Bilasu paaka komagena, sababu ngone podamaha de pongongano done asa ifoloi posanangi, ma orasi nanga Gikimoi Wilalamo Una magena to ngone nanga Salamati o Yesus Kristus asa wouti kali o duniaku, maro o kolano moi de Awi kuasaka. 	 mens vi venter på det salige håp og åpenbarelsen av den store Guds og vår frelser Jesu Kristi herlighet,


De ngini lo nianako o nyawa awi dorou ilalamo una magena iwisimaha waasi, ma ngale ma orasi o Gikimoi wositatapuka, de o Gikimoi masirete done o nyawa de awi dorou ilalamo una magena asa iwisimane la powikelelo. 	 Og nu vet I hvad som holder igjen? så han først skal åpenbares i sin tid.


De o nyawa yatumudingi magena yatota o bi rasulka, la manga gia yahado yatumudingiku de isumbayang ma ngale o gogobu manga oho ma manara gena yaaka. 	 dem stilte de frem for apostlene, og disse bad og la sine hender på dem.


O Yesus Awi demo sidago kagena de wotemoli, "Ngohi totemo, igogou o Farisi ma nyawa wisowo, duma o balastengi wototolomu una magena ma orasi woliho awi tahuka, de awi sininga asa idadi itiai o Gikimoi Awi simaka. Sababu o nyawa la kanaga imasihie, ona magena o Gikimoi asa wasiceke, duma o nyawa la kanaga imasiceke, ona magena o Gikimoi asa wasilamo." 	 Jeg sier eder: Denne gikk rettferdiggjort ned til sitt hus fremfor den andre; for hver den sig selv ophøier, skal fornedres, og den sig selv fornedrer, skal ophøies.


Ma ngale o roti ka ngai moi gena ngone pomomote la de magena paoqo, so ngone, ngaroko inadala, duma inangodu-ngodu gena kanaga podadi imatero maro ngone ka o rohe moika. 	 Fordi der er ett brød, er vi ett legeme, enda vi er mange; for vi har alle del i det ene brød.


So kagena de o bi Farisika de lo o bi guru agama iwinanano nakoso o Sabat ma wange de Una asa o nyawa magena wisiloha, eko hiwa. Manga edekati Una iwitailako de Awi sala yasari la iwikalaki. 	 Men de skriftlærde og fariseerne lurte på ham, om han vilde helbrede på sabbaten, forat de kunde finne klagemål imot ham.


De ona inyanyi imaili-ilika itemo, "Ka o Duba ma Goho nitotooma cawali Ngona gena notiai. Nokuasa, nokaya, de nocawaro foloisi nolamo, Ngonaka bilasu nisihoromati de ka nisimulia. So Ngonaka bato nanga sukuru lo bilasu patide." 	 og de sa med høi røst: Verdig er Lammet, som er slaktet, til å få makt og rikdom og visdom og styrke og ære og pris og velsignelse!


So nakoso o nyawa manga manara gena ma Kristus watailako so wanano qaloha, de Una asa manga loha ma sopo magena wafanggali de o loha. 	 Om det verk som en har bygget, står sig, da skal han få lønn;


Bilasu ngini o nyawa una magena ka niwisiapongu de lo awi sininga nisiputuru. Upa sidago una done de awi sininga ma beleso ifoloi idogo de awi ngongano itola. 	 så at I derimot heller skal tilgi og trøste ham, forat han ikke skal gå til grunne i ennu større sorg.


De o nyawa o Yesus Awi simaka itagi ona magena iwingamo unaka itemo, "He! Nomapopongo!" Duma una gena ka foloisi womatotoore, "O Daud awi ngopa de awi dano moiku, kodo! Noigalusiri ngohi!" 	 Og de som gikk foran, truet ham at han skulde tie. Men han ropte enda meget mere: Du Davids sønn! miskunn dig over mig!


Kagena de asa ma naga itura so o naga magena o sorogaka he igoge kawa, 	 Men de maktet det ikke, heller ikke blev deres sted mere funnet i himmelen.


So kanaga ma ngale foloi ilamo gena o roti o sorogano yahihino. La komagena, ngaroko o ino manna magena iqoqomaka nia ete de nia topora yaoqoka lo ona bilasu ka isone, duma nakoso ona o roti manena yaoqo, ona magena asa ioho ka sidutu ikakali. Igogou, magena Ai demo ma ngale." 	 Dette er det brød som er kommet ned fra himmelen; ikke således som fedrene åt og døde; den som eter dette brød, skal leve evindelig.


sidago Ani saturu taaka la yahino de nisigise ka ka Ngona.' 	 til jeg får lagt dine fiender til skammel for dine føtter!


Duma o nyawa la kanaga o Gikimoi wasitatapu maro Awi nyawa ona magena, bai o Yahudika ma nyawa bai lo o Yunanika ma nyawa, ona yangodu ma orasi yoise, de asa yanako igogou o habari ma ngale ma Kristus Awi sone gena isikelelo o Gikimoi Awi kuasa de lo Awi cawaro. 	 men for dem som er kalt, både jøder og grekere, forkynner vi Kristus, Guds kraft og Guds visdom.


Ngohi togolo tanu nanga Jou Yesus asa Awi laha foloi wodogo ngini ningoduka. 	 Den Herre Jesu nåde være med eder!


De bai o Yahudika ma nyawa bai lo o Yahudika ma nyawa yasowo manga edekati qatotorou ngonaka gena Ngohi asa tonisirese. Komagena lo tonisulo ngona bilasu notagi o Yahudika ma nyawa yasowo 	 idet jeg frir dig ut fra folket og hedningene, som jeg sender dig til


So o dodadi iooho ngai iha manga sidongirabano moi o malaikat yatumudingika wahike o udo-udo ngai tumudingi o guracino. De kugena moi-moi ma rabaku kanaga iwedo de o doosa ilalamo, ena gena o Gikimoi woooho ka sidutu ikakali Awi doosa ilalamo. 	 Og et av de fire livsvesener gav de syv engler syv gullskåler fylt med Guds vrede, hans som lever i all evighet.


So kagena de o Yesus asa wotemo una magenaka, "Ce! Nomiqohaka, la muna maaka komagenena. Sababu o gososo madodiahi magena Ai rohe mosidailakoka, ma meta done ma orasika Ngohi asa ipoosu. 	 Jesus sa da: La henne være! hun har gjemt den til min jordeferds dag;


Nako ngini o tahu moika niwosa, de gila-gila nitemo, 'Tanu o Jou Awi laha kanaga ngini o tahu manena ma rabaka.' 	 Men hvor I kommer inn i et hus, der skal I først si: Fred være med dette hus!


Komagena so ngohi ai dupa ifoloi gena totagi nginika, kiaka nigogoge o Roma ma kotaka, la aku o habari qaloloha manena tosihabari. 	 således er jeg for min del villig til å forkynne evangeliet også for eder i Rom.


Komagena so niatagapi nia siningaka de nimadiahi o kia ngini niiiseka. Sababu nagoona o Gikimoi Awi demo yoise la imadiahi manga siningaka, done Awi demo magena asa wasidogo manga siningaka la yosihoda itiai. Duma nagoona Awi demo gena yoholu, ngaroko Awi demo kanaga manga siningaka la ka ma cunu, done asa ka waqehe kali." 	 Se derfor til hvorledes I hører! for den som har, ham skal gis, og den som ikke har, fra ham skal endog tas det han tykkes sig å ha.


So kagena de Una o roti ngai motoha de o nao ngai sinoto waqehe de womamataga o dipaye, de Awi sukuru watide o Gikimoiye. Qabolo de Una o roti magena watepi-tepi de Awi muri-murika wahike la ona yasitoku o nyawa yadadala ona magenaka. Komagena lo o nao ngai sinoto waaka so yasitoku o nyawa yadadalaka magena. 	 Og han tok de fem brød og de to fisker, så op mot himmelen og velsignet dem; og han brøt brødene og gav dem til disiplene, forat de skulde dele ut til folket, og de to fisker delte han imellem dem alle.


O orasi magena o Yesus gena o Gurumi Qatetebi iwipareta so Una winali de wotemo, "Baba, o Jou o dipa de lo o dunia nakokuasa! Ngohi Ai sukuru tatide Ngonaka, sababu o bi moi-moi magena o bi nyawa icocawaro lo kanaga itemo yanakoka, ona magena Ngona nagiihu. Duma o bi moi-moi magena o bi nyawa kiaka yananakowa Ngona gena nasikelelo. Igogou, Ani manara komagena Ngona masirete nodudupa. 	 I den samme stund frydet han sig i den Hellige Ånd og sa: Jeg priser dig, Fader, himmelens og jordens herre, fordi du har skjult dette for de vise og forstandige og åpenbaret det for de umyndige; ja, Fader, fordi således skjedde det som var velbehagelig for dig.


De o nyawa la kanaga nisangisara ma ngale ona magena bilasu o Gikimoika nigolo la Awi laha wasidumu. Igogou, upa Awi kutuku, duma cawali Awi laha gena niagolo. 	 Velsign dem som forfølger eder; velsign, og forbann ikke!


Kagena de o Yesus ma kapita awi demo gena woise, de Una wohairani icarawa. Komagena so watemo o bi nyawa iwimomoteka, "Awalele! Nginika tinisingangasu igogou, o bi Yahudika ma nyawa kagena o Israel awi ngopa de awi dano manga sidongirabaka, maro o nyawa una manena awi piricaya ma lamo komanena, gena o nyawa moi lo tamake waasi. 	 Men da Jesus hørte dette, undret han sig, og sa til dem som fulgte ham: Sannelig sier jeg eder: Ikke engang i Israel har jeg funnet så stor en tro.


Ma dongoho o Farisika ma nyawa kagenadahu ka imatolomu nosi, de o Yesus womasano onaka, 	 Men mens fariseerne var samlet, spurte Jesus dem:


De komagena lo o Gikimoi asa o malaikat moi waasi onaka wotemo komanena, "Nomatamiye to Ngohi Ai girinaka la Ai horomati namake sidago Ani lawangi taaka la yahino de nisigise ka ka Ngonaka." Duma Awi demo magena wotemo cawali ka ma Ngopaka. 	 Men til hvem av englene har han nogen tid sagt: Sett dig ved min høire hånd, til jeg får lagt dine fiender til skammel for dine føtter?


Duma igogou ngomi mianakowa o kia idadi unaka sidago aku womasigeleloka, de ma nyawa kekiaka una awi lako wosilohaka, magena ngomi lo miwinakowa. Duma una wilamoka, so ngini gena bilasu una ka niwisano so una masirete asa winisingangasu nginika de ma dodagi gena idodooha sidago lo awi lako ipelenga de womasigeleloka." 	 men hvorledes det er gått til at han nu ser, det vet vi ikke, eller hvem som har åpnet hans øine, det vet vi heller ikke; spør ham selv! han er gammel nok, han vil selv svare for sig.


Igogou! De ani ngopa una magena asa ngona nomasagaga de ani nali de ani moreka. Ma ngale ani ngopa wisibuo, so o nyawa yadadala lo asa imasagaga de manga nalika. 	 og han skal bli dig til glede og fryd, og mange skal glede sig over hans fødsel.


De o Simon wotemo, "Baba Guru, o putu moi ngomi mimanara duma o nao moi lo miamakewa. Ngaroko komagena, sababu Ngona ngomi nomisuloka, so ngohi asa ai soma taumoli." 	 Og Simon svarte ham: Mester! vi har strevet hele natten og ikke fått noget; men på ditt ord vil jeg kaste ut garnene.


De lo ma ngale ongo Rahab ami piricaya so muna upa mosone dede o Yerikhoka ma bi nyawa o Gikimoi wisigogiisewa. Sababu o ngopeqeka muna magena, ngaroko mosusundali de ami rohe momasiiija moi, duma o Yahudika ma nyawa kanaga yamuruo naga yasidadase la o doku magena yatailako de ona magena muna maqehe qaloha ami tahuka mamingihuka. 	 Ved tro undgikk skjøgen Rahab å gå til grunne med de vantro, da hun hadde tatt imot speiderne med fred.


Kagena de o Zakharia wotemo o malaikat magenaka, "Pei! Idodooha sidago ngohi topiricaya ani demo magena igogou de itiai. Sababu ngohi iperekika, de ai peqeka lo miperekika." 	 Og Sakarias sa til engelen: Hvorav skal jeg vite dette? Jeg er jo en gammel mann, og min hustru er langt ute i årene.


De ngohi tongongano, maro o nyawa ona manena ani simaka lo, igogou o Gikimoi asa waaka bai o nyawa ma dorou de o nyawa manga sininga itotiai ona yangodu asa isoneka duma asa ioho kali. 	 og har det håp til Gud, som også disse selv venter på, at en opstandelse forestår både av rettferdige og av urettferdige.


Qabolo de ma Kolano Herodes awi sibuo ma wangeka, so una waaka o rarame de wakoro o bobareta yangodu, de awi kapita-kapita, de o bi kawasa ma roriri to una awi pareta ma rabaka o Galilea ma dokuka. 	 Så kom det en beleilig dag, da Herodes gjorde et gjestebud på sin fødselsdag for sine stormenn og krigshøvdingene og de fornemste i Galilea,


O Natanael woise de wotemo, "Ce! Idodooha so o loha de ma sihino o Nazaretno." Qabolo de o Filipus wotemo, "Hino, potagi la ngona lo aku nowinano." So ona imajobo. 	 Filip traff Natanael, og sa til ham: Ham som Moses har skrevet om i loven, og likeså profetene, ham har vi funnet: Jesus, Josefs sønn, fra Nasaret!


Ma ngale Una gena ngohi tinisingangasu qabolo nginika, de totemo, done wimoi asa wahino wotuuruno gena Awi manara foloi ilamo, sababu ngohi isibuo waasi de Una gena he kanaga woohoka. 	 Det er ham om hvem jeg sa: Efter mig kommer en mann som er kommet foran mig, fordi han var før mig.


So komagena to ngone nanga manara asa o nyawa yaholuka, de to ngone nanga ronga qangodu qatorouka. De foloili nanga seri ma duhutu o Artemis ma tahu ilalamo lo ma ronga qatorouka, so o nyawa asa yapake kawa, de lo o bi nyawa yadadala o Asiaka de o bi nyawa o dunia ma pupuku ihaka gena isuba nanga giki milalamo muna magenaka de o Paulus ami ronga watorouka, sidago mihoromati kawa de miholuka." 	 Nu er det ikke bare den fare for oss at denne håndtering skal komme i vanrykte, men også at den store gudinne Dianas tempel skal bli regnet for intet, og at det skal bli gjort ende på hennes storhet, som hele Asia, ja hele jorderike dyrker.


Asa ka yanako Una o sitiari wahike ma ngale o roti ma ragi qasowo, duma o Farisika de lo o Sadukika manga dodotoka. 	 Da forstod de at han ikke hadde talt om at de skulde ta sig i vare for surdeigen i brød, men for fariseernes og sadduseernes lære.


Nakoso ngohi lo todupa ai giliri tosimane gena, idadiwa potemo ngohi tobicara maro tofufuma moi, duma igogou ai giliri o kia naga tosimamane gena asa itiaika. Duma ai giliri masirete tosimane gena asa todupawa. Upa sidago ma orasi ai jarita magena o nyawa yoise, de ona ai giliri magena yosimane. Nakoso o nyawa la kanaga yodupa ai giliri yosimane, de ona magena bilasu ka ai manara yanano de ai demo yoise. 	 For om jeg vil rose mig, blir jeg ikke en dåre; for det er sannhet jeg vil tale; men jeg lar det være, forat ingen skal tenke større om mig enn som han ser mig eller hører av mig.


Nako o nyawa o orasi magena, de ona yangodu gena o Salamati ma Kolano Una magena iwidamaha. Ona manga siningaka imasano itemo, "Nagala o Yohanes manena igogou o Salamati ma Kolano powidodamaha." 	 Men da folket gikk i forventning, og alle tenkte i sitt hjerte på Johannes, om ikke han var Messias,


So Una wasibicara komagena qabolo, de Una o sorogaye witide Awi rasul-rasul manga goginano ma rabaka, gena o lobi-lobi wisaoka so ona he wikelelo kawa. 	 Og da han hadde sagt dette, fór han op mens de så på, og en sky tok ham bort fra deres øine.


Sababu nakoso ngini lo nia sininga ma rabaka nitemo ngini masirete ifoloi nilamo de o nyawa ma somoa, de kanaga ngini magena asa nitodamato. 	 For dersom nogen tykkes sig å være noget og er dog intet, da dårer han sig selv.


Nagoona kanaga o nyawaka isingangasu igogou ona Ngohi imomoteka, de Ngohi lo asa tasingangasu ona Ai Baba o sorogaka totemo, 'O nyawa ona manena to Ngohi Ai nyawa imomoteka.' 	 Derfor, hver den som kjennes ved mig for menneskene, ham skal også jeg kjennes ved for min Fader i himmelen;


Ma orasi o Yudas, una o Yesus wisiiijaka magena, wanako ona yahirika bilasu o Yesus wisangisara, de una asa womatoduba. Gila-gila una wotagi o imamka ma bi sahe de o Yahudika manga roriri, de o pipi o salaka ngai moruwange magena wosigiliho onaka. 	 Da nu Judas, som forrådte ham, så at han var blitt domfelt, angret han det, og han kom tilbake til yppersteprestene og de eldste med de tretti sølvpenninger og sa:


So o Yesus wosango, "O nyawa moi kanaga o Yerusalemka de wotagi wouti o Yerikho ma dokuku. O ngeko ma soaka de una o bi nyawa ma dorou iwitago, so awi baju yahoi, de awi kia naga qangodu yakoora, de lo iwingangapo he dangade wosone, qabolo de widongosaku o ngekoka. 	 Jesus svarte og sa: En mann gikk ned fra Jerusalem til Jeriko, og han falt iblandt røvere, som både klædde ham av og slo ham og gikk bort og lot ham ligge halvdød.


De lo kanaga Una wotemo ma Firaunka, de kanaga lo isilelefoka Una Awi Jaji ma Buku ma rabaka itemo, "Ngohi tonitide ngonaka so nodadi o kolano moi, la ma ngale ma dongoho ngona tonisitura de Ai kuasa masirete tasikelelo o dunia ma bi dokuka, sidago lo ma ngale Ngohi manena yangodu to Ngohi Ai ronga gena aku yanako." 	 For Skriften sier til Farao: Just til dette opreiste jeg dig at jeg kunde vise min makt på dig, og at mitt navn kunde bli kunngjort over all jorden.


De o Barnabas ona iwisironga o Zeus, de o Paulus ona iwisironga o Hermes sababu una wobicara idala. 	 Og de kalte Barnabas Jupiter og Paulus Merkur, fordi han var den som førte ordet.


Ai manara maro komagena ma Imam Wilalamo de o Mahkamah Agama ma nyawa ona yangodu lo yanako, so aku ngohi totemo gena ngohi tokulaiwa. Sababu ona masirete o surati igaka de isimeta o bi Yahudika manga roriri igogoge o Damsyik ma kotaka, gena ngohi ihike totagi, la tahika kagena ma ngale o nyawa ipipiricaya o Yesuska asa tatago, de o rate tasipilikuka ona magena tangaho o Yerusalemno ma ngale yasangisara." 	 som også ypperstepresten og hele eldste-rådet kan vidne; av dem fikk jeg endog brev med til brødrene i Damaskus, og drog dit for å føre også dem som var der, bundne til Jerusalem, forat de kunde få straff.


Duma ngini nimasiiija gena nia edekati ma ngale o moi-moi asa niaaturu, de o Gikimoika nigolowa so ngini nimacaralamo. So de to ngini nia caralamo magena asa nisisala. 	 Men nu roser I eder i eders overmot. All sådan ros er ond.


Ai baba-baba o Atena ma nyawa, o Gikimoi o dunia de ma raba moi-moi wosidadadika de o dipa de o dunia wapopareta gena, Una o bi puji ma tahu de o bi nyawa manga gia isiaaka gena ma rabaka wogogewa. 	 Gud, han som gjorde verden og alt som i den er, han som er herre over himmel og jord, han bor ikke i templer gjort med hender;


O dodoto kiaka imakoketerowa de nanga piricaya gena, upa sidago ngini inisihaga. Nako o bobita ma ngale o ino gena, idala o bi Yahudika ma nyawa yamote, duma o bobita magena asa yaakuwa o laha isidumu o nyawa ona magena o bobita yamomoteka. So ifoloisi qaloha ngone pososininga o Gikimoi Awi sininga ma laha la aku nanga sininga isiputuru. 	 La eder ikke føre på avveie ved mange forskjellige og fremmede lærdommer! for det er godt at hjertet blir styrket ved nåden, ikke ved mat, som ikke har gagnet dem som gav sig av dermed.


So nakoso o nyawa la kanaga de yadodara manga dodiao ipipiricayaka, de ona magena o moi-moi o kia itotiai gena yodupa yaaka, so maro ka o nita ma rabaka yogoge. De lo manga sininga ma rabaka o dorou moi lo asa ihiwa, so yomasitiari qaloha la o nyawa ma somoa lo upa o dorouku yasitura. So ngini gena bilasu nia dodiao ipipiricaya niadodara. 	 Den som elsker sin bror, han blir i lyset, og det er ikke anstøt i ham.


Duma ma ngale o Yahudika ma nyawa ona magena ma nabi Yesaya walelefo gena itemo kali, "Ngaroko iteka taaso Ai gia masirete tatoa onaka, duma o nyawa ona magena manga sininga qatogoi de Ai demo ka yoholu." 	 men om Israel sier han: Hele dagen rakte jeg mine hender ut til et ulydig og gjenstridig folk.


Sababu ngaroko komagena, ngone inangodu o Jou Awi nyawa, so ngohi manena asa ngini tinidodato toholu la ngini de ngohi aku pomatekekomote kali. Gena ma ngale ngini lo asa nia sininga ma rabaka nitemo o dodoto la o bobita o Gikimoino pamote so o Gikimoi aku nanga sininga itotiai waaka, magena ka ikulai de qasowo. De nakoso o nyawa la kanaga ngini inisigamamu, ona magena ngaroko yolamo, duma o Gikimoi done asa wasangisara. 	 Jeg har den tillit til eder i Herren at I ikke vil mene noget annet; men den som forvirrer eder, skal bære sin dom, hvem han så er.


Ma orasi Awi muri yamogiowo yoise ma dodiao yasinoto magena manga gogolo komagena, de ona yatoosa so o Yakobus de o Yohanes yangamo. 	 Og da de ti hørte dette, begynte de å harmes på Jakob og Johannes.


Ma ngale ngini gena ngohi tinisininga qaloha, sababu ngini gena maro ka to ngohi ai kusi-kusi. Ngini magena, nako o Gikimoi Awi manara gena ngohi wositatapu la taaaka, de igogou ngini ningodu lo to ngohi ai dodiao pomomanara, bai o orasi manena ngohi o bui ma rabaka, bai lo ipasaka ma ngale o habari qaloloha gena ngohi o nyawa ihoholu manga simaka tasinako itiai. 	 likesom det jo er rimelig for mig å tenke således om eder alle, eftersom jeg bærer eder i mitt hjerte, både i mine lenker og når jeg forsvarer og stadfester evangeliet, siden I alle har del med mig i nåden.


Duma yoleleani la kanaga yanakowa manga tuangi awi dupa, de done yaaka o kia naga isasala sidago bilasu yasifanggali de o dorou, ona magena asa yangapo ka ma cunuka. Sababu nagoona aku yapiricaya so yahike de ma boloika, komagena lo bilasu aku yagolo de yagegego onaka." 	 men den som ikke kjente den, men gjorde det som er slag verd, han skal få færre. Hver den som meget er gitt, av ham skal meget kreves, og den som meget er overgitt, av ham skal dess mere fordres.


Ma orasi ona to ngone nanga ete de nanga topora o tona ibobeleuka, de ka cawali o Musa una magena imatekebicara de o malaikat o Sinai ma talaka, de wisingangasu o oho ikokakali o Gikimoino, la awi ngopa de awi danoku aku isingangasu ngoneka. 	 Han er den som i menigheten i ørkenen var med den engel som talte til ham på Sinai berg, og med våre fedre, han som mottok levende ord for å gi oss dem.


Ngini nimuruo naga kanaga nimasihieka, sababu ona itemo nagala ngohi asa tiniado kawa nginika. 	 Men somme er blitt opblåst, i den tanke at jeg ikke skulde komme til eder;


Magena posiade imatero maro o nyawa ma tuangi moi awi tahu wodongosa de wotagi o doku ma soa ikukuruka. Una magena womajobo waasi, de wileleleani wasulo awi tahu yojajaga so moi-moi de to ona manga manara awi tahu ma rabaka. O tahu ma ngora wojajagaka wobeseso wotemo, 'Nojaga nosidodiahi.' 	 Likesom en mann som drog utenlands og forlot sitt hus og overgav sine tjenere styret, enhver sin gjerning, og bød dørvokteren at han skulde våke,


Kagena Ai simaka o bi bangsa yangodu asa imatolomu, de ona magena Ngohi asa tahiri la yodadi o dolomu sinotoka, maro o sowohi moi la kanaga awi duba de awi kabi wahiri wosiritinga. 	 Og alle folkeslag skal samles for hans åsyn, og han skal skille dem fra hverandre, likesom hyrden skiller fårene fra gjetene,


Qabolo de moriria muna magena moliho mokahika ma nongoruka, de imatingaka yahika o nyawa itotolomuno de momigurubu munaka motemo, "Nanga Baba Guru womasidiadoka, so ngona woniaso." 	 Og da hun hadde sagt dette, gikk hun bort og kalte i stillhet på sin søster Maria og sa: Mesteren er her og kaller på dig.


Ipelengaka, de o malaikat yatumudingi gena o bodito tumudingi yaaaho de ona magena isupu manga ngihino. To ona manga baju qaaare de isisiru-siru, de manga mamata ma bobiliku gena o guraci. 	 og de syv engler som hadde de syv plager, kom ut av templet, klædd i rent og skinnende lin og ombundet om brystet med gullbelter.


Ka cawali o Timotius una magena ngini winisosininga maro ngohi lo ngini tinisosininga. 	 For jeg har ingen likesinnet, som opriktig kan ha omsorg for eder;


Qabolo de Ngohi asa tatemo o bi nyawa Ai gubalika, 'Nitagi kasi, ngini gena Ai Baba winikukutuku. Niahika bato nia riho o uku ma sora ikokakali kagena ma rabaka, kiaka wosidodailako qabolo ma ngale o Ibliska de lo awi malaikat-malaikat wimomote. 	 Da skal han også si til dem ved den venstre side: Gå bort fra mig, I forbannede, i den evige ild, som er beredt djevelen og hans engler!


So nakoso o nyawa nagoona la kanaga yotemo, "Ngohi de o Gikimoi mia rimoi gena itoguwa," de ona magena bilasu manga manara ma rabaka, o bi moi-moi yaaka gena, imatero maro o kia o bi moi-moi o Yesus Awi manara. 	 Den som sier at han blir i ham, han er og skyldig å vandre således som han vandret.


Duma o Paulus womatoore womaili-ilika, "Upa nomatola! Ngomi mingodu kanena nagasi!" 	 Men Paulus ropte med høi røst: Gjør dig ikke noget ondt! vi er her alle.


Sababu kiaka bato ngini nia kaya niadiahi, done kagena lo to ngini nia sininga yogapala." 	 For hvor eders skatt er, der vil også eders hjerte være.


So ona lo yotagika. So o wange he itiai de wotagi kali, o nyawa wosarili. De wamake so wotemo onaka, 'Nitagi la ai doroka nimanara.' Komagena lo imaqa-maqa o cako saange. 	 Atter gikk han ut ved den sjette og den niende time og gjorde likeså.


O wange magenaka idadi o Herodes de o Pilatus ona imatekelolohaka, ngaroko iqoqoma ona imakasaturu. 	 Den dag blev Pilatus og Herodes venner; før hadde de ligget i fiendskap med hverandre.


Hino la ngone nanga sukuru patide o Gikimoika, sababu igogou to Una Awi ngongike gena qaloha icarawa. 	 Gud være takk for sin usigelige gave!


So kagena de ona asa awi dodihimoka itemo, "Una manena to ngini nia ngopa yanau? De nakoso una gena nia ngopa, igogou wisibuo kusi de una wopiloka? De nako komagena, ma ngeko idodooha so una o orasi manena de asa aku womasigeleloka." Komagena so manga sano gena itogu-toguwa. 	 og de spurte dem: Er dette eders sønn som I sier er født blind? Hvorledes går det da til at han nu ser?


So Una o deru moiku wopane, gena o Simon awi deru, de wogolo la o Simon awi deru magena o dowongika de wasihito wosikahoko sutu ikuruka. Qabolo de Una o deruka wogogeku de o nyawa wadoto. 	 Han gikk da ut i en av båtene, som tilhørte Simon, og bad ham legge litt ut fra land; og han satte sig i båten og lærte folket.


Komagena ona asa yoise iholu o dodoto itotiai de cawali yodupa isigise ka o dodoto ma jarita ifufuma. 	 og de skal vende øret bort fra sannheten og vende sig til eventyr.


Kagena de o Paulus de o Silas yasirisima o Roma ma bobaretaka, de itemo, "Ce! O nyawa ona manena o Yahudika ma nyawa de ona o gangamo isigoko to ngone nanga kota ma rabaka. 	 og de førte dem frem for styresmennene og sa: Disse mennesker forstyrrer rent vår by; de er jøder,


O ngopa ami umuru o taungu mogiowo de sinoto magena gila-gila momomi de motagi. Yangodu mikelelo momomi de motagi gena ka yohairani icarawa. 	 Og straks stod piken op og gikk omkring; for hun var tolv år gammel. Og de blev storlig forferdet.


Ato o Yesus woise, de Una woari wosodu-sodu. 	 Jesus gråt.


O bi nyawa yadadala yahino imaokono kagena de yotomina. Komagena lo o Yahudika manga roriri wisimaqe, de yotemo, "Cedeke! O nyawa ma somoa wasisalamati, hika o orasi manena Una Awi rohe masirete de wosisalamati, nakoso igogou Una o Salamati ma Kolano o Gikimoi wihihirika." 	 Og folket stod og så på; men rådsherrene spottet ham og sa: Andre har han frelst, la ham nu frelse sig selv dersom han er Guds Messias, den utvalgte!


Duma Una wosango wotemo, "Kanaga o Gikimoi Awi Jaji ma Bukuka isilefoka, 'Nako o bi nyawa gena upa ka cawali o ino so ioho.' " 	 Og Jesus svarte ham: Det er skrevet: Mennesket lever ikke av brød alene, men av hvert Guds ord.


De o Filipus wosano o Yesuska wotemo, "Jou, tanu Ngona nomisikelelo o Baba Gikimoi ngomika, de mia sininga asa igogou qanali." 	 Filip sier til ham: Herre! vis oss Faderen, og det er oss nok!


O Listra de o Ikoniumka ma bi nyawa ipipiricaya ona iwinako o Timotius una magena o nyawa moi awi sininga qaloloha. 	 han hadde godt lov av brødrene i Lystra og Ikonium.


O Yesus wotemo kali o Yahudi manga roririka, "Niise o ade-ade moili manena. Kanaga o nyawa moi awi anggur raki wosidato de ma batino o pagari wosigilolika. Qabolo de una waaka o anggur ma dedeho. Kagena lo o falagaku ikukuruye moi wosigoko idadi o doro ma jojaga ma riho. Qabolo qangoduka, de o anggur ma raki magena wosisewaka o nyawa yamuruo naga yamomanaraka, kagena de una womajoboka o doku ma somoaka. 	 Hør en annen lignelse: Det var en husbond som plantet en vingård, og han satte et gjerde omkring den og gravde en vinperse i den og bygget et tårn, og så leide han den ut til vingårdsmenn og drog utenlands.


"Done asa o jojaru ma boro moi, ngaroko de yanau imakiidu waasi, duma modami sidago lo mosibuo o ngopa yanau moi. De o ngopa Una magena done asa iwisironga Imanuel." (Imanuel gena o Ibranika manga demo moi ma ngale gena, "O Gikimoi wogoge dede ngone".) 	 Se, en jomfru skal bli fruktsommelig og føde en sønn, og han skal kalles Immanuel, det er utlagt: Gud med oss.


Komagena so gila-gila o nyawa o dokuka magena yangodu yahino de o Yesus imakamake. Ona magena iwikelelo de yamodo so Una iwisulo, Una wosupu manga daerano. 	 Og se, hele byen kom ut og møtte Jesus, og da de så ham, bad de ham gå bort fra deres landemerker.


Ngini nia bobareta idodoto ona magena, bilasu manga sulo niamote de ona niasigise, sababu ona gena kanaga to ngini nia sininga magena yojajaga, de done asa ona manga manara magena bilasu widedemo o Gikimoika la Una wahiri. So ona gena bilasu niasigise, la ona aku o manara magena yaaka de manga nalika. Nakoso ngini niasigisewa, de ona magena asa ka de manga sininga qatubuso, de ma duuruka ngini gena asa o loha niamakewa. 	 Lyd eders veiledere og rett eder efter dem! for de våker over eders sjeler som de som skal gjøre regnskap, så de kan gjøre det med glede og ikke sukkende; for det er eder ikke til gagn.


So kagena imasidiado o Misia ma daera ma batika, de to ona manga edekati asa itagi yakahika o Bitinia ma daeraka, duma o Yesus Awi Gurumi wasimahawa ona kagena yakahika. 	 og da de var kommet bortimot Mysia, prøvde de på å fare til Bitynia, men Jesu Ånd gav dem ikke lov;


So o Zakheus una magena womatai-tai wouti de awi tahuka o Yesus wiqehe qaloha de awi nali de awi more ilamo. 	 Og han skyndte sig og steg ned, og tok imot ham med glede.


O nyawa ma binuka kanaga manga piricaya qaputuru, so itemo o kia bato yaoqo gena ka idadi. Duma kanaga o nyawa ma binukali gena manga piricaya ka ma cunu gena o sihode itemo idadiwa, so ka cawali o gaahu yaoqo. 	 Den ene har tro til å ete alt, men den som er svak, eter bare urter;


Magena Una Awi ngale, kiaka ma nonomaka de wosikokelelo waasi, gena Una masirete kanaga ngohi woisingangasuka, de kanaga lo ngohi iqomaka kanaga ma cunu talefoka. 	 at han ved åpenbaring har kunngjort mig hemmeligheten, således som jeg ovenfor har skrevet med få ord,


Ngohi tinidodara ngini ningodu la kanaga de o Yesus Kristus nimarimoika. Sidago kanena. Ngohi Paulus O Efesus ma kotaka 	 Min kjærlighet er med eder alle i Kristus Jesus.


Kagena de Una manga lako wapaqa de wotemo, "Ma ngale to ngini nia piricaya Ngohika so nisilohaka." 	 Da rørte han ved deres øine og sa: Det skje eder efter eders tro!


Sababu o bi nyawa yabikokitokano o toka idala wosisupu so iore-ore, de o bi nyawa ilulugu de lo ibicucuga-cuga yadala wasilohaka. 	 For det var mange som hadde urene ånder, og de fór ut av dem med høie skrik, og mange verkbrudne og vanføre blev helbredet.


So de ona imasikagaro itagi so yahika kagena de yamake o Yusuf de ongo Maria, de o ngopa Una magena iwiidusa o haiwani ma ino ma rihoka. 	 Og de skyndte sig og kom og fant både Maria og Josef, og barnet som lå i krybben;


O Yohanes Wooosi awi nyawa wimomote kanaga wisingangasu unaka ma ngale o kia qangodu o Yesus waaakaka. So kagena de ona yasinoto waaso, 	 Og Johannes' disipler fortalte ham om alt dette. Da kalte Johannes to av sine disipler til sig,


De o Yahudika ma nyawa ona magena o tahu ma rabaka la mononongoru ami sininga yasiputuru, ma orasi ona imikelelo muna momacocapati mosupu de momajobo, so ona asa imisiduuru. Sababu ona muna mitahe nagala muna motagi o boosuka la kagena mododora. 	 Da nu de jøder som var hos henne i huset og trøstet henne, så at Maria stod hastig op og gikk ut, fulgte de med henne; de tenkte at hun gikk bort til graven for å gråte der.


Komagena so ma ngale ngini gena to ngomi mia nali de mia more he ka ilamo poli, sidago lo mia sukuru miatitide o Gikimoika gena, ngaroko ilamo, duma magena lo yaado waasi. 	 For hvad takk kan vi gi Gud til vederlag for eder, for all den glede som vi har over eder for vår Guds åsyn,


"O oho ka sidutu ikakali pamake gena imatero bato o nyawa o ngora ipopenetoka yowosa. Hika ngini manena nianonu o ngora ipopenetoka niwosa, sababu kanaga yadadala lo yasari o ngora magenaka yowosa, duma he yaaku kawa. 	 Strid for å komme inn igjennem den trange dør! for mange, sier jeg eder, skal søke å komme inn, og ikke være i stand til det.


Duma ma orasi done imasidiadoka, de o Gikimoi o bi moi-moi qangodu wosiganapu qaasu-asu so itiai qangodu, de asa o bi cocatu magena ma bati yaado so ka isisa. 	 men når det fullkomne kommer, da skal det som er stykkevis, få ende.


O Abraham una magena, ngaroko o Gikimoi Awi jaji ma ganapu gena wakelelo waasi, duma una asa wongongano igogou o Gikimoi Awi jaji magena done asa wosiganapu. Komagena so una magena asa wodadi o bi bangsa yadadala manga ete de manga topora, ka imatero de iqomaka o Gikimoi wojaji wotemo, "Done to ngona ani ngopa de ani danoku gena yadala icarawa imatero maro o bi ngoma o dipaka." 	 Mot håp trodde han med håp, forat han skulde bli mange folks far efter det som sagt var: Så skal din ætt bli;


Duma ona ifoloi wigegegoli yotemo, "De Awi dodoto Una o kawasa wasigaro o Yahudika ma nyawa manga tona ma sigilolika. Ma nonomaka Una kanaga o Galileaka, duma o orasi manena Una wahino kanena." 	 Men de tok sterkere i og sa: Han opvigler folket, han lærer over hele Jødeland, fra Galilea av, hvor han begynte, og like hit.


Ngaroko komagena, duma iqomaka o Israel ma nyawa manga sidongirabaka lo kanaga de o bi nabi ikokulai. So komagena to ngini nia sidongirabaka lo done asa kanaga de o bi guru ikokulai. Ona magena asa imasipongoka to ngini nia dolomu ma dongirabaka de o dodoto ikokulai gena ngini inisihaga, so nakoso niasigise de o Yesus niwipiricaya kawa so done o narakaku niumo. Duma o guru ikokulai ona magena ma ngale o Jou Yesus Kristus waijaka de kanaga ona imanosu, so cai-cai bato de ona magena o narakaku yaumo. 	 Men det opstod også falske profeter blandt folket, likesom det og blandt eder skal komme falske lærere, som skal lure inn vrange lærdommer som leder til fortapelse, idet de endog nekter den Herre som kjøpte dem, og fører over sig selv en brå fortapelse.


Kagena de o Farisi ma nyawa yamuruo naga yadadala manga sidongirabaka iwitemo o Yesuska, "He, Baba Guru! Ani nyawa nimomote gena nasulo imapopongoka." 	 Og nogen av fariseerne blandt mengden sa til ham: Mester! irettesett dine disipler!


Komagena so ngohi tagogou totemo nginika, kanaga o ngopa moi ngaroko ma baba awi pusaka wapareta, duma ma orasi o ngopa magegena wilamo waasi, de una wiaka imatero maro ka o gilalo womomanara moi so ka wisigimina. 	 Men jeg sier: Så lenge arvingen er barn, er det ingen forskjell mellem ham og en træl, enda han er herre over alt sammen;


So de o Yesus wobicara qabolo de Una wangaho ona so wasisupu o kota ma duduka, sidago o Betania ma dateka. Kagena Awi gia watide la Awi laha wosidumu onaka. 	 Og han førte dem ut imot Betania, og han løftet op sine hender og velsignet dem;


Komagena so idadi o Yakub womatuluru wakahuku wouti o Mesir ma dokuku. So una de awi ngopa-ngopa, gena to ngone nanga ete de nanga topora lo kagena igoge sidago lo kagena isone. 	 Så drog Jakob ned til Egypten, og han døde, han og våre fedre,


Kagena de Awi muri-muri itagi isihabari o Gikimoi Awi habari qaloloha sidago ma bati o bi doku o dunia ma ngoguka. De o Jou lo womote to ona manga manara ma rabaka sidago aku yaaka o nonako ihahairani, la nagoona isigogigise to ona manga dodoto magena asa yanako itero de igogou. 	 Men de gikk ut og forkynte ordet allesteds, og Herren virket med og stadfestet ordet ved de tegn som fulgte med.


Mutuwade o orasi magena ngohi tositatapuka la maro iqoqomaka ngohi tinisitiari foloi qatubuso nginika, komagena upa idadi kali, so ngohi tahika kawa nginika. Upa sidago ngini nia sininga gena tosipeleso kali. 	 Men også for min egen skyld foresatte jeg mig at jeg ikke atter vilde komme til eder med sorg.


O Gikimoi Awi Tahu ma rabaka o Yesus watailako o nyawa ikakaya manga suba yongado o boruaku. 	 Og da han så op, fikk han se de rike legge sine gaver i tempelkisten.


So o Paulus wositatapu asa mitagi o Miletuska. Sababu una wodupa wotatagi wokahika o Asoska, so una womisidailako o deruku mipane de o Asos ma kotaka miside miqomaka, so kadoka miahika de una asa wopane o deruku. 	 Vi hadde imens gått ombord i skibet og seilte til Assus, hvor vi skulde ta Paulus ombord; for det hadde han pålagt oss; selv vilde han gå til fots.


De ngohi tosango totemo, 'Ya, Jou! So Ngona naguuna.' So kagena de o Jou wotemo, 'Ngohi manena o Yesus, kiaka ngona noisasangisara gena. 	 Jeg sa da: Hvem er du, Herre? Og Herren sa: Jeg er Jesus, han som du forfølger.


Duma ma orasi kagena imasidiado o teto ilalamo magena ona yakelelo iloloka. 	 Og da de så op, blev de var at stenen var veltet bort; for den var meget stor.


Ngohi togololi, ma ngale ona lo asa imatekerimoi imatero maro Ngona, Baba, to Ngohi Ai rabaka de Ngohi lo to Ngona Ani rabaka. Komagena tanu ona lo to Ngone Nanga rabaka, ma ngale o bi nyawa yangodu o duniaka aku yopiricaya igogou Ngona gena Ngohi noisulo so tahinoka. 	 at de alle må være ett, likesom du, Fader, i mig, og jeg i dig, at også de må være ett i oss. forat verden skal tro at du har utsendt mig.


Ngini kanena niaso Ngohika nia Guru, eko nia Jou, de nako Ngohi komagena, gena itiai so nibicara lo ka qaloha Ngohika. 	 I kaller mig mester og herre, og I sier det med rette, for jeg er det.


Qabolo de ona imasidiado o doro moika ma ronga Getsemani, de o Yesus wotemo Awi muri-murika, "Kanena nigogeku la totagi tosumbayang." 	 Da kom Jesus med dem til et sted som heter Getsemane, og han sa til disiplene: Sett eder her, mens jeg går der bort og beder!


O bi moi-moi o kia bato ma rabaka kanaga ngohi aku de ai buturu so tososanangi, sababu ngohi de ma Kristus mimatekerimoika so Una woisiputuru. 	 jeg formår alt i ham som gjør mig sterk.


Kagena o doku saange moi de moika lo o Paulus de o Barnabas ioqowa de isumbayang la iwisano kasi o Jou Awi dupa, ma ngale yahiri manga roriri to ona manga gogobu ma rabaka. Qabolo de ona magena yasisaraha to ona manga Jou iwipipiricayaka. 	 Og efterat de hadde valgt eldste for dem i hver menighet, overgav de dem med bønn og faste til den Herre som de hadde satt sin tro til.


Eh! Ngohi ai akali kanaga ibaoka! Ngohi he dangade idusu so bilasu tasari kasi ai dodiao yadala-dala tamake, la tomanara kawa de ona ngohi iqehe qaloha manga tahuka.' 	 Nu vet jeg hvad jeg vil gjøre, forat de skal ta imot mig i sine hus når jeg blir avsatt fra husholdningen.


Woriria una magena asa witoosa sidago woholu o tahuka wowosa. So ma baba wosupu de iwibaja la una wowosa. 	 Da blev han vred og vilde ikke gå inn. Hans far gikk da ut og talte vennlig til ham;


Komagena lo manga peqeka bilasu o moi-moi yaaka maro o nyawa aku yahoromati. So upa o nyawa ma somoa yasibicara qatorou, duma ona bilasu manga sininga de manga rohe ma nyafusu yapareta qaloha, la o nyawa lo aku ona yapiricaya. 	 Likeså skal kvinnene være verdige, ikke baktalende, edruelige, tro i alle ting.


So ngomi manena maro ma Kristus Awi dagali, so nakoso mibicara gena, koloko o Gikimoi masirete winibaja de wogolo nginika. So de ma Kristus Awi ronga gena ngomi ngini minibaja, hika ngini dede o Gikimoi nimarimoi de nimakadame bai! 	 Så er vi da sendebud i Kristi sted, som om Gud selv formante ved oss; vi ber i Kristi sted: La eder forlike med Gud!


Sutusi de o bi nyawa o duniaka done Ngohi he ikelelo kawa, duma ngini manena gena Ngohi ka nikelelosi. Sababu Ngohi asa tooho kali, so komagena ngini lo asa nioho ka sidutu ikakali. 	 Ennu en liten stund, og verden ser mig ikke lenger; men I ser mig; for jeg lever, og I skal leve.


Duma kanaga lo o nyawa moi awi ronga o Ananias. Una de ma peqeka ami ronga ongo Safira ona yasinoto lo manga arata to ona moi isiijaka. 	 Men en mann ved navn Ananias og hans hustru Saffira solgte en eiendom,


Duma ngone inangodu nakoso ma Kristus powipiricayaka gena, bilasu potemo imatero de o kia naga o Gikimoi Awi Jaji ma Buku ma rabaka gena itemo, "O Jou Awi demo kanaga ngonaka, gena ani uruka de lo ani sininga ma rabaka." Ena gena, o demo la itemo bilasu o nyawa ipiricaya, magena ngomi miasihabari. 	 Men hvad sier den? Ordet er dig nær, i din munn og i ditt hjerte; det er troens ord, det som vi forkynner,


So ngaroko yodupa o dodoto moi-moi magena isigise qaloha, duma ma moi waasi aku ona itemo o dodoto itotiai gena igogou de itero. 	 og alltid lærer og aldri kan komme til sannhets erkjennelse.


Komagena lo nakoso ani gia ma girinaka idadi sababu sidago o dorouku notura, hika nabitogu ani gia magena la naumoka bai! Lebelaha o dorou naaka kawa de ani gia ma sononga ihiwaka, upa sidago ani rohe qaasu-asu de o narakaku niumo." 	 Og dersom din høire hånd frister dig, da hugg den av og kast den fra dig! for det er bedre for dig at ett av dine lemmer går tapt enn at hele ditt legeme kommer i helvede.


Ma dongoho ipapasaka gena o Gikimoi ka waqohaka, ngaroko o bi bangsa ma nyawa yangodu o gikika yasuba yamote to ona manga dupa moi-moi. 	 han som i de fremfarne tider lot alle hedningefolkene vandre sine egne veier,


So o Yudas de o Silas ngomi miahiri la miasulo itagi nginika, ma ngale isidiado to ngomi mia surati de to ngomi mia beseso. 	 Vi har da sendt Judas og Silas, som også skal forkynne eder det samme muntlig.


Kagena de Una wotemo onaka, "O wange manenaka o Gikimoi Awi Jaji ma Buku ma gimina, kiaka tababacaka gena, kangano ma orasi nioise gena asa isiganapu." 	 Han begynte da med å si til dem: Idag er dette Skriftens ord opfylt for eders ører.


"He, Yesus! Ngona o Nazaretno de Ani edekati o kia dede ngomi. Ngona nahino la nomimorutu ngomi? Ngohi toninakoka, Ngona gena o Sosulo Nitetebi moi o Gikimoino." 	 Hvad har vi med dig å gjøre, Jesus fra Nasaret? Du er kommet for å ødelegge oss; jeg vet hvem du er, du Guds hellige!


Lebelaha o unta moi asa iwosa o yaiti ma kupeka, nako positero o nyawa wokakaya moi wowosa o Gikimoi Awi pareta ma rabaka." 	 Det er lettere for en kamel å gå gjennem et nåleøie enn for en rik å gå inn i Guds rike.


Duma igogou o kia naga moi lo upa idadi nginika, nia hutu nia saheka ngai moi lo done asa isisawa. 	 Og ikke et hår på eders hode skal gå tapt.


Ma orasi o Paulus de o Barnabas yaaka kali qangodu magena o Ikonium ma kotaka, de ma kawasa magena imakitinga idadi o bolu sinotoka, so o bolu moi yasimote o Yahudika ma nyawa ipipiricayawa de o bolu moi yasimote o bi rasulka. 	 Og mengden i byen delte sig; nogen holdt med jødene, andre med apostlene.


Ngaroko komagena, duma o nyawa ipipiricaya kiaka magena lo yanako itotiai, ona magena yangoduwa. Ma binuka gena ma orasi ma Kristus wipiricaya waasi, de kanaga ona magena yodupa o bi serika yosuba. La sidago o orasi manena naga gena nakoso o ino o gaso isusuba o bi serika la yamake, ma ngale o ino magena ona manga sininga ma rabaka itemo, "Magena o seri ma ino bai!" So nakoso ona la o ino magena yaoqo, ona yamalo manga sininga ma rabaka igogou o dorou yaakaka, sababu manga siningaka gena manga piricaya he qaceke. 	 Dog, den kunnskap er ikke hos alle; men somme gjør sig ennu samvittighet for avgudens skyld og eter det derfor som avguds-offer, og deres samvittighet, som er skrøpelig, blir uren.


So ona yababaja magena yahino de itemo Unaka, "Baba Guru, ngomi mianako igogou Ngona nadedemo de nasidoto itiai nagoonaka bato maro o kia o Gikimoi Awi dupa bilasu paaka. 	 Og de spurte ham og sa: Mester! vi vet at du taler og lærer rett og gjør ikke forskjell på folk, men lærer Guds vei i sannhet;


Yasangisara de yabodito o nyawaka kiaka bato yahika. 	 ødeleggelse og usælhet er det på deres veier,


So una la kanaga o jojaru moi womasipeqekaka, de igogou o loha moi waaka. Duma una moili la kanaga wokawiwa, sababu o orasi manena naga o sangisara kanaga idala, so una magena asa waaka foloisi qaloha. 	 Så gjør da den vel som bortgifter, og den gjør bedre som ikke bortgifter.


De o toka imagolo Unaka, "Nako qaloha, de o titika nomidusulo la asa o titika miwosa." 	 Og de bad ham: Send oss inn i svinene, så vi kan fare i dem!


So Una asa wasingangasu onaka wotemo, "O kia naga to Ngohi Ai ino gena, nakoso towisigise Una woisusuloka so tahino kanena, de lo nakoso Awi manara magena taaka qabolo. 	 Jesus sier til dem: Min mat er å gjøre hans vilje som har sendt mig, og å fullføre hans gjerning.


O Jou Yesus gena ma ngale to ngone nanga dorou iwitoomaka de lo iwisioho kali, ma ngale o Gikimoi aku waaka la ngone nanga sininga itiai Unaka. 	 han som blev gitt for våre overtredelser og opreist til vår rettferdiggjørelse.


O orasi magena de asa o nyawa ma dorou de lo o Gikimoi Awi demo wahoholu gena o Gikimoi iwisimane. De o nyawa ma dorou una magena witooma de ka cawali o Jou Yesus Awi sulo so ka o demo o dola moi de witoomaka, de o orasi magenaka Una wahino de Awi muliaka la ma ngale o nyawa ma dorou una magena awi buturu lo isisaka. 	 og da skal den lovløse åpenbares, han som den Herre Jesus skal fortære med sin munns ånde og gjøre til intet ved åpenbarelsen av sitt komme.


Komagena so nakoso o nyawa yaaka komagena, de ngini upa lo ona niadodiao. 	 ha derfor ikke noget med dem å gjøre!


Qabolo de Una Awi muri yasinoto magena itagi, de ona asa yaaka maro o kia Una wobeseso onaka. 	 Disiplene gikk da avsted og gjorde som Jesus bød dem;


Ena gena, ma ngale o Israelka ma nyawa gena, ona de ngohi gena mimakaaheli moi, ona yangodu magena ma Kristus iwiholuka. So ngohi ai sininga isangisara de ipeleso poli. 	 at jeg har en stor sorg og en uavlatelig gremmelse i mitt hjerte.


Una wotemo onaka, "Nimasitiari, ma ngale o Farisika manga ragi de o Herodes awi ragi bai!" 	 Og han bød dem: Se eder for, ta eder i vare for fariseernes surdeig og for Herodes' surdeig!


Nako o gaso o haiwani yatotolaka ma ngale o dorou yatupu, magena ma au o Imam Wilalamo waaho o Ngihi Foloi Qatetebika, duma ma rohe gena yaaho o doku ma duduka de yatupu. 	 for de dyr hvis blod bæres inn i helligdommen ved ypperstepresten til å sone for synd, deres kropper brennes op utenfor leiren;


"Ngini ningodu nianako gena iqoqomaka kanaga nia dodotoka asa itemo maro komanena, 'Nia dodiao gena niadodara, duma o nyawa nia saturu gena niaduhudu.' 	 I har hørt at det er sagt: Du skal elske din næste og hate din fiende.


Duma ma ngale o nyawa ona magegena la kanaga idadi Una Awi nyawa gena manga sininga ma rabaka o dorou qangodu Una Awi Gurumi gena wapikika. Komagena wapikika, upa ka ma sababu o bobita o Gikimoino gena ona yamake, duma Awi Gurumi womanara manga siningaka. O nyawa maro komagena yamake o giliri gena, upa nitemo o nyawano, duma ka cawali o Gikimoino. 	 men den som er jøde i det skjulte, han er jøde, og omskjærelsen er hjertets omskjærelse i Ånden, ikke i bokstaven; en sådan har sin ros, ikke av mennesker, men av Gud.


So kagena de o Yahudika manga roriri isitatapu ma orasi de ma wange la aku ona yahino unaka imatolomu kali. So ma orasika de ona magena yahino foloisi yadala o Paulus awi dodoguka, so ka o goginita nosi de o Paulus wosihabari de wadoto onaka womatoguwa ma bati imaqa-maqaka. Una wosihabari ma ngale idodooha o Gikimoi wokolano de wopareta o bi nyawaka, de lo o bi bobita o Musa wosilelefoka bai lo o bi nabi manga buku ma demo wadoto la manga sininga waqeha ma ngale yopiricaya o Yesus Una magena igogou o Salamati ma Kolano. 	 Efterat de da hadde avtalt en dag med ham, kom de i større mengde til ham i hans herberge; han la da ut for dem, idet han vidnet om Guds rike og søkte å overbevise dem om Jesus ut av Mose lov og profetene, fra årle morgen til aften silde.


De lo nakoso ngone potemo, "Ngohi ai sininga ma rabaka o dorou moi lo ihiwa," de ngone masirete gena pomakulai de lo poholu paaka o Gikimoi Awi dodoto itotiai. 	 Dersom vi sier at vi ikke har synd, da dårer vi oss selv, og sannheten er ikke i oss;


So kagena de Una waaso o bi nyawa yadadala magena, la wadedemo o ade-ade ngai muruo naga, la wasango to ona manga demo magena itemo o Iblis wihike o buturu. De o Yesus wotemo, "O Iblis o toka wodusu waakuwa sababu o bolu moi. 	 Og han kalte dem til sig og sa til dem i lignelser: Hvorledes kan Satan drive Satan ut?


Komagena lo o saksi ma singangasu ma ngale Ngohi kanaga ngai sinoto. Ma nonoma gena to Ngohi Ai singangasu de ma sinotoka gena Ai Baba Awi singangasu, Una magena Ngohi woisuloka so tahino." 	 Jeg er den som vidner om mig, og Faderen, som har utsendt mig, vidner om mig.


Duma una wosango o Yesuska wotemo, "Jou, nahinoka bai! Done ai ngopa wosone so." 	 Kongens mann sier til ham: Herre! kom ned før mitt barn dør!


"Baba, Ngohi togolo upa ma ngale ka ona Ai muri-muri bato, duma togolo ma ngale nagoona la o orasi ma simaka de Ai muri-muri ma ngale Ngohi yasihabari onaka, de ona yoise so aku Ngohi ipipiricaya. 	 Men jeg beder ikke for disse alene, men også for dem som ved deres ord kommer til å tro på mig,


O kia moili una magena lo o bi gogobu kanena ona yangodu iwihirika, la ma ngale ngomi mia dodagi ma rabaka o Yerusalemka kanaga una lo womimote ma ngale to ngini nia roriwo o pipi gena miaaho. To ngomi mia dodagi ma ngale gena o Jou Awi ronga asa isilamo, de lo ngone nanga dodiao ipipiricaya isususa kagena o Yerusalemka, ona magena aku yanako igogou ngone kanaga de nanga gaeli so ona aku pariwo. 	 Og ikke bare det, men som også er valgt av menighetene til å reise sammen med oss med denne kjærlighetsgave som kommer i stand ved vår tjeneste, for å fremme Herrens egen ære og vår redebonhet;


De yakokitoka yadala manga toka wodusu so imahoika. De manga toka wodudusu gena imatoore itemo, "We! Ngona manena o Gikimoi ma Ngopa!" Duma Una wasimaha kawa manga toka ibicara, sababu o toka lo iwinako Una magena o Salamati ma Kolano. 	 Også onde ånder fór ut av mange, og de ropte: Du er Guds Sønn! Og han truet dem og tillot dem ikke å tale, fordi de visste at han var Messias.


Ma orasi iqomaka ngohi o habari qaloloha tinisihabari nginika, de ngohi asa ma moi waasi o gaji sutu togolo nginika. Ngohi tomahadoku la asa o manara ma somoa tomasari la ngini gena aku nia dorou ma rabano tinitide. Awadede! Komagena de ngini nitemo ngohi gena isala. 	 Eller gjorde jeg synd da jeg ydmyket mig selv forat I skulde ophøies, idet jeg uten vederlag forkynte eder Guds evangelium?


Duma o Paulus wosingangasu o Barnabaska awi sininga ma rabaka itemo qalohawa nakoso o Markus iwingaho. Sababu una woholu imakangaho dede ona ma bati manga manara isibolo, sababu iqomaka o Pamfilia ma daeraka de ona yasinoto wadongosaka. 	 men Paulus syntes ikke at de skulde ta ham med som hadde skilt sig fra dem i Pamfylia og ikke var gått med dem til deres gjerning.


Ngohi gena ngini tininakoka igogou o Abraham awi ngopa de awi danoku. Duma ngaroko komagena, ma sababu ngini o bi moi-moi Ngohi tinidodotoka gena niamote niholu, so ma ngale Ngohi gena to ngini nia edekati nitemo asa Ngohi nitooma. 	 Jeg vet at I er av Abrahams ætt; men I står mig efter livet, fordi mitt ord ikke finner rum i eder.


De sababu o Betania ma doku de o Yerusalem ma kota ma soa gena ikuruwa, ma gaku gena nagala o kilo saangeka, 	 Men Betania lå nær ved Jerusalem, omkring femten stadier derfra,


Ona magena lo yodupa imatami ma simaka o puji ma tahuka de lo o rarame ma rabaka, la ma ngale o nyawa yakelelo bai! 	 og ha de øverste seter i synagogene og sitte øverst ved gjestebudene;


De o Yohanes wotemo o Yesuska, "Baba Guru, ngomi miwikelelo o nyawa moi o toka wodusu de to Ngona Ani ronga bai! So ngomi miwisimahawa, sababu una gena to ngomi mia dodiaowa." 	 Johannes sa til ham: Mester! vi så en som ikke er i følge med oss, drive ut onde ånder i ditt navn, og vi forbød ham det, fordi han ikke var i følge med oss.


O Gikimoi gena wolamo de Awi sininga foloi qaloha so wonaaso la ngone podadi to Una Awi nyawa masirete sidago lo Una magena igogou ngone powinako. Komagena so Una magena de Awi buturu masirete asa o bi moi-moi qangodu wonahike ngoneka la ma ngale ngone aku pooho ka sidutu ikakali de lo o moi-moi paaka imatero de Una wodudupa. 	 Eftersom hans guddommelige makt har gitt oss alt som tjener til liv og gudsfrykt, ved kunnskapen om ham som kalte oss ved sin egen herlighet og kraft


De o Yesus watemo onaka, "Nako nisumbayang, nitemo komanena, 'Mia Baba, migolo tanu to Ngona Ani ronga o nyawa yangodu isihoromati, de Ngona nokolano o duniaka, 	 Da sa han til dem: Når I beder, skal I si: Fader vår, du som er i himmelen! Helliget vorde ditt navn; komme ditt rike; skje din vilje, som i himmelen, så og på jorden;


So o Petrus waado wotuuruno, de o boosu ma rabaka wowosa de o baro magena, o orasi ipapasaka isisasangi o Yesus Awi sone ma bakeka, de lo Awi sahe isisasaoka wakelelo kagena ka ihadoku. Awi sahe ma baro masirete gena itupuko so yatingaka. 	 og at svededuken som hadde vært på hans hode, ikke lå sammen med linklærne, men var lagt sammen på et sted for sig selv.


De komagena lo ngini magena nidadi o Gikimoi Awi nyawaka. Ma orasi o dodoto itotiai, ena gena o habari qaloloha nihike o ngeko la aku ngini nisalamati, magena inisihabari so ngini niiseka, de ngini lo ma Kristus niwipiricayaka. So o Gikimoi asa ngini winihike o Gurumi Qatetebi kiaka winijajajika. Magena idadi o nonako moi igogou ngini gena nidadi to Una Awi nyawa. 	 i ham har også I, da I hadde hørt sannhetens ord, evangeliet om eders frelse - i ham har I og, da I var kommet til troen, fått til innsegl den Hellige Ånd, som var oss lovt,


"Ngini nia lako gena aku isitero de o poci. Nakoso ngini nia lako qaloloha, de nia ginano gena asa qatebi. 	 Øiet er legemets lys; er ditt øie friskt, da blir hele ditt legeme lyst;


Ai salam tosidingo ongo Priskila de o Akwila, komagena lo o Onesiforus de to una awi tahu ma raba moika. 	 Hils Priska og Akvilas og Onesiforus' hus!


Qabolo de o Petrus wosulo bilasu ona magena yaosi dede o Yesus Kristus Awi ronga. So yaosi qaboloka, de ona igolo o Petruska la bilasu wogogogesi dede ona hitilahi o wange muruo nagasi. 	 Og han bød at de skulde døpes i Jesu Kristi navn. De bad ham da bli der nogen dager.


Pei! Una wobarani so ngaroko o nyawa yadadala nanga simaka lo Una aku ka wobicara. Ngaroko komagena, duma nanga roriri moi lo waali la aku Una wikalaki. Nagala nanga roriri ona lo yanako Una magena o Salamati ma Kolano, eko idodooha. 	 Og se, han taler fritt ut, og de sier ikke et ord til ham; skulde virkelig våre rådsherrer være blitt overtydet om at han er Messias?


De Una lo wosuloka so o nguuhi ilalamo moi idadi sidago lo itaufani de o bi moi-moi iooho o duniaka o orasi magena asa isisaka. 	 og derved gikk den verden som da var, under i vannflommen.


De o gisisi itutura o tona qalolohaku ioho qaloha, gena imatero bato o nyawa o Gikimoi Awi demo magena yoiseka, de imagese de manga sininga ma rabaka imadiahi, so igogou o manara qaloloha yaaka. Kanaga manga manara qaloha sidago ma sopo ma para moruwange, kanaga manga manara qaloloha sidago ma sopo ma para moributanga, de kanaga lo manga manara qaloloha sidago ma sopo ma para ratu moi. Sidago kanena." 	 Og dette er de som er sådd i den gode jord: de som hører ordet og tar imot det og bærer frukt, tretti fold og seksti fold og hundre fold.


O orasi magena de o Yohanes Wooosi kanaga o bui ma raba kasi, de una woise ma ngale o kia ma Kristus wamomanara. So kagena de una awi nyawa wimomote yamuruo naga wasulo la ona itagi o Yesuska, ma ngale Una magena wisano. 	 Men da Johannes i fengslet hørte om Kristi gjerninger, sendte han bud med sine disipler og lot si til ham:


Bilasu ngona nanako done ma orasi o dunia ma dodoguka o nyawa o bi dorou moi-moi yaaaka gena foloisi yadala so magena yasisusa o bi nyawa ma somoa o manara itotiai yaaka. 	 Men dette skal du vite at i de siste dager skal det komme vanskelige tider.


so isupu ma duduka, de ona itemo moi de moika, "O nyawa una magena o dorou moi lo waakawa de sidago bilasu iwitooma eko o buika wisingosa." 	 og de gikk til side og talte med hverandre og sa: Denne mann gjør ikke noget som fortjener død eller lenker.


O Paulus awi ohoka ma manara, ena gena o dadaru ma dodalake o barono (eko lo o kemah) woaka la womasiija de awi manara gena, imatero de ona. So kagena wogoge awi ngale una de ona imatekemanara moi. 	 og da han drev samme håndverk, bodde han hos dem og arbeidet der; for de var teltmakere av håndverk.


O Iblis gena aku positero maro wipoputuru moi. De paakuwa o nyawa moi wipoputuru awi tahu ma rabaka powosa de awi arata pakoora, nakoso o tahu ma duhutu magena wipiliku waasi. So bilasu una o tahu ma duhutu wipoputuru magena powipiliku kasi, de asa potagi la awi arata pakoora. Komagena lo Ngohi nakoso o bi toka todusu, gena ma ngale ngaroko o Iblis wipoputuru, duma Ngohi masirete wisitura qaboloka. 	 Eller hvorledes kan nogen gå inn i den sterkes hus og røve hans gods, uten han først har bundet den sterke? så kan han plyndre hans hus.


De o Yesus iwimake, de una magena he o Samaria ma nyawa moi duma wobukuku wosuba, de awi sukuru watide Unaka. 	 og falt ned på sitt ansikt for hans føtter og takket ham; og han var en samaritan.


de wotemo, "Ya Baba, nako yaaku, tanu natide la noisitilaku o sangisara ma ngeko manena. Duma upa namote to Ngohi Ai sininga ma dupa manena, la tanu idadi de imaaka ka to Ngona Ani sininga ma dupa."(( 	 Fader! om du vil, da la denne kalk gå mig forbi! Dog, skje ikke min vilje, men din!


Ma orasi o Yakub wogiise o Mesir ma dokuka o gandum de maena, so ma nonomaka wasulo awi ngopa-ngopa, ena gena nanga ete de nanga topora, itagi imaija. 	 Men da Jakob fikk høre at det var korn i Egypten, sendte han våre fedre dit første gang;


O nyawa nagoona o Gikimoi Awi dupa yamomanara, ona magena to Ngohi Ai gianongoru, de muna magena to Ngohi Ai awabira, de lo muna magena to Ngohi Ai awa." 	 Den som gjør Guds vilje, han er min bror og søster og mor.


Mutuwade o bi nyawa ipipiricaya yododobiauka o orasi magena ona itagi o habari qaloloha isihabari kiaka bato. 	 De som nu var adspredt, drog omkring og forkynte evangeliets ord.


O demo magena woise, de o Musa woloqa o Mesirno, so o Midian ma dokuka wogoge maro o nyawa itatagino. De kagena asa wokawi so wamake o ngopa yanau yasinoto. 	 Men Moses flyktet for dette ords skyld, og blev en utlending i Midians land og fikk der to sønner.


La o habari ma ngale o Yesus magegena yaado sidago o Yudea ma daeraka de ma bi doku-doku ma sigilolika. 	 Og dette ord kom ut om ham i hele Judea og i hele landet deromkring.


Komagena so ngohi tomasidiado waasi nginika, de o surati manena ngohi asa talefo, la ma orasi done kagena tomasidiado, de upa he de o kuasa o Jouno ngini nia gogoho ma dorou magena tositiai de lo ngohi he tiningamo kawa. Sababu o Jou Awi kuasa woihike ngohika la ngini nia piricaya magena, upa tasisa, duma ka tosiputuru. 	 Derfor skriver jeg dette i mitt fravær, forat jeg ikke under mitt nærvær skal fare strengt frem efter den makt som Herren har gitt mig til å opbygge og ikke til å nedbryte.


Ma dodoguka, o Yesus womasimane kali Awi muri yamogiowo de moika, ma orasi magena imatamiye yooqo. Una wasidapano ona magena, sababu manga piricaya ka ma cunu de manga sahe qatogoi so ona yapiricayawa, kiaka o nyawa isingangasu o Yesus ona wikelelo masirete Una wooho kali. 	 Men til sist åpenbarte han sig for de elleve selv, mens de satt til bords, og han refset dem for deres vantro og hårde hjerte, fordi de ikke hadde trodd dem som hadde sett ham opstanden.


O nyawa ma binuka lo kanaga yamalo ka qaloha nakoso o wange yahiri, so o wange moi ifoloi ilamo de o wange ma somoa. Duma kanaga o nyawa ma binukali yamalo o wange qangodu ka imaketero. Qohaka, la ngone o nyawamoi-nyawamoi nako pahiri gena pamote nanga dupa masirete. 	 Den ene akter en dag fremfor en annen, den andre akter alle dager like; enhver være fullt sikker i sitt eget sinn!


Ona o kota manenaka imatolomuno ma ngale iwidanggutu o Yesus, maro iqomaka to Ngona Ani dupa so nositatapu qaboloka bilasu idadi de imaaka. 	 for å gjøre det som din hånd og ditt råd forut hadde besluttet skulde skje.


De magena upa lo ka niise, duma hika ngini o Gikimoi Awi demo magena niaaka. Upa sidago ngini ka niise, de magegena asa ngini masirete lo ka nikulai. 	 Men vær ordets gjørere, og ikke bare dets hørere, idet I dårer eder selv.


So Una wotemo o ngopeqeka muna magenaka, "Ngohi isisulo ma ngale ka o Israel awi ngopa de awi danoka, igogou ona magena o Gikimoi Awi dupa yamote kawa, maro o bi duba isisisa." 	 Men han svarte og sa: Jeg er ikke utsendt til andre enn de fortapte får av Israels hus.


Ngaroko komagena, duma ma awa motemo o rarame ma bi leleanika, "O kia bato Una wosulo nginika, magena ngini bilasu niaaka." 	 Hans mor sa til tjenerne: Hvad han sier eder, det skal I gjøre.


Ngona nanakoka o Gikimoi Awi bobita, 'Upa ngona notooma, upa ngona nosundali, upa ngona notosi, upa de o galaki ani dodiaoka gena ikokulai, upa nosidarafa de lo nahoromati ani baba de ani awa.' " 	 Budene kjenner du: Du skal ikke drive hor, du skal ikke slå ihjel, du skal ikke stjele, du skal ikke si falskt vidnesbyrd, du skal ikke frata nogen hvad hans er, hedre din far og din mor.


He! Ngini nakoso de nia ngauka, tanu niise o kia Ngohi de o Gurumi Qatetebi so mitemo o bi gogobu-gogobuka." 	 Den som har øre, han høre hvad Ånden sier til menighetene!


Mutuwade ngomi gena upa mia sininga qaceke. Ngaroko mia rohe manena kanaga ma buturu gena sutu ikurangi, duma o wange isigeto-geto ka mia sininga ma buturu magena asa foloisi ifero de idogo kali. 	 Derfor taper vi ikke motet, men om og vårt utvortes menneske går til grunne, så fornyes dog det innvortes dag for dag.


Nakoso Ngohi taakawa o nonako ihahairani, kiaka kanaga o nyawa moi lo waaka waasi, de magena ona manga dorou ihiwa so pasisalawa. Duma o orasi manena, ngaroko kanaga ona o nonako ihahairani magena yakeleloka, duma ona imiduhudu bai Ngohi de lo Ai Baba, so ona igogou de manga salaka. 	 Hadde jeg ikke gjort de gjerninger blandt dem som ingen annen har gjort, da hadde de ikke synd; men nu har de sett dem og allikevel hatet både mig og min Fader.


Sababu o nyawa la o Gikimoi Awi bobita qangodu de kanaga ngai moi yamotewa, ngaroko Una Awi bobita ma binuka yaaka qaboloka, duma ona magena maro o nyawa ma somoa la o moi-moi qangodu gena yatilakuka. 	 For enhver som holder hele loven, men snubler i én ting, han er blitt skyldig i alle.


Duma to ngini nia manara moi-moi ma rabaka, ma dodagi gena bilasu niaaturu itiai de ifato qaloha. 	 men la alt skje sømmelig og med orden!


De komagena ngini manena lo o orasi iqoqoma gena niadupa masirete niamote de niaaka. 	 iblandt dem vandret også I fordum, da I levde i disse ting;


"Ma orasi o susa de o sangisara magena ipasaka, de o wange de o ngoosa isiwa kawa so qapuputuka. So o dipa lo ihiti so o moi-moi qangodu o dipaka ma dodagi he yamote kawa, de o bi ngoma lo asa o dipaku itura. 	 Men straks efter de dagers trengsel skal solen bli formørket, og månen ikke gi sitt skinn, og stjernene skal falle ned fra himmelen, og himmelens krefter skal rokkes.


Manga sininga ma raba lo ihiwa o Gikimoi iwihoromati." 	 Det er ikke gudsfrykt for deres øine.


So upa nitemo ngohi de ai surati magena ma edekati ngini tinisimodo. 	 forat jeg ikke skal synes likesom å ville skremme eder med mine brev.


So nakoso o Gikimoi ma Ngopa wodupa ngini nia dorou ma rabano winipalako magena, igogou ngini asa winipalakoka. 	 Får da Sønnen frigjort eder, da blir I virkelig fri.


so ona magena yasinoto kawa, duma ka ka moi.' Ma ngale magegena so o kia igogou o Gikimoi wasirimoika, upa lo o nyawa pasiritinga." 	 Så er de da ikke lenger to, men ett kjød. Derfor, det som Gud har sammenføiet, det skal et menneske ikke adskille.


Ngini gena upa de o nyawa ma Kristus wipipiricayawa de nimarimoi maro nia dodiao nimomanara. Magena itiaiwa. Sababu o nyawa kiaka o moi-moi itotiai la yaaaka de kiaka o nyawa o moi-moi qatotorou la yaaaka, ona magena imaketerowa. Komagena lo idadiwa nakoso o nita de o bubutu gena isikacapu. 	 Dra ikke i fremmed åk med vantro! for hvad samlag har rettferd med urett, eller hvad samfund har lys med mørke?


So ma ngale o Makedoniaka ma nyawa manga sininga qaloloha gena miakeleloka, so ngomi o Titus miwibaja de migolo unaka la una wotagi wokahika kali nginika. Sababu una gena iqomaka dede ngini o roriwo o pipi magena nitolomu. Komagena so una miwisulo la o manara qaloloha magena wosidofa. 	 så vi bad Titus at likesom han før hadde begynt, således skulde han fullende hos eder også dette kjærlighetsverk.


O wange itiaika, nagala o cako mogiowo de sinoto, de ona imasidiado o doku moi o Samaria ma tonaka, ena gena isironga o Sikhar. O doku magena he yadumuka, de ona imasiwoma kekiaka o riho magenaka kanaga de o sumu moi. O Sikhar gena imakabati de o tona kekiaka iqoqomaka ona manga ete de manga topora o Yakub gena wihike awi ngopa o Yusufka. De kagena o riho magenaka kanaga o sumu moi isironga lo o Yakub awi sumu. Ma sababu to ona manga dodagi ikuru so o Yesus asa wimomoqoka, so Una womawoma de womatamiku kagena o Yakub awi sumu ma dateka. 	 og der var Jakobs brønn. Jesus, som var trett av reisen, satt nu der ved brønnen; det var omkring den sjette time.


O Mesirka manga cawaro moi-moi wisidotoka, de una magena o nyawa moi awi bicara qaloha komagena lo awi manara qaloha. 	 Og Moses blev oplært i all egypternes visdom, og han var mektig i ord og gjerninger.


Upa ngini niawosa nia bobareta idodoto, ona magena iqomaka o Gikimoi Awi demo yosihabari nginika. Niasosininga to ona manga manara kiaka yaaaka sidago ma orasi yosoneka, de maro ona yopiricaya, komagena ngini lo hika niopiricaya. 	 Kom i hu eders veiledere, som har talt Guds ord til eder! gi akt på utgangen av deres ferd, og efterfølg så deres tro!


La ma ngale ngona asa aku nanako itiai o bi moi-moi qangodu, inidodoto ngonaka gena, igogou de itero. 	 forat du kan lære å kjenne hvor pålitelige de lærdommer er som du er oplært i.


De o qopo magena ma rabano o bi galasosoko-galasosoko isupu de o duniaku iuti, de o buturu yahike imatero de o hai sosolota ma buturu. 	 Og ut av røken kom det gresshopper over jorden, og det blev gitt dem makt, slik som skorpionene på jorden har,


Kagena de o Yesus o deruku wopaneka, de wokahino kali o talaga ma sonongano Awi doku o Kapernaumka. 	 Og han gikk i båten og fór over og kom til sin egen by.


So ona yaruwange gena hika ngini niaqehe qaloha de niasikelelo onaka igogou ngini gena kanaga de nia dodaraka, la o bi gogobu yadala asa nia dodara gena yakelelo de lo yanako mia demo iqomaka, kiaka nia giliri misimamane onaka, magena itiai de itero. 	 Så vis dem altså sannheten av eders kjærlighet og av den ros vi har gitt eder, for menighetenes åsyn!


Nagoona yodupa o nyawa imomote Ngohi magena yariwo sababu igogou ona Ngohi Ai nyawa imomote, ngaroko ka o ake yasiudo, duma igogou ona magena done asa yamake manga fanggali o Gikimoino." 	 Og den som gir én av disse små endog bare et beger koldt vann å drikke fordi han er disippel, sannelig sier jeg eder: Han skal ingenlunde miste sin lønn.


So de o Yesus o talaga ma sonongano woliho de o nyawa yadadala widodamaha, ona magena yanali de imore. 	 Men da Jesus kom tilbake, tok folket imot ham; for alle ventet på ham.


Duma nakoso ngini magegena, kanaga o nyawa kiaka o Gikimoi wahihirika. De ngini magena la kanaga niwileleani kiaka Una wokolano, maro o imamka ona wisuba Unaka. De ngini lo maro o bangsa moi watingaka ma ngale Una masirete, de lo ngini gena nidadi ka to Una Awi nyawa masirete. O Gikimoi waaka komagena, la ma ngale Awi kuasa ma manara qaloloha de foloisi ilalamo gena aku nisihabari o bi nyawa yangoduka. Una magegena ngini winiasoka la niwipiricaya Una, maro o bubutuno winisisupu de winituluruka la to Una Awi nita ma siwa icarawa kagena ma rabaka aku niwosa. 	 Men I er en utvalgt ætt, et kongelig presteskap, et hellig folk, et folk til eiendom, forat I skal forkynne hans dyder som kalte eder fra mørke til sitt underfulle lys,


De itemo, "Hiwa de! Upa ma sababu Ani nonako ihahairani, duma ma ngale Ngona o Gikimoi Awi ronga ma dorou nogaka, sababu Ngona igogou ka o nyawa, duma ka Ani demo bato gena Ngona nomadadi maro o Gikimoi. Komagena so Ngona bilasu nosone." 	 Jødene svarte ham: For nogen god gjerning stener vi dig ikke, men for gudsbespottelse, og fordi du som er et menneske, gjør dig selv til Gud.


So o orasi magegena o Yesus kanaga o Yudea ma tonaka de woliho womasidiado o Galileaka gena, he ma para ma sinotoka o nonako ihahairani waaka. 	 Dette var det annet tegn som Jesus gjorde da han var kommet fra Judea til Galilea.


O orasi magena o deru Awi muri-muri yopapane gena he o talaga ma dongirabaka yahika ma soa he ikuruka. De o deru magena o moku-moku isipapaka, sababu o orasi magena o paro manga simano so yatomo. 	 Men båten var alt midt ute på sjøen og arbeidet hårdt mot bølgene, for vinden var imot.


Naguuna ma peqeka womiholuka de wokawi de o ngopeqeka ma somoali, una magena he wosundali ma ngale ma peqeka ma nonomaka. De lo naguuna yanau ma somoali o ngopeqeka mihoholuka muna magena womikawi kali, gena una lo wosundali qaboloka." 	 Hver den som skiller sig fra sin hustru og gifter sig med en annen kvinne, han driver hor, og hver den som gifter sig med en kvinne som er skilt fra sin mann, han driver hor.


De una wogiise o Yesus o Nazaret ma nyawa nogena wakahino, de una womatoore, "Ya, Yesus! O Daud awi ngopa de awi dano moiku, kodo! Noigalusiri ngohi!" 	 og da han hørte at det var Jesus fra Nasaret, begynte han å rope: Jesus, du Davids sønn! miskunn dig over mig!


Kagena de Una wosango wotemo, "Igogou, Ngohi manena Una. De ngini asa nikelelo Ngohi o Nyawa ma Duhutu tomatamiye o Gikimoi Wokokuasa Awi girinaka, de lo asa nikelelo o sorogaka de tokahino touti o lobi-lobi ma rabaku." 	 Jesus sa: Jeg er det, og I skal se Menneskesønnen sitte ved kraftens høire hånd og komme med himmelens skyer.


Bilasu komagena sababu o nyawa yasinoto manena ngini niangaho qabolo, ngaroko ona yakoorawa nanga giki ma tahu manena eko lo nanga giki ma duhutu muna magena ona imiaka qatorouwa. 	 For I har ført hit disse mennesker, som hverken er tempelranere eller spotter eders gudinne.


De o surati manena o gogobu manga simaka niabaca qabolo, de tanu nisidailako la o surati manena niasidingoli o gogobu o Laodikiaka ma ngale ona manga simaka lo aku yabaca kali. De komagena lo o surati moi tosidingo onaka, magena lo tanu ngini niamake de niabaca. 	 Og når dette brev er lest hos eder, da sørg for at det også blir lest i laodikeernes menighet, og at I får lese brevet fra Laodikea!


De lo ngohi todupa o bi ngopeqeka manga manara qaloha. So upa imasipake o baju qaloloha la yanau ona foloi yadupa, duma bilasu imasipake o baju itotiai la o nyawa aku yahoromati onaka. So upa sidago manga baju ma ija ihahali-hali, de manga hutu yaaka qaloha poli, de lo manga guule de manga ngati-ngati o guraci eko o mutiara imasipake la manga edekati yanau asa ka ona yadupa. 	 likeså og at kvinnene skal pryde sig med sømmelig klædning, i tukt og ære, ikke med fletninger og gull eller perler eller kostelig klædebon,


Kanaga lo o bi nyawa ma somoa itemo, "Una magena iqoqoma ma nabi Elia de womasimane kali." De ma binukali itemo, "Una manena o nabi moi o orasi iqoqomaka de kanaga wooho kali." 	 men av andre at Elias hadde vist sig, men av andre igjen at en profet, en av de gamle, var opstanden.


Nako o bi gota qaloloha gena ma sopo lo qaloha. De lo nako o bi gota qatotorou gena ma sopo lo qatorou. Ngini asa nianako o gota qaloloha de o gota qatorou nako ma sopo gena ninano. Komagena lo ngini asa nianako Ngohi manena qaloha eko qatorou, nakoso to Ngohi Ai manara ma sopo gena nianano. 	 La enten treet være godt og dets frukt god, eller la treet være dårlig og dets frukt dårlig; for på frukten skal treet kjennes.


So o bui ma sahe wosingangasu o Pauluska wotemo, "Baba-baba, o Roma ma bobareta isulo ngohika la tinisisupu. So nitagi niliho bato, de nimapopongo de upa lo nitoosa." 	 Fangevokteren fortalte da disse ord til Paulus: Styresmennene har sendt bud at I skal gis fri; så gå nu ut og dra bort i fred!


Ma Kristus Awi demo mioiseka de lo minisingangasu nginika gena, maro ma duuruka magenena: O Gikimoi Una Awi sininga ma rabaka gena o dorou moi lo ihiwa, maro o nita so kanaga o bubutu lo ihiwaka. 	 Og dette er det budskap som vi har hørt av ham og forkynner eder, at Gud er lys, og det er intet mørke i ham.


So awi kadato ma rabaka wowosa kali, de wosulo la o Yesus lo wisingosa kali, so wotemo o Yesuska, "So Ngona igogou o kiano." Duma o Yesus ka o demo moi lo wosangowa. 	 og han gikk atter inn i borgen og sa til Jesus: Hvor er du fra? Men Jesus gav ham intet svar.


Kagena de o Yesus o ngopa-ngopa magena waaso de wotemo Awi muri-murika, "Niaqohaka, la o bi ngopa ona magena yahino Ngohino. Upa lo niafati de lo niasimahawa. Sababu o bi nyawa imatero maro o ngopa ona manena asa yaaku iwosa o Gikimoi Awi paretaka. 	 Men Jesus kalte dem til sig og sa: La de små barn komme til mig, og hindre dem ikke! for Guds rike hører sådanne til.


so ona magena yasinoto kawa, duma ka ka moi.' 	 og de to skal være ett kjød. Så er de da ikke lenger to, men ett kjød.


O kawi ma adati gena ngini ningodu bilasu nisigise. Upa niatilaku, sababu o nyawa la kanaga o nyafusu ma dorou yaaka eko yosundali, ona magena o Gikimoi asa wafanggali de o dorou. 	 Ekteskapet være i akt og ære hos alle, og ektesengen usmittet! for horkarler og ekteskapsbrytere skal Gud dømme.


So una o puji ma tahu magenano wosupu de kadoke ma dateka wotagi o Titius Yustus awi tahuka, una o Yahudika ma nyawa wisowo duma wodupa wosusuba o Gikimoika. 	 Så gikk han bort derfra, og tok inn i et hus som tilhørte en mann ved navn Justus, som dyrket Gud; hans hus lå like ved synagogen.


So kagena de Una wakahino kali Awi muri-murika, de wotemo onaka, "He! So ngini nimasiwomasi de nikiolosi? Boloka! Ma orasi imasidiadoka, Ngohi o Nyawa ma Duhutu manena isidoa o nyawa ma dorou manga gia ma sohaka. 	 Da kom han til disiplene og sa til dem: I sover altså og hviler eder! Se, timen er nær da Menneskesønnen skal overgis i synderes hender;


Nia Baba kadaku o sorogaka gena Awi dodara itotiai o bi nyawa yangoduka, so ngini lo bilasu nia dodara itotiai o bi nyawa yangoduka." 	 Derfor skal I være fullkomne, likesom eders himmelske Fader er fullkommen.


Una wotemo, "Awadede! Ngohi o dorou taakaka. O nyawa moi Awi sala ihihiwa gena towisiija sidago Una bilasu wisangisara de iwitooma!" Duma ona iwisango, "Ngomi gena miomaha-mahawa bai! Magena ani sala masirete!" 	 Jeg har syndet da jeg forrådte uskyldig blod. Men de sa: Hvad kommer det oss ved? Se du dertil!


O Gurumi Qatetebi wosulo so o Barnabas de o Saulus bilasu imajobo o Siprus ma guraka. So o Antiokhiaka de itatagi yakahoko o Seleukia ma bobaneko, so kagena de asa o deruku ipane so iside yakahika o Siprus ma guraka. 	 Da de nu således var utsendt av den Hellige Ånd, drog de ned til Seleukia og seilte derfra til Kypern,


Ai sininga imore de qanali o Gikimoika, sababu Una ai dorouno woisisalamati. 	 og min ånd fryder sig i Gud, min frelser,


Una magegena ngomi mia sangisara de mia susa moi-moi qangodu ma rabaka kanaga to ngomi mia sininga wosiputuruka, so maro Una ngomi mia sininga wosiputuruka, komagena lo o nyawa la kanaga o sangisara de lo o susa ma rabaka ona magena manga sininga lo ngomi aku misiputuru. 	 han som trøster oss i all vår trengsel, forat vi skal kunne trøste dem som er i all slags trengsel, med den trøst hvormed vi selv blir trøstet av Gud!


Pei! Idodooha, ngini kanaga o bobita magena niamote, eko hiwa. Nimasosininga! O Gikimoi Awi demo magena ma sihino nginino qasowo bai! De o demo magegena inisihabari ka cawali nginika hiwa bai! 	 Eller var det fra eder Guds ord gikk ut? eller er I de eneste det er nådd til?


So komagena lo ngone o orasi manenaka de nanga rohe maro o Adam awi rohe la o duniaka pooho. De o orasi ma simaka ngone done asa de nanga rohe maro ka ma Kristus Awi rohe la pooho o soroga ma rabaka. 	 og likesom vi har båret den jordiskes billede, så skal vi og bære den himmelskes billede.


O orasi magena o Yahudika ma nyawa o Yesus wipipiricaya foloisi idogo-dogo, de kagena de o Yahudika ma nyawa iyoyunanika imatekesikoholu de o Yahudika, so ona iyoyunanika itemo, "O wange isigeto o oho ma roriwo yasitoku de mia ngopeqeka ibabaloka manga gimina ikurangi." 	 I disse dager da disiplenes tall øket, gav de gresktalende jøder sig til å knurre mot hebreerne over at deres enker blev satt til side ved den daglige utdeling.


So, ai dodiao nipipiricaya, ngini gena moi de moika bilasu upa nimatekesibicara qatorou. Sababu nakoso ngini nia dodiaoka niasibicara qatorou de lo niasisala gena, igogou ngini lo asa o Gikimoi Awi bobita nisibicara qatorou de lo nisisala. De nakoso Awi bobita nisisala gena, ngini lo asa Awi demo magena niaakawa so niahiri Awi bobita kiaka gena isala. 	 Baktal ikke hverandre, brødre! Den som baktaler en bror eller dømmer sin bror, han baktaler loven og dømmer loven; men dømmer du loven, da er du ikke lovens gjører, men dens dommer.


Una ka wanako Awi muri-muri manga sininga de o kia ona isibicara. So Una wotemo onaka, "Ce! Ngini nia sininga isusa ma ngale to ngini nia roti ihiwa. Kodo! Kiaso nia piricaya ikurangi maro komagena. 	 Men da Jesus merket det, sa han til dem: I lite troende! hvorfor tenker I ved eder selv at det er fordi I ikke har tatt brød med?


Ato toise o ili moi o sorogano. O ili ma kuguru gena koloko o ake qasosihilo, o diwotu ma dupuru eko koloko o bi kecapi isigoguule ma ili. 	 Og jeg hørte en røst fra himmelen som lyden av mange vann og som lyden av en sterk torden, og røsten jeg hørte, var som av harpespillere som spilte på sine harper.


Duma o kia bato nia siningano isusupu de nia uruno itemo, magena inisitorou o Gikimoi Awi simaka. 	 Men det som går ut av munnen, det kommer fra hjertet, og dette er det som gjør mennesket urent.


Nakoso o kolano moi de awi doku-doku la ona magena kanaga imakitinga, cawali o putu de o wange imatekekokangamo, de ma ngale ona manga rimoi gena asa ibiau so isisa. 	 Om et rike kommer i strid med sig selv, kan dette rike ikke bli stående,


Qabolo de ma kapitaka o Yesus wotemo, "Notagi noliho bato! Sababu maro o kia ngona nopipiricaya magena asa igogou idadi." De o orasi magena bato awi leleani gena wilohaka. 	 Og Jesus sa til høvedsmannen: Gå bort; dig skje som du har trodd! Og hans dreng blev helbredet i den samme stund.


Ma ngale de o bi imamka ma bi sahe manga surati kuasa magegena so ngohi totagi o Damsyikka. 	 Under dette drog jeg da også til Damaskus med makt og myndighet fra yppersteprestene;


Mutuwade, mia baba Gubernur minihohoromati, o bi moi-moi qangodu ngona naakaka magena maro ani pahala ilalamo moi ngomika, de qangodu magenena done o kiawa minisifanggali. 	 Da vi har dig å takke for megen fred, og da ved din omsorg forbedringer i alle måter og på alle steder blir dette folk til del, så skjønner vi på dette, mektigste Feliks, med all takksigelse.


Komagena o wange isigeto-geto muna momatotoore. So o Paulus witoosa so wongamo de womakiliho munaka, de wotemo o toka magenaka, "Dede o Yesus Kristus Awi kuasa ngohi tonisulo ngona nosupu o ngopeqeka magenano." De o orasi magena qabolo o toka magena isupu de miqohaka o ngopeqeka magena. 	 Dette gjorde hun i mange dager. Da harmedes Paulus og vendte sig om og sa til ånden: Jeg byder dig i Jesu Kristi navn å fare ut av henne! Og den fór ut i samme stund.


O orasi magena qabolo de o deru ma nyawa ona magena imapongo-pongo manga deru ma awa isiguti o teoku, de manga manara koloko o tapu yasiha mia deru ma nomaku, ena momongo ona magena manga edekati iuti sadina o dududusa la mia deru magena yodongosa. 	 Men sjøfolkene søkte å rømme bort fra skibet og firte båten ned i havet, idet de lot som om de vilde legge ankere ut fra forstavnen;


Qabolo de wotemo kali, "O Gikimoi wopareta gena, posiade-ade, 	 Og atter sa han: Hvad skal jeg ligne Guds rike med?


Ma orasi o Yesus wodola o dipaye de ona ka imagoginanosi, ato imatodoka o nyawa yasinoto manga baju qaare yahino so imaokoye to ona manga dateka, 	 Og mens de stirret op mot himmelen idet han fór bort, se, da stod to menn hos dem i hvite klær,


So kanaga lo o Yahudika manga imam ma sahe moi, awi ronga o Skewa, to una awi ngopa yatumudingi ona o doku de o soaka itagi ma ngale o bi toka yodusu. Kagena de ona lo asa yodusu de itemo de o Jou Yesus Awi ronga, gena komanena, "O Yesus Awi ronga maro o Paulus wosibobicara gena so ngohi totemo de tonisulo nosupu." 	 Det var nogen sønner av Skevas, en jødisk yppersteprest, syv i tallet, som gjorde dette.


De lo o nyawa nakoso ona o dodoto ikokulai yaholu de Ngohi ipiricaya qaputuru maro o prajurit moi imakudubu sidago lo watura, de ona magena asa Ngohi o bi moi-moi qangodu tahike onaka. De lo Ngohi asa todadi to ona manga Gikimoi, de ona asa yodadi to Ngohi Ai ngopaka. 	 Den som seirer, skal arve alle ting, og jeg vil være hans Gud, og han skal være min sønn.


Hika nia sopo nisimane kasi, imatero de nia dorou qangodu niapalako, la aku tinipiricaya igogou ngini gena nimatoba de nimatodubaka. De upa lo nia sininga ma rabaka niatagapi de nitemo, 'Igogou, ngomi manena o Abraham awi ngopa de awi danoku so mia dorou ma fanggali gena miamakewa.' Komagenawa. Ngohi totemo nginika, igogou de o bi teto-teto manena bato o Gikimoi gena aku waaka o Abraham awi ngopa de awi dano so qadoohawa. Nakoso ngini nimatoba de nimatodubawa gena, bilasu Una asa winifanggali de o dorou. 	 Bær derfor frukter som er omvendelsen verdige, og gi eder ikke til å si ved eder selv: Vi har Abraham til far! for jeg sier eder at Gud kan opvekke Abraham barn av disse stener.


"Baba Guru, o bobita kiaka foloi ilamo de o Gikimoi Awi bobita qangodu manena." 	 Mester! hvilket bud er det største i loven?


Woleleleani ma nonomaka, una magena wahino wirisima de wotemo, 'Tuangi, iqomaka o pipi o guraci moi noihihike ngohika, magena ma dogo gena ngai mogiowoli.' 	 Da kom den første frem og sa: Herre! ditt pund har kastet av sig ti pund.


So o orasi manena tinibaja de togolo nginika la tanu nia sininga foloisi ilamo. Sababu ngone manena moi lo asa posonewa eko poboditowa, so cawali ka to ngone nanga deru bato. 	 Og nu ber jeg eder være ved godt mot; for ingen sjel iblandt eder skal forgå, men bare skibet.


La magena qabolo de o Yesus wotemo Awi muri-murika, "Nitagi o deruku nipane la niside kadoka o talaga ma sonongaka. Ngohi asa o nyawa yadadala ona magena tasulo iliho kasi." 	 Og straks nødde han sine disipler til å gå i båten og sette over til hin side før ham, inntil han hadde latt folket fare.


Kanaga o malaikat ma tumudingika done ma orasika awi trompet magena wawuwu, de o Gikimoi Awi edekati waiihu gena asa waaka ma ngale Awi dupa wosiboloka. Awi edekati magena imatero de o kia wasingangasu Awi sosulo-sosuloka, ena gena o bi nabi-nabika." 	 men i de dager da den syvende engels røst blir hørt, når han skal blåse i basunen, da skal Guds hemmelighet være fullbyrdet, således som han forkynte for sine tjenere profetene.


Ena gena, ona yodupa yaaka o bi moi-moi kia bato wodudupawa, so manga dorou gena Una asa wafanggali de o dorou. De ona lo yodupa ngaroko o wange itotiai, duma yorarame de ikalala poli so ona manga maqe gena ifoloisi ilamo. Ena gena, ma orasi ngini o gogobu nia dolomu ma oqo ilalamo ma rabaka, de ona ka manga rohe ma nyafusu masirete yamote de yaaka, sidago lo ma ngale ona magena ngini lo nimaqe de nia ronga ma dorou o nyawa yogaka. 	 og få urettferdighets lønn. De setter sin lyst i å bruke dagen til vellevnet; disse styggelser og skamflekker, de fråtser i sin svik når de holder gilde med eder;


O Nahadi ma wangeka ngomi o Yesus miwipipiricayaka mingodu mimatolomuno ma ngale o oqo qatetebi miaaka, duma o Paulus womibobicara kasi sababu ma langino de asa womajobo, so mia dodolomu gena sidago o putu itongiraba. 	 På den første dag i uken var vi samlet for å bryte brødet; Paulus holdt da samtaler med dem, for han skulde fare derfra den næste dag, og han drog sin tale ut like til midt på natten.


Komagena lo nakoso o nyawa kanaga de manga manara qaloloha, gena aku panako itiai. Duma o nyawa kanaga lo de manga manara qaloloha imasipongoka, duma o orasi ma simaka done asa manga manara qaloloha magegena aku panako itiai. 	 Likeså er og de gode gjerninger åpenbare, og de som det ikke er således med, kan dog ikke skjules.


Komagena lo Una wisiterowa de o imam wilalamo ma somoa. O imam magena o wange isigeto-geto bilasu manga gaso o haiwani gena wosisuba o Gikimoika, ma nonomaka o gaso la idadi awi dorou masirete ma ija, qabolo de o gaso la idadi o nyawa yadala manga dorou ma ija. Duma o Yesus gena ka ma moi o gaso wosisuba o Gikimoika, ma orasi Una Awi rohe masirete wahike so wosone. De Una Awi suba ma gaso magena upa he wosidadu wahike kali. 	 en som ikke hver dag trenger til, likesom yppersteprestene, først å frembære offer for sine egne synder, derefter for folkets; for dette gjorde han en gang for alle da han ofret sig selv.


Magena de o malaikat de lo awi dodiao magena itagi o Gikimoi Awi sosulo-sosuloka ona yangodu yabicap kasi. Yacapka, de ngohi toise kanaga yaeto manga dala gena yacala 144, gena manga sihino o Israelka manga ngopa de manga danoku yamote manga soa de manga doku qangodu. 	 Og jeg hørte tallet på dem som var beseglet: hundre og fire og firti tusen beseglede av alle Israels barns stammer:


So o Petrus wosano munaka, "Hika nodedemo ngohika, igogou to ngini nia tona ma ija cawali ma lamo manena?" De muna mosango motemo, "Iteroka, ma ija cawali ma lamo magena." 	 Peter tok da til orde og sa til henne: Si mig: Var det for denne pris I solgte akeren? Hun sa: Ja, for denne pris.


Kagena de o nyawa moi lo yobarani kawa wisano Unaka. 	 For de vågde ikke mere å spørre ham om noget.


"La ma orasi o susa de o sangisara magena ipasaka, de o wange de o ngoosa isiwa kawa so qapuputuka. 	 Men i de dager, efter den trengsel, skal solen bli formørket og månen ikke gi sitt skinn,


De una magena asa wotemoli nginika, 'Igogou, ma ngale ngini kiano ngohi tininakowa. Ngini gena ngohi tinidodoohawa. Ningodu gena kanaga de nia gogoho ma dorou bai!' 	 Og han skal si: Jeg sier eder: Jeg vet ikke hvor I er fra; vik bort fra mig alle I som gjorde urett!


Duma o surati moi polefo onaka o bobita ngai muruo naga ma demo, gena komanena: bilasu upa o lake o bi goma isisusuba gena yaoqo, de upa o bi haiwani yagogohore la isoneka de yaoqo, de upa lo ma au yaudo. 	 men skrive til dem at de skal avholde sig fra avgudenes urenhet og fra hor og fra det som er kvalt, og fra blod.


De o demo de o dodoto tosihohabarika magena ngohi tosibicara, upa de ai demo icocawaro so tinibaja, duma ma orasi o habari qaloloha ngohi tinisihabari gena itotiai nginika de o Gurumi Qatetebi ma kuasa la aku ngini tinisikelelo. 	 og min tale og min forkynnelse var ikke med visdoms overtalende ord, men med Ånds og krafts bevis,


So kagena de ona yabaja de o pipi yahike o nyawa yamuruo nagaka, ma ngale ona bilasu itemo komanena, "Ngomi miiseka o nyawa una manena wisiceke o Gikimoi de lo Awi bobita o Musa walelefo." 	 Da traff de lønnlig avtale med nogen menn som sa: Vi har hørt ham tale bespottelige ord mot Moses og Gud.


Sababu ma orasi ngohi nia kota manenaka totagi-tagi de tininano gena ningodu de nia seri ma tahuka la kagena niasuba, de ngohi takelelo o riho moika kagena isilefo, 'Kanena powisuba o Giki Moi Powinanakowa.' Mutuwade ngaroko ngini niwisubaka, duma niwinakowa. So ma ngale magegena ngohi tinisingangasu nginika. 	 For da jeg gikk omkring og så på eders helligdommer, fant jeg også et alter som det var satt den innskrift på: For en ukjent Gud. Det som I altså dyrker uten å kjenne det, dette forkynner jeg eder.


Ilaha! Totemo, ngaroko, idodooha ngini o Galatia ma nyawa, o Yesus Kristus o sangahadika wodupa wosone gena tinidoto qaboloka, duma nia sininga ma rabaka asa itiai waasi so ka isalasi. Cedeke! Nagala kanaga o nyawa gena to ngini nia siningaka igogou isigamamuka. 	 I uforstandige galatere! hvem har forgjort eder, I som har fått Jesus Kristus malt for øinene som korsfestet?


Duma ona ka yotagi ma ngale isihabari kagena o soa de o doku ma sigilolika. 	 Men de gikk ut og utbredte ryktet om ham i hele landet deromkring.


De ngomi lo kanaga mia dodiao wopipiricaya moili miwisulo la o Titus awi dodagi nginika gena wimote. Mia dodiao una magena igogou o bi doku ma gogobu yangodu iwihoromati, sababu awi manara gena o habari qaloloha wosihohabari. 	 Og med ham sender vi og den bror som ved sin virksomhet for evangeliet har vunnet ros i alle menigheter,


Una de awi ili ilamo-lamo wotemo, "He! O Gikimoi gena wolamo so ngini o nyawa ningodu bilasu ka Una magenaka niwihoromati de niwisigiliri. Sababu o Gikimoi o nyawa yangodu gena asa wafanggali manga loha eko manga dorou gena ma orasi he yaadoka. So ngini lo bilasu ka o Gikimoi niwisuba, sababu Una magegena o soroga, o dunia, o teo de lo o bi ake ma jobubu qangodu gena wosidadika." 	 og han sa med høi røst: Frykt Gud og gi ham ære! for timen for hans dom er kommet; og tilbed ham som gjorde himmelen og jorden og havet og vannkildene!


Ngohi totemo, kanena naga moi ifoloi ilamo de o Gikimoi Awi Tahu. 	 Men jeg sier eder at her er det som er større enn templet.


De muna motemo, "Baba, o sumu manena duruhe iluku de Ngona gena Ani ember ihiwa, so kekiano done asa Ngona o ake noqehe la ngohi aku o oho ma duhutu magena tamake. 	 Kvinnen sier til ham: Herre! du har jo ikke noget å dra op vann med, og brønnen er dyp; hvor har du da det levende vann fra?


De o bi nyawa ipipiricaya kadoka o Antiokhiaka orasi isigeto-geto yanali de manga more ifoloi, de o Gurumi Qatetebi Awi kuasa qaasu-asu manga sininga yapareta. 	 Men disiplene blev fylt av glede og den Hellige Ånd.


Igogou, Ngohi o Nyawa ma Duhutu manena asa tosone maro o kia o Gikimoi wositatapuka. Duma naguuna woisiiija Ngohi, kodo, o nyawa una magena awi bodito qatubuso!" 	 For Menneskesønnen går vel bort, som bestemt er; men ve det menneske ved hvem han blir forrådt!


So o Yahudika ma nyawa Una wipipiricayaka kanaga o Yesus wadedemo kali, onaka wotemo, "Nakoso ngini niagogou nimasigocoho Ngohi Ai dodotoka gena, ngini asa nidadi Ngohi Ai nyawa imomote. 	 Jesus sa da til de jøder som var kommet til tro på ham: Dersom I blir i mitt ord, da er I i sannhet mine disipler,


De lo nako o goginitano, de ngini nitemo, 'O wange manena asa imuura, niakelelo o lobi kogena idolaka de lo ma dipa qasosawalaka.' Ngini nianako qaloha idodooha de o dipa niatailako. Duma nianakowa idodooha nianano o kia naga o orasi manena o Gikimoi waaaka.)) 	 og om morgenen: Idag blir det uvær, for himmelen er rød og mørk. Himmelens utseende vet I å tyde, men tidenes tegn kan I ikke tyde.


Kanaga to Ngohi Ai sininga ma rabaka moiwa tacoho de taaka. Duma nakoso o nyawa manga loha de manga dorou tahiri, magena tamote ka imatero de o kia naga Ai Baba wododedemo Ngohika. Mutuwade Ngohi gena tatailako itiai, sababu upa to Ngohi Ai dupa tamote, duma tamote ka Ai Baba masirete Awi dupa, Una woisulo so Ngohi tahino." 	 Jeg kan ikke gjøre noget av mig selv; som jeg hører, så dømmer jeg, og min dom er rettferdig; for jeg søker ikke min vilje, men hans vilje som har sendt mig.


O orasi magena o nabi yamuruo naga o Yerusalemka de yakahino o Antiokhiaka. 	 I disse dager kom det nogen profeter ned fra Jerusalem til Antiokia,


So qabolo de o Yesus o dokuka womahoika, de maro Awi biasa moi so wotagi kali o Zaitun ma Talaka, de lo Awi muri-muri wimote. 	 Og han gikk ut og vandret efter sedvane til Oljeberget; men hans disipler fulgte og med ham.


Sababu ngone gena o kia naga o nyawa manga singangasu magena aku popiricaya, duma ifoloi popiricaya o kia naga o Gikimoi Awi singangasu ngoneka, de ma ngale ma Ngopa gena Una wonasingangasuka. 	 Tar vi imot menneskenes vidnesbyrd, da er Guds vidnesbyrd større; for dette er Guds vidnesbyrd at han har vidnet om sin Sønn.


Mutuwade bilasu namote mia demo manena: Kanaga o nyawa yaruha ona isasi lo qabolo o Gikimoika. 	 Gjør nu derfor som vi sier til dig! Vi har her fire menn som har et løfte på sig;


O kolano ona magena manga edekati isirimoi so to ona manga kuasa maro o kolano gena yahike o haiwani ilalagoka. 	 Disse har én tanke, og sin kraft og sin makt gir de til dyret.


De o Yesus wosango de wiaso, "Nahino!" De o Petrus o deruku wouti, so o ake ma qokuko wotagi wakahika o Yesuska. 	 Han sa: Kom! Og Peter steg ut av båten og gikk bortover vannet for å komme til Jesus.


Iqoqomaka ngini nimuruo naga lo komagena niaakaka. Duma ngini magena nia dorou qangodu nanga Gikimoi asa wosiapongu de waaka so, maro Una Awi sininga, komagena lo to ngini nia sininga qatetebi de lo itotiai. Magena qangodu idadi de Awi Gurumi ma kuasa sababu o Jou Yesus Kristus niwipiricayaka. 	 Og således var det med somme av eder; men I har latt eder avtvette, I er blitt helliget, I er blitt rettferdiggjort i den Herre Jesu navn og i vår Guds Ånd.


Komagena so yanau la kanaga o sumbayang ma rabaka eko o Gikimoi Awi demo yosingongangasu gena, nakoso ona yaaka maro manga peqeka yaaka so manga sahe lo yatalakeka, de ona magena manga sahe ma Kristus gena asa wisiceke. 	 Hver mann som beder eller taler profetisk med noget på hodet, vanærer sitt hode;


Igogou, iqomaka o Gikimoi Awi sasi ma demo gena ma ngale o Yahudika ma nyawa, so ona magenaka wotemo, "Ce! Ona gena tasimahawa yowosa la yogoge dede Ngohi." Una ona wasimahawa, sababu ona magegena Una wisigise iholu. 	 Og om hvem var det han svor at de ikke skulde komme inn til hans hvile, uten om dem som ikke hadde villet tro?


Sababu nakoso o tahu ma sosoqe la waakaka de awi pipi qamataka, so idadiwa o tahu magena wosibolo, de o bi nyawa yangodu la yakelelo, ona magena asa wisiihe unaka. 	 forat ikke, når han har lagt grunnen og ikke er i stand til å fullføre det, alle de som ser det, skal begynne å spotte ham og si:


Komagena ngohi tinidedemo, upa de ma sababu ngohi tasari ma ngale o pipi ngohi nihike, duma sababu ngohi asa tasari la tanu ngini nihike ngohika gena, kanaga ma ngale maro o nagi ma bobangu moi magena o Gikimoi Awi laha ifoloisi idala winisidumu nginika. 	 Ikke at jeg attrår gaven, men jeg attrår den frukt av den som rikelig kommer eder til gode.


Sababu ngini gena ngaroko kanaga nia guru de ma cala-cala la inidoto ma Kristus niwimote, duma ka cawali ngohi tomatengo todadi maro to ngini nia baba. Gena ma orasi ngohi toqomaka, o habari qaloloha tinisihabari so ngini o Yesus Kristus niwipiricayaka. Komagena so ngohi tinidododara ngini maro ai ngopa-ngopa masirete. 	 For om I og har ti tusen læremestere i Kristus, så har I dog ikke mange fedre; for jeg har avlet eder i Kristus Jesus ved evangeliet.


Magena asa inasitodokano idadi, ma deka gena maro nanga lako itawi ka ma moi, de ma orasi o dunia ma dodoguka o Gikimoi Awi trompet yawuwu. Sababu o trompet magena yawuwuka, de isosone asa yasioho kali de o rohe kiaka ibaka kawa, so aku ioho ka sidutu ikakali. De ngone la kanaga poohosi nanga rohe asa inatagali. 	 i et nu, i et øieblikk, ved den siste basun. For basunen skal lyde, og de døde skal opstå uforgjengelige, og vi skal forvandles.


So komagena lo ngini, nakoso o bi moi-moi nginika gena qangodu niapalako waasi, de yaakuwa ngini magena nidadi to Ngohi Ai nyawa imomote." 	 Således kan da ingen av eder være min disippel uten at han opgir alt det han eier.


De lo nanga dodiao o Yesus iwipipiricayaka upa sidago ona manga oho magena ma faida ihiwa, so bilasu imadoto la o manara qaloloha yodupa yaaka igogou, ma boboloi o nyawa isususa yariwo. 	 Også våre må lære å gjøre gode gjerninger, alt efter som det er trang til, forat de ikke skal være uten frukt.


Mutuwade ngini done nitago la nisangisara de nitooma. De ngini manena o bi bangsa yangodu asa niduhudu sababu ngini Ngohi nimomote. 	 Da skal de overgi eder til trengsel og slå eder ihjel, og I skal hates av alle folkeslag for mitt navns skyld.


Magena de una womajoboka wokahika awi babaka. O tahuka de ma gaku kasi, de awi baba asa wikeleloka. De awi galusiri ibao so womagogora wisibubusu awi ngopa, de wimake una so wikololo de lo wihame. 	 Og han stod op og kom til sin far. Men da han ennu var langt borte, så hans far ham, og han ynkedes inderlig, og løp til og falt ham om halsen og kysset ham.


Ai saturu o nguusu wodadato gena, positero de o Iblis. O gugutu gena positero de o dunia ma dodogu. De youutu gena, positero de o bi malaikat. 	 fienden som sådde det, er djevelen; høsten er verdens ende; høstfolkene er englene.


Ngohi, Tertius, o Jou Awi nyawa moi lo ai salam tosidingo nginika. O surati manena o Paulus awi demo gena ngohi talelefo. 	 Jeg Tertius, som nedskriver brevet, hilser eder i Herren.


De lo nianako ngohi tokaeli tosihabari nginika ma ngale de magena aku tiniriwo, de ngohi lo tinidotoka nia dodolomu ma rabaka de lo nia tahu moi-moika. 	 hvorledes jeg ikke holdt tilbake noget av det som kunde være eder til gagn, men forkynte eder det og lærte eder det offentlig og i husene,


Sababu o Gikimoi Awi demo gena o demo foloisi ilalamo sababu ioho ka sidutu ikakali de lo ikokuasa. O demo magena ifoloi qadoto de o sumarangi ma doto sinotoka, sababu o demo magena aku isuru sidago o nyawa manga jiwa de manga gurumi ma batika, maro kanaga o sumarangi moi lo aku isuru de isioto ma bati o kobo de lo ma nihaka. O demo magegena aku o bi nyawa moi-moi o bi moi-moi manga sininga ma rabaka isipelenga de yatailako. 	 For Guds ord er levende og kraftig og skarpere enn noget tveegget sverd og trenger igjennem, inntil det kløver sjel og ånd, ledemot og marg, og dømmer hjertets tanker og råd,


De o bobita ma sinotoka gena, 'Bilasu nadodara ani dodiao maro ka to ngona ani rohe masirete.' 	 Men det er et annet som er like så stort: Du skal elske din næste som dig selv.


Komagena ma nonomaka o nyawa isosoneka de yasioho kali. Ona magena nakoso ma nonomaka ioho kali gena, ona asa isosanangi de lo yatetebi eko manga sininga ma rabaka o dorou moi lo ihiwa. Ona magena ngaroko isoneka, duma upa ona asa yosone ma sinotoka. Gena upa o narakaka yaumo. Ona ka idadi ma ngale o Gikimoi de lo o Yesus Kristus gena Manga nyawa isihohabari maro to Ona Manga sosulo, de ona lo asa ikolano dede o Yesus Kristus ma deka o taungu cala moi ma rabaka. (Duma ona isosone ma binuka yasioho waasi, gena yodamaha ma orasi o taungu cala moi magena ipasa kasi.) 	 Salig og hellig er den som har del i den første opstandelse; over dem har den annen død ikke makt, men de skal være Guds og Kristi prester og regjere med ham i tusen år.


Sababu ma orasi ngomi kagenasi nginika de o nyawa inasisangisara waasi, so ngomi minisingangasu iqoma nginika gena done asa igogou imaaka ngoneka. So ngini nianako qaboloka de komagena igogou so asa ngone lo inasisangisara qaboloka. 	 for da vi var hos eder, sa vi eder også forut at vi vilde komme til å lide trengsel, som det også gikk, og som I vet.


De upa ka cawali o bi moi-moi o Gikimoi wosidadadika, duma ngone masirete lo kanaga podamaha de nanga sininga foloisi qanali. Sababu ngone pamake o Gurumi Qatetebi gena maro o Gikimoi Awi ngongike ma nonoma ngoneka, so de nanga ngongano foloi ilamo asa podamaha done wonasimulia. Gena ma orasika done Una wonaqehe ngone maro Awi ngopa masirete, so nanga rohe o dunia manena ma dorouno wosisupu. 	 ja, ikke bare det, men også vi som dog har Åndens førstegrøde, også vi sukker med oss selv, idet vi stunder efter vårt barnekår, vårt legemes forløsning.


So o bi nyawa yatotodamatoko de ikokulai manga dorou asa foloisi yodogo sidago manga ohoka ona asa ka imatekekokulai. 	 Men onde mennesker og slike som kverver synet på folk, går frem til det verre; de fører vill og farer vill.


De Una wasigaro o Petrus de o Zebedeus awi ngopa yasinoto so ona itagi dede Una. O orasi magena de Awi sininga asa ipeleso de isusa. 	 Og han tok Peter og de to Sebedeus' sønner med sig og begynte å bedrøves og engstes.


De kagena ma Kristus gena foloi wolamoli de o bi kolano, eko o bi gurumi, eko lo yangodu nagoona bato ikokuasa de ipopareta, so bai o orasi manenaka de lo o orasi ma simaka, to Una Awi kuasa gena ifoloi ilamo de o bi kuasa ma somoano. 	 over enhver makt og myndighet og velde og herredom og ethvert navn som nevnes, ikke bare i denne verden, men også i den kommende,


Komagena awi gianongoru yogiise de itemo, "Una magena witogosaka bai!" So ona itagi iwingoso la wisigiliho. 	 Og da hans nærmeste fikk høre om det, gikk de hjemmefra for å få fatt på ham; for de sa: Han er fra sig selv.


Ngaroko o nyawa moi o dunia de ma raba manena he qangodu ka to una, duma qangodu magena ma faida ihiwa, nakoso ma duuru una wisisa sababu wamakewa o oho ka sidutu ikakali. 	 For hvad gagner det et menneske om han vinner den hele verden, men mister sig selv eller tar skade på sig selv?


O Yesus de Awi muri-muri o Galilea ma talaga ma dongirabaka de yakahisa o talaga ma sonongaka so imasidiado o Garada ma daeraka. Kagena de Una o deruku wouti de imakamake o nyawa yakokitoka yasinoto yotagi yokahoko o sone ma diaruno yosupu. Ona manga dogosa foloi sidago moiwa yobarani nogena yakahino. 	 Og da han kom over på hin side, til gadarenernes bygd, møtte der ham to besatte, som kom ut av gravene, meget ville, så ingen var i stand til å komme frem den vei.


Sababu ngona lo nanako itotiai o bi moi-moi qangodu o Yahudika mia adati, de mia galepu, de lo mia sikoholu. Mutuwade ngohi togolo tanu de nisabari ilamo la nodupa noise. 	 for du kjenner best alle skikker og spørsmål iblandt jødene; derfor ber jeg dig at du vil høre tålmodig på mig.