O Yesus o ade-ade magena wosijarita qaboloka, de womajobo 	 Og det skjedde da Jesus hadde endt disse lignelser, da drog han bort derfra.


Nakoso ma ngale ngini gena ngomi lo miangongano qaputuru. Sababu o sangisara kiaka imatero de ngomi miamamakeka, magena ngini lo niamake, so ngomi mianako imatero maro de ngomi komagena igogou o Gikimoi lo asa to ngini nia sininga wosiputuru. 	 og vårt håp om eder er fast, da vi vet at likesom I har del i lidelsene, så skal I og ha del i trøsten.


Kagena de o raki ma duhutu magena nagoonali asa wasidingo kali awi rakika itagi. Cawali womatengo kasi, ena gena awi ngopa masirete widododara. So ma dodoguka de una wisidingo awi ngopa masirete magena wotagi kadoka yomomanara ona magenaka. De awi sininga ma rabaka itemo, 'Igogou, done ai ngopa masirete so iwihoromati.' 	 Nu hadde han bare sin eneste sønn igjen, som han elsket; ham sendte han til sist til dem, idet han sa: De vil undse sig for min sønn.


So kagena de Una wotemo onaka, "Idodooha ngini o bi nyawa o orasi manena! Igogou-gogou ngini manena o nyawa nia piricaya ihihiwa. Sidago o orasi muruosi Ngohi togoge dede ngini la tinisisabari nginika. Ce! O ngopa magena niwingaho Ngohino." 	 Men han svarte dem og sa: Du vantro slekt! hvor lenge skal jeg være hos eder? hvor lenge skal jeg tåle eder?


De o Gurumi Qatetebi gena ngini upa niwisipeleso. Niososininga! O Gikimoi Awi Gurumi asa winihike la idadi o nonako moi igogou ngini gena nidadi to Una Awi nyawa, sidago ma orasi done asa yaado de to ngini nia dorouno aku winipalako. 	 og gjør ikke Guds Hellige Ånd sorg, han som I har fått til innsegl til forløsningens dag!


So kagena de o Yesus wosango wotemo, "Ngohi tobicara gena kanaga o doku, de o soa, de lo o bi duniaka ma nyawa he yangodu gena manga simaka. De Ngohi lo todoto salalu o puji ma bi tahuka eko o Gikimoi Awi Tahuka, sidago lo o kiaka bato o Yahudika ma nyawa manga dodolomu ma rihoka. Ngohi manena o kia naga tobicara gena taihuwa de lo tosipongowa. 	 Jesus svarte ham: Jeg har talt fritt ut for alle og enhver; jeg har alltid lært i synagoger og i templet, der hvor alle jøder kommer sammen, og i lønndom har jeg intet talt.


Magena de ona iari de idodora kali, de ma ngale manga sininga ma peleso ifoloi poli gena ona manga saheku o gaapo imasihaja, de lo imatoore kali itemo, 'O bodito! O bodito! Kodo! O Babel o kota ilalamo de qapoputuru. Kagena o deru ma rabaka o nyawa yalalago asa o kaya yamake, sababu manga arata gena idala de ma ija lo ihali. Duma kanaga ma deka cawali o orasi moi de o kota magena lo iturabaka. 	 Og de kastet støv på sine hoder og ropte med gråt og sorg og sa: Ve, ve den store by, hvor alle som har skib i sjøen, er blitt rike av dens kostbarheter, at den er lagt øde i en time!


O bi moi-moi idadadi magena o ade-ade moi inadodoto ngoneka. O ngopeqeka yasinoto gena imatero de iqomaka o Gikimoi de o nyawa imatekekajajika, gena o jaji ngai sinoto. O jaji ma nonoma gena, o Yahudika manga bobita o Gikimoino o Sinai ma Talaka yamamake de sababu o bobita magena bilasu o nyawa yosigise, so o bobita magena yaaka so ona yogogilaloka, maro muna mogogilalo gena mopuo de ma ngopa gena lo done iwipareta. So o jaji magena imatero de muna mogilalo, 	 I dette ligger en dypere mening under; for disse kvinner er to pakter, den ene fra berget Sinai, og den føder barn til trældom; dette er Hagar.


O pipi manga fangu gena ato yanano, de ona imaridemo o doro ma duhutuka yotemo, 	 Men da de fikk den, knurret de mot husbonden og sa:


So kagena yahika, de ona wihike Unaka o anggur de o sou o gososo qabobou isicapuka la Awi siri isikurangi, duma Una woholu waudo. 	 og de gav ham vin med myrra i; men han tok den ikke.


O orasi de o riho kiaka bato nakoso ka idadi o loha niaaka, de hika la niaaka bato. Sababu o bi orasi manena naga asa o nyawa yodupa o dorou yaaka. 	 så I kjøper den beleilige tid; for dagene er onde.


Duma nakoso o kia naga pamake waasi gena ngone ka pongonganosi, de ngone o orasi manena asa maro o sangisara pamoku komagena lo o damaha magena lo o momoku moi. 	 Men dersom vi håper det vi ikke ser, da stunder vi efter det med tålmod.


Kagena o uku itatatuwa, de o gai lo asa isonewa. 	 hvor deres orm ikke dør, og ilden ikke slukkes.


Duma igogou o nyawa o lelenga iaaka gena kanaga o tona ikokasai o riho moika yaaka maro kia ona yodudupa, bai o lelenga ma binuka yaaka ma ngale o bi nyawa yahohoromati isioqo, bai lo o lelenga ma binukali yaaka ma ngale ka o tahu moi ma rabaka ona isioqo. 	 Eller har ikke pottemakeren makt over leret, så han av samme deig kan arbeide det ene kar til ære, det andre til vanære?


Timotius tonisiboboso. Ngohi, Paulus, o surati tolefo ngonaka. Kanaga nanga Gikimoi Awi dupa so wositatapu ngohi maro o Yesus Kristus Awi sosulo moi la tosihabari o nyawaka. Sababu o Gikimoi Awi jaji ngoneka, nakoso to ngone nanga oho ma rabaka imarimoi dede o Yesus Kristus, done asa pooho ka sidutu ikakali. 	 Paulus, ved Guds vilje Kristi Jesu apostel til å kunngjøre løftet om livet i Kristus Jesus


Sababu to ngone nanga ete de nanga topora manga Gikimoi o Yesus iwisiohoka o sone ma rabano, ena gena o Yesus niwisidodasangahadika. 	 Våre fedres Gud opvakte Jesus, som I drepte ved å henge ham på et tre;


Kagena de ngohi takelelo kali o bi pareta ma kursika kanaga o bi nyawa imatamiye. Ona magena yahike o kuasa ma ngale o nyawa o duniaka manga loha de manga dorou gena asa ona yafanggali. Kanaga lo o nyawa isosoneka manga jiwa, gena asa ioho kali so o nyawa ona magena yokolano dede o Yesus Kristus ma deka o taungu cala moili. Ona gena o Gikimoi Awi demo yopiricaya de o Yesus Kristus Awi dodoto itotiai yosihohabari so ona yatoomaka. Ona lo yoholu o haiwani ilalago de o giki yatotuladaka magena yasuba, de lo manga bioka eko manga giaka o nonako yamakewa. 	 Og jeg så troner, og de satte sig på dem, og det blev gitt dem makt til å holde dom; og jeg så deres sjeler som var blitt halshugget for Jesu vidnesbyrds og for Guds ords skyld, og dem som ikke hadde tilbedt dyret eller dets billede, og som ikke hadde tatt merket på sin panne og på sin hånd; og de blev levende og regjerte med Kristus i tusen år.


Duma cawali kanaga o Yahudika ma nyawa o Asiano ona yamuruo naga. So igogou bilasu ona magena naaso kanena ani simaka la ona ikalaki. 	 og disse burde trede frem for dig og komme med sin klage om de hadde noget å si på mig.


Iqoqomaka, o Sinai ma Talaka o Gikimoi Awi ili walamo-lamo, so o dunia manena lo asa yahiti. Duma o orasi manena de kanaga Awi jaji moi itemo, "Ma moili done Ngohi asa o dunia tahiti sidago maena lo isisa. De upa ka o dunia gena tahiti, duma komagena lo o dipa." 	 Hans røst rystet dengang jorden; men nu har han lovt og sagt: Ennu en gang vil jeg ryste ikke bare jorden, men også himmelen.


Una wodupa wikelelo o Yesus Una magena naguuna, duma idadiwa iwikelelo, sababu o nyawa yadala poli de una ka witimisi. 	 Og han søkte å få se hvem som var Jesus, og han kunde ikke komme til for folket, for han var liten av vekst.


So, ai dodiao nipipiricaya, to ngohi ai ngale gena ma orasi ngini nimatolomu nisumbayang la nisuba o Gikimoika, ngini moi-moi kanaga de nia manara. Ngini ma binuka ninyanyi, ma binukali nidoto, de ma binukali o kia naga moi o Gikimoino nisingangasu. De kanaga ma binuka o bi bahasa irupa-rupa nisibicara de ma binukali o bahasa ma ngale gena niodedemo. Nia manara moi-moi magena qangodu-ngodu bilasu niaaka ma ngale o nyawa manga piricaya nisiputuru. 	 Hvorledes er det altså, brødre? Når I kommer sammen, så har hver av eder en salme eller en lære eller en åpenbaring eller en tunge eller en tydning: la alt skje til opbyggelse!


Ai dodiao nipipiricaya, ngini lo nianako la ma orasi ngomi mimasidiado nginika, de mia manara asa itagi qaloha. 	 For selv vet I, brødre, om den inngang vi fikk hos eder, at den ikke er blitt uten frukt;


Hika niaaka imatero maro o Paskah ma Wangeka de o bi Yahudika ma nyawa o ragi qangodu manga tahu ma rabaka yaroku de yaumo, de lo manga Paskah ma duba yatola. Komagena ngini lo bilasu o nyawa o dorou waaaka una magena niwisisupu to ngini nia sidongirabano, la nia sidongirabaka gena aku o dorou moi lo ihiwaka, sababu igogou ngini o Gikimoi Awi nyawa, maro o bokol qamomuane moi de o ragi yadahe waasi. Bilasu niaaka komagena, sababu ma Kristus wosone qaboloka, maro o Paskah ma duba yatola so nanga dorouno aku wonapalako. 	 Rens derfor ut den gamle surdeig, så I kan være ny deig, likesom I er usyrede! for vårt påskelam er jo slaktet: Kristus.


"Ma orasi Ngohi tahino kali maro o Kolano moi gena, ma dodagi imatero maro o ade-ade manena: Kanaga o nyawa ma tuangi moi awi tahu wodongosa de wotagi o doku ma soa ikukuruka. Una magena womajobo waasi, de wileleleani waaso de wasulo de awi arata wosidodogu onaka, ma ngale una wihiwa de tanu ona gena yosiaka so ma dogo sutu yamake. 	 For det er likesom en mann som vilde drage utenlands og kalte sine tjenere for sig og overgav dem sin eiendom,


Ngomi o Gikimoi Awi simaka mibarani mibicara komagena, sababu ma Kristus Awi kuasa kanaga ngomika. 	 Men en sådan tillit har vi til Gud ved Kristus,


Ngini tinisingangasu igogou, o ngopeqeka ami manara manena lo done asa ka yapetoka, maro o sosininga moi munaka, kekiaka bato o Gikimoi Awi habari qaloloha asa isihabari o dunia manena ma rabaka." 	 Sannelig sier jeg eder: Hvor som helst dette evangelium forkynnes i all verden, skal også det hun gjorde, omtales til minne om henne.


Sababu o nyawa nagoona la manga oho o dunia manenaka foloi yosininga sidago iholu isangisara, done ona dede o Gikimoi asa imakitingaka. Duma o nyawa nagoona ma ngale Ngohi imote gena manga oho o duniaka isidoohawa, la ngaroko isone, duma o oho ka sidutu ikakali done asa yamake. 	 Den som finner sitt liv, skal miste det, og den som mister sitt liv for min skyld, skal finne det.


la Awi simaka de ma bati ka sidago-dago igogou aku podadi Awi nyawa de nanga sininga itiai Unaka. 	 i hellighet og rettferdighet for hans åsyn alle våre dager.


De nako o rohe ma ngau itemo, "Ngohi o lako isowo, so ngohi o rohe magena ma bobolo moi lo qasowo." Komagenawa bai! O ngau magena kanaga lo igogou nanga rohe ma bobolo moi. 	 og om øret sier: Fordi jeg ikke er øie, hører jeg ikke med til legemet, så hører det like fullt med til legemet.


O Melkisedek gena o Lewi awi ngopa de awi dano moiku gena wisowo. Ngaroko komagena, una o regu ma mogiowoka o Abraham wakokoorano gena asa wamake. De ngaroko lo o Abraham gena o Gikimoi Awi jaji asa wihike qaboloka, duma ka o Melkisedek magena asa wogolo o Gikimoi Awi laha wisidumu o Abrahamka. 	 så har denne, som ikke regner sin ætt fra dem, tatt tiende av Abraham og velsignet ham som hadde løftene.


So o nyawa yadadala magena imagoge imarihi-rihi. Kanaga o dolomu ma nuka yararatu moi de lo o dolomu ma nukali yamomoritoha. 	 Og de satte sig ned, hop ved hop, somme på hundre og somme på femti.


Sababu igogou, nanga Imam Wilalamo manena ma ngale ngone nanga buturu ikurangi gena waaku wamalo. Wamaloka, sababu maro o tailako ma bi ngeko moi-moi gena qangodu inadahe ngoneka, komagena lo Unaka o tailako ma ngeko magena lo asa iwidahe qaboloka, duma Una ka o dorou moi lo waakawa. 	 For vi har ikke en yppersteprest som ikke kan ha medynk med våre skrøpeligheter, men en sådan som er blitt prøvd i alt i likhet med oss, dog uten synd.


Upa sidago ngini nitemo nako o Barnabas de ngohi la ma ngale o ino de o nao o gogobuno miamake gena, idadiwa, so cawali ngomi misinoto magena bilasu mia oho miasisari. 	 Eller er det bare jeg og Barnabas som ikke har rett til å slippe å arbeide?


La o Yesus winano una awi sininga ipeleso, so wotemo, "Igogou! Isusa icarawa o nyawa ikakaya o Gikimoi iwisigise la iwosa Awi pareta ma rabaka. 	 Og da Jesus så det, sa han: Hvor vanskelig det er for de rike å komme inn i Guds rike!


Ngone panakoka o Gikimoi Awi bobita o Musa wolelefo magena qaloha, nakoso o bobita magena paaka itotiai. 	 Men vi vet at loven er god dersom nogen bruker den på lovlig vis,


Ngini o gogobu tumudingi o Asia ma daeraka. Ngohi Yohanes. Tanu o laha ifoloi nidogo nginika so nia sininga ma rabaka foloi isanangi, ma ngale magegena so ngohi togolo o Gikimoika, de o gurumi ngai tumudingi, de lo o Yesus Kristus. Sababu o Gikimoi kanaga o orasi manena de Una lo kanaga o orasi iqoqomaka de sidago lo o orasi ma simaka done wouti kali, de o gurumi ngai tumudingi magena o Gikimoi Awi pareta ma kursi ma simaka ileleani, 	 Johannes - til de syv menigheter i Asia: Nåde være med eder og fred fra ham som er og som var og som kommer, og fra de syv ånder som er for hans trone,


De Una wosango wotemo, "Ngohi lo tinisano kasi, la nako ngini niasangoka, de asa Ngohi tinidedemo nginika de naguuna o haku woihike so taaka o moi-moi manena. 	 Jesus svarte og sa til dem: Også jeg vil spørre eder om en ting; sier I mig det, da skal også jeg si eder med hvad myndighet jeg gjør dette.


Una gena wisapi sidago wodupa o titi ma ino gena wooqo. Ngaroko komagena, o nyawa moi lo ihiwa o ino iwihike unaka. 	 og hans attrå var å fylle sin buk med de skolmer som svinene åt, og ingen gav ham noget.


Ma orasi o muura, de o nguuhi, de lo o paro qasosihilo asa o tahu magena yadahe, de maena ka iruba de ibiau qangoduka." 	 og skyllregnet falt, og flommen kom, og vindene blåste og slo imot dette hus, og det falt, og dets fall var stort!


Ma ngale o Musa awi dodihimo manga piricaya so una wisibuoka, de ona asa iwingihuka ma deka o ngoosa saange. Sababu ona iwinano o ngopa una magena wiloha poli, so ona lo he yomodo kawa o Mesirka manga Kolano awi pareta gena yatilaku, kiaka o Israelka ma nyawa manga ngopa yanau asa isibubuo gena yangodu bilasu yatooma. 	 Ved tro blev Moses efter sin fødsel skjult i tre måneder av sine foreldre, fordi de så at gutten var fager, og de fryktet ikke for kongens bud.


De o Kornelius wosango wotemo, "Kapagange nagala o cako saange ma orasi komanena, de ai tahu ma rabaka tosumbayang. Tomatodoka o nyawa moi awi baju isisiru ai simaka womaokoye. 	 Da sa Kornelius: For fire dager siden - det var da som nu ved den niende time - bad jeg i mitt hus, og se, en mann stod for mig i skinnende klædebon,


Komagena lo ma orasi Una o sangahadika witooma, de to ngone nanga dorou qangodu wositagalika de to Una Awi rohe masirete. La ma ngale nanga sininga ma dupa qatotorou gena he pomaha-maha kawa, maro o sone ma bake so o beseso moi lo yaakuwa isigise, de lo o bi moi-moi itotiai gena ka paaka, maro o ngeko qamomuane ma rabaka pooho. Gena o kiali maro kanaga o Gikimoi Awi Jaji ma Buku ma rabaka isilefoka itemo, "Sababu Una wiqabo de wosone la ma ngale ngini gena nia dorou he nisangisara kawa, maro nia nabo qalohaka so niqabo kawa." 	 han som bar våre synder på sitt legeme op på treet, forat vi skal avdø fra våre synder og leve for rettferdigheten, han ved hvis sår I er lægt.


Awi dodihimo yosango komagena, sababu ona yamodo manga roririka. Onaka yamodo sababu ona yanakoka o Yahudika manga roriri magena Isitatapuka, o nyawa nagoona imamangaku o Yesus gena o Salamati ma Kolano, ona magena asa yasimahawa o puji ma tahuka iwosa. 	 Dette sa hans foreldre fordi de fryktet for jødene; for jødene var allerede kommet overens om at dersom nogen bekjente ham å være Messias, skulde han utstøtes av synagogen;


Ma orasi he idumu o Yesus wodola witide o sorogaye, de Una wositatapu bilasu wokahika o Yerusalemka. 	 Og det skjedde da det led mot tiden at han skulde optas, da vendte han sitt åsyn mot Jerusalem for å dra der op,


So o nyawa yokokisupu yahino la yatailako. Kagena de ona yaado o Yesuska, de o nyawa iqomaka wikokitoka una magena witogosa kawa, so o Yesus Awi dateka womarihi-rihi, de womabajuka, de lo awi sininga itiaika. O bi nyawa ona magena iwikelelo de yamodo. 	 Folk kom da ut for å se hvad som hadde hendt, og de kom til Jesus, og fant mannen som de onde ånder var faret ut av, sittende påklædd og ved sans og samling ved Jesu føtter, og de blev forferdet.


Sababu magena o Gikimoi wodupa la ma ngale o loha niaaakaka, so o nyawa o Gikimoi winanakowa de wihoholu, ona magena o bicara ma dorou he nigaka kawa. 	 For således er det Guds vilje at I ved å gjøre det gode skal målbinde de uvettige menneskers vankundighet,


Ai dodiao nipipiricaya, iqomaka ma orasi ngohi manena kanaga nginika, de ngini magena ka nimatero de o dunia ma nyawa, la kanaga manga sininga ma dupa qatotorou yaaka so o Gurumi Qatetebi iwimote iholu bai! So maro o nyawa o Gurumi Qatetebi iwimomoteka tadoto, komagena ngini lo tinidoto idadiwa. Sababu ngini nia piricaya ma Kristuska gena niatagapi itiai waasi, so ai dodoto kiaka tinidodoto nginika gena imaterowa de o ino o nyawa yalalago tasitopo, duma bilasu imatero maro o ngopa ma ceceke manga ino de tasitopo. Igogou, maro iqomaka idadiwa o dodoto magena niaqehe, komagena lo o orasi manena niaqehe idadi waasi, 	 Jeg gav eder melk å drikke og ikke fast føde; for I tålte den enda ikke. Ja, I tåler den ikke ennu,


Qadodooha so ngini niasihoda waasi de niosininga waasi sidago o orasi manena. Ma orasi o roti ngai motoha tatepi-tepi, de o nyawa yacala motoha tahike so yaoqoka. Sababu ngini masirete niatolomu so ma soohu o karaja muruo. 	 Skjønner I ennu ikke, og kommer I ikke i hu de fem brød til de fem tusen, og hvor mange kurver I da fikk,


Hika niminano, ngomi o Farisika ma nyawa gena miholu kanaga nanga sidongirabaka moi lo upa Una wipiricaya. Eko nanga agama ma roriri moi Una upa wipiricaya. Moi lo yahiwa bai! 	 Har vel nogen av rådsherrene trodd på ham, eller nogen av fariseerne?


"O ade-ade ma ngale gena komanena: O gisisi gena Gikimoi Awi demo. 	 Men dette er lignelsen: Sæden er Guds ord.


Ona itemo, "Iya, Una magena o Galilea ma nyawa." O Pilatus woise komagena, de una awi nyawa wasulo la o Yesus wingaho de witota ma Kolano Herodeska, sababu o Herodes una magena o Galilea ma tona wapopareta, de lo o orasi magena una lo kanaga o Yerusalemka. 	 og da han fikk vite at han hørte under Herodes, sendte han ham til Herodes, som også var i Jerusalem i de dager.


O Petrus wikelelo una magenaka, de wotemo o Yesuska, "Jou, nakoso una magena idodooha, o kia asa idadi unaka." 	 Da nu Peter ser denne, sier han til Jesus: Herre! hvorledes skal det da gå denne?


La o Yesus Awi muri-murika wotemo, "Ngini tinisingangasu igogou! Isusa icarawa o nyawa ikakaya o Gikimoi iwisigise la iwosa Awi pareta ma rabaka. 	 Og Jesus sa til sine disipler: Sannelig sier jeg eder: Det vil være vanskelig for en rik å komme inn i himlenes rike.


De una wosango, "Ngini la kanaga nagoona de nia baju la ngai sinoto, gena ngai moi niahike o nyawa kiaka manga baju ihihiwaka. De lo ngini la kanaga de nia ino, hika nisitoku kiaka ona manga ino ihihiwaka." 	 Han svarte dem: Den som har to kjortler, skal dele med den som ingen har, og den som har mat, skal gjøre likeså!


O Yesus watemoli Awi muri-murika, "Kanaga o nyawa wokakaya moi de lo awi nyawa moi awi arata ma jojaga. Awi arata ma jojaga una magena wikalaki, wokakaya awi arata ma pipi gena una wosigoguule. 	 Men han sa også til sine disipler: Der var en rik mann som hadde en husholder, og han blev angitt for ham som en som ødte hans eiendom.


So o Gikimoi Awi jaji magena de maenasi, la ngone aku powosa la pogoge dede Una. Komagena so ngone bilasu pomasidodiahi, la upa sidago nanga sidongirabaka done o nyawa moi lo idadiwa o jaji magena yamake. 	 La oss derfor ta oss i vare for at nogen av eder skal synes å være blitt liggende efter, da et løfte om å komme inn til hans hvile ennu er forhånden.


So kagena de o Yesus o ade-ade magena wosijarita qabolo de wasano wotemo, "So ma orasi o raki ma duhutu una magena woliho, de o kia asa una waaka ona magena awi raki yamomanaraka." 	 Når nu vingårdens herre kommer, hvad skal han da gjøre med disse vingårdsmenn?


Komagena so sidago o wange manena o tona magena isirongali "O Au Ikokopola ma Tona". 	 Derfor heter denne aker Blodakeren den dag idag.


O babaja moi-moi inidahe nginika gena, qangodu ka imaketero de o kia naga yadadahe o dunia ma nyawa yangoduka. Duma o Gikimoi Una gena aku ngini igogou niwipiricaya, sababu Una asa wosimahawa la ngini inibaja ifoloi de nia piricaya ma buturu, so aku niamoku. So ma orasi kanaga o bi babaja ngini inidahe, de Una magena asa o ngeko moi waaka la o babaja magena aku niamoku qaputuru de lo ma rabano aku nisupu. 	 Eder har ingen fristelse møtt som mennesker ikke kan bære; og Gud er trofast, som ikke skal la eder fristes over evne, men gjøre både fristelsen og dens utgang, så I kan tåle den.


Sababu o nyawa nakoso kanaga manga dodiao ma Kristus wipipiricayaka de yaduhuduka, ona yangodu koloko o nyawa yototooma moi. De ngini lo nianakoka igogou o nyawa yototooma moi gena o oho ka sidutu ikakali yamakewa. 	 Hver den som hater sin bror, er en manndraper, og I vet at ingen manndraper har evig liv blivende i sig.


ma sababu magena ngohi tanakoka, done ngohi ma kolano awi hakim ma simaka, ma ngale ngohi manena ngaroko o sangisara qangodu ma rabano gena aku isisupu eko hiwa, ngohi asa tamake o utungu. Sababu ma ngale ngohi ngini niasumbayang ma rabaka gena niwosawa de o Yesus Kristus Awi Gurumi lo aku ngohi woiriwo. 	 for jeg vet at dette skal bli mig til frelse ved eders bønn og Jesu Kristi Ånds hjelp,


Midirika de o Paskah ma Wange ma Rarame imasidiado komagena lo o Roti ma Ragi Ihihiwa ma Rarame gena isitodaaka. O imamka ma bi sahe de o bi guru agama manga edekati ma ngeko gena isipongoka, ma ngale o Yesus witago de witooma. 	 Men to dager derefter var det påske og de usyrede brøds høitid. Og yppersteprestene og de skriftlærde søkte råd til å gripe ham med list og slå ham ihjel;


Ngaroko to ngohi ai surati iqoqoma ma raba magena to ngini nia sininga isipelesoka, duma o surati tolefoka de magena ngohi tomatodubawa. Ma nonomaka, ma ngale nia sininga ipopeleso gena asa tanako so ngohi tomatoba de tomatodubaka. Duma nia beleso gena ka o orasi ma cunu. 	 For om jeg enn bedrøvet eder ved mitt brev, så angrer jeg det ikke; om jeg enn før angret det - jeg ser jo at hint brev bedrøvet eder, om enn bare for en stund -


O Yohanes wahino woqomano, de o demo moi wosingangasu la o bi nyawa wasidailako so o Yesus asa wahino wadoto. Maro ma nabi Yesaya awi buku ma rabaka isilefo gena, o Gikimoi wotemo Awi Ngopaka, "Kanaga o nyawa moi o tona ibobeleuka womatotoore, 'He! Ma ngale nanga Jou Awi hino gena ngini nimasidailako. La o ngeko gena bilasu nisibolowo de nisitiai. 	 således som det er skrevet i profeten Esaias' talers bok: Det er en røst av en som roper i ørkenen: Rydd Herrens vei, gjør hans stier jevne!


Ngini gena niodupa nimatekesigiliri moi de moika, so niodupa niasari lo o nyawa inisigiliri nginika. Duma ngini niodupawa niasari la niamake o giliri Una womatetengo gena o Gikimoino. So done idodooha la sidago ngini aku Ngohi nipiricaya, igogou Ngohi Ai sihino gena o Gikimoino. 	 Hvorledes kan I tro, I som tar ære av hverandre, og den ære som er av den eneste Gud, den søker I ikke?


Duma nakoso woleleleani magena awi sininga qatorou, una magena asa awi siningaka wotemo, 'Ai tuangi ma deka lo woliho waasi.' 	 Men dersom den onde tjener sier i sitt hjerte: Min herre gir sig tid,


De wosano, "Ani ronga naguuna." Wikokitoka una magena wosango, "Ai ronga Dala." (Wosango komagena sababu wikokitoka una magena awi toka idala.) 	 Men Jesus spurte ham: Hvad er ditt navn? Han svarte: Legion! For mange onde ånder var faret i ham.


So o Yesus wotemo onaka, "Tosiade, maro o Sabat ma wangeka de nia duba moi itura o busuneku, done asa ngini niatide o busune ma rabaye de nisidola, ngaroko o Sabat ma wangeka? 	 Men han sa til dem: Hvem er det vel iblandt eder som har ett får, og om det på sabbaten faller i en grøft, da ikke tar fatt i det og drar det op?


Ngohi tanako o dorou ma dupa la kanaga ai sininga ma rabaka gena ngohi isimahawa la o loha moi asa taaka. Sababu ngaroko ngohi tamode, duma qadoohaso o loha gena taaka idadiwa. 	 For jeg vet at i mig, det er i mitt kjød, bor intet godt; for viljen har jeg, men å gjøre det gode makter jeg ikke;


Kagena de iteka lo waali o Samariaka ma nyawa moi awi dodagi ma rabaka nogena wakahinoli. Ma orasi o nyawa winanabo magena wimake, de una awi galusiri ibao. 	 Men en samaritan som var på reise, kom dit hvor han var, og da han så ham, ynkedes han inderlig,


Ma ngale qangodu magegena ngini manena nidadi o saksi. 	 I er vidner om dette.


Nakoso o nyawa nisano nginika, 'Qadoohaso o keledai magena niaqehe,' de nitemo onaka, 'O Jou wodupa wapake.' " 	 Og dersom nogen spør eder: Hvorfor løser I den? da skal I si så: Herren har bruk for den.


Sababu nako o Gikimoi Awi simaka kanaga o nyawa moi wisusuna eko wisusunawa gena, qadoohawa. Duma kanaga o kia foloisi ilamo Awi sininga ma rabaka gena, nakoso o nyawa la kanaga manga sininga qamuaneka, sababu ona magena yodadika maro ma Kristus Awi nyawa. 	 For hverken omskjærelse eller forhud er noget, men bare en ny skapning.


Ma orasi itagi imaija ma sinotoka, de o Yusuf womasinako awi ria-ria de awi nongoruka, de kagena asa wangaho ona o Mesir manga kolanoka, la una wanako itiai ona magena o Yusuf awi gianongoru. 	 og annen gang blev Josef gjenkjent av sine brødre, og Josefs byrd kom til Faraos kunnskap.


Nia Baba kadaku o sorogaka gena wagalusiri o bi nyawa yangoduka, so ngini lo bilasu niagalusiri o bi nyawa yangoduka." 	 Vær barmhjertige, likesom eders Fader er barmhjertig,


O Jou Awi kuasa igoge dede onaka, sidago o bi nyawa yadala yopiricaya de manga sininga yahike la o Jou wapareta. 	 Og Herrens hånd var med dem, og et stort tall kom til troen og omvendte sig til Herren.


O orasi magena qabolo muna masoneka, de o Petrus awi qohuku moduruba. So ma orasi o bi gohiduuru magena iwosa, ona imikelelo muna mosoneka, so ami rohe magena yaaho la itagi yapoosu de ma roka yasikadateku. 	 Og straks falt hun om for hans føtter og opgav ånden, og da de unge menn kom inn, fant de henne død; og de bar henne ut og begravde henne hos hennes mann.


Qadoohawa, nakoso ngini niaakuwa. Sababu nakoso ngone nanga buturu masirete pamomote gena ka pokaeli pahike de nanga sininga itotiai, de nanga ngongike magena o Gikimoi asa waqehe qaloha. 	 For er redebonheten forhånden, da er den velbehagelig efter det den har, og ikke efter det den ikke har.


O malaikat magena wahika munaka, de womitemo, "Tabea! Igogou, ngona manena o Jou Awi laha wonisicatu ifoloi, de Una kanaga dede ngona." 	 Og engelen kom inn til henne og sa: Vær hilset, du benådede! Herren er med dig; velsignet er du blandt kvinner!


De ona itemo, "O Jou Gikimoi, Ngona gena Ani kuasa ma bati lo ihiwa. Ngona lo salalu kanaga o orasi manena de iqoqomaka. Ani buturu ka ilamo magena Ngona napake ma ngale o dunia napareta. So mia sukuru miatide Ngonaka. 	 Vi takker dig, Herre Gud, du allmektige, du som er og som var, fordi du har tatt din store makt og er blitt konge.


So ona imasidiado o Efesus ma kotaka o Asia ma daeraka, de ongo Priskila de lo o Akwila kagena wadongosaka. So kagena o Efesuska de womajobo waasi, de una o puji ma tahuka wowosa de o Yahudika ma nyawa kagenadahu wabobicara kasi. 	 Så kom de til Efesus; der lot han de andre bli tilbake, og selv gikk han inn i synagogen og gav sig i samtale med jødene.


So Una wasidumu Awi muri-murika de wotemo, "Hika niakelelo ona manena to Ngohi Ai awa de Ai gianongoru. 	 Og han rakte sin hånd ut mot sine disipler og sa: Se, det er min mor og mine brødre!


Ma Kristus Una masirete gena ngone wonasirimoi de wonasikomote. Ma orasi Una o sangahadika wosone, de Una o Yahudika manga adati de manga galepu, ena gena manga bobita de manga sulo, magena qangodu watupuka. Waaka komagena so o Yahudika ma nyawa de o Yahudika ma nyawa yasowo asa imarimoika. Ngaroko iqomaka ona imatekekalawangi, maro o boberesu moi kanaga inasikitingaka, duma magena Una wasisaka. Komagena ma ngale ngone inangodu aku wonasirimoi la podadi maro o nyawa qamomuane o bolu moi, so ngone de Una pomarimoika. So komagena Una ngone wonasirimoi de wonasikomote. 	 idet han ved sitt kjød avskaffet den lov som kom med bud og forskrifter, forat han ved sig selv kunde skape de to til ett nytt menneske, idet han gjorde fred,


Duma o demo magena upa to una awi sininga masirete ma rabano isupu. Ka cawali o orasi magena una ma Imam Wilalamo gena o Gikimoi Awi demo wasingangasu, ma ngale o Yahudika ma nyawa o orasi ma simaka asa o Yesus wisosone. 	 Dette sa han ikke av sig selv, men da han var yppersteprest det år, spådde han at Jesus skulde dø for folket,


O wange magegena o Sabat ma wange, so kagena de o bi Farisika iwinanano nakoso o Yesus asa o nyawa magena wisiloha, eko hiwa. Manga edekati Una iwitailako de Awi sala yasari la iwikalaki. 	 Og de lurte på ham, om han vilde helbrede ham på sabbaten, forat de kunde føre klagemål imot ham.


Komagena o dodadi iooho magena wisimulia de wisihoromati, de lo manga sukuru yatide Una magena womatetengo Awi pareta ma kursika de woooho ka sidutu ikakali. 	 Og når livsvesenene gir ham som sitter på tronen, ham som lever i all evighet, pris og ære og takk,


So nakoso o nyawa ipipiricaya nadoto bilasu komanena: O bi dodihimo yanau nadoto bilasu manga sininga de manga rohe ma nyafusu gena yapareta qaloha de lo manga sininga yatuga itotiai, so manga moi-moi yaaaka gena maro o nyawa aku yahoromati. De nadoto ona bilasu o dodoto itotiai yopiricaya igogou, de manga dodara ilamo o nyawaka, de ona lo o sangisara yamoku. 	 at gamle menn skal være edrue, verdige, sindige, sunde i troen, i kjærligheten, i tålmodet;


O surati manena tolefo ngonaka maro ai ngopa masirete tonisiboboso, sababu ngona nopiricayaka o Gikimoi Awi dodoto imatero maro de ngohi. Ngohi togolo o Gikimoi nanga Baba de o Yesus Kristus to ngone nanga Salamati tanu inidogo ngonaka o laha de o galusiri ifoloi, la ani sininga yaaka so foloisi isanangi. 	 - til Titus, min ekte sønn i den felles tro; Nåde og fred fra Gud Fader og Kristus Jesus, vår frelser!


Duma koloko o nyawa o buino iwisisupu de iwipilikuwa, komagena o Gikimoi o Yesus iwisisupuka o sone ma rabano de wosone kawa, sababu o sone ma kuasa lo yaakuwa Una wipareta. 	 men Gud opreiste ham, idet han løste dødens veer, eftersom det ikke var mulig at han kunde holdes av den.


Kagena de ngohi takelelo o malaikat ma somoa moili una magena wososo o ngawa-ngawaku wouti, de waaho o Gikimoi Awi habari qaloloha gena isihabari ka sidutu ikakali. Waaho la ma ngale wasihabari o bi nyawa igogoge o duniaka, ona magena o bi bangsa moi-moi, o bi soa moi-moi, de lo o bi bahasa moi-moika. 	 Og jeg så en annen engel flyve under det høieste av himmelen, som hadde et evig evangelium å forkynne for dem som bor på jorden, og for hver ætt og stamme og tunge og folk,


De ma ngale o Yahudika ma nyawa yasowo lo o Jou Yesus iwipiricayaka, so ngomi o surati milefoka de misidingo lo qabolo onaka, ma ngale ngone o Yahudika nanga bobita moi-moi qangodu maro o Musa wosilelefoka upa he yaaka. So ka cawali upa o lake o bi gomaka isisusuba gena yaoqo, de upa lo o bi haiwani ma au yaudo, de upa o bi haiwani yagogohore la isoneka de yaoqo de upa lo o bi nyafusu ma dorou yaaka." 	 Men om de hedninger som har tatt ved troen, har vi sendt brev og vedtatt at de ikke skal holde noget sådant, men bare vokte sig for avgudsoffer og blod og det som er kvalt, og hor.


Ma sababu komagena ma Kolano Herodes womasininga, ena gena ma orasi iqomaka de una womikawi ongo Herodias, muna magena o Herodes ma nongoru masirete, awi ronga o Filipus, ma peqeka. De o Yohanes he ma para ma dala wisidapano de wingamo o Herodeska, "Ce! Qalohawa, nako ngona nomikawi ani nongoru ma peqeka sababu muna magena ani moqoka." So o Herodes wasulo awi prajuritka o Yohanes iwitago, so ona witagoka de lo wipiliku de o bui ma rabaka wisingosaka. 	 Men Johannes hadde sagt til Herodes: Det er dig ikke tillatt å ha din brors hustru.


Duma o orasi manena gena kanaga o orasi ma dodoguka, to Una Awi demo gena Awi Ngopa masirete Una magena asa wonasingangasu ngoneka. Una Awi Ngopa gena wisitatapuka la o bi moi-moi o kia naga qangodu gena to Una, o bi moi-moi kiaka sababu ka Una magena so o dunia de o dipa lo qangodu idadika. 	 som han har satt til arving over alle ting, ved hvem han og har gjort verden,


Ena gena, idodooha o Yesus o Nazaret ma nyawa o Gikimoi Una iwihirika, so wihike o Gurumi Qatetebi de lo o kuasa. De wotagi o doku wakokiloli o nonako ihahairani waaka o bi nyawa manga simaka, de o bi nyawa o Iblis yapopareta ona magena lo yadala wasilohaka, sababu o Gikimoi dede Una. 	 hvorledes Gud salvet Jesus fra Nasaret med den Hellige Ånd og kraft, han som gikk omkring og gjorde vel og helbredet alle som var overveldet av djevelen, fordi Gud var med ham.


De ma boboloi, nako o demo magena itiai, de ma ngale gena ngomi asa mitodamato, sababu ngomi mitemoka o Gikimoi ma Kristus o soneno iwisioho kali. Duma nako posiade-ade, igogou o nyawa isosone yaakuwa ioho kali, gena de ma ngale o Gikimoi ma Kristus iwisioho kali gena qasowo. 	 da finnes vi og å være falske vidner om Gud, fordi vi har vidnet mot Gud at han har opvakt Kristus, som han dog ikke har opvakt såfremt altså de døde ikke opstår.


Mutuwade, ai dodiao nipipiricaya, ai ade-ade ma demo iqomaka magena qangodu kanaga de ma ngaleka ngohi masirete de lo o Apolos gena minisimeta nginika, la ma ngale ngini gena ngomi niminano so aku nimadoto o kia naga isilelefo o Gikimoi Awi Jaji ma Buku ma rabaka, de upa niatilaku. Upa sidago nimasihie so moi niwisiguui de moili niwisitubuso. 	 Dette, brødre, har jeg overført på mig selv og Apollos for eders skyld, forat I ved oss må lære ikke å gå ut over det som skrevet er, forat ingen av eder skal bli opblåst, for den ene mot den andre.


De ma orasi ona imasidiado o Yerusalemka gena, o bi rasul, de o roriri, de lo ma gogobu ona yangodu imatolomu so imatekesikomore dede ona. Qabolo de o Paulus de o Barnabas yasingangasu ona yangoduka idodooha manga manara ma rabaka o Gikimoi waaka so o bi nyawa o Yahudika yasowo lo o Yesus iwipiricayaka. 	 Og da de kom frem til Jerusalem, blev de mottatt av menigheten og apostlene og de eldste, og de fortalte hvor store ting Gud hadde gjort ved dem.


So o bodito ma sinoto gena ipasaka. Itekawa de, kodo, o bodito ma saange imasidiado kali! 	 Det annet ve er over; se, det tredje ve kommer snart.


O Paulus de awi dodiao o Pafos ma dokuka de ona iside kali yakahika o Perga ma kota o Pamfilia ma daeraka. Kagena yahika de o Yohanes Markus ona wadongosaka, so una woliho woqoma o Yerusalemka. 	 Paulus og de som var med ham, seilte da ut fra Pafus og kom til Perge i Pamfylia, men Johannes skilte sig fra dem og vendte tilbake til Jerusalem.


De ona iteka isibicara de imatekesikadailako, so qabolo o Petrus womaoko de wotemo, "O gianongoru nipipiricaya! Ngini ningodu nianakoka iqoqoma nia sidongirabano o Gikimoi ngohi woihirika, ma ngale o habari qaloloha tosihabari o bi nyawa, ngaroko o Yahudika yasowo, la ona lo aku yoise de iwipiricaya o Yesuska. 	 Da det nu blev et skarpt ordskifte, stod Peter op og sa til dem: Brødre! I vet at allerede for lenge siden gjorde Gud det valg iblandt eder at ved min munn skulde hedningene få høre evangeliets ord og komme til troen.


So kiano ai manara ma fanggali aku tamake gena komanena: ma orasi ngohi o habari qaloloha tosihohabari, de ma ngale ai fangu gena ma moi waasi togolo so ngohi igogou tosanangi. Nakoso patotiai, o nyawa yosigogigise ona magenaka ai oho ma kurangi aku togolo, duma upa sidago ifangu, so ngohi togolowa. 	 Hvad er da min lønn? At jeg, når jeg forkynner evangeliet, gjør det for intet, så jeg ikke gjør bruk av min rett i evangeliet.


O Sabat ma wange moiku o Yesus de Awi muri-muri o ngekoka itagi de yakahino o gandum ma doro moi ma dateno, de Awi muri-muri o gandum ma sopo magena yautu, de manga giaka yasosilihi so ma kahi ihoi de yaoqoka. 	 Det skjedde på den næst-første sabbat at han gikk gjennem en aker, og hans disipler plukket aks og gned dem ut med hendene og åt.


Komagena so ngone panakoka o cocatu la isibobicara o bi bahasa irupa-rupa o Gurumi Qatetebino, magena o Gikimoi wahike maro Awi kuasa ma nonako moi o nyawa wipipiricayawa ona magenaka, so ma ngale o nyawa wipipiricayaka gena ihiwa. Duma nako o cocatu Awi demo posingongangasu magena, wahike maro Awi kuasa ma nonako moi o nyawa wipipiricaya ona magenaka, so o nyawa wipipiricayawa gena ihiwa bai! 	 Så er da tungene til et tegn, ikke for de troende, men for de vantro; den profetiske tale derimot er ikke for de vantro, men for de troende.


Ngone lo asa panako gena igogou ngone o Gikimoi to Una Awi ngopa-ngopa. De o bi nyawa Una wihoholu ona magena yangodu lo o Iblis yapareta. 	 Vi vet at vi er av Gud, og hele verden ligger i det onde;


Qabolo de isulo ngohika, "Ngona gena bilasu nasingangasu kali o Gikimoi Awi demo manena ma ngale o bi bangsa moi-moika, de o bi soa moi-moika, o bi bahasa moi-moika de lo manga kolano yangoduka." 	 Og de sier til mig: Du skal atter spå om mange folk og ætter og tunger og konger.


Ngone nanga Jou Yesus Una magena Awi au ikopola gena,isiputuruka o Gikimoi Awi jaji kiaka ikokakali ngoneka. Una gena o Gikimoi asa o sone ma rabano wisioho kali de Una wodadi o Sowohi Wilalamo, de ngone gena Awi duba-duba wajojajaga. Komagena so ngohi togolo o Gikimoika, Una o sanangi ma gola, tanu Una masirete 	 Men fredens Gud, som i kraft av en evig pakts blod førte fårenes store hyrde, vår Herre Jesus, op fra de døde,


De ma orasi Ngohi o duniaka de itideka o sangahadiye, de Ngohi asa o nyawa yangodu taaso de tatuda la ipiricaya Ngohika." 	 og når jeg blir ophøiet fra jorden, skal jeg drage alle til mig.


O Paulus maro awi biasa moi awi dodagi ma rabaka gena o puji ma tahuka wotagi wowosa, so o dongoho magena ma deka o Sabat saange ma raba o Tesalonika manga puji ma tahuka wotagi. Kagena de una o Gikimoi Awi Jaji ma Buku ma rabaka wabibaca kasi ma ngale wadoto, la o bi nyawa kagenadahu bilasu iwipiricaya o Yesuska. 	 Efter sin sedvane gikk Paulus inn til dem, og på tre sabbatsdager holdt han samtale med dem ut av skriftene,


Komagena lo Ani kuasa nosikelelo la o nyawa yasisiri nasiloha de o bi nonako ihahairani ifoloisi nosidadi dede o Yesus Awi kuasa, Ani Leleani witetebi gena." 	 idet du rekker din hånd ut til helbredelse og til tegn og undergjerninger ved din hellige tjener Jesu navn.


De lo tanako asa to ngini nia sidongirabano o bi nyawamoi-nyawamoi manga damatoko isibicara, la ma ngale o bi nyawa ipipiricaya yagegego la bilasu yapiricaya onaka. 	 ja, blandt eder selv skal det fremstå menn som fører forvendt tale for å lokke disiplene efter sig.


Ma langino ngomi mimasidiado o Sidon ma bobaneka. O Yulius una magena o Paulus wiriwo so aku wisimaha una magena wotagi awi dodiaoka, ma ngale ona kagena awi oho ma kurangi wihike unaka. 	 Den annen dag løp vi inn til Sidon, og Julius, som var menneskekjærlig mot Paulus, gav ham lov til å gå til sine venner og nyte godt av deres omsorg.


Ngohi totemo, igogou ngona gena o bui ma tahu ma rabano akuwa nosupu, nakoso nibobangu gena nofangu qamata waasi." 	 Jeg sier dig: Du skal ingenlunde komme ut derfra før du har betalt til siste øre.


Nakoso niakelelo itoori de lo iboboko, magena inisinonako o ogo ilalamo idumuka. 	 Så snart de springer ut og I ser det, da vet I av eder selv at nu er sommeren nær.


So, baba, ma orasi ngona noigolo ngohi la ma ngale tahino gena, bilasu ka tahino. So o orasi manena, baba, bilasu tanako qadoohaso ngohi noigolo tahino." 	 derfor kom jeg også uten innvending da jeg blev budsendt. Jeg spør altså: Av hvad årsak sendte I bud efter mig?


De manga ngongike gena, kiaka ngomi miongongongano magena yahike de ma boloika. Manga ngongike gena upa ka o pipi. Duma, ma nonomaka, ona manga rohe asa yahike o Jou Gikimoika. Qabolo de ma ngale Awi dupa yosigise, so ona lo asa manga rohe de manga sininga yahike ngomika la ngomi lo imisigise. 	 og de gav ikke bare således som vi håpet, men de gav sig selv først til Herren og til oss ved Guds vilje,


So o gura magenaka ma nyawa manga galusiri ilamo ngomika. So o orasi magena o muura de o alo itagi, so ona o uku itahu qabolo de ngomi miaso ma ngale kagena mimarahu. 	 De innfødte viste ikke liten menneskekjærlighet mot oss; de tendte op en ild og tok sig av oss alle sammen, da det hadde begynt å regne og var koldt.


Qabolo de o Yesus o ade-ade moi wosijaritali o nyawa yadadalaka wotemo, "O Gikimoi wopareta maro o kolano moi gena, posiade-ade koloko o sasawi ma sopo ngai moi gena o nyawa moi awi doroku wodato. 	 En annen lignelse fremsatte han for dem og sa: Himlenes rike er likt et sennepskorn som en mann tok og sådde i sin aker;


La o nyawa nagoona yopiricayawa o Gikimoi Awi habari qaloloha, done wafanggali de o dorou. Duma o nyawa nagoona yopiricaya o Gikimoi Awi habari qaloloha de yaoosika, done o salamati yamake. 	 Den som tror og blir døpt, skal bli frelst; men den som ikke tror, skal bli fordømt.


La qaputuku Una de Awi muri yamogiowo de sinoto yahino. 	 Og da det var blitt aften, kom han med de tolv.


Komagena o Gikimoi de Awi bobita gena ngone wonajaga sidago done ma Kristus wahino, de nakoso ngone Unaka powipiricaya, de ngone nanga sininga itotiai gena aku o Gikimoi waaka. Maro o bi ngopa bilasu manga dodihimo ona yajaga sidago ma orasi yalamoka, done he yajaga kawa. 	 Så er da loven blitt vår tuktemester til Kristus, forat vi skulde bli rettferdiggjort av tro;


Kagena de o lobi-lobi o bolu moi iuti so yasaoka, de o lobi-lobi ma rabano o ili moi iise itemo, "Una manena to Ngohi Ai Ngopa towidododara. Ka Unaka bilasu niwisigise!" 	 Og en sky kom og overskygget dem, og det kom en røst ut av skyen: Dette er min Sønn, den elskede; hør ham!


De nako o nyawa ileleani gena, ma lamo bilasu Una Awi manara magena ona yaaka yokaeli. 	 For øvrig kreves det av husholdere at de må finnes tro.


Magena de ngohi takelelo kali o malaikat moi kanaga womaokoye kagena o wangeka. De una magena asa woaso womaili-ilika o bi namo isososo qangoduka wotemo, "He! Niahinosi la nimatolomuno o Gikimoi to Una Awi oqo ma rarame ilalamoka. 	 Og jeg så en engel som stod i solen, og han ropte med høi røst og sa til alle fuglene som flyver under det høieste av himmelen: Kom hit og samle eder til Guds store måltid,


Qabolo de ma kolano, de ma gubernur, de ongo Bernike de lo kagena yangodu imaoko, 	 Da stod kongen op, og landshøvdingen og Berenike og de som satt der med dem,


de ma gubernur wotemo unaka, "Ka idadi, so notamahasi la nakoso o nyawa inikokalaki imasidiadoka, de ngohi asa tonisulo to ngona ani demo moi-moi nosibicara la aku ngohi toise." Qabolo de o prajuritka wasulo o Paulus iwisidodogu de wijaga ma Kolano Herodes awi kadatoka. 	 Jeg skal ta dig i forhør når dine anklagere kommer. Og han bød at han skulde holdes i varetekt i Herodes' borg.


De Una wotemo onaka, "Ngini gena upa ka o nonako ihahairani Ngohi taakaka so ngini manena nisari, duma magena igogou ma ngale ka o roti tinisioqo sidago nipunuka, ma sababu kamagena so ngini asa Ngohi nisari. 	 Jesus svarte dem og sa: Sannelig, sannelig sier jeg eder: I søker mig, ikke fordi I så tegn, men fordi I åt av brødene og blev mette.


Cedeke! Ona imasusuna magena ngini inisigogamamu kali gena yaaka la ona moi-moi manga dorari, upa ka ma kahi, duma lebelaha de ma lake qaasu-asu yaoguka. 	 Gid de endog må skjære sig selv i sønder, de som opvigler eder!


Komagena so Ngohi totemo nginika, upa he nihawateri de nitemo, 'O kia asa pooqo de poudo. O baju kia asa pomasipake.' 	 Derfor skal I ikke være bekymret og si: Hvad skal vi ete, eller hvad skal vi drikke, eller hvad skal vi klæ oss med?


"Ngaroko komagena, o nyawa moi lo asa yanakowa to Ngohi o Nyawa ma Duhutu Ai hino ma orasi eko ma wange. Salanta o malaikat o sorogaka lo yanakowa de Ngohi Awi Ngopa masirete lo tanakowa, ka cawali Ai Baba masirete wanakoka. 	 Men hin dag eller time vet ingen, ikke engang englene i himmelen, ikke engang Sønnen, men alene min Fader.


Kagena de o imamka ma bi sahe de o bi Yahudika manga roriri isingangasu kali ma ngale iqoqoma ona o Paulus iwikalakika. Sababu manga edekati asa o ngeko ma soaka de o Paulus widamaha la kagena de witooma, so ona igolo de wibaja o Festuska, la tanu de awi sininga ma loha onaka, so wosulo o Paulus bilasu wingaho o Yerusalemka wisikahika. 	 med ondt i sinne mot Paulus utbad de sig den nåde at han vilde la ham hente til Jerusalem; for de lå på lur for å slå ham ihjel på veien.


Gena isitero lo Awi jaji onaka, ona manga dorou lo Una he wasisaka." 	 og når jeg borttar deres synder, da er dette min pakt med dem.


Una wotemo ngohika, 'Kornelius! To ngona ani sumbayang o Gikimoi woiseka de ani roriwo o nyawa isususaka gena wakeleloka. 	 og han sier: Kornelius! din bønn er hørt, og dine almisser er ihukommet for Guds åsyn;


Kagena de ma orasi o taungu cala moi gena ipasaka, de asa o Iblis magena iwipalako awi bobilikuno. 	 Og når de tusen år er til ende, skal Satan løses av sitt fengsel.


Kagena de o malaikat una magena asa ngohino woisidumu kali o selera moi, de ma ake nakoso o nyawa yaudo de aku yasioho so isone kawa. Ma ake gena idodo maro o kaca, de o Gikimoi de o Duba ma Goho Manga pareta ma rihono iuhi itagi 	 Og han viste mig en elv med livsens vann, som rant, klar som krystall, ut fra Guds og Lammets trone.


Ma Gubernur Feliks, una lo wanako idalaka ma ngale o Yesus Awi dodoto, so wosigila-gila waasi duma wojaji onaka, de wotemo, "Done ma kapita o Lisias wahino, de awi demo toiseka asa ngohi nia hali manena tatailako de tositatapu." 	 Men Feliks utsatte saken, da han hadde nøiere kjennskap til Guds vei, og han sa: Når høvedsmannen Lysias kommer her ned, skal jeg prøve eders sak.


So yofufuma magena yotagi o gososo imaija. So ona yotagi de wokakawi womasidiadoka. Yococawaro yamotoha ona magena, ma ngale manga silo yosidailakoka, so jai-jai ona de wokakawi yowosa imakomote o rarame ma tahuka, de ma ngora he yaperesuka. 	 Men mens de gikk bort for å kjøpe, kom brudgommen, og de som var rede, gikk inn med ham til bryllupet; og døren blev lukket.


O orasi magenaka de ngini gena kanaga de ma Kristus nimarimoi waasi, so maro o nyawa ma duduno so nimatingaka de o Yahudika ma nyawa, ona gena o Gikimoi Awi nyawa wahihirika. De o kia naga Una Awi nyawa wajajajika gena moi lo ngini niamake waasi, sababu ngini de Una gena nimakitingaka so upa he niongongano bai! 	 at I på den tid stod utenfor Kristus, utelukket fra Israels borgerrett og fremmede for paktene med deres løfte, uten håp og uten Gud i verden;


Hika la o Gikimoi, nanga Jou Yesus Kristus ma Baba, Una magena Awi ronga ngone posilamo. Una magena, o Baba, Awi sininga igagalusiri de to ngone nanga sininga ma buturu moi. 	 Lovet være Gud og vår Herre Jesu Kristi Fader, miskunns Fader og all trøsts Gud,


De lo nakoso o nyawa kanaga yojaji de o soroga yapeto magena itemo isasi, gena ma ngale isisasi de yapeto o Gikimoi Awi pareta ma kursi de lo o Gikimoi lo kiaka kanaga ma qokuka womatatamiye. 	 og den som sverger ved himmelen, han sverger ved Guds trone og ved ham som sitter på den.


So kagena miutiku, de o Yulius o deru moili wosari de wamakeka o Aleksandriano ma deru moi manga edekati itagi iside o Italia ma daeraka. So ngomi mingodu o deru magenaku womisibane la mimajobo miside kali. 	 Der fant høvedsmannen et skib fra Aleksandria som skulde til Italia, og han førte oss ombord på det.


Komagena bilasu o nyawa ipipiricaya o moi-moi qaloloha yaaka, sababu de o Gikimoi Awi laha o nyawaka so wisulo o Yesus Kristus wouti o duniaku ma ngale o Gikimoi Awi edekati la o bi nyawa yangodu aku wasisalamati. 	 For Guds nåde er åpenbaret til frelse for alle mennesker,


So o malaikat ma saangeka magena awi udo-udo ma raba gena o bi selera de lo o bi ake ma jobubuku wakopola kali. De tomatodoka o bi ake qangodu magena imadadi o auka. 	 Og den tredje engel tømte sin skål ut i elvene og i vannkildene; og det blev til blod.


Ma orasi o imamka ma bi sahe de lo o Farisika ma nyawa to Una Awi ade-ade gena yoise, de ona yanako Una wasimeta onaka. 	 Og da yppersteprestene og fariseerne hørte hans lignelser, skjønte de at han talte om dem.


De o Gikimoi Awi kuasa onaka komagena, so o habari qaloloha ma ngale o Jou Yesus foloi isihabari de o nyawa nagoona asa iise ona magena yangodu foloisi yongaku. 	 Således hadde Herrens ord sterk fremgang og fikk makt.


O toka magena imatoore de o ngopa awi rohe magena iira de ifoloi witirine kali, de gila-gila o toka magena isupu o ngopa magenano. So o ngopa una magena koloko wosoneka, sidago o nyawa yangodu itemo, "Una magena wosoneka bai!" 	 Da skrek den og slet hårdt i ham, og fór ut av ham. Og han blev som død, så de fleste sa: Han er død.


So, baba-baba, upa sidago ngini ningodu kanena lo niapiricaya o Gikimoi gena waakuwa o bi nyawa isosoneka wasioho kali bai! 	 Hvorfor aktes det for utrolig iblandt eder at Gud opvekker døde?


Tanu nomataika nomasidailako la upa iteka de nahino kasi ngohino. 	 Gjør dig umak for å komme snart til mig!


Komagena so tanu Ani simaka asa Ngohi noisimulia kali, maro ma nonomaka, ma orasi o bi moi-moi iooho o duniaka magena idadi waasi gena Ngohi dede Ngona kanaga nanga mulia ma rabaka." 	 og nu, herliggjør du mig, Fader, hos dig selv med den herlighet jeg hadde hos dig før verden var til!


Magegena de o nyawa yamuruo naga kagenadahu asa yatoosa so itemo moi de moika, "Ce! O gososo qabobou magena qapoosa!" O nyawa ona magena mingamo, "Kiaso nofuma komagena!" De itemo kali moi de moika, "Ce! Qadoohaso muna mapoosa. We, ma ngale ka maumo! Nakoso o gososo qabobou magena posiija, de ma ija pahali-haliku la ma pipi de asa o nyawa isususaka pahike." 	 Denne salve kunde jo være solgt for mere enn tre hundre penninger og gitt til de fattige. Og de talte strengt til henne.


Sababu nakoso ngone posumbayang de o bi bahasa irupa-rupa o Gurumi Qatetebino, kanaga de nanga gurumi ma dupa ngone posumbayang, duma to ngone nanga sininga ma rabaka nanga sumbayang gena ma sopo ihiwa. 	 For dersom jeg beder med tunge, da beder min ånd, men min forstand er uten frukt.


De Una wotemo, "Ai awa, nako ngona eko Ngohi gena, upasi pocapu, sababu to Ngohi Ai orasi gena yaado waasi." 	 Jesus sa til henne: Hvad har jeg med dig å gjøre, kvinne? Min time er ennu ikke kommet.


Ai muri-muri, o bi moi-moi qangodu magegena Ngohi tinisingangasu nginika, la ma ngale ngini ma orasi inisangisara de upa lo nitura de Ngohi nipiricaya kawa. 	 Dette har jeg talt til eder forat I ikke skal ta anstøt.


Kagena o nyawa yadala poli, so idadiwa yahika o Yesuska. Yahika idadiwa, so o tahu ma qokuye idola de kudaku yapusune, so o jongutuku wingado la kugena o Yesus Awi simaku iwisiha o nyawa manga sidongirabaku. 	 og da de ikke kunde komme frem til ham for folketrengselen, tok de taket av der hvor han var, og brøt hull og firte ned sengen som den verkbrudne lå på.


Ai edekati gena komanena: Ma ngale ngini o Yahudika ma nyawa o Gikimoi Awi nyawa masirete so ngini gena nimasunaka. De magena ma faida ilamo nakoso Una Awi bobita gena niaaka. Ngaroko komagena, duma nakoso ngini o bobita gena niaakawa, de ngini gena asa nidadi maro Una Awi nyawa qasowo so imatero maro o nyawa imasuna waasi. 	 For omskjærelsen har vel sin nytte om du holder loven; men er du en lov-bryter, da er din omskjærelse blitt til forhud.


O Yohanes ma baba, o Zakharia, una magenaku o Gurumi Qatetebi Awi kuasa qaasu-asu iwosa de wipareta, so o Gikimoi Awi demo wosingangasu gena wotemo, 	 Og hans far Sakarias blev fylt med den Hellige Ånd og talte profetiske ord og sa:


de lo nia sumbayang niatide o Gikimoika, 	 bed uavlatelig,


Ngohi manena gena o ngora, so o nyawa nakoso Ngohika yahino la aku yowosa, ona magena asa yosalamati. So ona aku iwosa de lo isupu la o ino yamake. 	 Jeg er døren; den som går inn gjennem mig, han blir frelst, og han skal gå inn og gå ut og finne føde.


So ongo Maria kagena mogogogesi de ongo Elisabet ma deka o ngoosa saange, qabolo de asa moliho ami tahuka. 	 Og Maria blev hos henne omkring tre måneder, og vendte så hjem igjen til sitt hus.


Kagena de o bi malaikat magena o sorogaye ilihoka, de o sowohi ona magena imatekebicara moi de moika, "Hino la ngone potagi o dokuka la o hali idadadika, maro o kia o Jou wonasingongangasu ngoneka, gena panano." 	 Og det skjedde da englene var faret fra dem op til himmelen, da sa hyrdene til hverandre: La oss nu gå like til Betlehem og se dette som har hendt, og som Herren har kunngjort oss!


O musung isigeto o Yesus Awi dodihimo o Yusuf de ongo Maria bilasu o Yerusalemka itagi la isirarame o Paskah ma Wange ma Rarame. 	 Og hans foreldre drog hvert år til Jerusalem til påskefesten.


Qaboloka, de o Yesus womamataga o sorogaye de wosumbayang wotemo, "Baba, igogou ma orasi he yaadoka gena Ngohi bilasu isangisara sidago lo tosone. So togolo tanu Ani Ngopa Ngohi manena Ai kuasa ilalamo asa o nyawaka nasikelelo, la ma ngale Ngohi lo aku Ngona Ani kuasa ilalamo tasikelelo onaka. 	 Dette talte Jesus, og han løftet sine øine mot himmelen og sa: Fader! timen er kommet; herliggjør din Sønn, forat din Sønn kan herliggjøre dig,


O nyawa nagoona nakoso ona o dodoto ikokulai yaholu de Ngohi ipiricaya qaputuru, ona maro o prajurit moi imakudubu sidago lo yatura so ona magena asa o baju qaaare yasitibaka. Komagena so Ngohi to ona magena manga ronga upa tapiki o oho ma buku ma rabaka, ena gena o nyawa ioho ka sidutu ikakali ma bukuka, de Ai Baba de lo Awi malaikat-malaikat manga simaka asa tosibicara totemo igogou ona magena lo to Ngohi Ai nyawa. 	 Den som seirer, han skal således bli klædd i hvite klær, og jeg vil ikke utslette hans navn av livsens bok, og jeg vil kjennes ved hans navn for min Fader og for hans engler.


Kanaga o bi manara lo ma bio idala ma ngale o Jou Yesus gena paaaka, duma o Jou powileleleani gena ka womatengo. 	 og det er forskjell på tjenester, men Herren er den samme;


De ngini manena dede ma Kristus gena nimarimoika so o bi kuasa ma buturu ma sihino o duniano gena niaholuka. Mutuwade bilasu nisigise kawa o bobita moi-moi ifufuma, maro kanaga o dunia ma bi nyawa ma binuka yosigise, ena gena, 	 Er I avdød med Kristus fra verdens barnelærdom, hvorfor gir de eder da, som om I levde i verden, slike bud:


De una wosango, "Ngini upa niaqehe ifoloi ilamo de o kia o bobareta isitatapuka." 	 Han sa til dem: Krev ikke mere enn hvad eder er foreskrevet!


Qabolo de o Yesus yadadala ona magena wadongosa de wowosa o tahuka. So Awi muri-muri yahino de yotemo, "Baba, tanu o ade-ade o nguusu o doro ma dongirabaka ma ngale gena nomisingangasu nositotiai ngomika." 	 Derefter lot han folket fare og gikk inn i huset. Og hans disipler gikk til ham og sa: Tyd oss lignelsen om ugresset i akeren!


Itekaka, de ma tuangi magena woliho de wileleleani ona magena waaso la waeto awi pipi ma dogo ona gena yamake ma dala ngai muruo. 	 Lang tid derefter kom da disse tjeneres herre og holdt regnskap med dem.


O nyawa yadala icarawa yahino Unaka, o nyawa ibipopanyake lo yatotota Unaka, kanaga manga qohu isosoneka, ibipipilo, ibilulugu, de ibimomou de lo ma binukasi o panyake ma somoa. O bi nyawa ibipopanyake gena yasiidusa to Una Awi simaka de Una ona wasiloha. 	 Og meget folk kom til ham, og de hadde med sig halte, blinde, stumme, vanføre og mange andre; og de la dem for hans føtter, og han helbredet dem,


So kagena de o Yesus wosano onaka, "Duma nako ngini masirete, Ngohi manena naguuna." O Petrus wotemo, "Baba, Ngona manena o Salamati ma Kolano, kiaka o Gikimoi wojajika." 	 Han sa til dem: Men I, hvem sier I at jeg er? Da svarte Peter: Guds Messias.


ma ngale o jojaru moi ami ronga ongo Maria gena imarimake. Muna magena mobobaika de o gohiduuru moi, awi ronga o Yusuf, gena ma Kolano Daud awi ngopa de awi dano moiku. 	 til en jomfru som var trolovet med en mann ved navn Josef, av Davids hus, og jomfruens navn var Maria.


Duma o Gikimoi wisioho kali o sone ma rabano, 	 Men Gud opvakte ham fra de døde,


Ai dodiao tinidododara, o bi dodoto moi-moi la itemo manena ma sihino o Gikimoino la kanaga niogiise, magena tanu upasi niopiricaya, duma o dodoto moi-moi bilasu niatailako kasi, la ma ngale ma sihino Unano eko qasowo gena aku nianako ma diai. Sababu kanaga o dunia ma dokuka o bi nabi ikokulai gena he yadalaka. 	 I elskede! tro ikke enhver ånd, men prøv åndene om de er av Gud! for mange falske profeter er gått ut i verden.


Duma o Festus wasango onaka wotemo, "O Paulus gena kadoka o Kaisareaka o prajurit ona wijaga de ngohi masirete lo kanena itekawa, so sutusi de toliho kali. 	 Men Festus svarte da at Paulus blev holdt i varetekt i Cesarea, og at han selv snart vilde dra dit;


So kagena o tahuka o nyawa imatolomu yadala poli, sidago o tahu ma raba yawedo de o ngora lo yatihiwo. So kagena Una wodoto. 	 Og mange samlet sig, så de ikke lenger fikk rum, ikke engang ved døren, og han talte ordet til dem.


Nakoso ngone pomaaka komagenaka, de ngone asa pomasitero kawa maro de o ngopa-ngopa so jai-jai yakulai de o dodoto o kia bato gena ka yamote, maro o deru o moku-moku de o rato qasosihilo yadahe so ikole hika de hino. O dodoto magena o nyawa yokokulai gena yaaho de manga edekati gena o nyawa yasihaga. 	 forat vi ikke lenger skal være umyndige og la oss kaste og drive om av ethvert lærdoms vær ved menneskenes spill, ved kløkt i villfarelsens kunster,


Ai dodiao nipipiricaya, ma ngale ngini gena o bobita o Gikimoino magena igogou nianako qaboloka, so tanu niosininga o nyawa la kanaga o bobita gena bilasu yaaka ma deka maro kiaka ona magena ka yoohosi. 	 Eller vet I ikke, brødre - jeg taler jo til slike som kjenner loven - at loven hersker over mennesket så lenge det lever?


Ona o Yahudika yasowo gena, nakoso o Gikimoi manga dorou wafanggali de o dorou magena igogou de itiai, sababu ngaroko igogou ona Una iwinakoka, duma ona gena iwisimuliawa de lo manga sukuru Unaka yatidewa. Duma ona manga sininga ma rabaka he itiai kawa so Una gena wisihoda yaakuwa, maro o nyawa de itagi o bubutu ma rabaka. 	 fordi de, enda de kjente Gud, dog ikke æret eller takket ham som Gud, men blev dårlige i sine tanker, og deres uforstandige hjerte blev formørket.


Nakoso ngini o Jou Yesus niwipipiricaya nia sidongirabaka la kanaga o nyawa o sangisara yamake, hika ona manga sumbayang yatide o Gikimoika. De lo nakoso ngini la kanaga o nyawa manga sininga foloi qaputuru, de hika ona yonyanyi la o Jou Awi ronga yosilamo. 	 Lider nogen iblandt eder ondt, han bede; er nogen vel til mote, han synge lovsanger.


De ngini gena, ce, ngaroko nia dodiao awi gogoho maro komagena, duma kanaga nimasihiesi. Duma ngini bilasu nia sininga isusa de lo nimaqe, sidago lo ngini o gogobu nia sidongirabano nia dodiao una magena niwisisupu. 	 Og I er opblåst, mens I langt heller skulde sørge, så den som har gjort denne gjerning, kunde bli støtt ut fra eder.


Igogou, o prajurit moi lo wihiwa, la ma orasi una o kudoti ma rabaka, de bilasu awi oho gena wosisari. Awi oho gena ma kapita kanaga wojaga. De nakoso yototoro gena, ka qaloha manga manara ma sopo gena yaoqo. De o sowohi gena, ka qaloha nakoso o duba de o kabi ma susu magena yaudo. 	 Hvem gjør vel nogensinne krigstjeneste på egen lønning? hvem planter en vingård og eter ikke av dens frukt? eller hvem før en hjord og eter ikke av hjordens melk?


De Una asa womasingangasu wotemo, "Igogou, ngona nowikeleloka. Ngohi manenena qabolo tonibicara ngonaka." 	 Jesus sa til ham: Du har sett ham; og han som her taler med dig, han er det.


Qabolo de o Zebedeus ma peqeka de ami ngopa yasinoto yahino o Yesuska. Muna magena momabukuku mosuba Unaka, ma ngale o kia naga moi mogolo. 	 Da gikk Sebedeus-sønnenes mor til ham med sine sønner, falt ned for ham og bad ham om noget.


Ngone asa panako o gota qaloloha de o gota qatorou nako ma sopoka ponano. Idadiwa o ngangaru qatotopoka ma sopo o ara, eko pamake ma sopo o anggur. 	 For hvert tre kjennes på sin frukt; en sanker jo ikke fiken av tornebusker, og en plukker ikke vindruer av tornekratt.


Ce! Upa he Ngohi nipiricaya, nako igogou Ai Baba Awi manara gena woisulo taaka, de magena Ngohi taakawa. 	 Gjør jeg ikke min Faders gjerninger, da tro mig ikke;


Duma wotemo kali, "Ngini gena o dunia ma bi nyawa, duma Ngohi o sorogano. Ena gena, ngini nia sihino gena o bi moi-moi o dunia manena ma rabaka o Gikimoi wahoholu, duma Ngohi Ai sihino gena o paramoi. 	 Og han sa til dem: I er nedenfra, jeg er ovenfra; I er av denne verden, jeg er ikke av denne verden.


so yahike de kagena yasicoho o bi rasulka. De o pipi magena asa o bi rasul yasitoku onaka, yamote o nyawamoi-nyawamoi manga kurangi ma lamo. 	 og la det for apostlenes føtter, og det blev delt ut til enhver efter som han hadde trang til.


Kagena de ona itemo, "Ce! Ngona gena nagala nikokitoka. Ma nyawa nagoona gena itemo Ngona asa nitooma." 	 Folket svarte: Du er besatt; hvem står dig efter livet?


"Ma orasi Ngohi tahino kali ma ngale todadi maro ma Kolanoka, de ma dodagi gena imatero maro o ade-ade manena: Kanaga o jojaru yamogiowo imatekefakati yotagi de yomote, la wokakawi moi iwibubusu de o nyawamoi-nyawamoi manga silo yaaho. 	 Da skal himlenes rike være å ligne med ti jomfruer som tok sine lamper og gikk ut for å møte brudgommen.


Ma orasi he qaginita itiai, de o deru ma nyawa ona yakelelo o gura moi, duma yanakowa o gura o kia magena. Kagenali yakelelo o jiko moi gena de ma dowongika. So manga edekati mia deru tanu sagena o dowongisa isikahisa. 	 Da det nu blev dag, kjente de ikke landet, men de blev var en vik som hadde en strand; der bestemte de sig til å sette skibet på land om det var mulig.


Duma isusali nako potemo de o haku o nyawano." Ona yamodo poli upa sidago o nyawa yadadala yatoosa, sababu ona itemo o Yohanes una magena o nabi moi. 	 Eller skal vi si: Fra mennesker? De fryktet for folket; for alle mente om Johannes at han i sannhet var en profet.


So hika ngone lo porarame de nanga nalika. Komagena so ngone bilasu o dorou iqoqoma gena paaka kawa de lo nanga sininga ibolowo de itiai, maro o ragi papake kawa de ka o bokol qamomuane de iraragiwa gena paoqo. 	 La oss derfor holde høitid, ikke med gammel surdeig eller med ondskaps og ugudelighets surdeig, men med renhets og sannhets usyrede brød!


De ngini o Samariaka ma nyawa ngaroko Una niwisuba, duma Una magena niwinako waasi. Duma ngomi o Yahudika ma nyawa, Una miwisusuba gena, ngomi miwinakoka. Sababu o Salamati ma Kolano gena Awi sihino o Yahudi ma nyawano. 	 I tilbeder det I ikke kjenner, vi tilbeder det vi kjenner; for frelsen kommer fra jødene;


De upa ka o bi moi-moi magegena ngohi he tacoho kawa, duma o orasi manena o bi moi-moi ma somoasi la nakoso isimahawa ngohi ma Kristus towipiricaya, qangodu magena tamalo maro o rugi ilalamo moi ngohika. Ka ma ngale Yesus Kristus to ngohi ai Jou igogou ngohi towinakoka, de komagena la ngohi asa o kia naga moi tamake foloisi ilamo Unaka. Ma ngale Una magegena so o bi moi-moi qangodu magena ai rugi moi de imatero maro ka o remo moi ai simaka, la ma ngale ngohi aku Una magena igogou towimake 	 ja, jeg akter og i sannhet alt for tap, fordi kunnskapen om Kristus Jesus, min Herre, er så meget mere verd, han for hvis skyld jeg har lidt tap på alt, og jeg akter det for skarn, forat jeg kan vinne Kristus


De lo tanu ma ngale ngomili asa ngini nia gogolo o Gikimoika la ngomi womiriwo ma ngale o nyawa ma dorou ona magena manga sidongirabano aku ngomi womisisupu. Sababu kanaga o nyawa yangodu waasi asa o habari ma ngale o Jou Yesus gena yopiricaya. 	 og at vi må bli fridd fra de vrange og onde mennesker; for troen er ikke alles sak.


La komagena, nako ngomi o Yahudika ma nyawa gena o Gikimoi Awi simaka, ngomi lo de mia dorou so bilasu wafanggali de o dorou, imatero maro o Yahudika ma nyawa yasowo. Sababu ngohi tasinako qabolo igogou, bai o Yahudi bai lo o Yahudi yasowo, o nyawa yangodu-ngodu gena manga sininga qatotorou yapareta. 	 Hvad da? har vi nogen fordel? Nei, aldeles ikke; vi har jo før anklaget både jøder og grekere for at de alle sammen er under synd,


Duma maro Una Awi siningaka o dorou moi lo ihiwa, komagena lo ngone, nakoso ngone nanga sininga ma rabaka Una ka powinakosi so o moi-moi o kia itotiai gena igogou podupa paaka. Magena maro o nita ma rabaka pogoge. De nakoso paaka komagenaka, ngomi de ngini aku pomatekerimoi de lo ma ngale nanga dorou so ma Ngopa, o Yesus, wodupa wosone ma ngale o Gikimoi ngone nanga dorou ma rabano asa wonasisupu, so ngone gena nanga sala ihiwaka. 	 men dersom vi vandrer i lyset, likesom han er i lyset, da har vi samfund med hverandre, og Jesu, hans Sønns blod renser oss fra all synd.


so Ngohi asa itooma, duma o wange saangeka de asa Ngohi tooho kali." De Awi demo magena Awi muri-muri yoise, de ona manga sininga isusa de foloi ipeleso. 	 og de skal slå ham ihjel, og på den tredje dag skal han opstå. Og de blev meget bedrøvet.


De o Yesus wanano ona wimomoteka de wotemo, "Ngaroko nisususa, ngini igogou nisanangi, sababu ngini manena igogou o Gikimoi Awi nyawa-nyawa Awi pareta ma rabaka. 	 Og han løftet sine øine på sine disipler og sa: Salige er I fattige; for Guds rike er eders.


Duma o polisika magena o Paulus wasango wotemo, "Ngomi manena o Romaka ma nyawa, de o kiaso imitailako de imihakim lo waasi, de gila-gila o kawasa yadadala manga simaka de mingangapo de o buika misingosaka. De o orasi manena qadoohaso ona asa misulo mitagi de ngomi mimapongo-pongo! Ngomi gena miholu! So qohaka, la bilasu o Roma ma bobareta ona masirete yahino la ngomi misisupu." 	 Men Paulus sa til dem: De har hudstrøket oss for alles øine, uten lov og dom, vi som er romerske borgere; så har de kastet oss i fengsel, og nu jager de oss lønnlig bort? Nei, la dem selv komme og føre oss ut!


De o wange muruo naga kagena wogoge qabolo, de o Paulus womajobo kali wotagi wotulu-tulu o Galatia ma daera de o Frigia ma daera ma sigilolika, de kagena o bi nyawa ipipiricaya manga piricaya wosiputuru. 	 Da han hadde vært der nogen tid, drog han ut, og vandret gjennem det galatiske land og Frygia fra ende til annen og styrket alle disiplene.


itemo, "Cedekele! Temo Ngona gena o Gikimoi Awi Tahu aku naruba de nabiau, duma o wange saangeka de naoko kali. Nako igogou Ngona o Gikimoi ma Ngopa, de hika o sangahadiku nouti la Ani rohe nosisalamati." 	 Du som bryter ned templet og bygger det op igjen på tre dager, frels dig selv! Er du Guds Sønn, da stig ned av korset!


Ngone panako ma Kristus o sone ma rabano wisioho kali gena, igogou Una asa wosone kawa. Ena gena, imatero de o sone ma buturu gena wipareta kawa. 	 fordi vi vet at efterat Kristus er opstanden fra de døde, dør han ikke mere; døden har ikke mere nogen makt over ham;


Nakoso ngohi tooho de ai manara ma meta ilamo ma ngale ma Kristuska toleleani, so nakoso tosone gena ifoloisi qaloloha. 	 For mig er livet Kristus og døden en vinning;


De o muri ma binuka ona magena o deruka wisiduuru. Onaka de o dududuka gena ma soa ikuruwa, nagala cawali ka o meter o ratu moisa, de o nao manga soma gena iwedoka so yalia kasi. 	 men de andre disipler kom med båten - de var ikke lang fra land, bare omkring to hundre alen - og drog garnet med fiskene efter sig.


Una wahika manga puji ma bi tahuka wodoto, de o nyawa yangodu iwigiliri Unaka. 	 Og han lærte i deres synagoger, og blev prist av alle.


De ngini nitagi upa lo ma ngale o nyawa o baju qaloloha womasitibaku la niwikelelo bai! O nyawa la kanaga de manga baju qaloloha de lo manga oho ikakaya, ona magena bilasu o kolano manga bi kadato ma rabaka. 	 Eller hvorfor var det I gikk der ut? for å se et menneske klædd i fine klær? Se, de som går prektig klædd og lever i vellevnet, er i kongenes saler.


O Gikimoi wosidailako la o bi nyawa yangodu wafanggali. O nyawa de manga sininga itotiai ona magena wangaho o sorogaka, duma o nyawa ma dorou ona magena wasisangisara ka sidutu ikakali. Maro wotototoro moi awi giaka kanaga de awi tatapaka. Wosidailako ma ngale o tamo qangodu wataqo sidago qatebi. O tamo qalalake gena asa watolomu de o polaka wadiahi, duma ma soora gena asa watupu so waumo o uku isosora-soraku de lo itatatu-tatu kawa." 	 han har sin kasteskovl i sin hånd, og han skal rense sin låve og samle sin hvete i laden, men agnene skal han brenne op med uslukkelig ild.


So o malaikat o Kornelius wibicara qabolo so itagika, de o Kornelius waaso awi nyawa o tahu ma rabaka ileleleani yasinoto de lo awi nyawa ileleleani moisi una magena o prajurit moi de awi sigogise qaloha o Gikimoika. 	 Da nu engelen som talte til ham, var faret fra ham, kalte han til sig to av sine tjenere og en from stridsmann av dem som alltid var om ham,


Una awi gaeli de awi dupa ilamo ma ngale ngini aku winiriwo, gena nisidofa o roriwo o pipi nitolomu, so ma orasi ngomi miwibaja de migolo unaka la una wotagi nginika, de magena una waqehe qaloha. De o kia moili una wosigogou la bilasu wotagi nginika. 	 for han tok gjerne imot min tilskyndelse, ja, hans iver er så stor at han av egen drift drar ut til eder.


Magena qabolo de kanaga lo o malaikat yatumudingi o trompet o ngai tumudingi yacocoho, ona magena imasidailakoka ma ngale yawuwu. 	 Og de syv engler som hadde de syv basuner, gjorde sig ferdige til å blåse i dem.


So kagena de o Saulus, una iwisironga lo o Paulus, o Gurumi Qatetebi Awi kuasa unaka, so winano o gogomahateka, 	 Da blev Saulus, som også kaltes Paulus, fylt av den Hellige Ånd, og han så skarpt på ham og sa:


Una Awi demo komagena, so ona o Yahudika manga roriri magena imatekekasano itemo, "Wotemo o kia magena. Nagala wotemo Una asa womatooma so wotemo komagena, eko idodooha. Nagala ma sababu komagena, so asa wotemo ngomi lo miaakuwa miakahika kagena, eko idodooha." 	 Jødene sa da: Han vil vel ikke drepe sig selv, siden han sier: Dit jeg går, kan I ikke komme?


So kagena de ma orasi o Silas de o Timotius o Makedoniaka so yakahino o Korintuska, de o Paulus awi manara iqoqoma magena waqoha so awi orasi qangodu o habari ma ngale o Yesus wosihabari o Yahudi ma nyawaka, ena gena wosihabari igogou o Yesus Una magena o Salamati ma Kolano. 	 Da nu Silas og Timoteus kom ned fra Makedonia, var Paulus helt optatt av å lære, idet han vidnet for jødene at Jesus er Messias.


O orasi manena sidago ngohi tomasidiado gena, ngona o nyawa ipipiricaya manga simaka bilasu o Gikimoi Awi Jaji ma Buku nabaca, so ma ngale nasinako de nadoto onaka. 	 Legg vinn på oplesningen av Skriften, på formaningen, på læren, inntil jeg kommer!


De ona itemo unaka, "Gena bai! Ngona nisibuoku gena igogou nopiloka. Ce! Ngona gena nomafikiri de nanako, ngomi nagoona sidago asa notemo ngomi nomidoto komagena." Ona iwitoosa komagena sidago ona lo asa wopipilo magena wisisupu de lo iwisimaha kawa o puji ma tahuka wowosa kali. 	 De svarte ham: Du er helt igjennem født i synder, og du vil lære oss? Og de kastet ham ut.


So ona gena Una wisigisewa, so wasimahawa la yowosa de yogogewa dede Una. Ngaroko komagena, duma to Una Awi ngale de maenasi, ena gena bilasu o nyawa lo kanaga ma binuka aku yogoge dede Una. 	 Eftersom det altså står tilbake at nogen skal komme inn til den, og de som først fikk det glade budskap, ikke kom inn for vantros skyld,


Ma langino o Paulus de ngomi mitagili o Yakobuska, de kanaga lo o gogobu o Yerusalemka manga roriri ma binukali. 	 Den næste dag gikk Paulus med oss til Jakob, og alle de eldste kom dit.


Duma nako o Jou Yesus powipiricaya so o Gikimoi wotemo nanga sininga itiai Unaka gena, ngone lo aku potemo, "Upa sidago nanga sininga ma rabaka itemo, bilasu o nyawa moi la kanaga o sorogaye wodola." (Gena ma ngale, bilasu o nyawa moi o sorogaye wodola ma ngale ma Kristus wingoso de wisigutiku.) 	 men rettferdigheten av troen sier så: Si ikke i ditt hjerte: Hvem skal fare op til himmelen - det vil si: for å hente Kristus ned - ?


so wotagi to Una Awi soa de Awi dokuka. Kagena de Una wotagi wodoto o puji ma tahuka, de o Nazaret ma nyawa magena yohairani so itemo, "Nagoona widoto so to Una Awi pade de Awi cawaro maro komagena. De to Una Awi kuasa kiano wamake, so aku waaka o nonako ihahairani. 	 Og han kom til sitt hjemsted og lærte dem i deres synagoge, så de blev slått av forundring og sa: Hvorfra har denne mann slik visdom og slike kraftige gjerninger?


O Yesus wotemo, "O kia idadadi." So ona itemo, "Awadede! O kia idadadi gena o Yesus, o Nazaret ma nyawaka. Una o nabi moi de Awi demo de lo Awi manara gena ma rabaka kanaga de ma kuasa, bai o Gikimoi Awi simaka de lo o nyawa yangodu manga simaka. 	 Han sa til dem: Hvad da? Og de sa til ham: Det med Jesus fra Nasaret, som var en profet, mektig i gjerning og ord for Gud og alt folket,


Ma orasi o Simon wakelelo o rasul ona magena manga gia yahado so o Gurumi Qatetebi wowosa onaku, de una o pipi wasibaja o Petrus de o Yohaneska, 	 Men da Simon så at Ånden blev gitt ved apostlenes håndspåleggelse, kom han til dem med penger og sa:


Wosumbayang qaboloka, de Una womaokoye de wokahino Awi muri-murino, de wamake ona yakioloka, sababu ma ngale manga sininga foloi ipeleso so ona ikakadu poli. 	 Så stod han op fra bønnen og kom til sine disipler og fant dem sovende av bedrøvelse,


Duma o Yahudika manga roriri ona isiholu yagogou, so ngaroko ngohi ai sala moi lo ihiwa ma ngale ai gianongoru o Yahudika bilasu takalaki, duma ai mamalo ma rabaka itemo bilasu tagolo la ngohi asa itailako de ihakim kanena ma Kaisar Romaka. 	 Men da jødene satte sig imot det, blev jeg nødt til å innanke min sak for keiseren, men ikke som om jeg hadde noget klagemål imot mitt folk.


Qabolo de o bi nyawa o puji ma tahuno isupuka, de ona magena yadadala o Yahudika ma nyawa de ma binuka o bi nyawa o Yahudika ma nyawa yasowo lo, yodupa o Yahudika manga agama yamoteka, ona magena o Paulus de o Barnabas manga duduno itotuuru de yamote-mote. So ona yasinoto yagegego la tanu imasigocoho qaputuru o Gikimoi Awi dodaraka, sababu Una wodupa wasidumu ona yangoduka la aku ona wariwo. 	 Og da synagoge-tjenesten var til ende, fulgte mange av jødene og av de gudsdyrkere som hadde tatt ved jødenes tro, med Paulus og Barnabas; disse talte da med dem og formante dem til å holde fast ved Guds nåde.


Ngone asa panako o dodara itotiai gena ma ngale idodooha, sababu ka cawali ma ngale ngone gena ma Kristus wodupa wosone. Mutuwade ma ngale ona nanga dodiao ma Kristus wipipiricayaka gena padodara itotiai, so bilasu ngone lo o sangisara podupa pamoku ma bati posone. 	 På det kjenner vi kjærligheten at han satte sitt liv til for oss; også vi er skyldige å sette livet til for brødrene.


Igogou, maro Ngohi o Nyawa ma Duhutu taaka, komagena ngini lo bilasu niaaka. Ngohi tahino la ma ngale Ngohi ileleani gena hiwa, duma Ngohi tahino ma ngale o nyawa taleleani. Komagena lo Ai oho tahike ma ngale o nyawa yadadala manga dorou ma ija, so manga dorou aku tatupu." 	 likesom Menneskesønnen ikke er kommet for å la sig tjene, men for selv å tjene og gi sitt liv til en løsepenge for mange.


Sababu o nyawa yahino yadala poli de o deru moi kagena o akeka, so Una wopane de womatamiye. De o nyawa yadadala magena imaooko o talaga ma dateka. 	 og meget folk samlet sig om ham, så at han gikk ut i en båt og satte sig der; og alt folket stod på stranden.


Duma ma saangeka una wotemo onaka, "Asitagala! Awi dorou o kia. Nakoso maro ngohi to Una Awi sala moi lo tamakewa de ma ngale wisisala sidago bilasu witooma. So ngohi asa tosulo la Una ka wingangapo, qabolo de bilasu Una towipalako." 	 Da sa han for tredje gang til dem: Hvad ondt har da denne mann gjort? Jeg har ikke funnet nogen dødsskyld hos ham; derfor vil jeg refse ham og så gi ham fri.


O wange ma moiku de wosususa una magena wosone de o bi malaikat iwingaho o Abraham awi dateka, ena gena o riho qaloloha moika. De wokakaya una magena lo wosone de wipoosuka. 	 Men det skjedde at den fattige døde, og at han blev båret bort av engler i Abrahams skjød; men også den rike døde og blev begravet.


O nyawa la o kia naga ka ma cunu gena aku yaaturu yokaeli so yosidailako ma ngale manga oho o orasi ma simaka, ona magena lo asa o kia naga ilalamo lo yaaturu ka yokaeli. De ma ngale o nyawa o kia naga ka ma cunu lo ka yasihaga, ona magena lo asa o kia naga ilalamo lo ka yasihaga. 	 Den som er tro i smått, er også tro i stort, og den som er urettferdig i smått, er også urettferdig i stort.


"Kanaga de ma sababu so Ngohi totemo nginika, upa nihawateri eko nitemo, 'O kia asa pooqo de poudo.' Upa he nihawateri eko nitemo, 'O baju kia asa pomasipake.' Sababu ngini nia oho ma ngale ilamo gena upa o ino de o baju. 	 Derfor sier jeg eder: Vær ikke bekymret for eders liv, hvad I skal ete og hvad I skal drikke, eller for eders legeme, hvad I skal klæ eder med! Er ikke livet mere enn maten, og legemet mere enn klærne?


So o kia naga ngini bilasu niodupa niamote, ena gena: o Gikimoi Awi pareta ma rabaka nigoge de lo o moi-moi o kia itotiai gena niaaaka. Nakoso magena iqoma niamote, de o bi moi-moi nia kurangi qangodu asa Una winihike nginika. 	 Men søk først Guds rike og hans rettferdighet, så skal I få alt dette i tilgift!


De magena o Yesus wotemo unaka, "Ngohi manena upa nisitetero maro o kolano ipopareta o dunia manenaka. Nakoso igogou komagena, de to Ngohi Ai nyawa imomote asa ikudoti la upa sidago ngomi o Yahudika mia roriri asa Ngohi itago. Duma upa sidago noitahe Ngohi tokolano o dunia manenaka." 	 Jesus svarte: Mitt rike er ikke av denne verden; var mitt rike av denne verden, da hadde mine tjenere stridt for at jeg ikke skulde bli overgitt til jødene; men nu er mitt rike ikke av denne verden.


Duma o kia bato kanaga o nita lo yododisiwaka gena done asa yakelelo itiai. 	 men når det refses, blir det alt åpenbaret av lyset; for alt som blir åpenbaret, er lys.


Ma moiku o Sabat ma wangeka, de o Yesus de Awi muri-muri o ngekoka itagi de yakahino o gandum ma doro moi ma dateno, de Awi muri-muri o gandum ma sopo magena yautu de yaoqo, sababu ona yasapi. 	 På den tid gikk Jesus gjennem en aker på sabbaten, og hans disipler var sultne og begynte å plukke aks og ete.


So o Yesus witota ma Gubernur Pilatuska, de o Pilatus wisano Unaka, "So igogou Ngona manena o Yahudika manga kolano?" De Una wotemo, "Iteroka, maro o kia ngona notetemoka." 	 Men Jesus blev stilt frem for landshøvdingen. Og landshøvdingen spurte ham: Er du jødenes konge? Jesus sa til ham: Du sier det.


Duma qohaka bato la o Yahudika ma nyawa kanena ona masirete asa isingangasu, nakoso o Mahkamah Agama manga simaka, ona ikelelo igogou kanaga o dorou moi ngohi ikalakika. 	 Eller la disse selv si hvad skyld de fant hos mig dengang jeg stod for rådet,


So, ai dodiao nipipiricaya, ma orasi o Gikimoi ngini winiaso so ma Kristus niwipiricayaka, o kia naga moi-moi nia oho ma rabaka gena upa he niatagali, sababu ngini kanaga nimakangaho dede o Gikimoi. 	 I den stand enhver blev kalt i, brødre, i den bli han hos Gud!


(O Yudas una magena de to una awi kulai qatotorou ma fanggali o tona moi waijaka, so kugena una wotura womotuku de awi poko ipolote sidago awi toto lo isupu qangoduka. 	 Han kjøpte sig nu en aker for lønnen for sin ugjerning, og han styrtet ned og brast itu, og alle hans innvoller veltet ut,


"Kanaga o duniaka ma bi nyawa Ngona noihihike Ngohika, so ma ngale Ngona gena ona tasingangasu qaboloka. Ona magegena to Ngona Ani ronga moi de noihike Ngohika, so Ani demo magegena igogou yosigiseka. 	 Jeg har åpenbaret ditt navn for de mennesker som du gav mig av verden; de var dine, og du gav mig dem, og de har holdt ditt ord.


Ngaroko komagena, ona ka wisano-sanosi, so Una asa womatogu de womaokoye de wotemo onaka, "O nyawa nagoona to ngini nia sidongirabaka la nakoso kanaga moi wamalo awi dorou moi lo ihiwa, de una magena aku o orasi manena munaka o teto womisipapaka woqoma." 	 Og da de blev ved å spørre, rettet han sig op og sa: Den av eder som er uten synd, han kaste den første sten på henne!


Komagena yadadala Una iwihoromati, duma o orasi magenaka o Yerusalemka womasidiado, de o bi moi-moi qangodu idadadi Unaka ma ngale Awi muri-muri asa isihodawa. Done ma orasi Una Awi boosuno wisioho kali, de wodola ma Baba Awi simaka wisimulia, qaboloka de asa ona isihoda o nyawa yadadala manga horomati Unaka gena ka isiganapu o kia iqomaka isilelefo o Gikimoi Awi Jaji ma Buku ma rabaka. 	 Dette skjønte ikke hans disipler i førstningen; men da Jesus var blitt herliggjort, da kom de i hu at dette var skrevet om ham, og at de hadde gjort dette for ham.


So o tona yasoduka, de o naga magena asa foloi imidoosa munaka, sidago o naga magena itagi yalawangi to muna ami ngopa-ngopa yangodu. Ona yangodu gena o Gikimoi Awi demo isigogise de lo o Yesus Kristus Awi dodoto itotiai isihohabari. 	 Og dragen blev vred på kvinnen og drog avsted for å føre krig mot de andre av hennes ætt, dem som holder Guds bud og har Jesu vidnesbyrd.


Duma ma orasi una waaka maro komagena, de imatodoka awi tuangi asa womasidiado ma orasi eko ma wange una wananakowa. Done woleleleani magena awi tuangi asa wingangapo wisangisara de wiumo ma duduka, wiaka maro wisigogigisewa moi. 	 da skal denne tjeners herre komme en dag han ikke venter, og en time han ikke vet, og hugge ham sønder og gi ham lodd og del med de utro.


Nakoso magena itemo "wodola," gena ma ngale igogou iqoqoma Una gena o dipaka de asa wouti o dunia manenaku. 	 Men dette: Han fór op, hvad er det uten at han først fór ned til jordens lavere deler?


Komagena so hika niakelelo o Gikimoi Awi manara gena kanaga qaloloha de kanaga lo qatotorou. Ena gena, Una kanaga wasangisara qatubuso o Yahudika ma nyawa Una wihoholuka, duma kanaga Awi manara qaloloha ngaroko ngini o Yahudika ma nyawa nisowo, hitilahi Awi laha nginika gena niacoho qaputuru. Duma nakoso Una niwipiricayawa, de ngini lo asa ka winiholu, maro o gota ma uma wabitogu. 	 Så se da Guds godhet og strenghet: Strenghet er over dem som er falt, men over dig er Guds godhet, såfremt du holder dig til hans godhet, ellers skal også du bli avhugget.


Qabolo de o Paulus idaku wodola kali, so una de ngomi o Jou Yesus miwipipiricaya mimatolomuno, o oqo qatetebi gena miaaka so mioqoka, de una dede ngomi mimatekesibobicara sidago misidoginitaku qabolo de asa una womajobo. 	 Så gikk han op igjen og brøt brødet og åt av det; og efterat han hadde talt lenge med dem, like til daggry, drog han avsted.


O gura magena ma ngoguka de itagi sidago imasidiado ma ngoguka so kagena o Pafos ma kotaka, de imakamake o nyawa womagogomahate moi awi ronga o Bar-Yesus de una magena o Yahudika manga nabi wokokulai moi. 	 Efterat de nu hadde vandret gjennem hele øen like til Pafus, traff de på en trollmann, en falsk profet, en jøde ved navn Barjesus,


Ngaroko taaka komagena, duma ma orasi ngohi isibuo waasi, de o Gikimoi to Una Awi laha woihike ngohika, so woihirika de woiasoka la ma ngale Una asa towileleani. 	 Men da han som utvalgte mig fra mors liv og kalte mig ved sin nåde,


So nakoso ngini nimasigocohosi la o Jouka niwipiricayasi, de o orasi manena ngomi de mia sininga ma rabaka aku isanangi de qanali so foloisi qaputuruli. 	 For nu lever vi, såfremt I står fast i Herren.


Nakoso o Epafroditus, una magena ai dodiao wopipiricaya de womomanara gena, bilasu ngohi towisitatapuka de asa towisulo wokahika woliho kali nginika. Una magena lo ngaroko ngohi de ai sangisara ilamo, duma una dede ngohi mimakomote imatero o prajurit moi de awi dodiao so imakangaho la itagi yokudoti. Una magena ngini niwisulo la wahino ngohino ma ngale ngohi ai kurangi ma rabaka de woileleani. 	 Og Epafroditus, min bror og medarbeider og medstrider og eders utsending og tjener til å råde bot på min trang, har jeg funnet det nødvendig å sende til eder,


Ngaroko, ona manga manara komagena lo ngomi miahairaniwa, sababu o Iblis masirete aku womatagali la wodadi de womasitero maro o malaikat moi o sorogano o nita waaaho. 	 Og det er intet under; for Satan selv skaper sig om til en lysets engel;


Sababu o duduga kiaka ngini o nyawa niasituga, maro komagena lo asa o Gikimoi winituga nginika. Gena ma ngale ma lamo ngini niasisala o nyawaka, done asa ma lamo maro komagena o Gikimoi lo ngini winisisala kali. 	 og med det samme mål som I måler med, skal eder måles igjen.


So ngone manena igogou-gogou inapalakoka, de upa he o bi bobita o Gikimoino pamote kali ma ngale nanga sininga paaka itiai. Ma Kristus waakaka so ngone napalakoka, maro o sapi moi yapopiliku gena yasose so ma bobiliku ipalakoka. Magena igogou so ngini gena bilasu nimapalako de upa lo nimasimaha sidago ngini o bobita magena niamote kali so nisitubuso, maro o nyawa moi o gina qatotubuso watahi so wisikangela. 	 Til frihet har Kristus frigjort oss; stå derfor fast, og la eder ikke atter legge under trældoms åk!


De woleleleani ma sinotoka, una magena wahino de wotemo, 'Tuangi, iqomaka o pipi o guraci moi noihihike ngohika, magena ma dogo gena ngai motohali.' 	 Og den annen kom og sa: Herre! ditt pund har gitt fem pund.


Muna de o bi kolano o duniaka o nyafusu ma dorou yaakaka, de ma ngale muna lo o bi nyawa o duniaka igogogoge lo manga sininga ka qanali, maro ami dalu qamumuti yaudoka so yanali." 	 som kongene på jorden drev hor med, og de som bor på jorden, blev drukne av hennes horelevnets vin.


Duma ma orasi ona wikelelo una magena o Yahudika ma nyawa moi, so nagala o orasi sinotoka de ona yangodu ka ma moiye imanere isidadu-dadu, "Artemis foloisi milamo, o Efesuska nanga giki!" 	 Men da de fikk vite at han var jøde, blev det ett rop fra dem alle, og de skrek i omkring to timer: Stor er efesernes Diana!


O demo magena yoise, so Awi muri-muri manga sininga isusa so ona moi-moi imasano Unaka, "Baba, ngaroko lo ngohiwa o kia notetemo gena!" 	 Da begynte de å bedrøves og en for en å si til ham: Det er da vel ikke mig?


De ngini nitagi upa lo ma ngale o nyawa o baju qaloloha womasitibaku la niwikelelo bai! O nyawa la kanaga de manga baju qaloloha, ona magena bilasu o kolano manga bi kadato ma rabaka. 	 Eller hvorfor var det I gikk der ut? for å se et menneske klædd i fine klær? Se, de som går i fine klær, er i kongenes hus.


Qabolo de o imamka ma bi sahe de lo o Gikimoi Awi Tahu yojajagaka nonena yahino la o Yesus iwitago, de Una wotemo onaka, "Qadoohaso ngini niaka maro Ngohi o nyawa ma dorou, sidago niahino o gogipongo de o sumarangi nigaho la Ngohi nitago. 	 Og Jesus sa til yppersteprestene og høvedsmennene over tempel-vakten og de eldste som var kommet imot ham: I er gått ut som mot en røver med sverd og stokker;


Ona magena o ngopeqeka ibabalo yasihaga de o damato yasiosi so ma duuru de manga tahu lo yakooraka. Ma ngale manga sala de manga dorou yodidu, so ona isumbayang de ma demo yakuru-kuru la o nyawa yasigiliri. Igogou, totemo nginika! Done to ona manga manara magena o Gikimoi wafanggali qatubuso icarawa." 	 de som opeter enkers hus og for et syns skyld holder lange bønner! Disse skal få dess hårdere dom.


Ai dodiao tinidododara, ngone popipiricaya gena o nyawa ipipiricayawa manga sidongirabaka pogogesi de lo o dunia manenaka maro o nyawa itatagino. So ngohi tinibaja de togolo nginika bilasu nia sininga ma dupa qatotorou moi lo upa niaaka, sababu magena isiholu o kia naga nia sininga ma dupa asa niamake o Gikimoika. 	 I elskede! jeg formaner eder som fremmede og utlendinger at I avholder eder fra de kjødelige lyster, som strider mot sjelen,


So ona o keledai magena de ma ngopa yaahoka, de manga juba yahoi so isinaho o keledai ma duduku. Kagena de Una wodola so womatamiye ma qokuka. 	 de hentet aseninnen og folen, og la sine klær på dem; og han satte sig oppå.


Una gena Awi Ngopa masirete magena womasitouna kawa de wonasitodihike ngoneka, sidago lo bilasu ma Ngopa wosone bai! So nakoso wonahike komagena, de igogou Una lo asa wonasitodihike ngoneka o bi moi-moi qangodu de kanaga ma somoasi. 	 Han som ikke sparte sin egen Sønn, men gav ham for oss alle, hvorledes skal han kunne annet enn gi oss alle ting med ham?


O bi moi-moi iqomaka talefo gena ma ngale komanena: Hika positetero nanga ete de nanga topora ma nonoma gena, o Adam de ma Kristus. O dunia ma bi nyawa yangodu to ona manga dorou manga sininga ma rabaka gena ma sihino o nyawa womatengo gena o Adamno. Komagena so maro una magena de awi dorou so wosone, komagena o nyawa ma binuka ona yangodu-ngodu lo aku yosoneka. 	 Derfor, likesom synden kom inn i verden ved ett menneske, og døden ved synden, og døden således trengte igjennem til alle mennesker, fordi de syndet alle -


Ngini tinisingangasu igogou, to ngone nanga dorou paaaka qangodu de nanga demo qatotorou nagoonaka bato gena, o Gikimoi aku wonasiapongu. 	 Sannelig sier jeg eder: Alle synder skal bli menneskenes barn forlatt, og alle bespottelser som de taler;


Imaaka komagena, de o titi yasosowohi gena yoloqa de itagi o doku de o soaka isihabari. So o nyawa yokokisupu yahino la o kia idadadika gena yatailako. 	 Og de som gjætte dem, tok flukten, og fortalte det i byen og i bygden. Og folk kom ut for å se hvad som hadde hendt.


Nakoso de ani gia eko ani qohu la ngona o dorouku notura, hika la nabitoguka! Lebelaha ngona nooho dede o Gikimoi de ani gia eko ani qohu ka ma sononga, upa sidago de ani gia eko ani qohu ngai sinoto de ngona o narakaku asa niumo, ena gena o uku ma sora ikokakalika. 	 Men om din hånd eller din fot frister dig, da hugg den av og kast den fra dig! det er bedre for dig å gå halt eller vanfør inn til livet enn å ha to hender eller to føtter og bli kastet i den evige ild.


Duma kagena de o Farisika ma nyawa yamuruo naga Awi demo yoiseka, de itemo, "So o demo magena ma ngale o kia. De kiaso notemo ngomi lo koloko mipipilo." 	 Nogen av fariseerne, som var sammen med ham, hørte dette og sa til ham: Kanskje vi også er blinde?


O nyawa una magena ka woloqa de o bi duba wadongosa sababu una asa ka wisewa, mutuwade una o bi duba gena he wosidooha kawa. 	 for han er en leiesvenn, og fårene ligger ham ikke på hjerte.


o Gikimoi wotemo komanena, 'O bi nyawa ona magena ihoromati Ngohi, duma ka cawali manga uru ma kahika, so manga siningaka gena ihiwa. 	 Dette folk ærer mig med lebene; men deres hjerte er langt borte fra mig;


O Yesus Awi muri-muri imasidiado o talaga ma sonongaka, duma imariwosa so o maru imagahowa. 	 Og da disiplene kom over til hin side, hadde de glemt å ta brød med.


De o nyawa moi lo ngohi isulowa totagi, duma o Gikimoi Una masirete ngohi woisinako, so tanako bilasu ngohi totagi o Yerusalemye. So kagena ngohi dede o gogobu manga bi roriri ona magegena asa mimatolomu o riho moika. De kagena ai manara ma ngale o habari qaloloha o Yahudika ma nyawa yasowoka tasihabari so magena ngohi tasingangasu onaka. Upa sidago ai manara iqoma taaka qaboloka de o orasi manena taaka kali gena, o roriri ona magena yangodu yaholu. 	 men jeg gikk der op efter en åpenbaring. Og jeg forela dem, og særskilt dem som gjaldt mest, det evangelium som jeg forkynner iblandt hedningene, om jeg vel løp eller hadde løpet forgjeves.


Ena gena, ngini inidotoka la ngini bilasu niholu de nisigise kawa to ngini nia dupa qatotorou de lo o manara moi-moi iqoqoma niaaakaka, magena he niaaka kawa de niaumoka. Nia dupa iqoqoma niamomoteka gena ka inisitura o ngeko isasalaku de nia gogoho isitorou. 	 at I efter eders forrige ferd skal avlegge det gamle menneske, som forderves ved de dårende lyster,


Ngaroko komagena, o Yesus Awi nonongoru imajoboka, de Una lo done asa womajoboli o rarame magena ka wotagi. Duma Una koloko womapopongoka, la o nyawa upa iwinako. 	 Men da hans brødre hadde draget op til høiden, da drog også han der op, dog ikke åpenbart, men som i lønndom.


Ai salam tosidingo o Jou wimomote moi gena o Rufuska, una gena ona iwigogiliri. Ai salam tosidingo lo ma awaka, muna moiaka ngohika gena imatero de ai awa masirete. 	 Hils Rufus, den utvalgte i Herren, og hans og min mor.


"O Rama ma dokuka gena bai kanaga o gari isitoore qaili poli, manga sininga ipeleso de lo qasiri. Kanaga ongo Rahel mododora de moari de lo misiduduga lo moholu bai, sababu ami ngopa yatoomaka." 	 En røst blev hørt i Rama, gråt og stor klage; Rakel gråt over sine barn og vilde ikke la sig trøste, for de er ikke mere til.


Komagena so ma ngale to ngone moi-moi nanga manara gena bilasu poqohaka, la done asa o Gikimoi wahiri. 	 Så skal da hver av oss gjøre Gud regnskap for sig selv.


Magena qabolo, de o nyawa ma gegeto ma orasika, kanaga o Galileano ma nyawa moi, awi ronga o Yudas, una wononau sidago o nyawa yadala imatinga de iwisigise cawali una. Duma una lo witoomaka, de awi nyawa wimomote lo iloqa ipiringaka. 	 Efter ham fremstod Judas fra Galilea i skatteutskrivningens dager og forførte folket til å følge sig; også han omkom, og alle de som lød ham, blev spredt.


Qabolo de o Jou Yesus wobicara o Simon Petruska wotemo, "Simon, Ngohi tonisingangasu, o Iblis wogolo de o Gikimoi iwisimaha unaka la ngini ningodu winibaja, maro wotototoro moi o tamo wataqo de o tamo ma soora gena asa waumo. 	 Simon! Simon! se, Satan krevde å få eder i sin vold for å sikte eder som hvete;


Magena qangodu imadadi de imaakaka ma ngale o sitiari moi ngoneka, la ngone gena asa upa he o bi moi-moi qatotorou magena ponyafusu, imatero maro iqomaka ona yaaka. 	 Men disse ting skjedde som forbilleder for oss, forat ikke vi skal ha lyst til det onde, likesom de hadde lyst til det.


Gena ka orasi moi la ma ngale to ngini nia piricaya Ngohika gena niasingangasu onaka. 	 det skal falle ut til godt vidnesbyrd for eder.


Ngaroko komagena, ma orasi o Baba Awi Dagali moili Ngohi tasusulo magena yahino, de magena asa ma ngale Ngohi gena inisingangasu nginika. Maena gena o Gurumi Qatetebi o Baba Gikimoino, so o dodoto itotiai ma ngale Una gena qangodu aku inisingangasu. 	 Når talsmannen kommer, som jeg skal sende eder fra Faderen, sannhetens Ånd, som utgår fra Faderen, han skal vidne om mig.


De o muri yasinoto yasango, maro o kia Una wotetemo onaka. La o nyawa ona magena yaqohaka, so o keledai magena yaahoka. 	 Men de sa til dem så som Jesus hadde sagt; og de lot dem få den.


O wange moiku de o balastengi itotolomu yadala de o bi nyawa yadala manga sininga qatotorou o bi kawasa yahoholu, ona magena lo yahino la o Yesus Awi dodoto gena yoise. 	 Og alle toldere og syndere holdt sig nær til ham for å høre ham.


Ma deka o ngoosa motoha o nyawa ona magena o ngeko imasisari ma ngale isone, duma ngaroko komagena ona magena isonewa. 	 Og i de dager skal menneskene søke døden og ikke finne den, og stunde efter å få dø, og døden skal fly fra dem.


Inadoto ngoneka maro komagena, so o nyawa la yodupa yomanara o Gikimoika, ona aku yomadoto qaboloka ma ngale manga manara moi-moi bilasu yaaka. So yomasidailakoka la o manara o kia bato qaloloha aku ona yaaka. 	 forat det Guds menneske kan være fullkommen, duelig til all god gjerning.


La o Yesus Awi sosulo yamogiowo de sinoto asa iliho ikahino kali, so Unaka imatolomu de ona o manara yaaaka de yadodotoka qangodu isingangasu Unaka. 	 Og apostlene samlet sig igjen hos Jesus, og fortalte ham alt det de hadde gjort og lært.


De ma ngale Una magena o bi nabi yangodu lo isingangasuka, la o bi nyawa nagoona Una wipipiricayaka gena, igogou sababu dede Una magena done asa o Gikimoi manga dorou wosiapongu." 	 Ham gir alle profetene det vidnesbyrd at hver den som tror på ham, får syndenes forlatelse ved hans navn.


Qabolo de o Iblis o Yesus iwingaholi o Yerusalemka, de iwihado kadaku o Gikimoi Awi Tahu ma ponaka, de itemo Unaka, "Igogou! Ngona o Gikimoi ma Ngopa. Hika kanena de kudahu nomatura. 	 Og han førte ham til Jerusalem og stilte ham på templets tinde og sa til ham: Er du Guds Sønn, da kast dig ned herfra!


de ona lo o bi gota ma daara qatototopo yaaka koloko to Una Awi mahkota moi so Awi saheku isitalake. Qabolo de o didiki koloko to Una Awi kolano ma didiki moi iwisicoho Awi giaka, de kagena Awi simaka asa yobukuku isuba Unaka, iwisimaqe itemo, "Suba, Jou! O Yahudika manga kolano!" 	 og de flettet en krone av torner og satte på hans hode, og gav ham et rør i hans høire hånd, og de falt på kne for ham og hånte ham og sa: Vær hilset, du jødenes konge!


Yopipilo yasinoto ona magena iliho, de o nyawa moili la kanaga wikokitoka so womomou una magena witota o Yesuska. 	 Da nu disse gikk bort, se, da førte de til ham et stumt menneske, som var besatt.


Kagena de ona yamodo upa sidago mia deru magena itorifa poli de o goa ma tetoka itorihi, so lebelaha o tapu ngai iha yaumo mia deru ma doduuruku de manga sininga ma rabaka yongongano la tanu capatika qaginita. 	 og da de fryktet for at de kanskje kunde støte på skjær, kastet de fire anker ut fra bakstavnen, og ønsket at det vilde bli dag.


De wotemo, "Ya Baba, qangodu aku naaka de idadi, so tanu natide la noisitilaku o sangisara ma ngeko manena. Duma upa namote to Ngohi Ai sininga ma dupa manena, la tanu idadi de imaaka ka to Ngona Ani sininga ma dupa." 	 og han sa: Abba, Fader! alt er mulig for dig; ta denne kalk fra mig! Dog, ikke hvad jeg vil, men hvad du vil!


So bilasu ngini gena upa niasimaha o nyawa kanaga nisisala so bilasu ngini inifanggali de o dorou, nakoso nisidoohawa o bobita o kia naga ngini niaoqo de niaudo, eko o rarame o kia bato koloko o taungu isigeto ma rarame, eko ma orasi o ngoosa ma nisa ma rarame eko lo o Yahudika manga Sabat ma wange. 	 La derfor ingen dømme eder for mat eller drikke, eller i spørsmål om høitid eller nymåne eller sabbat;


Icala! Ngini manena o nyawa nikokulai, maro o ngihia gena o nyawaka yagoli. Idodooha sidago ngini aku nimasirese o naraka ma sangisarano. 	 I slanger! I ormeyngel! hvorledes kan I undfly helvedes dom?


De lo nimasidodiahi la upa sidago nginino kanaga o nyawa moi lo o nyafusu ma dorou nidupa niaaka. De upa sidago lo niaaka maro o Esau iqoqomaka, sababu o Gikimoi Awi laha unaka he wafaduliwa, so awi ria ma haku o Gikimoi Awi laha wamake gena wositagali de ma nongoru awi ino o kupuo. 	 at ikke nogen er en horkarl eller en vanhellig som Esau, som for en eneste rett mat solgte sin førstefødselsrett.


Komagena so o nyawa nagoona la kanaga manga gogoho ma dodagi itotiaiwa o Jou Awi roti yooqo eko Awi anggur youdo, de igogou ona magegena de manga salaka, sababu o Jou Awi rohe de Awi au gena ona yosidoohawa. 	 Derfor, hver som eter brødet eller drikker Herrens kalk uverdig, han blir skyldig i Herrens legeme og blod.


So ngomi miuti o kota magegenaka, so mitagi de miamake o nyawa ipipiricaya de kagena onaka mimasidodogu ma deka o wange tumudingi. De lo o Gurumi Qatetebi onaka wasingangasuka, so wisingangasu o Pauluska la ma ngale upa wotagi o Yerusalemka. 	 Vi opsøkte da disiplene og blev der i syv dager; de sa til Paulus ved Ånden at han ikke måtte dra til Jerusalem.


Imatodokano, Una kagena naga imakamake de ona, de wotemo, "Tabea!" De ona imasidate Unaka, de Awi qohu yakololo de iwisuba Una. 	 Og se, Jesus møtte dem og sa: Fred være med eder! Men de gikk frem og omfavnet hans føtter og tilbad ham.


Duma Una asa wodupa Awi horomati gena wahadoku so Una maro o Gikimoi Awi leleani moi sidago womadadi de womasitero maro ka o nyawa yanau moi. 	 men av sig selv gav avkall på det og tok en tjeners skikkelse på sig, idet han kom i menneskers lignelse,


"Bilasu o surati moi nalefo kali de nosidingo o gogobu o Filadelfiaka de to ona manga bobaretaka notemo: Ngohi manena itetebi eko Ai sininga ma rabaka o dorou moi lo ihiwa de ka o tero, so Ngohi aku ipiricaya. Ngohi ma Kolano Daud awi pareta ma kukuci tacoho. De nakoso Ngohi la kanaga o ngora tapelengaka gena, o nyawa moi lo yaakuwa yaperesu. De kanaga lo o ngora taperesuka gena, o nyawa moi lo yaakuwa yapelenga. De o demo manena gena Ngohi tinisingangasu nginika. 	 Og skriv til engelen for menigheten i Filadelfia: Dette sier den Hellige, den Sanndrue, han som har Davids nøkkel, han som lukker op, og ingen lukker til, og lukker til, og ingen lukker op:


Duma una la kanaga wowosa de wamote ma ngoraka, una magena igogou o duba ma sowohi. 	 men den som går inn gjennem døren, han er fårenes hyrde.


Sababu o demo itotiai magena imatero de o habari qaloloha inadotoka. O habari magena o Gikimoi woihike o haku ngohika la tosihabari. So ngone o Gikimoi Awi laha de Awi mulia gena posilamo. 	 efter evangeliet om den salige Guds herlighet, det som er mig betrodd.


Sababu o orasi magena o Gikimoi Awi saturu wasangisara, ena gena ma orasi yaadoka, la o bi moi-moi isilelefo to Una Awi Jaji ma Buku ma rabaka qangodu asa isiganapu. 	 for dette er gjengjeldelsens dager, forat alt det som skrevet er, skal bli opfylt.