So nakoso o nyawa la kanaga o Gikimoi Awi nyawa manga rimoi gena yabiauka, maro o tahu magena kiaka Una wogogoge gena yabiauka, ona magena asa Una wasisa. Sababu o riho kiaka o Gikimoi wogogoge gena ka qatebi, de o riho gena kanaga to ngini nia rohe masirete. 	 Om nogen ødelegger Guds tempel, ham skal Gud ødelegge; for Guds tempel er hellig, og det er I.


Komagena so Una wotemo onaka, "Ma ngale Ngohi manena tomasikelelo gena, ma orasi yaado waasi. Nako ngini gena, o orasi isigeto-geto ka qaloha de aku nitagi o Yerusalemka, 	 Jesus sier til dem: Min tid er ennu ikke kommet; men eders tid er alltid forhånden.


Kagena de Una wotemo, "Ngaroko komagena, o orasi manena la nagoona kanaga de nia pipi, eko lo o baro de o maru bilasu nimagaho. De lo nagoona la kanaga nia sumarangi ihiwa, hika nia baju nisiija la o sumarangi moi nimaija. 	 Han sa da til dem: Men nu skal den som har pung, ta den med, likeså skreppe, og den som ikke har sverd, han selge sin kappe og kjøpe sig et!


Sababu ona magena yahike ma sihino to ona manga arata eko manga pipi yadodiahi ma soohuka. Duma mobabalo muna magena ami arata ihiwa, so cawali kamagena de ma ngale ami oho so magena lo mahikeka." 	 For de la alle av sin overflod, men hun la av sin fattigdom alt det hun eide, hele sitt livsophold.


Komagena o nyawa nakoso de manga cocatuka ma ngale aku o nyawa yadoto, hika yodoto imatero maro de o dodoto gena igogou o Gikimoi Awi demo masirete wapepeto. O nyawa nagoonali nakoso de manga cocatu ma ngale yaaku yaleleani, hika de o Gikimoi Awi buturu o manara magena bilasu yaaka. Ka ma ngale ngini gena o Yesus Kristus wosone, so ma ngale ngini lo nia manara moi-moi qangodu ma rabaka gena asa o Gikimoi wigiliri. Igogou de itero, ma Kristus gena foloi wolamo de lo wokokuasa ka sidutu ikakali. Amin. 	 om nogen taler, han tale som Guds ord; om nogen tjener i menigheten, han tjene som av den kraft Gud gir, forat Gud må æres i alle ting ved Jesus Kristus, han som æren og makten tilhører i all evighet. Amen.


Maro ma Kristus Awi demo kanaga itiaika, komagena lo to ngohi ai demo magena itiaika. Komagena so igogou ma ngale upa ngini tinigolo gena, asa ngohi ifatiwa la ngohi ai giliri tosimane o Akhaya ma daera ma sigilolika. 	 Så sant Kristi sannhet er i mig: Denne ros skal ikke frarøves mig i Akaias bygder!


Ma orasi ngohi kanaga nia kotaka la ngini tiniriwo, de o bi doku ma somoa manga gogobu ona magena o pipi isidingo ngohika. Gena aku potemo ona gena tasirugi la ma ngale ngini tinileleani. 	 Andre menigheter skattla jeg, idet jeg tok lønn av dem for å tjene eder, og da jeg var hos eder og kom i trang, falt jeg ikke nogen til byrde;


So nakoso ngone o habari qaloloha gena posidoohawa, de igogou nanga dorou ma fanggali magena asa akuwa inapalako. O habari magena foloisi qaloha de o demo kiaka iqoqomaka o bi malaikat isingongangasu. De magena lo o Jou Yesus masirete wosihabari woqomaka de o nyawa lo kanaga yoiseka, ona magena done o habari gena inasinako itiai ngoneka. 	 hvorledes skal da vi undfly om vi ikke akter så stor en frelse? - den som først blev forkynt ved Herren og derefter stadfestet for oss av dem som hadde hørt ham,


Kagena de o Yesus wadoto onaka o bi moi-moi o kia isilelefo o Gikimoi Awi Jaji ma Buku ma rabaka ma ngale Awi oho ma singangasu, ma solano o Musa awi lefoka de sidago o bi nabi manga lefo qangodu. 	 Og han begynte fra Moses og fra alle profetene og utla for dem i alle skriftene det som er skrevet om ham.


Sababu o nyawa isosoneka la ioho kali, maro o malaikat o soroga ma rabaka gena ikakawiwa, komagena lo ona magena asa ikawi kawa. 	 For når de står op fra de døde, da hverken tar de til ekte eller gis de til ekte, men de er som englene i himmelen.


Duma manga ngopa ihiwasi, sababu ma peqeka magena morohewa de lo yasinoto gena yaperekika. 	 Og de hadde ikke barn; for Elisabet var ufruktbar, og de var begge kommet langt ut i årene.


Ai dodiao nipipiricaya, bilasu ngini niososininga ma orasi iqomaka ngini o Gikimoi winisitatapu waasi maro Awi nyawa, de ngini gena idodooha. Ngini gena nidalawa nia sidongirabaka o dunia ma bi nyawa ininano koloko maro o nyawa nicocawaro, eko nikokuasa, eko lo nihohoromati. 	 For legg merke til eders kall, brødre, at ikke mange vise efter kjødet blev kalt, ikke mange mektige, ikke mange høibårne;


De o habari qaloloha gena bilasu de to Ngohi Ai ronga isihabari ma meta o bi nyawa yangoduka, la ma ngale ona manga dorouno imatoba de imatoduba de lo o Gikimoi waapongu. O habari magena bilasu isihabari ma meta o bi bangsa ma nyawa yangoduka, ma nonomaka o Yerusalemka. 	 og at i hans navn skal omvendelse og syndenes forlatelse forkynnes for alle folkeslag, fra Jerusalem av.


Duma ma orasi Ngohi manena tooho kali isosone manga sidongirabano, de Ngohi asa totagi toqoma o Galilea ma tonaka." 	 Men når jeg er opstanden, vil jeg gå i forveien for eder til Galilea.


O Yesus o ade-ade gena wosiboloka, de wotemo,"So komagena lo Ai Baba o sorogaka asa waaka ngini moi-moika, ka cawali ngini lo nia dodiao niasiapongu igogou de itiai." 	 Således skal også min himmelske Fader gjøre med eder om ikke enhver av eder av hjertet tilgir sin bror.


Ma langino ona yaruwange itagi so manga dodagi ma rabaka gena o Yope ma doku he yadumuka, de o wange itiaika so o Petrus o tahu ma nguteye wodola la ma qokuka wosumbayang. 	 Den næste dag, mens disse var på veien og nærmet sig til byen, gikk Peter ved den sjette time op på taket for å bede.


So kagena de una womagogora o nyawa manga sima watola de woqomaka, de o gota o hutu moiye wadola, la ma orasi o Yesus done nogena wakahino, de idadi Una magena iwikelelo. 	 Da sprang han i forveien og steg op i et morbærtre for å få se ham; for hans vei gikk der forbi.


De lo upa sidago ngone o Jou gena powidahake, imatero maro iqomaka ona ma binuka lo yaaka, de kanaga o bi ngihia ona yagolika. 	 La oss heller ikke friste Kristus, likesom nogen av dem fristet ham og blev ødelagt av slanger!


O puputu womaiduka, so qaginita una womomi. De o orasi magena o gisisi magena ioho so idadi ilamo de ikuruka. Duma una wosidodoguwa idodooha o gisisi magena ioho sidago ilamo. 	 og sover og står op, natt og dag, og sæden spirer frem og blir høi, uten at han selv vet av det.


Ma moili Una wotagi ma para ma saangeka wosumbayang, de Awi demo imatero de ma sinotoka. 	 Og han lot dem være, og gikk atter bort og bad tredje gang og talte de samme ord.


Ngohi toise gena o prajurit o jaraku ipapane la ikokudoti gena manga dala yaeto, so manga dala gena o juta 200. 	 Og tallet på hestfolkets hær var to ganger ti tusen ganger ti tusen; jeg hørte tallet på dem.


De ma ngale ma Kristus o bobita magenano ngone wonapalako komagena la o Gikimoi Awi laha wosidumu o Abrahamka, ma ngale magena so o bi bangsa ma nyawa yangodu o duniaka lo yamake. De lo sababu ngone ma Kristus powipiricayaka, so o Gikimoi Awi Gurumi wonasijajaji magena lo pamakeka. 	 forat Abrahams velsignelse kunde komme over hedningene i Kristus Jesus, så vi ved troen kunde få Ånden, som var oss lovt.


"O nyawa nagoona la Ngohi imote, duma manga siboso Ngohika gena ifoloiwa de manga siboso manga babaka, eko manga awaka, de manga peqeka, manga ngopa-ngopa, manga gianongoru, manga awabira eko lo manga rohe masireteka ona magena idadiwa to Ngohi Ai nyawa imomote. 	 Om nogen kommer til mig og ikke hater sin far og mor og hustru og barn og brødre og søstre, ja endog sitt eget liv, han kan ikke være min disippel.


Una Awi woma walia so wosango, "Ce! Qadoohaso ngini o bi nyawa o orasi manena de nigolo Ngohi taaka o nonako nginika. Toholu! Ngini tinisingangasu igogou, ngaroko nigolo lo Ngohi taakawa o nonako maro komagena ma meta o nyawa ngini manenaka." 	 Og han sukket i sin ånd og sa: Hvorfor krever denne slekt tegn? Sannelig sier jeg eder: Ikke skal det gis denne slekt noget tegn.


So nakoso ngone la kanaga de nanga sininga qamuuqu o nyawaka la o dame de o sohi posigokoka, gena asa ma dodoguka o moi-moi paaka itotiai de qaloha. So maro o goho moi la o doroka yadato asa ioho de ma dodoguka lo asa isopo qaloha. 	 Men rettferdighets frukt såes i fred for dem som holder fred.


De o Jou Yesus wisulo o Ananiaska, "Hika, nomasidailako la nomajobo notagi o ngeko magenaka kiaka isironga o Jalan Lurus. De kagena o Yudas awi tahuka nosano o Tarsus ma nyawa moi awi ronga o Saulus. O orasi manena naga una wosumbayang, 	 Og Herren sa til ham: Stå op og gå bort i den gate som kalles den rette, og spør i Judas' hus efter en som heter Saulus, fra Tarsus! for se, han beder,


Ngohi asa totagika, de ngona kagena o Kretaka nogoge la ma ngale o nyawa o Yesus iwipipiricaya manga manara de manga dodoto isasala nositiai, de ma ngale notagi o bi doku nageto la o bi o nyawa ipipiricaya manga bobareta nahiri de natide, maro ngohi tonisulo ngonaka. 	 Derfor lot jeg dig bli efter på Kreta at du skulde sette det i rette skikk som ennu stod tilbake, og innsette eldste i hver by, således som jeg foreskrev dig,


Ai dodiao nipipiricaya, ngini upa komagena. Duma ngohi tongongano ngini nia gogoho maro o Gikimoi wodudupa gena bilasu foloisi niaaka nikaeli, la komagena niasikelelo o nyawaka igogou Una ngini winiasoka de winihirika la ma ngale nidadi to Una Awi nyawa. Nako nikaeli niaaka komagena, de igogou ngini o dorou he niaaka kawa. 	 Derfor, brødre, legg enn mere vinn på å gjøre eders kall og utvelgelse fast! for når I gjør disse ting, da skal I ingensinne snuble;


So o Paulus wotemo komagena qabolo, gila-gila ona yangodu manga simaka o roti ngai moi waqehe de awi sukuru watide o Gikimoiye asa o roti magena watepi-tepi, de una masirete waoqo woqoma. 	 Da han hadde sagt dette, tok han et brød, takket Gud for alles øine og brøt det og begynte å ete;


De o Paulus wotemoli unaka, "Ma Kaisar Roma wonisitatapu gena ngona nodadi hakim de o orasi manena ngohi ani simaka, so o riho manenaka bilasu ngona noitailako. De ngona masirete lo foloi nanako ma ngale o Yahudi manga roririka gena igogou ngohi ai sala ihiwa. 	 Da sa Paulus: Jeg står for keiserens domstol, og der er det min rett å dømmes. Mot jødene har jeg ingen urett gjort, som også du godt vet.


De o nyawa ipipiricaya yadala lo asa to ona manga manara qatotorou yamoteka, so ma ngale idodooha bilasu ngone o dodoto itotiai pamote gena, ma ngeko magena aku ona yasiceke. 	 Og mange skal følge dem efter i deres skamløshet, og for deres skyld skal sannhetens vei bli spottet,


Nakoso ngini la nimatekekangamo de nimatekekudubu gena, sababu ngini ningodu ngaroko nianako nia nyafusu ma dorou gena moi-moi itiaiwa, duma ngini magena nia sininga ma rabano o nyafusu ma dorou he nisigaro. 	 Hvorfra kommer all ufreden, og hvorfra kommer all striden iblandt eder? Er det ikke av eders lyster, som fører krig i eders lemmer?


So done ma orasi itotiai gena imasidiadoka, de o Gikimoi asa Awi edekati qangodu gena waaka. Ena gena, o bi moi-moi o kia naga o sorogaka de lo o duniaka gena qangodu-ngodu asa isirimoi la ma Kristus wapareta. 	 om en husholdning i tidenes fylde: at han atter vilde samle alt til ett i Kristus, både det som er i himlene, og det som er på jorden;


Duma ma baba ileleleani waaso de wotemo onaka, 'Taika! O baju foloi qaloloha niaqehe, qabolo de niwisitiba unaka. Awi raragako o ali-ali nisitiba, de komagena lo awi qohu lo niacapatoka. 	 Men faren sa til sine tjenere: Ta frem den beste klædning og ha den på ham, og gi ham en ring på hans hånd og sko på hans føtter,


De o Petrus wobicara kali wotemo, "O Yudas wodadi manga roriri gena sababu kanaga isilefo o Mazmur ma Bukuka, itemo komanena, 'Awi tahu magena bilasu yodongosaka, de bilasu o nyawa moi lo upa yogoge.' Kanagali isilefo komanena, 'Bilasu o nyawa ma somoa awi manara yatagali.' 	 For det er skrevet i Salmenes bok: Hans bolig bli øde, og ingen bo der, og: La en annen få hans embede!


Sababu o nyawa maro ona magegena igogouwa nakoso itemo ma Kristus nanga Jou wileleani, duma ka to ona manga dupa masirete gena imasisanangika. De manga babaja gena ma demo qamuti la yakulai de o nyawa yasihaga. 	 for disse tjener ikke vår Herre Jesus Kristus, men sin egen buk, og ved sin søte tale og sine fagre ord dårer de de enfoldiges hjerter.


duma o ngeko moi lo yamakewa ma ngale manga edekati magena yaaka, sababu o nyawa yadadala foloi yodupa to Una Awi dodoto yoise. 	 Og de fant ikke ut hvad de skulde gjøre; for hele folket hang ved ham og hørte på ham.


So kagena de o bi nyawa yangodu ona o bi bangsa moi-moino, o bi soa moi-moino, de lo o bi bahasa moi-moino gena yahino manga sone magena yanano ma deka o wange saange de ma sononga. Qabolo de asa ona manga sone magegena tanu yapoosu duma yasimahawa. 	 Og nogen blandt folkene og stammene og tungene og ættene skal se deres lik i tre dager og en halv, og ikke tillate at deres lik blir lagt i grav.


O Demo magena kanaga o duniaka, de ngaroko Una wosidadika o bi moi-moi qangodu o dunia ma rabaka, duma o dunia ma bi nyawa winakowa Una magena naguuna. 	 Han var i verden, og verden er blitt til ved ham, og verden kjente ham ikke.


So kagena ngohi itailako qabolo, de ai sala moi lo yamakewa ma ngale ngohi bilasu itooma, de mote ona manga dupa asa ngohi ipalako. 	 da de hadde forhørt mig, vilde de late mig løs, fordi det ikke var nogen døds-sak mot mig.


So o orasi magegena ngohi kagena o Gikimoi Awi Tahuka so o adati de o galepu taaka ma ngale ai sininga aku qatebi, de ona lo ikelelo ngohi. So o nyawa yadadala yahiwa imatolomu ngohika, de o gangamo kagena ngohi lo tosigokowa. 	 og under dette fant de mig i templet, efterat jeg hadde renset mig, uten opløp og uten opstyr; men det var nogen jøder fra Asia,


Ngaroko komagena, duma o bi moi-moi ngomi minidodotoka de nanakoka, magena itiai so ngona masirete bilasu nopiricaya qaputuru. Sababu ngona nanako ngomi minidoto itiai, 	 Men bli du i det som du har lært, og som du er blitt overbevist om, da du vet hvem du har lært det av,


So ma ngale Una Awi sone kiaka ka ma moi, so Una magena ngone nanga dorou qangodu wasisaka, ma ngale nanga sininga aku qatebi de nanga sala gena moi lo ihiwa ka sidutu ikakali. So upa he o suba ma somoali nanga dorou yatupu kali, duma ka o Yesus bato de wasisaka. 	 for med ett offer har han for alltid gjort dem fullkomne som blir helliget.


Kagena de Una wosango, "O Musa o bobita winihike nginika gena idodooha." 	 Han svarte og sa til dem: Hvad har Moses foreskrevet eder?


Mutuwade ngini gena o bi moi-moi winisicatuka gena, ma kurangi moi lo ihiwa bai! O orasi manena niodamaha done ma orasika o Gikimoi wisimane nginika nanga Jou Yesus Kristus, de Awi cocatu de Awi loha moi-moi qangodu magena asa kanaga nginika. 	 så at det ikke fattes eder på nogen nådegave mens I venter på vår Herre Jesu Kristi åpenbarelse,


De upa sidago ma ngale komagena so ka ngohi masirete lo ai giliri tosimane. Hiwa! Duma ngohi ai giliri gena, tobaranika tosihabari qaputuru o Jou Yesus Kristus gena wisimaqe de witooma o sangahadika ma ngale o Gikimoi aku ngohi manena woisisalamati. So nako to ngohi ai sininga ma dupa gena, imaterowa de o nyawa o Gikimoi wihoholu to ona manga dupa, de komagena lo to ona manga sininga ma dupa imaterowa de to ngohi. 	 Men det være langt fra mig å rose mig uten av vår Herre Jesu Kristi kors; for ved det er verden blitt korsfestet for mig og jeg for verden.


Sababu igogou ma orasi magena asa idadi de imaaka o sangisara gena pakokelelo waasi, ka ma solano o Gikimoi o dunia wosidadi sidago o orasi manena de lo o orasi ma simaka asa idadi-dadi kawa. 	 for i de dager skal det være så stor en trengsel som ikke har vært inntil nu fra skapningens begynnelse, fra den tid da Gud skapte verden, og som heller ikke skal bli.


Qabolo de ona yangodu yonyanyi wigiliri o Gikimoika. So qabolo de ona isupu de itagi o Zaitun ma Talaka. 	 Og da de hadde sunget lovsangen, gikk de ut til Oljeberget.


O orasi magena de o titi idadala kadoke naga itagi o ino imasari. 	 Men et langt stykke fra dem gikk en stor svinehjord og beitet;


So ma ngale ngomi mia manara o habari qaloloha misihohabari gena mia sininga upa he qaceke, sababu o manara magena o Gikimoi womigalusiri so womihike ngomika. 	 Derfor, da vi har denne tjeneste, eftersom vi har fått miskunn, så taper vi ikke motet;


So ona itemo kali unaka, "So Una magena kiaka de ani lako waaka. Wadodooha so ani lako wosiloha sidago lo ngona aku nomasigelelo." 	 De sa da til ham: Hvad gjorde han med dig? hvorledes åpnet han dine øine?


O sangisara ngone inasinoto gena, igogou kanaga inadahe de to ngone nanga manara. Duma Una gena Awi sala lo ihiwa." 	 Og vi med rette; for vi får igjen hvad våre gjerninger har forskyldt; men denne har ikke gjort noget galt.


Kagena de una gila-gila wosasi wotemo, "Ngaroko tosone, duma igogou ngohi towinakowa o nyawa Una magena maro o kia ngini nitetemo gena!" O orasi magena qabolo o toko isore. 	 Da gav han sig til å forbanne sig og sverge: Jeg kjenner ikke det menneske. Og straks gol hanen.


Bolo, de Una wasano onaka, "Ma dulada de ma lefo to naguuna manena." 	 Og han sier til dem: Hvis billede og påskrift er dette?


De nakoso o nyawa la kanaga Ai demo yoise de ipiricayawa Ngohi, ona magena asa Ngohi upa tasisala. Sababu Ngohi tahino kanena ma ngale upa o bi nyawa o duniaka tasisala so bilasu ona dede o Gikimoi imakitingaka, duma ma ngale ilalamo gena todupa o nyawa isalamati. 	 Og dersom nogen hører mine ord og ikke tar vare på dem, så dømmer ikke jeg ham; for jeg er ikke kommet for å dømme verden, men for å frelse verden;


o Simeon, o Lewi, o Isakhar, 	 av Simeons stamme tolv tusen, av Levi stamme tolv tusen, av Issakars stamme tolv tusen,


Kanaga ngini moi-moika la o Gikimoi Awi demo o buku manena isingongangasu gena niiiseka, ngohi manena, Yohanes, tobeseso nginika: Nakoso o nyawa la o Gikimoi Awi demo magena de kanaga moili yodogo, de ona magenaka o Gikimoi lo asa Awi bodito wodogo de o bodito magena maro o kia isilefo o buku manena ma rabaka. 	 Jeg vidner for enhver som hører de profetiske ord i denne bok: Dersom nogen legger noget til dette, da skal Gud legge på ham de plager som er skrevet i denne bok;


Duma una wosibicara ngohika wotemo, "Upa! Upa ngohika nosuba, duma ka o Gikimoika nosuba. Sababu ngohi lo o Gikimoi Awi sosulo moi, imatero maro ngona de ani dodiao ipipiricaya ona o nabi-nabi de lo ona o beseso o buku manena ma rabaka yodupa yaaka. 	 Og han sier til mig: Var dig for det! jeg er din og dine brødre profetenes medtjener og deres som tar vare på ordene i denne bok. Gud skal du tilbede!


De ngomi manena ma Kristus Awi sosulo, so igogou qaloha nakoso minisulo de minisimoku la ngini eko o nyawa ma somoa lo bilasu ngomi imihoromati. Duma ma moi waasi asa komagena to ngomi mia edekati nginika. Sababu ma orasi ngomi kagenasi nginika, de maro o awa moi ami ngopa ma ceceke mapalihara de majaga, komagena lo ngomi asa mia sininga qamuuqu nginika. 	 men vi var milde iblandt eder: likesom en mor varmer sine barn ved sitt bryst,


So qaboloka, de Una wotagi wokahoko o Kapernaum ma dokuko. Ona itagi imakangaho gena ma awa, de Awi nonongoru, de lo Awi muri-muri. So o wange muruo naga ona igoge o doku magenaka. 	 Derefter drog han ned til Kapernaum, han selv og hans mor og hans brødre og hans disipler, og der blev de nogen få dager.


De mowikelelo o Petrus o uku ma dateka womarahu. Muna mowikelelo de mowisibilatu awi jamani, de motemo, "He! Ngona manena lo igogou o Yesus, o Nazaret ma nyawa gena, nowimomote." 	 og da hun så Peter varme sig, så hun på ham og sa: Også du var med denne nasareer, Jesus.


Duma nakoso o Gikimoi Awi Gurumi gena o nyawa manga sininga ma rabaka, de kanaga Una lo Awi sopo so o nyawa gena aku imatekedodara moi de moika, de manga sininga foloisi qanali de isohi, de manga sabari ilamo de manga sininga qaloha o nyawaka so yodupa o loha yaaka o nyawaka, de o nyawa aku ona yapiricaya, 	 Men Åndens frukt er kjærlighet, glede, fred, langmodighet, mildhet, godhet, trofasthet, saktmodighet, avholdenhet;


Qabolo de ona iliho imakangaho manga doku o Nazaretka, de igogou Una wasigise qaloha ma awa de ma babaka. O moi-moi idadadika qangodu magena ma awa ami sininga ma rabaka madiahika. 	 Og han gikk ned med dem og kom til Nasaret og var dem lydig. Og hans mor gjemte alle disse ord i sitt hjerte.


Kagena o bui ma rabaka yasingosaka, ma orasi ona icanga qabolo o Roma ma bobaretaka, ena gena o nyawa itotooma yamuruo naga kanaga manga sidongirabano wimoi awi ronga o Barabas. 	 Nu var det en som hette Barabbas; han var kastet i fengsel sammen med nogen oprørere som hadde gjort et mord under oprøret;


So wisari o Yerusalem ma doku yakiloli yahika de yahino o wange saange qabolo, de asa Una wimake o Gikimoi Awi Tahu ma rabaka. Una de o guru-guru agama so manga demo wosigise de lo onaka wasasano. 	 Og det skjedde tre dager derefter, da fant de ham i templet; der satt han midt iblandt lærerne og hørte på dem og spurte dem,


de ma dongoho magena yaundi, maro manga biasa, la de magena iwisidumu una asa wodahe o Gikimoi Awi Tahu ma rabaka wowosa la o manyanyi watupu. 	 at det efter preste-tjenestens sedvane tilfalt ham å gå inn i Herrens tempel og ofre røkelse;


De kagena o kota ma boberesu isigogilolino kanaga ma ngora moi isironga o Duba ma Ngora kagena yowosa de ma rabaka kanaga o ake ma lepa moi, magena isironga de o Ibrani ma bahasa itemo o Betesda. O Betesda ma lepa magena isigilolino de o kia naga maro o bi dadaru ngai motoha, duma ma golingasu yagogarade de ma katu qaloloha gena o tetono. 	 Men det er ved Fåreporten i Jerusalem en dam som på hebraisk heter Betesda og har fem bueganger;


Sababu he ma dekaka ma ngale ngohi gena ona inakoka, de ma ngale ngohi ona lo aku isingangasu gena, igogou ngohi o Farisika ma nyawa moi, so mia agama ma bi bobita lo tamote de tacoho qaputuru. 	 da de forut vet om mig, like fra først av, om de bare vil komme frem med sitt vidnesbyrd, at jeg levde efter det strengeste parti av vår gudsdyrkelse, som fariseer.


Una Awi Gurumi lo wosingosa to ngone nanga sininga ma rabaka, maro o nonako moi igogou ngone gena Awi nyawa masirete. To Una Awi Gurumi pamakeka, gena ma ngale isigogou o Gikimoi Awi jaji ngoneka magena qangodu done asa wosiganapu. 	 han som og satte sitt innsegl på oss og gav Ånden til pant i våre hjerter.


Hika ngini niosiningali, upa ka o nyawa yangodu, duma igogou-gogou done ngone asa o bi malaikat lo manga galaki pahiri. So nako komagena, de igogou o bi moi-moi o orasi manena de o wange isigeto-geto gena aku niahiri bai! 	 Vet I ikke at vi skal dømme engler? hvor meget mere da i timelige ting!


Muna de ngomi mimakamakeka, de ka momimote-mote de momatoore o bi nyawaka, "He! O nyawa ona manena o Gikimoi Wikukuruye Awi leleani! Ona yahino inisihabari o ngeko idodooha la ngini aku o salamati niamake!" 	 Hun fulgte efter Paulus og oss og ropte: Disse mennesker er den høieste Guds tjenere, som forkynner eder frelsens vei.


O nyawa moi lo asa pamakewa, nakoso o anggur iqoqoma yaudo kasi de yodupa o anggur qamomuane yaudo. Komagenawa, sababu itemo, 'O anggur iqoqoma gena ifoloi qamonge.' " 	 Og ingen som har drukket gammel vin, har lyst på ny; han sier: den gamle er god.


Duma Ngohi Ai demo gena itotiai. De komagena so igogou, Ai demo gena ngini asa niaholu so Ngohi lo niholu nipiricaya. 	 Men mig tror I ikke, fordi jeg sier eder sannheten.


Duma komagena ngini niholu niaaka. Ce! Ngini de nia dodiao nipipiricaya nimatekekalaki kagena o hakim ma somoa manga simaka. 	 men bror fører sak mot bror, og det for vantros domstol!


Upa nitagapi de nitemo Ngohi tahino gena ma ngale o bi nyawa tasikadame moi de moika. Komagenawa! Ngohi tahino la ma ngale o bi nyawa tasikitinga moi de moika. 	 Tror I at jeg er kommet for å gi fred på jorden? Nei, sier jeg eder, men strid.


Magena de Una o pareta ma kursika womatatami gena asa wotemo, "He! Ngohi asa taaka so o bi moi-moi qangodu qamuaneka. Hika o demo moi-moi magena nalefo iqoma, sababu o demo-demo qangodu magena igogou so aku popiricaya. 	 Og han som satt på tronen, sa: Se, jeg gjør alle ting nye. Og han sier til mig: Skriv! for disse ord er troverdige og sanne.


So cawali o Yesus bato aku ngone wonasisalamati. Sababu o dunia ma qokuka o nyawa ma somoa moi lo yahiwa o Gikimoi Awi kuasa wihike la aku ngone wonasisalamati." 	 Og det er ikke frelse i nogen annen; for det er heller ikke noget annet navn under himmelen, gitt blandt mennesker, ved hvilket vi skal bli frelst.


Komagena so bilasu ka o Yesus powipiricaya. Gena maro o kia naga o doku ma rabaka pamomote gena, podongosa de posupu pahika Unaka o doku ma duduka, de maro Una wisimaqe komagena lo ngone bilasu o maqe pamoku. 	 La oss da gå ut til ham utenfor leiren og bære hans vanære!


Nakoso o bi guru ikokulai gena, ona magena maro o bi nyawa o Gikimoi wihoholu. So to ona manga sininga ma dorou magegena lo asa o nyawa ona magena ka yamote la isibicara, de ona manga bicara magena o bi nyawa ma somoa o Gikimoi wihoholu lo yosigiseka. 	 De er av verden; derfor taler de av verden, og verden hører dem;


De lo o Gikimoi gena upa ka cawali o Yahudika ma nyawa manga Gikimoi. Hiwa! Una gena igogou o Yahudika ma nyawa yasowo lo to ona magena manga Gikimoi. 	 Eller er Gud bare jøders Gud? er han ikke også hedningers? Jo, han er også hedningers,


Ngaroko o habari qaloloha tosingangasu o nyawaka so ngohi asa isangisara maro o nyawa itotooma moi sidago irate de o buika isingosa, duma igogou o Gikimoi Awi habari gena akuwa yarate so asa isihabari kali. 	 for hvis skyld jeg lider ondt like til dette å være bundet som en ugjerningsmann; men Guds ord er ikke bundet.


So kagena de o Yohanes wosango de wotemo kali onaka, "Ngohi manena o nyawa taosi de o ake, duma wimoi he kanaga to ngini nia sidongirabaka duma igogou ngini niwinako waasi. 	 Johannes svarte dem: Jeg døper med vann; midt iblandt eder står den I ikke kjenner,


Maro o prajurit moi wosabari o sangisara wamoku, komagena lo ma orasi o Yesus Kristus nowileleani de bilasu ngona nosabari o sangisara namoku. 	 Lid ondt med mig som en god Kristi Jesu stridsmann!


O Yesus wotemo, "Nakoso ngini nidadi o Gikimoi Awi nyawa Awi pareta ma rabaka, magena foloisi qaloha. Magena idadi de imatero maro o ade-ade manena: O nyawa moi kanaga wamake o guraci o tona ma rabaka, maena gena foloi ihali, de gila-gila watalake kali. Kagena de una awi sininga ma nali, so una asa wotagi awi tahuka, de awi arata qangodu wosiija de womakiliho so o tona, kiaka o guraci wamamake gena, waija. 	 Himlenes rike er likt en skatt som var gjemt i en aker, og som en mann fant og skjulte, og i sin glede gikk han bort og solgte alt det han hadde, og kjøpte akeren.


Komagena so o Gikimoi wonasulo ngoneka nakoso o nyawa nagoona la kanaga yodupa o Gikimoi widodara, de o nyawa ona magena bilasu to ona manga dodiao ma Kristus wipipiricayaka lo yadodara. 	 Og dette bud har vi fra ham at den som elsker Gud, skal og elske sin bror.


Duma tosiade-ade, maro kanaga yanau moi imabobaika, de una wotemo ma ngale muna magena waakuwa awi nyafusu wapareta, sidago wamalo ona bilasu ikawi. Nako komagena, de igogou awi dupa gena bilasu wamote la ona ikawi kasi, de magena o dorou qasowo. 	 Men dersom nogen mener at han gjør urett mot sin ugifte datter om hun er over ungdomsalderen, og det må så være, han gjøre det han vil; han synder ikke; la dem gifte sig!


So nakoso nginika de kanaga o nyawa nagoona la o dodoto moi-moi manena yaholu gena, upa nitemo ona ka o nyawa yaholu, duma o Gikimoi, Awi Gurumi Qatetebi wahihikeka lo, Una magena wiholu. 	 Den altså som ringeakter dette, han ringeakter ikke et menneske, men Gud, som også gir sin Hellige Ånd i eder.


Igogou! O bi nyawa ona magena yangodu ma ngale manga piricaya so o Gikimoi asa wadupa. Ngaroko komagena, duma ona gena o kia naga o Gikimoi wasijajajika magena qangodu ona yamake waasi. 	 Og enda alle disse fikk vidnesbyrd for sin tro, opnådde de ikke det som var lovt,


So o wange magena nagala o putu itongiraba o Paulus de o Silas isumbayang de inyanyi wigiliri o Gikimoi, de to ona manga nyanyi magena o bi nyawa o bui ma rabaka lo yoise. 	 Men ved midnattstid holdt Paulus og Silas bønn og sang lovsanger til Gud, og fangene hørte på dem.


Ena gena, ai dupa qatotorou magena kanaga isihaga ngohika, sababu ma ngale ai dorou gena ngohi taaku kawa tongongano nako o bobita taaka so ai sininga idadi itiai o Gikimoika, de nagala o oho ka sidutu ikakali tamake. 	 for synden tok anledning av budet og dåret og drepte mig ved det.


Upa sidago ma orasi ngone nanga rohe o dunia manenaka done isisa, de nanga rohe qamomuane o sorogaka gena pamakewa so ka pomawatoka. 	 så sant vi skal bli funnet iklædd, ikke nakne.


Kanaga manga sidongirabaka moi momisigigise, muna magena o Yahudika misowo o Tiatira ma nyawa moi ami ronga ongo Lidia, o baro qauungu de ma ija ihali gena momasiiija, de lo modupa mosusuba o Gikimoika. Ma orasi magena o Jou ami sininga wapelenga sidago o Paulus awi demo moi-moi muna masahe de modupa mosigise. 	 Og der var en kvinne ved navn Lydia, en purpur-kremmerske fra byen Tyatira, som dyrket Gud efter jødenes tro; hun hørte på, og Herren oplot hennes hjerte, så hun gav akt på det som blev talt av Paulus.


So ngohi totemo igogou ngini gena ngohi nipiricayaka, so ngohi ai edekati iqomaka gena ma para ma sinotoka asa ngini tinikurumi kali, la ma ngale ai sininga ma loha gena kanaga ngai sinoto magena aku ngini niamake. 	 Og i tillit til dette vilde jeg komme til eder først, forat I skulde få ennu en nåde,


Igogou, ngohi asa inali nakoso ma ngale ngini so ngohi aku isangisara. Ena gena, o gogobu yangodu magena maro ma Kristus Awi rohe masirete, la ma ngale ona gena imatero de iqomaka Una iwisangisaraka, komagena lo ngohi o orasi manena ai rohe isangisara gena aku ona tariwo maro to Una Awi dagali moi. 	 Nu gleder jeg mig over mine lidelser for eder og utfyller i mitt kjød det som ennu fattes i Kristi trengsler, for hans legeme, som er menigheten,


Sababu nakoso o dorou ma dupa gena ngini nisigise, de igogou ngini o oho ka sidutu ikakali asa niamakewa. Duma nakoso ngini de Awi Gurumi so nia manara ma dorou gena niaholu so niaaka kawa, maro o kia naga moi patooma so isoneka, de ngini magegena asa nioho ka sidutu ikakali. 	 for dersom I lever efter kjødet, da skal I dø; men dersom I døder legemets gjerninger ved Ånden, da skal I leve.


De nakoso kanaga o sangisara gena idadi pamoku, de ma ngale ngone gena o Gikimoi asa wosanangi. De lo nakoso kanaga ma ngale ngone Una wosanangi, de ngone asa foloisi pongongano done idadi dede Una pomatekesikogoge. 	 og tålmodigheten et prøvet sinn, og det prøvede sinn håp,


Ona yasinoto o Yohanes awi demo yoiiseka so o Yesus wimote gena, moi awi ronga o Andreas, una magena o Simon eko o Petrus awi nongoru. 	 Han sa til dem: Kom og se! Da kom de og så hvor han hadde sitt herberge, og de blev hos ham den dag; det var omkring den tiende time.


Sababu o Gikimoi womisulo ngomi gena komanena, 'Ngohi tonisitatapu ngona la nodadi maro o nita moi o bi nyawa ma somoaka ngaroko ona magena o Yahudika yasowo, la ma ngale ngona o nyawa yangodu o dunia ma qokuka aku isisalamati.' " 	 For så er Herrens bud til oss: Jeg har satt dig til et lys for hedninger, forat du skal være til frelse inntil jordens ende.


Duma ma ngutu ka ma cunu, so de o wange yodisiwa de o goho magena qamalai so isoneka. 	 men da solen gikk op, blev det avsvidd, og da det ikke hadde rot, visnet det.


Qabolo kagena o dipaka o nonako ihahairani moili de foloisi ilamo asa ngohi takelelo. Kanaga o malaikat yatumudingi gena asa yaaka o bodito tumudingi kiaka ma dodogu. Magena yaaka qabolo, de igogou asa o Gikimoi wodoosa kawa. 	 Og jeg så et annet tegn i himmelen, stort og underfullt: syv engler som hadde de syv siste plager; for med dem er Guds vrede fullendt.


De o Yudas de o Silas, ona lo o nabi maro o Paulus de o Barnabas, so idala yasibicara o nyawa ipipiricaya o Antiokhiaka de lo yasiputuru sidago manga sininga ipeleso kawa. 	 Judas og Silas, som selv var profeter, trøstet brødrene med mange ord og styrket dem,


De komagena lo yooqo qabolo, de Una magena kanaga o anggur ma udo-udo waqehe de wotemo, "O udo-udo manena ma ngale to Ngohi Ai au gena inisinako igogou o Gikimoi Awi jaji qamomuane. Magena niaaka maro o sosininga moi Ngohika." 	 Likeså også kalken efter aftensmåltidet, idet han sa: Denne kalk er den nye pakt i mitt blod; gjør dette, så ofte som I drikker den, til minne om mig!


Duma una wotagi o nyawa yadadalaka wosihabari so o nyawa yadadala yogiise. So o Yesus o bi dokuka wowosa waakuwa. Ngaroko Una asa ka wahika ma soaka, duma o nyawa o kiano bato yadala icarawa asa yakahika Unaka. 	 Men han gikk ut og begynte å tale vidt og bredt om det og å utbrede ryktet, så at Jesus ikke mere kunde gå åpenlyst inn i nogen by; men han var utenfor, på øde steder, og de kom til ham allestedsfra.


Komagena so o Gikimoi asa Una magena wisimulia ifoloi so to Una Awi kuasa magena ifoloi ilamo de o kuasa ma somoa. 	 Derfor har og Gud høit ophøiet ham og gitt ham det navn som er over alt navn,


O Yesus de Awi muri-muri manga dodagi ma rabaka, de ona imasidiado o doku moika. O doku magenaka kanaga o ngopeqeka moi, ami ronga ongo Marta, mowiaso Una ami tahuka wotulu. 	 Og det skjedde mens de var på vandring, at han kom til en by, og en kvinne ved navn Marta tok imot ham i sitt hus.


Ai dodiao o Teofilus tonihohoromati, O nyawa yadala isidailako o Yesus Awi oho ma jarita magena yalefo, imatero maro o bi moi-moi kia naga idadadi iqomaka to ngone nanga sidongirabaka. 	 Eftersom mange har tatt sig fore å sette op en fortelling om de ting som er fullbyrdet iblandt oss,


Nagala kanaga to ngini nia sidongirabaka o nyawa moi wotemo, "Nako komagena, de o nyawa la kanaga manga sininga qatogoi upa sidago o Gikimoi wodupasi ona magena wasisala. Sababu Awi dupa ma ngale ngone o nyawa gena moi lo paakuwa paholu bai!" 	 Du vil da si til mig: Hvad har han da ennu å klage over? for hvem står vel hans vilje imot?


Ngohi togolo o Gikimoika, o sanangi wonahihike, la tanu Una masirete kanaga asa wogogesi dede ngini ningoduka. Amin. 	 Fredens Gud være med eder alle! Amen.


So ona itemo, "Nakoso ngomi o manara o Gikimoi wodudupa gena miaaka, de ngomi bilasu o kia miamanara." 	 De sa da til ham: Hvad skal vi gjøre for å gjøre Guds gjerninger?


Kanaga o ngopeqeka moi moleleleani ma Imam Wilalamoka mowikelelo o Petrus kagena womararahu, de mowinako so motemo, "O nyawa una magena o Yesus wimomote moi!" 	 Men en tjenestepike fikk se ham sitte mot lyset, og stirret på ham og sa: Også denne var med ham.


De ma sonongali itura o tona qatototopoku. La o gisisi magena ioho imatekekangaho de o totopo so o totopo magena yalalo so isoneka. 	 Og noget falt blandt torner, og tornene skjøt op og kvalte det.


Hika nomataika kudahu nouti, de upa naroraka la notagi nomote ona, sababu Ngohi manena qabolo asa tasuloka ona yahino." 	 stå op og gå ned, og dra med dem uten å tvile! for det er jeg som har sendt dem.


Ma ngale una ngomi miwikelelo so ngomi mia sininga ma buturu aku miamake. De ma boboloi lo, ngomi mia sininga kanaga una wasiputuru, sababu ma orasi una kanaga dede nginika, de igogou ngini gena una awi sininga nisiputuruka. Una womisingangasu ngomika ngini kanaga de nia dupa foloi qaputuru la tanu ngohi de ngini pomakamake kali, de nia sininga ma beleso ma ngale nia sala ngohika gena nimatoba de nimatoduba, de lo kanaga nia edekati qaloloha ilamo ngohika. So qangodu magena toiseka de ngohi asa inali de ai more ifoloi kali. 	 dog ikke bare ved hans komme, men og ved den trøst hvormed han var blitt trøstet over eder, idet han meldte oss eders lengsel, eders klage, eders nidkjærhet for mig, så at jeg blev ennu gladere.


Ngohi ma cunusi asa toliho Ngonaka so togoge kawa o dunia ma rabaka, duma ona magegena ka igogogesi o duniaka. Baba, Ngona nitetebi bai! Ngona gena kanaga de Ani kuasa masirete, ena gena o kuasa noihihike Ngohika, de togolo tanu de Ani kuasa magegena Ngona ona najaga. La imatero maro Ngona de Ngohi pomarimoi, komagena ona lo imatekerimoika so idadi ka ka moi. 	 Og jeg er ikke lenger i verden, men disse er i verden, og jeg kommer til dig. Hellige Fader! bevar dem i ditt navn, som du har gitt mig, forat de må være ett, likesom vi!


Ona yasinoto lo manga jamani isiru. De yobicara gena ma ngale o Yesus Awi sone kiaka itekawa asa wosiganapu o Yerusalem ma kotaka. 	 de viste sig i herlighet og talte om hans bortgang, som han skulde fullbyrde i Jerusalem.


Ai baba! Ngona masirete aku natailako nagala o wange mogiowo de sinoto ipasaka eko yaado waasi, de ngohi totagi o Yerusalemka ma ngale ai suba tatota o Gikimoi Awi Tahuka. 	 eftersom du kan få visshet for at det ikke er mere enn tolv dager siden jeg drog op til Jerusalem for å tilbede.


De kanaga lo awi edekati ma dorou moi tanu waaka o Gikimoi Awi Tahuka. Duma una waaka waasi, de ngomi miwitagoka. ((To ngomi mia dupa miamote to ngomi mia bobita masirete la una asa miwihakim. 	 han har endog søkt å vanhellige templet. Vi grep ham derfor og vilde dømme ham efter vår lov;


Mutuwade ngohi todupa o riho kiaka bato o nyawa o Jou Yesus wipiricayaka so imatotolomuka, o bi nyawa yanau gena yodupa o Gikimoika manga sumbayang yatide. Yanau ona magena bilasu manga sininga ma rabaka o dorou ihiwa, de aku manga gia yatide la yosumbayang Unaka, de ona manga doosa moi lo ihiwa o nyawaka de lo yongongano Una asa manga sumbayang magena wasango. 	 Jeg vil altså at mennene på hvert sted skal bede så at de opløfter hellige hender, uten vrede og trette;


So o nyawa nagoona de manga ngauka tanu iise la yanako.))" 	 Om nogen har ører å høre med, han høre!


Qabolo de o malaikat ma sinotoka awi trompet wawuwu kali, de kanaga o kia naga ilalago koloko o tala ilalamo de ka isora-sora gena yaumo de isipaka o teoku. So o teo lo koloko ibati saangeka, de o bati moi imadadi o au, 	 Og den annen engel blåste, og det blev likesom et stort brennende fjell kastet i havet, og tredjedelen av havet blev til blod,


Sababu o kia bato o Gikimoi wotemo, magena bilasu idadi." 	 For ingen ting er umulig for Gud.


So o deru ma awa magena misibaneka, de o gumi ilalamo mia deruka misipiliku misilalo-lalono ma ngale mia deru magena qaputuru. Ngomi miododato upa sidago mia deru magena itorihi o beting Sirtiska, so mia side lo misigutika la qohaka mia deru magena o paro asa yaaho. 	 da de hadde fått den ombord, grep de til nødhjelp og slo taug om skibet. Og da de fryktet for å drive ned på Syrten, firte de seilet ned, og drev således.


De Una wotemo, "Magena igogou, duma kanaga o nyawa moili, ngaroko Ngohi masirete tinihiri ngini nimogiowo de sinoto, duma kanaga nia sidongirabaka moi igogou wodadi o Iblis ma sosulo moi." 	 Jesus svarte dem: Har ikke jeg utvalgt eder tolv? Og én av eder er en djevel.


Hino la ngone posigila-gila la o dodoto foloisi ilalamo gena pomadoto, hitilahi o Jou wonasimaha la paaka. 	 Og dette vil vi gjøre, om Gud gir lov til det.


So Una wotemo onaka, "He! To ngini nia piricaya gena ihiwa!" Magena de asa Awi muri-muri yohairani de manga modo lo ka manga raba kasi, de imatekebicara moi de moika yotemo, "Wewe! O nyawa Una manena naguuna, so o bi moi-moi qangodu sidago lo o paro de o moku-moku lo ka wisigise." 	 Og han sa til dem: Hvor er eders tro? Men de blev forferdet og undret sig og sa til hverandre: Hvad er da dette for en, som endog byder vindene og vannet, og de er ham lydige?


Duma ona asa wisango Unaka itemo, "Icala! Ngona nikokitoka moi, eko hiwa. Ngomi mitero nakoso minisironga Ngona ka o Samariano, o Yahudika ma duhutu nisowo. Ngomi mitero bai!" 	 Jødene svarte ham: Sier vi ikke med rette at du er en samaritan og er besatt?


Sababu Una Awi laha ilamo ngoneka, so aku o Gikimoi waaka nanga sininga itiai, la igogou ngone maro Awi ngopa-ngopa masirete so pongongano done asa pooho ka sidutu ikakali. 	 forat vi, rettferdiggjort ved hans nåde, efter håpet skulde bli arvinger til det evige liv.


Ngaroko komagena, duma kanaga o hali muruo naga Ngohi tinisisala nginika. Ena gena, ngini nia sidongirabaka nimuruo naga niasimaha o Bileam awi dodoto yacoho. O Bileam una magena o Balak iwidoto la una o Israel ma nyawa wagegego so ona o dorouku ituraka. Ena gena, manga giki o gia isiaaka ma ino isisusubaka gena yaoqo de lo o bi nyafusu ma dorou yaaka. 	 Men jeg har nogen få ting imot dig: at du har nogen der som holder fast ved Bileams lære, han som lærte Balak å legge anstøt for Israels barn, å ete avguds-offer og drive hor;


O ngoma ma ronga gena o Apsintus (eko o Mali). So ma ake magena lo imadadi qamali, de o ake qamamali la o nyawa yadadala yaudo gena ka isone. 	 Og stjernens navn er Malurt, og tredjedelen av vannene blev til malurt, og mange mennesker døde av vannet, fordi det var blitt beskt.


O Gikimoi gena, o moi-moi qangodu wosidadadika, to Una Awi simaka de o Yesus Kristus to Una Awi simaka, Una magena wobarani wasitemo o Pontius Pilatuska o kia igogou de itero, so ngohi lo tonisulo ngonaka, 	 Jeg byder dig for Gud, som gir alle ting liv, og for Kristus Jesus, som vidnet for Pontius Pilatus den gode bekjennelse,


O Yesus Awi muri-muri yamogiowo de moi yotagi o Galilea ma tonaka, o tala moika kiaka iqomaka Una wadedemo qabolo onaka. 	 Men de elleve disipler drog til Galilea til det fjell hvor Jesus hadde satt dem stevne.


Kagena de o prajuritka manga sahe una magena wotagi so o gohiduuru magena witota ma kapitaka, de wotemo, "O Paulus o bui ma rabaka gena woiaso de wogolo ngohika ma ngale o gohiduuru manena bilasu towingaho ngonaka, sababu una o habari kia naga moi wosingangasu ngonaka." 	 Han tok ham da med sig og førte ham til den øverste høvedsmann og sier: Fangen Paulus kalte mig til sig og bad mig føre denne unge mann til dig, da han hadde noget å si dig.


Mia manara ma rabaka o bi moi-moi miaaaka gena kanaga itotiai de qaloloha, la minisikelelo igogou ngomi manena o Gikimoi Awi nyawa wileleleani. Komagena so ngomi o susa de o sangisara ma rupa idala moi-moi qangodu magena asa miamokuka. 	 men viser oss i alt som Guds tjenere: ved stort tålmod i trengsler, i nød, i angst,


Kagena o ngihi iqoqokuka, kiaka mimatotolomuka, kanaga o gohiduuru moi awi ronga o Eutikhus una womatamiye o jangela ma dateka. De o Paulus iteka wobicara de womatoguwa de kagena lo ma poci idala yatupu, so komagena o gohiduuru una magena wokakadu ma bati lo wikioloka. So awi giolo ma rabaka kagena o tahu ma lape saangeka, de gila-gila wotura kudahu o tonaku, de ato ona witide una wosoneka. 	 Men en ung mann ved navn Eutykus satt i vinduet og var falt i dyp søvn, da Paulus talte med dem i lang tid, og i søvne styrtet han ut og falt ned fra tredje stokkverk, Og blev tatt død op.


De wokakaya magena wotemo, 'Awa kodo! Nako ka komagena, de ona yaadowa. Hitilahi wososone moi de kanaga wooho kali la wotagi wasibicara onaka, de ona asa manga dorouno imatoba de imatoduba bai!' 	 Men han sa: Nei, fader Abraham! men om nogen fra de døde kommer til dem, da omvender de sig.


Komagena isikelelo igogou o dodoto ma ngale ma Kristus lo ngomi minisihohabari nginika gena, niopiricaya qaputuru. 	 likesom Kristi vidnesbyrd er blitt rotfestet i eder,


Kagena de ma kolano wasulo wileleleanika wotemo, 'Una awi qohu de awi gia niapiliku de niwiumo ma duduka o bubutu ma rabaka eko o narakaka, kiaka o nyawa yoari de lo yosangisara.' " 	 Da sa kongen til tjenerne: Bind hender og føtter på ham og kast ham ut i mørket utenfor! Der skal være gråt og tenners gnidsel.


Wonihirika, ma ngale Una ngona nowikeleloka de ma ngale Awi ili ngona noiiseka magena bilasu nodadi Awi saksi, de nosihabari o bi nyawa yangoduka. 	 for du skal være ham et vidne for alle mennesker om det du har sett og hørt.


De ngini o Gikimoi winisiputuru so upa he o dorou niodupa de niaaka kali, duma maro lo o gilalo so ngini o bi moi-moi o kia itotiai gena ka niaaka. 	 Men idet I er blitt frigjort fra synden, er I trådt i rettferdighetens tjeneste.


Ka qaloha de itiai nakoso ngomi mikawi so mia peqeka mopipiricaya muna magena lo mia dodagi ma rabaka mimingaho, imatero maro o bi sosulo ma binuka, de o Jou Yesus Awi nongoru masirete, de lo o Petrus. 	 Har vi ikke rett til å føre en søster med oss som hustru, likesom de andre apostler og Herrens brødre og Kefas?


De lo kapuruo de ngomi minimake, ma orasi Ngona nopanyake eko nobuika, de ngomi Ngona minikurumi so miniriwo.' 	 Når så vi dig syk eller i fengsel og kom til dig?


Qabolo de Una wasulo so o nyawa yadadala magena moi-moi iliho manga dokuka. So Una de Awi muri-muri gila-gila o deruku ipane so imajobo itagi o Magadan ma tonaka. 	 Og da han hadde latt folket fare, gikk han i båten og kom til landet ved Magadan.


So ona o keledai magena yaaho Unaka, de manga juba yahoi so isinaho o keledai ma duduku. Kagena de Una wisidola so womatamiye ma qokuka. 	 Og de førte den til Jesus, og de la sine klær på folen og lot Jesus sette sig på den.


Duma ma orasi yojajaga yasusulo magena imasidiado, o bi rasul o bui ma rabaka he yahiwaka. So ona iliho de isingangasu onaka, 	 Men de tjenere som kom dit, fant dem ikke i fengslet; de kom da tilbake og meldte:


Ena gena, sababu ngone o nyawa kanaga nanga siningaka o dorou podupa, so o bobita o Gikimoino posigise paakuwa. Duma o Gikimoi gena igogou waaku bai! To Una Awi Ngopa masirete wisulo la wahino womadadi maro ka o nyawa moi de Awi siningaka o dorou ma dupa lo wosigisewa, so ma ngale ngone nanga dorou gena qangodu watupu sidago Una masirete iwitooma. 	 For det som var umulig for loven, idet den var maktesløs ved kjødet, det gjorde Gud, idet han sendte sin Sønn i syndig kjøds lignelse og for syndens skyld og fordømte synden i kjødet,


Magena de o Yesus wotemo, "Ngona bilasu nosininga, upa sidago nodedemo o nyawaka. Cawali nogila-gila o imamka la ani rohe yatailako. So naaka maro o Musa awi bobita wotetemoka, de ani gaso natota o Gikimoika, maro o sinako moi o bi nyawaka igogou ngona nilohaka." 	 Og Jesus sa til ham: Se til at du ikke sier det til nogen; men gå og te dig for presten, og bær frem det offer Moses har påbudt, til et vidnesbyrd for dem!


O Gikimoi ngohi towileleleani gena, Una Awi kaya ifoloi ilamo de ngini lo nia oho ma kurangi moi-moi qangodu asa Una winihike de ma boloika, sababu ngini de o Yesus Kristus nimarimoika. 	 Og min Gud skal efter sin rikdom fylle all eders trang i herlighet i Kristus Jesus.


Qabolo de o malaikat yatumudingi ona iqomaka o udo-udo de o bodito ma dodogu tumudingi iaaho, ona magena manga sidongirabano wimoi wahino ngohino, de wotemo, "Nahinosi, la ngohi tonisikelelo ngonaka mokakawi muna magena o Duba ma Goho to Una Awi peqeka." 	 Og en av de syv engler som hadde de syv skåler, fulle av de syv siste plager, kom til mig og talte med mig og sa: Kom, jeg vil vise dig bruden, Lammets hustru.


O nyawa nagoona nakoso ona o Gikimoi Awi Gurumi wasibuo kali ma ngale wahike onaka o oho qamomuane gena, imatero maro de ka o paro iwuwu. Sababu ngona gena akuwa de ani lako o paro nakelelo, de lo ngaroko o paro ma kuguru gena aku noise, duma naakuwa nanako magena kiano ikahino de kiaka ikahika." 	 Vinden blåser dit den vil, og du hører den suser; men du vet ikke hvor den kommer fra, og hvor den farer hen; således er det med hver den som er født av Ånden.


Duma nakoso kanaga o nyawa manga gogoho komagenawa, de ona magena o Gikimoi Awi dupa magena asa yanakowa koloko ipipilo so ona imasigogelelowa, sababu ona yawosaka manga dorou iqoqomaka gena qangodu o Gikimoi wasisaka ma ngale manga sininga qatebi. 	 for den som ikke har disse ting, han er blind, nærsynt, idet han har glemt renselsen fra sine fordums synder.


De o Gurumi Qatetebi ma kuasa ioho nanga sininga ma rabaka so inariwo ngoneka la o nyawa moi lo upa nowisimaha watagali o habari qaloloha, sababu magena o Gikimoi wadiahi ngonaka. 	 ta vare på den fagre skatt som er dig overgitt, ved den Hellige Ånd, som bor i oss!


So kagena o bi rasul de o Yerusalem ma gogobu de lo manga roriri manga sininga ka ngai moi isitatapuka, bilasu to ona manga sidongirabano o nyawa yahirika la ona, de o Paulus, de o Barnabas yasulo ma ngale itagi imakangaho o Antiokhiaka manga demo magena isingangasu. So ona o gogobu ma roriri yasinoto yahiri, ena gena o Silas de o Yudas wisironga lo o Barsabas. 	 Da vedtok apostlene og de eldste sammen med hele menigheten å velge nogen menn iblandt sig og sende dem til Antiokia sammen med Paulus og Barnabas; det var Judas med tilnavnet Barsabbas og Silas, som var høit aktede menn blandt brødrene,


Ileleleani asa yosanangi nakoso ma tuangi woliho de wamake ona magena yojaga de iwidamaha. Sababu o tuangi una magena asa womasidailako womaaka maro o leleani moi, so wasitamiye la ona waleleani. 	 Salige er de tjenere som herren finner våkne når han kommer. Sannelig sier jeg eder: Han skal binde op om sig og la dem sette sig til bords og gå frem og tjene dem.


Ngini nimarimoi dede Una, so Una magegena asa to ngini nia dupa qatotorou nia sininga ma rabaka gena qangodu wapikika, maro ngone nakoso pomasuna de nanga kahi pahoi. So to ngini nia dupa qatotorou gena aku niaholu de nisigise kawa. 	 han i hvem I og blev omskåret med en omskjærelse som ikke er gjort med hender, ved avklædningen av kjødets legeme, ved Kristi omskjærelse,


Ma boboloi yosumbayang ma ngale o bi kolano de o bi nyawa ma binuka ipopareta. La nakoso ngone de nanga sininga igogou paaka itotiai maro kia o Gikimoi wodudupa de o nyawa aku yahoromati, de ngone nanga oho ma rabaka isanangi de isohi. 	 for konger og alle dem som er i høi verdighet, forat vi kan leve et rolig og stille liv i all gudsfrykt og sømmelighet.


Igogou o muri ona gena idadiwa itemo, 'Nako ngohi de ai guru, ngohi foloi tolamo.' Komagena lo o nyawa la idadi ileleleani, igogou ona idadiwa itemo, 'Nako ngohi de ai tuangi woipopareta, ngohi foloi tolamo.' Idadiwa yotemo komagena. 	 En disippel er ikke over sin mester, heller ikke en tjener over sin herre;


He! Ngini nikakaya de o pipi niodesere, kanaga to ngohi ai demo moi ma ngale nginika. Orasi manena ngini bilasu niari de nidodora. Sababu o sangisara asa nidahe nginika. 	 Og nu, I rike: Gråt og jamre over eders ulykker, som kommer over eder!


Duma ngini upa komagena. Kanaga o ngeko moili, nagoona yodupa yolamo to ngini nia sidongirabaka ona magena bilasu imahadoku. De nagoona yopopareta ona magena bilasu ileleleani nginika. 	 Så er det ikke med eder; men den største blandt eder skal være som den yngste, og den øverste som den som tjener.


asa ngini winisidailako o bi loha moi-moi qangodu wodogo qaasu-asu nginika, la ngini o bi moi-moi maro o kia Una wodudupa magena aku niaaka. Sababu o Yesus Kristus Awi manara nginika, so ngohi togololi tanu o Gikimoi asa o bi moi-moi maro o kia Una wodudupa magena to ngini nia sininga ma rabaka womanara. Tanu Una magena Awi ronga posilamo ka sidutu ikakali. Amin. 	 han gjøre eder fullt dyktige i all god gjerning, så I kan gjøre hans vilje, idet han virker i eder det som tekkes ham, ved Jesus Kristus; ham være æren i all evighet! Amen.


De lo ona magena lo yaakuwa Una Awi dupa yamote. 	 og de som er i kjødet, kan ikke tekkes Gud.


Manga demo magena o Yesus wasango wotemo, "Nagala nia sininga ma rabaka nia fikiri isala so nitemo, o Galileaka ma nyawa ona magena manga dorou gena foloi ilamo de manga dodiao o Galileaka ma nyawa ma binuka, sidago lo o Gikimoi wasimaha la ona yatooma. 	 Han svarte da og sa til dem: Tenker I at disse galileere var syndere fremfor alle andre galileere, fordi de har lidt dette?


Hino la ngone nanga Baba Gikimoi Awi ronga posilamo de ma bati lo ihiwa. Amin. 	 Men vår Gud og Fader være æren i all evighet! Amen.


Ona magena ngone masirete de Una wonahiri qaboloka, so upa cawali ngone o Yahudika ma nyawa bato, duma de ngone lo o Yahudika inasowo. 	 Og til å bli slike kalte han også oss, ikke bare av jøder, men også av hedninger,


De o nyawa kagena o Paulus awi dateka itemo unaka, "Cedekele! Maro ngona de ma Imam Wilalamo nowisimaqe!" 	 De som stod der, sa da: Skjeller du ut Guds yppersteprest?


Ce! Ngini igogou maro o nyawa ipipilo! Idodooha ngini nitemo o gaso foloi ilamo de o suba yatutupu ma riho. Awadede! Igogou, o suba yatutupu ma riho gena isitebi o gaso kagena ma qokuka. 	 I blinde! hvad er størst, offergaven, eller alteret som helliger gaven?


So una wosango qaboloka, de ona asa wopipilo magena iwisimamaqe itemo, "Ce! Nagala ngona nodadi maro Una magena wimomote moi. Duma nako ngomi ani roriri gena, hiwa bai! Ngomi miamote gena ka o Musa kanaga o Gikimoi Awi bobita wosilelefoka. 	 Da skjelte de ham ut og sa: Du er hans disippel, men vi er Mose disipler.


Tanu ngona nomasidailako qaloha la o alo de o rato ma orasi itagi waasi de ngohino nokahinoka. De lo o Ebulus, de o Pudes, de o Linus, de o Klaudia de yadalasi nanga dodiao o Jou Yesus iwipipiricaya ona lo manga salam isidingo ngonaka. 	 Gjør dig umak for å komme før vinteren! Eubulus og Pudens og Linus og Klaudia og alle brødrene hilser dig.


De lo Ngohi masirete asa towisikelelo unaka, done to una awi sangisara idala de qatubuso sababu ma ngale Ngohi una wosihabarika." 	 for jeg vil vise ham hvor meget han skal lide for mitt navns skyld.


Ma orasi magena de o Petrus ka o loloha kasi, de o ngopeqeka moi moleleleani ma Imam Wilalamoka mahino kagena. 	 Og mens Peter var nede i gårdsrummet, kom en av yppersteprestens tjenestepiker,


Ngini baba-babaka, ngohi asa o orasi manena tolefo kali, sababu ma Kristus o orasi ma nonomasi wooho sidago o orasi manena, Una magena ngini igogou niwinakoka. Ngini o bi gohiduuruka, ngohi asa o orasi manena tolefo kali, sababu o Iblis una magena ngini niwidusuka. 	 jeg skriver til eder, I fedre, fordi I kjenner ham som er fra begynnelsen; jeg skriver til eder, I unge, fordi I har seiret over den onde. Jeg har skrevet til eder, mine barn, fordi I kjenner Faderen;


O bi rasul o kawasa manga sidongirabaka o nonako ihahairani yaaka idala. De o bi nyawa ipipiricaya yangodu imatekerimoi so o Gikimoi Awi Tahu o Salomo awi Serambi ma rabaka imatolomuno. 	 Men det blev gjort mange tegn og undergjerninger blandt folket ved apostlenes hender, og de holdt alle samdrektig til i Salomos buegang.


Yoleleani la kanaga yanako manga tuangi awi dupa, duma imasidailakowa de lo o tuangi awi dupa gena yaakawa, igogou ona magena yangangapo qasiri. 	 Men den tjener som kjente sin herres vilje, og ikke stelte til eller satte i verk det han vilde, han skal få mange slag;


de motemo, "Niahinosi! La potagi nanga sumuka de kagena o nyawa moi niwikelelo. Ngaroko ngohi woinako waasi, duma Una aku ka wanako to ngohi ai manara moi-moi iqoqoma taaakaka, so magena qangodu woisingangasu ngohika. Igogou, Una magena o Salamati ma Kolano, eko idodooha." 	 Kom og se en mann som har sagt mig alt jeg har gjort! Han skulde vel ikke være Messias?


Duma nako ngohi gena, muna magena nakoso mokawi kawa, de asa ami sininga foloi isanangi. Ngaroko magena ka to ngohi ai sitiari masirete, duma ngohi tamalo magena tositemo sababu igogou ngohi lo asa kanaga de o Gikimoi Awi Gurumi ma kuasa. 	 Men lykkeligere er hun om hun blir som hun er, efter min mening; men jeg tror også å ha Guds Ånd.


Komagena so nakoso o nyawa yanau moi eko ngopeqeka moi la o Jou Yesus iwipiricayaka de kanaga manga baju eko manga ino asa ikurangi, 	 Om en bror eller søster er naken og fattes føde for dagen,


O Petrus ka wobicarasi, de o lobi-lobi o bolu moi iuti so yasaoka, sidago una de awi dodiao kagena lo yamodo. 	 Som han sa dette, kom en sky og overskygget dem; og de blev forferdet da de kom inn i skyen.


Ngaroko o ino ka ma cunu, duma ma soohu ona yatolomuno gena sidago o karaja mogiowo de sinoto iwedo-wedo. 	 Da sanket de sammen, og de fylte tolv kurver med stykker av de fem byggbrød, som var blitt tilovers efter dem som hadde ett.


Igogou, ma orasi ma Kristus o soneno wisioho kali, magena imatero de ngini lo o sone ma rabano nisioho kali dede Una. Komagena so ngini bilasu nia sininga nisimeta o bi moi-moi o kia naga maro kadaku o sorogaka, kiaka kanaga ma Kristus o Gikimoi Awi girinaka womatamiye la Awi horomati wamake. 	 Er I da opreist med Kristus, da søk det som er der oppe, der Kristus sitter ved Guds høire hånd!


So asa yahika o talaga ma dongirabaka, de o paro de o rato qasosihilo de o moku-moku imasidiado so manga deruku o ake yobane sidago manga deru he ikiloro. 	 Og det kom en sterk stormvind, og bølgene slo inn i båten, så at den holdt på å fylles.


Ngohi togolo nanga Baba Gikimoi de o Jou Yesus Kristus tanu inidogo nginika o laha ifoloi, la nia sininga yaaka so foloisi isanangi. 	 Nåde være med eder og fred fra Gud vår Fader og den Herre Jesus Kristus!


Sababu ngini gena o bi moi-moi o Gikimoi Awi bobita ngone inasusuloka gena, qangodu niaakaka, nakoso igogou ngini niaaka o kia naga moi o Gikimoi wonasusuloka gena wotemo, "Maro ngini nia rohe masirete niadodara, komagena nia dodiaoka lo bilasu niadodara." 	 For hele loven er opfylt i ett bud, i dette: Du skal elske din næste som dig selv.


De komagena lo o bi gohiduuru nadoto bilasu ona manga sininga yatuga itotiai. 	 De unge menn skal du likeledes formane til å være sindige,


De o nyawa isingangasu o Yesuska, o Simon ma toroa misiri de o sosahu mitubu. 	 Men Simons svigermor lå til sengs og hadde feber, og straks talte de til ham om henne.


So kagena de Una wasulo onaka, "Nitagi ma bati o bi doku o dunia ma ngoguka, de nisihabari o habari qaloloha o Gikimoino ma meta o dunia ma nyawaka. 	 Og han sa til dem: Gå ut i all verden og forkynn evangeliet for all skapningen!


He! Ngohi tosiade-ade ma ngale o nyawa moi kanaga de awi gilalo wapopareta moi de lo awi ngopa yanau moi. So manga gilalo una magena awi rimoi o tahu magena ma rabaka aku itola, ena gena nakoso manga sininga ma rabaka kanaga itemo awi rimoi yatola de ona aku awi rimoi yatola. Duma manga ngopa ma duhutu awi rimoi onaka gena ona yaakuwa yatola de o rimoi magena ka sidutu ikakali. 	 Men trælen blir ikke i huset til evig tid; sønnen blir der til evig tid.


'Nia doku ma gaapo, kiaka to ngomi mia qohuka gena, miapari kasi la imaaka o nonako moi nginika, igogou ngini magena de nia fajaka o Gikimoi Awi simaka. Duma niosininga, ma orasi yaadoka ma ngale o Gikimoi asa wopareta maro o kolano moi.' " 	 Endog støvet som er blitt hengende ved våre føtter av eders by, stryker vi av til eder; men dette skal I vite at Guds rike er kommet nær!


O bi moi-moi magena idadi de imaaka onaka gena, qangodu isilelefo o Gikimoi Awi Jaji ma Buku ma rabaka ma ngale o sitiari moi ngoneka. Sababu ngone gena o dunia ma dodogu ma orasika gena, o orasi manena naga ngone pooho. 	 Dette hendte dem som forbilleder, men det er skrevet til formaning for oss, til hvem de siste tider er kommet.


Nakoso ngone nanga ngongano ma Kristuska gena de ma faida ka cawali ma orasi o dunia manenaka de ka poohosi, de o nyawa o duniaka yangodu gena kanaga ngone popiricaya manena foloisi pobodito. 	 Har vi bare i dette liv satt vårt håp til Kristus, da er vi de ynkverdigste av alle mennesker.


De o nyawa yasinoto yasisasangahadi ona lo imasimote Una wisimaqe. 	 På samme måte hånte også røverne ham, de som var korsfestet med ham.


Sababu nakoso o Yahudika ma nyawa ona o Gikimoi Awi nyawa masirete gena aku waholu gena, igogou aku ngini lo, nakoso ma duuruka de nia piricaya niodongosa, de Una lo done winiholu kali maro ona. Maro o gota nakoso ma uma ma duhutu aku wabitogu gena, igogou komagena lo aku wabitogu o uma ma somoali. 	 for sparte Gud ikke de naturlige grener, da vil han heller ikke spare dig.


O tahu magenaka de o Yesus wakelelo o bi nyawa yakokoro manga sidongirabaka kanaga yodupa imatami o riho foloi qalolohaka. Komagena so ona gena wadoto o ade-ade komanena, 	 Og han sa en lignelse til gjestene, da han la merke til hvorledes de valgte sig ut de øverste seter:


O Petrus manga duduno wototuuru o Yesus iwimote sidago wowosa ma Imam Wilalamo awi tahu ma lolohaka. Kadoke una wogogeku de o bi nyawa yojajaga, sababu wodupa wanako o kia asa idadi o Yesuska. 	 Og Peter fulgte ham langt bakefter like til yppersteprestens gård, og han gikk inn og satte sig hos tjenerne for å se hvad enden vilde bli.


Una Awi uruno isupu o sumarangi moi qadodoto la ma ngale o bi nyawa Una wihoholu ona yangodu asa watooma. Una manena de Awi kuasa foloisi ilamo so asa ona wakolano wasidipito de lo o bi nyawa ma dorou wasisangisara. O Gikimoi Awi doosa foloisi ilalamo o nyawa ma dorouka, gena maro o anggur yateteho ma riho ma dodopusa wotagi so wosidodipitoku. 	 Og av hans munn går det ut et skarpt sverd, forat han med det skal slå hedningene; og han skal styre dem med jernstav, og han treder vinpersen med Guds, den allmektiges, strenge vredes vin.


So miside kali de mia dodagi kagena sutu itekaka, de asa o Siprus ma gura miakelelo gena mia gubalika, de gila-gila miside so o Siria ma daeraka miameta. So kagena o doku Tirus ma bobaneka miaado, de mimatapu kasi so o deru ma gina isiguti kasi. 	 Efterat vi hadde fått Kypern i sikte og latt den efter oss på venstre hånd, seilte vi til Syria og løp inn til Tyrus; for der skulde skibet losse sin ladning.


Sababu o nyawa la kanaga imasihie, ona magena o Gikimoi asa wasiceke, de lo o nyawa la kanaga imasiceke, ona magena o Gikimoi asa wasilamo." 	 for hver den sig selv ophøier, skal fornedres, og den sig selv fornedrer, skal ophøies.


O Yesus wotemo, "O toka magena nakoso o nyawa magenano isupu, de yahika de yahino o tona ibobeleuka o tahu imasisari la igoge. Duma o tahu imasimakewa, 	 Når den urene ånd er faret ut av et menneske, går den gjennem tørre steder og søker hvile, men finner den ikke.


Sababu Ngohi totemo, igogou Ngohi asa tooqo kawa o Paskah ma ino manena sidago idadi la pooqoli done o orasi ma simaka, nakoso o Gikimoi wopareta maro o kolano moi o duniaka." 	 for jeg sier eder: Jeg skal aldri mere ete det før det er blitt fullkommet i Guds rike.


Ma orasi ona ikokalaki imaokoye, de ngohi ai siningaka tamalo nagala asa una wikalaki koloko o dorou moi waakaka, duma to ona manga galaki ma rabaka pamakewa ma ngale wikokalaki una magena bilasu powisifanggali de o sangisara. 	 Men da anklagerne stod omkring ham, fremførte de ikke nogen klage for slikt som jeg hadde tenkt;


De ai dodiao nipipiricaya, ai demo foloisi ilamo gena asa tinidedemo nginika. Ma orasi ngini o nyawa niajaji, de ngini upa nisasi de o Gikimoi o sorogaka Awi ronga, eko o kia naga o duniaka ma ronga, eko lo o kia naga bato ma ronga. Duma ngini nakoso o nyawa niajaji, de hika ka nia demo bai "Komagena" bai "Komagenawa" gena asa itotiai de upa lo niakulai. Nakoso niakulai, de o Gikimoi done asa winisisala de nia dorou ma sopo gena wafanggali. 	 Men fremfor alt, mine brødre, sverg ikke, hverken ved himmelen eller ved jorden eller nogen annen ed! men eders ja være ja, og eders nei være nei, forat I ikke skal falle under dommen!


So de Una womatamiye de watolomu so wisigilolino, de wotemo onaka, "O nyawa naguuna wodupa wolamo de o nyawa ma somoa, una magena bilasu womahadoku de wodupa wariwo o nyawa yangoduka." 	 Og han satte sig og kalte på de tolv og sa til dem: Om nogen vil være den første, han skal være den siste av alle, og alles tjener.


De manena lo o Gikimoi Awi demo unaka, 'Ani ngopa de ani dano done asa igoge maro o nyawa itatagino o doku ma somoaka, de o doku ma duhutu magena asa yaduhudu so yasidipito qasiri ma deka o taungu o ratu iha. 	 Og Gud talte således: Hans ætt skal bo i utlendighet i et fremmed land, og de skal holde den i trældom og mishandle den i fire hundre år;


Kanaga o nyawa moi awi ronga o Yohanes. Una magena o Gikimoi wisulo so wahino. 	 Det fremstod en mann, utsendt fra Gud; hans navn var Johannes;


Ngini ningodu nipipiricayaka maro ka ngomi. Sababu ma Yesus Kristus gena nanga Gikimoi de Una lo nanga dorouno wonasisosalamati, Una magena Awi sininga itotiai, so maro ngomi komagena lo ngini winitide la o loha foloisi ilamo winihike, la ma ngale Una magegena ngini aku niwipiricaya. Ngohi, Simon Petrus, o surati tolelefo gena o leleani moi de o rasul moi o Yesus Kristus woisitatapuka. 	 Simeon Peter, Jesu Kristi tjener og apostel - til dem som har fått samme dyre tro som vi ved vår Gud og frelser Jesu Kristi rettferdighet:


La o Yesus waaso kali o nyawa yadadala magena, de wotemo onaka, "Hika ningodu niise to Ngohi Ai ade-ade manena, la ngini asa niasahe de nianako. 	 Og han kalte atter folket til sig og sa til dem: Hør på mig alle, og forstå hvad jeg sier!


Ngaroko o Daud gena o Gikimoi witidewa o sorogaye, duma ma ngale o Yesuska gena o Daud wotemo, 'O Gikimoi wotemo ai Jouka: Nomatamiye to Ngohi Ai girinaka la Ai horomati namake 	 For David fór ikke op til himmelen, men han sier selv: Herren sa til min herre: Sett dig ved min høire hånd,


Komagena lo o ngopeqeka moi ma roka mowiholuka de mokawi de yanau ma somoali, muna magena he mosundali ma ngale ma roka ma nonomaka." 	 og dersom hustruen skiller sig fra sin mann og gifter sig med en annen, driver hun hor.


De o moi-moi qaloloha de itotiai kanaga ngone inahikeka, qangodu magena ma sihino nanga Baba Gikimoino. De lo Una magena Awi sininga de Awi edekati ngoneka gena ingaliwa, so o dorou moi lo upa ngone wonasidumu. Sababu ka Una magena qabolo o nita moi-moi isisiwa o dipaka gena, Una wosidadika. De Una gena upa powisitero de o wange, sababu o wange lo done asa itumu de ngone gena o bubutu ma rabaka inadongosaku. Duma o Gikimoi gena asa o orasi isigeto-geto ngone Awi laha wonasidumu, sababu Awi sininga ma edekati ingaliwa. 	 All god gave og all fullkommen gave kommer ovenfra, fra lysenes Fader, hos hvem det ikke er forandring eller skiftende skygge.


De kagena lo koloko o ngoloto moi idodo, imatero de ka o kaca. De kagena o pareta ma kursi ma gilolika kanaga o dodadi iooho ngai iha, gena kanaga ma simaka de lo ma duduka qangodu de ma lakoka so o lako gena idala. 	 Og foran tronen er det likesom et glasshav, likt krystall, og midt for tronen og rundt om tronen er det fire livsvesener, fulle av øine for og bak.


Duma o kia imaaka igogou gena o Gikimoi wotemo unaka, 'He, nofufuma! O putu manena bato asa nosone. So o bi moi-moi qangodu natolomuka gena, idadi to nagoona.' 	 Men Gud sa til ham: Du dåre! i denne natt kreves din sjel av dig; hvem skal så ha det du har samlet?


O nabi una magena imadodiao qaloha de o Sergius Paulus o gura magenaka manga gubernur de una wococawaro moi. So kagena de ma gubernur una magena o Barnabas de o Saulus waaso la yahino awi simaka, sababu wodupa woise o Gikimoi Awi demo. 	 som var hos landshøvdingen Sergius Paulus, en forstandig mann. Denne kalte Barnabas og Saulus til sig og bad om å få høre Guds ord.


Komagena lo nakoso ngone podadi o Gikimoi Awi nyawa Awi pareta ma rabaka, magena imadadi imatero maro o ade-ade manena: Kanaga woiija moi o mutiara ma ija ihahali gena wosari. 	 Atter er himlenes rike likt en kjøpmann som søkte efter gode perler,


Una wigagaka wisimaqe, de ngaroko Awi dorou ihiwa, de wiaka maro ka o nyawa ma dorou. Una witoomaka so Awi ngopa de Awi dano lo ihiwa, so ka o nyawa moi lo yaakuwa isijarita ma ngale to Una Awi ngopa de Awi danoku." 	 i hans fornedrelse blev dommen over ham borttatt, og hvem kan fortelle om hans ætt? for hans liv blir tatt bort fra jorden.


Komagena so upa ka cawali o kia asa nioqo de niudo magena bato niososininga. Upa he nihawateri. 	 Så skal da I heller ikke søke efter hvad I skal ete, eller hvad I skal drikke, og ikke la eders tanker fare hit og dit.


Kanagali o doku magenaka mobabalo moi mosidadu-dadu mowirisima o hakim una magenaka, mogolo motemo, 'Kodo, noiriwo la to ngohi ai lawangi towisiholu itiai.' 	 Og det var en enke der i byen, og hun kom til ham og sa: Hjelp mig til å få rett over min motstander!


Ngone nakoso o anggur poudo eko o roti pooqo ma ngale ma Jou Awi sone gena pososininga, de lo pooqo eko poudo dede o nyawa la kanaga o bi toka yasusuba, gena ka ma moi paaka lo idadiwa. So komagena lo igogou idadiwa ngone o seri ma bi tahuka powosa de pooqo dede ona o serika isusuba. 	 I kan ikke drikke Herrens kalk og onde ånders kalk; I kan ikke ha del I Herrens bord og i onde ånders bord.


De o bi nyawa ona magena ifoloi ikaeli imatolomu o bi rasul manga dodoto yamote de o nyawa ipipiricayaka, so imarimoika gena ioqo de iudo lo o Gikimoika isumbayang. 	 Og de holdt trolig fast ved apostlenes lære og ved samfundet, ved brøds-brytelsen og ved bønnene.


Igogou, o nyawa moi lo yaakuwa yomanara o tuangi yasinotoka. Sababu ona asa o tuangi moi iwisininga eko iwisigise ifoloi, de o tuangi moili iwisikurangi eko iwisidoohawa. Komagena lo ngini. Idadiwa bai o Gikimoi Awi dupa niaaka de lo o duniaka ma kaya de ma arata gena salalu nimadolomu." 	 Ingen tjener kan tjene to herrer; for han vil enten hate den ene og elske den andre, eller holde sig til den ene og forakte den andre; I kan ikke tjene Gud og mammon.


Niososininga, ma orasi ipapasaka de o nita o Jouno ngini niamakeka, de o sangisara de lo o susa lo gena he idala niamake, duma magena ka niamoku de ma Kristuska nipiricaya qaputuru. 	 Men kom i hu de gamle dager, da I, efter å være blitt oplyst, utholdt en stor strid i lidelser,


Ngohi tohawateri upa sidago, nakoso ngohi tahika kali nginika, de ngini nia simaka o Gikimoi asa ngohi woisimaqe. Upa sidago ngohi toari ma ngale ngini nia sidongirabano kanaga nidala o dorou niaakasi. Sababu ngini gena nimatoba de nimatoduba waasi nia dorou iqoqomano, gena nisundali de o nyafusu ma dorou niaaka, de o moi-moi qatotorou niodupa sidago lo nia rohe maro ka o haiwani so o maqe gena niodupa niaaka. 	 at når jeg kommer, skal min Gud atter ydmyke mig hos eder, og jeg skal komme til å sørge over mange av dem som før har syndet og ikke har omvendt sig fra den urenhet og utukt og skamløshet som de har drevet.


So o malaikat magena wotemo, "Ngohi manena Gabriel, o Gikimoi Awi sosulo o sorogano. Una ngohi woisulo la tahino kanena de o habari magena todedemo de tonisingangasu ngonaka. 	 Og engelen svarte ham: Jeg er Gabriel, som står for Guds åsyn, og jeg er utsendt for å tale til dig og forkynne dig dette glade budskap;


Kagena de o Paulus awi gia wosibiripe de o ngihia magena itura kali o ukuku de awi gia lo qasiriwa. 	 Han rystet da dyret av sig inn i ilden, og hadde intet mén av det;


Ngomi o manara magena miaaka miaakuwa de ka mia buturu masirete bato. Duma ka o Gikimoi womatetengo kanaga womisiputuru ngomika. 	 ikke at vi av oss selv duer til å uttenke noget som av oss selv, men vår duelighet er av Gud,


Kagena de Una wosango wotemo, "He! Ngini manena ningodu niabacaka duma niawosaka, ma ngale o kia ma Kolano Daud asa waaka qaboloka, o orasi magena o Abyatar wodadi ma Imam Wilalamo. So ma orasi o Daud de awi nyawa imomote manga ino ihiwa so yasapika, o Gikimoi Awi Tahuka una wowosa so o roti o Gikimoika isisusuba gena waoqoka. Ena momongo, idadiwa nako pamote to ngone nanga agama ma bobita, cawali o bi imam aku o roti magena yaoqo. Duma o Daud waoqoka, de to una awi nyawa lo wahike so yaoqoka. 	 hvorledes han gikk inn i Guds hus, da Abjatar var yppersteprest, og åt skuebrødene, som ingen har lov til å ete uten prestene, og gav også dem som var med ham?


To Ngona Ani Gurumi Qatetebi wipareta to ngomi mia topora o Daud, sidago ma orasi magena Ani leleani una masirete wotemo, 'Qadoohaso iqoqoma o Yahudika ma nyawa yasowo yatoosa ifoloi, de qadoohaso o Yahudika manga fakati ma faida ihiwa. 	 du som ved din tjener Davids munn sa: Hvorfor fnyste hedningene og grundet folkene på det som fåfengt er?


Ai dodiao nipipiricaya, bilasu nianako iqomaka ngomi o Asia ma daeraka, de kanaga o sangisara foloi qatotubuso imidahe ngomika, sidago lo ngomi mitemo, "Kodo! Nagala mia buturu gena yaadowa so miamomoku miaakuwa, de done asa ka misone bai!" 	 For vi vil ikke, brødre, at I skal være uvitende om at den trengsel som kom over oss i Asia, var overmåte tung, mere enn vi kunde bære, så vi endog mistvilte om livet;


Kagena de Una wotemo onaka, "Ngini nia manara itiaika o nyawa manga simaka, duma o Gikimoi nia sininga gena ka wanako. O kia naga o nyawa isihohoromati, magena o Gikimoi ka woleki. 	 Da sa han til dem: I er de som gjør eder selv rettferdige for menneskene; men Gud kjenner eders hjerter; for det som er høit i menneskers øine, er en vederstyggelighet for Gud.


So ma orasi isitatapu qaboloka ma ngale o Paulus de ngomi o deruku mipane la miside mikahika o Romaka gena o Italia ma daeraka, so de mimajobo o Paulus de o nyawa yamuruo naga o bui ma rabaka yasisaraha o Yuliuska, una magena ma Kaisar awi prajurit yaratu moi manga sahe. 	 Da det nu var avgjort at vi skulde seile avsted til Italia, overgav de både Paulus og nogen andre fanger til en høvedsmann ved navn Julius ved den keiserlige hærdeling.


"Una manena to Ngohi Ai Leleani towihihirika, Una magena Ngohi towidodara de lo towidupa. Ngohi Ai Gurumi gena towihike Unaka. Ngohi Ai pareta itotiai gena Una wosihabari o bangsa yangoduka. 	 Se, min tjener, som jeg har utvalgt, min elskede, som min sjel har velbehag i; jeg vil legge min Ånd på ham, og han skal forkynne rett for hedningene.


De ngini aku nianako igogou to Ngohi Ai dodoto gena ma sihino o Gikimoino. Sababu nagoona bato, nakoso ona magena yodupa o Gikimoi Awi dupa yamote, de ona magena aku yoise o kia naga Ngohi tadodoto gena asa yanako igogou magena o Gikimoino, so upa itemo Ngohino. 	 vil nogen gjøre hans vilje, han skal kjenne om læren er av Gud, eller om jeg taler av mig selv.


So kanaga ngini nimuruo naga nitemo kali, "O ino gena ma ngale ngone paoqo, de nanga poko gena ma ngale qapunu de o ino." Duma qangodu magena o orasi ma simaka o Gikimoi asa wasisa. So ngini de nia ngale gena nitemo o kia bato de nanga rohe la paaka magena, qadoohawa. De ngohi tosango, hiwa, komagenawa bai! To ngone nanga rohe gena yaaka, upa ma ngale nanga nyafusu ma dorou paaka sidago lo posundali, duma ma ngale gena o Jou powileleani. Una magena bato nanga rohe ma Jou. 	 Maten er for buken, og buken for maten; og Gud skal gjøre ende på dem begge. Men legemet er ikke for hor, men for Herren, og Herren for legemet;


Kagena de o Simon wotemo o Petrus de o Yohaneska, "Nako qaloha, niriwo ngohi de nigolo o Jouka, la tanu upa ngohi o narakaka isingosa, eko o kia nitetemo gena moi lo upa idadi ngohika." 	 Da svarte Simon: Bed I for mig til Herren, forat ikke noget av det I har sagt, skal komme over mig!


Komagena so o bobita o Gikimoino gena ma ngale o nyawa manga dorou ma lamo asa aku yanako. De ngaroko o nyawa foloisi o dorou yaaka, duma o Gikimoi Awi laha ka ifoloisi wahike. 	 Men loven kom til forat fallet skulde bli stort; men hvor synden blev stor, blev nåden enda større,


Manena maro o goguule moika de nomagogora sidago ma bati naado la o hadiah namake. So ngona bilasu de ani sininga igogou nomasigocoho qaamo-amo o dodoto nopipiricayaka, la ani siningaka nositatapu igogou ngona asa o oho ka sidutu ikakali gena namake. Sababu ma ngale o oho magegena, so ngona o Gikimoi wonihirika de lo nomasingangasu o nyawa yadadala manga simaka igogou ngona o Yesus nowipiricayaka. 	 Strid troens gode strid, grip det evige liv, som du blev kalt til, du som og har avlagt den gode bekjennelse for mange vidner!


Sababu o nyawa nagoona la manga oho o dunia manenaka foloi yosininga sidago iholu isangisara, done ona dede o Gikimoi asa imakitingaka. Duma o nyawa nagoona ma ngale Ngohi de o Gikimoi Awi habari qaloloha gena manga rohe ma salamati isidoohawa, la ngaroko isone, duma o oho ka sidutu ikakali done asa yamake. 	 For den som vil berge sitt liv, skal miste det; men den som mister sitt liv for min skyld og for evangeliets skyld, han skal berge det.


Kagena de o Farisi ma nyawa de lo o bi guru agama ona magena asa imaridemo onaka, de yotemo, "Asitagala! Una gena wadodiao de wooqo dede o bi nyawa ma dorou ona magena." 	 Og både fariseerne og de skriftlærde knurret sig imellem og sa: Denne mann tar imot syndere og eter sammen med dem!


So ma ngale o moi-moi magena o kia naga ngini masirete niopiricaya, nakoso kanaga nia dodiao itemo isala, de hika ngini gena nimapopongoka. So niopiricaya gena ka o Gikimoi wanako. Upa sidago nia dodiao gena niagegego de niabaja ma ngale ona lo yopiricaya. Sababu o Gikimoi Awi laha wosidumu o nyawaka, nakoso kanaga yaaka o kia ona yamalo itiai so manga siningaka lo upa itemo isala. 	 Du har tro? Ha den hos dig selv, for Gud! Salig er den som ikke dømmer sig selv i det han velger;


So yasinoto magena itemo munaka, "Awa, o kiaso ngona noari." De muna mosango motemo, "Kodo! Ai Jou Awi rohe ma bake gena asa o nyawa isiloqaka bai! De ngohi tanakowa kekiaka iwisiloqa." 	 Og de sier til henne: Kvinne, hvorfor gråter du? Hun sier til dem: De har tatt min herre bort, og jeg vet ikke hvor de har lagt ham!


Duma o rube ma ake yatotota magena Una waaka so o ake de imadadi o anggurka. So o rarame ma duhutu una magena asa wadahake, de una awi siningaka wotemo, "We! O anggur magena kiano ikahino." Ngaroko wanakowa, duma igogou ona ileleleani magena yanako itiai. So una wadahakeka, de wokakawi una magena wiaso 	 Men da kjøkemesteren smakte vannet som var blitt til vin, og ikke visste hvor den kom fra - men tjenerne som hadde øst vannet, de visste det - da kalte kjøkemesteren på brudgommen og sa til ham:


La Una wotemoli onaka, "Igogou, ngini o Gikimoi Awi bobita nitilaku ma ngale nisilaku to ngini nia adati de nia galepu masirete. 	 Men han svarte og sa til dem: Og I, hvorfor bryter I Guds bud for eders vedtekts skyld?


De lo ngomi aku mianako, sababu o Jou asa winiriwo ngini, so igogou ngini gena o moi-moi qangodu o kia ngomi minisuloka o orasi manena niaakaka de lo ngini niaaka he nimatogu kawa. 	 Vi har den tillit til eder i Herren at I både gjør og herefter vil gjøre det vi byder eder.


So o kia naga Ngohi tosingangasuka, de ngini la nimatengo niiseka, magena ngini lo o bi nyawa moi de moika niasingangasu. De lo o kia naga Ngohi ka tinigogurubu nginika, magena ngini asa niasihabari o bi nyawa yangoduka. 	 det jeg sier eder i mørket, det skal I si i lyset, og det som hviskes eder i øret, det skal I forkynne på takene.


O wange moiku o puji ma tahu wapopareta moi womasano o Yesuska, "Baba Guru, Ani sininga qaloloha, ngohi bilasu o kia taaka la tamake o oho ikokakali." 	 Og en rådsherre spurte ham: Gode mester! hvad skal jeg gjøre for å arve evig liv?


De o Petrus wotemo, "Jou, ngaroko ngohi bilasu ibui eko lo itooma, duma ngohi igogou ka tonimote Ngona bai!" 	 Men han sa til ham: Herre! med dig er jeg rede til å gå både i fengsel og i død.


So nakoso ngini la o Gurumi niparetaka, de o Yahudika manga bobita o Gikimoino gena asa nipareta kawa. 	 Men dersom I drives av Ånden, da er I ikke under loven.


Qabolo de o Yesus wotemo o ade-ade ngai sinotoli, "O nyawa moi lo pamakewa o baju qamomanalo de asa isitapa de o baro qamomuane. Sababu ma dadapa qamomuane magena isilia sidago o baju qamomanalo magena itola so yaraca foloi ilamo. 	 Ingen syr en lapp av ukrympet tøi på et gammelt klædebon, ellers river den nye lapp et stykke med sig av det gamle, og riften blir verre.


O nyawa o Yesus Awi demo gena yoise, de ona itemo, "We! Nako igogou komagena, done nagoona asa aku isalamati la yamake o oho ka sidutu ikakali." 	 Da sa de som hørte det: Hvem kan da bli frelst?


Kagena de o Tomaska asa wotemo, "Hika ani raraga kanena nosipaqa. Nanano kasi to Ngohi Ai gia. De lo Ai alu ma ngunu ma naboka de ani gia nosipaqa. Bilasu ngona gena ka nopiricaya de lo nododato kawa." 	 Derefter sier han til Tomas: Rekk din finger hit, og se mine hender, og rekk din hånd hit og stikk den i min side, og vær ikke vantro, men troende!


Iqoqomaka ai surati ma rabaka ngohi tinidelefo nginika, la upa nimatekedodiao de o nyawa ona magena yodupa o nyafusu ma dorou yaaka. 	 Jeg skrev til eder i mitt brev at I ikke skulde ha omgang med horkarler -


De ngaroko o nyawa o dorou inigaka nginika, duma upa niafanggali de o dorou onaka. De o nyawa manga simaka o kia naga itotiai gena bilasu niaaka itiai. 	 Gjengjeld ikke nogen ondt med ondt; legg vinn på det som godt er, for alle menneskers åsyn!


Ngini tinisingangasu igogou, idodooha ma deka nakoso o dipa de o tona la ka pakelelosi gena, o Gikimoi Awi bobita qangodu ma rabaka kanaga ma ceceke moi lo akuwa isisa eko itagali, so o moi-moi qangodu magena bilasu idadi kasi. 	 For sannelig sier jeg eder: Før himmel og jord forgår, skal ikke den minste bokstav eller en eneste tøddel forgå av loven, før det er skjedd alt sammen.


So o Yesus wotemo o bi guru agama ona magenaka, "Qadoohaso aku nitemo o Salamati ma Kolano Una magena Awi sihino o Daud awi ahelino. 	 Men han sa til dem: Hvorledes kan det sies at Messias er Davids sønn?


Kagena de o Filipus wobicara ma nonomaka o buku ma nabi Yesaya ma demo magegena de wosihabari unaka o habari qaloloha ma ngale o Yesus. 	 Da oplot Filip sin munn, og idet han gikk ut fra dette skriftsted, forkynte han ham evangeliet om Jesus.


Hika ngini niosininga igogou-gogou o nyawa o dorou yodupa yaaaka, ona magena done upa he iwosa o Gikimoi Awi paretaka. Upa sidago ngini nifuma so niamote o ngeko isasalaka. Yaakuwa o nyawa ma dorou de iwosa o Gikimoi Awi paretaka. O nyawa ona magena koloko o nyafusu ma dorou yaaka, de o serika yasuba, de yosundali, de yosusundali de manga rohe imasiiija de lo una awi dorou moi gena imasikiidu de awi dodiao yanau moi. 	 Eller vet I ikke at de som gjør urett, ikke skal arve Guds rike? Far ikke vill! Hverken horkarler eller avgudsdyrkere eller ekteskapsbrytere eller bløtaktige eller de som synder mot naturen,


So ngomi aku misalamati ma bati o dududusa miaado, de o orasi magena asa mianako o gura magena isironga o Malta. 	 Da vi nu hadde berget oss, fikk vi vite at øen hette Malta.


Ma orasi he qaputu de o nyawa yadala yabisisiri de yabikokitoka yatotota Unaka. De o Yesus yasisiri wasilohaka de yakokitoka manga toka wodusu so imahoika. 	 Men da det var blitt aften, førte de til ham mange besatte, og han drev åndene ut med et ord, og alle dem som hadde ondt, helbredet han,


Duma o Petrus wisioko de wotemo, "Nomaokoye! Ngohi masirete lo ka o nyawa." 	 Men Peter reiste ham op og sa: Stå op! Også jeg er et menneske.


Duma ona magena itemo, "Upa lo paaka ma orasi o rarame ma rabaka, sababu done o gangamo posigoko." 	 Men de sa: Ikke på høitiden, forat det ikke skal bli opstyr blandt folket.


De o bi bobita komagena o Gurumi Qatetebi ngone wonadoto, nakoso o ngihi ma nonoma de maenasi, gena ma ngale o ngeko moi ihiwasi la o nyawa aku o ngihi ma sinotoka, ena gena o Ngihi Foloi Qatetebika, kagena aku yowosa ma ngale o Gikimoi iwidate. 	 idet den Hellige Ånd herved gir dette til kjenne at veien til helligdommen ennu ikke er åpenbaret så lenge det forreste telt ennu står,


Kagena de ngohi toise kali o malaikat ma somoa moi, una magena o bi ake qangodu wakokuasa, gena wotemo, "Jou, ka Nonga nomatengo Ani sininga itotiai. Ngona lo kanaga o orasi manena bai lo iqoqomaka. De o bodito magenena ma ngale o nyawa manga dorou nafanggali gena ka itiai. 	 Og jeg hørte engelen over vannene si: Rettferdig er du som er og som var, du hellige, at du har dømt således;


de o Yosia ma ngopa yanau o Yekhonya de kanaga lo awi gianongoru yamuruo naga, ena gena ma orasi o Yahudika ma nyawa yatago de yaumo o Babel ma tonaka. 	 Josias fikk Jekonja og hans brødre ved den tid da folket blev bortført til Babylon.


Nako Ngohi manena Ai ronga de o nyawa isigiliri, eko hiwa gena, qadoohawa. 	 Jeg tar ikke ære av mennesker;


So kagena de Una wotemo onaka, "Idodooha ngini o bi nyawa o orasi manena! Igogou-gogou ngini manena o nyawa o Gikimoi Awi dupa niaholu de lo nia piricaya ihihiwa. Sidago o orasi muruosi Ngohi togoge dede ngini la tinisisabari nginika. Ce! Nako komagena o ngopa magena niwingahono kanena." So ona o ngopa magena iwingaho Unaka. 	 Jesus svarte og sa: Du vantro og vrange slekt! hvor lenge skal jeg være hos eder og tåle eder? Før din sønn hit!


So ongo Lidia de ami tahu ma raba moi ona lo yaosi qaboloka, de muna asa momikoro de momiaso motemo, "O dodiao, ngini ninako igogou ngohi o Jou Yesus towipiricayaka, nako qaloha de tanu niahino la ai tahuka nimasidodogu." So komagena muna momigegego sidago ngomi to muna ami tahuka mimasidodogu. 	 Da nu hun og hennes hus var blitt døpt, bad hun oss og sa: Så sant I holder mig for å være en som tror på Herren, så kom inn i mitt hus og ta ophold der! Og hun nødde oss.


De o Yesus wotemo, "O Jou Awi Bobita ma buku ma rabaka gena o kia isilelefo." 	 Han sa til ham: Hvad er skrevet i loven? hvorledes leser du?


Ngaroko komagena, duma lebelaha ngone pofangu, la ma ngale o balastengi itotolomu ona magena manga sininga upa ikurangi ngoneka. So notagi o talagaka, la nototobe kasi. De o nao ma nonoma la naliaka gena naqehe. Kagena naga ma uru ma rabaka, kiaka to ngone nasinoto nanga balastengi ma fangu yaaadoka. O pipi magena naqehe la notagi de nosifangu o Gikimoi Awi Tahu ma balastengi." 	 Men forat vi ikke skal gi dem anstøt, så gå ned til sjøen, kast ut en krok, og ta den første fisk som kommer op; og når du åpner munnen på den, skal du finne en stater; ta den og gi dem for mig og dig!


Ngomi migolo o Gikimoika tanu ngini gena o dorou upa he niaaka. Gena upa sidago mia ngale misikelelo ngomi gena igogou ma Kristus Awi sosulo. Duma ngomi mia ngale ngini gena kanaga o loha niaaka qaputuru. Ngaroko o nyawa ona magena kagena nagasi itemo ngomi ma Kristus Awi sosulo misowo gena, qadoohawa, hitilahi ngini o loha niaaka qaputuru. 	 Dog beder vi til Gud at I ikke må gjøre noget ondt, ikke forat vi skal vise oss å holde prøve, men forat I må gjøre det gode, vi derimot være som de som ikke holder prøve;


Ma ngale magegena nomasirese o dorou moi-moino, upa naaka koloko o bi gohiduuru ma somoa ona o nyafusu ma dorou gena yodupa yaaka o nyawaka. Duma ngona bilasu ani sininga nosimeta la ani sininga asa itiai o Jou Awi simaka, de ani piricaya qaputuru Unaka, de ani dodara qaputuru o bi nyawaka, de ngona bilasu nimakadame de o nyawa nagoona gena igogou manga sumbayang yatide o Jouka de manga sininga ibolowo. 	 Men fly ungdommens lyster, og jag efter rettferdighet, tro, kjærlighet, fred med dem som påkaller Herren av et rent hjerte!


Kagena o doku magenaka kanaga lo o ngopeqeka ma dorou moi, ami manara itotiaiwa. Ma orasi muna moise o Yesus kagena o Farisi ma nyawa awi tahuka wooqo, de muna magena mahino de o gososo qabobou de ihahali o rube moi o teto ihahalino maaho. 	 Og se, det var en kvinne der i byen, som var en synderinne, og da hun fikk vite at han satt til bords i fariseerens hus, kom hun med en alabaster-krukke med salve


so una magenaka o Simon Petrus wisidoginano de wotemo, "Hika ngona nosano una magena naguuna." 	 til ham nikker da Simon Peter og sier til ham: Si hvem det er han taler om!


So o orasi manena Ngohi tahinoka de Ai Baba Awi kuasa, duma ngini gena Ngohi niholu. De o nyawa ma somoa nakoso ona yahino, ngaroko de ka manga kuasa masirete, duma ngini gena niaqehe qaloha. 	 Jeg er kommet i min Faders navn, og I tar ikke imot mig; kommer en annen i sitt eget navn, ham tar I imot.


Qabolo de wosulo awi padati magena imatogu, de ona yasinoto iuti itagi, la o Filipus o nyawa una magena iwiosi o ake magenaka. 	 Og han bød vognen holde, og de steg ned i vannet, både Filip og hoffmannen, og han døpte ham.


La o nyawa yadadala magena yaoqo sidago yapunu. So kagena ona ioqo qabolo de Awi muri-muri o ino ma soohu yatolomu so ma boloi yamake o karaja mogiowo de sinoto. 	 Og de åt alle og blev mette; og de tok op det som blev tilovers av stykkene, tolv kurver fulle.


De o bodito magena idadi o nyawa o duniaka koloko ibati saangeka, de o bati moi gena isoneka. 	 Av disse tre plager blev tredjedelen av menneskene drept: av ilden og av røken og av svovelet som gikk ut av deres munn.


Kagena de ngohi takelelo o malaikat ma somoa moili wonononau, una magena o sorogaku wouti. Una magena o lobi-lobi iwisaono, de awi saheka kanaga o ngawate yalalono, de awi bio ma siwa maro o wange ma siwa de lo awi qohu maro o uku ma golingasu. 	 Og jeg så en annen veldig engel komme ned fra himmelen, klædd i en sky, og regnbuen var over hans hode, og hans åsyn var som solen, og hans føtter som ildstøtter;


Hika nigolo o Gikimoika, la o moi-moi magena upa idadi o alo ma orasika so isusa ngini niloqa. 	 Men bed at det ikke må skje om vinteren!


De kanaga o Samariaka ma nyawa o doku magegenaka igogoge gena, ona yadala asa Unaka wipiricaya, sababu to muna ami demo ma orasi mosingangasu motemo, "Una aku wanako de ngohi woisingangasu idodooha to ngohi ai manara moi-moi iqoqoma taaakaka." 	 Men mange av samaritanene fra den by trodde på ham for kvinnens ords skyld, da hun vidnet: Han har sagt mig alt jeg har gjort.


O Pilatus wogiise o Yesus wosoneka, de una wohairani so una o nyawa wasulo itagi ma kapita wiaso la wisano, "Igogou, o Yesus Awi woma itola itekaka?" 	 Men Pilatus undret sig om han alt skulde være død,


O Yesus watemo, "He! Niisesi! Itekawa de Ngohi manena asa tahino. So o nyawa nakoso o buku manena ma rabaka o Gikimoi Awi demo yosingongangasu gena yodupa yacoho de yaaka, de ona magena asa ka yososanangi." 	 Og se, jeg kommer snart. Salig er den som tar vare på de profetiske ord i denne bok.


De lo ma ngale o Yahudika ma nyawa yasowo gena kanaga isilefo kali itemo, "He! Ngini o bi bangsa ninali nimakomote de o Gikimoi Awi nyawa, dede o Yahudika lo nirarame. 	 Og atter sier Skriften: Gled eder, I hedninger, sammen med hans folk!


Kagena de o pipi ngai moi yaaho so yahike Unaka. Bolo, de Una wasano onaka, "Ma dulada de ma lefo to naguuna manena." De ona yosango itemo, "To ma Kaisar awi dulada de awi lefo." 	 De gav ham en. Og han sier til dem: Hvis billede og påskrift er dette? De sa til ham: Keiserens.


Komagena so ngini bilasu nimasigaso o doro ma duhutuka, de nigolo la ma ngale yobiuutu una wasulo la ona itagi awi doroka youtu." 	 bed derfor høstens herre at han vil drive arbeidere ut til sin høst!


de ona imatoore de itemo, "He, o Israelka ma nyawa ningodu! Niahino la pomakiriwo! Sababu o nyawa una manena wotagi o bi doku wageto de o nyawa yangodu wadoto, la bilasu ngone o Yahudika ma nyawa nanga ronga ma dorou ona yaaka, la upa yahoromati nanga bobita o Musa walelefoka de lo o Gikimoi Awi Tahu manenaka o dorou waaka. De o orasi manena una lo kanaga o Yahudika ma nyawa yasowo de ona wangaho so iwosa o Gikimoi Awi Tahu ma rabaka, so o riho qatetebi manena gena he qatebi kawa." 	 og skrek: Israelittiske menn! kom til hjelp! Dette er det menneske som allesteds lærer alle imot folket og loven og dette sted, og han har endog ført grekere inn i templet og vanhelliget dette hellige sted.


de Una asa wahiri manga sidongirabano yamogiowo de sinoto, ma ngale idadi to Una Awi sosulo. De wotemo onaka, "Ngohi ngini tinihiri ma ngale Ngohi todupa nidodiao, la tinisulo ngini nisihabari o habari qaloloha o Gikimoino, 	 Og han utvalgte tolv, som skulde være med ham, og som han kunde sende ut for å forkynne ordet


Sababu nakoso o nyawa la ona masirete o nyafusu ma dorou yaaka manga dodiao ma peqekaka, de ona masirete o sala yagaka de lo yakulai manga dodiaoka. Upa lo sidago o nyawa o sala moi-moi magena yaaka, sababu o nyawa manga dorou maro komagena done asa o Jou wafanggali de o dorou. O moi-moi maro komagena iqomaka ngomi minisingangasu de minisisitiari qabolo nginika. 	 at ingen skal gjøre sin bror urett og uskjell i det han har å gjøre med ham; for Herren er hevner over alt dette, således som vi også forut har sagt og vidnet for eder.


koloko o sasawi ma sopo ngai moi gena o nyawa moi awi doroku wodato. O sopo magena ioho, de imadadi maro o gota iuuma-uma, so kagena ma umaka o bi namo asa yahino imaigu." 	 Det er likt et sennepskorn som en mann tok og la i sin have; og det vokste og blev til et tre, og himmelens fugler bygget rede i dets grener.


Imaaka komagena sidago ona o goginita nosa de yowosa yomomanara gena, ona yahino. Ona gena manga sininga ma rabaka itemo, 'Igogou, ngone manena asa pamake ifoloi.' Ena momongo, ona yangodu o nyawa moi ka o pipi o salaka moi yamake. 	 Men da de første kom, tenkte de at de skulde få mere; men de fikk hver sin penning de også.


Kanaga manga galaki ma rabaka gena cawali imatekesikoholu ma ngale ma ngeko idodooha bilasu to ona manga nyawa masirete o Gikimoika wisuba de lo ma ngale o nyawa moi wosoneka, de o Paulus wotemo igogou Una wooho kali, Una magena Awi ronga o Yesus. 	 men de hadde nogen stridsspørsmål med ham om sin egen gudsdyrkelse og om en ved navn Jesus, som var død, men som Paulus sa var i live.


Ngini tinisingangasu igogou, nagoona yodupa ngini iniriwo, sababu igogou ngini Ngohi o Salamati ma Kolano Ai nyawa nimomote, ngaroko ka o ake yasiudo, duma igogou ona magena done asa yamake manga fanggali o Gikimoino." 	 For den som gir eder et beger vann å drikke i mitt navn, fordi I hører Kristus til, sannelig sier jeg eder: han skal ikke miste sin lønn.


Una asa wosiholuwa de womatoorewa, eko lo o bi ngekoka Awi ili wosilamo lo yoisewa. 	 Han skal ikke trette eller rope, og ingen skal høre hans røst på gatene;


Upa sidago ngone lo o nyafusu ma dorou magena paaka, imatero maro iqomaka o nyawa ma binuka lo yaaka. Nimasitiari bai! Ma ngale manga manara magegena ka o wange moi ma raba de kanaga ona ya-23,000 gena isoneka. 	 La oss heller ikke drive hor, likesom nogen av dem drev hor og falt på én dag tre og tyve tusen!


Ngaroko iqoqomaka igogou ngini gena o Gikimoi Awi nyawa nisowo, duma o orasi manena naga igogou ngini asa nidadi to Una Awi nyawa masirete. De ngaroko ngini iqoqomaka Una winigalusiri waasi, duma o orasi manena naga ngini gena Una igogou winigalusiri. 	 I som fordum ikke var et folk, men nu er Guds folk, I som ikke hadde funnet miskunn, men nu har fått miskunn.


Kanaga ma deka o taungu muruo naga ipasaka, de ngohi toliho kali o Yerusalemka ma ngale o roriwo o pipi ma cunu tatota o nyawa isususaka de lo ai gaso o haiwani tatota tosisuba o Gikimoika. 	 Da nu flere år var gått, kom jeg for å føre milde gaver til mitt folk og for å ofre,


Kagena de manga sininga ma takasiri Una wanako, so o ngopa wiceceke moi wingahono de wisigokono to Una Awi dateka, 	 Men da Jesus så deres hjertes tanke, tok han et lite barn og stilte det ved siden av sig


Niosininga o demo manena: O nyawa la kanaga yodato ma cunu, done ma sopo lo asa ka ma cunu. De o nyawa la kanaga yodato ilamo, done asa ma sopo lo ka ilamo. 	 Men dette sier jeg: Den som karrig sår, skal karrig høste, og den som sår med velsignelser, skal høste med velsignelser.


Kagena de Una wotemo Awi muri-murika, "Hika o nyawa yadadala magena niasulo igogeku." Kagena naga o ngangaru idala so o nyawa yadadala magena yasulo igogeku imarihi-rihi. Nako ka yanau yalalago gena ona manga dala nagala yacala motoha. 	 Jesus sa: La folket sette sig ned! Det var meget gress på stedet, og mennene satte sig da ned, omkring fem tusen i tallet.


So kagena de o Yesus wotagi imakomote dede ona. Ma orasi o Yesus ka wotagi-tagisi so ma kapita awi tahu he wadumu, de ma kapita una magena awi nyawa yamuruo naga wasulo la itagi o Yesuska, la Unaka itemo, "Baba, ngaroko upa bai! Ngohi manena o Yahudika ma nyawa isowo, de Ani simaka gena o kia lo waali idahe so idadiwa ai tahuka toningaho, 	 Jesus gikk da med dem. Men da han ikke hadde langt igjen til huset, sendte høvedsmannen nogen venner til ham og lot si: Herre, umak dig ikke! for jeg er for ringe til at du skal gå inn under mitt tak;


Kagena de ma tuangi gena wotemo, 'Ngona gena o leleani ma dorou bai! So nakoso ngona nanakoka, ngohi gena itobangamo o sopo kiaka todadatowa aku ka tautu de lo o kia naga tamomanarawa aku ka tamake, 	 Han sier til ham: Efter din egen munn dømmer jeg dig, du dårlige tjener! Du visste at jeg er en streng mann, som tar op det jeg ikke la ned, og høster det jeg ikke sådde;


Kagena de Una wosango wotemo, "Igogou, ngini ka nisosomoa! Ma sababu gena ngini niasahewa o Gikimoi Awi Jaji ma Buku ma rabaka ma demo de lo niasahewa Awi kuasa. 	 Jesus sa til dem: Er det ikke derfor I farer vill, fordi I ikke kjenner skriftene og heller ikke Guds kraft?


Ngaroko komagena, duma to ngohi ai sininga ma rabaka iruwahe, sababu nanga dodiao wopipiricaya o Titus kagena towimake waasi de o habari woaho ma ngale ngini gena toise waasi. Komagena so ngohi o Troaska ma nyawa gena tadongosa de totagi tomajobo kanena o Makedonia ma daeraka. 	 men jeg sa farvel til dem og drog videre til Makedonia.


O nyawa yadadala done asa manga piricaya Ngohika gena yodongosa. Ma binuka asa manga dodiao yasidoa manga saturuka, de yadadala asa imatekeduhudu moi de moika. 	 Og da skal mange ta anstøt, og de skal forråde hverandre og hate hverandre;


De lo iqomaka o Gikimoi Awi Bukuka isilefo done o nyawa o Yahudika yasowo, nako Una wipiricayaka, done Una asa to ona manga sininga waaka itiai. De iqoqoma Una o habari qaloloha asa o Abraham wisingangasuka wotemo, "Sababu ma ngale ngona done Ngohi asa o bangsa yangodu o duniaka Ai laha gena tasidumu." 	 Og da Skriften forutså at det er ved tro Gud rettferdiggjør hedningene, forkynte den Abraham forut det evangelium: I dig skal alle folk velsignes.


Ngaroko komagena, ihiwa bai! Sababu ngohi tamalo o Gikimoi waaka so ngomi Awi sosulo gena iminano, kodo, maro ka o bi nyawa itotuuru. Imatero de o nyawa la kanaga yaaho ma ngale yatooma o nyawa manga simaka, sababu o dunia de ma bi raba lo, bai o bi nyawa bai lo o bi malaikat, ona yangodu kanaga ngomi imidomina. 	 For mig tykkes at Gud har vist oss apostler frem som de ringeste, som dødsdømte; for et skuespill er vi blitt for verden, både for engler og for mennesker.


Nako komagena, de o Gikimoi asa Awi laha wonisidumu ngonaka, sababu o nyawa maro ona magena ani manara yaakuwa yafanggali. So ma orasi imasidiado o nyawa manga sininga itotiai done wasioho kali, de ngona ani manara ma sopo magena asa wafanggali." 	 så er du salig; for de har ikke noget å gi dig igjen, men du skal få det igjen i de rettferdiges opstandelse.


Awa kodo! O nyawa o orasi manena gena Ngohi tasitero de o ade-ade manena. Ona magena imatero maro o ngopa-ngopa la kanaga o ngeko ma dateka imatami de manga dodiao yasigaro, 	 Men hvem skal jeg ligne denne slekt med? Den ligner små barn som sitter på torvene og roper til sine lekebrødre:


Awa kodo! Nakoso igogou ngone nanga sala komagena, de o Gikimoi woooho Una magena wonasangisara. 	 Det er forferdelig å falle i den levende Guds hender.


"Komagena lo o gogoho kia ngini niodupa la o nyawa yaaka nginika, maro komagena lo ngini bilasu niaaka onaka. Gena naga maro o Gikimoi Awi bobita qangodu iqomaka o Musa de o bi nabi isilelefo manga bukuka. 	 Derfor, alt det I vil at menneskene skal gjøre imot eder, det skal også I gjøre imot dem; for dette er loven og profetene.


Magena de o Yesus Awi gia watoa de una magena, ngaroko wipapado, duma awi roheka wapaqa de wotemo, "Ngohi tomode, so nilohaka bato." So o orasi magena qabolo de una wilohaka so he wipado kawa. 	 Og han rakte hånden ut, rørte ved ham og sa: Jeg vil; bli ren! Og straks blev han renset for sin spedalskhet.


Maro o kia naga isilelefo iqomaka o Gikimoi Awi Jaji ma Buku ma rabaka itemo, "O nyawa manga rohe done isone, maro o dumule asa qamalai, so maena ioho itekawa de isone. De o nyawa manga giliri masirete done isisa, maro ma doori ipago so ituraka. 	 For alt kjød er som gress, og all dets herlighet som blomst på gress: gresset visnet, og blomsten på det falt av,


Duma o riho magenaka mia orasi qamataka, de bilasu mimajobo o Yerusalemka. So mia dodagi asa miadofali, de ona ipipiricaya yanau, de o ngopeqeka, de lo o ngopa-ngopa ona yangodu imisitota sidago o kotano misisupu. So kadai o teo ma dateka ngomi mibukuku de misumbayang kasi. 	 Da nu disse dager var til ende, drog vi derfra og fór videre, og de fulgte oss alle med kvinner og barn helt utenfor byen; vi falt da på kne på stranden og bad;


La o Nahadi ma goginitano, o Yesus wooho kali o nyawa isosone manga sidongirabano, de Una womasimane ma noma-noma ongo Maria Magdalenaka, muna iqoqoma Una asa wodusu to muna manena ami toka ngai tumudingi. 	 Men efterat han var opstanden tidlig den første dag i uken, åpenbarte han sig først for Maria Magdalena, som han hadde utdrevet syv onde ånder av.