Cesarea macaju̶ ejacõari, ĩna u̶ju̶ ĩ ucacõariajũrore U̶ju̶ Félixre ĩre ĩsiñujarã ĩna. To yicõari Pablore quẽne ĩ tu̶ju̶ ĩre cũñujarã. 	 At sila, nang sila'y magsidating sa Cesarea at maibigay ang sulat sa gobernador, ay iniharap din si Pablo sa harapan niya.


Cesarea de Filipo ñar'i, vacu̶, Galilea sitare ĩ buerimasare ũmato rẽtoasuju Jesús. Jãjarã masa ĩna ajisere bojabesuju, ĩ buerimasare goticudigu̶ ñari. Ado bajiro ĩnare gotiyuju: —Yu̶re Dios ĩ roticõacacu̶re masare ĩsirocaru̶cu̶mi sĩgũ̶. To bajiro ĩ yijama, yu̶re sĩaru̶arãma ĩna. Yu̶re ĩna sĩaboajaquẽne, idiarũ̶mu̶ tu̶satirũ̶mu̶ne quẽna tudicaticoaru̶cu̶ja yu̶ —ĩnare yiyuju Jesús. 	 At nagsialis sila roon, at nangagdaan sa Galilea; at ayaw siyang sinomang tao'y makaalam niyaon.


To ĩna yiriaro bero, Jerusalénju̶ vasujarã ĩna. Moisés ñamasir'ire Dios ĩ roticũmasirere cu̶dirã bajiyujarã ĩna. Ado bajise roticũmasiñuju ĩ: “Sũca ĩ ruyuaro bero, ju̶arã masa cõro ñarirũ̶mu̶ri bero, buja mu̶a ecariarãre ĩsima, paiare. Mu̶a cu̶obetijama, vaja yicõari, ĩsima, ‘Ĩnare soemu̶oato’ yirã. To bajiro yiba, yu̶re rũ̶cu̶bu̶orã. To bajiro mu̶a yijama, sũca ĩ ruyuaroto rĩjoro yu̶re yirũ̶cu̶bu̶oriavi mu̶a sãjarũgũriarore bajirone sãjamasiru̶arãja mu̶a quẽna. Mu̶a ĩsijama, buja mame bu̶cu̶arãre ĩsiru̶arãja mu̶a. Ũ̶mu̶, rõmio, to cõrone ĩsiru̶arãja mu̶a. Buja mame bu̶cu̶arã ĩna manijama, ju̶arã bujare bajirã ñarãcare ĩsiru̶arãja mu̶a”, yirotimasiñuju Dios. Gajeye ado bajiro yirotimasiñuju Dios: “Mu̶a macu̶ ruyuasu̶ogu̶re, paiare ĩorã, ĩre ãmivaru̶arãja mu̶a, ‘Dios yu̶ ñaami’ yiĩorã”, yirotimasiñuju Dios. To bajise Dios ĩ yirotimasire ñajare, Jesúre ãmivasujarã, paiare ĩoroana. 	 At nang maganap na ang mga araw na kanilang paglilinis alinsunod sa kautusan ni Moises, ay kanilang dinala siya sa Jerusalem, upang iharap siya sa Panginoon


To bajiro ĩ yijare, ado bajiro ĩre gotiyuju ángel: —Diorãcagu̶ ñaja yu̶, Gabriel vãme cu̶tigu̶. “Quẽnase queti gotiaya” yigu̶, yu̶re cõami. 	 At pagsagot ng anghel ay sinabi sa kaniya, Ako'y si Gabriel, na nananayo sa harapan ng Dios; at ako'y sinugo upang makipagusap sa iyo, at magdala sa iyo nitong mabubuting balita.


Dios ĩ roticũmasirere Moisés ĩ ucamasire ado bajiro gotiaja: “Mu̶ jacu̶re, mu̶ jacore quẽnaro rũ̶cu̶bu̶oya”. To yicõari, gaje vãme ado bajiro yaja: “No bojagu̶ ĩ jacu̶re, ĩ jacore, ‘Rojose tãmu̶ou̶caru̶arãja mu̶a’ ĩnare ĩ yijama, ĩre sĩaroti ñaja”, yigotiaja Moisére Dios ĩ roticũmasire. 	 Sapagka't sinabi ni Moises, Igalang mo ang iyong ama at ang iyong ina; at, Ang manungayaw sa ama o sa ina, ay mamatay siyang walang pagsala:


Masa rojose ĩna tãmu̶osere yu̶ su̶orine Dios ĩnare ĩ yirẽtobosasere masimena ñari, bu̶to rojose tãmu̶oru̶arãma ĩna. Ĩnare quẽaru̶arã vadiru̶arãma gãjerã. Adi macaju̶re vadicõari, ĩnare gãnibiaquearu̶arãma, “Rudiroma” yirã. Gãnibiaqueacõari, quẽnaro sĩajeocõaru̶arãma, ĩnare. Virire quẽne, gajeyeũnire quẽne jediro reajeocõaru̶arãma ĩna. To bajiro ĩna yireacõaro bero, adi maca ñaboariaro, rujatũcuro ñaru̶aroja ti —yiotiyuju Jesús, Jerusalén macare ĩagũ̶ne. 	 Sapagka't darating sa iyo ang mga araw, na babakuran ka ng kuta ng mga kaaway mo, at kukubkubin ka, at gigipitin ka sa magkabikabila,


To bajiro mani bajiñaboajaquẽne, “To cõrone yu̶ macu̶re cõaru̶cu̶ja yu̶” Dios ĩ yiriarũ̶mu̶ ejayumi. To bajiri Dios macu̶ ñaboarine, manire bajirone rõmio su̶orine ruyuayumi. Jud'io masu̶ ruyuar'i ñari, Dios ĩ rotimasire rotiecoyumi. 	 Datapuwa't nang dumating ang kapanahunan, ay sinugo ng Dios ang kaniyang Anak, na ipinanganak ng isang babae, na ipinanganak sa ilalim ng kautusan,


“Bu̶tobu̶sa Jesúre ajitirũ̶nu̶ato” yigu̶, mu̶are ejarẽmoru̶aja yu̶. 	 Sapagka't ninanasa kong makita kayo, upang ako'y makapamahagi sa inyo ng kaloob na ukol sa espiritu, upang kayo'y mangagsitibay;


To bajiro ĩ yirotisere ajicõari, ĩ yirore bajirone vasujarã ĩna. To ĩna vatone, muiju jiadoju̶a ñoco, ĩna ĩar'i, ĩnare rĩjoro cu̶ti vasuju. To bajiva, tujarũ̶gũ̶ñuju, sũca ĩ ñaro veca. 	 At sila, pagkarinig sa hari ay nagsiyaon ng kanilang lakad; at narito, ang bituing kanilang nakita sa silanganan, ay nanguna sa kanila hanggang sa sumapit at tumigil sa tapat ng kinaroroonan ng sanggol.


No bojagu̶ yu̶ rãca ñabecu̶rema ĩre rocacõaru̶cu̶mi yu̶ jacu̶. Sĩniriru̶ju̶re ãmicõari, jeameju̶ tĩarocagu̶re bajiro ĩre yicõaru̶cu̶mi yu̶ jacu̶. 	 Kung ang sinoman ay hindi manatili sa akin, ay siya'y matatapong katulad ng sanga, at matutuyo; at mga titipunin at mga ihahagis sa apoy, at mangasusunog.


Mani rãcana Cristore ajitirũ̶nu̶rã, gãjerã ĩre ajitirũ̶nu̶rã ñaboarine, tu̶oĩagüirã quẽne, ĩnare ejarẽmoroti ñaja, “Bu̶tobu̶sa Cristore ajitirũ̶nu̶cõari, variquẽnase rãca quẽnaro ñato ĩna” yirã. 	 Bawa't isa sa atin ay magbigay lugod sa kaniyang kapuwa, sa kaniyang ikabubuti sa ikatitibay.


Vai quẽne mojoroaca cu̶oyujarã ĩna. To bajiri vaire juacõari, “Quẽnaro yaja mu̶”, Diore yiyuju Jesús quẽna. To yicõari, ĩ buerimasare ĩsibatorotiyuju. 	 At mayroon silang ilang maliliit na isda: at nang mapagpala ang mga ito, ay ipinagutos niya na ihain din naman ang mga ito sa kanila.


Ĩabecu̶ ñaboar'ire ĩre ĩna bucõasere ajicaju̶ yu̶a, Jesúrãca. To bajiri ĩre ĩabu̶jacõari, ado bajiro ĩre yicami Jesús: —¿Dios ĩ roticõacacu̶re ajitirũ̶nu̶ati mu̶? —ĩre yicami Jesús. 	 Nabalitaan ni Jesus na siya'y pinalayas nila; at pagkasumpong sa kaniya, ay sinabi niya, Sumasampalataya ka baga sa Anak ng Dios?


To baji, ju̶arũ̶mu̶ bero yu̶are ĩ buerãre ado bajiro yu̶are yicami Jesús: —Ita quẽna, Judea sitaju̶. Lázaro ĩ ñaroju̶ vajaro mani —yu̶are yicami Jesús. 	 Saka pagkatapos nito ay sinabi niya sa mga alagad, Tayo nang muli sa Judea.


Tire ajicõari, bu̶to jũnisinigũ̶mi u̶ju̶. To bajiri ĩ yarã surarare cõagũ̶mi. “Ĩnare sĩacõari, ĩna ya virire soereacoaya”, ĩnare yicõagũ̶mi. 	 Datapuwa't ang hari ay nagalit; at sinugo ang kaniyang mga hukbo, at pinuksa ang mga mamamataytaong yaon, at sinunog ang kanilang bayan.


“Betania macaju̶ ñaami Jesús” ĩna yisere ajicõari jud'io masa jãjarã ejacama. Jesús sĩgũ̶rene ĩre ĩarã ejarã me, bajicama ĩna. Lázarore, Jesús ĩ catior'ire ĩarã rãcane vayuma ĩna. 	 Ang karaniwang mga tao nga sa mga Judio ay naalaman na siya'y naroroon: at sila'y nagsiparoon, hindi dahil kay Jesus lamang, kundi upang makita nila si Lazaro naman, na muling ibinangon niya mula sa mga patay.


U̶jarã Jesúre ĩna sĩaru̶asere bojabesuju ĩju̶ama. “ ‘Rotimu̶orũ̶gõru̶cu̶mi’ yigu̶, Dios ĩ cõar'i ñaami”, Jesúre yitu̶oĩagũ̶ ñañuju. 	 (Siya'y hindi umayon sa kanilang payo at gawa), isang lalaking taga Arimatea, bayan ng mga Judio, na naghihintay ng kaharian ng Dios;


Yu̶ ñicu̶a, Diore rũ̶cu̶bu̶orã ñamasiñujarã ĩna. Ĩna jãnamine ñañumi Cristo. Ĩne ñagũ̶mi Dios, ñajediro u̶ju̶. Ĩ ñaami masa ĩna rũ̶cu̶bu̶o tu̶jabetirocu̶ma. To bajirone bajimu̶orũ̶gõato. 	 Na sa kanila ang mga magulang, at sa kanila mula ang Cristo ayon sa laman, na siyang lalo sa lahat, Dios na maluwalhati magpakailan man. Siya nawa.


Yu̶ yarã, Andrónico, Junias quẽne quẽnato. Ĩna rãca tubiberiaviju̶ ñacaju̶ yu̶. Ĩna ñacama yu̶ rĩjoro Cristore ajitirũ̶nu̶su̶oriarã. Cristo ocare ajitirũ̶nu̶rã ĩna cõarã rẽtoro quẽnaro yicudiyuma ĩna. 	 Batiin ninyo si Andronico at si Junias, na aking mga kamaganak, at mga kasama ko sa pagkabilanggo, na siyang mga bantog sa mga apostol, na sila nama'y nangauna sa akin kay Cristo.


Riojo mu̶re gotiaja yu̶. Mani ĩase, Dios ĩ yiserene, mu̶are gotirũgũaja yu̶a. To bajiboarine yu̶a gotirũgũsere ajicõari, “To bajiro me bajiaja”, yicõarũgũaja mu̶a. 	 Katotohanan, katotohanang sinasabi ko sa iyo, Ang nalalaman namin ay sinasalita namin, at ang aming nakita ay pinatototohanan namin; at hindi ninyo tinanggap ang aming patotoo.


Yucu̶rema, “Yu̶ roticatore bajiro yibeama” Dios ĩ yiĩarã me ñaja mani. Jesucristo yarã ñari, “Rojose mana ñaama” ĩ yiĩarã ñaja. To bajicõari, rojose yiru̶aboarine, Esp'iritu Santo ĩ ejarẽmojare, rojosere yimena ñaja mani. To bajiri, rojose tãmu̶otu̶jabetiriaroju̶ vabetiru̶arãja. 	 Ngayon nga'y wala nang anomang hatol sa mga na kay Cristo Jesus.


Cojorũ̶mu̶ Diore sẽniriaroju̶ vana, gãjerãre moabosarimasore sore bu̶jacaju̶ yu̶a. Vãti sãñagõ ñacamo so. Vãti su̶orine masa ĩna bajirotire tu̶oĩacõari, riojo gotigo ñacamo. To bajiro bajigo so ñajare, ĩna bajirotire masiru̶arã, sore sẽniĩarũgũñujarã. To so yise vaja jairo gãjoa bu̶jarũgũñujarã so u̶jarã. 	 At nangyari, na nang kami'y nagsisiparoon sa mapapanalanginan, ay sinalubong kami ng isang dalagang may karumaldumal na espiritu ng panghuhula, at nagdadala ng maraming pakinabang sa kaniyang mga panginoon sa pamamagitan ng panghuhula.


Socagu̶ me ñaami. “Yiru̶cu̶ja” ĩ yirore bajirone yigu̶ ñaami Dios. To bajiro yigu̶ ĩ ñajare, rojose tãmu̶otu̶jabetiriaroju̶ mani vaborotire manire yirẽtobosacõari, “ ‘Quẽnaro ĩnare yiru̶cu̶ja’ ĩ yiriarore bajirone manire yiru̶cu̶mi”, yitu̶oĩaja mani. 	 Upang sa dalawang bagay na di mababago, na diya'y di maaaring ang Dios ay magbulaan, ay mangagkaroon tayo ng isang matibay na kasiglahan, tayong nangagsitakas na sumakanlong upang mangapit sa pagasang nalalagay sa ating unahan:


Tirũ̶mu̶ri, tubiberiaviju̶ Juan ĩ tubibe ecoro bero, Galilea sitaju̶ vacoasuju Jesús. Dios oca quẽnasere gotimasiocudigu̶ vasuju. 	 Pagkatapos ngang madakip si Juan, ay napasa Galilea si Jesus na ipinangangaral ang evangelio ng Dios,


To yicõari, gajeye tire bajibu̶sasene ado bajiro yaja: “Mu̶ masu ruju̶re mu̶ mairore bajirone mu̶ tu̶anare maiña”, yigotiaja Dios ĩ rotimasire. 	 At ang pangalawang katulad ay ito, Iibigin mo ang iyong kapuwa na gaya ng iyong sarili.


Ado bajiro yitu̶oĩabesa mu̶a: “Abraham ñamasir'i jãnerabatia ñamasurã mani ñajare, rojose mani yise vaja rojose manire yibetiru̶cu̶mi Dios” yitu̶oĩabesa. Adiari gũ̶tari rãca Abraham jãnerabatiare ĩ godoveoru̶ajama, godoveomasigũ̶mi Dios —ĩnare yiyuju Juan. 	 At huwag kayong mangagisip na mangagsabi sa inyong sarili, Si Abraham ang aming ama; sapagka't sinasabi ko sa inyo, na mangyayaring makapagpalitaw ang Dios ng mga anak ni Abraham sa mga batong ito.


—To bajiri roori ñarũgũru̶arãja mu̶a, “To cõrone tudiejaru̶cu̶mi” yu̶re yimasimena ñari —yu̶are yicami Jesús. 	 Mangagpuyat nga kayo, sapagka't hindi ninyo nalalaman ang araw ni ang oras.


“Ĩma, Israel sitanare, quẽnaro yu̶a ñarotire yiejarẽmorocu̶ ñagũ̶mi”, yitu̶oĩamasiboabu̶ yu̶a. Ĩre ĩna sĩamasirirũ̶mu̶ rãca mani cõĩajama, idiarũ̶mu̶ tu̶satirũ̶mu̶ ñaja. 	 Datapuwa't hinihintay naming siya ang tutubos sa Israel. Oo at bukod sa lahat ng mga ito ay ngayon ang ikatlong araw buhat nang mangyari ang mga bagay na ito.


Bare jediro barãju̶a, “Mani bajama, quẽnabetoja” yigüirãre, “Tu̶oĩamasimena ñaja mu̶a”, ĩnare yibetiroti ñaja. Bamenaju̶a quẽne, jediro barãre, “Rojose yirã yaja mu̶a”, ĩnare yiñagõjaibesa, “Ĩna quẽne, yu̶ rĩa ñaama” Dios ĩ yirã ĩna ñajare. 	 Ang kumakain ay huwag magwalang halaga sa hindi kumakain; at ang hindi kumakain ay huwag humatol sa kumakain: sapagka't siya'y tinanggap ng Dios.


To bajiro ĩna yisere ajicõari, sĩgũ̶re bajiro tu̶oĩacõari, Esteban vãme cu̶tigu̶re beseyujarã ĩna. Jesúre quẽnaro ajitirũ̶nu̶gũ̶ ñañuju ĩ. To bajicõari, Esp'iritu Santo ĩ ejarẽmose rãca tu̶oĩagũ̶, cojo vãme ru̶yabeto Dios ĩ bojarore bajiro yigu̶ ñañuju. To yicõari, gãjerã Estebanre bajiro bajirãre beseyujarã ĩna. Adocãrãcu̶ ñañujarã ĩna: Felipe, Prócoro, Nicanor, Timón, Parmenas, to yicõari, Antioqu'ia macaju̶ vadir'i, Nicolás, tocãrãcu̶ ñañujarã, “Bare batoato” yirã ĩna beseriarã. Nicoláma, jud'io masu̶ me ñaboarine jud'io masare bajiro bajiyuju ĩ. 	 At minagaling ng buong karamihan ang pananalitang ito: at kanilang inihalal si Esteban, taong puspos ng pananampalataya at ng Espiritu Santo, at si Felipe, at si Procoro, at si Nicanor, at si Timon, at si Parmenas, at si Nicolas na taga Antioquia na naging Judio;


Mu̶a tu̶ju̶ bu̶to ñaru̶aboaja yu̶. Toju̶ yu̶ ñajama, quẽnabu̶saro mu̶are gotibogu̶ja yu̶. Sõju̶ ñari, mu̶are tu̶oĩarejaicõari, adi papera rãca quẽnaro mu̶are gotimasibeaja yu̶. 	 Datapuwa't, ibig kong makaharap ninyo ako ngayon, at baguhin ang aking tinig; sapagka't ako'y nagaalinlangan tungkol sa inyo.


Mu̶are yu̶ gotisere bajiro bajisere ĩacõari, “Mojoroaca ru̶yaja Jesús ĩ vadiroti”, yimasiru̶arãja mu̶a. 	 Gayon din naman kayo, pagka nangakita ninyo ang lahat ng mga bagay na ito, ay talastasin ninyo na siya'y malapit na, nasa mga pintuan nga.


To bajiri yu̶ ruju̶re bacõari, yu̶ ri'ire idigu̶ma, yu̶ rãcagu̶ ñagũ̶mi. Yu̶ju̶a quẽne, ĩ rãcagu̶ ñaja yu̶. 	 Ang kumakain ng aking laman at umiinom ng aking dugo ay nananahan sa akin, at ako'y sa kaniya.


Ñieju̶are mu̶a tu̶oĩarejaisere bojabeaja yu̶. Tocãrãcajine rojose mu̶a tãmu̶ojama, “Rojose yu̶a tãmu̶osere yirẽtobosaya” yirã, Diore mu̶a sẽnijama, quẽnaja. To yicõari, mu̶are ĩ ejarẽmoroti ti ñajare, “Quẽnaro yiru̶cu̶ja mu̶”, ĩre yivariquẽnarũgũña. 	 Huwag kayong mangabalisa sa anomang bagay; kundi sa lahat ng mga bagay sa pamamagitan ng panalangin at daing na may pagpapasalamat ay ipakilala ninyo ang inyong mga kahilingan sa Dios.


To bajiro maioro bajirãre quẽnaro mu̶a yijama, masa ĩabetore bajiro yirã yiru̶arãja mu̶a. To bajiro mu̶a yijama, mani jacu̶, masa ĩabetoju̶ ĩamasigũ̶ ñari, quẽnaro mu̶a yise vaja, quẽnaro mu̶are yiru̶cu̶mi —ĩ buerãre ĩnare yiyuju Jesús. 	 Upang ang iyong paglilimos ay malihim: at ang iyong Ama na nakakikita sa lihim ay gagantihin ka.


“ ‘U̶su̶sãjariarũ̶mu̶re ado bajiro yiya’ yu̶ yisere cu̶dirã ñato” yigu̶ me, masare rujeoyumi Dios. Masare rujeocõari, “U̶su̶sãjariarũ̶mu̶ ñaru̶aroja”, yicũmasiñumi, “Quẽnaro ñato ĩna” yigu̶. 	 At sinabi niya sa kanila, Ginawa ang sabbath ng dahil sa tao, at di ang tao ng dahil sa sabbath:


To ĩna yijare, burro macu̶re ãmivasujarã, Jesús tu̶ju̶. To yicõari, ĩna ye sudi joeayere vejecõari, burro macu̶ joere jeoyujarã. To ĩna yirone, vajejayuju Jesús. 	 At dinala nila ang batang asno kay Jesus, at inilagay nila sa ibabaw ng batang asno ang kanilang mga damit; at ito'y sinakyan ni Jesus.


No bojarã oco catireayere masare yu̶ iorãma, quẽna gãme oco idiru̶abetiru̶arãma. Ĩnare yu̶ oco iose su̶orine Diorãca quẽnaro ñacõa ñarũgũru̶arãma —sore yigotiyuju Jesús. 	 Datapuwa't ang sinomang umiinom ng tubig na sa kaniya'y aking ibibigay ay hindi mauuhaw magpakailan man; nguni't ang tubig na sa kaniya'y aking ibibigay ay magiging isang balon ng tubig na bubukal sa kabuhayang walang hanggan.


Diore yirũ̶cu̶bu̶oriaviju̶ ñacõari, budiacami Jesús. Ĩre ẽmu̶cõari, ado bajiro ĩre yicaju̶ yu̶a: —Adi vire ĩaña mu̶ —ĩre yicaju̶ yu̶a. 	 At lumabas si Jesus sa templo, at payaon sa kaniyang lakad; at nagsilapit sa kaniya ang kaniyang mga alagad upang sa kaniya'y ipamalas ang mga gusali ng templo.


Bu̶to su̶tiritigu̶ne, ejarũ̶gũ̶cami Jesús, Lázaro masa boero tu̶ju̶re. Gũ̶tavi ñacaju̶ ti, bajirocar'ire ĩna yujeriaju̶. Gũ̶tane bibe ecoyuja. 	 Si Jesus nga sa muling pagkalagim sa kaniyang sarili ay naparoon sa libingan. Yaon nga'y isang yungib, at mayroong isang batong nakatakip sa ibabaw noon.


Masare ĩ maise jediro masijeobetirona ñaboarine, quẽnarobu̶sa mu̶a masirotire bojaja yu̶. To bajiro mu̶a bajijama, Dios ĩ bojase rĩne yirã ñaru̶arãja mu̶a. 	 At makilala ang pagibig ni Cristo na di masayod ng kaalaman, upang kayo'y mangapuspos hanggang sa buong kapuspusan ng Dios.


Jesúre ĩna ñiaru̶aro ĩacõari, ĩ jariasere yoveacami Pedro. Tiasene paia u̶ju̶ ñamasugũ̶re moabosarimasu̶re, Malco vãme cu̶tigu̶re riojojacatu̶aga gãmorore ĩre jatarocacõacami Pedro. 	 Si Simon Pedro nga na may tabak ay nagbunot nito, at sinugatan ang alipin ng dakilang saserdote, at tinagpas ang kaniyang kanang tainga. Ang pangalan ng aliping yaon ay Malco.


To bajicõari, Jesucristo ĩ ejarẽmose rãca Dios ĩ bojarore bajiro quẽnase rĩne yirã ñaru̶arãja mu̶a. To bajiro mu̶a yisere ĩacõari, “Quẽnaro yigu̶ ñagũ̶mi Dios”, ĩre yirũ̶cu̶bu̶oru̶arãma gãjerã. To bajiro mu̶a yirotire bojagu̶ ñari, mu̶are sẽnibosarũgũaja yu̶, Diore. 	 Na mangapuspos ng bunga ng kabanalan, na ito'y sa pamamagitan ni Jesucristo, sa ikaluluwalhati at ikapupuri ng Dios.


To yu̶a yirone, yu̶are ĩacõari, ado bajiro yicami Jesúju̶ama: —Ĩna masune ejamasimenama masa, Dios tu̶ju̶re. Dioju̶ama, ñajediro yimasijeocõami. Ñieju̶a josase maja, ĩrema. Ĩ su̶orine ĩ tu̶ju̶ ejamasire ñaja —yu̶are yicami Jesús. 	 At pagtingin ni Jesus ay sinabi sa kanila, Hindi mangyayari ito sa mga tao; datapuwa't sa Dios ang lahat ng mga bagay ay mangyayari.


To ĩ yisere ajicõari, “Mani rãcagu̶ ñaami Saulo”, ĩre yitu̶oĩañujarã ĩna yuja. To ĩna yijare, Jerusalénju̶ ĩna rãca ñacõañuju Saulo. To bajiro bajigu̶ rĩne güiri mene Jerusalén macanare Jesús ĩ bajirere ĩnare goticudiyuju ĩ. 	 At siya'y kasamasama nila, na pumapasok at lumalabas sa Jerusalem,


Quẽna ĩre sẽniĩacama ĩna: —To bajise yigu̶ ñaboarine, Cristo me ñaboarine, El'ias ñamasir'i me ñaboarine, Diore gotirẽtobosarimasu̶ “Ejaru̶cu̶mi” ĩna yigu̶ me ñaboarine, ¿no yigu̶ oco rãca masare bautizatique mu̶? —Juanre yisẽniĩacama. 	 At sa kaniya'y kanilang itinanong, at sinabi sa kaniya, Bakit nga bumabautismo ka, kung hindi ikaw ang Cristo, ni si Elias, ni ang propeta?


Gãjoatiirire ĩnare ĩsigũ̶ne, ado bajiro ĩnare yiyuju ĩ: —Rojose yibu̶ yu̶. Ñie rojose yibecu̶rene mu̶are ĩsirocacõañuja yu̶ —ĩnare yiyuju. To bajiro ĩ yiboajaquẽne, ado bajiro ĩre cu̶diyujarã ĩna: —To bajiro yu̶are mu̶ yiboajaquẽne, no yibeaja yu̶arema. Mu̶re bajiroja —Judare ĩre yiyujarã ĩna. 	 Na sinasabi, Nagkasala ako sa aking pagkakanulo sa dugong walang kasalanan. Datapuwa't kanilang sinabi, Ano sa amin? ikaw ang bahala niyan.


To so yisere ajicõari, ado bajiro sore cu̶diyuju Jesús: —Yu̶ yarã jud'io masare ejarẽmosu̶oaja. Yu̶ yarãre yu̶ ejarẽmoroto rĩjoro gãjerãre yu̶ ejarẽmojama, rĩamasa ĩna basere ẽmacõari, yaiare ecagu̶re bajiro yigu̶ja yu̶ —sore yiyuju. 	 At sinabi niya sa kaniya, Pabayaan mo munang mangabusog ang mga anak: sapagka't hindi marapat na kunin ang tinapay ng mga anak at itapon sa mga aso.


To yigu̶ne, ĩ tu̶ rujigãnirãre ĩacõari, —Mu̶a ñaja yu̶ bederãma, yu̶ jacore bajiro bajirãma. 	 At paglingap niya sa nangakaupo sa palibot niya, ay sinabi niya, Narito, ang aking ina at aking mga kapatid!


Quẽna ado bajiro ĩnare gotiyuju Jesús: —“ ‘Rojose tãmu̶otu̶jabetiriaroju̶ mani vaborotire manire yirẽtobosaru̶cu̶mi Jesús’ yivariquẽnarona ñato” yigu̶, vadicaju̶ yu̶. To bajiro bajicacu̶ ñari, gãjerã tire tu̶oĩamenare ĩnare soereagu̶agu̶re bajiro bajicaju̶ yu̶. To bajicacu̶ ñari, guaro ĩnare yu̶ rijabosarotire bojaja yu̶. 	 Ako'y naparito upang maglagay ng apoy sa lupa; at ano pa ang iibigin ko, kung magningas na?


Bajigu̶ju̶ma, yu̶ rãca ĩ ñasere bojaboaja yu̶, “Tubiberiaviju̶ yu̶ ñaro yu̶re ejarẽmoato” yigu̶. To bajiro ĩ bajijama, sõju̶ ñacõari, yu̶re mu̶ ejarẽmomasibetijare, mu̶re ĩ moabosaroti ũnirene, yu̶ju̶are ejarẽmocõa ñabogu̶mi. 	 Na ibig ko sanang pigilin siya sa aking piling, upang sa iyong pangalan ay paglingkuran ako sa mga tanikala ng evangelio:


To yicõari, cũmuaju̶ ĩna vasãjarone, mino vatu̶jacoacaju̶ yuja. 	 At pagkalulan nila sa daong, ay humimpil ang hangin.


Ado yu̶a rãcana sĩgũ̶ri, ĩnare yu̶a cõabetiboajaquẽne, mu̶a ñaroju̶re vacõari mu̶are ĩna gotimavisiocudise quetire ajibu̶ yu̶a. 	 Sapagka't aming nabalitaan na ang ilang nagsialis sa amin ay nangangbagabag sa inyo ng mga salita, na isininsay ang inyong mga kaluluwa; na sa kanila'y hindi kami nangagutos ng anoman;


Dios ĩ rotirore bajirone ĩna yise su̶orine gãjerãju̶a rojose ĩnare ĩna yiboajaquẽne, variquẽnaru̶arãma, U̶ju̶ Dios yarã quẽnaro ĩ yirã ñari. 	 Mapapalad ang mga pinaguusig dahil sa katuwiran: sapagka't kanila ang kaharian ng langit.


Ĩre rotibosarimasu̶, Cirenio vãme cu̶tigu̶ Siria sitana u̶ju̶ ĩ ñarirodore masa vãmere ucaturotisu̶oyuju César. 	 Ito ang unang talaang-mamamayan na ginawa nang si Quirinio ay gobernador sa Siria.


To bajiro ĩna yiavasãrone, —¡Avasãbesa! —ĩnare yicama masa. To bajiro ĩna yiboajaquẽne, bu̶tobu̶sa avasãcama ĩna: —Yu̶a u̶ju̶, U̶ju̶ David ñamasir'i jãnami, “Rotimu̶orũ̶gõru̶cu̶mi” yigu̶, Dios ĩ cõar'i ñaja mu̶. Yu̶are ĩamaiña —Jesúre ĩre yiavasãcama ĩna. 	 At pinagwikaan sila ng karamihan, upang sila'y magsitahimik: datapuwa't sila'y lalong nangagsisigaw, na nagsisipagsabi, Panginoon, mahabag ka sa amin, ikaw na Anak ni David.


To bajiboarine, so manaju̶ ĩ catirone, gãji rãca so ajeri cu̶tijama, “Rojose yigo yamo”, sore yiĩare ñaroja. So manaju̶ ĩ rijato beroju̶, gãji rãca so manaju̶ cu̶tijama, Dios rotimasirere cu̶dibeco me yigomo. To bajiri, “Rojose yigo yamo”, sore yimasiña manoja. 	 Kaya nga kung, samantalang nabubuhay ang asawa, siya'y makikisama sa ibang lalake, siya'y tatawaging mangangalunya: datapuwa't kung mamatay ang asawa, ay laya na siya sa kautusan, ano pa't siya'y hindi na mangangalunya, bagaman siya'y makisama sa ibang lalake.


Yu̶re ajitirũ̶nu̶rã, socase so gotimasiosere ajitirũ̶nu̶menaju̶are mu̶are gotigu̶ yaja: “Adi ñaja Satanás oca ñamasuse, gãjerã ĩna masibeti” sore ajisu̶yarã ĩna yiboajaquẽne, tire ajiru̶abeaja mu̶a. To bajiri, adi rĩne mu̶are rotigu̶ yaja: Adi macaru̶cu̶roju̶ yu̶ tudiejaroto rĩjoro, yu̶re ajitirũ̶nu̶ tu̶jabetiroti ñaja. Gaje vãme mu̶are rotibeaja. 	 Datapuwa't sinasabi ko sa inyo, sa mga iba na nasa Tiatira, sa lahat ng walang aral na ito, na hindi nakakaalam ng malalalim na bagay ni Satanas, gaya ng sinasabi nila; hindi na ako magpapasan sa inyo ng ibang pasan.


To ĩ yigu̶, bu̶to su̶tiriti vacoasuju ĩ, gajeyeũni jaigu̶ ñari, tire maigũ̶. 	 Datapuwa't siya'y nahapis sa sabing ito, at siya'y yumaong namamanglaw: sapagka't siya'y isang may maraming mga pag-aari.


“ ‘Rotimu̶orũ̶gõru̶cu̶mi’ yigu̶, Dios ĩ cõarocu̶, ĩ rotiroto rĩjoro, rojose tãmu̶oru̶cu̶mi”, yiucamasiñuma ĩna jediro —ĩnare yiyuju Jesús. 	 Hindi baga kinakailangang si Cristo ay maghirap ng mga bagay na ito, at pumasok sa kaniyang kaluwalhatian?


Ado bajiroju̶a yu̶re yicama ĩna, masa ĩna rũ̶cu̶bu̶orã: “Dios ĩ cõar'i ñaja mu̶ quẽne. ‘Jud'io masa mere quẽne yu̶ macu̶ su̶ori quẽnaro yu̶ yise queti gotimasiocudiato’ yigu̶, mu̶re cõañumi Dios”, yu̶re yicama ĩna. “ ‘Jud'io masare gotimasioato’ yigu̶, Pedrore Dios ĩ cõariarore bajiro mu̶re quẽne cõañumi, ‘Jud'io masa mere gotimasioato’ yigu̶”, yu̶re yicama ĩna, masa ĩna rũ̶cu̶bu̶orã. 	 Kundi bagkus nang makita nila na sa akin ay ipinagkatiwala ang evangelio ng di-pagtutuli, gaya rin naman ng pagkakatiwala kay Pedro ng evangelio ng pagtutuli;


Ti maca matariacũ̶ni ñarisojeri rẽtiaroti ti manijare, jãnariasojeri ñacõa ñaroti ñacaju̶. 	 At ang mga pintuan niyaon ay hindi ilalapat kailan man sa araw (sapagka't hindi magkakaroon doon ng gabi):


To yu̶ yirone, ĩna ñicu̶a, Abraham, Isaac, Jacob, to yicõari Diore gotirẽtobosamasiriarã ñajediro Dios tu̶ju̶ quẽnaro ĩna ñasere ĩacõari, bu̶to su̶tiritiru̶arãma ĩna, ĩnare yu̶ sãjarotibetijare. To bajicõari, bu̶to rojose tãmu̶orã ñari, guji põguẽ, oti, yiru̶arãma ĩna. 	 Diyan na nga ang pagtangis, at ang pagngangalit ng mga ngipin, kung mangakita ninyo si Abraham, at si Isaac, at si Jacob, at ang lahat ng mga propeta sa kaharian ng Dios, at kayo'y palabasin.


Tire masibu̶jacõari, vacoasuju. Vacõari, bu̶to otiyuju. 	 At siya'y lumabas, at nanangis ng kapaitpaitan.


Quẽna gaje queti gotimasiore queti ĩnare gotiyuju Jesús: —Sĩgũ̶ masu̶ vese cu̶tigu̶ ñagũ̶mi. Ĩ ya vesere higuera vãme cu̶tiu̶re otegu̶mi. Ĩ oter'i, “Bu̶cu̶a, rica cu̶ticoatoja ti” yigu̶, ĩagũ̶ vacu̶mi. Vaejacõari, ĩaboagu̶mi. Rica manicõaroja. 	 At sinalita niya ang talinghagang ito, Isang tao ay may isang puno ng igos na natatanim sa kaniyang ubasan; at siya'y naparoong humahanap ng bunga niyaon, at walang nasumpungan.


Ĩre ajitirũ̶nu̶rã mu̶a ñajare, ĩ oca jediro quẽnaro riojo ajimasicõari, mu̶a gotimasiorotire, to yicõari, ĩ bojarore bajiro mu̶a yimasirotire yigu̶, mu̶are u̶joyumi Dios. 	 Datapuwa't ang bawa't babaing nananalangin o nanghuhula na walang lambong ang kaniyang ulo, niwawalan ng puri ang kaniyang ulo; sapagka't gaya rin ng kung kaniyang inahitan.


To bajiro ĩna yijare, “Yu̶ bojabetiboajaquẽne, yu̶re ãmivacõari u̶ju̶ yu̶re cũru̶ama” yimasicõari, ĩ sĩgũ̶ne buro joeju̶re majacoacami Jesús. 	 Nang mapaghalata nga ni Jesus na sila'y magsisilapit at siya'y agawin, upang siya'y gawing hari, ay muling nagbalik sa bundok na nagiisa.


To ñagũ̶mi, ĩ vesere codebosarimasu̶. To bajiri, ĩju̶are ado bajiro gotigu̶mi: “Jẽre idia cũ̶ma tiu̶re rica macaboaja yu̶. Rica manirũgũaja ti. Quẽarocacõaña mu̶, tiu̶re. Rojoricu̶ ñaja ti. Gaji ote vasoaroti ñaja”, ĩre yigotigu̶mi. 	 At sinabi niya sa nagaalaga ng ubasan, Narito, tatlong taon nang pumaparito akong humahanap ng bunga sa puno ng igos na ito, at wala akong masumpungan: putulin mo; bakit pa makasisikip sa lupa?


To ĩ yisere ajicõari, bu̶to su̶tiritiyujarã ĩna. Tocãrãcu̶ne su̶tiritirã ñari, ado bajiro ĩre sẽniĩañujarã ĩna: —¿Yu̶ne ñabetiboati, mu̶re ĩsirocarocu̶? —ĩre yisẽniĩañujarã ĩna. 	 Sila'y nagpasimulang nangamanglaw, at isaisang nagsabi sa kaniya, Ako baga?


To bajiro ĩna yirone, gãjerã sĩgũ̶ri ado bajiro yicama: —Caje ĩabecu̶re ĩaroticacu̶ ñaboarine, ¿no yigu̶ Lázarorema, “Rijabeticõato”, yimasibesujari? —gãmerã yicama ĩna sĩgũ̶ri, to ñacodecana. 	 Datapuwa't ang ilan sa kanila'y nagsipagsabi, Hindi baga magagawa ng taong ito, na nagpadilat ng mga mata ng bulag, na ang taong ito naman ay huwag mamatay?


To bajiro yigajanogũ̶ne, sita tũcuroju̶re gooco eoreacũcami. To yicõa, ĩ goocone sitare yierocami. To yicõari, ĩabecu̶re tine tucami, ĩ cajere. 	 Nang masabi niya ang ganito, siya'y lumura sa lupa, at pinapagputik ang lura, at pinahiran ang mga mata niya ng putik,


Jotayucú̶ vatoaju̶ vẽjaqueacõari, judiboarere jotaju̶a ti bu̶cu̶aveorere yu̶ yijama, yu̶ gotisere ajirã ñaboarine, adi macaru̶cu̶ro ti bajiseju̶are tu̶oĩarejairã ñari, to yicõari, gajeyeũni bojatu̶oĩarã ñari, yu̶ yeju̶are tu̶oĩatu̶jacõari, yu̶ bojarore bajiro yimenare yigu̶ yibu̶ yu̶. 	 At ang nahasik sa mga dawagan, ay yaong dumirinig ng salita; nguni't ang pagsusumakit na ukol sa sanglibutan, at ang daya ng mga kayamanan, ay siyang umiinis sa salita, at yao'y nagiging walang bunga.


“Ángel mesare yu̶a yirũ̶cu̶bu̶orore bajiro yirũ̶cu̶bu̶omena mu̶a ñajare, mu̶are ĩavariquẽnabecu̶mi Dios” ĩna yisere quẽne ajibesa mu̶a. Ĩna masune tu̶oĩaboarine, “Yu̶a cãjiriaroju̶ ĩacõari, quẽnaro Dios ĩ rotisere gotiaja yu̶a”, yirã ñarãma. “Ñamasurã me ñaja yu̶a” yigotiboarine, ĩna tu̶oĩaseju̶ama, “Ñamasurã ñaja”, yitu̶oĩaboarãma. 	 Sinoman ay huwag manakawan ng ganting-pala sa inyo sa pamamagitan ng kusang pagpapakababa at pagsamba sa mga anghel, na nananatili sa mga bagay na kaniyang nakita, na nagpapalalo ng walang kabuluhan sa pamamagitan ng kaniyang akalang ukol sa laman,


Estebanre gũ̶tane ĩre reasĩariarã rãcagu̶, ĩna sudire coderine ñañuju Saulo. “Estebanre ĩre sĩacõato”, yitu̶oĩañuju ĩ quẽne. Esteban ĩ sĩaecoro bero, ĩ ruju̶rire ĩacõari, sĩgũ̶ri jud'io masa Diore quẽnaro rũ̶cu̶bu̶orã ĩre yujeyujarã ĩna. To yirãne, bu̶to otiyujarã Estebanre. Tirũ̶mu̶rine Jesúre ajitirũ̶nu̶rãre Jerusalénju̶ ñarãre rojose yisu̶oyujarã ti macana. To bajiri Saulo quẽne, Jesúre ajitirũ̶nu̶rãre cojovi ru̶yabeto ĩnare macañuju ĩ. Ĩnare bu̶jagu̶ne, ũ̶mu̶are quẽne rõmiare quẽne ĩnare juacõari tubibecũrũgũñuju ĩ. To bajiri ĩna jedirone Jesúre ajitirũ̶nu̶rã, ĩ gotiroticõasu̶oriarã rãca ñariarã rudiasujarã Judea sitaju̶, to yicõari, Samaria sitaju̶re quẽne. Jesús ĩ gotiroticõasu̶oriarãma Jerusalénre vaveobesujarã ĩna. 	 At si Saulo ay sumangayon sa kaniyang pagkamatay. At nang araw na yao'y nangyari ang isang malaking paguusig laban sa iglesia na nasa Jerusalem; at silang lahat ay nagsipangalat sa lahat ng mga dako ng Judea at Samaria, maliban na sa mga apostol.


Sĩgũ̶rire jasĩaru̶arãma jud'io masa me ñarã. Gãjerãre, sĩaecomenare ĩnare ñejebatecoaru̶arãma, gajeroriju̶. To yicõari, ĩna ye sita cu̶oru̶arãma jud'io masa me ñarã, “To cõrone rotitu̶jaru̶arãma” Dios ĩ yitu̶oĩariarũ̶mu̶ ti ejaroto rĩjoro. 	 At sila'y mangabubuwal sa pamamagitan ng talim ng tabak, at dadalhing bihag sa lahat ng mga bansa: at yuyurakan ang Jerusalem ng mga Gentil, hanggang sa matupad ang mga panahon ng mga Gentil.


Melquisedec, Salem macana u̶ju̶ ñamasiñuju. To bajicõari, pai ñamasiñuju. Ñajediro u̶ju̶re Diore rũ̶cu̶bu̶ogu̶ ñamasiñuju. Mani ñicu̶ Abraham ñamasir'i gaje macariana u̶jarãre sĩareacõari, ĩ ya macaju̶are tudiamasiñuju ĩ. To bajiri ĩ tudiado, ĩre bocagu̶, vamasiñuju Melquisedec. Ĩre bocacõari, ĩre sẽnibosamasiñuju, “Quẽnaro ĩre yato Dios” yigu̶. 	 Sapagka't itong si Melquisedec, hari sa Salem, saserdote ng Kataastaasang Dios, na siyang sumalubong kay Abraham sa pagbabalik na galing sa paglipol sa mga hari at siya'y pinagpala niya,


To yicõari, “Juan bedire Santiagore ĩ ru̶joare jataya mu̶a”, ĩnare yiyuju ĩ. 	 At pinatay niya sa tabak si Santiago na kapatid ni Juan.


Yu̶re ĩna buru̶aboajaquẽne, mani yarãju̶a, “Ĩre bubeticõaña”, ĩnare yicama. To ĩna yijare, “ ‘Rojose yiyujari yu̶’ yigu̶, Roma macagu̶, U̶ju̶ Césare ĩre ĩacõĩarotiru̶cu̶ja”, yicaju̶ yu̶. “ ‘Rojose yu̶re ĩna yicati ti ñajare, rojose ĩnare yiya’ yiru̶ me, U̶ju̶ César tu̶ju̶ varu̶cu̶ja”, yicaju̶ yu̶. 	 Datapuwa't nang magsalita laban dito ang mga Judio, ay napilitan akong maghabol hanggang kay Cesar; hindi dahil sa mayroon akong anomang sukat na maisakdal laban sa aking bansa.


To bajiro ĩre yi, yu̶a cu̶toju̶a ĩre jicoayumi Andrés. Simónre ĩre ĩacõari, ado bajiro ĩre yicami Jesús: —Simón ñaja mu̶, Jonás macu̶. To bajiboarine Pedro vãme cu̶tiru̶cu̶ja mu̶ yuja —Simónre ĩre yicami Jesús. (Gũ̶ta yire ũni ñaja ti, “Pedro” yire.) 	 Siya'y kaniyang dinala kay Jesus. Siya'y tiningnan ni Jesus, at sinabi, Ikaw ay si Simon na anak ni Juan: tatawagin kang Cefas (na kung liliwanagin, ay Pedro).


Ĩnare ĩamaicõari, quẽnaro ĩnare yiroti ñaja mu̶are. Cristo manire ĩ rijabosare ñajare, rojose mu̶a yirere masirioyumi Dios. To bajiro manire ĩ yire ñajare, ĩ yiriarore bajiro yirã, mu̶a quẽne, gãjerã rojose mu̶are ĩna yisere masirioya. 	 At magmagandang-loob kayo sa isa't isa, mga mahabagin, na mangagpatawaran kayo sa isa't isa, gaya naman ng pagpapatawad sa inyo ng Dios kay Cristo.


Muiju asitutuatiju̶ ĩre jajutuyujarã ĩna. 	 At ikatlo na ang oras, at siya'y kanilang ipinako sa krus.


To bajiro yu̶a bajiboajaquẽne, ado bajiro yu̶are yicami Jesús: —Güibesa. Yu̶ne ñaja —yu̶are yi vadicami Jesús. 	 Datapuwa't sinabi niya sa kanila, Ako nga; huwag kayong mangatakot.


To ĩ yirone, “Ñimu̶ju̶a, yu̶are moarotibeami. To bajiri ñacõaja yu̶a”, ĩre yirãma ĩna. To bajiro ĩna yijare, “Vasa mu̶a quẽne. Yu̶ u̶ye veseju̶ yu̶re moabosaaya”, ĩnare yigu̶mi. 	 At sinabi nila sa kaniya, Sapagka't sinoma'y walang umupa sa amin. Sinabi niya sa kanila, Magsiparito din naman kayo sa ubasan.


Jesús, vãtire ĩ burocarone, ñagõbecu̶ ñaboar'i, ñagõcoacami yuja. Tire ĩacõari, no yimasibeticama masa: —Adoju̶re, Israel sitaju̶re, ado bajise yigu̶re ĩaña manirũgũmu̶ maji —yicama ĩna. 	 At nang mapalabas ang demonio, ay nagsalita ang lalaking pipi: at nangagtaka ang mga karamihan, na nangagsasabi, Kailan ma'y hindi nakita sa Israel ang ganito.


Cristo ĩ bojasere yirã yu̶a ñajare, “Tu̶oĩamasimena ñaama”, yu̶are yama masa. To bajiro yu̶are yiboarine, mu̶aju̶arema, masirãre bajiro mu̶are ĩama. “Dios ĩ ejarẽmobetijama, ĩ ocare quẽnaro gotimasimenaja mani”, yitu̶oĩarã ñaja yu̶a. To bajiro yirã yu̶a ñaboajaquẽne, “Dios oca quẽnaro masiaja yu̶a”, yirũgũaja mu̶a. Gãjerã ĩna rũ̶cu̶bu̶orã mu̶a ñaboajaquẽne, yu̶arema rũ̶cu̶bu̶obetirũgũama masa. 	 Halimbawa, mayroon ngang iba't ibang mga tinig sa sanglibutan, at walang di may kahulugan.


Tiju̶ bero, “To cõro ñaama masa” yimasiru̶arã, ĩna ucaturotirirũ̶mu̶rire Galileagu̶, Judas vãme cu̶tigu̶ ñañuju. Ĩre quẽne ĩ gotisere ajicõari jãjarã masa ĩre su̶yaboayujarã. Tiju̶ bero, ĩre sĩacõañujarã gãjerã. To ĩna yijare, ĩre su̶yaboariarã no ĩna bojarone bajicõañuma ĩna quẽne. 	 Pagkatapos ng taong ito ay lumitaw si Judas na taga Galilea nang mga araw ng pagpapasulat, at nakahila siya ng marami sa bayan: siya'y nalipol rin; at ang lahat ng sa kaniya'y nagsisunod ay pawang nagsipangalat.


Ju̶arã ũ̶mu̶a veseju̶ moañaru̶arãma. To ĩna yiñarone, sĩgũ̶ ãmiecoru̶cu̶mi. Gãjima, ãmiecobetiru̶cu̶mi —ĩnare yigotiyuju Jesús. 	 Mapapasa bukid ang dalawang lalake; ang isa'y kukunin at ang isa'y iiwan.


Gãjerãre mu̶a vaja mojama, mu̶a vaja mosere vaja yiya. Mu̶a rãcanare ĩamaiña. To bajiro mu̶a yijama, Dios ĩ rotise ñaro cõrone cu̶dirã yirãja. 	 Huwag kayong magkautang ng ano pa man sa kanino man, maliban na sa mangagibigan kayo: sapagka't ang umiibig sa kaniyang kapuwa'y nakaganap na ng kautusan.


Sĩgũ̶ rĩa cojomo cõro, ju̶a jẽnituarirãcu̶ ũ̶mu̶a ñaboacama. Sĩgõrene manajo cu̶tiboacama ĩna. Ñasu̶ogu̶ sore manajo cu̶tisu̶oboacami. Rĩa magũ̶ne rijacoacami ĩ. 	 Mayroon ngang pitong lalaking magkakapatid: at nagasawa ang panganay, at namatay na walang anak;


“Rojose mani yisere Dios ĩ masiriose vaja, manire vaja yibosayumi Cristo. To bajiri, Dios ĩ ĩajama, ‘Rojose mana ñaama’ manire yiĩagũ̶mi”, yitu̶oĩabeama. “Ĩ rotimasirere mani cu̶dijama, ‘Rojose mana ñaama’ manire yiĩaru̶cu̶mi Dios”, yitu̶oĩaboama. To bajiro ĩna yijama, Dios ĩ bojase yirã me yirãma. 	 Sapagka't sa hindi nila pagkaalam ng katuwiran ng Dios, at sa pagsusumakit na maitayo ang sariling kanila, ay hindi sila napasakop sa katuwiran ng Dios.


To ĩna yirone, ado bajiro vãtia sãñagũ̶re sẽniĩañuju Jesús: —¿Ñimu̶ vãme cu̶tiati mu̶? —ĩre yiyuju. 	 At tinanong siya ni Jesus, Ano ang pangalan mo? At sinabi niya, Pulutong; sapagka't maraming demonio ang nagsipasok sa kaniya.


To bajicõari, mu̶a tu̶ana, to yicõari, gajeroana quẽne, gãjerã rãca ĩna gãmerã sĩasere ajiru̶arãja mu̶a. Tire ajicõari, güibetiru̶arãja mu̶a. “Bajiru̶aroja” Dios ĩ yiriarore bajirone bajiru̶aroja. To bajiro ĩna gãmerã yiñaboajaquẽne, adi macaru̶cu̶ro jediro me bajiru̶aroja. 	 At kung mangakarinig kayo ng mga digma at ng mga alingawngaw ng mga digma, ay huwag kayong mangagulumihanan: ang mga bagay na ito'y dapat na mangyari: datapuwa't hindi pa ang wakas.


To ĩna yiru̶ase quetire ajicõari, Licaonia sitaju̶ rudicoasujarã Pablo mesa. Ti sitaju̶ ejacõari, Listra vãme cu̶ti maca, Derbe vãme cu̶ti macare, to yicõari, ti macari tu̶rire quẽne Jesús ĩ bajirere goticudiyujarã ĩna. 	 At sa pagkaalam nila nito, ay nagsitakas na patungo sa mga bayan ng Licaonia, Listra at Derbe, at sa palibotlibot ng lupain:


—To bajiri Babilonia macana ñaboariarãre gajeyeũni ĩsicõari, jairo gãjoa bu̶jarũgũboariarã ti maca buemu̶jasere ĩacõari, su̶tiritirã, sõju̶ ĩarũ̶gõru̶arãma ĩna, ti macana rãca rojose tãmu̶oru̶amena. 	 Ang mga mangangalakal ng mga bagay na ito, na nangagsiyaman dahil sa kaniya, ay mangagsisitayo sa malayo dahil sa takot sa pahirap sa kaniya, na nagsisiiyak at nagsisipagluksa;


Jesús tu̶ju̶re tudiejacõari, muqueayuju ĩ. To bajicõari, ado bajiro Jesúre gotiyuju: —Yu̶ gase boaboase mu̶ su̶orine ti yatijare, bu̶to quẽnaja —Jesúre ĩre yigotiyuju. Ĩ ñañuju samaritano masu̶. 	 At siya'y nagpatirapa sa kaniyang paanan, na nagpapasalamat sa kaniya: at siya'y isang Samaritano.


To bajiro masa ĩna yisere ĩacõari fariseo masa ĩna masune gãmerã ñagõñujarã ĩna: —Ĩaña. Masa jediro ĩ ocare ĩre ajitirũ̶nu̶ama ĩna yuja. No yiriaro maja mani —gãmerã yiyujarã fariseo masa. 	 Ang mga Fariseo nga'y nangagsangusapan, Tingnan ninyo kung paanong kayo'y walang anomang ikapanaig; narito, ang sanglibutan ay sumusunod sa kaniya.


Capernaum macanaju̶a, “Quẽnarã ñari, õ vecaju̶ Dios ĩ ñaroju̶ ñarona ñaja mani”, yitu̶oĩaboarãma ĩna. To bajiro ĩna yitu̶oĩaboajaquẽne, Dios tu̶ju̶ ñabetiru̶arãma. Rojose tãmu̶otu̶jabetiriaroju̶ ñaja ĩna cõaecorotoma. Toanare ĩaĩañamani yu̶ yiĩocatore bajiro, Sodoma macanare quẽne yu̶ yiĩojama, rojose ĩna yisere yitu̶jaboriarãma ĩnama. To bajiri adirũ̶mu̶rire quẽne ñacõaboriaroja ti maca maji. 	 At ikaw, Capernaum, magpapakataas ka baga hanggang sa langit? ibababa ka hanggang sa Hades: sapagka't kung sa Sodoma sana ginawa ang mga makapangyarihang gawang sa iyo'y ginawa, ay nanatili sana siya hanggang sa araw na ito.


Adigodoju̶ mu̶are ĩ yarãre quẽnaro ĩ yisere mu̶a ajimasijama, ĩ tu̶ju̶ quẽnaro mu̶are ĩ yirotire ajimasiru̶arãja. 	 Yamang naliwanagan ang mga mata ng inyong puso, upang maalaman ninyo kung ano ang pagasa sa kaniyang pagtawag, kung ano ang mga kayamanan ng kaluwalhatian ng kaniyang pamana sa mga banal,


To bajiboajaquẽne no bojarã, ‘Yu̶ u̶ju̶, rojose yigu̶ ñaja yu̶. Rojose yu̶ yisere masirioya mu̶’ yirãre rojose ĩna yise vaja rojose tãmu̶otu̶jabetiriaroju̶ ĩna vaborotire ĩnare yirẽtobosaru̶cu̶ja yu̶, yami Dios”, yiucamasiñuju Joel —yiyuju Pedro. 	 At mangyayari na ang sinomang tumawag sa pangalan ng Panginoon, ay maliligtas.


To ĩna yiboajaquẽne, vacoacaju̶ yu̶a quẽna. Ĩna manajoa, ĩna rĩa, jediro yu̶are ĩasu̶yarã vadicama ĩna. Ĩna rãca jabuaju̶ rojaejacõari, gu̶somuniari tuetucõari, Diore sẽnicaju̶ yu̶a. 	 At nang mangyari na maganap namin ang mga araw na yaon, ay nagsialis kami at nangagpatuloy sa aming paglalakbay: at silang lahat, pati ng mga asawa at mga anak, ay humatid sa amin sa aming paglalakad hanggang sa labas ng bayan: at sa paninikluhod namin sa baybayin, kami'y nagsipanalangin, at nangagpaalaman sa isa't isa;


No bojagu̶, “Jesúre bajiro rojose tãmu̶osu̶yaru̶cu̶ja yu̶” yitu̶oĩabecu̶, yu̶re ajitirũ̶nu̶gũ̶ ñamasibecu̶mi —ĩnare yigotiyuju Jesús. 	 Sinomang hindi nagdadala ng kaniyang sariling krus, at sumusunod sa akin, ay hindi maaaring maging alagad ko.


To bajiro ĩ yisere ajicõari, sĩgõ rõmio masa vatoaju̶ ñacõari, ado bajiro Jesúre ĩre yiyuju: —Bu̶to variquẽnagõmo so, mu̶re ũjubu̶cu̶orio —ĩre yiyuju so. 	 At nangyari, na nang sinasabi niya ang mga bagay na ito, ang isang babaing mula sa karamihan ay naglakas ng kaniyang tinig at sinabi sa kaniya, Mapalad ang tiyang sa iyo'y nagdala, at ang mga dibdib na iyong sinusuhan.


Tirodori bero, Juan Bautista vãme cu̶tigu̶, Judea sitaju̶ yucú̶ manoju̶ ejayuju. 	 At nang mga araw na yaon ay dumating si Juan Bautista, na nangangaral sa ilang ng Judea, na nagsasabi,


To yicõari, rõmiore ado bajiro sore yiyuju Jesús: —Rojose mu̶ yirũgũrere mu̶re masiriocõamu̶ yu̶ —sore yiyuju Jesús. 	 At sinabi niya sa babae, Ipinatatawad ang iyong mga kasalanan.


Yu̶ ya viju̶ ejacaju̶ yu̶a. To ejacõari, bacaju̶ yu̶a. Yu̶ rãca barã ejacana, jãjarã ñacama. Yu̶ yicatore bajiro rojose yirã, u̶ju̶re gãjoa sẽnibosarimasa, to yicõari, gãjerã, “Rojose yirã ñaama” masare yiĩarã quẽne ñacama. Jesús buerimasa quẽne ñacama. 	 At nangyari, na nang nakaupo siya sa pagkain sa bahay, narito, ang maraming maniningil ng buwis at mga makasalanan ay nagsirating at nagsiupong kasalo ni Jesus at ng kaniyang mga alagad.


Mu̶a ejarimacana, quẽnaro mu̶are ĩna bocaãmibetijama, to yicõari mu̶a gotisere ĩna ajiru̶abetijaquẽne, ti macaju̶re ñabeja. Mu̶are ĩna ajiru̶abetijare, mu̶a gu̶bo sudi tuyasere sitare varerea, vacoaja. To bajiro mu̶a yijama, “Quẽnaro yu̶are bocaãmibeticõari, yu̶are mu̶a ajiru̶abetijare, rojose mu̶are yiru̶cu̶mi Dios” yirã yiru̶arãja mu̶a —ĩnare yiyuju Jesús. 	 At ang lahat na di magsitanggap sa inyo sa bayang yaon, ay ipagpag ninyo ang alabok sa inyong mga paa, na pinaka patotoo laban sa kanila.


Paia u̶jarã, to yicõari gãjerã u̶jarã, ĩna jediro Jesúre sĩaru̶ayujarã. To bajiro yirã ñari, “Rojose masu yigu̶ ñaami Jesús” yisocaronare macañujarã. 	 Ang mga pangulong saserdote nga at ang buong Sanedrin ay nagsisihanap ng patotoo laban kay Jesus upang siya'y ipapatay; at hindi nangasumpungan.


“To bajiro yiru̶cu̶ja yu̶” Dios ĩ yiriarũ̶mu̶ ti ejaro, õ vecanare, to yicõari adi macaru̶cu̶roanare quẽne rojose tãmu̶otu̶jabetiriaroju̶ rojose tãmu̶oboronare ĩnare yirẽtobosajeocõari, “Ñajediro u̶ju̶ ñaña mu̶”, Jesucristore ĩre yiru̶cu̶mi. 	 Sa pagiging katiwala sa kaganapan ng mga panahon, upang tipunin ang lahat ng mga bagay kay Cristo, ang mga bagay na nangasa sangkalangitan, at ang mga bagay na nangasa ibabaw ng lupa; sa kaniya, sinasabi ko,


Antioqu'iaju̶ yoaro bajiñaboana, —Ita. Quẽna ĩnare tudiĩacudito, Jesús ĩ bajirere mani goticudicati macarire, “¿Mani goticudicatore bajirone ajitirũ̶nu̶cõa ñati?” yirã —ĩre yiyuju Pablo, Bernabére. 	 At nang makaraan ang ilang araw ay sinabi ni Pablo kay Bernabe, Pagbalikan natin ngayon at dalawin ang mga kapatid sa bawa't bayang pinangaralan natin ng salita ng Panginoon, at tingnan natin kung ano ang lagay nila.


To ĩ yiro bero, õ vecaju̶ ti jãnasere ĩacaju̶ yu̶. Ti jãnarone, caballo botigu̶re ĩacaju̶ yu̶. Ĩ joe jesacami sĩgũ̶. Ado bajiro vãme cu̶ticami: Ĩ Yirore Bajiro Yigu̶, Riojo Gotigu̶ vãme cu̶ticami. Ĩ rotijama, riojo yigu̶ ñacami. To yicõari, rojose yirãre rojose ĩ yijama, rojose ĩna yiriaro bajirone rojose yigu̶ ñacami. 	 At nakita kong bukas ang langit; at narito, ang isang kabayong maputi, at yaong nakasakay dito ay tinatawag na Tapat at Totoo; at sa katuwiran siya'y humahatol at nakikipagbaka.


Sita quẽnaroju̶ vẽjaqueare judibu̶cu̶acõari, quẽnase rica cu̶tirere cojotõ treinta ñaricari, gajetõ sesenta ñaricari, gajetõ cien ñaricari rica cu̶tirere yu̶ yijama, yu̶ gotmasiosere ajimasicõari, Dios ĩ bojarore bajiro quẽnaro yirã yu̶ ocare ĩna gotimasiose su̶ori, gãjerã masa quẽne yu̶re ĩna ajitirũ̶nu̶rotire yigu̶ yibu̶ —ĩnare yigotiyuju Jesús. 	 At yaon ang nangahasik sa mabuting lupa; na nangakikinig ng salita, at tinatanggap ito, at namumunga ng tigtatatlongpu, at tigaanim na pu, at tigiisang daan.


To bajiboarine, ñaami sĩgũ̶, yu̶re gotibosagu̶. Yu̶re ĩ gotibosase, quẽnaro riojo ñaja ti. 	 Iba ang nagpapatotoo sa akin; at talastas ko na ang patotoong isinasaksi niya sa akin ay totoo.


To bajiro bajiñar'i, sõju̶ne Jesúre ĩabu̶jacõari, ũmarojayuju. Jesús tu̶ju̶ ejacõari, ĩ rĩjoroju̶a gu̶somuniari tuetuyuju, ĩre rũ̶cu̶bu̶ogu̶. 	 At pagkatanaw niya sa malayo kay Jesus, ay tumakbo at siya'y kaniyang sinamba;


Tirũ̶mu̶ju̶ yu̶a bajicatore bajirone bajicõa ñarũgũaja yu̶a, adirodorire quẽne: Bu̶to ñiorija, oco idiru̶aboa, sudi mani, masa quẽne rojose yu̶are yirũgũama. Yu̶a ñarotivi quẽne, maja yu̶are. 	 Kung hindi ko nga nalalaman ang kahulugan ng tinig, magiging barbaro ako sa nagsasalita, at ang nagsasalita ay magiging barbaro sa akin.


To bajiro bajiriarã mu̶a ñaboajaquẽne, ĩ tu̶ju̶ mu̶a ejaro, “Rojose mana ñaama” ĩ yiĩarotire yigu̶, ĩ macu̶re rijarotiyuju. 	 Gayon ma'y pinakipagkasundo niya ngayon sa katawan ng kaniyang laman, sa pamamagitan ng kamatayan, upang kayo'y iharap na mga banal at walang dungis at walang kapintasan sa harapan niya:


To yigajanocõari, ĩ ãmori rãca ĩnare ĩ ñujeorone, Esp'iritu Santo ĩnare ejayuju. To ĩnare ĩ bajirone, ajiyamani oca ñagõñujarã ĩna. To yicõari, Diore ĩre gotirẽtobosayujarã ĩna. 	 At nang maipatong na ni Pablo sa kanila ang kaniyang mga kamay, ay bumaba sa kanila ang Espiritu Santo; at sila'y nagsipagsalita ng mga wika, at nagsipanghula.


To bajiri mu̶are yu̶ gotisere ajicõari, ado bajiro ajimasirãja mu̶a: “Dios yarã, ĩ rãca quẽnaro ĩna ñacõa ñarotire bojacõa ñagũ̶mi”, yimasirãja mu̶a. Diorãca quẽnaro mani ñase ado bajiro bajiaja: Dios adi macaru̶cu̶rore rujeogajanocõari, quẽnaro ñacõamasiñuju. Tire bajirone bajiroja, Diorãca quẽnaro mani ñacõa ñase quẽne. 	 May natitira pa ngang isang pamamahingang sabbath, ukol sa bayan ng Dios.


“Ĩnare cu̶oato” yigu̶, yu̶ jacu̶ yu̶re cũcami. Niju̶ane ĩ rẽtoro masigũ̶ magũ̶mi. To bajiri niju̶ane yu̶re jicãmoto veomasibetiru̶cu̶mi. 	 Ang aking Ama, na sa kanila ay nagbigay sa akin, ay lalong dakila kay sa lahat; at hindi sila maaagaw ninoman sa kamay ng Ama.


“Gãjerã surara u̶jarã beroagu̶ ñaja yu̶. To bajiri, yu̶ quẽne, gãjerã surarare rotigu̶ ñaja yu̶. Sĩgũ̶re, ‘¡Vasa!’ yu̶ yijama, vajami. Gãjire, ‘Vayá’ yu̶ yijama, vadiami. To yicõari, yu̶re moabosarimasu̶re, ‘Tire yiya’ yu̶ yijama, yirũgũami. To bajiri, ĩ roque rotigu̶ masu ñari, adoju̶ sãjadibetiboarine, ĩ ñagõtu̶oĩasene caticoaru̶cu̶mi”, mu̶re yami —Jesúre yiyujarã ĩna, romano masu̶ ĩ gotirotirã. 	 Sapagka't ako rin naman ay taong nasa ilalim ng kapamahalaan, may nasasakupan akong mga kawal: at sinasabi ko rito, Yumaon ka, at siya'y yumayaon; at sa isa, Halika, at siya'y lumalapit; at sa aking alipin, Gawin mo ito, at kaniyang ginagawa.


To bajiro ĩna yisere ajicõari ado bajiro ĩnare yicu̶dicami Jesús: —Adi vi Diore yirũ̶cu̶bu̶oriavire mu̶a caguerocacõajama, idiarũ̶mu̶ tu̶satirũ̶mu̶ne quẽna ti vire bu̶ajeocõaru̶cu̶ja yu̶ —ĩnare yicami. 	 Sumagot si Jesus at sa kanila'y sinabi, Igiba ninyo ang templong ito, at aking itatayo sa tatlong araw.


Mu̶a rãcagu̶ “Masigũ̶ ñaja” ĩ yijama, gãjerãre ajirũ̶cu̶bu̶ocõari, quẽnaro ĩnare yirocu̶ ñaami. To bajiro ĩ bajijama, ĩ masisere, “Quẽnaro yami”, yimasiru̶arãma masa. 	 Sino ang marunong at matalino sa inyo? ipakita niya sa pamamagitan ng mabuting kabuhayan ang kaniyang mga gawa sa kaamuan ng karunungan.


“Bu̶to oco quedirirũ̶mu̶re bajibeticõato” yirã, Diore sẽnicõa ñarũgũña. 	 At magsipanalangin kayo na ito'y huwag mangyari sa panahong taginaw.


Tirodo Juan vãme cu̶tigu̶, masare oco rãca bautizarimasu̶, tubiberiaviju̶ ñañuju ĩ. Toju̶ ĩ ñarone, Jesús masare ĩ gotimasiocudicati, to yicõari, ĩaĩañamani ĩ yiĩocati queti ĩre ejayuju. Tire ajicõari, ju̶arã ĩ buerimasare cõañumi, “Jesúre sẽniĩaaya” yigu̶. 	 Nang marinig nga ni Juan sa bilangguan ang mga gawa ni Cristo, ay nagpasugo siya sa pamamagitan ng kaniyang mga alagad,


To bajiri, rojose tãmu̶oboarine, “Ĩ yirore bajiro yigu̶ ñagũ̶mi Dios”, yitu̶oĩa tu̶jabesa mu̶a. Rojose mu̶a tãmu̶ose su̶orine quẽnaro mu̶are ĩ yirotire masiogũ̶ yigu̶mi Dios. Sĩgũ̶ ĩ rĩare ĩ gotimasiorore bajiro yigu̶, yigu̶mi Dios, “Yu̶ bojarore bajiro yirã ñato” yigu̶. Rĩa cu̶tirã jedirone, ĩna rĩare gotirũgũrãma. 	 Na dahil sa ito'y parusa kayo'y nagtitiis; inaari kayo ng Dios na tulad sa mga anak; sapagka't alin ngang anak ang hindi pinarurusahan ng kaniyang ama?


To bajiro masa ĩna yisere ajicõari, ado bajiro yicami Jesús: —“Yu̶re yiro me”, yi ocaruyuaja ti. Mu̶are “Ajiato” yiro, yaja. 	 Sumagot si Jesus at sinabi, Ang tinig na ito'y hindi dumating dahil sa akin, kundi dahil sa inyo.


Tirũ̶mu̶ rãioriju̶ne juaejoyujarã, ĩna u̶su̶riju̶ vãtia sãñarãre Jesús tu̶ju̶, “Vãtiare ĩnare bureato” yirã. To ĩna yiro ĩacõari, cojoji ñagõgũ̶ne, vãtiare bureayuju Jesús. Jãjarã ñañujarã ĩna u̶su̶riju̶ vãtia sãñarã, masa ĩna juaejoriarã. To yicõari, rijaye cu̶tirãre quẽne catioyuju. 	 At nang kinahapunan, ay dinala nila sa kaniya ang maraming inaalihan ng demonio: at pinalayas niya sa isang salita ang masasamang espiritu at pinagaling ang lahat ng mga may sakit:


Tire soemu̶ogajano, ĩ cu̶oribajare soemu̶oriaju̶aye rĩti yaasere sãjũ̶mu̶ocõacami. Tire sãjũ̶mu̶ocõari, adi macaru̶cu̶roju̶ jioreajeocõacami. To ĩ yirone, adi macaru̶cu̶roju̶ bu̶to bu̶jo yabecõari, jacami. To ĩ yise bu̶to bu̶su̶caju̶. To bajicõari, bu̶to güioro ocaruyucaju̶. To bajicõari, sita sabecaju̶. 	 At kinuha ng anghel ang pangsuob ng kamangyan; at pinuno niya ng apoy ng dambana, at itinapon sa lupa: at nagkaroon ng mga kulog, at mga tinig, at mga kidlat, at ng isang lindol.


To yicõari, ĩ riojojacatu̶aga ãmore ñiacõari, ĩre tũ̶avũ̶mu̶orũ̶gõñuju Pedro. To ĩ yirone, ĩ ñicu̶gũ̶ri, ĩ ãñatigãri tĩmacoasuju, ĩre, micaboar'ire yuja. 	 At kaniyang hinawakan siya sa kanang kamay, at siya'y itinindig: at pagdaka'y nagsilakas ang kaniyang mga paa at mga bukong-bukong.


Tore ñacaju̶ oco varia sotu̶ri, gũ̶tane ĩna vearia sotu̶ri. Cojomo cõro, coja jẽnituaro ñari sotu̶ri ñacaju̶ ti. “Ado bajiro mani yijare, ‘Rojose mana ñaja mu̶a’ manire yiĩaami Dios” yirã ĩna coeri sotu̶ri, oco sotu̶ri ñacaju̶ ti. Ti sotu̶ri cincuenta, to yicõari, setenta litros cõro juari sotu̶ri ñacaju̶. 	 Mayroon nga roong anim na tapayang bato na nalalagay alinsunod sa kaugaliang paglilinis ng mga Judio, na naglalaman ang bawa't isa ng dalawa o tatlong bangang tubig.


Ĩ cũniyojasere ĩacõari, ado bajiro gãmerã yicama toana: —Masa sĩarimasu̶ ñagũ̶mi. Ĩna rujariaroju̶ ĩ rujarocabetijare, ĩ masa sĩare vaja ĩre ãña cũnirotigomo so, mani rũ̶cu̶bu̶ogo —gãmerã yicama ĩna. 	 At nang makita ng mga barbaro ang makamandag na hayop na nakabitin sa kaniyang kamay, ay nagsabi ang isa sa iba, Walang salang mamamatay-tao ang taong ito, na, bagama't siya'y nakatakas sa dagat, gayon ma'y hindi siya pinabayaang mabuhay ng Katarungan.


To mu̶a yirone, mu̶are ĩoru̶cu̶mi, vecaga sõa, jairisõa, mame quẽnogajanoriasõare. Tone mani barotire quẽnoyuba mu̶a —ĩnare yiyuju Jesús, ĩnare varotigu̶. 	 At ituturo niya sa inyo ang isang malaking silid sa itaas na nagagayakan at handa na: at ipaghanda ninyo roon tayo.


To bajiri, “Dios ñaami ñamasugũ̶” yitu̶oĩarã ñari, ĩre cu̶dirãma, adi macaru̶cu̶roju̶re mu̶a bajirotire tu̶oĩarejaibesa mu̶a. “¿No bajiro bu̶jacõari, bare ba, idi, sudi sãña, yicatiñarãti yu̶a?”, yitu̶oĩarejaibesa. Quẽnamasuse mani u̶su̶re, to yicõari, mani ruju̶re manire ĩsiñumi Dios. To bajiri mani baroti, mani idiroti, to yicõari sudi mani sãñarotire quẽne cõarũgũru̶cu̶mi ĩ. 	 Kaya nga sinasabi ko sa inyo, Huwag kayong mangabalisa sa inyong pamumuhay, kung ano baga ang inyong kakanin, o kung ano ang inyong iinumin; kahit ang sa inyong katawan, kung ano ang inyong daramtin. Hindi baga mahigit ang buhay kay sa pagkain, at ang katawan kay sa pananamit?


“Dios macu̶ ñagũ̶mi” Jesúre yitu̶oĩagũ̶re rojose tãmu̶otu̶jabetiriaroju̶re ĩre cõabetiru̶cu̶mi Dios. Dios macu̶ sĩgũ̶ne ñagũ̶re, “Dios macu̶ me ñagũ̶mi” ĩre yigu̶ju̶arema, to bajiro ĩre ĩ yise vaja rojose tãmu̶otu̶jabetiriaroju̶ ĩre cõaru̶cu̶mi Dios. 	 Ang sumasampalataya sa kaniya ay hindi hinahatulan; ang hindi sumasampalataya ay hinatulan na, sapagka't hindi siya sumampalataya sa pangalan ng bugtong na Anak ng Dios.


Gajerũ̶mu̶ Galilea vãme cu̶ti sitaju̶are yu̶are ũmato vacami Jesús. To bajiri toju̶re ejacõari, Felipe vãme cu̶tigu̶re ĩre bu̶jacami yuja. Ĩre bu̶jacõari, ado bajiro ĩre yicami Jesús: —Yu̶ rãca vayá. Yu̶re ajitirũ̶nu̶ su̶yaya mu̶ —ĩre yicami. 	 Nang kinabukasan ay pinasiyahan niyang pumaroon sa Galilea, at kaniyang nasumpungan si Felipe: at sa kaniya'y sinabi ni Jesus, Sumunod ka sa akin.


Dios oca masa ĩna ucamasire ajimasibetibu̶saja mu̶a. Ado bajiro gotiaja ti: “Vaibu̶cu̶rã ecariarãre sĩacõari, yu̶re ĩna soemu̶osere bojabetibu̶saja yu̶. Masa gãjerãre quẽnaro ĩna ĩamaiseju̶are bojamasucõaja yu̶”. To bajiro yigotiaja Dios oca masa ĩna ucamasire. Tire, “Ado bajiro yiru̶aro yaja” yiajimasirã masu mu̶a ñajama, Dios ĩ bojabeti rojose ĩna yibetiboajaquẽne, “Rojose yama” yu̶ buerimasare ĩnare yiĩabetiboriarãja mu̶a. 	 Datapuwa't kung nalalaman ninyo kung ano ang kahulugan nito, Habag ang ibig ko, at hindi hain, ay hindi sana ninyo hinatulan ang mga walang kasalanan.


To bajiri, ĩnare ũmato ñaronare mu̶ beserotire yigu̶, mu̶re gotiaja yu̶: Jesucristore ajitirũ̶nu̶rãre ũmato ñarocu̶, “Rojose yigu̶ ñaami” masa ĩna yibecu̶ ñaru̶cu̶mi. Manajo cu̶tigu̶, gajeore ajerio cu̶tibecu̶ ñaru̶cu̶mi. Ĩ rĩa quẽne, Jesucristore ajitirũ̶nu̶rã ñaru̶arãma. “Rojose yirã ñaama”, to yicõari, “Ĩna jacu̶are rũ̶cu̶bu̶omena ñaama” masa ĩna yirã me ñaru̶arãma. 	 Kung ang sinoman ay walang kapintasan, asawa ng isang babae lamang, na may mga anak na nagsisisampalataya, na hindi maisusumbong sa pangliligalig o suwail.


To yigu̶ne, ĩ ãmorire ĩna jajucatire, ĩ varubu̶re ĩna sarecatire yu̶are ĩocami Jesús. Yu̶a ĩ buecana yu̶a u̶ju̶re ĩacõari, bu̶to variquẽnacaju̶ yu̶a yuja. 	 At nang masabi niya ito, ay kaniyang ipinakita sa kanila ang kaniyang mga kamay at ang kaniyang tagiliran. Ang mga alagad nga'y nangagalak, nang makita nila ang Panginoon.


Quẽnaro mu̶a ñaroti rĩne tu̶oĩabesa. Gãjerã quẽnaro ĩna ñarotire quẽne tu̶oĩarũgũña. 	 Huwag tingnan ng bawa't isa sa inyo ang sa kaniyang sarili, kundi ang bawa't isa naman ay sa iba't iba.


To bajiro mu̶a yijama, ĩna rijato beroju̶ “Tudirijabeticõato” yigu̶, Dios ĩ catisere ĩsirocu̶re sĩarotiyuja mu̶a. To bajiboarine rijar'irene tudicatiocõañuju Dios. Ĩre ĩacõari, “Quẽna tudicaticoasumi”, yimasiaja yu̶a. 	 At inyong pinatay ang Lumikha ng buhay: na binuhay ng Dios na maguli sa mga patay; mga saksi kami ng mga bagay na ito.


To bajiro ĩ yijama, “Isa'ias ñamasir'i Diore gotirẽtobosarimasu̶, ‘To bajiro bajiru̶aroja’ ĩ yiucamasiriarore bajiro bajiato” yigu̶, yicami, ado bajiro yise ti ñajare: 	 Upang matupad ang sinabi sa pamamagitan ng propeta Isaias, na nagsasabi,


“Yucú̶tẽroju̶ yu̶re jajutusĩacõaru̶arãma masa” Jesús ĩ yicatore bajirone bajicaju̶ ti. 	 Upang matupad ang salitang sinalita ni Jesus, na ipinaalam kung sa anong paraan ng kamatayan siya mamamatay.


Anan'ias vãme cu̶tigu̶ ĩ manajo Safira rãca, quẽnaro yirã me ñañujarã ĩna. Anan'ias ĩ manajo rãca ĩna ya vesere gãjerãre ĩsiñujarã. To yicõari, gãjoa bu̶jayujarã ĩna. 	 Datapuwa't isang lalake na tinatawag na Ananias, na kasama ng kaniyang asawang si Safira, ay nagbili ng isang pag-aari,


To bajiro ĩ yicu̶dirone, ado bajiro ĩre gotiyuju Jesús: —Ũ̶mu̶a ju̶arã ñarãma ĩna, gãjiju̶are gãjoa vasoariarã. Sĩgũ̶, ju̶a cũ̶ma moaroto cõro vaja mogũ̶mi ĩ. Gãjiju̶ama, ju̶arã muijua moaroto cõro vaja mogũ̶mi. 	 Isang may pautang ay may dalawang may utang sa kaniya: at ang isa'y may utang na limang daang denario, at ang isa'y limangpu.


Quẽna gaje vãme yu̶ tu̶oĩajama, mu̶are yu̶ gotimasioroti ti ru̶yajare, mu̶are gotimasiocõa ñaru̶aja yu̶. 	 Gayon ma'y ang manatili sa laman ay siyang lalong kinakailangan dahil sa inyo.


—Adi macaru̶cu̶roana gajeyeũni ĩsicudirimasa quẽne, ti maca u̶asere ĩacõari, bu̶to su̶tiritiru̶arãma. To yicõari, otiru̶arãma ĩna. “Ñimu̶ mani juavasere boca juagu̶ magũ̶mi”, yiotiru̶arãma. 	 At ang mga mangangalakal sa lupa ay mangagsisiiyak at mangagluluksa tungkol sa kaniya, sapagka't wala nang bibili pa ng kaniyang kalakal;


To ĩ yisere ajicõari, ado bajiro ĩre cu̶diyuju Jesús: —Riojo mu̶re gotiaja yu̶. Adi ñami busiyu̶ju̶a gãjabocu̶ ju̶aji ĩ ñagõroto rĩjoro, idiaji, “Jesúre masibeaja; ĩ rãcagu̶ me ñaja yu̶”, yisocaru̶cu̶ja mu̶ —Pedrore ĩre yiyuju ĩ. 	 At sinabi sa kaniya ni Jesus, Katotohanang sinasabi ko sa iyo, na ngayon, sa gabi ring ito, bago tumilaok ang manok ng makalawa, ay ikakaila mo akong makaitlo.


Ado cõrone yu̶ jacu̶re yu̶ sẽnijama, setenta y dos mil ñarã ángel mesare cõamasicõagũ̶mi. ¿Tire masibeati mu̶? 	 O inaakala mo baga na hindi ako makapamamanhik sa aking Ama, at padadalhan niya ako ngayon din ng mahigit sa labingdalawang pulutong na mga anghel?


Esp'iritu Santo ĩ ejarẽmose rãca tu̶oĩagũ̶ ñari, cojo vãme ru̶yabeto Dios ĩ bojarore bajiro quẽnaro yigu̶, to bajicõari, Jesúre quẽnaro ajitirũ̶nu̶gũ̶ ñañuju Bernabé. To bajiri jãjarã masa, ĩ gotimasiosere ajicõari, Jesúre ajitirũ̶nu̶su̶oyujarã ĩna. 	 Sapagka't siya'y lalaking mabuti, at puspos ng Espiritu Santo at ng pananampalataya: at maraming tao ang nangaparagdag sa Panginoon.


Tire ĩsicõari, jairo gãjoa bu̶jacõari, maioro bajirãre ejarẽmoroti ñaboaja ti —gãmerã yicaju̶ yu̶a. 	 Sapagka't ito'y maipagbibili sa malaking halaga, at maibibigay sa mga dukha.


To bajise ĩna gotimasiosere, “To cõrone gotitu̶jaya”, ĩnare yiya mu̶. “Gãjoa bu̶jarãsa” yirã, socasere gotimasio ñarãma. Tire ajica yirã, cojo viana me, ajimavisiarãma. 	 Na ang kanilang mga bibig ay nararapat matikom; mga taong nagsisipanggulo sa buong mga sangbahayan, na nangagtuturo ng mga bagay na di nararapat, dahil sa mahalay na kapakinabangan.


To yicõari, ĩ buerimasa rĩne ĩna ñaro, ado bajiro ĩnare gotiyuju Jesús: —Variquẽnaña mu̶ama. Yu̶ yiĩosere tu̶oĩacõari, yu̶ bojarore bajiro tu̶oĩavasoariarã ñari, tire yu̶ gotimasiosere ajimasiaja mu̶ama. Riojo mu̶are gotiaja yu̶. Tirũ̶mu̶ju̶ jãjarã Diore gotirẽtobosamasiriarã yucu̶ mu̶are yu̶ yiĩosere ĩaru̶amasiboayuma. Yu̶ gotimasiosere mu̶a ajisere ajiru̶amasiboayuma. To bajiri mu̶ama, jairo yu̶ yiĩosere masirã ñari, to yicõari, yu̶ gotimasiosere ajirã ñari, variquẽnaña mu̶a —ĩnare yiyuju Jesús, ĩ buerãre. 	 At paglingon sa mga alagad, ay sinabi niya ng bukod, Mapapalad ang mga matang nangakakakita ng mga bagay na inyong nangakikita:


Mu̶a u̶jarã jedirore Dios ĩ bojarore bajirone quẽnaro ĩnare yiroti ñaja. Ĩna vaja taro cõrone ĩnare vaja yiya. “Gajeye moare ĩna yise vajare quẽne ĩnare vaja yiya” mu̶are ĩna yirore bajirone cu̶diru̶arãja mu̶a. To yicõari, quẽnaro ĩnare yirũ̶cu̶bu̶oya. 	 Ibigay ninyo sa lahat ang sa kanila'y nararapat: buwis sa dapat buwisan; ambag sa dapat ambagan; takot sa dapat katakutan; puri sa dapat papurihan.


To bajiro so bajicõa ñajare, “Cãnijesariaro joeju̶ so ajeriarã cu̶tirã rãca, so cãnirũgũriaju̶ joene bu̶to rojose tãmu̶oato” yigu̶, yiru̶cu̶ja yu̶. So rãca ajeriarã cu̶tirãre quẽne to bajirone yiru̶cu̶ja yu̶. Yucu̶ne rojose ĩna yisere yitu̶jacõari, yu̶ bojaseju̶are ĩna yibetijama, to bajirone ĩnare yiru̶cu̶ja yu̶. 	 Narito, akin siyang iniraratay sa higaan, at ang mga nakikiapid sa kaniya sa malaking kapighatian, maliban na kung sila'y magsisipagsisi sa kaniyang mga gawa.


Ĩ ñagõsere ajicõari, —Masu̶ me ñaami ãni. Dione ñaami —yiavasã variquẽnañujarã masa. 	 At ang bayan ay sumigaw, Tinig ng dios, at hindi ng tao.


Mu̶a ñajedirore bu̶to ĩaru̶ami. To bajicõari, ĩ rijacati quetire mu̶a ajirere tu̶oĩarejaiami. 	 Yamang siya'y nananabik sa inyong lahat, at totoong siya'y namanglaw, sapagka't inyong nabalitaan na siya'y may-sakit:


To bajiri, “Jesúre ĩre bucõaru̶cu̶ja yu̶” ĩ yisere ajicõari, ado bajiro Pilatore avasãjedicõañujarã masa: —¡Bajibeticõato! ¡Barrabáju̶are bucõari, Jesúju̶are sĩarotiya mu̶! —yiavasã jedicõañujarã ĩna. 	 Datapuwa't silang lahat ay nagsisigawang paminsan, na nangagsabi, Alisin mo ang taong ito, at pawalan mo sa amin si Barrabas:


El'i jacu̶ ñamasiñuju Matat. Matat jacu̶ ñamasiñuju Lev'i. Lev'i jacu̶ ñamasiñuju Melqui. Melqui jacu̶ ñamasiñuju Jana. Jana jacu̶ ñamasiñuju José. 	 Ni Matat, ni Levi, ni Melqui, ni Jane, ni Jose,


To bajiri, tocãrãcajine, “Ĩ bojarore bajirone yiru̶aja” yirã, Diore sẽnirũgũru̶arãja mani. “Cristo su̶orine manire ĩavariquẽnagũ̶mi Dios” yitu̶oĩa tu̶jamenane ĩre sẽnirũgũru̶arãja mani. To bajiro ĩre yisẽnirãne, “Rojose ñaja manire”, yitu̶oĩabetiru̶arãja mani, Dios, “Rojose mana ñaama” manire ĩ yiĩañajare. “Manire rijabosayumi Jesús” yirã, oco rãca ĩna bautizacana ñaja mani. 	 Tayo'y magsilapit na may tapat na puso sa lubos na pananampalataya, na ang ating mga puso na winisikan mula sa isang masamang budhi: at mahugasan ang ating katawan ng dalisay na tubig,


Diore yirũ̶cu̶bu̶oriaviju̶ ĩ moarũgũrere moagajanocõari, ĩ ya viju̶ tudicoasuju ĩ yuja. 	 At nangyari, na nang maganap na ang mga araw ng kaniyang paglilingkod, siya'y umuwi sa kaniyang bahay.


Tocãrãcarũ̶mu̶ne to bajiro so yiavasã su̶yajare, bu̶to gõjanabidicami Pablo. To bajiri ju̶darũ̶gũ̶cõari, so u̶su̶ju̶ vãti sãñagũ̶re ado bajiro ĩre yicami: —Jesucristo ĩ rotise rãca mu̶re budirotiaja yu̶ —ĩre yicami Pablo. To bajiro ĩ yirone, budicoacami vãti. 	 At maraming mga araw na ginawa niya ito. Datapuwa't palibhasa'y si Pablo ay totoong nababagabag, ay lumingon at sinabi sa espiritu, Iniuutos ko sa iyo sa pangalan ni Jesucristo na lumabas ka sa kaniya. At ito ay lumabas nang oras ding yaon.


Gãjerã Dios ĩ rotimasirere gotimasiorimasa Jerusalén maca vadiriarã ado bajiro Jesúre yiyujarã ĩna: —Ĩ u̶su̶ju̶ vãtia u̶ju̶ Beelzebú vãme cu̶tigu̶ sãñagũ̶ ñaami. To bajiri Beelzebú ĩ masise rãca vãtiare bureaami —yiyujarã ĩna. 	 At sinabi ng mga eskriba na nagsibaba mula sa Jerusalem, Nasa kaniya si Beelzebub, at, Sa pamamagitan ng prinsipe ng mga demonio ay nagpapalabas siya ng mga demonio.


Ezequ'ias macu̶ ñamasiñuju Manasés. Manasés macu̶ ñamasiñuju Amón. Amón macu̶ ñamasiñuju Jos'ias. 	 At naging anak ni Ezequias si Manases; at naging anak ni Manases si Amon; at naging anak ni Amon si Josias;


To yicõari gajeju̶ ado bajiro gotiaja Dios oca: “Ũ̶mu̶, rõmio ĩ rujeore ti ñajare, ũ̶mu̶ju̶a, manajo cu̶tigu̶, ĩ jacu̶are ĩnare cãmotadicoaru̶cu̶mi. Manajo cu̶tijama, ju̶arã ñaboarine, sĩgũ̶ ruju̶re bajirone ñaru̶arãma”, yigotiaja Dios oca. 	 At sinabi, Dahil dito'y iiwan ng lalake ang kaniyang ama at ina, at makikisama sa kaniyang asawa; at ang dalawa ay magiging isang laman?


Bero, quẽna ado bajiro ĩnare gotiyuju Jesús: —Oterimasu̶ ĩ bajire quetire mu̶are yu̶ gotisere mu̶a ajimasibetijama, gajeye yu̶ gotirotire quẽne ajimasimenaja mu̶a —ĩnare yiyuju Jesús. 	 At sinabi niya sa kanila, Hindi baga ninyo nalalaman ang talinghagang ito? at paanong malalaman ninyo ang lahat ng mga talinghaga?


“Yu̶ budiriaroju̶ne vacoarocu̶ ñagũ̶ja yu̶”, yitu̶oĩagũ̶mi. Masu̶ u̶su̶ju̶re ĩ budigoriarore tudiejagu̶ ĩ ĩajama, gõjanabiose mano, quẽnarivire bajiro masu̶ u̶su̶ju̶re ĩaejagu̶mi. 	 Kung magkagayo'y sinasabi niya, Babalik ako sa aking bahay na nilabasan ko; at pagdating niya, ay nasusumpungan niyang walang laman, walis na, at nagagayakan.


Rojose mu̶ tu̶oĩasere masiami Dios. To bajiri, Esp'iritu Santore mu̶re cõabetiru̶cu̶mi Dios. 	 Wala kang bahagi ni kapalaran man sa bagay na ito: sapagka't ang puso mo'y hindi matuwid sa harap ng Dios.


To yu̶a yirone, rũ̶cacane masare rujiroticami Jesús. 	 At iniutos niya sa karamihan na magsiupo sa lupa;


Mu̶are sĩaru̶arãre güibeja mu̶a. Mu̶a u̶su̶riju̶rema sĩamasimenama ĩna. Dioju̶are mu̶a güijama, quẽnaja. Ĩ ñaami mani catisere rotigu̶. Ĩ masu masiami. To bajiri rojose tãmu̶otu̶jabetiriaroju̶ mu̶are reamasicõami. 	 At huwag kayong mangatakot sa mga nagsisipatay ng katawan, datapuwa't hindi nangakakapatay sa kaluluwa: kundi bagkus ang katakutan ninyo'y yaong makapupuksa sa kaluluwa at sa katawan sa impierno.


To bajiro ĩna yitu̶oĩasere ĩamasicõari, ado bajiro ĩnare yiyuju Jesús: —“ ‘Diore bajiro masa rojose ĩna yisere masiriomasiaja’ yisocaami”, yu̶re yitu̶oĩaboaja mu̶a. 	 Datapuwa't si Jesus, na nakatatanto ng kanilang mga iniisip, ay sumagot at sinabi sa kanila, Bakit pinagbubulaybulay ninyo sa inyong mga puso?


To bajiro ĩre ĩna yisẽniboajaquẽne, ado bajiro ĩnare cu̶diyuju Jesús: —Tu̶oĩamasimenane, yu̶re sẽniboaja mu̶a. Yu̶ rãca mu̶a rotiru̶ajama, ¿mu̶a quẽne yu̶re bajirone rojose tãmu̶orãtique mu̶a? —ĩnare yiyuju. 	 Datapuwa't sinabi sa kanila ni Jesus, Hindi ninyo nalalaman ang inyong hinihingi. Mangakaiinom baga kayo sa sarong aking iinuman? o mangababautismuhan sa bautismo na ibinautismo sa akin?


To bajiro ĩ yisere ajimasicõari, “El'ias ñamasir'ire ĩ yijama, Juan vãme cu̶tigu̶, masare oco rãca bautizarimasu̶ju̶are gotigu̶ yami, ĩre bajiro tu̶oĩar'i ĩ ñajare”, yiajimasiñujarã ĩna Pedro mesa. 	 Nang magkagayo'y napagunawa ng mga alagad na si Juan Bautista ang sa kanila'y sinasabi niya.


To ĩ yisere ajicõari, ĩ buerimasaju̶a ado bajiro ĩre yicaju̶ yu̶a: —To yijama, manajo magũ̶ne ñacõaroti ñañuja —ĩre yicaju̶ yu̶a. 	 Ang mga alagad ay nangagsasabi sa kaniya, Kung ganyan ang kalagayan ng lalake sa kaniyang asawa, ay hindi nararapat magasawa.


No bojarãre Diore mani rũ̶cu̶bu̶ojama, quẽnaro mani yijama, cojoro cõrone manire ĩavariquẽnaami Dios. 	 Kundi sa bawa't bansa siya na may takot sa kaniya, at gumagawa ng katuwiran, ay kalugodlugod sa kaniya.


To bajiro yigu̶ mu̶ ñajare, mu̶ tu̶oĩasere ajiru̶aja yu̶a. ¿Roma macagu̶ u̶ju̶, César, gãjoa manire ĩ vaja yirotisere mani vaja yijama, quẽnacõarojari? ¿Dios ĩ rotimasirere cu̶dimena yirãjarique mani, ĩre mani vaja yijama? —Jesúre yisẽniĩaboacama ĩna. 	 Sabihin mo nga sa amin, Ano sa akala mo? Matuwid bagang bumuwis kay Cesar, o hindi?


Cuarenta cũ̶mari cu̶otu̶sacu̶, “Yu̶ yarãre ĩagũ̶ varu̶cu̶ja yu̶”, yitu̶oĩamasiñuju ĩ. 	 Datapuwa't nang siya'y magaapat na pung taong gulang na, ay tumugtog sa kaniyang puso na dalawin ang kaniyang mga kapatid na mga anak ni Israel.


N'inive vãme cu̶ti macana ñamasiriarã, ĩna tu̶ju̶ Jonás ĩ ejaroto rĩjoro idiarũ̶mu̶, idia ñami vai jaigu̶ gu̶dajoaju̶ ĩ ñamasirere ĩnare ĩ gotisere ajicõari, “Diore gotirẽtobosagu̶ ñaami”, ĩre yitu̶oĩañujarã ĩna, N'inive macana. To bajiro bajiru̶cu̶ja yu̶ quẽne, Dios ĩ roticõacacu̶ quẽne. Idia ñami, idiarũ̶mu̶ sita ẽñerocaju̶ yu̶ ñarere ajicõari, “Dios ĩ cõar'ine ñañumi”, yimasiru̶arãma ĩna, masa. 	 Sapagka't kung paanong si Jonas ay napasa tiyan ng isang balyena na tatlong araw at tatlong gabi; ay gayon ding mapapasa ilalim ng lupa na tatlong araw at tatlong gabi ang Anak ng tao.


Tiju̶ bero, quẽna õ vecaju̶, gaje vãme ñamasuse bajirotire ĩoro ruyucaju̶. So tu̶ju̶ gu̶sore bajigu̶ ñagũ̶ro, sũagũ̶ ñacami. Cojomo cõro ju̶a jẽnituarirãca ru̶joari cu̶ticami. To bajicõari, ju̶aãmo cõro jotari cu̶ticami. To bajicõari, tocãrãca ru̶joari joere u̶jarãre rotibosarã ye jeoriabedori jeocami. 	 At ang ibang tanda ay nakita sa langit: at narito, ang isang malaking dragong mapula, na may pitong ulo at sangpung sungay, at sa kaniyang mga ulo'y may pitong diadema.


“Jesucristo yarã ñaru̶arãma”, manire yiyumi Dios. To bajiro manire yiyumi Dios, gãjerãre quẽnaro mani yirotire yigu̶. 	 Sapagka't tayo'y kaniyang gawa, na nilalang kay Cristo Jesus para sa mabubuting gawa, na mga inihanda ng Dios nang una upang siya nating lakaran.


“Quẽnaro yu̶re yirũ̶cu̶bu̶oato ĩna masa” yigu̶ me vadicacu̶ ñaja yu̶. Sĩgũ̶ne ñaami, quẽnaro masa yu̶re ĩna yirũ̶cu̶bu̶osere bojagu̶ma. Yu̶re rũ̶cu̶bu̶omenare ĩamasigũ̶ ñaami. Ĩamasicõari, rojose yu̶re ĩna yise vaja rojose tãmu̶orotiru̶cu̶mi. 	 Nguni't hindi ko hinahanap ang aking sariling kaluwalhatian: may isang humahanap at humahatol.


To bajiro ĩna gãmerã yiriaro bero, “¿Dirĩmaro ũno Jesúre ĩnare ñiarotigu̶ti yu̶?”, yitu̶oĩacõa ñañuju ĩ. 	 At buhat nang panahong yao'y humanap siya ng pagkakataon upang maibigay siya.


Dios ĩ rotimasirere cu̶dibetirũgũaja mu̶a, ángel mesa su̶ori mu̶a ñicu̶a ĩna gotiecore ti ñaboajaquẽne —u̶jarãre ĩnare yiyuju Esteban. 	 Kayo na nagsitanggap ng kautusan ayon sa pangangasiwa ng mga anghel, at hindi ninyo ginanap.


Dios, mu̶are ĩamaigũ̶ ñari, quẽnaro mu̶are yato ĩ. To cõro ñaja. 	 Ang biyaya'y sumainyo nawang lahat. Siya nawa.


No bojarã yu̶re, yu̶ ocare ajiterã, rojose tãmu̶oru̶arãma ĩna —ĩnare yicami Jesús. 	 At ang mahulog sa ibabaw ng batong ito ay madudurog: datapuwa't sinomang kaniyang malagpakan, ay pangangalating gaya ng alabok.


To bajiri ti vesere masigũ̶ ñari, surarare, to yicõari, Diore yirũ̶cu̶bu̶oriavi coderimasare ũmato ejacami Judas. Paia u̶jarã, to yicõari, fariseo masa ĩna cõariarã ñacama. Jariaserine besu cu̶ocama ĩna. Sĩgũ̶ri sĩabusuoriari, gãjerã mu̶jorijãirire bajise sĩare cu̶ocama ĩna. 	 Si Judas nga, pagkatanggap ng pulutong ng mga kawal, at mga punong kawal na mula sa mga pangulong saserdote at mga Fariseo, ay nagsiparoon na may mga ilawan at mga sulo at mga sandata.


Gãmerã mu̶a bojasere quẽnaro rũ̶cu̶bu̶oroti ñaja. Manajo cu̶tirã, manaju̶ cu̶tirã, manajo mana, manaju̶ mana quẽne gãjerã rãca ajeriarã cu̶tibesa. To bajiro mu̶a yijama, “Rojose tãmu̶oru̶arãma”, mu̶are yiru̶cu̶mi Dios. 	 Maging marangal nawa sa lahat ang pagaasawa, at huwag nawang magkadungis ang higaan: sapagka't ang mga mapakiapid at ang mga mapangalunya ay pawang hahatulan ng Dios.


To bajiri ĩ yirũgũriarore bajiro yigu̶acu̶, ti vire sãjañuju Pablo. Idia semana cõro tocãrãcarũ̶mu̶ u̶su̶sãjariarũ̶mu̶ri ñaro Dios oca masa ĩna ucamasirere ĩnare bueajiocõari, ado bajiro ĩnare gotimasiorũgũñuju: 	 At si Pablo, ayon sa ugali niya ay pumasok sa kanila, at sa tatlong sabbath ay nangatuwiran sa kanila sa mga kasulatan,


To yu̶a yirone, sĩgũ̶ daquegu̶re jicõari, yu̶a rĩjoroju̶a ĩre rũ̶gõroticami Jesús. 	 At pinalapit niya sa kaniya ang isang maliit na bata, at inilagay sa gitna nila,


U̶jarãre ñamasurã ĩna ñaru̶aboasere ĩnare ñarotibeticõari, ñamasumenaju̶are, “Ñamasurã ñato”, yiyumi. 	 Ibinaba niya ang mga prinsipe sa mga luklukan nila, At itinaas ang mga may mababang kalagayan.


To bajiro ĩna yirone, —¿No yirã bu̶to güiati mu̶a? “Rojose mani tãmu̶oboajaquẽne, manire yirẽtobosaru̶cu̶mi”, yu̶re yitu̶oĩarã me ñaja mu̶a —ĩnare yiyuju. To yi, vũ̶mu̶rũ̶gũ̶cõari, —¡Mino tu̶jaya! ¡Sabese quẽne tu̶jaya mu̶a! —yiyuju Jesús. To ĩ yirone, tu̶jacoasuju mino. Sabese quẽne, sabebesuju yuja. 	 At sinabi niya sa kanila, Bakit kayo'y nangatatakot, Oh kayong kakaunti ang pananampalataya? Nang magkagayo'y nagbangon siya, at sinaway ang mga hangin at ang dagat; at humusay na totoo ang panahon.


Busuro bero yucú̶yoare ĩacõari, “¿No ũnoju̶ ñati?”, yicama ĩna. To bajiro yiboarine, jabua ti ruyujare, “Tibua cu̶toju̶are rocaturãsa”, yicama cũmuare ĩacoderimasa. 	 At nang magumaga na, ay hindi nila makilala ang lupain; datapuwa't nababanaagan nila ang isang look ng dagat na may baybayin, at sila'y nangagsangusapan kung kanilang maisasadsad ang daong doon.


To yicõari, ado bajiro mu̶ yirũgũrere yu̶are gotirũgũama: Jud'io masa, gaje sitaju̶ ñarãre, “Moisére Dios ĩ roticũmasiboarere tire yibeticõato mani. Rĩamasare quẽne ĩnare circuncisión yibeticõato mani. Mani ñicu̶a ĩna yisu̶oadimasirere quẽne tire yibeticõato mani” ĩnare mu̶ yirũgũrere ajicõari, yu̶are gotirũgũama —ĩre yicama, Pablore. 	 At nabalitaan nila tungkol sa iyo, na itinuturo mo sa lahat ng mga Judio na nangasa mga Gentil na magsihiwalay kay Moises, na sinasabi mo sa kanila na huwag tuliin ang kanilang mga anak ni mangagsilakad ng ayon sa mga kaugalian.


Quẽna ado bajiro ĩnare gotiyuju: —Rẽtiaroju̶re busubatosere bajiro bajiroti ñaja mu̶are. To bajiro mu̶a bajijare, busubatose quẽnaro ti ruyurore bajirone mu̶are ĩaru̶arãma masa. Jairimaca buro joeju̶ ñarimaca quẽnaro ti ruyurore bajirone mu̶are ĩajedicõaru̶arãma. 	 Kayo ang ilaw ng sanglibutan. Ang isang bayan na natatayo sa ibabaw ng isang bundok ay hindi maitatago.


To bajiri Jesúre ãmicoasujarã ĩna, ĩre sĩarã vana. Ĩre ãmivanane, sĩgũ̶ Cirene vãme cu̶ti sitagu̶, Simón vãme cu̶tigu̶re bocayujarã. Ĩre bocacõari, —Jesús ĩ gaja vatijãire ĩre gajabosaya —ĩre yi vasujarã ĩna. 	 At nang siya'y kanilang dalhin ay kanilang pinigil ang isang Simong taga Cirene, na nanggaling sa bukid, at ipinasan sa kaniya ang krus, upang dalhin sa likuran ni Jesus.


To bajiro ĩ bajirone, ado bajise ĩ jacu̶re ĩre yigu̶mi: “Tocãrãca cũ̶ma mu̶ ye moarere mu̶re moabosarũgũboacaju̶ yu̶. To bajiboarine, divatoju̶ane no sĩgũ̶ vaibu̶cu̶aca cabrito vãme cu̶tigu̶acare, ‘Ĩ babarã rãca basavariquẽna bato ĩna’ yigu̶, yu̶re ĩsibeticaju̶ mu̶. 	 Datapuwa't siya'y sumagot at sinabi sa kaniyang ama, Narito, maraming taon nang kita'y pinaglilingkuran, at kailan ma'y hindi ako sumuway sa iyong utos; at gayon ma'y hindi mo ako binigyan kailan man ng isang maliit na kambing, upang ipakipagkatuwa ko sa aking mga kaibigan:


Bu̶cu̶rã rõmirire quẽne, ado bajiro ĩnare gotimasioña mu̶: “Diore ajitirũ̶nu̶rã ñari, quẽnaro yirã ñaña. Gãjerãre socasere ĩnare gõjabesa. Idimecu̶menane ñaña”, ĩnare yigotiya. “Quẽnase rĩne yirã ñari, mamarã rõmiri mame manaju̶a cu̶tirãre, ‘Mu̶a manaju̶are mu̶a rĩare quẽne ĩnare ĩamaiña’ ĩnare yigotiya mu̶a”, ĩnare yiya. 	 Na gayon din ang matatandang babae ay maging magalang sa kanilang kilos, hindi palabintangin ni paalipin man sa maraming alak, mga guro ng kabutihan;


Ti rĩne gotigu̶ me yiyuju Pedro. Jairo ĩnare gotimasioñuju. To yigu̶ne ado bajiro gotiyuju: —Masa adirũ̶mu̶ana rojose yirã rãca ñabesa mu̶a. Cãmotadicoasa mu̶a, “Rojose tãmu̶otu̶jabetiriaroju̶ ĩna rãca vatobe” yirã —yiyuju Pedro. 	 At sa iba pang maraming salita ay nagpatotoo siya, at nangaral sa kanila, na sinasabi, Magsiligtas kayo sa likong lahing ito.


To bajiri, Pablo, Bernabé rãcare ĩnare cõañujarã ĩna. Ado bajise queti ĩna rãca ucacõañujarã ĩna: “Jesúre ajitirũ̶nu̶rã, ĩnare ũmato ñarã to yicõari, Jesús ĩ gotiroticõasu̶ocana quẽne, mu̶a yarã ñaja yu̶a, mu̶a quẽne Jesúre ajitirũ̶nu̶rã mu̶a ñajare. To bajiri mu̶are, jud'io masa me ñarãre, Antioqu'ia macanare, Siria sitanare, to yicõari Cilicia sitanare quẽne mu̶are quẽnaroticõaja yu̶a. Cojo masare bajiro bajirã ñari, Jesús bederã rĩne ñaja mani. 	 At nagsisulat sila sa pamamagitan nila, Ang mga apostol at ang mga matanda, mga kapatid, sa mga kapatid na nangasa mga Gentil sa Antioquia at Siria at Cilicia, ay bumabati:


—“Rotimu̶orũ̶gõru̶cu̶mi” yigu̶, Dios ĩ cõagũ̶, Israel ñamasir'i jãnerabatia mani u̶ju̶ ñaami. To bajiri yucú̶tẽroju̶re rujicoadiato. To bajiro ĩ bajiro ĩacõari, “Ĩne ñaami”, yimasiru̶arãja —yiajatud'iyujarã. Ju̶arã Jesúrãca yucú̶tẽroju̶ jaju ecoriarã quẽne, to bajirone Jesúre yitud'iyujarã ĩna. 	 Bumaba ngayon mula sa krus ang Cristo, ang Hari ng Israel, upang aming makita at sampalatayanan. At minumura siya ng mga kasama niyang nangapapako.


Mu̶a jediro, sĩgũ̶re bajiro tu̶oĩaja, Esp'iritu Santo rãcana ñari. To bajicõari, “Yiru̶cu̶ja” Dios ĩ yiriarore bajiro quẽnaro mu̶are ĩ yirotire tu̶oĩayurã ñaja mu̶a jediro. 	 May isang katawan, at isang Espiritu, gaya naman ng pagkatawag sa inyo sa isang pagasa ng pagtawag sa inyo;


Mani quẽne, Jesucristo rãca rijariarãre bajiro bajirã ñari, rojose yiru̶aboarine, tire yibetiru̶arãja. “Jesucristo ĩ rijariaro bero tudicaticõari, ju̶aji tudirijabetiru̶cu̶mi” yimasirã ñari, “Ĩ ejarẽmose rãca quẽnase yicõa ñarũgũru̶arãja mani, adigodoju̶ quẽne, to yicõari, mani rijato beroju̶ quẽne”, yitu̶oĩaja mani. 	 Datapuwa't kung tayo'y nangamatay na kalakip ni Cristo, ay naniniwala tayo na mangabubuhay naman tayong kalakip niya;


“Ĩna rõmiri rãca mani ajeriarã cu̶tijama, ĩnare ajeriarã cu̶tirã ñari, cojo ruju̶ne, ruju̶ cu̶tirãre bajiro bajirã ñarãja mani”, yimasirãja mu̶a, Dios ocare masa ĩna ucamasire ado bajiro ti gotijare: “Manajo cu̶tijama, ju̶arã ñaboarine, sĩgũ̶ ruju̶re bajiro ñaama, Dios ĩajama”, yigotiaja Dios ocare masa ĩna ucamasire. 	 Na kayo'y pasakop naman sa mga gayon, at sa bawa't tumutulong sa gawa at nagpapagal.


Sĩgũ̶ri, Cristore ajitirũ̶nu̶rã, “Bare vãme cu̶ti ñaro cõrone mani bajama, quẽnaja”, yitu̶oĩaama ĩna. Gãjerãma, “Cristo manire ejarẽmogũ̶mi” yitu̶oĩarã ñaboarine, “Vaibu̶cu̶ rii mani bajama, quẽnabetoja” yitu̶oĩagüicõari, bamenama ĩna. 	 May tao na may pananampalataya na makakain ang lahat ng mga bagay: nguni't ang mahina'y kumakain ng mga gulay.


To bajiro ĩna yijare, ado bajiro ĩnare cu̶diyuju Jesús: —“Quẽnaro yirã ñaja yu̶a” yiboarine, rojorã ñaja mu̶a. Diore gotirẽtobosarimasu̶, Isa'ias ñamasir'i, mu̶a bajirotire quẽnaro tu̶oĩacõari, ado bajiro ucamasiñuju: “Ĩna oca masune yirã, quẽnaro yu̶re yirũ̶cu̶bu̶oama ĩna. To bajiro yirã ñaboarine, yu̶ bojarore bajiro tu̶oĩabeama. 	 At sinabi niya sa kanila, Mabuti ang pagkahula ni Isaias tungkol sa inyong mga mapagpaimbabaw, ayon sa nasusulat, Ang bayang ito'y iginagalang ako ng kaniyang mga labi, Datapuwa't ang kanilang puso ay malayo sa akin.


To bajicõari, sĩgũ̶ rojogu̶ Jesúrãca yucú̶tẽroju̶ jaju ecor'i ado bajiro ĩre tud'iyuju ĩ quẽne, Jesúre: —¿“Rotimu̶orũ̶gõru̶cu̶mi” yigu̶, Dios ĩ cõagũ̶ me ñatique mu̶? Ĩ mu̶ ñajama, rujiacõari, yu̶are yirẽtobosaya —ĩre yitud'iyuju ĩ quẽne. 	 At siya'y inalipusta ng isa sa mga tampalasang nabibitin, na sinasabi, Hindi baga ikaw ang Cristo? iligtas mo ang iyong sarili at kami.


Ado bajiro yu̶are goticami Jesús quẽna: —Dios ĩ roticõacacu̶ yu̶ tudiejaro, yu̶ rãca ejaru̶arãma ángel mesa. Ejacõari, masare rotigu̶agu̶, rũ̶cu̶bu̶oriaju̶ rujiru̶cu̶ja yu̶. 	 Datapuwa't pagparito ng Anak ng tao na nasa kaniyang kaluwalhatian, na kasama niya ang lahat ng mga anghel, kung magkagayo'y luluklok siya sa luklukan ng kaniyang kaluwalhatian:


“To bajirone bajigu̶mi Cristo, õ vecaju̶ Diorãca ĩ rotiñaroju̶”, mu̶are yaja yu̶. 	 Ang kinauuwian nga ng mga bagay na aming sinasabi ay ito: Mayroon tayong isang dakilang saserdote, na nakaupo sa kanan ng luklukan ng Karangalan sa mga langit,


To ĩna bajirone, Dios ocare ĩna buerivi u̶ju̶ quẽne ejayuju, Jairo vãme cu̶tigu̶. Jesúre ĩacõari, ĩ rĩjoroju̶a gu̶somuniari tuetuyuju, ĩre rũ̶cu̶bu̶ogu̶. To yicõari, ado bajiro Jesúre ĩre sẽniñuju: —Yu̶ maco sĩgõne ñagõ, ju̶aãmo cõro, gu̶bo ju̶a jẽnituari cũ̶mari tu̶saco ñaamo so. Bajirocaco yimo. So tu̶ ejacõari, sore mu̶ moaĩajama, caticoaru̶ocomo —Jesúre ĩre yisẽniñuju. To bajiro Jairo ĩ yisere ajicõari, ĩre su̶yasuju Jesús. Jãjarã masa ĩre su̶yacõari, no bajiro yi vamasiña manoju̶ vasujarã ĩna. 	 At narito, lumapit ang isang lalaking nagngangalang Jairo, at siya'y isang pinuno sa sinagoga: at siya'y nagpatirapa sa paanan ni Jesus, at ipinamamanhik sa kaniya, na pumasok sa kaniyang bahay;


Dios ocare Isa'ias ñamasir'i ĩ ucamasirere ĩ buere ado bajiro yiyuju ti: “Ovejare sĩaroana ĩre ñiacõari ĩna jiatore bajiro ĩre yiru̶arãma ĩna. To bajiri, ovejare ĩna joa suaro ĩ avasãbetore bajiro yigu̶, rojose ĩre ĩna yiboajaquẽne, ñagõbetiru̶cũ̶mi. 	 Ang dako nga ng kasulatan na binabasa niya ay ito, Siya'y gaya ng tupa na dinala sa patayan; At kung paanong hindi umimik ang kordero sa harap ng manggugupit sa kaniya, Gayon din hindi niya binubuka ang kaniyang bibig:


Yu̶ jacu̶ yu̶re cõacacu̶ quẽne, ĩ masune, “Yu̶ macu̶, yu̶ cõagũ̶ ñaami” yigu̶ ñari, masa ĩna ajimasirotire ĩnare cõarũgũami. Ĩ cõacacu̶re yu̶re ajitirũ̶nu̶mena ñari, ĩre ajimena, to yicõari, ĩ ocare ajitirũ̶nu̶mena ñaja mu̶a. 	 At ang Ama na nagsugo sa akin, ay siyang nagpatotoo tungkol sa akin. Kailan ma'y hindi ninyo narinig ang kaniyang tinig, ni hindi man ninyo nakita ang kaniyang anyo.


To bajiro ĩre ĩ yisere ajicõari, —Mu̶ cãmire yaru̶cu̶ja yu̶ —ĩre yigu̶ne, ĩre moaĩañuju Jesús. To bajiro ĩ yirirĩmarone, ĩ cãmi ĩre yaticoasuju yuja. 	 At iniunat niya ang kaniyang kamay, at siya'y hinipo, na nagsasabi, Ibig ko; luminis ka. At pagdaka'y nalinis ang kaniyang ketong.


To bajiri Dios ĩ rotiriarore bajirone yigu̶, cojojine manire rijabosayumi. To bajiro ĩ bajire ñajare, rojose mani yisere masiriocõari, “Rojose mana ñaama”, manire yiĩagũ̶mi Dios. 	 Sa kaloobang yaon tayo'y pinapaging-banal, sa pamamagitan ng pagkahandog ng katawan ni Cristo na minsan magpakailan man.


“Mu̶a manajo me rãca, rõmia quẽne mu̶a manaju̶ me rãca mu̶a ajeriarã cu̶tijama, quẽnabeaja ti” yirã ñaboarine, mu̶aju̶ama, ¿no yirã tire yicõarũgũati mu̶a? “Gãjerã masa, Diore masimena, ĩna masune ĩna quẽnoriarãju̶are rũ̶cu̶bu̶osocarãma. To ĩna yisere ĩaterã ñaja yu̶a” yigotiboarine, ¿no yirã ĩna yirũ̶cu̶bu̶osocariviriayere ñasere juarudiati mu̶a? 	 Ikaw na nagsasabing ang tao ay huwag mangalunya, ay nangangalunya ka? ikaw na nasusuklam sa mga diosdiosan, ay nanakawan mo ang mga templo?


To bajirone bajiaja u̶ye oco quẽne. Mame u̶ye ocore, vaibu̶cu̶gaserone quẽnoriajoa bu̶cu̶joaju̶are jiomenaja mani. Bu̶cu̶joaju̶re mani jiojama, jãmu̶sĩnituca yiro, yivocõaroja tijoaju̶are. To bajiro mani yijama, u̶ye ocore, vaibu̶cu̶gaserone quẽnoriajoare quẽne, to bajirone yireacõa tu̶jana yirãja mani. “To bajirobe” yirãma, mame u̶ye ocore vaibu̶cu̶gaserone quẽnoriajoa, mamajoaju̶are jiore ñaroja. To yicõari, u̶ye oco, vaibu̶cu̶gaserone quẽnoriajoa quẽne, cojoro cõro quẽnaro ñaru̶aroja. To bajiri mame u̶ye ocore, bu̶cu̶joaju̶re mani jiobetore bajiro mame oca yu̶ gotimasiosere, mani ñicu̶a oca rãca tu̶oĩavu̶obesa mu̶a —ĩnare yiyuju Jesús. 	 At walang taong nagsisilid ng bagong alak sa mga balat na luma; sa ibang paraan ay pinupunit ng alak ang mga balat at nabububo ang alak at nasisira ang mga balat: kundi ang alak na bago ay isinisilid sa mga bagong balat.


Ĩna ejaro, ado bajiro ĩnare yisẽniĩañujarã ĩna: —¿Mu̶a macu̶, ĩabecu̶ ruyuacacu̶ mu̶a yigu̶ne ñati ãnima? ¿No bajiro yicõari ĩabecu̶ ñaboarine, ĩacoasujari ĩ yuja? —yisẽniĩañujarã ĩna, ĩ jacu̶are. 	 At nangagtanong sa kanila, na sinasabi, Ito baga ang inyong anak, na sinasabi ninyong ipinanganak na bulag? paano ngang nakakakita siya ngayon?


To bajiboarine, variquẽnagũ̶ ñacudimasiñuju Abraham, “Õ vecaju̶ Dios ĩ quẽnoria macare quẽnaro ñacõa ñarũgũru̶cu̶ja yu̶” yitu̶oĩagũ̶ ñari. 	 Sapagka't inaasahan niya ang bayang may mga kinasasaligan, na ang nagtayo at gumawa ay ang Dios.


To ĩ yisere ajicõari, Jesús ruju̶rire ĩna yujeriavire coderotiyujarã ĩna. To yicõari, gũ̶ta sojere quẽnaro bibequẽnoñujarã ĩna, “Ĩ ruju̶rire ãmirã ĩna jãnajama, ĩamasirãsa mani” yirã. 	 Kaya't sila'y nagsiparoon, at iningatan nila ang libingan, tinatakan ang bato, na kasama nila ang bantay.


To bajiro ĩ yiĩabetiboajaquẽne, Moisére ĩ roticũroto rĩjoroana quẽne bajireacoadimasiñuma. To bajiro ĩna bajijama, Adán Dios ĩre ĩ roticũsere masiboarine, ĩ cu̶dibetimasire vaja bajireasu̶oadimasiñuma ĩna. To bajiri Adán manire ĩ yiromasire su̶orine bajireacoarũgũaja mani quẽne. To bajiboarine, “Quẽnase yigu̶re ĩre cõaru̶cu̶ja yu̶. Ĩ su̶orine quẽnaro ñaru̶arãma ĩna”, yimasiñuju Dios. 	 Bagaman ang kamatayan ay naghari mula kay Adam hanggang kay Moises, kahit doon sa hindi nangagkasala man ng tulad sa pagsalangsang ni Adam, na siyang anyo niyaong darating.


¿Roma macagu̶ u̶ju̶, César, gãjoa manire ĩ vaja yirotisere mani vaja yijama, quẽnacõarojari? ¿Dios ĩ rotimasirere cu̶dimena yirãjarique mani, ĩre mani vaja yijama? —Jesúre yisẽniĩaboayujarã ĩna. 	 Matuwid bagang kami ay bumuwis kay Cesar, o hindi?


To bajiri quẽnaro ajiya mu̶a: Adirũ̶mu̶rire Jesús su̶orine quẽnaro Dios ĩ yisere jud'io masa me ñarãju̶are gotimasiocudiroti ñaja. Ĩnaju̶ama tire ajirã ñari, ajitirũ̶nu̶ru̶arãma —ĩnare yigoticami Pablo. 	 Maging hayag nawa sa inyo, na ang kaligtasang ito ng Dios ay ipinadala sa mga Gentil: sila'y makikinig naman.


Ĩnare besegajanocõari, “Ãnoa ñaama masa, yu̶a beserã”, yiyujarã, Jesús ĩ gotiroticõasu̶oriarãre. To ĩna yijare, ĩnare ãmo ñujeocõari Diore ĩre sẽniñujarã Jesús ĩ gotiroticõasu̶oriarã, “Quẽnaro ĩnare ejarẽmoato Dios” yirã. 	 Na siyang iniharap nila sa mga apostol: at nang sila'y mangakapanalangin na, ay ipinatong nila ang kanilang mga kamay sa mga yaon.


To bajiro ĩre yigajanocõari, u̶jarã ĩna sãñarito ũnore ĩna sãriarore ĩre veayujarã ĩna quẽna. To yicõari, ĩ sudiju̶a ĩre sãñujarã quẽna. Ĩre sudi sãgajanocõari, yucú̶tẽroju̶ jajusĩaroana ĩre ãmiasujarã. 	 At nang siya'y kanilang malibak, ay hinubdan nila siya ng balabal, at isinuot sa kaniya ang kaniyang mga damit, at kanilang inilabas siya upang ipako sa krus.


To bajiri mu̶are gotiaja yu̶: Gõjanabiobesa ãnoare. No ĩna bojarore bajiro yato. Ĩna masune tu̶oĩacõari, ĩna gotimasiocudijama, yayiori mene jedicõaru̶aroja tia. 	 At ngayo'y sinasabi ko sa inyo, Huwag kayong mangakialam sa mga taong ito, at pabayaan ninyo sila: sapagka't kung ang pasiyang ito, o ang gawang ito ay sa mga tao, ay mawawasak:


‘Yu̶ rãca baroadiato’ yu̶ yicõaboarãju̶ama, yu̶ rãca babetiru̶arãma ĩna”, ĩre yigu̶mi ĩ u̶ju̶ —ĩre yigotiyuju Jesús. 	 Sapagka't sinasabi ko sa inyo na alin man sa mga taong inanyayahan ay hindi makatitikim ng aking hapunan.


Tire tu̶oĩacõari, ado bajiro sẽniroti ñaja manire: “Dios mu̶ sĩgũ̶ne ñaja masirẽtogũ̶. Ñimu̶ gãji mu̶re bajiro masigũ̶ magũ̶mi. Yu̶a u̶ju̶ Jesucristo ĩ rijabosare su̶orine yu̶are maiñuja mu̶. To yicõari, rojose yu̶a yibetirotire yu̶are ejarẽmoñuja mu̶. Mu̶ rotiñaroju̶ yu̶a ejaro, ‘Rojose mu̶a yire vaja maja’ yu̶are yiĩaru̶cu̶ja mu̶. To bajiri, mu̶ ñaroju̶ ejacõari, mu̶ rãca quẽnaro variquẽnaru̶arãja mani. Quẽnarẽtogũ̶ ñaja mu̶. To yicõari, u̶ju̶ ñamasugũ̶ ñaja mu̶. Ñie mu̶ yimasibeti maja mu̶re. To bajicõari, diseju̶a mu̶ rotimasibeti maja mu̶re. To bajiro bajiyuja mu̶, adi macaru̶cu̶rore mu̶ rujeoroto rĩjoroju̶ne. Adirũ̶mu̶rire quẽne, to bajirone bajicõa ñaja mu̶. To bajiro rĩne bajicõa ñarũgũru̶cu̶ja mu̶”, yiroti ñaja manire, Diore rũ̶cu̶bu̶orã. To cõro ñaja. 	 Ngayon doon sa makapagiingat sa inyo mula sa pagkatisod, at sa inyo'y makapaghaharap na walang kapintasan na may malaking galak, sa harapan ng kaniyang kaluwalhatian.


To bajicõari, “Adione ñaamo Dios yarãre sĩario, to yicõari, Jesúre ajitirũ̶nu̶ tu̶jamenare sĩavariquẽnagõ”, yiĩamasicaju̶ yu̶. “Rojogo masu ñaamo” yiĩamasicõari, no yimasibeticaju̶ yu̶. 	 At nakita ko ang babae na lasing sa dugo ng mga banal, at sa dugo ng mga martir ni Jesus. At nang aking makita siya ay nanggilalas ako ng malaking panggigilalas.


Jairicaro ñañuju. To bajiri ti vi sãjacõari, sĩgũ̶ ángel ĩ rujisere ĩañujarã ĩna. Sudiro botiriase yoariase sãñacõari rujiyuju riojojacatu̶aju̶are. Bu̶to güiyujarã ĩna. 	 At pagkapasok sa libingan, ay kanilang nakita ang isang binata na nakaupo sa dakong kanan, na nararamtan ng isang damit na maputi; at sila'y nangagitla.


To bajiro ĩna yirocar'ire ĩre ejayujarã ĩna, Jesúre ajitirũ̶nu̶rã. To ĩna ejarone, vũ̶mu̶rũ̶gũ̶, ti macaju̶ane jiacoasuju Pablo quẽna. Gajerũ̶mu̶ Derbe vãme cu̶ti macaju̶a vacoasuju Pablo, Bernabé rãca. 	 Datapuwa't samantalang ang mga alagad ay nangakatayo sa paligid niya, ay nagtindig siya, at pumasok sa bayan: at nang kinabukasa'y umalis siya na kasama ni Bernabe napasa Derbe.


Dios ĩ roticõacacu̶re, yu̶re mu̶a ajitirũ̶nu̶se su̶orine gãjerã mu̶are ajatud'icõari, “Rojorã ñaama” mu̶are ĩna yisocaboajaquẽne, variquẽnaru̶arãja mu̶a. 	 Mapapalad kayo kung kayo'y kapootan ng mga tao, at kung kayo'y ihiwalay nila, at kayo'y alimurahin, at itakuwil ang inyong pangalan na tila masasama, dahil sa Anak ng tao.


Yu̶re ajitirũ̶nu̶rã ñari, güimenane sẽnirũgũma mu̶a. To bajiro mu̶a yijama, no mu̶a bojasere mu̶a sẽniro cõrone mu̶are ĩsirũgũru̶cu̶ja yu̶, “ ‘Quẽnamasugũ̶ ñaami’ yu̶ jacu̶re yimasiato ĩna” yigu̶. 	 At ang anomang inyong hingin sa aking pangalan, ay yaon ang aking gagawin, upang ang Ama ay lumuwalhati sa Anak.


Gu̶sore bajigu̶ ñagũ̶ro yarãju̶a, quẽatĩmabeticama. To bajiri Miguel rãcanaju̶a, ĩnare quẽatĩmacõari, ĩnare bureacõacama, õ vecaju̶re. 	 At hindi sila nanganalo, ni nasumpungan pa man ang kanilang dako sa langit.


To bajiro yu̶ bajirone, ado bajiro yu̶re yicami ángel: —To bajiro yu̶re rũ̶cu̶bu̶obesa. Yu̶ quẽne, mu̶re bajirone Dios ĩ bojasere yigu̶ ñaja. Diore gotirẽtobosarãre, to yicõari, adi paperatuti ucare ajitirũ̶nu̶ronare bajirone bajigu̶ ñaja yu̶ quẽne. To bajiri, Diore mu̶ rũ̶cu̶bu̶orore bajiro yu̶re rũ̶cu̶bu̶obesa. Dioju̶are to bajiro mu̶ rũ̶cu̶bu̶ojama, quẽnaja —yu̶re yigoticami ángel. 	 At sinasabi niya sa akin, Ingatan mong huwag gawin iyan: ako'y kapuwa mo alipin at ng iyong mga kapatid na mga propeta, at ng mga tumutupad ng mga salita ng aklat na ito: sumamba ka sa Dios.


Ĩna masune tu̶oĩacõari, “Ĩnare ejarẽmoto mani”, yitu̶oĩañujarã ĩna, jud'io masa me ñaboarine. Jud'io masa su̶orine, jud'io masa mere, Dios yarã ĩna ñase ejayuja ti. To bajiri jud'io masare maioro bajirãre ejarẽmoroti ñaja. 	 Oo, ito'y kalugodlugod sa kanila; at sila'y may utang na loob sa kanila. Sapagka't kung ang mga Gentil ay naging mga kabahagi sa kanilang mga bagay na ayon sa Espiritu, nararapat naman nilang paglingkuran ang mga yaon sa mga bagay na ayon sa laman.


Ĩna vadiru̶abetire ajicõari, gãjerã ĩre moabosarimasare cõagũ̶mi quẽna. “ ‘Yu̶a u̶ju̶ mu̶are jigu̶ ñari, ĩ yarã vaibu̶cu̶rã mame bu̶cu̶arãre sĩarotimi. Jẽre quẽnogajanomu̶ yu̶a. To bajiri ĩ macu̶ ĩ ãmosiarirũ̶mu̶ ĩarã vayá mu̶a quẽne’ ĩnare yiba”, yicõagũ̶mi ĩna u̶ju̶. 	 Muling nagsugo siya sa ibang mga alipin, na sinasabi, Sabihin ninyo sa mga inanyayahan, Narito, inihanda ko na ang aking piging; pinatay ko ang aking mga baka at mga hayop na matataba, at ang lahat ng mga bagay ay nahahanda na: magsiparito kayo sa piging ng kasalan.


To yu̶a yiboajaquẽne, —Güibesa. Variquẽnaña mu̶a. Yu̶ne ñaja —yu̶are yicami Jesús. 	 Datapuwa't pagdaka'y nagsalita sa kanila si Jesus, na nagsasabi, Laksan ninyo ang inyong loob; ako nga: huwag kayong mangatakot.


To ĩ yiro bero, Jesús ĩ yirere ĩna ĩarere, to yicõari, ĩ gotimasiorere ti macanare gotiyujarã. Ĩnare gotimasio gajanocõari, Jerusalénju̶ tudianane Samaria sita ñarimacarianare Jesús ye quẽnasere ĩnare gotimasioñujarã ĩna. 	 Sila nga, nang makapagpatotoo at masabi na nila ang salita ng Panginoon, ay nangagbalik sa Jerusalem, at ipinangaral ang evangelio sa maraming nayon ng mga Samaritano.


Sĩgũ̶ri toju̶ ñarã, to bajiro ĩ yiavasãsere ajicõari, ado bajiro yiyujarã ĩna: —¡Ajiya mu̶a! Diore gotirẽtobosarimasu̶ El'ias ñamasir'ire jigu̶ yami —yiyujarã ĩna. 	 At nang marinig ng ilang nangaroon, ay sinabi nila, Narito, tinatawag niya si Elias.


To bajiri, Cristo ĩ bajirere ĩna gotimasiosere ajicõari, “To bajirone bajirimi Cristo”, yitu̶oĩare ñaja. 	 Kaya nga ang paniniwala'y nanggagaling sa pakikinig, at ang pakikinig ay sa pamamagitan ng salita ni Cristo.


To bajicõari, ruyugoaro ado bajise ĩnare yicama: —Yu̶a rũ̶cu̶bu̶ogu̶, Dios, rotigu̶ ĩ rujiri cũmurore rujigu̶, to yicõari, oveja macu̶re bajiro rijabosacacu̶, ĩnane ñaama rojose tãmu̶otu̶jabetiriaroju̶ yu̶a vaborotire yu̶are yirẽtobosarã —yicama ĩna. 	 At nagsisigawan ng tinig na malakas, na nangagsasabi, Ang pagliligtas ay sumaaming Dios na nakaupo sa luklukan, at sa Cordero.


To ĩ yirirĩmarone, masa jediro ĩna ĩaro rĩjoro vũ̶mu̶rũ̶gũ̶cõari, ĩ jesariju̶re ãmi, ĩ ya viju̶ vacoasuju ĩ yuja. To bajiro Jesús ĩ yisere ĩau̶cacoasujarã masa. “Ti ũnire ĩabetirũgũcaju̶ mani. Ãni, Dios ĩ masise rãca yigu̶ yami” yitu̶oĩacõari, —Quẽnaro yaja mu̶ —Diore ĩre yivariquẽnañujarã ĩna. 	 At nagtindig siya, at pagdaka'y binuhat ang higaan, at yumaon sa harap nilang lahat; ano pa't nangagtaka silang lahat, at niluwalhati nila ang Dios, na nangagsabi, Kailan ma'y hindi tayo nakakita ng ganito.


Ĩre ajitirũ̶nu̶rãre, “Mu̶ su̶orine ajitirũ̶nu̶ama” yigu̶, “Quẽnaja” Diore yivariquẽnagũ̶, ado bajiro yicami Jesús: —Cacu̶, õ vecagu̶ u̶ju̶ ñaja mu̶. Adi macaru̶cu̶rore quẽne, ñajediro u̶ju̶ ñaja mu̶. “Jẽre masiaja yu̶a” yitu̶oĩaboarãre, “Yu̶ ocare ajimasibeticõato ĩna” yigu̶, ĩnare masirioaja mu̶. To yicõari, “Masimena ñaja yu̶a” yirãju̶are, “Ajimasiato” yigu̶, ĩna ajimasirotire yirẽmorũgũaja mu̶. To bajiro mu̶ yijama, mu̶ bojarore bajiro yigu̶ yaja mu̶ —Diore yicami Jesús. 	 Nang panahong yaon ay sumagot si Jesus at sinabi, Ako'y nagpapasalamat sa iyo, Oh Ama, Panginoon ng langit at ng lupa, na iyong inilihim ang mga bagay na ito sa mga pantas at matatalino, at ipinahayag mo sa mga sanggol:


“Bojaĩabesa” Dios ĩ yimasirere masicõari, “Yu̶ bojaĩajama, rojose yigu̶ yaja” yimasiboarine, rojose yigu̶ ñari, bu̶tobu̶sa gãjerã yere bojaĩarũtuacaju̶ yu̶. Dios ĩ rotimasire ti manijama, “Rojose yigu̶ yaja yu̶”, yimasire maniboriaroja. 	 Datapuwa't ang kasalanan, nang makasumpong ng pagkakataon, ay gumawa sa akin sa pamamagitan ng utos ng sarisaring kasakiman: sapagka't kung walang kautusan ang kasalanan ay patay.


To bajiri, ĩ maigũ̶ yarã mani ñajare, “Rojose ĩna yise vaja ĩnare rijabosaaya” yigu̶, Jesucristore ĩre cõañumi Dios. To bajiro ĩ yiriaro bero, manire ĩ rijabosare ñajare, “Ñie rojose ĩnare yibetiru̶cu̶ja yu̶”, manire yiĩañumi Dios. To bajiro ĩ yirere mani ajimasise ĩ cõare ti ñajare, “Manire maimasucõaami Dios”, yimasiaja mani. 	 Na sa kaniya'y mayroon tayo ng ating katubusan sa pamamagitan ng kaniyang dugo, na kapatawaran ng ating mga kasalanan, ayon sa mga kayamanan ng kaniyang biyaya,


Cristo ĩ rijabosare su̶ori, “Quẽnaro yu̶ yisere ajitirũ̶nu̶cõari, yu̶ yarã ñaña mu̶a” Dios mu̶are ĩ yirere cu̶dicana ñaboarine, yoaro mene ĩ yere ajitirũ̶nu̶ tu̶jacõari, gãjerã ricati ĩna gotimasioseju̶are ajitirũ̶nu̶ñuja mu̶a. Tire ajisu̶tiriticõari, adi queti mu̶are ucacõaja yu̶. 	 Ako'y namamangha na kay dali ninyong nagsilipat sa ibang evangelio buhat sa tumawag sa inyo sa biyaya ni Cristo;


Ĩrene goticami Juan vãme cu̶tigu̶, masare oco rãca bautizarimasu̶. Jesús ĩ ejarone, ado bajiro masare goticami: —Ãnine ñaami mu̶are yu̶ goti rĩjoro cu̶tigu̶ma. Ĩ bajirotire gotigu̶, ado bajiro mu̶are yigotiadicaju̶ yu̶: “Yu̶ bero sĩgũ̶ ejaru̶cu̶mi. Yu̶ rĩjoroju̶ne jẽre ñacõañumi. To bajigu̶ ĩ ñajare, yu̶ rẽtoro ñamasugũ̶ ñaami ĩma” mu̶are yigotiadicaju̶ yu̶ —yicami Juan, Jesús ĩ bajirotire gotigu̶. 	 Pinatotohanan siya ni Juan, at sumigaw, na nagsasabi, Ito yaong aking sinasabi, Ang pumaparitong nasa hulihan ko ay magiging una sa akin: sapagka't siya'y una sa akin.


To bajiri, Dios ĩ bojasere yiru̶arã, quẽnaro tu̶oĩaña mu̶a. Quẽnaro tu̶oĩacõari, ĩ bojarore bajiro mu̶a yijama, mu̶a babarã quẽne Cristore bu̶tobu̶sa ajitirũ̶nu̶ru̶arãma ĩna. 	 At magsigawa kayo ng matuwid na landas sa inyong mga paa, upang huwag maligaw ang pilay, kundi bagkus gumaling.


“Yu̶a u̶ju̶ ñaja mu̶” gãjerã mu̶are ĩna yirũ̶cu̶bu̶osere ĩnare yirotibeja. “Rotimu̶orũ̶gõru̶cu̶ja mu̶” yigu̶, Dios ĩ cõacacu̶, yu̶ sĩgũ̶ne ñaja mu̶a u̶ju̶ma. 	 Ni huwag kayong patawag na mga panginoon; sapagka't iisa ang inyong panginoon, sa makatuwid baga'y ang Cristo.


Ĩ sĩaecoroto rĩjoro, Galilea sitaju̶ ĩ rãca vadicõari Jerusalénju̶ ejariarãre tudicaticõari cojorũ̶mu̶ me ĩnare ruyuaĩoñuju Jesús. To bajiri, ĩ bajirere gotirũgũama ĩna, ĩre ĩariarã ñari. 	 At siya'y nakitang maraming mga araw ng mga kasama niyang nagsiahon buhat sa Galilea hanggang sa Jerusalem, na siyang mga saksi niya ngayon sa bayan.


Jesús, oco rãca Juanre ĩ bautizarotiro bero, yucú̶ mano, vaibu̶cu̶rã ĩna ñaroju̶, ĩre ũmato vasuju Esp'iritu Santo. 	 At pagdaka'y itinaboy siya ng Espiritu sa ilang.


“Yu̶ yarã, Jesús ĩ bajirere ĩna ajitejare, ĩ yarã me ñaama”, yisu̶tiritiaja yu̶. Ĩre ajitirũ̶nu̶gũ̶ ñari, Esp'iritu Santo ĩ ejarẽmose rãca, “Riojo gotiaja yu̶”, yimasiaja yu̶. Ĩnare maigũ̶ ñari, rojose ĩna yise vaja ĩnare vaja yibosagu̶, Cristore ĩre cãmotadicõari, rojose tãmu̶otu̶jabetiriaroju̶ varu̶aboaja yu̶; “To bajiro yu̶ bajise vajane, ĩnaju̶a Cristo rãcana ñato” yigu̶. 	 Sinasabi ko ang katotohanang na kay Cristo, na hindi ako nagsisinungaling, na ako'y sinasaksihan ng aking budhi sa Espiritu Santo,


“Manire moare rotirã ĩna ĩaro rĩne quẽnaro moaru̶arãja, ‘Yu̶are ĩavariquẽnato ĩna’ yirã”, yitu̶oĩabeticõaña mu̶a. Ĩna ĩaro mu̶a moarore bajirone, ĩna ĩabetijaquẽne moacõaroti ñaja. “Cristore moabosarãre bajirone moarã yaja mani” yirã, quẽnaro ĩnare moabosaya mu̶a. 	 Hindi ang paglilingkod sa paningin, na gaya ng pagbibigay lugod sa mga tao; kundi bagkus gaya ng mga alipin ni Cristo, na ginagawa mula sa puso ang kalooban ng Dios;


To ĩna yirone, ĩnare ĩacõari, ado bajiro ĩnare gotiyuju Jesúju̶ama: —Ĩna masune ejamasimenama masa, Dios tu̶ju̶re. Dioju̶ama, ñajediro yimasijeocõami. Ñieju̶a josase maja, ĩrema. Ĩ su̶orine ĩ tu̶ju̶ ejamasire ñaja —ĩnare yiyuju Jesús. 	 Pagtingin ni Jesus sa kanila'y nagsabi, Hindi maaari ito sa mga tao, datapuwa't hindi gayon sa Dios: sapagka't ang lahat ng mga bagay ay may pangyayari sa Dios.


Dios ĩ rotiriarore bajirone Abraham ĩ cu̶dire ñajare, “ ‘Yu̶re ajitirũ̶nu̶gũ̶ ñari, rojose magũ̶ ñaami’ ĩre yimasiñuju Dios”, yigotiaja Dios ocare masa ĩna ucamasire. To bajiri, “Dios baba ñaami”, ĩre yimasiñujarã masa. 	 At natupad ang kasulatan na nagsasabi, At si Abraham ay sumampalataya sa Dios, at yao'y ibinilang na katuwiran sa kaniya; at siya'y tinawag na kaibigan ng Dios.


Gajerũ̶mu̶ Sidón vãme cu̶ti macaju̶ ejacaju̶ yu̶a. “Rojose tãmu̶oami Pablo” yiĩamaicõari, “Mu̶ babarãre ĩnare ĩacudiaya. No mu̶ bojase mu̶re ĩsiato”, ĩre yicami Julio. 	 At nang sumunod na araw ay nagsidaong kami sa Sidon: at pinagpakitaan ni Julio ng magandang-loob si Pablo, at pinahintulutan siyang pumaroon sa kaniyang mga kaibigan, at siya'y magpakaginhawa.


Adi papera, yoaro mene bajirotire gotiaja. Dios, ti quetire, ĩ macu̶ Jesucristore gotiyuju, ĩ yarã, ĩ bojasere yirã, ĩna masirotire yigu̶. To bajiro ĩ yijare, “Yu̶ bojasere yigu̶re, Juanre, to bajiro bajirotire ruyuaĩocõari, ‘Ado bajiro bajiaja mu̶re yu̶ ruyuaĩose’ ĩre yigotimasioru̶cu̶ja mu̶” yigu̶, ángelre cõañumi Jesucristo. 	 Ang Apocalipsis ni Jesucristo, na ibinigay ng Dios sa kaniya upang ipahayag sa kaniyang mga alipin, sa makatuwid ay ang mga bagay na nararapat mangyaring madali: at kaniyang ipinadala at ipinaalam sa pamamagitan ng kaniyang anghel sa kaniyang alipin na si Juan;


U̶ye veseju̶ ĩna ejaro ĩacõari, ti vese coderãju̶a, ado bajiro yirãma: Ĩnare ñejecõari, jarãma. Gãjerãre sĩarãma, to yicõari gãjerãre gũ̶tane reasĩarãma. 	 At pinaghawakan ng mga magsasaka ang kaniyang mga alipin, at hinampas nila ang isa, at ang isa'y pinatay, at ang isa'y binato.


Tirũ̶mu̶ju̶ma rojosere yisejariarã ñari, ti rione mu̶are yiru̶amacõriaroja ti. To bajiri sĩgũ̶ moarimasu̶ cu̶ticõari, ĩre ĩ rotiajeriarore bajiro mu̶are bajiriaroja rojoseju̶a. To bajiro mu̶are ti bajiboajaquẽne, ado bajiseju̶a yitu̶oĩañuja mu̶a yuja: “Jesucristo manire rijabosayumi, rojose mani yise su̶ori”, yitu̶oĩañuja mu̶a. To bajiri yucu̶rema Dios ĩ bojasere yirã ñarãja mu̶a. Tire tu̶oĩacõari, Dios su̶orine to bajiro yirã mu̶a ñajare, “Quẽnaro yaja mu̶”, ĩre yaja yu̶. 	 Datapuwa't salamat sa Dios, na, bagama't kayo'y naging mga alipin ng kasalanan, kayo'y naging mga matalimahin sa puso doon sa uri ng aral na pinagbigyan sa inyo;


Bu̶tobu̶sa ĩna avasãjare, “Ĩre sĩaroma” yigu̶, “Mani ya viju̶ ĩre ãmicoasa mu̶a”, ĩnare yiyuju surara u̶ju̶. 	 At nang magkaroon ng malaking pagtatalo, sa takot ng pangulong kapitan na baka pagwaraywarayin nila si Pablo, ay pinapanaog ang mga kawal at ipinaagaw siya sa gitna nila, at siya'y ipinasok sa kuta.


Õ vecaju̶re ñagũ̶ sĩgũ̶ne ñaami mani jacu̶, Dios vãme cu̶tigu̶. To bajiri adi sitagu̶re, gãjire yu̶re ajitirũ̶nu̶gũ̶re, Diore mu̶a yirũ̶cu̶bu̶orore bajiro yirã, “yu̶a jacu̶” ĩre yibeja mu̶a. 	 At huwag ninyong tawaging inyong ama ang sinomang tao sa lupa: sapagka't iisa ang inyong ama, sa makatuwid baga'y siya na nasa langit.


To bajiri bajireacõari, quẽna ĩna tudicatijama, ¿ñimu̶ju̶a ñaguĩda so manaju̶ masu ñarocu̶ma, ĩna ñaro cõrone sore ĩna manajo cu̶ticato bero? —Jesúre yisẽniĩatoyujarã ĩna. 	 Sa pagkabuhay na maguli nga, kanino sa kanila magiging asawa kaya ang babaing yaon? sapagka't siya'y naging asawa ng pito.


Ti macaju̶re ñañuju romano masu̶. Surara u̶ju̶ ñañuju ĩ. Ĩre moabosarimasu̶, ĩ maigũ̶, bu̶to rijayuju. Bajirocacu̶ju̶ yiyuju ĩ. 	 At ang alipin ng isang senturion, na minamahal nito, ay may sakit at malapit nang mamatay.


To bajiro ĩnare yu̶ yirone, ado bajiro yu̶re sẽniĩaru̶arãma ĩna: “¿Divato mu̶ ñiorijaro mu̶re ecabeticati yu̶a? ¿Divato mu̶ idiru̶aro, mu̶re iobeticati yu̶a? ¿Divato gajeroagu̶ yu̶a masibecu̶ mu̶ ñajare, mu̶re bocaãmibeticati yu̶a? ¿Mu̶ sudi mano, mu̶re sudi sãbeticati yu̶a? ¿Divato mu̶ tubibe ecoro, mu̶ rijarore quẽne, mu̶re ĩarã ejabeticati yu̶a?”, yu̶re yisẽniĩaru̶arãma ĩna. 	 Kung magkagayo'y sila nama'y magsisisagot, na magsisipagsabi, Panginoon, kailan ka namin nakitang nagugutom, o nauuhaw, o isang taga ibang bayan, o hubad, o may-sakit, o nasa bilangguan, at hindi ka namin pinaglingkuran?


To yicõari, ado bajiro ĩre gotimasiñuju Dios: “Cojorũ̶mu̶ adi sitare vaveoru̶arãma mu̶ jãnerabatia. Adi sitare vaveocõari, gãjerã sitaju̶re ñaru̶arãma. Toju̶re ĩna ñaro, cuatrocientos cũ̶mari ĩnare rotiajeru̶arãma ĩna. 	 At ganito ang sinalita ng Dios, na ang kaniyang binhi ay makikipamayan sa ibang lupain, at kanilang dadalhin sila sa pagkaalipin, at sila'y pahihirapang apat na raang taon.


“Yu̶ rãca quẽnaro ñato ĩna” yigu̶, Dios ĩ yimasirere ajiriarã ñaboarine, ĩ rãca quẽnaro ñabetimasiñujarã ĩna. To bajiboarine, masa rãca quẽnaro ĩ ñarotire bojacõa ñaami Dios. 	 Kaya't yamang may natitira pang ibang dapat magsipasok doon, at ang mga pinangaralan nang una ng mabubuting balita ay hindi nangapasok dahil sa pagsuway,


Yu̶a rãcana, sĩgũ̶ rĩa, cojomo cõro ju̶a jẽnituarirãcu̶ ũ̶mu̶a ñaboacama. Sĩgõrene manajo cu̶tiboacama ĩna. Ñasu̶ogu̶ sore manajo cu̶tisu̶oboacami. Rĩa magũ̶ne rijacoacami ĩ. Ĩ rijato bero, gãji ĩ bedi vasoaboacami. Ĩ quẽne rĩa magũ̶ne rijacoacami. 	 Nagkaroon nga sa amin ng pitong magkakapatid na lalake: at nagasawa ang panganay at namatay, at sapagka't hindi siya nagkaanak ay iniwan niya ang kaniyang asawa sa kaniyang kapatid na lalake;