So komagena lo done ma wangeka o nyawa yangodu o Gikimoi wafanggali itotiai, de muna o Koresarano ma kolano done misioho kali dede ngini o bi nyawa o orasi manena, de muna magena lo asa ngini minisisala. Sababu iqomaka muna gena modupa ma Kolano Salomo wococawaro awi dodoto moise, so muna ami dokuka de asa motagi momakuru-kuruka. Duma kanena naga nia sidongirabaka o orasi manena, ngaroko kanaga wimoi foloi wolamo de o Salomo, ce, Awi demo gena igogou ngini ka niopiricaya waasi." 	 Dronningen fra Syden skal stå op på dommens dag sammen med denne slekt og fordømme den; for hun kom fra jordens ytterste ende for å høre Salomos visdom, og se, her er mere enn Salomo.


Ena gena, ngini dede ngohi nanga piricaya imakomoteka, so moi de moi aku pomatekesiduduga. 	 det vil si at jeg hos eder kunde vederkveges sammen med eder ved den felles tro, eders og min.


Magena o Pilatus woise, de una wosano, "O nyawa Una manena o Galilea ma nyawa?" 	 Da Pilatus hørte det, spurte han om mannen var fra Galilea,


O Yesus o ade-ade magena wosijarita qabolo, de Una wisano o guru agama magenaka wotemo, "To ngona ani dakolo idodooha. Nakoso yaruwange ona magena, naguuna igogou waaka o nyawa wikokooraka gena, ngaroko winako waasi, duma wiriwo maro ka awi dodiao moi." 	 Hvem av disse tre synes du nu viste sig som den manns næste som var falt iblandt røverne?


Igogou, o susa de o sangisara ma bio idala so moi-moi qangodu magena ngomi imidaheka, so ngomi o nyawa imisidipito, duma miturawa. De ngomi kanaga migamamu, duma mia ngongano o Gikimoika itolawa. 	 idet vi alltid er i trengsel, men ikke kuet, tvilende, men ikke mistvilende,


De to ngohi ai edekati o habari qaloloha magena tosihabari o riho kiaka bato ma ngale ma Kristus gena yoise waasi. La komagena upa sidago o nyawa ma somoa isihabari iqomaka so ngohi manga manara magena tosigila-gila. Maro o nyawa moi kanaga o tahu wosigoko, duma upa wosigoko o nyawa ma somoa manga tahu ma sosoqeka. 	 dog så at jeg satte min ære i å forkynne evangeliet, ikke der hvor Kristus allerede var nevnt, forat jeg ikke skulde bygge på fremmed grunnvoll,


Sababu o kia waooqo magena to una awi siningaku iwosawa, duma iwosa awi pokoku, so ma duuru de wosihoho so isupu kali." (De o Yesus Awi demo manena Una wasingangasu, so o ino qangodu gena aku ngone paoqo.) 	 Det kommer jo ikke inn i hans hjerte, mere bare i hans buk, og går ut den naturlige vei, hvorved all mat blir renset.


So kagena de o Paulus wotemo onaka, "O Yohanes waosi o nyawa nagoona iwigolo una hitilahi igogou ona manga dorouno imatoba de imatodubaka. De o Israel ma nyawaka o Yohanes wasingangasu bilasu ona lo iwipiricaya o nyawa moi asa wahino wotuuruno, Una magena o Yesus." 	 Da sa Paulus: Johannes, han døpte med omvendelses dåp, idet han sa til folket at de skulde tro på den som kom efter ham, det er på Jesus.


Kagena de o wange saange de ma sononga magena ipasaka, de o Gikimoi de Awi woma masirete asa o nabi yasinoto manga sone ma bake magena wasioho kali. So ona asa imomi de ioho kali, so ona magenaka nakoso o nyawa la o nabi magena yakelelo, de ona yangodu yatirine de yamodo. 	 Og efter de tre dager og en halv kom det livsånde fra Gud i dem, og de reiste sig op på sine føtter, og en stor frykt falt på dem som så dem.


O ngihi magena ma rabaka kanaga o manyanyi yatutupu ma riho o guracino de lo o Gikimoi Awi jaji ma borua isilape de o guraci. De o borua magena ma rabaka kanaga o momolo moi o guracino ma ngale o ino manna kagena yadiahi, de o Harum awi didiki iqoqoma itotoorika, de lo o teto o leta sinoto ma qokuku yalefo o sulo ngai mogiowo o Gikimoino. 	 som hadde et røkoffer-alter av gull og paktens ark, som var klædd rundt om med gull, og i denne var en gullkrukke med manna og Arons stav, som hadde blomstret, og paktens tavler,


So ma orasi ona iuti o talaku, de wasibobita onaka wotemo, "Upa lo ngini nisingangasu o nyawaka o kia ngini niakokeleloka, ma bati Ngohi, o Nyawa ma Duhutu, tomomi Ai sone ma rabano." 	 Og da de gikk ned av fjellet, bød han dem at de ikke skulde fortelle nogen hvad de hadde sett, før Menneskesønnen var opstanden fra de døde.


So ma orasi imasidiado o nyawa isosone ioho kali, done naguuna womasipeqeka. Ena momongo, yatumudingi magena yangodu makawika." 	 Men i opstandelsen, når de står op, hvem av dem skal da få henne til hustru? for alle syv har jo hatt henne til hustru.


De asa o Yesus o nyawa yadadala dede Awi muri-muri watolomuno so wasibicara onaka, "O nyawa nagoona la imote Ngohi, bilasu imahadoku so manga dupa moi-moi manga sininga ma rabaka yapalako la imote-mote Ngohi, de qadoohawa nakoso o sangisara yamoku ma bati yosone. 	 Og han kalte folket til sig tillikemed sine disipler og sa til dem: Den som vil følge efter mig, han må fornekte sig selv og ta sitt kors op og følge mig.


So ngini gena tanu una niwingaho qaloha dede nia nalika, maro nia dodiao o Jou Yesus wipipiricayaka. De o nyawa yangodu maro una magegena tanu ngini asa niahoromati. 	 Ta derfor imot ham i Herren med all glede, og hold slike i ære;


So imagogora moi-moi manga dokuka itagi so o nyawa yasisiri manga jongutuku yasitide de Unaka yangaho kiaka yogiise Una kagena naga. 	 og de løp omkring i alt landet der, og de begynte å føre de syke omkring i sine senger dit hvor de hørte at han var.


So o toka magena itagi o bi kolano yangodu yatolomu o riho moika isigronga o Harmagedon, gena o Ibrani manga demo. 	 Og han samlet dem på det sted som på hebraisk heter Harmageddon.


Ona magena lo yodupa imatami o puji ma tahu ma simaka de lo o rarame ma rabaka, la ma ngale o nyawa yakelelo bai! 	 og de vil gjerne sitte øverst ved gjestebudene og ha de øverste seter i synagogene


De o dodoto manena gena o Gurumi Qatetebi lo wosiputuru. O Gikimoi Awi Jaji ma Buku ma rabaka itemo o Jou wotemo komanena, 	 Men det vidner og den Hellige Ånd for oss; for efterat han har sagt:


Ngohi gena Ai Baba Awi rabaka, de Una lo kanaga to Ngohi Ai rabaka, nagala magegena ngona nopiricaya waasi. Wewe! Duma to Ngohi Ai demo ma ngale gena upa nitemo ma sihino gena Ai sininga ma dupa masirete de tinidedemo. Duma ma sababu Ai Baba gena Ngohi Ai rabaka, so o bi moi-moi qangodu taaaka gena ma sihino Una Ai Baba waaka. 	 Tror du ikke at jeg er i Faderen og Faderen i mig? De ord jeg sier til eder, taler jeg ikke av mig selv, men Faderen, som blir i mig, han gjør sine gjerninger.


Ngona tonisingangasu igogou, o kia naga Ngohi takokeleloka de tanakoka gena igogou nginika tinidedemo de lo tinisingangasu qaboloka, duma ngini ningodu gena asa niaholu. 	 Sannelig, sannelig sier jeg dig: Vi taler det vi vet, og vi vidner det vi har sett, og I tar ikke imot vårt vidnesbyrd.


Ma ngale manga sininga qatogoi gena Una Awi sininga isusa. So kagena de Una womaginano ona de Awi doosaka, de wotemo o nyawa awi gia ma sononga isosoneka gena, "Ani gia natoano." De una awi gia watoa, de o orasi magena qabolo awi gia gena qalohaka. 	 Og han så omkring på dem med harme, full av sorg over deres hjertes forherdelse, og sa til mannen: Rekk din hånd ut! Og han rakte den ut, og hans hånd blev frisk igjen.


De nako o rohe ma qohu itemo, "Ngohi o gia isowo, so ngohi o rohe magena ma bobolo moi lo gena qasowo." Komagenawa bai! O qohu magena kanaga igogou nanga rohe ma bobolo moi. 	 Om foten sier: Fordi jeg ikke er hånd, hører jeg ikke med til legemet, så hører den like fullt med til legemet;


Una Awi muri yamogiowo de sinoto waaso imatolomu Unano la o kuasa wahikeka, la aku o toka yodusu de wasulo la itagi yasosinoto. 	 Og han kalte de tolv til sig og begynte å sende dem ut, to og to, og gav dem makt over de urene ånder.


Ngini gena o Gikimoi waaka so nia sininga foloisi isanangi, so bilasu nimakadame qaputuru moi de moika. Sababu Una winihiri nginika, la ma ngale ngini aku nimakadame o gogobu moi ma rabaka. De bilasu ngini salalu nia sukuru niatide Unaka. 	 Og Kristi fred råde i eders hjerter, den som I og blev kalt til i ett legeme, og vær takknemlige!


Duma nakoso ngini gena o dorou nimatekekagaka, maro o haiwani ilalago o bolu moi imatekekogoli de imatekekooqo gena, upa. Done ngini kagena asa o nyawa ipipiricaya o bolu moi gena nibiau so nimakokitingaka. 	 Men dersom I biter og eter hverandre, da se til at I ikke blir fortært av hverandre!


De ma dodoguku o ngopeqeka muna magena lo mosoneka. 	 Men sist av alle døde kvinnen.


Qabolo de o Tomas, wisironga lo Wosasago, una magena wotemo awi dodiao ma binukaka, "Hino la ngone powimomote lo aku posone dede Una." 	 Tomas, det er tvilling, sa da til sine meddisipler: La oss gå med, forat vi kan dø sammen med ham!


Komagena so Ngohi totemo bilasu ngini nimajaga de nia dailakoka, sababu ngini nisidodoguwa muruoka de nia Jou asa wahino." 	 Våk derfor! for I vet ikke hvad dag eders Herre kommer.


Mutuwade ma orasi o Yahudika ma bi roriri magena imasidiado o Kaisareaka la o Paulus iwikalaki, de ma langino gila-gila ngohi o sidang hakim taaka de tapareta so o Paulus wingoso. 	 Da de så var kommet sammen her, utsatte jeg ikke saken, men satte mig næste dag på dommersetet og bød at mannen skulde føres frem.


De kagena o wange saange ma raba una womasigelelowa, de lo wooqowa de woudowa. 	 Og i tre dager var han uten syn og hverken åt eller drakk.


Kagena de o Yesus wotagi o Zaitun ma Talaka so ma qokuka wogogeku, de o Gikimoi Awi Tahu magena worisimaka. De Una ka womatengoka, de o Petrus, o Yakobus, o Yohanes de o Andreas yahino ma ngale imasano. 	 Og da han satt på Oljeberget rett imot templet, spurte Peter og Jakob og Johannes og Andreas ham i enrum:


So kagena de o Paulus wotemo, "Ngaroko o orasi iteka eko idumu, duma ngohi tosumbayang o Gikimoika, la upa cawali ngona, duma ngini ningodu lo o wange manena ai demo niiise lo asa nidadi o Kristen ma nyawaka maro ngohi manena, duma upa nirate maro komanena." 	 Paulus sa da: Jeg vilde ønske til Gud, enten det mangler lite eller meget, at ikke alene du, men også alle som hører mig idag, måtte bli slik som jeg er, bare uten disse lenker.


Ngohi tanako igogou ngini gena nisimote ngohika de lo ngohi ngini tinisininga gena de ai nalika. So ngaroko o sangisara idala ngomi miamake, duma ma ngale ngini gena idadi to ngohi ai sininga ma buturu de lo ai nali gena de ma boloika. 	 Jeg har stor tiltro til eder; jeg roser mig storlig av eder; jeg er full av trøst, jeg er overvettes rik på glede under all vår trengsel.


Nako o nyawa Una winanako de lo o bi ngopeqeka ma orasi Una o Galilea ma dokuka so wimomote de wiriwoka, ona yangodu kagenadahu lo o kia naga idadadi magena qangodu yakelelo, gena ma soa sutu ikuruka. 	 Men alle hans kjenninger og de kvinner som hadde fulgt ham fra Galilea, stod langt borte og så dette.


So done ma orasi Awi nyawa yangodu wasioho kali de ona asa yosone kawa gena, aku ngone potemo Una Awi lawangi kiaka kanaga watutura ma dodoguka, ena gena o sone. 	 Den siste fiende som tilintetgjøres, er døden;


Kagena de o raki ma duhutu magena wotemo, 'Ngohi o kiali taaka. Ngohi asa tasidingo kali ai ngopa masirete towidododara. Igogou, done ai ngopa masirete so iwihoromati.' 	 Da sa vingårdens herre: Hvad skal jeg gjøre? Jeg vil sende min sønn, den elskede; de vil da vel undse sig for ham.


So Una watolomu yangodu so yahino Unaka, de wotemo, "Ngini ningodu nianako o bobareta o Gikimoi wihoholu ona manga kawasa yasidipito so manga oho isangisara. De o bobareta yalalago lo asa yapoloso so manga oho itibalangu. 	 Da kalte Jesus dem til sig og sa: I vet at de som gjelder for å være fyrster, hersker over sine folk, og deres stormenn bruker makt over dem.


Duma nakoso o nyawa la kanaga o ake Ngohi tahihike gena yaudo, ka ma moi yaudoka de isidadu kawa. Sababu o ake magegena imadadi maro o jobubu moi ona manga rohe ma rabaka, de nogena asa isupu la yamake o oho ka sidutu ikakali." 	 men den som drikker av det vann jeg vil gi ham, skal aldri i evighet tørste, men det vann jeg vil gi ham, blir i ham en kilde med vann som veller frem til evig liv.


Ma orasi ngone inasibuo o kia naga moi lo paahowa, de komagena lo ma orasi ngone posone o kia naga moi lo paahowa. 	 for vi har ikke hatt noget med oss til verden; det er åpenbart at vi heller ikke kan ta noget med oss derfra;


De o nyawa yokakaya la o Jou Yesus wipiricayaka, ona magena lo asa de manga nalika. Sababu upa manga kaya gena, duma o Gikimoi Awi laha wasidumu onaka so aku Una Awi simaka ona lo yolamo. O nyawa ikakaya manga alamu moi-moi qangodu gena yodongosa, ma orasi ona yangodu done isone. Maro o leru so ioho itekawa de isone so asa isisaka. 	 og den rike av sin ringhet; for han skal forgå som blomst på gress;


Qabolo de o Paulus awi gia de o haiwani ma kahi isipiliku de yatau so imongohoka. Kagena awi dateka womaokoye o prajurit manga sahe moi, de o Paulus wotemo unaka, "Nakoso o nyawa moi ma baba o Romaka ma nyawa maro ngohi manena so nitailako waasi de ningangapoka gena, kanaga nanga bobitaka inasimaha, eko hiwa." 	 Men da de nu hadde bundet ham for å hudstryke ham, sa Paulus til høvedsmannen, som stod hos: Har I lov til å hudstryke en romersk borger og det uten dom?


Baba-baba, ngini nianako o habari qaloloha magegena Una wosingangasu o Israel ma nyawaka, so o habari magena itemo o bi nyawa de o Gikimoi imakadame ma orasi o Yesus Kristus iwipiricaya, igogou Una magena o Salamati ma Kolano de lo o bi nyawa o duniaka manga Jou. 	 Det ord som han sendte ut til Israels barn, idet han i evangeliet forkynte fred ved Jesus Kristus han er alles Herre


Imatero maro o kia iqomaka ma ngale ma Kristus gena isilelefo o Gikimoi Awi Jaji ma Bukuka itemo, "O nyawa la kanaga ma ngale Una la Awi habari lo yogiise waasi de yasingangasu waasi, so done asa wimake de yasahe Una gena igogou." 	 men, som skrevet er: De som ikke har fått budskap om ham, skal se, og de som ikke har hørt, skal forstå.


Ai dodiao nipipiricaya, ngini niosininga idodooha iqoqomaka de to ngomi mia gia ma manara gena foloi ilamo de qatubuso. Ma orasi ngomi o wange isigeto-geto mimamanara iteka gena, ma ngale upa he o pipi minigolo nginika de ngomi ka o habari qaloloha o Gikimoino minisihabari nginika. 	 I minnes jo, brødre, vårt strev og vår møie: under arbeid natt og dag, for ikke å falle nogen av eder til byrde, forkynte vi Guds evangelium for eder.


De lo bilasu ngone paaka komagena, la ma ngale ona o Yesus wipipiricaya waasi asa ngone inahoromati, so o loha moi-moi maro o nyawa manga manara o nita ma rabaka magena ngone bilasu paaka. Upa inatobadalu sidago lo porarame poli. De upa nanga nyafusu ma dorou paaka sidago lo posundali. De lo upa pomakangamo sidago lo pomatekeduhudu. 	 La oss vandre sømmelig, som om dagen, ikke i svir og drikk, ikke i løsaktighet og skamløshet, ikke i kiv og avind,


Ngohi towipiricaya o Gikimoika o kia wotetemo ngohika gena asa idadi de imaaka. Mutuwade, ai baba-baba, o orasi manena nia sininga nisiputuru! 	 Derfor vær ved godt mot, I menn! for jeg setter min lit til Gud at det skal bli så som det er sagt mig.


Ngohi de o Jou Yesus mimarimoika, so igogou tanakoka o kia naga ngone paoqoka magena moi lo akuwa o dorouka inangaho. Ka cawali nakoso o nyawa la kanaga yamalo o ino kia naga moi qatotorou, de igogou magena qatorou onaka. So upa sidago ona magena ngini niabaja o ino magena yaoqo. 	 Jeg vet og er viss på det i den Herre Jesus at ingen ting er uren i sig selv; men for den som holder noget for urent, for ham er det urent.


De ma orasi moili Ngohi o roti ngai tumudingi tatepi-tepi de tasioqoka o nyawa yacala iha. De kanaga ma soohu o karaja tumudingi, magena lo ngini masirete niatolomu. 	 eller de syv brød til de fire tusen, og hvor mange kurver I da fikk?


Kagena de asa ngohi takelelo he kanaga o soroga qamomuane moi de lo o dunia qamomuane moi. Sababu o soroga de o dunia iqoqoma gena ihiwaka, komagena lo o ngoloto. 	 Og jeg så en ny himmel og en ny jord; for den første himmel og den første jord var veket bort, og havet er ikke mere.


De lo o Yesus wotemo, "So ma ngale ngini niholu niqehe Ngohi maro nia Salamati ma Kolano, so o Gikimoi Awi pareta ma gimina nginika magena asa warapuka de wahike o nyawaka, kiaka manga manara ma sopo itotiai so imatero de Awi nyawa masirete manga manara.(( 	 Derfor sier jeg eder: Guds rike skal tas fra eder og gis til et folk som bærer dets frukter.


Nakoso ngohi gena bilasu ai giliri tosimane, de ngohi asa ka tosimane ai buturu sutu ikurangi. 	 Må jeg endelig rose mig, da vil jeg rose mig av det som hører min skrøpelighet til.


De nakoso o nyawa la kanaga yomakitingaka dede Ngohi, de yogogewa o rimoi ma rabaka dede Ngohi, ona magena manga sopo ihiwa de ona magegena maro o uma yaotoka, de yaumo so asa qamalai. O uma maro komagena yatolomu so o ukuka yaumo de yatupuka. 	 Om nogen ikke blir i mig, da kastes han ut som en gren og visner, og de sankes sammen og kastes på ilden, og de brenner.


Kagena de o Yusuf womomi de gila-gila waaka imatero maro o Jou Awi malaikat o kia itemo unaka. So ma jojaru ongo Maria womiqehe so womikawika. 	 Da nu Josef var våknet op av søvnen, gjorde han som Herrens engel hadde pålagt ham, og tok sin hustru til sig.


Duma igogou ona kanaga foloisi yososininga o tona moi qaloloha, ena gena kadaku o sorogaka. Komagena so o Gikimoi asa wimaqewa nakoso ona wiaso Una to ona manga Gikimoi, sababu igogou Una o doku moi o sorogaka wosidailako lo qaboloka. 	 men nu stunder de efter et bedre, det er et himmelsk; derfor skammer Gud sig ikke ved dem, ved å kalles deres Gud; for han har gjort en stad ferdig til dem.


De o Elyakim ma baba gena o Melea, o Melea ma baba gena o Mina, o Mina ma baba gena o Matata, o Matata ma baba gena o Natan, de o Natan ma baba gena o Daud. 	 sønn av Melea, sønn av Mana, sønn av Mattata, sønn av Natan, sønn av David,


Lebelaha ngini nitemo, "Ngone asa pooho de o bi moi-moi kia manena eko magena paaka, de ka cawali magena de asa igogou o Gikimoi wodupa." 	 Istedenfor at I skulde si: Om Herren vil, så blir vi i live, og vi skal gjøre dette eller hint.


De nakoso ngone manena lo posanangi gena, upa ma ngale ka ngomi o Yahudika ma nyawa, duma ma ngale lo o Yahudika ma nyawa yasowo. Sababu ngohi iqoma totemo qaboloka, "O Abraham una magena o Gikimoi wipiricayaka, so o Gikimoi wotemo o Abraham gena awi sininga itiai Unaka." 	 Gjelder nu denne saligprisning de omskårne, eller også de uomskårne? Vi sier jo at troen blev regnet Abraham til rettferdighet;


Ai salam tosidingo o Filologuska de lo ongo Yulia, komagena lo o Nereuska de awi bira, de lo o Olimpaska de ona o Gikimoi Awi nyawa yangodu gena dede ona imakokangaho yangoduka. 	 Hils Filologus og Julia, Nereus og hans søster og Olympas, og alle de hellige hos dem.


O Yesus Awi demo sidago kagena, de Awi muri-muri gena yosano Unaka, "Jou, kekiaka done asa idadi." Una wasango wosiade-ade onaka, "Nakoso kanaga o sone ma bake, gena yanakoka sababu o bi namo idala asa imatolomu ioqo. Komagena lo Ai hinoli o duniaka, upa tahino tomasipongoka, duma asa ka nianako." 	 Da svarte de og sa til ham: Hvor, Herre? Han sa til dem: Hvor åtselet er, der skal ørnene samles.


De ma langino o paro de o rato qasosihilo itagi kali sidago mia deru isipapaka poli, so lebelaha mia deru ma gina magena o teoku yaumoka. 	 Da vi nu led meget ondt av været, kastet de næste dag ladningen overbord,


So o prajurit manga sahe magena woise, de una wotagi de ma kapitaka wodedemo, "Baba, o nyawa una magena o Romano ma nyawa. De qadoohaso ngona nosulo so ona wiaka komagena." 	 Da høvedsmannen hørte dette, gikk han til den øverste høvedsmann og meldte det, og sa: Hvad er det du er i ferd med å gjøre? dette menneske er jo romersk borger.


O dunia manena ma rabaka o bi bahasa kanaga foloi idala, de o bahasa moi-moi gena de ma ngale. 	 Så mange slags sprog er det nu visst i verden, og det er intet av dem som ikke har sin betydning;


Hika la niasininga nia dodiao o bui ma rabaka, maro ngini masirete lo nibui dede ona. De niasininga ona ma ngale manga piricaya so yasisangisaraka, maro ngini masirete lo nisangisara dede ona. 	 Kom fangene i hu som deres medfanger, dem som lider ondt, siden I og selv er i legemet!


Duma ma orasi yaadoka, de ngaroko Ngohi he totagi tahika Unaka magena Ngohi woisulo so tahino, duma, kodo, Ngohi gena moi lo nisanowa, 'Jou, Ngona gena kiaka notagi.' 	 Men nu går jeg bort til ham som har sendt mig, og ingen av eder spør mig: Hvor går du hen?


O Jou Yesus wodadi maro o nyawa moi o duniaka, sababu Una wososininga ona magena o bi malaikat yasowo, duma ka o Abraham awi ngopa de awi danoku. 	 For engler tar han sig jo ikke av, men Abrahams ætt tar han sig av;


La o orasi magena de ona o giki imagaka imatero maro o sapi ma ngopa, so manga gaso o haiwani moi-moi imadota de imatolomuno la isirarame, de yangodu manga suba yatide to ona manga giki kiaka manga gia isiaakaka gena. 	 Og de gjorde en kalv i hine dager og bar frem offer til avgudsbilledet, og de gledet sig over sine henders verk.


Ma kolano gena wasulo awi nyawa wileleleanika, la ona yotagi o nyawa yakokoro de yangoso o rarame magenaka. Duma yakokoro ona magena yangodu yoholu yahino. 	 Og han sendte sine tjenere ut for å be de innbudne komme til bryllupet; men de vilde ikke komme.


De o Petrus wotemo, "Hiwa, Baba! Ngaroko ai dodiao ona Ngona nidoloqaka, duma ma bati tosone ngohi tonidongosawa, Baba." 	 Da svarte Peter og sa til ham: Om alle tar anstøt av dig, så vil jeg aldri ta anstøt.


Kagena de ngohi toise o Gikimoi Awi Suba ma Dadaru ma rabano o ili ilalamo moi itemo o malaikat yatumudingika, "He! Hika nitagi la kiaka o Gikimoi Awi doosa o udo-udo tumudingi ma rabaka magena niakopola kugena o duniaku." 	 Og jeg hørte en høi røst fra templet si til de syv engler: Gå avsted og tøm Guds vredes syv skåler ut på jorden!


Ngini tinisingangasu igogou, ngini done asa Ngohi nikelelo kawa, sidago ma orasi yaadoka de ngini nitemo, 'Una wahino de o Jou Awi ronga, so tanu o Gikimoi Awi laha wisidumu Una magenaka.' " 	 For jeg sier eder: Fra nu av skal I ikke se mig før I sier: Velsignet være han som kommer i Herrens navn!


Manga suba yatideka, de takelelo o Duba ma Goho magena o buku ma segel ma nonoma asa waracaka. Waracaka, de ngohi toise o dodadi ngai iha manga sidongirabano magena o dodadi ma nonomaka ibicara de ma ili ilamo koloko o diwotu idupuru itemo, "Hino nosupusi!" 	 Og jeg så da Lammet åpnet et av de syv segl, og jeg hørte et av de fire livsvesener si som med tordenrøst: Kom!


Ma orasi o Yakub awi ngopa yamogiowo de moi manga nongoru o Yusuf widoosa, de wisiija so wodadi o gilalo moi o Mesir ma tonaka. Ngaroko komagena, o Gikimoi kanaga dede o Yusuf, 	 Og patriarkene bar avind mot Josef og solgte ham til Egypten; og Gud var med ham


La o keledai ma bobiliku yasose de ma duhutu wakelelo de wasano onaka, "He! Ngini magena nidooha. Qadoohaso o keledai ma bobiliku niasose de niaqehe." 	 Og da de løste folen, sa dens eiermenn til dem: Hvorfor løser I folen?


O imamka ma bi sahe de o bi guru agama yoise Awi demo magena, so o ngeko isisari la Una witago de witooma. Ona magena wimodo Unaka sababu o nyawa yadadala foloi yodupa to Una Awi dodoto yoise. 	 Og yppersteprestene og de skriftlærde hørte det, og de søkte råd til å rydde ham av veien; for de fryktet for ham, fordi alt folket var slått av forundring over hans lære.


Qabolo Una wasinako itiai, la ma ngale ona aku o Gikimoi Awi Jaji ma Buku ma ngale gena yosihoda qaloha. 	 Da oplot han deres forstand, så de kunde forstå skriftene.


Gila-gila o Petrus awi gia watoa la womiriwo momaoko. Qabolo de o Petrus waaso o nyawa ipipiricaya kagenadahu, komagena lo o ngopeqeka ibabalo, la wasikelelo onaka muna mooho kali. 	 Og han rakte henne hånden og reiste henne op; og han kalte de hellige og enkene inn og stilte henne levende frem for dem.


Ona magena imatero maro o ngopa-ngopa la kanaga o ngeko ma dateka imatami de manga dodiao yasigaro, de itemo, 'Ngomi misuling ma ngale nginika, duma ngini niholu niselo. Ngomi minyanyi o sone ma guule nginika, duma ngini niholu niari.' 	 De ligner små barn som sitter på torvet og roper til hverandre og sier: Vi blåste på fløite for eder, og I vilde ikke danse, vi sang sørgesanger, og I vilde ikke gråte.


Kagena de ma tuangi gena wotemo, 'Ngona gena o leleani ma dorou de nobobusengi bai! So nakoso ngona nanakoka, o sopo kiaka todadatowa aku ka tautu de lo o kia naga tamomanarawa aku ka tamake, 	 Da svarte hans herre og sa til ham: Du dårlige og late tjener! du visste at jeg høster hvor jeg ikke sådde, og sanker hvor jeg ikke strødde!


Magena qabolo, de to ona manga doguruga ma rabaka o Jou wasingangasu ma ngale ona upa he itagi kali o Herodeska. Komagena imaaka so o Herodeska ona he itagi kawa, de iliho gena o ngeko ma somoa yamote sidago imasidiado kali manga dokuka. 	 Og da de var blitt varslet av Gud i en drøm at de ikke skulde vende tilbake til Herodes, drog de en annen vei bort til sitt land.


Bilasu ngona nosininga o Yesus Kristus, Una magena ma Kolano Daud awi ngopa de awi danoku, wosoneka de o Gikimoi wisioho kali. De o habari magegena tosingongangasu qabolo o nyawaka. Nakoso ani sininga komagena done ngona aku niputuru de nosabari o sangisara namoku. 	 Kom Jesus Kristus i hu, som er opstanden fra de døde, av Davids ætt, efter mitt evangelium,


O jara qasosawala moi isupu kali. De una kugena wopapane de wikuasaka so wotagi o nyawa o duniaka manga dame wakoora, ma ngale ona asa imateketooma. So una magenaka wihike o sumarangi ikakaku moi. 	 Og det kom ut en annen hest, som var rød, og ham som satt på den, blev det gitt å ta freden fra jorden, og at de skulde slakte hverandre, og det blev gitt ham et stort sverd.


Ma orasi ipapasaka o dodoto itotiai, ena gena o habari qaloloha niiseka sidago o kia naga ma ngale ngini o Gikimoi wosidadailako o sorogaka, magena ngini lo niongongano de niodamaha. Ma gola komagena so ngini lo kanaga nia piricaya ma Kristuska de lo niadodara o Gikimoi Awi nyawa yangoduka. 	 for det håps skyld som er gjemt for eder i himlene, som I forut har hørt om ved sannhetens ord i evangeliet,


Ngohi asa isidoa o nyawa ona magena o Yahudika ma nyawa yasowo, la ona magena igagaka isiihe, isimaqe, ihobi, 	 For han skal overgis til hedningene og bli spottet og hånet og spyttet på,


Mutuwade Una wobicara kali onaka wotemo, "Nako o ngora ma boberesu, la kanaga yapelenga so o bi duba aku iwosa, magena igogou Ngohi manena. 	 Jesus sa da atter til dem: Sannelig, sannelig sier jeg eder: Jeg er døren til fårene.


Kagena de o Yesus manga deruku wopaneka, de o nyawa wisilolohaka una magena igogou-gogou wogolo o Yesuska, la tanu iwimote. 	 Og da han gikk i båten, bad den besatte om å få være med ham.


O nyawa yodupa yaaka so o nyawa imakadame moi de moika, ona igogou yosanangi, sababu ona magena asa o Gikimoi waqehe maro Awi ngopa-ngopa masirete. 	 Salige er de fredsommelige; for de skal kalles Guds barn.


Ai ngopa-ngopa tososininga, o orasi ma dodogu he idumuka. Sababu ngini niise qaboloka, igogou-gogou o nyawa ma Kristus wihoholu ona magena asa yahino. De o orasi manena kanaga o nyawa yadadala lo ma Kristus wiholuka. O nonako komagena idadi, so ngone asa panakoka o orasi ma dodogu igogou he idumuka. 	 Mine barn! det er den siste time; og som I har hørt at Antikristen kommer, så er det og nu kommet mange antikrister; derav skjønner vi at det er den siste time.


So Una wipopilikuka, de gila-gila wingaho de witota ma Gubernur Pilatuska. 	 og de bandt ham og førte ham bort og overgav ham til landshøvdingen Pilatus.


Ngohi tosidadu totemo nginika, lebelaha o unta moi asa iwosa o yaiti ma kupeka, nako positero de o nyawa wokakaya moi wowosa o Gikimoi Awi pareta ma rabaka." 	 Atter sier jeg eder: Det er lettere for en kamel å gå gjennem et nåleøie enn for en rik å gå inn i Guds rike.


Ma orasi awi pipi qamata-mataka, de o bare ilalamo idadi so o ino ihiwa o doku magenaka, sidago awi oho foloi isusa. 	 Men da han hadde satt alt over styr, blev det en svær hunger i det land, og han begynte å lide nød.


Komagena so ngohi tosiade-ade maro o gilalo, sababu kanaga isusa nisihoda. Iqomaka ngini o moi-moi nia sininga ma rabaka sidago lo o moi-moi qangodu niaaaka gena nimasimaha la o nyafusu ma dorou niaaka, sidago lo niaaka de ma boloika. Komagena lo o orasi manena tanu ngini lo nimasimaha la o moi-moi itotiai gena niaaka, la ma ngale nia manara ma rabaka o kia niaaka maro o Gikimoi Awi nyawa masirete. 	 Jeg taler på menneskelig vis for eders kjøds skrøpelighets skyld. For likesom I bød eders lemmer frem som tjenere for urenheten og urettferdigheten til urettferdighet, således by nu eders lemmer frem som tjenere for rettferdigheten til helliggjørelse!


De to ngone nanga dorou Una wapiki de wasisaka, de lo Awi Gurumi Qatetebi nanga sininga wamuane so nanga oho qamomuane koloko asa inasibuo kali. De upa Una wonasisalamati sababu ngone o moi-moi itotiai paaka, duma Una masirete wonagalusiri ngoneka, so komagena asa Una wodupa ngone wonasisalamati. 	 frelste han oss, ikke for rettferdige gjerningers skyld som vi hadde gjort, men efter sin miskunn, ved badet til gjenfødelse og fornyelse ved den Hellige Ånd,


Kagena de ona itagi o imam ma bi saheka de o Yahudi ma roririka, so imasingangasu itemo, "Ngomi manena misasi lo qabolo gena bilasu o Paulus miwitago de miwitooma kasi, de asa ngomi mioqo de miudo kali. 	 og de gikk til yppersteprestene og de eldste og sa: Vi har forbannet oss på at vi ikke vil smake mat før vi har drept Paulus;


Duma o Gikimoi mia sininga wanano qabolo, so igogou wanako Una aku womipiricaya la o habari qaloloha gena womihike ma ngale mitagi misihabari. So komagena upa ngomi mibicara ma ngale o nyawa isanangi duma ngomi mibicara la ma ngale asa o Gikimoi miwisisanangi gena, nanga sininga ka wanako. 	 men likesom vi av Gud er aktet verdige til at evangeliet blev oss betrodd, således taler vi, ikke som de som vil tekkes mennesker, men Gud, som prøver våre hjerter.


De Ngona nokolano o duniaka, so o nyawa o duniaka yangodu Ani dupa gena yaaka, imatero maro de o sorogaka. 	 komme ditt rike; skje din vilje, som i himmelen, så og på jorden;


De sababu ngini ma Kristus niwipiricayaka, so o Gikimoi wotemo ngini maro o Abraham awi ngopa de awi danoku, so o Gikimoi Awi jaji qangodu o Abrahamka gena aku niamake. 	 Men hører I Kristus til, da er I jo Abrahams ætt, arvinger efter løfte.


Duma bai ona kanaga o sorogaka, de o duniaka, eko lo o dunia ma litimiku o dodadi moi lo ihiwa ma ngale manga sininga itiai de o buku o lolo moi manena aku yapelenga de ma raba yanano. 	 Og det var ingen i himmelen eller på jorden eller under jorden som kunde åpne boken eller se i den.


Sababu o bobita ngai sinoto magena kanaga idadi o bobita ma somoa, iqomaka o Musa de o bi nabi isilelefoka, gena ma sosoqe." 	 På disse to bud hviler hele loven og profetene.


Ngaroko komagena, o bi nyawa la kanaga Ai Baba woihike Ngohika, ona yangodu done asa yahino Ngohika de ona magena nagoona lo yaakuwa Ngohi taholu. 	 Alle de som Faderen gir mig, kommer til mig, og den som kommer til mig, vil jeg ingenlunde støte ut;


La upa sidago Ngohi tahino tinisitodokano de tinisitodadaheno ngini o gogiolo ma rabaka. 	 forat han ikke skal finne eder sovende, når han kommer uforvarende.


De ngaroko ona magena itemo aku yaaka o moi-moi maro o Gikimoi wodudupa, duma iholu o Gikimoi Awi kuasa yariwo la aku manga oho qaloha. Bilasu nomasirese ikuruka de o bi nyawa maro ona komagena. 	 som har gudfryktighets skinn, men fornekter dens kraft - og disse skal du vende dig fra.


O gisisi ma binuka itutura o tona qatototopoku so o totopo yalalo so isoneka, gena imatero bato o nyawa o habari qaloloha magena yoiseka. 	 Og andre igjen er de som såes blandt torner; det er de som hører ordet,


Ngomi mianako komagena, sababu ma orasi o habari qaloloha ngomi minisingangasu nginika de iniado nia sidongirabaka, upa cawali de ka o demo so ngini asa o habari magena niaqehe. Duma ngini niaqeheka, sababu ma orasi o Gikimoi Awi nonako ihahairani de Awi kuasa winisikelelo nginika, de lo o Gurumi Qatetebi asa winisiputuru sidago niopiricaya o habari magegena igogou de itiai. Komagena lo ma orasi ngomi kagena ngini kasi, de ngini nianako idodooha maro to ngomi mia oho de lo mia bicara nginika ma ngale ngomi miniriwo qaloha. 	 For vårt evangelium kom ikke til eder bare i ord, men og i kraft og i den Hellige Ånd og i stor fullvisshet, likesom I jo vet hvorledes vi var iblandt eder for eders skyld,


So una magena womajobo wokahika o Yahudi ma nyawa manga roririka, de wosingangasu wotemo, "O nyawa kiaka ngohi woisilohaka gena Una magena Awi ronga o Yesus." 	 Mannen gikk bort, og fortalte jødene at det var Jesus som hadde gjort ham frisk.


Una iwisiduuruno, de imatodoka o nyawa moi wipapado wakahika Unaka. De wobukuku wosuba, de wotemo, "Baba, nako nomode, de igogou aku noisiloha." 	 Og se, en spedalsk kom og falt ned for ham og sa: Herre! om du vil, så kan du rense mig.


Sababu igogou o nyawa ngone inangodu o dorou he paakaka, so yaakuwa pomatekerimoi dede o Gikimoi de Awi nita ma rabaka pomasikogoge. 	 alle har syndet og fattes Guds ære,


Done nagala o orasi moi ipasaka, de o nyawa moili wotemo, "Igogou, una manena to Yesus Awi dodiao moi, sababu una lo o Galilea ma nyawa." 	 Og omkring én time efter stadfestet en annen det og sa: Sannelig, også denne var med ham; han er jo en galileer.


Duma nakoso ngini nisangisara ma sababu gena ma Kristus niwipiricaya, de ngini magena bilasu upa nitemo ma ngale magena so nimaqe. Duma bilasu ngini o Gikimoi niwigiliri ma ngale ngini gena asa iniaso ma Kristus Awi nyawa wipipiricaya. 	 men lider han som kristen, da skal han ikke skamme sig, men prise Gud for dette navn.


Duma nagoona Ngohi ihoholu de Ai demo yosigogogisewa, ona magena igogou de manga salaka. Ena gena, ma orasi o dunia ma dodoguka de Ai demo iqoqomaka la tosibicaraka, magena asa ona yasisala so bilasu ona dede o Gikimoi imakitingaka. 	 den som forkaster mig og ikke tar imot mine ord, har den som dømmer ham: det ord jeg har talt, det skal dømme ham på den ytterste dag.


So o Yesus asa wasango ona magenaka, de wotemo, "Ngohi gena maro o Gikimoi Awi Ngopa, so kanaga to Ngohi Ai sininga ma rabaka moi lo ihiwa to Ngohi Ai dupa masirete de taaka, duma manena taaaka gena igogou maro Ai Baba waaaka. Nakoso magena la ka to Ngohi Ai dupa masirete gena, Ngohi taaka toholu, sababu o bi moi-moi o kia bato Ai Baba waaaka done magena lo asa Ngohi taaka. 	 Jesus svarte da og sa til dem: Sannelig, sannelig sier jeg eder: Sønnen kan ikke gjøre noget av sig selv, men bare det han ser Faderen gjør; for det han gjør, det gjør Sønnen likeså;


De kagena de o Yesus wosibicara onaka wotemo, "Awalele! O roti magena o sorogano so upa nitemo o Musano, duma magena igogou o Gikimoi iqoqomaka o Musaka wihike o roti itotiai o sorogano, Una magena wotemo asa winihike nginika. 	 Jesus sa til dem: Sannelig, sannelig sier jeg eder: Moses har ikke gitt eder brødet fra himmelen, men min Fader gir eder det sanne brød fra himmelen;


Ma orasi ipapasaka, ma para ma sinotoka de ngohi kanaga nginika, de o dorou yaaaka ona magenaka ngohi asa tasisitiari. So o orasi manenali ngaroko ngohi kanena de ma soa ikuruka, to ngohi ai sitiari gena asa tapeto kali ona magenaka de lo ngini ningoduka. Ena gena, ma orasi done ngohi tomasidiado nginika, de nakoso ngini la kanaga o dorou niaaakasi, ngohi asa tinigalusiri kawa, duma igogou tinifanggali de o dorou. 	 Jeg har sagt det forut og sier forut, likesom ved mitt annet nærvær, så og nu i mitt fravær, til dem som før har syndet, og til alle de andre at når jeg nu atter kommer, vil jeg ikke vise skånsel -


Ngona asa norohe so done asa o ngopa yanau moi nowisibuo. De o ngopa Una magena ngona bilasu nowisironga o Yesus. 	 og se, du skal bli fruktsommelig og føde en sønn, og du skal kalle ham Jesus.


O Petrus wapoma de una wasingangasu onaka ma ngeko idodooha o Gikimoi wisisupuka o bui ma tahu ma rabano. So una wotemo, "Nitagi o Yakobuska la niwidedemo komagena lo to ngone nanga dodiao ipipiricaya ma somoaka." So qabolo de o Petrus o tahu magena wodongosa de wotagi o riho ma somoaka. 	 Han vinket da til dem med hånden at de skulde tie stille, og han fortalte dem hvorledes Herren hadde ført ham ut av fengslet, og sa: Fortell dette til Jakob og brødrene! Så gikk han bort og drog til et annet sted.


De ona igolo o Pauluska la tanu una wogoge o wange muruo nagasi, duma una woholu. 	 Da de bad ham bli der lenger, samtykte han ikke,


So manga lako yatawi, so ato imatodoka so yanano o nyawa yasinoto magena lo yahiwaka, ka cawali o Yesus womatengoka. 	 Men da de så op, så de ingen uten Jesus alene.


Duma ka idadi porarame la imanali de pomore, sababu ani nongoru una magena maro wosoneka, duma o orasi manena asa wooho kali. Una wisisaka, duma o orasi manena asa powimake kali.' " 	 men vi burde fryde og glede oss fordi denne din bror var død og er blitt levende, var tapt og er funnet.


Mutuwade ona yaaso yasinoto magena la iwosa kali, de yangamo itemo, "Qabolosi o Yesus niwisihabari eko ma ngale o Yesus gena upa he o nyawaka niadoto." 	 Så kalte de dem inn og bød dem at de aldeles ikke skulde tale eller lære i Jesu navn.


Ai dodiao nipipiricaya, o kia maro ngohi o bi moi-moi taaakaka, komagena lo bilasu ngini ningodu niaaka. De ngini lo niamote o bi nyawa, nakoso yaaka maro o kia ngomi miaaaka ma orasi ngomi kagenasi nginika. 	 Bli også I mine efterfølgere, brødre, og akt på dem som vandrer saledes som I har oss til forbillede!


O habari qaloloha gena ma ngale to Una Awi Ngopa, Una magena o Yesus Kristus nanga Jou. De ma ngale Una magena wodadi maro o nyawa moi de Awi rohe gena, Awi sihino kanaga o Daud awi ngopa de awi danoku. Duma ma ngale Una Awi siningaka Awi gogoho o Gikimoino gena, kanaga o Gikimoi wonasinako igogou Una magena o Gikimoi ma Ngopa de Awi kuasa qapoputuru. Komagena wosinako ma orasi Una o sone ma rabano wisioho kali. 	 som efter hellighets ånd er godtgjort å være Guds veldige Sønn ved opstandelsen fra de døde, Jesus Kristus, vår Herre,


De upa nia sininga ma rabaka itemo una magena ngini niwilawangi, duma ngini bilasu una magenaka niwiaka maro nia dodiao moi la niwisidapano. 	 og hold ham ikke for en fiende, men forman ham som en bror!


Ma orasi yaadoka o anggur ma sopo yautu, o nyawa una magena wisidingo awi nyawa wogogilalo moi la wotagi kadoka to una awi raki yamomanaraka de ma ngale waqehe to una awi raki ma gimina. 	 Og da tiden kom, sendte han en tjener til vingårdsmennene for å ta imot hans del av vingårdens frukt hos vingårdsmennene;


So he qaginita Una asa wakahika onaka, de ka o ake ma qokuko wotagi. 	 Men i den fjerde nattevakt kom han til dem, vandrende på sjøen.


Ngone potemo nakoso yanau moi la kanaga de awi hutu ikuru, magena wimaqe. 	 Lærer ikke endog selve naturen eder at dersom en mann lar håret vokse langt, er det ham til vanære,


De lo igogou nakoso ngone nanga manara ma fanggali pamake gena, bilasu o Gikimoi Awi doosa pamake, sababu ngone inangodu Awi bobita gena patilakuka. (Nakoso Awi bobita ihiwa gena, ngone lo patilakuwa. Duma kanaga de Awi bobita so magena patilaku bai!) 	 for loven virker vrede; men hvor det ikke er nogen lov, er det heller ingen overtredelse.


Duma o Yahudika manga bi roriri o Farisika ma nyawa, ona magena nakoso iqoqomaka una magena wopipilo gena yopiricayawa, ona imafikiri ma nonomasi una gena wopilowa. So ona yaaso to una awi baba de awi awa la yasirisima onaka. 	 Jødene trodde da ikke om ham at han hadde vært blind og fått sitt syn, før de fikk kalt for sig foreldrene til ham som hadde fått sitt syn,


Nakoso kanaga o nyawa yodupa o bi bahasa irupa-rupa isibicara, bilasu ka cawali yasinoto, eko yaruwange de upa ifoloi, de ona moi-moi bilasu ibicara imamomoi. De lo bilasu o nyawa la kanaga yaaku o bahasa ma ngale gena yodedemo. 	 Taler nogen med tunge, da la det være to eller i det høieste tre hver gang, og den ene efter den annen, og la én tyde det!


De manga roririka ona itemo, "We! Una magena Awi demo gena qaloha poli kanaga o nyawa moi lo waali manga demo imatero maro to Una Awi demo. O nyawa moi lo waali kanaga yobicara gena maro Una wobicara." 	 Tjenerne svarte: Aldri har noget menneske talt således som denne mann.


O Yesus o ade-ade wosijarita kali o Yahudi manga roririka wotemo, 	 Og Jesus tok atter til orde og talte til dem i lignelser og sa:


Ngohi togolo tanu ngone nanga Jou Yesus Kristus Una magena de Awi laha asa ngini ai dodiao nipipiricaya nia sininga ma rabaka wosiputuru. Amin. Ngohi Paulus O Antiokhia ma kotaka o Siria ma daeraka 	 Vår Herre Jesu Kristi nåde være med eders ånd, brødre! Amen.


De lo o Yahudika ma nyawa yangodu lo kanaga idadi maro Una Awi nyawa, sababu iqomaka manga ete de manga topora ona lo komagena. Koloko o roti o bokol moi nakoso kanaga ma nonomaka magena idadi o suba moi o Gikimoika so qatebika, de kanaga lo o roti o bokol qangoduka koloko maro idadi qatebika so wanano qaloha. De lo nakoso o gota ma ngutu kanaga idadi maro o suba moi Unaka so qatebika, de kanaga lo o gota ma uma maro idadi qatebika so wanano qaloha. 	 Men er førstegrøden hellig, da er deigen det også, og er roten hellig, da er grenene det også.


De o Gikimoi Awi dodoto ifoloi ilamo gena maro Awi Jaji ma Buku ma rabaka itemo, "Maro ngini nia rohe masirete niadodara, komagena nia dodiaoka lo bilasu niadodara." De nakoso igogou ngini o demo ilamo magegena la niaaka, de ngini asa niaaka o moi-moi qaloloha de itotiai. 	 Visselig, dersom I opfyller den kongelige lov efter Skriften: Du skal elske din næste som dig selv, da gjør I vel;


Duma done ma orasi imasidiado la wokakawi una magena wituda wisisupuka to ona manga sidongirabano. Done ma orasi magenaka asa ona ioqowa de iudowa." 	 Men de dager skal komme da brudgommen blir tatt fra dem; da skal de faste, i de dager.


Wotemo, "Ngohi gena tomasitero maro to ngini nia roti, sababu nakoso o roti la o nyawa yaoqo gena, ona aku ioho. Komagena lo o nyawa nagoona la yahino Ngohika de kanaga Ngohi ipiricaya, ona magena asa he yasapi kawa de lo manga kiri qadudu kawa. 	 Jesus sa til dem: Jeg er livsens brød; den som kommer til mig, skal ikke hungre, og den som tror på mig, skal aldri nogensinne tørste.


Duma nakoso ngini nia lako qatorou, de ngini nia ginano lo qafaja de qatorou. So nakoso o Jou la kanaga nia sininga wosidisiwaka, de ngini niaaka so nia sininga qapuputu kali, so nia sininga gena maro o sakaputu yasaoka. 	 men er ditt øie sykt, da blir hele ditt legeme mørkt. Er altså lyset i dig mørke, hvor stort blir da mørket!


Komagena so wotemo kali onaka, "So ngini niahino kanena gena niwisari naguuna." "O Yesus, Una o Nazaretka ma nyawa." 	 Han spurte dem da atter: Hvem leter I efter? De sa: Efter Jesus fra Nasaret.


Sababu tosininga ipapasaka ma orasi ngohi totagi de ngona tonidongosaka, kanaga de ani kongo de ani sirangu. So ngohi ai dupa foloi qaputuru tanu ngona de ngohi aku pomakamake kali la ai sininga foloisi qanali. 	 full av lengsel efter å se dig - idet jeg minnes dine tårer - forat jeg kan bli fylt med glede,


Ma kapita moi, womaokoye o sangahadi woririsima gena, wakelelo idodooha o Yesus Awi sone ma ngeko de ma kapita magena wotemo, "We! O nyawa Una manena igogou o Gikimoi ma Ngopa!" 	 Men da høvedsmannen, som stod like imot ham, så at han utåndet med et sådant rop, sa han: Sannelig, denne mann var Guds Sønn!


So ma orasi o Romaka de mia dodiao ipipiricaya yogiise ngomi he miadumuka, de ona yahino kagena o Forum Apius ma dokuka de ma somoali yahino kagena o Tres Taberne ma dokuka ma ngale mimakamake de ona. Ma orasi o Paulus wakelelo ona magena yahino, de awi sukuru watide o Gikimoiye de awi sininga ipopeleso lo ihiwaka. 	 Og da brødrene der fikk høre om oss, gikk de oss i møte derfra til Forum Appii og Tres Tabernæ; da Paulus så dem, takket han Gud og fattet mot.


"Ma Kolano Agripa tonihohoromati. O wange manena ngohi ai sininga ma rabaka isanangi icarawa ma ngale ka to ngona ani simaka asa o bi moi-moi qangodu, o Yahudika manga roriri ikokalaki ngohika gena, ngohi tasango. 	 Mot alt det som jøder anklager mig for, kong Agrippa, akter jeg mig lykkelig at jeg idag skal forsvare mig for dig,


Una wahino la o bubutu ma rabaka wodisiwa, gena o nyawa manga siningaka, la o sone gena ona foloi yomodo. Una wonasidumu ngoneka o ngeko, kiaka isikahika o oho isosanangika. Sidago kagena." 	 for å lyse for dem som sitter i mørke og dødsskygge, for å styre våre føtter inn på fredens vei.


O nyawa ona magena yatupu de o wange ma sahu koloko o uku, sidago lo ona imatadahewa imatoba de imatoduba eko ona lo iwisigiliri iholuka. Duma ona asa o Gikimoi Awi ronga ma dorou yogaka de widoosa, sababu o bodito-bodito magena Una masirete wosulo. 	 og menneskene brente i svær hete, og de spottet Guds navn, hans som har makt over disse plager, og de omvendte sig ikke til å gi ham ære.


O wange motohaka de ma Imam Wilalamo o Ananias de o Yahudika manga roriri yamuruo naga ona imasidiado o Kaisareaka, de ma Gubernur Felikska yahino la o Paulus iwikalaki kali. De kanagali o nyawa moi, awi ronga o Tertulus, una magena wococawaro o hakim ma bobita, so una iwingaho la ona wariwo o Paulus iwikalaki. 	 Fem dager efter kom ypperstepresten Ananias der ned med nogen av de eldste og en taler, Tertullus; disse fremførte sin klage imot Paulus for landshøvdingen.


Sababu nakoso o nyawa isosone yaakuwa isioho kali, de igogou yaakuwa ma Kristus lo wisioho kali. 	 For dersom de døde ikke opstår, da er heller ikke Kristus opstanden;


Komagena lo upa ngone pomaridemo, imatero maro iqomaka ona ma binuka lo yaaka, de kanaga o malaikat moi wototooma una magena ona watoomaka. 	 Knurr heller ikke, likesom nogen av dem knurret og blev ødelagt av ødeleggeren!


O wange he itumu, nagala o cako motoha, de wotagi wosupu kali o nyawa imarihika wamake. So wotemo onaka, 'Qadoohaso o wange moi nisailobiku de ngini ka o kia niaaka.' 	 Og han gikk ut ved den ellevte time og fant andre stående der, og han sa til dem: Hvorfor står I her ledige hele dagen?


So o Yesus wosango wotemo, "Kanagasi o Bukuka isilefoli komanena, 'Ani Jou Gikimoi gena upa nowidahake.' " 	 Og Jesus svarte og sa til ham: Det er sagt: Du skal ikke friste Herren din Gud.


So de o Jou Yesus wobicara qabolo, gila-gila Una asa witide o sorogaye, so kadaku womatamiye o Gikimoi Awi girinaka la Awi horomati wamake. 	 Så blev den Herre Jesus, efterat han hadde talt til dem, optatt til himmelen, og satte sig ved Guds høire hånd.


Komagena so kanaga ngini bilasu de nia cawaro la ma ngale aku niaeto o haiwani magena ma gegeto ngai muruo. O gegeto magena kanaga o nyawa womatengo awi ronga ena gena 666. 	 Her er visdommen. Den som har forstand, han regne ut dyrets tall! for det er et menneskes tall, og dets tall er seks hundre og seks og seksti.


Ai salam tosidingo o gogobu yomatotolomu kagena ona yasinoto manga tahuka. Ai salam tosidingo o Epenetuska, una towidododara. Una gena o nyawa ma nonoma ma Kristus wipiricaya o Asia ma daeraka. 	 og hils menigheten i deres hus. Hils Epenetus, min elskede, som er Asias førstegrøde for Kristus.


Ngohi manena, Yesus, la to Ngohi Ai malaikat towisulo una wotagi o bi moi-moi qangodu magena winisingangasu o bi gogobu ningoduka. Ngohi manena o Daud awi ngopa de awi dano, de lo maro o ngoma o koru ngaroko ma orasi o wange ibaoka de kanaga o ngoma magena ka isiwasi." 	 Jeg, Jesus, har sendt min engel for å vidne dette for eder om menighetene; jeg er Davids rotskudd og ætt, den klare morgenstjerne.


Ena gena, o Jou Awi manara taaka de ngohi ai ronga masirete tomasihiewa, de ma orasi o Jou Awi manara taaka masoa-masoa ngohi toari ma ngale ngini tinigalusiri, de lo ngohi ai sininga isusa sababu o Yahudika manga fakati ngohi asa itooma. 	 at jeg tjente Herren med all ydmykhet og under tårer og prøvelser som jeg måtte utstå ved jødenes efterstrebelser;


Magena de o Yesus o nyawa wopipilo una magena iwituda so wisisupu o doku ma duduka. La o Yesus to Una Awi kibi wisipurai awi lakoko de Awi gia wosipaqa de wisano, "Nomasigeleloka?" 	 Og han tok den blinde ved hånden og førte ham utenfor byen, og han spyttet i hans øine og la sine hender på ham, og spurte ham om han så noget.


Ngone gena o orasi manena kanaga de o Yesus, Una magena maro nanga suba moi ifoloisi qaloha. La ma moiku Una Awi rohe wahike wosone maro o suba moi o Gikimoika la ngone nanga dorou gena qangodu watupuka. Duma o nyawa ngaroko kanaga cawali o Yahudika manga galepu gena yamote, ona magena manga dorou yaakuwa yatupu. Maro o bi imam iqoqomaka o Gikimoi Awi Suba ma Dadaruka o gaso o haiwani yatolaka, duma yasimahawa o gaso magena yooqo. 	 Vi har et alter som de ikke har rett til å ete av de som tjener ved teltet;


Ona imaoko manga gamamu ma rabaka, de imatodoka kanaga manga dateka o nyawa yasinoto de manga baju ileleto-leto imasitibaku de imaokoye. 	 Og det skjedde mens de stod rådville ved dette, se, da stod to menn hos dem i skinnende klædebon;


De ato tomaginano Una maro o Duba ma Goho moi kanaga womaokoye. Una magena womaokoye o pareta ma kursi ma dateka gena wisigilolino o bi dodadi iooho ngai iha de lo o roriri yamonahalo de yaruha. Una o Duba ma Goho gena koloko witola qaboloka. De Una lo Awi tadu ngai tumudingi. Una de Awi lako ngai tumudingili, ena gena o Gikimoi Awi gurumi qaloloha ngai tumudingi wasulo itagi sidago o dunia ma ngoguka. 	 Og jeg så midt imellem tronen og de fire livsvesener og de eldste et lam stå der, likesom slaktet, og det hadde syv horn og syv øine, det er de syv Guds ånder som er sendt ut over all jorden.


So o Tiruska ngomi migila-gila miside miakahika o Ptolemais ma bobaneka miuti. Kagena ngomi miamake kali o dodiao ipipiricaya la mimatekesikomore de mimasidodogu kagena onaka o wange moi. 	 Vi endte nu sjøferden og kom fra Tyrus til Ptolemais; der hilste vi på brødrene og blev en dag hos dem.


O nyawa la kanaga imasihie, ona magena o Gikimoi asa wasiceke, de lo o nyawa la kanaga imasiceke, ona magena o Gikimoi asa wasilamo. 	 Den sig selv ophøier, skal fornedres, og den sig selv fornedrer, skal ophøies.


Ai dodiao nipipiricaya, ngohi tongongano ngini asa nimatailako igogou ngini o Gikimoika niwipiricaya, eko hiwa. Nia sininga masirete hika nianano. Idodooha ngini nianako igogou o Yesus Kristus kanaga nia sininga ma rabaka, eko hiwa. Awadede! Upa sidago nia piricaya gena ka cawali nia uru ma kahika. 	 Ransak eder selv om I er i troen; prøv eder selv! Eller kjenner I ikke eder selv at Kristus Jesus er i eder? det måtte da være at I ikke holder prøve.


So ngomi migolo tanu o Gikimoi, o sanangi wonahihikeka, Una masirete gena asa waaka so maro Una Awi sininga komagena lo ngini nia sininga qangodu qatetebi. Ena gena, migolo tanu ngini ningodu nia fikiri, de nia dupa, de lo nia manara qaasu-asu gena Una asa wojaga, la ma ngale ma orasi nanga Jou Yesus Kristus done asa wahino kali, de nia sala moi lo akuwa wamake. 	 Men han selv, fredens Gud, hellige eder helt igjennem, og gid eders ånd og sjel og legeme må bevares fullkomne, ulastelige ved vår Herre Jesu Kristi komme!


Ngaroko komagena, duma ngini gena niaaka foloi qalohaka, sababu ma orasi ngohi o sangisara ma rabaka ngini kanaga o ririwo nihike. 	 Dog har I gjort vel i å ta del i min trengsel.


Duma o Yesus o Gikimoi wisiooho kali o sone ma rabano gena, to Una Awi rohe ibakawa de iwarowa. 	 men den som Gud opvakte, han så ikke tilintetgjørelse.


O Gikimoi, o bi moi-moi o duniaka wosidadadi, Una magena wodupa la ngohi lo o nyawa yangodu tasingangasu ma ngale idodooha to Una Awi ngale wosiganapu, kekiaka ma nonomaka de wosikelelo waasi. 	 og å oplyse alle om hvorledes husholdningen er med den hemmelighet som har vært skjult fra evige tider i Gud, som har skapt alt,


Nako komagena, de o tahu ma duhutu asa wahino de wotemo nginika, 'Upa ani sininga ikurangi, o riho manena isidailakoka ma ngale pahike yakokoro ona magena.' So de nia maqeka asa ngini nituluru ma duduka. 	 og den som innbød dig og ham, skal komme og si til dig: Gi denne mann rum! og du så med skam skal komme til å sitte nederst.


De ona o gota ma daara de ma sosokaka, kiaka manga doroka yaqeheka, so yaaho de yangodu itagi Una wisibubusu, de asa ona imasagaga de imatoore itemo, "O Gikimoi powigiliri! Igogou! Una wahino de o Jou Awi ronga. Una ngone o Israelka ma nyawa nanga Kolano. So tanu Una magenaka o Gikimoi Awi laha wisidumu." 	 tok de palmegrener og gikk ut for å møte ham, og ropte: Hosianna! Velsignet være han som kommer i Herrens navn, Israels konge!


La komagena so upa ngona nimaqe nosihabari ma ngale to ngone nanga Jou. De upa nimaqe ma ngale ngohi ngaroko o habari qaloloha tosihabari so ngohi itago de ibuika, de lo ngaroko ngona nosangisara, duma imatero maro ngohi so de o Gikimoi Awi buturu ngona lo bilasu notagi la o habari qaloloha nosihabari. 	 Skam dig derfor ikke ved vår Herres vidnesbyrd eller ved mig, hans fange, men lid ondt med mig for evangeliet i Guds kraft,


So o Paulus una masirete ona wasango de wotemo, "Nakoso ma ngale o Yahudika manga bobita eko lo ma Kaisar Roma awi bobita gena, ma moi waasi ngohi tatilaku eko o dorou moi lo taaka waasi o Gikimoi Awi Tahuka." 	 da Paulus forsvarte sig og sa: Hverken mot jødenes lov eller mot templet eller mot keiseren har jeg syndet i noget stykke.


So powimote o Yesus, de hino la to ngone nanga suba patide o Gikimoika, ena gena nanga sukuru patide de nanga demo la ka Una Awi ronga posilamo. 	 La oss da ved ham alltid frembære lovoffer for Gud, det er: frukt av leber som lover hans navn!


Sababu o Gikimoi asa wosanangi nakoso o nyawa moi la ma ngale o Gikimoi wisininga, so ngaroko ma orasi manga sala ihiwa, duma kanaga manga tuangi asa ona yasisangisara de magena asa ka yamoku. 	 For dette finner nåde, om nogen av samvittighet for Gud finner sig i sorger når han lider urettferdig.


Sababu ngaroko ngone Una powilawangi, duma ma Ngopa wisulo la wosone, so o Gikimoi dede ngone asa pomarimoi de pomakadame kali. Nako komagena, de foloili igogou Awi Ngopa gena asa ngone nanga dorouno wonasisalamati, sababu Una gena wisioho kali. 	 For så sant vi blev forlikt med Gud ved hans Sønns død da vi var fiender, så skal vi så meget mere bli frelst ved hans liv efterat vi er blitt forlikt;


So de una wosihaja gena ma sononga itura o ngekoku, so o namo yahino de yaoqoka. 	 og da han sådde, falt noget ved veien; og fuglene kom og åt det op.


Duma kanaga lo ma binuka itemo, "Icala! O Beelzebul, una magena o Iblis o bi toka wakokolano, Unaka wihike o buturu la ma ngale o toka wodusu." 	 Men nogen av dem sa: Det er ved Be'elsebul, de onde ånders fyrste, han driver de onde ånder ut.


So Una Awi demo wosidofa wotemo, "Maro Ngohi tinisingangasu qabolo nginika, totemo o nyawa moi lo yaakuwa yahino Ngohika, ka cawali Ai Baba ona magena asa wasiputuru." 	 Og han sa: Det var derfor jeg sa eder at ingen kan komme til mig uten at det er gitt ham av Faderen.


Duma nakoso o tona magena de kanaga cawali o daara qatototopo de lo o ngangaru, maena gena ma faida lo ihiwa. O tona magena he dangade o Gikimoi wakutuku, de ma dodoguka asa ka yatupu. 	 men bærer den torner og tistler, da er den uduelig og forbannelse nær, og enden med den er å brennes.


Kagena de o ngopa magena witago de iwisoroma so o raki ma duduka, de kagena asa ona iwitoomaka." 	 Og de tok ham og kastet ham ut av vingården og slo ham ihjel.


So wisimamaqe qabolo, de Awi juba qauungu yahoi de wisitiba kali to Una Awi juba masirete. De asa wituda wisisupu so itagi la iwisidasangahadi. 	 Og da de hadde hånet ham, tok de kappen av ham og klædde ham i hans egne klær, og førte ham bort for å korsfeste ham.


Ai salam tosidingo o Asinkrituska, de o Flegon, o Hermes, o Patrobas, o Hermas de lo ona o dodiao ipipiricaya gena dede ona imakokangaho yangoduka. 	 Hils Asynkritus, Flegon, Hermes, Patrobas, Hermas, og brødrene hos dem.


O doro gena positero de o dunia manena. O gisisi qaloloha gena, positero de o bi nyawa la idadi o Gikimoi Awi pareta ma rabaka. De o nguusu gena positero de o bi nyawa la kanaga o Iblis wimomote. 	 Akeren er verden; den gode sæd, det er rikets barn; men ugresset er den ondes barn;


Nako magena igogou de itiai, de nagala o nyawa moi asa wosano wotemo, "Qadoohaso o Gikimoi Awi bobita ma ngale o Yahudika ma nyawa yamomoteka gena wahike." Ngohi tosango o Gikimoi Awi bobita wahike la ma ngale o nyawa aku yanako igogou Awi bobita magena ona yatilakuka. De ma ngale komagena so ona la o dorou yaaka gena itiai de itero, de lo igogou Una wotemo ona magena bilasu Una wasangisara. Komagena o Gikimoi o nyawa manga dorou wasikelelo sidago ma orasika done o Yesus Kristus wahino, gena Una o Abraham awi ngopa de awi dano moiku. O Gikimoi Awi bobita wahike gena, upa Una masirete, duma o bi malaikat wasulo la itagi o Musaka wisingangasu de una magena maro o Gikimoi Awi dagali moi so o nyawaka wasingangasu. 	 Hvad skulde da loven til? Den blev lagt til for overtredelsenes skyld, inntil den ætt kom som løftet gjaldt - gitt ved engler, ved en mellemmanns hånd;


So kagena de Una wakahino kali ma para ma saangeka, de wotemo onaka, "He! So ngini nimasiwomasi de nikiolosi? Boloka! Ma orasi imasidiadoka, Ngohi o Nyawa ma Duhutu manena isidoa o nyawa ma dorou manga gia ma sohaka. 	 Og han kom tredje gang og sa til dem: I sover altså og hviler eder! Det er nok; timen er kommet; se, Menneskesønnen overgis i synderes hender;


O tonaka maena ioho masirete so isisupu ma noma-noma ma uma, bolo de ileru, de lo isopo. 	 Av sig selv bærer jorden grøde: først strå, så aks, så fullt korn i akset.


so ngaroko ngohi o bui ma rabaka isangisara, duma ngohi imaqewa. Sababu igogou ngohi o Yesus Kristus towipiricaya de towingaku igogou Una aku wadiahi o habari qaloloha kiaka Una woihihike ngohika la tosihabari sidago ma orasi Una wahino kali. 	 Derfor lider jeg også dette, men jeg skammer mig ikke ved det; for jeg vet på hvem jeg tror, og jeg er viss på at han er mektig til å ta vare på det som er mig overgitt, inntil hin dag.


De ma kapita o surati moi wolefo ma gubernurka, ma demo gena komanena: 	 Og han skrev et brev med dette innhold:


"Igogou, Jou, Ngona mia Gikimoi! Ka Ngona notero bilasu nisigiliri de nisihoromati, de lo nokuasa so Ani ronga isilamo. Sababu Ngona gena o bi moi-moi qangodu nosidadi, de to Ngona Ani dupa so qangodu gena idadi de ioho." 	 Verdig er du, vår Herre og Gud, til å få prisen og æren og makten; for du har skapt alle ting, og fordi du vilde, var de til og blev de skapt!


O bi gogobu o Asia ma daeraka ona magena manga salam yosidingo nginika. O Akwila de ma peqeka ongo Priskila lo de kanaga o nyawa ipipiricaya la imatotolomu manga tahuka, ona magena yangodu manga salam idala yosidingo nginika. 	 Menighetene i Asia hilser eder. Akvilas og Priska tillikemed menigheten i deres hus hilser eder meget i Herren.


Ngini gena nimaketerowa de nia ete de nia topora iqoqomaka, ona magena o Yahudika ma nyawa. Ma orasi o Gikimoi Awi jaji iqoqoma wadedemo onaka, de ona yahino yorisima o Sinai ma Talaka gena, o kia naga moi gena aku ka papaqa. We! Kagena yakelelo o uku isora-sora la ma qopo yasao, o lobi qatataro, de qakokipiri so o bubutu yatalakeka de lo o paro qasosihiloka. 	 For I er ikke kommet til et fjell som en kan ta på med hender, og til brennende ild og til skodde og mørke og uvær,


Ngaroko manga demo komagena, duma una magena iwitideka wodadi manga kolano, qabolo de woliho awi dokuka. Womasidiadoka, de una asa womatai-tai ileleleani yamogiowo ona magena waaso la wirisima, ma ngale o pipi ma utungu ma lamo o kiamoi ona yamamakeka magena aku wanako. 	 Og det skjedde da han hadde fått kongemakten og kom tilbake, da bød han at de tjenere han hadde gitt pengene, skulde kalles for ham, forat han kunde få vite hvad hver av dem hadde vunnet.


So kagena de ma orasi o wange ma dodoguka so ma rarame ilalamoka, de o Yesus Una asa womaokoye de womatoore wotemo, "O nyawa nagoona la kanaga manga kiri qadudu, ona magena bilasu yahino Ngohika la Ngohi asa ona tasiudo. 	 Men på den siste, den store dag i høitiden stod Jesus og ropte ut: Om nogen tørster, han komme til mig og drikke!


Ma dekano o Petrus kagena wogogoge o Simon awi tahuka, una magena o haiwani ma kahi woiija moi. 	 Derefter blev han en lengere tid i Joppe hos en mann ved navn Simon, en garver.


Nako igogou o nyawa la kanaga isoneka, ona magena done akuwa ioho kali, magena ma ngale lo ma Kristus yaakuwa wisioho kali. 	 Men er det ikke nogen opstandelse av døde, da er heller ikke Kristus opstanden;


Nia dodagi ma rabaka upa lo o kia naga nimagaho. Upa nimagaho o pipi o guracino eko lo o tembagano. 	 I skal ikke ta gull eller sølv eller kobber med i eders belter,


So o orasi manena o nyawa nasulo o Yopeka itagi wiaso la wingaho o nyawa moi awi ronga o Simon wisiaso lo o Simon Petrus. 	 Og nu, send nogen menn til Joppe og hent til dig en mann ved navn Simon, som kalles med tilnavn Peter;


Magena de ngohi tosininga o Jou Awi demo itemo, 'Dede o ake o Yohanes winisiosi, duma to ngini nia siningaka asa o Gikimoi wosingosa Awi Gurumi Qatetebi.' 	 Da kom jeg Herrens ord i hu, at han sa: Johannes døpte med vann, men I skal døpes med den Hellige Ånd.


O Gikimoi Awi bobita ma demo gena, 'Niahoromati to ngini nia baba de nia awa,' de lo 'Nagoona manga awa de manga baba la yatemo qatorou, ona magena manga fanggali bilasu yatooma.' 	 For Gud har gitt det bud: Hedre din far og din mor; og: Den som banner far eller mor, skal visselig dø;


La o Yesus wotemoli onaka, "Igogou, ngini nicawaro so o Gikimoi Awi bobita nitilaku ma ngale nisilaku to ngini nia adati de nia galepu masirete. 	 Og han sa til dem: Det er riktig vakkert at I gjør Guds bud til intet for å holde eders vedtekt.


Kagena de o malaikat yangodu dede o dodadi ngai iha de lo o roriri yamonahalo de yaruha ona magena kanaga o pareta ma kursi isigilolino de ibukuku manga suba yatide o Gikimoika. 	 Og alle englene stod omkring tronen og om de eldste og om de fire livsvesener, og de falt ned for tronen på sitt åsyn og tilbad Gud og sa:


Kagena de Una wakeri-keri de wotemo, "Nakoso maha de o nyawa manga manara o duniaka, gena idadiwa. Duma nakoso maha de o Gikimoi Awi manara, de qangodu magena aku Una waaka." 	 Men Jesus så på dem og sa til dem: For mennesker er dette umulig, men for Gud er alt mulig.


Duma ngone popipiricaya gena ka panako igogou o Gikimoi gena ka womatengo. Una magegena nanga Baba o bi moi-moi o duniaka gena qangodu wosidadadika, de to Una Awi giliri gena kanaga ngone nanga oho ma gaalu. De igogou lo o Jou ka womatengo, ena gena o Yesus Kristus. Una magena o Gikimoi asa wisulo la Una waaka so o bi moi-moi qangodu aku idadi, de lo sababu Una magena, so ngone aku o oho ka sidutu ikakali pamake. 	 så er det dog for oss bare én Gud, Faderen, av hvem alt er, og vi til ham, og én Herre, Jesus Kristus, ved hvem alt er, og vi ved ham.


So igogou ngone bilasu de o bi bahasa irupa-rupa o Gurumi Qatetebino ka nanga sininga ma rabaka posumbayang, duma ngone lo bilasu posumbayang de o bahasa kiaka o nyawa yananakoka. Ngone bilasu nanga sininga ma rabaka lo de o bi bahasa irupa-rupa o Gurumi Qatetebino gena ponyanyi la o Gikimoi powigiliri, duma ngone lo bilasu ponyanyi de o bahasa kiaka o nyawa yananakoka. 	 Hvorledes er det altså? Jeg vil bede med ånden, men jeg vil også bede med forstanden; jeg vil lovsynge med ånden, men jeg vil også lovsynge med forstanden.


De ona yasango itemo, "Ma kapita o Kornelius womisulo ngomi so miahino miniaso. Una magena o nyawa awi sininga itotiai moi de o Gikimoika wodupa wisusuba, de lo una o Yahudika ma nyawa yangodu iwihoromati ifoloi. Una magena qabolo o Gikimoi Awi malaikat moi iwisulo la wogolo ngona nahinosi awi tahuno, ma ngale wosigise o kia ngona notetemo unaka." 	 De sa: Kornelius, en høvedsmann, en rettferdig og gudfryktig mann, som har godt vidnesbyrd av hele jødenes folk, fikk det bud av en hellig engel at han skulde hente dig til sitt hus og høre hvad du har å si.


O nyawa la kanaga o nyawa ma somoa yadodara, ona magena nakoso o gogoho qatorou yakelelo gena yosanangiwa, duma nakoso o gogoho itiai yakelelo gena asa yosanangi. 	 den gleder sig ikke over urettferdighet, men gleder sig ved sannhet;


Duma Una asa wosango onaka wotemo, "Ngohi kanaga de Ai ino, duma ngini ningodu moi lo magena nianakowa." 	 Men han sa til dem: Jeg har mat å ete som I ikke vet om.


Duma Una wotemo ngohika, "Hiwa! Ngohi Ai laha ngonaka gena yaadoka. Sababu nakoso ngona ani buturu gena ikurangi, de to Ngohi Ai kuasa ilalamo magena asa foloisi imanara ngonaka." Komagena so ngohi manena asa kanaga de ai nalika, la ngohi ai giliri tosimane kiaka ai buturu ikukurangi gena isikelelo, sababu nakoso ngohi iputuruwa, de igogou ma Kristus Awi kuasa gena kanaga imanara ngohika. 	 og han sa til mig: Min nåde er dig nok; for min kraft fullendes i skrøpelighet. Derfor vil jeg helst rose mig av min skrøpelighet, forat Kristi kraft kan bo i mig.


Ngaroko komagena, duma upa sidago ngini nia sininga ma rabaka nitemo, "Nako o Yahudika ma nyawa o Gikimoi wahoholuka gena, ngohi manena foloisi tolamo." Sababu bilasu nimasininga kasi, upa ma ngale ngini, duma ma ngeko Yahudika ma nyawa ona iqomaka so aku Una Awi laha gena ngini lo niamake. So upa ma umaka de o ngutu isioho, duma ma ngutuka asa o uma ioho. 	 da ros dig ikke mot grenene! men hvis du roser dig, så er det dog ikke du som bærer roten, men roten som bærer dig.


de wosasi o Gikimoi Awi ronga Una magena wooho ka sidutu ikakali o soroga, o dunia, o ngoloto de lo ma raba o bi moi-moi qangodu gena wosidadika. So o malaikat magena wosibobeto wotemo, "He! O Gikimoi asa wotamaha kawa ma orasi gena yaadoka. 	 og svor ved ham som lever i all evighet, han som skapte himmelen og det som er i den, og jorden og det som er på den, og havet og det som er i det, at det ikke skal være mere tid,


De lo ngomi miakeleloka de miasingangasu qabolo o bi nyawaka gena o Baba Gikimoi wisulo ma Ngopa yanau wahino la wasisalamati o bi nyawa yangodu. 	 Og vi har sett og vidner at Faderen har sendt sin Sønn til frelse for verden.


Ma orasi o bi nyawa ona magena kanaga o Yesus Awi demo yoise, de Una watemo wimomote ona magenaka, 	 Men i hele folkets påhør sa han til sine disipler:


Duma nakoso o nyawa manga manara gena Una wanano qatorou, de Una asa manga dorou ma sopo magena woholu wafanggali de o loha bai! Duma ona manga rohe gena asa wasisalamati, maro o nyawa manga tahu la kanaga qangodu qaukuka de cawali manga rohe asa isalamati. 	 om ens verk brenner op, da skal han tape lønnen, men selv skal han bli frelst, dog således som gjennem ild.


De lo Una wahirika o nyawa nagoona la kanaga o dunia ma bi nyawa yasidoohawa, de yasiceke, de lo yanano manga faida ihiwa, ma ngale isikelelo igogou o bi moi-moi o kia naga o dunia ma bi nyawa yatuga de itemo qaloha gena, qangodu ma faida ka ihiwa. 	 og det som er lavt i verden, og det som er ringeaktet, det utvalgte Gud sig, det som ingenting er, for å gjøre til intet det som er noget,


Kagena de o ili magena itemo kali unaka, "O kia o Gikimoi wotemo magena aku ka paoqo, upa ani sininga ma rabaka itemo yaakuwa." 	 Og det kom atter en røst, for annen gang, til ham: Det som Gud har renset, det må ikke du gjøre til urent.


Ena gena, ma orasi ngohi kagena nginika, de ai sabari ilamo so ngohi o bi nonako taakaka, kiaka isinako itiai ngohi gena o Jou Yesus Awi sosulo moi. Komagena ngohi taaka o nonako ihahairani la o Gikimoi Awi kuasa nginika tinisikelelo. 	 En apostels tegn blev iallfall gjort blandt eder med all utholdenhet, både med tegn og under og kraftige gjerninger.


De ma boboloi bilasu qaputuru nimatekedodara moi de moika, sababu nakoso padodaraka, de o nyawa manga dorou ngoneka gena qangodu ngone he panano kawa de ona lo pasisala kawa. 	 og ha fremfor alle ting inderlig kjærlighet til hverandre! for kjærligheten skjuler en mangfoldighet av synder.


"Jou, ilaha de! Ona gena to Ngona Ani nabi ma soohu gena yatoomaka de lo o suba patitide Ngonaka gena ma bi riho qangodu yaturabaka. So ka cawali ngohi tomatengo toohosi, duma manga edekati gena ngohi lo asa itooma bai!" 	 Herre! dine profeter drepte de, dine alter rev de ned, og jeg blev alene tilbake, og de står mig efter livet.


Komagena lo nakoso o nyawa la kanaga Una widodaraka, de ona magena Awi simaka lo akuwa wimodo. So nakoso ona igogou Una widodaraka, de asa Unaka ona he wimodo kawa. Sababu nakoso ona de manga modosi Unaka, magena ma ngale done asa Una wafanggali de o dorou. So nakoso o nyawa la kanaga Unaka wimodosi, ona magena manga dodara itotiai gena ihiwasi. 	 Frykt er ikke i kjærligheten, men den fullkomne kjærlighet driver frykten ut; for frykt har straffen i sig; men den som frykter, er ikke blitt fullkommen i kjærligheten.


Gila-gila ona yamuruo naga Una wihobi, de Awi lako yapoku de wingapo, de yotemo, "Hika nomisingangasu naguuna woningapo!" De o bi jojaga imasimote Una wipopoka. 	 Og nogen gav sig til å spytte på ham og tildekke hans ansikt og slå ham med knyttet neve og si til ham: Spå! Og tjenerne tok imot ham med stokkeslag.


So magena yoise, de ma Imam Wilalamo awi juba waraca de wotemo, "Ce! Ngini ningodu niise masirete, Awi demo-demo qangodu o Gikimoi wisikudahu! Upa he o saksi posari kali. Orasi manena o kia niodupa la ngone paaka Unaka." De yangodu itemo, "O Yesus de wisala!" De imatoore, "Bilasu Una wisosone!" 	 I har hørt gudsbespottelsen; hvad tykkes eder? De dømte ham alle å være skyldig til døden.


Kagena o Yope ma dokuka o ngopeqeka mopipiricaya moi ami ronga ongo Tabita. (To muna ami ronga de o Yunanika manga demo ongo Dorkas, ma ngale o maijanga.) Muna o wange isigeto o loha maaka de o nyawa isususa mariwo. 	 I Joppe var det en disippelinne ved navn Tabita, det er utlagt: Dorkas*; hun var rik på gode gjerninger og gav mange almisser. / {* en hind.}


Sababu tanako igogou ngona nowipiricaya Unaka, so ngohi tonidedemo bilasu nososininga la ngona naaka nokaeli o manara o kia o Gikimoi wonihikeka ma orasi ai gia tahado ngonaku so namakeka. 	 Derfor minner jeg dig om at du igjen optender den Guds nådegave som er i dig ved min håndspåleggelse.


So o Yudas womajoboka, de o Yesus Awi muri-murika wotemo, "Kanaga o orasi manena de Ngohi o Nyawa ma Duhutu gena Ai Baba Awi simaka, de asa isimulia. De ma sababu Ngohi o Gikimoi towisigise itiai, so asa tosone, so Una magegena lo asa wisimuliaka. 	 Da han nu var gått ut, sier Jesus: Nu er Menneskesønnen herliggjort, og Gud er herliggjort i ham.


So Una waade-ade onaka, wotemo komanena, 	 Da talte han denne lignelse til dem:


Duma o dunia ma dodogu yaado waasi, de o habari qaloloha o Gikimoino gena bilasu isihabari kasi sidago o dunia ma pupuku ihaka, la o bi doku yangodu lo aku yoiseka. Qabolo de o dunia ma dodogu asa imasidiado." 	 Og dette evangelium om riket skal forkynnes over hele jorderike til et vidnesbyrd for alle folkeslag, og da skal enden komme.


Nako ngini, o bi moi-moi magena ngini niaaaka ka qaloha. Nia piricaya ma Kristuska gena qaputuru. Nibicara gena de nia cawaro. O dodoto itotiai gena nianako. O orasi isigeto-geto o nyawa niariwo. De nia dodara ngomika gena ilamo. Komagena lo ngohi tinigolo nginika, la o manara kiaka o nyawa isususa bilasu pariwo, magena lo niodupa niaaka foloisi qaloha. 	 Men likesom I er rike i alle måter, på tro og på tale og på kunnskap og på all iver og på kjærlighet som I har vakt hos oss, så bli nu og rike i dette kjærlighetsverk!


O orasi moi de kanaga o Yahudika manga roriri o Yerusalem ma kotaka gena, o imam de lo manga sidongirabaka o Lewi awi ngopa de awi danoku ona magena yamuruo naga yasulo la itagi o Yohanes wikurumi. O bolu moi magena asa yahino manga sosano yaaho so unaka itemo, "Baba, ngona gena naguuna sidago o moi-moi manena naaka." 	 Og dette er Johannes' vidnesbyrd, da jødene sendte prester og levitter fra Jerusalem for å spørre ham: Hvem er du?


Komagena so ma ngale ona magena Ngohi totemo, 'Ilaha! To Ngohi Ai dupa gena ona yamotewa, de yoholu Ai ngeko gena yamote.' 	 derfor harmedes jeg på denne slekt og sa: De farer alltid vill i hjertet; men de kjente ikke mine veier,


Duma nakoso kanaga o habari itemo la o Jou Yesus Awi hino ma wange gena imasidiadoka, ngomi migolo nginika la upa he cai-cai nisawangi de nia sininga ma rabaka iruwahe, ngaroko o nyawa itemo o habari magena igogou o Gurumi Qatetebi womisingangasu qabolo ngomika, eko itemo ngomi masirete misibicara qaboloka, eko itemo ngomi o surati ma rabaka mialefo lo qaboloka. 	 at I ikke så snart må la eder drive fra vett og sans eller la eder skremme, hverken ved nogen ånd eller ved nogen tale eller ved noget brev, likesom det skulde være fra oss, som om Herrens dag stod for døren.


Sababu igogou o Gikimoi powisusuba, Una magena asa o nyawa ona Awi laha yahoholu gena wasangisara, imatero maro o uku la kanaga o bi moi-moi qangodu yatupu. 	 For vår Gud er en fortærende ild.


Nakoso ngini kanaga o nyawa manga dorou niasiapongu, de ona magenaka asa o Gikimoi lo wasiapongu. De nakoso ngini la o nyawa niasiaponguwa, de ona lo kanaga de manga dorou o Gikimoi Awi simaka so ona magena wasiaponguwa." 	 Dersom I forlater nogen deres synder, da er de dem forlatt; dersom I fastholder dem for nogen, da er de fastholdt.


So ma ngale to ona manga galaki moi-moi ngohika magena iterowa, so patotiai ona yaakuwa isidiado ngonaka. 	 heller ikke kan de godtgjøre for dig disse sine klager imot mig.


Ngomi gena migolo tanu ngini nimisumbayang o Gikimoika. Ngomi mianako to ngomi mia sininga gena ibolowo, sababu o bi moi-moi ma rabaka gena qangodu o kia naga itotiai magena ngomi miodupa miaaka. 	 Bed for oss! for vi trøster oss til at vi har en god samvittighet, og vil gjerne fare rett frem i alle stykker.


So de Una ka wobobicarasi, de o Yairus awi tahuno o sosulo yamuruo naga yahino. De ona magena wisibubusu o Yairuska, de itemo, "Upa ngona ma Baba Guru nowigolo kali, sababu ani ngopa mosoneka." 	 Mens han ennu talte, kom det folk fra synagoge-forstanderen og sa: Din datter er død; hvorfor umaker du mesteren lenger?


Ma ngale Ai demo magegena upa ngini niohairani. Sababu iteka kawa, de ma orasi asa imasidiado de o nyawa isosoneka igogou ona yangodu asa Ai ili yoise. 	 Undre eder ikke over dette! For den time kommer da alle de som er i gravene, skal høre hans røst,


Ngohi manena Ai kuasa ma bati lo ihiwa, de Ngohi manena kanaga ma nonomaka, de lo ma dodoguka de asa tooho ka sidutu ikakali. 	 Jeg er Alfa og Omega, begynnelsen og enden, den første og den siste.


Duma ngone manena gena inasowo o nyawa la kanaga imakokiliho de ipiricaya kawa, gena done ona yasangisara. Duma ngone o nyawa la kanaga o Gikimoi powipiricaya, gena asa pooho ka sidutu ikakali. 	 Men vi er ikke av dem som unddrager sig til fortapelse, vi er av dem som tror til sjelens frelse.


De lo ngone ma binuka gena o Yahudika ma nyawa, de ma binukali yasowo. Ngone ma binuka gena pogogilalo, de ma binukali yasowo. Duma ngone moi-moi gena inangodu o Gikimoi Awi Gurumi magena wonasirimoika, la ma ngale ngone podadi maro ka o rohe moi. Ngone inangoduka gena o Gikimoi Awi Gurumi ka ka moi magena wonahikeka, la ma ngale ngone o Gurumi Una magena wonangaho. 	 for vi er jo alle døpt med én Ånd til å være ett legeme, enten vi er jøder eller grekere, enten vi er træler eller frie; og vi har alle fått én Ånd å drikke.


O wange muruo naga ipasaka o Feliks de ma peqeka ongo Drusila yahino kali o Kaisareaka, ongo Drusila muna lo o Yahudika ma nyawa moi. So o Feliks wosulo itagi o Paulus iwiaso la wahino ona manga simaka, ma ngale ona yosigise o Paulus awi demo ma ngeko idodooha nakoso o bi nyawa iwipiricaya o Salamati ma Kolanoka. 	 Da nogen dager var gått, kom Feliks med sin hustru Drusilla, som var en jødinne, og han sendte bud efter Paulus og hørte ham om troen på Kristus.


"O bodito! Kodo! O bodito asa inidahe ngini o Khorazimka de o Betsaidaka ma bi nyawa. To ngini nia dokuka o nonako ihahairani igogou idala taakaka, duma ngini niholusi nia dorouno nimatoba de nimatoduba. So tosiade nakoso o nonako ihahairani magena taaka o Tirus ma dokuka de o Sidon ma dokuka, de igogou iqomaka ona magena ngaroko o Yahudika ma nyawa yasowo, duma asa manga dorouno imatoba de imatodubaka, sidago lo o baju koloko o karong imasitibaku de o gaapo isihaja manga saheku, maro o beleso ma nonako moi. 	 Ve dig, Korasin! ve dig, Betsaida! for dersom de kraftige gjerninger som er gjort i eder, var gjort i Tyrus og Sidon, da hadde de for lenge siden omvendt sig og sittet i sekk og aske.


Sababu komagena lo iqoqomaka o bi ngopeqeka manga sigogise qaloha o Gikimoika de wingongongano gena imadadi to ona manga loha masirete. So nako manga roka gena, ona de manga sigogise unaka so komagena ona idadi qaloha. 	 For således prydet og fordum de hellige kvinner sig, de som satte sitt håp til Gud, og de underordnet sig under sine egne menn,


La o raki ma duhutu una magena wisidingo kali o nyawa wogogilalo moili. Duma yomomanara ona magena wingangapo kali wogogilalo una magena awi saheku, gila-gila witotadi de widodoa. 	 Og atter sendte han en annen tjener til dem, og ham slo de i hodet og hånte ham.


Bilasu nimasidailako la ma ngale o Gikimoi Awi dupa niamote so o sangisara niamoku. Sababu maro o nyawa ma somoa ipipiricayawa o bi moi-moi yodupa yaaaka, komagena lo iqoqomaka ngini lo ma dekano o dorou niaaka. Iqoqomaka gena ngini o moi-moi o nyafusu ma dorou nidupa, sidago lo nia rohe maro ka o haiwani so o maqe gena niodupa niaaka, so initobadalu sidago lo nirarame poli, de lo nia suba niatide o bi giki ikokulaika gena foloisi qatorou. 	 For det er nok at I i den fremfarne livstid har gjort hedningenes vilje, idet I ferdedes i skamløshet, lyster, fyll, svir, drikk og skammelig avgudsdyrkelse;


So nakoso o habari ma ngale ma Kristus o soneno wisioho kali gena ngomi minisihabari nginika, de igogou idadiwa ngini magena nitemo o nyawa la kanaga isoneka, ona magena yaakuwa ioho kali. 	 Men forkynnes det om Kristus at han er opstanden fra de døde, hvorledes kan da nogen iblandt eder si at det ikke er nogen opstandelse av døde?


Komagena lo kanaga o nyawa moili wotemo o Yesuska, "Baba, ngohi todupa tonimote, duma tanu noisimaha toliho kasi la ai tahu ma raba moika tomasingangasu kasi." 	 Også en annen sa: Jeg vil følge dig, Herre! men gi mig først lov til å si farvel til dem der hjemme!


De nia salam de nia siboso lo tanu nimatekesidiado nia dodiao o Yesus wipipiricaya ona yangoduka. 	 Hils alle brødrene med et hellig kyss!


O kuasa magena imatero maro Ai Baba Awi kuasa Ngohi tamake, so maro Ngohi, komagena lo o kuasa magena tahike onaka. 'Una asa o bi bangsa wapareta ona gena wasidipito, maro o bi boso o tonano Una wapolote de wasisa.' 	 og han skal styre dem med jernstav, likesom en knuser lerkar, således som og jeg har fått det av min Fader,


Nakoso komagena, hika ngini nisitotiaino la nisidumu to Ngohi Ai dorou. Mutuwade kanaga Ngohi Ai demo gena ka itiai de o kiaso ngini gena Ngohi nipiricaya niholu. 	 Hvem av eder kan overbevise mig om synd? Men sier jeg sannhet, hvorfor tror I mig da ikke?


Qabolo de o kapita awi sosulo ona magena yoliho awi tahuka. Ona imasidiadoka, de awi leleani una magena asa wilohaka. 	 Og da de som var utsendt, kom hjem igjen, fant de den syke tjener aldeles frisk.


ngohi ai sininga ma rabaka ma siri ifoloi, maro o ngopeqeka moi ma orasi mopuo de ami siri gena komagena. Gena ma ngale ngini gena, kodo, nisihoda waasi idodooha ma Kristus nia sininga itotiai gena waaka. 	 Mine barn, som jeg atter føder med smerte, inntil Kristus vinner skikkelse i eder!


Duma o nyawa isosone la kanaga yasioho kali gena moi qabolo de asa moili, so ma nonomaka magena ma Kristus, de ma duuruka ma orasi done Una wahino kali de to Una Awi nyawa asa yasioho kali. 	 Men hver i sin egen avdeling: Kristus er førstegrøden; derefter skal de som hører Kristus til, levendegjøres ved hans komme;


De ngohi tosango, komagenawa. Kanaga igogou ma faida ilamo. Ma nonoma o Yahudika ma nyawa ona magena iqomaka o Gikimoi Awi demo wahike de wasingangasuka. 	 Meget i alle måter; først og fremst det at Guds ord blev dem betrodd.


O namo gereja ngai sinoto isiija ma ragani ka ma cunu. Duma ngaroko komagena, kanaga moiwa isone nako o Gikimoi nia Baba Awi dupawa. 	 Selges ikke to spurver for en øre? Og ikke en av dem faller til jorden uten at eders Fader vil.


De o dodoto o kia ma orasi o nyawa yadadala manga simaka noiise ngohino, magena bilasu nahike o nyawa nagoona manga sininga qalolohaka de ngona aku napiricaya, de ona lo aku yodoto itiai o nyawa ma somoaka. 	 og det som du har hørt av mig i mange vidners nærvær, overgi det til trofaste mennesker som er duelige til også å lære andre!


De komagena hika ngohi lo nisisumbayang Unaka, la tanu Una asa o demo woihike, ma ngale ngohi aku tobarani tasingangasu o nyawaka o habari qaloloha, kiaka ma orasi iqoqomaka o Gikimoi wosimane waasi. 	 og også for mig, at det må gis mig ord når jeg oplater min munn, så jeg med frimodighet kan kunngjøre evangeliets hemmelighet,


So, idodooha nianakowa eko niasahe waasi." 	 Og han sa til dem: Hvorledes går det da til at I ennu ikke forstår?


Sababu o nyawa yadadala asa yahino de itemo, 'Ngohi manena qabolo o Salamati ma Kolano,' so asa o nyawa yadadala yasihaga de yasisa. 	 For mange skal komme i mitt navn og si: Det er mig; og de skal føre mange vill.


So de una wosihaja gena ma sononga itura o ngekoku, so o namo yahino de yaoqoka. 	 og det skjedde da han sådde, da falt noget ved veien; og fuglene kom og åt det op.


Ma orasi o Yesus wobobicarasi, de o Yudas, o Yesus Awi muri moi yamogiowo de sinoto manga dongirabano, womasidiado. Una magena wahino de o nyawa yadadala manga giaka o sumarangi de o gogipongo ilalamo. Ona magena o imamka ma bi sahe, de o bi guru agama, de lo o Yahudika ma roriri gena to ona manga nyawa yasusulo. 	 Og straks, mens han ennu talte, kom Judas, en av de tolv, og med ham fulgte en hop med sverd og stokker; de kom fra yppersteprestene og de skriftlærde og de eldste.


De gila-gila o Gikimoi Awi Gurumi ngohi ai sininga wapareta so tamote kali. De kagena o sorogaka takelelo o pareta ma kursi moi ma qokuka Una womatengo womatamiye. 	 Straks var jeg bortrykket i ånden, og se, en trone var satt i himmelen, og det satt en på tronen.


So kagena de Una womaginano ona yangoduka, de wotemo o nyawa awi gia ma sononga isosoneka gena, "Ani gia natoano." De una awi gia watoa, de o orasi magena qabolo awi gia gena qalohaka. 	 Og han så omkring på dem alle og sa til ham: Rekk din hånd ut! Og han gjorde så, og hans hånd blev frisk igjen.


So nakoso o nyawa to ona manga cawaro de manga kanako gena, qangodu maro ka manga fuma o Gikimoi Awi simaka, sababu ma Kristus Awi manara so wisidasangahadika. 	 Hvor er en vismann, hvor er en skriftlærd, hvor er en gransker i denne verden? har ikke Gud gjort verdens visdom til dårskap?


Igogou, iqoqomaka Una o Salamati ma Kolano ngohi lo towinako waasi, duma o Gikimoi ngohi woisulo tahino la o nyawa aku taosi de o ake, de lo Una magena woisingangasu ngohika wotemo, 'Kanaga naguuna nowikelelo la Ai Gurumi Unaku iuti de itangi gena, igogou Una magena asa o nyawaka wosingosa o Gurumi Qatetebi ma kuasa la manga sininga ma rabaka wopareta.' So ngohi asa igogou takeleloka Awi Gurumi o sorogaku iuti maro o namo dara moi de itangi Unaku la ona ioho imarimoi. 	 Og jeg kjente ham ikke; men han som sendte mig for å døpe med vann, han sa til mig: Den du ser Ånden komme ned og bli over, han er den som døper med den Hellige Ånd;


Ma nonomaka, sababu ma ngale ngone o bi moi-moi o Yesus Kristus waaka qaboloka, so ma ngale ngini nipipiricaya o Romaka ningodu gena ngohi ai sukuru lo aku tatide o Gikimoika. Ai sukuru tatideka, sababu ma ngale ngini igogou o Jou Yesus niwipiricayaka gena o dunia ma bi doku qangodu lo yogiiseka. 	 Først takker jeg min Gud ved Jesus Kristus for eder alle, fordi eders tro er navnkundig i hele verden.


O orasi magena Una de ikokoora yasinoto yasidasangahadi ka o wange moi, so moi Una Awi girinaka de moili Awi gubalika. 	 Da blev to røvere korsfestet sammen med ham, en på den høire og en på den venstre side.


So ma ngale o habari itotiaiwa ngonaka gena bilasu o kia naga moi naaka la ona magena yanako itiai de itero. Ma ngale magegena bilasu ngone paaka, sababu ona yoise qaboloka igogou ngona o Yerusalemka de nahino, so ona asa nitago de nikalaki. 	 Hvad er da å gjøre? I ethvert fall vil en hel mengde komme sammen; for de vil få høre at du er kommet.


So miaakuwa miatomo, so miaqohaka mia deru isipapaka sidago lo mia deru lo o paro yaaho. 	 da skibet blev grepet av den og ikke kunde holde sig op mot vinden, gav vi det op og lot oss drive.


Sababu nakoso o nyawa la o dodoto ikokulai yaholu de Ngohi ipiricaya qaputuru maro o prajurit moi imakudubu sidago lo watura, de ona magena asa Ngohi tasitatapu, maro idadi o Gikimoi Awi Tahu ma didiki. De ona magena asa o riho magena yadongosa kawa. De ona magenaka lo asa Ngohi talefo o Gikimoi Awi ronga de Awi kota ma ronga, gena o Yerusalem qamomuane o Gikimoi Awi pareta ma rabaka gena o sorogaku asa iuti. De asa lo to Ngohi Ai ronga qamomuane moi manga bioka talefo. 	 Den som seirer, ham vil jeg gjøre til en støtte i min Guds tempel, og han skal aldri mere gå ut derfra, og jeg vil skrive på ham min Guds navn og navnet på min Guds stad, det nye Jerusalem, det som kommer ned fra himmelen fra min Gud, og mitt navn, det nye.


Sababu igogou, nakoso komagena o dorou pomaha-maha kawa gena, ngone dede Una asa pomarimoika ma orasi Una wosone. So igogou maro Una so wisioho kali, de komagena lo waaka so ngone o ngeko qamomuane ma rabaka pamote. 	 For er vi blitt forenet med ham ved likheten med hans død, så skal vi også bli det ved likheten med hans opstandelse,


Sababu ma Kristus wosone de wisioho kali la ma ngale wodadi o nyawa inangodu nanga Jou, bai ngone pooohosi de lo ona isosoneka. 	 For derfor døde Kristus og blev levende igjen at han skulde være herre både over levende og over døde.


De Ngohi tinisingangasu, Ngohi gena o Gikimoi Awi Ngopa. Duma Ngohi manena gena nikalaki de nitemo, 'Ngona o Gikimoi Awi ronga ma dorou nogaka.' Ngini nia demo komagena itiaiwa, sababu ma ngale Ngohi gena o Gikimoi wositatapuka maro Awi sosulo masirete, Awi demo gena taaaho o duniaku. 	 sier da I til ham som Faderen har helliget og sendt til verden: Du spotter Gud, fordi jeg sa: Jeg er Guds Sønn?


Sababu igogou o kia naga yaiihu, magena qangodu o nyawa manga simaka done asa ka isikelelo, de lo o kia naga itotalake, magena qangodu done asa ka ipelenga. 	 For intet er skjult uten at det skal åpenbares, heller ikke blir noget dulgt uten for å komme for dagen.


So nimasidodiahi! Upa o ngopa ma ceceke moi lo maro o ngopa manena niasidoohawa. Sababu igogou-gogou to ona manga bi malaikat yajajaga o sorogaka, ona gena salalu kanaga Ai Baba Awi simaka.(( 	 Se til at I ikke forakter en av disse små! for jeg sier eder at deres engler i himmelen ser alltid min himmelske Faders åsyn.


De Una wotemo kali onaka, "Ai salam nginika! Tanu nia sininga ma rabaka igogou isosanangi. Maro Ai Baba woisulo Ngohika so tahino, komagena so ngini lo Ngohi asa tinisulo la nitagi o bi nyawa o dunia ma rabaka." 	 Han sa da atter til dem: Fred være med eder! Likesom Faderen har utsendt mig, sender også jeg eder.


Ngohi tanako o bi moi-moi o kia asa ngini niaakaka. Ma ngale ngini gena de Ngohika de lo Ai dodotoka gena kanaga nimalawa eko lo nisahuwa, duma lebelaha ngini nimala eko nisahu. So ngini manena gena ka Ngohi Ai simano gena he tinisisupu, maro o ake so qamalawa de lo qawakawa, duma qagitipi sahu so ka tosinguna. 	 Derfor, da du er lunken, og hverken kold eller varm, vil jeg utspy dig av min munn.


O wange moiku o bi nyawa manga ngopa yacecekesi o Yesuska yaaho la wapaqa de wogolo tanu o Gikimoi Awi laha wasicatu onaka, duma Awi muri-muri yakelelo, de yatoosa so yadogore ona magenaka, "Upa niahika!" 	 De bar også sine små barn til ham, forat han skulde røre ved dem; men da disiplene så det, truet de dem.


Duma ma Kristus, ka ma moi Awi rohe wahike la ma ngale o nyawa manga dorou gena asa witoomaka, de Awi manara magena upa he isidadu kali sidago ka sidutu ikakali. Awi rohe wahike qaboloka, de Una womatamiye o Gikimoi Awi girinaka la Awi horomati wamake. 	 men han har frembåret ett offer for synder og har derefter for alltid satt sig ved Guds høire hånd,


De Una wodusu o toka magenaka. De gila-gila o toka magena isupu o ngopa magenano, de orasi magena qabolo o ngopa una magena wisilohaka. 	 Og Jesus truet ham, og den onde ånd fór ut av ham, og gutten blev helbredet fra samme stund.


O Farisika ma nyawa yamuruo naga yahino kali, de manga edekati Una Awi sala yasari so itemo, "Mote nanga agama ma bobita, aku o nyawa manga peqeka yaholu, ngaroko ma sababu ka ma cunu?" 	 Og fariseerne kom til ham, fristet ham og sa: Har en mann lov til å skille sig fra sin hustru for enhver saks skyld?


O nyawa ipipiricaya manga bobareta moi una magena bilasu wopiricaya qaputuru o Yesuska, sababu o dodoto itotiai de yahoholu gena ma nyawa yadala, ma boboloi ona o bi Yahudika ma nyawa o Yesus wipipiricayaka. Ona manga bi guru ikokulai de manga dodoto ifufuma gena o nyawa yadomatoko de yakulai. 	 For der er mange gjenstridige, som farer med tomt snakk og dårer folks hu, helst de av omskjærelsen.


Una bilasu o sorogaka wogoge sidago o Gikimoi Awi orasi imasidiado ma ngale o moi-moi o sorogaka de o duniaka wamuane, maro o Gikimoi wasulo iqomaka de Awi nabi-nabi inasingangasu ngoneka. 	 som himmelen skal huse inntil de tider da alt det blir gjenoprettet som Gud har talt om ved sine hellige profeters munn fra eldgamle dager av.


So upa he ngone inamodo kali. O Gikimoi kanaga de Awi lahaka, so hino la ngone pobarani pahika pomasidate Unaka, la Una aku ngone wonagalusiri de lo Awi laha wonasidumu, ma ngale ngone nakoso de nanga kurangika de Awi roriwo magena asa pamake. 	 La oss derfor trede frem med frimodighet for nådens trone, forat vi kan få miskunn og finne nåde til hjelp i rette tid.


So o Yesus gena ma Imam Wilalamo moi ngoneka. Komagena Una gena o Gikimoi ka wisisanangi, de lo Awi sala eko Awi dorou gena moi lo ihiwa. De Una de o nyawa ma dorou imakitingaka, de witide o riho moika kiaka foloisi ikukuruye so foloisi ikuru de o bi moi-moi o kia naga o dipaka, ena gena o sorogaka. 	 For en sådan yppersteprest måtte vi og ha, hellig, uskyldig, ren, skilt fra syndere og ophøiet over himlene


Magena de wileleleani ona magena yotagi o bi ngekoka, la o nyawa yamamake yangodu yatolomu, ngaroko o nyawa ma loha eko o nyawa ma dorou gena, qadoohawa. So ma duduuruka de ma rarame ma tahu magena asa iwedoka de o nyawa yakokoro. 	 Så gikk da disse tjenere ut på veiene og fikk sammen alle dem de fant, både onde og gode, og bryllupshuset blev fullt av gjester.


Sababu o orasi moi-moi kiaka ngini o roti nioqo de o anggur niudo magena, de nginika lo kanaga o habari ma ngale idodooha o Jou Awi sone gena nisihabarika, sidago Una o dunia manenaka done asa wahino kali. 	 For så ofte som I eter dette brød og drikker denne kalk, forkynner I Herrens død, inntil han kommer.


hika la ngini bilasu nianako, de ngone o Israelka ma nyawa inangodu lo bilasu panako, ma ngale o Salamati ma Kolano, o Yesus o Nazaretno ma nyawa, to Una Awi kuasa so o nyawa una manena womaookoye to ngini nia simaka una wilohaka. O Yesus Una magena ngini niwisidasangahadika, duma o Gikimoi wisioho kali o sone ma rabano. 	 da være det vitterlig for eder alle og for hele Israels folk at ved Jesu Kristi, nasareerens navn, han som I korsfestet, han som Gud opvakte fra de døde, ved ham står denne helbredet for eders øine.


Qabolo de o jojaru magena mosupu de mosano ma awaka, "Ai awa, qaloha gena bilasu o kia tomagolo." Ma awa mosango, "Hika nagolo o Yohanes Wooosi awi sahe." 	 Hun gikk da ut og sa til sin mor: Hvad skal jeg be om? Hun sa: Om døperen Johannes' hode.


Mutuwade ani edekati qatotorou magena bilasu nomatoba de nomatoduba de nomagolo o Jouka, la Una asa wonisiapongu ani sininga qatotorou magena. 	 Omvend dig derfor fra denne din ondskap, og bed Herren om måskje ditt hjertes tanke måtte forlates dig!


So Ngohi asa tosango totemo onaka, 'Ngini gena Ngohi tinidodoohawa. Nitagi kasi, ngini de nia gogoho ma dorou imatero maro o ngosoku ma deda.' " 	 Og da skal jeg vidne for dem: Jeg har aldri kjent eder; vik bort fra mig, I som gjorde urett!


De o Yesus wotemo munaka, "Nako Una magena, ka ka Ngohi qabolo." 	 Jesus sier til henne: Det er mig, jeg som taler med dig!


Bilasu ngini masirete niatuga, nagala nakoso nitolomuka gena o ngopeqeka la kanaga o sumbayang ma rabaka de manga sahe yatalake waasi, de idodooha, magena itiai eko hiwa. 	 Døm hos eder selv: passer det sig at en kvinne beder til Gud med utildekket hode?


Qangodu magena asa ka o bi sangisara ma nonomaka bato, koloko o ngopeqeka moi mitotilibu de ami siri ma nonomaka so matamaha ma orasi muna he mopuo. 	 Men alt dette er begynnelsen til veene.


Ma orasi magena ipasaka, o Yesus de Awi muri-muri o Matius awi tahuka imatamiye yooqo. De o balastengi itotolomu yadala de o bi nyawa yadala manga sininga qatotorou, o bi kawasa yahoholu, ona magena lo imatamiye yooqo de o Yesus. 	 Og det skjedde da han satt til bords i hans hus, se, da kom mange toldere og syndere og satt til bords med Jesus og hans disipler.


So ma orasi o Yesus wakahino nogena, de Una magena womamataga de wotemo, "Zakheus, taika nouti! Sababu o wange manena ani tahuka bilasu Ngohi totulu." 	 Og da Jesus kom til stedet, så han op og sa til ham: Sakkeus! skynd dig og stig ned! for idag skal jeg bli i ditt hus.


Qabolo de o Herodes de awi prajurit-prajurit wikalekono de wisiihe o Yesuska. Ona o bi kolano manga juba iwisitibaku, qabolo de iwisitotali o Pilatuska. 	 Men Herodes med sine krigsfolk hånte og spottet ham; derefter kastet han et skinnende klædebon om ham og sendte ham således tilbake til Pilatus.


Imamote de o Gikimoi Awi edekati so wositatapu qaboloka, o Yesus bilasu wisidoa nginika, so o Gikimoi wanako done asa isiganapu. De ngini Una niwisidoa o nyawa yatotorouka, de ona niasulo la iwisidasangahadi sidago wosone. 	 han som blev forrådt efter Guds besluttede råd og forutviden, ham slo I ihjel, idet I naglet ham til korset ved urettferdiges hender;


La komagena to ngohi ai ngongano o Gikimoika tanu ngohi lo aku o sone ma rabano woisioho kali. 	 om jeg dog kan vinne frem til opstandelsen fra de døde.


So Ngohi asa towisiloha la asa ninako, Ngohi o Nyawa ma Duhutu manena o duniaka tahino de Ai kuasaka la nia dorou tosiapongu." So wotemo woluluguka, "Nomaoko! De ani dangi naaho la noliho." 	 Men forat I skal vite at Menneskesønnen har makt på jorden til å forlate synder - så sa han til den verkbrudne: Jeg sier dig: Stå op og ta din seng og gå hjem til ditt hus!


De kagena o Petrus womakiliho manga duduno de wikelelo o muri moi kanaga wototuuru. Una magegena o Yesus wisiboboso, de ipapasaka ma orasi o oqo ma rabaka, de wotamiye o Yesus Awi dateka de wotemo, "Jou, naguuna done asa Ngona wonisidoa Ani lawangika." 	 Da Peter vender sig, ser han den disippel følge med som Jesus elsket, og som lå op til hans bryst ved nattverden og sa: Herre! hvem er det som forråder dig?


Komagena lo o Gikimoi ka aku waaka ma ngale o Israelka ma nyawa ona magena o kia bato wodudupa. Ma ngale manga dorou gena Una wodupa wasikelelo igogou Una wadoosa, so itekawa de Awi kuasa so bilasu wafanggali de o sangisara. Duma Una Awi sabari asa foloisi ilamo onaka. 	 Men om nu Gud, skjønt han vilde vise sin vrede og kunngjøre sin makt, dog i stort langmod tålte vredens kar, som var dannet til undergang,


"De ma orasi moili Ngohi o roti ngai tumudingi tatepi-tepi de tasioqoka o nyawa yacala iha. De kanaga ma soohu o karaja tumudingi, magena lo ngini masirete niatolomu. 	 Og da jeg brøt de syv til de fire tusen, hvor mange kurver fulle av stykker tok I da op? De sa: Syv.


So ma ngale ngini nidadi o Gikimoi Awi ngopa winidododaraka, so hika ngini niamote imatero maro to Una Awi gogoho masirete, maro o ngopa la kanaga imadoto manga dodihimo manga gogoho itotiai. 	 Bli derfor Guds efterfølgere som hans elskede barn,


De lo nako yaaku, nimasikadailako la nia oho ma rabaka gena ka cawali o rimoi de o sohi. 	 Såfremt det er mulig, da hold I på eders side fred med alle mennesker!


Kanaga yadadala ma binuka lo itemo, "Ilaha! Nagala Una gena wikokitoka. He! Witogosaka, so lebelaha ngone gena posigise pomatogu." 	 og mange av dem sa: Han er besatt og gal; hvorfor hører I på ham?


Duma o Festus wodupa o Yahudika manga roriri wasisanangi, so una o Paulus iwisano wotemo, "Ngona ka nomote notagi o Yerusalemka, la to ona manga galaki moi-moi magena kadoka asa ngohi tatailako la tonihakim?" 	 Men da Festus gjerne vilde vinne takk av jødene, svarte han Paulus og sa: Er du villig til å dra op til Jerusalem og der få dom av mig i denne sak?


De o demo moi-moi magenena ngini nimatekesiduduga la ningodu asa nia sininga qaputuru. 	 Trøst da hverandre med disse ord!


sidago lo ona yangodu gena asa imangaku moi de moika itemo, "Igogou, o Yesus Kristus Una magena nanga Jou," so komagena ona yangodu iwisihoromati o Baba Gikimoika. 	 Og hver tunge bekjenne at Jesus Kristus er Herre, til Gud Faders ære.


So kagena de gila-gila ona wisidasangahadi de Awi baju imatekesikotoku yaaka moi-moi de manga gimina yamote o undi ma rabaka. 	 Og de korsfestet ham og delte hans klær imellem sig og kastet lodd om hvad hver skulde få.


So o nyawa la kanaga maro o bi bobita o Musa wosilelefoka gena yodadi o imam wilalamo, ona magena asa ka o nyawa de manga buturu ikurangi. Duma ma duuruka de o Gikimoi de Awi sasi ma demo so asa ma Ngopa masirete witide la wodadi o Imam Wilalamo de Awi kurangi gena moi lo ihiwa ka sidutu ikakali. 	 For loven innsetter til yppersteprester mennesker som har skrøpelighet, men edens ord, som kom efter loven, innsetter Sønnen, han som er blitt fullendt for all evighet.


"He! Ngini ningodu niise! Kanaga wototoro moi wotagi awi gisisi wosihaja. 	 Hør! Se, en såmann gikk ut for å så,


Kanaga o nyawa ma binuka o Paulus awi demo magena yopiricaya, duma o nyawa ma binukali ona yopiricayawa. 	 Og nogen blev overbevist ved det han sa, men andre var vantro.


Duma upa sidago ani orasi miaumo eko kanena miteka, so migolo tanu o orasi ma cunu nomihike la de ani sininga qamuuqu nosigise to ngomi mia gogolo manena. 	 Men forat jeg ikke skal hefte dig for lenge, ber jeg dig at du efter din mildhet vil høre på nogen få ord av oss.


Ngone pobarani powimake, sababu o Yesus Una magena kagena wowosa woqomaka, de o ngora wapelengaka ma ngale ngone aku potuuru. Una gena witide wodadi nanga Imam Wilalamo ka sidutu ikakali, ka imatero de o Melkisedek iqoqomaka. 	 hvor Jesus gikk inn som forløper for oss, idet han blev yppersteprest til evig tid efter Melkisedeks vis.


So Una asa ngini winijaga de winisiputuru, so ngini aku niapiricaya qaputuru sidago o orasi ma dodoguka, la ma orasi o Jou Yesus Kristus Awi wange imasidiado, de o nyawa moi lo yaakuwa ngini inikalaki. 	 han som også skal styrke eder inntil enden, så I må være ulastelige på vår Herre Jesu Kristi dag.


Sababu o Gikimoi Awi dupa gena ngone poruwahewa de nanga manara ma rabaka gena ka cawali o rimoi de o sohi. Maro o kia naga yaaaka o Gikimoi Awi gogobu manga dolomu ma somoa ma rabaka, 	 for Gud er ikke uordens Gud, men freds Gud.


Igogou de itero, o nyawa nagoona maro ngohi la manga dupa imarimoi de o Yesus Kristus so yaaka itotiai maro o kia o Gikimoi wodudupa, ona magena lo o bi nyawa ma somoa asa yasisangisara. 	 Og alle som vil leve gudfryktig i Kristus Jesus, skal bli forfulgt.


sidago o kawasa o doku magenaka ma nyawa yangodu yodupa wisigise unaka. Mutuwade ona itemo, "O nyawa una manena awi kuasa ma buturu o Gikimoino isironga lo o Kuasa Qapoputuru." 	 ham gav de akt på, både små og store, de sa: Han er Guds kraft som kalles den store.


De o Petrus wotemo, "He! Ngomi manena mia moi-moi lo qangodu miodongosaka so Ngona minimoteka, so o kia asa miamake." 	 Og Peter sa: Se, vi har forlatt alt vårt og fulgt dig.


So o nyawa ona kanaga wopipilo awi tahu ma dateka igogoge, ona magena de lo o nyawa ona ma nonomasi iwikeleloka una gena o ngeko ma dateka wogogolo, ona magena lo imatekekasano itemo, "Una magena ma nonomasi de wopiloka, eh? Komagena lo iqomaka ngone powikelelo una o ngeko ma dateka de wogogolo." 	 Grannene og de som før hadde sett ham sitte og tigge, sa da: Er det ikke han som satt og tigget?