Nakoso ngini igogou ninako Ngohi manena naguuna, de magena imatero maro ngini lo igogou Ai Baba niwinako. So o orasi manena de isikahika, ma ngale Una gena ngini igogou niwinanako de lo niwikokeleloka." 	 Hadde I kjent mig, da hadde I også kjent Faderen, og fra nu av kjenner I ham og har sett ham.


O Yesus woise komagena, de wotemo, "Cawali o ngai moisi naaka waasi. Notagi kasi la ani ronga moi ani tahu ma rabaka nosiija de ma pipi o nyawa isususaka nasitoku, la ngona asa namake o arata ma duhutu o sorogaka. Qaboloka, de nahino la noimote Ngohi." 	 Da Jesus hørte det, sa han til ham: Ett fattes dig ennu: selg alt det du har, og del det ut til fattige, så skal du få en skatt i himmelen; kom så og følg mig!


So kagena o boosuka de ona yoliho so o kia naga idadadi qangodu magena isingangasu Awi muri-muri yamogiowo de moika de lo wimomote ma binukali. 	 Og de vendte tilbake fra graven, og fortalte alt dette til de elleve og til alle de andre.


O dodara gena ma bati lo ihiwa de lo magena idadiwa isisa. Ngaroko kanaga o cocatu o Gikimoi Awi demo yosingongangasu, duma magena o orasi ma simaka done asa isisa, sababu Awi demo qangodu gena done wosiganapu. De ngaroko kanaga o cocatu o bi bahasa irupa-rupa yosibobicara, duma magena o orasi ma simaka done asa isisa, sababu done upa he yosibicara. De lo ngaroko kanaga o cocatu sininga ma kanako o Gikimoino, duma magena o orasi ma simaka done asa isisa, sababu o bi moi-moi qangodu done ka panako so upa he o nyawa yadoto. 	 Kjærligheten faller aldri bort; men hvad enten det er profetiske gaver, da skal de få ende, eller det er tunger, da skal de ophøre, eller det er kunnskap, da skal den få ende.


So ngini magegena o Yesus Kristus niwiqehe qalohaka de wodadi qabolo to ngini nia Jou. Komagena so tanu ngini lo nia manara moi-moi ma rabaka gena imatero maro ngini dede Una nimarimoika. 	 Likesom I altså mottok Kristus Jesus som Herre, så vandre i ham,


De wosone qaboloka, ma deka o wange moruha Una masoa-masoa womasimane de womasibicara onaka, igogou o Gikimoi wapareta maro o kolano moi, so de ma sababu magena asa womasinako igogou Una wooho kali. 	 dem som han også fremstilte sig for levende med mange beviser efterat han hadde lidt, idet han i firti dager viste sig for dem og talte om det som hører til Guds rike.


Ma orasi magena o Galilea ma kolano gena o Herodes Antipas de una magena woise ma ngale o Yesus de Awi nonako ihahairani. 	 På den tid fikk fjerdingsfyrsten Herodes høre ryktet om Jesus,


So o gianongoru de o baba-baba ningodu, bilasu komagena la ngone o Israelka ma nyawa inangodu panako igogou de itiai, ma ngale o Yesus ngini niwisidodasangahadika, Una magena o Gikimoi wisidadi to ngone nanga Jou de nanga Salamati ma Kolano." 	 Så skal da hele Israels hus vite for visst at Gud har gjort ham både til Herre og til Messias, denne Jesus som I korsfestet.


Moili wotemo, 'Ngohi kangano manena o sapi sabi motoha taijaka, so todupa totagi kasi tadahake ai doro tapajeko. Upa lo ani sininga ikurangi.' 	 Og en annen sa: Jeg har kjøpt fem par okser og går ut for å prøve dem; jeg ber dig, ha mig undskyldt!


Ngona nanakoka o nyawa ipipiricaya o Asia ma daera ma rabaka gena he yangodu ngohi idongosaka, de komagena lo o Figelus de o Hermogenes. 	 Du vet dette at alle de i Asia vendte sig fra mig; blandt disse er Fygelus og Hermogenes.


So, ai dodiao nipipiricaya, nakoso qaloha, de hika niahiri o nyawa yatumudingi to ngini nia sidongirabano nianako icocawaro de o Gurumi Qatetebi Awi kuasa qaasu-asu manga sininga wapareta, de asa ngomi ona magenaka miahike o oho ma roriwo ma manara. 	 utse derfor iblandt eder, brødre, syv menn som har godt vidnesbyrd, fulle av Ånd og visdom! dem vil vi innsette til å røkte dette hverv;


De o nyawa wimomote gena yosango, "Una o Yesus, o nabi moi o Nazaretno o Galilea ma tonaka." 	 Men folket sa: Dette er profeten Jesus fra Nasaret i Galilea.


Qaboloka, de o nyawa moi kanaga wikokitoka gena wopilo de lo womou una magena witota o Yesuska. So o Yesus wikokitoka una magena awi toka wodusu so imahoika, so o orasi magena qabolo de o nyawa una magena waaku wobicara de womasigeleloka. 	 Derefter førte de til ham en besatt som var blind og stum; og han helbredet ham, så at den stumme talte og så.


Maro o jaji iqoqomaka o bi bobita o Musa wosilelefo gena, nakoso o nyawa la kanaga o kia naga qatotorouka yatigi sidago yasisalaka, de ona magenaku bilasu o kabi ma nau eko o sapi ma nau yatotola la ma au ikopola. De onaku lo bilasu o sapi ma ngopa yatutupu gena ma gaapo yasihaja. So nakoso o au de o gaapo magena aku o nyawa isasala manga rohe yatiodo so qatebika, 	 For så sant blodet av bukker og okser og asken av en kvige, når den sprenges på de urene, helliger til kjødets renhet,


Ngona gena de noihamewa de noidodokawa, duma Ngohi kanena tomasidiadoka, de muna manena momatoguwa Ai qohu mahame-hame. 	 du gav mig ikke noget kyss, men hun holdt ikke op å kysse mine føtter fra den stund jeg kom inn;


Una wotemo, "Kanaga o nyawa yasinoto yotagi o Gikimoi Awi Tahuka la kagena yosumbayang. Wimoi o Farisi ma nyawa de wimoi o balastengi wototolomu. 	 To menn gikk op til templet for å bede; den ene var en fariseer og den andre en tolder.


So ma deka o ngoosa saange o Sabat ma wange isigeto o Paulus o puji ma tahuka wowosa de wobarani wodoto o bi nyawaka. Una wodoto wagogou la tanu ona iwidupa o Gikimoika la Una wapareta to ona manga sininga. 	 Han gikk da inn i synagogen og talte frimodig i tre måneder, idet han holdt samtaler med dem og overtydet dem om det som hører Guds rike til.


De lo idadiwa ma Kristus de o Iblis imatekefakati. So idodooha ka qaloha nakoso o nyawa ipipiricaya kanaga imarimoi dede o nyawa ipipiricayawa. 	 Og hvad samklang er det mellem Kristus og Belial, eller hvad lodd og del har en troende med en vantro?


Idodooha so ngini nitemo nia dodiaoka, 'Nahino la ngohi o gaapo ani lakono tosisupu,' duma kanaga lo maro o ifa moi yodebesu to ngini nia lako masireteka. He! Ngini manena nikokulai! Ma nonomaka ngini bilasu o ifa moi yodebesu to ngini nia lako masireteka nisisupu kasi. Qabolo la nia lako asa qatebika, de asa idadi so o gaapo nia dodiao manga lakoka gena aku niakelelo so nisisupu kali." 	 Hvorledes kan du si til din bror: Bror! la mig dra ut splinten som er i ditt øie, du som ikke ser bjelken i ditt eget øie? Du hykler! dra først bjelken ut av ditt eget øie, så kan du se å dra ut splinten som er i din brors øie!


Ngohi totemo igogou, o orasi magena qaputuku done o nyawa yasinoto imaidu o dangi moika, de wimoi asa iwingaho de moili asa iwiqohaka. 	 Jeg sier eder: I den natt skal det være to i én seng; den ene skal tas med, og den andre skal lates tilbake.


Duma Una wogiise manga demo-demo magena de Una wosango wotemo, "O nyawa yapoputuru upa he ma dokterka yahino, cawali ka o nyawa yasisiri. 	 Og Jesus svarte og sa til dem: De friske trenger ikke til læge, men de som har ondt;


O Pilatus wotemo komagena, sababu wosihoda o Yesus Awi sala ihiwa, ena momongo ma ngale manga sininga ma siri Unaka, so o Yahudika manga roriri Una iwitota. 	 For han visste at det var av avind de hadde overgitt ham til ham.


De ona itemo unaka, "O Yesus o Nazaret ma nyawa nonena wokahino." 	 De fortalte ham da at Jesus fra Nasaret gikk forbi.


O dodoto magena o nyawa o orasi iqoqoma-qomaka o Gikimoi wasimane waasi, duma o orasi manena to Una Awi nyawa masirete wasimane qaboloka. 	 den hemmelighet som har vært skjult fra alle tiders og slekters ophav, men nu er blitt åpenbaret for hans hellige,


Awi sangahadika Awi sahe ma qokuye yalefo ma demo itemo: UNA MANENA O YAHUDIKA MANGA KOLANO. 	 Men det var også satt en innskrift over ham: Dette er jødenes konge.


So igogou ma Kristus gena wisulo la wosone de Awi au ikopola, ma ngale ngone nanga dorou aku wapiki de lo o Gikimoi aku waaka nanga sininga itotiai. Mutuwade ngone panako igogou done ma orasi o Gikimoi o nyawa manga loha de manga dorou wafanggali, de ngone upa lo Una wonadoosa de wonasangisara bai! 	 Så meget mere skal vi da, efterat vi nu er rettferdiggjort ved hans blod, ved ham bli frelst fra vreden.


Nibodito to ngini nia giliri o nyawa yangodu isimane, sababu maro komagena lo iqomaka nia ete de nia topora lo o bi nabi ikokulai ona manga giliri isimaneka." 	 Ve eder når alle mennesker taler vel om eder! for på samme vis gjorde deres fedre med de falske profeter.


Ngaroko o nyawa moi o dunia de ma raba manena he qangodu ka to una, duma qangodu magena ma faida ihiwa, nakoso ma duuru una wamakewa o oho ka sidutu ikakali. Sababu o oho ka sidutu ikakali gena niamakewa de o guraci de o salaka nisitagali, eko lo akuwa niaija de o pipi. 	 For hvad gagner det et menneske om han vinner den hele verden, men tar skade på sin sjel? eller hvad vil et menneske gi til vederlag for sin sjel?


De o orasi magena o Publius ma baba wigoga de o au wosihoho, so awi siri gena qatubuso. Kagena de o Paulus wotagi iwikurumi, so wahika wosumbayang, de awi gia wahado unaku so ma baba lo iwisilohaka. 	 Og det traff sig så at Publius' far lå meget syk av feber og blodgang; Paulus gikk da inn til ham og bad og la hendene på ham og helbredet ham.


De kanaga ona lo yanakoka, to Ngohi Ai moi-moi qangodu gena igogou ma sihino Ngonano. 	 Nu vet de at alt det du har gitt mig, er fra dig;


De Ai nyawa, nakoso Ngohi ipiricayaka so manga sininga itiai gena Ngohi taakaka, de ona magenaka asa Ngohi tahike la yooho dede Ngohi ka sidutu ikakali. Duma nakoso ona imakiliho so ipiricaya kawa, de ona magenaka asa Ngohi tosanangi kawa." 	 men den rettferdige, ved tro skal han leve, og dersom han unddrager sig, har min sjel ikke lyst til ham.


So o Petrus awi bicara komagena qaboloka, de o nyawa yangodu imatotolomuno magena ona asa imapopongoka. Kagena de ona isigiise kali o Barnabas de o Paulus isibicara, ma ngale de o Gikimoi Awi buturu wahike onaka, so Awi kuasa wasimane sidago idala yaaka o nonako ihahairani o bi nyawa o Yahudi yasowo manga simaka. 	 Da tidde hele mengden, og de hørte på Barnabas og Paulus, som fortalte hvor store tegn og undergjerninger Gud hadde gjort blandt hedningene ved dem.


So ngohi de o Jou Awi kuasa tinigolo de tinibaja, la ngini niaaka kawa maro o nyawa o Gikimoi wipipiricayawa bai! Sababu o bi moi-moi qangodu manga sininga ma rabaka kanaga ma faida ihiwa. 	 Dette sier jeg da og vidner i Herren at I ikke lenger skal vandre som hedningene vandrer i sitt sinns tomhet,


Sababu iqoqomaka yanau o ngopeqekano wisidadi gena hiwa, duma o ngopeqeka gena yanauno de asa imisidadi. 	 For mannen er ikke av kvinnen, men kvinnen er av mannen;


So kagena de o deru magenaku ngomi misideli, duma o paro mia simano ikahino, so ngomi miakahika o Siprus ma guraka mimasidutulu ma ngale o paro upa midahe. 	 Derfra fór vi videre og seilte inn under Kypern, fordi vinden var imot,


Magena imatero maro o kia iqomaka isilelefo o Gikimoi Awi Jaji ma Buku ma rabaka itemo, "Jou, ngomi Ani nyawa so o orasi isigeto o soneku he mitura. Kodo! Kanaga lo itemo ngomi maro ka o duba manga dupa ka mitola." 	 som skrevet er: For din skyld drepes vi hele dagen; vi er regnet som slaktefår.


Komagena ngone pongongano o Gikimoi Awi jaji o oho ka sidutu ikakali pamake gena asa wosiganapuka, sababu Una magena ka sidutu ikakali de o nyawa nagoona ma Kristus wipiricayaka igogou ona yangodu wasisalamati. Magena ngone pongongano, so ngona de ngohi bilasu paleleani pokaeli o nyawa o Jou Yesus wipipiricayaka. 	 For derfor arbeider vi og lider hån, fordi vi har satt vårt håp til den levende Gud, som er alle menneskers frelser, mest deres som tror.


Kagena o tona ma somoaka o Abraham wogoge, sababu wodamahasi done wogoge o doku moi o sorogaka de ma sosoqe qapoputuru, kiaka o Gikimoi masirete asa wosidailako de wosigoko. 	 for han ventet på den stad som har de faste grunnvoller, og som Gud er byggmester og skaper til.


Duma bilasu ngone asa potemo unaka komanena, 'O baju qatetebi nomasitibaku, la ai ino nosidailako. De notamahasi la ngohi tooqo de toudo toqoma kasi, qabolo de asa ngona nooqoli.' 	 Vil han ikke heller si til ham: Gjør i stand det jeg skal ha til aftensmat, og bind op om dig og gå mig til hånde til jeg får ett og drukket, så skal du få ete og drikke?


sababu kanaga ai dodiao moili awi dodagi ma rabaka asa wotulu ai tahuno, duma ai ino ihiwa so o kiawa towihike unaka.' 	 for en venn er kommet til mig fra reisen, og jeg har ikke noget å sette frem for ham


De o nyawa moi yadadalano wosibicara Unaka wotemo, "Ai tabea, Baba. Ani awa de Ani gianongoru ona inisari Ngona, ona kadoke naga ma duduka itamaha bai!" 	 Da sa en til ham: Se, din mor og dine brødre står utenfor og søker å få dig i tale.


de lo nia dodiao o Yesus wipipiricaya o Makedonia ma daera ma sigilolino ona yangodu ngini niadodara qaboloka. Ngaroko upa he milefo komagena, duma, mia dodiao nipipiricaya, ngomi minibaja de migolo nginika la ngini bilasu niadodara foloisi ilamo o nyawaka. 	 I gjør det jo også mot alle brødrene i hele Makedonia. Dog formaner vi eder, brødre, at I enn mere gjør fremgang deri,


Kagena de ngohi o gogelelo moili tamake kali, kanaga o lobi qaaare de ma qokuka Una womatetengo womatamiye, Una maro o nyawa yanau moi. Una Awi saheku kanaga de Awi mahkota o guracino, de Awi giaka o rarari qadodoto moi wacohono. 	 Og jeg så, og se, en hvit sky, og på skyen satt en som var lik en menneskesønn, og på sitt hode hadde han en gullkrone og i sin hånd en skarp sigd.


So o Babel ma tonaka yaumoka, de kagena o Yekhonya ma ngopa yanau o Sealtiel, o Sealtiel ma ngopa yanau o Zerubabel, 	 Efter bortførelsen til Babylon fikk Jekonja sønnen Sealtiel; Sealtiel fikk sønnen Serubabel;


Ngaroko komagena, o Yerusalem qamomuane kadaku o sorogaka magena asa imatero de ma peqeka ma duhutu, sababu ngone ma Kristus powipipiricayaka, ngone gena inangodu maro to Abraham ma peqeka ma duhutu ami ngopa. Sababu ma ngale o Gikimoi nanga sininga itotiai waaka gena ngone upa he o bobita pamote maro ma peqeka ma duhutu ma ngopa gena ona upa he o bobita yapareta. 	 Men det Jerusalem som er der oppe, er fritt, og det er vår mor;


Ngaroko igogou Una gena o Gikimoi ma Ngopa, duma Una magena lo wisangisara sidago lo wosone, so komagena wosikelelo igogou Una lo o Gikimoi wisigise. 	 og således lærte han, skjønt han var Sønn, lydighet av det han led,


de kanaga o bi nao-nao lo isoneka, de o bi deru eko o deru ilalamo lo qalutuka. 	 og tredjedelen av skapningene i havet, som hadde liv, døde, og tredjedelen av skibene blev ødelagt.


So kagena de ngohi asa to una awi simaka tobukuku la ai suba tatide unaka. Duma una wosibicara wotemo ngohika, "Upa! Ngohi gena ka to ngini nia dodiao moi o Gikimoi Awi sosulo, imatero maro ngona de lo ani dodiao ona o habari ma ngale o Yesus Kristus yosihohabari. So tanu ka o Gikimoi Una magenaka asa ngona nosuba. Sababu o bi nabi ona yangodu lo, bai o orasi manena bai o orasi ipapasaka, ma ngale o Yesus Awi dodoto itotiai gena yosingangasu qaboloka." 	 Og jeg falt ned for hans føtter for å tilbede ham; og han sier til mig: Var dig for det! jeg er din og dine brødres medtjener, de som har Jesu vidnesbyrd. Gud skal du tilbede! For Jesu vidnesbyrd er profet-ordets ånd.


Una wipareta sidago awi umuru yaado kasi maro awi baba wositotatapuka. 	 men han er under formyndere og husholdere inntil den tid som hans far forut har fastsatt.


Nimasidodiahi, sababu kanaga o nyawa yadadala gena itemo o Jou Yesus wipiricayaka, duma ona magena ka yokulai de lo manga nyafusu qatotorou yamote. Komagena so ona iholu imadoto ma ngale ngone o nyawa nanga dorou aku podongosa, so ma ngale ma Kristus wisidasangahadi sidago lo wosone magena ona isiholu. So o nyawa maro ona komagena iqomaka ngohi he ma para ma dalaka tinisingangasu nginika, so o orasi manena ngohi ai sininga ipeleso sidago lo ai kongo iuhi de tinisingangasu kali nginika. 	 For mange vandrer, som jeg ofte har sagt eder og nu endog med tårer sier er fiender av Kristi kors,


Qabolo de ngohi takelelo de toise kali o malaikat kanaga de ma cala-cala foloisi idala. Ona de o dodadi ngai iha de lo o roriri kanaga o pareta ma kursi magena isigilolino. 	 Og jeg så, og jeg hørte en røst av mange engler omkring tronen og livsvesenene og de eldste, og tallet på dem var ti tusen ganger ti tusen og tusen ganger tusen,


Komagena lo nakoso o kolano moi kanaga de awi prajurit yacala mogiowo yotagi yokudoti de o kolano moili, kiaka de awi prajurit yacala monahalo, de una magena bilasu wiprajurit waeto kasi, la aku wanako awi saturu walawangi manga dala igogou yaado, eko hiwa. 	 Eller hvilken konge som drar ut for å møte en annen konge i strid, setter sig ikke først ned og rådslår om han med ti tusen er i stand til å møte den som kommer imot ham med tyve tusen?


So ngohi todupa tinisingangasu nginika la to ngini nia pipi niatotolomu gena, qangodu ngohi tamakeka de kanaga de ma boloika. Ngohi kanena ai oho ma kurangi moi lo ihiwa, sababu to ngini nia ngongike moi-moi nisididingo gena o Epafroditus una watota qabolo ngohika. Nia ngongike ngohika niaaka gena, aku o Gikimoi iwisisanangi, maro o suba qaloloha moi niatide o Unaka de Una waqehe qaloha. 	 Men nu har jeg fått alt og har overflod; jeg har fullt op efterat jeg av Epafroditus har mottatt eders gave, en yndig duft, et offer til glede og velbehag for Gud.


So komagena o bi nyawa foloisi yadala yodupa isigise o Gikimoi Awi habari qaloloha so yopiricayaka. 	 Men Guds ord hadde fremgang og utbredte sig.


Sababu ka o dupa qatotorou gena o nyawa manga sininga ma rabaka ibao, de ona asa yabaja ma ngale o dorou yamote, maro o titi yabaja la o sabatolo yapiliku. 	 Men hver fristes idet han drages og lokkes av sin egen lyst;


De awi dodiao gena to una awi simaka wobukuku, wibaja de wotemo, 'Ya ai dodiao, kodo! Noisisabarisi. Igogou, ngohi asa ai nagi tafangu.' 	 Da falt hans medtjener ned og bad ham og sa: Vær langmodig med mig, så skal jeg betale dig!


Nako igogou, de hika o sangahadiku nouti la Ani rohe nasisalamati." 	 frels dig selv og stig ned av korset!


Nagala o nyawa kanaga itemo, "Idodooha nako o Yahudika ma nyawa gena nagala o Gikimoi iwiholuka so ona dede o Gikimoi imakitingaka, maro o nyawa la o ngekoka itagi de kanaga o tetoka isepele, so irubaka de imomi kawa." De ngohi tosango, komagenawa bai! Duma ma ngale o dorou ona yaakaka so o Gikimoi asa wasisalamati o Yahudika ma nyawa yasowo, la ma ngale o Yahudika ma nyawa asa yodoosa onaka sidago ona lo yodupa o Gikimoi wasisalamati. 	 Jeg sier altså: Har de da snublet for å falle? Langt derifra! men ved deres fall er frelsen kommet til hedningene, forat dette skal vekke dem til nidkjærhet;


So o orasi isigeto-geto lo hika ngini de nia sabarika la niadodara o bi nyawa yangoduka. Upa niawosa iteka kawa de o Jou asa wahino kali. 	 Eders saktmodighet bli vitterlig for alle mennesker! Herren er nær.


Ma orasi o surati manena tolefo nginika, de ngohi ai sininga kanaga ipeleso de lo isusa sidago lo ai kongo itura. Ai ngale gena ngaroko upa he nia sininga tosipelesoli, duma ngohi tongongano ngini aku nianako to ngohi ai dodara nginika gena igogou ilamo. 	 For med megen trengsel og angst i hjertet skrev jeg til eder under mange tårer, ikke for å gjøre eder sorg, men forat I skulde kjenne den kjærlighet som jeg særlig har til eder.


Ma orasi magena de o Yesus wogiise o Yohanes gena wibuika, so Una o Yudea ma daeraka de womasirese wokahika o Galilea ma tonaka. 	 Men da han fikk høre at Johannes var kastet i fengsel, drog han bort til Galilea.


Duma kagena o kota ma duduka kanaga igoge o nyawa yangodu la de manga manara qatotorou, komagena ona yototooma, o nyafusu ma dorou yaaaka, igogomahate, o kia naga manga gia isiaaka de kagena yasusuba de lo yatotodamatoko. 	 Men utenfor er hundene og trollmennene og horkarlene og manndraperne og avgudsdyrkerne og enhver som elsker og taler løgn.


Awi sangahadi ma qokuka yalefo o galaki ma demo itemo: UNA MANENA O YAHUDIKA MANGA KOLANO. 	 Og innskriften med klagemålet imot ham lød: Jødenes konge.


De ma orasi Ngohi o Nyawa ma Duhutu tahinoka, de asa ka tooqo de toudo. Ngini gena lo Ngohi niholuka, so nitemo, 'Hika Una niwinano bai! Cedeke! Una witesere, witobadalu, de imatekedodiao de o balastengi itotolomu de lo o bi nyawa ma dorou o bi kawasa yahoholu.' 	 Menneskesønnen er kommet; han eter og drikker, og I sier: Se, for en storeter og vindrikker, tolderes og synderes venn!


Duma o dunia ma dodogu yaado waasi, de o habari qaloloha o Gikimoino gena bilasu isihabari kasi sidago o dunia ma pupuku ihaka. 	 Og først må evangeliet forkynnes for alle folkeslag.


Duma Una o dokuka waado waasi, so kiaka kangano moriria mowimamakeka, Una kagena wogoge kusi. So mononongoru kagena makahika Unaka. 	 men Jesus var ennu ikke kommet inn i byen, han var på det sted hvor Marta hadde møtt ham.


Hika tosiade-ade. Ngaroko ngohi kanaga o dunia ma nyawa manga bahasa de lo o malaikat manga bahasa irupa-rupa o Gurumi Qatetebino gena aku tosibicara, duma ai dodara o nyawaka gena ihiwa, de to ngohi ai demo moi-moi gena qangodu asa ma faida ihiwa. So ai demo moi-moi gena kanaga imatero maro ka o lipa eko o gosoma ma ili iqoqo-qoqo gena ma ngale lo ihiwa. 	 Om jeg taler med menneskers og englers tunger, men ikke har kjærlighet, da er jeg en lydende malm eller en klingende bjelle.


Una magena towisulo nginika gena ai edekati ngini winikurumi la mia habari winisiado de aku winisidudugali. 	 som jeg just derfor sender til eder, forat I skal få vite hvorledes det er med oss, og forat han skal trøste eders hjerter,


Duma ma kapita Lisias mia gia ma sohano wikooraka. 	 men Lysias, den øverste høvedsmann, kom til og tok ham med makt og vold ut av våre hender,


O Yesus wabaca qaboloka, de o buku magena walolo kali de wosigiliho woleleleanika, so womatamiye la wodoto. O bi nyawa o puji ma tahuka yangodu Una iwinano gena, yodupa Awi dodoto yoise. 	 Og han lukket boken og gav den til tjeneren og satte sig, og alle som var i synagogen, hadde sine øine festet på ham.


Sababu ma ngale Una magegena so o Gikimoi Awi jaji moi-moi gena qangodu asa isiganapu. Komagena so ngone la kanaga de ma Kristus pomarimoika gena aku potemo, "Amin! O Gikimoi Awi jaji gena igogou de itero bai!" De magena idadi la o Gikimoi asa iwihoromati de lo iwigiliri. 	 for så mange som Guds løfter er, i ham har de sitt ja, derfor får de og ved ham sitt amen, Gud til ære ved oss.


Ona yosango yotemo, 'Ngomi o manara mimasimake waasi.' So ma doro ma duhutu magena wotemo, 'Nako komagena, nitagi la ai doroka nimanara.' So ona lo yotagi imanaraka. 	 De sa til ham: Fordi ingen har leid oss. Han sa til dem: Gå også I bort til vingården!


Iqoqomaka, de o Yosua una magena nanga ete de nanga topora gena wangaho la yowosa o Kanaan ma tonaka, kiaka o Gikimoi wajajajika. Duma posidodoguwa maro igogou ona gena yowosa de kagena yogoge dede o Gikimoi, sababu ipasaka de Una done wotemo kanaga o dongoho moili kiaka aku yogoge dede Una. 	 For hadde Josva ført dem til hvile, da hadde han ikke derefter talt om en annen dag.


qabolo de wapoosu o Yusuf to una awi boosu masirete qamomuane, kiaka yaaaka o teto ma rabaka. Qabolo de una o teto ilalamo moi walolo o boosu ma ngora magena wosiperesu, qabolo de wolihoka. 	 og la det i sin nye grav, som han hadde latt hugge i klippen, og han veltet en stor sten for døren til graven, og gikk bort.


Yahika o ngeko ma soaka, de itemo moi de moika, "O boosu ma boberesu o teto magena nagoona asa inariwo yatinga." 	 Og de sa til hverandre: Hvem skal velte bort stenen fra døren til graven for oss?


Magena de o Pilatus wotemo, "O bi prajurit kagena naga, so nitagi la ona niangaho de hika Awi boosu gena niojaga nisidodiahi." 	 Pilatus sa til dem: Der har I vakt; gå bort og vokt graven som best I kan!


Gila-gila ma baba una womatoore, "Ngohi topiricaya bai! Duma, kodo, ai piricaya ka ma cunu. So tanu noiriwo la ai piricaya nodogo la idadi qaputuru!" 	 Straks ropte barnets far: Jeg tror; hjelp min vantro!


Sababu ngone manena o dunia kasi, ngaroko Una powikelelo waasi, duma ma ngale Una powipiricayaka so aku powimote. 	 for vi vandrer i tro, ikke i beskuelse;


So ona imasidiado Unaka, de ona asa iwigolo de wigegego itemo, "Baba, Ngona bilasu nogoge to ngomi mia dokuka. Ngona Ani dodagi upasi nosidofa." So Una de Awi muri-muri lo yogogogesi dede ona ma deka o wange sinoto. 	 Da nu samaritanene kom til ham, bad de ham bli hos dem; og han blev der to dager.


O orasi magegena de asa ngini masirete nigolo Ai Babaka de to Ngohi Ai ronga. Upa he o kia naga moi lo ma ngale ngini gena Ngohi Ai Babaka togolo. 	 På den dag skal I bede i mitt navn, og jeg sier eder ikke at jeg skal bede Faderen for eder;


De ona yosango, "Ngomi mia dupa nakoso done ma orasi nopareta nimulia ma rabaka, tanu moi mimatami Ani girinaka de moi Ani gubalika la Ani horomati miamake." 	 De sa til ham: Gi oss at den ene av oss må sitte ved din høire og den andre ved din venstre side i din herlighet!


De kagena de Una woaso onaka wotemo, "Dodiao, nidooha kagena. O nao niamake, eko hiwa." Gila-gila ona wisango, "Hiwa!" 	 Jesus sier da til dem: Barn! har I fisk? De svarte ham: Nei.


O nyawa wasesewa ona magena yahino wototoroka itemo, 'Baba, igogou o gisisi qaloloha posihahajaka gena, qadoohaso sidago o nguusu lo kagena ioho.' 	 Da gikk husbondens tjenere til ham og sa: Herre! sådde du ikke god sæd i din aker? hvorfra kommer det da ugress i den?


So mia dodiao nipipiricaya, igogou done asa nanga Jou Yesus Kristus wahino kali, de ngone inangodu asa o Gikimoi wonatolomu la pogoge dede Una. 	 Vi ber eder, brødre, vedkommende vår Herre Jesu Kristi komme og vår samling med ham,


Orasi magena lo ongo Maria Magdalena de ongo Maria ma somoali yogogeku kagena yojaga yorisima Awi boosuka. 	 Men Maria Magdalena og den andre Maria var der og satt like imot graven.


So qaputuku de kanaga ona yooqo de o Iblis iqomaka o Yudaska, ena gena o Simon Iskariot ma ngopa, gena wiaka qabolo so wisigurubuka, o aturu qatotorou moi kanaga awi sininga ma rabaka itemo, "Ngohi aku o Yesus towisiija." 	 Og mens de holdt måltid, da djevelen allerede hadde inngitt Judas Iskariot, Simons sønn, i hjertet at han skulde forråde ham,


De o Roti ma Ragi Ihihiwa ma Rarame o Yahudika yaaaka gena ipasaka, de ngomi kagena o Filipika so o deruku mipane de miside ma deka sidago o wange motoha de asa mimasidiado o Troaska, kiaka kagena ngomi migoge o wange tumudingi. 	 men vi seilte ut fra Filippi efter de usyrede brøds dager, og kom fem dager efter til dem i Troas; der blev vi i syv dager.


So nakoso niakelelo, de nagoona o Yudea ma daeraka bilasu yoloqa o talaye. Nagoona kanaga kota ma rabaka lo bilasu ka yodoloqa, de lo nagoona kanaga o kota ma duduka upa he iwosa o kota ma rabaka. 	 Da må de som er i Judea, fly til fjells, og de som er inne i byen, må gå ut, og de som er ute på landet, ikke gå inn i den;


So komagena ona yoiseka, de ona yangodu iwisigiliri o Gikimoiye. Qabolo de ona itemo o Pauluska, "Mia dodiao Paulus, ngona masirete nanakoka o Yahudika ma nyawa kanaga o bolu moi de ma cala-cala o Yesus iwipiricayaka, duma ma ngale ona magena o Yahudika manga bobita o Musa wosilelefo gena moi-moi qangodu yacocohosi. 	 Da de hørte det, priste de Gud; og så sa de til ham: Du ser, bror, hvor mangfoldige tusener det er blandt jødene som har tatt ved troen, og alle er de nidkjære for loven;


O Timotius kadoka nginika de o orasi manena asa woliho ngomino de o habari qaloloha ma ngale ngini gena womisingangasu. Komagena womisingangasu la ngini niadupa gena ma Kristus niwipiricaya qaputuru de o bi nyawa yangoduka niadodara. De lo o orasi isigeto-geto asa nimisosininga ngomi, so maro kia to ngomi mia dupa komagena lo ngini nia dupa foloi qaputuru la aku pomakamake kali. 	 Men nu, da Timoteus er kommet til oss fra eder og har båret oss godt budskap om eders tro og kjærlighet, og om at I alltid har oss i vennlig minne og lenges efter å se oss, likesom vi lenges efter eder,


O Farisika yamuruo naga yahino kali o Yesuska, so imatekekasango de Una ma ngale o dorouku wisitura, so yogolo Una o nonako ihahairani wosikelelo la ona aku yanako igogou Una o Gikimoi wisulo so wahino. 	 Og fariseerne kom der ut og begynte å tviste med ham, idet de krevde et tegn fra himmelen av ham for å friste ham.


Komagena o demo magena ma edekati, kiaka o ayati iqomaka pababaca itemo, "Nakoso o wange manena ngini o Gikimoi Awi ili niise gena, upa nia sininga niatogoi, maro nia ete de nia topora iqoqomaka so ona Ngohi iholu." 	 Når det sies: Idag, om I hører hans røst, da forherd ikke eders hjerter som ved forbitrelsen,


Duma kanena naga o ngopeqeka, o Abraham awi ngopa de awi dano moi, muna magena he o taungu mogiowo de tupaange qabolo o Iblis womipilikuka, de awa kodo, ngini gena nisimahawa la ami bobiliku yasose o Sabat ma wangeka." 	 Men denne, en Abrahams datter, som Satan har bundet, tenk, i atten år, skulde ikke hun bli løst av dette bånd på sabbatsdagen?


duma ma ngale lo ngone manena. Sababu ngone lo nakoso kanaga powipiricaya o Gikimoika, o Yesus nanga Jou Una o sone ma rabano iwisiooho kali, de o Gikimoi gena wotemo ngone lo nanga sininga itiai Unaka. 	 men også for vår skyld, som det vil bli tilregnet, vi som tror på ham som opvakte Jesus, vår Herre, fra de døde,


Ngaroko komagena, o Gikimoi Awi galusiri de lo Awi dodara gena foloisi ilamo ngoneka bai! 	 Men Gud, som er rik på miskunn, har for sin store kjærlighets skyld som han elsket oss med,


Ka ma nonomasi, o bi moi-moi iooho o duniaka gena idadi waasi, de Una Awi ronga o Demo gena he kanagaka. O Demo magena kanaga dede o Gikimoi de o Demo magena ka imatero dede o Gikimoi. 	 I begynnelsen var Ordet, og Ordet var hos Gud, og Ordet var Gud.


Ngohi manena, o oho ma hutu magena, o roti o sorogaka de tahino so o nyawa ona nagoona la o roti manena yaoqo, gena to ona manga oho ka sidutu ikakali. O roti magena to Ngohi Ai rohe masirete, de magena Ngohi tahike ma ngale ona o nyawa o duniaka la ona asa yamake o oho ma duhutu." 	 Jeg er det levende brød, som er kommet ned fra himmelen; om nogen eter av dette brød, skal han leve evindelig; og det brød jeg vil gi, er mitt kjød, som jeg vil gi for verdens liv.


O adati ma debi yaaka so itagi ma deka he yadangade o wange tumudingi so isibolo waasi, de kanaga o Yahudika ma nyawa yamuruo naga o Asiano imasidiado de o Paulus wikelelo gena o Gikimoi Awi Tahu ma rabaka. Kagena de ona itagi o nyawa yadadala yasigaro so yahino o Paulus iwitago, 	 Da nu de syv dager led til ende, fikk jødene fra Asia se ham i templet, og de satte op hele hopen og la hånd på ham


Kagena de o Gikimoi Awi Tahu ma rabaka una o pipi magena woumo so wosihajaka, de wotagi wokahika womaliko so wosoneka. 	 Da kastet han sølvpengene inn i templet, og gikk bort og hengte sig.


So, ai gianongoru, ka cawali ngini manena gena igogou nia sahe qatogoi de nia ngau qatopongo, de nia sininga ma rabaka o Gikimoi niwiholu bai! Ngini manena koloko to ngini nia ete de nia topora o orasi isigeto-geto o Gurumi Qatetebi iwisigise iholu, komagena lo ngini. 	 I hårde halser og uomskårne på hjerte og ører! I står alltid den Hellige Ånd imot, som eders fedre, således også I.


Ona itagi iloqa o tona ibobeleuka de o bi talaka, de o bi diaru ma rabaka ioho. So, igogou, o dunia manena iwedo de o dorou so o goge itototiai gena ihiwa onaka bai! 	 - verden var dem ikke verd - de vanket om i utørkener og fjell og huler og jordkløfter.


Duma iqoqomaka to ngomi mia ete de mia topora bilasu o tala manenaka itagi de kagena asa manga suba o Gikimoika yatide. Ngaroko komagena, ngini o Yahudika nitemo, ngone bilasu o Gikimoi powisuba ka o Yerusalemka." 	 Våre fedre tilbad på dette fjell, og I sier at i Jerusalem er det sted hvor en skal tilbede.


O nyawa nagoona ngini iniqehe qaloha, magena imatero de ona lo Ngohi iqehe qaloha. So o nyawa nagoona la Ngohi iqehe qaloha, ona manga qehe ma manara magena lo ma meta Ai Babaka, sababu Ngohi Una woisulo so tahino. 	 Den som tar imot eder, tar imot mig, og den som tar imot mig, tar imot ham som sendte mig.


O Gikimoi Awi bobita ngini niapalako, duma o bobita o nyawano ngini niacoho niaamo-amo." 	 I forlater Guds bud og holder fast ved menneskers vedtekt.


O dodara foloisi ilalamo gena, nakoso ma ngale ngini nia dodiao de ngini nimaaka to ngini nia dagali sidago nisone, magena nia dodara igogou. 	 Ingen har større kjærlighet enn denne at han setter sitt liv til for sine venner;


De o orasi magegena o Abraham gena awi umuru he yadangade o taungu o ratu moi de lo wipereki, so waaku kawa o ngopa wamake, imatero isosone so imanara yaaku kawa. De komagena lo ma peqeka ongo Sara lo mopuo kawa. Ngaroko he wanakoka komagena, duma una o Gikimoi wipiricaya womatoguwa. 	 og uten å bli svak i troen så han på sitt eget legeme, som var utlevd, han var næsten hundre år gammel, og på Saras utdødde morsliv;


Ma nongoru wotemo awi babaka, 'Baba, to ngona ani pusaka gena togolo, o orasi manena bato ai gimina magena noihike ngohika.' So ma baba awi pusaka magena wositoku awi ngopa yasinotoka. 	 og den yngste av dem sa til sin far: Far! gi mig den del av boet som faller på mig! Og han skiftet sin eiendom imellem dem.


Duma o nyawa ona magena yotemo, 'Awalele! Tuangi, una o pipi ngai mogiowo qabolo wamakeka.' 	 - De sa til ham: Herre! han har jo ti pund! -


De Una wosano wotemo, "Una kiaka ngini niwihado." De ona itemo, "Jou, nahino kanena la una nowinanosi." 	 Hvor har I lagt ham? De sa til ham: Herre, kom og se!


Nakoso o nyawa la kanaga manga dorou nginika, de ona magena ngini niasiapongu, de ngini lo asa nia Baba o sorogaka winisiapongu. 	 For dersom I forlater menneskene deres overtredelser, da skal eders himmelske Fader også forlate eder;


"Nakoso ngini inikoro o kawi ma rarameka, de upa sidago kagena ma simaka nimatami. Nagala yakokoro ma somoa kanaga ifoloi yahoromati de ngini. 	 Når du blir buden av nogen til bryllups, da sett dig ikke øverst ved bordet, forat ikke en gjævere enn du skal være buden,


Kagena de una wotemo kali, "Ma ngale o kia ngini niiiseka bilasu ngini nimasitiari. Sababu o duduga kiaka ngini o nyawa niasituga, maro komagena lo asa o Gikimoi winituga nginika de ma boloika. 	 Og han sa til dem: Akt på hvad I hører! Med det samme mål som I måler med, skal eder måles igjen, og enn mere skal gis eder.


O orasi magena o Yesus Awi dodagi ma rabaka so o Yerusalem he wadumuka, de o bi nyawa Awi demo yoiise ona magena kanaga manga sininga ma rabaka itemo, nagala ma orasi he yaadoka o Gikimoi asa wopareta maro o kolano moi o duniaka. So Una Awi demo magena wosidofa de o ade-ade moili wadoto onaka. 	 Mens de hørte på dette, la han også en lignelse til, fordi han var nær ved Jerusalem, og de tenkte at Guds rike straks skulde komme til syne.


Ona yasinoto imagogora, duma o muri moili una magena foloi wicapati so o boosuka womasidiado woqomaka. 	 Men de to løp sammen, og den andre disippel løp i forveien, hurtigere enn Peter, og kom først til graven,


O Yudas waqeheka, de kagena asa o Iblis unaka wingosa de iwipareta. De o Yesus wotemo unaka, "O kia naga ngona notetemo la naaka gena, taika la naaka kasi." 	 Og efterat han hadde fått stykket, fór Satan inn i ham. Jesus sier da til ham: Hvad du gjør, det gjør snart!


Ngaroko komagena, duma ngohi topiricaya nakoso o Gikimoika gena, o kia bato Ngona nogolo Una asa wonihike Ngonaka." 	 men også nu vet jeg at alt det du beder Gud om, vil Gud gi dig.


De kanagasi o Yohanes lo o nyawa waosi o ake ma jobubu isironga o Ainon, o Salim ma doku ma dateka, sababu kagena o ake ilamo de o wange isigeto-geto o nyawa yahino unaka ma ngale una aku ona waosi. 	 Men også Johannes døpte, i Ænon, nær ved Salim, fordi det var meget vann der, og folk kom dit og lot sig døpe;


Hika ngini iqoqomaka niosiningali o Gikimoi wojaji o dunia ma bi doku qangoduka gena o Abraham wihike de lo awi ngopa de awi danoku. Upa sababu o Abraham o Gikimoi Awi bobita o Musa walelefo gena wamote, duma una o Gikimoi wipiricaya so o Gikimoi awi sininga waaka itiai Unaka. 	 For ikke ved loven fikk Abraham eller hans ætt det løfte at han skulde være arving til verden, men ved troens rettferdighet.


Duma Una womaginano hika de hino wasari nagoona Awi jubaka yatigi. 	 Og han så sig om for å få øie på henne som hadde gjort dette.


Ngohi asa todadi to ngini nia Baba, de ngini gena asa nidadi to Ngohi Ai ngopa-ngopaka.' Komagena o Jou Wokokuasa Awi demo." 	 og jeg vil være eder en far, og I skal være mig sønner og døtre, sier Herren, den Allmektige.


Qabolo de o Zebedeus awi ngopa yasinoto, o Yakobus de o Yohanes, yahino o Yesuska, de itemo, "Baba Guru, nako yaaku de o kia naga moi miodudupa mimagolo Ngonaka la tanu nomihike ngomika." 	 Da gikk Jakob og Johannes, Sebedeus' sønner, til ham og sa: Mester, vi vil gjerne at du skal gjøre for oss det vi ber dig om.


De Una wasingangasu onaka wotemo, "O wange isigeto-geto gena Ai Baba womanara sidago lo o Sabat ma wangeka. So Ngohi lo bilasu o wange isigeto-geto Ai manara taaka de akuwa tomatogu." 	 Men Jesus svarte dem: Min Fader arbeider inntil nu; også jeg arbeider.


So o bi nyawa manga ngopa o Yesuska yaaho la wapaqa de wogolo tanu o Gikimoi Awi laha wasicatu onaka, duma Awi muri-muri yatoosa so yadogore ona magenaka, "Upa niahika!" 	 Og de bar små barn til ham, forat han skulde røre ved dem; men disiplene truet dem som bar dem.


O kota magena asa isisaka so poise kawa o musik ma ili o kecapi, o bangseli, de o trompet, de lo o nyanyi ma ili de ma lugo lo paise kawa. De pamake kawa o gia ma jojobo moi-moi eko lo o gandum yotututu. 	 Og lyd av harpespillere og sangere og fløitespillere og basunblåsere skal ikke mere høres i dig, og ingen som driver nogen kunst, skal mere finnes i dig, og lyd av kvern skal ikke mere høres i dig,


O Yesus wisano una wopipiloka, "O kia nodupa Ngohi taaka ngonaka." De una wopipilo gena wosango wotemo, "Baba Guru, ngohi todupa tomasigelelo." 	 Og Jesus tok til orde og sa til ham: Hvad vil du jeg skal gjøre for dig? Den blinde sa til ham: Rabbuni! at jeg må få mitt syn igjen!


O bodito! Kodo! O bodito asa inidahe ngini o bi Farisi ma nyawaka. Ngini gena niodupa nimatami o puji ma tahu ma simaka la o nyawa inikelelo, de lo niodupa nitagi so niahika o pasarka la o nyawa inihoromati. 	 Ve eder, I fariseere, I som så gjerne vil ha de øverste seter i synagogene og hilsninger på torvene!


O bi nyawa ngo kagena yogiise o gore magena, de itemo, "Niisesi! Una ma nabi Elia wiaso." 	 Og da nogen av dem som stod der, hørte det, sa de: Se, han roper på Elias!


Qabolo de ngohi he tomanara kawa, sababu tadodiahika magena asa foloisi idala, de o taungu muruo naga ma simaka gena ngohi ka tooqosi. So ngohi manena aku tobusengi, de ka tooqo de toudo, de lo ka torarame bai!' 	 og så vil jeg si til min sjel: Sjel! du har meget godt liggende for mange år; slå dig til ro, et, drikk, vær glad!


De Awi muri-muri gena yaaka maro o kia Una wasulo onaka, de o nyawa yadadala gena yangodu imagoge. 	 Og de gjorde så og lot alle sette sig ned.


Magena maro nia gogolo iqomaka gena, o nonako moi isikelelo igogou ngohi ma Kristus woisuloka la Awi demo tosingangasu. So nakoso ngohi o nyawa ma dorou tafanggali de o dorou, de ngini asa nianako igogou ngohi gena tomadadi ma Kristus Awi uru ma dagali bai! Sababu ma Kristus Awi sitiari kiaka ngohi tinisidodiado nginika gena ma buturu ikurangi gena ihiwa, duma Awi kuasa magena igogou ngini masirete asa niamalo. 	 siden I krever et bevis på at Kristus taler i mig, han som ikke er skrøpelig hos eder, men er sterk iblandt eder;


Sababu iqoqomasi de o Sabat ma wange isigeto-geto nanga bi doku ma puji ma tahu ma rabaka o bi bobita o Musa wosilelefoka gena yabaca de isihakawaro, so ona o Yahudika ma nyawa yasowo asa yanakoka, nakoso o bobita ngai muruo naga magena la ona yaaka, ngone o Yahudika ma nyawa ona inasangisara." 	 For Moses har fra gammel tid av i hver by dem som forkynner ham, idet han hver sabbat opleses i synagogene.


Sababu ona magena ioho maro o malaikat, so komagena ona lo asa isone kawa. Ona magena o Gikimoi Awi ngopa-ngopa, sababu Una wasioho kali. 	 for de kan ikke mere dø, for de er englene like og er Guds barn, idet de er opstandelsens barn.


O ade-ade gena de ma ngale nanga oho o wange isigeto-geto. Duma magena kanaga imaketero lo de o Gikimoi Awi bobita moi. 	 Taler jeg dette bare på menneskelig vis, eller sier ikke også loven dette?


de wotemo Awi muri-murika, "Nginika so tinisingangasu igogou, ngini gena niaaku waasi o Gikimoi Awi pareta ma rabaka niwosa, ka cawali ngini nia sininga niaaka kasi, la imadadi maro o ngopa ma ceceke manena. 	 og sa: Sannelig sier jeg eder: Uten at I omvender eder og blir som barn, kommer I ingenlunde inn i himlenes rike.


Eh? Kanaga o malaikat yasinoto o baju qaaare imasitibaku de imatamiye o riho, kiaka kanaga ipapasaka o Yesus Awi sone ma bake yahahadoka, so moi kanaga Awi sahe ma rihoka de moili kanaga Awi qohu ma rihoka. 	 og hun fikk se to engler sitte i hvite klær, en ved hodet og en ved føttene, der hvor Jesu legeme hadde ligget.


Ona magena kanaga manga sangisara foloisi qatubuso de ona masirete foloi isususa. Ngaroko komagena, kanaga ona lo manga nali foloisi idogo-dogo sidago ona asa o nyawaka yahike lo de manga sininga foloisi qaloha. 	 at enda de var hårdt prøvet med trengsel, så har dog deres overvettes glede og deres dype fattigdom i overstrømmende fylde virket hos dem en rikdom på opriktig kjærlighet.


O nyawa nagoona manga baba eko manga awa yasiboso ifoloi dede Ngohi isiboso, ona magena idadiwa to Ngohi Ai nyawa imomote. Komagena lo nagoona manga ngopa yasiboso ifoloi de Ngohi isiboso, ona magena idadiwa to Ngohi Ai nyawa imomote. 	 Den som elsker far eller mor mere enn mig, er mig ikke verd, og den som elsker sønn eller datter mere enn mig, er mig ikke verd,


So kagena de o Petrus wotemo, "O orasi manena de asa ngohi tosihoda gena, igogou kiaka o Gikimoi Awi dodara o bi nyawa yangoduka gena itero, 	 Peter oplot da sin munn og sa: Jeg skjønner i sannhet at Gud ikke gjør forskjell på folk;


O rarame magena ma rabaka ongo Herodias ami ngopa moselo, so una de o nyawa wakokoro ona magena lo midupa icarawa. So kagena de una wotemo ma jojaru magenaka, "Ngona o kia nodupa. Nagolo bato! Ngohi asa tonihike ngonaka." 	 og Herodias' datter kom inn og danset, og Herodes og de som satt til bords med ham, syntes om henne. Og kongen sa til piken: Be mig om hvad du vil, og jeg vil gi dig det!


O nyawa nagoona kanaga to Ngohi Ai rohe yaoqo de Ai au lo yaudo, ona dede Ngohi gena mimatekerimoika. 	 Den som eter mitt kjød og drikker mitt blod, han blir i mig og jeg i ham.


Mutuwade o bi gianongoru, bilasu minisihabari nginika la aku nianako ma ngale o Yesus Una magena o ngeko so kanaga nia dorou lo aku o Gikimoi wosiapongu. 	 Så være det eder da vitterlig, brødre, at ved ham forkynnes eder syndenes forlatelse,


So nako nanga dodiao wopipiricaya moi, o Apolos, una magena towigolo de towibaja ifoloi la una de o dodiao ma binuka itagi ngini inikurumi. Duma una o orasi manenaka woholu, so ka o dongoho moili de asa wotagi. 	 Vedkommende broderen Apollos, da bad jeg ham meget at han skulde fare til eder sammen med brødrene; han var aldeles ikke villig til å komme nu, men han vil komme når han får tid.


O nyawa ona magena la kanaga o Gikimoino yahino, ona magena lo Awi demo yosigise. Duma ngini gena niahinowa o Gikimoika, komagena so ngini niholu niwisigise o Gikimoika." 	 Den som er av Gud, hører Guds ord; derfor hører I ikke, fordi I ikke er av Gud.


De Una wototoro magena kanaga Ngohika, nakoso o anggur ma hutu de ma uma gena isopowa, Una done asa walora o uma magena. De nakoso kanaga ma umaka la igogou de ma sopo, ma uma magena done asa Una wodebi ma ngale ma sopo foloisi idala. 	 Hver gren på mig som ikke bærer frukt, den tar han bort, og hver den som bærer frukt, den renser han, forat den skal bære mere frukt.


Sababu o nyawa la kanaga o roti magena yaoqo de o anggur magena yaudo de yongakuwa magena imatero de o Jou Awi rohe, ona magegena igogou done o Jou asa wafanggali de o dorou. 	 for den som eter og drikker, han eter og drikker sig selv til dom dersom han ikke gjør forskjell på Herrens legeme.


Komagena lo nakoso o nyawa o Jou wipipiricayawa ona magena asa itemo, "Igogou ngone posanangi poli." Qabolo de maro o ngopeqeka moi mitotilibu la ma orasi o siri qatubuso imidahe gena, ma ngale ami siri ma rabano akuwa misisupu sidago lo mopuo, komagena lo ma wangeka o Jou asa ona magena wasangisara foloi qatubuso gena, ma ngale manga sangisara ma rabano akuwa yasisupu. 	 Når de sier: Fred og ingen fare! da kommer en brå undergang over dem, likesom veer over den fruktsommelige, og de skal ingenlunde undfly.


Ma nonomaka o Abraham ma ngopa yanau gena o Ishak, o Ishak ma ngopa yanau o Yakub, de o Yakub ma ngopa yanau gena o Yehuda de lo awi gianongoru. 	 Abraham fikk sønnen Isak; Isak fikk sønnen Jakob; Jakob fikk Juda og hans brødre;


De ona wisano itemo Unaka, "Hika nomisingangasu ngomika, naguuna wonisulo de naguuna o haku wonihike Ngonaka, so kagunugo o Gikimoi Awi Tahu ma rabaka naaka komagena." 	 og sa til ham: Si oss: Med hvad myndighet gjør du dette, eller hvem er det som har gitt dig denne myndighet?


De o Filipus wotemo unaka, "Ka qaloha baba, nako nopiricaya de ani sininga igogou, ngohi aku toniosi." De o Etiopia ma nyawa una magena wotemo, "Ngohi topiricaya o Yesus Kristus Una magena o Gikimoi ma Ngopa.")) 	 Og Filip sa: Tror du av hele ditt hjerte, så kan det skje. Men han svarte og sa: Jeg tror at Jesus Kristus er Guds Sønn.


Ona yofufuma gena yogolo yococawaroka, 'Mia dodiao, tanu nia gososo sutu nimihike ngomika, mia silo gena he isone.' 	 Men de dårlige sa til de kloke: Gi oss av eders olje! for våre lamper slukner.


De o Jou Yesus towikelelo de Una wotemo ngohika, 'Saulus! Nomataika o Yerusalem nodongosa! Sababu o nyawa ngo kagenadahu o kia ngona nosihabari ma ngale Ngohi gena ona yoise iholu.' 	 og jeg så ham, og jeg hørte ham si til mig: Skynd dig og gå i hast ut av Jerusalem! for de kommer ikke til å ta imot ditt vidnesbyrd om mig.


Aku niaaka komagena, sababu o Gikimoi Una masirete asa ngini nia sininga ma rabaka womanara so o bi moi-moi maro o kia Una wodudupa magena lo ngini niodupa. 	 for Gud er den som virker i eder både å ville og å virke til hans velbehag.


Duma o Pilatus wotemo onaka, "Asitagala! Awi dorou o kia." Duma ona ifoloi imatotoore, "Bilasu iwisidasangahadi!" 	 Han sa da: Hvad ondt har han da gjort? Men de ropte enda sterkere: La ham korsfeste!


O Yesus wotemoli o nyawa yadadalaka, "Nako niakelelo o lobi-lobi kanaga idola o wange ma dumuka, de ngini nitemo, 'Asa imuura.' Qabolo de igogou imuura. 	 Men han sa også til folket: Når I ser det stiger en sky op i vest, sier I straks: Det kommer regn, og det skjer så;


Duma Una wotemo onaka, "Ce! O ngopa muna manena mosonewa duma mikioloka. So nisupu kasi!" Duma o nyawa yadadala magena yanako o ngopa muna magena mosoneka, so yangodu Una wisiihe. 	 Gå bort! Piken er ikke død; hun sover. Og de lo ham ut.


De magena paaka itotiai nakoso ngone lo panako upa o bobita moi-moi magena o Gikimoi waaka ma ngale o nyawa manga sininga itiai Unaka, duma waaka ma ngale o bi nyawa qatotorou, maro o nyawa ona manena: Ona o Gikimoi Awi bobita yatotilaku de iholu Una wisigise, de ona Una iwihoromatiwa de ona cawali o dorou gena yodupa yaaka. Komagena so ona Una wadudupawa de ona manga agama ihihiwa, de ona manga baba de manga awa de lo o nyawa ma somoa yatotooma. 	 så han vet dette at loven ikke er satt for en rettferdig, men for lovløse og selvrådige, for ugudelige og syndere, for vanhellige og urene, fadermordere og modermordere, manndrapere,


Nako o sangisara o kia bato o orasi manena naga inadahe ngoneka, ngohi tanako magena pasidoohawa, sababu o mulia done o Gikimoi asa wonasimane ngoneka magena qaloha icarawa. 	 For jeg holder for at den nærværende tids lidelser ikke er å akte mot den herlighet som skal åpenbares på oss.


De nakoso o tahu ma nyawa gena iniqehe qaloha, de igogou o Jou Gikimoi asa Awi laha wasidumu onaka. Duma nakoso ona ngini iniholu, de qohaka, done asa o Jou Awi laha gena ona he yamakewa. 	 og dersom huset er det verd, da komme eders fred over det; men dersom det ikke er det verd, da vende eders fred tilbake til eder!


Kagena de o nyawa Una wikelelo, de gila-gila winako, so isihabari o bi doku o daera magena ma sigilolino. So o nyawa yasisiri asa yangaho Unaka 	 Og da folket på dette sted kjente ham igjen, sendte de bud i hele landet deromkring, og de førte til ham alle dem som hadde ondt,


So ma Imam Wilalamo womaokoye de Unaka wisano, "To ona manga demo de manga sosano ma dala komagena Ngonaka, qadoohaso nasangowa." 	 Da stod ypperstepresten op og sa til ham: Svarer du ikke på det som disse vidner mot dig?


Hika niosininga o bi namo gena kanaga isoso hika de hino. Maena gena idatowa, iutuwa, de lo ma pola ihiwa. Ngaroko komagena, nia Baba o sorogaka gena kanaga so o ino lo wahike onaka. Duma ngini nia oho to Una Awi simaka gena ifoloi niqoku de o bi namo ma oho, de Una lo asa ngini winipalihara ifoloi qaloha de o bi namo wapalihara. 	 Se på himmelens fugler: De sår ikke, de høster ikke, de samler ikke i lader, og eders himmelske Fader før dem allikevel. Er ikke I meget mere enn de?


So qaboloka, de o Yesus de Awi muri-muri yokahika o Galilea ma Talaga ma sonongaka, o talaga magena isironga lo o Tiberias ma Talaga. 	 Derefter drog Jesus bort til hin side av den Galileiske Sjø, Tiberias-sjøen;


Nakoso ngone o anggur poudo ma ngale ma Kristus Awi au ikokopolaka gena pososininga, ngone gena nanga sukuru patide o Gikimoiye. Magena o nonako moi ngone manena ma Kristus Awi nyawaka, la kanaga de Awi au gena nanga dorou watupuka. De ma orasi ngone o roti patepi-tepi ma ngale ma Kristus Awi rohe wahihikeka gena lo pososininga, magena o nonako moili ngone manena ma Kristus Awi nyawaka, la kanaga de Awi rohe wositagali ma ngale nanga dorou watupuka. 	 Velsignelsens kalk som vi velsigner, er den ikke samfund med Kristi blod? Brødet som vi bryter, er det ikke samfund med Kristi legeme?


de wotemo, "He! Ngona nitotodamatoko de o nyawa ma dorou, ngona nalawangi o Gikimoi Awi manara so ngona maro ka o Iblis! Qadoohaso nitodamatoko o Jou Gikimoi Awi manara itotiaika. 	 Du som er full av all svik og all ondskap, du djevelens barn, all rettferdighets fiende! vil du ikke holde op med å forvende Herrens rette veier?


Ma ngale magegena nagala o nyawa kanaga itemo, "Ce! Sababu ngone o bobita o Gikimoino bilasu he pomasigocoho kawa, duma ngoneka o Gikimoi Awi laha wonasidumu de wonasiputuruka, so nagala ka qaloha ngone o dorou paakasi." De ngohi tosango, hiwa bai! Upa komagena! 	 Hvad da? skal vi synde, siden vi ikke er under loven, men under nåden? Langt derifra!


Mutuwade ngone gena aku podupa padodara, sababu o Gikimoi ngone wonadodara iqomaka. 	 Vi elsker fordi han elsket oss først.


"Kanaga o ngopa yanau moi kagena de awi roti, duma ka ngai motoha de awi nao lo ka ngai sinoto. So igogou ma ngale lo ihiwa de o kia naga moi paakuwa paaka dede o nyawa manga dala komanena." 	 Her er en liten gutt som har fem byggbrød og to småfisker; men hvad er det til så mange?


Duma o nyawa la kanaga yomomote de ma Jou, de ona imadadi ka ka o sininga moi dede Una. 	 Men den som holder sig til Herren, er én ånd med ham.


So ma orasi ngohi tomasidiado, de kagena ngini nia dodiao yamuruo naga niahihirika gena ngohi asa o surati tahike, qabolo de tasulo la ona itagi o pipi nia ngongike magena yatota o Yerusalemka. 	 Når jeg så er kommet, skal jeg sende dem som I selv velger, med brev, for å føre eders kjærlighetsgave til Jerusalem;


Ona gena yatodoka de lo yamodo, sababu ona itemo nagala o toka yakelelo. 	 Men de blev forferdet og fulle av frykt, og trodde at de så en ånd.


la tongongano ngini nia sidongirabaka o nyawa asa yahiwaka ma ngale ngohi ai kuasa gena yaholu, la ma orasi done ngohi kagena tomasidiado, de ngohi he tiningamo kawa. Sababu kanaga o nyawa itemo ngomi gena mia gogoho maro o nyawa o Gikimoi wipipiricayawa. Ilaha! Done kagena taado, de ona masirete asa ai ngamo yoise bai! 	 men jeg ber om at når jeg nu kommer, må jeg slippe for å være djerv med den frimodighet hvormed jeg akter å gå dristig frem mot somme folk som akter oss for slike som vandrer på kjødelig vis.


So igogou ngini bilasu nia gogoho ma manara iqoqomaka gena niaaka kawa de niaumoka, so nitodamato kawa. Lebelaha o kia naga itotiai gena niadedemo o nyawaka, sababu ngone inangodu maro ma Kristus Awi rohe gena kanaga pomarimoika, so bilasu pomatekekokiriwo. 	 Derfor, avlegg løgnen og tal sannhet, enhver med sin næste, fordi vi er hverandres lemmer!


Ma orasi magena manga edekati o Paulus iwisidailako tanu he witooma, de ma ngale o Yerusalem ma rabaku o nyawa imakangamo ifoloi so o nyawa itagi iwidedemo o prajurit manga kapitaka. 	 Mens de nu holdt på og vilde slå ham ihjel, gikk det melding op til den øverste høvedsmann for vakten om at hele Jerusalem var i et røre.


So de o nyawa yadadala magena ilihoka, de Una o pido moika wakahika la wosumbayang. 	 Og da han skiltes fra dem, gikk han op i fjellet for å bede.


Komagena so o kia bato ngohi taaka, magena de ma meta. Maro womagogogora moi awi meta gena o hadiah wamake, sababu una womagogora ipelu-peluwa, duma ka o ngeko ibobolowo wamote de womaputuru. Komagena lo maro o nyawa moi la kanaga wodubu, de awi dubu gena ka yabolo qangodu. 	 Jeg løper da ikke som på det uvisse; jeg fekter ikke som en som slår i været;


O Gikimoi Awi kuasa la kanaga imanara to ngone nanga siningaka, gena foloisi itiai. De Awi kuasa gena o Gikimoi aku waaka ifoloi de o bi moi-moi qangodu ngone pogogolo de podudupa. 	 Men ham som kan gjøre mere enn alt, langt ut over det som vi beder eller forstår, efter den kraft som ter sig virksom i oss,


De nakoso o nyawa kanaga yanali, de bilasu ngini lo ninali. De nakoso o nyawa kanaga ipeleso, de bilasu ngini lo nipeleso. 	 Gled eder med de glade, og gråt med de gråtende!


Ngomi mia dupa komagena nginika, sababu ma orasi ngone nanga Jou Yesus wahino kali, de to Una Awi simaka de ngini gena lo kanaga dede ngomi, sababu ngini o Jou Yesus niwipiricayaka ma orasi o Gikimoi Awi demo minisihabari nginika. So ngomi asa mia ronga isilamo de lo asa o hadiah miamake. Komagena so ma ngale o Jou Awi hino ma orasika gena ngomi de mia ngongano de mia nalika. 	 For hvem er vel vårt håp eller vår glede eller vår hederskrans? er ikke også I det for vår Herre Jesu åsyn ved hans komme?


Ona magena bilasu yanako, nakoso ngomi done miahika nginika, de ngomi asa miaaka ka imatero maro mia demo kiaka mia surati ma rabaka. 	 Den som taler så, han må tenke sig det at slik som vi fraværende er i ord i våre brev, slik er vi og nærværende i gjerning.


Komagena so hino la ngone paaka ifoloisi pokaeli de powosa la pogoge dede Una. Upa sidago ngone nanga sidongirabaka o nyawa moi potura so powipiricaya kawa, maro nanga ete de nanga topora iqoqomaka. 	 La oss derfor gjøre oss umak for å komme inn til den hvile, forat ikke nogen skal falle efter samme eksempel på vantro.


Womatamiku de o malaikat moili o Gikimoi Awi Tahuno wosupu, de awi ili ilamo-lamo wotemo Unaka, "De Ani rarari qadodoto magena hika o duniaka notagi la nautu, sababu o sopo qaomuka so o gugutu ma orasi he yaadoka so naredi." 	 Og en annen engel kom ut av templet og ropte med høi røst til ham som satt på skyen: Send ut din sigd og høst! Timen til å høste er kommet; for høsten på jorden er overmoden.


wotemo, "Ma orasi yaadoka, so manena asa o Gikimoi wopareta maro o kolano moi. Mutuwade hika niise la nimatoba de nimatoduba, de o habari qaloloha magena niopiricaya bai!" 	 og sa: Tiden er fullkommet, og Guds rike er kommet nær; omvend eder, og tro på evangeliet!


Sababu to Ngohi Ai rohe gena o ino ma duhutu de Ai au lo o ake ma duhutu. 	 for mitt kjød er i sannhet mat, og mitt blod er i sannhet drikke.


Kagena de Una lo wotemo onaka, "Nako komagena, de kanaga o ade-ade moili komanena: Nakoso o guru agama moi kanaga wogolo la o dodoto ma ngale o Gikimoi Awi pareta gena widoto, de o guru agama magena aku wisitero maro o tahu ma duhutu moi, ena gena awi kaya eko awi arata magena ma ngihino wosisupu de wasikelelo awi arata qamomuane de lo awi arata iqoqoma." 	 Da sa han til dem: Derfor er enhver skriftlærd som er oplært for himlenes rike, lik en husbond som bærer frem nytt og gammelt av det han har.


Kagena de o Yesus ami giaka wapaqa so milohaka. Gila-gila miputuruka, so muna aku Una mowileleani. 	 og han rørte ved hennes hånd, og feberen forlot henne; og hun stod op og tjente ham.


So manga dodiao o deru ma somoaka gena, ona imagaso la ona magena yahino imakiriwo. So igogou ona yahino de o deru sinoto gena o nao isingado iwedo-wedo sidago o deru magena he dangade qalutu. 	 Og de vinket til sine lagsbrødre i den andre båt, at de skulde komme og ta i med dem; og de kom, og de fylte begge båtene, så de holdt på å synke.


de o Isai ma ngopa yanau ma Kolano Daud. So kagena de o Daud ma ngopa yanau o Salomo (o Salomo ma awa ena gena o Uria ma balo), 	 Isai var far til kong David. David fikk sønnen Salomo med Urias hustru;


Ona o bi moi-moi qangodu la yaaaka o nyawa yakelelo bai! We! Ona yodupa manga sumbayang ma kukudu, kiaka manga saheka imasilalono gena, ikaku de ingoha de lo manga juba ma rerede yaaka lo ikukuruku la isikelelo o nyawaka, o bobita o Musa walelefoka gena yamote. 	 Men de gjør alle sine gjerninger for å sees av menneskene; for de gjør sine minnesedler brede og sine dusker store,


Duma o imamka ma bi sahe magena ma gubernurka itemo, "Kiaso naqohaka so ona isilefo de o demo 'O Yahudika manga kolano,' duma bilasu isilefo, 'O nyawa Una manena wotemo masirete: Ngohi manena o Yahudika manga kolano.' " 	 Jødenes yppersteprester sa da til Pilatus: Skriv ikke: Jødenes konge, men at han sa: Jeg er jødenes konge!


De o Simon wihiwa so o Yesus wikurumi qabolo, de o Andreas una cai-cai awi ria wisari. So wimakeka, de gila-gila awi ria o Simonka wotemo, "He! To ngone nanga Salamati ma Kolano gena ngomi miwikeleloka." (Gena o bahasa Ibrani itemo o Mesias, imatero de o bahasa Yunani itemo o Kristus, gena ma ngale Una o Gikimoi wijajajika so asa wonasisalamati.) 	 En av de to som hørte hint ord av Johannes og fulgte efter ham, var Andreas, Simon Peters bror;


Ena momongo, nakoso Una kanaga o dunia manena kasi, de Una asa wodadiwa o imam, sababu kanena naga qabolo o bi imam la o nyawa manga gaso o haiwani gena yosisuba o Gikimoika maro o bi bobita o Musa wosilelefoka. 	 Var han nu altså på jorden, da var han ikke engang prest, da der er prester som efter loven bærer frem gavene,


Ma orasi ngohi kagena o Damsyik ma kotaka, de ma gubernur kiaka o Kolano Aretas wisitatapu la una wokokuasa, una magena wodupa ngohi itooma. So una awi prajurit wasulo la o kota ma bi ngoraka yojaga la ngohi itago. 	 I Damaskus holdt kong Aretas' landshøvding vakt om damaskenernes by for å gripe mig,


De kagena o nyawa moi awi gia ma sononga isoneka. So kagena de o Farisika yosano de yotemo Unaka, "Idodooha o Sabat ma wangeka ka qaloha nako o nyawa yasisiri pasiloha." Manga edekati o Yesus iwitailako de Awi sala yasari la iwikalaki. 	 Og se, der var en mann som hadde en vissen hånd; og de spurte ham: Er det tillatt å helbrede på sabbaten? forat de kunde føre klagemål imot ham.


Ona imatotolomu gena yotemo, "Igogou! Ma Jou wooho kali bai! Una womasimane o Simonka!" 	 Herren er sannelig opstanden, og er sett av Simon!


so maena itemo, 'Lebelaha ngohi ka toliho totagi o nyawa kiaka towititingaka.' So ilihoka, ce, o tahu magena ma rabaka o nyawa moi lo yahiwa. O nyawa magena maro o tahu moi la kanaga ma rabaka igogoge o kia naga moi lo ihiwa, isesaka, de ma raba isidiahika so qatebi bai! 	 Da sier den: Jeg vil vende tilbake til mitt hus, som jeg fór ut av. Og når den kommer dit, finner den det ledig og feid og pyntet.


Sababu ngini ningodu bilasu nianako, nakoso o nyawa ona magena o nyawa yatotorou de yariwo ma ngale ona imakiliho so o dorou moi-moi he yaaka kawa, gena o nyawa ona magena o nyawa yatotorou asa yasalamati so ona de o Gikimoi imakitinga kawa. So manga dorou moi-moi magena o Jou he wanano kawa de ona lo wasisala kawa. Ngohi Yakobus 	 han skal vite at den som omvender en synder fra hans villfarende vei, han frelser en sjel fra døden og skjuler en mangfoldighet av synder.


Iqoqomaka ona itemo o nyawa imatero koloko ma nabi Elia gena done asa wahino kali. So nakoso ngini nimode niopiricaya o demo magena itero, de o Yohanes manena igogou o Elia, kiaka awi hino isingangasu iqomaka. 	 og om I vil ta imot det: Han er den Elias som skal komme.


Hika niaahono la tanano o pipi o balastengi ma fangu ngai moi la Ngohi tanano." Kagena de o pipi ngai moi yaaho so yahike Unaka. 	 Vis mig skattens mynt! De rakte ham da en penning.


Sababu Ngohi o Nyawa ma Duhutu manena Ai edekati tahino o duniaka, la ma ngale o nyawa dede o Gikimoi imakitingaka ona magena tasari la manga dorouno tasisalamati.))" 	 For Menneskesønnen er kommet for å frelse det som var fortapt.


Kagena de womabulutu wimomoteka, de wotemo ona imatetengoka, "Igogou, ngini asa nisanangi, sababu ngini gena o kia naga taaaka magena niakeleloka. 	 Og han vendte sig særlig til sine disipler og sa: Salige er de øine som ser det I ser;


Kagena o haiwani ilalago ma nonoma magena ma simaka de o haiwani ma sinotoka manena yamake ma kuasa gena, imatero de o haiwani ma nonoma ma kuasa. So ipareta de isulo bilasu o nyawa o duniaka igogoge gena o haiwani ma nonomaka yasuba, o haiwani kiaka kanaga de ma naboka so he isone duma qalohaka. 	 Og det bruker det første dyrs hele makt for dets øine, og gjør at jorden og de som bor på den, tilbeder det første dyr, hvis dødssår blev lægt,


Duma mimatodoka gena mia deru ma noma o goasa yahosa sidago itorihi de itagi kawa, duma ma doduurusa gena o moku-moku ilalago yapoka isidadu-dadu ma bati mia deru lo ipolote so ileta-letaka. 	 Men de drev inn på en grunn som hadde dypt hav på begge sider; her støtte de på med skibet, og forskibet løp sig fast og stod urørlig, men akterskibet blev sønderslått av brenningene.


Kagena de o Yesus Awi muri-muri imatekesikoholu moi de moika, ma ngale to ona manga sidongirabaka naguuna wieto ifoloi wolamo. 	 Det blev også en trette mellem dem om hvem av dem skulde gjelde for å være størst.


O orasi magena kanaga o nyawa itemo o Yesuska, "Pei! O Gikimoi Awi Tahu ilalamo manena qaloha icarawa! O bi teto qaloha idadi ma paramata de lo yadiahi qaloha o bi kia naga isisusuba o Gikimoika." Komagena so Una wotemo, 	 Og da nogen sa om templet at det var prydet med fagre stener og tempelgaver, sa han:


Ngona bilasu nomasirese o dodoto ma jarita ifufuma, gena imaketerowa de o dodoto o Gikimoi wodudupa. Duma maro o nyawa moi awi roheka wosiputuru, so komagena ngona lo bilasu ani siningaka nosiputuru. La ani moi-moi naaaka gena maro kia o Gikimoi wodudupa. 	 Men vis fra dig de vanhellige og kjerringaktige eventyr; øv dig derimot i gudsfrykt!


So nakoso ona de o tona ma duhutu lo o Jou Yesus wipiricayaka, so una dede ona imatekedodiao qaloha, ngaroko ona magena upa una he wisigise kawa. Duma ona magena bilasu o tona ma duhutu iwileleani foloisi qaloha, sababu o tona ma duhutu una magena asa wopiricayaka, so ona de una imatekedodara. O dodoto moi-moi qangodu ngohi talelefoka gena ngona bilasu nadoto de nasisitiari onaka. 	 Men de som har troende herrer, skal ikke forakte dem, fordi de er brødre, men så meget heller gjøre sin tjeneste, fordi de som nyter godt av deres velgjerning, er troende og elsket. Dette skal du lære og formane til.


Kanaga imatero maro o kia isilelefo o Gikimoi Awi Jaji ma Buku ma rabaka itemo, "O moi-moi o Jou Awi siningaka o nyawa moi lo akuwa yatuga. O Jou Una gena o nyawa moi lo akuwa widoto." Ka ka ngone manena, o Gurumi Qatetebi powimomote gena, o moi-moi ma Kristus Awi siningaka magena kanaga ngoneka wonasimane de wonadoto, la ngone aku panako. 	 for hvem har kjent Herrens sinn, så at han skulde lære ham? men vi har Kristi sinn.


Komagena nanga ete de nanga topora iqoqomaka, ma ngale to ona manga piricaya, so o Gikimoi Awi sininga yaqeheka. 	 For på grunn av den fikk de gamle godt vidnesbyrd.


Ma ngale komagena, so o Yesus wosango unaka wotemo, "Qohaka, la o moi-moi magegena idadi, sababu ngone bilasu pamote komagena la o Gikimoi Awi dupa paaka patotiai." Qabolo de o Yohanes gena wisimote so o Yesus iwiosika. 	 Men Jesus svarte og sa til ham: La det nu skje! for således sømmer det sig for oss å fullbyrde all rettferdighet. Da lot han det skje.


Una magegena o bi dodadi moi-moi, kiaka kanaga o duniaka de lo o sorogaka gena, qangodu-ngodu manga baba. 	 som er den rette far for alt som kalles barn i himmelen og på jorden,


Kagena de o Yesus waaso de wotemo onaka, "He! Hino la nimote Ngohi. Nako ngini gena Ngohi aku tinidoto ma ngale ngini o bi nyawa asa niadoto la imote Ngohika, imatero maro o nao niasoma la niatolomu." 	 og han sa til dem: Følg mig, så vil jeg gjøre eder til menneskefiskere!


De komagena lo yanau gena o Gikimoi wasidadi ma ngale o ngopeqeka ami dodiao mimomoteka magena lo ihiwa, duma o ngopeqeka muna magena womisidadi ka ma ngale yanau awi dodiao mowimomoteka. 	 mannen blev jo heller ikke skapt for kvinnens skyld, men kvinnen for mannens skyld.


De ma ngale to Una Awi sigogise, so Una gena wodadi wososalamati moi la kanaga Awi kurangi moi lo ihiwa, de lo wodadi o oho ka sidutu ikakali ma gola ma ngale o nyawa Una wisigogigise ona magena yangodu. 	 og da han var fullendt, blev han ophav til evig frelse for alle dem som lyder ham,


"O Gikimoi Una waaka to ona manga lako ipilo de manga sininga wositogoi, la upa de manga lako sidago imasigelelo, eko de manga sininga so isihoda, eko lo manga dorou yodongosa de imatoba, so upa manga dorou ma rabano Una wasisalamati bai!" 	 Han har blindet deres øine og forherdet deres hjerte, forat de ikke skal se med øinene og forstå med hjertet og omvende sig, så jeg kunde læge dem.


Ngomi gena o nyawa mingangapoka, de o buika miumoka, de lo o nyawa yadala iroruwahe gena ngomi imisikangamoka. Ngomi mimanara qatubuso, sidago lo mamoi-mamoi miaakuwa mimaidu eko lo mioqo. 	 under slag, i fengsler, i oprør, i strengt arbeid, i nattevåk, i faste;


ma ngale ma orasika done o nyawa inisisangisara, de ngini o nyawa moi lo upa he o habari qaloloha niodongosa. O Gikimoi Awi dupa ma ngale ngoneka la o nyawa done inasisangisara gena, ngini masirete nianako qabolo. 	 at ikke nogen måtte bli vaklende i disse trengsler. I vet jo selv at vi er satt til det;


O dodoto ma somoa moili magena upa lo nitemo o dodoto itotiai eko qaloloha. Duma kanaga o nyawa yamuruo naga to ngini nia sininga ma raba yaruwahe de ona manga edekati lo o dodoto itotiai ma ngale ma Kristus gena yodupa yatagali. 	 skjønt der ikke er noget annet; det er bare nogen som forvirrer eder og vil forvrenge Kristi evangelium.


Ngomi manena de mia lako masirete misikeleloka o bi moi-moi o Yesus waaaka o Yerusalem ma kotaka de ma binukali o Yahudi ma nyawa manga dokuka. Igogou, ona magena iwisidasangahadi de witoomaka. 	 Og vi er vidner om alt det han gjorde både i jødenes land og i Jerusalem, han som de slo ihjel, idet de hengte ham på et tre.


So una de awi rarari qadodoto magena wotagi wouti de wosiwewa la o anggur o duniaka qangodu waredi de watolomuka, de wosipaka o anggur isiteteho ma bosoku. O anggur yateteho ma boso ilalamoku ma ngale gena o Gikimoi Awi doosa kanaga o nyawa la de manga dorouka ona magena wasisangisara. 	 Og engelen lot sin sigd gå over jorden og avhøstet vintreet på jorden og kastet frukten i Guds vredes store vinperse.


De lo o nyawa bilasu o Gikimoi widodara dede manga sininga ma buturu de manga pade ma buturu qangodu isikomote, de ona lo yadodara manga dodiao maro ka to ona manga rohe masirete. Magena foloi qaloha de o gaso yatutupu eko o bi gaso ma somoa isimeta o Gikimoika." 	 Og å elske ham av alt sitt hjerte og av all sin forstand og av all sin sjel og av all sin makt, og å elske sin næste som sig selv, det er mere enn alle brennoffer og slaktoffer.


O Petrus ka wobicarasi, de imatodoka o lobi-lobi isisiru o bolu moi iuti so yasaoka, de o lobi-lobi ma rabano o ili moi iise itemo, "Una manena to Ngohi Ai Ngopa towidododara. Una Ai sininga yadahe de ka Unaka bilasu niwisigise!" 	 Mens han ennu talte, se, da kom det en lysende sky og overskygget dem, og se, det kom en røst ut av skyen, som sa: Dette er min Sønn, den elskede, i hvem jeg har velbehag; hør ham!


Komagena lo ma Kristus Una wodupa wosone ma ngale ngone nanga dorou, so o Gikimoi gena he wonasisala kawa, maro iqoqoma o haiwani lo yatola ma ngale Una gena he wasisala kawa. De upa ka to ngone nanga dorou, duma o bi nyawa yangodu manga dorou lo aku he wasisala kawa. 	 og han er en soning for våre synder, dog ikke bare for våre, men og for hele verdens.


Hika niamoku o gina kiaka Ngohi tinisimomokuka, de lo o dodoto Ngohino nigolo, de ngini asa nimarimoi qaloha de o Gikimoi. Sababu Ngohi manena Ai sininga qamuuqu de lo Ai duhudu ihiwa nginika. 	 Ta mitt åk på eder og lær av mig! for jeg er saktmodig og ydmyk av hjertet; så skal I finne hvile for eders sjeler.


De ma dodoguka, Una lo womasimane ngohi masireteka, ngaroko ngohi gena imatero maro o ngopa moi awi orasi yaado waasi de wisibuoka. 	 Derefter blev han sett av Jakob, derefter av alle apostlene.


Mutuwade nakoso podupa o Gurumi Qatetebi powimote, de ngone inangodu bilasu nanga sininga ma dupa maro Una wodudupa lo pacoho qaputuru. De nako ngini la kanaga niatagapi eko nia sininga ipapara moi gena, o Gikimoi lo asa winisimane la aku ngini nianako itiai. 	 La oss da, så mange som er fullkomne, ha dette sinn; og om I er anderledes sinnet i noget, da skal Gud også åpenbare eder dette;


So ma kolano woise, de una asa witoosa. So o nyawa wasulo itagi o gilalo ma dorou magena wiaso la una wahino de wisitemo unaka, 'Gilalo ma dorou! Ngona ani nagi qangodu tapikika, sababu ngona noibajaka. 	 Da kalte hans herre ham for sig og sa til ham: Du onde tjener! all din gjeld eftergav jeg dig, fordi du bad mig;


So Una wotemo, "Idodooha magena ani sano masirete, eko kanaga o nyawa ma somoa ma ngale Ngohi gena inisingangasu ngonaka." 	 Jesus svarte: Sier du dette av dig selv, eller har andre sagt dig det om mig?


Kanaga o Gikimoi Awi bobita gena o Musa walefoka, duma o Yesus Kristus wosidumuka o Gikimoi Awi laha, de lo o Gikimoi Awi dodoto itotiai wonadotoka. 	 for loven blev gitt ved Moses, nåden og sannheten kom ved Jesus Kristus.


Ngohi o Paulus tosumbayang to ngone nanga Jou Yesus Kristuska, "Ya, Jou! Ani laha ka ilamo poli." Una o buturu woihike ngohika sidago o habari qaloloha aku tosihabari, sababu Una woipiricaya ngohi, so woitide la o bi nyawa aku taleleani. 	 Jeg takker ham som gjorde mig sterk, Kristus Jesus, vår Herre, at han aktet mig tro, idet han satte mig til tjenesten,


So ngini asa Ngohi nisari la tiniriwo duma ngini asa nitemehe poli, sababu done ngini asa Ngohi nimake kawa. Sababu o riho kekiaka Ngohi kagena togoge, ngini niaakuwa niahino de niogoge." 	 I skal lete efter mig og ikke finne mig, og der hvor jeg er, kan I ikke komme.


Sababu o Yesus Kristus woniriwo ngona, so aku nowipiricaya Unaka de aku ani dodara o Gikimoika de o nyawaka, komagena bilasu nosingangasu nokaeli o dodoto itotiai imatero noiise ngohino. 	 Ha til forbillede de sunde ord som du har hørt av mig, i tro og kjærlighet i Kristus Jesus;


O Yesaya wotemo komagena, sababu ma orasi iqoqoma gena una awi gogelelo ma rabaka wakelelo done o Yesus asa wisimulia, de magena wosingangasu. 	 Dette sa Esaias fordi han så hans herlighet og talte om ham.


Magena de kanaga ona o Farisika ma nyawa yamuruo naga ibicara itemo, "Ce! Magena ka ka Ngona Ani demo masirete. So Ani demo gena iterowa bai!" 	 Fariseerne sa da til ham: Du vidner om dig selv; ditt vidnesbyrd er ikke sant.


Kagena de o Petrus wotemo, "Baba, tanu Ngona o ade-ade ma ngale magena nomisingangasu nositotiai ngomika." 	 Da svarte Peter og sa til ham: Tyd denne lignelse for oss!


Awi demo komagena, duma ona o meja yosigogilolino moi lo yanakowa Awi demo ma ngale ma diai o Yudaska. 	 Men ingen av dem som satt til bords, skjønte hvad han mente med det han sa til ham;


De kanaga ma binukali imatekededemo itemo, "Duma nakoso o orasi magena de qataika womasidiado gena, aku una wisilohaka la upa de wosone, imatero maro wopipilo wisilohaka so womasigeleloka, eko idodooha." 	 Men nogen av dem sa: kunde ikke han som har åpnet den blindes øine, også ha gjort at denne ikke var død?


Kagena de o sorogaka o Gikimoi Awi Tahu ma ngora ipelenga, so kagena ma rabaka Awi jaji ma borua o guracino gena aku pakelelo. De kanaga o bodito idadi ma ngale o tatawi, o diwotu idupuru, o kuguru ma ili, o tona ihiti sidago lo o osu de o es ilalago isimuura. 	 Og Guds tempel i himmelen blev åpnet, og hans pakts ark blev sett i hans tempel, og det kom lyn og røster og tordener og jordskjelv og svært hagl.


Sababu o nyawa nagoona Ai Baba o sorogaka Awi dupa yamomanara, ona magena to Ngohi Ai gianongoru, de muna magena to Ngohi Ai awabira, de lo muna magena to Ngohi Ai awa." 	 For den som gjør min himmelske Faders vilje, han er min bror og søster og mor.


O wange moiku o Sabat ma wangeli, de o Yesus wotagi wowosa o Yahudika manga puji ma tahuka de wodoto. De kagena o nyawa moi awi gia ma girina isoneka. 	 Og det skjedde på en annen sabbat at han gikk inn i synagogen og lærte; og der var en mann hvis høire hånd var vissen.


Nako ngini gena ningodu o bolu moi maro ma Kristus Awi rohe, de ma ngale komagena so ngini moi-moi lo maro Awi rohe ma bobolo. 	 Men nu er I Kristi legeme og hans lemmer, hver efter sin del.


O gisisi ma binuka itutura o tona qatetetoka ioho duma qamalaika, gena imatero bato o nyawa yoise o habari qaloloha de gila-gila yaqehe de manga sininga isosanangi. 	 Og på samme måte de som såes på stengrunn; det er de som straks tar imot ordet med glede når de får høre det,


O Yusuf una magena wahika o Pilatuska, de wagolo o Yesus Awi sone ma bake. 	 han gikk til Pilatus og bad om Jesu legeme,


Kagena de wotemo, "Asitagala! Niwingaho la ngini masirete Una niwitailako, niamote nia bobita niacocoho masirete." Duma o bi Yahudi manga roriri magena yotemo, "Kodo! Ngomi imisimahawa o nyawa miasisala sidago lo miatooma." 	 Pilatus sa da til dem: Ta I og døm ham efter eders lov! Jødene sa da til ham: Vi har ikke rett til å avlive nogen


O riho magenaka o nyawa yadala yoise de yamote o Yohanes awi dodoto so to ona manga dorou imamangaku o Gikimoi Awi simaka, qabolo de asa o Yohanes waosi o Yordan ma Seleraka. 	 og de blev døpt av ham i elven Jordan, idet de bekjente sine synder.


So kagena de o bi rasul de o roriri imatolomuno la ma ngale o Farisika manga demo magegena yabicara. 	 Apostlene og de eldste kom da sammen for å overveie denne sak.


Ma orasi magena kanaga o Kirenius wodadi gubernur o Siria ma daeraka, de lo ma Kaisar Agustus wopareta o Roma ma doku idadalaka, so kagena o gegeto ma nonoma idadi. De una wosulo o nyawa yangodu awi pareta ma rabaka bilasu o nyawa manga ronga isilefo de yaeto. 	 Dette var den første innskrivning, i den tid Kvirinius var landshøvding i Syria.


So ngaroko to Una awi sala moi lo yamakewa la isitatapu bilasu Una witooma, duma ona igolo o Pilatuska la witooma. 	 og enda de ikke fant nogen dødsskyld hos ham, bad de Pilatus at han måtte bli slått ihjel.


De lo o Gikimoi ma Ngopa magenaka witemo, "Ngona, Jou, gena ma solano Ngona o dunia nosidadi, de Ani gia masirete gena o dipa lo naaka. 	 Og: Du, Herre, grunnfestet i begynnelsen jorden, og himlene er dine henders verk;


O Nahadi ma wange imaqa-maqaka, de o Yesus Awi muri-muri imatolomuno de o ngora-ngora isidodukucika, sababu o Yahudika manga roriri gena yamodo, de Una asa aku wowosa de wahino to ona manga sidongirabaka, de wotemo, "Ai salam nginika! Tanu nia sininga ma rabaka igogou isosanangi." 	 Da det nu var aften den dag, den første dag i uken, og dørene var lukket der hvor disiplene var, av frykt for jødene, kom Jesus og stod midt iblandt dem og sa til dem: Fred være med eder!


De o nyawa moi yadadalano wosibicara Unaka wotemo, "Ai tabea, Baba. Ani awa de Ani gianongoru ona yodupa nimakamake de Ngona, ona kadoke naga ma duduka itamaha bai!" 	 Det blev da meldt ham: Din mor og dine brødre står utenfor og vil gjerne få se dig.


De ongo Maria magena motemo, "Ngohi ai sininga ma rabaka o Jou towigiliri. 	 Da sa Maria: Min sjel ophøier Herren,


Duma ma tuangi awi doku ma rabaka kanaga lo o nyawa iwiduhudu unaka. Ato womajoboka, ona iwidoduhudu magena manga nyawa yasulo la itagi ituuruno de isingangasu itemo, 'Ngomi manena miwiholu o tuangi una magena wodadi mia kolano.' 	 Men hans landsmenn hatet ham, og skikket sendemenn avsted efter ham og lot si: Vi vil ikke at denne mann skal være konge over oss.


O ngopeqeka nomikokelelo muna magena maro o kota ilalamo moi so yapareta o bi kolano yangodu o duniaka." 	 Og kvinnen som du så, er den store by som har kongedømme over kongene på jorden.


De ona magena yoiseka to Yesus Awi demo de Awi demo magena ma ngale, so ona imaridemo sababu Una wotemo iqomaka, "O roti o Gikimoino magena ka ka Ngohi masirete, ena gena Ngohi o sorogano tokahino." 	 Da knurret jødene over ham fordi han sa: Jeg er det brød som er kommet ned fra himmelen,


Ma tuangi gena wotemo, 'Igogou qaloha! Ngona ani leleani manena qaloha. Ma ngale ngona o kia naga ma cunu gena aku naaturu nokaeli, so ngohi lo asa tonitide la nodadi o kota mogiowo manga bobareta.' 	 Og han sa til ham: Vel, du gode tjener! fordi du har vært tro i det små, skal du råde over ti byer.


Duma Una wotemo onaka, "Ngohi manena ma dalaka o nonako ihahairani Ai Babano tinisikelelo. Ma ngale o nonako ihahairani o kia, sidago ngini asa Ngohi nipaka." 	 Jesus svarte dem: Mange gode gjerninger har jeg vist eder fra min Fader; hvilken av dem er det I stener mig for?


Nako o nyawa la kanaga o goguule ma rabaka, ona magena bilasu imadoto isidodiahi la manga rohe yapareta qaputuru. Komagena ona yaaka la done yamake o hadiah, ngaroko o moi-moi magena ikakaliwa. Duma ngone manena kanaga pomadoto pomasidodiahi nanga rohe papareta qaloha, la aku pamake o hadiah kiaka isisisawa, duma ka ikokakali. 	 Hver som er med i veddekamp, er avholdende i alt, hine for å få en forgjengelig krans, men vi en uforgjengelig.


De wosano, "Ani ronga naguuna." Wikokitoka una magena wosango, "Ai ronga Dala, sababu ngomi manena o toka midadalaka." 	 Og han spurte ham: Hvad er ditt navn? Og han sa til ham: Legion er mitt navn; for vi er mange.


So o orasi magena qabolo ipipilo asa yomasigeleloka. Kagena de Una wapoma wotemo, "Upa niodedemo o nyawaka." 	 Og deres øine blev oplatt. Og Jesus talte strengt til dem og sa: Se til at ingen får vite det!


Kagena de Una womaoko de wotemo munaka, "Kangano manena o roriri kanena yahino ngona inikokalaki gena ona kiaka. Kanaga o nyawa moi lo pamakewa gena wotemo bilasu ngona nitooma." 	 Da rettet Jesus sig op og sa til henne: Kvinne! hvor er de? Har ingen fordømt dig?


Sababu Ngohi taaka komagena, ma ngale aku ngini tinisikelelo, maro idodooha Ngohi tiniaka nginika, komagena ngini lo bilasu nimahadoku nimatekeleleani moi de moika. 	 For jeg har gitt eder et forbillede, forat I skal gjøre som jeg har gjort med eder.


So una o sone ma bake magena waqeheka la de o baro qaaare wosisangika, qabolo de wapoosu o boosu moika, kiaka qamomuanesi yaaka o teto ma rabaka de o sone ma bake moi lo waasi yapoosu. 	 og han tok det ned og svøpte det i fint linklæde, og la det i en grav som var hugget i klippen, og som aldri nogen hadde ligget i.


Ona o Yahudika yasowo gena, ngaroko o bobita o Gikimoino yanakowa, duma nakoso manga sininga masirete yamote so o kia naga moi itotiai gena yaaka, de komagena ona isikelelo ona gena manga sininga ma rabaka lo igogou yanako o bi kia naga itotiai de o bi kia naga qatotorou. 	 For når hedningene, som ikke har loven, av naturen gjør det loven byder, da er disse, som dog ikke har loven, sig selv en lov;


Duma orasi manena Ngohi totemo nginika, o nyawa nidodoosa ona magena lo niadodara, de lo o nyawa la nisangisara gena niasisumbayang. 	 Men jeg sier eder: Elsk eders fiender, velsign dem som forbanner eder, gjør vel imot dem som hater eder, og bed for dem som forfølger eder,


De o Petrus wotemo, "He! Ngomi manena mia moi-moi lo qangodu miodongosaka so Ngona minimoteka, so o kia asa miamake." 	 Peter tok til orde og sa til ham: Se, vi har forlatt alt og fulgt dig.


Nagala ani edekati ma ngale ngohi lo asa noitooma, la imatero de kagunugo ma wange o Mesirka ma nyawa moi lo ngona nowitoomaka?' 	 Vil du kanskje slå mig ihjel, som du igår slo ihjel egypteren?


Komagena yodupa sababu ma ngale de o Yahudi ma nyawa so o laha o Gikimoino gena o bi bangsa yangoduka, ena gena o Yahudika ma nyawa yasowo, ona magena lo aku yamake, so ka qaloha o Yahudika yasowo lo bilasu o Yahudika ma nyawa ipipiricaya o Yerusalemka gena yafanggali de o roriwo o pipi yahike. Igogou, magena lo maro manga nagi moi o Yahudika ma nyawa ipipiricaya kagena o Yerusalemka. 	 De har så villet, og de står også i gjeld til dem; for har hedningene fått del i deres åndelige goder, da er de også skyldige til å tjene dem med de timelige.


So wopipilo wotemo onaka, "Ngohi tanakowa nakoso Una o nyawa ma dorou moi, eko hiwa. Duma o orasi manena igogou ngohi tanakoka, ngaroko ma nonomasi ngohi topipilo moi, duma o orasi manena tomasigeleloka." 	 Han svarte da: Om han er en synder, vet jeg ikke; én ting vet jeg, at jeg som var blind, nu ser.


Ngaroko ai edekati komagena, duma ngohi bilasu totagi iqoma kasi o Yerusalemka, ma ngale o roriwo o pipi tatota kagena o Gikimoi Awi nyawa o kota magenaka. 	 Men nu drar jeg til Jerusalem i de helliges tjeneste.


Duma ma orasi o Yahudika yakelelo o bi nyawa gena yadadala yahino imatolomu o Yahudika ma nyawa yasosowo, de ona foloi yatoosa sidago ona o Pauluska iwitemo una magena witotodamatoko de ona iwisimaqe. 	 Men da jødene så folkehopen, blev de fulle av nidkjærhet og motsa det som blev sagt av Paulus, ja motsa og spottet.


O raki ma duhutu una magena wasidingo kali o nyawa igogilalo ma somoali, ma nyawa foloisi yadala de ma nonomaka. Duma yogogilalo ona magena kali yaaka imaketeroli maro de yoqoqomano. 	 Atter sendte han andre tjenere, flere enn de første, og de gjorde likeså med dem.


Kagena de o Yesus wosango de wosiade-ade wotemo, "Ma orasi o kawi ma rarame ma rabaka, de igogou o nyawa yakokoro ona magena idodorawa. Nakoso wokakawi una magena de o nyawa yakokoro yahino kagena so imatamiye, de imatekedodiao so o nali de o more ma dongirabaka bilasu ona irarame. Duma done ma orasi imasidiado la wokakawi una magena wituda wisisupuka to ona manga sidongirabano. Done ma orasi magenaka asa ona ioqowa de iudowa." 	 Og Jesus sa til dem: Kan vel brudesvennene sørge så lenge brudgommen er hos dem? Men de dager skal komme da brudgommen blir tatt fra dem, og da skal de faste.


Ce! Ngomi he mimaqe kawa de mitemo, maro ona magena imasihihie so manga manara magena upa he miaaka nginika. Duma nakoso kanaga ona lo yobarani manga giliri masirete isimamane, de ngohi lo aku tobarani ai giliri masirete tosimane bai! We! Ngohi manena naga tobicara maro ka o nyawa ifufuma, so hika ai giliri masirete moi-moi tosingangasu maro komanena: 	 Med skam sier jeg det, fordi vi har vært svake; men det som nogen gjør sig stor av - jeg taler i dårskap - det gjør også jeg mig stor av.


Ai dodiao nipipiricaya, ngomi midupa la nianako o kia moi-moi itero ma ngale o nyawa nagoona o Yesus wipipiricaya de isone. La ngini upa he nia gari de nia sininga ipeleso maro o nyawa ma somoa, la kanaga ma orasi isone de manga ngongano lo ihiwaka. 	 Men vi vil ikke, brødre, at I skal være uvitende om de hensovede, forat I ikke skal sørge således som de andre, som ikke har håp.


Ngaroko, o tona magenena ka ma leta sutu lo o Gikimoi iwihikewa o Abrahamka, de ka o sanga moi lo iwihikewa la idadi to una awi tona, ma orasi awi ngopa ihiwasi, de o Gikimoi iwijaji o Abrahamka done asa o tona magenena iwihike o Abrahamka la wapusaka, ma bati awi ngopa, de awi dano, de lo awi galaweweku. 	 men han gav ham ikke arvelodd der, enn ikke en fotsbredd; og han lovte å gi ham det til eie, og hans ætt efter ham, enda han ikke hadde barn.


O orasi magena una o buika wisingosa waasi. 	 for Johannes var enda ikke kastet i fengsel.


Ai dodiao nipipiricaya de tinidododara, hika ngini niososininga o nyawa ona magena la kanaga o nyawa o Jou Yesus wipipiricaya waasi asa yasiceke sababu manga alamu idalawa. Ona magena o Gikimoi wahiri qaboloka. To ona manga piricaya o Jou Yesuska magena idadi to ona manga kaya moi, imatero o nyawa moi la awi alamu idala magena idadi to una awi kaya. De ona maro o Gikimoi Awi ngopa so ona done asa yowosa de yogoge to Una Awi pareta ma rabaka. Magena maro Awi jaji moi o nyawa ona magenaka, nakoso igogou widodara Unaka. 	 Hør dog, mine elskede brødre: Har ikke Gud utvalgt dem som er fattige på verdens gods, til å være rike i troen og arvinger til det rike han har lovt dem som elsker ham?


Komagena idadi de imaaka imakoketero sidago ma nongoru yaruwange, de itagi gila-gila sidago ma bati awi gianongoru yatumudingi ma kawi ma mata-mataka, duma o ngopa yamake waasi de wosone kali. 	 og den tredje tok henne, og likeså alle syv; de efterlot ikke barn, og døde.


Ena gena, nakoso ma ngale ngini o sala niaaka so nisangisara de magena kanaga niamoku, de ngini magena o Gikimoi winisigiliriwa. Duma nakoso ma ngale o loha niaaka so nisangisara de magena bilasu niamoku gena, o Gikimoi igogou wosanangika. 	 For hvad ros er det om I er tålmodige når I synder og får straff for det? Men om I er tålmodige når I gjør det gode og allikevel må lide, da finner dette nåde hos Gud.


So o gogobu o Antiokhiaka yasuloka qabolo, de o Paulus, de o Barnabas, de lo ona yamuruo naga magena imajobo itagi o Yerusalemka. So ma orasi o Fenisia ma daeraka de o Samaria ma daeraka yakiloli de o dokuka itulu-tulu, de ona isingangasu idodooha o Gikimoi Awi manara so o Yahudika ma nyawa yasowo lo o Yesus iwipiricayaka, sidago o bi nyawa ipipiricaya o bi doku magenaka ona yangodu yanali de imore. 	 Menigheten fulgte dem da et stykke på veien, og så drog de gjennem Fønikia og Samaria, idet de fortalte om hedningenes omvendelse, og de vakte stor glede hos alle brødrene.


Hiwa! Idadiwa, nakoso bai o Gikimoi Awi Tahuka bai lo o bi seri ma tahuka pasuba. Ngaroko, he ngone manena maro o Gikimoi Awi tahu, sababu o Gikimoi Woooho Una magena kanaga nanga sininga ma rabaka. O Gikimoi masirete iqomaka wotemo komanena, "Ngohi Ai goge asa kanaga ona manga sidongirabaka. Ngohi masirete asa togoge dede ona imatero maro to ona manga Gikimoi masirete, de ona magena asa yodadi to Ngohi Ai nyawa." 	 Og hvad enighet er det mellem Guds tempel og avguder? Vi er jo den levende Guds tempel, som Gud har sagt: Jeg vil bo iblandt dem og ferdes iblandt dem, og jeg vil være deres Gud, og de skal være mitt folk.


Komagena o nyawa yadadalali o Yerusalemka ma ngale o Yesus Awi nonako ihahairani magena yogiiseka, so ona yadadala magena asa itagi o ngekoka la de o Yesus imakamake. 	 derfor var det også folket gikk ham i møte, fordi de hadde hørt at han hadde gjort dette tegn.


La de o Yesus woise, de ka wotemo o Yairuska, "Upa ani sininga itura, de nopiricaya bato done ani ngopa asa miloha kali." 	 Men da Jesus hørte det, svarte han ham: Frykt ikke, bare tro, så skal hun bli frelst!


Ngaroko komagena, duma to ona manga manara qatotorou magena yaakuwa isigila-gila, sababu o bi nyawa he yangodu yanakoka igogou o nyawa qatotorou maro ona magena igogou ifuma. Maro kanaga o nyawa yanako iqomaka igogou o Yanes de o Yambres ona magena o nyawa ifufuma. 	 Dog, de skal ikke få mere fremgang; for deres uforstand skal bli åpenbar for alle, likesom og hines blev.


Ngini de nia nali gena, sababu nia piricaya ma sopo magena igogou asa niamakeka, ena gena ngini masirete niamakeka o oho ka sidutu ikakali. 	 når I vinner frem til endemålet for eders tro, sjelenes frelse.


Ngone gena de nanga barani to Gikimoi Awi simaka, sababu ngone o bi kia naga moi-moi maro to Una Awi dupa gena pogolo Unaka de Una asa wonahike ngoneka. 	 Og dette er den frimodige tillit som vi har til ham, at dersom vi beder om noget efter hans vilje, da hører han oss;


Ma orasi yaadoka o anggur ma sopo yautu, o nyawa una magena wasidingo awi nyawa igogilalo yamuruo naga la itagi kadoka to una awi raki yamomanaraka de ma ngale yaqehe to una awi raki ma gimina. 	 Da det nu led mot frukttiden, sendte han sine tjenere til vingårdsmennene for å ta imot den frukt som han skulde ha;


Ngaroko, iqoqoma ngohi manena o Jou Yesus Awi ronga ma dorou togaka, de Awi nyawa wipipiricaya tasisangisara, de Una masirete lo towisicekeka. Sababu o orasi magena ngohi towipiricaya waasi so tanakowa o kia ngohi taaaka magena o Gikimoi towilawangi, so ma Kristus ngohi woigalusiri. 	 mig som før var en spotter og forfølger og voldsmann; men jeg fikk miskunn, fordi jeg gjorde det uvitende i vantro,


So o imamka ma bi sahe ona magena o pipi magena yakobu de yaqehe, de lo yotemo, "O pipi manena o au ma bobangu. Imamote de nanga bobita gena o pipi maro komagena yaakuwa niongado o suba ma boruaku o Gikimoi Awi Tahuka." 	 Men yppersteprestene tok sølvpengene og sa: Det er ikke tillatt å legge dem i tempelkisten; for det er blodpenger.


Upa lo o kia naga idala nimagaho. Upa nimagaho o pipi, eko lo o karong, eko o tarupa ngai sinoto gena yaakuwa. O ngeko ma soaka upa lo iteka de o nyawa nimatekejarita. 	 Bær ikke pung, ikke skreppe, ikke sko; gi eder ikke i tale med nogen på veien!


So o Yesus lo wotemo Awi muri-murika, "Tosiade-ade, nia sidongirabaka moi o putu itongirabaka wotagi awi dodiao awi tahuka, de wotemo, 'Ai dodiao, togolo ani maru ngai saange, 	 Og han sa til dem: Om nogen av eder har en venn og kommer til ham midt på natten og sier til ham: Kjære, lån mig tre brød!


So ngone panako itiai ona yasimahawa yowosa la yogoge dede Una, sababu ona magena iholu iwipiricaya Unaka. 	 Så ser vi da at det var for vantros skyld de ikke kunde komme inn.


Ce! Ngini gena ngaroko komagena o nyawa ma somoa niadoto bilasu o bobita o Gikimoino isigise, duma qadoohaso ngini masirete nisigisewa. Ngini gena nidoto nitemo, "Upa nitosi." Duma ngini masirete nitosi bai! 	 du som altså lærer en annen, lærer du ikke dig selv? du som preker at en ikke skal stjele, stjeler du?


Hika niodamaha kasi o nguusu magena lo ioho sidago o gugutu ma orasi yaado. Kagena de ngohi asa youutu tasulo la o nguusu gena yarapu iqoma kasi, la yatolomu de yapiliku, la yatupuka. Qabolo de asa o tamo yautu de yatolomu, la yadiahi o polaka.' " 	 La dem begge vokse sammen inntil høsten, og når høsttiden kommer, vil jeg si til høstfolkene: Sank først ugresset sammen og bind det i bunter for å brenne det op; men samle hveten i min lade!


Duma o Jou Awi demo gena itiai de ikokakali." O kia naga o Jou wodedemo magena o habari qaloloha ma ngale o oho ka sidutu ikakali aku pamake, maro kiaka inisihohabari nginika. 	 men Herrens ord blir evindelig; og dette er det ord som er forkynt eder ved evangeliet.


O Gikimoi wotemo, 'O dunia ma dodogu ma orasi he yaadoka, de Ngohi asa o bi nyawa yangoduku Ai Gurumi tahike la wowosa de wopareta. Mutuwade to ngini nia ngopa-ngopa yanau de o ngopeqeka asa to Ngohi Ai demo yoise de isingangasu, de nia gohiduuru asa yakelelo o gogelelo Ngohino, de nia dodihimo asa yamake o doguruga Ngohino. 	 Og det skal skje i de siste dager, sier Gud, da vil jeg utgyde av min Ånd over alt kjød, og eders sønner og eders døtre skal tale profetiske ord, og eders unge menn skal se syner, og eders oldinger ha drømmer;


Duma una womanosu de wotemo moleleleanika, "Ngohi tanakowa o kia ngona notetemo gena!" 	 Men han nektet for dem alle og sa: Jeg forstår ikke hvad du mener.


Nakoso ngini niaaturu nikaeliwa o arata, kiaka inihike o dunia manenaka, de done o sorogaka asa idadiwa o kia naga moi-moi to ngini masirete gena inihike nginika. 	 Og dersom I ikke har vært tro i det som hører andre til, hvem vil da gi eder noget til eget eie?


O Farisika ma nyawa kanaga yakelelo de yodupawa, so itemo Unaka, "Ce! Ani muri-muri gena igogou o agama ma bobita yatilakuka, sababu o Sabat ma wange de pomanara gena to ngone nanga boboso." 	 Da sa nogen av fariseerne: Hvorfor gjør I det som det ikke er tillatt å gjøre på sabbaten?


O Yoda ma baba gena o Yohanan, o Yohanan ma baba gena o Resa, o Resa ma baba gena o Zerubabel, o Zerubabel ma baba gena o Sealtiel, o Sealtiel ma baba gena o Neri, 	 sønn av Johanan, sønn av Resa, sønn av Serubabel, sønn av Sealtiel, sønn av Neri,


So Ngohi manena maro o anggur ma hutu de ngini maro ma bi uma-uma. So nakoso o nyawa la kanaga yogoge o rimoi ma rabaka dede Ngohi de Ngohi lo togoge o rimoi ma rabaka dede ona, de ona magegena igogou done asa manga sopo gena idala. Sababu ngini nako Ngohi nitingaka gena, ngini o loha moi lo niaakuwa niaaka. 	 Jeg er vintreet, I er grenene; den som blir i mig, og jeg i ham, han bærer megen frukt; for uten mig kan I intet gjøre.


So wotagi de imatekebicara de o imamka ma bi sahe de lo o Gikimoi Awi Tahu yojojajaga ma ngale ma ngeko idodooha o Yesus iwisiija. 	 og han gikk bort og talte med yppersteprestene og høvedsmennene om hvorledes han skulde forråde ham til dem.


Kagena de o nyawa ona magena yaoqo sidago yangodu yapunuka, gena yanau manga dala nagala yacala iha, o ngopeqeka de o ngopa gena yaeto waasi. Qabolo Awi muri-muri wasulo so o ino ma soohu yatolomu so yamake sidago o karaja tumudingi lo iwedo. 	 Men de som hadde ett, var fire tusen menn foruten kvinner og barn.


O busune moi-moi gena bilasu niodidu, kiaka itotopulowo gena bilasu nisirata. O ngeko ipelu-pelu de idadi o sosepele gena bilasu nisibolowo de niodidu. 	 Hver dal skal fylles, og hvert fjell og hver haug skal senkes, og det krokete skal rettes, og de knudrete veier jevnes,


So kagena de Una wotemo onaka, "He! Kiaso ngini nikiolo. Boloka! Nimomi, la nisumbayang de nigolo upa sidago o babajaku nitura." 	 og han sa til dem: Hvorfor sover I? Stå op og bed at I ikke må komme i fristelse!


So kagena de o rasul yasinoto magena o nonako yahike so manga gaapo manga qohu ma sohaka yapari gena ma ngale yasisitiari manga manara yaaka qabolo onaka, sababu o Yahudika ma nyawa kagena ipiricaya iholu. Qabolo de ona itagi o Ikonium ma kotaka. 	 De rystet da støvet av sine føtter mot dem, og kom til Ikonium.


De bilasu muna magena lo o nyawa minako o orasi isigeto-geto ka o loha maaka. Komagena bilasu muna ami ngopa-ngopa mapalihara qalohaka, de modupa maaso o nyawa ma somoa imasidodogu ami tahuka, de lo modupa maleleani o bi nyawa o Yesus wipipiricaya de ami sininga ma loha o bi nyawa isususaka. So komagena muna foloi modupa o loha moi-moi qangodu gena maaka mokaeli. 	 har vidnesbyrd om gode gjerninger, har opfostret barn, har vært gjestfri, har vasket de helliges føtter, er kommet de nødlidende til hjelp, har lagt vinn på all god gjerning.


Una wosimote so kagena de wosolano o ngeko wosisari la o Yesus wisiija, de o nyawa yadadala ona magena moiwa yanako. 	 og han gav sitt tilsagn og søkte leilighet til å forråde ham til dem uten opstyr.


Duma ngini bilasu nimasitiari ifoloi, sababu ngini done nitago de ningaho o bi agama ma bobita yacocohoka. De ngini asa ningapo o puji ma bi tahu ma rabaka. De lo ngini asa ningaho o bobaretaka eko o kolanoka ma sababu ngini to Ngohi Ai nyawa nimomote. So magena to ngini nia orasi qaloloha moi la ma ngale Ngohi de o habari qaloloha gena niasingangasu onaka. 	 Men ta eder i vare! De skal overgi eder til domstolene, og I skal hudstrykes i synagoger og stilles for landshøvdinger og konger for min skyld, til vidnesbyrd for dem.


So wokakaya una magena womatoore de wogolo, 'He! Baba Abraham, kodo! Tanu noigalusiri ngohi. Nowisulo o Lazarus awi raraga o akeku watono, de tanu wahino ai laqeka wapesa. O uku manena ma sahu so ngohi foloi tosangisara bai!' 	 Da ropte han: Fader Abraham! forbarm dig over mig og send Lasarus, forat han kan dyppe det ytterste av sin finger i vann og svale min tunge! for jeg pines storlig i denne lue.


de ngini nitemo onaka, "Notagi nogila-gilaka, de tanu nomasisari qaloha la aku o rijiki ngona masirete namake ma ngale nosanangi kali," so manga oho ma kurangi lo niariwowa. Ce! Nia demo magena asa ma faida lo ihiwa. 	 og nogen av eder sier til dem: Gå bort i fred, varm eder og mett eder! men I ikke gir dem det som legemet trenger, hvad nytter det?


"Ngona bilasu nosininga, upa sidago nodedemo o nyawaka. Cawali nogila-gila o imamka, la ani rohe yatailako. So naaka maro o Musa awi bobita wotetemoka, de ani gaso natota o Gikimoika, maro o sinako moi o bi nyawaka igogou ngona nilohaka." 	 og sa til ham: Se til at du ikke sier det til nogen; men gå og te dig for presten, og bær frem det offer for din renselse som Moses har påbudt, til et vidnesbyrd for dem!


So kagena de Una wotemo onaka, "Ngohi ngini tinisingangasu qaboloka, duma Ai demo gena ngini niholu niopiricaya. O nonako ihahairani taaaka gena de ma kuasa Ai Babano so ma meta ka Ngohi isingangasu nginika. 	 Jesus svarte dem: Jeg har sagt eder det, og I tror det ikke; de gjerninger jeg gjør i min Faders navn, de vidner om mig;


Nakoso koloko ngini kanaga nigogilalo de o Gikimoi winiaso so ma Kristus niwipiricayaka, upa he nia sininga isusa. Magena qadoohawa. Duma nakoso ma dongoho niamake la aku nidadi nipalako, de hika nidadi nipalako bai! 	 Blev du kalt som træl, da gjør dig ingen sorg av det; men kan du også bli fri, så gjør heller bruk derav!


Sababu ona magena yahike ma sihino to ona manga arata eko manga pipi yadodiahi ma soohuka. Duma mobabalo muna magena ami arata ihiwa, so cawali kamagena de ma ngale ami oho so magena lo mahikeka." 	 For alle disse la sine gaver av sin overflod; men hun la av sin fattigdom alt det hun hadde å leve av.


Sababu nia manara o Yesuska komagena, so bilasu nimatoba de nia dorou moi-moi niodongosa de nimabolutu niwimote o Gikimoika, la Una asa wapiki to ngini nia dorou magena. 	 Så fatt da et annet sinn og vend om, forat eders synder må bli utslettet, så husvalelsens tider kan komme fra Herrens åsyn,


Awi sabari onaka gena, kanaga de ma ngale done idodooha Awi mulia foloisi ilamo wasikelelo onaka, sababu Awi galusiri wasidumu onaka gena Una wahirika, la ma ngale ona dede Una igoge Awi mulia ma rabaka. 	 så han også kunde kunngjøre sin herlighets rikdom over miskunnhetens kar, som han forut hadde beredt til herlighet?


So Una o keledai ma ngopa wamake so wodola de ma qokuka womatamiye, so igogou idadi maro iqoqoma kiaka o Gikimoi Awi Jaji ma Bukuka isilelefoka itemo, 	 Men Jesus fant et ungt asen og satte sig på det, således som skrevet er:


To Una Awi Jaji ma Buku ma rabaka isilefoka itemo, "Nako o nyawa manga sininga itotiai, ona lo bilasu o sangisara yamoku iqoma de asa isalamati. Ma boboloi o nyawa kekiaka o bi moi-moi qatotorou o Gikimoi wodudupawa yaaka, ona magena asa foloisi yasangisara." 	 Og blir den rettferdige vanskelig frelst, hvor skal det da bli av den ugudelige og synderen?


duma kanaga lo o nyawa ma binuka o Paulus iwimote de gila-gila o Yesus iwipiricayaka. Ena gena, ona yamuruo naga o mahkamah Areopagus ma nyawa moi, una awi ronga o Dionisius, de o ngopeqeka moi ami ronga ongo Damaris, de lo o bi nyawa ma somoali. 	 Men nogen menn holdt sig til ham og kom til troen, iblandt dem også Dionysius, en av Areopagus-dommerne, og en kvinne ved navn Damaris, og nogen andre med dem.


So Una wasango wotemo, "Magena itero, o Elia gena igogou wahino woqomano, ma ngale wosidailako de o bi moi-moi wosidiahi. 	 Han svarte og sa: Elias kommer visstnok og skal sette alt i rette skikk;


Ma nonomaka o gilalo moi awi nagi o pipi gena idala icarawa una magena wisirisima ma kolanoka. 	 Men da han begynte på opgjøret, blev en ført frem for ham, som skyldte ti tusen talenter.


Komagena lo isosone o ngoloto ma rabaku de lo o Sone ma Rihoku ona magena lo yasioho kali, de manga loha de manga dorou wafanggalika. 	 Og havet gav tilbake de døde som var i det, og døden og dødsriket gav tilbake de døde som var i dem; og de blev dømt, enhver efter sine gjerninger.