Sababu o Jou waaka komagena, so ngini aku nianako igogou-gogou Una gena ka waaku nakoso o nyawa yodupa yaaka o bi moi-moi maro Una wodudupa gena, o sangisara ma rabaka lo wasisupu, de nakoso o nyawa yodupawa yaaka o bi moi-moi maro Una wodudupa gena, wabui ma ngale yodamaha ma wange yaado done manga dorou ma sopo wafanggali de o dorou. 	 så sant vet Herren å utfri de gudfryktige av fristelser, men å holde de urettferdige i varetekt med straff til dommens dag,


Duma o kia kanaga isuloka gena ngohi tinidelefo nginika, magena lo o hali qamomuane moi. Sababu magena aku panako ma ngale ngone so ma Kristus wisangisara qaboloka, de ngini nia manara ma dorou iqoqomaka gena niodongosaka, de o orasi manena nimatekedodara moi de moika. Magena maro o bubutu so ipasaka, de o orasi manena o nita ma siwa itotiai inidisiwa qaboloka. 	 Og dog er det et nytt bud jeg skriver til eder, og det er sant i ham og i eder; for mørket viker bort, og det sanne lys skinner allerede.


De kagena so qaputuku de o Paulus o gogelelo moi o Gikimoino wamake. O Makedonia ma nyawa moi asa womaokoye awi simaka, de wogolo wagegego de wotemo, "Hino la niatola o teo ma sonongaka, de ngomi o Makedoniaka nimiriwo kasi!" 	 Og et syn viste sig om natten for Paulus: Det stod en mann fra Makedonia og bad ham og sa: Kom over til Makedonia og hjelp oss!


Ma nonomaka, ngohi lo towinako waasi Una magena igogou o Salamati ma Kolano, duma ngohi tahino kanaga o bi nyawa tasiosi de o ake la ma ngale ngini o Israelka ma nyawa aku Una niwinako. 	 Og jeg kjente ham ikke; men forat han skulde åpenbares for Israel, derfor er jeg kommet og døper med vann.


Sababu ma nabi Samuel de o bi nabi ma duuruno, ona yangodu iqomaka o Gikimoi Awi demo isingangasu ma ngale o moi-moi o kia idadadi o orasi manena. 	 Men også alle profetene fra Samuel av og derefter, så mange som har talt, har også forkynt om disse dager.


De lo nako ngini o Kapernaumka ma nyawa, gena idodooha. Ngini nitemo o Gikimoi asa ngini winitide de winisihie. We! Komagenawa bai! Duma ngini asa winiumo o narakaku. So tosiade nakoso o nonako ihahairani, kiaka taaaka to ngini nia dokuka, magena taakali o Sodom ma doku iqoqomaka, de igogou o doku magena o Gikimoi asa upa wabodito, so o doku magenena kanagasi sidago o orasi manena. 	 Og du, Kapernaum, som er blitt ophøiet like til himmelen! like til dødsriket skal du bli nedstøtt; for dersom de kraftige gjerninger som er gjort i dig, var gjort i Sodoma, da var det blitt stående til denne dag.


maro o Jou Awi bobita isilelefoka itemo, "O ngopa yanau ma domo gena bilasu yasidoa o Jouka la yodadi to Una Awi ngopa." 	 som det er skrevet i Herrens lov: Alt mannkjønn som åpner mors liv, skal kalles hellig for Herren -


Ma orasi o goginita nosi, o Mahkamah Agama ena gena o imamka ma bi sahe, de o bi guru agama, de lo o Yahudika manga roriri ma binukasi, ona yangodu imatolomuno de o Yesus iwingaho kagena ona manga simaka. 	 Da det nu blev dag, samledes folkets eldste og yppersteprestene og de skriftlærde, og de førte ham frem i sitt rådsmøte


Duma kanaga Ai Baba Awi Dagali moili magena done asa winidoto nginika. Awi Dagali o Gurumi Qatetebi gena Ai Babaka togolo so Una wosulo la done asa wahino nginika, ma ngale o bi moi-moi qangodu ngini niamomanara gena winidoto, de lo o bi moi-moi tinidodedemoka gena qangodu winisisininga kali. 	 men talsmannen, den Hellige Ånd, som Faderen skal sende i mitt navn, han skal lære eder alle ting, og minne eder om alle ting som jeg har sagt eder.


So kagena de Una wabicara o ara ma hutu magenaka wotemo, "O orasi manena bato done o nyawa moi lo yaoqo kawa to ngona ani sopo!" De Awi muri-muri lo yoise o kia wotetemo gena. 	 Og han tok til orde og sa til det: Aldri i evighet skal nogen mere ete frukt av dig! Og hans disipler hørte det.


Orasi manena o kia niahiri la ngone paaka Unaka." De yangodu itemo, "O Yesus de wisala!" De imatoore, "Bilasu Una wisosone!" 	 Hvad tykkes eder? De svarte og sa: Han er skyldig til døden.


o Gikimoi Awi gogobu la kanaga nginika bilasu ona magena niajaga, maro o sowohi moi wojaga de wapalihara to una awi duba. Ngini niajaga ona gena, upa nitemo maro o momoku qatotubuso moi, duma ma sababu magena maro o Gikimoi Awi dupa, komagena lo to ngini nia dupa de nia edekati masirete so ona niajaga. De lo upa ona niajaga de nia ngale gena o pipi niodesere, duma ka nia sininga ma loha so nialeleani. 	 Vokt den Guds hjord som er hos eder, og ha tilsyn med den, ikke av tvang, men frivillig, ikke for ussel vinnings skyld, men av villig hjerte,


De kagena ma deka o ngoosa saange una wogoge, qabolo so womasidailako la tanu o deruku wopane de woside o Siriaka, de wanako o Yahudika ma nyawa manga edekati asa witooma so una he idadi kawa woside. So wositatapuka asa woliho kali o Makedoniano, so wotagi kagena o Filipi ma kotaka. 	 der blev han i tre måneder, og fordi jødene lurte på ham da han var i ferd med å seile til Syria, satte han sig fore å vende tilbake gjennem Makedonia.


Kagena de una asa yoleleleani ma binuka gena wangangapoka de wotagika, wooqo de woudo de o nyawa yatotobadalu. 	 og så gir sig til å slå sine medtjenere og eter og drikker med drankerne,


Ona yasisala so bilasu dede o Gikimoi imakitingaka, sababu o nita ma duhutu moi o Gikimoino yahino qabolo o duniaka, ma ngale o Gikimoi wasimane o nyawaka. Duma nakoso o nita de o bubutu, la kanaga o bubutu gena o nyawa asa foloi yodupa, sababu ona magena yodupa o dorou yaaka. 	 Og dette er dommen, at lyset er kommet til verden, og menneskene elsket mørket fremfor lyset; for deres gjerninger var onde.


O nyawa la kanaga yosibicara o bahasa moi o Gurumi Qatetebino kiaka o nyawa yananakowa, de ona magena asa cawali manga piricaya masirete yosiputuru. Duma o nyawa la kanaga o Gikimoi Awi demo yosingangasu, ona magena asa o Jou Yesus Awi gogobu yadadala manga piricaya lo yasiputuru. 	 Den som taler med tunge, opbygger sig selv; men den som taler profetisk, opbygger menigheten.


So ona itagi yokahika o Yerusalemka. Una asa wogila-gila, de kogena o ngekoko o nyawa yadadala manga juba isinaho de ma binukali o gota ma daara de ma sosokaka, kiaka manga doroka yaqeheka, so isihaja ma ngale Una iwisihoromati. 	 Og mange bredte sine klær på veien, andre løvkvister, som de hadde hugget på markene.


So o bi prajurit o Yesus wingaho ma gubernur awi mahkamah ma riho o kadato ma rabaka, de awi baru-baru qangodu imatolomu o Yesus iwisigilolino. 	 Og stridsmennene førte ham bort, inn i gården, det er borgen, og kalte hele vakten sammen,


So Awi manara ma rabaka, de o nyawa wolulugu moi awi nyawa yaruha so o dangiku iwisitide iwingaho o Yesuska. 	 Og de kom til ham med en verkbrudden, som blev båret av fire mann;


Ena gena, o Gikimoi wodupa onaka wasingangasu kanaga to Una Awi laha ka idala asa wahike, upa ka o Yahudika ma nyawa, duma o Yahudika ma nyawa yasowo, ena gena o bi bangsa yangoduka. De Awi laha ka idala, magena iqoqomaka wasimane waasi gena, ma Kristus done wogoge to ngini o Yahudika ma nyawa nisowo nia sininga ma rabaka, so niongongano igogou ngini lo aku winisimulia. 	 for hvem Gud vilde kunngjøre hvor rik på herlighet denne hemmelighet er iblandt hedningene, det er Kristus iblandt eder, håpet om herlighet.


Duma wisimahawa, so wisulo de wotemo, "Noliho kasi, de nodedemo ani nyawaka o Jou Gikimoi Awi manara ilalamo waaka ngonaka." 	 Og han gav ham ikke lov, men sa til ham: Gå hjem til dine og fortell dem hvor store ting Herren har gjort imot dig, og at han har miskunnet sig over dig!


"Wewe, Baba! Nagala Ngona manena o nabi moi, sababu ma ngale to ngohi ai moi-moi gena qangodu aku nanako itiai. 	 Kvinnen sier til ham: Herre! jeg ser at du er en profet.


So Una lo Awi ngopa yangodu wadoto, duma nakoso ngini winidotowa, gena ma ngale ngini Awi ngopa ma duhutu nisowo. 	 Men er I uten tukt, som alle har fått sin del av, da er I uekte barn, og ikke sønner.


So Ngohi manena tongamo de tosasi totemo, 'Ce! Kagena o Kanaan ma tona lo tahihikeka, igogou ona gena asa tasimahawa yowosa de yogoge dede Ngohi.' " 	 så jeg svor i min vrede: Sannelig, de skal ikke komme inn til min hvile!


Sababu o bi Salamati ma Kolano ikokulai de o bi nabi ikokulai asa yahino de yaaka o nonako ihahairani la o nyawa yadala gena yakulai. Nako yaaku, o nyawa la o Gikimoi Awi nyawa wahihiri ona magena lo yakulai. 	 For falske messiaser og falske profeter skal opstå og gjøre tegn og under for å føre de utvalgte vill, om det var mulig.


Sababu nagoona yogolo, igogou ona magena asa wahike. Nagoona yasari, igogou ona magena asa yamake. De lo nagoona o ngora ma duduno yoaso, igogou asa o ngora gena wapelenga de wasimaha ona magena yowosa. 	 For hver den som beder, han får, og den som leter, han finner, og den som banker på, for ham skal det lukkes op.


Komagena so ma Kristus gena asa wodadi maro o Gikimoi Awi dagali moi o jaji qamomuane waaturu, la ma ngale o nyawa o Gikimoi waaasoka, ona magena aku yamake o moi-moi wojojajajika magena qangodu, kiaka Awi warisi ikokakali wosidailako onaka. Sababu ma Kristus asa wosoneka ma ngale ona manga dorou, kiaka o jaji iqoqomaka yatilakuka, so magenano aku wapalako. 	 Og derfor er han mellemmann for en ny pakt, forat de kalte skal få den evige arv som var lovt, efterat en død har funnet sted til forløsning fra overtredelsene under den første pakt.


De ngomi mia sininga ma rabaka miamalo igogou mia sone ma orasi he idumuka. Duma idadi komagena la ngomi gena mia buturu masirete upa miopiricaya, de miopiricaya ka cawali o Gikimoika, sababu Una wokokuasa so aku o nyawa isosone wasioho kali. 	 ja, vi hadde opgjort med oss selv at vi måtte dø, forat vi ikke skulde sette vår lit til oss selv, men til Gud, som opvekker de døde,


So o Paulus de o Barnabas o Pisidia ma daera yatilaku qabolo, kagena de ona imasidiado o Pamfilia ma daeraka. 	 Efterat de så hadde draget igjennem Pisidia, kom de til Pamfylia,


So o bi cocatu gena qangodu done asa isisa, duma o kia naga de ma bati ihihiwa gena kanaga ngai saange la bilasu paaka: ena gena, o piricaya o Gikimoika, o ngongano Awi jajika, de o dodara o nyawaka. So kagena ngai saange ma rabaka o kia naga foloisi ilalamo de qaloha icarawa gena o dodara o nyawaka. 	 Men nu blir de stående disse tre, tro, håp, kjærlighet, og størst blandt dem er kjærligheten.


So o Filipus womasidailako de womajoboka. Kanaga o Etiopiaka ma nyawa moi, una magena awi manara o Kandake o Etiopia ma kolanoka gena o Etiopiaka ma nyawa manga balastengi qangodu wacocoho. De ma dongoho magena una o Yerusalemka wosuba de wosumbayang o Gikimoika asa qaboloku, 	 Han stod da op og gikk dit; og se, der var en etioper, en hoffmann, en høi embedsmann hos Kandake, etiopernes dronning, en som var satt over hele hennes skatt; han var kommet til Jerusalem for å tilbede,


So kagena o deruka Awi muri-muri manga suba yatide Unaka de lo itemo, "Igogou, Ngona manena o Gikimoi Awi Ngopa!" 	 Men de som var i båten, kom og falt ned for ham og sa: Sannelig, du er Guds Sønn!


So kagena de una wotemo awi nyawa ileleleani o tahu ma rabaka, "O Yesus gena o Yohanes Wooosi de Una asa wooho kali! Ma sababu magegena Una wamake o buturu la waaka o nonako ihahairani." 	 og han sa til sine tjenere: Dette er døperen Johannes; han er opstanden fra de døde, og derfor er det disse krefter er virksomme i ham.


De lo kanaga pakelelo kawa o silo ma sora, eko lo poise kawa o kawi ma rarame. Maro komagena imadadi sababu o kotaka imasiiija o dunia ma rabaka ona gena ifoloisi yolamo, de ona magena kanaga de manga alamu moi-moi qaloloha ona yasihaga o nyawa yangodu o dunia ma bi dokuka so ona lo o Gikimoi he iwidupa kawa, duma ka o arata yodupa. 	 og lys av lampe skal ikke mere skinne i dig, og røst av brudgom og brud skal ikke mere høres i dig; for dine kjøbmenn var stormennene på jorden, fordi alle folk blev ført vill ved din trolldom.


Duma nakoso kanaga o nyawa moili wobobaika de una wotemo, "Upa he ngohi tomasipeqeka," gena upa lo o nyawa ma somoa manga demo duma ka to una awi demo masirete de lo ka waaku awi nyafusu wapareta qaloha, de ka qaloha la una asa upa wokawi. 	 Men den som står fast i sitt hjerte og ikke har noget som tvinger ham, men har frihet til å følge sin egen vilje og har satt sig dette fore i sitt hjerte at han vil holde sin datter ugift, han gjør vel.


So kagena de ma orasi o Apolos ka o Korintus kasi, de o Paulus o Galatia ma daera de o Frigia ma daera wakilolika de wotagi wakahoko so womasidiado o Efesus ma kotaka. De kagena una wamake o nyawa o Yohanes awi dodoto yapipiricaya yamogiowo de sinoto. 	 Mens Apollos var i Korint, skjedde det at Paulus kom til Efesus, efterat han hadde vandret igjennem de øvre landskaper.


Qabolo de una gila-gila womomi, so o ngopa Una magena de ma awa wasigiliho o Israel ma nyawa manga dokuka, maro o kia o malaikat magena widedemo unaka. 	 Og han stod op og tok barnet og dets mor og kom til Israels land.


De ona asa manga gianongoru eko manga doku moi gena upa he imakodoto la Ngohi inako. Sababu bai o bereki de lo o ngopa ona yangodu asa ka inako Ngohi. 	 og de skal ikke lære hver sin landsmann og hver sin bror og si: Kjenn Herren! for de skal alle kjenne mig, fra den minste til den største iblandt dem;


Ce! Ngini ka nifuma poli, maro o nyawa ipipilo! Idodooha ngini nitemo o guraci foloi ilamo de o Gikimoi Awi Tahu. Awadede! Igogou, o Gikimoi Awi Tahu gena isitebi ma guraci kiaka ma rabaka. 	 I dårer og blinde! hvad er størst, gullet, eller templet som helliger gullet?


So, ai dodiao ma Kristus niwipipiricaya, upa he niohairani nakoso o bi nyawa la o dorou yaaaka gena ngini iniduhudu. 	 Undre eder ikke, brødre, om verden hater eder!


De komagena lo nakoso o Yahudika ma nyawa, ona upa ka cawali imasuna, duma kanaga o Gikimoi wipiricayaka, imatero maro o Abraham ma orasi womasuna waasi de o Gikimoi wipiricayaka. 	 og far til de omskårne som ikke bare har omskjærelsen, men også vandrer i fotsporene av den tro som vår far Abraham hadde da han var uomskåret.


Duma o wange saangeka de Una magena o Gikimoi wisioho kali, de iwisimaneka la powikelelo. 	 Ham opvakte Gud på den tredje dag, og gav ham å åpenbare sig,


De o nyawa una magena wosango wotemo, "Baba Guru, o bobita qangodu magena tamoteka. So o kiasi bilasu taaka." 	 Den unge mann sa til ham: Alt dette har jeg holdt; hvad fattes mig ennu?


De manga dodoto ikokulai magegena asa o nyawa ma somoa yamote koloko o panyake manga rohe ma kahika itagi so o nyawa ma somoaka lo ma siri yadahe. De kanaga o dodoto ikokulai yododoto manga sidongirabaka gena o Himeneus de o Filetus lo imasimote. 	 og deres ord vil ete om sig som dødt kjøtt. Blandt disse er Hymeneus og Filetus,


So bai o Yerusalem ma kota ma rabaka, eko o Yerusalem ma bi puji ma tahuka, eko lo o Gikimoi Awi Tahuka gena ma moi waasi o Yahudika ikelelo ngohi de o nyawa moi mimatekekangamo eko ngohi o gangamo tosigoko. 	 Og hverken i templet eller i synagogene eller omkring i byen har de funnet at jeg talte til nogen eller opviglet folket;


O Yesus o ngopa ma ceceke moi waaso so isigokono to ona manga simaka, 	 Og han kalte et lite barn til sig og stilte det midt iblandt dem


Nia baba de lo nia awa magena bilasu niahoromati la ma ngale ngini gena aku nioho qaloha de nia umuru lo ikaku o dunia ma qokuka de nia taungu foloi ka idogo. Magegena o jaji qaloloha moi ma nonomaka kanaga o Gikimoi Awi bobita ngai mogiowono. 	 forat det må gå dig vel, og du må lenge leve i landet.


Ka o Gikimoi Una masirete waaka so ngini magena aku dede o Yesus Kristus nimarimoika. De ma Kristus Una magenano o Gikimoi Awi cawaro aku panako. Ena gena, ma Kristus wisangahadika, so o Gikimoi aku waaka to ngone nanga sininga itotiai de lo qatetebi maro to Una Awi sininga masirete, sidago lo o dorou moi-moi qangodu ngone inapalakoka. 	 Men av ham er I i Kristus Jesus, som er blitt oss visdom fra Gud og rettferdighet og helliggjørelse og forløsning,


Duma nagoona la kanaga yomanosu, yotemo Ngohi inakowa, de ona lo o Gikimoi Awi malaikat-malaikat manga simaka Ngohi asa tomanosu de totemo, 'O nyawa ona manena to Ngohi Ai nyawa imomote yasowo.' 	 men den som fornekter mig for menneskene, han skal fornektes for Guds engler.


So o nyawa nagoona nakoso igogou o Gikimoi Awi ngopaka, de ona yangodu o dorou gena he yodupa kawa yaaka. Sababu o Gikimoi masirete Awi oho de Awi gogoho kanaga ioho qaputuru to ona manga sininga ma rabaka. Ma ngale magegena ona o dorou yodupa kawa yaaka, sababu ona magena ka to Una Awi ngopa-ngopa. 	 Hver den som er født av Gud, gjør ikke synd, fordi hans sæd blir i ham, og han kan ikke synde, fordi han er født av Gud.


Ona yangodu kagena igoge sidago lo o Herodes wosone. Ma dodagi komagena, so igogou maro o kia o Jou wotemo lo qabolo Awi nabika, ena gena, "Ai ngopa done asa Ngohi towiaso o Mesirno." 	 og han blev der til Herodes' død, forat det skulde opfylles som er talt av Herren ved profeten, som sier: Fra Egypten kalte jeg min sønn.


O doku magena ma nyawa ibipopanyake niasiloha de lo niasingangasu o doku magenaka, 'Ma orasi yaadoka ma ngale o Gikimoi asa wopareta maro o kolano moi nia sidongirabaka.' 	 og helbred de syke som er der, og si til dem: Guds rike er kommet nær til eder!


De lo nakoso o nyawa la to ona manga ronga kugena o oho ma buku ma rabaka ihiwa, de ona magena asa yaumo o uku ma talaga ma rabaku la yatupu. 	 Og hvis nogen ikke fantes opskrevet i livsens bok, da blev han kastet i ildsjøen.


Ona gena, ngaroko, manga sininga ma rabaka itemo, "Ngohi tocawaro," duma igogou ona ka ifuma. 	 Mens de gjorde sig til av å være vise, blev de dårer,


Duma ona o Perga ma kotaka de manga dodagi yadofa kali yakahika so imasidiado o Antiokhia ma kota o Pisidia ma daeraka. Qabolo so o Sabat ma wangeka de ona o puji ma tahuka iwosa so imatamiye. 	 Men de drog videre fra Perge og kom til Antiokia i Pisidia, og gikk inn i synagogen på sabbatsdagen og satte sig der.


Magena de o Yesus de Awi muri-muri yomaoko de yotagi, iwimote o nyawa una magena. 	 Og Jesus stod op og fulgte ham, og hans disipler gikk med.


Kagena de maena itagili, de o toka tumudingili kiaka ifoloi qatotorou gena maena yaaso, la yahino o nyawa iwititinga una magenaku iwosa, de kagena ona igoge. Ma duuruka o nyawa una magena ifoloi witorou de ma nonomaka." 	 Så går den bort og tar med sig syv andre ånder, verre enn den selv, og de går inn og bor der, og det siste blir verre med det menneske enn det første.


De lo ngaroko ngone powipiricayawa, duma Una Awi sininga igogou qaloha ma ngale Awi jaji dede ngone Awi nyawaka, sababu Una wokokulaiwa so Awi jaji ma ngale Awi nyawa wasisalamati gena bilasu wosiganapu." 	 er vi troløse, så er han trofast; for han kan ikke fornekte sig selv.


Upa sidago ngone o orasi moi lo paaka maro o nyawa ma somoa, de ona maro o nyawa yakioloka de imajagawa so yosidailako waasi ma orasi o Yesus wahino kali. Duma ngone o bubutu ma rabaka pogogewa, so ngone bilasu maro o nyawa yakokiolowa la pomajaga de pomasidailako qaboloka, de lo maro o nyawa yadadaluwa so nanga sininga de nanga rohe ma nyafusu gena aku papareta qaloha. 	 La oss derfor ikke sove, som de andre, men la oss våke og være edrue!


O malaikat gena wotemo, "O Gurumi Qatetebi asa wouti de wahino ngonaka, so o Gikimoi Wikukuruye Awi kuasa ma buturu lo asa igoge ngonaka. Komagena so o ngopa moi asa nowisibuo Una magena witebi, de wisiaso o Gikimoi ma Ngopa. 	 Og engelen svarte henne: Den Hellige Ånd skal komme over dig, og den Høiestes kraft skal overskygge dig; derfor skal også det hellige som fødes, kalles Guds Sønn.


Niososininga to Ngohi Ai demo tinisingangasu iqoma nginika gena, 'O nyawa la ibileleleani, ona yaakuwa itemo ona dede una wapopareta gena, ona foloisi yolamo. Yaakuwa yotemo komagena.' Komagena so, nakoso o nyawa o duniaka ona Ngohi isangisaraka, done ona asa ngini lo inisangisara. De lo nakoso ona la kanaga to Ngohi Ai dodoto yosigise, de komagena to ngini nia dodoto lo asa ona yosigise. 	 Kom det ord i hu som jeg sa eder: En tjener er ikke større enn sin herre! Har de forfulgt mig, så skal de også forfølge eder; har de holdt mitt ord, så skal de også holde eders.


O demo magena yoise, so Awi muri-muri imakokasano manga sidongirabano naguuna sidago asa waaka komagena. 	 De begynte da å spørre hverandre om hvem av dem det vel kunde være som skulde gjøre denne gjerning.


Duma ngini gena nakoso nisumbayang, bilasu nia tahuka niwosa so ka nimatengoka de nisumbayang nia Baba wikokelelowa. Sababu Una gena igogou nia manara o nyawa yananakowa gena Una wanako, de asa ngini winifanggali. 	 Men du, når du beder, da gå inn i ditt lønnkammer og lukk din dør og bed til din Fader, som er i lønndom, og din Fader, som ser i lønndom, han skal lønne dig i det åpenbare.


Komagena so ngini aku nia giliri ifoloisi ilamo o Yesus Kristuska, sababu Una aku ngohi woingaho kadoka nginika. 	 forat eders ros kan bli rik i Kristus Jesus ved mig, når jeg kommer til eder igjen.


O habari ma ngale ma Kristus wisangahadika gena ngomi miasihabari o nyawaka, de nakoso o nyawa la done dede o Gikimoi imakitingaka de ona magena yoise, de ona asa itemo, "Cedeke! O habari gena cawali o nyawa ifufumano." Ngaroko komagena, nakoso ngone o nyawa la kanaga nanga dorouno inasisalamati gena, ma orasi o habari magena poise, de ngone asa potemo, "Igogou! O habari ma ngale ma Kristus wisangahadika gena isikelelo o Gikimoi Awi kuasa masirete." 	 For ordet om korset er vel en dårskap for dem som går fortapt, men for oss som blir frelst, er det en Guds kraft;


Duma una womanosu kali, de gila-gila wosasi, "Ngohi towinakowa o nyawa Una magena!" 	 Og atter nektet han det med en ed: Jeg kjenner ikke det menneske.


Kagena de ongo Maria momajobo mokahika o doku moi o Yudea ma daera ma bi talaka. 	 Men Maria stod op i de dager og skyndte sig til fjellbygdene, til en by i Juda,


Ngini ai dodiao nipipiricaya o Korintuska, iqomaka de nia sano-sano gena o surati ma rabaka nilefo ngohika, so o orasi manena ngohi asa todupa tinisango. Ma nonomaka, ngini nisano idodooha, ka qaloha nakoso o nyawa ipipiricaya gena kanaga ikawi, eko hiwa. De ngohi tosango, foloi qaloha nakoso ikawiwa. 	 Men vedkommende det som I skrev om, da er det godt for et menneske ikke å røre en kvinne;


La o Yesus waaso kali o nyawa yadadala magena, de wotemo onaka, "Hika niise, la ngini asa niasahe de nianako. 	 Og han kalte folket til sig og sa til dem: Hør dette og forstå det:


De ngini yanau gena nako nia peqeka, hika niadodara, ena gena upa niadoosa. 	 I menn! elsk eders hustruer og vær ikke bitre mot dem!


Ma orasi Awi muri-muri ona magena yakelelo o kia naga asa idadi, de ona itemo, "Jou, to ngomi kanaga de mia sumarangi!" 	 Da nu de som var om ham, så hvad som vilde skje, sa de: Herre! skal vi slå til med sverd?


Ma orasi o Yusuf de ongo Maria imasidiado o Gikimoi Awi Tahuka, de kanaga lo ma nabi o ngopeqeka moi miperekika, ami ronga ongo Hana. Muna magena o Fanuel awi ngopa o Asyer manga soano. O orasi magenaka, de ami umuru o taungu moritupaange de iha. Muna iqomaka mokawi cawali o taungu tumudingi, kagena de mobaloka so mokawi kawa. Muna magena asa ma moi waasi o Gikimoi Awi Tahu matinga, o putu de o wange mosumbayang de lo mooqowa de moudowa mosisuba o Gikimoika. 	 og nu for sig selv som enke inntil en alder av fire og åtti år; hun vek aldri fra templet, men tjente Gud med faste og bønn natt og dag.


Ce! Komagena ma faida ihiwa. Tanu upa nimaaka komagena. Ngaroko o nyawa nisisangisara ilamo de nia piricaya qaputurusi, duma nagala ngini nisihoda waasi, ena gena ka cawali o Gikimoi Awi Gurumi ma buturu. 	 Så meget har I oplevd forgjeves! - om det da virkelig er forgjeves.


Ngohi tongongano gena kanaga ngini ningodu o bi bahasa irupa-rupa o Gurumi Qatetebi noaku nisibicara, duma ifoloisi qaloha la ngini asa o Gikimoi Awi demo nisingangasu. Sababu o nyawa la kanaga o Gikimoi Awi demo isingongangasu o nyawaka, magena ma faida foloisi ilamo. Duma o nyawa la kanaga o bi bahasa irupa-rupa o Gurumi Qatetebino gena isibobicara, magena ma faida moi lo ihiwa, ka cawali nakoso o bahasa magena aku yodedemo ma ngale o gogobuka la manga piricaya lo isiputuru. 	 Allikevel ønsker jeg at I alle talte med tunger, men heller at I talte profetisk; den som taler profetisk, er større enn den som taler med tunger, medmindre han tyder det, så at menigheten kan få opbyggelse av det.


de lo igolo, "Baba, nako nomisimaha, hitilahi Ani juba ma ngoguka sutu miacoho!" La o nyawa nagoona yacocoho gena yangodu manga siri itoguka. 	 og bad ham at de bare måtte få røre ved det ytterste av hans klædebon; og alle de som rørte ved det, blev helbredet.


De kanaga o muri moi, una o Yesus Awi dodiao widododara gena, womatamiye o Yesus Awi dateka, 	 En av hans disipler satt til bords ved Jesu side, han som Jesus elsket;


Ngaroko, ngohi tanakowa nakoso una kagena de awi rohe eko hiwa de ka o Gikimoi wanako, duma ngohi manena igogou tanako 	 Og jeg kjenner dette menneske - om han var i legemet eller utenfor legemet, vet jeg ikke; Gud vet det -


O bi dorou qangodu gena o nyawa ona magena yasitorou o Gikimoi Awi simaka. Duma nioqo de nia gia niatiodowa gena, idadiwa o Gikimoi Awi simaka inisitorou." 	 Dette er det som gjør mennesket urent; men å ete med uvaskede hender gjør ikke mennesket urent.


So o Tomas wotemo, "We! Ngona gena igogou ai Jou de lo ai Gikimoi tonisusuba." 	 Tomas svarte og sa til ham: Min Herre og min Gud!


So kagena de Una wotemo onaka, "O dodoto kekiaka Ngohi tinidodoto nginika, manena upa nitemo Ngohi masirete tositatapu so tinidoto, duma Una Ngohi woisusuloka la Ngohi tahino gena Ai dodoto qangodu manena ma sihino gena Una woidoto. 	 Jesus svarte dem og sa: Min lære er ikke min, men hans som har sendt mig;


Magena de o Simon Petrus wotemo, "Jou, kiaka notagi." So Una wotemo, "O riho kiaka kagena Ngohi totagi gena ngona naaku waasi noimote, duma done ma orasika de kagena lo ngona asa noimote kiaka Ngohi tokahika." 	 Simon Peter sier til ham: Herre! hvor går du hen? Jesus svarte: Dit jeg går, kan du ikke følge mig nu, men du skal følge mig siden.


Ona imadadi o Gikimoi Awi ngopa-ngopaka gena, imaterowa de o nyawa o duniaka la manga bi ngopa-ngopa yasibuo, mote ma baba awi dupa masirete. Duma o Gikimoi masirete Awi dupa so ona idadi maro to Una Awi ngopa-ngopaka. 	 og de er født ikke av blod, heller ikke av kjøds vilje, heller ikke av manns vilje, men av Gud.


Una o sorogaka de wouti, Una magena foloisi wolamo de o bi nyawa yangodu o duniaka. Duma nakoso o nyawa la ka o duniaka yasibuo, ona magena manga sininga ma kanako ka o dunia ma kanako. So ka magena aku ona isibicara. Duma Una foloi wolamo gena Una asa o sorogaka de wouti. 	 Han som kommer ovenfra, er over alle; den som er av jorden, er av jorden og taler av jorden. Han som kommer fra himmelen, er over alle;


So o nyawa magena womajobo de wotagi o Dekapolis ma daeraka wosihabari ma ngale o Yesus Awi manara qaloloha unaka, de o nyawa yangodu yogogiise gena yohairani icarawa. 	 Og han gikk bort og begynte å kunngjøre i Dekapolis hvor store ting Jesus hadde gjort imot ham; og alle undret sig.


Ma ngale to ngohi ai manara ifati so ngohi gena ma para ma dala taaku waasi tiniado nginika. 	 Derved især er jeg blitt hindret fra å komme til eder;


So o Yesus Awi gia wosipaqa kali awi lakoka. So orasi magena qabolo de awi lako qaloha kali so womasigeleloka, de wanako itiaika. 	 Så la han atter sine hender på hans øine, og han så klart, og han blev helbredet og kunde se alt tydelig på frastand.


Komagena de awi sininga qamuuqu bilasu o bi nyawa wilalawangi gena manga sala wosidiahi. La ma ngale tanu o Gikimoi wariwo so done ona magena manga sininga ma rabaka imakiliho o dodoto itotiai yamote. 	 så han med saktmodighet viser dem til rette som sier imot, om Gud dog engang vilde gi dem omvendelse, så de kunde kjenne sannheten


So o Abraham wotemo, 'Nakoso o Musa de o nabi-nabi ma binuka manga demo magena ona yosigisewa, de ona magena lo asa yosigise lo waali, ngaroko kanaga wososone moi de wooho kali.' " 	 Men han sa til ham: Hører de ikke Moses og profetene, da vil de heller ikke tro om nogen står op fra de døde.


Duma ngone kanena panakoka, ma ngale o nyawa ma dorou gena ngaroko ona isumbayang, duma manga gogolo o Gikimoi wosigisewa. Mutuwade ona nagoona la kanaga yodupa o Gikimoika isumbayang de Awi dupa yamomote, ona magena asa Una wasigise. So ngohi totemo Una gena Awi sihino gena o Gikimoino. 	 Vi vet at Gud hører ikke syndere, men den som er gudfryktig og gjør hans vilje, ham hører han.


O putu magena o alo poli, so ona ijojajaga de lo o nyawa ileleleani gena imaokoye o uku ma dateka imarahu isigilolino. Komagena o Petrus una lo wahika so kagena womarahu. 	 Men tjenerne og drengene hadde gjort op en kull-ild, fordi det var koldt, og de stod og varmet sig; men også Peter stod der med dem og varmet sig.


De lo woleleleani moi kanaga o cala sinoto wamake, una magena lo wahino de wotemo, 'Tuangi, iqomaka o cala sinoto noisidodogu ngohika. Nanano, maena ma dogo ena gena o cala sinotoli.' 	 Da kom også han frem som hadde fått de to talenter, og sa: Herre! du gav mig to talenter; se, jeg har tjent to talenter til.


De o Simon una masirete lo wopiricaya. So wiosi qabolo, de gila-gila una o Filipus wimoteka. De ma orasi o Filipus o nonako ihahairani waaka so o Gikimoi Awi kuasa o Simon wakelelo, de una wohairani icarawa. 	 Og Simon tok ved troen han også, og da han var blitt døpt, holdt han sig nær til Filip, og da han så de kraftige gjerninger og tegn som blev gjort, blev han ute av sig selv av forundring.


Ngohi togolo o Gikimoi nanga Baba de o Jou Yesus Kristus tanu inidogo nginika o laha ifoloi, la nia sininga yaaka so foloisi isanangi. 	 Nåde være med eder og fred fra Gud Fader og vår Herre Jesus Kristus,


Kagena de Una o deruku wouti de imakamake o doku ma nyawa wikokitoka moi wotagi wokahoko gena, o sone ma diaruno wosupu. Itekaka, una womabajuwa de lo woholu wogoge o tahuka. Una ka wodupa wogoge o bi diaruka. 	 Da han var gått i land, møtte det ham en mann fra byen, som var besatt av onde ånder; han hadde ikke hatt klær på sig i lang tid, og han holdt sig ikke i hus, men i gravene.


Sababu o nyawa kiaka o Jou waqehe qalohaka gena, upa ona lo kagena manga giliri masirete isimane, duma kanaga ona magena lo manga giliri gena ka Una wosimane. 	 for ikke den som gir sig selv skussmål, holder prøve, men den som Herren gir skussmål.


Nimajaga igogou, sababu ngini done nitago de ningaho o bi agama ma bobita yacocohoka. De ngini asa ningapo o puji ma bi tahu ma rabaka. 	 Men vokt eder for menneskene! for de skal overgi eder til domstolene og hudstryke eder i sine synagoger;


"Upa nitagapi de nitemo Ngohi tahino gena ma ngale o bi nyawa tasikadame moi de moika. Komagenawa! Ngohi tahino la ma ngale o bi nyawa tasikitinga moi de moika. 	 I må ikke tro at jeg er kommet for å sende fred på jorden; jeg er ikke kommet for å sende fred, men sverd.


Hika nianano masirete kanena Awi riho de kanena Una iwihahado. Duma ngo kanena wihiwaka. Una wooho kali, maro iqomaka wosingangasu nginika! 	 han er ikke her; han er opstanden, som han sa; kom og se stedet hvor han lå!


De lo Awi muri moili, una o Simon Petrus ma nongoru awi ronga o Andreas, una magena wotemo, 	 En av hans disipler, Andreas, Simon Peters bror, sier til ham:


Duma kagena imasidiado de yakelelo o teto ilalamo gena he iloloka. 	 Men de fant stenen veltet fra graven,


So de witola qabolo de o sahe magena o pigaku wongado de wotagi wahike o jojaru magenaka. De o jojaru magena mahike kali ma awaka. 	 Og de kom med hans hode på et fat og gav det til piken, og hun bar det til sin mor.


De ngohi asa tosango igogou kanaga o nyawa yasulo qaboloka la ma ngale ma Kristus gena wisihabari, duma o Israelka ma nyawa gena yangodu waasi yaqehe qaloha o habari magena. Komagena imatero maro ma nabi Yesaya iqomaka walefo itemo, "Jou, nakoso to ngomi mia demo misihohabari gena, o nyawa yadala yopiricaya waasi." 	 Men ikke alle var lydige mot evangeliet. For Esaias sier: Herre! hvem trodde vel det han hørte av oss?


Komagena lo o bi gota qaloloha gena ma sopo lo qaloha. De lo o bi gota qatotorou gena ma sopo lo qatorou. 	 Således bærer hvert godt tre gode frukter, men det dårlige tre bærer onde frukter.


Duma nakoso magena taakaka, de ngini bilasu Ngohi nipiricaya. Ngaroko nidupawa so Ngohi Ai demo niopiricayawa, duma bilasu niopiricaya, sababu to Ngohi Ai manara taaka gena o nonako ihahairani. Nako komagena, de ngini asa nisihoda sidago lo nianako igogou Ai Baba Una gena to Ngohi Ai rabaka, de Ngohi lo to Una Awi rabaka." 	 men gjør jeg dem, da tro gjerningene, om I ikke tror mig, forat I kan skjønne og forstå at Faderen er i mig og jeg i ham!


O Petrus wotemo, "Wofangu." Kagena de o Simon Petrus una magena woliho o tahu kiaka ona imasidodogu, de o Yesus woqoma wotemo, "Simon, to ngona ani dakolo idodooha. Nako o kolano moi o doku ma somoa wakokuasa gena ma balastengi eko ma suba gena bilasu nagoona ifangu. Awi nyawa masirete, eko o doku ma somoa wakokuasaka gena ma nyawa." 	 Han sa: Jo. Og da han kom inn i huset, kom Jesus ham i forkjøpet og sa til ham: Hvad tykkes dig, Simon? av hvem tar kongene på jorden toll eller skatt? av sine barn eller av de fremmede?


Ma ngale o habari magegena so ngohi isitatapu todadi o sosulo moi la totagi tosihabari, la o kia ngohi totetemo gena itero de tinikulaiwa. Komagena ngohi bilasu tasihabari o habari itotiai o Yahudika ma nyawa yasowo, la ona magena lo bilasu yopiricaya. 	 og for dette blev jeg satt til forkynner og apostel - jeg sier sannhet, jeg lyver ikke - en lærer for hedningene i tro og sannhet.


So nagala o nyawa kanaga itemo, "Idodooha nako o Yahudika ma nyawa gena o Gikimoi nagala waholuka." De ngohi asa tosango, komagenawa. Sababu ngohi masirete lo nako ai sihino gena o Israelka ma nyawa moi, o Abraham awi ngopa de awi dano moi, de lo ai aheli o Benyaminno. Duma ngohi manena o Gikimoi woiholu kawa bai! 	 Jeg sier altså: Har da Gud forkastet sitt folk? Langt derifra! også jeg er jo en israelitt, av Abrahams ætt, av Benjamins stamme;


O Yesus wokahika o Yerusalemka, so kagena wakahino o Samaria ma tona de o Galilea ma tona ma batino. 	 Og det skjedde på vandringen til Jerusalem at han drog midt imellem Samaria og Galilea;


Una he womisangowa. So Awi muri-muri gena yahino Unano de yotemo, "Baba, tanu nomisulo o ngopeqeka magena motagika, sababu mototuuru nanga duduno de momatotoore." 	 Men han svarte henne ikke et ord. Da gikk hans disipler til ham og bad ham og sa: Skill dig av med henne! for hun roper efter oss.


Done ma orasi o tahu ma duhutu womomi de wahika o ngoraka de magena waperesu, de nakoso ngini kanaga o ngora ma duduka nimaokoye, de asa ngini niaso-aso, 'Jou, kodo! O ngora nomibelenga ngomika.' Duma una magena asa winisango wotemo, 'Igogou, ma ngale ngini gena kiano ngohi tininakowa.' 	 Fra den stund av da husbonden har reist sig og lukket døren, og I begynner å stå utenfor og banke på døren og si: Herre, lukk op for oss! da skal han svare og si til eder: Jeg vet ikke hvor I er fra.


Ngohi asa o Tikhikus towisulo la wahika nginika ai habari ma ngale ngohi gena qangodu nginika winisingangasu. Una gena mia dodiao wopipiricaya de womomanara moi so ngomi miwidodara ifoloi de lo o Jou Yesus wileleani wokaeli. 	 Hvorledes det går mig, det skal Tykikus fortelle eder alt sammen, han min elskede bror og trofaste hjelper og medtjener i Herren,


itemo, "Yesus! Baba Guru! Tanu nomigalusiri." 	 og de ropte høit: Jesus, mester! miskunn dig over oss!


Duma orasi manena Ngohi totemo nginika, upa la o nyawa o dorou yaaka nginika de niafanggali de o dorou niaka onaka. Duma nakoso o nyawa la nia ngingiti ma girinaka yangapo, de hika nia ngingiti ma gubalika niahike la yangapo kali. 	 Men jeg sier eder at I ikke skal sette eder imot den som er ond mot eder; men om nogen slår dig på ditt høire kinn, da vend også det andre til ham,


Duma manga sininga ma takasiri o Yesus wanako, so wotemo o nyawa awi gia isosoneka gena, "Nahino kanena manga simaka nomaokoye." So igogou una magena wahino kagena womaokoye. 	 Men han visste deres tanker, og han sa til mannen som hadde den visne hånd: Stå op og kom frem! Og han stod op og trådte frem.


De ma ngale Una ma Kristus gena ngomi misihabari o bi nyawa he yangoduka, bai o Yahudika ma nyawa bai lo o Yahudika ma nyawa yasowo gena, qangodu de mia cawaro ifoloi so miasisitiari de miadoto. La ma ngale o nyawa nagoona de ma Kristus imarimoika, done ma orasika ona magena miasirisima o Gikimoika, de maro ma Kristus wodudupa komagena lo to ona manga sininga ma dupa. 	 Og ham forkynner vi, idet vi formaner hvert menneske og lærer hvert menneske med all visdom for å fremstille hvert menneske fullkomment i Kristus.


Ngohi manena, Yohanes, o bi moi-moi iqomaka gena qangodu toiseka de lo takeleloka. Toiseka, de o malaikat woisikokeleloka una magena awi simaka gena ngohi todupa tomabukuku ai suba tatide unaka. 	 Og jeg, Johannes, er den som så og hørte dette; og da jeg hadde hørt og sett, falt jeg ned for å tilbede for den engels føtter som viste mig dette.


Isulo komagena, so o bui ma sahe gena o bui ma rabaka o ngihi moi iluluku-lukuku kagena wasipakaka, de manga qohu o balak ngai sinoto isipilatuka. 	 Da han hadde fått dette bud, kastet han dem i det innerste fangerum og satte deres føtter fast i stokken.


So ma orasi o Stefanus witoomaka, de o bi nyawa ipipiricaya yaginihi so itagi yodobiau so ona ma binuka yakahika sidago o Fenisia ma daeraka, de o Siprus ma guraka, de lo o Antiokhia ma kotaka, so yahika kagena o habari qaloloha isihabari gena ka o Yahudi ma bi nyawaka. 	 De som nu var adspredt på grunn av den trengsel som opstod for Stefanus' skyld, drog omkring like til Fønikia og Kypern og Antiokia, men talte ikke ordet til andre enn jøder.


Duma ona magena imatoore itemo, "Hiwa! Upa Una, duma o Barabas nowipalako de nomihike ngomika." O Barabas una gena ma orasi iqoqomaka de itagi icacanga de lo ikudoti o Romaka yalawangi de una magena ikokoora wamote so wokoora. 	 De ropte da atter alle sammen og sa: Ikke ham, men Barabbas! Men Barabbas var en røver.


Ma orasi o ngopa magena wotagi wimeta o Yesuska, de una wikokitoka magena awi rohe wosipapaka o tonaku, so awi rohe lo iira-iraka. De Una wodusu o toka magena de o ngopa magena wisilohaka. Qabolo de wotemo awi babaka, "Ani ngopa manena nowiqehe. Una wilohaka." 	 Ennu mens han var på veien til ham, rev og slet den onde ånd i ham; men Jesus truet den urene ånd og helbredet gutten og gav ham tilbake til hans far.


So kagena de o Yesus wotemo o Petruska, "Ngona tonisingangasu igogou, o putu manena o toko isore ma sinoto waasi gena, ngona he ma para ma saange nomanosu notemo Ngohi noinakowa." 	 Og Jesus sa til ham: Sannelig sier jeg dig: Idag, i denne natt, før hanen har galt to ganger, skal du fornekte mig tre ganger.


Ce! Komagena so hika la nisigila-gila niaaka o dorou kiaka imakoketero de nia ete de nia topora manga dorou. 	 fyll da også I eders fedres mål!


Ngaroko komagena, ngini lo bilasu nimasidodiahi. Upa sidago o nyawa ona magena manga piricaya qaceke so o dorouku yotura, ma sababu ngini gena kanaga nia siningaka nianako igogou ka qaloha so o ino magena paoqo. 	 Men se til at ikke denne eders frihet blir til anstøt for de skrøpelige!


Mia dodiao nipipiricaya, ngohi ai demo ma binukali talefo de tinigolo tanu ma ngale ngomi gena ngini asa nia sumbayang niatide o Gikimoika, la itekawa de o nyawa foloisi yadala o habari ma ngale o Jou Yesus asa yoise de lo yopiricaya, maro ngini lo niopiricaya iqomaka. 	 For øvrig, brødre, bed for oss at Herrens ord må ha fremgang og bli forherliget likesom hos eder,


O kota magena ma duduka o nyawa o anggur isitetehoka de ma bosoku iuhi gena ikakuka, imatero maro o bi nyawa ma dorou watoomaka de manga au iuhi, sidago ma gaku he o kilo ratu saangeka de ma luku magena he o meter sinotoku. 	 Og vinpersen blev trådt utenfor byen, og det gikk blod ut av vinpersen like til bislene på hestene, så langt som tusen og seks hundre stadier.


Iqoqomaka to ngini nia ete de nia topora, ngaroko o ino manna gena o tona ibobeleuka yaoqoka, duma ona yangodu gena isoneka so o oho ka sidutu ikakali yamakewa. 	 Eders fedre åt manna i ørkenen og døde;


Ngini masirete nianakoka ma orasi iqomaka de ngini o Jou Yesus niwipiricaya waasi, de kanaga ngini inisitura gena nidupa iningaho la o bi seri imomou ka niasuba. 	 I vet at dengang da I var hedninger, lot I eder drage til de stumme avguder, alt efter som I blev draget.


So kagena de una wojaji o jojaru muna magenaka ma bati wosasi, de wotemo, "O kia bato ngona nagolo ngohi asa tonihike, ngaroko ai arata ma sononga moi ai tahu ma rabaka tonisitodihikeka!" 	 Og han svor henne til: Hvad du ber mig om, det vil jeg gi dig, om det så var halvdelen av mitt rike.


So upa sidago ngona gena nohairani nakoso Ngohi totemo bilasu ngona nisibuo kali. 	 Undre dig ikke over at jeg sa til dig: I må fødes på ny!


Ma orasi magena de isikahino o Yesus wodoto wotemo, "He! Nimatoba de nimatoduba la nia dorou niodongosa, sababu o Gikimoi wopareta maro o kolano moi gena he womasidiado." 	 Fra den tid begynte Jesus å forkynne og si: Omvend eder; for himlenes rike er kommet nær!


De o Gikimoi Una magena kanaga o nyawa moi lo waasi ona iwikelelo. Ka cawali o Gikimoi ma Ngopa womatetengo, kanaga ma Baba Awi dateka, Una gena wonasinako o Gikimoi ngoneka. 	 Ingen har nogensinne sett Gud; den enbårne Sønn, som er i Faderens skjød, han har forklaret ham.


O orasi magenaka de Ngohi asa ona tagalusiri, so tasisala kawa de tosininga kawa to ona manga dorou." Komagena o Gikimoi wodedemo. 	 for jeg vil være nådig mot deres urettferdigheter og ikke mere komme deres synder i hu.


So kagena ma kapita wotemoli o Pauluska, "Ngohi lo tofangu ilamo sidago tomadadika o Roma ma nyawa." De o Paulus wotemo, "Duma ngohi manena ka isibuo kusi gena o Romano ma nyawa qabolo." 	 Den øverste høvedsmann sa: Jeg har kjøpt denne borgerrett for mange penger. Men Paulus svarte: Men jeg er endog født til den.


De manena so he ma para ma saangeka ngohi tahika ngini tinikurumi. Kanaga o Gikimoi Awi Jaji ma Buku ma rabaka isilelefoka itemo, "Nakoso o nyawa moi ona de manga sala eko hiwa gena yatailako, bilasu kanaga o saksi yasinoto eko yaruwangeka la ma ngale ona magena manga demo gena imaketero, la o hali magena aku isitatapu." 	 Det er nu tredje gang jeg kommer til eder. Ved to og tre vidners ord skal hver sak stå fast.


O gisisi itutura o ngekoku gena imatero bato o nyawa yoiseka o Gikimoi Awi demo, duma o Iblis wahino de wakoora to ona manga sininga ma rabano so isisaka, la upa yopiricaya de upa lo yosisalamati. 	 De ved veien er de som hører det; så kommer djevelen og tar ordet bort fra deres hjerte, forat de ikke skal tro og bli frelst.


O orasi isigeto-geto ngini niadupa bilasu niadodara o nyawaka, imatero maro ma Kristus ngone wonadodaraka. Ena gena, ma ngale ngone Una wodupa wosone maro o suba qaloloha moi watide o Gikimoika de Una waqehe qaloha. 	 og vandre i kjærlighet, likesom Kristus elsket eder og gav sig selv for oss som en gave og et offer, Gud til en velbehagelig duft.


Sababu kanaga Una lo, ona magena woihike Ngohika, Ai Baba Una magegena Awi buturu foloisi ilamo, so o nyawa nagoona bato ona magena yaakuwa Ai Baba wikoora. 	 Min Fader, som har gitt mig dem, er større enn alle, og ingen kan rive dem ut av min Faders hånd;


Ngaroko o Gikimoi wakutuku o bi nyawa yangodu nakoso ona o Yahudika manga bobita o Gikimoino yaakawa, duma nakoso ngone la kanaga o Yahudika manga bobita o Gikimoino pamotewa, tanu Una upa wonakutuku. Sababu ma Kristus Una magena asa to ngone nanga kutuku ma dagali, so ngaroko o bobita o Gikimoino itemoka, duma asa ngone inakutuku kawa de kanaga o bobita gena inapalakoka. Gena igogou sababu iqoqoma o Musa walefoka wotemo, "O nyawa nakoso yatooma o sangahadika, de Gikimoi asa ona magena wakutuku qaboloka." 	 Kristus kjøpte oss fri fra lovens forbannelse, idet han blev en forbannelse for oss - for det er skrevet: Forbannet er hver den som henger på et tre -


So o orasi magenaka, de kanaga ma Imam Wilalamo o Yesus witailako so wisano wotemo, "Ani muri-muri gena nagoona de Ani dodoto nadodotoka gena o kia." 	 Ypperstepresten spurte da Jesus om hans disipler og om hans lære.


De ma ngeko komagena so o Yohanes una masirete asa wadedemo onaka wotemo, "Ngohi manena gena imatero de o nyawa una magena iqomaka ma nabi Yesaya awi buku ma rabaka isilefo de itemo, 'Kanaga o nyawa moi o tona ibobeleuka womatotoore: Hika! Ma ngale nanga Jou Awi hino gena o ngeko bilasu nisibolowo de nisitiai.' O Yesaya awi demo ma meta gena ka ngohi manena qabolo." Komagena o Yohanes una masirete womasingangasu onaka. 	 Han sa: Jeg er en røst av en som roper i ørkenen: Gjør Herrens vei jevn, som profeten Esaias har sagt.


De lo nako ngomi gena, kanaga o orasi isigeto-geto ma ngale mia manara, o habari qaloloha misihohabari gena, asa o sangisara ma rabaka mitagi. Nakoso igogou isosone done yasioho kawa, de mia sangisara magena lo ma faida kanaga ihiwa bai! 	 Hvorfor setter også vi oss hver time i fare?


Duma o rohe ma bobolo la kanaga pananano maro qaloha, gena hika poqohaka. Igogou, o Gikimoi nanga rohe ma bobolo gena wofato wosidodiahi la o bobolo qatotorou magena panano itotiai, 	 men våre edlere lemmer trenger ikke til det. Men Gud satte legemet sammen således at han gav det ringeste størst ære,


De nako ngini nia sano-sano ma ngale o ino la kanaga isisuba o serika gena, ngohi tosango komanena. Igogou, ka idadi ngone potemo panakoka o Gikimoi Una magena ka womatengo de o bi giki ma somoa moili gena ihiwa. Ngaroko komagena, nakoso potemo ngone o kia naga moi ka panako qaloha, de magena ngone aku pomasihieka. Duma nakoso padodara, de nanga sininga ma meta cawali de o dodara ma ngale o nyawa manga sininga aku posiputuru. 	 Men vedkommende avgudsofferne, da vet vi at vi alle har kunnskap. Kunnskapen opblåser, men kjærligheten opbygger;


Gena imatero de o kia iqomaka isilelefo o Gikimoi Awi Jaji ma Buku ma rabaka itemo, "Ngona o ngopeqeka moi, ngaroko o ngopa moi lo naakuwa nosibuo, duma hika ngona de ninalika. Ngaroko ngona ani buo ma siri gena nidahe waasi, hika nomatoore de lo nomasagaga. Sababu ngaroko ngona gena ani roka ihiwa, duma itekawa de ngona gena asa ani ngopa ifoloisi yadala de to muna magena de ami roka ka imasikogogesi." 	 for det er skrevet: Vær glad, du ufruktbare, du som ikke føder! bryt ut og rop, du som ikke har veer! for den enslige kvinnes barn er mange flere enn hennes som har mannen.


So muna motemo, "Ngohi manena tosidailako o Jou towileleani, ma ngale Awi edekati ngohika maro o kia noidedemoka, tanu asa idadi komagena." Qabolo de o malaikat gena wotagika so muna womidongosaku. 	 Da sa Maria: Se, jeg er Herrens tjenerinne; mig skje efter ditt ord! Og engelen skiltes fra henne.


La komagena so o moi-moi itotiai de bilasu paaka nakoso magena ngini nianakoka, duma magena niaakawa, so igogou imatero de ngini o dorouku nituraka. 	 Den som altså vet å gjøre godt og ikke gjør det, han har synd av det.


O dodiao ipipiricaya o bolu moi la kanaga o Babilon ma dokuka, ona lo o Gikimoi wahihirika. Ona kanena yangodu manga salam isidingo nginika. De o Markus lo una towisiboboso maro to ngohi ai ngopa masirete gena, awi salam winisidingo nginika. 	 Den medutvalgte menighet i Babylon hilser eder, likeså Markus, min sønn.


Sababu ngohi lo tamote ai bobareta manga pareta, de kiaka kanaga lo ai prajurit-prajurit ai pareta lo yamoteka. Nako ngohi tosulo o prajurit moika, 'Notagi!' de igogou una wotagi. Nako ngohi tosulo ai prajurit ma somoaka, 'Nahino nonena!' de igogou una wahino. De lo nako ngohi tosulo ai gilalo woleleleanika, 'Naaka manena!' de igogou una waaka. So komagena lo Ngona, Baba, so upa he ai tahuka notagi. Cawali Ani demo o dola moi kanena nodedemo, de igogou kadoka ai tahuka asa isiganapu." 	 For jeg er også en mann som står under overordnede, men har stridsmenn under mig igjen; og sier jeg til den ene: Gå! så går han, og til en annen: Kom! så kommer han, og til min tjener: Gjør dette! så gjør han det.


o Gikimoi Awi Tahuka una wowosa so o roti o Gikimoika isisusuba gena waqehe de waoqoka. Ena momongo, idadiwa nako pamote to ngone nanga agama ma bobita, cawali o bi imam aku o roti magena yaoqo. Duma o Daud waoqoka de to una awi nyawa lo wahike so yaoqoka. 	 hvorledes han gikk inn i Guds hus og åt skuebrødene, som hverken han eller de som var med ham hadde lov til å ete, men alene prestene?


Sababu o orasi ma nonomaka o Jou Yesus niwipiricayaka, sidago o orasi manena de ngini lo aku niriwo ngohi so o habari qaloloha lo ngini aku nisihabarika. 	 på grunn av eders samfund med mig i arbeidet for evangeliet fra den første dag inntil nu.


La ma ngale o Yesus Awi ronga aku isilamo komagena, so ngomi lo o orasi isigeto-geto asa mia sumbayang miatide o Gikimoika. So ma ngale ngini gena migolo nanga Gikimoika, tanu Una magena asa waaka so bilasu ngini nidadi maro to Una Awi nyawa la kanaga Awi dupa gena niaaka. Komagena so o Gikimoi Awi kuasa asa ngini inisiputuru la nia edekati ma rabaka ma ngale o loha niaaka gena, moi-moi qangodu aku niaaka. De lo winisiputuru la kiaka o manara moi-moi qaloloha gena aku niaaka, sababu o Yesus niwipiricayaka. 	 Derfor beder vi og alltid for eder at vår Gud må akte eder verdige for sitt kall og mektig fylle eder med all lyst til det gode og virksomhet i troen,


Kanaga lo o bi prajurit yahino iwisano unaka, "Nako ngomi gena o kia bilasu miaaka." De una wotemo, "Upa o nyawa niagegego la manga arata inisidoa, de lo upa nia galaki itiaiwa ma ngale o nyawa manga pipi inihike. Idodooha nia gaji ma lamo gena ka niaqehe de nia sininga isosanangi." 	 Men også krigsfolk spurte ham og sa: Og vi, hvad skal vi gjøre? Og han sa til dem: Press ikke penger ut av nogen ved vold eller ved svik, og la eder nøie med eders lønn!


Kagena de ma kapita wogiise gena o Yesus asa womasidiadoka, de una wasulo la o Yahudika manga roriri yamuruo naga yotagi yogolo o Yesuska, tanu Una wahino cai-cai la awi leleani una magena iwisiloha. 	 Da han nu hørte om Jesus, sendte han nogen av jødenes eldste til ham og bad ham at han vilde komme og helbrede hans tjener.


Ma nonomaka gena, ma orasi ipapasaka de o bobareta manga hakim ma simaka, de ma ngale manga dailako kagena ngohi tasinako itiai de o nyawa moi lo yahinowa ngohi ai dateka la iriwo, duma yangodu idongosaka. Tanu o Gikimoi upa ona wasisala duma ona wasiapongu. 	 Ved mitt første forsvar møtte ingen med mig, men alle forlot mig; gid det ikke må bli dem tilregnet!


Ka cawali ngone manena la kanaga popipiricayaka asa aku powosa la pogoge dede o Gikimoi. Nakoso o nyawa la kanaga yopiricayawa, ona magena asa yasimahawa, ma ngale maro o Kanaan ma tona kagena iqoma o Gikimoi wotemo, "So Ngohi manena itoosa de tosasi totemo, 'Kagena igogou asa ona gena tasimahawa yowosa de yogoge dede Ngohi.' " So ona yamakewa, ngaroko o orasi ma solano o Gikimoi o dipa de o dunia wosidadika so o wange ma tumudingika de asa wosidailako qabolo la aku wogogeku womawoma. 	 For vi går inn til hvilen, vi som er kommet til troen, således som han har sagt: Så jeg svor i min vrede: Sannelig, de skal ikke komme inn til min hvile - enda gjerningene var fullført fra verdens grunnvoll blev lagt.


So o bi Yahudika ma nyawa ona magena o Paulus awi bicara isigise, sidago wotemo asa una wotagi o bi nyawa o Yahudika yasowo. Qabolo de ona imatoore itemo, "O nyawa maro una manena gena bilasu upa wooho, so powitoomaka bato!" 	 Inntil dette ord hørte de på ham; men da løftet de sin røst og sa: Ta ham bort fra jorden! han burde ikke få leve!


Duma ona magena yopiricaya ma orasi o Filipus wasihabari o habari qaloloha ma ngale o Gikimoi asa wopareta maro o kolano moi de lo o Yesus Kristus Una magena to ona manga Salamati ma Kolano, so yanau de lo o ngopeqeka ona yangodu yaosika. 	 Men da de nu trodde Filip, som forkynte dem evangeliet om Guds rike og Jesu Kristi navn, så lot de sig døpe, både menn og kvinner.


Ngohi togolo Unaka, maro Awi laha de Awi kuasa kanaga foloisi ilalamo, de Awi Gurumi masirete magena lo tanu igogou to ngini nia sininga asa wosiputuru. 	 at han efter sin herlighets rikdom må gi eder å styrkes med kraft ved hans Ånd i eders innvortes menneske,


Komagena so ngohi tinisingangasu nginika, nakoso ka o Gikimoi Awi Gurumi kanaga o nyawa wangaho, de idadiwa o nyawa ona magena yotemo, "O Yesus wikutuku." De komagena lo nakoso o Gurumi Qatetebi gena o nyawa wangahowa, de idadiwa ona magena yotemo, "O Yesus Una magena ma Jou." 	 Derfor kunngjør jeg eder at ingen som taler i Guds Ånd, sier: Forbannet er Jesus! og ingen kan si: Jesus er Herre! uten i den Hellige Ånd.


Hika niatailako la nianako o manara kia gena kanaga o Gikimoi niwisisanangi. 	 idet I prøver hvad som er velbehagelig for Herren,


So o bi nyawa manga ngopa o Yesuska yaaho la wapaqa de wogolo tanu o Gikimoi Awi laha wasicatu onaka, duma Awi muri-muri yatoosa so yadogore ona magenaka, "Upa niahika!" 	 Da bar de små barn til ham, forat han skulde legge sine hender på dem og bede; men disiplene truet dem.


de lo ma deka o taungu moruha ona aku yapoha ioho o tona ibobeleuka, sababu o Gikimoi wapalihara onaka. 	 og omkring firti år bar han dem på faderarm i ørkenen,


Kagena de manga sininga ma takasiri o Yesus wanako so wotemo, "Upa niafikiri qatorou to ngini nia sininga ma rabaka. 	 Da Jesus så deres tanker, sa han: Hvorfor tenker I så ondt i eders hjerter?


So upa nitemo sababu o Jou Yesus Kristus wahino waasi ma sinotoka, nagala o Jou Gikimoi wisimaha waasi de wosidatusi Awi jaji gena wosiganapu. Ngaroko kanaga o nyawa itemo komagena, duma ngini bilasu nianako cawali to Una Awi sabari nginika so Awi jaji gena wosiganapu waasi. Upa lo o nyawa moi bilasu isisa, duma wodupa o nyawa yangodu manga dorouno imatoba de imatoduba kasi. 	 Herren er ikke sen med løftet, således som nogen akter det for senhet, men han har langmodighet med eder, da han ikke vil at nogen skal fortapes, men at alle skal komme til omvendelse.


De ngone gena o Gikimoi Awi ngopa-ngopaka de inangodu aku o dorou o duniaka magena palawangi, sababu ma Kristus Una magena ngone powipiricayaka. 	 For alt det som er født av Gud, seirer over verden; og dette er den seier som har seiret over verden: vår tro.


O ino kia ngone paoqo la iwosa nanga uruko, gena akuwa inasitorou bai! Cawali o kia nanga uruno isusupu magena inasitorou o Gikimoi Awi simaka." 	 Ikke det som kommer inn i munnen, gjør mennesket urent; men det som går ut av munnen, det gjør mennesket urent.


So de maenasi o dongoho la ngone o Gikimoi Awi nyawa gena aku powosa la pogoge dede Una, maro iqomaka de Una o wange ma tumudingika womanara kawa de womawoma. 	 Altså står det en sabbatshelg tilbake for Guds folk.


Ma ngale o Yusuf awi piricaya so ma orasi he yadangade wosone, de una wosingangasu o orasi ma simaka ona o Israel awi ngopa de awi danoku done o Mesir ma tonaka de asa yangaho yasisupu. De lo wobeseso wotemo, "So done asa winiriwo de winingaho, de to ngohi ai sone ma bake lo bilasu ngini niatota." 	 Ved tro talte Josef på sitt siste om Israels barns utgang og gav påbud om sine ben.


Kagena de Una wosano o bi guru agama magenaka, "O kiali ngini nioributu." 	 Og han spurte dem: Hvad er det I tretter med dem om?


Kagena de Una wowosa de wotemo onaka, "O ngopa muna manena mosonewa, duma mikioloka, so upa niari." 	 og han gikk inn og sa til dem: Hvorfor larmer og gråter I? Barnet er ikke død; hun sover.


De Una womitemo, "Sababu ani sosango itero de nagogou ma loha, o orasi manena qabolo ani ngopa ami toka asa imahoi de mitogosa kawa. So notagi la noliho ani dokuka." 	 Og han sa til henne: For dette ords skyld sier jeg dig: Gå bort! Den onde ånd er faret ut av din datter.


La o Yesus wotemoli, "Awa kodo! O nyawa o orasi manena gena Ngohi tasitero de o ade-ade manena. 	 Hvem skal jeg da ligne denne slekts mennesker med, og hvem er de like?


So ona lo iwisano unaka itemo, "Ce! Baba, nako ngona gena o Salamati ma Kolano nisowo, de o Elia eko o nabi moi o Gikimoi wojajajika una magena lo nisowo, de qadoohaso aku ngona o nyawa naosi." 	 og de spurte ham: Hvorfor døper du da, når du ikke er Messias, og heller ikke Elias, og heller ikke profeten?


Ma goginitano ma orasi o Yesus de Awi muri-muri o Betania ma dokuno isupu so yahika ma soaka, de Una wamalo wisapi. 	 Og den næste dag, da de gikk ut fra Betania, blev han hungrig.


Ma ngale komagena upa ngini niaaka, so nako ngini de o nyawa ma binuka, de ka ngini masirete foloisi nimasihie eko ngaroko kanaga ma sababu o kia naga moi lo ihiwa, duma nimasihie. Upa sidago maro komagena de ngini niaaka. Duma tanu ngini asa nia sininga qamuuqu sidago lo nako ngini masirete de o nyawa ma somoa gena, de ona magena niahoromati foloisi ilamo. 	 ikke gjør noget av trettesyke eller lyst til tom ære, men i ydmykhet akter hverandre høiere enn eder selv,


So o Festus kagena o Yerusalemka wogoge nagala o wange tupaange eko mogiowo qabolo, de una woliho kali o Kaisareaka. Ma langino gila-gila una waaka o sidang so wapareta o Paulus iwingoso de iwingaho awi simaka ma ngale iwihakim. 	 Efterat han nu hadde vært bare åtte eller ti dager hos dem, drog han ned til Cesarea; dagen efter satte han sig på sitt dommersete og bød at Paulus skulde føres frem.


Kanaga o nabi moi o Kretano lo idedemoka, "O bi Kreta ma nyawa gena yodupa yatodamatoko, de maro o bi haiwani ifofufuru isusa podoto so ona o dodoto itotiai gena yamotewa, de lo yatesere de imomanarawa." 	 En av dem, deres egen profet, har sagt: Kreterne er alltid løgnere, onde dyr, late buker.


O nyawa nagoona la kanaga yosigise to Ngohi Ai demo de lo Ai Baba iwipiricaya kekiaka Una woisulo so Ngohi tahino, ona magena kanaga o oho ka sidutu ikakali gena yamake de yasisala kawa. Ena gena, ona dede o Gikimoi imakitinga kawa de yamake o oho ka sidutu ikakali bai! 	 Sannelig, sannelig sier jeg eder: Den som hører mitt ord og tror ham som har sendt mig, han har evig liv og kommer ikke til dom, men er gått over fra døden til livet.


Ma moili Una wotemo onaka, "Ngohi done totagi de ngini tinidongosa so topasaka, de ngini asa Ngohi nisari nikaeli, duma ngini de nia dorou kasi so Ngohi nimakewa de asa nisone. Sababu o riho kekiaka Ngohi kagena naga gena ngini akuwa niahika." 	 Han sa da atter til dem: Jeg går bort, og I skal lete efter mig, og I skal dø i eders synd; dit jeg går, kan I ikke komme.


Ngomi kanaga de mia nalika, nakoso ngomi mia buturu sutu ikurangi, hitilahi ngini gena niputuruka. Ngomi migolo o Gikimoika tanu ngini winiriwo la o loha niaaka qaputuru. 	 For vi gleder oss når vi er skrøpelige, I derimot sterke; dette beder vi og om, at I må bli fullkomne.


Kagena de o Yesus Awi demo magegena ma gubernur woise, so una asa he ifoloisi wimodo. 	 Da nu Pilatus hørte dette ord, blev han ennu mere redd,


Ngaroko komagena, duma o Gikimoi Awi dodoto itotiai gena isiputuru o nyawa manga piricaya ma Kristuska. So imatero maro o tahu moi de ma sosoqe qapoputuru so akuwa yaruba, de o dodoto ma rabaka yalefo itemo, "O Jou Gikimoi wanako nagoona igogou to Una Awi nyawa masirete," de lo "O nyawa nagoona la itemo o Jou Yesus Una magena to ona manga Jou, ona magena bilasu manga manara qatotorou yodongosa." 	 Men Guds faste grunnvoll står og har dette segl: Herren kjenner sine, og: Hver den som nevner Herrens navn, skal avstå fra urettferdighet!


Sababu una done asa wodadi o nyawa wilalamo moi o Jou Awi simaka. Una womasimahawa o anggur eko o dalu woudo, de ka wisibuo kusi una gena o Gurumi Qatetebi ma kuasa qaasu-asu wiparetaka. 	 For han skal være stor for Herren, og han skal ikke drikke vin og sterk drikk, og han skal fylles med den Hellige Ånd like fra mors liv;


De Una wotemo, "Kanaga o nyawa yasinoto de manga nagi o pipi o nyawa moi wasibabauka. Wimoi awi nagi unaka o pipi o salaka ma ngai ratu motoha de lo wimoi awi nagi unaka cawali o pipi o salaka ngai moritoha. 	 En som lånte ut penger, hadde to skyldnere; den ene skyldte ham fem hundre penninger, og den andre femti;


So ona itemo ma ria o Harunka, 'Hika ngona nomigaka ngomika o giki ma dodulada ngai muruo naga, la o giki magena aku imingaho de mia simaka iqoqoma, sababu ma ngale o Musa magena ngaroko womingahoka de womisisupuka o Mesir ma tonano duma, ce, miwinako kawa de miwisidooha kawa.' 	 Gjør oss guder som kan dra foran oss! for denne Moses som førte oss ut av Egyptens land vi vet ikke hvad det er blitt av ham.


"Nimasisitiari o bi guru agama ona magena. Ona yodupa manga juba ikukuruku imasitibaka de itagi yakahika o pasarka la o nyawa yahoromati. Ona magena lo yodupa imatami ma simaka o puji ma tahuka de lo o rarame ma rabaka, la ma ngale o nyawa yakelelo bai! 	 Vokt eder for de skriftlærde, som gjerne vil gå i side klær og gjerne vil la sig hilse på torvene og ha de øverste seter i synagogene og sitte øverst ved gjestebudene;


Sababu nako o Gikimoi ngone wonapopareta gena, o bobita o kia naga paoqo de paudo gena posigise ma ngale magena qasowo. Duma ma ngale gena igogou o moi-moi o kia itotiai gena paaka, de nanga oho ma rabaka gena ka cawali o rimoi de o sohi, de lo o Gurumi Qatetebi ma buturu so pomore de nanga nalika. 	 Guds rike består jo ikke i å ete og drikke, men i rettferdighet og fred og glede i den Hellige Ånd;


Komagena lo o nyawa la kanaga yodupa o Gikimoi Awi demo yosingangasu, ka qaloha la cawali yasinoto eko yaruwange ibicara, de manga demo gena hika ona ma binuka yatailako idodooha, magena o Gikimoino, eko hiwa. 	 Men av profeter tale to eller tre, og de andre prøve det!


"Nakoso ngini nioqowa de niudowa, upa nimatuhudu maro o nyawa manga sigogise ikokulai o Gikimoika ona magena yaaka. Ma orasi ona yooqowa de youdowa, de yodupa imatuhudu de manga bio yamasauwa de lo manga hutu yawusiwa, la ma ngale o nyawa yanako ona yooqowa de youdowa. So tinisingangasu igogou, sababu ona manga giliri o nyawano gena yamake qaboloka, so o Gikimoi Awi fanggali gena he ihiwa onaka. 	 Når I faster, da skal I ikke gå med mørkt åsyn som hyklerne; for de gjør sitt ansikt ukjennelig, forat menneskene skal se at de faster; sannelig sier jeg eder: De har allerede fått sin lønn.


Ma kapita moi dede awi prajurit-prajurit o Yesus wijojajaga gena o osu de lo o kia naga idadadi magena yakelelo, de ona yamodo imasidotirineku, de yotemo, "We! O nyawa Una manena igogou o Gikimoi ma Ngopa!" 	 Men da høvedsmannen og de som holdt vakt med ham over Jesus, så jordskjelvet og det som skjedde, blev de såre forferdet og sa: Sannelig, denne var Guds Sønn!


Nogena yosupuka, de o nyawa moi awi ronga o Sostenes, o puji ma tahu ma sahe, una magena iwitago de iwingaho o hakim ma tahu ma simaka so ona iwingangapo, duma o manara komagena o Galio womaha-mahawa. 	 Men da tok de alle fatt på synagoge-forstanderen Sostenes og slo ham midt for domstolen; og Gallio brydde sig ikke noget om alt dette.


Ngohi togolo tanu o Jou Awi laha ifoloi wodogo o nyawa yangoduka kekiaka to ona manga dodara nanga Jou Yesus Kristuska gena qamatawa. Ngohi Paulus O Roma ma kotaka 	 Nåden være med alle dem som elsker vår Herre Jesus Kristus i uforgjengelighet!


Mutuwade ona yasinoto imakangamoka sidago ma dodogu ona lo asa imakitingaka. So o Barnabas o Markus iwingaho de ona yasinoto imajobo yoside o Siprus ma guraka. 	 Det kom da til en skarp strid, så de skiltes fra hverandre, og Barnabas tok Markus med sig og seilte avsted til Kypern;


Kagena de ma kapita wosulo o Paulus iwingaho la iwisingosa o prajurit manga tahu ma rabaka. Qabolo de wasulo o Paulus iwingangapo la iwisano ma ngale wosingangasu igogou o dorou o kia una waakaka, ma ngale ma kapita aku wanako ma sababu o kiaso o Yahudika ma nyawa imatotoore de o Paulus widoosa komagena. 	 bød den øverste høvedsmann at han skulde føres inn i festningen, og sa at han skulde forhøres under hudstrykning, forat han kunde få vite av hvad årsak de ropte så mot ham.


Ena gena, nakoso o nyawa la kanaga de ma Kristus imarimoika, de igogou ona magena asa imadadi o nyawa yamomuaneka. Ma orasi ona ipiricaya waasi de manga oho iqoqoma gena ipasa de isisaka, de igogou manga oho qamomuane gena yamake qaboloka. 	 Derfor, dersom nogen er i Kristus, da er han en ny skapning; det gamle er forganget, se, alt er blitt nytt!


Nakoso kanaga o sano o kia naga moi la yodupa yosano, de ona magena bilasu manga roka masirete to ona manga tahuka de asa mowisano. Sababu nakoso ona o nyawa manga simaka isibicara gena, itiaiwa. 	 Men vil de få rede på noget, da skal de spørre sine egne menn hjemme; for det sømmer sig ikke for en kvinne å tale i menighets-samling.


De lo nakoso o riho moika la nitulu, de ona ngini iniholu sidago o habari qaloloha magena lo yoise iholu, o riho magena niodongosa. Duma nia qohu ma gaapo niapari kasi la imaaka o nonako moi onaka, igogou ona magena de manga fajaka o Gikimoi Awi simaka." 	 Og hvert sted hvor de ikke tar imot eder, gå ut av den by og ryst støvet av eders føtter til et vidnesbyrd mot dem!


O bi nyawa ona magena inigegego la ngini bilasu nisuna, ona magena kanaga de manga edekati gena igogou yodupa ma ngale o nyawaka manga giliri isimane. Ona iholu yadoto ma Kristus o sangahadika wosone so aku o nyawa manga sininga itotiai gena o Gikimoi waaka. Sababu upa ma ngale o dodoto itotiai de ona yasangisara. 	 Så mange som vil ta sig godt ut i kjødet, disse er det som tvinger eder til å la eder omskjære, bare for ikke å bli forfulgt for Kristi korses skyld.


Ngini niadotoli komanena: Nakoso o nyawa kanaga yojaji de o suba yatutupu ma riho ma ronga gena isisasi, ngini nitemo ona magena manga sasi gena yadahewa. Duma nakoso ona isasi de o gaso o haiwani eko o manyanyi kiaka o suba yatutupu ma riho ma qokuka, de ona manga sasi magena ka yadahe. 	 Og: Om nogen sverger ved alteret, det er intet; men den som sverger ved den offergave som ligger på det, han er bundet.


O Demo gena Una o oho ma hutu so o moi-moi qangodu wosioho. Komagena lo o nita ma duhutu so aku yaado o bi nyawaka. 	 I ham var liv, og livet var menneskenes lys.


O orasi magena qabolo de o Yesus o Galilea ma tonaka de wotagi o Yohaneska o Yordan ma Seleraka. So o Yesus wogolo la Una lo aku wiosi. 	 Da kom Jesus fra Galilea til Jordan til Johannes for å bli døpt av ham.


Qabolo de ona yogila-gila yakahika o doku ma somoaka. 	 For Menneskesønnen er ikke kommet for å ødelegge menneskeliv, men for å frelse. Og de gikk til en annen by.


Ngini gena maro ai ngopa-ngopa tosiboboso. O Gikimoi wotemoka o bi nyawa yangodu gena de manga dorouka. So upa sidago ngone potemo, "Ngohi gena ma moi waasi o dorou taaka." Sababu nako potemo komagena, de ngone aku lo potemo Una gena witodamato de Awi demo gena nanga sininga ma rabaka lo ihiwa. 	 Dersom vi sier at vi ikke har syndet, da gjør vi ham til løgner, og hans ord er ikke i oss.


Kapuruo de ngomi minimake, ma orasi Ngona maro o nyawa yotatagino, de minibubusu so Ngona nomasidodogu mia tahuka. Kapuruoli de ngomi minimake, ma orasi Ngona Ani baju ihiwa, so o baju minihike. 	 Når så vi dig fremmed og tok imot dig, eller naken og klædde dig?


Sababu Ngohi masirete asa o demo ma buturu de lo o cawaro gena tinihike itiai nginika, sidago nia saturu moi lo yaakuwa o kia naga nitetemo gena yasango eko isiholu. 	 for jeg skal gi eder munn og visdom som alle eders motstandere ikke kan motstå eller motsi.


Ngohi tanako done ngohi totagi la ihiwaka, de o bi nyawa manga sininga qatotorou de manga galusiri ihihiwa done asa yahino nia sidongirabaka gena, maro o bi duba o boulamo ifofufuruka so kagena yoduumo la idadi ma goli. 	 Jeg vet at efter min bortgang skal det komme glupende ulver inn blandt eder, som ikke skåner hjorden;


Mutuwade nakoso kanaga de nanga ino de nanga baju gena aku posanangika. 	 men når vi har føde og klær, skal vi dermed la oss nøie;


Mutuwade hika nisihodaka la upa sababu o Yahudika manga bobita o Gikimoino niamote, duma ngini o Gikimoi Awi habari qaloloha gena niiseka de lo ma Kristus niwipiricayaka, so o Gikimoi Awi Gurumi asa wodupa winihike nginika de lo nia sidongirabaka o Gikimoi Awi nonako ihahairani waakaka. 	 Han altså som gir eder Ånden og virker kraftige gjerninger iblandt eder, gjør han det ved lov-gjerninger eller ved troens forkynnelse?


Ngohi asa o Tikhikus towisulo wahika nginika, la ai habari ma ngale ngohi de lo ai manara gena qangodu winisingangasu kasi nginika. Una gena nanga dodiao wopipiricaya de womomanara moi so ngohi towidodara ifoloi. 	 Men forat også I skal kjenne min tilstand, hvorledes jeg har det, skal Tykikus fortelle eder alt, han den elskede bror og tro tjener i Herren,


Ngini nitemo, Ngohi o bi toka todusu de o Beelzebul ma kuasa. Duma kanaga lo nia dodiao masirete ona lo o bi toka yadusu. So idodooha, ona gena de o kuasa kiano so asa aku o bi toka yodusu. Igogou, de o kuasa o Gikimoino. So de nia dodiao manga manara gena isinako itiai to ngini nia galaki ikokulai magena de ma sala. 	 Og driver jeg de onde ånder ut ved Be'elsebul, ved hvem er det da eders barn driver dem ut? Derfor skal de være eders dommere.


Nakoso de ani qohu la ngona o dorouku notura, hika la nabitoguka! Lebelaha ngona nooho dede o Gikimoi de ani qohu ka ma sononga, upa sidago de ani qohu ngai sinoto de ngona o narakaku asa niumo.(( 	 Og om din fot frister dig, da hugg den av! det er bedre at du går halt inn til livet enn at du har dine to føtter og kastes i helvede,


Ma ngale komagena so igogou kanaga to ngone nanga sininga foloisi qaputuru de posabari. Ngaroko, ngone panakoka igogou, nakoso de nanga rohe ngone kanena pogoge ka o dunia kasi, de ma soa ka ikurusi kiaka ngone dede o Jou Yesus kadaku o sorogaka. 	 Derfor er vi alltid frimodige og vet at så lenge vi er hjemme i legemet, er vi borte fra Herren;


O roka moi bilasu womote ma peqeka ami dupa gena ona imasikiidu, de komagena lo ma peqeka. 	 Mannen gjøre sin skyldighet mot hustruen, og likeså hustruen mot mannen;


De o orasi magena qabolo de o au mosidagi kawa. Kagena de muna momamalo ami siri magena qalohaka. 	 Og straks uttørkedes hennes blods kilde, og hun kjente i sitt legeme at hun var helbredet for sin plage.


O nyawa moi kali kanaga o Gurumi gena wasicatu o piricaya, la una eko muna magena aku o Jou Yesus wipiricaya qaputuru. De o nyawa moi kali kanaga o Gurumi gena wasicatu o kuasa, la una eko muna magena aku o nyawa manga panyake yasiloha. O bi moi-moi wosicocatuka qangodu gena ma sihino Una o Gurumino. 	 en annen tro ved den samme Ånd, en annen nådegaver til å helbrede ved den samme Ånd,


Hika niososininga lo o Yahudika ma nyawa manga adati de manga galepu. Ona kanaga imatolomu ma ngale o ino, kiaka o suba ma riho ma qokuka o Gikimoi wisusubaka, magena ma sononga yooqo. Ona moi-moi la kanaga o ino magena yooqo, ona magena yomomote lo o Gikimoi wisuba. 	 Se til Israel efter kjødet: Har ikke de som eter offerne, samfund med alteret?


O haiwani ma sinotoka magena lo isulo so o bi nyawa moi-moi qangodu nagoona bato, bai ikokuasa bai lo ikokuasawa, bai ikakaya bai lo isususa, bai igogilalo bai lo igogilalowa, yangodu manga gia ma girinaka eko manga bioka bilasu de manga nonakoka. 	 Og det gjør at der blir gitt alle, små og store, rike og fattige, frie og træler, et merke i deres høire hånd eller på deres panne,


Ai dodiao nipipiricaya, ai demo ma dodogu talefoka tanu ngini nimore de ninali. Hika nia gogoho nisitiai, de ai sitiari gena niaaka qaloha, de to ngini moi-moi nia sininga ma rabaka aku nisiketero la kagena naga lo cawali ka o rimoi de o sohi. De o Gikimoino kanaga o dodara de o sanangi wonahihike, Una magena asa wogoge dede ngini. 	 For øvrig, brødre, gled eder, bli fullkomne, la eder formane, ha ett sinn, hold fred med hverandre, så skal kjærlighetens og fredens Gud være med eder.


O orasi magena o nyawa ipipiricaya yangodu imatekerimoi so to ona manga sininga ka ka moi. So o nyawa moi lo yahiwa to una awi arata masirete de womadengoka, duma o nyawa moi la kanaga awi arata moi-moi qangodu de maena unaka, magena imatero ka to ona yangodu. 	 Men hele flokken av dem som var kommet til troen, hadde ett hjerte og en sjel, og ikke en sa om noget av sitt gods at det var hans eget de hadde alt felles.


So kagena de ma gubernur o Paulus iwiaso la wahino awi simaka, de o Tertulus o Paulus iwikalaki de awi galaki ma demo gena komanena, "Mia baba ma Gubernur minihohoromati! Kanaga ngona nopareta qaloha sidago nanga doku manena o dame de o sohi ma rabaka igoge. Ngona de to ngona ani cawaro de lo ani dailako qaloha so o bangsa o Yahudika manena foloisi ifero. 	 Han blev da kalt frem, og Tertullus begynte på klagen imot ham og sa:


So o malaikat ma tumudingika wotagi awi udo-udo ma raba gena o ngawa-ngawaku wakopola kali. De tomatodoka o Gikimoi Awi Suba ma Dadaru ma rabaka kagena Awi pareta ma kursino toise o ili ilalamo moi itemo, "O Gikimoi o nyawa wihoholu wasisangisara gena he qaboloka." 	 Og den syvende engel tømte sin skål ut i luften; og en høi røst kom fra templet i himmelen, fra tronen, og sa: Det er skjedd!


Nako to ngohi ai manara ma ngale o Gikimoika gena, sababu ngohi de o Yesus Kristus mimarimoika, so ngohi asa tamalo tolamo. 	 Derfor har jeg min ros i Kristus Jesus, i min tjeneste for Gud;


De ma ngale o Gikimoi ma Ngopa womatetengo gena kanaga foloisi wolamo so ma orasi wisulo Una gena wouti o duniaku, de o Gikimoi lo wotemo komanena, "To Ngohi Ai malaikat ona yangodu bilasu Ai Ngopa magena iwisuba." 	 Men når han atter fører den førstefødte inn i verden, sier han: Og alle Guds engler skal tilbede ham.


So o Yesus wotemo kali, "Kanaga o nyawa moi de awi ngopa yanau yasinoto. 	 Og han sa: En mann hadde to sønner,


Qabolo de o Petrus wahino o Yesusno de lo wotemo, "Jou, nakoso ai dodiao wopipiricaya moi o dorou waaka ngohika, de bilasu ngohi una towisiapongu sidago tosipara ma muruo. Nagala sidago ma para tumudingi?" 	 Da gikk Peter til ham og sa: Herre! hvor ofte skal min bror synde mot mig og jeg tilgi ham det? så meget som syv ganger?


O nyawa imakokadateku de ami gianongoru ona magena lo asa yanali dede muna, sababu yoise igogou o ngopa una magena kanaga lo o Jou Awi galusiri ilalamo wosikelelo munaka. 	 og hennes granner og frender fikk høre at Herren hadde gjort sin miskunn stor mot henne, og de gledet sig med henne.


Wacohono, de o malaikat moili una o uku wapopareta o suba yatutupu ma rihono wosupu kali. De awi ili walamo-lamo wosulo o malaikat o rarari wacocohono gena wotemo, "De ani rarari qadodoto magena hika notagi o duniaku de nosiwewa, la naredi de natolomu o anggur ma hutu, sababu ma sopo gena qaomuka." 	 Og ennu en annen engel kom ut fra alteret, og han hadde makt over ilden, og ropte med høi røst til ham som hadde den skarpe sigd: Send ut din skarpe sigd og høst druene av vintreet på jorden! for dets bær er modne.


O gogelelo ma rabaka gena ngohi takelelo o jara-jara magena de lo ona ipapaneku. Gena ona manga mamataka isipake o baju o besi de ma hoqa gena koloko o uku ma sora isisosawala gena igogou, qabibisi koloko o qopo, de qakurati koloko o walira. Manga jara-jara ma sahe koloko o singa ma sahe, de ma uruno isupu o bodito saange gena o uku, o qopo, de lo o walira yatutupu. 	 Og således så jeg hestene i mitt syn, og dem som satt på dem: de hadde ildrøde og mørkerøde og svovelgule brynjer, og hestenes hoder var som løvehoder, og av deres munn gikk det ut ild og røk og svovel.


So una wotagi wasose o malaikat yaruha magena. Ona magena iqomaka yapilikuka, de itamaha la ma ngale ma orasi magenena yaado o nyawa o regu saange gena o regu moi o duniaka asa yatooma. 	 Og de blev løst, de fire engler som hadde stått ferdige på timen og dagen og måneden og året til å drepe tredjedelen av menneskene.


De nakoso ngini la o nyawa nikalaki ma ngale nia baju yaqehe, de foloi qaloha nia juba lo niahikeka. 	 og om nogen vil føre sak mot dig og ta din kjortel, da la ham også få kappen,


De kanaga moili una magena o Yohanes. Igogou, ngini gena nia nyawa niasulo la itagi unaka, de ma ngale Ngohi manena gena ngini winisingangasuka de awi demo magena ka igogou de itero. 	 I har sendt bud til Johannes, og han har vidnet for sannheten;


To Una Awi laha gena ma bati lo ihiwa, de magena lo Una wonasikelelo ngoneka igogou to Una Awi cawaro ifoloi so qangodu ka wanako. 	 som han rikelig gav oss i og med all visdom og forstand,


De ona lo iholu yadongosa o manara qatotorou yaaka, ena gena itotooma, imagogomahate, o nyafusu ma dorou yaaka de lo itotosi. 	 og de omvendte sig ikke fra sine mordgjerninger eller fra sine trolldomskunster eller fra sitt horelevnet eller fra sine tyverier.


O Roti ma Ragi Ihihiwa ma Rarame he idumu, gena isironga lo o Paskah ma Wange ma Rarame. 	 Men de usyrede brøds høitid, som kalles påske, var nær;


Ma orasi o Yahudika ma nyawa o Tesalonikaka yogiise o Berea ma dokuka o Paulus wosihabarili o Gikimoi Awi habari, de ona yahino nogena de o kawasa yasigaro ma ngale iwingamo. 	 Men da jødene i Tessalonika fikk vite at Guds ord blev forkynt av Paulus også i Berøa, kom de dit og opegget folket der også.


Komagena lo ngini, nako o manara ma duduno, kiaka o nyawa aku yakokelelo gena, ngini maro nitiai. Duma nia sininga ma rabaka kanaga iwedo-wedo de o gulai de lo o dorou. 	 Således synes også I utvendig rettferdige for menneskene, men innvendig er I fulle av hykleri og urettferdighet.


Nakoso o nyawa kanaga o dorou inigaka nginika, de upa sidago ona gena niagaka eko niafanggali de o dorou, duma ngini bilasu nigolo tanu o Gikimoi asa Awi laha wasidumu onaka. Sababu Una magena ngini winihirika la niaaka komagena, la ma ngale ngini gena to Una Awi laha wosijajajika asa niamake. 	 så I ikke gjengjelder ondt med ondt eller skjellsord med skjellsord, men tvert imot velsigner; for dertil blev I kalt, at I skal arve velsignelse.


Igogou, ma ngale o nyawa womatengo o orasi moi o dorou waaka so o bi nyawa yangodu bilasu isone. Ngaroko komagena, duma igogouli ma ngale o Gikimoi Awi laha wasitodihike o nyawaka de lo waaka manga sininga itiai Unaka, so ona aku yooho ikokakali, sababu Una magena o nyawa womatengo Awi manara ma ngale ona yangoduka. 	 For kom døden til å herske ved den ene på grunn av den enes fall, så skal meget mere de som får nådens og rettferdighets-gavens overvettes rikdom, leve og herske ved den ene, Jesus Kristus.


Una magena wahino ma ngale o nita ma duhutu magegena wosingangasu o bi nyawaka, la ma ngale ona yangodu o demo magena aku yoise de lo yopiricaya. 	 han kom til vidnesbyrd, for å vidne om lyset, forat alle skulde komme til troen ved ham.


So, ai dodiao tinidododara, bilasu o adati o bi seri yasusuba gena ngini nimasirese bai! 	 Derfor, mine elskede, fly fra avgudsdyrkelsen!


So nakoso o nyawa la kanaga o dorou yabaja gena, upa lo yotemo, "Nagala o Gikimoi woibaja la ma ngale ngohi o dorouku totura." Sababu o dorou gena yaakuwa o Gikimoi iwibaja de wisitura. Komagena lo Una Awi edekati ihiwa la o nyawa wabaja ma ngale ona lo o dorouku itura. 	 Ingen si når han fristes: Jeg fristes av Gud. For Gud fristes ikke av det onde, og selv frister han ingen.


De Una wosango wotemo, "Nakoso ngini o Gikimoi Awi Tahu manena niaruba, de ma deka ka o wange saangeka de Ngohi asa tosigoko kali." 	 Jesus svarte og sa til dem: Bryt dette tempel ned, og på tre dager skal jeg gjenreise det.


Cawali Una womatetengo gena ka sidutu ikakali. Una wogoge maro o nita isosora ma rabaka, de o nyawa moi lo yaakuwa iwitorifa. De ka o nyawa moi lo iwikelelo waasi eko o nyawa moi lo iwinano yaakuwa. So ngohi togolo tanu Awi ronga posilamo de o horomati Unaka, de lo tanu Awi pareta ma bati lo ihiwa. Amin. 	 han som alene har udødelighet, som bor i et lys som ingen kan komme til, han som intet menneske har sett eller kan se; ham tilhører ære og evig makt. Amen.


De o rarame o Yerusalemka o nyawa yadadala yahino la ma ngale o Gikimoi wisuba, de to ona manga sidongirabaka gena kanaga yamuruo naga lo o Yunanika ma nyawa. 	 Men der var nogen grekere blandt dem som pleide å dra op for å tilbede på høitiden;


Kagena de Una de Awi muri-muri imajobo kali. So itagi o Galilea ma tonaka, duma o Yesus woholu la upa lo o nyawa winako kiaka wogoge, 	 Og da de gikk derfra, drog de gjennem Galilea, og han vilde ikke at nogen skulde få vite om det;


Ai dodiao nipipiricaya, ngohi de nanga Jou Yesus Kristus Awi kuasa asa tinibaja de tinigolo nginika, la bilasu ngini ningodu nimatekerimoi. Upa sidago nia rimoi gena ibiau de ka nimatekesikoholu, duma ngini bilasu nimatekesikomote sidago ngini nia sininga ma raba moi-moi imaketero. 	 Men jeg formaner eder, brødre, ved vår Herre Jesu Kristi navn at I alle må føre den samme tale, og at det ikke må være splid iblandt eder, men at I må være fast forenet i samme sinn og i samme mening.


Ngohi kanaga totemo nanga Jou Yesus Kristus ma Baba gena o Gikimoika, "Ya, Jou! Ani laha ka ilamo poli." Sababu ma ngale ngone dede ma Kristus pomarimoika, so Una Awi laha moi-moi kanaga o sorogaka gena qangodu wonahike qaboloka. 	 Lovet være Gud og vår Herre Jesu Kristi Fader, han som har velsignet oss med all åndelig velsignelse i himmelen i Kristus,


Ma orasi muna o pipi magena mamakeka, de asa maaso ami dodiao de lo ami nyawa imakokadateka, de motemo onaka, 'Hino la ninali dede ngohi. Sababu ai pipi moi isisisa magena tamake kali.' 	 Og når hun har funnet den, kaller hun sine venninner og grannekvinner sammen og sier: Gled eder med mig, for jeg har funnet sølvpenningen som jeg hadde mistet!


Ka wotagi-tagisi, de o Yahudika manga roriri yamuruo naga Una widolomu de wisigilolino de manga edekati ma dorou, so itemo Unaka, "Idodooha so itekaka Ngona gena nomapopongoka. Nako Ngona gena igogou o Salamati ma Kolano, eko hiwa, magena bilasu nomisingangasu de Ani demo itotiai ngomika, ma ngale ngomi aku misihoda ma diai." 	 Jødene flokket sig da om ham og sa til ham: Hvor lenge vil du holde oss i uvisshet? Er du Messias, da si oss det rent ut!


So, ai gianongoru, o tona ibobeleuka to ngone nanga ete de nanga topora yaaho o Gikimoi Awi Suba ma Dadaru, kiaka o Gikimoi womasinonako Una dede ona. O dadaru magena yaaka imamote maro o Gikimoi wosulo o Musaka, imatero maro o Gikimoi iwisidumu unaka. 	 Våre fedre hadde i ørkenen vidnesbyrdets telt, således som den som talte til Moses, bød ham å gjøre det efter det forbillede han hadde sett;


So komagena idadika, de o Yesus o tala moiye wodola la waaso o bi nyawa nagoona Una Awi sininga yadahe. So kagena de o bi nyawa ona magena yahino Unaka, 	 Og han gikk op i fjellet og kalte til sig dem han selv vilde, og de gikk til ham.


Kagena de Una wotemo, "Nakoso Ngohi masirete Ai giliri tosimane gena, Ai giliri ma faida ihiwa. Una nitemo gena nia Gikimoi, duma Una Ai Baba ma duhutu magena Ngohi woitide de Awi giliri isikahino Ngohino. 	 Jesus svarte: Ærer jeg mig selv, da er min ære intet; det er min Fader som ærer mig, han som I sier er eders Gud.


Qabolo de woleleleani moili wahino de wotemo, 'Tuangi, manena ani pipi. Ngohi tadiahi qaloha ai lenso ma rabaka tosisaoka. 	 Og en annen kom og sa: Herre! se her er ditt pund, som jeg har hatt liggende i et tørklæ;


De lo asa toise o pareta ma kursino o ili ilalamo moi itemo, "He! O Gikimoi Awi goge o orasi manena asa kanaga o nyawa manga sidongirabaka. Komagena so o nyawa ona magena asa yodadi to Una Awi nyawa de Una masirete lo asa wogoge dede ona, imatero maro to ona manga Gikimoi masirete. 	 Og jeg hørte en høi røst fra tronen si: Se, Guds bolig er hos menneskene, og han skal bo hos dem; og de skal være hans folk, og Gud selv skal være hos dem og være deres Gud;


Kagena de o malaikat wipoputuru moi asa o teto qatotubuso moi waqehe de wosipaka womapela-pelaka o ngoloto ma rabaku qalutu, de wotemo, "Maro o teto qalutu komagena lo o Babel o kota ilalamo manena qangodu asa yaturaba so ihiwaka, sidago lo o kota magenaka yamake kawa. 	 Og en veldig engel løftet en sten som en stor kvernsten og kastet den i havet og sa: Så skal Babylon, den store by, kastes ned med hast og ikke finnes mere.


De lo maro o baba moi awi dailako qaloha awi tahu ma rabaka, komagena bilasu awi ngopa-ngopa wadoto la ona wisigise de wihoromati manga baba. 	 en som styrer sitt eget hus vel og har lydige barn med all sømmelighet


Komagena so o nyawa nagoona la kanaga o bi bahasa irupa-rupa o Gurumi Qatetebino gena isibicara, ona magena bilasu yogolo la o cocatu moili yamake so o bahasa ma ngale gena aku yadedemo manga dodiaoka. 	 Derfor, den som taler med tunge, han bede om at han må kunne tyde det!


Una gena asa de awi sininga qamuuqu o nyawaka kiaka o ngeko itotiai gena yananakowa, sababu una masirete lo ka o nyawa moi de awi buturu moi-moi gena ma kurangi ka idala. 	 som en som kan bære over med de vankundige og villfarende, fordi han også selv er skrøpelighet underlagt,


de o Eliud ma ngopa yanau o Eleazar, de o Eleazar ma ngopa yanau o Matan, de o Matan ma ngopa yanau o Yakub. 	 Eliud fikk sønnen Eleasar; Eleasar fikk sønnen Mattan; Mattan fikk sønnen Jakob;


O nyawa ona magena manga dongirabaka kanaga o Himeneus de o Aleksander. Ona magena ngohi tahikeka o Ibliska la ona wasisangisara, so ona magena bilasu imatogu o Gikimoi o ronga ma dorou iwigaka. 	 blandt disse er Hymeneus og Aleksander, som jeg har overgitt til Satan, forat de skal tuktes til å la være å spotte.


Itekawa, de o nyawa moili wikelelo de itemo, "He! Nagala ngona manena lo Una nowimomote." Duma o Petrus wotemo kali, "Hiwa!" 	 Litt efter fikk en annen se ham og sa: Du er også en av dem. Men Peter sa: Menneske! jeg er ikke det.


So nakoso o nyawa nagoona la yopiricaya igogou o Yesus Una magena o Gikimoi ma Ngopa, de ona magena asa o dorou o duniaka gena aku yalawangi. 	 Hvem er den som seirer over verden, uten den som tror at Jesus er Guds Sønn?


de gila-gila wotagi o Yahudika manga puji ma bi tahuka wosihabari o Yesus Una magena o Gikimoi ma Ngopa. 	 Og straks forkynte han Jesus i synagogene, at han er Guds Sønn.


Ngaroko o kia naga o Yohanes wosingongangasu ma ngale Ngohi gena itero, duma kanaga ma boboloi moili o kia naga isingangasu igogou. Gena o bi nonako ihahairani moi-moi Ai Baba woigolo Ngohika la bilasu taaka. De o bi moi-moi Ngohi taaaka magena ma ngale Ngohi manena isingangasu, igogou Ngohi asa Ai Baba woisulo so aku tahino. 	 Men jeg har det vidnesbyrd som er større enn det Johannes har vidnet; for de gjerninger som Faderen har gitt mig å fullbyrde, selve disse gjerninger som jeg gjør, de vidner om mig at Faderen har utsendt mig.


so gila-gila ona manga baba de manga deru yodongosa de asa Una iwimoteka. 	 Og de forlot straks båten og sin far og fulgte ham.


Duma o nyawa manga oho o Gikimoi Awi simaka gena foloi ilamo de o duba magena! Ma ngale komagena aku o loha niaaka ngaroko o Sabat ma wangeka." 	 Hvor meget mere er da ikke et menneske enn et får! Derfor er det tillatt å gjøre godt på sabbaten.


So ngaroko o Titus o Yahudika ma nyawa wisowo, duma una magena ai dodiao womomanara moi so ona upa he wigegego la una bilasu wisuna, ma ngale o Yahudika manga bobita o Gikimoino magena upa he wamote. 	 Men ikke engang Titus, som var med mig, han som var en greker, blev tvunget til å la sig omskjære -


Kagena de o ngopeqeka muna magenaka imihike ka o koqoba ilalamo ma golupupu ngai sinoto, la ma ngale muna aku mososo o tona ibobeleuka kiaka o riho moi imisidailakoka. Kagena muna asa imipalihara ma deka o ngoosa moruha de sinoto gena o taungu saange de ma sononga. La o naga magena muna upa imimake. 	 Og den store ørns to vinger blev gitt til kvinnen forat hun skulde flyve ut i ørkenen til sitt sted, hvor hun får sin føde en tid og tider og en halv tid, borte fra slangens åsyn.


De kagena o Antiokhiaka imasidiado, de o gogobu yatolomuno la isingangasu, dede o Gikimoi Awi kuasa kanaga onaka, so o moi-moi idadadi gena aku ona yaakaka de idodooha Una o ngeko wahike sidago o bi nyawa o Yahudika yasowo lo aku o Yesus iwipiricayaka. 	 Da de nu kom dit, samlet de menigheten og fortalte hvor store ting Gud hadde gjort ved dem, og at han hadde åpnet troens dør for hedningene.


Duma ngomi de ona gena mimaketerowa bai! Nako ngomi de ka mia giliri masirete misimane gena, ngomi mia bati asa upa he miatilaku. Ngomi mia giliri masirete misimamane gena ma ngale o manara kiaka o Gikimoi wositatapu ngomika. De nakoso ngomi mia manara gena, igogou ngini o Korintuska ningodu kanaga ma rabaka, sababu Una ngomi womisulo la mitagi o habari qaloloha misihabari sidago lo to ngini nia kotaka. 	 vi derimot vil ikke rose oss over all måte, men efter målet av det område Gud har tildelt oss som mål: at vi skulde nå frem like til eder.


o Salomo ma ngopa yanau gena o Rehabeam, o Rehabeam ma ngopa yanau o Abia, de o Abia ma ngopa yanau o Asa. 	 Salomo fikk sønnen Rehabeam; Rehabeam fikk sønnen Abia; Abia fikk sønnen Asa;


De ai dodiao yamuruo naga kanaga dede ngohi, ona magena manga salam yosidingo nginika. Ena gena, o Timotius, to ngohi ai dodiao womomanara, una magena awi salam wosidingo nginika, komagena lo o Lukius, o Yason, de lo o Sosipater ona magena o Yahudika ma nyawa. 	 Timoteus, min medarbeider, og Lukius og Jason og Sosipater, mine frender, hilser eder.


O Bereaka ma nyawa gena manga sininga foloi qaloha so imaketerowa de o Tesalonika ma bi nyawa. De ona manga sininga ma rabaka yodupa isigise o habari ma ngale o Yesus. De o wange isigeto ona o Gikimoi Awi Jaji ma Buku ma raba yatailako ma ngale isiketero de o Paulus awi dodoto igogou, eko hiwa. 	 Men disse var av et edlere sinn enn de i Tessalonika; de tok imot ordet med all godvilje, og gransket daglig i skriftene om det var således som det blev sagt dem.


Ngaroko komagena, duma kanaga o loha moili nginika, gena maro Ngohi, komagena lo ngini so o nyawa o Nikolaus iwimomote manga manara gena ngini nioduhuduka. 	 Men dette har du at du hater nikolaittenes gjerninger, som jeg og hater.


Ngini gena niise qaboloka, ngohi tinisingangasuka totemo ngohi manena o Salamati ma Kolano isowo, duma o Gikimoi woisulo ngohi la ngohi asa toqomano. 	 I er selv mine vidner at jeg sa: Jeg er ikke Messias, men: Jeg er utsendt foran ham.


So bilasu ngini o bi dorou moi-moi upa niaaka, maro o nyawa kanaga wosoneka. Ena gena, niholu niaaka o dupa qatotorou de o nyafusu ma dorou qangodu, de lo niholu o arata niodesere. Nakoso magena niodesere gena, imatero de o Gikimoika nisubawa so ka o serika niasuba. 	 Så død da eders jordiske lemmer: utukt, urenhet, brynde, ond lyst og havesyke, som jo er avgudsdyrkelse;


Kagena de ma Kolano Agripa wotemo o Festuska, "Ngohi masirete lo todupa o nyawa una magena awi demo toise." So o Festus wotemo, "Ilangi ma wangeka de asa towingaho la ngona lo noise to una awi demo." 	 Agrippa sa da til Festus: Jeg vilde også gjerne høre denne mann. Han svarte: Imorgen skal du få høre ham.


So ma ngale ngomi foloisi miongongano o Gikimoi Awi jaji qamomuane, so ngomi lo kanaga mibarani o habari qaloloha misihabari. 	 Eftersom vi da har et sådant håp, går vi frem med stor frimodighet,


So o bi moi-moi qangodu o sorogaka wakokelelo de woiise magena wosingangasu o nyawa o duniaka. Duma Awi demo gena o nyawa moi lo yopiricayawa. 	 det han har sett og hørt, det vidner han, og ingen tar imot hans vidnesbyrd;


So ona o deru magenaku ipaneka de iside so imasidiado o Kapernaumka o talaga ma sonongaka, de kagena o Yesus iwimake de itemo Unaka, "Baba Guru, nodoohaso sidago nahino kanena." 	 Og da de fant ham på hin side av sjøen, sa de til ham: Rabbi! når er du kommet hit?


Kagenadahu lo o bi ngopeqeka yamuruo naga yakelelo ma soa sutu ikuruka. Manga sidongirabaka kanaga ongo Salome, ongo Maria Magdalena, de lo ongo Maria, o Yakobus o gohiduuru magena de lo o Yoses to ona manga awa. 	 Men der var også nogen kvinner som så på i frastand; blandt dem var også Maria Magdalena og Maria, mor til Jakob den yngre og Joses, og Salome,


Awi demo magena kanaga ma ngale gena wasingangasu o nyawaka idodooha Una done wosone. 	 Dette sa han for å gi til kjenne hvad for en død han skulde dø.


Kagena de Awi muri-murika wotemo, "Hino la ngone gena potagi kali o Yudeaka." 	 da først sa han til disiplene: La oss dra til Judea igjen!


Ngini o Filipi ma nyawa, ngini masirete lo nianako ma orasi ma nonomaka ngohi o Makedonia ma daeraka o habari qaloloha tosihabari gena nginika, la qaboloka de asa tinidongosa de tomajoboka, de cawali kagena ngini o gogobu moi gena imatero de to ngohi ai dodiao nimomanara so aku o pipi nitolomu de nisidingo ngohika. 	 Men I vet og, I filippensere, at i evangeliets første tid, da jeg drog ut fra Makedonia, hadde ingen menighet regning med mig over gitt og mottatt uten I alene;


Kagena de ona itagi isihabari, ena gena o nyawa yangodu bilasu itoba de imatoduba to ona manga dorouno. 	 Og de gikk ut og forkynte for folket at de skulde omvende sig,


So ngone bilasu paaka imatero maro isilelefo o Jou Awi Jaji ma Buku ma rabaka itemo, "O Jou wotemo komanena, 'Ngini bilasu o nyawa Ngohi ipipiricayawa ona magena niadongosa, de ngini nimatingaka. Hika o manara qatotorou gena qangodu niholu niaaka. Nako komagena, de Ngohi asa ngini tiniqehe qaloha. 	 Derfor, gå ut fra dem og skill eder fra dem, sier Herren, og rør ikke ved urent, så skal jeg ta imot eder,


Kagena de o nyawa wopipilo magena awi baju wosipaka de tai-tai womaoko so wotagi o Yesuska. 	 Og han kastet sin kappe av sig og sprang op og kom til Jesus.


So Una wasulo la itagi o nyawa manga panyake yasiloha de lo yosihabari itemo, "Ma orasi yaadoka ma ngale o Gikimoi asa wopareta maro o kolano moi." 	 og han sendte dem ut for å forkynne Guds rike og helbrede syke.


Sababu kanaga isilelefo o Gikimoi Awi Jaji ma Buku ma rabaka itemo, "Ngona gena o Imam ka sidutu ikakali, ka imatero maro iqoqomaka o Melkisedek awi manara." 	 for han får det vidnesbyrd: Du er prest til evig tid efter Melkisedeks vis.


Duma kanaga ma lamo ka ngai moi kiaka bilasu ngona naaka, ena gena o Gikimoi Awi demo nosigise. Nako ani nongoru muna manena qaloloha mahirika, de asa yaakuwa o loha magena yaqehe munano." 	 men ett er nødvendig. Maria har valgt den gode del, som ikke skal tas fra henne.


Sababu o nyawamoi-nyawamoi gena bilasu nanga manara magegena pamoku masirete. 	 for hver skal bære sin egen byrde.


Komagena lo iqomaka o bi nabi yasangisaraka. So hika ninali de sininga ifoloi isanangi. Sababu nia fanggali qaloha icarawa gena o Gikimoi wosidailako qabolo kadaku o sorogaka." 	 Gled og fryd eder! for eders lønn er stor i himmelen; for således forfulgte de profetene før eder.


"Iqoqomaka ma nabi Daniel wosingangasu done o orasi ma simaka o kia naga moi isironga 'O Dorou Ilalamo' gena asa niakelelo isituraba o Gikimoi Awi Tahu. (Nako niabaca gena bilasu niatailako nisidodiahi o demo manena ma ngale.) 	 Når I da ser ødeleggelsens vederstyggelighet, som profeten Daniel har talt om, stå på hellig grunn - den som leser det, han se til å skjønne det! -


Komagena ngaroko ona iqoqomaka nanga Jou Yesus Kristus igogou iwinakoka so o dunia ma bi nyawa manga dorouno Una wapalakoka, duma ona magegena o dorou gena he yapiliku kali sidago lo o dorou magena ka yaparetasi. Komagena so ma ngale ona magena o dorou yapopiliku, kodo, ma duuruka gena kanaga foloisi qatubuso onaka dede iqoqomaka, ma orasi ona nanga Jou Yesus Kristus iwipiricaya waasi. 	 For om de har flyktet bort fra verdens urenhet ved å ha lært vår Herre og frelser Jesus Kristus å kjenne, og så atter lar sig fange av den og ligger under for den, da er det siste blitt verre med dem enn det første.


De Una waqehe de waoqo, la ona aku yakelelo igogou Una o toka wisowo. 	 og han tok det og åt for deres øine.


la tanu o roriwo o pipi taaho gena o Gikimoi Awi nyawa ngo kagena o Yerusalemka asa yaqehe qaloha. De lo nigolo o Yahudika ma nyawa ipipiricaya waasi o Yudea ma daeraka tanu asa ngohi woisirese to ona manga gia ma sohano. 	 forat jeg må utfries fra de vantro i Judea, og mitt ærend til Jerusalem må tekkes de hellige,


Ma orasi ngohi kanaga nginika tinisihabari, de ngohi ai barani ikurangi sidago lo imodo de foloi itirine. 	 Og jeg var hos eder i skrøpelighet og i frykt og i megen beven,


Ato Awi muri-muri ona magena yoise, de ona asa yatodoka de yomodo imasidotirineku, sidago lo imaruba o tonaku. 	 Og da disiplene hørte det, falt de ned på sitt ansikt og blev meget forferdet.


Komagena lo ngini bilasu de nia sabari ilamo. Hika ngini upa nimatogu ngaroko nia sangisara ma rabaka, duma nia sininga ma rabaka gena o Jou niwipiricaya qaputuru. Sababu Una done asa wahino kali gena ma orasi he idumuka. 	 vær og I tålmodige, styrk eders hjerter! for Herrens komme er nær.


So o Paulus o gogelelo magena wamakeka, de gila-gila ngomi mimasidailako la mitagi o Makedoniaka. Sababu miamalo igogou o Gikimoi womisulo so bilasu mitagi o habari qaloloha misihabari o bi nyawa o daera magegenaka. 	 Da han hadde sett synet, søkte vi straks å dra over til Makedonia; vi kunde skjønne at Herren hadde kalt oss til å forkynne evangeliet for dem.


Duma o ino qatotogoi gena ma ngale o nyawa la kanaga yalamoka, ena gena ona la kanaga o dodoto itotiai magena yososininga, sidago lo ona aku yanako itiai de lo o kia naga itotiai de o kia naga isasala gena lo aku yatuga itiai. 	 men fast føde er for voksne, for dem som ved bruken har sine sanser opøvd til å skille mellem godt og ondt.


Woise o Yesus wotemo komagena, so kagena de o nyawa una magena wituhudu, so wotagi o riho magena wodongosa de awi sininga ipeleso, sababu una magena foloi wokaya. 	 Men han blev ille til mote over den tale og gikk bedrøvet bort; for han var meget rik.


Ngomi miholu mimatogu, sababu misibicara maro o kia ngomi masirete miakeleloka Una waaaka de miiseka Una wotetemo gena." 	 for vi kan ikke la være å tale om det som vi har sett og hørt.


"Done ma orasi asa imasidiado, de o bi moi-moi kagena niakokelelo qangodu magena asa iruba de ituraba, so o tahu-tahu magena ma teto o ngai moi lo asa imalapangawa de o teto ma somoa." 	 Dette som I ser - de dager skal komme da det ikke skal levnes sten på sten som ikke skal brytes ned.


Ona yanakoka o Gikimoi Awi demo gena igogou qaloha, de lo yamaloka o kuasa ilalamo, kiaka imatero de o kuasa done o orasi ma simaka asa iuuti. 	 og har smakt Guds gode ord og den kommende verdens krefter, og så faller fra, atter kan fornyes til omvendelse,


Igogou, o Gikimoi masirete wanako de wakelelo o kia naga to ngohi ai sininga ma rabaka, ena gena iqomaka gena idadiwa ngohi o Korintus ma kotaka tahika kali la ngini tinikurumi, sababu todupawa ngini gena tinisitiari foloi qatubuso sidago nia sininga magena tosipeleso kali. 	 Men jeg kaller Gud til vidne for min sjel at det var for å skåne eder jeg ennu ikke er kommet til Korint;


De lo ma ngale ngone o Jou Yesus powipiricayaka so Una waaka sidago lo ngone aku panako igogou idodooha o Gikimoi Awi laha ma lamo ngoneka. De ngone gena asa nanga sininga qanali, sababu pongongano igogou dede o Gikimoi done pogoge Awi nita ma rabaka. 	 ved hvem vi også har fått adgang ved troen til denne nåde i hvilken vi står, og vi roser oss av håp om Guds herlighet;


De ma orasi ngohi kanaga dede o nyawa ona magena manga piricaya qaceceke, de ngohi ai gogoho gena asa taaka tositero maro ona, la manga piricaya ma Kristuska gena aku tosiputuru. So komagena o nyawa manga gogoho de manga galepu moi-moi gena qangodu taaka, la de o ngeko kiaka bato gena ngohi tongongano ona yamuruo naga aku tangaho la Una iwipiricaya. 	 for de skrøpelige er jeg blitt skrøpelig, for å vinne de skrøpelige; for dem alle er jeg blitt alt, for i alle tilfelle å frelse nogen.


So ona yodupa kawa yoise maro o kia Una wotetemo gena. Kagena de Una wotemo onaka, "O nabi moi asa iwisihoromati gena o bi doku de o bi soa ma somoaka, duma ka cawali awi doku de awi soaka de awi gianongoru de awi awabira gena iwihoromatiwa." 	 Og de tok anstøt av ham. Men Jesus sa til dem: En profet blir ikke foraktet annensteds enn på sitt hjemsted og i sitt hus.


O loloha magena ma sidongirabaka o uku itatahu la ma dateka imarahu isigilolino, de o Petrus lo kagena wogogeku dede ona. 	 De hadde tendt en ild midt i gårdsrummet og satt der sammen, og Peter satt midt iblandt dem.


O nyawa isosone manga rihoka una kanaga wosangisara. De ma orasi una womagelelo kadaku ikuruye, pei, o riho moi una wakelelo o Abraham de lo awi dateka o Lazarus wogogeku. 	 Og da han slo sine øine op i dødsriket, der han var i pine, da ser han Abraham langt borte og Lasarus i hans skjød.