Komagena lo o dunia ma dodoguka o bi malaikat asa yotagi, la o bi nyawa kiaka kanaga o moi-moi itotiai yodupa yaaka de lo o bi nyawa ma dorou gena asa ona yahiri. 	 Således skal det gå til ved verdens ende: Englene skal gå ut og skille de onde fra de rettferdige


He! Ngini o alamu nimasiiijaka gena, upa ngini nitemo, "O wange manena eko ilangi ngomi mimajobo la mitagi o kota moika, de kagena ngomi migoge o taungu moi la asa mimasiija ma ngale o pipi miamake ilamo." 	 Og nu, I som sier: Idag eller imorgen vil vi dra til den by og bli der et år og kjøpslå og ha vinning,


Mutuwade ngohi ngaroko upa de ai demo icocawaro, duma kanaga de o cawaro moili asa tasihabari o nyawa nagoona yodupa o Gurumi Qatetebi wimomoteka. O cawaro magegena imaterowa de o dunia ma bi nyawa manga cawaro, de lo imaterowa de o dunia ma bi bobareta manga cawaro, sababu ona gena done yasisa. 	 Dog, visdom taler vi blandt de fullkomne, men en visdom som ikke tilhører denne verden eller denne verdens herrer, de som forgår;


Duma womatodoka o Yesus womakiliho de wakeri-keri Awi muri-murika de o Petruska wisidapano wotemo, "He! Iblis, noloqa! Ani sininga magena imaterowa de o Gikimoi Awi sininga, duma ani sininga gena ka o nyawa ma sininga." 	 Men han vendte sig om og så på sine disipler og irettesatte Peter og sa: Vik bak mig, Satan! for du har ikke sans for det som hører Gud til, men bare for det som hører menneskene til.


Kagena de ona yobukuku yosuba Unaka, qabolo de manga sininga gena foloi qanali ona yoliho o Yerusalemka. 	 Og de tilbad ham og vendte tilbake til Jerusalem med stor glede,


Duma nakoso ona ma ngale o kia naga yaoqo gena yododato duma magena ka yaoqo, de ona magena manga siningaka asa itemo isala de o Gikimoi lo wasisala. Sababu ona yaakaka o kia naga yamalo isasala de itiaiwa. Nakoso o moi-moi qangodu igogou komagena, de ona o dorou yaakaka. 	 men den som tviler - dersom han eter, så er han dømt, fordi det ikke er gjort av tro; alt som ikke er av tro, er synd.


Duma nakoso magena ma sihino o Gikimoino, done asa niatogu niaakuwa. So done ma duuru asa niakelelo igogou o Gikimoi niwilawangi." O Gamaliel awi sitiari magena o Mahkamah Agama ma nyawa ona magena isigise de yaqehe qaloha, so imatekefakati upa ona yatooma. 	 men er det av Gud, vil I ikke kunne ødelegge dem. Vokt eder at I ikke må finnes stridende mot Gud!


O Melkisedek manena o Salem ma kolano moi de lo o Gikimoi Wikukuruye ma imam moi. Ma orasi o Abraham awi lawangi o bi kolano wasitura qaboloku de womabulutu so woliho kali, o Melkisedek una magena kanaga o Abraham wisibubusu de wogolo o Gikimoi Awi laha wisidumu o Abrahamka. 	 For denne Melkisedek, konge i Salem, den høieste Guds prest, han som gikk Abraham i møte da han vendte tilbake fra sin seier over kongene, og som velsignet ham,


De manga sidongirabano o riho magegenaka o nyawa yadala igogou wipiricaya Unaka. 	 Og mange trodde på ham der.


Nagala mamoi-mamoi aku idadi o nyawa kanaga ibarani cawali o nyawa awi sininga qaloloha gena sidago una womasosone. Nakoso ma ngale o nyawa ngaroko manga sininga itotiai gena, igogou o nyawa lo isusa pamake kanaga ona yodupa yosone. 	 For neppe vil nogen gå i døden for en rettferdig - for en som er god, kunde kanskje nogen ta sig på å dø -


De nogena miside kali mikahika o Italia ma daeraka, so o Regium ma bobaneka mimasidiado. Ma langino de o paro koresara itagi, so miside sidago o wange moili de asa miuti o Putioli ma bobaneka. 	 og efterat vi derfra hadde seilt rundt kysten, kom vi til Regium. Dagen efter blev det sønnenvind, så vi efter to dagers fart kom til Puteoli.


De upa sidago ngone pawosa o loha o nyawaka paaka de lo o kia naga de maena ngoneka gena pahike o nyawaka, sababu o manara magena maro o suba moi kiaka o Gikimoi wodudupa. 	 Men glem ikke å gjøre godt og å dele med andre! for slike offer tekkes Gud.


Ngini bilasu ka o soroga ma kaya asa niadiahi. Magena asa qakehowa de o lupu lo yaoqowa, de itotosi yaakuwa yaqehe, so nia kaya o sorogaka magena akuwa isisa. 	 men samle eder skatter i himmelen, hvor hverken møll eller rust tærer, og hvor tyver ikke bryter inn og stjeler!


So komagena o Gikimoi Awi dupa de Awi edekati ma ngale nginika gena asa nileleani nikaeli Unaka. So o nyafusu ma dorou upa ngini niaaka. 	 For dette er Guds vilje, eders helliggjørelse: at I avholder eder fra hor;


Ma orasi magena ipasaka, o Yesus de Awi muri-muri o Lewi awi tahuka imatamiye yooqo. De o balastengi itotolomu yadala de o bi nyawa yadala manga sininga qatotorou o bi kawasa yahoholu, ona magena lo imatamiye yooqo de o Yesus. 	 Og det skjedde at han satt til bords i hans hus; og mange toldere og syndere satt til bords med Jesus og hans disipler; for det var mange av dem, og de fulgte ham.


Kagena de Una wasibicara o nyawa yangoduka wotemo, "O nyawa nagoona la imote Ngohi, bilasu imahadoku so manga dupa moi-moi manga sininga ma rabaka yapalako la imote-mote Ngohi, de qadoohawa nakoso o sangisara yamoku ma bati yosone. 	 Og han sa til alle: Vil nogen komme efter mig, da må han fornekte sig selv og hver dag ta sitt kors op og følge mig.


O nyawa ipipiricaya manga bobareta moi la kanaga o nyawa wikalaki, manga galaki gena upasi niaqehe qaloha. Ka cawali nakoso kanaga o saksi yasinoto eko yaruwange aku ikalaki igogou una magena de awi salaka. 	 Ta ikke imot nogen klage mot en eldste uten efter to eller tre vidner.


So kagena de una o nyawa yadadala manga sininga wosimote so o Barabas wisisupu de wihike onaka. De una wasulo awi prajurit-prajuritka ma ngale o Yesus wingangapo, qabolo de gila-gila Una wisidoa onaka la iwisidasangahadi. 	 Da nu Pilatus vilde gjøre folket til lags, gav han dem Barabbas fri og lot Jesus hudstryke og overgav ham til å korsfestes.


Ngohi tanakoka ma orasi nia Paskah ma Wange ma Rarameka, kanaga to ngini nia biasa gena o nyawa witatago moi o buino ngohi towipalako. So idodooha. Niodupa la ngohi towipalako Una niwisiaaso 'O Yahudika manga Kolano' la ma ngale tinihike nginika?" 	 Men I har jo den skikk at jeg skal gi eder en fri i påsken; vil I da at jeg skal gi eder jødenes konge fri?


De ona lo o Yesus gila-gila waaso, so kagena de ona manga baba de manga roriwo o deruka yadongosa de asa Una iwimoteka. 	 og straks kalte han dem, og de forlot sin far Sebedeus i båten med leiefolkene og fulgte ham.


So o kia naga ngini nisingangasuka, magena o bi nyawa moi de moika lo yasingangasuka. De lo o kia naga ngini ka nisigogurubu de nisipongoka, magena asa yasihabari o bi nyawa yangoduka." 	 derfor skal alt det som I sier i mørket, bli hørt i lyset, og det som I hvisker i øret inne i kammerne, det skal bli forkynt på takene.


So kagena de o Apolos wodupa wotagi o Akhaya ma daeraka, de awi dodiao ipipiricaya ona lo yodupa so iwiriwo o surati ilefo o nyawa ipipiricaya o Akhayaka, la bilasu o Apolos iwingaho qaloha. So o Akhayaka womasidiado, de kagena o nyawa o Gikimoi Awi laha wasidumu onaka so ona ipiricaya qaboloka, ona magena lo o Apolos foloi wariwo qaloha. 	 Da han nu vilde dra videre til Akaia, tilskyndte brødrene ham, og skrev til disiplene der om å ta imot ham. Og da han kom dit, blev han ved Guds nåde til stort gagn for de troende;


Nakoso o doku moika ngini inisangisara, de hika niloqa o doku ma somoa kali. Ngini tinisingangasu igogou, ngini o habari qaloloha nisihabari o Israel ma bi dokuka qangodu waasi, de Ngohi o Nyawa ma Duhutu asa tahino kali. 	 Men når de forfølger eder i den ene by, da fly til den andre! for sannelig sier jeg eder: I skal ikke komme til ende med Israels byer før Menneskesønnen kommer.


de kanaga ma dongirabaka Una magena maro o nyawa moi kagena womaokoye. Una womasitibaku o juba ikukuruku sidago lo Awi qohuku de to Una Awi mamata ma sangi lo ka o guraci. 	 og midt imellem lysestakene en som lignet en menneskesønn, klædd i en fotsid kjortel og ombundet under brystet med et gullbelte,


So ngini tinisingangasu igogou, o nyawa yangodu iooho manena isone waasi, de o bi sangisara ma hali moi-moi manena done asa idadi de imaaka. 	 Sannelig sier jeg eder: Denne slekt skal ingenlunde forgå før det skjer alt sammen.


De nakoso ngini nitemo ka qaloha de ngohi lo tomote, la ngomi asa mitagi mimakangaho. 	 men er det verdt at jeg selv reiser, skal de reise i følge med mig.


La o Yesus womaginano Awi muri-murika, de wotemo onaka, "Igogou! Isusa icarawa o nyawa ikakaya o Gikimoi iwisigise la iwosa Awi pareta ma rabaka." 	 Og Jesus så sig om og sa til sine disipler: Hvor vanskelig det vil være for de rike å komme inn i Guds rike!


Kagena de o Yesus Awi bicara wadofa kali, de wotemo, "O Gikimoi wopareta maro o kolano moi gena, posiade-ade imatero maro o nyawa moi o gisisi wosihaja awi doroka. 	 Og han sa: Med Guds rike er det således som når et menneske kaster sæden i jorden


De o nyawa nakoso kanaga manga dodoto de ka to ona manga sininga ma rabano de yaaka komagena, magena ma sababu ona yodupa o giliri yasari la ona manga ronga masirete isilamo. Duma nakoso o nyawa kanaga yodupa yasari ma ngale ona yasusuloka magena manga ronga isilamo, de upa manga ronga masirete, de yasusulo ona gena manga dodoto itotiai de manga sininga ma rabaka gena o dorou moi lo ihiwa. Komagena lo Ngohi. 	 Den som taler av sig selv, søker sin egen ære; men den som søker hans ære som har sendt ham, han er sanndru, og det er ikke urettferdighet i ham.


Ma ngale o Yakub awi piricaya so ma orasi he yadangade wosone, de o Yusuf awi ngopa yasinoto wasigolo o Gikimoika la to Una Awi laha idogo, so una awi didikika womasigocoho de wosuba o Gikimoika. 	 Ved tro velsignet Jakob døende hver og en av Josefs sønner og tilbad, bøiet over knappen på sin stav.


Duma o Yesus wosango wotemo, "O boulamo o pongaka de ma aru de lo o namo de ma igu, duma Ngohi o Nyawa ma Duhutu Ai ngihi ihiwa la ma ngale tomasidodogu." 	 Og Jesus sa til ham: Revene har huler, og himmelens fugler reder; men Menneskesønnen har ikke det han kan helle sitt hode til.


Ngohi togolo o Gikimoika, Una gena nanga Jou Yesus Kristus ma Baba de lo to ngone nanga Baba Wokokuasa, tanu de Awi Gurumi ma buturu so ngini winihike o cawaro la aku o Gikimoi niwinako qaloha. 	 at vår Herre Jesu Kristi Gud, herlighetens Fader, måtte gi eder visdoms og åpenbarings Ånd til kunnskap om sig,


So paeto o Abrahamka de ma bati o Daudka gena, kanaga o baba de o ete manga dala yamogiowo de yaruha. Komagena lo o Daudka sidago lo o Babel ma tonaka yaumo gena, kanaga o baba de o ete manga dala yamogiowo de yaruha. De lo ma orasi o Babel ma tonaka yaumoka, paeto sidago lo o Salamati ma Kolano iwisibuo gena, kanaga lo o baba de o ete manga dala yamogiowo de yaruha. 	 Således er alle ætt-leddene fra Abraham inntil David fjorten ledd, og fra David inntil bortførelsen til Babylon fjorten ledd, og fra bortførelsen til Babylon inntil Kristus fjorten ledd.


Kagena de o Yesus waaso de wotemo onaka, "He! Hino la nimote Ngohi. Nako ngini gena Ngohi aku tinidoto ma ngale ngini o bi nyawa asa niadoto la imote Ngohika, imatero maro o nao niasoma la niatolomu." 	 og Jesus sa til dem: Følg mig, så vil jeg gjøre eder til menneskefiskere!


De ngone popipiricaya manena maro to Una Awi rohe ma bobolo. O rohe ma sahe gena kanaga o rohe qaasu-asu yapareta, so aku yapalihara de o bobolo imasigocoho lo qaputuru sidago ifero qaloha. Komagena lo ngone ma Kristus powipipiricayaka. So nakoso ngone de o buturu o Jou wonahihikeka so pomatekedodara moi de moika, ngone nanga rimoi gena asa idadi foloisi qaputuru de ifero qaloha. 	 av hvem hele legemet sammenføies og sammenknyttes ved hvert bånd som han gir, og vokser sin vekst som legeme til sin opbyggelse i kjærlighet, alt efter den virksomhet som er tilmålt hver del især.


O ino yaooqo magena ka yanau gena yacala motoha (o ngopeqeka de o ngopa gena yaeto waasi). 	 Og de som hadde ett brødene, var fem tusen menn.


Komagena asa Awi Gurumi magena waaka de wamanara, sababu Ai Baba to Una Awi moi-moi qangodu magena lo to Ngohi. 	 Alt det Faderen har, er mitt; derfor sa jeg at han tar av mitt og forkynner eder.


Komagena qabolo o Yesus de Awi muri-muri o doku magena yodongosa de yakahika o Galilea ma talagaka, duma o nyawa yadala icarawa gena ka ituo-tuo Una wimote-mote. Ona magena o Galilea ma tonano, 	 Og Jesus drog bort med sine disipler til sjøen, og en stor mengde fra Galilea og fra Judea fulgte ham,


Duma Una womabulutu ka wotagi, de yadadala gena manga sidongirabaka watola so womajoboka. 	 Men han gikk midt gjennem flokken og drog bort.


de yohoru isangisara, sababu o orasi magena o paro manga simano so yatomo. So he qaginita Una asa wakahika onaka, de ka o ake ma qokuko wotagi. Duma Una asa wahika manga deru ma dateka, 	 Og da han så at de var i nød mens de rodde - for vinden var imot - kom han til dem ved den fjerde nattevakt, vandrende på sjøen, og han vilde gå forbi dem.


Ma ngale yaaka komagena, so done ona bilasu o Gikimoika iwisango bai! Igogou, o Gikimoi womasidailakoka done o orasi ma simaka Una asa o nyawa iooho bai o nyawa isosone manga manara ma sopo wahiri. 	 men de skal gjøre regnskap for ham som står ferdig til å dømme levende og døde.


O kia naga yalelefoka, gena imatero maro o jarita kanaga inadedemo ngoneka, gena igogou ka ma nonomasi o kia naga idadadi magena qangodu o nyawa de manga lako masirete yosikeleloka, so o Jou Awi demo gena yosihabarika. 	 således som de som fra først av var øienvidner og blev ordets tjenere, har overgitt oss det,


Ma orasi o Herodes wopareta maro ka o kolano moi o Yudea ma daeraka, de kanaga o imam moi awi ronga o Zakharia. Una magena o imam moi o bi imam o bolu moi manga topora o Abia gena manga sidongirabano. Una awi peqeka ami ronga ongo Elisabet, de muna ami topora lo gena manga sihino o imam moili. 	 I de dager da Herodes var konge i Jødeland, var det en prest ved navn Sakarias, av Abias skifte, og han hadde en hustru av Arons døtre, og hennes navn var Elisabet.


Ngini o bi nyawa o orasi manena, ngini nia ete de nia topora iqoqoma kanaga o bi nyawa itotiai yadadala gena yatoomaka, ma nonoma magena o Habel sidago ma doduuru o Zakharia, una gena niwitotooma o Gikimoi Awi Tahu ma lolohaka, kiaka o tahu o gaso yatutupu ma riho gena ma soaka. Ma dodoguka, ngini o bi nyawa o orasi manena nia ete de nia topora, kiaka iqoqoma o dunia isidadi kusi de o nabi yatotoomaka, to ona manga sala asa niamoku. 	 fra Abels blod til Sakarias' blod, han som blev drept mellem alteret og templet. Ja, sier jeg eder, det skal bli krevd av denne slekt.


Kagena Una wobicara de to Una Awi ade-ade ma ngale o dodoto idala gena wadoto. So komagena de Una o ade-ade moi wasibicara onaka, "Kanaga wototoro moi wotagi awi gisisi wosihaja. 	 Og han talte meget til dem i lignelser og sa: Se, en såmann gikk ut for å så,


So ona o deruka, de Una womaidu so iwikioloka. Imatodoka o paro de o rato qasosihilo de o moku-moku imasidiado so manga deruku o ake yobane sidago manga deru he ikiloro. 	 Men mens de seilte, sovnet han; og det fór en stormvind ned over sjøen, og båten fyltes, og de var i fare.


Ma orasi ngohi he tomajobo o Makedonia ma daeraka de ngohi tonibaja de togolo qabolo ngonaka, ngona bilasu nogogesi o Efesus ma kotaka. La nasulo o nyawa yamuruo naga o bi dodoto ikokulai gena o nyawaka bilasu upa he yadoto. 	 Som jeg bad dig da jeg drog til Makedonia, å bli i Efesus, forat du skulde byde visse folk ikke å fare med fremmed lære


O nyawa nagoona nakoso ipiricaya qaputuru Ngohika, ona magena imatero de Ngohi iqomaka Ai lawangi tasitura so tokolano dede Ai Baba so kagena Awi pareta ma kursi ma dateka tomatami, komagena lo Ngohi asa ona magena lo tasimaha yokolano dede Ngohi o sorogaka la Ai pareta ma kursi ma dateka tasitami. 	 Den som seirer, ham vil jeg gi å sitte med mig på min trone, likesom jeg og har seiret og satt mig med min Fader på hans trone.


Eko lo nakoso kanaga o nao yogolo, de idadiwa ka o ngihia niahike. Komagenawa bai! 	 eller vil gi ham en orm når han ber om en fisk?


De ona o Yesus Awi manara yakokelelo gena yacarita idodooha so o nyawa wikokitoka magena wisilohaka, de lo ma ngale o bi titi magegena. 	 Og de som hadde sett det, fortalte dem hvorledes det var gått med den besatte, og om svinene.


O Musa una magena qabolo wangahoka o Israelka ma nyawa o Mesir ma tonano de o nonako ihahairani waaaka la o Gikimoi Awi kuasa wasikelelo o Mesir ma dokuka, de o Laut Merahka, komagena lo o taungu moruha o tona ibobeleuka. 	 Han var den som førte dem ut, idet han gjorde undergjerninger og tegn i Egyptens land og i det Røde Hav og i ørkenen i firti år.


O nyawa ma somoa yadala manga giliri masirete isimane, gena ma ngale idedemo o kia naga moi yamanara de manga buturu masirete, so komagena lo ngohi asa ai giliri masirete tosimane. 	 Eftersom mange roser sig på kjødelig vis, vil jeg og rose mig.


Ma ngale o Habel awi piricaya so una watide awi suba moi o Gikimoika kiaka ifoloisi qaloloha de awi ria o Kain awi suba. Ngone panako una wopiricayaka, sababu ma orasi awi suba gena o Gikimoi waqehe qaloha, de Una wotemo igogou o Habel gena awi sininga itiai. De ngaroko ipasaka de una wosoneka, duma awi piricaya sidago o orasi manena so idadi o simodoto moi ngoneka. 	 Ved tro bar Abel frem for Gud et bedre offer enn Kain; ved den fikk han det vidnesbyrd at han var rettferdig, idet Gud vidnet om hans gaver, og ved den taler han ennu efter sin død.


Ai manara magena, nitemo nagala qatotorou moi gena, upa ma sababu o kia naga niakokokeleloka, duma bilasu ngini niatailako nisidodiahi la nianako itiai." 	 Døm ikke efter synet, men døm en rettferdig dom!


O Yesus iwitailako ma guru agama magena awi sango qaloha icarawa, so wotemo unaka, "Ngona manena lo he nadumu o Gikimoi Awi paretaka." So qabolo de o nyawa moi lo yobarani kawa o kia naga de wisano Unaka. 	 Og da Jesus så at han svarte forstandig, sa han til ham: Du er ikke langt borte fra Guds rike. Og ingen vågde mere å spørre ham.


Ngaroko, ka qaloha o rohe ma bobolo moi-moi gena o Gikimoi wositatapu ma riho itotiaika kiaka maro to Una Awi dupa masirete. 	 Men nu satte Gud lemmene, hvert især av dem, på legemet, således som han vilde.


Ngini ningodu o kia naga ikokulai de o kia naga itetero gena aku nianako, sababu ngini ma Kristus niwipiricayaka so o Gurumi Qatetebi ma kuasa gena niamake qaboloka. 	 Og I har salvelse av den Hellige og vet alt.


O wange muruo naga ipasaka, de ma nongoru una magena awi gimina gena wosiija, qabolo de wotagi o doku ikukuruka. Kadoka una awi oho ka worarame moi so awi pipi wosigoguule sidago wamataka. 	 Og ikke mange dager derefter samlet den yngste sønn alt sitt og drog til et land langt borte, og der ødte han sin eiendom i et ryggesløst levnet.


De ngini nianakoka ma Kristus wahinoka la ma ngale o bi dorou moi-moi qangodu gena wasisaka, de lo nako Una gena Awi sininga ma rabaka o dorou moi lo ihiwa. 	 Og I vet at han er åpenbaret for å bortta våre synder, og synd er ikke i ham.


Duma nakoso o bi Farisika de o bi guru agama, ona magena o Gikimoi Awi ngale ma ngale manga ohoka gena yoholu yaqehe, sababu iqomaka gena o Yohanes ona waosi lo yoholu. 	 men fariseerne og de lovkyndige gjorde Guds råd til intet for sig og lot sig ikke døpe av ham.


De Una wosango wotemo, "Qadoohaso niaakuwa, sababu ngini nia piricaya ikurangi. Nginika tinisingangasu igogou, nakoso ngini de nia piricaya hitilahi ma cunu, koloko o sasawi ma sopo ngai moi, de o kia bato bilasu idadi. Ngini aku lo nitemo, 'He, tala! Nomatide de nomatuluru kadoke!' Igogou, done asa imatuluru.(( 	 Jesus sa til dem: For eders vantros skyld; for sannelig sier jeg eder: Har I tro som et sennepskorn, da kan I si til dette fjell: Flytt dig derfra og dit! og det skal flytte sig, og intet skal være umulig for eder.


o Zebulon, o Yusuf de lo o Benyamin. 	 av Sebulons stamme tolv tusen, av Josefs stamme tolv tusen, av Benjamins stamme tolv tusen beseglede.


To una awi ngora ma duduka kanaga o nyawa wosususa moi, kagena wisigogeku, una magena awi ronga o Lazarus. Awi rohe ipasiku de o nabo, 	 Men der var en fattig mann ved navn Lasarus, som var kastet for hans port, full av sår,


De ma pego magena o ngoma o dipaka, qangodu koloko ibati saangeka, so o bati moi magena ma pego isipari de yaumo o duniaku. O naga magena imirisimano de ma edekati o ngopeqeka mororohe muna magena, nakoso mopuoka, de ami ngopa magena asa yaoqo. 	 og dens stjert drog tredjedelen av himmelens stjerner med sig og kastet dem på jorden. Og dragen stod foran kvinnen som skulde føde, for å sluke hennes barn når hun hadde født.


magena womanara ma orasi ma Kristus o soneno wisioho kali de to Una Awi girinaka wisitamiye la kagena o sorogaka Awi horomati wamake. 	 som han viste på Kristus da han opvakte ham fra de døde og satte ham ved sin høire hånd i himmelen,


Mobabalo moi nakoso ami ronga isingosa qabolo ibabalo ma gegeto ma bukuka la ngone popipiricaya pomiriwo, muna magena bilasu ami umuru he o taungu moributanga eko ifoloi, de lo bilasu muna mokawi asa ka ma moi. 	 En enke kan velges dersom hun ikke er yngre enn seksti år, dersom hun har vært én manns hustru,


De muna magena mosango motemo, "Kodo, Baba! O bi kaso o meja ma litimika lo yodamaha o bi ngopa manga ino ma reremo, la nako itura, de o kaso magena lo aku yaoqo." 	 Men hun svarte ham: Det er sant, Herre! de små hunder eter jo under bordet av barnas smuler.


De ona isango itemo, "Kanaga ma binuka itemo o Yohanes Wooosi, de ma binukali itemo ma nabi Elia, de o nyawa ma somoali itemo Ngona o nabi moili." 	 De svarte ham: Nogen sier døperen Johannes, og andre Elias, andre igjen en av profetene.


O Yesus wotagi kali o Betania ma dokuka, gena o Lazarus awi doku kiaka iqomaka una o Yesus wisiohoka. De kagena womasidiadoka gena o Paskah ma Wange ma Rarame he idumuka, so asa o wange butangasi de yaado. 	 Seks dager før påske kom da Jesus til Betania, hvor Lasarus var, han som Jesus hadde opvakt fra de døde.


O nyawa la kanaga manga rohe masirete de yoduhudu gena pamakewa, duma ona imasidodiahi manga rohe gena yapalihara de yojaga, ka imatero maro ma Kristus lo ngone Awi gogobu wonapalihara de wonajaga, 	 ingen har jo nogensinne hatet sitt eget kjød, men han før og varmer det, likesom Kristus gjør med menigheten;


Awi demo komagena so gila-gila ona yadahake Una iwitago, duma o nyawa moi lo yaakuwa Una witago, sababu Awi orasi Una wosone gena yaado waasi. 	 De søkte da å få grepet ham; men ingen la hånd på ham, for hans time var ennu ikke kommet.


Ya Gikimoi, maro o Daud wotetemoka so ona imatolomu o kota manenaka, ena gena ma Kolano Herodes, de o Pontius Pilatus, de o Yahudika ma nyawa yasowo de lo o Israelka ma bi nyawa imatekefakati la iwidanggutu o Yesus Ani Leleani witetebi, de nowitideka wodadi o Salamati ma Kolano. 	 ja i sannhet, i denne by samlet de sig mot din hellige tjener Jesus, som du salvet, både Herodes og Pontius Pilatus med hedningene og Israels folk,


So ma orasi ona iuti o talaku, de wasibobita onaka wotemo, "Upa lo ngini nisingangasu o nyawaka o kia ngini niakokeleloka, ma bati Ngohi, o Nyawa ma Duhutu, tomomi Ai sone ma rabano." 	 Og da de gikk ned av fjellet, bød Jesus dem: I skal ikke fortelle nogen om dette syn før Menneskesønnen er opstanden fra de døde.


O bodito! Kodo! O bodito asa inidahe nginika, sababu ngini gena maro o boosu kiaka ma riho pananakowa, so o boosu magena o nyawa yapito, duma yanakowa kagena ma rabaka o kia naga qamemela. Ngini gena ma duduka qaloha, duma nia sininga ma rabaka qatorou." 	 Ve eder, I som ligner de ukjennelige graver, som menneskene går omkring på uten å vite av det!


Ma orasi o Yesus o habari magena woise, de womajobo o deruku wopane so wahika o riho moi imatitingano ma ngale Una ka womatengoka. Duma o nyawa yadadala gena yoise Una womajoboka, de ona o bi doku ma sigilolino magena itagi itowongi so Una iwisiduuru. 	 Da Jesus hørte det, drog han derfra i en båt avsides til et øde sted, og da folket fikk høre det, fulgte de efter ham til fots fra byene.


Maro o kia naga done asa idadi ma orasi Ngohi o Nyawa ma Duhutu tahino kali, imatero maro o kia naga idadadi iqomaka ma nabi Nuh awi orasika. 	 Og som Noahs dager var, således skal Menneskesønnens komme være;


Ma dodoguka, sababu ngini gena kanaga de o Jou nimarimoika de to Una Awi kuasa ma buturu lo niamamakeka, so bilasu nia piricaya magena hika nisiputuru. 	 For øvrig - bli sterke i Herren og i hans veldes kraft!


De o bi ngoma o dipaku asa itura, maro o ara ma sopo qaom waasi de itura ma orasi o rato qasosihilo yagiwi. 	 og stjernene på himmelen falt ned på jorden, likesom et fikentre kaster sine umodne fikener ned når det rystes av en sterk vind.


De nakoso ngini la o Gikimoi niwidateku, done Una lo asa ngini winidateku. Komagena nakoso ngini o dorou niaakaka, de bilasu o dorou niaaaka magena lo niaqohaka so nia sininga lo ibolowo de o dupa qatotorou lo ihiwa. So nakoso ngini o Gikimoi niwimoteka, duma ngini o dorou niamote kali so nia sininga ngai sinotoka gena, ngini bilasu o dorou magena niaqoha de niamote kawa. 	 hold eder nær til Gud, og han skal holde sig nær til eder! Tvett hendene, I syndere, og rens hjertene, I tvesinnede!


De lo ma binukali wileleleani magena yatago, de lo yangangapo de ona yatooma. 	 og de andre tok fatt på hans tjenere, hånte dem og slo dem ihjel.


Ngone de ma Kristus pomarorimoika, gena pomasitero maro o tahu moi la kanaga isigoko gena yafato qaasu-asu sidago lo idadi o tahu qatetebi moi, kiaka ma rabaka qaloha so o Jou Gikimoi aku wogoge. 	 i hvem hver bygning føies sammen og vokser til et hellig tempel i Herren,


Kagena de o Petrus wotemo o Yesuska, "Baba Guru, qaloha bai nakoso ngone lo ngo kanena, so o dadaru ngai saange miaaka, ngai moi to Ngona, ngai moi to Musa, de ngai moi to Elia." 	 Og Peter tok til orde og sa til Jesus: Rabbi! det er godt at vi er her; la oss gjøre tre boliger, en til dig, og en til Moses, og en til Elias!


Qaboloka, de kanaga o Yahudika manga roriri ona magena yahino Unaka, de itemo, "Ce! Idodooha so Ngona naaka komagena. Ngomi mitemo Ngonaka bilasu o nonako moi nomisimane ngomika. La ma ngale ngomi aku mininako, igogou Ngona gena Ani kuasa ma sihino o Gikimoino." 	 Da tok jødene til orde og sa til ham: Hvad for tegn viser du oss, siden du gjør dette?


Tanu ngini nianako ma diai o surati manena tolefo nginika, upa nitemo ngini o Gikimoi Awi dodoto itotiai gena nianako waasi. Duma ngohi tolefo sababu ngini gena nianakoka Una Awi dodoto itetero de lo nianakoka o dodoto ikokulai gena ma moi waasi ma sihino o dodoto itotiaino. 	 Jeg skriver ikke til eder fordi I ikke kjenner sannheten, men fordi I kjenner den og vet at ingen løgn er av sannheten.


De komagena lo ma orasi mimatolomu o riho moika, kagena o nyawa yamuruo naga gena yodupa yagegego la o Yahudika ma nyawa yasowo bilasu imasuna kasi ma ngale manga sininga itiai o Gikimoika. O bi nyawa ona magena, ma Kristus wipipiricayaka gena, yasihaga so iwosa to ngomi mia dolomu ma dongirabaka de imasipongoka, ona magena imisidadase la mia edekati aku yanako ma ngale imikalaki. Sababu ngomi gena o Yesus Kristus miwipiricayaka, so o Yahudika manga bobita o Gikimoino upa he mipareta, so magena he miamote kawa ma ngale mia sininga itotiai o Gikimoika. Ona manga edekati gena ma ngale bilasu ngomi o Yahudika manga bobita o Gikimoino magena miamote kali, maro o sapi moi ipopalakoka bilasu yapiliku kali. 	 og det for de falske brødres skyld som hadde sneket sig inn og var kommet for å lure på vår frihet, den som vi har i Kristus Jesus, så de kunde gjøre oss til træler.


Yofufuma gena manga silo yaaho duma o gososo ma dogo imagahowa. 	 de dårlige tok sine lamper, men tok ikke olje med sig;


De maro ona magegena, komagena ngone inangodu lo iqomaka paaka de pamote nanga sininga ma dupa de o nyafusu qatotorou gena qangodu. Igogou, o orasi magenaka so itiai nakoso ngone o Gikimoi wonadoosa, sababu ngone gena ka pomaketero de ona o nyawa ma binuka lo de manga dorou. 	 blandt hvilke også vi alle fordum vandret i vårt kjøds lyster, idet vi gjorde kjødets og tankenes vilje, og vi var av naturen vredens barn likesom de andre.


La o Yesus wotemoli onaka, "Igogou, ngini asa nisanangi, sababu ngini gena o kia naga taaaka magena niakeleloka, de lo to Ngohi Ai dodoto gena nioiseka. 	 Men salige er eders øine fordi de ser, og eders ører fordi de hører.


So kagena de ngomi moi-moi mimatekesiloloaka, de gila-gila ngomi mipane o deruku so ona lo iliho moi-moi manga tahuka. 	 så bød vi hverandre farvel, og vi gikk ombord på skibet; men de vendte tilbake til sitt.


Duma ngohi ai sukuru tatide o Gikimoika, sababu ngone de ma Kristus pomarimoika, so Una de Awi kuasa foloisi ilamo salalu wonangaho so nanga lawangi waturaka de ona yahiwaka, so ngone dede Una o nali de o more ma rabaka. So ngomi gena kekiaka mitagi de miwisihabari ma ngale Una magena la o nyawa aku iwinako, de o habari magegena ma bou qaloloha so o paro yaaho sidago yaado kekiaka bato. 	 Men Gud være takk, som alltid lar oss vinne seier i Kristus og ved oss åpenbarer sin kunnskaps duft på hvert sted!


O Yesus wosiade-ade komagena, duma o ade-ade ma ngale gena ona asa isihodawa. 	 Denne lignelse sa Jesus til dem; men de skjønte ikke hvad det var han talte til dem.


Ai dodiao nipipiricaya, to ngohi ai ngale gena komanena: ngone nanga orasi ma deka gena he ikuru kawa. So o orasi manena de isikahika gena o nyawa ikakawika, ona magena bilasu upa yosininga cawali manga peqekaka eko manga rokaka. 	 Men dette sier jeg, brødre: Tiden er kort, så at herefter de som har hustruer, skal være som de som ingen har,


Igogou, bilasu o bi Yahudika ma nyawa asa idadi o Gikimoi Awi nyawa la Awi pareta ma rabaka iwosa. Duma yadala asa yasidoperesu ma duduka de yaumo o bubutu ma rabaka eko o naraka, kiaka ona asa yoari de lo yasangisara." 	 men rikets barn skal kastes ut i mørket utenfor; der skal være gråt og tenners gnidsel.


Manga rimoi ma edekati magena yaakaka, de ona yasulo o Barnabas de o Saulus la yatota to ona manga pipi magena kadoka o gogobu Yudea manga roririka. 	 Dette gjorde de også, og de sendte det med Barnabas og Saulus til de eldste.


Duma o prajuritka manga sahe magena womaha-mahawa o Paulus awi demo magena, duma o deru wapopareta de o deru woaahoka to ona manga demo foloi womote. 	 Men høvedsmannen satte mere lit til styrmannen og skipperen enn til det som Paulus sa.


So de o Gurumi Qatetebi ma kuasa Una wotagi o Gikimoi Awi habari wosihabari o bi gurumi ka o bui ma raba kasi. 	 og i denne gikk han og bort og preket for åndene som var i varetekt,


Sababu ngini nianako ma orasi o sangisara de o susa niamake, de magena asa ngini initailako igogou ngini o Gikimoi niwipiricaya qaputuru eko hiwa, ma ngale ngini inidoto sidago o sangisara gena aku niamoku. 	 da I vet at prøvelsen av eders tro virker tålmodighet;


una magena kanaga witide idaku o riho moika, kiaka qaloha icarawa gena isironga o Firdaus. Kagena de una woise o demo kiaka ngone o nyawa podedemo de poise gena idadiwa. 	 han blev rykket inn i Paradis og hørte usigelige ord, som det ikke er et menneske tillatt å tale.


Sababu o Gikimoi Awi pareta gena nakoso o nyawa kagena ma rabaka, de ona magena asa upa de manga demo bato, duma kanaga de manga kuasa o Gikimoino. 	 for Guds rike består ikke i ord, men i kraft.


De lo o nyawa nagoona la imote Ngohi, ona magena imatero maro o nyawa moi la kanaga waqehe qaloha la ma ngale Ngohi woimote, so igogou o sangisara wamoku eko lo nagala wosone. So nagoona imasidailakowa yasangisara komagena, de yaakuwa ona magena yodadi to Ngohi Ai nyawa imomote. 	 og den som ikke tar sitt kors og følger efter mig, er mig ikke verd.


Kagena de Una wotemo onaka, "O nabi moi asa iwisihoromati gena o bi doku de o bi soa ma somoaka, duma ka cawali awi doku de awi soaka de awi gianongoru de awi awabira gena iwipiricayawa." 	 Og Jesus sa til dem: En profet blir ikke foraktet annensteds enn på sitt hjemsted og blandt sine slektninger og i sitt hus.


So hika ngini nitemo bato 'Komagena' nakoso nisidailako la niaaka, eko 'Hiwa' nakoso niholu niaaka. Nakoso de ma boloika, magena ma sihino o Iblisno." 	 Men eders tale skal være ja, ja, nei, nei; det som er mere enn dette, er av det onde.


Kagena de o Yerusalemka ma nyawa yangodu gena yogiiseka idodooha o Yudas awi sone ma ngeko, so o tona magena ona isironga o Hakal-Dama, ma ngale 'O Au Ikokopola ma Tona'.) 	 og det blev vitterlig for alle dem som bor i Jerusalem, så at hin aker på deres eget mål fikk navnet Hakeldama, det er blodaker.


Sababu nako o Yahudika ma nyawa la iqomaka o Musa o Mesir ma tonano wasisupuka, ona magena ngaroko o Gikimoi Awi ili yoiseka, duma ma duuruka ona asa iwiholu. 	 hvem var det da vel som hørte den og dog forbitret ham? var det ikke alle de som gikk ut av Egypten ved Moses?


de o deruku so iside yakahino kali o Antiokhia ma kotano o Siria ma daerano, kiaka iqoma o riho magenaka manga dodagi isisolano waasi, de ona yasisaraha kasi o Gikimoika la Awi laha wasidumu onaka, ma ngale aku ona manga manara yaaka, kiaka o orasi manena asa ona isiboloka. 	 og seilte derfra til Antiokia, det sted hvor de var blitt overgitt til Guds nåde for å gjøre den gjerning som de nu hadde fullført.


Komagena sidago ona yaakuwa yopiricaya Una magena igogou o Salamati ma Kolano, sababu o Yesaya wosilefo wotemo kali, 	 Og de kunde ikke tro, fordi Esaias atter har sagt:


O kia iwosa ngone nanga rabaku akuwa inasitorou bai! Cawali o kia nanga rabano isusupu magena inasitorou o Gikimoi Awi simaka.(( 	 Det er intet utenfor mennesket som kan gjøre ham uren når det kommer inn i ham; men det som går ut av mennesket, det er det som gjør mennesket urent.


[La komagena imaaka so itero de itiaika maro o kia isilelefo o Gikimoi Awi Jaji ma Buku ma rabaka, ena gena, "Una wisitero koloko o bi nyawa ma dorou."] 	 og Skriften blev opfylt, som sier: Og han blev regnet blandt ugjerningsmenn.


Kagena de Una wahika womaoko ami dangi ma dateka, de wotemo, "Siri, nomahoi!" Gila-gila miputuruka, so muna aku ona maleleani. 	 Og han stod over henne og truet feberen, og den forlot henne; og straks stod hun op og tjente dem.


O wange moiku, o Sabat ma wange, de o Yesus wotagi wooqo o Farisi ma nyawa manga roriri moi awi tahuka. Kagena iwinanano gena isidodiahi la Awi sala yasari. 	 Og det skjedde da han kom inn i en av de øverste fariseeres hus på en sabbat for å holde måltid, og de lurte på ham,


So kagena de foloisi ona imatekekangamo sidago ma kapita una lo wohawateri upa sidago o nyawa yadadala o Paulus iwiritau. Ma sababu komagena ma kapita wosulo awi prajurit la itagi o Paulus iwiqehe de wisisupu o mahkamah ma nyawa manga sidongirabano, la iwingaho wisigiliho o prajurit manga tahuka. 	 Da det nu opstod stor strid, fryktet den øverste høvedsmann for at Paulus skulde bli slitt i stykker av dem, og han bød krigsfolket å gå ned og rive ham ut fra dem og føre ham inn i festningen.


Mutuwade Ai Baba igogou Ngohi woidodara, sababu Ngohi gena tomasidailako la done tosone ma ngale aku woisioho kali. 	 Derfor elsker Faderen mig, fordi jeg setter mitt liv til for å ta det igjen.


So maro Ai Baba Awi kuasa woihike Ngohika la Ngohi topareta, komagena lo Ngohi Ai kuasa asa tinihike nginika la ngini lo aku nipareta. 	 og jeg tilsier eder riket, likesom min Fader har tilsagt mig det,


De o Filipus wotemo Unaka, "Baba, ngaroko o nyawa manga gaji ilamo de o pipi magena o roti posiija, duma imakaadowa. Ngaroko o roti ma cunu pahike, duma imakaadowa, sababu ona magena yadala poli bai!" 	 Filip svarte ham: Brød for to hundre penninger er ikke nok for dem så hver av dem kan få et lite stykke.


ma ngale onaka nadoto sidago manga sininga ma rabaka yanako igogou de itiai, so o Iblis he yapareta kawa la o Gikimoi manga sininga wapareta, imatero maro o nyawa o bubutu ma rabano isupu de iwosa o nita ma rabaka. De ma ngale manga piricaya Ngohika so manga dorou lo asa Una wosiapongu so ona yatebika, de asa wasingosa o bi nyawa wahihiri manga sidongirabaka.' 	 for å oplate deres øine, så de kan vende sig fra mørke til lys og fra Satans makt til Gud, forat de kan få syndenes forlatelse og arvelodd blandt dem som er helliget ved troen på mig.


De ma sababu to ona manga manara ma pipi wisicoho unaka, so yamuruo naga imafikiri manga siningaka itemo, "Nagala una wotagi la ma ngale ngone nanga rarame ma ino woija," de ma binuka manga siningaka itemo, "Igogou, wisulo la wotagi ma ngale o pipi o nyawa isususaka wahike." 	 nogen tenkte, fordi Judas hadde pungen, at Jesus sa til ham: Kjøp det vi trenger til høitiden! eller at han skulde gi noget til de fattige.


O nyawa moi lo yaakuwa ma ngale o Gikimoi wisihoda itiai. O nyawa moi lo yadupawa igogou iwinako Una. 	 det finnes ikke en som er forstandig; det finnes ikke en som søker Gud;


De o lobi-lobi ma rabano o ili moi iise itemo, "Una manena to Ngohi Ai Ngopa towihihirika. Ka Unaka bilasu niwisigise!" 	 Og det kom en røst ut av skyen: Dette er min Sønn, den utvalgte; ham skal I høre!


Mia salam misidingo o nyawa ipipiricaya o Laodikiaka, de lo ongo Nimfaka de ona o gogobu imatotolomu kagena to muna ami tahuka. 	 Hils brødrene i Laodikea, og Nymfas og menigheten i hans hus.


So o Yesus o ade-ade magena wosijarita qabolo de wotemo, "Komagena so bilasu ngini nimajaga de nimasidailakoka, sababu ngini nisidodoguwa muruoka de Ngohi asa tahino." 	 Våk derfor! for I vet ikke dagen eller timen.


Ma orasi ipapasaka gena ma Kolano Herodes wadoosa poli ma ngale o doku Sidon de o doku Tirus ma nyawaka. Duma o kota sinoto magena manga ino cawali ma sihino o Herodes awi dokuno, so ona itagi o Herodes awi kadato wapopareta o Blastuska, la una magena iwibaja ma ngale una wamote itagi o Herodeska idame. So kagena de o Blastus wangaho o nyawa ona magena itagi o Herodeska, de igolo la imakadame kasi. 	 Han var meget forbitret på tyrierne og sidonierne; men de enedes om å trede frem for ham, og efterat de hadde fått Blastus, kongens kammerherre, på sin side, bad de om fred, fordi deres land hadde sin næring fra kongens.


De lo upa nitodamatoko moi de moika. Sababu to ngini nia sininga ma dupa qatotorou de o manara iqoqoma niaaakaka, magena niaaka kawa de niaumoka. 	 lyv ikke mot hverandre, I som har avklædd eder det gamle menneske med dets gjerninger


Sababu nakoso o nyawa la kanaga o pusaka ma surati waaka la woohosi, de idadi waasi o pusaka ma surati akuwa itagali la iregu. Duma ma orasi wosoneka, de asa ka idadi o pusaka ma surati magena itagali la isikeregu. 	 for et testament kommer først til å gjelde efter døden, da det aldri har kraft så lenge den lever som oprettet det.


Komagena Una wotemo, so kanaga o teto o ngoraka magena ona yalolo la o boosu ma ngora ipelenga. De o Yesus Una asa womamataga o dipaye, de wotemo, "Ai Baba, Ngona to Ngohi Ai gogolo noiseka, so Ai sukuru Ngonaka tatide kasi. 	 De tok da stenen bort. Men Jesus løftet sine øine mot himmelen og sa: Fader! jeg takker dig fordi du har hørt mig.


Duma o Gikimoi Wikukuruye wogogewa o tahu o nyawa manga gia isiaaka, sababu o bi nabi manga buku ma rabaka isilefo komanena: O Jou wotemo, 	 Men den Høieste bor ikke i hus som er gjort med hender, således som profeten sier:


De o Yesus Kristus Awi nyawa ona magena o dorou ma dupa moi-moi kanaga manga sininga ma rabaka gena qangodu yaaka kawa, maro o nyawa la kanaga yasangahadika so yooho kawa. 	 Men de som hører Kristus Jesus til, har korsfestet kjødet med dets lyster og begjæringer.


Awi bira ongo Maria muna gena done o gososo qabobou mosiqahu o Jou Yesus Awi qohuku de ami hutu masirete Awi qohu mosiese. 	 Det var Maria som salvet Herren med salve og tørket hans føtter med sitt hår; det var hennes bror Lasarus som var syk.


Duma hika tosiade-ade, nakoso o nyawa moili la kanaga o dolomu magena ma rabaka womatami de imatodoka una magena o demo o Gikimoino wamake, de ona yobicara iqoqoma gena bilasu imatogu, ma ngale manga dodiao una magena wihike o orasi la aku wobicara. 	 og får en annen en åpenbaring mens han sitter der, da skal den første tie.


O ade-ade idala ma rabaka maro komanena isingangasu o Gikimoi Awi habari qaloloha o nyawaka, imamote de to ona manga sininga ma buturu la yasahe de yanako. 	 Og i mange sådanne lignelser talte han ordet til dem, så meget som de kunde høre,


Imabobicara de imakokasano moi de moika, de imatodoka o Yesus masirete wahino manga dateka de wotagi imakokomote dede ona. 	 Og det skjedde mens de talte sammen og spurte hverandre, da kom Jesus selv nær til dem og vandret sammen med dem;


So hika ngini niososininga iqoqomaka ngini nia oho idodooha. Ngini gena o Yahudika yasowo manga ngopa de manga danoku de o Yahudika ma nyawa kanaga niaso nginika, "o nyawa yasusuna yasowo," ena gena o Gikimoi Awi nyawa lo yasowo. O Yahudika ma nyawa gena itemo ona masirete o nyawa yasusunaka, ena gena nagoona idadi o Gikimoi Awi nyawaka. Duma igogou gena ka cawali o adati o suna ma nonako moi yaaka manga roheka. 	 Kom derfor i hu at I som fordum var hedninger i kjøttet og blev kalt uomskårne av den såkalte omskjærelse på kjøttet, den som gjøres med hånden,


O demo magena yoise, so Awi muri-muri manga sininga isusa de foloi ipeleso, so ona moi-moi imasano Unaka, "Baba, ngaroko lo ngohiwa o kia notetemo gena!" 	 Og de blev meget bedrøvet, og begynte å si til ham hver for sig: Det er da vel ikke mig, Herre?


Ona manga dodagi ma rabaka ma ngale o kia naga idadadika qangodu magena ona isibobicara. 	 og de talte med hverandre om alt dette som hadde hendt.


O surati manena ma ngale ngohi o Silas woiriwo so tinisidingo nginika, una nanga dodiao wopipiricaya gena totemo aku powipiricaya. Ngohi o surati ma demo idalawa manena talefo nginika, la ma ngale ngini tinibaja de tinisingangasu o Gikimoi Awi laha wonasidudumu ngoneka gena ka igogou de itero, komagena maro ipapasaka ngini tinidedemo qaboloka. So ngohi togolo nginika bilasu magena niopiricaya qaputuru. 	 Med Silvanus, den trofaste bror - det holder jeg ham for - skriver jeg kortelig til eder for å formane og vidne at dette er Guds sanne nåde som I står i.


De Una wosano onaka, "Kanena naga ngini ningodu de nia maru?" De Awi muri-muri itemo, "Manena naga ka o roti ngai tumudingi de lo o nao ibiuuqu ngai muruo naga." 	 Og Jesus sa til dem: Hvor mange brød har I? De sa: Syv, og nogen få småfisker.


Kagena de Una wosingangasu wotemo, "O bangsa moi yasaturu o bangsa ma somoa, o kolano moi asa yakudoti o kolano ma somoa. 	 Da sa han til dem: Folk skal reise sig mot folk og rike mot rike,


Sababu ma ngale Awi laha onaka de lo ona wahirika gena, Una Awi sininga ma dupa watagaliwa. 	 for sine nådegaver og sitt kall angrer Gud ikke på.


Duma kanaga o Yahudika ma nyawa moi lo waali ibarani wisibicara isitotiai ma ngale Una magena, sababu ona ifoloi yamodo manga roririka. 	 Dog talte ingen fritt ut om ham, av frykt for jødene.


Hika pobicara ma ngale o Abraham, una magena nanga ete de nanga topora moi, awi jarita de idodooha o Gikimoi waaka to una awi sininga gena itiai. 	 Hvad skal vi da si at vår far Abraham har opnådd efter kjødet?


Una wosango, (("Nako o wange he itumu de ma dipa kanaga qasosawala, de ngini nitemo, 'O rato de o muura iogoka.' 	 Men han svarte og sa til dem: Når det er blitt aften, sier I: Det blir godt vær, for himmelen er rød;


We! O Baba Gikimoi to Una Awi dodara ngoneka, gena foloisi ilamo sidago lo wotemo ngone manena maro ka to Una Awi ngopa-ngopa masirete, so ngone manena gena igogou to Una Awi ngopa-ngopaka. Duma ma ngale ngone Awi ngopa-ngopa kanaga o bi nyawa wihoholu ona magena yanakowa, sababu ona magena winako waasi. 	 Se, hvor stor kjærlighet Faderen har vist oss, at vi skal kalles Guds barn; og det er vi. Derfor kjenner verden ikke oss fordi den ikke kjenner ham.


Wosangoka, de awi toka gena igolo o Yesuska, la upa wadusu la ikahuku o sone ma riho iluluku-lukuku. 	 Og de bad ham at han ikke vilde byde dem fare ned i avgrunnen.


Kagena de o Yudas wisironga lo o Iskariot, o muri moi o Yesus Awi muri yamogiowo de sinoto manga dongirabano, una magenaka o Iblis asa wingosa de iwipareta. 	 Men Satan fór inn i Judas med tilnavnet Iskariot, som var en av de tolv,


Kagena de o nyawa yangodu yohairani so iwisigiliri o Gikimoi, de yotemo, "Wewe! O nabi wilalamo moi womasinako to ngone nanga sidongirabaka. Igogou, o Gikimoi wahino o loha waaka Awi nyawaka." 	 Da kom det frykt over dem alle, og de priste Gud og sa: En stor profet er opreist blandt oss, og Gud har gjestet sitt folk.


Ma ngale o sangisara niamoku gena o Gikimoi winihirika la niaaka komagena. Sababu ma ngale ngini gena ma Kristus Una lo Awi sangisara wamokuka, so maro Una o loha waakaka so wisangisara komagena lo bilasu ngini ningodu niaaka. Gena maro o pongaka wotagi so Awi qohu ma riho pasari la powisiduuru. 	 For dertil blev I og kalt, fordi også Kristus led for eder og efterlot eder et eksempel, forat I skal følge efter i hans fotspor,


Mososo o tona ibobeleuka, de o naga magena asa ma uruno o ake iuse koloko o selera moi inguuhi qasosihilo, so imimeta o ngopeqeka muna magenaka la ma ngale imisiqasi. 	 Og slangen sprutet av sin munn vann som en elv efter kvinnen, for å rive henne bort med elven;


O Gikimoi o Israelka yodupa wisusuba gena Una wahirika to ona manga ete de manga topora la idadi o bangsa ilalamo moi, ma orasi ona igogogesi o Mesir ma dokuka maro ka o nyawa imasidododoguno. So de o Gikimoi Awi kuasa ona o Mesir ma dokuno wasisupuka, 	 Dette folks, Israels, Gud utvalgte våre fedre, og han lot folket vokse sig stort under utlendigheten i Egypten, og med løftet arm førte han dem ut derfra,


Yasuloka, duma upa ona o bi dumule, o bi gaahu, eko lo o bi gota yabodito, cawali ka o nyawa, nakoso ona magena manga bioko o Gikimoi Awi cap wosicap waasi gena bilasu yabodito. 	 og det blev sagt til dem at de ikke skulde skade gresset på jorden, heller ikke noget grønt, heller ikke noget tre, men bare de mennesker som ikke hadde Guds segl i sine panner.


Ce! Ngini o bi nyawa o orasi manena nia dorou ningodu gena o Gikimoi niwiholu. Ngini nigolo Ngohi taaka o nonako nginika? Toholu! Ngaroko nigolo nigegego lo Ngohi taakawa o nonako maro komagena ma meta o nyawa ngini manenaka, ka cawali o nonako moi maro iqoqoma ma nabi Yunuska gena idadadika." Qabolo de Una womajoboka. 	 En ond og utro slekt krever tegn, og tegn skal ikke gis den, uten Jonas' tegn. Og han forlot dem og gikk bort.


So nia sewa o pipi manena hino niaqehe de niliho. Igogou, ngohi ai dupa o nyawa ibitototuuruno yowosa imanara ona magena manga sewa tafangu ka imaketero de ngini. 	 Ta ditt og gå! Men jeg vil gi denne siste like så meget som dig.


Nako to Ngohi Ai demo nginika gena niopiricaya, magena ngini nitebika maro o uma magena, kiaka Una wototoro gena wodebika. 	 I er alt rene på grunn av det ord som jeg har talt til eder;


Komagena lo yanakoka ma orasi o Stefanus wosihabari ma ngale Ngona de ona iwitooma gena, ngohi lo tomote so manga dooma ma manara magena ai sininga yadahe, sababu ngohi masirete lo kagena o bi nyawa itotooma manga juba tojajaga. So nakoso ngohi kanena togoge gena, ona asa isigise qaloha.' 	 og da blodet av Stefanus, ditt vidne, blev utgytt, stod jeg også hos og samtykte i det og tok vare på klærne til dem som slo ham ihjel.


So done ma orasi imasidiadoka ma ngale o manyanyi gena watupu, so una wowosa o Gikimoi Awi Tahu ma rabaka, de ma duduka kanaga o nyawa yadadala imatolomu isumbayang. 	 og hele folkemengden stod utenfor og bad i røkofferets stund.


So upa sidago ngone potemo, "Nagala qaloha so ngone o dorou ka paakasi." Sababu o dorou ma manara ma sopo gena ka cawali o oho ka sidutu ikakali niamake waasi so ngini de o Gikimoi nimakitingaka. Ngaroko komagena, duma o Gikimoi ngone wonasitodihike o oho ka sidutu ikakali, ka cawali nakoso ngone dede o Yesus Kristus nanga Jou pomatekerimoika. 	 For den lønn som synden gir, er døden, men Guds nådegave er evig liv i Kristus Jesus, vår Herre.


De nakoso o loha niaaka la ka cawali o nyawa o loha yaaaka nginika, de nia manara magena nakoso o Gikimoi wafanggali gena ma ngale lo ihiwa. Ce! O bi nyawa manga sininga foloisi qatotorou lo aku yaaka maro komagena. 	 Og om I gjør vel imot dem som gjør vel imot eder, hvad er det å takke eder for? Også syndere gjør det samme.


So ngomi migolo tanu nanga Jou Yesus Kristus Una masirete de o Gikimoi nanga Baba asa nia sininga isiputuruli de lo iniriwoli, la ngini o moi-moi qaloloha qangodu aku niaaka de nisibicara. Sababu o Jou Yesus asa ngone wonadodara, de nanga sininga wosiputuru, de lo Awi laha ngone wonahikeka la aku nanga ngongano foloi qaputuru. 	 han trøste eders hjerter og styrke eder i all god gjerning og tale!


De kagena de ngohi takelelo Una o pareta ma kursika kanaga Awi gia ma girinaka o buku o lolo moi wacohono. O buku magena ma raba de ma dudu qangodu de ma lefoka, de o segel tumudingi gena isigapalaka. 	 Og jeg så i hans høire hånd som satt på tronen, en bokrull, skrevet innvendig og utvendig, og forseglet med syv segl.


Duma ona magena yasango yaakuwa, sababu yakelelo o nyawa wisilolohaka una womaokoye kagena o Petrus de o Yohanes manga dateka. 	 og da de så mannen stå ved deres side, han som var blitt helbredet, kunde de ikke si imot.


Yototosi ona magena yahino ka yatosi, yatooma, de lo o nyawa yasisa, komagegena to ona manga sininga ma ngale de ma edekati. Duma Ngohi asa tahino la ma ngale Ai duba-duba aku o oho ma duhutu yamake de o oho magena foloisi qaloha de igogou, de ma kurangi moi lo ihiwa. 	 Tyven kommer bare for å stjele og myrde og ødelegge; jeg er kommet forat de skal ha liv og ha overflod.


O doku ma ngoguka de kagena o ngeko ma dateka o nyawa ipipilo yasinoto igogeku. De ona yogiise Una nogena wakahino, de yomatoore, "Ya, Jou! O Daud awi ngopa de awi dano moiku, kodo! Nomigalusiri ngomi!" 	 Og se, to blinde satt ved veien, og da de hørte at det var Jesus som gikk forbi, ropte de: Miskunn dig over oss, Herre, du Davids sønn!


So ngohi lo topiricayawa maro nanga rohe lo bilasu de ma bobita, ngaroko aku potemo ngohi de ai sababu la topiricaya. Duma nako o nyawa moi de kanaga aku yotemo, "Ngohi topiricaya nanga rohe ma bobita de ma sihino so tanu o Gikimoi asa woisininga maro Awi nyawa moi," de magena ngohi lo aku foloisi tasitemo. 	 enda jeg har det jeg kunde sette min lit til også i kjød. Om nogen annen mener å kunne sette sin lit til kjød, da kan jeg det enn mere,


Ngini tinisingangasu igogou, ma wangeka done manga dorou ma sopo o Gikimoi wafanggali de o dorou, de o doku magenaka asa yafanggali de o dorou ifoloisi qatorou de o dorou iqoqomaka o Sodom de o Gomora ma bi nyawa ma dorou manga fanggali." 	 Sannelig sier jeg eder: Det skal gå Sodomas og Gomorras land tåleligere på dommens dag enn den by.


Gila-gila o Jou Awi malaikat o Herodes awi siri isitubuso, sababu una o Gikimoi iwisigiliriwa. So o orasi magena qabolo o Herodes o kulubati wioqo so wosoneka. 	 Straks slo en Herrens engel ham, fordi han ikke gav Gud æren, og han blev fortært av ormer og opgav ånden.


So kagena de una wotemo onaka, "Kangano o nyawa moi kanaga Awi ronga gena o Yesus, Una magena waaka. Ena gena, Una o tona waqehe de wosicapu, qaboloka de Una wosipalasa ai lakoka. So qaboloka, de woisulo ngohika wotemo, 'Hika notagi o Siloam ma ke ma lepaka, la de o ake magena ani bio nosimasau kasi.' So ngohi totagi de ngohi taaka maro Una wobobeseso ngohika, ai bio de o ake magena tosomasau, kagena de asa aku tomasigeleloka." 	 Han svarte: Den mann som heter Jesus, gjorde en deig og smurte på mine øine og sa til mig: Gå til Siloa og vask dig! Da jeg så gikk bort og vasket mig, fikk jeg mitt syn.


Nibodito ngini o ino nimamake de ma boloi so nipunuka o orasi manena, sababu orasi ma simaka ngini asa nisapi. Nibodito ngini de nia nali de nia moreka o orasi manena, sababu orasi ma simaka ngini asa niari de nia sininga ipeleso. 	 Ve eder, I som nu er mette! for I skal hungre. Ve eder, I som nu ler! for I skal sørge og gråte.


Igogou, ngohi tokaeli tinidedemo nginika. Upa sidago ma orasi ngohi tosoneka, de o hali magegena niawosaka de niosininga kawa. 	 Men jeg vil og gjøre mig flid for at I til enhver tid efter min bortgang skal kunne minnes dette.


Awi surati qangodu kanaga ma rabaka lo walefo o dodoto imatero maro tinidodedemo iqomaka. Kanaga awi dodoto muruo naga lo isusa posihoda. O dodoto magena o nyawa nakoso imadoto waasi de manga piricaya qaputuruwa, ona magena yatagali so yadoto isasala, maro o Gikimoi Awi Jaji ma Buku ma raba gena ma binuka lo yatagali. Sababu manga sininga komagena so ona magena done asa yasisa. 	 likesom og i alle sine brev når han i dem taler om dette; i dem er det noget som er svært å skjønne, og som de ulærde og ubefestede tyder vrangt, som de og gjør med de andre skrifter, til sin egen undergang.


Ma Kolano Herodes woise ami gogolo magena de to una awi sininga ipeleso. Ngaroko komagena, sababu wosasika awi nyawa wakokoro manga simaka, so wosulo bilasu ami gogolo gena isimote. 	 Og kongen blev ille til mote, men for sine eders og for gjestenes skyld bød han at det skulde gis henne,


So sababu o Yesus Kristus wonasiputuru, so tanu o Gikimoi womatetengo de lo igogou wococawaro, Una magena Awi ronga posilamo ka sidutu ikakali. Amin. Ngohi Paulus 	 ham, den ene vise Gud ved Jesus Kristus, være æren i all evighet! Amen.


Ai dodiao nipipiricaya, ma ngale ma orasi o kia eko muruoka gena upa lo o surati tolefo nginika, la nianako ma wange eko muruoka de o Jou asa wahino kali. 	 Men om tidene og stundene, brødre, trenger I ikke til at nogen skriver til eder;


Ma orasi o Petrus asa womasidiado, o Kornelius wotagi wisibubusu so o Petrus awi simaka wobukuku de awi suba watide. 	 Da nu Peter trådte inn, gikk Kornelius ham i møte og falt ned for hans føtter og tilbad ham.


Nakoso ngomi o pipi migolo nginika gena, qadoohawa de isalawa. Duma upa ngomi migolo, sababu ngomi mia edekati maro o kia moi-moi ngomi miaaka de miamanara komagena bilasu lo ngini niaaka. 	 ikke fordi vi ikke har rett til det, men for å gi eder et forbillede i oss, forat I skulde efterfølge oss;


De ma goginita noli, de o Yesus wositatapuka asa o Galilea ma tonaka wotagi. So womajoboka, de kanaga o nyawa moi awi ronga o Filipus wikelelo so wiaso, de witemo unaka, "Hino la tanu ngona lo noimote Ngohi." So una lo o Yesus iwimote. 	 Og han førte ham til Jesus. Jesus så på ham og sa: Du er Simon, Johannes' sønn; du skal hete Kefas, det er utlagt: Peter.


De Una wasitemo onaka, "Bilasu niabacaka o Gikimoi Awi Jaji ma Buku ma rabaka, ma solano ma orasi Una o nyawa waaka gena itemo, 'O Gikimoi o nyawa waaka yanau de o ngopeqeka.' 	 Han svarte og sa: Har I ikke lest at han som skapte dem, fra begynnelsen av skapte dem til mann og kvinne


De nadoto la o tona ma duhutu awi moi-moi upa ona yatosi, duma ona bilasu o wange isigeto-geto isimane ona manga manara moi-moi yaaka de manga sininga qaloha, la o tona ma duhutu magena igogou aku wapiricaya. Bilasu o moi-moi yaaka komagena, la done asa o bi nyawa o Yesus wipipiricaya waasi yanako de isihoda gena igogou qaloha ma ngale o dodoto o Gikimoi asa ngone wonasisalamati. 	 ikke å være utro, men vise all god troskap, forat de i alt kan være en pryd for Guds, vår frelsers lære.


Nako komagena, de ngohi totemo o kia naga o Israelka ma nyawa manga sininga ma rabaka yodupa ifoloi gena igogou akuwa yamake, ena gena ma ngeko idodooha aku o Gikimoi wotemo ona manga sininga itiai Unaka. Ka cawali Una wahihirika kanaga o bolu moi o ngeko magena ona yamake, duma ona ma binuka asa manga sininga qatogoi so yamakewa. 	 Hvorledes altså? Det som Israel attrår, det har det ikke nådd; men de utvalgte har nådd det, de andre er blitt forherdet,


Kagena de o Yesus womajobo so wahika o ngeko ma soaka, o nyawa manga lako ipipilo yasinoto iwinihi, de ona imatoore, "Ya Yesus, o Daud awi ngopa de awi dano moiku, kodo! Nomigalusiri ngomi." 	 Og da Jesus gikk derfra, fulgte der ham to blinde, som ropte: Miskunn dig over oss, du Davids sønn!


so awi sininga gena asa ngai sinotoka. Komagena lo o ngopeqeka moi nakoso kanaga momoqoka waasi eko mojojojarusi, muna magena modupa mosininga cawali o Jou Awi manara gena idodooha aku ami rohe de ami sininga lo ka ma ngale o Jou Awi dupa gena maaka. Duma o ngopeqeka moi la kanaga momoqokaka, muna magena bilasu mosininga ami oho o dunia manena ma rabaka gena idodooha aku ma roka mowisisanangi. 	 Og det er forskjell på hustruen og jomfruen; den ugifte kvinne har omsorg for det som hører Herren til, at hun kan være hellig både på legeme og ånd; men den gifte kvinne har omsorg for det som hører verden til, hvorledes hun kan tekkes sin mann.


Qabolo de una wasulo ona itagi yakahika o Betlehemka de wasihaga wotemo onaka, "Hika nitagi, la niwisari o ngopa Una magena, la nakoso niwimakeka, tanu ngohi bilasu nisingangasu ma ngale ngohi lo tahika towisuba Unaka." 	 og han sendte dem til Betlehem og sa: Gå og spør nøie om barnet; og når I har funnet det, da si mig til, forat også jeg kan komme og tilbede det!


De Una woliho o doku o Kanaka o Galilea ma tonaka, ipapasaka kagena o ake de Una waaka so imadadi o anggurka. Kagena lo o kadato ma bobaretaka womomanara moi wogiise o Yesus asa o Yudeano wolihoka de o Galilea ma dokuka womasidiadoka. Una magena awi ngopa yanau moi o doku Kapernaumka wopanyake so awi siri he foloi qatubuso de una wotagi wogolo o Yesuska, so wotemo, "Baba, ai ngopa awi siri foloi qatotubuso so he yadangade wosone, so tanu Ngona notagi cai-cai o Kapernaumka la una nowisiloha." 	 da han fikk høre at Jesus var kommet fra Judea til Galilea, drog han til ham og bad at han vilde komme ned og helbrede hans sønn; for han var nær ved å dø.


Ngaroko komagena, duma ka cawali o habari ma ngale ma Kristus wisangahadika gena ngomi asa misihabari. De o habari magena nako yoise, de o Yahudika ma nyawa ona yoholu so yasitura, de lo o Yunanika ma nyawa ona itemo o demo magena ka o nyawa ifufuma. 	 men vi forkynner Kristus korsfestet, for jøder et anstøt og for hedninger en dårskap,


De ngaroko o bi nyawa ipipiricaya waasi moi lo waali ibarani yahino imatolomu de ona magena, duma o kawasa ona yangodu yagiliri. 	 Av de andre vågde ingen å holde sig til dem; men folket priste dem;


Sababu ngini gena Una winiijaka de wofangu lo qabolo. Komagena so ngini de nia rohe gena bilasu nia gogoho qaloha la ma ngale o Gikimoi niwisimulia de niwihoromati. 	 for I er dyrt kjøpt. Ær da Gud i eders legeme!


De lo ngini nitemo, 'Ngomi mikaya so mia oho ma kurangi moi lo ihiwa.' Duma ngini gena nianakowa idodooha ngini nisangisara so ifoloisi nipeleso, komagena lo maro nisusa, eko nia lako ipiloka, de lo ka nimawatoka. 	 Fordi du sier: Jeg er rik og har overflod og fattes intet, og du vet ikke at du er ussel og ynkelig og fattig og blind og naken,


Sababu ona magegena kanaga ngohi isiwoma so ai sininga idadi isanangika, imatero iqomaka de ona ngini lo inisiwoma so nia sininga isanangika. Komagena so ngohi ngini tinigolo la o nyawa maro ona magenena niahoromati bai! 	 for de har vederkveget min og eders ånd. Skjønn derfor på slike!


De o Yesus woade-ade wotemo una magenaka, "Ma moiku o nyawa moi kanaga o oqo ilalamo moi waaka, de o nyawa yadadala wakoro. 	 Da sa han til ham: Det var en mann som gjorde en stor nattverd og innbød mange;


Igogou, ngomi gena ka o nyawa o duniaka bato. Duma nakoso o nyawa ihoholu o Gikimoi iwipiricaya, ona magena ngomi asa miasiholu gena upa de o nyawa manga buturu. 	 For om vi enn vandrer i kjødet, så strider vi dog ikke på kjødelig vis;


"Ngaroko, o nyawa yamalo manga sininga ma buturu ihiwa, ka cawali o Gikimoi wasiputuru, ona igogou yosanangi, sababu ona magena igogou o Gikimoi Awi nyawa-nyawa Awi pareta ma rabaka. 	 Salige er de fattige i ånden; for himlenes rike er deres.


So o nyawa una magena asa wasidumu kadaku ma qokuka o ngihi moi ilalamo. Nako ma ngihi magena isidiahi de isidailako qaboloka, ma meja de ma bako lo isifatoka. Kagena o ino nisidailako ma ngale ngone inangodu." 	 Og han skal vise eder en stor sal, som står ferdig med benker og hynder, og der skal I gjøre det i stand for oss.


Ma orasi o Yesus wisibuo, de kanaga o pidoka o putu magena lo o sowohi o duba yojajaga. 	 Og det var nogen hyrder der på stedet, som var ute på marken og holdt nattevakt over sin hjord.


Ma orasi ngomi de o Paulus kadoka o Yerusalemka mimasidiado, de o dodiao ipipiricaya kagena mimakamake de minali de mimatekesikomore. 	 Da vi nu kom til Jerusalem, tok brødrene imot oss med glede.


Nako ngone pooho eko posone gena, upa ma ngale ngone masirete nanga sininga ma dupa, 	 For ingen av oss lever for sig selv, og ingen dør for sig selv;


So ngini bilasu nimajaga de nimasidailakoka, sababu ngini nisidodoguwa muruoka de Ngohi asa tahino. 	 Ta eder i vare, våk! For I vet ikke når tiden er.


De ona itemo, "So Ani Baba gena Una kekiaka." So Una wotemo kali, "Ngini kanena Ngohi ninako waasi so Ai Baba lo ngini niwinako waasi. Sababu nakoso ngini manena Ngohi ninakoka gena, ngini lo asa Ai Baba niwinakoka." 	 De sa da til ham: Hvor er din Fader? Jesus svarte: I kjenner hverken mig eller min Fader; kjente I mig, da kjente I også min Fader.


So ma ngale ona magena ma moi waasi yotodamatoko de lo manga sala moi lo ihiwa. 	 og i deres munn er ikke funnet løgn; for de er uten lyte.


De o Petrus wabaja de wogolo, so wotemoli onaka, "Hika niwisimaha la o Gikimoi winisisalamati, la upa sidago o bi nyawa ma dorou manga sangisara ma fanggali inidahe nginika bai!" 	 Og med flere andre ord vidnet han og formante dem, idet han sa: La eder frelse fra denne vanartede slekt!


So komagena lo o nyawa manga sone ma bake la kanaga yasioho kali. O sone ma bake la kanaga yapoosuka, magena asa iwaro de ibaka. Duma nakoso o sone ma bake gena isioho kali, de magena asa iwaro de ibaka kawa. 	 Så er det og med de dødes opstandelse. Det såes i forgjengelighet; det opstår i uforgjengelighet;


So ma moisi totemo nginika, o Sabat ma wange o Gikimoi wosidadi gena ma metawa ma ngale o nyawa wasangisara, duma ma meta ma ngale o nyawa wariwo. 	 Og han sa til dem: Sabbaten blev til for menneskets skyld, og ikke mennesket for sabbatens skyld.


Komagena so iqoqomaka wopipilo awi dodihimo magena manga sango itemo, "Una wilamoka, so ngini bilasu una ka niwisano." 	 derfor sa hans foreldre: Han er gammel nok; spør ham selv!


Ai dodiao nipipiricaya, ngomi minibaja de migolo nginika, la o nyawa ibobusengi so yomomanarawa ona magena niasitiari, de o nyawa la manga sininga ituturaka ona magena niariwo manga sininga nisiputuru, de lo o nyawa la manga sininga yacoho qaputuruwa so yodupa o dorou yasibaja eko lo manga piricaya qaputuru waasi, ona magena bilasu ngini niariwo. So komagena ngini lo bilasu de nia sabari ilamo o nyawa yangoduka. 	 Og vi formaner eder, brødre, påminn de uskikkelige, trøst de mismodige, hjelp de skrøpelige, vær langmodige mot alle!


O nyawa nakoso kanaga Ngohika ipiricaya, de ona magena igogou o oho ka sidutu ikakali yamake qaboloka. 	 Sannelig, sannelig sier jeg eder: Den som tror, har evig liv.


De o arata magena ma ija ma sononga una dede ma peqeka imakanako so wadiahika, awi ngale to una awi gimina masirete, de ka cawali ma sononga una wotagi so o bi rasulka wasicoho de wosingangasu ma ija ma lamo gena kamagena. 	 og han stakk til side noget av pengene med sin hustrus vitende, og bar frem en del og la det for apostlenes føtter.


Mia gogolo komagena la ngini lo asa o moi-moi niaaka maro o kia o Jou wodudupa, ma ngale o orasi isigeto-geto aku Una niwisisanangi. Magegena maro to ngini nia sopo, so o moi-moi qaloloha qangodu aku niaaka de lo o Gikimoi Una niwinako foloisi itiai. 	 at I kan vandre verdig for Herren til velbehag i alt, så I bærer frukt og vokser i all god gjerning ved kunnskapen om Gud,


De o Gikimoi nanga sininga watatailako, Una Awi Gurumi ma dupa gena asa wanako. Sababu maro ka cawali to Una Awi dupa masirete ma ngale Awi nyawa gena Awi Gurumi womagolo Unaka. 	 og han som ransaker hjertene, vet hvad Åndens attrå er; for efter Guds vilje går han i forbønn for de hellige.


De ngohi tosango totemo, 'Ya, Jou! So Ngona naguuna.' Kagena de o ili magenali itemo, 'Ngohi manena o Yesus o Nazaret ma nyawa, kiaka ngona noisasangisara gena.' 	 Jeg svarte: Hvem er du, Herre? Og han sa til mig: Jeg er Jesus fra Nasaret, han som du forfølger.


Ona magena ma ngale ngohi isisalamati gena, ona he dangade yosone. So ngohi ai sukuru tosidingo onaka, de upa ka ngohi tomatengo, duma o bi gogobu o Yahudika ma nyawa yasowo ona yangodu lo manga sukuru isidingo onaka. 	 de som har våget sitt eget liv for mitt, og som ikke alene jeg takker, men også alle menigheter av hedningene,


De ma kolano Ngohi gena asa totemo o bi nyawa Ai girinaka, 'Niahinosi, ngini gena Ai Baba Awi laha winisidudumuka. Niahino Ai pareta ma rabaka niwosa, kiaka ma dongoho ka o dunia isidadi kusi de tosidodailako qabolo nginika. 	 Da skal kongen si til dem ved sin høire side: Kom hit, I min Faders velsignede! arv det rike som er beredt eder fra verdens grunnvoll blev lagt!


Kagena de o nyawa moi o puji ma tahu wapopareta o doku magenaka, awi ronga o Yairus, una magena wahino o Yesus Awi simaka, wosuba wobukuku, de iwibaja de wogolo Unaka la tanu Una wahika awi tahuka, 	 Og se, det kom en mann ved navn Jairus, som var forstander for synagogen, og han falt ned for Jesu føtter og bad ham komme inn i hans hus;


Qabolo de o Yesus wosiade-ade wotemo onaka, "Niatailako o ara ma hutu de lo o gota ma hutu ma somoaka. 	 Og han sa en lignelse til dem: Se på fikentreet og alle trær:


Komagena lo o Yahudika ma nyawa imatotolomu kagenadahu o Paulus iwikalaki, itemo magena igogou maro o kia o Tertulus wotetemoka gena komagena. 	 Men også jødene holdt med ham og sa at så var det.


De sababu ona ipiricaya o Yesuska, so o Gikimoi manga dorou wasiapongu qabolo, so bai o Yahudika ma nyawa yasowo de ngone o Yahudika ma nyawa gena o Gikimoi wonahihiriwa. 	 og han gjorde ingen forskjell mellem oss og dem, idet han ved troen renset deres hjerter.


Qabolo de o Yesus Awi muri-murika womadedemo, ena gena wotemo onaka, "Ngohi manena, o Nyawa ma Duhutu, done o Yahudika manga roriri, o imamka ma bi sahe, de o bi guru agama ona Ngohi iholu, so ona asa isisangisara qasiri ma bati itooma de isosone. Ngaroko iaka komagena, duma o wange saangeka de Ngohi tooho kali." 	 Og han begynte å lære dem at Menneskesønnen skulde lide meget og forkastes av de eldste og yppersteprestene og de skriftlærde og ihjelslåes og opstå tre dager efter.


So ma ngale ilangika gena o kia naga moi lo upa o wange manena de nisihawateri. O wange manena maena ma susa masirete gena yaadoka, so upa sidago o kia naga ilangi ma susa niosininga gena he niodogoli." 	 Vær altså ikke bekymret for den dag imorgen! for den dag imorgen skal bekymre sig for sig selv; hver dag har nok med sin egen plage.


Duma una womanosu de wotemo moleleleanika, "Ngohi tanakowa de tasahewa o kia ngona notetemo gena!" Gila-gila una wotagi o loloha ma ngora ma dateka. 	 Men han nektet det og sa: Jeg hverken vet eller forstår hvad du mener. Og han gikk ut i forgården, og hanen gol.


Magena igogou, sababu o dunia ma nyawa o Gikimoi wihoholu, ngaroko ona de manga cawaro, duma yaakuwa o Gikimoi iwinako. Komagena o Gikimoi de Awi cawaro waaka de foloi wodupa la o nyawa, nakoso o habari qaloloha ngomi misihohabari gena yopiricaya, de ona magena bilasu wasisalamati. Gena, ngaroko o dunia ma bi nyawa itemo o habari ma demo gena ka cawali o nyawa ifufuma manga demo. 	 For eftersom verden ikke ved sin visdom kjente Gud i Guds visdom, var det Guds vilje ved forkynnelsens dårskap å frelse dem som tror,


De o saksi yamuruo naga imaoko de isibicara to ona manga damato ma ngale Unaka, 	 Da stod nogen op og vidnet falsk mot ham og sa:


O nyawa itotosi bilasu upa itosi kali. Duma ona bilasu de manga gia masirete imanara ikaeli manga oho isisari, la aku o nyawa isususa lo yahike. 	 Den som stjal, stjele ikke lenger, men arbeide heller, idet han gjør noget godt med sine hender, forat han kan ha noget å gi til den som trenger.


sababu manga sininga ipeleso poli ma ngale wasitemo onaka done ona he wikelelo kawa. Qabolo de ona yangodu o Paulus iwisitota sidago lo o deruko wisibane. 	 men mest sørget de over det ord han hadde sagt, at de aldri mere skulde se hans åsyn. Derefter fulgte de ham til skibet.


Duma o nyawa la kanaga manga ngongano he isisa, ona magena manga sininga o Gikimoi aku wasiputuru, de Una ngomi mia sininga lo asa wosiputuru, sababu o orasi magenaka o Titus una magena womasidiado ngomika. 	 men Gud, som trøster de nedbøiede, han trøstet oss ved Titus' komme,


"Kanaga wototoro moi wotagi awi gisisi wosihaja. So de una wosihaja gena ma sononga itura o ngekoku. So ma binuka o nyawa isidodipitoka de ma binuka o namo yaoqoka. 	 En såmann gikk ut for å så sin sæd, og da han sådde, falt noget ved veien; og det blev trådt ned, og himmelens fugler åt det op.


Wasinako igogou, nakoso ona Ngohi ipiricayawa gena, ma ngale manga dorou. 	 om synd, fordi de ikke tror på mig;


So ngohi tinigolo de tinibaja nginika, o kia maro ngohi o bi moi-moi taaakaka komagena lo bilasu ngini niaaka. 	 Jeg formaner eder derfor: Bli mine efterfølgere!


de ma ngale nanga Jou gena itemo, "Ce! Ngaroko Una wojaji done asa wahino kali, duma Una gena he wahino kawa, so magena miopiricayawa. Sababu nanga baba de nanga ete isone qaboloka sidago o orasi manena de o bi moi-moi qangodu o dunia ma qokuka itagali waasi. Igogou, ma orasi o dunia wosidadika sidago lo o orasi manena gena o bi moi-moi qangodu ka imatero." 	 og sier: Hvor er løftet om hans gjenkomst? for fra den tid fedrene sov inn, vedblir jo alle ting som de var fra skapningens begynnelse.


Kagena de takelelo o malaikat moi kali o sorogaku woutiku. Una awi giaka o busune iluluku-luku ma ngora ma kukuci gena wacohono de lo o rate qatotubuso moi. 	 Og jeg så en engel stige ned fra himmelen, som hadde nøkkelen til avgrunnen og en stor lenke i sin hånd.


O bi nyawa manga manara maro komagena de yaaka, ma ngale ona magegenaka ngohi togolo tanu o Gikimoi asa wadogo o galusiri ifoloi onaka, so manga sininga ma rabaka foloisi isanangi de ona lo o Gikimoi Awi nyawa yangodu itotiaika. 	 Og så mange som går frem efter denne rettesnor, fred og miskunn være over dem og over Guds Israel!


Igogou-gogou, o nyawa de manga manara komagena, ona gena ka yanako o Gikimoi Awi bobita itemo o nyawa nagoona, nakoso kanaga o dorou yaakaka, ona dede o Gikimoi bilasu imakitinga. Ngaroko yanako komagena, duma o dorou moi-moi magena ona yodupa yaakasi de lo ona isimote qaloha nakoso o nyawa ma somoa lo o dorou magena yaaka. 	 slike som godt kjenner Guds dom at de som gjør sådant, fortjener døden, og dog ikke bare gjør det, men endog holder med dem som gjør det.


Ona lo yomagogora yaputuru ma ngale ma batika yaado la o hadiah yamake. Komagena lo ngohi tomanara tokaeli ma ngale ai sininga ma dupa maro o Gikimoi wodudupa, so kadaku o sorogaka o hadiah asa woihike ngohika, sababu o Yesus Kristus wosone ma ngale ngohi. 	 Men ett gjør jeg: idet jeg glemmer det som er bak, og strekker mig ut efter det som er foran, jager jeg mot målet, til den seierspris som Gud har kalt oss til der ovenfra i Kristus Jesus.


Bilasu ngone popiricaya la pomagogora powimeta o Yesuska, sababu Una magegena o gogora manena ma ngeko wosidumu ngoneka de lo womagogora itiai sidago ma batika womasidiado. Una o sangisara wamoku sidago lo wisangahadika. Ma ngale wisangahadi so wisimaqe komagena o nyawa manga simaka, duma Una wosidoohawa, sababu wososininga o nali kiaka done asa wamake o orasi ma simaka. De o orasi manena kadaku o sorogaka Una womatamiye o Gikimoi Awi girinaka la Awi horomati wamake. 	 idet vi ser på troens ophavsmann og fullender, Jesus, han som for den glede som ventet ham, led tålmodig korset, uten å akte vanæren, og nu sitter på høire side av Guds trone.


Mutuwade o Gurumi Qatetebi wosulo ngohika bilasu totagi dede o nyawa ona magena, de upa lo taroraka. So ngohi de ai dodiao ipipiricaya yabutanga ona magena lo mitagi mimakangaho mikahika o Kaisarea ma kotaka, sidago miwosa o Kornelius awi tahu ma rabaka. 	 Og Ånden sa til mig at jeg skulde gå med dem uten å tvile; disse seks brødre drog også med mig; og vi kom inn i mannens hus.


De lo watuga kali, ma boberesu waeto so ma gakuye o meter moributangaka, o malaikat ma doduga gena kanaga lo o nyawa ma biasa yapapake. 	 Og han målte dens mur: hundre og fire og firti alen, efter menneskemål, som og er engle-mål.


O orasi magena asa ngomi mimakamake de o bi dodiao ipipiricaya yamuruo naga. So ona yahino imituumu la bilasu migoge onaka ma deka o wange tumudingi. So mia dodagi ma ngeko komagena sidago aku miaado o Roma ma bi dokuka. 	 Der fant vi brødre, og de bad oss bli syv dager hos dem; og så kom vi til Rom.


Una aku o bi kolano ona magena manga kuasa wasisa. Una aku o bi nyawa imahadoku ona magena watide. 	 han støtte stormenn fra deres høiseter og ophøiet de små;


Bolo, de o ili moi ilalamo toise o sorogaku itemo, "Hika nalefo o demo manena: O nyawa nagoona nakoso yasisangisara de lo yosone, duma o Jou Yesus Kristus wipiricayasi, de ona magena o orasi kangano manena de isikahika asa ka yososanangi." O Gurumi Qatetebi wotemo, "Igogou de itiai! De lo asa Awi laha ilamo wasidumu onaka, sababu to Una Awi manara yaaka ikaeli, so ona asa imawomaka de o manara qatubuso he yaaka kawa." 	 Og jeg hørte en røst fra himmelen si: Skriv: Salige er de døde som dør i Herren herefter! Ja, sier Ånden, de skal hvile fra sitt arbeid; for deres gjerninger følger med dem.


Ona isigigise gena yangodu yohairani, de yotemo, "Igogou, Awi demo gena foloi itiai de qaloha bai! Duma Una gena ka o Yusuf awi ngopa." 	 Og alle gav ham vidnesbyrd og undret sig over de livsalige ord som gikk ut av hans munn, og de sa: Er ikke dette Josefs sønn?


Magena imatero de o kia iqomaka o Gikimoi wotemo ma nabi Yesaya awi Buku ma rabaka wosilefo itemo, "He! Kagena o Sionka Una towisulo wokahuku, duma ona iwiholu. Maro kugena o ngekoka o teto ilalamo moi tahadoku, so o nyawa isepele de iruba itagi lo yaaku kawa. Ngaroko komagena, o nyawa nagoona nakoso iwipiricaya Unaka, igogou ma moi lo ihiwa manga sininga isitura." 	 som skrevet er: Se, jeg legger i Sion en snublesten og en anstøtsklippe; den som tror på ham, skal ikke bli til skamme.


To ona manga sidongirabano o nyawa moi awi ronga o Agabus womaokoye, dede o Gurumi Qatetebi Awi kuasa una wosingangasu wotemo, ma orasi he idumuka done o dunia ma qokuka o bare asa imasidiado so o ino ihiwa. (O bare magena lo idadi ma orasi o Kladius wokolano.) 	 og en av dem, ved navn Agabus, stod op og varslet ved Ånden at det skulde komme en stor hungersnød over hele jorderike; den kom også under Klaudius.


Ngohi tobarani komagena, ma sababu ka cawali ma Kristus asa ngohi woisiputuru so taaka, la ma ngale ai demo de ai manara so o bi bangsa yangodu ona o Yahudika ma nyawa yasowo lo aku o Gikimoi wisigise. 	 for jeg vil ikke driste mig til å tale om annet enn det som Kristus har virket ved mig for å føre hedningene til lydighet, ved ord og gjerning,


So ona imatekebicara yotemo, "We! So kangano o ngeko ma soaka de ngone nanga sininga maro isora, ma orasi Una wonabicara de lo o Gikimoi Awi Jaji ma Buku ma raba gena wonadoto itotiai ngoneka." 	 Og de sa til hverandre: Brente ikke vårt hjerte i oss da han talte til oss på veien og oplot skriftene for oss?


So Una de Awi muri-muri gila-gila o deruku ipane so imajobo itagi o Dalmanuta ma tonaka. 	 Og straks gikk han ut i båten med sine disipler, og kom til landet ved Dalmanuta.


De kagena o nyawa wolulugu moi o dangiku iwisitide iwingaho o Yesuska. So o Yesus wakelelo manga piricaya ma lamo komagena, de wotemo woluluguka, "Ai ngopa, ani sininga nosiputuru. To ngona ani dorou tosiaponguka." 	 Og se, de førte til ham en mann som var verkbrudden, og som lå på en seng; og da Jesus så deres tro, sa han til den verkbrudne: Vær frimodig, sønn! dine synder er dig forlatt.


Mutuwade ngini bilasu de o mahkamah ma nyawa ningodu nigolo o prajurit manga kapitaka la o Paulus iwingaho wisikahino nginino, koloko nia edekati la niwitailako foloi itiai ma ngale to una awi manara magena. La ma ngale nonena waado waasi so ka o ngeko ma soa kasi, de ngomi miwitoomaka." 	 nu må da I sammen med rådet la den øverste høvedsmann vite at han skal føre ham ned til eder, som om I nøiere vilde prøve hans sak; så holder vi oss ferdige til å drepe ham før han når frem.


So kagena o Petrus de o rasul ma somoa yamogiowo de moi imaokoye, de una wobicara o bi nyawa yadadalaka, awi ili walamo-lamo wotemo, "O gianongoru de lo o nyawa ningodu o Yerusalemka nigogoge! Hino la bilasu o hali manena tinisingangasu nginika, so niise nisidodiahi. 	 Da stod Peter frem med de elleve, og løftet sin røst og talte til dem: I jødiske menn og alle I som bor i Jerusalem! Dette være eder vitterlig, og lån øre til mine ord!


Ngaroko o bi bodito maro komagena igogou inagaka ngoneka, duma ma ngale ma Kristus Awi dodara ngoneka gena upa itogu, so aku ifoloisi inasiputuru la upa inatura, so kanaga ngoneka maro o prajurit moi de awi buturu ilamo so imakudubu, sidago lo igogou una gena aku waturaka. 	 Men i alt dette vinner vi mere enn seier ved ham som elsket oss.


Qabolo de gila-gila ona manga deru yalia o dowongisa, de manga moi-moi ona yodongosa de ona yaruwange o Yesus iwimoteka. 	 Da rodde de båtene i land og forlot alt og fulgte ham.


So ona o bi doku ma nyawa magena asa itagi ikiloli o tona ma qoku qangoduka. De o Gikimoi Awi nyawa gena ka o riho moi imasidodogu kagena o kota moi Una wodododara so ona magena yasigilolika. Kagena de o uku asa o Gikimoi wosulo so o sorogaku iuti de ona yangodu yatupu so isoneka. 	 Og de drog op over den vide jord og kringsatte de helliges leir og den elskede stad. Og ild falt ned fra himmelen og fortærte dem.


O bi boosu ma diaru ipelenga de o Gikimoi Awi nyawa isosone imomi so ioho kali. 	 og gravene åpnedes, og mange av de hensovede helliges legemer stod op,


Ma nonomasi Ngohi tahino waasi de kanaga ona yahinoka gena, ona magena o guru ikokokulai de itemo o bi duba gena asa yatuda, ona magena yangodu gena o nyawa itotosi de ikokoora. Ngaroko komagena, o bi duba magena asa manga ili gena yosigisewa. 	 Alle de som er kommet før mig, er tyver og røvere; men fårene har ikke hørt dem.


O sowohi ona magena iliho, de ma ngale o ngopa wisibubuo Una magena o Gikimoi iwigiliri de iwihoromati, sababu qangodu ona yoise de yakokelelo, gena itero de igogou maro kia o malaikat itetemo onaka. 	 Og hyrdene vendte tilbake, og priste og lovet Gud for alt det de hadde hørt og sett, således som det var blitt sagt dem.


Sababu ngini lo nianako o Gikimoi o orasi isigeto-geto o moi-moi itotiai gena wodupa waaka, so igogou nakoso o nyawa la kanaga o bi moi-moi itotiai gena yodupa yaaka, de igogou ona magegena to Una Awi ngopa-ngopaka. 	 Dersom I vet at han er rettferdig, så skjønner I at hver den som gjør rettferdighet, er født av ham.


So ona yaoqo qaboloka, de o Yesus wotemo o Simon Petruska, "Simon, o Yohanes ma ngopa, idodooha nakoso ngona ani sininga de ona manena ma binukali manga sininga gena, ngona ifoloi noidodara Ngohika." De o Petrus wotemo, "Iya, Jou, komagena. Ngona masirete ka noinako igogou ngohi manena tonidodara de tonisininga Ngonaka." So wotemo, "Nako komagena, de ngona bilasu najaga de nasiputuru qaloha o nyawa Ngohi imomote, imatero maro to Ngohi Ai duba-duba manga gogoho o sowohi moi wojaga de watuda." 	 Da de nu hadde holdt måltid, sier Jesus til Simon Peter: Simon, Johannes' sønn! elsker du mig mere enn disse? Han sier til ham: Ja, Herre! du vet at jeg har dig kjær. Han sier til ham: Fø mine lam!


So hika ngini niasango, o Yohanes o nyawa waosi gena naguuna o haku wihike, o nyawano eko o Gikimoino." 	 Johannes' dåp, var den fra himmelen eller fra mennesker? Svar mig!


Magena de o Yesus wotemo, "Kanaga o Bukuka isilefoka, 'Bilasu nowisuba nanga Jou Gikimoika de cawali ka Una nowileleani.' " 	 Og Jesus svarte ham og sa: Det er skrevet: Du skal tilbede Herren din Gud, og ham alene skal du tjene.


De o kia Una wosusulo la paaka gena, ngone bilasu popiricaya igogou to Una Awi Ngopa o Yesus Kristus ena gena igogou-gogou o Salamati ma Kolano. De lo ngone bilasu pomatekedodara moi de moika, imatero maro o Gikimoi ngone wonasulo qaboloka. 	 Og dette er hans bud at vi skal tro på hans Sønn Jesu Kristi navn og elske hverandre, således som han bød oss.


Sababu o ngeko ma ngale ngone podadi o Gikimoi Awi nyawa gena cawali powipiricaya o Yesus Kristuska. So ngone aku potemo ka cawali o Yesus Kristus Una magena maro o Gikimoi Awi tahu ma sosoqe la waaka, so o sosoqe ma somoa gena ihiwa. 	 For ingen kan legge en annen grunnvoll enn den som er lagt, det er Jesus Kristus.


Iqoqomaka, de ngini maro o nyawa o bubutu ma rabaka de itagi, duma o orasi manenaka de ngini de o Jou nimarimoika so ngini lo kanaga nitagi o nita ma rabaka. So ngini bilasu nitagi de nia gogoho kiaka itotiai, maro o nyawa la kanaga o nita ma rabaka itagi. 	 For I var fordum mørke, men nu er I lys i Herren; vandre som lysets barn -


Bolo, de ona imasidiado o Yerusalemka, so o Yesus wotagili o Gikimoi Awi Tahu ma lolohaka, de wasitodadaheno o nyawa yadala kagenadahu imasiiija de imatekekokiija. Ona ma binuka o nyawa o doku ma somoano manga pipi imatekesitagali de ma binukali o namo dara imasiiija yaaka manga gaso. So o Yesus witoosa, de gila-gila Una wadusu, de manga meja waeha, de lo manga bako wosipapaka. Qabolo de wosibobita wotemo, 	 Og de kom til Jerusalem; og han gikk inn i templet og begynte å drive ut dem som solgte og kjøpte i templet, og pengevekslernes bord og duekremmernes stoler veltet han,


"Kanaga idadiwa o gota qaloloha gena ma sopo qatorou, de lo o gota qatotorou gena ma sopo qaloha. 	 For det er ikke noget godt tre som bærer dårlig frukt, og heller ikke noget dårlig tre som bærer god frukt.


De kagena de ngohi takelelo o gogelelo moili tamake kali o soroga ma ngora ipelenga. Kanaga o jara qaaare moi de kugena wopapaneku, Una magena wisironga Una Wotetero de Wototiai so aku wipiricaya. Una wahiri itiai o nyawa manga loha de manga dorou ma sopo wafanggali de o loha eko de o sangisara, de lo nakoso o kudoti ma rabaka, o kia naga itiai magena lo Una waaka. 	 Og jeg så himmelen åpnet, og se, en hvit hest, og han som satt på den, heter Trofast og Sanndru, og han dømmer og strider med rettferdighet.


So o Mahkamah Agama ka yangamo ifoloi onaka, sababu o nonako ihahairani idadika de o nyawa moi awi umuru he o taungu moruha ifoloi una magena wisilohaka, sidago o bi nyawa yangodu ona lo o Gikimoi wigilirika, so ma ngeko ihiwa ma ngale yasisala de yasisangisara ona magena. So kagena de yasinoto ona magena asa yapalakoka. 	 for han var mere enn firti år gammel den mann som dette helbredelsestegn hadde hendt med.


De lo o Yesaya wosilelefo kali itemo, "O Jou Wokokuasa, nanga ngopa de nanga dano nako wagalusiriwa, igogou inangodu inasidadi de inaaka maro o Sodom de o Gomora." 	 Og som Esaias forut har sagt: Hadde ikke den Herre Sebaot levnet oss en sæd, så var vi blitt som Sodoma og gjort like med Gomorra.


Ma tuangi wotemoli, 'Ngohi totemo, igogou nagoona to ona manga dogo yamamake gena de maenaka, done asa yadogo ifoloi onaka. Duma nagoona manga dogo la yamakewa, done ka ma cunu onaka gena asa ngohi taqehe kali. 	 Jeg sier eder at hver den som har, ham skal gis; men den som ikke har, fra ham skal endog tas det han har.


Ma ngale ai aheli moi de ona magena aku ma Kristus wipiricaya gena, lebelaha ngohi masirete o Gikimoi woikutuku de lo ngohi de ma Kristus imisikitingaka. 	 For jeg vilde ønske at jeg selv var forbannet bort fra Kristus for mine brødre, mine frender efter kjødet,


Ngini, Euodia de lo Sintikhe o ngopeqeka nisinoto gena, ngohi tinibaja de togolo tanu ngini nia sininga idadi ka moi, sababu ngini nisinoto gena nidadi qabolo o Jou Awi nyawa. 	 Evodia formaner jeg, og Syntyke formaner jeg til å ha det samme sinn i Herren;


Ma ngale o nyawa o bobita o Gikimoino yacocohoka gena, manga sininga yaaka itiai magena ka ikulai, ona gena manga edekati qatotorou ilamo nginika. Manga edekati gena ma ngale ngini de ngohi inasikitinga la niadupa onaka de ma ngale ona niamote. 	 De legger sig efter eder med en iver som ikke er god; men de vil stenge eder ute, forat I skal være ivrige for dem.


De o wange he qamaqa-maqa de o Yesus wokahika waasi onaka, so Awi muri-muri o talagaku youti. De o deruku yopane itemo o talaga ma sonongaka yoside, o Kapernaum ma dokuka itagi. O wange itumuka so qaputuka, de ona imajoboka. 	 og de gikk i en båt og fór over til hin side av sjøen, til Kapernaum. Og det var allerede blitt mørkt, og Jesus var enda ikke kommet til dem.


So nakoso igogou o Gikimoi o nyawa o soneno wasioho kali gena qasowo, de igogou o nyawa la kanaga yaosi isitagali o nyawa isosone, gena ma faida he ihiwa bai! Awadede! Nako komagena, magena de ma ngale upa he ma gogosi isitagali isosone yaaka komagena. 	 Hvad gjør da de som lar sig døpe for de døde? Dersom de døde i det hele tatt ikke opstår, hvorfor lar de sig da døpe for dem?


"Ma orasi ngohi tosumbayang o Yope ma dokuka, de o gogelelo moi o Gikimoino tamake. Ena gena, ngohi takelelo o dipa ipelenga de o kia naga moi koloko o baro ingongoha de ma pupuku ihaka o duniaku yasiha, qabolo de imatogu ai simaka. 	 Jeg var i byen Joppe og bad; da så jeg i en henrykkelse et syn: Det dalte ned noget, likesom en stor duk, som blev senket ned fra himmelen efter de fire hjørner, og det kom like bort til mig;


Komagena so ngomi migolo tanu o Jou asa winidoto la nia sininga ma rabaka aku nianako igogou o Gikimoi gena winidodara nginika de lo nianako maro ma Kristus so o sangisara lo ngini niamoku de nia sabari ka ilamo. 	 Og Herren styre eders hjerter til å elske Gud og til å vente på Kristus med tålmodighet!


Magena de o dodadi ngai iha magena itemo, "Komagena itero de igogou!" De o roriri ona magena imabukuku de manga suba yatide o Gikimoi de lo o Duba ma Gohoka. 	 Og de fire livsvesener sa: Amen! Og de eldste falt ned og tilbad.


Magena qangodu ka o Gurumi womatetengo Awi manara de Una o cocatu moi-moi magena wositoku o nyawaka, mote to Una Awi dupa masirete. 	 Alt dette virker den ene og samme Ånd, idet han utdeler til hver især efter som han vil.


La imaaka komagena, so o bi nyawa o habari qaloloha isigogigise de ipipiricaya foloisi yadala. De o Yerusalemka o bi nyawa ipipiricaya foloisi idogo-dogo de o bi imamka lo yadala imote de ipiricayaka. 	 Og Guds ord hadde fremgang, og tallet på disiplene i Jerusalem øket sterkt, og en stor mengde av prestene blev lydige mot troen.


De Awi muri moili una o boosuka womasidiado woqomaka gena, una magena lo wotuuru wowosa ma rabaka. Ato wakelelo o sone ma bake magena ihiwaka, de asa una ka wopiricaya igogou o Yesus wisioho kali. 	 Da gikk også den andre disippel inn, han som var kommet først til graven, og han så og trodde;


De maro o goguule moi ma rabaka de o nyawa moi womagogora la ma ngeko ma dodagi wamotewa de una magena o hadiah wamakewa, so ngona bilasu namote qaloha moi-moi qangodu o Yesus Kristus wosuloka, gena done o Gikimoi Awi hadiah namake. 	 Men om nogen også strider i veddekamp, får han dog ikke kransen hvis han ikke strider på den rette måte.


Ona asa itemo, 'Gena bai! Una gena wodupa o tahu o falagaku moi ikukuruye wosigoko duma igogou awi pipi yaadowa.' 	 Denne mann begynte å bygge, og var ikke i stand til å fullføre det?


So qangodu magena yaakaka maro o kia o bi nabi isilelefo manga buku ma rabaka ma ngale Una, de Awi rohe o sangahadiku isiguti de yapoosu kiaka o boosu magena yaaaka o teto ma rabaka. 	 Og da de hadde fullbyrdet alt som er skrevet om ham, tok de ham ned av treet og la ham i en grav.


De lo nakoso ngone o habari qaloloha posihabari gena, ngone pobicara upa de to ngone o nyawa nanga demo icocawaro, duma de o demo o Gurumi Qatetebi ngone wonadodotoka. Komagena de o Gurumi Qatetebi Awi demo masirete o dodoto Unano ngone o nyawa padoto. 	 det som vi også taler om, ikke med ord som menneskelig visdom lærer, men med ord som Ånden lærer, idet vi tolker åndelige ting med åndelige ord.


Sidago o cako saangeka de o Yesus womatoore, Awi ili wapoputuru, "Eli, Eli, lama sabakhtani!" Gena o Yahudika manga demo ma ngale gena, "Ai Gikimoi, Ai Gikimoi, qadoohaso Ngona noidongosa Ngohi!" 	 Og ved den niende time ropte Jesus med høi røst og sa: Eli! Eli! lama sabaktani? det er: Min Gud! Min Gud! hvorfor har du forlatt mig?


kiaka o nyawa yasisiri yadala wasilohaka. So kagena de Una wasulo Awi muri-murika, la o deru moi wisidailako, sababu o nyawa yadala poli so done wisidehelo. Sababu o nyawa yasisiri yadala so imatekekajai-jai yahika Unaka, la manga ngale hitilahi iwipaqa. 	 for han helbredet mange, så at alle de som hadde plager, trengte sig inn på ham for å få røre ved ham.


O malaikat moi kali o Gikimoi Awi Tahuno wosupuli de una o rarari qadodoto moili wacohono. 	 Og en annen engel kom ut av templet i himmelen og hadde en skarp sigd han også.


Kanaga o bi nyawa o Gikimoi iwihoholu eko o dunia ma bi moi-moi ona yonyanyafusu gena, upa lo ngini niodupa. Magena maro o nyafusu ma dorou nanga sininga ma rabano ibao, eko o kia naga moi pakokelelo de ponyafusu, eko lo ma ngale de nanga arata so ngone pomacaralamo. Nakoso o bi moi-moi magena la niodupaka, de o Gikimoi gena ngini asa niwidodara kawa. Sababu o bi moi-moi o duniaka magena upa nitemo ma sihino o Baba Gikimoino, magena qasowo. Duma ma sihino gena o bi nyawa Una iwihoholuno. 	 for alt det som er i verden, kjødets lyst og øinenes lyst og storaktighet i levnet, er ikke av Faderen, men av verden.


Ona yasinoto magena nakoso o nyawa la kanaga manga edekati yabodito, de yasinoto magena manga uruno o uku asa isupu so manga lawangi gena yabodito. Komagena o nyawa nakoso manga edekati ona yabodito de yasinoto magena asa ka yatooma. 	 Og dersom nogen vil gjøre dem skade, da går det ild ut av deres munn og fortærer deres fiender; ja, dersom nogen vil gjøre dem skade, da skal han drepes på den måte.


Ma orasi o Gikimoi Awi bobita wahike o Yahudi ma nyawaka, de o Lewi awi ngopa de awi danoku ona magena watide la yodadi o bi imam, ma ngale ona gena yamote o bi bobita magena asa aku o nyawa yapareta. Duma o bi imam manga manara magena yaakuwa o Gikimoi Awi simaka o nyawa yatebi. Komagena so o imam moili bilasu witide. O imam wititide magena imatero maro o Melkisedek, de imatero kawa de o Lewi awi ngopa de awi danoku maro o Harun. 	 Var det da fullkommenhet å vinne ved det levittiske prestedømme - for dette var folket bundet til ved loven - hvad trang hadde det da vært til at en annen prest skulde opstå efter Melkisedeks vis og ikke nevnes efter Arons vis?


Komagena so ma orasi o Yerusalemka tatota qabolo, eko igogou o ngongike magena tasidiadoka, de ngohi asa tomajobo takahika nginika, de nia daera tatiho ma ngale ai dodagi tadofa o Spanyolka. 	 Når jeg da har fullført dette og lagt denne frukt i deres hender, vil jeg dra derfra gjennem eders by til Spania,


O kia naga Ngohi tinidedemo nginika gena nia sininga ma dorou yatiodoka, kanaga tinisidumu duma ningoduwa. Kanaga moi una o nyawa ma dorou, una towisidumuwa, sababu o nyawa nagoona Ngohi tahihirika, ona magena igogou Ngohi tanako. Duma Ngohi tinidedemo komagena, la ma ngale isiganapu maro o kia isilelefo iqomaka o Gikimoi Awi Jaji ma Buku ma rabaka itemo, 'Kanaga o nyawa moi wooqo dede Ngohi, una magena done asa womadadi to Ngohi Ai lawangi.' 	 Ikke om eder alle taler jeg; jeg vet hvem jeg har utvalgt; men Skriften skulde opfylles: Den som eter sitt brød med mig, har løftet sin hæl mot mig.


De ona o Yesus Awi manara yakokelelo gena yacarita idodooha so o nyawa wikokitoka magena iwilohaka. 	 Men de som hadde sett det, fortalte dem hvorledes den besatte var blitt frelst.


De o nyawa yamuruo naga wimomote, ena gena o Pirus awi ngopa o Sopater o Berea ma kotaka wogogoge, komagena lo o Aristarkhus de o Sekundus o Tesalonika ma kotaka yogogoge, de o Gayus o Derbe ma kotaka wogogoge, de o Timotius, de lo o Tikhikus de o Trofimus ona yasinoto o Asiaka yogogoge. 	 Han hadde da følge til Asia av Sopater, Pyrrus' sønn, fra Berøa, og blandt tessalonikerne av Aristarkus og Sekundus, og av Gajus fra Derbe og Timoteus, og av Tykikus og Trofimus fra Asia.


Sababu nakoso ngone la inatodoosa gena, o moi-moi o kia itotiai maro o Gikimoi wodudupa magena poholu paaka. 	 for manns vrede virker ikke det som er rett for Gud.


De ona o dorou yaaka imatero maro to ona manga ake de manga nao. Ona nakoso kanaga o ngopeqeka ma somoa bato imikelelo de imakajai-jai iminyafusu qatorou, de nako o nyawa kanaga manga piricaya qaputuru waasi gena yasihaga. De kanaga lo nakoso o pipi gena ona ifoloisi yodesere. Ilaha! Ona magena igogou yakutuku de asa yabodito. 	 de har øine som er fulle av skjøgen og umettelige i synd; de forlokker ubefestede sjeler; de har et hjerte som er opøvd i havesyke, de forbannelsens barn!


Ma orasi Una o nyawa yadadala wamamake gena, wasayangi onaka wotemo, "Kodo! Ona manena manga sangisara idala de nagoonawa yariwo, koloko o duba ma sowohi ihihiwa." 	 Og da han så folket, ynkedes han inderlig over dem; for de var ille medfarne og forkomne, lik får som ikke har hyrde.


La o nyawa wolulugu una wakeri-keri onaka, de wongongano done asa o pipi iwihike unaka. 	 Han gav da akt på dem, for han ventet å få noget av dem.


So una awi dateka wahika, de una magena awi nabo-nabo wasou de o gososo de o anggur, qabolo de wapiliku. Kagena de o nyawa magena awi keledaiye iwisidola so iwingaho, de wisidodogu o tahu moika, de kagena wipalihara. 	 og han gikk bort til ham og forbandt hans sår og helte olje og vin i dem, og han løftet ham op på sitt eget dyr og førte ham til et herberge og pleide ham.


Gila-gila o Kilikia ma daera de o Pamfilia ma daera ma simano mimasitepa, de asa mitolangolo miakahika o Mira ma bobaneka, ena gena o Likia ma daeraka. 	 og efterat vi hadde seilt over havet ved Kilikia og Pamfylia, kom vi til Myra i Lykia.


Duma ona yoiseka o habari moi itotiaiwa ma ngale ngona naaka sidago notagi o Yahudika ma nyawa de igogoge o Yahudika ma nyawa yasowo manga sidongirabaka, de nadoto bilasu o bobita o Musa wosilelefoka gena yapalako de upa yamote, ena gena ngona nasuloka upa he manga ngopa yasuna de upa lo o Yahudika manga adati de manga galepu yamote. 	 men nu har de hørt si om dig at ute blandt hedningene lærer du alle jøder frafall fra Moses og sier at de ikke skal omskjære sine barn eller vandre efter de gamle skikker.


De lo kanaga ma binukali yodupa o Yesus iwidahake de ma ngale o dorouku wisitura, so yogolo Una o nonako ihahairani wasikelelo la ona aku yanako igogou Una o Gikimoi wisulo so wahino. 	 Andre igjen fristet ham og krevde et tegn fra himmelen av ham.


Sababu ngohi gena iqomaka ai umuru asa o minggu moi de isunaka. De ngohi lo ai sihino o Israelka ma nyawa moi, ai suku o Benyaminno, de lo ai jojoho o Ibrani ma bahasa de ma adati. De ngohi asa maro Farisika moi o Yahudika manga adati de manga galepu gena tacoho tokaeli de qaputuru. 	 jeg som er omskåret på den åttende dag, av Israels ætt, av Benjamins stamme, en hebreer av hebreere, overfor loven en fariseer,


Ma ngale magegena so o bi rasul dede o Yesus imatolomuno, de ona imasano Unaka, "Jou, nagala o orasi manena Ngona asa nodupa ngoneka o bobareta moili nosigoko la ngone o Israel ma nyawa o bangsa ma somoa asa papareta kali?" 	 Da de nu var kommet sammen, spurte de ham: Herre! gjenreiser du på den tid riket for Israel?


So o bi moi-moi qangodu iqoma ngohi talelefoka gena nadoto o nyawa ipipiricayaka, de manga sininga nasiputuru la bilasu ona yaaka, de lo nasidapano nagoona yamomotewa. Naaka komagena maro o Yesus Kristus Awi sosulo moi, so o nyawa moi lo upa nasimaha ngona nisigisewa. 	 Tal dette og forman og irettesett med all myndighet! La ingen ringeakte dig!


Ato iwitago, de kagena o nyawa moi lo kanaga dede o Yesus awi sumarangi walia de wisioto ma Imam Wilalamo awi gilalo moika, so awi ngau lo waturaka. 	 Og se, en av dem som var med Jesus, grep til med hånden og drog sitt sverd, og han slo til yppersteprestens tjener og hugg øret av ham.


O roriwo o pipi magena o nyawa ipipiricaya o Makedonia de o Akhaya ma bi daeraka yodupa yatolomu ma ngale ona o nyawa ipipiricaya o Yerusalemka, manga sidongirabaka kanaga ona isususaka gena yahike. 	 For Makedonia og Akaia har villet gjøre et sammenskudd for de fattige blandt de hellige i Jerusalem.


De o Yesus wobicara, "Duma kanaga o nyawa moi Ngohi itigi. Ngohi tanako, sababu Ai buturu isupu to Ngohi Ai roheno." 	 Men Jesus sa: Det var nogen som rørte ved mig; for jeg kjente at en kraft gikk ut fra mig.


Nako komagena, de ona manga sininga gena asa itiai kali de o Iblis ma sabatolo yapopilikuka gena aku ona imasose, o sabatolo yapilikuka gena ma ngale o Iblis wasihagaka so to una awi dupa yamote. 	 og våkne igjen av sitt rus i djevelens snare, han som de er fanget av, så de må gjøre hans vilje.


Ngini tinisingangasu igogou, nakoso niododatowa de niopiricaya, igogou o kia nitetemo asa idadi. De lo ngini aku nitemo, 'He, tala! Nomatide de nomatuluru la o teoku nilutuka!' Igogou, done asa o Gikimoi watuluru. 	 Sannelig sier jeg eder at den som sier til dette fjell: Løft dig op og kast dig i havet! og ikke tviler i sitt hjerte, men tror at det han sier skal skje, ham skal det vederfares.


O Petrus wotemo unaka, "Eneas, o Yesus Kristus ngona wonisilohaka. Nomomi de nouti la ani jongutu nalolo." Orasi magena qabolo o Eneas woutika. 	 Og Peter sa til ham: Æneas! Jesus Kristus helbreder dig; stå op og red selv din seng! Og straks stod han op,


So kagena de ngomi miside mikahikali o Sisilia ma guraka, de kagena o Sirakusa ma bobaneka miuti so kagena migoge o wange saange. 	 og vi løp inn til Syrakus og blev der i tre dager;


Ngohi to Ngona Ani manara masirete noihike Ngohika, de ma ngale qangodu magena asa tosiboloka, so Ani mulia magena tasikelelo o bi nyawa o duniaka. 	 Jeg har herliggjort dig på jorden idet jeg har fullbyrdet den gjerning som du har gitt mig å gjøre;


Magena ka imatero de manena. O nyawa nagoona la manga oho o dunia manenaka foloi yosininga sidago iholu isangisara, done ona dede o Gikimoi asa imakitingaka. Duma o nyawa nagoona manga oho o duniaka gena yaholuka, magena imatero de ona yodatoka sidago lo yamake o oho ka sidutu ikakali. 	 Den som elsker sitt liv, mister det, og den som hater sitt liv i denne verden, skal bevare det til evig liv.


Nakoso o bi bobita gena, ngaroko isieto kawa, duma kanaga de ma kuasa, de igogou o jaji qamomuane magena ka sidutu ikakali so asa de ma kuasa foloisi ilamo. 	 For når det som svinner, var i herlighet, da skal meget mere det som blir, være i herlighet.


So komagena ona yaaka imatero maro o nyawa de manga moi-moi yadiahi la o orasi ma simaka idadi manga pusaka. Ma ngale magegena so o orasi ma simaka done asa yamake o oho ka sidutu ikakali de o oho ma duhutuka yogoge. 	 så de legger sig op en god grunnvoll for den kommende tid, at de kan gripe det sanne liv.


Qabolo de o prajuritka manga dala magena imasidailakoka, so o putu ma rabaka de ona o Paulus iwingaho de itagi sidago imasidiado o Antipatris ma kotaka. 	 Krigsfolket tok nu Paulus, som det var blitt dem pålagt, og førte ham om natten til Antipatris,


Kanaga o sanangi gena ma sihino ka cawali Ngohino, de magena asa tinihike nginika, ena gena asa taaka to ngini nia sininga ma rabaka la aku isanangi. Ai manara taaaka magena imaterowa maro o bi nyawa o duniaka yaaaka. Upa sidago ngini nia sininga isusa de nimodo. 	 Fred efterlater jeg eder, min fred gir jeg eder; ikke som verden gir, gir jeg eder. Eders hjerte forferdes ikke og reddes ikke!


Kagena ma soa ma gurusi de Una wakeleloka o ara hutu moi de ma soka irubu. De Una wotagi so watailako o ara ma hutu magena nagala de ma sopoka. Duma waado de wanano ma sopo ka o ngai moi lo ihiwa, so ka cawali ma soka irubu, sababu o bi ara ma hutu ma orasi isopo waasi. 	 Og da han så et fikentre langt borte, som hadde blad, gikk han dit, om han kanskje kunde finne noget på det, og da han kom bort til det, fant han ikke noget uten blad; for det var ikke fikentid.