Qangodu magena qaboloka, de o Gurumi Qatetebi iwisingangasu o Pauluska, so o Paulus wasitatapuka asa wotagi kasi o Makedonia ma daeraka de o Akhaya ma daeraka, qabolo de asa woliho wokahino kali o Yerusalemka, so wotemo, "Kadoka la taado qaboloka, de ngohi bilasu o Romaka totagi kasi." 	 Da nu dette var fullført, satte Paulus sig fore å reise gjennem Makedonia og Akaia og dra til Jerusalem, idet han sa: Når jeg har vært der, må jeg også se Rom.


O orasi magena o Yesus kanagasi o Galilea ma tonaka wogoge so he o taungu muruo naga ipasaka, kagena de o Yohanes una o bi nyawa waoosi magena wahino de o Yudea ma tona ibobeleuka wogoge womatingaka. 	 I de dager stod døperen Johannes frem og forkynte i Judeas ørken


De lo nagoona o nabi moi iwiqehe qaloha sababu una magena igogou o Gikimoi Awi nabi, ona magena asa o fanggali yamake maro o kia yafanggali o nabi magenaka. De nagoona lo o nyawa moi la kanaga awi sininga itiai una magena iwiqehe qaloha sababu una magena igogou awi sininga itotiaika, ona magena asa o fanggali yamake maro o kia yafanggali o nyawa de awi sininga itotiai una magenaka. 	 Den som tar imot en profet fordi han er en profet, skal få en profets lønn, og den som tar imot en rettferdig fordi han er rettferdig, skal få en rettferdigs lønn.


Duma o ngoosa muruo naga o Paulus wotemo o Barnabaska, "Hino la ngone potagi kali palega nanga dodiao o Yesus wipipiricayaka, kiaka o bi doku magena o Jou Yesus Awi habari posihohabarika, la patailako idodooha moi-moi to ona manga piricaya ka qaputurusi." 	 Men nogen tid derefter sa Paulus til Barnabas: La oss nu vende tilbake og se til brødrene i enhver by hvor vi forkynte Herrens ord, hvorledes de har det!


So nakoso o nyawa ipipiricaya o bolu moika manga bobareta nahiri, bilasu komanena: Nakoso o nyawa moi la wodadi o nyawa ipipiricaya manga bobaretaka gena, o nyawa una manena ma moi waasi o nyawa iwikalaki. Komagena una bilasu ma peqeka ka momatengo de upa o ngopeqeka ma somoa wadupali, de awi ngopa-ngopa yangodu bilasu iwisigise qaloha de o nyawa ma somoa lo yanako awi ngopa manga oho ma rabaka yodupawa o dorou yaaka. 	 om nogen er ulastelig, én kvinnes mann, og har troende barn som ikke har ondt ord på sig for ryggesløshet eller er gjenstridige.


O bi nyawa yadadala Una iwimote, de kagena ibipopanyake gena Una wasiloha. 	 Og meget folk fulgte ham, og han helbredet dem der.


De ngini o Yahudika ma nyawa nisowo gena, ngaroko nia dupa qatotorou nisigise so de o Gikimoi nimarimoiwa, duma ma orasi ma Kristus wisioho kali, de ngini magena lo asa maro winisioho kali. De lo ngone nanga dorou qangodu asa wosiaponguka. 	 Også eder, som var døde ved eders overtredelser og eders kjøds forhud, eder gjorde han levende med ham, idet han tilgav oss alle våre overtredelser


Duma Una wapoma, upa isingangasu Una gena naguuna. 	 Og han bød dem strengt at de ikke skulde gjøre ham kjent,


Magena tolefo nginika, upa de ma ngale ngini bilasu niholu nikawi maro tinipilikuka, duma ka ma ngale ngini gena ngohi tinisitiari. Upa sidago o kia naga moi lo inifati so ngini niaakuwa o Jou niwileleani itiai de qaputuru. 	 Dette sier jeg til eders eget gagn, ikke for å sette en snare for eder, men for å fremme det som sømmer sig: å henge fast ved Herren.


So ma Kolano Agripa wotemo o Pauluska, "Kanaga ai mamalo ma rabaka cawali o orasi ma cunu bato de ai sininga naqehe la tanu ngohi lo todadi o Kristenka ma nyawa moi." 	 Men Agrippa sa til Paulus: Det mangler lite i at du overtaler mig til å bli en kristen.


De ona wisano itemo Unaka, "Naguuna wonisulo de naguuna o haku wonihike Ngonaka, so kagunugo o Gikimoi Awi Tahu ma rabaka naaka komagena." 	 og sa til ham: Med hvad myndighet gjør du dette, og hvem har gitt dig denne myndighet til å gjøre det?


O nyawa yadadala gena asa yohairani de itemo, "Wokuasa bai! Nagala Una o Daud awi ngopa de awi dano moiku." 	 Og alt folket blev ute av sig selv av forundring og sa: Mon dette skulde være Davids sønn?


Yadadala yahika Unaka, la manga ngale hitilahi iwipaqa, sababu kanaga Awi roheno o kuasa isupu de isiloha to ona manga panyake qangodu manga roheka. 	 Og alt folket søkte å få røre ved ham; for en kraft gikk ut fra ham og helbredet alle.


Una wanako igogou o Gikimoi waaku o bi nyawa isosoneka wasioho kali, so aku potemo, una awi ngopa gena o sone ma rabano asa wiqehe kali. 	 for han tenkte at Gud er mektig endog til å opvekke fra de døde, og derfra fikk han ham og likesom tilbake.


Kagena ona imasininga de igogou o Yesus Awi demo-demo magena. 	 Da kom de hans ord i hu.


Ma moiku o Yesus kanaga wosumbayang. Wosumbayang qaboloka, de Awi muri moi wotemo Unaka, "Jou, togolo tanu Ngona nomidoto ngomika la misumbayang, maro o Yohanes Wooosi wadoto wimomoteka la isumbayang." 	 Og det skjedde at han var ensteds og bad; og da han holdt op, sa en av hans disipler til ham: Herre! lær oss å bede, likesom Johannes lærte sine disipler!


O kiali, una wodadato de una woguguse, ona yasinoto magena ka imaketero, de ona moi-moi done asa yafanggali imamote de to ona manga manara moi-moi ma sopo. 	 Men den som planter, og den som vanner, er ett; dog skal enhver av dem få sin egen lønn efter sitt eget arbeid.


So komagena o haiwani ma nonomaka ma simaka de o nonako ihahairani yaaka gena, isimaha so o haiwani ma sinotoka magena asa o bi nyawa ona o duniaka igogoge gena yakulai. De asa o haiwani maena isulo o nyawa ona magenaka la ma ngale bilasu isihoromati o giki de manga gia isiaka ma dulada gena de ma bio maro o haiwani ma nonomaka, kiaka o sumarangi yaqaboka duma ka iohosi. 	 Og det forfører dem som bor på jorden, for de tegns skyld som er det gitt å gjøre for dyrets øine, idet det sier til dem som bor på jorden, at de skal gjøre et billede til det dyr som fikk såret av sverdet og blev i live.


"Iya, Jou! Tagogou ngohi ifoloi tonipiricaya, Ngona gena o Salamati ma Kolano o Gikimoi Awi Ngopa, gena o Gikimoi wojajajika wotemo Una done asa wouti o duniaku." 	 Hun sier til ham: Ja, Herre! jeg tror at du er Messias, Guds Sønn, han som skal komme til verden.


De lo o jara moi nisidailako ma ngale kugena o Paulus wopane la una niwingaho de niwijaga niwisidodiahi ma bati niwisidiado ma Gubernur Felikska." 	 Og han bød at de skulde gjøre hester i stand, forat de kunde la Paulus ride på dem og føre ham sikkert frem til landshøvdingen Feliks.


Magena imatero maro o kia iqomaka isilelefo o Gikimoi Awi Jaji ma Bukuka itemo, "O Gikimoi waaka sidago orasi manena manga sininga iperesuka so yaakuwa isihoda, de manga lako imasigelelowa, de manga ngau lo imasigisewa." 	 som skrevet er: Gud gav dem en treghets ånd, øine til ikke å se med og ører til ikke å høre med, inntil den dag idag.


De ma sonongali itura o tona qatototopoku. La o gisisi magena ioho imatekekangaho de o totopo so o totopo magena yalalo so isoneka. 	 Og noget falt midt iblandt torner; og tornene vokste op med og kvalte det.


So nakoso ngone gena Awi ngopa-ngopaka, de komagena ngone lo asa pamake o kia moi-moi qangodu wotemo gena aku wihike Una ma Kristuska. Ka cawali maro ma Kristus wisangisaraka, komagena lo ngone, la ma ngale maro Una wisimulia bilasu ngone lo komagena. 	 men er vi barn, da er vi også arvinger, Guds arvinger og Kristi medarvinger, såfremt vi lider med ham, forat vi også skal herliggjøres med ham.


Komagena tanu ngini lo nimasininga la nia dupa qatotorou masirete inibabaja gena, he niomaha-maha kawa, maro o sone ma bake so o sulo moi lo yaakuwa isigise. Duma ngini de o Yesus Kristus nimarimoika, so tanu ngini o ngeko qamomuane ma rabaka nioho la niadupa gena ka o Gikimoi niwisigise. 	 Således skal også I akte eder som døde for synden, men levende for Gud i Kristus Jesus.


So kagena de ihike ngohika o gota ma depi moi, imatero de o didiki moi, la idadi maro ka o duduga moi de itemo, "Notagi o Gikimoi Awi Tahu o Yerusalemka de magena natuga, de kagena ma rabaka lo o manyanyi yatutupu ma riho gena natuga, de lo o bi nyawa isusuba manga dala naeto. 	 Og det blev gitt mig et rør, likesom en stav, med de ord: Stå op og mål Guds tempel og alteret og dem som tilbeder der;


So kagena de o Yesus wotemo, "Hino la pooqo." De kanaga o muri moi lo yobaraniwa wisano, "Ngona gena naguuna," sababu ona asa winakoka, Una magena igogou ma Jou. 	 Jesus sier til dem: Kom hit og hold måltid! Men ingen av disiplene vågde å spørre ham: Hvem er du? for de forstod at det var Herren.


Duma o nyawa nagoona la kanaga igogou o Gikimoi iwidodaraka, ona magena manga sininga ma raba gena o Gikimoi lo wanako. 	 men om nogen elsker Gud, han er kjent av ham.


Powigiliri o Gikimoi, Una nanga Jou Yesus Kristus ma Baba. Sababu to Una Awi galusiri gena foloisi ilamo, so nanga oho waaka qamomuane koloko asa inasibuo kali. Waaka komagena sidago lo o Yesus Kristus o sone ma rabano wisioho kali, so ngone nanga ngongano gena asa igogou foloisi qaputuruli. 	 Lovet være Gud og vår Herre Jesu Kristi Fader, han som efter sin store miskunn har gjenfødt oss til et levende håp ved Jesu Kristi opstandelse fra de døde,


Ma goginitano, de kanaga o Yesus womaokoye o talaga ma dateka, duma Awi muri-muri Una magena o Yesus gena ona iwinakowa. 	 Da det alt led mot morgenen, stod Jesus ved stranden; men disiplene visste ikke at det var Jesus.


Duma ngohi tosango totemo, 'Hiwa, Jou! Ngohi taakuwa taoqo o bi moi-moi kiaka ngomi o Yahudika mia adati gena mia galepu misibobosoka.' 	 Men jeg sa: Ingenlunde, Herre! aldri er noget vanhellig eller urent kommet i min munn.


Ngini nitemo, Ngohi o bi toka todusu de o Beelzebul ma kuasa. Duma kanaga lo nia dodiao masirete ona lo o bi toka yadusu. So idodooha, ona gena de o kuasa kiano so asa aku o bi toka yodusu. Igogou, de o kuasa o Gikimoino. So de nia dodiao manga manara gena isinako itiai to ngini nia galaki ikokulai magena de ma sala. 	 Men driver jeg de onde ånder ut ved Be'elsebul, ved hvem er det da eders barn driver dem ut? Derfor skal de være eders dommere.


So Una wotemo, "Nakoso Ngohi tobicara isala, de hika nosingangasu o bi nyawa ona manenaka Ai sala gena o kia. Duma nakoso tobicara itiai, de qadoohaso Ngohi noisidopoka." 	 Jesus svarte ham: Har jeg talt ille, da bevis at det er ondt! men har jeg talt rett, hvorfor slår du mig da?


Ngone moi-moi inangodu gena o Gikimoi Awi Gurumi wodupa wonasicocatu la aku ngone inangoduka o loha pamake. 	 Men Åndens åpenbarelse gis enhver til det som er gagnlig.


Magena ka imatero de Ai Baba Una o oho ma hutu, so o oho magena lo Ngohi Ai rabaka de Una magena Ngohi woisuloka la tahino. So komagena la nakoso ona Ai rohe yaoqo, de ona magena asa Ngohi tasioho kali. 	 Likesom den levende Fader har utsendt mig, og jeg lever ved Faderen, således skal også den som eter mig, leve ved mig.


Kanaga ngini nia dorou gena idala de magena tanakoka so aku tinisisala, so bilasu ngini dede o Gikimoi gena nimakitingaka. Ngaroko upa komagena, duma Una Ngohi woisusulo so tahinoka, o kia naga Una wotetemo magena asa Ngohi tosingangasu ngini o dunia ma bi nyawaka, de Una magena Awi demo itiai so bilasu popiricaya." 	 Jeg har meget å si og å dømme om eder; men han som har sendt mig, er sanndru, og det jeg har hørt av ham, det taler jeg til verden.


Qabolo de o Yesus lo woade-ade onaka maro komanena, "Nakoso o nyawa moi wopipilo watuda o nyawa ipipiloli, de igogou yasinoto asa itura o busuneku. 	 Han sa også en lignelse til dem: Kan en blind lede en blind? kommer de ikke begge til å falle i grøften?


Awa kodo! O Yerusalem ma bi nyawaka, kodo! Ngini gena o nabi-nabi niatoomaka de lo o bi nyawa o Gikimoi wasusulo nginika gena de o teto niasipapakaka. Ma para ma dala lo Ngohi Ai gia tatoa la ngini tinikololo, maro o toko ma awa de ma ngopa kanaga ma golupupu ma litimika yatolomu, duma ngini ka niholu. 	 Jerusalem! Jerusalem! du som slår ihjel profetene og stener dem som er sendt til dig! hvor ofte jeg vilde samle dine barn, likesom en høne samler sine kyllinger under sine vinger! Og I vilde ikke.


De kanaga lo mia dodiao wopipiricaya moili ngomi miwisuloli la wotagi o Titus de o dodiao moi magena wamote la yaruwange ikahika nginika. De una magena he ma para ma dala wasikelelo igogou una de awi gaelika o nyawa wariwo. De o orasi manena una de awi gaeli ifoloi so ngomi miaaturu o roriwo o pipi magena yatotolomu, sababu una igogou wongongano ngini gena asa o nyawa isususa niariwo. 	 Og med dem sender vi vår bror, som vi ofte på mange måter har funnet ivrig, men nu meget ivrigere på grunn av den store tillit han har til eder.


O orasi manena naga o Gikimoi wosidailako qaboloka, la o nyawa nagoona imatoba de imatodubawa, ona magena asa wasisangisara de o narakaku waumo. Gena maro o bi basu kanaga isidailako de ihadoku o gota ma hutu ma golaka eko ma ngutuka, so o bi gota la ma sopo qatotorou gena igogou done asa yatoqa de yaumo o uku isosora-sora ma rabaku. 	 Øksen ligger allerede ved roten av trærne; derfor blir hvert tre som ikke bærer god frukt, hugget ned og kastet på ilden.


duma kanaga ai sininga ma rabaka lo o ngeko moili igoge gena, o dorou ma dupa iholu o kia kanaga tosininga la tamode, sidago lo ka o dorou ma dupa gena ma pareta tosigise, maro o gilalo moi bilasu awi tuangi wisigise. 	 men jeg ser en annen lov i mine lemmer, som strider mot loven i mitt sinn og tar mig til fange under syndens lov, den som er i mine lemmer.


Kagena de ma ngale manga sahe ma dogoi magena o Stefanus wasidapano wotemo, "Ai baba-baba de ai gianongoru! Hika ningodu gena ai demo nisigise! Ma orasi iqoqoma to ngone nanga ete de topora o Abraham o doku Haranka womatuluru waasi, so o Mesopotamia ma tona kasi, de o Gikimoi de Awi mulia isiru-siru gena womasimaneka, 	 Han svarte: Brødre og fedre! Hør på mig: Herlighetens Gud åpenbarte sig for vår far Abraham mens han var i Mesopotamia, før han hadde bosatt sig i Karan,


So una awi nyawa imomanara de lo o nyawa o salaka imomanara ma somoali yangodu watolomuno, de wotemo, "Ai dodiao! Ngini masirete nianako de o salaka ngone pamomanara so ngone inangodu gena aku o pipi pamake ifoloisi idala. 	 sammenkalte disse og de arbeidere som syslet med dette, og sa til dem: I menn! I vet at av dette arbeid har vi vår velstand,


Manena gena o habari qaloloha o Yesus Kristus, o Gikimoi Awi Ngopa. 	 Begynnelsen til Jesu Kristi, Guds Sønns evangelium.


de waaho awi tahuka. Qabolo de awi dodiao de awi nyawa imakokadateku, ona magena waaso de wotemo, 'Hino la ninali dede ngohi. Sababu ai duba moi isisisa magena tamake kali.' 	 og når han kommer hjem, kaller han sine venner og granner sammen og sier til dem: Gled eder med mig, for jeg har funnet mitt får som jeg hadde mistet!


Nagala o orasi saange ipasa de ma peqeka mowosa, duma muna magena manakowa o kia idadadika. 	 Så gikk det omkring tre timer; da trådte hans hustru inn, uten å vite hvad som var skjedd.


Una wotagi kagena to Una Awi doku masireteka, ngaroko ipapasaka wotemo, "Nakoso o nabi moi kanaga to una awi doku masireteka wogoge gena asa iwihoromatiwa." 	 for Jesus vidnet selv at en profet blir ikke aktet på sitt eget hjemsted.


Duma nagoona la kanaga yomanosu, yotemo Ngohi inakowa, de ona lo Ai Baba o sorogaka Ngohi asa tomanosu de totemo, 'O nyawa ona manena to Ngohi Ai nyawa imomote yasowo.' " 	 men den som fornekter mig for menneskene, ham skal også jeg fornekte for min Fader i himmelen.


De Una lo o orasi magena done to ngone nanga rohe o duniaka asa watagali la idadi de imatero maro to Una Awi rohe o sorogaka gena ifoloi qaloloha. Sababu Una de Awi kuasa o bi moi-moi qangodu aku wapareta. 	 han som skal forvandle vårt fornedrelses-legeme, så det blir likt med hans herlighets-legeme, efter den kraft hvormed han og kan underlegge sig alle ting.


ngohi tosihabari toqoma o Yahudi ma nyawa o Damsyikka igogoge, qabolo de o Yahudi ma nyawa o Yerusalemka igogoge sidago o Yudea ma daera ma sigilolika, de komagena lo o Yahudika ma bi nyawa yasowo, la bilasu manga dorou moi-moi imatoba de imatoduba de o Gikimoi wimote qabolo, de magena asa yatiai to ona manga gogoho. 	 men både for dem i Damaskus først og for Jerusalem og i hele Judeas land og for hedningene forkynte jeg at de skulde omvende sig og komme tilbake til Gud og gjøre gjerninger som er omvendelsen verdige.


Ka cawali o ade-ade maro komanena o Yesus wadoto o nyawa ona magenaka. 	 Alt dette talte Jesus i lignelser til folket, og uten lignelser talte han ikke noget til dem,


So nakoso o nyawa nagoona la kanaga o bi moi-moi o kia itotiai yodupawa yaaka, de ona magena o Gikimoi Awi ngopa qasowo. Eko nakoso o nyawa nagoona la kanaga manga dodiao yopipiricaya la yadodarawa, de ona magena lo o Gikimoi Awi ngopa qasowo. Komagena so ngone aku panako igogou nagoona Awi ngopa-ngopa de nagoona o Iblis ma bi ngopa-ngopa. 	 På dette kan Guds barn og djevelens barn kjennes; hver den som ikke gjør rettferdighet, er ikke av Gud, heller ikke den som ikke elsker sin bror.


Sababu ngomi miadupa miaaka o kia naga itotiai o Jou Awi simaka, de upa ka Unaka, duma de o nyawa lo manga simaka. 	 da vi legger vinn på det som er godt, ikke alene i Herrens, men og i menneskers øine.


Igogou waakuwa o nagi magena wafangu. So ma kolano gena wosipareta wotemo, 'O gilalo magena wisiija ka ma moi de awi peqeka, de awi ngopa, de lo awi arata qangodu la awi nagi isifangu.' 	 Men da han ikke hadde noget å betale med, bød hans herre at han skulde selges, han og hans hustru og barn og alt det han hadde, og at der skulde betales.


De nianako maro iqoqoma o Elia, ngaroko una lo o nyawa ka pomaketero dede ngone, ma ngale o orasi magena asa upa imuura so una ka awi sumbayang watide. De sidago lo ma deka o taungu saange de o ngoosa butanga gena o tonaku o muura lo ihiwa. 	 Elias var et menneske under samme vilkår som vi, og han bad at det ikke skulde regne, og det regnet ikke på jorden i tre år og seks måneder;


Ai salam tosidingo ongo Priskila de ma roka o Akwilaka, ai dodiao ma ngale o Yesus Kristuska mimomanara. 	 Hils Priska og Akvilas, mine medarbeidere i Kristus Jesus,


So o Simeon wogolo o Gikimoi Awi laha foloi wodogo onaka. Qabolo de wotemo ma awa ongo Mariaka, "De ngona ani ngopa manena o Gikimoi Awi edekati gena o Israel awi ngopa de awi danoku yadala done asa yotura de yobodito, duma yadalali asa yatide la o loha yamake. Una magena o Gikimoi wihirika de wisulo la Una wahino nonena, duma o nyawa yadala asa Una wiholu, 	 Og Simeon velsignet dem, og sa til hans mor Maria: Se, denne er satt til fall og opreisning for mange i Israel, og til et tegn som blir motsagt;


Ma duuruka, de o Yesus womasimane kali Awi muri-murika kagena o Tiberias ma Talaga ma dateka. Ma jarita gena komanena. 	 Siden åpenbarte Jesus sig atter for disiplene ved Tiberias-sjøen; og han åpenbarte sig på denne måte:


Komagena lo iqomaka o Jou Yesus wositatapuka o nyawa la kanaga o habari qaloloha isihohabari, ona magena manga oho ma kurangi bilasu o nyawa yosigogigiseno yamake. 	 Så har også Herren fastsatt for dem som forkynner evangeliet, at de skal leve av evangeliet.


Qabolo de o Yesus womajobo wotowongi o Galilea ma Talaga ma dateka. Kagena wahika, de Una wodola o pido moi ma qokuye, so wogogeku. 	 Og Jesus gikk bort derfra og kom til den Galileiske Sjø, og han gikk op i fjellet og satte sig der.


Sababu kanaga isilelefo o Gikimoi Awi Jaji ma Buku ma rabaka itemo, "Ma orasi moi, kiaka Ngohi tositatapuka, gena imasidiadoka, de asa ngona nomatotoore gena toiseka, so tonisisalamati." So ngini gena nimasidodiahi. De o orasi manena qabolo, kiaka o Gikimoi wositatapu qaboloka. O orasi manena qabolo, Una wodupa ngini winisalamati bai! 	 Han sier jo: På den tid som behaget mig, bønnhørte jeg dig, og på frelsens dag kom jeg dig til hjelp. Se, nu er en velbehagelig tid, se, nu er frelsens dag!


Ngini tinisingangasu igogou, yamuruo naga to ngini nia sidongirabano done isone waasi, nakoso yakelelo waasi Ngohi, o Nyawa ma Duhutu, tahino maro o Kolano moi." 	 Sannelig sier jeg eder: Nogen av dem som her står, skal ikke smake døden før de ser Menneskesønnen komme i sitt rike.


O ngopeqeka ona magena imajoboka, de o bi prajurit o boosu yojajaga ona magena itagi yakahika o dokuka, de o kia naga o boosuka idadadika gena qangodu ona isingangasu o imam ma bi saheka. 	 Men mens de var på veien, se, da kom nogen av vakten inn i byen og fortalte yppersteprestene alt det som var skjedd.


Sidago lo o nyawa yadala icarawa gena ka ituo-tuo Una wimote-mote. Ona magena o Galilea ma tonano, o Doku Mogiowo ma daerano, o Yerusalemno, o Yudea ma daerano de lo o Yordan ma Selera ma sonongano. 	 Og meget folk fulgte ham fra Galilea og Dekapolis og Jerusalem og Judea og landet hinsides Jordan.


De ngini lo niwirisima o Yesuska, Una magena wodadi maro o Gikimoi Awi dagali moi o jaji qamomuane gena waaturu. O Yesus wosone de Awi au ikopolaka, de Awi au gena foloisi qaloha de o Habel awi au iqoqomaka, sababu o Habel awi au gena isinako bilasu yafanggali, duma o Yesus Awi au magena isinako igogou nanga dorou aku yaaponguka. 	 og til Jesus, mellemmann for en ny pakt, og til oversprengningens blod, som taler bedre enn Abels.


Qaboloka, de o ronga sinoto ona magena o undi yaaka de o undi magena o Matiasku iwidahe. So de o bi rasul yamogiowo de moi una wodadi o rasul manga gegeto mogiowo de sinotoka. 	 Så kastet de lodd mellem dem, og loddet falt på Mattias, og han blev regnet sammen med de elleve apostler.


Ai dodiao nipipiricaya, ngohi tinidedemo nginika o habari ma ngale ma Kristus tinisingongangasuka gena, upa nitemo ma sihino gena o nyawa manga siningano. 	 Jeg kunngjør eder, brødre, at det evangelium som er blitt forkynt av mig, ikke er menneske-verk;


So una awi giaka o manyanyi watutupu gena, ma qopo de lo o Gikimoi Awi nyawa manga sumbayang gena asa idola o Gikimoi Awi simaye. 	 Og røken av røkelsen steg fra engelens hånd op for Gud med de helliges bønner.


Imajoboka, de o paro qasosihilo imasidiado sidago o moku-moku ilalago manga deru yapoka. 	 Og sjøen gikk høit, for det blåste en sterk vind.


Qabolo de o Yesus Awi muri-muri de lo o nyawa yadadalaka watemo, 	 Da talte Jesus til folket og til sine disipler og sa:


Komagena o Gikimoi Awi Ngopa wisulo o duniaku, Una wouti, de upa o bi nyawa o duniaka wasisala so bilasu o Gikimoi wafanggali de o dorou, duma ma ngale manga dorou ma rabano gena wasisalamati. 	 for Gud sendte ikke sin Sønn til verden for å dømme verden, men forat verden skulde bli frelst ved ham.


Nakoso qaloha, lebelaha o nyawa yadadala manena nasulo itagi la ona o ino imaija kadoke o doku de o soaka imakokadateka." 	 la dem fare, så de kan gå bort i bygdene og byene heromkring og kjøpe sig noget å ete!


Qabolo de Una Awi muri-muri wasibicaraka wotemo, "O nyawa nagoona la imote Ngohi, bilasu imahadoku so manga dupa moi-moi manga sininga ma rabaka yapalako la imote-mote Ngohi, de qadoohawa nakoso o sangisara yamoku ma bati yosone. 	 Da sa Jesus til sine disipler: Vil nogen komme efter mig, da må han fornekte sig selv og ta sitt kors op og følge mig.


O Yesus kagena womajobo, de wotagi wowosa o Yahudika manga puji ma tahuka. 	 Og han gikk bort derfra og kom i deres synagoge.


De o Yahudika manga roriri magena asa ka isigegego itemo, "Nako to ngomi mia bobita miacocoho gena pamote, igogou Una magena bilasu ka wosone, sababu Una lo wotemo qaboloka Una o Gikimoi ma Ngopa." 	 Jødene svarte ham: Vi har en lov, og efter den lov er han skyldig til å dø, fordi han har gjort sig selv til Guds Sønn.


Duma o Pilatus wotemo onaka, "Asitagala! Awi dorou o kia." Duma ona ifoloi imatotoore, "Bilasu iwisidasangahadi!" 	 Pilatus sa til dem: Hvad ondt har han da gjort? Men de ropte enda sterkere: Korsfest ham!


De ngo kagena o nyawa moi awi ronga o Ananias. Una awi sigogise qaloha o bobita moi-moi o Musa wosilelefoka, so o Yahudika ma nyawa yangodu o Damsyikka foloi iwihoromati una. 	 Og en som hette Ananias, en gudfryktig mann efter loven, med godt vidnesbyrd av alle jøder som bodde der,


So nakoso o nyawa kanaga yojaji de o suba yatutupu ma riho yapeto magena itemo isasi, gena ma ngale isisasi de yapeto ma riho de lo o gaso kagena ma qokuka. 	 Derfor, den som sverger ved alteret, han sverger ved det og ved alt det som ligger på det,


Qabolo de kanaga Awi nyawa wimomote ma somoa moili wotemo Unaka, "Baba, tanu noisimaha toliho kasi ma ngale ai baba wosone so towipoosu kasi, de ngohi asa Ngona tonimote." 	 Men en annen, en av hans disipler, sa til ham: Herre! gi mig først lov til å gå bort og begrave min far!


La Una wosano ma babaka, "So he itekaka to una awi siri manena?" De ma baba wosango, "Ka wicecekesi. 	 Og Jesus spurte hans far: Hvor lang tid har han hatt det slik? Han sa: Fra barndommen av;


Muna magena morohe so he yadangade mopuo, de ami poko qasiri so moari momatotoore. 	 og hun var fruktsommelig og skrek i barnsnød og fødsels-veer.


Kanaga o nyawa ma binuka ngomi gena imihoromatiwa de lo mia ronga ma dorou yogaka, duma kanaga lo o nyawa ma binukali ngomi imihoromati de lo mia ronga isilamo. Kanaga o nyawa ma binuka itemo ngomi gena mikokulai, duma kanaga lo o nyawa ma binukali itemo mia demo gena ka itiai. 	 i ære og vanære, med ondt rykte og godt rykte, som forførere og dog sanndrue,


O bi nyawa isususa, o wange isigeto-geto nako niadupa de ngini aku niariwo isususa ona magena, sababu ona salalu kanaga igoge to ngini nia sidongirabaka. Duma Ngohi de ngini asa pomakangaho iteka kawa. 	 For de fattige har I alltid hos eder, og når I vil, kan I gjøre vel mot dem; men mig har I ikke alltid.


Komagena qabolo de o Yesus womasimane kali wimomote yasinotoka, ma ngeko Awi jamani watagali. Magena idadi ma orasi wimomote yasinoto magena manga dodagi ma rabaka o Yerusalemno isupu yakahika o doku moika. 	 Derefter åpenbarte han sig i en annen skikkelse for to av dem, mens de gikk ut på landet.


Ma orasi o Yesus wobobicarasi, de imatodoka o nyawa yadadala imasidiado. De lo o Yudas, Awi muri moi yamogiowo de sinoto manga sidongirabano, una magena ona wangaho. Ona imasidiadoka, de o Yudas wotagi o Yesuska, wodupa witabea de wihame. 	 Mens han ennu talte, se, da kom en flokk, og han som hette Judas, en av de tolv, gikk foran dem og trådte nær til Jesus for å kysse ham.


Ya, Jou! O orasi manena Ngona masirete nakelelo ona imisimahawa ngomi mitagi misihabarili, so tanu ngomi, to Ngona Ani leleani manena, nomiriwo la mitagi misihabari Ani habari qaloloha, de upa lo mimodo. 	 Og nu, Herre! hold øie med deres trusler, og gi dine tjenere å tale ditt ord med all frimodighet,


Mia salam misidingo ngini nia bobareta idodoto ona yangoduka de lo kagena o bi nyawa ipipiricaya ona yangoduka. De o bi nyawa ipipiricaya o Italia ma daerano, ona magena kanaga isidingo o salam nginika tanu asa pomakamake. 	 Hils alle eders veiledere og alle de hellige! De fra Italia hilser eder.


So nagoona la kanaga manga tahu ma ngihi iqoqokuka lo upa iwosa la manga kia naga moi yaqehe, duma ka youti de yodoloqa. 	 og den som er på taket, ikke stige ned i huset og ikke gå inn for å hente noget fra sitt hus,


So ona yosawangi de foloi yomodo de yobukuku o tonaku, duma yasinoto magena yotemo onaka, "Awa, o kiaso ngini niwisari o nyawa woooho moi isosone manga sidongirabaka. 	 og da de blev forferdet og bøide sitt ansikt mot jorden, sa de til dem: Hvorfor søker I den levende blandt de døde?


O habari qaloloha magena inasimane ma ngeko idodooha o Gikimoi aku waaka to ngone nanga sininga itiai Unaka. Ma ngeko ka cawali ngai moi, ena gena bilasu ngone ka o Jou Yesus powipiricaya. O hali magena panako igogou, sababu kanaga imatero maro o kia o nabi moi wosilelefo o Gikimoi Awi Jaji ma Buku ma rabaka itemo, "O nyawa nakoso Ngohi ipiricaya de manga sininga itotiai gena Ngohi taakaka, de ona magena asa Ngohi tahike la yooho dede Ngohi ka sidutu ikakali." 	 for i det åpenbares Guds rettferdighet av tro til tro, som skrevet er: Den rettferdige, ved tro skal han leve.


So ma Imam Wilalamo manga simaka womaokoye de Unaka wisano, "To ona manga demo de manga sosano ma dala komagena Ngonaka, qadoohaso nasangowa." 	 Da stod ypperstepresten op midt iblandt dem og spurte Jesus: Svarer du intet på det som disse vidner mot dig?


Kagena de o Yesus ma kapita awi demo gena woise, de Una wohairani icarawa. Komagena so womakiliho o bi nyawa yadadala iwimomoteka de watemo onaka, "Awalele! Ngohi totemo, igogou o bi Yahudika ma nyawa kagena o Israel awi ngopa de awi dano manga sidongirabaka, maro o nyawa una manena awi piricaya ma lamo komanena, gena o nyawa moi lo tamake waasi." 	 Men da Jesus hørte dette, undret han sig over ham, og han vendte sig om og sa til folket som fulgte ham: Jeg sier eder: Ikke engang i Israel har jeg funnet så stor en tro.


Sababu o nyawa nakoso kekiaka bato ma ngale Ngohi so imatolomu, ngaroko ka yasinoto eko yaruwange gena, Ngohi kanaga dede onaka." 	 For hvor to eller tre er samlet i mitt navn, der er jeg midt iblandt dem.


O moi-moi magena qangodu ma rabaka misikelelo igogou ngomi magena o Gikimoi Awi leleleani, sababu ngomi gena kanaga mia sininga de mia gogoho ibolowo, so o Gikimoi Awi dupa aku mianako la miaaka, de mia sabari lo ilamo, de lo miodupa o loha miaaka o nyawaka. De mia sininga ma rabaka kanaga o Gurumi Qatetebi womanara de lo o nyawa miadodara de mia sininga igogou. 	 ved renhet, ved skjønnsomhet, ved langmodighet, ved godhet, ved den Hellige Ånd, ved uskrømtet kjærlighet,


O nyawa la nakoso yakiolo gena bilasu o puputu de asa aku yakiolo, de lo nakoso yatobadalu gena bilasu o puputu de asa aku yadalu. 	 De som sover, sover jo om natten, og de som drikker sig drukne, er drukne om natten;


Ma goginitano de ona yotagi yakahika yatilaku o ara ma hutu magenaka, de ona yakelelo o ara ma hutu magena isoneka sidago ma ngutuku. 	 Og da de gikk forbi tidlig om morgenen, så de at fikentreet var visnet fra roten av.


De sababu ngone nanga ngongano komagena, so ngone lo asa upa he nanga sininga itura, ma sababu o Gikimoi Awi Gurumi Qatetebi wonahikeka so nanga sininga ma rabaka igogou panako Awi dodara gena wonahike ifoloi ngoneka. 	 og håpet gjør ikke til skamme, fordi Guds kjærlighet er utøst i våre hjerter ved den Hellige Ånd, som er oss gitt.


De o muri yasinoto yosango, "O Jou wodupa wapake bai!" 	 De sa: Herren har bruk for den.


De yasibodito ilamo o bi ngopeqeka yatotilibuka de o bi awa la manga ngopa ka yasusususi. Kodo! Isusa ona yoloqa. 	 Ve de fruktsommelige og dem som gir die, i de dager!


Ma orasi o Yesus wobobicarasi, de o Yudas, o Yesus Awi muri moi yamogiowo de sinoto manga dongirabano, womasidiado. Una magena wahino de o nyawa yadadala manga giaka o sumarangi de o gogipongo ilalamo. Ona magena o imamka ma bi sahe de lo o bi Yahudika ma roriri gena to ona manga nyawa yasusulo. 	 Og mens han ennu talte, se, da kom Judas, en av de tolv, og med ham fulgte en stor hop med sverd og stokker; de kom fra yppersteprestene og folkets eldste.


Kagena de o guru agama moi wosigigise o Yesus de o Sadukika ma nyawa imatekebobicara de imatekekokasango. Ma guru agama magena wanano o Sadukika manga bicara qangodu Una gena wasango qaloha icarawa, so una wahino la o Yesus wisano, "O bobita kiaka foloi ilamo de o Gikimoi Awi bobita qangodu manena." 	 Og en av de skriftlærde, som hadde hørt deres ordskifte, gikk til ham, da han forstod at han hadde svart dem godt, og han spurte ham: Hvilket bud er det første av alle?


Ma nonomasi una gena o nonako moi wahikeka, wotemo komanena, "O nyawa naguuna ngohi towihahame gena, Una magena qabolo. Una niwitago!" 	 Men han som forrådte ham, hadde gitt dem et tegn og sagt: Den jeg kysser, ham er det; grip ham!


Maro kanaga lo o ngopeqeka moi ami ronga ongo Rahab, ngaroko muna gena o ngopeqeka mosusundali de ami rohe momasiiija moi, duma o Gikimoi asa wotemo munaka, "Ngona ani sininga lo itotiai Ngohika." Sababu muna asa o Yosua awi sosulo gena masidodogu ami tahuka de lo o ngeko masidumu onaka la aku ona iliho de yamote o ngeko ma somoa, la manga lawangi upa lo ona yatago. 	 I like måte Rahab, skjøgen; blev hun ikke rettferdiggjort ved gjerninger, da hun tok imot utsendingene og slapp dem ut en annen vei?


Nako o sininga ma beleso kiaka pamomote o Gikimoi Awi edekati, gena ma ngale nanga dorou pomatoba de pomatoduba, so done aku ngone wonasisalamati. De o sininga ma beleso maro komagena gena upa he pomatoduba. Duma nako o sininga ma beleso kiaka kanaga o nyawa o Gikimoi wihoholuka, gena ma ngale lo ihiwa la nanga dorou pomatoba de pomatodubaka, so idadi ka cawali ngone dede o Gikimoi pomakitingaka. 	 For bedrøvelsen efter Guds sinn virker omvendelse til frelse, som ingen angrer; men verdens bedrøvelse virker død.


O Paulus awi manara magena yanako, so o gura ma nyawa ma binuka yasisiri yahino o Pauluska, de ona magena lo wasilohaka. 	 Men da dette hadde hendt, kom også de andre der på øen som hadde sykdommer, og blev helbredet.


Hika tosiade-ade, ma orasi ngini o gogobu nimatolomu, de nakoso ningodu kanaga nisibicara o bi bahasa irupa-rupa o Gurumi Qatetebino, de kanaga lo o nyawa ma somoa o Gikimoi Awi demo yananakowa eko o nyawa ipipiricaya waasi iwosa, igogou ona magena asa itemo ngini ningodu nitogosa bai! 	 Om da hele menigheten kommer sammen, og alle taler med tunger, og det så kommer ukyndige eller vantro inn, vil de da ikke si at I er fra eder selv?


Komagena so hika nomisingangasu, ka qaloha o balastengi pofangu ma Kolano Wilalamo ma Kaisarka, eko upa." 	 er det oss tillatt å gi keiseren skatt, eller ikke?


So kagena de o Yesus wotemo, "Petrus, Ngohi tonisingangasu ngonaka, sutusi qaputuka o toko isore waasi, de igogou ngona asa o nyawa manga simaka nomanosu notemo Ngohi noinakowa sidago lo ma para ma saange." 	 Da sa han: Jeg sier dig, Peter: Hanen skal ikke gale idag før du tre ganger har nektet at du kjenner mig.


So ona manga doku yodongosa de itagi yakahika Unaka. 	 De gikk ut av byen og var på veien til ham.


De gila-gila ma kapita o gohiduuru magena awi giaka wacoho de iwingaho so kadoke imatingaka, de iwisano wotemo, "O habari o kia ngona nodupa noisingangasu ngohika." 	 Den øverste høvedsmann tok ham da ved hånden og gikk til side og spurte: Hvad er det du har å melde mig?


Ma sababu magegena, so manga rasul yamogiowo de sinoto o bi nyawa ipipiricaya yangodu yatolomuno, de itemo onaka, "Qalohawa, nakoso ngomi mimatogu o habari qaloloha misihabari la ka o oqo de o udo misidailako. 	 Da kalte de tolv hele disippelskaren sammen og sa: Det er ikke tilbørlig at vi forlater Guds ord og gjør tjeneste ved bordene;


sababu o Gikimoi nia sininga wamuaneka. Una waaka la ngini nia sininga gena igogou aku idadi imatero maro to Una Awi sininga masirete, kekiaka itotiai de lo qatetebi. 	 og iklæ eder det nye menneske, som er skapt efter Gud i sannhetens rettferdighet og hellighet.


Ena gena, ngomi miiseka una wotemo o Yesus, o Nazaret ma nyawa magena, done o Gikimoi Awi Tahu manena waruba, de asa watagali o bobita o Musa walelefoka gena ma ngale nanga adati de nanga galepu." 	 for vi har hørt ham si at denne Jesus fra Nasaret skal bryte ned dette sted og forandre de skikker som Moses gav oss.


O bodito! Kodo! O bodito asa inidahe ngini o bi guru agama de lo o bi Farisi ma nyawaka. Ngini nikokulai! Ngini gena nitagi nikahika nikahino o teo niatola de lo o dududu niodagi, la ma ngale o nyawa moi niwimake la winimote nginika. De nakoso o nyawa kanaga so nimoteka, de ngini niadoto la ona gena asa nia gulai yamote de yaaka, sidago ona manga manara lo ifoloi qatorou de nia manara masirete, so ona magena foloi itiai bilasu o naraka ma ukuku yaumo dede ngini masirete bai! 	 Ve eder, I skriftlærde og fariseere, I hyklere, I som farer over hav og land for å vinne en eneste tilhenger, og når han er blitt det, gjør I ham til et helvedes barn, to ganger verre enn I selv er!


So o Galilea ma tonaka o Yesus de Awi muri-muri imatolomuka, de Una watemo onaka, "Ngohi o Nyawa ma Duhutu manena done asa isidoa Ai saturu manga gia ma sohaka, 	 Men mens de ferdedes i Galilea, sa Jesus til dem: Menneskesønnen skal overgis i menneskers hender,


Ma kapita gena wosango, "Baba, ngaroko upa bai! Ngohi manena o Yahudika ma nyawa isowo, de Ani simaka gena o kia lo waali idahe so idadiwa ai tahuka toningaho. Nakoso qaloha, tanu hitilahi Ngona nopareta ka o demo o dola moi de ai leleani gena asa wilohaka. 	 Men høvedsmannen svarte og sa: Herre! Jeg er for ringe til at du skal gå inn under mitt tak; men si bare et ord, så blir min dreng helbredet!


Komagena so, ngaroko o Abraham foloi wiperekika, duma o ngopa moi wamake sidago to una awi ngopa de awi danoku gena foloi yadala, imatero maro o bi ngoma o dipaka de lo o dowongi o teo ma dateka so paeto lo pamatawa. 	 derfor blev det også av en, og det en utlevd, avlet så mange som himmelens stjerner og som sanden ved havets strand, som ingen kan telle.


Ngohi tanako o bi moi-moi o kia ngini asa niaaka. Komagena ngini Ngohi nidodara, de nimatoguwa Ngohi nisigise, de ma ngale Ngohi gena o nyawaka nisihabari, so ngaroko o sangisara niamake, ngini gena ka niamoku. Igogou, ngini iqomaka Ai manara niaaka de sidago o orasi manena gena ifoloika. 	 Jeg vet om dine gjerninger og din kjærlighet og tjeneste og tro og tålmodighet, og dine siste gjerninger, som er flere enn de første.


Ngohi o Nyawa ma Duhutu manena asa Ai malaikat tasulo, la yatolomu nagoona bato o nyawa o dorouku yasitutura ona yangodu de lo o bi nyawa ma dorou yangodu. 	 Menneskesønnen skal utsende sine engler, og de skal sanke ut av hans rike alt det som volder anstøt, og dem som gjør urett,


"O baba-baba, ngomi miakelelo o bui ma ngora iperesuka de yakucika, de yojajaga lo kagena o ngoraka yojagaka, duma ma orasi ngomi o ngora magena miapelenga, kadoka o bui ma rabaka o rasul ka moi lo miwimakewa bai!" 	 Fengslet fant vi pålitelig lukket, og vaktmennene stod ved døren; men da vi lukket op, fant vi ingen der inne.


Kagena de o gilalo una magena womabukuku wosuba ma kolano awi simaka wibaja, 'Ya tuangi, kodo! Noisisabari ngohi. Igogou ngohi asa ai nagi qangodu tafangu.' 	 Da falt denne tjener ned for ham og sa: Vær langmodig med mig, så skal jeg betale dig alt sammen!


Upa ma ngale ma bobita gena Awi sihino naguunano, duma ma ngale Awi oho ka sidutu ikakali ma kuasa so Una magena asa wodadi o imam moi. 	 som ikke er blitt det ifølge et kjødelig buds lov, men ifølge et uforgjengelig livs kraft;


Kagena de o Yakub ma ngopa yanau o Yusuf, de o Yusuf gena ongo Maria ma roka, muna magena mowisibubuo o Yesus, Una magena o Salamati ma Kolano. 	 Jakob var far til Josef, Marias mann, og av henne blev Jesus født, han som kalles Kristus.


Nakoso o nyawa niadodara, de ngini asa upa o dorou niaaka onaka. So o nyawa la kanaga o nyawa yadodara, de ona magena asa o bobita o Gikimoino gena qangodu yaaka qaboloka. 	 Kjærligheten gjør ikke næsten noget ondt; derfor er kjærligheten lovens opfyllelse.


Duma ngini upa komagena. So bilasu komanena: nagoona yodupa yolamo to ngini nia sidongirabano, ona magena bilasu yodadi lo yoleleani nginika. 	 Så skal det ikke være blandt eder; men den som vil bli stor iblandt eder, han skal være eders tjener,


de maro o awa moi ami dailako qaloha ami tahu ma rabaka de mowisigise qaloha ma rokaka, de lo ami sininga matuga itotiai la kanaga ami oho ma rabaka gena o dorou moi lo upa maaka. So o bi ngopeqeka asa ikakawiku gena upa o moi-moi qatotorou yaaka, la o nyawa ma somoa moi lo yaakuwa o Gikimoi Awi habari qaloloha yaaka qatorou. 	 å være sindige, rene, huslige, gode, lydige mot sine egne menn, forat Guds ord ikke skal bli spottet!


So kanaga o Yahudika manga roriri yamuruo naga gena iwikelelo una wisiloloha awi jongutu watoti, de ona iwisidapano itemo, "Qadoohaso ngona o Sabat ma wangeka de ani jongutu natoti. Sababu nanga adati de nanga galepu gena itemo upa paaka komagena o Sabat ma wangeka." 	 Jødene sa da til ham som var blitt helbredet: Det er sabbat, og det er dig ikke tillatt å bære sengen.


Mimoi ongo Yohana o Khuza ma peqeka, una woleleleani moi o Kolano Herodes awi kadatoka. Kanaga lo ongo Susana de lo o bi ngopeqeka ma somoali yadadala. O ngopeqeka ona magena de manga pipi masirete aku yariwo o Yesus de lo Awi muri-muri. 	 og Johanna, som var gift med Kuzas, Herodes' foged, og Susanna og mange andre, som tjente dem med det de eide.


Ona isihohabari lo wisituraka, sababu ona o Duba ma Goho wosone de Awi au ikopola, sababu o diai lo isihabarika ngaroko done ona he yatooma. 	 Og de har seiret over ham i kraft av Lammets blod og det ord de vidnet; og de hadde ikke sitt liv kjært, like til døden.


Ngini maro ai ngopa-ngopa tososininga, sababu igogou ma Kristus wosoneka de o Gikimoi asa nia dorou wosiaponguka, so ngohi o orasi manena nginika asa tinidelefo kali. 	 Jeg skriver til eder, mine barn, fordi eders synder er eder forlatt for hans navns skyld;


Magena yoiseka, de ma moili ona gila-gila widahake iwitago Una, duma imatodoka gena wihiwaka, manga sidongirabano Una womasisa de womajoboka. 	 De søkte da atter å gripe ham, men han slapp ut av deres hånd.


Duma ngini manena ningamo ma ngale o demo, de o ronga, de nia Yahudi ma bobita, kiaka qangodu magena ngini bilasu niaaka de nisidiahi masirete. Mutuwade ngohi toholu o moi-moi magena tahakim." 	 men er det spørsmål om en lære og om navn og om eders lov, da får det bli eders sak; dommer i disse ting vil jeg ikke være.


Ma orasi Una he dangade womasidiado o Yerusalemka, o Tala Zaitun ma ngunuku wokahuku, o bi nyawa yadadala Una wimote-mote gena yangodu asa o Gikimoi iwisigiliri. Ona de manga nali imasagaga ma ngale o bi nonako ihahairani qangodu gena yakeleloka. 	 Men da han allerede var nær ved nedgangen fra Oljeberget, begynte hele disippel-flokken glad å love Gud med høi røst for alle de kraftige gjerninger de hadde sett, og sa:


So nakoso o nyawa la kanaga manga bobaretaka iholu yasigise gena, o kia naga Una wositatapuka ona lo iholu. Nako komagena, de ona magena done asa yafanggali de o sangisara. 	 så at den som setter sig imot øvrigheten, står Guds ordning imot; men de som står imot, skal få sin dom.


Komagena igogou, sababu iqomaka o Yesus wotemo o Gikimoika, "Ma ngale Ngona gena, Ngohi asa tasingangasu de tonigiliri to Ngohi Ai tahu ma raba moika de lo Ani gogobu ma dolomu manga sidongirabaka." 	 når han sier: Jeg vil kunngjøre ditt navn for mine brødre, midt i menigheten vil jeg lovsynge dig.


O nyawa itemo ka idadi gena, ona o Gikimoi Awi nyawa so wileleani, upa nitemo maro ngini nia nyawa, so itiaiwa nakoso ona magena ngini niasisala. Sababu o Gikimoi Una magena wahiri o nyawa manga loha de manga dorou, maro o tuangi moi wahiri awi gilalo manga manara itotiai de manga manara isasala. De o nyawa itemo ka idadi gena o Jou asa waqehe qaloha, sababu aku ona wasiputuru so manga piricaya asa foloi qaputuru. 	 Hvem er du som dømmer en fremmed svenn? Han står eller faller for sin egen herre; dog, han skal bli stående; for Herren er mektig til å holde ham oppe.


So Ngohi tinisulo nginika, ena gena maro Ngohi tinidodara nginika, de komagena ngini lo bilasu nimatekedodara moi de moika. 	 Dette er mitt bud at I skal elske hverandre, likesom jeg har elsket eder.


De ma orasi ngomi o habari qaloloha minisihabarika, o Gikimoi ngini winiaso la komagena lo nanga Jou Yesus Kristus Awi mulia gena dede nginika. 	 som han kalte eder til ved vårt evangelium forat I skal vinne vår Herre Jesu Kristi herlighet.


Bilasu ngona nomasirese o bicara ma faida ihiwa de o bicara ma dorou maro o Gikimoi wodudupawa. Sababu nagoona ibobicara maro komagena done asa manga manara maro Una wodudupawa gena foloisi yodogo. 	 Men hold dig fra det vanhellige tomme snakk! for de går alltid videre i ugudelighet,


Qabolo de o Yesus wotemo o ade-ade ngai sinotoli, "O nyawa moi lo pamakewa o baju qamomanalo de asa isitapa de o baro qamomuane. Sababu ma dadapa qamomuane magena isilia sidago o baju qamomanalo magena itola so yaraca, de lo ma dadapa gena o baju qamomanaloka asa panano qatorou. 	 Han sa også en lignelse til dem: Ingen river en lapp av et nytt klædebon og setter den på et gammelt; ellers river han det nye i sønder, og lappen av det nye passer ikke til det gamle.


So o gura magenaka ngomi migoge he o ngoosa saange sidago ma orasi o alo de o rato itoguka, qabolo de mimasidailako so mimajoboli mikahika o Romaka. So ngomi mipane o deru moili nodoka o Aleksandria ma kotano, kagena imatapuku ma orasi o alo de o rato itagisi de o deru magena isironga o Dioskuri, ma ngale o giki ma duhutu isasago. 	 Da nu tre måneder var gått, fór vi derfra på et skib fra Aleksandria som hadde hatt vinterleie ved øen og hadde tvillingene til merke;


De kanaga o nyawa yangodu manga oho ma rabaka ka moi lo waali ikurangi. Sababu nagoona de manga tonaka de lo manga tahuka gena, itagi isiija la ma ija magena yaaho, 	 For det var heller ikke nogen trengende iblandt dem; for alle som eide akrer eller hus, solgte dem og bar frem verdien av det de hadde solgt,


Nakoso o wange moi una lo o dorou waaka ngonaka, nagala sidago wosipara ma tumudingi, de o orasi magena moi-moi una wamalo so wahino wogolo upa ani sininga ikurangi, gena ngona bilasu una nowisiapongu." 	 Og om han syv ganger om dagen synder imot dig og syv ganger kommer tilbake til dig og sier: Jeg angrer det, da skal du tilgi ham.


Duma imomanara ona magena wikelelo de itemo moi de moika, 'Una magena bai! Una o warisi ma jojoho. Hino la ngone una powitoomaka, ma ngale ngone pamake to una awi warisi.' 	 Men da vingårdsmennene fikk se ham, la de op råd med hverandre og sa: Dette er arvingen; la oss slå ham ihjel, så arven kan bli vår!


Sababu magegena Ngohi tinisidapano nginika bilasu ngini nimatoba de nimatoduba. Nako niaaka komagenawa, de Ngohi bilasu togila-gila tahika nginika, la o dodoto ikokulai yododoto ona magena done de to Ngohi Ai sumarangi Ai uruka asa talawangi de takudoti. 	 Omvend dig! ellers kommer jeg snart over dig og vil stride mot dem med min munns sverd.


Ma orasi o Barnabas de o Saulus o roriwo o pipi magena yatota qabolo o gogobu manga roriri o Yerusalemka, de ona iwiaso o Yohanes, iwisironga lo o Markus, so iliho imakangaho o Antiokhiaka. 	 Og Barnabas og Saulus vendte tilbake fra Jerusalem efterat de hadde fullført sin tjeneste, og de tok med sig derfra Johannes som kaltes med tilnavn Markus.


Kagena de o nyawa magena womaginano awi simaka de wotemo, "Iya, ngohi o nyawa takelelo, duma maro ka o gota ma hutu itagi-tagi." 	 Og han så op og sa: Jeg kan se mennesker; for jeg ser folk gå omkring likesom trær.


O imamka ma bi sahe de o Yahudika manga roriri imarimoi iwikalaki Unaka, duma Una womarihika bato. 	 Og på alle yppersteprestenes og de eldstes klagemål svarte han intet.


So Una wasingangasu wotemo, "Ngohi manena tomadadi o ngeko o Gikimoika, de o dodoto itotiai gena tadoto la o nyawa aku iwinako itiai, de Ngohi lo o oho ma hutu. Mutuwade kanaga o nyawa nagoona lo yaakuwa yotagi Ai Babaka nakoso ona yoholu Ngohi tangaho, sababu Ngohi gena o ngeko ikokahika Unaka. 	 Jesus sier til ham: Jeg er veien og sannheten og livet; ingen kommer til Faderen uten ved mig.


To Una Awi ngale lo ngone gena wonasirorimoi, de komagena lo asa pomarimoi la pomakadame dede o Gikimoi. Ma orasi ma Kristus o sangahadika wosone, de nanga sikoholu dede o Gikimoi gena asa yasisaka. 	 og forlike dem begge i ett legeme med Gud ved korset, idet han på dette drepte fiendskapet.


Duma ma ngeko idodooha o Gikimoi waaka to ngone nanga sininga itiai gena upa ngone o nyawa nanga manara o bobita Unano paaaka so magena ma fanggali bilasu pamake. Sababu ngone o nyawa de nanga manara o kia Una wodudupawa, so o bobita Unano gena akuwa paaka itiai. So ka cawali o Jou Yesus powipiricayaka, de o Gikimoi aku wotemo ngone nanga sininga itiai Unaka, de ma ngeko komagena maro o ngongike moi so aku pamake. 	 den derimot som ikke har gjerninger, men tror på ham som rettferdiggjør den ugudelige, ham regnes hans tro til rettferdighet.


Komagena lo ngone, ma ngale nanga piricaya, so panako o dipa de o dunia gena o Gikimoi de Awi demo so wosidadika. So de o kia naga pakokelelo waasi magena wosidadi so o bi moi-moi qangodu magena pakeleloka. 	 Ved tro skjønner vi at verden er kommet i stand ved Guds ord, så det som sees, ikke blev til av det synlige.


So de qaputuka, Una o dududuka womatengoka, duma Awi muri-muri o deru ma rabaka gena ka wakelelo. O deru magegena o talaga ma dongirabaka yahika 	 Og da det var blitt aften, var båten midt på sjøen, og han var alene på land.


So muna done asa o ngopa yanau moi mowisibuo. De o ngopa Una magena ngona bilasu nowisironga o Yesus, sababu o ngopa Una magena asa Awi nyawa masirete o Israelka ma nyawa to ona manga dorou wapiki de aku wasisalamati. Komagena." 	 og hun skal føde en sønn, og du skal kalle ham Jesus; for han skal frelse sitt folk fra deres synder.


Kagena ma Imam Wilalamo awi tahuka, o imamka ma bi sahe de o Mahkamah Agama yangodu o Yesus iwitailako de isisari ma ngeko la wisisala, sidago Una bilasu wisosone. Duma o sala moi lo yamakewa. 	 Men yppersteprestene og hele rådet søkte vidnesbyrd mot Jesus, forat de kunde drepe ham, men de fant ikke noget.


O Yesus Awi demo magena Awi muri-muri foloi yohairani, sidago imatekebicara moi de moika, "We! Nako igogou komagena, done nagoona asa aku isalamati la yamake o oho ka sidutu ikakali." 	 Da blev de ytterlig forferdet og sa til hverandre: Hvem kan da bli frelst?


Ai dodiao nipipiricaya, ngomi migolo tanu ngini niahoromati to ngini nia bobareta, ona magena to ngini nia roriri yomomanara qatubuso ma ngale inisitiari de lo o Jou Awi demo moi-moi inidoto. 	 Men vi ber eder, brødre, at I skjønner på dem som arbeider iblandt eder og er eders forstandere i Herren og formaner eder,


"Kanaga o nyawa moi lo yahiwa la o poci watupuka, de lo o poci magena o kula wositalakeka eko waihuka. Duma bilasu o poci magena wahado ma dadamika ma ngale o nyawa lo yowosa de aku ma siwa gena yangodu yakelelo. 	 Ingen som tender et lys, setter det i kjelleren eller under en skjeppe, men i staken, forat de som kommer inn, skal se skinnet av det.


Ena gena, o Apolos, o Petrus, de ngohi lo kanaga o Gikimoi winisitodihike qabolo nginika, la ngomi midadi to ngini nia nyawa minileleani. De Una winisitodihikeka o oho ka sidutu ikakali, so o sone ma rabano aku winipalako. De lo o kia naga o dunia manenaka idadi, bai o orasi manenaka bai lo o orasi ma simaka, gena ma rabaka qangodu Una wositatapu la o loha nidahe nginika. O bi moi-moi qangodu gena idadi to ngini masireteka. 	 enten det er Paulus eller Apollos eller Kefas, enten det er verden eller liv eller død, enten det er det som nu er, eller det som komme skal - alt hører eder til,


Kagena de Una asa wokahika o Lazarus awi boosuka, de Awi raba lo itonga kali. De o boosu magena ka o teto ma rabaka yaaaka so ma ngora gena de o teto ilalamo moi yodololo so isiperesuka. 	 Jesus blev da atter oprørt i sin sjel, og kom til graven; det var en hule, og det lå en sten over den.


Ma ngale o dodoto o Jou masirete woihike ngohika, so ngohi tinidota nginika. Gena o putu ma moi iqomaka, kiaka asa o Jou Yesus iwisiija, de Una magena kanaga o roti waqehe, 	 For jeg har mottatt fra Herren dette som jeg også har overgitt eder, at den Herre Jesus i den natt da han blev forrådt, tok et brød,


Nianano kasi to Ngohi Ai gia de lo Ai qohu, sababu manena Ngohi masirete bai! Nisipaqa de nisitailako, sababu o toka ma lake de ma kobo gena ihiwa maro kanaga niakelelo Ngohika." 	 Se mine hender og mine føtter, og se at det er mig selv! Kjenn på mig og se! En ånd har jo ikke kjøtt og ben, som I ser at jeg har.


So o kia naga ngini bilasu niodupa niamote, ena gena: o Gikimoi Awi pareta ma rabaka nigoge. Nakoso magena niamote, de o bi moi-moi nia kurangi ma somoasi asa Una winihike nginika. 	 Men søk hans rike, så skal I få dette i tilgift!


O Yusuf de ongo Maria ona magena manga manara o Jou Awi bobita moi-moi isilelefo gena qangodu yaaka qaboloka, de ona iliho o Nazaret ma dokuka o Galilea ma tonaka. 	 Og da de hadde fullført alt efter Herrens lov, vendte de tilbake til Galilea, til sin by Nasaret.


Manga dala kanaga ka yanau gena yacala motoha (o ngopeqeka de o ngopa gena yaeto waasi). So Una wosulo Awi muri-murika, "Hika o nyawa yadadala magena niatotolomuno de niasigogeku, so kanaga o dolomu moi-moi gena yamomoritoha." 	 For det var omkring fem tusen menn. Da sa han til sine disipler: La dem sette sig ned i lag på femti mann!


De ngini bilasu niongongano qaputuru gena igogou o Gikimoi winisalamatika, magena maro nia sarau besi nia saheku nisitotalake. De o Gikimoi Awi demo gena lo bilasu niacoho, maro nia sumarangi moi Awi Gurumi winihihikeka. 	 og ta frelsens hjelm og Åndens sverd, som er Guds ord,


Igogou, o dunia manenaka de poohosi gena ngone pomaridemo, sababu nanga momoku magena foloi qatubuso. Ngaroko, upa he podedemo ngone pomode posone ma ngale nanga rohe bilasu padongosa, sababu ngone pomode o sorogaka de o rohe qamomuane done asa pamake, la ma ngale nanga rohe isosone gena aku yatagali de o rohe iooho ka sidutu ikakali. 	 For vi som er i denne hytte, sukker under byrden, fordi vi ikke vil avklædes, men overklædes, forat det dødelige kan bli opslukt av livet.


Ato o malaikat magena wakelelo, de una wosawangi de foloi wimodo. 	 Og da Sakarias så ham, blev han forferdet, og frykt falt på ham.


So una gena woleleleani moi wiaso de wosano, 'O kia idadi kagena o tahuka.' 	 og han kalte en av tjenerne til sig og spurte hvad dette var.


Sababu ma ngale ngini nia demo masirete, so Una asa wahiri nia demo isala eko itiai la ngini de nia sala eko hiwa." 	 for efter dine ord skal du kjennes rettferdig, og efter dine ord skal du fordømmes.


O bobita gena kanaga o sulo idala, ena gena maro "Upa nisundali. Upa nitooma. Upa nitosi. Upa nitesere." Nako o bobita moi-moi magena de kanaga ma binukali qangodu magena yapoluno, imatero de o bobita ka ngai moika, ena gena "Maro ngini nia rohe masirete niadodara, komagena nia dodiaoka lo bilasu niadodara." 	 For det ord: Du skal ikke drive hor, du skal ikke slå ihjel, du skal ikke stjele, du skal ikke begjære, og hvad andre bud det kan være, det samles til ett i dette ord: Du skal elske din næste som dig selv.


De o orasi ma nonomaka gena Una asa dede o Gikimoi. 	 Han var i begynnelsen hos Gud.


Ngohi ma noma-noma tabaja de tabeseso o nyawa o Jou Yesus iwipipiricayaka, ma ngale o nyawa yangodu bilasu manga sumbayang de manga sukuru yatide o Gikimoika de lo ona manga gogolo isibicara Unaka. 	 Jeg formaner altså fremfor alle ting at det gjøres bønner, påkallelser, forbønner, takksigelser for alle mennesker,


De Una watemo onaka, "Icala! Ngini ningodu lo niabaca qabolo de niawosaka o gimina manena o Gikimoi Awi Jaji ma Buku ma rabaka, 'O teto o tukang yahoholu de yapapakewa magena done asa isiaka de idadi o tahu ma sosoqe ma teto ma nonoma. Magena o Jou Gikimoi Awi manara igogou de ka qaloha poli.' " 	 Jesus sier til dem: Har I aldri lest i skriftene: Den sten som bygningsmennene forkastet, den er blitt hjørnesten; av Herren er dette gjort, og det er underfullt i våre øine?


Magena de o Yesus Awi gia watoa de una magena, ngaroko wipapado, duma awi roheka wapaqa, de wotemo, "Ngohi tomode, so nilohaka bato." So o orasi magena qabolo de una wilohaka so he wipado kawa. 	 Og Jesus rakte hånden ut, rørte ved ham og sa: Jeg vil; bli ren! Og straks forlot spedalskheten ham.


Ngaroko o saksi yadala yahino yodedemo to ona manga gulai de manga damato ma ngale Unaka, duma o sala moi lo yamakewa. Ma dodoguka de o saksi yasinoto imaoko de isibicara to ona manga damato, 	 men de fant ikke noget, enda mange falske vidner kom frem. Men til sist kom to frem og sa:


De lo nakoso Ngohi tinisano nginika, de igogou ngini asa nisangowa. 	 og om jeg spør, svarer I ikke.


Kagena manga sidongirabano, o ngopeqeka moi mopanyake o au mosidagi de itekaka, duma itogu waasi ma deka o taungu mogiowo de sinoto qabolo. De moiwa aku imisou la miloha. 	 og en kvinne som hadde hatt blodsott i tolv år og hadde kostet på læger alt det hun skulde leve av, og ikke kunnet bli helbredet av nogen,


De magena igogou ifoloi qaloha. Mutuwade ngohi tanako toohosi so togoge nginika, la ngohi aku tiniriwo ma ngale o Gikimoi niwipiricaya foloisi qaputuru de komagena so nia nali foloi idogo-dogo. 	 Og da jeg er fullt viss på dette, vet jeg at jeg skal bli i live og være hos eder alle til eders fremgang og glede i troen,


Ngone lo panakoka ena gena ngone inatagalika, so o dorou ngone iqoqoma paaakaka gena padongosaka de igogou o oho ma duhutu inahikeka, ena gena o oho ka sidutu ikakali. Ngone panako komagena, sababu ngone padodara nanga dodiao ma Kristus wipipiricayaka. Duma nakoso o nyawa la kanaga manga dodiao ma Kristus wipipiricaya de yadodarawa, ona magena imatero de o dorou iqoqoma yaaakaka gena, yoholu yodongosa so o oho ma duhutu yamake waasi. 	 Vi vet at vi er gått over fra døden til livet, fordi vi elsker brødrene; den som ikke elsker, blir i døden.


De Una wosumbayang wotemo, "Baba, tanu ona nasiapongu! O kia ona yaaaka gena ona yanakowa." O bi prajurit o Yesus wisidodasangahadika, ona magena Awi baju imatekesikotoku yaaka moi-moi de manga gimina yamote o undi ma rabaka. 	 Men Jesus sa: Fader, forlat dem! for de vet ikke hvad de gjør. Og de delte hans klær mellem sig og kastet lodd om dem.


O doku magenaka kanaga wokakaya moi, o balastengi itotolomu manga sahe, una magena awi ronga o Zakheus. 	 Og se, der var en mann som hette Sakkeus; han var overtolder og en rik mann.


Duma o kia naga idadadi ngomika gena, iqomaka ma nabi Yoel wosingangasu qaboloka, gena wotemo: 	 men dette er det som er sagt ved profeten Joel:


Duma igogou ma orasi o Sodomka de o Lot una magena wosupuka, de o wange magena asa o uku de lo o walira o dipaku itura de yangodu ibodito. 	 men den dag da Lot gikk ut av Sodoma, da lot Gud ild og svovel regne fra himmelen og ødela dem alle sammen -


So wosulo de o prajurit moi wotagi o bui ma tahuka, la o Yohanes Wooosi asa witolaka. 	 og han sendte sine folk avsted og lot Johannes halshugge i fengslet.


So, upa sidago o nyawa la kanaga una iwiduhudu. Duma una niwiriwo ma ngale to una awi dodagi aku wadofa qaloha la woliho kali ngohika, sababu ngohi kanena towidamaha una dede awi dodiao ipipiricayaka. 	 ingen må derfor ringeakte ham. Og følg ham på vei i fred, forat han kan komme til mig! for jeg venter på ham med brødrene.


So nakoso ngone kanaga o Gurumi Qatetebi podupa powimote, de o dodoto qangodu magena lo aku patuga itiai. Duma to ngone nanga sininga ma tagapi gena, o dunia ma nyawa ona magena he yaakuwa yatuga. 	 men den åndelige dømmer alt, men selv dømmes han av ingen;


O Yesus de Awi muri-muri imasidiado o Kapernaum ma dokuka so imasidodogu o tahu moika, de wasano Awi muri-murika, "Kangano o kia nimatekesikokoholu ma orasi o dodagi ma rabaka." 	 Og de kom til Kapernaum, og da han var kommet inn i huset, spurte han dem: Hvad var det I talte om på veien?


De o Yesus wosango wotemo, " 'Bilasu nowidodara o Gikimoi, to ngona ani Jou, dede ani sininga ma buturu de ani pade ma buturu qangodu nosikomote.' 	 Han sa til ham: Du skal elske Herren din Gud av alt ditt hjerte og av all din sjel og av all din hu.


De kanaga o nyawa manga dala icarawa Una iwimote, sababu ona yakeleloka o nonako ihahairani waaka kekiaka o nyawa ipopanyake wasiloha. 	 og meget folk fulgte ham, fordi de så de tegn han gjorde på de syke.


Qabolo de o Barnabas wotagi o Saulus iwisari o Tarsus ma kotaka. 	 Han drog da ut til Tarsus for å opsøke Saulus, og da han hadde funnet ham, førte han ham til Antiokia.


So kagena o boosuka de ona imatai-tai yomajobo. Ona yamodo duma de manga more de manga nalika. Ona itagi imagogora la isingangasu Awi muri-murika. 	 Og de gikk i hast bort fra graven med frykt og stor glede, og løp avsted for å fortelle hans disipler det.


Mutuwade ona Unaka yosano itemo, "Qadoohaso o bi guru agama yodedemo gena o Salamati ma Kolano iwihiwasi de bilasu ma nabi Elia wahino woqomano." 	 Og de spurte ham og sa: De skriftlærde sier jo at Elias først må komme?


Komagena so, ai ngopa-ngopa tinisosininga, upa sidago kanaga ngini lo o nyawa nagoona bato inikulai so o dorou gena niodupa niaaka. Nakoso o nyawa la kanaga o bi moi-moi o kia itotiai gena yodupa yaaka, ona magena manga sininga itiai imatero maro ma Kristus lo Awi sininga itiai. 	 Mine barn! la ikke nogen forføre eder! den som gjør rettferdighet, er rettferdig, likesom han er rettferdig.


Sababu o moi-moi qangodu manena Ngohi masirete tosidadika.' 	 Har ikke min hånd gjort alt dette?


So kagena de o Festus de awi mahkamah ma nyawa imatekesikadailako, qabolo de wotemo o Pauluska, "Sababu ngona masirete nagolo la ma Kaisar Roma wonitailako de wonihakim, so o orasi manena asa ngona tonisitota kadoka ma Kaisarka bato." 	 Festus talte da med sitt råd, og sa så: For keiseren har du innanket din sak; til keiseren skal du fare.


O hali qangodu idadadi o Antiokhiaka ma habari magena o Yerusalem ma gogobu yogiiseka, so ona yasulo la Barnabas wotagi wakahika o Antiokhiaka. Una magena o nyawa moi awi sininga qaloloha, de awi sininga qaasu-asu o Gurumi Qatetebi wapareta, de lo awi piricaya qaputuru o Jouka. So o Barnabas womasidiado de wakelelo igogou o Gikimoi Awi laha wasidumu o bi nyawa ona magenaka, so una winali icarawa. Kagena de una wasiduduga la tanu ona yangodu de manga sininga igogou iwipiricaya o Jouka. So o orasi magena o bi nyawa o Jou iwipiricaya gena ka yodogoli so foloisi yadala. 	 for han var en god mann og full av den Hellige Ånd og tro. Og en stor skare blev vunnet for Herren.


De o Gurumi Qatetebi Awi kuasa wowosa ona yangoduku, de manga sininga ma rabaka wopareta so de o kuasa magena ona isolano isibicara de o bi bahasa ma somoa. 	 Da blev de alle fylt med den Hellige Ånd, og de begynte å tale med andre tunger, alt efter som Ånden gav dem å tale.


De o Yesus wosango wotemo, "O bobita ma nonomaka, ena gena, 'He, o Israel ma nyawa! Tanu niise! O Gikimoi, to ngone nanga Jou, Una magena ka o Gikimoi womatetengoka. 	 Jesus svarte ham: Det første er dette: Hør, Israel! Herren vår Gud, Herren er én,


Duma nakoso o nyawa moi la ka wisewa so o bi duba wojaga, ma orasi o kaso labara yahino, una magena done asa ka woloqa so o bi duba lo wadongosaka. Sababu una gena o bi duba ma duhutu wisowo, una ka wisesewa moi. So o kaso labara yahino de o bi duba ma binuka yagoli de o duba ma binukali iloqa de ipiringaka. 	 Men den som er leiesvenn og ikke hyrde, den som ikke eier fårene, han ser ulven komme, og forlater fårene og flyr, og ulven røver dem og jager dem fra hverandre;


O haiwani ilalago magena isimaha ibicara la ma ngale imacaralamo de lo o Gikimoi Awi ronga ma dorou yogaka. Komagena isimaha lo o nyawa yapareta gena ma deka o ngoosa moruha de sinoto. 	 Og der blev gitt det en munn som talte store og spottende ord, og der blev gitt det makt til å holde på i to og firti måneder.


Mia dodiao nipipiricaya de kanaga o Jou Yesus winidododaraka, ma orasi mia sumbayang miatide, de ma ngale ngini de mia sumbayang qangodu ma rabaka kanaga mitemo, "Ya, Jou! Ani laha ka ilamo poli." Sababu ngini gena iqoqoma o dunia wosidadi waasi, de o Gikimoi asa winihiri la o orasi ma simaka ma ngale de o Gurumi Qatetebi ma kuasa nia sininga qatebi de lo o dodoto itotiai niopiricaya, so ngini asa nisalamatika. 	 Men vi er skyldige til å takke Gud alltid for eder, brødre, I som er elsket av Herren, fordi Gud fra først av tok eder ut til frelse ved helliggjørelse av Ånden og tro på sannheten,


Duma o gilalo una magena wisidoohawa. Sidago una awi dodiao asa wisingosa o buika, sidago done to una awi nagi qangodu lo wofangu. 	 Men han vilde ikke; han gikk bort og kastet ham i fengsel, til han betalte det han var skyldig.


De o Yehuda ma baba gena o Yakub, o Yakub ma baba gena o Ishak, o Ishak ma baba gena o Abraham, o Abraham ma baba gena o Terah, de o Terah ma baba gena o Nahor. 	 sønn av Jakob, sønn av Isak, sønn av Abraham, sønn av Tarah, sønn av Nakor,


so wiaso womaili-ili wotemo, "Nomaoko nomabobolowoye!" De o nyawa una magena womasitudu de gila-gila wotagika. 	 Reis dig og stå oprett på dine føtter! Og han sprang op og gikk omkring.


Upa sidago ngomi minisulo ifoloi de magena maro ngini tinisidipito ma ngale nia piricaya miapareta, sababu ngini nia piricaya qaputuru ma Kristuska. Ngomi mia ngale gena maro de nia dodiao so mimanara la ngini asa igogou ninali. 	 ikke at vi er herrer over eders tro, men vi arbeider med på eders glede; for I står i troen.


So nakoso ngone manena, upa he o dunia ma nyawa manga cawaro pamake, duma to Una Awi Gurumi magena ngone asa pamakeka, la Awi Gurumi gena ngoneka wonasimane ma ngale ngone aku panako igogou o kia naga o Gikimoi wonasitodihike qabolo ngoneka. 	 men vi har ikke fått verdens ånd, vi har fått den Ånd som er av Gud, forat vi skal kjenne det som er gitt oss av Gud,


De lo ngaroko o nyawa ngomi mia ronga ma dorou yogaka, duma ngomi gena de mia demo qaloha la miagolo de miabaja. Komagena o dunia manenaka ngomi midadi imatero de o remo, sidago lo o orasi manena ngomi iminano koloko o sapi ma iho. 	 Vi blir spottet - og vi formaner; vi er blitt som utskudd i verden, en vemmelse for alle, inntil nu.


So nakoso niise kadoke o dupuru ma ili de kadoka o kudoti ma habari, upa lo nia rohe qatora. O moi-moi magena bilasu idadi iqoma, duma upa nitemo magena o dunia ma dodogu ma orasi imasidiadoka. 	 Men når I hører krig og rykter om krig, da la eder ikke skremme! for det må så skje, men enden er ikke enda.


La komagena o Mahkamah Agama o Stefanus awi bicara magena yoise, de ona foloi yatoosa. 	 Men da de hørte dette, stakk det dem i deres hjerter, og de skar tenner mot ham.


O manara moi-moi qangodu bilasu ngona naaka nokaeli, la o nyawa yangodu nikelelo gena igogou ngona ani manara moi-moi magena aku naaka foloisi ilamo de qaloha. 	 Tenk på dette, lev i dette, forat din fremgang kan bli åpenbar for alle!


Ma orasi una wobicara komagena, de ma Imam Wilalamo o Ananias wosulo o nyawa moi o Paulus awi dateka so awi uruko wosidopoka. 	 Ypperstepresten Ananias bød da dem som stod der, å slå ham på munnen.


sidago lo o orasi manena ngohi tomatoguwa ai sukuru tatide o Gikimoika, de ma ngale ngini ningodu ai sumbayang ma rabaka gena tiniwosawa. 	 holder jeg ikke op med å takke for eder når jeg kommer eder i hu i mine bønner,


Iwipalakoka, de una asa wosupu wotagi la o nyawa o dunia ma bi dokuka wakulai, o bi doku o dunia ma gilolika gena o Gog de lo o Magog. Una awi edekati asa ona watolomu la yokudoti. O bi doku ma nyawa foloisi yadala gena maro o dowongi o teoka ma dala so paakuwa paeto. 	 Og han skal gå ut for å forføre de folk som bor ved jordens fire hjørner, Gog og Magog, for å samle dem til strid, og deres tall er som havets sand.


De muna mosango motemo, "Ngohi ai roka ihiwa." De wotemo munaka, "Ngona ani demo gena itero. Gena igogou ngona ani roka ihiwa. 	 Kvinnen svarte: Jeg har ingen mann. Jesus sa til henne: Med rette sa du: Jeg har ingen mann;


Ma goginitano, o Roma ma bobareta o bi polisi yasulo itagi o buika, la yasulo, "O nyawa ona magena niasisupuka." 	 Da det nu var blitt dag, sendte styresmennene bud med sine tjenere: Gi disse mennesker fri!


de o Jou womabulutu de winano o Petruska. De o Petrus gena womasininga igogou ma nonomasi o Jou asa wisitemo qabolo unaka, "O toko isore waasi, de ngona he nomanosu nosipara ma saange." 	 Og Herren vendte sig og så på Peter; og Peter kom Herrens ord i hu, hvorledes han hadde sagt til ham: Før hanen galer idag, skal du fornekte mig tre ganger.


Iwingahoka, de Awi sangahadi gena Una masirete wamoku so o kotaka de isupu itagi o riho moika isironga o Sahe ma Papala ma Riho, gena nakoso o bahasa Ibrani isironga o Golgota. 	 Så tok de Jesus med sig, og han bar sitt kors og gikk ut til det sted som kalles Hodeskalle-stedet, på hebraisk Golgata;


Ma orasi yaadoka o anggur ma sopo yautu, o nyawa una magena wisidingo awi nyawa wogogilalo moi la wotagi kadoka to una awi raki yamomanaraka de ma ngale waqehe to una awi raki ma gimina. Duma wogogilalo gena awi rakika imomanara ona magena wingangapoka, de wisulo una woliho ka womamuruoye. 	 Og da tiden kom, sendte han en tjener til vingårdsmennene, forat de skulde gi ham av vingårdens frukt; men vingårdsmennene slo ham, og lot ham gå bort med tomme hender.


Duma ma orasi o nyawa ipipiricaya kagena imatolomu wisigilolino de, pei, o Paulus una magena asa womomi so wotagi de wowosa kali o kota ma rabaka bai! Ma ginitano de wotagi kali imakangaho de o Barnabas o Derbe ma kotaka. 	 men mens disiplene flokket sig omkring ham, stod han op og gikk inn i byen. Den næste dag drog han med Barnabas avsted til Derbe.


una magena niwisisupu de niwisidoa kasi o Iblis awi kuasa ma rabaka. Hika niaaka komagena, la ma ngale una awi rohe asa isangisara la tongongano una womatoba de womatoduba, so done ma orasi o Jou Yesus Awi wange imasidiado de awi jiwa gena aku isalamati. 	 overgis til Satan til kjødets ødeleggelse, forat hans ånd kan bli frelst på den Herre Jesu dag.


Sababu o bi nyawa kagena asa isingangasu idodooha ma orasi ngomi mimasidiado nginika, de ngone pomakamake de pomatekesikomore moi de moika, de lo ngini gena nimatogu nia suba niatide o bi giki ikokulaika, de asa nia sumbayang niatide o Gikimoika. So o orasi manena o Gikimoi wooohoka, igogou Una magena niwileleani 	 for selv forteller de om oss hvad inngang vi fikk hos eder, og hvorledes I vendte eder til Gud fra avgudene, for å tjene den levende og sanne Gud


O Yahudika ma nyawa gena kanaga o ngangapo ngai moruwange de siwo ngohika isingapo, magena sidago isipara lo ma motoha. 	 Av jødene har jeg fem ganger fått firti slag på ett nær;


Duma ngini manena, nia orasi ma deka kanaga de maenasi, so ngini o wange isigeto-geto bilasu ka nimatekesiduduga moi de moika. Upa sidago o dorou inikulaika so ngini nia sininga idadi qatogoi. 	 men forman hverandre hver dag, så lenge det heter idag, forat ikke nogen av eder skal forherdes ved syndens svik;


O orasi magena o Yahudika manga Paskah ma Wange ma Rarame he idumuka. So kanaga o nyawa he yadala manga bi doku yodongosa, imajobo de ikahika o Yerusalemka, ma ngale imatolomu la o adati de o galepu yamote so itemo manga sininga yatebi. 	 Men jødenes påske var nær, og mange drog før påsken fra landet op til Jerusalem for å rense sig.


Ngaroko igogou ngohi gena o nyawa manga simaka tobicara tocawarowa, duma ngohi lo tofumawa. Ce! Ngohi igogou o dodoto itotiai tanakoka. De komagena iqomaka to ngomi mia manara moi-moi gena qangodu ma rabaka ngini masirete niise de lo niakeleloka. 	 men er jeg enn ulærd i tale, så er jeg det dog ikke i kunnskap; tvert imot har vi alltid lagt den for dagen for eder i alle stykker.


So nako ngini la o moi-moi maro komagena niaaka, de o cawaro magegena upa nitemo isupu ma sihino o Gikimoino, duma magegena asa isupu ma sihino o nyawa manga sininga qatotorouno de lo o tokano. 	 Denne visdom kommer ikke ovenfra, men er jordisk, sanselig, djevelsk;


Magena de ona itemo, "Eh! Nako komagena, de ngomi asa mipiricaya igogou Ngona manena o Gikimoino nahino. Sababu to Ngona Ani demo gena o ade-ade napake kawa, so ngomi lo aku Ani demo ma ngale magena misihoda qalohaka. Igogou, Ngona manena asa o bi moi-moi qangodu ka nanako, so upa he o nyawa inisano Ngonaka." 	 nu vet vi at du vet alt og ikke trenger til at nogen spør dig; derfor tror vi at du er utgått fra Gud.


Ma sababu magegena so o bi cocatu kiaka ma ngale isingongangasu gena kanaga isilefo iqomaka o Gikimoi Awi Jaji ma Buku ma rabaka itemo, "Ma orasi Una Awi lawangi yadadala waturaka, so wodola o riho ikukuruye moika, de Awi ngongike moi-moi wositoku Awi nyawaka." 	 Derfor sier Skriften: Han fór op i det høie og bortførte fanger, han gav menneskene gaver.


So kanaga o Yahudika ma nyawa wihiri o nyawa moi awi ronga o Aleksander la ma ngale una wotagali wabicara ona yadadala manga simaka. So o Aleksander o nyawa yadadala magena wapomaka, de tanu una masirete asa wasinako itiai onaka. 	 Men nogen av hopen satte Aleksander inn i saken, da jødene skjøv ham frem; Aleksander slo da til lyd med hånden og vilde holde en forsvarstale til folket.


Magena positero maro o ngopeqeka moi ma orasi mopuo gena ami siri de mosangisara, duma nakoso mopuo qaboloka, de ami siri ma sangisara lo mawosaka, sababu ma ngale o ngopa moi mosibuo o duniaka so muna foloi minali. 	 Når kvinnen føder, har hun sorg, fordi hennes tid er kommet; men når hun har født sitt barn, kommer hun ikke lenger sin trengsel i hu, av glede over at et menneske er født til verden.


Qaboloka, de o bi guru agama de lo o bi Farisika ma nyawa ona yamuruo naga itemo o Yesuska, "Baba Guru, ngomi miadupa la o nonako moi o dipaka naaka la miakelelo igogou Ngona Ani sihino o Gikimoino." 	 Da svarte nogen av de skriftlærde og fariseerne ham og sa: Mester! vi vil gjerne se et tegn av dig.


Igogou, Ngohi o kuasa tinihike nginika, la ngini aku niapito o ngihia eko o hai sosolota, de lo nanga saturu manga buturu qangodu-ngodu. O nyawa moi lo asa upa niqabo. 	 Se, jeg har gitt eder makt til å trede på slanger og skorpioner og over alt fiendens velde, og ingen ting skal skade eder;


Bilasu niaaka komagena, sababu o Gikimoi Awi Jaji ma Buku ma rabaka kanaga isilefoka itemo, "Nakoso o nyawa la kanaga yodupa manga sininga de ma nalika ma deka maro yooho kanena o duniaka de lo o loha yamake, ona magena bilasu manga bicara yapareta qaloha la upa sidago o demo qatotorou eko ikokulai manga uruno isupu. 	 For den som vil elske livet og se gode dager, han holde sin tunge fra ondt og sine leber fra å tale svik;


Timotius, ngona gena maro o gogobu manga guru moi so ngohi tonisitiari. Upa ngona nangamo o dodihimo yanau de foloisi yoriria dede ngona, duma aku nabaja de nogolo onaka imatero maro ani baba masirete. De aku lo nasidapano yanau inonongoruku imatero maro ani nongoru masirete. 	 Tal ikke hårdt til en gammel mann, men forman ham som en far, unge menn som brødre,


So o bi moi-moi iqomaka gena o orasi manena ngohi tolefo kali nginika, la tinisulo tanu upa he o dorou niaaka. Duma hika idodooha, nakoso kanaga nginika de o nyawa nagoona o dorou gena niaakaka. De kanaga ngoneka cawali o nyawa moi de ka ma ngale ngone Una magena asa wogolo o Baba Gikimoika, o nyawa Una magena o Yesus Kristus gena Awi sininga itotiai. 	 Mine barn! dette skriver jeg til eder forat I ikke skal synde; og om nogen synder, da har vi en talsmann hos Faderen, Jesus Kristus, den rettferdige,


So o Jou Yesus wotemo unaka, "Ngini o Farisika ma nyawa gena maro o nyawa la kanaga o udo-udo de o lelenga gena ma duduno yatiodo, duma ma rabaku ka qafajasi. O adati de o galepu kiaka cawali ma duduno pakokelelo gena igogou niaaka. Duma kanaga to ngini nia sininga ma rabaka ka o dodesere de lo nyafusu ma dorou nipareta. 	 Da sa Herren til ham: I fariseere renser nu beger og fat utvendig; men eders indre er fullt av rov og ondskap.


De o Yesus wotemo, "Boloka!" So Una wapaqa o nyawa una magena awi ngauka so wosiloha kali. 	 Men Jesus svarte og sa: La dem bare gå så vidt! Og han rørte ved hans øre og lægte ham.


So kagena de ona o surati magena yabaca so iise, de o surati ma demo magena yasiputuru to ona manga sininga ipopeleso ma ngale o bobita qangodu upa he yaaka, komagena so ona yangodu yanali de imore. 	 Da de hadde lest det, blev de glade over trøsten de fikk.


Kagena de o Yesus wotemo, "Notagi, sababu de to ngona ani piricaya Ngohika asa nisilohaka." De o orasi magena qabolo wopipilo asa womasigeleloka, de una lo wotagi o Yesus iwimoteka. 	 Da sa Jesus til ham: Gå bort! din tro har frelst dig. Og straks fikk han sitt syn igjen og fulgte ham på veien.


De lo ngaroko ngohi kanaga ai arata qangodu tahike o nyawa isususaka de lo ma ngale o Jou Yesus towipiricaya so ngohi ai rohe tahike la o nyawa aku yatupu, duma ai dodara o nyawaka gena he ihiwa, de ngohi ai oho gena asa ma faida ka ihiwa. 	 Og om jeg gir til føde for fattige alt det jeg eier, og om jeg gir mitt legeme til å brennes, men ikke har kjærlighet, da gagner det mig intet.


Gena imatero maro Awi bobita ngone patotilakuka de nanga sala moi-moi magena walefoka, de ma lefo magena wapikika. De lo ma Kristus wosone so ma lefo magena aku o Gikimoi wasisaka, maro o nyawa moi kanaga yasidasangahadi so yosoneka. 	 og utslettet skyldbrevet mot oss, som var skrevet med bud, det som gikk oss imot, og det tok han bort idet han naglet det til korset.


He! Ngini de nia ngauka tanu niise la nianako. Sidago kanena." 	 Den som har ører, han høre!


De lo maro o nyawa womatengo kanaga woholu o Gikimoi wisigise so yangodu idadi o nyawa ma dorou, komagena lo o nyawa womatengoli kanaga wodupa o Gikimoi wisigise so yangodu idadi o nyawa manga sininga itotiai Unaka. 	 for likesom de mange er blitt syndere ved det ene menneskes ulydighet, så skal også de mange bli rettferdige ved den enes lydighet.


Duma koloko ma ngutu ilukukuwa, so ona yopiricaya itekawa. So de o susa yamake de ma ngale o habari qaloloha so yasisangisara, de gila-gila ona ma Jou wipalako so imakiliho de ikafirika. 	 men han har ikke rot i sig, og holder bare ut til en tid; blir det trengsel eller forfølgelse for ordets skyld, da tar han straks anstøt.


So kagena de Una wosango, "Naguuna awi roti o lelengaku asa wotono dede Ngohi, una magenena asa Ngohi woisiija. 	 Han svarte og sa: Den som dypper hånden i fatet sammen med mig, han skal forråde mig.


Nakoso ona magena o dorou ma dupa manga siningaka yososininga, ma ngale ona gena de o Gikimoi imakitingaka, duma o nyawa ona magena o kia Awi Gurumi ma dupa gena yososininga, ma ngale ona magena o oho ka sidutu ikakali yamake de lo manga sininga ma rabaka isanangi. 	 For kjødets attrå er død, men Åndens attrå er liv og fred,


O gogobu ma leleani bilasu lo o moi-moi yaaka maro o nyawa aku yahoromati. Komagena upa manga laqe isago, upa yotobadalu, de upa o pipi yodesere. 	 Likeså skal menighets-tjenerne være verdige, ikke tvetungede, ikke tilbøielige til megen vin, ikke lystne efter ussel vinning,


Duma o imamka ma bi sahe de o bi guru agama yakelelo o nonako ihahairani, kiaka waaaka, so ona yongamo. De lo ona yotoosa gena, yoise o ngopa-ngopa imanere o Gikimoi Awi Tahuka itemo, "Powigiliri Una o Daud awi ngopa de awi dano moiku!" 	 Men da yppersteprestene og de skriftlærde så de undergjerninger han gjorde, og barna som ropte i templet: Hosianna Davids sønn! da blev de vrede og sa til ham:


De kanaga o orasi magena asa o osu isitodokano sidago lo o kota magena, o regu mogiowo so o regu moi yasiwaroka, de o nyawa manga dala yacala tumudingi isoneka. So o nyawa ma binukali gena asa ka yamodo de itemo, "Igogou! O Gikimoi o sorogaka gena ka Una magena wolamo." 	 Og i samme stund blev det et stort jordskjelv, og tiendedelen av byen falt, og syv tusen mennesker blev drept i jordskjelvet; og de andre blev forferdet og gav himmelens Gud ære.


De ngohi tanako igogou ngini aku niosininga ma orasi ngohi kagenasi nginika, de o moi-moi qangodu iqoma talelefoka gena ngohi tosingangasu nginika tosidadu-dadu. 	 Minnes I ikke at jeg sa eder dette da jeg ennu var hos eder?


So kagena de Una wotagi wogila-gila, de wamake kali o nyawa yasinotoli ma ria de ma nongoru, ena o Yakobus de o Yohanes. Ona magena de manga baba o Zebedeus manga soma isidiahi o deru ma rabaka. De ona lo o Yesus waaso, 	 Og da han gikk videre frem, så han to andre brødre, Jakob, Sebedeus' sønn, og hans bror Johannes, sitte i båten med sin far Sebedeus, i ferd med å bøte sine garn, og han kalte dem.


Qabolo de wotemoli, 'Ma sababu magegena yanau moi bilasu ma baba de ma awa wadongosa la una de awi peqekaka, so ona asa idadi ka ka moi, 	 og sa: Derfor skal mannen forlate far og mor og holde sig til sin hustru, og de to skal være ett kjød?


De qadoohaso Ngohi noitailako. Lebelaha o nyawa, kiaka ona magena Ai dodoto yoiiseka, hika ona magenaka nasano. O kia naga Ngohi tadodotoka ona magena igogou yanako." 	 Hvorfor spør du mig? Spør dem som har hørt mig, om hvad jeg har talt til dem! se, de vet hvad jeg har sagt.


Kagena de ngohi asa toise o ili moili o sorogano ibicara kugena o Gikimoi Awi nyawa o Babel ma rabaka, gena itemo, "He! Hika ngini Ai nyawa taika nisupu. Upa sidago o Babel ma dorou niamote so ngini lo niaaka komagena, de niamake o dorou ma fanggali gena o bodito qatotorou. 	 Og jeg hørte en annen røst fra himmelen si: Gå ut fra henne, mitt folk, forat I ikke skal ha del i hennes synder, og forat I ikke skal få noget av hennes plager!


De ngini kanaga o nyawa qaloloha de asa nitemo ona magena o nyawa ma dorou, sidago ona magena o hakimka niasirisima de niagulai qaputuru sidago lo ona magena asa yatoomaka. De ngaroko ona magena ngini nialawangi komagena, duma ona magena asa iniholuwa. 	 I har domfelt og drept den rettferdige; ingen gjør motstand mot eder.


o Gikimoi Awi Tahuka una wowosa so o roti o Gikimoika isisusuba gena waqehe de waoqoka. Ena momongo, idadiwa nako pamote to ngone nanga agama ma bobita, cawali o bi imam aku o roti magena yaoqo. Duma o Daud waoqoka, de to una awi nyawa lo wahike so yaoqoka. 	 hvorledes han gikk inn i Guds hus og tok skuebrødene og åt, og gav også dem som var med ham? Og dem har ingen lov til å ete uten prestene alene.


Mutuwade ma ngale o Jou Yesus foloisi wolamo de o bi malaikat, so ngone bilasu pomasidodiahi o dodoto ma ngale Una gena, kiaka poiise, magena pomasigocoho qaputuru de posigise qaputuru, la ma ngale upa ngone he kagena o ngeko itotiaika de pamote kali o ngeko isasalaka. 	 Derfor må vi så meget mere gi akt på det vi har hørt, forat vi ikke skal drive bort derfra.


So kagena awi susa ma rabaka, una asa wamamalo wotemo, 'O bi nyawa imomanara ai babaka to ona magena manga ino ka de ma boloi, duma nako ngohi kanena isapi gena he dangade tosone bai! 	 Men da kom han til sig selv og sa: Hvor mange leiefolk hos min far har fullt op av brød, men jeg setter livet til her av sult!


So kagena lo o bi nyawa yadadala lo imasimote so o Paulus de o Silas yangangapo, kagena de o bobareta magena o rasul yasinoto manga baju lo yaracaka de yahoika, de isulo la ona yangangapo. 	 Folket reiste sig også imot dem; styresmennene rev da klærne av dem og lot dem hudstryke,


O ili magena imatogu, so ato imatodoka so yanano cawali o Yesus womatengoka. So ma orasi done iuti o talaku de ona yaruwange asa imasipongoka, o nyawa moi lo yasingangasuwa maro o kia ona yakokeleloka. 	 Og da røsten kom, var ingen å se, uten Jesus alene. Og de tidde stille og fortalte ingen i de dager noget av det som de hadde sett.


Ngone aku posango upa komagena bai! Sababu itiaiwa, nakoso o Gikimoi ngomi o Yahudika ma nyawa womisangisarawa de kanaga o dunia ma nyawa moi wasangisarali. 	 Langt derifra! hvorledes kunde Gud da dømme verden?


O wange manena mia oho ma kurangi nomihike. 	 gi oss idag vårt daglige brød;


De upa sidago ngohi lo totemo, ai sininga ma rabaka imatero maro de ma Kristus Awi sininga gena komagena qabolo. Duma ngohi ai ngale gena, ngohi de ai buturu qaasu-asu asa o Yesus Kristus towimote sidago ai sininga idadi maro Una wodudupa, la to Una Awi edekati ma orasi ngohi woihiri de towimote gena kanaga itero de itiai. Maro o nyawa moi la kanaga o gogitina ma rabaka de womagogora qaputuru so womatoguwa sidago ma batika waado. 	 Ikke at jeg allerede har grepet det eller allerede er fullkommen; men jeg jager efter det, om jeg og kan gripe det, eftersom jeg og er grepet av Kristus Jesus.


So o Petrus wotagi o deruku wopane kali, de manga soma magena o dududusa wosidirifaka. Manga soma gena iwedoka de o nao ilalago ma dala gena 153, de ngaroko komagena manga soma gena iracawa. 	 Simon Peter gikk ombord og drog garnet på land, fullt av store fisker, hundre og tre og femti, og enda det var så mange, gikk garnet ikke i sønder.


So Una wotemo, "Hika niasoma nia deru ma girinaku niaumo. Kugena asa o nao gena niamake." Ona yoise komagena, so kagena de manga deru ma girinaku manga soma yaumoka, de ato yanano, pei, o nao gena ka idala poli, sidago manga soma yalia de yatide lo yaaku kawa. 	 Men han sa til dem: Kast garnet på den høire side av båten, så skal I få! De kastet det da ut, og nu var de ikke i stand til å dra det op, så meget fisk var der.


Kagena de mia dodiao yamuruo naga yahika o boosuka, de kagena yakelelo igogou imatero maro o kia o ngopeqeka ona magena yodedemoka. Duma ona o Yesus wimakewa." 	 og nogen av dem som var med oss, gikk bort til graven og fant det så som kvinnene hadde sagt; men ham så de ikke.


Maro komagena lo kanaga dede ngini. Nakoso ngini kanaga nisibobicara o bi bahasa irupa-rupa o nyawa yananakowa, de igogou ma ngale gena ngini nia dodiao asa yanakowa. Sababu ngini niodupa ifoloi o bi cocatu o Gurumi Qatetebino niamake, so hika niodupa la aku niaaka o bi cocatu kiaka o gogobu manga piricaya foloisi nisiputuru. 	 Således også med eder: Når I streber efter de åndelige gaver, så søk å få dem i rikelig mål til menighetens opbyggelse.


So wisimamaqe qabolo, de Awi juba qauungu yahoi de wisitiba kali to Una Awi juba masirete. De asa wituda wisisupu so itagi la iwisidasangahadi. 	 Og da de hadde spottet ham, tok de purpurkappen av ham og klædde ham i hans egne klær. Så førte de ham ut for å korsfeste ham.


De kagena ma Imam Wilalamo awi gilalo moi, una awi ngau o Petrus waooto awi gianongoru moi gena, witemo, "Qadoohaso kangano ngohi tonikelelo o doroka nagala ngona bai gena dede Una." 	 En av yppersteprestens tjenere, en frende av den som Peter hadde hugget øret av, sier: Så ikke jeg dig sammen med ham i haven?


Ai sumbayang ma rabaka gena ngini tiniwosawa. Ngohi togolo o Gikimoika, nako wodupa, tanu iteka kawa de o ngeko woihike ma ngale ngohi aku tinikurumi. O Gikimoi masirete wanako de wakelelo o kia ngohi tododedemo itiai de itero, gena ngini tiniwosawa ai sumbayang ma rabaka. Una gena kanaga de ai sininga igogou towileleani, ma ngale o habari qaloloha, ena gena, Awi Ngopa masirete towisihabari. 	 idet jeg alltid i mine bønner beder om at jeg dog endelig engang ved Guds vilje må få lykke til å komme til eder.


Ipapasaka, de o Yesus de Awi muri-muri itagi ikahika o Yudea ma tonaka. De kagena o orasi muruo naga Una wogoge dede ona, de lo wosulo o nyawa yaosi, gena maro o nonako moi igogou Una wimomote. 	 Derefter kom Jesus og hans disipler til Judea, og han blev der sammen med dem og døpte.


Komagena lo o nyawa asa yobusengi ma wange Ngohi o Nyawa ma Duhutu tahino kali kanena o duniaka la Ai kuasa tasikelelo. 	 således skal det også gå på den dag da Menneskesønnen åpenbares.


Kanaga o Farisi ma nyawa moi awi ronga o Nikodemus, de una magena lo o Yahudika manga roriri moi o Mahkamah Agama manga sidongirabano. 	 Og det var en mann av fariseerne som hette Nikodemus, en av jødenes rådsherrer;


Ma dodoguka, cawali o kota magena manga sekretaris aku wasisohi o bi nyawa yadadala magena, de wobicara wotemo, "He, ngini ai gianongoru o Efesus ma nyawa! O nyawa yangodu yanakoka cawali o Efesus ma kotaka manena pojaga o giki o Artemis ma tahu ilalamo de o teto o giki mitotulada moi itutura o dipaku. 	 Men by-skriveren fikk hopen til å være rolig, og sa derefter: I menn fra Efesus! Hvilket menneske er det vel som ikke vet at efesernes by er tempelvokter for den store Diana og hennes himmelfalne billede?


Kagena de o bui ma jojaga manga sahe womomi, de wakelelo o bui ma ngora ipelenga qangoduka, so awi sininga ma rabaka wotemo nagala o bi nyawa yapopilikuka gena iloqa yangoduka, so awi sumarangi walia la tanu womatooma. 	 Fangevokteren fór da op av søvne, og da han så fengslets dører åpne, drog han et sverd og vilde drepe sig, fordi han trodde at fangene var rømt.


Komagena so nako yadadala gena Ngohi tabicara de Ai ade-ade, sababu ona magena kanaga de manga lakoka, duma o ade-ade ma ngale gena yasahewa de lo cawali de manga ngauka, duma imasigisewa eko isidodoguwa. 	 Derfor taler jeg til dem i lignelser, fordi de ser og dog ikke ser, og fordi de hører og dog ikke hører og ikke forstår.


De ma boboloili gena tanu ngini ningodu magena nimatekedodara moi de moika, sababu nakoso ngini niaaka komagena de ngini asa nimatekerimoi gena ka igogou de itiai. 	 Men over alt dette iklæ eder kjærligheten, som er fullkommenhetens sambånd.


Komagena so ngone bilasu panako igogou, nakoso Una wodupa o nyawa moi wigalusiri maro o Yakub, de magena asa ka waaka. De nakoso wodupa o nyawa moika awi sininga idadi qatogoi imatero maro ma Firaun gena, bilasu lo ka waaka. 	 Altså: hvem han vil, den miskunner han sig over; og hvem han vil, den forherder han.


"Ma solano o orasi kangano manena de ikahika o nyawa manga manara maro komagegena yaaku kawa yaaho nonena o Gikimoi Awi Tahu ma lolohano." 	 og han tillot ikke at nogen bar noget kar gjennem templet.


Upa sidago o nyawa la kanaga manga manara ma sopo qatotorou gena ngini niamote, maro o bubutu ma rabaka itagi. Duma manga manara qatotorou magena ngini bilasu nisikelelo de to ngini nia manara qaloloha, maro o nita moi kagena o bubutu ma rabaka isiwa. 	 og ha intet å gjøre med mørkets ufruktbare gjerninger, men refs dem heller!


Duma Una wotemo, "He! Nimiqohaka. Muna maakaka o manara qaloloha-loha moi Ngohika. Duma ngini ka nimisisusa. Boloka! 	 Men Jesus sa: La henne være i fred! Hvorfor gjør I henne fortred? hun har gjort en god gjerning mot mig.


Ma ngale magegena so o kia igogou o Gikimoi wasirimoika, upa lo o nyawa pasiritinga." 	 Derfor, det som Gud har sammenføiet, det skal et menneske ikke adskille.


Ai dodiao nipipiricayaka, ngohi tongongano de tinigegego la tanu ngini gena maro ngohi manena. Ma ngale o bi bobita moi-moi o Gikimoino magena maro ngohi ipalako komagena lo ngini inipalako. Sababu, ipapasaka, ngohi masirete lo maro ka ngini o Yahudika ma nyawa nisowo so o bi bobita gena ngohi tamote kawa. So ma orasi magena ngohi kagena nginika, de ngini gena o sala moi lo niaaka waasi ngohika. 	 Vær som jeg! for jeg er jo som I. Brødre! jeg ber eder. I har ingen urett gjort mig;


O Petrus wosango de wotemo, "Hiwa, Baba! Ngaroko ngohi tosone dede Ngona, duma igogou ngohi tomanosuwa." De Awi muri-muri ma binuka lo manga demo komagena. 	 Peter sa til ham: Om jeg så skal dø med dig, vil jeg ikke fornekte dig. Det samme sa alle disiplene.


De ona yadadala magena iwisango itemo Unaka, "We! Ngona notemo done asa nosone? Duma ngomi miise kanaga isilelefo o Gikimoi Awi Jaji ma Buku ma rabaka itemo, nako o Salamati ma Kolano asa upa wosone, duma Una kanena wooho ka sidutu ikakali. So o kiaso notemo, o Nyawa ma Duhutu magena o duniaka de witide o sangahadiye. Mutuwade Ngona bilasu nomidoto kali ma ngale o Nyawa ma Duhutu Una magena naguuna." 	 Folket svarte ham: Vi har hørt av loven at Messias blir til evig tid; hvorledes kan da du si at Menneskesønnen skal ophøies? Hvem er denne Menneskesønn?


Ce! To ngini nia dodiao manga sala qaceke maro o gaapo manga lakoka magena aku niakelelo, duma niakelelowa kanaga nia sala ilalamo maro o ifa moi yodebesu nia lako masireteka. 	 Hvorfor ser du splinten i din brors øie, men bjelken i ditt eget øie blir du ikke var?


Duma ngone kanaga o dunia manenaka de poohosi, de ngone gena o sangisara ma rabaka pogogesi sidago pomaridemo, "Ayoo!" De ngone de nanga ngongano foloi ilamo asa podamaha ma orasi o sorogaka, de o rohe qamomuane done asa pamake. 	 For også mens vi er her til huse, sukker vi, fordi vi lenges efter å overklædes med vår bolig fra himmelen,


Duma kanaga o nyawa yamoruha ifoloi gena imamingihuka, de widamaha la ona witooma. Ona yangodu isasi qaboloka gena bilasu o Paulus iwitago de iwitooma kasi de asa ona ioqo de iudo kali. De o orasi manena ona imasidailako qaboloka, so itamaha la tanu manga gogolo magena ngona nosimote de naaka. So, baba, togolo tanu manga gogolo magena upa lo nosimote de naaka." 	 du må da ikke la dig overtale av dem; for mere enn firti menn av dem ligger på lur efter ham, og de har forbannet sig på at de hverken vil ete eller drikke før de har drept ham, og nu holder de sig ferdige og venter på at du skal love det.


So kagena de Una wotemo onaka, "Nako komagena, Ngohi lo toholu todedemo nginika de naguuna awi haku so Ngohi taaka o moi-moi qangodu manena." 	 Da sa Jesus til dem: Så sier heller ikke jeg eder med hvad myndighet jeg gjør dette.


La magena qabolo de o Yesus wotemo Awi muri-murika, "Nitagi o deruku nipane la niside kadoka o doku Betsaida o talaga ma sonongaka. Ngohi asa o nyawa yadadala ona magena tasulo iliho kasi." 	 Og straks nødde han sine disipler til å gå i båten og fare i forveien over til hin side, til Betsaida, mens han selv sendte folket avsted.


Ma ngale magegena so kagena o teo ma dateka o naga magena imaokoye itemo, "Cedeke!" 	 Og jeg stod på sanden ved havet.


Duma imomanara ona magena wikelelo de itemo moi de moika, 'Una magena bai! Una o warisi ma jojoho. Hino la ngone una powitoomaka, ma ngale ngone pamake to una awi warisi.' 	 Men da vingårdsmennene så sønnen, sa de sig imellem: Dette er arvingen; kom, la oss slå ham ihjel, så vi kan få hans arv!


De o nyawa nagoona la kanaga Ngohi ipiricaya de o oho ka sidutu ikakali yamake, de ona magegena asa upa dede o Gikimoi imakitinga. So ngona o orasi manena, idodooha Ai demo gena ngona nopiricaya." 	 og hver den som lever og tror på mig, skal aldri i evighet dø. Tror du dette?


O Yesus awi dodagi ma rabaka wotagi o Yerusalemka gena, o bi doku wakiloli o nyawa wadoto. 	 Og han gikk omkring og lærte rundt om I byer og landsbyer, og tok veien til Jerusalem.


o Yohanes o nyawa waosi gena naguuna o haku wihike, o nyawano eko o Gikimoino." 	 Johannes' dåp, var den fra himmelen eller fra mennesker?


Ona imanere itemo, "Inya! Jou Nokokuasa, de Ngona gena nitetebi de lo Ngonaka aku minipiricaya. So upa iteka de tanu o nyawa ngomi imitotoomaka manga dorou gena Ngona asa nafanggali de o dorou." 	 og de ropte med høi røst og sa: Herre, du hellige og sanndrue! hvor lenge skal det vare før du holder dom og hevner vårt blod på dem som bor på jorden?


Tanu lo naaka moiwa yanako ma diai. Maro de manga lakoka duma imasigelelowa. Ona lo nasidipito, maro o gilalo moi o wange isigeto awi gina qatubuso." 	 la deres øine bli formørket, så de ikke ser, og bøi alltid deres rygg!


So o nyawa o duniaka igogoge ona yangodu asa o haiwani magenaka isuba, ka cawali ona magena ma orasi o Gikimoi o dunia wosidadi waasi, de kanaga ona manga ronga isilelefo o oho ma buku ma rabaka. O buku magena o Duba ma Goho witotolaka gena to Una Awi buku. 	 Og alle som bor på jorden, skal tilbede det, hver den som ikke, fra verdens grunnvoll blev lagt, har fått sitt navn skrevet i livsens bok hos Lammet som er slaktet.


O Yesus wosijaritali o ade-ade moi o nyawa yadadalaka wotemo, "O Gikimoi wopareta gena, posiade-ade imatero maro o nyawa wototoro moi o gisisi o tamo qaloloha wosihaja awi doroka. 	 En annen lignelse fremsatte han for dem og sa: Himlenes rike er å ligne med en mann som hadde sådd god sæd i sin aker;


Cawali o Gikimoi womatengo de aku wosulo o moi-moi o kia paaka de o kia upa paaka, so o nyawa manga laha de manga dorou ma sopo lo aku wafanggali. De Una womatengo aku lo ngone wonasisalamati eko wonasisa. So ma ngale ngini gena nia kuasa ihiwa sidago lo aku o nyawa niasisala. 	 Én er lovgiveren og dommeren, han som er mektig til å frelse og til å ødelegge; men du, hvem er du som dømmer din neste?


Duma ma Kristus igogou-gogou o soneno iwisioho kali. De Una iwisioho kali woqomaka la wodadi maro o jaji moi, kiaka to Gikimoi Awi nyawa nakoso isone de done asa ona lo wasioho kali. 	 Men nu er Kristus opstanden fra de døde og er blitt førstegrøden av de hensovede.


Komagena lo nakoso o ngopeqeka mopipiricaya moi kanaga de ma roka gena wopipiricaya wisowo, duma una wodupa de ma peqeka imatekesikogoge o tahu moi, de muna magena mowitinga gena he idadi kawa. 	 og om en hustru har en vantro mann, og denne samtykker i å bo hos henne, da skille hun sig ikke fra sin mann!


Sababu ngona ani roka gena nomatagali he ma motoha qabolo, de o orasi manena naga ngona de yanau moi nimasikokogoge gena ani roka wisowo. So, Awa, ngona notemo ani roka ihiwa gena itiai de itero." 	 for du har hatt fem menn, og den du nu har, er ikke din mann. Der talte du sant.


So kagena ma deka o taungu sinoto o Paulus o manara magena waaka sidago o nyawa igogoge o Asia ma daeraka yangodu-ngodu, bai o Yahudika ma nyawa de lo o Yahudika ma nyawa yasowo lo, yoise o habari ma ngale o Jou Yesuska. 	 Dette varte i to år, så alle som bodde i Asia, fikk høre Herrens ord, både jøder og grekere.


Kagena de o Babel o kota ilalamo magena asa ileta o regu saangeka, de lo o bangsa o Gikimoi wihoholu manga bi kota qangodu asa irubaka. Sababu o Gikimoi wososininga o kota ilalamo magena manga dorou moi-moi ilamo, so ona bilasu Una Awi doosa foloisi ilalamo yamake, gena maro o dalu qacucuka de qamamali yasiudo. 	 Og den store by blev delt i tre deler, og folkenes byer falt, og Babylon, den store, blev ihukommet for Gud, at den skulde få begeret med hans strenge vredes vin.


O gisisi ma sonongali asa itura o tona qalolohaku. So ioho ma goho ifero qaloha de ma hutu ilamo so isopo. Ma sopo kanaga qaloha sidago ma para ratu moi." So Una wajarita qabolo de wotemo, "He! Ngini de nia ngauka tanu niise la nianako. Sidago kanena." 	 Og noget falt i god jord; og det vokste op og bar frukt i hundre fold. Da han sa dette, ropte han: Den som har ører å høre med, han høre!


So o Yesus wotemo onaka, "Ce! So niiseka de ka niasahe waasi bai! 	 Men han sa: Er også I ennu uforstandige?


Komagena so o Gikimoi Awi dodoto itotiai gena ngone nanga dorouno inapalako de inasiputuru so aku Una powileleanika, so ngone gena igogou done asa nanga sopo ma dagali pamake Unano. Mutuwade bilasu ngini niabicaraka de niamanaraka lo maro o nyawa o Gikimoi Awi dagali moi-moi magegena yosininga qaloha. 	 Tal så og gjør så som de som skal dømmes efter frihetens lov!


Igogou, o nyawa moi lo yaakuwa yomanara o tuangi yasinotoka. Sababu ona asa o tuangi moi iwisininga eko iwisigise ifoloi, de o tuangi moili iwisikurangi eko iwisidoohawa. Komagena lo ngini. Idadiwa bai o Gikimoi Awi dupa niaaka de lo o duniaka ma kaya de ma arata gena salalu nimadolomu." 	 Ingen kan tjene to herrer; for han vil enten hate den ene og elske den andre, eller holde sig til den ene og forakte den andre; I kan ikke tjene Gud og mammon.


Kanagasi o susa de o sangisara kiaka bilasu Ngohi isimoku, de nakoso o sangisara magena idadi waasi, de Ngohi Ai sininga asa irihiwa so isusa. 	 Men en dåp har jeg å døpes med; og hvor jeg gruer til den er fullført!


Mutuwade o Gikimoi asa wotemo o Abraham awi sininga gena itiai Unaka. 	 Derfor blev det også regnet ham til rettferdighet.


Ai dodiao nipipiricaya, ngini ningodu nimaketero maro o gogobu moi-moi o Gikimoi wipipiricaya gena o Yesus Kristus Awi nyawa o Yudea ma daeraka, sababu maro ona magegena isangisara komagena lo ngini. Sababu to ngini nia nyawa masirete lo ngini nisisangisara, imatero maro o Yahudika ma nyawa kagena manga nyawa o Yudea ma daeraka igogoge lo yasisangisara qaboloka. 	 For I, brødre, er blitt efterfølgere av de Guds menigheter som er i Kristus Jesus i Judea, idet og I har lidt det samme av eders egne landsmenn som de har lidt av jødene,


Ani ngopa una magena asa wodadi o sosulo moi la kanaga woqomano, o Jou Awi hino wosidailako, so una asa kanaga de o Gikimoi Awi Gurumi ma kuasa, maro iqoqomaka ma nabi Elia, ma ngale done o baba awi sininga ma loha asa iuti ma ngopaku. De o bi nyawa o Jou wisigisewa, ona magena asa una watuda la aku imakiliho de manga siningaka yodupa o ngeko ibobolowo yanonu. Waaka komagena, so wosidailako la o bi nyawa yadadala magena asa iwisigise ka o Jouka. Done idadi komagena." 	 og han skal gå i forveien for ham i Elias' ånd og kraft, for å vende fedres hjerter til barn og ulydige til rettferdiges sinnelag, for å berede Herren et velskikket folk.


Sababu o bi nyawa ma dorou magegena asa yodupa yaaka o dorou maro ka to ona manga rohe masirete isiboso de cawali ka o pipi yonyafusu, komagena lo o dorou yodupa yaaka gena imacaralamo, so manga demo masireteka lo ona imasihie, sidago lo yobicara maro o nyawa manga agama ihihiwa, de yoholu yasigise manga dodihimoka, de yoholu manga sininga ma loha yahike so manga sininga gena o Gikimoi wodupawa, 	 For menneskene skal da være egenkjærlige, pengekjære, stortalende, overmodige, spottende, ulydige mot foreldre, utakknemlige, vanhellige,