La komagena o Romaka ma deka o taungu sinoto qabolo o Paulus wogoge o tahu moi wasesewaka, de o nyawa yangodu yahino wilelega unaka, ona magena una wasimore de awi nali de awi moreka. 	 Han blev da to fulle år i sitt leide herberge, og tok imot alle som kom til ham,


Sababu o bi demo moi-moi noidedemo Ngohika magena tadedemo onaka, de ona yaqehe qaloha. Ona yanako igogou Ngohi gena tahino Ngonano de lo yopiricaya Ngona gena Ngohi noisuloka so tahino. 	 for de ord som du gav mig, har jeg gitt dem, og de har tatt imot dem og kjent i sannhet at jeg er utgått fra dig, og de har trodd at du har utsendt mig.


So upa to ngohi ai mode masirete la o moi-moi qatotorou taaka, duma magena taaka sababu o dorou ma dupa kanaga igoge ai sininga ma rabaka, so ngohi isigaro sidago lo tonyafusu. 	 men nu er det ikke mere jeg som gjør det, men synden, som bor i mig.


Kagena de o Yesus womatogu de wotemo, "Tagi la niwiaso una magena." So ona iwiaso o nyawa wopipilo de itemo, "Nomarihi-rihi! To ngona ani ukuru ma loha sidago o Yesus woniaso, so nomaoko la notagi!" 	 Og Jesus stod stille og sa: Kall ham hit! Og de kalte på den blinde og sa til ham: Vær frimodig, stå op! han kaller på dig.


Duma o balastengi wototolomu una magena ka ikuruka womaokoye, de una woholu o dipaye womamataga de lo ma ngale awi beleso so awi mamata masirete wangangapoka, de wotemo, 'Ya Gikimoi, tanu ngohi noigalusiri, ngohi manena o nyawa ma dorou.' " 	 Og tolderen stod langt borte og vilde ikke engang løfte sine øine mot himmelen, men slo sig for sitt bryst og sa: Gud! vær mig synder nådig!


O Petrus gila-gila womasidailako so wotagi wamote o nyawa yasinoto magena. So imasidiadoka, de o Petrus wingaho o ngihi magenaka. Kagena ibabalo yangodu iwisigilolino, idodora de iwisimane unaka kiaka muna mosone waasi de o bi baju maguri so mahike onaka. 	 Peter stod da op og gikk med dem, og da han kom dit, førte de ham op på salen, og alle enkene stod ved hans side og gråt, og viste ham de kjortler og klær som Tabita hadde gjort den tid hun var hos dem.


Kagena imasidiadoka, de ona iwikalaki Unaka yotemo, "O nyawa Una manena ngomi miwimake o kawasa wasigaro la o ngeko qasosowo yamote. Wotemo upa o balastengi pofangu ma Kolano Wilalamo ma Kaisarka, de lo wotemo Una masirete gena ma Kristus, ena gena o kolano moi." 	 og de begynte å føre klagemål imot ham og sa: Denne mann har vi funnet vill-leder vårt folk og forbyder å gi keiseren skatt, og sier om sig selv at han er Messias, en konge.


Magena o Simon Petrus wakelelo, de gila-gila una wobukuku o Yesus Awi simaka de wotemo, "Jou, noidongosa ngohi! Sababu ngohi o nyawa ma dorou!" 	 Men da Simon Peter så det, falt han ned for Jesu knær og sa: Herre, gå fra mig! for jeg er en syndig mann.


De ngomi manena o orasi isigeto-geto ka misumbayang de ka o habari qaloloha misihabari bato." 	 vi derimot vil holde ved i bønnen og ordets tjeneste.


La o bi moi-moi qangodu magena idadi de imaaka la isiganapuka, imatero maro o kia iqomaka o Gikimoi Awi demo ma nabi Yesaya wosilefo qaboloka, ena gena, 	 forat det skulde opfylles som er talt ved profeten Esaias, som sier:


De o wange muruo naga qabolo o paro, de o rato, de lo o moku-moku mia deru isipapaka ka komagenaka, so o ngoma de o wange ma lako lo he miakelelo kawa. Ma dodoguka, mia ngongano ma ngale ngomi mia rohe aku misalamati gena ihiwaka. 	 Da nu hverken sol eller stjerner lot sig se på flere dager, og et svært uvær var over oss, var det fra nu av forbi med alt håp om redning.


De o gososo qabobou magena mosiqahu Ai saheku, so muna asa Ai rohe mosidailako qabolo ma ngale Ngohi done bilasu tosone de ipoosu. 	 For da hun helte denne salve ut over mitt legeme, gjorde hun mig i stand til min jordeferd.


So qabolo de o Yesus wotemo kali onaka, "We! Ngini nisidodoguwa o ade-ade magena. Nako komagena, de ngini nisidodoguwa o ade-ade ma somoali. So o ade-ade magena ma ngale komanena: 	 Og han sa til dem: Forstår I ikke denne lignelse? Hvorledes skal I da skjønne alle lignelsene?


La o bi nyawa ipipiricaya ona magena igolo de yatumu yasinoto, ena gena o Matias de lo o Yusuf, iwiaso lo o Barsabas (de awi ronga moili o Yustus). 	 De stilte da frem to, Josef, som kaltes Barsabbas, med tilnavnet Justus, og Mattias.


de wotemo unaka, "We! O nyawa manga biasa gena manga anggur qamomonge magena yasiudo iqoma sidago manga nyawa yakokoro ona yaduga. Qabolo de ona manga anggur qamamali gena yasiudo ituuru. Duma ngona ani anggur ma nonoma qamomonge gena nadiahi sidago o orasi manena de asa nosisupu so nasiudo ituuru." 	 Hver mann setter først den gode vin frem, og når de er blitt drukne, da den ringere; du har gjemt den gode vin til nu.


O Yesus wosumbayang wosibolo de Una de Awi muri-muri gena imajobo yakahika o Kidron ma Selera yatola. De kagena o selera ma sonongano kanaga o doro moi so ona o doro magena ka yowosa. 	 Da Jesus hadde talt dette, gikk han ut med sine disipler over bekken Kedron; der var en have, og i den gikk han selv og hans disipler inn.


Ai orasi ka ma cunu kasi de asa ngini tinidongosaka, duma igogou Ngohi done asa tahino kali nginika, upa sidago ngini koloko o ngopa imagogoosika. 	 Jeg vil ikke efterlate eder farløse; jeg kommer til eder.


O bi nyawa yadadala iqoqoma de ma binukali itotuuru Una wimote-mote gena, yangodu imasagaga itemo, "Powigiliri Una o Daud awi ngopa de awi dano moiku! Igogou! Una wahino de o Jou Awi ronga. So tanu Una magenaka o Gikimoi Awi laha wisicatu. Hino powigiliri o Gikimoi Wikukuruye!" 	 og folket som gikk foran og fulgte efter, ropte: Hosianna Davids sønn! Velsignet være han som kommer i Herrens navn! Hosianna i det høieste!


Ma orasi o Yesus de Awi muri-muri o Yerusalem yadumuka, so ona imasidiado o doku Betfage de o doku Betania o Tala Zaitunka, kagena de o muri yasinoto wasulo itagi iqoma. 	 Og da de kom nær til Jerusalem, til Betfage og Betania ved Oljeberget, sendte han to av sine disipler avsted og sa til dem:


O gogelelo magena sidago isipara lo ma saange, qabolo de asa o baro magena itide o sorogaye. 	 Dette skjedde tre ganger, og straks blev det tatt op igjen til himmelen.


O nyawa yasinoto o doro ma rabaka imatekemanara moi, de wimoi asa iwingaho de moili asa iwiqohaka.))" 	 Det skal være to ute på marken; den ene blir tatt med, den andre blir latt tilbake.


De ma orasi ona yogiise o bi nyawa o Yesus wipipiricaya magena isibicara moi-moi to ona manga bahasa, de ona magena yohairani so yadadala yahino imatotolomuno. 	 Da nu denne lyd kom, strømmet hopen sammen og blev forvirret, fordi de hørte dem tale enhver på sitt eget mål;


De nginika o Gurumi Qatetebi ma kuasa gena nipareta, so ngini lo bilasu nimatekesigiise, sababu komagena ngini asa ma Kristus niwihoromati. 	 og underordner eder under hverandre i Kristi frykt.


So o Yesus wotemo unaka, "Ngonaka igogou tonisingangasu, o wange manena qabolo ngona dede Ngohi o Firdaus ma rabaka." 	 Og han sa til ham: Sannelig sier jeg dig: Idag skal du være med mig i Paradis.


O Salmon de ma peqeka ongo Rahab manga ngopa yanau o Boas, o Boas de ma peqeka ongo Rut manga ngopa yanau o Obed, o Obed ma ngopa yanau o Isai, 	 Salmon fikk sønnen Boas med Rahab; Boas fikk sønnen Obed med Rut; Obed fikk sønnen Isai;


Qabolo de o Yesus wotemo kali, "O Gikimoi wopareta maro o kolano moi gena, posiade-ade 	 Og han sa: Hvad skal vi ligne Guds rike med, eller hvad lignelse skal vi bruke om det?


De awi manara he wosibolo de o Yohanes wotemo onaka, 'Nakoso ngini, naguuna ngohi manena. O nyawa niwidodamaha gena ngohi manena isowo. Ngohi qabolo de Una magena asa wahino, duma ngohi manena to Una Awi simaka gena o kia lo waali idahe, ka awi capato ma gumi tasose maro Awi nyawa ileleleani moi lo idadiwa.' 	 Men da Johannes fullendte sitt løp, sa han: Den I holder mig for å være, er jeg ikke; men se, det kommer en efter mig, hvis sko jeg ikke er verdig til å løse av hans føtter.


Qabolo de o Yesus lo wotemo o tahu ma duhutu una magenaka, "Ma orasi ngona o nyawa nakoro ani oqo ma rarameka, ngaroko o wangeka ma oqo eko o putuka ma oqo, upa sidago nakoro ani dodiao, ani gianongoru, eko ani awabira eko lo ikakaya o kotano. Sababu igogou ona magena done asa ngona inikoroli, so komagena ngona inifanggalika. 	 Han sa også til den som hadde innbudt ham: Når du gjør gjestebud middag eller aften, da innbyd ikke dine venner eller dine brødre eller dine frender eller rike granner, forat ikke de skal be dig igjen, så du får gjengjeld!


O Farisika ma nyawa yamuruo naga yahino kali, de manga edekati Una Awi sala yasari so itemo, "Mote nanga agama ma bobita, aku o nyawa manga peqeka yaholu?" 	 Og fariseerne kom til ham og spurte for å friste ham: Har en mann lov til å skille sig fra sin hustru?


Kagena ona dede o haiwani magena asa ikudoti iwilawangi o Duba ma Gohoka. Una magena o Jou wilalamo de o Kolano wipoputuru, so Una de to Una Awi nyawa wimomote gena aku to ona manga buturu yalawangi de asa lo yasisa. O nyawa ona wimomote gena o Gikimoi wahirika, so ngaroko yatooma, duma manga piricaya Unaka qaputuru." 	 Disse skal stride mot Lammet, og Lammet skal seire over dem, fordi det er herrers herre og kongers konge, og de som er med det, de kalte og utvalgte og trofaste.


Ngohi totemo komagena, sababu ma orasi o Gikimoi wositatapuka ma Kristus asa kanaga wosone ma ngale ngone, ma orasi kiaka ngone paakuwa nanga dorouno pomapalako de nanga manara o kia o Gikimoi wodudupawa. 	 For mens vi ennu var skrøpelige, døde Kristus til fastsatt tid for ugudelige.


De Una wotemo onaka, "Nitagi o doku magenaka. La kagena o dokuka niwosa, de ngini asa niakelelo o keledai ma beqeka moi yapilikuka de lo ma goho moi. Ngai sinoto magena ma bobiliku niasose de niaahono kanena. 	 Gå inn i den by som ligger rett for eder, og straks skal I finne en aseninne bundet og en fole hos den; løs dem, og før dem til mig!


De ona isango itemo unaka, "Ma ngale ngona gena o surati moi lo isidingo waasi o Yudeano, komagena lo o bi nyawa nikokalaki o Yudea ma daeraka o nyawa moi lo yahino waasi imisingangasu ma ngale to ngona ani ronga ma dorou. 	 De sa da til ham: Hverken har vi fått noget brev om dig fra Judea, heller ikke er nogen av brødrene kommet og har meldt eller sagt noget ondt om dig.


Komagena waaka sidago idadi de isiganapu o kia maro iqomaka o Gikimoi Awi demo o nabi moi wosilefo qaboloka, ena gena, "Ngohi ona tadoto tapake o ade-ade. Ma dongoho o dunia isidadi kusi de o dodoto, kiaka isimamane waasi, gena Ngohi asa tosingangasu onaka." 	 forat det skulde opfylles som er talt ved profeten, som sier: Jeg vil oplate min munn i lignelser, jeg vil utsi det som har vært skjult fra verdens grunnvoll blev lagt.


So o tahuka de o nyawa yangodu magena yasulo so isupuka, de Una wowosa o ngihi ma rabaka. Kagena de Una wacoho ami giaka, de womisimomi so mooho kali. 	 Men da han hadde drevet hopen ut, gikk han inn og tok henne ved hånden; og piken stod op.


Ma ngale o Jou niwisihoromati, so ngini bilasu niasigise nia bobareta yangodu. Ena gena, bilasu niwisigise nia kolano wilalamo, sababu una wapareta nia bobareta yangodu. 	 Vær derfor all menneskelig ordning undergitt for Herrens skyld, enten det nu er kongen som den høieste,


Duma o Jou Yesus Una magena maro o kia ngone aku powipiricaya, so aku lo panako igogou Una asa nia sininga wosiputuru de lo winijaga ngini la o nyawa awi dorou ilalamo upa winidahe. 	 Men Herren er trofast; han skal styrke eder og bevare eder fra det onde.


O nyawa nagoona la kanaga to Ngohi Ai rohe yaoqo de to Ngohi Ai au lo yaudo, ona magena asa yamake o oho ka sidutu ikakali, so ma orasi o dunia ma dodoguka Ngohi done asa ona tasimomi de tasioho kali. 	 Den som eter mitt kjød og drikker mitt blod, har evig liv, og jeg skal opreise ham på den ytterste dag;


De magena igogou de itero maro o kia o orasi isigeto-geto o nyawa itemo, 'Ma binuka yodato de ma binukali youtu.' 	 for her er det et sant ord at en sår og en annen høster.


So, ai dodiao nipipiricaya, nako o habari qaloloha ngohi tinisihohabari nginika gena, ngohi todupa la ngini niosininga kali. O habari magena ngini niaqehe qalohaka, de sidago o orasi manena naga to ngini nia piricaya gena igogou qaputuru. 	 Jeg kunngjør eder, brødre, det evangelium som jeg forkynte eder, som I og tok imot, som I og står fast i,


Duma o orasi manena hika ngini niaholu de nisigise kawa to ngini nia dupa qatotorou moi-moi magena so niaaka kawa: ena gena, o dorou maro o nyawa niangamo de niadoosa, de o nyawaka nia edekati qatotorou niasipake, de komagena lo o ronga ma dorou o nyawa niagaka eko o nyawa niadodoa. 	 men nu skal også I avlegge dem alle: vrede, hissighet, ondskap, spott, skammelig snakk av eders munn;


Kanaga lo ngohi tokelelo o malaikat ma somoa moili kagena o wange ma siwaye wosupu. O malaikat magena wacohono o Gikimoi woooho to Una Awi cap masirete ma ngale Awi nyawa wasusuloka manga nonako. De o malaikat yaruha o Gikimoi wasikokuasaka la o dududu de o teo yodobiau, gena waaso womaili-ilika 	 Og jeg så en annen engel, som steg op fra solens opgang og hadde den levende Guds segl, og han ropte med høi røst til de fire engler som det var gitt å skade jorden og havet, og sa:


Ngini kanaga Ngohi imomote, gena ka nimuruo naga. Ngaroko komagena, upa nimodo. Sababu nia Baba o sorogaka wodupa so ngini winihirika la nidadi Awi nyawa-nyawa to Una Awi pareta ma rabaka. 	 Frykt ikke, du lille hjord! for det har behaget eders Fader å gi eder riket.


Kagena de ona yotagi de kadoka ona yamake maro o kia Una wotetemo. So ona asa isidailako o Paskah ma ino magena. 	 De gikk da avsted, og fant det så som han hadde sagt dem; og de gjorde i stand påskelammet.


So o nonako magegena Una waakaka to ona manga simaka, de o nyawa ona magena asa yotemo moi de moika, "Awalele! O nyawa Una manena igogou o nabi moi o Gikimoi wojajaji iqomaka wotemo igogou Una asa wahino o duniaka." 	 Da nu folket så det tegn han gjorde, sa de: Dette er i sannhet profeten som skal komme til verden.


De o Yesus wotemo unaka, "Ngona manena gena, nakoso Ngohi noikeleloka, de asa nopiricaya. Duma o nyawa nagoona la ngaroko ona gena Ngohi ikelelo waasi, duma igogou yopiricaya, ona magena igogou asa yosanangi." 	 Jesus sier til ham: Fordi du har sett mig, tror du; salige er de som ikke ser og dog tror.


Kagena de o Yesus womatogu de wosulo wotemo, "Wopipilo una magena niwingaho nonena Ngohika!" So iwingahoka, de kagena womasidiado de o Yesus wisano una wopipiloka, 	 Da stod Jesus stille, og bød at han skulde føres til ham; og da han kom frem, spurte han ham:


Qabolo de o Yesus wotemoli wimomote ona magenaka, "O nyawa nagoona ngini nia demo yaqehe qaloha, magena imatero de ona lo Ngohi Ai demo yaqehe qaloha. O nyawa nagoona ngini iniholu, magena imatero de ona lo Ngohi iholu. So o nyawa nagoona la Ngohi iholu, ona manga holu ma manara magena lo ma meta Ai Babaka, sababu Ngohi Una woisulo so tahino." 	 Den som hører eder, hører mig, og den som forkaster eder, forkaster mig, og den som forkaster mig, forkaster ham som sendte mig.


Ma orasi o Yesus wodoto o Gikimoi Awi Tahu ma lolohaka, de Una womasano, "Qadoohaso o bi guru agama magena aku itemo o Salamati ma Kolano Una magena Awi sihino o Daud awi ahelino. 	 Og mens Jesus lærte i templet, tok han til orde og sa: Hvorledes kan de skriftlærde si at Messias er Davids sønn?


Ma ngale Ngohi o bi toka todusu de o Gikimoi Awi kuasa so isinako itiai nginika, la o orasi manena qabolo ma orasi o Gikimoi wodadi kolano to ngini nia sidongirabaka. 	 Men er det ved Guds finger jeg driver de onde ånder ut, da er jo Guds rike kommet til eder.


De lo nakoso ngini nisumbayang gena, upa nia demo nisidadu-dadu, maro o nyawa ona magena o Gikimoi wipipiricayawa. Ona itemo, nakoso manga demo ikuru, de asa manga gogolo gena isiganapu. 	 Og når I beder, skal I ikke ramse op mange ord som hedningene; for de tror at de blir bønnhørt når de bruker mange ord.


Ai dodiao nipipiricaya, nakoso ngohi manena de o nyawa itemo ngohi tadoto la ngone inangodu bilasu inasuna la nanga sininga itiai o Gikimoika, de magena ngohi tobicarawa. Nako tadoto komagena, de ngohi asa o nyawa he isisangisara kawa. Duma ngohi isisangisarasi, upa sababu tadoto o bobita o Gikimoino so o nyawa gena bilasu yamote, duma sababu tadotosi ma Kristus o sangahadika wosone so asa aku o nyawa manga sininga itotiai gena o Gikimoi waaka. 	 Men jeg, brødre - hvis jeg ennu forkynner omskjærelse, hvorfor forfølges jeg da ennu? da er jo korsets anstøt gjort til intet.


Komagena so ngini nimasidodiahi. Upa niaaka maro o nyawa ifufuma, duma maro ka o nyawa icocawaro la magena bilasu niaaka. 	 Se derfor til hvorledes I kan vandre varlig, ikke som uvise, men som vise,


Ma orasi magena de asa o bi nyawa yangodu Ngohi, o Nyawa ma Duhutu, ikelelo tahino touti o lobi-lobi ma rabaku de to Ngohi Ai mulia ma siwa tomasisaoka de Ai kuasa ma buturu. 	 Og da skal de se Menneskesønnen komme i skyen med kraft og megen herlighet.


Done woleleleani magena awi tuangi asa wingangapo wisangisara de wiumo ma duduka, wiaka maro wokokulai moi. Kagena una asa woari de lo wosangisara." 	 og hugge ham sønder og gi ham Iodd og del med hyklerne; der skal være gråt og tenners gnidsel.


Magena de Una Awi demo de Awi simodoto ma ngale gena ona yanakowa, duma ona yamodo so yododato imasano Unaka. 	 Men de skjønte ikke dette ord, og de fryktet for å spørre ham.


So ngaroko o bi bobita iqoqomaka kiaka itemo o nyawa bilasu yasifanggali de o dorou gena kanaga de ma kuasa, duma o jaji qamomuane magena lo kanaga de ma kuasa foloisi ilamo so nanga sininga idadi itiai o Gikimoi Awi simaka. 	 For dersom fordømmelsens tjeneste er herlighet, da er rettferdighetens tjeneste ennu langt mere rik på herlighet;


So Una wohairani qadoohaso ona manga piricaya ihiwa. Magena de o Yesus wotagi o bi doku wakiloli so Una wodoto. 	 og han undret sig over deres vantro. Og han gikk omkring i byene og lærte.


Sababu o nyawa manga rabano, ena gena, manga siningano asa o bi dorou moi-moi ibao so manga manara o nyafusu ma dorou iaaaka, itotosi, itotooma, 	 For innenfra, fra menneskenes hjerte, kommer de onde tanker: utukt, tyveri, mord,


Ngohi totemo, nakoso o nyawa moi la kanaga de awi dorou eko de ami dorou so una eko muna magena imatoba de imatoduba, de o sorogaka asa o nali ilamo, de lo o nali magena asa foloi ilamo de o nali ma ngale o nyawa yamorisiwo de siwo, kiaka manga sininga itotiai so upa he imatoba de imatoduba." 	 Jeg sier eder: Således skal det være glede i himmelen over én synder som omvender sig, mere enn over ni og nitti rettferdige som ikke trenger til omvendelse.


De kagena o anggur yaudo duma pasa de qamataka. So o Yesus ma awa motagi mowisingangasu Unaka, "Kodo! Manga anggur gena qamataka." 	 Og da det blev mangel på vin, sa Jesu mor til ham: De har ikke vin.


Duma ma orasi magena o Yahudika ma nyawa, o Yesus iwipipiricaya, yamuruo naga o Yudea ma daerakaka de ikahika o Antiokhiaka imasidiado, de o bi dodiao o Yahudika ma nyawa yasowo de ipipiricayaka kagena yadoto, so itemo, "O dodiao nipipiricaya, bilasu ngini manena nimasuna kasi, imamote de o Gikimoi Awi bobita o Musa wosilelefoka, la ngini aku nisalamati." 	 Og det kom nogen ned fra Judea og lærte brødrene: Dersom I ikke blir omskåret efter Mose skikk, kan I ikke bli frelst.


De ona itemo, "O Yesus, Una magena o Nazaretka ma nyawa." So Una wotemo, "Nako o Yesus, Una magena ka ka Ngohi qabolo." O Yudas womumukili gena una lo kanaga manga sidongirabaka. 	 De svarte ham: Efter Jesus fra Nasaret. Jesus sier til dem: Det er mig. Men også Judas, som forrådte ham, stod der med dem.


O bi moi-moi qangodu iqomaka ngohi talefoka gena, ngona bilasu nadoto nanga dodiao o Yesus wipipiricayaka. La ma ngale o dodoto itotiai, maro ngone papipiricayaka de ngona namomoteka gena, ngona ani sininga ma rabaka asa foloisi qaputuru, so ngona maro o Yesus Kristus Awi roriwo moi asa ona magena aku naleleani qaloha. 	 Når du lærer brødrene dette, da er du en god Kristi Jesu tjener, idet du nærer dig med troens og den gode lærdoms ord som du har fulgt.


De ma ngale lo igogou o nyawa isosoneka yasioho kali, ce, nagala magena ngini niawosaka o Gikimoi Awi demo nginika, kiaka Awi buku ma rabaka ngini niabaca de nimadotoka. Ena gena, 	 Men om de dødes opstandelse, har I da ikke lest hvad som er sagt eder om den av Gud, som sier:


La o Yesus wakelelo manga piricaya ma lamo komagena, de wotemo woluluguka, "Ai ngopa, to ngona ani dorou tosiaponguka." 	 Og da han så deres tro, sa han: Menneske! dine synder er dig forlatt.


De o Pilatus wotemo o nyawa yadadalaka magena, "Nako komagena, de ngini niodupa ngohi o kia taaka kiaka ngini niwiaaso Una manena o Yahudika manga kolano." 	 Da svarte Pilatus atter og sa til dem: Hvad vil I da jeg skal gjøre med ham som I kaller jødenes konge?


De ngini o ngopa gena nako nia dodihimo, hika salalu niasigise, sababu nia manara komagena o Jou asa wodupa. 	 I barn! vær lydige mot eders foreldre i alle ting! for dette er velbehagelig i Herren.


O bi moi-moi qangodu magegena Ngohi tinisingangasu nginika, la to ngini nia sininga ma rabaka asa nisanangi. Sababu o dunia manenaka ngini kanaga de nia sangisara de lo nia susa. Duma tanu ngini nimaputuru, sababu o bi kia bato o duniaka o Gikimoi wihoholu gena qangodu Ngohi tasitura qaboloka." 	 Dette har jeg talt til eder forat I skal ha fred i mig. I verden har I trengsel; men vær frimodige! jeg har overvunnet verden.


(Manga dupa komagena sababu o Atena ma nyawa de o bi nyawa ma somoa igogoge o orasi isigeto-geto kagena foloi yodupa isigise de isibicara o kia naga moi nakoso qamomuane.) 	 Men alle atenere og de fremmede som opholdt sig der, gav sig ikke stunder til annet enn å fortelle eller høre nytt.


Ngohi takelelo igogou idodooha Ai nyawa o Israelka manga sangisara qatubuso poli o Mesir ma tonaka. De lo toiseka to ona manga ridemo, so Ngohi tahuku la o Mesirno ona tasisupu. Nahino, la o orasi manena Ngohi tonisulo ngona notagi noliho o Mesir ma dokuka.' 	 Jeg har grant sett hvor mitt folk blir mishandlet i Egypten, og deres sukk har jeg hørt, og jeg er steget ned for å utfri dem. Og nu, kom, la mig sende dig til Egypten!


O wange ma moiku ma orasi o nyawa ipipiricaya magena imatolomuno, manga dala nagala yaratu moi de monahalo, kagena de o Petrus womaokoye de wobicara onaka wotemo, 	 Og i disse dager stod Peter op midt iblandt brødrene der var samlet en flokk på omkring et hundre og tyve og han sa:


Ona yosango, "Bilasu una o bi nyawa ma dorou magena watooma, de gila-gila o raki magena wosisewa kali o nyawa imomanara ma somoaka, kiaka manga dupa, nako ma orasi yaado la yautuka gena, to una awi raki ma gimina bilasu iwihike." 	 De sier til ham: Ille skal han ødelegge disse illgjerningsmenn, og vingården skal han leie ut til andre vingårdsmenn, som gir ham frukten i rette tid.


O dodara ma manara moi-moi niaaka o nyawaka gena bilasu ngini niadodara de nia sininga igogou. Komagena ngini bilasu o kia naga qatotorou nioduhudu de o kia naga qaloloha gena niacoho qaputuru. 	 Kjærligheten være uten skrømt; avsky det onde, hold fast ved det gode!


De imatodoka o orasi magena qabolo awi uru ipelenga de aku una wobicara kali, de asa o Gikimoi Awi ronga wosilamo. 	 Men straks blev hans munn oplatt og hans tunge løst, og han talte og lovet Gud.


De Awi jaji o nabi-nabi isingongangasu magena ma meta nginika, de kiaka nanga ete de nanga topora yodupa yacoho o Gikimoi Awi jaji wotetemo o Abrahamka, 'ma ngale ngona, de ani ngopa, de lo ani danoku so o bi bangsa qangodu o duniaka done asa Ai laha yamake,' de o jaji magena lo ma meta nginika. 	 I er barn av profetene og av den pakt som Gud gjorde med våre fedre da han sa til Abraham: Og i din ætt skal alle jordens slekter velsignes.


Ato o imamka ma bi sahe de manga nyawa yojojajaga iwikelelo, de ona yangodu ka moiye imatoore itemo, "Powisidasangahadi! Powisidasangahadi!" Duma ma gubernur wotemo, "Asitagala! Nako komagena, de ngini Awi nyawa masirete gena niwingaho la niwisidasangahadi. Nakoso maro ngohi to Una Awi sala moi lo tamakewa." 	 Da nu yppersteprestene og tjenerne fikk se ham, ropte de: Korsfest, korsfest! Pilatus sier til dem: Ta I ham og korsfest ham! for jeg finner ingen skyld hos ham.


"Kanaga o nyawa moi lo yahiwa la o poci watupuka, de lo o poci magena o kula wositalakeka, eko o dangi ma litimika wahadoku. Duma bilasu o poci magena wahado ma dadamika, ma ngale o nyawa lo yowosa de aku ma siwa gena yangodu yakelelo. 	 Men ingen som tender et lys, skjuler det med et kar eller setter det under en seng; han setter det i en stake, forat de som kommer inn, kan se lyset.


O orasi manena o bi nyawa ona magena de o dunia ma bi moi-moi yonyanyafusu qangodu asa isisa, duma o nyawa la kanaga o moi-moi o Gikimoi wodudupa gena yodupa yaaka, ona magena asa manga oho isisawa duma iooho ka sidutu ikakali. 	 Og verden forgår og dens lyst; men den som gjør Guds vilje, blir til evig tid.


So o Paulus de o Silas isango itemo, "Nowipiricaya o Jou Yesuska la ngona asa nosalamati, bai ngona de to ngona ani tahu ma raba lo." 	 De sa da: Tro på den Herre Jesus, sa skal du bli frelst, du og ditt hus!


'Nakoso o nyawa ona magena de manga lakoka tanu imasigelelo, de nakoso de manga ngauka tanu imasigise, la manga sininga ipelenga de tanu isihoda, de asa manga dorou yodongosa de imatoba, de Ngohi manga Jou asa tasisalamati manga dorou ma rabano. Duma ona manga sininga qatogoi so de manga lakoka duma imasigelelowa de manga ngauka duma imasigisewa. So o bi nyawa ona manenaka bilasu notagi de nasitemo: Ngini asa ka niise, duma moiwa nianako de asa ka niakelelo, duma moiwa nianako ma diai.' 	 for dette folks hjerte er sløvet, og med ørene hører de tungt, og sine øine lukker de, forat de ikke skal se med øinene og høre med ørene og forstå med hjertet og omvende sig, så jeg kunde få læge dem.


Sababu manga manara magena kiaka qatotorou ona isipongoka, so nakoso posibicara de ona asa yamaqe. 	 For det som lønnlig drives av dem, er skammelig endog å si;


Qabolo de o Mahkamah Agama ma nyawa onaka magena o sitiari una wahike, de wotemo, "Ai dodiao de o ria de o gianongoru! Nimasosiningasi nakoso o kia naga niaaka o bi nyawa ona manenaka. 	 og han sa til dem: Israelittiske menn! Se eder vel for hvad I gjør med disse mennesker!


Ma orasi o Yesus o Betania ma dokuka, de Una wotagi o Simon awi tahuka, una magena iqoqoma wipapado. 	 Men da Jesus var kommet til Betania og var i Simon den spedalskes hus,


Duma ona magena itemo, "Upa lo paaka ma orasi o rarame ma rabaka, sababu done o gangamo posigoko." 	 for de sa: Ikke på høitiden, forat det ikke skal bli opstyr blandt folket.


So ma orasi o bi gogobu yanako ma ngale to ngohi ai sininga itagalika, de ona magena o Gikimoi Awi ronga yogiliri de isilamo. 	 og de priste Gud for mig.


So, ka qaloha nakoso ngini gena nikaeli nidupa la o bi cocatu foloisi ilalamo magena niamake. Duma, ma duuruka, o orasi manena nagaka o ngeko moili ngohi asa tinisikelelo nginika, de magena igogou qaloha icarawa. 	 Men streb efter de største nådegaver! Og jeg vil vise eder en ennu bedre vei.


Ngaroko komagena, to ona manga edekati gena ma moi waasi miamote de ngomi gena miholu, maro o prajurit bilasu manga lawangi ma edekati gena yamote iholu. Ka ma ngale ngini gena ngomi bilasu o habari qaloloha ma diai magena miojaga, upa sidago ona magena yatagali. 	 For disse vek vi ikke et øieblikk i eftergivenhet, forat evangeliets sannhet kunde stå fast iblandt eder.


Timotius, ngona maro ai ngopa masirete tonisiboboso, de ngonaka o Yesus Kristus Awi laha wosidumu so bilasu ani sininga aku nahike o Gikimoika la Una wosiputuru. 	 Så bli da du, min sønn, sterk ved nåden i Kristus Jesus,


So cawali isango itemo, "Ngomi mianakowa o haku magena kiano una wamake." So kagena de o Yesus wotemo onaka, "Nako komagena, Ngohi lo toholu todedemo nginika de naguuna awi haku so Ngohi taaka o moi-moi qangodu manena." 	 De svarte da Jesus og sa: Vi vet det ikke. Da sa også han til dem: Så sier heller ikke jeg eder med hvad myndighet jeg gjør dette.


De ngohi masirete isitatapuka maro o sosulo moi la o habari qaloloha magena tosihabari de tadoto, 	 og for det er jeg satt til forkynner og apostel og lærer for hedninger.


So de ona imasidiado de o Yesus wadaheno, o nyawa yadadala yahika yahino so ikalala de lo yododora manga ili yapoputuruka, sababu mosoneka. 	 Og de kom til synagoge-forstanderens hus, og han så en larmende hop og folk i stor gråt og jammer,


Qabolo de o Yesus de o Gurumi Qatetebi magena ma kuasa wipareta so woliho wahika o Galilea ma tonaka. O Galilea ma sigilolino o habari ma ngale Una gena o bi nyawa yogiise de yanako. 	 Og Jesus vendte i Åndens kraft tilbake til Galilea, og rykte om ham kom ut over hele landet deromkring.


Kagena de Una wotemo, "So o kia naga la igogou to ma Kaisar gena bilasu niahike ma Kaisarka, de o kia naga la igogou to Gikimoi magena bilasu niahike o Gikimoika." Magena de to Una Awi demo magena yoise qabolo de ona yangodu yohairani. 	 Og Jesus sa til dem: Gi keiseren hvad keiserens er, og Gud hvad Guds er! Og de undret sig storlig over ham.


De lo kiaka o ayati moi kali wotemo, "Ngona gena o Imam moi ka sidutu ikakali, ka imatero maro iqoqomaka o Melkisedek awi manara." 	 likesom han og på et annet sted sier: Du er prest til evig tid efter Melkisedeks vis.


Una lo ngone wonasidadika la ngone o nyawa gena podupa powinako sidago lo powisari la tanu Una powimake. Duma Una dede ngone o nyawamoi-nyawamoi gena ma soa ikuruwa, 	 forat de skulde lete efter Gud, om de dog kunde føle og finne ham, enda han ikke er langt borte fra nogen eneste av oss.


Sababu o nyawa la kanaga Una wadododara de waqeqehe maro Awi ngopa, ona yangodu wadoto de lo wasangisara gena foloi icarawa." 	 for den Herren elsker, den tukter han, og han hudstryker hver sønn som han tar sig av.


Sababu nakoso o nyawa nagoona la kanaga yotemo, "Ngohi manena o Gikimoi towinakoka," duma o orasi magena de o bi moi-moi o kia naga Una wosusulo gena yoholu yaaka, ona magena yatodamatoko. So komagena lo igogou yaholu Una Awi dodoto itotiai gena yopiricaya. 	 Den som sier: Jeg kjenner ham, og ikke holder hans bud, han er en løgner, og i ham er ikke sannheten;


La o Petrus womasininga o wange ipapasaka o hali magena asa idadika. So o Petrus wotemo o Yesuska, "Baba Guru, hika nanano. O ara ma hutu nosilalahi gena isoneka!" 	 Og Peter kom det i hu og sa til ham: Rabbi! se, fikentreet som du forbannet, er visnet.


So o nyawa yamuruo naga kagena o Paulus awi demo magena yaqeheka, sidago imatekedodiaoka de o Paulus de o Silas, komagena lo o Yunanika ma nyawa o bolu ilalamo moi o Gikimoika yodupa isusuba de lo o bi ngopeqeka yadadala o Tesalonika ma nyawa yahohoromati. 	 Og nogen av dem lot sig overbevise og holdt sig til Paulus og Silas, likeså en stor mengde av de grekere som dyrket Gud, og ikke få av de fornemste kvinner.


Ngaroko komagena, duma Una magena asa ma Ngopa wisulo so wahino womadadi maro o nyawa moi de wosone, so Una o Gikimoi dede ngini gena aku nimakadameka. La ma orasi ngini winingoso to Una Awi simaka gena nitebika de o nyawa moi lo yaakuwa ngini inikalaki. 	 eder har han nu forlikt i hans jordiske legeme ved døden, for å fremstille eder hellige og ulastelige og ustraffelige for sitt åsyn,


Kagena de o Yesus wodongosa o riho magena. So de o Yesus wotagi o doku Tirus de lo o doku Sidon ma sigilolika, de wowosa o tahu moika womamingihu la o nyawa upa winako Una kagena naga. Duma Awi habari iqomaka so o nyawa winakoka. 	 Og han stod op og gikk bort derfra til Tyrus' og Sidons landemerker. Og han gikk inn i et hus, og vilde ikke at nogen skulde få vite det, og det kunde dog ikke holdes skjult;


Ma ngale magegena so itiaiwa nakoso kanaga ngini gena nimasihie bai! Bilasu niosininga nakoso ka o dorou moi la nisimaha ioho o gogobu nia sidongirabaka, de ngini gena ma duuruka asa iningaho la ngini lo o dorou niaaka. O dorou moi magena aku potemo, "Maro o ragi ka ma cunu o bokol ma rabaku ngona bilasu nongado, de itekawa asa ma raba yawedoka." 	 Det er ikke smukt det som I roser eder av. Vet I ikke at en liten surdeig syrer hele deigen?


Sidago o orasi manena gena ngini nigolo waasi de to Ngohi Ai ronga. Duma o orasi ka ma cunu kasi manena, de ngini bilasu nigolo komagena la asa niamake, so aku to ngini nia more de nia nali lo foloi ilamo. 	 Hitinntil har I ikke bedt om noget i mitt navn; bed, og I skal få, forat eders glede kan bli fullkommen!


wotemo, "Baba, ngohi ai leleani moi kadoka ai tahuka wopanyake. Una wolugaka so ka woidusa, de waakuwa wotagi so foloisi wisiri." 	 Herre! min dreng ligger verkbrudden hjemme og pines forferdelig.


De nakoso yaakuwa Una wisioho kali, de to ngini nia piricaya gena ma faida ka ihiwa, de ngini ka o dorou ma raba kasi. 	 men er Kristus ikke opstanden, da er eders tro unyttig, da er I ennu i eders synder,


Ngohi togolo tanu to ngone nanga Jou Yesus Kristus asa Awi laha foloi wodogo ngini ningoduka. Ngohi Paulus O Roma ma kotaka o bui ma rabaka 	 Den Herre Jesu Kristi nåde være med eders ånd!


de qadoohaso sidago ngona lo ai pipi gena he nadiahiwa o bankka, la ma ngale ipuo la ngohi tolihono de ma dogo gena aku tamakeli.' 	 derfor burde du ha satt mine penger ut hos pengevekslerne, så hadde jeg fått mitt igjen med renter når jeg kom.


Duma hino la bilasu ngone pangamo ona magena ma ngale o Yesus qabolosi isihabari o bi nyawaka, la upa sidago o nyawa foloisi yadala yoise de yanako o nyawa wolulugu una wisilohaka." 	 Men forat det ikke skal utbrede sig mere blandt folket, så la oss alvorlig true dem til ikke mere å tale i dette navn til noget menneske!


Ngaroko imaaka komagena, duma o hakim manga simaka o Jou kanaga dede ngohi. So Una aku ai sininga wosiputuru sidago lo o dodoto itotiai qangodu tosihabari so o bi hakim ma nyawa o bangsa idadalano lo yoise. So komagena o Jou woisisalamati o bodito ma rabano, imatero maro ngohi o singa ma uru ma rabaka de ipalakoka. 	 Men Herren stod hos mig og styrket mig, forat forkynnelsen skulde fullbyrdes ved mig og alle folk få høre den, og jeg blev fridd ut av løvens gap.


Ai dodiao nipipiricaya, bilasu ma ngale ngomi asa ngini nia sumbayang niatide o Gikimoika. 	 Brødre, bed for oss!


Ngone panakoka o ino moi-moi qaloha, sababu o bi moi-moi qangodu o Gikimoi wosidadadika gena qaloha. So nakoso o nyawa yaoqo de manga sukuru yatide qabolo Unaka, o ino magena upa he ona yaholu. 	 For all Guds skapning er god, og intet er å forkaste når det mottas med takk;


Duma o nyawa nagoona nakoso manga dodiao moi ipipiricayaka yaduhudu, ona magena o nyawa ma dorou de ka yodupasi o bubutu ma rabaka yogoge. Komagena so o dorou yodupa yaaka de lo igogou o Gikimoi iwinakowa, imatero maro yooho o bubutu ma rabaka so yomasigelelo kawa. So yomanakowa ma duuru de o narakaku yaumo. 	 Men den som hater sin bror, han er i mørket og vandrer i mørket, og han vet ikke hvor han går hen, fordi mørket har blindet hans øine.


So itemo kali, "Ngomi minisuba igogou! Ngona o Gikimoi nomatetengo ka Ani ronga misilamo. Nokuasa de nocawaro ngodu ka nanako. Bilasu Ngona minisimulia de minisihoromati, Niputuru de nopareta, bilasu mia sukuru miatide Ngonaka. Ngona minigiliri ka sidutu ikakali." 	 Amen! Velsignelsen og prisen og visdommen og takken og æren og makten og styrken tilhører vår Gud i all evighet! Amen.


Duma wogogilalo gena awi rakika imomanara ona magena wingangapoka, de wisulo una woliho ka womamuruoye. 	 og de tok og slo ham, og lot ham gå bort med tomme hender.


Nakoso o nyawa niadoosaka, upa sidago nia doosa gena o dorouku inisitura. Nia doosa gena upa niadiahi ma bati o wange itumu, 	 Om I vredes, da synd ikke; la ikke solen gå ned over eders vrede,


Nakoso o nyawa la kanaga itemo ona masirete o nyawa o Gikimoi Awi demo isingongangasu eko Awi cocatu moi yamakeka, igogou ona magena lo bilasu yanako o demo manena, la ngohi masirete talelefo gena, o bi sulo o Jou Yesusno. 	 Tror nogen at han er en profet eller en åndelig, da skal han skjønne at det jeg skriver til eder, er Herrens bud.


de ona magena iwinako igogou itero una magena o nyawa wogogolo moi o Gikimoi Awi Tahu ma Ngora Qalolohaka, so ona yangodu yatodoka de yohairani icarawa ma ngale o kia idadika o nyawa una magenaka. 	 og de kjente ham, de så at han var den som satt der ved den fagre tempeldør for å få almisse, og de blev fulle av forundring og redsel over det som var vederfaret ham.


Ngohi tongongano o Baba Gikimoi de o Jou Yesus Kristus ngini ai dodiao nipipiricaya nia sininga yaaka so foloisi isanangi, de lo nia dodara de nia piricaya gena qangodu yosiputuru kali. 	 Fred være med brødrene, og kjærlighet med tro, fra Gud Fader og den Herre Jesus Kristus!


Komagena ngini nianakoka, ipasaka, de una ma babaka wogolo la o Gikimoi Awi laha gena una widogo, duma asa una wihike kawa. Ngaroko una wogolo gena woari womatotoore, duma una o ngeko wamake kawa ma ngale awi manara iqoqoma kiaka qatotorou gena watagali. 	 I vet jo at han og senere, da han vilde arve velsignelsen, blev avvist - for han fant ikke rum for bot - enda han søkte den med tårer.


Komagena so o Gikimoi de Awi demo icocawaro wotemo, 'O bi nabi de lo o bi sosulo Ngohi asa tasulo bilasu itagi ona magenaka, de Ai dodoto la aku inidoto. Ma binuka ngini asa nitooma, de ma binukali asa nisangisara.' 	 Derfor sa også Guds visdom: Jeg vil sende profeter og apostler til dem, og nogen av dem skal de slå ihjel, og nogen skal de forfølge,


Kagena de Una asa o segel ma butangaka waraca kali, de ngohi takelelo kanaga idadi o osu qapoputuru. De o wange asa qataroka, imatero maro o bakili ma sasao, de o ngoosa itokola lo qasawalaka koloko o au. 	 Og jeg så da det åpnet det sjette segl, og se, det blev et stort jordskjelv, og solen blev sort som en hårsekk, og hele månen blev som blod,


De ma binukali de o teto yasisosariwi sidago yosone, de ma binukali yagaragaji so yatola sinotoka, de lo ma binuka kali de o sumarangi yasitoomaka. Ma binukali isususa gena manga baju ka o duba eko o kabi ma kahi. Ona igogou de manga oho ma kurangi ilamo, de yasisusa de yasisangisara. 	 de blev stenet, gjennemsaget, fristet; de døde for sverd; de flakket omkring i fåreskinn, i gjeteskinn, de led mangel, trengsel, hård medferd


Ma wange magegenaka de ma simaka, ona lo asa imatekefakati ma ngeko idodooha la o Yesus gena aku iwitooma. 	 Fra den dag av la de råd op om å slå ham ihjel.


Kagena de Una wotemoli, "Maria!" Ato momabulutu so momaginano Unaka, de momatoore de motemo, "We! Rabuni!" (Magena o Ibrani manga demo ma ngale gena o Guru.) 	 Jesus sier til henne: Maria! Da vender hun sig om og sier til ham på hebraisk: Rabbuni! det er mester.


Sababu ngohi lo tamote ai bobareta manga pareta, de kiaka kanaga ai prajurit-prajurit lo ai pareta lo yamoteka. Nako ngohi tosulo o prajurit moika, 'Notagi!' de igogou una wotagi. Nako ngohi tosulo ai prajurit ma somoaka, 'Nahino nonena!' de igogou una wahino. De lo nako ngohi tosulo ai gilalo woleleleanika, 'Naaka manena!' de igogou una waaka. So komagena lo Ngona, Baba, so upa he ai tahuka notagi. Cawali Ani demo o dola moi kanena nodedemo, de igogou kadoka ai tahuka asa isiganapu." 	 For jeg er også en mann som står under overordnede, men har stridsmenn under mig igjen; og sier jeg til den ene: Gå! så går han, og til en annen: Kom! så kommer han, og til min tjener: Gjør dette! så gjør han det.


O gisisi o tona qalolohaku ioho qaloha, gena imatero bato o nyawa de manga sininga igogou qaloha so o Gikimoi Awi demo magena yoiseka, de imadiahi manga sininga marabaka. Ona magena o Gikimoi Awi demo gena yopiricaya qaputuru sidago lo de ma sopo." 	 Men det i den gode jord, det er de som hører ordet og holder det fast i et vakkert og godt hjerte og bærer frukt i tålmodighet.


Kagena o Gikimoi Awi Tahuka de ibipipilo de lo ibilulugu yahino Unano, de Una ona wasiloha. 	 Og det kom blinde og halte til ham i templet, og han helbredet dem.


So maro o pusaka ma surati moi, komagena lo o jaji iqoqomaka gena idadi waasi, nakoso o au o haiwani yatotola gena ikopola waasi. 	 Derfor er heller ikke den første pakt blitt innvidd uten blod;


De awi toka gena igolo o Yesuska, la upa o daera magenenano wasisupu. 	 Og han bad ham meget at han ikke måtte drive dem ut av bygden.


So komagena Una woise de onaka wotemo, "Ngaroko una wopanyake, duma upa sidago de awi panyake magena una wosone. Hiwa! Komagena idadi ma ngale o Gikimoi Awi mulia wosimane o nyawaka, so de magena asa yanako Ngohi manena to Una Awi Ngopa lo aku de Ai muliaka." 	 Da Jesus hørte det, sa han: Denne sykdom er ikke til døden, men til Guds ære, forat Guds Sønn skal bli æret ved den.


He! Nikelelo. Ngohi manena kanaga o ngora ma simaka tomaokoye de tiniaso ngini. Ngohi tinidamaha la nakoso kanaga o nyawa o tahu ma rabaka Ai ili yoise de manga ngora yapelenga, de Ngohi isimaha towosa la tomatamiye de ngomi asa mioqo de miudo. 	 Se, jeg står for døren og banker; om nogen hører min røst og åpner døren, da vil jeg gå inn til ham og holde nattverd med ham, og han med mig.


Ngaroko komagena, ma ngale ngini tiniriwo lebelaha ngohi gena ka toohosi. 	 men å bli i kjødet er nødvendigere for eders skyld.


So o kia naga moi ngini nigolo de to Ngohi Ai ronga magena igogou Ngohi asa taaka." 	 Dersom I beder mig om noget i mitt navn, så vil jeg gjøre det.


Kagena de ngohi takelelo kali o ngoloto moi imatero de o kaca imaricapu de o uku. De kagena ma dateka o nyawa imaokoye o kecapi-kecapi yacohono, ona magenena o haiwani ilalago yakudoti de yaturaka, ma buturu yasisaka, de ma giki yatotulada de lo ma ronga ma gegeto gena ona yoholu yosinonako. 	 Og jeg så likesom et glasshav blandet med ild; og dem som hadde seiret over dyret og dets billede og dets navns tall, så jeg stå ved glasshavet med Guds harper i hånd;


So ngohi jai-jai o nyawa tasulo itagi la niaso ngona, de igogou ngona ani sininga qaloha sidago ngona nonena nahinoka. O orasi manena ngomi mingodu mimatolomuka o Gikimoi Awi simaka, la miise o kia o Jou wonisulo ngona nodedemo ngomika." 	 Derfor sendte jeg straks bud til dig, og du gjorde vel at du kom. Nu er vi da alle til stede for Guds åsyn for å høre alt som er dig pålagt av Herren.


Duma qangodu magena idadi waasi, de ngini asa nitago, de nisangisara, de lo ningaho o bi puji ma tahuka de o bi buika. De lo ngini asa ningaho o kolanoka eko o bobaretaka ma sababu ngini to Ngohi Ai nyawa nimomote. 	 Men før alt dette skjer, skal de legge hånd på eder og forfølge eder og overgi eder til synagoger og fengsler, og I skal føres frem for konger og landshøvdinger for mitt navns skyld;


Ai dodiao nipipiricaya, ngone de o Yesus Kristus nanga Jou pomarimoika de lo o Gikimoi Awi Gurumi wonasiputuru so pomatekedodara moi de moika, so ngohi tinibaja de togolo nginika, tanu ngini dede ngohi pomakomote pogolo o Gikimoika. Ma ngale ngohi gena hika o Gikimoika nigolo, 	 Men jeg formaner eder, brødre, ved vår Herre Jesus Kristus og ved Åndens kjærlighet at I strider sammen med mig i eders bønner for mig til Gud,


Ena gena, o Musa wotemo komanena, 'Done nia Jou Gikimoi asa witide to ngini nia nyawano de Una iwisulo la wahino nginika o nabi moi, koloko Una woisulo ngohi. So bilasu Awi demo qangodu nisigise, maro o kia ma nabi wotetemo nginika, la nimatoba de nimatoduba. 	 Moses har jo sagt: En profet, likesom mig, skal Herren eders Gud opreise eder av eders brødre; ham skal I høre i alt det som han taler til eder;


Ma orasi o Petrus de o Yohanes o bi nyawa magena ka yabobicarasi, de o Yahudika manga bi imam, de o Gikimoi Awi Tahu ma jojaga manga sahe moi una magena, de lo o Sadukika ma nyawa yahino onaka. 	 Men mens de talte til folket, kom prestene og høvedsmannen for tempelvakten og sadduseerne over dem;


De Una womitemo, "Awa, o kia nodupa." O awa muna magena motemo, "Ngohi ai dupa nakoso done ma orasi Ani pareta ma rabaka, tanu ai ngopa yasinoto manena moi womatami Ani girinaka de moi Ani gubalika la Ani horomati yamake." 	 Han sa til henne: Hvad vil du? Hun sa til ham: Si at disse mine to sønner skal sitte, den ene ved din høire og den andre ved din venstre side i ditt rike!


De o nyawa yoiise gena yangodu yohairani o sowohi manga jarita magegena. 	 Og alle som hørte det, undret sig over det som blev dem sagt av hyrdene;


Komagenali woleleleani moi kanaga o cala sinoto wamake, una magena lo waaka so o pipi ma dogo wamakeli o cala sinoto. 	 Likeså den som hadde fått de to; han tjente to til.


Kagena de o Yesus wodogore o toka magenaka wotemo, "Nomapopongo de nosupu o nyawa una manenano!" 	 Og Jesus truet den og sa: Ti og far ut av ham!


So kagena de una waaso o bi nyawa moi-moi yohahagi awi tuangika. Woqoqomaka witemo, 'Ani nagi ai tuangika gena o kiamoi.' 	 Og han kalte til sig hver især av sin herres skyldnere, og sa til den første: Hvor meget er du min herre skyldig?


de wotemo, 'Abram, hika la notagi kasi. Ani tona de lo ani ria de ani gianongoru yangodu nadongosa de nokahika o tona ma somoa moika, kanaga Ngohi asa tonisidumu ngonaka.' 	 og sa til ham: Dra ut fra ditt land og fra din slekt, og gå til det land som jeg vil vise dig!


So o nyawa yangodu magegena bilasu to ona manga soa de manga doku masireteka yakahika, la yasilefo de yaeto. 	 Og alle gikk for å la sig innskrive, hver til sin by.


Kagena de o Petrus wotemo, "Ce, Ananias! Qadoohaso nomasimaha o Iblis ani sininga yapareta la o Gurumi Qatetebi nowikulai so ani tona ma ija ma pipi ma sononga nadiahika. 	 Da sa Peter: Ananias! hvorfor har Satan fylt ditt hjerte, så du skulde lyve for den Hellige Ånd og stikke til side noget av pengene for akeren?


Awadede! O kiaso o orasi manena naga de ngohi o bi moi-moi itotiai tinisingangasuka, de ngini o orasi manena nitemo ngohi gena maro to ngini nia lawangi moi. 	 Så er jeg da blitt eders fiende ved å si eder sannheten!


Ngona ma orasi nomagohiduurusi gena, ngona masirete aku nomasidailako masirete la kiaka bato ngona nodudupa kagena ngona notagi. Duma igogou, done o orasi ma simaka de ngona asa niperekika, de ngona ani gia asa nosidoaka, ma ngale ani gia gena asa o nyawa yapilikuka de inituda, so ningaho o riho kiaka ngona nodudupa kawa." 	 Sannelig, sannelig sier jeg dig: Da du var yngre, bandt du selv op om dig og gikk dit du vilde; men når du er blitt gammel, skal du rekke ut dine hender, og en annen skal binde op om dig og føre dig dit du ikke vil.


Ngini niaaka ka o kia maro nia baba masirete waaka." De o Yahudika ma nyawa ona magena itemo kali, "Hiwa! Mia baba gena ka womatengo magena o Gikimoi. Ngomi manena Awi ngopa ma duhutu, upa notemo mia baba gena ma somoa moili." 	 I gjør eders fars gjerninger. De sa til ham: Vi er ikke avlet i hor, vi har én far, Gud.


De ngohi lo togolo tanu ngini aku nianako itiai, to Una Awi kuasa ma manara kanaga ngone popipiricaya bilasu pamalo, magena foloisi ilamo. O kuasa magena imatero de Awi kuasa foloisi ilalamo 	 og hvor overvettes stor hans makt er for oss som tror, efter virksomheten av hans veldige kraft,


De wotemo onaka, "Ngini nimodo ilamo! He! To ngini nia piricaya ka ma cunu." 	 Og han sa til dem: Hvorfor er I så redde? Hvorledes kan I være så vantro?


So upa he ngone pohairani, nakoso o Iblis awi nyawa wileleleani ona magena inasihaga so idadi maro o nyawa o Gikimoi wileleleani itotiai. Ma dodoguka, done asa ona yafanggali de o sangisara kiaka isitetero de to ona manga manara ma sopo. 	 derfor er det ikke noget stort om og hans tjenere skaper sig om til rettferdighets tjenere; men deres ende skal være efter deres gjerninger.


Sababu ma ngale o Yohanes awi sidapano de awi ngamo magegena ongo Herodias mitoosa, so o ngeko mosisari la ami edekati o Yohanes mowitooma, duma o Herodes iwijaga so o ngeko ihiwa. 	 Og Herodias bar hat til ham og vilde gjerne slå ham ihjel, men kunde ikke utvirke det.


Sababu nagoona o Gikimoi Awi demo yoise la manga siningaka imadiahi, done Awi demo magena de ma boloika ifoloi asa wasidogo manga siningaka la yosihoda itiai. Duma nagoona Awi demo gena yoholu, ngaroko Awi demo kanaga manga siningaka la ka ma cunu, done asa ka waqehe kali. 	 For den som har, ham skal gis, og han skal ha overflod; men den som ikke har, fra ham skal endog tas det han har.


Kagena o Derbe ma kotaka de o Paulus de o Barnabas o habari qaloloha isihabari sidago o nyawa yadala o Yesus wipiricayaka. Qabolo de ona imabulutu so yakahino kali o Listraka de lo o Ikoniumka, de asa itagi gila-gila o Antiokhia o Pisidia ma daeraka. 	 Og efterat de hadde forkynt evangeliet der i byen og gjort mange disipler, vendte de tilbake til Lystra og Ikonium og Antiokia,


To ngohi ai demo kanaga de ma ngale gena, o bi giki ma somoa de lo o ino o bi serika isusuba gena qadoohawa. 	 Hvad mener jeg altså? at det er noget avguds-offer til? eller at det er nogen avgud til?


Komagena so ma orasi he idumuka ngohi bilasu tosone maro o suba moi o Gikimoi Awi simaka. 	 For jeg ofres allerede, og tiden for min bortgang er forhånden.


De o Paulus wotemo, "Hiwa, ngohi manena ai sihino o Yahudika ma nyawa o Tarsusno gena o Kilikia ma daera ma kota ilalamoka. Nako qaloha, de noiriwo la noisimaha ngohi sutu tobicara o nyawa yadadala ona magenaka." 	 Da sa Paulus: Jeg er en jøde, fra Tarsus, borger av en ikke ukjent by i Kilikia; men jeg ber dig: Gi mig lov å tale til folket!


De lo bilasu niasigise nia gubernur, sababu ona gena nia kolano watideka la ma ngale ona magena yopareta, so o nyawa o dorou yaaaka gena yafanggali de o dorou de lo o nyawa o loha yaaaka gena yagiliri. 	 eller landshøvdinger som utsendinger fra ham til straff for ugjerningsmenn, men til ros for dem som gjør godt.


Ngone o nyawa kanaga gena nanga sininga ma rabaka o dorou ma dupa, so o nyawa gena yaakaka so aku ngini gena nianako ma diai. O bi nyawa kanaga manga siningaka o dorou komagena, so ona isundali de o nyafusu ma dorou yaaka, de o moi-moi qatotorou yodupa sidago lo manga rohe maro ka o haiwani so o maqe gena yodupa yaaka, 	 Men kjødets gjerninger er åpenbare, såsom: utukt, urenhet, skamløshet,


Komagena lo o bi kota o Sodom de o Gomora lo Una wasisa kali, ena gena wafanggali de o dorou sidago watupu so idadi lo o gaapoka, magena maro o sitiari moi o nyawa nagoona la yodupa yaaka o bi moi-moi Una wodudupawa. 	 og la byene Sodoma og Gomorra i aske og fordømte dem til undergang, og dermed har satt dem til et forbillede på de ugudelige i fremtiden,


Ma sababu magena, so Ngohi tinisingangasu nginika totemo, ngini asa nisone to ngini nia dorou ma rabaka, sababu nakoso ngini niopiricayawa o kia naga itototiai Ngohi tinidodedemo nginika, gena Ngohi manena o Salamati ma Kolano, nakoso magena ngini niopiricayawa, de igogou ngini done asa nisone de nia dorouka." 	 Derfor sa jeg til eder: I skal dø i eders synder; for tror I ikke at det er mig, da skal I dø i eders synder.


O Petrus de o Gurumi Qatetebi Awi kuasa qaasu-asu wipareta, de wosango wotemo, "Baba-baba, o Mahkamah Agama ningodu de lo o Israelka manga roriri. 	 Da sa Peter til dem, fylt av den Hellige Ånd: I folkets rådsherrer og Israels eldste!


Duma o Farisika ma nyawa o Yesus Awi kuasa gena yopiricayawa, de yotemo, "Icala! O Iblis, una magena o bi toka wakokolano, Unaka wihike o buturu la ma ngale o toka wodusu." 	 Men fariseerne sa: Det er ved de onde ånders fyrste han driver de onde ånder ut.


Moloqaka, de imatodoka idadi o kudoti ilalamo o sorogaka. O malaikat wopopareta moi, o Mikhael, de awi malaikat-malaikat imatekekudoti de o naga lo de ma malaikat-malaikat imakiriwo. 	 Og det blev en strid i himmelen: Mikael og hans engler tok til å stride mot dragen, og dragen stred, og dens engler.


O orasi magena o nyawa yasinoto o doro ma rabaka imatekemanara moi, de wimoi asa iwingaho de moili asa iwiqohaka. 	 Da skal to være ute på marken; en blir tatt med, og en blir latt tilbake.


Sababu o bobita magena ma ngale o ino paooqo eko o moi-moi o duniaka papapake gena igogou isisa gila-gilaka, de ma sihino ka cawali o nyawa manga sulo de manga dodoto. 	 - ting som dog alle sammen er bestemt til å fortæres ved bruken - efter menneskenes bud og lærdommer,


Ilaha! Ngini gena o Musa winisulo nia ngopa yanau bilasu niasuna, ma sababu magegena so ngaroko o Sabat ma wange lo asa nia ngopa ka niasuna. Gena ngaroko o suna magena igogou ma sihino gena o Musano qasowo, duma iqomaka nia ete de nia topora gena o Abrahamno. 	 Moses har gitt eder omskjærelsen - ikke så at den er fra Moses, men fra fedrene - og I omskjærer et menneske på sabbaten;


Kagena de ma ngale o Yesus o Sabat ma wange de asa o nyawa wasiloha, so o puji ma tahu wapopareta una magena witoosa de wotemo o nyawa o puji ma tahuka, "Kanaga o wange butanga ngone pomanara. So o wange ma somoa moika de ngini niahino la nigolo winisiloha, upa o Sabat ma wangeka bai!" 	 Da tok synagoge-forstanderen til orde - han var vred over at Jesus helbredet på sabbaten - og han sa til folket: Det er seks dager til å arbeide i; kom derfor på dem og la eder helbrede, og ikke på sabbatsdagen!


Ona isingangasuka, duma manga demo gena Awi muri-muri ona magena asa yopiricayawa, itemo manga demo gena cawali manga ade-ade masirete so itiaiwa. 	 og deres ord syntes dem å være løs tale, og de trodde dem ikke.


O nyawa yosigogigise Awi dodoto magena yangodu yohairani, sababu Una wodoto de o Gikimoi wikuasaka, de imaketerowa de o Yahudika ma bi guru agama manga dodoto. 	 Og de var slått av forundring over hans lære; for han lærte dem som en som hadde myndighet, og ikke som de skriftlærde.


Ngini magegena o Gikimoi winihihirika so nidadi to Una Awi nyawa masirete wadododara, so de nia sininga qamomuane gena tanu ngini nimatekegalusiri moi de moika, de niadupa o loha nimatekekagaka, de nia sininga qamuuqu moi de moika de nia sabari lo ilamo. 	 Iklæ eder da, som Guds utvalgte, hellige og elskede, inderlig barmhjertighet, godhet, ydmykhet, saktmodighet, langmodighet,


Ma moili yooqowa de youdowa ma orasi, so o Yohanes Wooosi awi nyawa wimomote de o Farisika ma nyawa ona lo yooqowa de youdowa. Mutuwade o nyawa yahino o Yesuska, yosano itemo, "Baba, o Yohanes Wooosi awi nyawa wimomote de o Farisika ma nyawa yooqowa de youdowa, duma qadoohaso to Ngona Ani muri-muri gena ka ioqo de lo iudosi." 	 Og Johannes' og fariseernes disipler holdt faste, og de kom og sa til ham: Hvorfor faster Johannes' disipler og fariseernes disipler, men dine disipler faster ikke?


Mutuwade ngohi bilasu o Epafroditus gena towisigiliho qacapati nginika, la ma orasi ngini niwikelelo de nia sininga asa ifoloi isanangi de ngohi lo ai sininga ma beleso foloi isiguui. 	 Derfor sender jeg ham dess snarere, forat I kan glede eder ved å se ham igjen, og jeg være mere fri for sorg.


o Asyer, o Naftali, o Manasye, 	 av Asers stamme tolv tusen, av Naftali stamme tolv tusen, av Manasse stamme tolv tusen,


O gianongoru nipipiricaya, ngohi tositatapuka ma ngale o Yahudika ma nyawa yasowo lo manga sininga isisaraha o Gikimoika, so upa lo pasulo o bi bobita moi-moi qangodu magena yamote, duma bilasu paqohaka. 	 Derfor mener jeg at vi ikke skal gjøre det tungt for dem av hedningene som omvender sig til Gud,


Ai dodiao nipipiricaya, ngaroko upa he komagena. So ka idadi o Gikimoi Una magena ngone powipiricayaka, de Una wanakoka to ngomi mia demo nginika magena lo aku niopiricaya. Ngomi mia sininga gena ipeluwa, so idadiwa ma moi mitemo, "Komagena," de ma moili mitemo, "Komagenawa." 	 Så sant Gud er trofast: mitt ord til eder er ikke ja og nei!


Kagena de ona o deruno isupu so o nyawa Una wikelelo, de gila-gila winako. 	 Og da de gikk ut av båten, kjente folket ham straks igjen,


So Una de Awi muri-muri itagi idola o tala moiye, so kagena ma ngunu moi ma pidoka de ona kagena igogeku. 	 Men Jesus gikk op i fjellet, og han satte sig der med sine disipler.


Kagena de Una o anggur ma udo-udo waqehe de Awi sukuru idola o Gikimoiye. De o udo-udo magena wahike Awi muri-murika, de wotemo, "Ningodu niudo kasi. 	 Og han tok en kalk og takket, gav dem og sa: Drikk alle derav!


De yasibodito ilamo o bi ngopeqeka yatotilibuka de o bi awa la manga ngopa ka yasusususi. Kodo! Isusa ona yoloqa. Sababu igogou asa idadi o sangisara ilalamo o Gikimoino o doku qangodu de lo ma nyawaka. 	 Men ve de fruktsommelige, og dem som gir die, i de dager! for stor nød skal være på jorden, og vrede over dette folk,


Nakoso kanaga o bobita o Gikimoino so Una wotemo nanga sininga itiai Unaka gena, iqomaka o Musa walefoka itemo, "O nyawa la kanaga o bobita gena yaaka itiai, ona magena asa o oho ka sidutu ikakali yamake." 	 For Moses skriver om rettferdigheten av loven: Det menneske som gjør disse ting, skal leve ved dem;


O wange moika, de o Yohanes wooosi awi nyawa wimomote yamuruo naga de lo o Yahudika ma nyawa moi imatekesikoholu ma ngale o Yahudika ma nyawa manga adati de manga galepu, gena idodooha bilasu yatiodo kasi de asa manga sininga qatebi o Gikimoi Awi simaka. 	 Det blev nu en trette mellem Johannes' disipler og en jøde om renselsen,


De lo o dodoto itotiai ma ngale ma Kristus gena yodotowa. Ma Kristus Una magena kanaga o nyawa iwipipiricaya yangodu ona wapareta, so o Gikimoi Awi simaka aku ona imatekerimoika de lo o moi-moi itetero de itotiai foloisi yaaka. Gena imatero maro o nyawa moi manga sahe kanaga manga rohe qaasu-asu yapareta, so aku yapalihara de o bobolo imasigocoho lo qaputuru sidago ifero qaloha. 	 og ikke holder fast ved hovedet, hvorfra hele legemet, hjulpet og sammenføiet ved sine ledemot og bånd, vokser Guds vekst.


O Gikimoi ngini winisitatapu maro Awi nyawa la ngini dede nanga Jou Yesus Kristus nimatekerimoika, Una gena aku niwipiricaya igogou, sababu Una aku winijaga ka komagenaka. 	 Gud er trofast, han ved hvem I blev kalt til samfund med hans Sønn, Jesus Kristus, vår Herre.


De to ngomi mia dorou tanu nosiapongu, sababu ngomi lo o nyawa manga dorou gena miasiapongu. Upa nosimaha la o dorou imibaja ngomika.' " 	 og forlat oss våre synder, for også vi forlater hver den som er oss skyldig; og led oss ikke inn i fristelse; men fri oss fra det onde.


Ma tuangi gena wotemo, 'Igogou qaloha! Ngona manena noleleani nokaeli de qaloha. Ma ngale ngona o kia naga ma cunu gena aku naaturu nokaeli, so ngohi lo asa tonitide la o kia naga foloi ilamo ngona najaga. Nahino la o nali ma rabaka nogoge dede ngohi.' 	 Hans herre sa til ham: Vel, du gode og tro tjener! du har vært tro over lite, jeg vil sette dig over meget; gå inn til din herres glede!


Duma una asa he winako kawa, sababu ma orasi o Yesus wisiloha gena, to Una Awi ronga wodedemo waasi de wotagi womasicapu o nyawa yadadala manga sidongirabaka. 	 Men han som var blitt helbredet, visste ikke hvem det var; for Jesus hadde trukket sig tilbake, da det var meget folk på stedet.


Kagena yahika de o Yesus wotemo Awi muri-murika, "Ngini ningodu manena done niloqa so Ngohi nidongosaka, sababu kanaga o Gikimoi Awi Jaji ma Buku ma rabaka asa isilefoka wotemo, 'Ngohi asa ma sowohi towitooma so ma duba iloqa imakokitingaka.' 	 Og Jesus sa til dem: I skal alle ta anstøt; for det er skrevet: Jeg vil slå hyrden, og fårene skal adspredes.


Komagena lo ngini bilasu nimajaga nisidodiahi la Ngohi nidamaha, sababu ngini nianakowa ma orasi muruoka de Ngohi o Nyawa ma Duhutu asa tomasidiado." 	 Vær da også I rede! for Menneskesønnen kommer i den time I ikke tenker.


O orasi o Roti ma Ragi Ihihiwa ma Rarame imasidiadoka, de o wange ma nonomaka magena o Paskah ma duba-duba ma goho yatola. 	 Så kom de usyrede brøds dag, da påskelammet skulde slaktes.


O orasi magena o nyawa yadala imatamiye de o Yesus Una ma dongirabaka, so yotemo, "Tabea, Baba, Ani awa de Ani gianongoru ona inisari Ngona, ona kadoke naga ma duduka itamaha bai!" 	 Og folket satt omkring ham, og de sa til ham: Se, din mor og dine brødre er utenfor og spør efter dig.


La ona yasinoto kagena yaado o Betlehemka, de ongo Maria ami orasi imasidiado, 	 Men det skjedde mens de var der, da kom tiden da hun skulde føde.


So kagena de ma orasi o nyawa yangodu o kota marabaka yogiise o demo magena, de ona ikalala de imagogora hika de hino iwidolomu, so o Paulus iwisoroma de iwililia o Gikimoi Awi Tahu ma lolohano wisisupu, de gila-gila ma ngora yaperesuka, la upa sidago o nyawa yadadala o gangamo isigoko o Gikimoi Awi Tahu ma lolohaka. 	 Det blev da et opstyr i hele byen, og folket flokket sig sammen, og de grep Paulus og slepte ham utenfor templet, og straks blev dets dører lukket.


Kagena de o Yahudika ma nyawa magena itemo Unaka, "Ilaha! Nakoso komagena, de igogou Ngona magena nikokitoka. O Abraham una wosone de o Gikimoi Awi nabi-nabi yangodu lo isone. De idodooha so Ngona kanena nomisingangasu notemo, nakoso o nyawa nisigise Ngona de ona asa isonewa. 	 Jødene sa til ham: Nu skjønner vi at du er besatt. Abraham er død, og profetene likeså, og du sier: Om nogen holder mitt ord, skal han aldri i evighet smake døden!


de wotemo, "O Gikimoi Awi Jaji ma Buku ma rabaka isilelefo Una wotemo komanena, 'To Ngohi Ai tahu manena idadi o bi nyawa manga riho moi la kanena isuba de isumbayang Ngohika.' De qadoohaso ngini niaaka ikokokoora manga dodutulu ma riho. Ce!" 	 og han sa til dem: Det er skrevet: Mitt hus skal være et bedehus. Men I har gjort det til en røverhule.


De lo nako ngini o Kapernaumka ma nyawa, gena idodooha. Ngini nitemo o Gikimoi asa ngini winitide de winisihie. We! Komagenawa bai! Duma ngini asa winiumo o narakaku." 	 Og du, Kapernaum, som er blitt ophøiet like til himmelen! like til dødsriket skal du bli nedstøtt.


Nakoso ma ngale Ngohi manena, Ngohi asa togolo Ai Babaka, la ma ngale ngini Una asa winihike o Dagali moili, la wogoge dede ngini so winisiputuru ka sidutu ikakali. 	 og jeg vil bede Faderen, og han skal gi eder en annen talsmann, forat han kan være hos eder evindelig,


So ngaroko o nyawa magena iliho manga tahu moi-moika, duma o Yesus asa wotagi o Zaitun ma Talaka womasidodogu. 	 Men Jesus gikk til Oljeberget.


Komagena so Ngohi totemo nginika, o kaya o dunia manenaka ngini bilasu niapake la o nyawa niariwo, ma ngale ma orasi done o kaya magena isisaka, de ngini manena asa niqehe qaloha o riho ikokakalika kagena o sorogaka. 	 Og jeg sier eder: Gjør eder venner ved den urettferdige mammon, forat de, når den svikter, må ta imot eder i de evige boliger!


De Una wotemo onaka, "O susa de o sangisara tamake waasi de Ngohi foloi todupa tooqo o Paskah ma ino manena dede ngini. 	 Og han sa til dem: Jeg har hjertelig lengtet efter å ete dette påskelam med eder før jeg lider;


De ma ngeko ma duuruka manena gena aku patailako de panako igogou o nyawa moi awi dodoto ma sihino o Gikimoi Awi Gurumino eko qasowo: Nakoso o nyawa la kanaga yotemo o Yesus Kristus wahino de womasitero maro o nyawa moi gena, igogou ona magena manga dodoto ma sihino o Gikimoino. 	 På dette skal I kjenne Guds Ånd: Hver ånd som bekjenner at Jesus er Kristus, kommet i kjød, er av Gud;


Komagena lo nia sininga. So bilasu nimasidodiahi! Nakoso o Jou Awi nita kanaga nia sininga yosidisiwaka, de upa sidago ngini masirete niaaka so nia sininga qapuputu kali. 	 Se derfor til at lyset i dig ikke er mørke!


Ngohi todupa o Makedonia ma daeraka takiloli kagena takurumi. Qaboloka, de ngohi asa tahino nginika. 	 Jeg kommer til eder når jeg har reist igjennem Makedonia; for Makedonia reiser jeg igjennem;


Ai dodiao nipipiricaya, ngini kanaga nimuruo naga asa niacawaro qaloha de lo nianako o loha moi-moi maro o kia la bilasu paaka de o dorou moi-moi maro o kia la upa paaka. So ngini bilasu o loha moi-moi niaaka de niasikelelo gena to ngini nia sininga qamuuqu o nyawaka so igogou ngini nicawaro. 	 Hvem er vis og forstandig blandt eder? Han vise ved god ferd sine gjerninger i visdoms saktmodighet!


Ngohi manena o nahadi moi o wange sinoto tooqowa de toudowa, de lo ai moi-moi kanaga ngohika magena taregu mogiowoka so o regu moi gena tosisuba Ngonaka.' 	 Jeg faster to ganger om uken, jeg gir tiende av all min inntekt.


Komagena ma deka una wasihaga onaka de to una awi gomahate, so o nyawa ona magena wisigise unaka. 	 Men de gav akt på ham fordi han i lang tid hadde satt dem i forundring ved sine trolldomskunster.


Awi jaji ma borua gena takeleloka, de kagena o dipaka o kia naga moi ihahairani, ena gena o nonako ilalamo moi, asa isimane so takeleloka. O nonako ilalamo magena kanaga o ngopeqeka momatengo gena o wange imisaono so ma siwa koloko momasibajuka. De o ngoosa gena to muna ami qohu ma litimika, de ami saheku o ngoma ngai mogiowo de sinoto gena imisimahkotaka. 	 Og et stort tegn blev sett i himmelen: en kvinne, klædd med solen, og månen under hennes føtter, og på hennes hode en krone av tolv stjerner,


Ma orasi o nyawa manga dala ifoloi idogo imatolomu o Yesuska, de Una wosidofa wotemo, "Ce! Ngini o bi nyawa o orasi manena gena o nyawa ma dorou ningodu. Ngini nigolo Ngohi taaka o nonako nginika? Toholu! Ngaroko nigolo lo Ngohi taakawa o nonako maro komagena ma meta o nyawa ngini manenaka, ka cawali o nonako moi maro iqoqomaka o kia idadadi ma nabi Yunuska. 	 Da nu folket strømmet til, tok han til orde: Denne slekt er en ond slekt; den krever tegn, og tegn skal ikke gis den, uten Jonas' tegn.


De o bi nyawa ileleleani ona magena bilasu manga peqeka ka imatengo de upa o ngopeqeka ma somoa yadupali, de lo bilasu manga ngopa-ngopa de manga tahu ma raba yaaturu qaloha. 	 Menighets-tjenerne skal være hver én kvinnes mann og styre vel sine barn og sine egne hus.


O bi cocatu gena kanaga ma bio idala, duma qangodu magena ma sihino ka womatengo o Gurumi Qatetebino. 	 Det er forskjell på nådegaver, men Ånden er den samme;


De ngini mia dodiao ningodu nipipiricayaka, upa sidago nia sininga qaceke so o moi-moi itotiai gena he niodupa kawa niaaka. 	 Men I, brødre, bli ikke trette av å gjøre det som rett er!


So ma ngale o bi bobita o Musa wosilelefoka de lo o bi imam o Lewi awi ngopa de awi danoku gena qangodu yatagalika, magena kanaga isikelelo ifoloi, sababu kanaga o orasi manenaka o imam moi imatero maro o Melkisedek, ena gena, Una o Lewi awi ngopa de awi dano moiku wisowo. 	 Og enn mere klart er det når det opstår en annen prest efter Melkisedeks vis,


De lo Ai Baba Una Ngohi woisuloka so tahino, Una masirete lo o bi moi-moi ma ngale Ngohi gena wosingangasu qaboloka. Duma ma ngale Ngohi woisusuloka la tahino gena ngini manena nipiricayawa, so ngini lo ma moi waasi Ai Baba Awi ili niise de Awi jamani lo niakelelowa, eko Awi demo ma ngale lo nia sininga ma rabaku gena iwosawa. 	 og hans ord har I ikke blivende i eder; for den han har sendt, ham tror I ikke.


Qabolo de toise kali o bi dodadi yangodu bai ona o sorogaka, bai ona o duniaka, bai ona o sone ma rihoka de bai lo ona o ngolotoka, ona o dunia ma sigilolika gena yangodu-ngodu inyanyi itemo, "Hino la ngone Una womatetengo o pareta ma kursika de lo Una o Duba ma Goho gena Manga ronga de lo Manga kuasa posilamo, de Onaka pasihoromati, de lo nanga sukuru patide ka sidutu ikakali." 	 Og hver skapning som er i himmelen og på jorden og under jorden og på havet, og alt det som er i dem, hørte jeg si: Ham som sitter på tronen, og Lammet tilhører velsignelsen og æren og prisen og styrken i all evighet.


"Ngohi todoto nginika, nako ngini o nyawa moi kanaga de ani dodiao wopipiricaya moi o dorou waaka ngonaka, de notagi bato unaka de ngini ka nisinoto nimatingaka, de awi sala nosidumu la nowisitiai. De nakoso ani demo wamote de waqehe, aku nia rimoi gena qaloha kali. 	 Men om din bror synder mot dig, da gå bort og irettesett ham i enrum! hører han på dig, da har du vunnet din bror;


Duma o ngopa yamake waasi, de ma nongoruku magena wosone kali. Komagena idadi de imaaka imakoketero sidago ma nongoru yaruwange, de itagi gila-gila sidago ma bati awi gianongoru yatumudingi ma kawi ma mata-mataka. 	 Likeså den annen og den tredje, like til den syvende.


de wotemo, "Nihike ngohika o buturu magena, la ngohi lo aku ai gia tahado nagoonaka bato, so o nyawa ona magenaku o Gurumi Qatetebi wowosa." 	 Gi også mig denne makt at den som jeg legger mine hender på, må få den Hellige Ånd!


So o Efesuska ma nyawa imakangamo qaboloka, de o Paulus o nyawa ipipiricaya kagena watolomuno, de awi siduduga ma demo wahikeka de womasiloloa onaka, so qabolo de una wotagi womajoboli o Makedoniaka. 	 Da nu opstyret hadde lagt sig, kalte Paulus disiplene til sig og for mante dem og bød dem farvel; så drog han avsted for å fare til Makedonia.


De lo kanagali o Yesus, wisiaso o Yustus, una asa awi salam wosidingo nginika tanu nimakamake kali. So ma ngale o nyawa la manga dupa o Gikimoi wapareta gena, kanaga to ngohi ai dodiao mimomanara de nakoso mia sidongirabaka gena cawali ka yaruwange ona magena o Yahudika ma nyawa. De ona magena kanaga ngohi ai sininga ifoloi isiputuru. 	 og Jesus med tilnavnet Justus; iblandt de omskårne er disse de eneste medarbeidere for Guds rike som er blitt mig en trøst.


O bi dorou qangodu kiaka ibabao to ona manga sininga ma rabano, magena idadi o nyawa ona magena yasitorou o Gikimoi Awi simaka." 	 Alle disse onde ting kommer ut innenfra og gjør mennesket urent.


Komagena so done ma orasi Ngohi todadi o Kolano to Ngohi Ai pareta ma rabaka, de ngini lo asa nikoro la nioqo de porarame dede Ngohi, de lo asa nimatamiye o bi pareta ma kursika ma ngale o Israelka manga soa yamogiowo de sinoto gena niapareta." 	 så I skal ete og drikke ved mitt bord i mitt rike, og sitte på troner og dømme Israels tolv stammer.


Ma orasi ngone kagenasi pomasitero maro pososone, sababu podupa nanga sala de nanga dorou ma rabaka pogoge, de ma sihino ma Kristus Una magena wonatupu so ngone wonasioho kali. So ka cawali o Gikimoi Awi laha so ngone aku nanga dorouno wonasisalamati. 	 gjort oss levende med Kristus, enda vi var døde ved våre overtredelser - av nåde er I frelst -


To ngohi ai demo nginika, magena maro o bi sulo ma demo gena hiwa. Ai ngale gena, ngini tinisingangasu ona magena o Makedoniaka manga dodara gena igogou ilamo, kiaka manga roriwo o pipi ikaeli yahike o nyawaka, la ma ngale ngohi aku tanano nakoso igogou ngini lo o nyawa niadodara. 	 Dette sier jeg ikke som et bud, men ved andres iver vil jeg også prøve ektheten av eders kjærlighet.


Qabolo de takelelo o malaikat moili o sorogaku woutili. Una wikuasa ilamo, de to una awi nita ileto-leto sidago lo o duniaku yodisiwa. 	 Derefter så jeg en annen engel stige ned fra himmelen; han hadde stor makt, og jorden blev oplyst av hans herlighet,


Ngini o Korintuska he ningodu una gena niwifanggali qabolo de o dorou. So o orasi manena de ngohi totemo nginika nia fanggali unaka gena iadoka. 	 Det er nok for ham med den straff han har fått av de fleste,


Duma nako ma Kristus gena, upa ka o leleani moi, Una he o Gikimoi ma Ngopa la kanaga waaka wokaeli o Gikimoi Awi tahu ma raba magena waaturu. De ngone gena to Una Awi tahu ma raba moi, hitilahi nanga siningaka asa pobarani pomasigocoho qaputuru la powingongano ma Kristuska. 	 men Kristus som Sønn over hans hus, og hans hus er vi, såfremt vi holder vår frimodighet og det håp som vi roser oss av, fast inntil enden.


Kagena de o malaikat ma somoa moili ma sinotoka magena wahino wotuuruno, de wotemo, "He! O Babel o kota ilalamo gena asa he iwaroka. Sababu o kota ma nyawa yangodu gena o nyafusu ma dorou yaakaka, ma ngale magegena o bi soa qangodu ma bi nyawa lo yodupa yaaka gena, maro o nyawa yodupa o dalu yaudo sidago manga dodiao lo yadaluka." 	 Og atter en annen engel fulgte efter og sa: Falt, falt er Babylon, den store, som har gitt alle folk å drikke av sitt horelevnets vredesvin.


De o nyawa nagoona o Iblis wimomote gena yatodamatoko de itemo igogou ona gena o Yahudika ma nyawa, ena momongo ona o Yahudika yasowo, ona magena asa Ngohi tasulo la bilasu yahika nginika. De to ngini nia simaka bilasu ona ibukuku, de ona asa yanako gena igogou-gogou Ngohi manena tinidodara nginika. 	 Se, jeg lar nogen av Satans synagoge komme, av dem som sier de er jøder, og ikke er det, men lyver. Se, jeg vil gjøre så at de skal komme og falle ned for dine føtter og kjenne at jeg har elsket dig.


De ona yadadala o Yerusalemka, ona magena iwisasari Una gena, imatotolomu o Gikimoi Awi Tahuka de imatekededemo, "Idodooha niafikiri. O Yesus gena asa Una wahino, eko hiwa. Nagala Una asa woholu nanga rarame wamote." 	 De lette da efter Jesus, og talte sig imellem mens de stod i templet: Hvad tror I? kommer han slett ikke til høitiden?


De ma boboloika, o Gikimoi lo wodupa winiriwo itiai nginika de lo o nyawa ma somoali ningodu winihihirika, kiaka nagoona o putu de o wange igolo ikaeli Unaka. Igogou, Una ma orasi asa wodamahawa, 	 Men skulde da ikke Gud hjelpe sine utvalgte til deres rett, dem som roper til ham dag og natt, og er han sen når det gjelder dem?


So kagena de o Yesus asa wosango unaka wotemo, "Igogou! O nyawa yaaku waasi o Gikimoi Awi pareta ma rabaka iwosa, ka cawali ona nagoona de o ake de lo o Gikimoi Awi Gurumi yasibuo kasi. 	 Jesus svarte: Sannelig, sannelig sier jeg dig: Uten at nogen blir født av vann og Ånd, kan han ikke komme inn i Guds rike.


Duma igogou manga sininga ma edekati o Yesus wanako so wotemo, "Tosiade, nakoso o kolano moi de awi doku-doku, eko lo o tahu ma raba moi la ona magena kanaga imakitinga, cawali o putu de o wange imatekekokangamo, de ma ngale ona manga rimoi gena asa ibiau so isisa. 	 Men da han visste deres tanker, sa han til dem: Hvert rike som kommer i strid med sig selv, legges øde, og hus faller på hus.


De lo nakoso o riho moika la nitulu, de iniholu sidago nia demo magena lo yoise iholu, o riho magena niodongosa. Duma nia qohu ma gaapo niapari kasi la imaaka o nonako moi onaka, igogou ona magena de manga fajaka o Gikimoi Awi simaka. 	 Og om nogen ikke tar imot eder og ikke hører på eders ord, da gå ut av det hus eller den by, og ryst støvet av eders føtter!


Duma o nyawa ma dorou moili una magena awi dodiao gena wisidapano, wotemo unaka, "Awadede! Bilasu ngona nowimodo o Gikimoika. Ngona lo nisisala so nitooma maro Una. 	 Men den andre svarte og irettesatte ham og sa: Frykter du ikke engang for Gud, du som dog er under samme dom?


So nakoso nanga rohe gena kanaga o bobolo ka imatengoka, de magena o rohe qasowo bai! 	 Var de derimot alle ett lem, hvor blev det da av legemet?


So hika nia lawangi niorisima qaputuru bai! De o Gikimoi Awi kudoti ma bi dahe moi-moi gena bilasu nimasidailako la nikudoti. So ngini bilasu o dodoto itotiai gena niacoho qaputuru, magena maro nia doi ma bobiliku. Ngini bilasu o moi-moi o kia itotiai gena niaaka, magena maro nia baju besi la nimasijaga ma ngale upa nitura. 	 Så stå da omgjordet om eders lend med sannhet, og iklædd rettferdighetens brynje,


Mutuwade o Petrus kudahu wouti de wotemo ona magenaka, "O nyawa moi niwisasari gena ngohi manena qabolo. So kanena niahino gena nidooha." 	 Da gikk Peter ned til mennene og sa: Se, jeg er den som I leter efter; hvad er årsaken til at I er kommet hit?


So mianako igogou o Gikimoi ngini winihirika, sababu maro iqomaka nanga Jou de Awi nalika de maro ngomi lo iqoma de mia nalika, komagena ngini lo ma orasi o habari magena niaqeheka. Ngaroko o nyawa asa ngini nisisangisara, duma ngini de o Gurumi Qatetebi ma buturu so ngini lo de nia nalika. 	 og I blev efterfølgere av oss og av Herren, idet I tok imot ordet under megen trengsel med glede i den Hellige Ånd,


Duma ma orasi Ngohi manena tooho kali isosone manga sidongirabano, de Ngohi asa totagi toqoma de ngini o Galilea ma tonaka." 	 Men når jeg er opstanden, vil jeg gå i forveien for eder til Galilea.


Ma ngale wosasi komagena, so o Abraham wodamaha de awi sabari sidago o kia naga o Gikimoi wijajaji unaka gena asa wamakeka. 	 og da han således hadde ventet tålmodig, opnådde han det som var lovt.


(Bilasu tonisingangasu kasi ngonaka ma ngale ani poko gena kanaga masoa-masoa de asa qasiri, so upa ka o ake naudo, duma o anggur lo sutu naudo la aku nisiloha kali.) 	 Drikk ikke lenger bare vann, men nyt litt vin for din mave og dine jevnlige sykdommer.


Kagena de o ngopa magena witago so witoomaka. De lo awi bake magena ona yaumo o raki ma duduka." 	 Og de tok og slo ham ihjel, og kastet ham ut av vingården.


So Una wotemo onaka, "O kia ngini niananakowa sidago o orasi manena, o Gikimoi winihiri la winihike o ade-ade ma ngale, so qangodu aku nianako ma ngale idodooha Una wokolano de wopareta. Duma nakoso o nyawa Ngohi imomote waasi la tadoto bilasu de Ai ade-ade. 	 Og han sa til dem: Eder er Guds rikes hemmelighet gitt, men til hine som er utenfor, sies det alt sammen i lignelser,


O Nahadi ma wangeka o goginita nosi o wange asa ibao, de ongo Maria Magdalena motagi o boosuka, duma kagena momasidiado, de makelelo o teto ilalamo gena he ilolo imatingaka. 	 Men på den første dag i uken kom Maria Magdalena tidlig til graven, mens det ennu var mørkt, og hun så at stenen var tatt bort fra graven.


Ma ngale ona magena manga piricaya so o Yerikho ma doku ma boberesu o wange tumudingi ma deka yogiloli sidago lo ma boberesu gena asa irubaka. 	 Ved tro falt Jerikos murer, da de hadde gått omkring dem i syv dager.


O orasi manenaka o kia naga ngone pakokelelo gena imatero maro o nyawa moi kanaga awi bio o kasinangaka wanano duma qamarasa. Duma o orasi ma simaka ngone done asa pakelelo itiai, imatero maro o nyawa imarisimano so imatekekelelo. O orasi manenaka o kia naga ngohi tanako gena de ma bati so qaasu-asu waasi, duma o orasi ma simaka done ngohi asa o bi moi-moi qangodu tanako igogou, imatero maro o Gikimoi ngohi woinako igogouka. 	 For nu ser vi i et speil, i en gåte; men da skal vi se åsyn til åsyn; nu kjenner jeg stykkevis, men da skal jeg kjenne fullt ut, likesom jeg også fullt ut er kjent.


De nitemo ngini igogou nianako idodooha o nyawa Una iwinako waasi gena niadoto, maro o nyawa ipipilo niatuda. Komagena lo ma ngeko idodooha so aku Una iwinako gena onaka niasikelelo, maro o nita moi o nyawa o bubutu ma rabaka yadisiwa. 	 og trøster dig til å være en veiviser for blinde, et lys for dem som er i mørke,


Sababu o Demas winyafusu ilamo o bi moi-moi o duniaka kiaka o Gikimoi wodudupawa, so una ngohi woidongosaka de wotagi o Tesalonika ma kotaka. De o Kreskes una magena lo womajoboka la wotagi wosihabari o Galatia ma daeraka, de o Titus womajoboka la wotagi wosihabari o Dalmatia ma daeraka. 	 For Demas forlot mig, fordi han fikk kjærlighet til den nuværende verden, og drog til Tessalonika, Kreskens til Galatia, Titus til Dalmatia;


Sababu ngohi tanako iteka kawa de ngohi asa tosone, maro nanga Jou Yesus Kristus woisingangasu qabolo ngohika. So magena ngohi tamalo ma orasi ngohi ka toohosi de igogou ngohi tinidedemoli ma ngale tinisigaro nginika o hali magena bilasu niososininga. 	 for jeg vet at nedleggelsen av min hytte kommer brått, som og vår Herre Jesus Kristus varslet mig.


Ngona gena, o orasi ma cunu naaka so manga kuasa gena sutu ikurangi de o malaikat. Ngona gena nasihoromati de nahike o kuasa de o mulia. 	 Du gjorde ham lite ringere enn englene; med herlighet og ære kronte du ham, og satte ham over dine henders gjerninger;


De kanaga lo o Farisika ma nyawa de lo o imamka ma bi sahe asa isibeseso itemo, "Nakoso ngini o Yesus niwikelelo, de bilasu ngini jai-jai nimidedemo ngomika, la Una aku ngomi miwitago." 	 Men yppersteprestene og fariseerne hadde påbudt at om nogen fikk vite hvor han var, skulde han melde det, så de kunde gripe ham.


Kagena de Una o bi ngopa magena watoti de Awi gia wasipaqa manga sabiku, so wogolo tanu o Gikimoi Awi laha wasicatu onaka. 	 Og han tok dem i favn og la sine hender på dem og velsignet dem.


Duma igogou Una winiwosawa, so winihike o muura o dipaku de o sopo o tonaye wosioho o musung ma orasika, ma ngale o ino winihike so nia sininga qamagawe, de komagena o loha moi-moi waaka ma ngale winisimane nginika igogou Una kanaga dede ngini." 	 enda han ikke lot sig uten vidnesbyrd, idet han gjorde godt, gav eder regn og fruktbare tider fra himmelen, og mettet eders hjerter med føde og glede.


Nakoso o dodiao o Jou Yesus wipiricayaka de ona yosusa, sababu manga alamu ikurangi so o nyawa yahoromatiwa, ona magena bilasu yanali. Sababu igogou o Gikimoi Awi simaka o nyawa ona magena ka yolamo. 	 Men den ringe bror rose sig av sin høihet,


Qabolo de Una wotemo onaka, "Manena o kia naga tinisingangasu nginika, ma orasi iqomaka de Ngohi kanaga dede nginisi. O bi moi-moi ma ngale Ngohi, kiaka o Jou Awi bobita o Musa de lo o bi nabi ma somoa isilelefo ma Buku ma rabaka de lo o Mazmur ma Bukuka gena, qangodu bilasu isiganapu." 	 Og han sa til dem: Dette er mine ord som jeg talte til eder mens jeg ennu var hos eder, at alt det måtte opfylles som er skrevet i Mose lov og profetene og salmene om mig.


Niosininga lo o kia naga isilelefo o Gikimoi Awi Jaji ma Buku ma rabaka, gena o Sabat ma wange isigeto de o bi imam o Gikimoi Awi Tahuka yomanara duma ona yasisalawa. 	 Eller har I ikke lest i loven at prestene på sabbaten vanhelliger sabbaten i templet og er dog uten skyld?


"Ngini ningodu nianakoli gena iqoqomaka kanaga nia dodoto manena isingangasu qabolo nia ete de nia toporaka. Ena gena, 'Nia jaji upa niatilaku. O kia naga moi ngini nijaji de nisasika o Jou Awi simaka bilasu niaaka de niaganapu.' 	 Atter har I hørt at det er sagt til de gamle: Du skal ikke sverge falsk ed, men du skal holde dine eder for Herren.


O Jou Awi bobita, kiaka itemo o nyawa ma dorou bilasu de o Gikimoi imakitinga, gena wagarade o teto ma qokuka de wihike o Musaka. O orasi magenaka de o Gikimoi Awi kuasa kanaga o Musa awi bioka yodisiwa, so ngaroko ma nita gena isolano imehe-mehe so ikurangi sidago irongo, duma awi bio ma leto magena o bi Yahudika ma nyawa yaakuwa yanano. So nako komagena, ma orasi o bi bobita o Musa wamakeka kanaga o Gikimoi Awi kuasa lo yakeleloka, 	 Dersom da dødens tjeneste, som med bokstaver var innhugget i stener, fremtrådte i herlighet, så at Israels barn ikke tålte å se på Mose åsyn for hans åsyns herlighets skyld, som dog svant,


Kanaga o piricaya ma jarita de maenasi so ngohi aku tinidedemo nginika, duma ai orasi gena asa ipasaka. Duma ngohi tosingangasu waasi o Gideon, o Barak, o Simson, o Yefta, o Daud, o Samuel de lo o bi nabi ma binuka ona magena yangodu manga jarita. 	 Og hvorfor taler jeg lenger? Tiden vilde bli mig for kort om jeg skulde fortelle om Gideon og Barak og Samson og Jefta, om David og Samuel og profetene,


Sababu ilangi o Sabat ma wange gena he yadangade yaado, de kagena de o boosuka gena ma soa ikuru kawa, so o boosu magena ma rabaka asa Una Awi sone ma bake yapoosu. Qabolo de ona o teto ilalamo moi yodololo la o boosu magena ma ngora isiperesu. 	 der la de da Jesus, fordi det var jødenes beredelses-dag; for graven var nær ved.


Ngohi togolo tanu to ngone nanga Jou Yesus Kristus asa Awi laha foloi wodogo ngini ningoduka. Ngohi Paulus O Korintus ma kotaka 	 Vår Herre Jesu Kristi nåde være med eder alle!


Ona magena wisano Unaka, "Nomisingangasu ngomika, igogou Ngona manena o Salamati ma Kolano?" Una wosango, "Ngaroko lo Ngohi tinisingangasu nginika, duma ngini asa nipiricayawa. 	 og sa: Er du Messias, da si oss det! Men han sa til dem: Om jeg sier eder det, tror I det ikke;


O malaikat magena awi jamani isora de ileto-leto maro o tatawi, de lo awi baju gena qaare maro o namo o gotola ma gogo. 	 Og han var som et lyn å se til, og hans klædning var hvit som sne;


O nyawa nagoonali nakoso de manga cocatu ma ngale yaaku o nyawa yasiduduga, hika magena bilasu yaaka. O nyawa nagoonali nakoso de manga cocatu ma ngale o kia naga onaka gena yodupa de o nyawa imakeregu, hika komagena yahike de manga sininga ma loha onaka. O nyawa nagoonali nakoso de manga cocatu ma ngale yaaku o gogobu yapareta, hika komagena bilasu yaaka yokaeli. De lo o nyawa nagoona kali nakoso de manga cocatu ma ngale aku o nyawa manga oho ma kurangi de yodupa yariwo, hika magena bilasu yariwo manga sininga de ma nalika. 	 eller om en skal formane, på formaningen; den som utdeler, gjøre det med ærlig hu; den som er forstander, være det med iver; den som gjør barmhjertighet, gjøre det med glede!


Duma Una wosango wotemo, "Bolo bato niaqohaka, la ngone pogila-gila potagi kadoke o doku ma somoaka, de tosihabari de lo tadoto o Gikimoi Awi habari qaloloha. Sababu ma ngale magegena so Ngohi manena tahino o dunia ma qokuka." 	 Og han sa til dem: La oss gå annensteds, til småbyene heromkring, forat jeg kan forkynne ordet også der! for derfor er jeg gått ut.


So Una wimakeka, de ona o Yohanes awi sano gena widedemo Unaka itemo, "Baba, idodooha Ngona gena igogou o Salamati ma Kolano ngomi miwidodamaha, kiaka o Gikimoi womijajajika, eko ngomi bilasu o nyawa ma somoa moili miwidamaha." 	 Er du den som skal komme, eller skal vi vente en annen?


So ngohi tinidedemo nginika, maro o Gikimoi Awi Gurumi winidoto de winisiminiko nginika gena, bilasu ngini niaaka nikaeli. Nako niaaka komagena, de nia sininga ma rabaka o dorou ma dupa moi lo he niaaka kawa. 	 Men jeg sier: Vandre i Ånden, så skal I ikke fullbyrde kjødets begjæring.


Kagena de Una wotemo o ngopeqeka muna magenaka, "He, Ai ngopa! Sababu ngona noipiricaya, so ngona nilohaka. Notagi de upa nohawateri." 	 Da sa han til henne: Datter! din tro har frelst dig; gå bort i fred!


So kagena ona imatekesikoholu de imasidailako, so tanu imajobo iliho, de o Paulus wasitemo o Yahudi manga roririka magena de o demo moi, gena komanena, "Igogou de itemo ma ngale ngini manenaka, kiaka o Gurumi Qatetebi ma nabi Yesaya iwisingangasu ma ngale nia ete de nia topora iqoqomaka, gena komanena, 	 De gikk da fra hverandre i uenighet, idet Paulus sa det ene ord: Rettelig talte den Hellige Ånd ved profeten Esaias til eders fedre da han sa:


"Awa kodo! O Yerusalemka ma bi nyawa, kodo! Ngini gena o nabi-nabi niatoomaka de lo o bi nyawa o Gikimoi wasusulo nginika gena de o teto niapapakaka. Ma para idala de Ngohi Ai gia tatoa la ngini tinikololo, maro o toko ma awa de ma ngopa kanaga ma golupupu ma litimika yatolomu, duma ngini ka niholu. 	 Jerusalem! Jerusalem! du som slår ihjel profetene, og stener dem som er sendt til dig! hvor ofte jeg vilde samle dine barn, likesom en høne samler sine kyllinger under sine vinger! Og I vilde ikke.


De miasikelelo ngomi manena o Gikimoi Awi leleani, sababu ngomi lo kanaga o dodoto itotiai misihabarika. De mia manara ma rabaka gena kanaga Awi kuasa wosikelelo, de ngomi lo ma ngale o moi-moi itotiai miaaakaka so aku miasinako itiai o nyawa yangodu imikokalaki ngomika. 	 ved sannhets ord, ved Guds kraft, ved rettferds våben på høire og venstre side;


Komagena lo ngini bilasu nimajaga nisidodiahi la Ngohi nidamaha, sababu ngini nianakowa ma orasi muruoka de Ngohi o Nyawa ma Duhutu asa tomasidiado." 	 Derfor vær også I rede! for Menneskesønnen kommer i den time I ikke tenker.


o Hizkia ma ngopa yanau o Manasye, o Manasye ma ngopa yanau o Amon, o Amon ma ngopa yanau o Yosia, 	 Esekias fikk sønnen Manasse; Manasse fikk sønnen Amon; Amon fikk sønnen Josias;


Una wojaji de wosasi o Abrahamka gena nanga topora iqoqomaka, la ma ngale ngone nanga saturu to ona manga gia ma sohano asa Una wonapalako, so ngone aku powigiliri Unaka gena nanga saturu he pamodo kawa, 	 for å fri oss av våre fienders hånd og gi oss å tjene ham uten frykt


O nyawa yadadala gena yangodu yosango, "Iya, maha ka ngomi bato de lo mia ngopa de mia danoku Awi sone miamoku." 	 Og alt folket svarte og sa: Hans blod komme over oss og over våre barn!


Kagena de o Yesus wodongosa o riho magena. So de o Yesus wotagi o doku Tirus de lo o doku Sidon ma sigilolika. 	 Og Jesus gikk bort derfra, og trakk sig tilbake til landet ved Tyrus og Sidon.


De lo o bole ma hutuno yaakuwa ma sopo o igo lo ioho, de lo o igo ma hutuno yaakuwa ma sopo o bole lo ioho. Komagena lo o sumu qatotorou yaakuwa isupu o ake qaloloha. Magena maro o goginano moi ngoneka, so ma orasi ngone posumbayang de o Gikimoi Awi ronga posilamo qaboloka, de upa ngone gena asa o nyawa lo manga ronga paaka qatorou. 	 Kan vel et fikentre, mine brødre, bære oljebær, eller et vintre fiken? Heller ikke kan en salt kilde gi søtt vann.


Duma o orasi manenaka de ma Kristus womasidiadoka wodadi o jaji qamomuane ma Imam Wilalamo la kanaga womanara o bi moi-moi kiaka qaloloha. Una wowosa o Suba ma Dadaru o sorogaka, kiaka foloisi qaloha de foloi qatebi de o Suba ma Dadaru iqoqoma o Musa wosigogokoka. Sababu o suba ma dadaru ma Kristus wowowosaka gena o nyawa yaakawa, ena gena o dunia manena nowa. 	 Men da Kristus kom som yppersteprest for de kommende goder, gikk han gjennem det større og fullkomnere telt, som ikke er gjort med hender, det er: som ikke er av denne skapning,


Duma ngohi totemo onaka idadiwa, sababu ngomi o Kaisar Roma ma bobareta gena mia biasa bilasu o nyawa moi de kiaka o nyawa yokokalaki ona magena imatekerisima kasi la ma ngale manga galaki magena una wasinako itiai, qaboloka de asa aku wifanggali. 	 Jeg svarte dem da at det ikke er sedvane hos romerne å utlevere et menneske for å gjøre nogen til lags; men den som klagen gjelder, må først stilles frem for sine anklagere og få adgang til å forsvare sig mot klagemålet.


Hika ngini nimasininga o Israel awi ngopa de awi danoku, ona magegena o Gikimoi wotemo maro to Una Awi ngopa masirete, de onaka lo Awi mulia masirete wosimaneka o tona ibobeleuka. Ona de Una lo imatekekajajika, de kagena o Sinai ma Talaka de Awi bobita onaka wahikeka. De ona wadotoka ma ngeko idodooha ona wisuba Unaka, de wajaji Awi laha lo done asa wasidumu onaka. 	 de som er israelitter, de som barnekåret og herligheten og paktene og lovgivningen og gudstjenesten og løftene tilhører,


O Paulus de o Barnabas ona kagena igoge yatekasi de o bi nyawa ipipiricaya ona magena. 	 Og så blev de en ikke så kort tid hos disiplene.


Awalele! O Gikimoi Awi ronga posilamo. De o uku o kota ilalamo magena yatupu so qaukuka de ma qopo idola, gena itogu-toguwa." 	 Og de sa annen gang: Halleluja! Og røken av henne stiger op i all evighet.


Sababu ka Una magena so o bi moi-moi qangodu idadika, o moi-moi kanaga o sorogaka so qangodu pakokelelowa, de o moi-moi qangodu o duniaka so paaku pakeleloka, komagena o bi gurumi lo qangodu ikokuasa de ipopareta lo. Una gena foloisi wolamoli ma sababu o moi-moi qangodu wosidadi ma ngale Una iwisigiliri. 	 for i ham er alle ting skapt, de i himlene og de på jorden, de synlige og de usynlige, enten det så er troner eller herredømmer eller makter eller myndigheter; alt er det skapt ved ham og til ham,


So ngini nitagi o tona ibobeleuka la niadupa igogou o nabi moi niwikelelo. De ma boboloi, o Yohanes gena foloili wolamo de o nabi moi. 	 Eller hvorfor var det I gikk der ut? for å se en profet? Ja, jeg sier eder, endog mere enn en profet.


De o nyawa ma somoa wasimahawa, ka cawali o Petrus, de lo o Yakobus de o Yohanes ona yasinoto ria de nongoru, ona magena wasimaha iwimote o Yairus awi tahuka. 	 Og han lot ingen følge med sig uten Peter og Jakob og Johannes, Jakobs bror.


Nakoso o nyawa la o sangisara eko o susa yamake de kanaga yamoku lo, ona magena asa yososanangi. Sababu o orasi magena ona yatailakosi, so qabolo de ona magena asa o Gikimoika manga piricaya foloi qaputuru. So ona magena o Gikimoi asa manga piricaya ma sopo wofanggali de o oho ka sidutu ikakali, maro Awi jaji onaka, nakoso igogou ona widodara Unaka. Gena imatero o goguule ma rabaka de o nyawa moi womagogora la ma bati waado woqoma, so una asa o hadiah wamake. 	 Salig er den mann som holder ut i fristelse; for når han har stått sin prøve, skal han få livsens krone, som Gud har lovt dem som elsker ham.


O wange ma nonomaka o Roti ma Ragi Ihihiwa ma Rarameka, orasi magena o Paskah ma duba-duba ma goho yatola. O Yesus Awi muri-muri yosano Unaka, "Baba, kiaka mitagi la ngomi misidailako to ngone nanga Paskah ma ino." 	 Og på den første dag av de usyrede brøds høitid, da de slaktet påskelammet, sa hans disipler til ham: Hvor vil du vi skal gå og gjøre i stand, så du kan ete påskelammet?


So o bi prajurit o Yesus wingaho ma gubernur awi mahkamah ma riho o kadato ma rabaka, de awi baru-baru qangodu imatolomu o Yesus iwisigilolino. 	 Da tok landshøvdingens stridsmenn Jesus med sig inn i borgen og samlet hele vakten omkring ham.


Qabolo de woleleleani la kanaga o cala moi wamake, una magena lo wahino de wotemo, 'Tuangi, ngohi tanakoka ngona gena o nyawa moi nitobangamo. Komagena o sopo kiaka nadadatowa aku ka nautu, de lo o kia naga namomanarawa aku ka namake. 	 Men også han kom frem som hadde fått den ene talent, og sa: Herre! jeg visste at du er en hård mann, som høster hvor du ikke sådde, og sanker hvor du ikke strødde;


De nagala kanaga o nyawa itemoli, "Nakoso ngomi o Yahudika ma nyawa o dorou miaaka, de mia gogoho maro komagena isikelelo foloi itiai o Gikimoi o bi moi-moi qangodu waaka igogou itiai. Mutuwade nakoso ma ngale mia dorou so Una womisangisara, de magena waaka itiaiwa." Yatotodamato manga demo gena komagena. 	 Men dersom vår urettferdighet viser Guds rettferdighet, hvad skal vi da si? Er vel Gud urettferdig når han fører sin vrede over oss? Jeg taler på menneskelig vis.


Sababu Awi doosa so o sangisara ma wange wositotatapuka gena yaadoka, la kanaga o nyawa nagoona lo yaakuwa ioho." 	 For deres vredes store dag er kommet, og hvem kan holde stand?


Duma o nyawa lo yaakuwa manga laqe yapareta. Ngone nanga laqe gena o dorou isibicara imatoguwa, komagena lo iholu ngone papareta. De lo o bicara qatotorou gena iwedoka so o nyawa pasisangisara, maro o raci so o nyawa pasisone. 	 men tungen kan intet menneske temme, det ustyrlige onde, full av dødelig gift.


Ngini o Korintus ma nyawa, ngomi gena minisayangi maro ka to ngomi mia kusi-kusi de igogou ngomi mia demo ibolowo de mia sininga itotiai nginika. 	 Vår munn er oplatt mot eder, I korintiere, vårt hjerte har utvidet sig.


Awi jaji magena de lo Awi sasi magena akuwa itagali. Idadiwa o Gikimoi witodamato. Una wojaji komagena ma ngale ngone pololoqa de pomataru kanaga Unaka aku nanga sininga gena wosiputuru, la ngone nanga ngongano o kia naga wonajajajika gena pomasigocoho qaputuru. 	 forat vi ved to uryggelige ting, hvori Gud umulig kunde lyve, skulde ha en sterk trøst, vi som har tatt vår tilflukt til å gripe det håp som venter oss,


Duma o nyawa la kanaga o loha yodupa yaaka, ona magena wasigiliri de o sanangi lo wahike manga sininga ma rabaka, gena kanaga o Yahudika ma nyawa de lo o Yahudika yasowo. 	 men herlighet og ære og fred skal times hver den som gjør det gode, både jøde først og så greker.


Duma Una wotemo, "Ngaroko ona upa he yotagi, la ngini bato niasioqo." 	 Men Jesus sa til dem: De har ikke nødig å gå bort; gi I dem å ete!


Ai demo moi-moi magena ani sininga ma rabaka nadiahi, sababu nanga Jou asa wonihike o cawaro ngonaka, ma ngale ngona bilasu nosabari o sangisara namoku gena, aku ngona nanako. 	 Forstå det jeg sier! for Herren skal gi dig forstand på alt.


So o gogobu yooqowa de isumbayang qabolo, de manga gia yahado o Barnabas de o Saulusku ma ngale yasitatapu o manara magena yaaka, qabolo de yasulo la ona yasinoto magena yotagi. 	 Da lot de dem dra ut efterat de hadde fastet og bedt og lagt hendene på dem.


Nakoso o nyawa la kanaga yotemo, "Ngohi manena o moi-moi o kia itotiai gena todupa taaka, maro o nita ma rabaka togoge," duma ma orasi magena yaduhudu manga dodiao moi ipipiricayaka, ona magena o dorou yodupa yaakasi maro ka o bubutu ma rabaka yogogesi. 	 Den som sier at han er i lyset, og som hater sin bror, han er ennu i mørket.


So o Sadukika ma nyawa yamuruo naga yahino o Yesuska, ma ngale manga edekati Una wisabatolo. Ona magena yopiricayawa o dodoto maro o nyawa isoneka de asa ioho kali, de manga edekati o dodoto magena isiceke so wisano Unaka, de itemo komanena, 	 Og det kom nogen sadduseere til ham, de som sier at det ikke er nogen opstandelse, og de spurte ham og sa:


Ngini gena iqoqomaka ma Kristus niwipiricayawa, duma o orasi manena ngini Una niwipiricayaka la Una aku ngini winijaga. Imatero maro o duba-duba o ngeko yamake kawa, duma done isigiliho kali la ma sowohi gena aku wajaga de wapalihara kali. 	 For I var villfarende som får, men har nu omvendt eder til eders sjelers hyrde og tilsynsmann.


ona magena imacaralamo de yotemo qangodu ka yanako, duma ma ngale o kia gena yosihodawa. Ona dede manga nyafusu ma dorou yodupa imatekesikoholu de o moi-moi to ona manga demo sidago lo o nyawa manga bi moi-moi yonyafusu poli so imakangamo, o ronga ma dorou imatekekagaka, de imatekekokalaki ngaroko ma tero moi lo ihiwa. 	 han er opblåst skjønt han intet forstår, men er syk for stridsspørsmål og ordkrig, som volder avind, kiv, spottord, ond mistanke,


De ngini lo o Yahudika nisowo de ma Kristus nimarorimoika, ngini gena lo dede o nyawa ipipiricaya ma binukasi ningodu kanaga nisigoko maro o tahu moi, kiaka ma rabaka o Gikimoi Awi Gurumi asa wogoge. 	 i hvem også I bygges op med de andre til en Guds bolig i Ånden.


Magena imatero maro o kia isilelefo o Gikimoi Awi Jaji ma Buku ma rabaka itemo, "O bi nyawa ma binuka imadolomu ilamo gena, ona lo ifoloiwa. De o bi nyawa ma binukali imadolomu ka ma cunu gena, ona lo ikurangiwa." 	 som skrevet står: Den som sanket meget, hadde ikke overflod, og den som sanket lite, hadde ikke trang.


De o Etiopia ma nyawa magena wotemo o Filipuska, "Hika noisingangasu ngohika, so ma nabi Yesaya awi demo manena ma ngale naguuna so wisitero maro o duba. Una masirete, eko o nyawa moili." 	 Hoffmannen tok da til orde og sa til Filip: Jeg ber dig: om hvem sier profeten dette? om sig selv eller om nogen annen?


Sababu ma ngale o nyawa moi awi dorou so o dunia ma nyawa yangodu bilasu isone. So komagena lo ma ngale o nyawa moi awi manara so o dunia ma nyawa aku o soneno yasioho kali. 	 For eftersom døden er kommet ved et menneske, så er og de dødes opstandelse kommet ved et menneske;


O Yesus wotemo, "Nginika tinisingangasu igogou, o orasi ma simaka o bi moi-moi qangodu o Gikimoi wamuaneka, de Ngohi o Nyawa ma Duhutu manena asa tomatamiye Ai pareta ikokuasa ma kursika. O orasi magenaka de ngini Ngohi nimomoteka, ngini lo asa nimatamiye o bi pareta ma kursika ma ngale o Israelka manga soa mogiowo de sinoto gena niapareta. 	 Da sa Jesus til dem: Sannelig sier jeg eder: I som har fulgt mig, I skal i gjenfødelsen, når Menneskesønnen sitter på sin herlighets trone, også sitte på tolv troner og dømme Israels tolv stammer.


Qaboloka asa o nyawa isingangasu ngohika, kanaga o Yahudika o bolu moi manga edekati ma dorou so imatekefakati la una iwitooma. Mutuwade o orasi magegena qabolo de o nyawa una manena ngohi towitota ngonaka. De ona iwikokalaki magena ngohi tasuloka bilasu manga galaki magena isidiado ngonaka. Ngohi o prajurit manga kapita Klaudius Lisias O Yerusalemka 	 Men da det nu er blitt meldt mig at de vil gjøre et overfall på mannen, sender jeg ham uten ophold til dig, efterat jeg har pålagt hans anklagere at også de skal fremføre for dig det de har å si.


Komagena lo maro Ngona gena noisimulia Ngohi, komagena lo asa Ngohi tasimulia ona ipipiricayaka, la ma ngale maro Ngona de Ngohi pomarimoika, komagena ona lo aku imatekerimoili. 	 Og den herlighet som du har gitt mig, den har jeg gitt dem, forat de skal være ett, likesom vi er ett,


De ona yosano Unaka, "Baba, kiaka nodupa ngomi misidailako." 	 De sa til ham: Hvor vil du vi skal gjøre det i stand?


Sababu nakoso o nyawa ma somoa aku yongongano done asa manga oho ma kurangi nginino yamake, de foloisi qaloha la ngomi manena lo asa miamake. Ngaroko komagena, ngomi gena mia oho ma kurangi o kia naga moi lo la minigolowa nginika, duma ngomi o sangisara moi-moi ma rabaka qangodu gena ka miamoku masirete. Upa he ngini minisimoku qatubuso maro minifatika, sidago o habari qaloloha ma ngale ma Kristus gena niholu niopiricaya. 	 Har andre rett over eder, skulde da ikke vi meget mere ha det? Men denne rett har vi ikke brukt; vi tåler alt, for ikke å legge nogen hindring for Kristi evangelium.


Mutuwade o habari ma ngale o Yesus gena o bi nyawa yogiise de yanako sidago o bi doku o Siria ma daera ma sigilolino, so o nyawa yadadala yahino Unano. O nyawa ona magena yangaho o nyawa yasisiri yadala moi-moi de manga panyake imaketerowa. O nyawa ona magena kanaga manga siri isangisara poli, yakokitoka, yamumusu de lo manga rohe isosone yangodu ona magena Una wasilohaka. 	 og ryktet om ham kom ut over hele Syria, og de førte til ham alle dem som hadde ondt og led av alle slags sykdommer og plager, både besatte og månesyke og verkbrudne, og han helbredet dem.