶mi Dios”, ĩre yitu̶oĩarũgũña mu̶a. To bajiro mu̶a yijama, rojose mu̶a yiru̶aboasere yimena ñaru̶arãja mu̶a. 	 Bukod dito ay taglayin ninyo ang kalasag ng pananampalataya, na siyang ipapatay ninyo sa lahat ng nangagniningas na suligi ng masama.


Ĩre ĩna sẽnigajanoro, ado bajiro ĩnare sẽniĩañuju Jesús: —¿No bajise ĩna rãca gãmerã oca josari mu̶a? —ĩnare yiyuju Jesús. 	 At tinanong niya sila, Ano ang ipinakikipagtalo ninyo sa kanila?


To yu̶ yirone, ado bajiro yu̶re ocaruyucaju̶ quẽna: “ ‘Rẽore ñaja’, yibesa. ‘Baya’ Dios ĩ yisema, quẽnase ñaja”, yu̶re yi ocaruyucaju̶. 	 Nguni't sumagot na ikalawa ang tinig mula sa langit, Ang nilinis ng Dios, ay huwag mong ipalagay na marumi.


Toju̶re epicúreo masa, to yicõari estoico masa ĩ rãca ñagõñujarã ĩna. To yicõari, ĩna masune ado bajiro gãmerã yiyujarã ĩna: —¿Ñie ũnire ñagõru̶ yiboati, ãni tu̶oĩamasibecu̶? ¿No bajise gotiru̶ yiboati? Ĩ yarã ĩna rũ̶cu̶bu̶orãre “Ĩna quẽne rũ̶cu̶bu̶oato” yigu̶, manire gotimasioru̶ yiboami —gãmerã yiyujarã ĩna, Jesús rijacoaboarine, quẽna ĩ tudicatirere Pablo ĩ gotisere ajicõari. 	 At ilan naman sa mga pilosopong Epicureo at Estoico ay nakipagtalo sa kaniya. At sinabi ng ilan, Anong ibig sabihin ng masalitang ito? binagabag ang mga iba, Parang siya'y tagapagbalita ng mga ibang dios: sapagka't ipinangangaral niya si Jesus at ang pagkabuhay na maguli.


Quẽnaro yu̶re ajiya mu̶a: Güibecu̶ne, jediro Dios ĩ bojaro cõrone mu̶are gotijeocõacaju̶ yu̶. To bajiri, “Pablo, quẽnaro yu̶are ĩ gotibeticati su̶ori rojose tãmu̶oaja yu̶a”, yibetiru̶arãja mu̶a. 	 Kaya nga pinatotohanan ko sa inyo sa araw na ito, na ako'y malinis sa dugo ng lahat ng mga tao.


To ĩ yisere ajicõarãju̶ma, ĩna jacu̶re, to yicõari ĩna cũmuare quẽne vaveocoasujarã, Jesúre su̶yana. 	 At pagdaka'y iniwan nila ang daong at ang kanilang ama, at nagsisunod sa kaniya.


Gãjerã rojose mu̶are ĩna yijama, rojose ĩnare yicõaru̶aboarine, quẽnaseju̶are yicõa ñaña. 	 Huwag kang padaig sa masama, kundi bagkus daigin mo ng mabuti ang masama.


To bajiro so yiboajaquẽne, Dios ocare ĩna buerivi u̶ju̶, so quẽnaejasere ĩacõari, Jesúre ĩajũnisiniñuju ĩ. “U̶su̶sãjariarũ̶mu̶re catiorotibeama u̶jarã. To bajiri, ‘Rojose yigu̶ ñaami’ ”, Jesúre yijũnisiniñuju ĩ. To bajiro Jesúre ĩre yijũnisinigũ̶ ñari, ado bajiro masaju̶are gotiyuju: —Tocãrãca semana, cojomo cõro coja jẽnituarirãcarũ̶mu̶ri, moariarũ̶mu̶ri ñaja ti. To cõroju̶ mu̶a catirotire sẽnirã vadirũgũroti ñaja. Adirũ̶mu̶ u̶su̶sãjariarũ̶mu̶ ũnorema to bajiro yirã ejabesa mu̶a —ĩnare yigotiyuju ĩ. 	 At ang pinuno sa sinagoga, dala ng kagalitan, sapagka't si Jesus ay nagpagaling nang sabbath, ay sumagot at sinabi sa karamihan, May anim na araw na ang mga tao'y dapat na magsigawa: kaya sa mga araw na iyan ay magsiparito kayo, at kayo'y pagagalingin, at huwag sa araw ng sabbath.


Ti viju̶ Diore yirũ̶cu̶bu̶oriaviju̶ ñañujarã paia u̶jarã, Dios ĩ rotimasire gotimasiorimasa quẽne. To bajiro Jesús ĩ yisere ĩacõari, “¿No bajiro yicõari, ĩre sĩarãti mani?”, gãmerã yiñagõñañujarã ĩna, ĩre güirã ñari, ĩ gotimasiosere ajicõari, jãjarã masa ĩna ajirũ̶cu̶bu̶ose ñajare. 	 At yao'y narinig ng mga pangulong saserdote at ng mga eskriba, at pinagsisikapan kung paanong siya'y kanilang maipapapuksa: sapagka't nangatatakot sila sa kaniya, dahil sa buong karamihan ay nanggigilalas sa kaniyang aral.


To bajiri Dios yarã ñari, Cristore ajitirũ̶nu̶ tu̶jabeticõato mani. Dios ocare masa ĩna ucamasire Dios yarãre gotigu̶, ado bajiro yimasiñumi Esp'iritu Santo: “Yucu̶ne mu̶are yu̶ gotisere mu̶a ajijama, yu̶ yirotirore bajiro cu̶diya. 	 Gaya nga ng sabi ng Espiritu Santo, Ngayon kung marinig ninyo ang kaniyang tinig,


Oveja macu̶re bajiro rijabosacacu̶re ajitirũ̶nu̶rã ñari, to bajicõari, mani rãcagu̶ Esp'iritu Santo quẽne, ado bajiro Jesúre sẽniaja mani: —Yu̶a tu̶ju̶ vayá quẽna —ĩre yaja mani. Gãjerã adi queti yu̶ ucasere ajirã quẽne, —Yu̶a tu̶ju̶ vayá —Jesúre yiru̶arãma. Jesúju̶a quẽne, —Yu̶re sẽniña —yigu̶mi, ĩre masiru̶arãre. Bu̶to oco idiru̶arãre bajiro ĩre masiru̶arã, ĩre ĩna sẽnijama, “Ĩna rijato beroju̶ tudirijabeticõato” yigu̶, Dios ĩ catisere ĩnare ĩsiru̶cu̶mi. Dios ĩ bojabetire mani yiboajaquẽne, rojose mani yisere manire vaja yibosayumi Jesús. 	 At ang Espiritu at ang kasintahang babae ay nagsasabi, Halika. At ang nakikinig ay magsabi, Halika. At ang nauuhaw, ay pumarito: ang may ibig ay kumuhang walang bayad ng tubig ng buhay.


Diore gotirẽtobosarimasa ĩna gotimasire rẽtoro ñamasuse ñaja, Juan, Diore ĩ gotirẽtobosaseju̶a. To bajiro ti bajiboajaquẽne, Juan ĩ gotise rẽtoro ñamasuse ñaja yu̶ gotiroticõarã ĩna gotise. “U̶ju̶ Dios yarã quẽnaro ĩ yirona mu̶a ñaru̶ajama, Jesúre ajitirũ̶nu̶ña” ĩna yigotisere yaja yu̶. Ñamasurã ñaama, “Ñamasurã me ñaama Jesús ĩ gotiroticõarã” mu̶a yiĩaboajaquẽne —yicami Jesús, ĩre ajisu̶yarãre. 	 Katotohanang sinasabi ko sa inyo, Sa gitna ng mga ipinanganganak ng mga babae ay walang lumitaw na isang dakila kay sa kay Juan Bautista: gayon man ang lalong maliit sa kaharian ng langit ay lalong dakila kay sa kaniya.


Tire bajiro mu̶are yu̶ gotise ti bajisere ĩacõari, “Mojoroaca ru̶yaja Diore rotibosagu̶, Jesús ĩ vadiroti”, yimasiru̶arãja mu̶a. 	 Gayon din naman kayo, pagka nangakita ninyong nangyari ang mga bagay na ito, talastasin ninyo na malapit na ang kaharian ng Dios.


Saulo rãca vana, masa maniboarine, to bajiro yi ocaruyusere ajicõari, no yimasibesujarã ĩna. 	 At ang mga taong kasama niya sa paglalakad ay nangatilihan na hindi makapagsalita, na naririnig ang tinig, datapuwa't walang nakikitang sinoman.


Judas, ĩ masune rojose yicõari, rijacoasuju ĩ. Ĩ ru̶joaju̶ane quediruji, tũ̶asiarocayocõa tu̶jasuju. To baji, tuvagu̶a potogu̶ne, ĩ gu̶damisi budibatecoasuju ti. To ĩ bajiro bero, rojose ĩ yire vaja gãjoa ñarãre juacõari, ti sitare vaja yiyujarã ĩna gãjerã. 	 Kumuha nga ang taong ito ng isang parang sa pamamagitan ng ganti sa kaniyang katampalasanan; at sa pagpapatihulog ng patiwarik, ay pumutok siya sa gitna, at sumambulat ang lahat ng mga laman ng kaniyang tiyan.


To bajiri, quẽna so tudicatirere ajiyujarã toana Jope vãme cu̶ti macana ñajediro. Tire ajicõari, jãjarã ñañujarã “Jesús ĩ masise rãca yiyumi Pedro” yirã ñari, “Jesúre ajitirũ̶nu̶rã ñato mani quẽne” yirã. 	 At ito'y nabansag sa buong Joppe: at marami ang mga nagsisampalataya sa Panginoon.


To yicõa, ado bajiro Tomáre ĩre yicami: —Yu̶ ãmorire ĩacõari, mu̶ ãmo vãsoane yu̶re tõmeĩaña mu̶. Mu̶ ãmo vãsoane yu̶ varubu̶re ĩna saremasiriju̶re tõmeĩaña. “Ĩ me ñagũ̶mi”, yibeja yuja. “Ĩne ñaami”, yimasiña mu̶ yuja —ĩre yicami Jesús. 	 Nang magkagayo'y sinabi niya kay Tomas, idaiti mo rito ang iyong daliri, at tingnan mo ang aking mga kamay; at idaiti mo rito ang iyong kamay, at isuot mo siya sa aking tagiliran: at huwag kang di mapanampalatayahin, kundi mapanampalatayahin.


Gajeye ado bajiro yu̶re yicami yu̶re ruyuaĩocacu̶: —Tiatira vãme cu̶ti macana, yu̶re ajitirũ̶nu̶rãre ũmato ñagũ̶re ado bajiro yu̶re ucacõabosaya: Adi mu̶are yu̶ ucase, ado bajiro bajicacu̶ mu̶are ĩ goticati ñaja: Dios macu̶, ĩ cajeari jea ũ̶ju̶sere bajiro yaacacu̶ ñacami. To bajicõari, cõme, bronce vãme cu̶tise jeameju̶ soecõari, ĩna gosiose bu̶to yaasere bajiro gu̶bori cu̶ticacu̶ ñacami. To bajigu̶ ñagũ̶, ado bajiro mu̶are goticami: 	 At sa anghel ng iglesia sa Tiatira ay isulat mo: Ang mga bagay na ito ay sinasabi ng Anak ng Dios, na may mga matang gaya ng ningas ng apoy, at ang kaniyang mga paa ay gaya ng tansong binuli:


To ĩna yijare, ĩna cajere moaĩagũ̶ne ado bajiro yicami Jesús: —“Manire catioru̶cu̶mi” yu̶re mu̶a yitu̶oĩase su̶orine mu̶are ĩarotiaja yu̶ —ĩnare yicami. 	 Nang magkagayo'y kaniyang hinipo ang mga mata nila, na sinasabi, Alinsunod sa inyong pananampalataya ay siyang mangyari sa inyo.


To bajiro mu̶a yijama, “Quẽnarã ñañuma” yirã me yaja mu̶a. Ado bajiroju̶a yirã yaja: “Diore gotirẽtobosamasiriarãre mani ñicu̶a ĩna sĩamasire quẽnañuja ti” yirã yaja mu̶a, mu̶a ñicu̶a rojose ĩna yiriarore bajiro rojose yirã ñari. 	 Kayo nga'y mga saksi at nagsisisangayon sa mga gawa ng inyong mga magulang: sapagka't pinatay ng mga ito ang mga yaon, at itinatayo ninyo ang kanilang mga libingan.


Jesúrãcana rõmiri, Galilea sitana vadimasiriarã rõmiri Jesúre ĩre yujeroanare ĩasu̶yayujarã ĩna. Ĩnare su̶ya, eja, ĩna yujerivire ĩacõari, Jesús ruju̶rire ĩna cũrore ĩañujarã ĩna. 	 At ang mga babae, na nagsisama sa kaniya mula sa Galilea, ay nagsisunod, at tiningnan ang libingan, at kung paano ang pagkalagay ng kaniyang bangkay.


So moaĩarone, “Yu̶ masise su̶orine quẽnaejacoajamo”, yimasicõañuju Jesús. To bajiri ju̶darũ̶gũ̶cõari, ado bajiro masare sẽniĩañuju ĩ: —¿Ñimu̶ yu̶ sudirore moaĩari? —ĩnare yisẽniĩañuju. 	 At si Jesus, sa pagkatalastas niya agad sa kaniyang sarili na may umalis na bisa sa kaniya, ay pagdaka'y pumihit sa karamihan at nagsabi, Sino ang humipo ng aking mga damit?


To ĩna yijare, ado bajiro ĩnare yicõañuju Jesús: —Jerusalénju̶ mu̶are yu̶ gotigu̶ tu̶re vasa mu̶a. To mu̶a ejarone, sĩgũ̶, oco vagu̶ mu̶are bocaru̶cu̶mi. Ĩre su̶yaja mu̶a. To bajicõari, vi ĩ sãjarone, ti vi u̶ju̶re ado bajiro ĩre yiba: “Gotimasiorimasu̶, ‘¿noju̶ ñati Pascua boserũ̶mu̶ adi ñami yu̶ buerimasare yu̶ ũmato barotijau̶?’ mu̶re yicõami”, yiba mu̶a. 	 At sinugo ang dalawa sa kaniyang mga alagad, at sa kanila'y sinabi, Magsiparoon kayo sa bayan, at doo'y masasalubong ninyo ang isang lalake na may dalang isang bangang tubig: sundan ninyo siya;


Mu̶are gotimasiorimasare: “Cristore moabosarimasa ñaama”, yu̶are yiya mu̶a. Ĩ oca masa ĩna masibeticatire yu̶are gotimasioroticõacami Dios. 	 Sundin ninyo ang pagibig; gayon ma'y maningas ninyong pakanasain ang mga kaloob na ayon sa espiritu, nguni't lalo na ang kayo'y mangakapanghula.


To bajiro ĩre yigajanocõa, ĩ tu̶bu̶sa ejarũ̶gũ̶cõari, ado bajiro ĩre yiyujarã ĩna: —Jud'io masa u̶ju̶re mu̶re quẽnarotiaja yu̶a yuja —yiajatud'iyujarã ĩna, Jesúre. To yicõari ĩ riogare ĩre jayujarã ĩna. 	 At sila'y nagsilapit sa kaniya, at nangagsabi, Magalak, Hari ng mga Judio! at siya'y kanilang pinagsuntukanan.


Tirũ̶mu̶aye Dios ĩ rotimasire ado bajiro bajiyuja: “Adocãrãca vãme baru̶arãja mu̶a. Gajeyerema babetiru̶arãja mu̶a”, ĩnare yimasiñumi. To yicõari, ĩna idirotire, ĩna guarotire, ĩna ãmo coerotire quẽne to bajirone yimasiñumi. To bajiro ĩ yijama, ti ñajediro ĩ rotimasire mameju̶a ĩ vasoaroto rĩjororema, ĩna ruju̶re ĩna ĩatirũ̶nu̶roti rĩne yigu̶ yiyumi Dios. 	 Palibhasa'y palatuntunan lamang na ukol sa laman, na iniatang hanggang sa panahon ng pagbabago (gaya ng mga pagkain, at mga inumin at sarisaring paglilinis).


—¿No yirã mani ñicu̶a ĩna yimasiriarore bajiro yibeati mu̶ buerimasa? Ĩna baroto rĩjoro, ĩna ãmori coemasiriarore bajiro coebeama ĩna —ĩre yicama ĩna. 	 Bakit ang iyong mga alagad ay nagsisilabag sa sali't-saling sabi ng matatanda? sapagka't hindi sila nangaghuhugas ng kanilang mga kamay pagka nagsisikain sila ng tinapay.


Cristo ĩ bajirere mu̶are gotimasiorã, diez mil ñarã ĩna ñaboajaquẽne, yu̶ sĩgũ̶ne ñaja, mu̶are gotimasiosu̶ocacu̶. Yu̶ gotimasiosere ajicõari Jesucristore ajitirũ̶nu̶su̶ocaju̶ mu̶a. To bajiri mu̶a jacu̶re bajiro bajiaja yu̶ma. 	 Ano nga ito? Mananalangin ako sa espiritu, at mananalangin din naman ako sa pagiisip: aawit ako sa espiritu, at aawit din naman ako sa pagiisip.


To yicõari, bare sãriajoari juaábeja mu̶a. Sudi mu̶a sãñasene sãñacõari, vaja. Gajeye gu̶bo sudi mu̶a vasoaroti juaábeja. Tueriayucú̶rire quẽne juaábeja. No bojarã gãjerãre moabosarimasa, vaja bu̶jarãma. To bajirone bajiru̶aroja mu̶are quẽne. Ĩnare mu̶a gotimasiose vajane ĩsiecoru̶arãja mu̶a quẽne —yu̶are yicami Jesús. 	 Kahit supot ng pagkain sa paglalakad, kahit dalawang tunika, kahit mga pangyapak, o tungkod: sapagka't ang manggagawa ay karapatdapat sa kaniyang pagkain.


To ĩ yirone, ado bajiro ĩre yicu̶dicami: —Daquegu̶ju̶ne tire cu̶disu̶oadicaju̶ yu̶. ¿Ñie gajeye ru̶yati quẽnaro yu̶ yiroti? —Jesúre ĩre yicami. 	 Sinabi sa kaniya ng binata, Ang lahat ng mga bagay na ito ay ginanap ko: ano pa ang kulang sa akin?


To bajiro so yiboajaquẽne, sore yibosadabecu̶mi. To bajiboarine, bu̶to ĩre so sẽnicõa ñajare, ado bajiro tu̶oĩagũ̶mi yuja: “Diore, to yicõari, masare quẽne rũ̶cu̶bu̶obecu̶ ñaja yu̶. 	 At may ilang panahon na siya'y tumatanggi: datapuwa't pagkatapos ay sinabi sa kaniyang sarili, Bagaman di ako natatakot sa Dios, at di nagpipitagan sa tao:


“Rojose ĩna yise vaja ĩnare vaja yibosaya” yigu̶, Jesucristore ĩre rijaroticõañumi Dios. To yicõari, Jesucristo ĩ rijato bero, “ ‘Rojose mana ñaama’ manire yiĩagũ̶sa” yigu̶, ĩre tudicatioyumi quẽna. 	 Na ibinigay dahil sa ating mga kasuwayan, at binuhay na maguli sa ikaaaring-ganap natin.


Tire masiboarine, tirũ̶mu̶ana rojose ĩna yimasiriarore bajirone yicõa ñarãma mu̶a rãcana, Diore rũ̶cu̶bu̶omena. Cãjiriagũ̶ bajiriarore bajiro ñarã ñari, ĩna ruju̶ri ti bojarore bajiro “Bojoneose yirã yaja”, yimasimena ñarãma. To bajicõari, mani u̶ju̶re cu̶dimena ñarãma. To yicõari, ángel mesare, vãtiare quẽne rũ̶cu̶bu̶obetirũgũrãma socase gotimasiorimasa. 	 Gayon ma'y ang mga ito rin naman sa kanilang pagkagupiling ay inihahawa ang laman, at hinahamak ang mga paghahari, at nilalait ang mga puno.


To bajiri macu̶ yu̶re mu̶ yise bojabeaja yu̶. Mu̶re moabosarimasu̶re bajiroju̶a yu̶re yiya mu̶’ yu̶ jacu̶re ĩre yicõa ejaru̶cu̶ja yu̶”, yitu̶oĩagũ̶mi. 	 Hindi na ako karapatdapat na tawaging anak mo: gawin mo akong tulad sa isa sa iyong mga alilang upahan.


Gajeye ado bajiro bajiaja: Gãjire rojose mu̶a yijama, oca quẽnorimasu̶ tu̶ju̶ mu̶a ejaroto rĩjoro, ĩ rãca oca quẽnoroti ñaja mu̶a ju̶arãju̶ne. Oca quẽnorimasu̶ tu̶ ejamenane, mu̶a oca quẽnobetijama, masare coderimasu̶re juarotiru̶cu̶mi, mu̶are. Ĩju̶a, mu̶are tubiberu̶cu̶mi. 	 Makipagkasundo ka agad sa iyong kaalit, samantalang ikaw ay kasama niya sa daan; baka ibigay ka ng kaalit mo sa hukom, at ibigay ka ng hukom sa punong kawal, at ipasok ka sa bilangguan.


To bajiri, ĩ ya número, 666 ñacaju̶ ti. Ũ̶mu̶ vãme yire ũni ñacaju̶ ti número. “To bajirivãme yire ũni ñaja” yimasiru̶arã, quẽnaro ĩnare bueroti ñaja. 	 Dito'y may karunungan. Ang may pagkaunawa ay bilangin ang bilang ng hayop; sapagka't siyang bilang ng isang tao: at ang kaniyang bilang ay Anim na raan at anim na pu't anim.


To bajiro ĩre ĩna yiboajaquẽne, idiarũ̶mu̶ tu̶satirũ̶mu̶ne, ĩre catiocõari, “Ĩnare ruyuaĩoña”, Jesúre ĩre yiyumi Dios. 	 Siya'y muling binuhay ng Dios nang ikatlong araw, at siya'y itinalagang mahayag.


No bojarirũ̶mu̶ ejaru̶aroja bu̶to rojose mu̶a tãmu̶orotirũ̶mu̶. Tirũ̶mu̶re ado bajise tu̶oĩaru̶arãja mu̶a: “Rĩa mana rõmiri rojose tãmu̶orã ñaboarine, bu̶to su̶tiritibetiru̶arãma, ‘Bu̶cu̶rã rĩne bajirearu̶arãja yu̶a’ yitu̶oĩarã ñari”. 	 Sapagka't narito, darating ang mga araw, na kanilang sasabihin, Mapapalad ang mga baog, at ang mga tiyang kailan ma'y hindi nangagdalang-tao, at ang mga dibdib na kailan man ay hindi nangagpapasuso.


Esp'iritu Santore cu̶orãju̶ama, masa ĩna yise jedirore ĩacõari, “Quẽnaro yama. Rojose yirã yama”, yimasiama. To bajiro yirã ĩna ñajare, Esp'iritu Santore cu̶omenaju̶ama, ĩna yisere ĩacõari, “Socarã yama”, ĩnare yimasibeama. 	 Kung sasabihin ng paa, Sapagka't hindi ako kamay, ay hindi ako sa katawan; hindi nga dahil dito'y hindi sa katawan.


To bajiro ĩre yigajanocõari, u̶jarã ĩna sãñarito ũnore ĩna sãriarore ĩre veayujarã ĩna quẽna. To yicõari, ĩ sudiju̶a ĩre sãñujarã quẽna. Ĩre sudi sãgajanocõari, yucú̶tẽroju̶ ĩre jajusĩaroana, ĩre ãmiasujarã. 	 At nang siya'y kanilang malibak na, ay inalis nila sa kaniya ang kulay-ube, at isinuot sa kaniya ang kanyang mga damit. At siya'y kanilang inilabas upang ipako siya sa krus.


—Jediro mu̶a yisere masiaja yu̶. Yu̶re tebetiboarine, quẽnaro yu̶re ajitirũ̶nu̶beaja mu̶a. To bajiro mu̶a bajise, rojose masu ñaja. Ti ũnire bojabeaja yu̶. 	 Nalalaman ko ang iyong mga gawa, na ikaw ay hindi malamig o mainit man: ibig ko sanang ikaw ay malamig o mainit.


“Ĩre moaĩagõne, quẽnaejacoaju̶ yu̶” yimasigõ ñari, nanagõne, Jesús rĩjoroju̶a ejacõari, gu̶somuniari tuetuyuju so. To yicõari, ñajediro so bajirere Jesúre gotiyuju. 	 Nguni't ang babae na natatakot at nangangatal, palibhasa'y nalalaman ang sa kaniya'y nangyari, lumapit at nagpatirapa sa harap niya, at sinabi sa kaniya ang buong katotohanan.


Ĩna u̶jarã tu̶ju̶re ĩna ãmiejarone gãjoa ĩsiecoriarã, ado bajiro yisocayujarã: —Diore yirũ̶cu̶bu̶oriavire, to yicõari, Moisés ĩ rotimasirere quẽne rũ̶cu̶bu̶obecu̶ rojose ñagõrũgũami Esteban. 	 At nangagharap ng mga saksing sinungaling, na nangagsabi, Ang taong ito'y hindi naglilikat ng pagsasalita ng mga salitang laban dito sa dakong banal, at sa kautusan:


“Yu̶are gotimasiogũ̶, yu̶a u̶ju̶”, yu̶re yaja mu̶a. Ĩ masune ñaja yu̶. To bajiro yu̶re mu̶a yijama, quẽnaja. Riojone yaja mu̶a. 	 Tinatawag ninyo akong Guro, at Panginoon: at mabuti ang inyong sinasabi; sapagka't ako nga.


Sĩgũ̶ ĩ ya vese mostaza ajea otegu̶mi. To bajiri ĩ oterica mojoricaca ñaboarine, ti judibu̶cu̶acoajama, ote yucú̶ri rẽtobu̶saricu̶ jairicu̶ ñaroja tiu̶. Jairicu̶ ti ñajare, tiu̶ ru̶ju̶riju̶ minia ĩna ria cu̶tirotiju̶rire quẽnorãma ĩna —ĩnare yigotimasioñuju Jesús. 	 Tulad sa isang butil ng mostasa na kinuha ng isang tao, at inihagis sa kaniyang sariling halamanan; at ito'y sumibol, at naging isang punong kahoy; at humapon sa mga sanga nito ang mga ibon sa langit.


Tirũ̶mu̶ju̶rema masa ĩna masibeticatire, Dios ĩ cõagũ̶ Esp'iritu Santo su̶orine gotimasioaja yu̶a, Jesucristo ĩ bajirere goticudirã, to yicõari Diore gotirẽtobosarimasa quẽne. 	 Na nang ibang panahon ay hindi ipinakilala sa mga anak ng mga tao, na gaya ngayon na ipinahayag sa kaniyang mga banal na apostol at propeta sa Espiritu;


Masa rojose yu̶re ĩna yirotire quẽnaro mu̶a tu̶oĩamasirotire yigu̶, to bajise mu̶are yaja yu̶. Ado bajiro yu̶re gotiyuja Dios oca masa ĩna ucamasire: “Rojorãre ĩnare ĩna yirore bajiro ĩre yiru̶arãma, rojose ĩ tãmu̶orotire yirã”, yu̶re yigotiyuja ti. Diore gotirẽtobosarimasa, “Ado bajiro bajiru̶aroja” ĩna yiucamasire ñajare, to bajiro yu̶re yiru̶arãma. Ñajediro ĩna ucamasirere bajirone bajijeocõaru̶aroja yu̶re —ĩnare yiyuju Jesús. 	 Sapagka't sinasabi ko sa inyo, na kinakailangang matupad sa akin itong nasusulat, At ibinilang siya sa mga suwail: sapagka't ang nauukol sa akin ay may katuparan.


To bajiboarine, Dios ĩ cõagũ̶ Esp'iritu Santo ĩ vado, ĩ masise mu̶are ejaru̶aroja ti. To bajiri, gãjerã masa tu̶ju̶ vacõari yu̶re gotibosarã varu̶arãja mu̶a. Jerusalénju̶re, adi maca Judea sita jediro, Samaria sitaju̶ quẽne, macaru̶cu̶ro ñaro cõrone yu̶re gotibatocudibosaru̶arãja mu̶a —ĩnare yiyuju Jesús ĩ buerãre. 	 Datapuwa't tatanggapin ninyo ang kapangyarihan, pagdating sa inyo ng Espiritu Santo: at kayo'y magiging mga saksi ko sa Jerusalem, at sa buong Judea at Samaria, at hanggang sa kahulihulihang hangganan ng lupa.


To bajiro yigu̶ ñari, “Yu̶re ajitirũ̶nu̶ato” yigu̶, manire beseyumi, jud'io masare, jud'io masa me ñarãre quẽne. 	 Maging sa atin na kaniya namang tinawag, hindi lamang mula sa mga Judio, kundi naman mula sa mga Gentil?


To yu̶a vatone, ado bajiro yu̶are yicami Jesús: —Adi ñamine yu̶re ajitirũ̶nu̶ tu̶jacõari, vaveoru̶arãja mu̶a jediro. Dios oca masa ĩna ucamasire to bajiro ti gotijare, to bajise mu̶are yaja yu̶. Ado bajiro gotiaja ti: “Oveja coderimasu̶re bajiro bajigu̶re sĩaru̶cu̶ja yu̶. To bajiri ĩ yarã ovejare bajiro bajirã rudibatecoaru̶arãma”, yigotiaja Dios oca masa ĩna ucamasire, manire gotiro. 	 Nang magkagayo'y sinabi sa kanila ni Jesus, Kayong lahat ay mangagdaramdam sa akin sa gabing ito: sapagka't nasusulat, Sasaktan ko ang pastor, at mangangalat ang mga tupa ng kawan.


Adi macaru̶cu̶ro ti yayiro bero, õ vecaye, to yicõari, adi macaru̶cu̶roaye jediro Dios ĩ rujeosere ĩacaju̶ yu̶. 	 At nakita ko ang isang bagong langit at ang isang bagong lupa: sapagka't ang unang langit at ang unang lupa ay naparam; at ang dagat ay wala na.


Dios ĩre ĩ ãmimu̶jatone, muqueacõari, Jesúre rũ̶cu̶bu̶oyujarã ĩna. To yigajanocõari, Jerusalénju̶ quẽnaro variquẽnarã tudicoasujarã ĩna yuja. 	 At siya'y sinamba nila, at nagsibalik sila sa Jerusalem na may malaking galak:


To bajiboarine masa rojose ĩna yisere yu̶ ĩabesejama, yu̶ sĩgũ̶ne ĩabesebeaja yu̶. Yu̶ jacu̶, yu̶re cõacacu̶, yu̶ rãcane ĩabeseami. To bajiri, masare, “Rojose yirã ñaama” yu̶ yijama, riojo masune ĩnare gotiaja yu̶. 	 Oo, at kung ako'y humahatol, ang hatol ko'y totoo; sapagka't hindi ako nagiisa, kundi ako at ang Ama na nagsugo sa akin.


To ĩ yisere ajicõari, Jesús tu̶ju̶ ĩre ãmiasujarã. To ĩna yirone, vãtiju̶a, Jesúre ĩacõari, masu̶ u̶su̶ju̶ sãñagũ̶ ñari, rojose yiyuju, masu̶ju̶are. To bajiro ĩ yijare, rijaquedigu̶ne, ĩ riseju̶ sõmo budiyuju. 	 At dinala nila siya sa kaniya: at pagkakita niya sa kaniya, ay pagdaka'y pinapangatal siyang lubha ng espiritu; at siya'y nalugmok sa lupa, at nagpagulonggulong na bumubula ang kaniyang bibig.


‘¿No bajise rojose yiri?’ ĩnare yisẽniĩaru̶, jud'io masa u̶jarã tu̶ju̶ ĩre ãmiamasimu̶ yu̶. 	 At sa pagkaibig kong mapagunawa ang dahilan kung bakit siya'y kanilang isinakdal, ay ipinanaog ko siya sa kanilang Sanedrin:


To bajiri ti sita vaja yiru̶arã, “Jesúre sĩato mani” yirã, Judare ĩna ĩsiboare rãca ĩna vaja yire ñari, adirũ̶mu̶ri quẽne, Ri'i Vese vãme cu̶ticõa ñaja. 	 Dahil dito'y tinawag ang bukid na yaon, ang bukid ng dugo, hanggang ngayon.


“Dios ĩ rotimasire quẽnaro yu̶ cu̶dijama, yu̶re ĩavariquẽnaru̶cu̶mi Dios” mu̶a yitu̶oĩajama, Cristore ajitirũ̶nu̶rã me ñacoaru̶arãja mu̶a. “Cristo ĩ rijabosare su̶orine manire ĩavariquẽnagũ̶mi Dios” yitu̶oĩamena ñari, to bajiro bajiru̶arãja mu̶a. 	 Kayo'y hiwalay kay Cristo, kayong nangagiibig na ariing-ganap ng kautusan; nangahulog kayo mula sa biyaya.


To ĩ yisere ajicõari, ado bajiro cu̶diyujarã ĩna: —Ado bajiro rotimasiñuju: “No bojagu̶ ĩ manajore ĩ rocaru̶ajama, ‘Mu̶re rocagu̶ yaja’ yise papera ucacõari, ĩsiroti ñaja”, yimasiñuja Moisére Dios ĩ roticũmasire —Jesúre yicu̶diyujarã fariseo masa. 	 At sinabi nila, Ipinahintulot ni Moises na ilagda ang kasulatan sa paghihiwalay, at ihiwalay siya.


Yu̶ beroju̶ ejacami Pedroju̶ama. Ĩma ĩre ĩna yujeriaviju̶ sãjacoacami. Ĩ quẽne, Jesúre ĩna gũmaboare rĩrene ĩacami. 	 Dumating naman nga si Simon Pedro, na sumusunod sa kaniya, at pumasok sa libingan; at nakita niyang nangakalatag ang mga kayong lino,


Dione ñagũ̶mi masa u̶jarã ñaronare ĩnare cũrimasu̶. Ĩ cũriarã ĩna ñajare, ĩna rotirore bajiro quẽnaro yirũgũru̶arãja mu̶a. 	 Ang bawa't kaluluwa ay pasakop sa matataas na kapangyarihan: sapagka't walang kapangyarihan na hindi mula sa Dios; at ang mga kapangyarihang yao'y hinirang ng Dios.


To bajiro ĩ yirone, —Yu̶ u̶ju̶, mu̶re ajitirũ̶nu̶aja yu̶ —Jesúre ĩre yicõa, ĩ rĩjoroju̶are gu̶somuniari tuetucami, “Ñamasugũ̶ masune ñaja mu̶” ĩre yirũ̶cu̶bu̶ogu̶. 	 At sinabi niya, Panginoon, sumasampalataya ako. At siya'y sinamba niya.


No bojarã gãjerãre moabosarimasa, vaja bu̶jarãma. To bajirone bajiru̶aroja mu̶are quẽne. Quẽnaro mu̶are bocaãmirã tu̶ne ñacõari, ĩnare mu̶a gotimasiose vajane ĩna basene ba, ĩna idise idi yicõa ñaru̶arãja mu̶a. Mu̶a ejarivine ñacõaru̶arãja mu̶a, gaje viri cãnicudimenane. 	 At magsipanatili kayo sa bahay ding yaon, na kanin at inumin ninyo ang mga bagay na kanilang ibigay: sapagka't ang manggagawa ay marapat sa kaniyang kaupahan. Huwag kayong mangagpalipatlipat sa bahaybahay.


Ĩre ãmivanane, sĩgũ̶ Cirene vãme cu̶ti sitagu̶, Simón vãme cu̶tigu̶re, Alejandro, to yicõari, Rufo, ĩna jacu̶re bocayujarã. Ĩre bocacõari, —Jesús ĩ gaja vatijãire ĩre gajabosaya —ĩre yi vasujarã ĩna. 	 At kanilang pinilit ang isang nagdaraan, si Simon na taga Cirene, na ama ni Alejandro at ni Rufo, na nanggagaling sa bukid, upang sumama sa kanila, upang pasanin niya ang kaniyang krus.


To bajiro ĩre ĩna yiboajaquẽne, ado bajiro ĩnare yiyuju Festo: —Cesarea macaju̶ne ĩre codecõa ñaru̶arãma ĩna. To bajiri, yoaro mene toju̶re tudiaru̶cu̶ja yu̶ quẽna. 	 Gayon ma'y sumagot si Festo, na si Pablo ay tinatanuran sa Cesarea, at siya'y paroroon sa lalong madaling panahon.


To ĩ yisere ajicõari, ado bajiro cu̶diyuju Jesús: —Dios ĩ rotimasire ñamasuse ado bajiro gotiaja: “Ajiya mu̶a, Israel sitana. Dios sĩgũ̶ne ñaami mani u̶ju̶. 	 Sumagot si Jesus, Ang pangulo ay, Pakinggan mo, Oh Israel; Ang Panginoon nating Dios, ang Panginoon ay iisa:


Artemas vãme cu̶tigu̶re mu̶ tu̶ju̶ ĩre cõaru̶cu̶ja yu̶. Ĩre yu̶ cõabetijama, T'iquico vãme cu̶tigu̶ju̶are ĩre cõaru̶cu̶ja. Ĩ ejaro ĩacõari, to ĩ ñaro ũnone mu̶ bajitĩmaro cõro yu̶re ĩagũ̶ varu̶cu̶ja mu̶, Nicópolis vãme cu̶ti macaju̶. “Ti macaju̶ juebu̶cu̶ rẽtoru̶cu̶ja”, yibu̶ yu̶. 	 Pagka susuguin ko sa iyo si Artemas, o si Tiquico, ay magsikap kang pumarini sa akin sa Nicopolis: sapagka't pinasiyahan kong doon matira sa taginaw.


To bajiro ĩ yisere ajicõari, ado bajiro ĩre cu̶diyuju Jesús: —To bajirone bajiboroja, Dios tu̶ju̶ mu̶ ejajama —ĩre yicu̶diyuju Jesús. To yicõari, gotimasiore quetire gotiyuju: —Cojorũ̶mu̶ sĩgũ̶ masu̶ quẽnaro boserũ̶mu̶ yigu̶mi. Tirũ̶mu̶ ñaroto rĩjoro jãjarã masare jigu̶mi, ĩnare ũmato baru̶. 	 Datapuwa't sinabi niya sa kaniya, May isang naghanda ng isang malaking hapunan; at marami siyang inanyayahan:


Adi macaru̶cu̶ro ti ruyuaroto rĩjoroju̶ne mu̶re bajirone rũ̶cu̶bu̶o ecogu̶ ñacoadicaju̶ yu̶. To bajiri, mu̶ tu̶ju̶ yu̶ tudiejaro, quẽna yu̶re ĩna yirũ̶cu̶bu̶orotire yigu̶, yu̶re yirẽmoña mu̶. 	 At ngayon, Ama, luwalhatiin mo ako sa iyo rin ng kaluwalhatiang aking tinamo sa iyo bago ang sanglibutan ay naging gayon.


To bajiro ĩna yisere bu̶to ĩajũnisiniñujarã gãjerã jud'io masa. Ĩajũnisinicõari, jãjarã masa ĩna rẽjarũgũrijau̶ ejacõari, “Pablore, Silare ĩnare ñejecõari, rojose yito mani” yirã, rojose yirãre ĩnare jirẽoñujarã ĩna. To yicõari, “Jasón ya viju̶ ñarãma” yirã, ĩnare macarã sãjasujarã ĩna. 	 Datapuwa't ang mga Judio, palibhasa'y nangaudyokan ng inggit, ay nangagsama ng ilang masasamang tao sa pamilihan, at pagkatipon ng isang karamihan, ay ginulo ang bayan; at pagkalusob sa bahay ni Jason, ay pinagsikapan nilang sila'y iharap sa mga tao.


To bajicõari, saduceo masa quẽne ejayujarã, Jesúre sẽniĩatorã. “Masa ĩna rijato bero, ĩna u̶su̶ri, ĩna ruju̶ri ñaro cõrone quẽna tudicatimenama” yirã ñañujarã saduceo masa. Ado bajiro ĩre sẽniĩañujarã: —Ajiya gotimasiorimasu̶. Moisés ñamasir'i ado bajiro ĩ yiucacũmasire ti ñajare, mu̶re sẽniĩarã vabu̶ yu̶a. “Sĩgũ̶, manajo cu̶tiboa, rĩa magũ̶ne ĩ bajirocajama, ĩ gagu̶ manajo ñariore manajo cu̶tiru̶cu̶mi ĩ bediju̶a. To bajiri ĩ rãca ñacõari, so macu̶ cu̶tijama, ĩ gagu̶ macu̶ ñaru̶cu̶mi”, yimasiñuju Moisés. 	 At nagsilapit sa kaniya ang mga Saduceo, na nangagsasabi na walang pagkabuhay na maguli; at siya'y kanilang tinanong, na sinasabi,


To yiajegajanocõari, ĩre code rujicama ĩna. 	 At sila'y nangagsiupo at binantayan siya roon.


To bajiro ĩ yirone, —To yijama, pan quẽnamasusere yu̶are ecarũgũma mu̶ —ĩre yicama ĩna yuja. 	 Sa kaniya nga'y kanilang sinabi, Panginoon, bigyan mo kaming palagi ng tinapay na ito.


“Catirãre, bajireariarãre quẽne ĩna yisere ĩacõĩarocu̶re Jesúre ĩre cũñumi Dios”, yu̶are yigoticudiroticami Jesús. 	 At sa ami'y ipinagbilin niya na magsipangaral kami sa bayan, at saksihan na siya ang itinalaga ng Dios na maging Hukom ng mga buhay at ng mga patay.


To so yirone, —¿Caco, no yigo tire yu̶re gotiati mu̶? Maji, ĩaĩañamani Dios ĩ masise rãca yu̶ yiĩoroti ejabeaja maji —sore yicami Jesús. 	 At sinabi sa kaniya ni Jesus, Babae, anong pakialam ko sa iyo? ang aking oras ay hindi pa dumarating.


Dios macu̶ manire bajiro ruju̶ cu̶ticõari, yu̶a rãca bajiñarũgũcami. Yu̶are ĩamaicõari, quẽnaro yirũgũcami. To yicõari, Dios yere gotigu̶, riojo gotimasiorũgũcami. “Ĩ ñacami Dios macu̶. Sĩgũ̶ne ñagũ̶, ĩ jacu̶re bajiro ñamasugũ̶ ñacami”, ĩre yimasiaja yu̶a, ĩre ĩacana. 	 At nagkatawang-tao ang Verbo, at tumahan sa gitna natin (at nakita namin ang kaniyang kaluwalhatian, kaluwalhatian gaya ng sa bugtong ng Ama), na puspos ng biyaya at katotohanan.


Tirũ̶mu̶aye Moisére Dios ĩ roticũmasire rũ̶cu̶bu̶orã, jãjarã paia ñamasiñujarã. To bajicõari, ĩna bajireajaquẽne, ĩnare moavasoarona jãjarã ñarũgũmasiñujarã. 	 At katotohanang sila'y marami sa bilang na naging mga saserdote, sapagka't dahil sa kamatayan ay napigil sila ng pagpapatuloy:


Gamaliel vãme cu̶tigu̶, ĩna rãcagu̶, Dios ĩ rotimasirere gotimasiorimasu̶ ñañuju ĩ, masa ĩna rũ̶cu̶bu̶ogu̶. Vũ̶mu̶rũ̶gũ̶cõari, —Pedro, ĩ babarãre ĩnare bucõaña —yiyuju, gãjerã u̶jarã rãca ñagõru̶. 	 Datapuwa't nagtindig sa Sanedrin ang isang Fariseo, na nagngangalang Gamaliel, doktor sa kautusan, na pinapupurihan ng buong bayan, at nagutos na ilabas na sandali ang mga tao.


To bajiro ĩ yisẽniĩarone, ado bajiro ĩre yicu̶diyujarã ĩna: —“Judea sita Belén vãme cu̶ti macaju̶ ruyuaru̶cu̶mi” yiucamasiñumi sĩgũ̶ Diore gotirẽtobosarimasu̶. Ado bajiro yaja ĩ ucamasire: 	 At sinabi nila sa kaniya, sa Bet-lehem ng Judea: sapagka't ganito ang pagkasulat ng propeta,


“Masare rojose yirotigu̶re vãtia u̶ju̶re rojoroju̶, rojose tãmu̶oato” yigu̶, ĩre yu̶ cõarotire Esp'iritu Santo ĩ ejarẽmose rãca masiru̶arãja mu̶a. 	 Tungkol sa paghatol, sapagka't ang prinsipe ng sanglibutang ito ay hinatulan na.


To bajiro so yisere ajicõari: —Dios ĩ ĩsirotire mu̶ masijama, “Ĩ ñaami yu̶re oco sẽnigũ̶” mu̶ yimasijama, yu̶ju̶are oco sẽnibogoja mu̶. Yu̶re mu̶ oco sẽnijama, oco catireayere mu̶re iobogu̶ja yu̶ —sore yiyuju Jesús. 	 Sumagot si Jesus at sa kaniya'y sinabi, Kung napagkikilala mo ang kaloob ng Dios, at kung sino ang sa iyo'y nagsasabi, Painumin mo ako; ikaw ay hihingi sa kaniya, at ikaw ay bibigyan niya ng tubig na buhay.


To bajiro ĩna yijare, no yimasibetiboacu̶, ado bajiro tu̶oĩañuju Pilato: “No bajiro yicõari, ĩre bumasibecu̶ja yu̶. Ĩna bojarore bajiro yu̶ yibetijama, avasãtu̶jabeticõari, rojose yijacarãma ĩna”, yitu̶oĩañuju. To bajiro tu̶oĩacõari, oco juarotiyuju ĩ. To yicõari, ado bajiro ĩnare gotiyuju: —Mu̶a ĩaro rĩjoroju̶a yu̶ ãmorire coeĩoaja yu̶, “Ãni rojose yibecu̶re sĩaru̶abeaja yu̶ma” yigu̶. To bajiri mu̶a masune mu̶a sĩarotijama, quẽnacõaroja. To bajiro mu̶a yijama, mu̶ane su̶oye cu̶tiru̶arãja mu̶a —ĩnare yiyuju ĩ. 	 Kaya't nang makita ni Pilato na wala siyang magawa, kundi bagkus pa ngang lumalala ang kaguluhan, siya'y kumuha ng tubig, at naghugas ng kaniyang mga kamay sa harap ng karamihan, na sinasabi, Wala akong kasalanan sa dugo nitong matuwid na tao; kayo ang bahala niyan.


Bero, fariseo masa, to yicõari, “U̶ju̶ ñamasugũ̶ ñaru̶cu̶mi Herodes” yirũgũriarã, Jesús tu̶ ĩna rãcanare cõañujarã ĩna, “Ado bajiro josari mu̶a sẽniĩajama, cu̶dimasibeticõari rojose tãmu̶oru̶cu̶mi Jesús” yirã. 	 At kanilang sinugo sa kaniya ang ilan sa mga Fariseo at sa mga Herodiano, upang siya'y mahuli nila sa pananalita.


“Vasa, mu̶a quẽne. Yu̶ u̶ye veseju̶ moaaya. Mu̶a moajama, quẽnaro mu̶are vaja yiru̶cu̶ja yu̶”, ĩnare yigu̶mi. 	 At sinabi niya sa kanila, Magsiparoon din naman kayo sa ubasan, at bibigyan ko kayo ng nasa katuwiran. At nagsiyaon ng kanilang lakad sa ubasan.


To ĩ yisere ajicõari, ado bajiro ĩre yiyuju Jesús: —“Tire yibeticõaña”, ĩre yibeja. Quẽnaro yirimi —ĩre yiyuju Jesús. To yicõari, ĩ buerimasa jedirore ado bajiro yiyuju: —Ado bajiro ti bajijare, to bajiro yaja yu̶: No bojagu̶ yu̶re ajitirũ̶nu̶cõari, mani yise ũnire yigu̶ma, mani rãcagu̶ ñagũ̶mi —ĩnare yiyuju Jesús. 	 Datapuwa't sinabi sa kanila ni Jesus, Huwag ninyong pagbawalan siya: sapagka't ang hindi laban sa inyo, ay sumasa inyo.


Varũtu vacu̶ne, ĩ rãcanare ĩ ejaroti quetire, “Goti rĩjoro cu̶tiaya”, ĩnare yicõañuju ĩ. To ĩ yicõariarã, Samaria sitaju̶ ñarimacaju̶ ejacõari, “Jesús ĩ cãnirotiju̶re macayurã bajibu̶ yu̶a”, yiboayujarã ĩna. 	 At nagsugo ng mga sugo sa unahan ng kaniyang mukha: at nagsiyaon sila, at nagsipasok sa isang nayon ng mga Samaritano upang siya'y ipaghanda.


“Yu̶ ruju̶re ĩna base su̶orine, ĩna rijato beroju̶ ‘Tudirijabeticõato’ yigu̶, Dios ĩ catisere cu̶oru̶arãma masa” yu̶ yijama, yu̶ ruju̶re yigu̶ me yaja yu̶. Yu̶re masa ĩna ajitirũ̶nu̶seju̶are yigu̶ yaja. Yu̶re ajitirũ̶nu̶rãrema Esp'iritu Santore ĩnare cõaru̶cu̶ja yu̶, ĩna rijato beroju̶, “Tudirijabeticõato” yigu̶. 	 Ang espiritu nga ang bumubuhay; sa laman ay walang anomang pinakikinabang: ang mga salitang sinalita ko sa inyo ay pawang espiritu, at pawang buhay.


To bajiri mu̶are quẽne masa jedirore yu̶ ocare mu̶are goticudirotiaja, “Yu̶re ajitirũ̶nu̶ato” yigu̶. To yicõari, yu̶re ajitirũ̶nu̶rãre ĩacõari, yu̶ jacu̶ vãme, yu̶ vãme, to yicõari Esp'iritu Santo vãme rãca oco rãca ĩnare bautizaba mu̶a. 	 Dahil dito magsiyaon nga kayo, at gawin ninyong mga alagad ang lahat ng mga bansa, na sila'y inyong bautismuhan sa pangalan ng Ama at ng Anak at ng Espiritu Santo:


“Jud'io masa me ñarã, yu̶ su̶ori quẽnamasuse ĩna yiecorotire masiato ĩna, yu̶ yarã” yigu̶ yiyumi Dios. Ado bajiro bajiaja ti oca masa ĩna masibeticati: Mu̶are ejacõari, mu̶a rãca quẽnaro ñarũgũru̶cu̶mi Cristo. To bajiri, “Dios tu̶ju̶ ejacõari, quẽnamasuse yiecoru̶arãja mani”, yitu̶oĩa variquẽnaru̶arãja mu̶a. 	 Na sa kanila'y minagaling ng Dios na ipakilala kung ano ang mga kayamanan ng kaluwalhatian ng hiwagang ito sa gitna ng mga Gentil, na ito'y si Cristo na nasa inyo, na pagasa ninyo sa kaluwalhatian:


To bajiro mu̶are ĩna yiboajaquẽne, bu̶to variquẽnaña mu̶a, “Beroju̶ Dios tu̶ju̶ ejarã, quẽnase bu̶jaru̶arãja” yimasirã ñari. Mu̶a rĩjoroana, Diore gotirẽtobosamasiriarãre quẽne, rojose mu̶are ĩna yirore bajirone ĩnare quẽne rojose yimasiñujarã masa —ĩnare yiyuju Jesús. 	 Mangagalak kayo, at mangagsayang totoo: sapagka't malaki ang ganti sa inyo sa langit: sapagka't gayon din ang kanilang pagkausig sa mga propeta na nangauna sa inyo.


Gotimasiore queti rãca rĩne ĩnare gotimasiorũgũcami Jesús. 	 Lahat ng mga bagay na ito'y sinabi ni Jesus sa mga karamihan sa mga talinghaga; at kung hindi sa talinghaga ay hindi niya sila kinakausap:


To bajiri, “David jãnamire, Israel ñamasir'i jãnerabatia rojose ĩna tãmu̶oborotire ĩnare yirẽtobosarocu̶re ĩre cõaru̶cu̶ja yu̶” Dios ĩ yigotiriarore bajirone Jesúre ĩre cõañumi. 	 Sa binhi ng taong ito, ayon sa pangako, ang Dios ay nagkaloob ng isang Tagapagligtas, na si Jesus;


To ĩna yirone, ado bajiro cu̶diyuju Jesús: —Dios oca, masa ĩna ucamasire ajimasimena ñaja mu̶a. Dios ĩ masisere quẽne masirã me ñaja. To bajirã ñari, Moisés ĩ ucamasirere tu̶oĩacõari, “Riojo me gotiro yaja”, yitu̶oĩaboaja mu̶a. 	 Sinabi sa kanila ni Jesus, Hindi kaya nangagkakamali kayo dahil diyan, na hindi ninyo nalalaman ang mga kasulatan, ni ang kapangyarihan ng Dios?


To bajiro socase ocare gotirã, circuncisión yire rũ̶cu̶bu̶orã ñari, ĩna vejerijoare quẽne ĩna yijetareacõajama, quẽnaboroja. 	 Ibig ko sana na ang mga nagsisigulo sa inyo ay gumawa ng higit sa pagtutuli.


To bajiro tu̶oĩagũ̶ ñari, paia u̶jarãre, Dios ĩ rotimasire gotimasiorimasare quẽne ĩnare jirẽoñuju Herodes. Ĩna ejaro ĩacõari, ado bajiro ĩnare sẽniĩañuju ĩ: —“Rotimu̶orũ̶gõru̶cu̶mi” yigu̶, Dios ĩ cõarocu̶ma, ¿noju̶, “Ruyuaru̶cu̶mi” yiyujari Dios ocare masa ĩna ucamasire? —ĩnare yiyuju ĩ. 	 At pagkatipon sa lahat ng mga pangulong saserdote at mga eskriba ng bayan, ay siniyasat niya sa kanila kung saan kaya ipanganganak ang Cristo.


To yigajanocõari, ado bajiro tu̶oĩa variquẽnaru̶cu̶ja yu̶: ‘Guaro jedibetiru̶aroja ti, yu̶ cu̶ose. To bajiri, u̶su̶sãja, quẽnaro bare ba, idire idi, yivariquẽna ñaru̶cu̶ja yu̶’ ”, yitu̶oĩaboagu̶mi, socu̶ne. 	 At sasabihin ko sa aking kaluluwa, Kaluluwa, marami ka nang pag-aaring nakakamalig para sa maraming taon; magpahingalay ka, kumain ka, uminom ka, matuwa ka.


Vese ejacõari, ote ajere ĩ reabaterone, gajeye maaju̶ vẽjaquearoja. To bajiri minia ejacõari, tire bareacõarãma ĩna. 	 At nangyari, sa kaniyang paghahasik, na ang ilang binhi ay nangahulog sa tabi ng daan, at nagsidating ang mga ibon at kinain ito.


To bajiro ĩ bajiboajaquẽne, ĩ ya macana u̶ju̶ ĩ ñasere bojamenama ĩna. “Yu̶a u̶ju̶ ĩ ñasere bojabeaja” yirã, ĩna rãcanare gotiroticõarãma, u̶ju̶ ñamasugũ̶re. 	 Datapuwa't kinapopootan siya ng kaniyang mga mamamayan, at ipinahabol siya sa isang sugo, na nagsasabi, Ayaw kami na ang taong ito'y maghari pa sa amin.


—“Diore rotibosarocu̶ ĩ rotisu̶oroti mojoroaca ru̶yaja. U̶ju̶ Dios yarã quẽnaro ĩ yirona mu̶a ñaru̶ajama, rojose mu̶a yisere yitu̶jacõari, Jesúre ajitirũ̶nu̶ña” yigotimasiocudiba mu̶a. 	 At samantalang kayo'y nangaglalakad, ay magsipangaral kayo, na mangagsabi, Ang kaharian ng langit ay malapit na.


To bajiro ĩ yisere ajicõari, ado bajiro gãmerã yicama ĩna, jud'io masa u̶jarã: —¿Ĩ masune sĩayayiru̶ yati ĩ, “Yu̶ varotoju̶re vabetiru̶arãja mu̶a” ĩ yijama? —gãmerã yicama ĩna. 	 Sinabi nga ng mga Judio, Siya kaya'y magpapakamatay, sapagka't kaniyang sinabi, Sa aking paroroonan, ay hindi kayo mangakaparoroon.


To bajiri ĩaĩañamanire yiĩomasiñuju Moisés, Egiptoju̶. To yigajano, mani ñicu̶a ñamasiriarãre ĩnare ũmato vadimasiñuju. To bajivacu̶, moa riaga Oco Sũarisa vãme cu̶toju̶re, to yicõari, yucú̶ manoju̶re quẽne ĩaĩañamanire ĩnare yiĩomasiñuju Moisés. 	 Pinatnugutan sila ng taong ito, pagkagawa ng mga kababalaghan at mga tanda sa Egipto, at sa dagat na Pula, at sa ilang sa loob ng apat na pung taon.