Kagena de muna magena motemo, "Awa kodo, Baba! Ngona gena o Yahudika ma nyawa moi de ngohi manena o Samaria ma nyawa moi, de qadoohaso sidago Ngona de o ake nogolo ngohika." (Muna ami sango komagena, sababu o Yahudika ma nyawa de o Samariaka ma nyawa gena ona imatekedodiaowa, sidago manga bobita lo itemo upa manga lelenga eko manga udo-udo imakabau de imakacapu.) 	 Den samaritanske kvinne sier da til ham: Hvorledes kan du som er jøde, be mig, en samaritansk kvinne, om å få drikke? - for jøder har ikke samkvem med samaritaner.


Ngohi tanakoka, sababu kaputuka asa o Gikimoi towisusubaka de Awi manara taaakaka, gena wasulo o malaikat moi so yahino ai dateka imaokoye de isingangasu ngohika itemo, 	 For i denne natt stod for mig en engel fra den Gud som jeg tilhører, som jeg også tjener, og sa:


O bi nabi de komagena lo o Yohanes ona yangodu manga dodoto de lo o bi bobita o Gikimoino o Musa walelefo, qangodu gena isingangasu iqomaka o kia done bilasu idadi. 	 For alle profetene og loven har spådd inntil Johannes,


(Awi piricaya ma gola gena o kia naga wakokelelo o boosuka, sababu o orasi ipapasaka gena ona isihoda waasi kanaga o Gikimoi Awi Jaji ma Buku ma rabaka lo isilelefoka, ma ngale o Yesus bilasu o sone ma rabano wisioho kali.) 	 for de forstod ennu ikke Skriften, at han skulde opstå fra de døde.


Kanaga to ngini nia adati de nia galepu moi isilefoka itemo, nakoso o nyawa niatailako de ona manga sala eko hiwa gena, bilasu kanaga o saksi yasinotoka de ma ngale ona gena manga singangasu bilasu imaketero. 	 men også i eders lov står det skrevet at to menneskers vidnesbyrd er sant.


Sababu nakoso o nyawa kanaga itemo "Nako ngohi ka cawali o Yahudika manga bobita moi-moi o Musa walelefo gena qangodu tamote, de asa ai sininga o Gikimoi waaka gena itotiai," ona magena o Gikimoi asa wakutuku. Sababu ma ngale o nyawa la maro ona magegena Una wasisala qaboloka. Una Awi Bukuka isilelefo, "O nyawa nakoso o Yahudika manga bobita o Gikimoino isilelefo o Buku ma rabaka la kanaga ngai moi yatilaku, de o Gikimoi asa ona wasisala lo qaboloka." 	 For så mange som holder sig til lov-gjerninger, er under forbannelse; for det er skrevet: Forbannet er hver den som ikke blir ved i alt som er skrevet i lovens bok, så han gjør det!


So o Gikimoi Awi Gurumi Qatetebi wonasitodihike ngoneka la o Yesus Kristus aku ngone wonasisalamati. 	 som han rikelig har utøst over oss ved Jesus Kristus, vår frelser.


Ma orasi ngomi miise komagena, de ngomi dede o nyawa ipipiricaya igogoge o kota magenaka o Paulus miwigegego de migolo upa he wotagi o Yerusalemka. 	 Da vi hørte dette, bad vi ham, både vi og de der på stedet, at han ikke måtte dra op til Jerusalem.


De ngohi tosango, hiwa! Komagena itiaiwa nakoso ngone o dorou paakasi, sababu nanga dupa qatotorou gena inababaja. So o dorou magena bilasu ngone he pomaha-maha kawa, imatero maro o sone ma bake so yaaku kawa o sulo moi lo isigise. 	 Langt derifra! vi som er avdød fra synden, hvorledes skulde vi ennu leve i den?


De to ona manga demo komagena, ngaroko o nyawa yadadala magena isusa icarawa ona yafati, duma manga gaso yatide la isisuba o bi rasulka gena ona he yaaka kawa. 	 Og ved å si dette fikk de med nød og neppe hindret folket fra å ofre til dem.


So komagena to ngone nanga laqe gena itimisi duma aku ipareta qaputuru, maro o bobiliku ma ceceke moi duma o sapi ma ngunuka posipiliku la to ngone nanga dupa gena yamote, so o sapi ma rohe ilalamo gena aku lo papareta qaloha. 	 Når vi legger bissel i munnen på hestene, forat de skal lyde oss, så styrer vi og hele deres legeme.


Sababu to ngini nia gogoho de nia manara iqoqomaka, kiaka nia ete de nia topora inidoto nginika, magena ma ngale lo ihiwa, de nia dorou magena ma rabano kanaga o Gikimoi winipalakoka de ma ija lo wafangu qabolo. De ngini nianako nia dorou ma ija so aku winipalakoka gena, upa maro o salaka de o guraci so done iwaro de isisaka. 	 for I vet at I ikke med forgjengelige ting, sølv eller gull, blev løskjøpt fra eders dårlige ferd, som var arvet fra fedrene,


Nakoso o nyawa ipipiricaya manga bobareta la o nyawa ipipiricaya manga oho moi-moi yaaturu qaloha, de ma boboloi ona o nyawa ipipiricaya manga bobareta isihohabari o Gikimoi Awi demo de manga bobareta yododoto, ona magenaka bilasu o nyawa ipipiricaya yahoromati de manga gaji lo yafangu la yariwo. 	 De eldste som er gode forstandere, skal aktes dobbelt ære verd, mest de som arbeider i tale og lære.


Kagena de ona yangaho o saksi yamuruo naga yatotodamatoko o Stefanuska, so ona itemo, "O nyawa manena o orasi isigeto-geto o Gikimoi Awi Tahu qatetebika, de o dorou wosibicara de lo o bobita o Gikimoino o Musa walelefo gena wosiceke. 	 og stilte frem falske vidner som sa: Dette menneske holder ikke op med å tale mot det hellige sted og mot loven;


So mononongoru ongo Maria magena o gososo qabobou de ma ija ihahali maaho. O gososo magena o bi ngutu qabobouno. So kagena mahino, de gila-gila o gososo magena mosiqahu o Yesus Awi qohuku de ami hutu masirete Awi qohu mosiese, ma ngale Una mowihoromati. So o tahu ma raba magena ipasiku de o bou qaloloha. 	 Maria tok da et pund ekte, såre kostelig nardus-salve og salvet Jesu føtter, og tørket hans føtter med sitt hår; og huset blev fylt av salvens duft.


Ona ilihoka, duma kanaga o boosu ma dateka ongo Maria moari mosodu-sodu. Moari momarukuku de o boosu ma rabaka momaginano. 	 Men Maria stod utenfor ved graven og gråt. Som hun nu gråt, bøide hun sig og så inn i graven,


La qaputuku o tahu magenaka o Yesus de Awi muri yamogiowo de sinoto yogogeku yooqo. 	 Og da timen kom, satte han sig til bords, og apostlene med ham.


Duma nimasosininga! Ngone o nyawa o Jou powipipiricaya nanga oho ma rabaka gena, yanau de o ngopeqeka he pomatekekomoteka. 	 Dog, i Herren er hverken kvinnen noget fremfor mannen eller mannen noget fremfor kvinnen;


Sababu o Gikimoi Awi demo la o nyawa ka yoise duma yaakawa, magena maro o nyawa moi awi bio masirete o kasinanga worisimaka so asa wakelelo la wanako, duma ma orasi wotagi wosupu de gila-gila awi bio he wakelelo kawa so wawosaka. 	 han så på sig selv og gikk bort, og glemte straks hvordan han så ut.


Ma ngale o kota magena ma sangisara ifoloi so ona yamodo de yatirine, so ma soa ikakakuka imaokoye. De ona imatoore itemo, 'O bodito! O bodito! Kodo! O Babel gena o kota ilalamo de qapoputuru. We! Qadoohaso ma orasi ka o orasi moi ma raba de o Gikimoi wafanggalika to ngini nia dorou so o sangisara ilalamo lo niadoka.' 	 mens de står langt borte av frykt for hennes pine, og de skal si: Ve, ve, du store by Babylon, du sterke by, at din dom er kommet i en time!


Ma riho kekiaka de totemo ngini Ai nyawa nisowo, o riho magena kali done totemo ngini o Gikimoi woooho Awi ngopa-ngopa so Ai ngopa qabolo." 	 og det skal skje: På det sted hvor det blev sagt til dem: I er ikke mitt folk, der skal de kalles den levende Guds barn.


Ona gena ma Kristus Awi nyawa wileleleani? (We! Ai demo gena maro o nyawa witotogosa moi.) Ngohi igogou ma Kristus Awi nyawa ileleleani ifoloi qaloha de ona yangodu bai! Ngohi tomanara ifoloi. Ngohi isingosa o bui ma rabaka isidadu-dadu. Ngohi ingangapo foloi de lo mamoi-mamoi he dangade tosone bai! 	 Er de Kristi tjenere? Jeg taler i vanvidd: Jeg er det mere; jeg har arbeidet mere, fått flere slag, vært flere ganger i fengsel, ofte i dødsfare.


So kagena de ma Kolano Agripa o Pauluska wotemo, "Ngohi todupa ani sosango ma demo ai simaka nosibicara la toise." So o Paulus wosubaka, de wapoma la ma ngale wobicara o bi nyawa ona magenaka de awi demo komanena, 	 Agrippa sa da til Paulus: Du har lov til å tale om dig selv. Da strakte Paulus sin hånd ut og sa til sitt forsvar:


Ngohi ai sukuru kanaga tatide o Gikimoika, sababu o cocatu o bi bahasa irupa-rupa o Gurumi Qatetebino gena ngohi asa tamakeka ifoloi dede ngini ningodu. 	 Jeg takker Gud: jeg taler mere med tunge enn I alle;


Mutuwade ngini ningodu bilasu nimatekekaaka qaloha, ena gena nia sininga nisirimoi de nimatekesayangi, de nimatekedodara, de nimatekegalusiri de lo nia sininga qamomuuqu moi de moika. 	 Og til slutning: Vær alle enige, medlidende, kjærlige mot brødrene, barmhjertige, ydmyke,


"Ngini ningodu nianako gena iqoqomaka kanaga nia dodotoka asa itemo maro komanena, 'Upa nisundali.' 	 I har hørt at det er sagt: Du skal ikke drive hor.


Ngohi aku taaka komagena, sababu imatero maro o oho ma hutu gena ma sihino Ai Babano, komagena so Una lo waaka so asa o oho ma hutu magena lo ma sihino Ngohika. 	 For likesom Faderen har liv i sig selv, således har han også gitt Sønnen å ha liv i sig selv,


Nako to ngini nia giliri gena, magena ngohi asa tosimane, sababu ngini nitemo o bi moi-moi ma rabaka o orasi isigeto-geto ngohi nisosininga, ena gena nimasidodiahi ai dodoto nginika magena nimasigocoho qaputuru. 	 Jeg roser eder for at I kommer mig i hu i alle ting og holder fast ved mine forskrifter, således som jeg gav eder dem.


Nako o nyawa la kanaga manga edekati ngohi gena itailako, sababu ngohi maro o Jou Yesus Awi sosulo, so to ngohi ai sango gena komanena: 	 Dette er mitt forsvar mot dem som dømmer mig.


De komagena lo ngohi asa totagiwa o Yerusalemka ma ngale o bi sosulo o Gikimoi wasitotatapu iqomaka, ona magena takurumi kasi. Upa he o nyawa moi asa woidoto ngohika. Duma ngohi asa ka totagi tokahika o Arab ma tonaka, qabolo de ngohi toliho kali o Damsyik ma kotaka. 	 heller ikke drog jeg op til Jerusalem til dem som var apostler før mig; men jeg drog straks bort til Arabia og vendte tilbake til Damaskus.


So kagena de o Kaisareaka womasidiado, de wotagi o Yerusalem ma gogobuka womasiloloa kasi, de gila-gila wokahika o Antiokhia ma kotaka o Siria ma daeraka. 	 og kom til Cesarea; derefter drog han op og hilste på menigheten, og drog så ned til Antiokia.


Ona imasidiado o Yerusalemka, de ona yakahika kiaka o tahu ona kagena imasidododoguka, so idola o ngihi moi kadaku iqoqokuka. O bi rasul ona magena, o Petrus, o Yohanes, o Yakobus de o Andreas, o Filipus de o Tomas, o Bartolomeus de o Matius, o Yakobus gena o Alfeus ma ngopa, o Simon o Zelot ma nyawa de lo o Yudas gena o Yakobus ma ngopa. 	 Og da de var kommet dit, gikk de op på den sal hvor de holdt til både Peter og Johannes, og Jakob og Andreas, Filip og Tomas, Bartolomeus og Matteus, Jakob, Alfeus' sønn, og Simon ivreren og Judas, Jakobs sønn;


Una womatengo gena Awi jamani ma siru maro paramata o teto qabobole ma soka gena o yaspis de o paramata qasosawala, maro o dowora ma silo gena o delima. De kanaga lo o pareta ma kursi ma gilolika o ngawate moi ileto-leto, maro o teto paramata qabobole ma soka moili gena o zamrud. 	 Og han som satt der, var å se til likesom jaspis og sarder-sten, og det var en regnbue rundt omkring tronen, å se til likesom en smaragd.


De o orasi magena o nyawa wipipiricaya Unaka asa foloisi yadala, sababu ona yoiseka to Una Awi dodoto. 	 Og mange flere trodde for hans ords skyld,


Bilasu o dodoto magena nimasirese, sababu kanaga o Gikimoi gena Una masirete de Awi boloika asa wogoge ma Kristus Awi roheka. 	 For i ham bor hele guddommens fylde legemlig,


So ona itagi ikahika o Yerusalemka. Una asa wogila-gila, de kogena o ngekoko o nyawa yadadala manga juba isinaho de ma binukali o gota ma daara de ma sosokaka, kiaka manga doroka yaqeheka, so isihaja ma ngale Una iwisihoromati. 	 Og størstedelen av folket bredte sine klær på veien, andre hugg grener av trærne og strødde dem på veien,


O ngopa Una magena Awi umuru o wange tupaange yaadoka, de asa Una wisuna, yamote maro o Yahudika manga adati de manga galepu, de lo wisironga o Yesus, o ronga kiaka iqomaka Una wihiwasi so ka ma awa ami rohe kasi de o malaikat gena wihikeka. 	 Og da åtte dager var til ende, og han skulde omskjæres, blev han kalt Jesus, det navn som engelen hadde nevnt før han blev undfanget i mors liv.


De kagena o Yesus wobicara kali o nyawa yadadalaka wotemo, "Ngohi manena maro o nita moi o dunia ma bi nyawaka. So nakoso o nyawa la imote Ngohi, de ona magena asa o bubutu ma rabaka igoge kawa, duma asa yamake o oho ma duhutu de o nita magena foloisi yadisiwa so igogou aku o Gikimoi winako itiai." 	 Atter talte da Jesus til dem og sa: Jeg er verdens lys; den som følger mig, skal ikke vandre i mørket, men ha livsens lys.


Ngini tinisingangasu igogou, ngini o bi nyawa o orasi manena ma ngale nia ete de nia topora manga sala gena qangodu done asa ngini lo nisangisara." 	 sannelig sier jeg eder: Alt dette skal komme over denne slekt.


So idadi komagena, qabolo de ngomi mimasidailako so mimajobo mitagi miakahika kadoka o Yerusalemka. 	 Da nu disse dager var til ende, gjorde vi oss i stand og drog op til Jerusalem,


Igogou, o kia naga yaiihu, magena qangodu o nyawa manga simaka done asa ka isikelelo, de lo o kia naga itotalake, magena qangodu done asa ka ipelenga la o nyawa yanako. 	 Men intet er skjult som ikke skal bli åpenbaret, og intet er dulgt som ikke skal bli kjent;


O Yesus Awi muri-muri imatekesikokoholu ma ngale nagoona foloi ilamo to ona manga sidongirabaka. 	 Men det kom en tanke op i dem om hvem som vel var den største av dem.


So o orasi manena ngaroko Ai sala moi lo ihiwa de ona iaka komanena Ngohika, duma done asa iniaka nginika foloisi qatubuso bai!" 	 For gjør de så med det grønne tre, hvorledes skal det da gå det tørre?


Ma orasi o Festus womasidiado o daera magenaka la wopareta so kagena o Kaisarea ma dokuka o wange saangeka, de una wotagi o Yerusalemka. 	 Da nu Festus hadde tiltrådt landshøvding-embedet, drog han tre dager derefter op til Jerusalem fra Cesarea.


Kagena de Una wotemo wopipilo kawa, "Ngohi manena tahino kanena o duniaka, la ma ngale Ngohi aku o nyawa tahiri, so ona kanaga de manga dupa yopipiricaya gena asa tatinga de o nyawa ihoholu ipiricaya manga sidongirabano. Komagena la ona yananakowa asa aku yanako imatero maro ona yopipilo asa aku imasigelelo kali, de ona ifufuma de itemo yanakoka ona magena asa ka imaketero de yopipilo." 	 Og Jesus sa: Til dom er jeg kommet til denne verden, forat de som ikke ser, skal se, og de som ser, skal bli blinde.


So kagena o Yerusalemka imasidiadoka, de ona o bi nyawaka yosano hika de hino itemo, "Ngomi manena miakelelo o dipaka o ngoma moi ibao o wange ma nyonyieka, de o ngoma magena misinonako kanaga o ngopa moi wisibuo la done asa wodadi o Yahudika manga kolano. De o ngoma magena itagi yakahisa so miamote la ma ngale miwisari de miwisuba Unaka. So Una magena Awi riho kiaka, tanu nimisidumu ngomika." 	 Hvor er den jødenes konge som nu er født? Vi har sett hans stjerne i Østen og er kommet for å tilbede ham.


O nyawa la kanaga yahino Ngohika, Ai demo manena yoise de lo yaaka, o nyawa ona magena pasitero maro o ade-ade manena: 	 Hver den som kommer til mig og hører mine ord og gjør efter dem - hvem han er lik, vil jeg vise eder.


o doku moi ma ronga o Nazaretka igoge. Kagena igoge gena isiganapuka, maro o kia iqomaka o Jou Awi demo o bi nabi yalefo qaboloka ma ngale o ngopa Una magena, "Done asa o nyawa itemo Una magena o Nazaretka ma nyawa." 	 Og han kom og tok bolig i en by som heter Nasaret, forat det skulde opfylles som er talt ved profetene, at han skal kalles en nasareer.


Hika ngini upa nitodamato bai! Nakoso ngini nia sidongirabaka kanaga o nyawa la itemo o dunia ma bi nyawa yanano onaka koloko maro ona yacocawaro, ona magena lebelaha imahadoku la imadadi yofuma kasi ma ngale igogou done asa yodadi icocawaro. 	 Ingen dåre sig selv! Om nogen iblandt eder tykkes sig å være vis i denne verden, han bli en dåre, forat han kan bli vis;


Nakoso o nyawa la nia ngingiti ma sonongaka yangapo, de hika nia ngingiti ma sonongali niahike la yangapo kali. De nakoso ngini la o nyawa nia baju yaqehe, de foloi qaloha nia kameja lo niahikeka. 	 Når en slår dig på det ene kinn, så by og det andre frem, og når en tar din kappe fra dig, da nekt ham heller ikke kjortelen!


Idodooha aku ngone poise ona isibicara moi-moi to ngone nanga doku ma demo. 	 Hvorledes går det da til at vi alle hører vårt eget mål, som vi er født i,


De nako o nyawa ikawi qaboloka, ona magenaka ngohi tosulo o kia naga moi, ena gena o Jou Yesus Una masirete wodedemo iqomaka, wotemo o ngopeqeka bilasu upa ma roka mowidongosa. 	 De gifte byder jeg, dog ikke jeg, men Herren, at en hustru ikke skal skille sig fra sin mann;


Wingaho itagi o Hanaska, de o Simon Petrus de lo Awi muri moili ona itagi o Yesus wisiduuru. Awi muri moili una magena ma Imam Wilalamo gena ka winako. So o ngora ma jojaga lo wisimaha una wowosa o Yesus wisiduuru ma Imam Wilalamo awi tahu ma loloha ma rabaka. 	 Men Simon Peter og en annen disippel fulgte Jesus, og denne disippel var kjent med ypperstepresten, og gikk inn med Jesus i yppersteprestens gård;


So kagena de Una o roti ngai motoha de o nao ngai sinoto waqehe de womamataga o dipaye de Awi sukuru watide o Gikimoiye. Qabolo de Una o roti magena watepi-tepi de Awi muri-murika wahike la ona yasitoku o nyawa yadadala ona magenaka. 	 Da tok han de fem brød og de to fisker, så op mot himmelen og velsignet dem, og han brøt dem og gav dem til disiplene, forat de skulde dele ut til folket.


De kanaga lo ngomi o nyawa imisisangisara, duma o Gikimoi he womidongosa kawa. De lo kanaga ngomi o nyawa imingapo sidago imiruba, duma ngomi gena misonewa. 	 forfulgt, men ikke opgitt, nedslått, men ikke tilintetgjort -


Duma nia giki ma ronga Molokh magena ma dadaru de lo o kia niatotulada, ena gena o ngoma Refan niaaho nisikangaho, de nia tulada niaaka komagena la magenaka niasuba duma Ngohika nisubawa. Ma sababu magegena, so Ngohi asa ngini tiniumo ma soa ikuru sidago o doku Babel ma sonongaka.' 	 Nei, I bar med eder Moloks telt og guden Remfans stjerne, de billeder som I gjorde for å tilbede dem, og jeg vil flytte eder bort hinsides Babylon.


O wange butanga ipasaka, de o Yesus wangaho Awi muri yaruwange, ena gena o Petrus, de o Yakobus, de awi nongoru o Yohanes itagi imatinga o tala ikukuruye moika. 	 Og seks dager derefter tok Jesus med sig Peter, Jakob og hans bror Johannes og førte dem avsides op på et høit fjell.


O Gikimoi Awi Suba ma Dadaru magena o qopo yasaoka Una maro o kolano moi de Awi kuasaka. So kugena ma rabaku o nyawa moi lo yaakuwa yowosa yodamaha ma bati o bodito tumudingi o malaikat yatumudingi yaaho gena yaaaka isibolo kasi. 	 Og templet blev fylt med røk av Guds herlighet og av hans makt; og ingen kunde gå inn i templet før de syv englers syv plager var fullendt.


Sababu ngini bilasu niososininga de niamote o Jou Gikimoi Awi nabi iqoqoma, ona magena lo asa o sangisara ma rabaka de manga sabari ilamo. 	 Mine brødre! ta profetene, som talte i Herrens navn, til eders forbillede i å lide ondt og være tålmodig!


"Cedeke! O nyawa ma somoa wasisalamati, de Una Awi rohe masirete duma wosisalamati waakuwa. Nakoso igogou Una o Israel ma Kolano, qaloha ilaku de o orasi manena Una o sangahadiku wouti la ngomi miwingaku de miwipiricaya ka cawali Una! 	 Andre har han frelst, sig selv kan han ikke frelse! Han er jo Israels konge; la ham nu stige ned av korset, så skal vi tro på ham!


Ngomi gena ma orasi mia sumbayang miatide ma ngale ngini ningodu, de mia sumbayang qangodu ma rabaka kanaga mitemo, "Ya, Jou! Ani laha ka ilamo poli." 	 Vi takker alltid Gud for eder alle når vi kommer eder i hu i våre bønner,


Kagena o Yesus o Gikimoi Awi Tahu ma lolohaka wodotosi, de womatoore wotemo, "Igogou! Ngini nitemo Ngohika ninako, de lo nitemo nianakoka Ngohi manena o kiano ma nyawa. Ngaroko komagena, Ngohi tahino kanena gena upa ma sababu de to Ngohi Ai kuasa masirete so tahino. Duma igogou-gogou Una magegena Ngohi woisuloka so tahino. Awadede! Nakoso komagena la nipiricayawa, de Una magegena lo ngini gena niwinakowa bai! 	 Mens nu Jesus lærte i templet, ropte han ut: Både kjenner I mig, og I vet hvor jeg er fra; og av mig selv er jeg dog ikke kommet; men det er i sannhet en som har sendt mig, han som I ikke kjenner.


O Gikimoi Awi demo wababaca gena o gimina o Gikimoi Awi Jaji ma Buku ma rabaka komanena, "Una magena wituda koloko o duba yatola, koloko o duba ma ngopa ngaroko ma gogo yaguti lo iorewa. Komagena so ka o demo o dola moi lo wobicarawa. 	 Men det stykke av Skriften som han leste, var dette: Som et får blev han ført bort for å slaktes, og lik et lam som er stumt for den som klipper det, således åpner han ikke sin munn;


De o Simon Petrus wosango wotemo Unaka, "Hiwa, Jou! Nakoso ngomi minidongosa, de naguunaka aku mitagi. Sababu o demo imisidudumu o oho ka sidutu ikakali gena, o demo ma sihino magena cawali ka Ngonano. 	 Simon Peter svarte ham: Herre! hvem skal vi gå til? Du har det evige livs ord,


De manga sininga ma rabaka asa yodupa ifoloi qaputuru yaaka o bi dorou moi-moi, ena gena o dupa ma dorou maro o nyafusu ma dorou yaaka, de yodupa yatotesere de manga edekati lo qatotorou. Komagena lo o nyawa manga bi moi-moi yonyafusu poli de yototooma, de yodupa imakangamo de yatodamato so manga dupa ka o dorou yaaka, komagena lo manga dupa o nyawa yasibicara 	 fulle av all urettferdighet, vanart, havesyke, ondskap; fulle av avind, mord, trette, svik, list;


Lebelaha o unta moi asa iwosa o yaiti ma kupeka, nako positero de o nyawa wokakaya moi wowosa o Gikimoi Awi pareta ma rabaka." 	 For det er lettere for en kamel å gå gjennem et nåleøie enn for en rik å gå inn i Guds rike.


Maro Una womanara kawa de womawoma, komagena lo o nyawa la kanaga yowosa la yogoge dede Una, ona magena manga manara qangodu asa yaqoha so yomawoma. 	 For den som er kommet inn til hans hvile, han har og fått hvile fra sine gjerninger, likesom Gud fra sine.


Una Awi lako gena isora-sora maro o uku ma sora. Awi saheka o mahkota idala, de Una Awi roheka yalefo o ronga moi, duma Awi ronga magena o nyawa nagoona lo yanakowa, ka cawali Una masirete. 	 Hans øine er som ildslue, og på hans hode er det mange kroner; han har et navn skrevet som ingen kjenner uten han selv,


De lo ngini bilasu nia sininga de nia rohe ma nyafusu gena niapareta qaloha de lo nimajaga so nimasidailako qaboloka. Sababu nia lawangi o Iblis gena o ngeko womasisari ma ngale ngini nipipiricaya winisitura, maro o singa moi yakahika yakahino ka imuru-muru yasari ma ino la aku yaoqo. 	 Vær edrue, våk! Eders motstander djevelen går omkring som en brølende løve og søker hvem han kan opsluke;


So maro komagena lo o Gikimoi Awi gogobu manga sidongirabaka kanaga wasitatapuka la ngone paaka o bi manara gena ma rupa idala. Ma nonomaka, kanaga o nyawa wasitatapu Awi sosulo-sosulo, ma sinotoka kanaga o nyawa wasitatapu la Awi demo yosingongangasu, ma saangeka kanaga ona wasitatapu la yododoto. Ma duuruka, kanaga lo ona de o kuasa la aku o nonako ihahairani yaaka. Kanaga lo ona de o kuasa wasicatu la aku o nyawa manga panyake isiloha, o nyawa yariwo, o nyawa yapareta de lo o bi bahasa irupa-rupa isibicara. 	 Og Gud satte i menigheten først nogen til apostler, for det annet profeter, for det tredje lærere, så kraftige gjerninger, så nådegaver til å helbrede, til å hjelpe, til å styre, forskjellige slags tunger.


O wange he itumuka, de o nyawa yadala kiaka yabisisiri de o panyake ma bio idala gena yatotota Unaka, de Awi gia wasipaqa ona moi-moiku de asa yalohaka. 	 Men da solen gikk ned, kom alle som hadde syke som led av forskjellige sykdommer, og førte dem til ham; og han la sine hender på hver især av dem og helbredet dem.


Magena imatero maro ngini, sababu ngini gena nakoso o orasi moi nimatolomuno, de kanaga o nyawa wokakaya moi wowosa de awi baju qaloloha de lo o ali-ali guraci awi gia ma raragaka, bolo de kanaga lo o nyawa moili wosususa wowosa so una asa de awi baju itotola-tola, 	 For om det kommer en mann inn i eders forsamling med gullring på fingeren, i skinnende klædning, og det også kommer en fattigmann inn i skitten klædning,


de ma ngale o Jou gena ngini ninyanyi la niwigiliri, de lo ngini de nia mazmur de nia giliri lo nisinyanyi so nia sininga gena nimatekesiputuru. 	 så I taler til hverandre med salmer og lovsanger og åndelige viser, og synger og leker for Herren i eders hjerter,


Ma orasi ma kolano gena o kia naga idadadika magena woise, de una asa foloi wongamo. So una awi prajurit wasulo la ona itagi de itotooma magena yatooma de lo manga doku yatupu. 	 Men kongen blev harm, og sendte sine krigshærer ut og drepte disse manndrapere og satte ild på deres by.


De una magena asa Ngohi towihike kali o ngoma koru moi, ngaroko ma orasi o wange ibao de kanaga o ngoma magena ka isiwasi. 	 og jeg vil gi ham morgenstjernen.


Kagena de o bi Farisika de lo o bi guru agama ona magena igogou yatoosa bai! So ona itagi imatekefakati, la ma ngale o kia bato aku yaaka o Yesuska. 	 Men de blev rent rasende, og talte med hverandre om hvad de skulde gjøre med Jesus.


O wange magena qabolo de o Yesus o tahu magenano wosupu wotagi kagena o talaga Galilea ma dalateka wogogeku. 	 Samme dag gikk Jesus ut av huset og satte sig ved sjøen,


de upa lo yamote o bi guru ikokulai to ona manga boboso masirete de o Yahudika manga dodoto ma jarita. 	 så de ikke gir sig av med jødiske eventyr og bud av mennesker som vender sig bort fra sannheten.


Sababu kanaga isilelefo o Gikimoi Awi Jaji ma Buku ma rabaka itemo, 'Asa o Salamati ma Kolano wieto maro o nyawa ma dorou moi.' De o kia naga isilelefo gena bilasu idadi Ngohika, sababu o kia naga ma ngale Ngohi manena isingangasu iqomaka isilelefo o Gikimoi Awi Jaji ma Buku ma rabaka, magena o orasi manena he idadi." 	 For jeg sier eder at dette som er skrevet, må opfylles på mig, dette ord: Og han blev regnet blandt ugjerningsmenn; for det som er sagt om mig, er til ende.


duma ma orasi ona yakelelo igogou o bi moi-moi niaaaka gena ma rabaka de nia sininga ibolowo de lo o Gikimoi niwisihoromati, de ona asa o habari magena yopiricaya igogou. 	 når de ser for sine øine eders rene ferd i frykt.


Sidago o orasi manenaka de ngomi misangisara gena, mia ino, de mia udo, de mia baju lo ikurangi. De komagena lo o nyawa imingangapo de lo ngomi maro ka o nyawa itatagi so o rihomoi-rihomoika mimatuluru. 	 Like til denne stund er vi både hungrige og tørste og nakne og mishandlet og hjemløse og mødige,


He! Ngini nakoso de nia ngauka tanu, niise o kia Ngohi de o Gurumi Qatetebi so mitemo o bi gogobu-gogobuka. O nyawa nagoona nakoso o dodoto ikokulai yaholu de Ngohi ipiricaya qaputuru maro o prajurit moi imakudubu sidago lo watura, so ona magena ngaroko manga rohe isoneka, duma upa sidago ona asa isone ma sinoto kali. Gena upa sidago o narakaka yaumo." 	 Den som har øre, han høre hvad Ånden sier til menighetene: Den som seirer, skal slett ikke skades av den annen død!


Ma orasi ka ma cunu done Ngohi isioho kali de totagi toliho Ai Babaka so ihiwaka, de ngini he idadi kawa o kia naga nigolo Ngohika. So nakoso nigolo Ai Babaka, de o kia bato nigolo de Ngohi Ai ronga, igogou magena asa Ai Baba waaka. 	 Og på den dag skal I ikke spørre mig om noget. Sannelig, sannelig sier jeg eder: Alt det I beder Faderen om, skal han gi eder i mitt navn.


To ngohi ai demo kangano manena, kiaka ai giliri tosimamane gena, maro o nyawa wofufuma moi awi demo. Duma ma ngale ngini so ngohi bilasu totemo komagena. Igogou de itiai la ngini gena ngohi nigiliri bai! Nakoso ngohi gena ai faida ihiwa gena, qadoohawa. Sababu nako ngohi isitero de o bi sosulo ma somoa ona magena, ngaroko manga ronga masirete isilalamo, duma ngohi asa ai kurangi moi lo ihiwa. 	 Jeg er blitt en dåre; I har tvunget mig til det. For jeg burde få ros av eder; jeg stod jo ikke i noget tilbake for de såre store apostler, om jeg enn er intet.


So yotagi iwisimomi de ona imasigaso, "Ya Baba, nomiriwo! Done ngone inasigiloro!" 	 Da gikk disiplene til ham og vekket ham og sa: Herre, frels! vi går under.


Ma orasi magena o Yesus o Gikimoi Awi Tahu ma rabaka womatamiye so o suba ma borua worisimaka, de watailako o bi nyawamoi-nyawamoi manga suba yongado ma boruaku. O nyawa ikakaya yadala manga suba o pipi yongado o boruaku, 	 Og han satte sig rett imot tempelkisten og så på hvorledes folket la penger i kisten; og mange rike la meget.


O surati manena tolefo ngonaka maro ai ngopa masirete tonisiboboso. Sababu maro o ngopa moi awi rohe ma sihino ma babano, so to ngona ani piricaya lo ma sihino ngohino, ma orasi o habari qaloloha tonisingangasu ngonaka. Ngohi togolo o Gikimoi nanga Baba de o Yesus Kristus to ngone nanga Jou tanu inidogo ngonaka o laha de o galusiri ifoloi, la ani sininga yaaka so foloisi isanangi. 	 - til Timoteus, min ekte sønn i troen: Nåde, miskunn, fred fra Gud Fader og Kristus Jesus, vår Herre!


So kagena de gila-gila ona wisidasangahadi de Awi baju imatekesikotoku yaaka moi-moi de manga gimina yamote o undi ma rabaka. 	 De korsfestet ham da, og delte hans klær imellem sig ved loddkasting;


O wange kanaga de ma loha moi, de o ngoosa lo kanaga de ma loha moili. De o ngoma-ngoma kanaga lo de ma loha moi kali, de o ngomamoi-ngomamoi gena kanaga de ma loha ipaparamoi. 	 Én glans har solen, og en annen månen, og en annen stjernene; for den ene stjerne skiller sig fra den andre i glans.


Mutuwade ngini magena bilasu niapiricaya qaputuru, sababu nianako igogou ngaroko o sangisara bilasu niamoku, duma ma orasi gena ikuru kawa. Qabolo de o Gikimoi masirete asa nia kurangi moi-moi watiai ma ngale ngini gena niloha kali, de nia sininga wosiputuru ifoloisi, de nia piricaya wositatapu, de wodogo ifofoloi nginika so upa nitura. O Gikimoi asa nia sininga wosiputuru gena igogou, sababu Una Awi sininga magena ifoloisi qaloha de Una magegena winiasoka la ma ngale ngini dede ma Kristus nimarimoika, so maro Una komagena lo asa ngini nigoge o horomati yakokoorawa ma rabaka. 	 Men all nådes Gud, som kalte eder til sin evige herlighet i Kristus Jesus, efter en kort tids lidelse, han skal dyktiggjøre, stadfeste, styrke, grunnfeste eder;


Duma o Yesus wooho ka sidutu ikakali. Komagena so Una lo Awi manara maro o imam moi magena waaka ka sidutu ikakali, de lo imatuluruwa o nyawa ma somoaka. 	 men denne har et uforgjengelig prestedømme, fordi han blir til evig tid,


Ngini to ngomi mia dodiao o Gikimoi winidododara so ngomi mia sukuru o Gikimoika, sababu mianako ngini lo Una winihirika so nidadi to Una Awi nyawa. 	 da vi er visse på at I er utvalgt, brødre, I som er elsket av Gud.


So nakoso ka cawali ani lako ma girinaka de ngona o dorouku notura, hika la ani lako ma sononga magena napeleu la naumoka. Lebelaha ngona o dorou naaka kawa de ani lako ma sononga ihiwaka, upa sidago ani rohe qaasu-asu de o narakaku niumo. 	 Om ditt høire øie frister dig, da riv det ut og kast det fra dig! for det er bedre for dig at ett av dine lemmer går tapt enn at hele ditt legeme blir kastet i helvede.


La o orasi o kia bato de o Jou asa wahino nginika, so nia sininga wosiputuru de lo asa iwisulo o Yesus o Salamati ma Kolano wahino nginika, Una magena o Gikimoi wihirika ma ngale ngini. 	 og han kan sende den for eder utkårede Messias, Jesus,


Ngone panako o nyawa yangodu nakoso yodadi o Gikimoi Awi ngopa, de ona magena asa o dorou yaaka kawa. Inya! O Gikimoi ma Ngopa Una gena ona wajagaka, so o Iblis asa waaku kawa ona wasitura bai! 	 Vi vet at hver den som er født av Gud, synder ikke; men den som er født av Gud, tar sig i vare, og den onde rører ham ikke.


To Una Awi sumbayang ma rabaka Una Awi jamani ingali, de Awi baju idadi qaare de isiru. 	 Og mens han bad, blev hans åsyn anderledes å se til, og hans klædning blev hvit og skinte som lynet.


"Upa nibobusengi, duma o orasi isigeto-geto bilasu ngini nimajaga nidamaha Ngohi tahino kali. Ifoloi qaloha ngini niaaka imatero maro o bi leleani la kanaga iwidamaha manga tuangi awi hino, gena woliho o kawi ma rarameno. Ileleleani ona magena manga baju isidailakoka, de lo manga silo isosora, la nakoso manga tuangi womasidiado de o ngora ma duduno watote, de ona asa capati o ngora yapelenga la una wowosa. 	 og vær I likesom folk som venter på sin herre når han vil fare hjem fra bryllupet, forat de kan lukke op for ham straks han kommer og banker på!


So nitagi ma bati o bi bangsa o dunia ma ngoguka niaado de o bi nyawa yangodu niadoto la ona idadi to Ngohi Ai nyawa imomote. Niaosi ona de o Baba Gikimoi, de ma Ngopa, de lo o Gurumi Qatetebi to Ona Manga ronga. 	 gå derfor ut og gjør alle folkeslag til disipler, idet I døper dem til Faderens og Sønnens og den Hellige Ånds navn,


de o Yudas Iskariot, o nyawa una magena o Yesus wisiiija. 	 og Judas Iskariot, han som forrådte ham.


De kanaga ma Kristus masirete wonajajika done asa ngone pamake o oho ka sidutu ikakali. 	 Og dette er det løfte han lovte oss: det evige liv.


So o Petrus de o Yohanes yadoto idodooha to ona manga piricaya o Yesuska de o Jou Awi habari lo isihabarika, qabolo de ona iliho o Yerusalemka, de ikahika itulu-tulu so o habari qaloloha isihabari kali o Samaria ma bi doku idadalaka. 	 Efterat de nu hadde vidnet og talt Herrens ord, vendte de tilbake til Jerusalem, og de forkynte evangeliet i mange av samaritanenes byer.


De o nyawa la kanaga Ai demo manena yoise duma yamotewa de yaakawa, ona magena imatero maro o nyawa moi la kanaga awi tahu wosigoko ka o tonaka de ma sosoqe o teto lo ihiwa. Ma orasi o selera ma ake qasosihilo asa o tahu magena yatusa, so imatodoka o tahu magena iruba de ibiau qangodu." 	 Men den som hører og ikke gjør derefter, han er lik et menneske som bygget sitt hus på bare jorden uten grunnvoll; og strømmen brøt imot det, og det falt straks, og det blev et stort fall da det hus falt.


Duma o Petrus o ngora watote watoguwa. So kagena de ona o ngora yapelenga, de wikelelo igogou o Petrus so ona yohairani icarawa. 	 Men Peter blev ved å banke på, de lukket da op og så ham, og de blev forferdet.


De lo ma orasi ngona nahino tanu ai juba kanaga tododongosa o Karpus awi tahuka gena naaho, una magena o Troas ma kotaka. De lo naaho o bi buku-buku, ma boboloi ai buku kanaga isiaka de o haiwani ma kahi gena ma faida ilamo. 	 Når du kommer, da ha med dig den kappe som jeg lot bli i Troas hos Karpus, og bøkene, især skinnbøkene!


O Gikimoi Una masirete wosidailakoka ma ngale o rohe qamomuane gena aku pamake, de lo Awi Gurumi magena ngone wonahike maro o nonako moi la panako igogou done o orasi ma simaka, ena gena o sorogaka, done asa o rohe qamomuane wonahike ngoneka. 	 Men den som har satt oss i stand just til dette, er Gud, han som og har gitt oss Ånden til pant.


Qabolo de ona magena moi-moika yahike de yasitoku o juba qaaare. Qabolo de ibeseso onaka o orasi ma cunu itamahasi, sidago ona manga dodiao o Gikimoi Awi sosulo-sosulo gena yatooma kali la manga dala gena itiai yamote maro o Gikimoi wositatapuka. 	 Og det blev gitt hver av dem en lang hvit kjortel, og det blev sagt til dem at de ennu skulde slå sig til ro en liten stund, inntil tallet på deres medtjenere og deres brødre som herefter skulde slåes ihjel likesom de selv, blev fullt.


De una awi sayangi nginika gena foloisi ilamo, sababu wosininga idodooha ngini gena nimasidailako so awi beseso niamoteka, ngini gena de nia sininga igogou niwisigise de niwiqehe foloisi qaloha. 	 og hans kjærlighet til eder er enn sterkere når han kommer eders alles lydighet i hu, hvorledes I tok imot ham med frykt og beven.


Duma ngomi miside isusa, sababu o paro mia simano so mia deru lo itagi mehe-mehe sidago ma bati o wange muruo naga de asa ngomi miuti o Knidus ma bobaneka. De kagena lo o paro mia simanoli so miaakuwa miside o wange ma dumusa, so ka miside o koresaraye so mitola mikahika o Salmone ma dotoka, ma ngale o Kreta ma guraka mimasidutulu la o paro upa midahe. 	 I mange dager gikk det nu smått med seilingen, og vi vant med nød og neppe frem imot Knidus; da vinden var imot, holdt vi ned under Kreta ved Salmone,


Itekawa, de o Yusuf o Arimateaka ma nyawa moi wahino. Ma ngale una o Yesus wimote-mote de o Yahudika manga roriri wamodo, so ka womasidodutulu. Ngaroko komagena, duma una asa womabobarani so wahika o Pilatuska, de wagolo o Yesus Awi sone ma bake. De o Pilatus o Yusuf wisimaha so una wotagi de o Yesus Awi sone ma bake magena waaho. 	 Men Josef fra Arimatea, som var en av Jesu disipler, dog lønnlig, av frykt for jødene, bad derefter Pilatus at han måtte ta Jesu legeme ned; og Pilatus gav ham lov til det. Han kom da og tok Jesu legeme ned.


Upa sidago Una Awi laha ilamo de Awi sabari foloisi ikuru so ngini winisisangisara waasi, so magena nisidoohawa. Nagala niawosaka Una Awi laha gena ma ngale o ngeko winihike, tanu ngini gena asa nimatoba de nimatoduba. 	 Eller forakter du hans godhets og tålmods og langmods rikdom, og vet ikke at Guds godhet driver dig til omvendelse?


O nyawa icocawaro gena imajobo so ipasaka, de o Jou Awi malaikat imasimane kali o Yusuf awi doguruga ma rabaka. De o malaikat magena itemo o Yusufka, "O Herodes awi edekati o ngopa Una magena wisari ma ngale iwitooma. Ma sababu magegena, so hika nomomi la o ngopa Una magena de ma awa nangaho la niloqa nimatuluru de nikahika o Mesirka nigoge. Kagena nigogesi, de nitamaha sidago Ngohi asa tonisingangasu kali ngonaka." 	 Men da de hadde draget bort, se, da åpenbarer Herrens engel sig i en drøm for Josef og sier: Stå op, ta barnet og dets mor og fly til Egypten, og bli der inntil jeg sier dig til! for Herodes vil søke efter barnet for å drepe det.


O bodito! Kodo! O bodito asa inidahe ngini o bi guru agamaka. O ngeko kiaka la o nyawa aku iwinako o Gikimoi, magena ngini niafati. Ngini masirete niwidupawa o Gikimoi niwinako, so o nyawa la yomode iwinako, ona magena igogou ka niafati." 	 Ve eder, I lovkyndige, I som har tatt kunnskapens nøkkel til eder! Selv er I ikke gått inn, og dem som var i ferd med å gå inn, har I hindret.


Duma ma orasi ngini nigolo gena, hika nipiricaya igogou o Gikimoi asa winihike de winidoto nginika, ma ngale nia sininga ma rabaka o Gikimoika upa niwidodato. Sababu o nyawa nakoso o Gikimoika la iwidodato, de ona magena asa manga piricaya o Gikimoika gena itatapuwa, gena maro o deru o moku-moku de o rato qasosihilo yadahe so ikole hika de hino. 	 Men han bede i tro, uten å tvile; for den som tviler, ligner havsbølgen, som drives og kastes av vinden.


Ma orasika de o Yesus Kristus done asa wahino kali, la o nyawa iooho bai o nyawa isosone manga loha de manga dorou ma sopo wafanggali de o loha eko o dorou, de lo o bi nyawa yangodu wapareta maro o kolano moi. So o Gikimoi de o Yesus Kristus Manga simaka ngohi totemo tagogou ngonaka, 	 Jeg vidner for Gud og Kristus Jesus, som skal dømme levende og døde, og ved hans åpenbarelse og hans rike;


O Eli ma baba gena o Matat, o Matat ma baba gena o Lewi, o Lewi ma baba gena o Malkhi, o Malkhi ma baba gena o Yanai, de o Yanai ma baba gena o Yusuf. 	 sønn av Mattat, sønn av Levi, sønn av Melki, sønn av Jannai, sønn av Josef,


Duma o cawaro moi tosihohabari gena kanaga o Gikimoi Awi cawaro. Magena o nyawa o orasi iqoqoma-qomaka o Gikimoi wasimane waasi, duma ma orasi o dunia wosidadi waasi de Una kanaga wositatapu iqomaka done ngone wonasimulia. 	 men som en hemmelighet taler vi Guds visdom, den skjulte, som Gud fra evighet av har forut bestemt til vår herlighet,


Ona ka imatekebobicarasi, de imatodokano o Yesus masirete lo asa womaoko to ona manga sidongirabaka, de wotemo, "Ai salam nginika! Tanu nia sininga ma rabaka igogou isosanangi." 	 Mens de talte om dette, stod han selv midt iblandt dem og sa til dem: Fred være med eder!


De o imamka ma bi sahe ona magena de o Yahudika ma roriri imatekefakati. Ona isitatapuka, lebelaha o pipi idala yasibaja o bi prajurit magenaka la ona upa yodedemo o nyawaka, 	 Da kom disse sammen med de eldste og rådslo, og de gav stridsmennene mange penger


De komagena lo ngini yanau gena nako nia peqeka, bilasu nianako idodooha la nigoge o rimoi ma rabaka, sababu muna gena ami buturu imaterowa de yanau manga buturu. Bilasu de nia horomati munaka, sababu ma ngale o Gikimoi Awi laha, so maro ngini komagena lo muna gena o oho ka sidutu ikakali wosijajajika magena mamake. Nakoso ngini nia horomati munaka ihiwa, de ma orasi niwisumbayang de Una asa wosigisewa. 	 Likeså I ektemenn: Lev med forstand sammen med eders hustruer som det svakere kar, og vis dem ære, da de og er medarvinger til livets nåde, forat eders bønner ikke skal hindres.


O wange moiku o nyawa moi wahino o Yesusno, de womasano wotemo, "Baba Guru, ngohi bilasu o loha o kia taaka la tamake o oho ikokakali." 	 Og se, det kom en til ham og sa: Mester! hvad godt skal jeg gjøre for å få evig liv?


Ma tuangi gena wotemoli, 'Ngona asa nodadi o kota motoha manga bobareta.' 	 Også til denne sa han: Vær du herre over fem byer!


So ona ka itatagi yokahika o Yerusalemka. Una asa wogila-gila, de kogena o ngekoko o nyawa yadadala manga juba isinaho, ma ngale Una iwisihoromati. 	 Da han nu drog frem, bredte de sine klær under ham på veien.


Ma gubernur woholu de wotemo, "O kia naga tosilelefoka gena, komagena bato de yaakuwa niatagali." 	 Pilatus svarte: Det jeg skrev, det skrev jeg.


Mutuwade Una wotemo kali onaka, "Igogou! Ngini lo done asa niaudo o sangisara de o sone ma udo-udo, maro o kia Ngohi asa tauudo gena. Duma ma ngale nagoona asa imatami Ai girinaka eko Ai gubalika, magena Ngohi Ai hakuwa so tositatapuwa. Magena maha de Ai Baba, sababu Una ka wanako de wositatapuka nagoona asa imatami o riho magegenaka." 	 Han sa til dem: Min kalk skal I nok drikke; men å sitte ved min høire og ved min venstre side, det tilkommer det ikke mig å gi nogen, men det gis dem som det er beredt av min Fader.


Ngomi lo de mia gia masirete miamanara, la ma ngale mia oho ma kurangi aku miamake. De ngaroko o nyawa ngomi imisibicara qatorou, duma ngomi gena ka migolo o Gikimoi asa Awi laha wasidumu onaka. De ngaroko lo o nyawa ngomi imisisangisara, duma ngomi gena ka miamoku. 	 idet vi arbeider med våre egne hender; vi blir utskjelt - og vi velsigner; vi blir forfulgt - og vi tåler det;


Nitagi niakahika o ngora ipopenetoka niwosa, sababu o ngora de o ngeko ikokahika o narakaka magena ingoha, de kanaga yadadala lo o ngeko magenaka yakahika. 	 Gå inn gjennem den trange port! for den port er vid, og den vei er bred som fører til fortapelsen, og mange er de som går inn gjennem den;


"Bilasu nasingangasu o Yerusalemka yangodu, 'Niwinano, nia kolano he womasidiado. Una womahadoku de o keledai ma ngopaku wopane, gena o keledai ma gohoku.' " 	 Si til Sions datter: Se, din konge kommer til dig, saktmodig og ridende på et asen, på trældyrets fole.


Duma done asa idadi maro o kia Ngohi tinidodedemoka, ena gena igogou ngaroko ngini Ngohi nikeleloka, duma ngini asa Ngohi nipiricayawa. 	 Men jeg har sagt eder at I har sett mig og tror dog ikke.


Kanaga ngini nimuruo naga nitemo, "O kia bato podudupa magena aku paaka, sababu nanga dorouno o Gikimoi wonapalako, so wonasangisara kawa." Duma ngohi gena totemo, "Qangoduwa qaloha ma ngale ngoneka." Igogou, o kia bato podudupa magena aku paaka, duma ngohi tomasimahawa ma ngale o kia, so ai rohe yapareta. 	 Jeg har lov til alt - men ikke alt gagner; jeg har lov til alt - men jeg skal ikke la noget få makten over mig.


De Una wosango wotemo, "Ngohi lo tinisano kasi. Hika ngini niasango, 	 Men han svarte og sa til dem: Også jeg vil spørre eder om en ting; si mig:


De magegena ngohi ai edekati la o Gikimoi wijaji o Abrahamka de o jaji magena wositatapu qaboloka wotemo, "Igogou! Ngohi Ai jaji ngonaka gena asa taganapuka." Qabolo so o taungu 430 ipasaka, de ma ngale Una Awi bobita o nyawa bilasu yamote gena wahike. Duma ngaroko komagena, iqoqoma asa Una Awi jaji o Abrahamka magena upa watilaku. Upa sidago Awi jaji o Abrahamka magena wapiki. Hiwa! O kia naga o Gikimoi wojaji de wosasi lo qaboloka, magena yaakuwa itagali. 	 Dette er da min mening: En pakt som forut er stadfestet av Gud, gjør ikke loven, som er gitt fire hundre og tretti år efter, ugyldig, så den skulde gjøre løftet til intet.


Kanaga o ade-ade moi gena itemo, "O kaso ngaroko imangunaka, duma ma nguna magena yodupa yaoqo kali, de lo o titi ngaroko imaosika, duma yodupa itagi o pepekeku so imagawa kali." O ade-ade magena igogou imaketero de o guru ona magena, sababu iqoqoma o dorou yododongosaka de yogiliho kali. 	 Det er gått dem som det sanne ordsprog sier: Hunden vender sig om til sitt eget spy, og den vaskede so velter sig i søle.


De o Paulus iwisitota o deruku so yoside sidago o Atena ma kotaka. Qabolo de ona witotota iliho kali o Bereano, de awi beseso yaaho o Silas de o Timotiuska ona bilasu capatika iwisiduuru. 	 De som fulgte med Paulus, førte ham da til Aten, og drog så derfra med det bud til Silas og Timoteus at de skulde komme til ham så snart som mulig.


Kagena de o wange itumuka, de ma doro ma duhutu magena wotemo awi nyawa wosisasahe moika, 'Naaso yomomanara ona magena la ma ngale manga sewa moi-moi nafangu. Ma nonomaka sidago ona ibitototuuruno o cako motoha de asa yowowosa lo nafangu, qabolo de nafangu ona imomanara ibiqoqomano o goginita nosi de yowosaka.' 	 Men da det var blitt aften, sa vingårdens herre til sin forvalter: Kall arbeiderne frem og gi dem deres lønn; begynn med de siste og end med de første!


Ma ngale o Ishak awi piricaya so awi ngopa o Yakub de o Esau wasigolo o Gikimoika, la to Una Awi laha o orasi ma simaka done asa idogo. 	 Ved tro velsignet Isak Jakob og Esau, med syn på det som skulde komme.


Qabolo de o Mahkamah Agama ona yangodu imaokoye, de o Yesus wingaho de witota ma Gubernur Pilatuska. 	 Og hele hopen stod op og førte ham for Pilatus;


Ngona nanakoka o Gikimoi Awi bobita, 'Upa ngona nosundali, upa ngona notooma, upa ngona notosi, upa de o galaki ani dodiaoka gena ikokulai de lo nahoromati ani baba de ani awa.' " 	 Budene kjenner du: Du skal ikke drive hor, du skal ikke slå ihjel, du skal ikke stjele, du skal ikke si falskt vidnesbyrd, hedre din far og din mor.


Qabolo de o Mesir ma dokuka o bare imasidiado, so o nyawa manga sangisara qatubuso, sidago nanga ete de nanga topora o Kanaanka lo manga ino ihiwa. 	 Så kom det hungersnød over hele Egyptens land og Kana'an, og stor trengsel, og våre fedre fant ikke føde.


Kagena o kotaka asa ngohi tamakewa o Gikimoi Awi Tahu, sababu o Jou Wokokuasa de lo o Duba ma Goho Ona igogoge o kota ma rabaka. 	 Og noget tempel så jeg ikke i den; for dens tempel er Gud Herren, den allmektige, og Lammet.


de ka cawali o Gikimoi wigiliri so o Yerusalemka ma nyawa lo yadupa onaka. O wange isigeto-geto o bi nyawa wasisosalamatika o Jou wodogo so o nyawa wipipiricaya magena foloisi yadala. 	 idet de lovet Gud og hadde yndest hos hele folket. Og Herren la hver dag dem som lot sig frelse, til menigheten.


Ona magena done asa o Gikimoi waumo o narakaku ma bati ka sidutu ikakali. Sababu ona magena o Gikimoi Awi dupa gena yaakawa duma ona manga rohe ma nyafusu gena yodupa yaaka. De o bi moi-moi inasimamaqe magena ona yaaka de imacaralamo so manga giliri isimane. De lo ona manga siningaka moi-moi imatero de o nyawa o Gikimoi iwihoholu. 	 hvis ende er fortapelse, hvis gud er buken, og som setter sin ære i sin skam, de som attrår de jordiske ting.


O Aristarkhus lo o bui ma rabaka wisangisara dede ngohi, una asa awi salam wosidingo nginika tanu nimakamake kali. De kanaga o Markus, gena o Barnabas ma ngopa moi, una lo asa awi salam wosidingo nginika tanu asa nimakamake kali. (Ma ngale una gena iqomaka ngohi tobeseso nginika nakoso una wahino nginika, de bilasu niwiqehe qaloha.) 	 Aristarkus, min medfange, hilser eder, og Markus, Barnabas' søskenbarn, som I fikk pålegg om - når han kommer til eder, da ta imot ham -


Ona naaso la idadi Ani habari isingongangasu ma ngale o Gikimoi iwileleani, ipareta dede Una o dunia ma bi doku." 	 og gjorde dem til et kongerike og til prester for vår Gud, og de skal være konger på jorden!


Komagena lo Ngohi, nakoso Ai baju ihiwa, de o baju ngini nisihike Ngohika. Ngohi topanyake, de ngini nisisou de nipalihara. De Ngohi isibuika, de ngini lo nikurumi Ngohi o buika.' 	 jeg var naken, og I klædde mig; jeg var syk, og I så til mig; jeg var i fengsel, og I kom til mig.


"Bilasu ngini nianako idodooha nisitatapu o kia itotiai o Gikimoi Awi simaka. 	 Hvorfor dømmer I da ikke også av eder selv hvad rett er?


Duma Una wotemo, "Ngaroko he upa! La ngini bato niasioqo." De ona yotemo, "Ngomi gena ka cawali kanaga o roti ngai motoha de lo o nao ngai sinoto. Nagala ngomi bilasu mitagi o ino miaija ma ngale o nyawa yadadala ona manenaka." 	 Han sa da til dem: Gi I dem å ete! Men de sa: Vi har ikke mere enn fem brød og to fisker, medmindre vi skulde gå bort og kjøpe mat til alt dette folk.


Magena de o habari ma ngale Una yogiise sidago o bi doku magena ma sigilolika. 	 Og rykte om ham kom ut til hvert sted i landet deromkring.


Duma o Yudea ma daeraka gena o Herodes ma ngopa moi awi ronga o Arkhelaus gena wokolanoka ma baba witagali. Magena igogou so o Yusuf gena wogiise de wanakoka, so wimodo upa sidago o Arkhelaus o ngopa magena witooma. Ma sababu magegena so o Jou Awi malaikat moili yahino o Yusuf awi doguruga ma rabaka wisingangasu la ona o tahu ma raba moi imasirese kali, so itagi yakahika o Galilea ma tonaka, 	 Men da han hørte at Arkelaus var konge i Judea efter sin far Herodes, fryktet han for å dra dit; men han blev varslet av Gud i en drøm og drog bort til Galilea.


De ngone dede ma Kristus pomarimoika, so o Gikimoi ngone wonasioho kali la kadaku o sorogaka de ma Kristus wonasitamiye la ngone de Una nanga horomati pamake. 	 og opvakt oss med ham og satt oss med ham i himmelen, i Kristus Jesus,


Komagena so o Gikimoi Awi kuasa asa wasulo la onaka yasihaga, sidago lo o moi-moi o nyawa ma dorou wakokulai gena asa ona yopiricayaka. 	 Og derfor sender Gud dem kraftig villfarelse, så de tror løgnen,


Ngini nako o Yahudika ma nyawa gena, ma ngale ngini masirete nitemo, "Ngohi manena o Yahudika ma nyawa moi, ena gena o Gikimoi Awi nyawa wahihiri moi." De ma ngale ngini Una Awi bobita niopiricaya so nia giliri nisimane de nitemo, "Ngohi manena o Gikimoi Awi nyawa masirete." 	 Men om du kalles jøde og setter din lit til loven og roser dig av Gud


sababu ona asa ka yasiosi de o Yesus Awi ronga la asa o Yesus wimote, duma o Gurumi Qatetebi ona ka o nyawa moiku lo wowosa waasi. 	 for Ånden var ennu ikke falt på nogen av dem, de var bare døpt til den Herre Jesu navn.


Kagena de Awi muri-muri yamodo so yoloqa de Una widongosaka. 	 Da forlot de ham alle sammen og flydde.


Ai dodiao nipipiricaya! Nako ma Imam Wilalamo kagena o Ngihi Foloi Qatetebika wowosa, de bilasu o haiwani ma au waaho. So komagena ngone lo, ma ngale o Jou Yesus Awi sone ma au, so ngone gena asa inamodo kawa de ka pobarani pahino pomasidate o Gikimoika. 	 Da vi altså, brødre, i Jesu blod har frimodighet til å gå inn i helligdommen,


Nakoso o ngopeqeka moi ma Kristus mowipipiricayaka de kanaga ami tahu ma rabaka la ibabalo moi mogoge gena, upa sidago muna motemo o gogobu bilasu imiaturu. Duma bilasu muna masirete momasiaturu de momariwo, la ma ngale ibabalo ma binuka igogou ona imatengoka so manga susa ilamo gena, o gogobu asa ona yasiaturu de yariwo la manga oho upa isusa. 	 Dersom nogen troende mann eller kvinne har enker, da skal de sørge for dem og ikke la dem falle menigheten til byrde, forat den kan sørge for de virkelige enker.


Ma orasi ona yanako komagena, ona asa o Jou Yesus iwipiricayaka de gila-gila ona yaosika. 	 Da de hørte dette, lot de sig døpe til den Herre Jesu navn,


So nako komagena, ona manga sala ilamo, sababu ona ma Kristus he iwipiricaya kawa. 	 og dermed har de den dom at de har brutt sin første tro.


De to ngini nia kaya lo asa isisa, maro o besi lo aku qakeho so ibaka. De lo ma orasika o Gikimoi done asa o nyawa manga laha de manga dorou ma sopo wafanggali, de ngini nia kaya maro o besi qakekehoka gena asa isikelelo ngini gena kanaga de nia salaka. Sababu ngaroko de nia kayaka, duma o bi nyawa isususaka gena niholu niariwo. So de to ngini nia dorou gena nia sininga ma sanangi lo yasisaka, maro o keho asa o besi yabaka sidago lo qamata. Gena maro o uku la o kia naga moi patupu so magena lo asa qamata. Ngini asa nia kaya niadiahi, ngaroko o Gikimoi asa o nyawa manga sopo wafanggali gena ma orasi he idumuka. 	 eders gull og sølv er rustet bort, og rusten på det skal være til vidnesbyrd mot eder og ete eders kjød som en ild; I har samlet skatter i de siste dager!


Komagena lo tanu to ngini nia sumbayang o Gikimoika la ma ngale ngohi gena, nakoso o Gikimoi wosimote qaloha, de asa tiniado nginika de ai nalika. De lo ma ngale ngohi tinikurumi nia sidongirabaka so ai sininga asa foloi qaputuru. 	 så jeg kan komme til eder med glede, om Gud så vil, og få vederkvege mig sammen med eder.


O gisisi ma binuka o ngekoka o namo yaoqo gena, imatero bato o nyawa yoiseka o Gikimoi Awi habari, duma yosihodawa, so o Iblis wahino de wakoora to ona manga sininga ma rabano so isisaka. 	 Hver gang nogen hører ordet om riket og ikke forstår det, kommer den onde og røver det som er sådd i hans hjerte; dette er den som blev sådd ved veien.


Ma orasi o Yesus o nyawa yadadala wadongosaku so wotagi o tahuka wowosa de Awi muri-muri yosano Unaka, ma ngale idodooha to Una Awi ade-ade magegena. 	 Og da han var kommet inn i et hus, bort fra folket, spurte hans disipler ham om denne lignelse.


De o Nikodemus, una magena o putu moi ipapasaka o Yesus wikurumi, una magena lo o Yusuf wimote. So una waaho lo o gososo qabobou gena o gota gaharuno isicacapuka de o sou, gena ma lamo nagala o kilo moruwange, ma ngale o Yesus Awi sone ma bake isisou. 	 Men også Nikodemus kom, han som første gang var kommet til ham om natten, og han hadde med sig en blanding av myrra og aloë, omkring hundre pund.


Komagena ngini asa o kia naga moi nionyafusu, de ma ngale niamake waasi so ngini asa ka o nyawa niatooma. De lo asa o nyawa manga moi-moi nionyafusu, duma niaakuwa niaqehe so ngini lo nimatekekangamo de nimatekekudubu. O moi-moi kanaga nionyafusu gena niamakewa sababu o Gikimoika nigolowa. 	 I attrår, og har ikke; I slår ihjel og bærer avind, og kan ikke få; I ligger i strid og ufred. I har ikke, fordi I ikke beder;


Qabolo de wotemo o nyawa ma sinotoka, 'De ngona ani nagi gena o kiamoi.' O nyawa gena wosango, 'O igo o karung cala moi.' O arata ma jojaga una magena wotemo, 'Manena ani nagi ma surati, nalefo ka o karung ratu tupaange.' 	 Derefter sa han til en annen: Og du, hvor meget er du skyldig? Han sa: Hundre tønner hvete. Han sier til ham: Her har du ditt gjeldsbrev; skriv åtti!


Ngini o Yahudika ma nyawa nisowo gena ngaroko iqomaka o Gikimoi niwinako waasi, duma done Awi laha ngini o Yahudi ma nyawaka lo aku niamake. Maro o gota zaitun yapapaliharawa gena ma uma-uma yabitoguka de, pei, isigapala de isidopiliku kali o gota zaitun yapapalihara gena ma hutu ma sonongano. Nako komagena, de foloisi itotiai gena o Yahudika ma nyawa iqomaka o Gikimoi Awi nyawa masirete ona magena Una asa aku waqehe qaloha kali. Maro o gota zaitun ma uma-uma ma duhutu de kanaga iqomaka yabitoguka, duma done o gota magegena ma hutu ma sonongano isigapala de isidopiliku kali. 	 For blev du avhugget av det oljetre som er vilt av naturen, og mot naturen innpodet i et godt oljetre, hvor meget mere skal de da bli innpodet i sitt eget oljetre, disse som av naturen hører det til.


O wange he itumu de Awi muri yamogiowo de sinoto yahino itemo Unaka, "Baba! Sababu o riho manena imatingano, so nakoso qaloha, lebelaha o nyawa yadadala manena nasulo itagi o doku de o soa imakokadateka, la ona o ino imasari de lo o tahu la imasidodogu." 	 Men dagen begynte å helle; da gikk de tolv til ham og sa: La folket fare, så de kan gå bort i byene og bygdene heromkring og få herberge og finne føde! for her er vi på et øde sted.


So wahino o Simon Petruska, de Awi muri una magena wotemo, "Jou, qadoohaso Ngona notemo maro to ngohi ai qohu de Ngona natiodo." 	 Han kommer da til Simon Peter, og han sier til ham: Herre! vasker du mine føtter?


De kagena o dipaka o kia naga moi o nonako ihahairani moili isimane de takelelo. Ce! Magena ngaroko lo o lalahekana ilalamo, ena momongo ka o naga qasosawala moi, de maro isitero ma sahe ngai tumudingika de ma tadu ngai mogiowoka. Kanaga ma sahe moi-moiku gena o mahkota ma ceceke moi isitibaku. 	 Og et annet tegn blev sett i himmelen, og se, en stor ildrød drage, som hadde syv hoder og ti horn, og på sine hoder syv kroner,


de wotemo onaka, "Nakoso ngohi o Yesus towisidoa nginika, de o kia asa nihike ngohika." So ona magena asa yaeto de wihike o pipi o salaka moruwange unaka. 	 og sa: Hvad vil I gi mig, så skal jeg gi ham i eders vold? De gav ham da tretti sølvpenninger.


O bi Yerusalemka ma nyawa de manga roriri gena yosihodawa, ngaroko o bi nabi manga buku ma demo o Sabat ma wange isigeto yabaca, so iwinakowa o Yesus Una magena o Salamati ma Kolano. Ma sababu magegena ona o Yesus asa iwitoomaka. Duma de manga manara ona iwitooma gena ona yaakaka maro o kia o nabi manga bukuka isilelefo magena asa idadika. 	 For de som bor i Jerusalem, og deres rådsherrer kjente ham ikke, og ved å dømme ham opfylte de profetenes ord som blir lest hver sabbat,


Ai manara gena de o Gurumi Qatetebi ma kuasa so taaku taaka o nonako ihahairani gena lo de ma kuasa. So o Yerusalemka de tokahika sidago o Ilirikumka, de o habari qaloloha ma ngale ma Kristus gena ngohi tosihabari qabolo o nyawa yangoduka. 	 ved tegns og underes kraft, ved Åndens kraft, så at jeg fra Jerusalem og rundt omkring like til Illyria har fullt kunngjort Kristi evangelium,


So ipasaka de o Herodes wosoneka, de ma dongoho magena o Yusuf de awi tahu ma raba moi gena ka o Mesir kasi de o Jou Awi malaikat moi womasimane o Yusuf awi doguruga ma rabaka. 	 Men da Herodes var død, se, da åpenbarer Herrens engel sig i en drøm for Josef i Egypten og sier:


So nakoso iqomaka o nyawa moi o beleso waaakaka, una magena wosipeleso to ngohi ai siningawa, duma igogou to ngini nia sininga gena wosipelesoka. Ngaroko, upa sidago ai demo gena foloisi qatubuso, so qalohaka la totemo ngini nia sininga wosipopeleso gena ningoduwa. 	 Men er det nogen som har voldt sorg, da er det ikke mig han har voldt sorg, men delvis - at jeg ikke skal være for hård - eder alle.


Ma orasi o Yesus wakelelo o hali magena, Una wongamo de wotemo onaka, "Niaqohaka, la o bi ngopa ona magena yahino Ngohino. Upa lo niafati de lo niasimahawa. Sababu o bi nyawa imatero maro o ngopa ona manena asa yaaku iwosa o Gikimoi Awi paretaka. 	 Men da Jesus så det, blev han vred og sa til dem: La de små barn komme til mig, hindre dem ikke! for Guds rike hører sådanne til.


Ma orasi o Yesus kanaga o dunia manenaka, de Una wosumbayang de Awi gari-garika de womatoore wogolo o Gikimoika. Una wanakoka o Gikimoi de Awi kuasa aku o soneno wipalako, duma Una lo Awi dupa masirete gena wamotewa de wosigise ka o Gikimoi Awi dupa. Komagena so o Gikimoi asa Una Awi gogolo gena woise. 	 Og han har i sitt kjøds dager med sterkt skrik og tårer frembåret bønner og nødrop til ham som kunde frelse ham fra døden, og han blev bønnhørt for sin gudsfrykt,


De o malaikat ma tumudingi awi trompet asa wawuwu kali, de kanaga o sorogaka o bi ili ilalamo, de itemo, "Wokokuasa o dunia ma bi doku qangodu gena, wakuasa de wapareta maro o kolano, gena o orasi manena kanaga to ngone nanga Gikimoi Awi gia ma sohaka de lo o Salamati ma Kolano wonasijajajika. Una magena asa wopareta ka sidutu ikakali." 	 Og den syvende engel blåste, og høie røster lot sig høre i himmelen, som sa: Kongedømmet over verden er tilfalt vår Herre og hans salvede, og han skal være konge i all evighet.


So o orasi manena bato ngohi asa qangodu magena tonihike Ngonaka, hitilahi nobukuku de nosuba ngohika." 	 vil nu du falle ned og tilbede mig, da skal det alt sammen være ditt.


So kagena o Perga ma kotaka o habari ma ngale o Yesus isihabari qabolo, de itagi yakahoko o Atalia ma kotako, 	 og da de hadde talt ordet i Perge, drog de ned til Attalia,


Ngini maro ai kusi-kusi tososininga gena ngohi tolefo ngini kali, sababu o Gikimoi ngini gena igogou niwinakoka. Baba-babaka tolefo kali, sababu ma Kristus o orasi ma nonomasi wooho sidago o orasi manena, Una magena ngini igogou niwinakoka. O bi gohiduuruka tolefo kali, sababu nia sininga ma rabaka qaputuru, so o Gikimoi Awi demo nisigise nikaeli sidago o Iblis lo aku niodusuka. 	 jeg har skrevet til eder, I fedre, fordi I kjenner ham som er fra begynnelsen; jeg har skrevet til eder, I unge, fordi I er sterke, og Guds ord blir i eder, og I har seiret over den onde.


Hino de to ngone nanga ngongano la pobarani pasingongangasu o nyawa manga simaka, gena pomasigocoho qaputuru, sababu panako igogou o Gikimoi Awi jaji ngoneka gena asa wosiganapuka. 	 la oss holde uryggelig fast ved bekjennelsen av vårt håp - for han er trofast som gav løftet -


Nako o roriwo o pipi magena, to ngohi ai demo gena komanena: O taungu ipapasaka ngini gena o nyawa ma nonomaka kanaga nimode de lo nisidailako so o roriwo o pipi gena nitolomu. 	 Og jeg sier min mening i denne sak; for dette er til gagn for eder, I som alt før, fra ifjor av, begynte ikke bare å virke, men og å ville.


De kanaga ma para saangeka Una wotemo kali, "Simon, o Yohanes ma ngopa, ngona gena igogou Ngohi noisiningasi?" De kanaga ma para saangeka to Una Awi sano komagenali, so o Petrus awi sininga ipeleso so wagogou-gogou wotemo, "Iya, Jou, komagena. Ngona masirete lo o bi moi-moi qangodu kanaga ka nanako, so ka nanako igogou ngohi manena tonisosiningasi Ngonaka." So o Yesus asa wotemo kali, "Nako komagena, de ngona bilasu najaga de nasiputuru qaloha o nyawa to Ngohi Ai duba-duba ona magena. 	 Han sier tredje gang til ham: Simon, Johannes' sønn! har du mig kjær? Peter blev bedrøvet over at han tredje gang sa til ham: Har du mig kjær? Og han sier til ham: Herre! du vet alt, du vet at jeg har dig kjær. Jesus sier til ham: Fø mine får!


Ona la kanaga Ngohi iduhudu, de ona magena koloko Ai Baba lo iwiduhudu. 	 Den som hater mig, han hater også min Fader.


De ma bi toka imagolo Unaka, "Nako Ngona nodupa nomisisupu, de o titika nomidusulo la asa miwosa o titika." 	 og de onde ånder bad ham: Dersom du driver oss ut, da gi oss lov til å fare inn i svinehjorden!


Kagena de wokakaya una magena wotemoli, 'Nako komagena, baba, ngohi togolo tanu ngona o Lazarus nowisulo la una wotagi ai baba awi tahuka, 	 Da sa han: Så ber jeg dig, fader, at du sender ham til min fars hus


de ma rabaka wakelelo o bi namo ifofufuru de o bi haiwani ma jamani idala. 	 i den var det alle slags firføtte og krypende dyr som lever på jorden, og alle slags himmelens fugler.


O Yahudika ma bi imam magena, o wange isigeto-geto o suba ma rihoka imaoko manga manara yaaka, de manga suba-suba ka imakoketero yaaho isisuba o Gikimoika isidadu-dadu duma manga suba magena yaakuwa o dorou yapiki. 	 Og hver prest står daglig og gjør tjeneste og bærer mange ganger frem de samme offer, som dog aldri kan bortta synder;


De ma Kristus igogou wosone maro o nyawa yangodu manga dagali moi, so ma ngale ngone la kanaga pooohosi o dunia manenaka gena ka cawali nanga dupa masirete gena pamote kawa. So Una gena maro nanga dagali moi so wosone de wisioho kali la ngone aku pooho gena bilasu paaka ma Kristus Awi dupa. 	 idet vi har opgjort dette med oss selv at én er død for alle, derfor er de alle død; og han døde for alle, forat de som lever, ikke lenger skal leve for sig selv, men for ham som er død og opstanden for dem.


Cedeke! Cawali to ngomi mia topora o Yakub o sumu manena waaka so kanena o ake mimasiui. Iqoqomaka una de awi ngopa-ngopa lo yaudo. De awi haiwani lo qangodu wapapalihara awi sapi, awi duba, de lo awi kabi lo wosiudo. Duma ngohi tatagapi to Ngona Ani demo kanaga de ma ngale, nako Ngona de o Yakub gena, notemo Ngona foloisi nolamo. Gena ma ngeko idodooha." 	 Du er da vel ikke større enn vår far Jakob, som gav oss brønnen og selv drakk av den, han og hans sønner og hans fe?


Ngaroko o nyawa moi o dunia de ma raba manena he qangodu ka to una, duma qangodu magena ma faida ihiwa, nakoso ma duuru una wamakewa o oho ka sidutu ikakali. 	 For hvad gagner det et menneske om han vinner den hele verden og tar skade på sin sjel?


Nakoso magena taaka so o Gikimoi wisimuliaka, de lo Ngohi masirete gena dede o Gikimoi so asa Ngohi woisimuliaka, so ma cunusi de igogou magena asa waaka. 	 Er Gud herliggjort i ham, så skal også Gud herliggjøre ham i sig, og han skal snart herliggjøre ham.


De o doku magenaka kanaga o Romaka manga kapita kanaga awi leleani moi foloi wisayangi. O leleani una magena wopanyake so awi siri he qatubusoka, so he yadangade wosone. 	 Og en høvedsmann hadde en tjener som var syk og nær ved å dø, og han var ham meget kjær.


"Ngohi manena tahino o duniaka la o uku toqaqo. De Ai dupa la ma ngale o uku magena isora qacapati. 	 Ild er jeg kommet for å kaste på jorden; og hvor gjerne jeg vilde den alt var tendt!


Kagena de Una wosango wotemo, "Igogou, ngini ka nisosomoa! Ma sababu gena ngini niasahewa o Gikimoi Awi Jaji ma Buku ma rabaka ma demo de lo niasahewa Awi kuasa. 	 Men Jesus svarte og sa til dem: I farer vill fordi I ikke kjenner skriftene og heller ikke Guds kraft.


O Yesus de Awi muri-muri imajobo so itagi to Una Awi soa de Awi dokuka. 	 Og han gikk ut derfra og kom til sitt hjemsted, og hans disipler fulgte ham.


Ngaroko komagena, o nyawa moi lo waasi Ai Baba iwikelelo. Cawali ka Una womatetengo asa wikeleloka de Una magena ka Ngohi masirete, ena gena iqoqomasi Ngohi dede Ai Baba masirete so tahino kanena. 	 Ikke så at nogen har sett Faderen; bare han som er fra Gud, han har sett Faderen.


Woleleleani moi kanaga o pipi o guraci o cala motoha wamake, una magena wahino de o cala mogiowo wosigiliho ma tuangika wotemo, 'Tuangi, iqomaka o cala motoha noisidodogu ngohika. Nanano, maena ma dogo ena gena o cala motohali.' 	 Da kom han frem som hadde fått de fem talenter, og hadde med sig fem talenter til og sa: Herre! du gav mig fem talenter; se, jeg har tjent fem talenter til.


De ma ngale una ngohi tanako waasi idodooha bilasu ai surati ma rabaka tosilefo de ma Kaisar Romaka tosidingo. Sababu ai sininga ma rabaka itemo nakoso o nyawa moi la towisidingo ma Kaisarka de ai surati ma rabaka o galaki ma demo moi-moi todedemowa, ai manara magena itiaiwa. Mutuwade ai baba ma Kolano Agripa, o orasi manena ngohi towingaho ani simaka la ma ngale ngone powitailako kasi, de asa ngohi aku tanako ma ngeko idodooha so ngohi asa o surati tolefo de ma Kaisarka tosidingo." 	 For det tykkes mig meningsløst, når jeg sender en fange, da ikke å gi oplysning om klagene mot ham.


Duma o nyawa isasaksi magena manga demo moi-moi imaketerowa. 	 Og enda stemte ikke deres vidnesbyrd overens.


Duma o orasi manena Ngohi totemo nginika, Ngohi done o anggur manena taudo kawa, sidago ma orasi imasidiadoka la Ai Baba wodadi o kolano o dunia qamomuane ma rabaka, de asa Ngohi o anggur qamomuane taudo dede ngini." 	 Men jeg sier eder: Fra nu av skal jeg ikke drikke av denne vintreets frukt, før den dag da jeg skal drikke den ny med eder i min Faders rike.


Mutuwade Ngohi manena tomasitero maro o roti gena o oho ma hutu de magena tahike o nyawaka. 	 Jeg er livsens brød.


Ma orasi o demo magena ona isingangasu qaboloka, de o haiwani ilalago moi o dorou ma busune iluluku-lukuku o dunia ma litimino isupu, de maena ona yalawangi sidago lo yaninihi de yatoomaka. 	 Og når de har fullført sitt vidnesbyrd, da skal dyret som stiger op av avgrunnen, føre krig mot dem og seire over dem og drepe dem.


De Una asa wotemo onaka, "Nakoso ngini koloko ona yopipilo de o Gikimoi niwinakowa, ngini gena asa inisisalawa. Duma ngini nitemo Una niwinakoka koloko ona imasigogelelo. Mutuwade ngini kanaga de nia dorouka." 	 Jesus sa til dem: Var I blinde, da hadde I ikke synd; men nu sier I: Vi ser; derfor blir eders synd.


Kagena de ona yaado o Yesuska, de o nyawa iqomaka wikokitoka una magena witogosa kawa, so womarihi-rihi de womabajuka, de lo awi sininga itiaika. O bi nyawa ona magena iwikelelo de yamodo. 	 Og de kom til Jesus og så den besatte sitte påklædd og ved sans og samling, han som hadde vært besatt av legionen, og de blev forferdet.


Kagena de ngohi takelelo o toka ngai saange ma jamani koloko o bi pedeke. De ona moi-moi magena o naga ma uruno, de o haiwani ilalago ma uruno, de lo o nabi wokokulai awi uruno isupu. 	 Og jeg så at det av dragens munn og av dyrets munn og av den falske profets munn kom ut tre urene ånder som lignet padder;


Ngohi tongangano ngini nianako qaboloka, igogou ngomi gena ma Kristus Awi sosulo. 	 Men jeg håper at I skal få kjenne at vi ikke er de som ikke holder prøve.


O putu ma moiku o Paulus o gogelelo moili o Gikimoino wakelelo de o Jou Yesus wotemo unaka, "Paulus! Ngohi kanaga dede ngona, de kanaga o nyawa yadala o kota manena ma rabaka asa ipiricaya Ngohika, so o nyawa moi lo waakuwa woniaka qatorou ngonaka. So upa nimodo de upa lo nomatogu nosihabari o bi nyawaka ma ngale Ngohi." 	 Jeg er med dig, og ingen skal røre dig for å gjøre dig ondt; for jeg har meget folk i denne by.


De o orasi manena ngohi tongongano de topiricaya gena igogou o Gikimoi asa o nyawa wasioho kali maro o kia wojajika to ngomi mia ete de mia toporaka, sababu magegena so ngohi tomaokoye kanena ani simaka ma ngale ngohi ihakim. 	 Og nu står jeg her og skal dømmes for håp på det løfte som av Gud er gitt fedrene,


To ngomi mia dodagi ma rabaka gena kekiaka bato, ngomi manena o orasi isigeto-geto kanaga miamalo maro o soneku he mitura, imatero de o Jou Yesus. Magena idadi la o Yesus Awi oho gena ma kuasa ngomika asa isikelelo o nyawaka, so yanako igogou kanaga Una wooho kali. 	 alltid bærende Jesu død med oss i legemet, forat også Jesu liv skal åpenbares i vårt legeme.


De komagena lo yooqo qabolo, de Una magena kanaga o anggur ma udo-udo waqehe de wotemo, "O udo-udo manena ma ngale to Ngohi Ai au ikokopola gena ma meta nginika, inisinako igogou o Gikimoi Awi jaji qamomuane.)) 	 Likeså kalken, efterat de hadde ett, og sa: Denne kalk er den nye pakt i mitt blod, som utgydes for eder.


De ma orasi nanga rohe gena igogou yatagalika, de magena asa isiganapu o demo o kia naga isilelefo o Gikimoi Awi Jaji ma Buku ma rabaka gena komanena, "O Gikimoi kanaga o sone wasisa, so o sone gena imahiwaka!" 	 Og når dette forgjengelige er iklædd uforgjengelighet, og dette dødelige er iklædd udødelighet, da opfylles det ord som er skrevet: Døden er opslukt til seier.


Ma orasi o Sabat ma wange ipasaka, so o Nahadi ma wangeka de goginita nosi o wange asa ibao, de ongo Maria Magdalena de lo ongo Maria ma somoali itagi o boosuka. 	 Men ved enden av sabbaten, da det lysnet mot den første dag i uken, kom Maria Magdalena og den andre Maria for å se til graven.


Magena de to Una Awi demo magena yoise qabolo de ona yangodu yosawangi. So Una gena ona ka wiqohaka de itagi bato. 	 Og da de hørte det, undret de sig, og forlot ham og gikk bort.


Komagena so o kia naga moi ngohi tahiri gena asa tanako waasi. Sababu nako ngohi tonyafusu so o duniano tosupu de tokahika ma Kristuska togoge, magena ifoloisi qaloha. 	 men står rådvill mellem de to ting, idet jeg har lyst til å fare herfra og være med Kristus for dette er meget, meget bedre;


Ngomi gena ma orasi misumbayang ma ngale ngini ningodu, de mia sumbayang ma rabaka kanaga o Gikimoi, ena gena o Jou Yesus Kristus ma Babaka mitemo, "Ya, Jou! Ani laha ka ilamo poli." 	 Vi takker alltid Gud og vår Herre Jesu Kristi Fader når vi beder for eder,


O nyawa nakoso de manga sala o Jou woholu wafanggali de Awi buku ma rabaka wapiki, ona igogou isanangi." 	 salig er den mann som Herren ikke tilregner synd.


So ona magena manga sininga imore de qanali de witolabutu, de wisijaji asa o pipi wihike unaka. So de kagena de una wosolano o ngeko wosisari la o Yesus wisiija. 	 Men da de hørte det, blev de glade og lovte å gi ham penger; og han søkte leilighet til å forråde ham.


So o Farisika ma nyawa magena ona yoise, de ona de o imamka ma bi sahe imakaaso la imatolomu o Mahkamah Agama yaaka. So ona yangodu imatolomuno de imatekekaaturu itemo, "Powidodooha. O nyawa Una magena o nonako ihahairani he idala waakaka. 	 Yppersteprestene og fariseerne kalte da rådet sammen til møte og sa: Hvad skal vi gjøre? for dette menneske gjør mange tegn.


de lo wooqo qaboloka, so wiputuru kali maro iqoqomali. Ma deka o wange muruo naga o Saulus wogoge o bi nyawa o Yesus wipipiricaya o kota magenaka, 	 og han tok føde til sig og blev styrket. Han blev da nogen dager hos disiplene i Damaskus.


Kanaga Ngohi tosone waasi de o Gurumi Qatetebi lo wahino waasi, duma Ngohi tinisingangasu iqomaka, la ma ngale ma orasi idadi gena ngini asa niosininga Ngohi gena tinisingangasuka, so magena asa niopiricaya igogou de itiai. 	 Og nu har jeg sagt eder det før det skjer, forat I skal tro når det Skjer.


So komagena ma ngale ma Kristus gena isingangasu, kanaga o hali ngai saange. 	 For de er tre som vidner:


So de o ngopa Una magena wikelelo, de ona isihabari maro kia yododedemo o ngopa Una magena igogou o malaikat yasingangasuka. 	 og da de hadde sett det, fortalte de dem det ord som var sagt dem om dette barn.


So nako o Suba ma Dadaru o dunia manenaka de lo o suba ma moi-moi gena, qangodu maro ka o nonako o kia naga o sorogaka. O dadaru magena yatebi kasi bilasu komagena. Duma nako o Suba ma Dadaru o sorogaka gena, bilasu ma suba foloisi qaloha. 	 Det er altså nødvendig at avbilledene av de himmelske ting blir renset ved dette, men de himmelske ting selv ved bedre offer enn disse.


De lo o bi nyawa o Jou Yesus wipipiricaya kanena, ona lo yangodu he yamodo kawa de manga barani foloi idogo la o habari qaloloha isihabari, sababu ona o Jou Awi buturu yopiricaya ifoloi koloko o Jou woiriwo ma orasi ngohi o bui ma rabaka. 	 og så at de fleste av brødrene i Herren har fattet tiltro til mine lenker og derved enn mere har fått mot til å tale ordet uten frykt.


Kanaga onaka o malaikat ma dorou moi una wapopareta o busune iluluku-lukuku o dunia ma litimika. Awi ronga de o Ibranika manga demo gena o Abadon, de o Yunanika manga demo gena o Apolion (ma ngale gena "Wototooma"). 	 Til konge over sig har de avgrunnens engel; på hebraisk er hans navn Abaddon, og på gresk har han navnet Apollyon.


So ma orasi o nyawa yadadala de manga tokaka wikelelo Una, gila-gila ibukuku de manga suba yatide de imatoore, "We! Ngona manena o Gikimoi ma Ngopa!" 	 Og når de urene ånder så ham, falt de ned for ham og ropte: Du er Guds Sønn!


Duma o toka maro komagena, maena niodusu niaakuwa ka cawali nisumbayang o Gikimoika de lo nioqowa de niudowa. O ngeko ma somoali gena ihiwa.))" 	 Men dette slag farer ikke ut uten ved bønn og faste.


Kagena de o ili magena itemo kali o sorogaku, 'O kia o Gikimoi wotemo magena aku ka paoqo, upa ani sininga ma rabaka itemo yaakuwa.' 	 En røst fra himmelen svarte mig da annen gang: Det som Gud har renset, det må ikke du gjøre til urent.


Una asa wasangisara so manga bodito foloisi ilamo, kiaka o nyawa la kanaga o dorou yodupa yaaka, gena kanaga o Yahudika ma nyawa de lo o Yahudika yasowo. 	 Trengsel og angst skal komme over hver menneskesjel som gjør det onde, både jøde først og så greker;


Koloko ngohi masirete o moi-moi taaaka gena, qangodu ma rabaka maro o kia naga o nyawa yananano qaloha. O loha taaaka gena cawali ma ngale ngohi masirete gena hiwa, duma ai edekati ma ngale gena o nyawa yadadala ona lo o Gikimoi aku wasisalamati. 	 likesom også jeg i alt streber å tekkes alle og ikke tenker på mitt eget gagn, men på de manges, at de må bli frelst.


Nakoso ka cawali ani lako ma sononga de ngona o dorouku notura, lebelaha ani lako magena napeleuka. Foloisi qaloha ngona nooho dede o Gikimoi Awi pareta ma rabaka de ani lako ka ma sononga, upa sidago de ani lako ngai sinoto de ngona o narakaku asa niumo. 	 Og om ditt øie frister dig, da riv det ut! det er bedre at du går énøiet inn i Guds rike enn at du har to øine og kastes i helvede,


de yotemo, "Ce! Notemo Ngona gena o Salamati ma Kolano! Hika, nomisingangasu naguuna woningapo!" 	 og sa: Spå oss, Messias: Hvem var det som slo dig?


Gena ma ngale ona o ngopeqeka asa ikakawiku lo yadoto la manga roka de manga ngopa-ngopa yasiboso, 	 forat de kan lære de unge kvinner å elske sine menn og sine barn,


Ai dodiao nipipiricaya, ma ngale o Gikimoi Awi galusiri kanaga nginika, so ngohi tinibaja de tinigolo nginika bilasu nia sininga nisitatapu de to ngini nia rohe masirete bilasu niwileleani o Gikimoi, la aku Una niwisisanangi. Maro iqoqoma ona manga haiwani gena yaaho maro o suba moi Unaka ma ngale Awi sininga isanangi. Ka cawali nia manara komagena asa itiai Unaka. 	 Jeg formaner eder altså, brødre, ved Guds miskunn at I fremstiller eders legemer som et levende, hellig, Gud velbehagelig offer - dette er eders åndelige gudstjeneste -


Ngohi de Ai duba-duba ngomi mimakanakoka, imatero maro Ai Baba de Ngohi igogou mimakanakoka, ena gena Una igogou woinako Ngohi de Ngohi lo igogou towinako Ai Baba. De lo Ngohi o sowohi moi tojaga qaloha, sababu Ngohi masirete asa tomasidailako la tosone ma ngale Ai duba-duba aku ioho. 	 likesom Faderen kjenner mig, og jeg kjenner Faderen; og jeg setter mitt liv til for fårene.


De o nyawa moi kali kanaga wasicatu o kuasa, la una eko muna magena aku o nonako ihahairani yaaka. O nyawa moi kali kanaga wasicatu, la una eko muna magena aku o Gikimoi Awi demo yosingangasu. O nyawa moi kali kanaga wasicatu, la una eko muna magena aku o kia naga o Gikimoi Awi Gurumino de o kia naga o gurumi ma somoano gena yahiri itiai. De o nyawa moi kali kanaga wasicatu, la una eko muna magena aku o bi bahasa irupa-rupa o Gikimoi Awi Gurumino isibicara. De lo o nyawa moi kali kanaga wasicatu, la una eko muna magena aku o bi bahasa Awi Gurumino ma ngale gena yodedemo. 	 en annen kraft til å gjøre undergjerninger; en annen profetisk gave, en annen evne til å prøve ånder, en annen forskjellige slags tunger, en annen tydning av tunger.


Ngaroko komagena, o nyawa yadadala gena yoise Una womajoboka, so ona itagi Una iwisiduuru. So ona yaado Unaka, de Una asa ona waqehe qaloha, qabolo de wadoto onaka ma ngale o Gikimoi asa wopareta maro o kolano moi, de lo ibipopanyake nagoona bato wasiloha. 	 Men da folket fikk det å vite, fulgte de efter ham; og han tok imot dem og talte til dem om Guds rike, og helbredet dem som trengte til lægedom.


So de Awi muri-muri wikelelo Una o ake ma qokuko watagi, de ona isawangi so imatoore, "Wewe! O toka! O toka!" So yamodo imasidotirineku. 	 Og da disiplene så ham vandre på sjøen, blev de forferdet og sa: Det er et spøkelse, og de skrek av redsel.


"O kia nodupa Ngohi taaka ngonaka." De una wopipilo gena wosango wotemo, "Ya, Jou! Ngohi todupa tomasigelelo." 	 Hvad vil du jeg skal gjøre for dig? Han sa: Herre! at jeg må bli seende!


De o Yesus gena wodadi ma Imam Wilalamo la kagena ngone de o Gikimoi maro o baba so Awi nyawa o tahu ma raba moi waaturu. 	 og da vi har en stor prest over Guds hus,


Qabolo de ngohi takelelo o gogelelo moili kagena o sorogaka o ngora moi ipelenga. De ngohi o ili ilalamo toise kali maro o trompet yawuwu, de magena itemo, "Hino nodolaye kanena, de asa Ngohi tonisikelelo ngonaka o bi moi-moi o kia bilasu imaaka o orasi ma simaka." 	 Derefter så jeg, og se, det var en dør åpnet i himmelen, og den første røst, som jeg hadde hørt likesom av en basun, som talte med mig, sa: Stig op her, og jeg vil vise dig det som skal skje herefter.


Magena de Awi muri-muri asa yanako itiai o Yesus Awi demo, ma ngale ma nabi Elia gena, wisitero de o Yohanes Wooosi. 	 Da forstod disiplene at det var om døperen Johannes han talte til dem.


So ngini moi-moi bilasu nia oho ma rabaka gena maro iqomaka, ma orasi o Gikimoi winiaso so ma Kristus niwipiricayaka, so kagena nigoge de upa he niatagali. 	 Hver bli i det kall han blev kalt i!


O tona la kanaga ona yososininga, o tona kiano yahihino magena qasowo. Nakoso komagena la ka idadi, de kagena asa ona iliho kali. 	 og dersom de hadde tenkt på det som de var kommet fra, da hadde de jo hatt tid til å vende tilbake;


So o bi moi-moi qangodu magena ngona nadoto onaka bilasu ona yamote. 	 Dette skal du byde og lære.


Duma nakoso ona Ngohi itatago magena ngone palawangi, de o kia naga iqomaka o Gikimoi Awi Jaji ma Buku ma rabaka isilelefo gena asa isiganapuwa, kiaka itetemo o bi moi-moi qangodu magena o orasi manena bilasu idadi de imaaka Ngohika." 	 Hvorledes skulde da skriftene opfylles, at så må skje?


Kagena o tona ibobeleuka una wogoge ma deka o wange moruha, de o Iblis yahino iwibaja la ma ngale o dorouku wisitura. De o haiwani ifofufuruka womasicapuka, duma o bi malaikat yahino so asa Una iwileleanika. 	 og han var i ørkenen og blev fristet av Satan i firti dager, og han var hos de ville dyr; og englene tjente ham.


Ato toise o ili moi nagala o dodadi ngai iha ma dongirabano wopapaneka gena itemo, "Bilasu natuga o gandum qaoosa o liter moi, ma ija gena ihali imatero de o nyawa moi awi sewa womanara o wange moi. De natuga o gandum ma somoa moili o liter saange, ma ija gena ihali imatero de o nyawa moi awi sewa womanara o wange moi. Ngaroko komagena, duma upa sidago o gososo ma gota o zaitun gena natoqa de lo o anggur ma doro-doro gena upa naredi." 	 Og jeg hørte likesom en røst midt iblandt de fire livsvesener, som sa: Et mål hvete for en penning, og tre mål bygg for en penning; men oljen og vinen skal du ikke skade.


Ma orasi isumbayang qabolo o riho imatotolomuka magena ihiti. De o Gurumi Qatetebi Awi kuasa qaasu-asu iwosa ona yangoduku, so wopareta sidago o habari qaloloha o Gikimoino isihabari de manga modo lo ihiwa. 	 Og da de hadde bedt, skalv det sted hvor de var samlet, og de blev alle fylt med den Hellige And, og de talte Guds ord med frimodighet.


De kanagali nakoso o Iblis, o bi toka wakokolano, una gena awi pareta ma rabaka imakitinga, o pareta magena bilasu isisa de qalutu. Duma ngini gena nitemo, o Beelzebul Ngohika woihike o buturu la ma ngale o toka todusu. 	 Men er nu også Satan kommet i strid med sig selv, hvorledes kan da hans rike bli stående? I sier jo at jeg driver de onde ånder ut ved Be'elsebul.


Ngaroko kanaga manga sidongirabano ona magena ngohi iduhudu sababu ma binuka o habari ma ngale ma Kristus gena isihabari de manga edekati ona masirete imasihie, duma kanaga o nyawa ipipiricaya ma binuka gena manga sininga itotiai de igogou qaloha so o habari ma ngale ma Kristus gena isihabari. 	 Vel forkynner også somme Kristus av avind og for kivs skyld, men andre dog også av velvilje;


De ngini ningodu moi de moika tanu o nyawa ma somoa to ona magena manga dupa lo niosininga, upa ka cawali to ngini nia dupa masirete. 	 og ikke ser hver på sitt eget, men enhver også på andres beste.


O Yesus Kristus Awi sibuo ma jarita gena komanena: Ma awa muna magena ami ronga ongo Maria, muna de o Yusuf gena imabobaika. Duma ona yasinoto ikawi waasi so ona imakiidu waasi, de ongo Maria he moroheka. Ngaroko komagena imaaka, o Yusuf gena igogou-gogou wanakowa ma bobai ongo Maria moroheka gena de o Gurumi Qatetebi ma kuasa. 	 Men med Jesu Kristi fødsel gikk det således til: Da hans mor Maria var trolovet med Josef, viste det sig, før de var kommet sammen, at hun var fruktsommelig ved den Hellige Ånd.


Komagena igogou sababu ma Kristus Una magena, ngaroko Awi dorou moi lo ihiwa, duma wisangisara de wosone ka ma moi ma ngale o nyawa manga dorou qangodu. Una magena wotiai so wodadi o nyawa manga dorou ma dagali moi, la ma ngale ona magena dede o Gikimoi aku imatekekomote. Ma Kristus Awi rohe gena yatoomaka, duma de o Gikimoi Awi Gurumi ma kuasa Una wisioho kali. 	 For også Kristus led en gang for synder, en rettferdig for urettferdige, for å føre oss frem til Gud, han som led døden i kjødet, men blev levendegjort i ånden,


Ngini nia ete de nia topora iqoqoma kanaga o bi nyawa itotiai yadadala gena yatoomaka, ma nonoma magena o Habel, una o nyawa moi iqoqomaka gena o moi-moi o kia itotiai gena waaaka, sidago ma duduuru o Zakharia, o Berekhya awi ngopa, una gena niwitooma o Gikimoi Awi Tahu ma lolohaka, kiaka o tahu o gaso yatutupu ma riho gena ma soaka. So ngini o bi nyawa o orasi manena o bi nabi gena Ngohi lo asa tasulo bilasu itagi nginika, ona magena icocawaro de Ai dodoto gena aku inidoto. Ma binuka ngini asa niatooma, ma binukali asa niasangahadi, de lo ma binuka asa nia puji ma bi tahuka niangangapo de ma binukali asa niaginihi so o bi doku nisigeto kiaka ona iloqaka. Ma dodoguka ngini o bi nyawa o orasi manena nia ete de nia topora, kiaka iqoqoma o nyawa itotiai yatotoomaka, to ona manga sala asa niamoku. 	 forat det skal komme over eder alt det rettferdige blod som er utøst på jorden, fra den rettferdige Abels blod inntil Sakarias', Barakias' sønns blod, han som I slo ihjel mellem templet og alteret;


O imamka ma bi sahe de o bi guru agama, sababu yamodo o nyawa yadadalaka, so ona manga edekati o ngeko isisari ma ngale o Yesus witago de witooma. 	 og yppersteprestene og de skriftlærde søkte råd til å få ryddet ham av veien; for de fryktet for folket.


Ngohi, Paulus, tinisingangasu nginika de ngini o Galatiaka ma nyawa hika nimasosininga kasi, nakoso kanaga ngini de nimasimaha la nisuna, de o bi moi-moi ma ngale ngini gena ma Kristus waaka qabolo de magena qangodu ma faida lo ihiwa. 	 Se, jeg, Paulus, sier eder at dersom I lar eder omskjære, så vil Kristus intet gagne eder.


So ma orasi o Yesus Awi umuru o taungu mogiowo de sinoto yaadoka, ona imajobo itagi o rarame magena yamote, maro manga adati de manga galepu. 	 Og da han var tolv år gammel, drog de der op, som det var skikk på høitiden;


De ona magena itagi o Filipuska, una magena o Galileaka ma nyawa moi de awi doku gena o Betsaida, so itemo unaka, "Baba, nako qaloha, de ngomi miadupa mimakamake de o Yesus." 	 Disse gikk da til Filip, som var fra Betsaida i Galilea, og bad ham og sa: Herre! vi vil gjerne se Jesus.


Nako Ngohi o nyawa woluluguka totemo, 'Ani dorou tosiapongu,' de nakoso imahoi, eko hiwa, ngini niakelelowa so nianakowa. Duma nako totemo, 'Nomaoko, de ani jongutu natide, la notagi,' de ngini aku niakelelo de nianakoka Ai buturu iwisilohaka. 	 Hvad er lettest, enten å si til den verkbrudne: Dine synder er dig forlatt, eller å si: Stå op og ta din seng og gå?


Hika ngini niakelelo! Una magena kanaga wahino wouti o lobi-lobi ma rabaku. De o bi nyawa yangodu lo Una gena iwikelelo komagena ona iwitotooma lo. So o dunia ma bi soa qangodu ma ngale Una iari de yododora. Igogou! Una asa wahino. 	 Se, han kommer med skyene, og hvert øie skal se ham, også de som har gjennemstunget ham, og alle jordens slekter skal gråte sårt over ham. Ja, amen.


Kanaga o Gikimoi Awi Jaji ma Buku ma rabaka isilelefoka itemo, "O nyawa la kanaga yodupa o giliri o kia bato isimane, de lebelaha ona magena isigiliri o kia naga o Jou waaakaka." 	 Men den som roser sig, rose sig i Herren!


Kagena de o Farisika ma nyawa yoise o Yesus wosisango o Sadukika ma nyawa ona magena sidago o kia naga moi lo yosango yaakuwa, de ona asa imatolomu la imatekefakati. 	 Men da fariseerne hørte at han hadde stoppet munnen på sadduseerne, kom de sammen;


Kagena naga o udo-udo moi ma rabaka gena o anggur qakokiopi, so ona o bunga moi koloko o kaka yaqehe so yatono. Qabolo de o bunga magena o gota ma uma, ma ronga o hisop gena, ma ideka isisuruka, de yatubo to Una Awi uruka la ma ngale Una wapipi. 	 Der stod et kar fullt av eddik; de satte da en svamp full av eddik på en isop-stilk og holdt den op til hans munn.


Una aku o nyawa yasasapi ona magena wasipunu de o kia naga qaloloha. Una aku o nyawa ikakaya wadusu de ona itagi ka manga kia-kia lo waali. 	 hungrige mettet han med gode gaver, og rikmenn lot han gå bort med tomme hender.


La o raki ma duhutu una magena wisidingo kali o nyawa wogogilalo moili. Duma una magena lo yomomanara ona magena wingangapo kali, gila-gila witotadi de widodoa so wisulo una lo woliho ka womamuruoye. 	 Og han blev ved og sendte en annen tjener; men de slo også ham og hånte ham og lot ham gå bort med tomme hender.


So Una wotemo onaka, "O kia ngini niananakowa sidago o orasi manena, gena o Gikimoi winihiri la winihike o ade-ade ma ngale, so qangodu aku nianako ma ngale idodooha Una wokolano de wopareta. Duma nakoso o nyawa Ngohi imomote waasi gena bilasu de Ai ade-ade tadoto, ma ngale o demo o kia naga isilelefo o Gikimoi Awi Jaji ma Buku ma rabaka magena asa isiganapu, ena gena, 'ona magena ka de manga lakoka, duma ma ngale gena yasahewa, de lo cawali de manga ngauka, duma imasihodawa.' " 	 Han sa da: Eder er det gitt å få vite Guds rikes hemmeligheter; men de andre gis det i lignelser, forat de skal se og dog ikke se, og høre og dog ikke forstå.


De o Galio wosulo la o Yahudika magena yadusu de yasisupu o hakim ma rabano. 	 Og han drev dem bort fra domstolen.


"Kodo! Ngohi tasayangi o nyawa yadadala ona manena. Kanaga he o wange saange qabolo ona dede Ngohi, de o orasi manena ona manga maru ihiwaka. 	 Jeg ynkes inderlig over folket; for de har alt vært hos mig i tre dager, og de har ikke noget å ete;


Ma orasi Una o Yesus o sone ma rabano wisioho kali, de magena he ma para ma saange qabolo Una womasimane Awi muri-murika. 	 Dette var nu tredje gang Jesus åpenbarte sig for sine disipler efterat han var opstanden fra de døde.


So kagena o Yesus wogoge wodamaha sidago o Paskah ma Wange ma Rarame ma orasi he idumuka, de Una wotagi wokahie o Yerusalemye. 	 Og jødenes påske var nær, og Jesus drog op til Jerusalem.


Duma Una o siminiko wadedemo kasi, wotemo komanena, "Nia dodagi ma rabaka upa lo o kia naga nimagaho, cawali ka o didiki. Upa o maru nimagaho, o karong, eko lo o pipi. 	 Og han bød dem at de ikke skulde ta noget med på veien, uten bare en stav, ikke brød, ikke skreppe, ikke kobber i beltet,


Ngini o bi bangsa de o nyawa ningodu lo hika nisilamo o Jou Awi ronga." 	 Og atter: Lov Herren, alle hedninger, og pris ham, alle folk!


Una gena wanakoka Awi orasi wosone magena yaado waasi, so wasango de wotemo onaka, "Qadoohawa, manena ka o wangesi. Nakoso o nyawa la itagi o wawange gena, ngaroko o kia moi kagena naga, onaka asa upa lo idadi o fafati moi, sababu o dunia manena gena o nita yodisiwaka so ona yakeleloka. 	 Jesus svarte: Er det ikke tolv timer i en dag? Den som vandrer om dagen, støter sig ikke, fordi han ser denne verdens lys;


So ona yasinoto manga sone ma bake magena o ngeko o kota ilalamo ma rabaka kagena ka irubasa. O kota magena imatero de o kota kiaka nanga Jou wisasangahadika, so isiade-ade maro o Sodom ma kota eko lo o Mesir ma kota kiaka ona magena o nyawa ma dorou. 	 Og deres lik skal ligge på gaten i den store by, den som i åndelig mening kalles Sodoma og Egypten, der hvor og deres herre blev korsfestet.


So una wosulo la o Yahudika manga imamka ma bi sahe de manga guru agama yangodu yahino imatolomu awi kadatoka, de una wosano onaka wotemo, "O Gikimoi Awi Jaji ma Buku ma rabaka wotemo o Salamati ma Kolano wihihirika done asa wisibuo, gena togolo nginika, tanu ma riho aku nisingangasu ngohino." 	 Og han sammenkalte alle yppersteprestene og de skriftlærde blandt folket og spurte dem hvor Messias skulde fødes.


De lo ngini bilasu o moi-moi qangodu niaaaka gena upa nimote o dorou moi-moi igoge nia sininga ma rabaka, ma ngale o dorou moi lo upa niaaka. Duma nimote la niaaaka gena maro o kia o Gikimoi wodudupa, la ngini lo imatero de asa ka o sone ma rabano nisioho kali. De o moi-moi nia sininga ma rabaka la niaaaka gena, qangodu nisimaha de nisidailako ma ngale o moi-moi itotiai magena niaaka. 	 by heller ikke eders lemmer frem for synden som urettferdighets våben, men by eder frem for Gud som de som av døde er blitt levende, og eders lemmer som rettferdighets våben for Gud!


Magena de o malaikat ma butangaka awi trompet wawuwu kali, de ngohi toise o ili moi. O ili magena yahino o manyanyi yatutupu ma riho ma pupuku ihano, kiaka kagena o Gikimoi Awi simaka. 	 Og den sjette engel blåste, og jeg hørte en røst fra de fire horn på det gull-alter som stod for Gud,


So kagena de o nyawa yadadala, de o Yudas imakokangaho magena, o Yesus iwitago de wipiliku. 	 Men de la hånd på ham og grep ham.


Duma ngone powikelelo o Yesus kanaga de Awi kuasa bai! Ma orasi Una kanaga o dunia ma qokuka, de kanaga wiaka so Una sutu wiceke de o malaikat. Sababu ma ngale o Gikimoi Awi laha ngone inangoduka so Una wisangisara sidago lo wosone, so Una gena wisimulia de wisihoromati. 	 men den som var gjort lite ringere enn englene, Jesus, ham ser vi, fordi han led døden, kronet med herlighet og ære, forat han ved Guds nåde skulde smake døden for alle.


De Una wotemo ona yangoduka, "Iteka kawa, Ngohi kanena dede nginika de Ngohi asa toliho, kekiaka Una woisusuloka so Ngohi tahino. 	 Jesus sa da: Ennu en kort tid er jeg hos eder, så går jeg bort til ham som har sendt mig.


Una wosingangasu onaka maro o kia o malaikat itetemoka, de wasulo la itagi o Yopeka. 	 og han fortalte dem det alt sammen, og sendte dem avsted til Joppe.


O boberesu magena imaoko ma sosoqe o teto ngai mogiowo de sinoto ma qokuka. O sosoqe ma teto moi-moi magenaka kanaga o Duba ma Goho Awi sosulo yamogiowo de sinoto manga ronga moi-moi gena isilefoka. 	 Og stadens mur hadde tolv grunnstener, og på dem navnene på Lammets tolv apostler.


De o Paulus wotemo, "Ai gianongoru, ngohi towinakowa una magena ma Imam Wilalamo. Igogou, o Gikimoi Awi Jaji ma Buku ma rabaka lo isilefo qaboloka, 'Upa lo ngona ani roriri moi wonipopareta gena nowisimaqe.' " 	 Og Paulus sa: Jeg visste ikke, brødre, at det var ypperstepresten; det står jo skrevet: Mot en høvding blandt ditt folk skal du ikke bruke ukvemsord.


We! Ngohi manena nagoona sidago ngona gena, ai Jou ma awa, de nahino kanena ngohi noikurumi. 	 Og hvorledes times mig dette, at min Herres mor kommer til mig?


Ma ngale de to ngini nia dodoto masirete aku ngini gena niacoho nia adati de nia galepu, duma o Gikimoi Awi demo de Awi bobita ngini niapalako de nisidoohawa. Kanaga idalasi o damato de o gulai ngini asa niaaaka imatero komagenena." 	 og således gjør I Guds ord til intet ved eders vedtekt, som I har pålagt menneskene. Og meget av samme slag gjør I.


O Yesus o bi moi-moi magena wadoto qabolo de Awi muri-muri watemo, 	 Og det skjedde da Jesus hadde endt hele denne tale, da sa han til sine disipler:


Magena de wotemo, 'Ngaroko upa. Sababu nako o nguusu magena niarapu, de tamo o doro ma goho lo imasidarapu. 	 Men han sa: Nei, forat I ikke også skal rykke op hveten når I sanker ugresset sammen.


Ma orasi o Yusuf ka watagapisi awi sininga ma rabaka womidolomu eko hiwa, de una wokioloka de wotoguruga. Awi doguruga ma rabaka una wakelelo o Jou Awi malaikat moi yahino de itemo unaka, "Yusuf, ngona gena o Daud awi ngopa de awi dano moi. Upa nimodo ongo Maria nomiqehe, sababu o ngopa ami poko ma rabaka idadi gena ka cawali o Gikimoi Awi Gurumi Qatetebi ma kuasa so imasibolote munaka. 	 Mens han nu grundet på dette, se, da åpenbarte Herrens engel sig for ham i en drøm og sa: Josef, Davids sønn! frykt ikke for å ta din hustru Maria til dig! for det som er avlet i henne, er av den Hellige Ånd;


Ngini ningodu lo niabaca qabolo de niawosaka o gimina manena o Gikimoi Awi Jaji ma Buku ma rabaka, 'O teto o tukang yahoholu de yapapakewa magena done asa isiaka de idadi o tahu ma sosoqe ma teto ma nonoma. 	 Og har I ikke lest dette sted i Skriften: Den sten som bygningsmennene forkastet, den er blitt hjørnesten;


De ngini gena bilasu niaaka maro isilelefo o Buku ma rabaka itemo, "So nakoso nia lawangi kanaga yasapi eko manga kiri qadudu, bilasu ona niariwo niahike o ino la ioqo, de o ake la iudo. De nia manara magena ona niasimaqe so manga dorou nginika imatoba de imatoduba." 	 Om da din fiende hungrer, så gi ham å ete; om han tørster, gi ham å drikke! for når du gjør dette, sanker du gloende kull på hans hode.


La de o Yesus woise, de ka wotemo o Yairuska, "Upa ani sininga itura, de nopiricaya bato." 	 Men Jesus hørte det ord som blev sagt, og sa til synagoge-forstanderen: Frykt ikke, bare tro!


So ona wisano kali itemo, "Nakoso komagena, nagala ngona gena ma nabi Elia?" "Hiwa! O Elia gena ngohiwa." De ona itemo kali, "So ngona naguuna. Nagala ngona o nabi moi kiaka una magena o Gikimoi wojaji iqomaka done asa wahino?" So una wosango kali wotemo, "Hiwa! Ngohi una magena isowo." 	 Og de spurte ham: Hvad da? Er du Elias? Han sa: Det er jeg ikke. Er du profeten? Og han svarte: Nei.


De upa nimaridemo, duma bilasu niadupa o nyawa ma somoa niasigaro la imasidodogu nia tahuka. 	 Vær gjestfrie mot hverandre uten knurr!


Komagena so ngini nia sininga gena upa qaceke, duma hika nisilamo kali. 	 Derfor, rett de hengende hender og de maktløse knær,


so ona yongongano asa yamake o oho ka sidutu ikakali. Komagena ma orasi ka o dunia lo wosidadi waasi, de o Gikimoi wojaji qaboloka asa Awi nyawa gena ioho ka sidutu ikakali. Una ma moi waasi wokulai. 	 i håp om evig liv, som Gud, han som ikke lyver, har lovt fra evige tider,


De lo kanaga o Gikimoi iqomaka wotemo, "Ona gena tasimahawa yowosa la yogoge dede Ngohi." 	 og på dette sted igjen: Sannelig, de skal ikke komme inn til min hvile.


Ma ngale o Nuh awi piricaya so una asa wisigise o Gikimoika. O Gikimoi wisingangasu unaka done asa o nguuhi ilalamo moi waaka sidago idadi o taufani de o bi moi-moi iooho o duniaka gena qangodu wasisa so isoneka. So ngaroko ma moi-moi maro komagena o Nuh wamake waasi, una asa o Gikimoi Awi beseso wosigise de o deru ilalamo-lamo moi waaka, la ma ngale una de awi tahu moi ma raba upa isone. Ma ngale awi piricaya so o nyawa ma binuka ipipiricayawa ona magena asa de manga salaka, duma o Gikimoi waaka so o Nuh awi sininga itiai Unaka. 	 Ved tro bygget Noah, varslet av Gud om det som ennu ikke var sett, i hellig frykt en ark til frelse for sitt hus; ved den fordømte han verden og blev arving til rettferdigheten av tro.


Una witide ma ngale ngoneka gena o Salamati wokokuasa moi, Awi gilalo ma Kolano Daud to una awi ngopa de awi danoku moi. 	 Og han opreiste oss et frelsens horn i sin tjener Davids hus,


so ona magena asa inigubare, ma ngale Ani qohu lo o tetoku upa yadahe.' " 	 og de skal bære dig på hendene, forat du ikke skal støte din fot på nogen sten.


O bi moi-moi Ai Baba woisidudumu Ngohika, magena Ngohi tinisingangasu nginika, duma ngini niaaka ka o kia o bi moi-moi nia baba winidodotoka." 	 Jeg taler det jeg har sett hos min Fader; så gjør også I det I har hørt av eders far.


Duma nako ngini gena, ma Kristus winidoto maro komagenawa. 	 Men I har ikke lært Kristus således å kjenne,


Duma o Yesus wotemo, "Upa niwisimahawa una magena, sababu o nyawa moi lo yahiwa o nonako ihahairani waaka de to Ngohi Ai ronga, gila-gila womabulutu de Ai ronga ma dorou wogaka. 	 Men Jesus sa: Forbyd ham det ikke! for ingen som gjør en kraftig gjerning i mitt navn, vil snart efter kunne tale ille om mig.


Igogou, o Herodes wodupa o Yohanes gena witooma, duma o nyawa yadadala gena wamodo, sababu ona itemo o Yohanes gena o nabi moi. 	 Og han vilde gjerne slå ham ihjel, men fryktet for folket; for de holdt ham for en profet.


O Petrus wotemo, "Baba, Ngona manena o Salamati ma Kolano, o Gikimoi woooho Awi Ngopa." 	 Da svarte Simon Peter og sa: Du er Messias, den levende Guds Sønn.


So kagena de o Yesus wotemo o Petruska, "Ngona tonisingangasu igogou, o putu manena o toko isore waasi gena, ngona he ma para ma saange nomanosu notemo Ngohi noinakowa." 	 Jesus sa til ham: Sannelig sier jeg dig: I denne natt, før hanen galer, skal du fornekte mig tre ganger.


So ona itemo, "O kia bilasu ngone paaka o nyawa yasinoto magenaka. O bi nyawa o Yerusalemka igogoge yangodu yanakoka ona yaaka o nonako ihahairani manena foloisi ilamo. So ngone lo akuwa potemo magena ikulai. 	 Hvad skal vi gjøre med disse mennesker? for at et vitterlig tegn er gjort ved dem, det er åpenbart for alle som bor i Jerusalem, og det kan vi ikke nekte.


Ma sababu komagena to ngohi ai sininga ma rabaka o orasi isigeto-geto de tosidailako ai oho de ai manara ma rabaka ai sala ihiwa o nyawaka komagena lo o Gikimoika. 	 Derfor legger jeg selv vinn på alltid å ha en uskadd samvittighet for Gud og mennesker.


De ngaroko lo Ngohi tomiqohaka ma dekano totemo nagala muna asa ami dorouno momatoba de momatoduba, duma sidago o orasi manena muna gena moholu ami nyafusu ma dorou modongosa. 	 Og jeg gav henne tid til å omvende sig; men hun vil ikke omvende sig fra sitt hor.