So kagena de Una wotemo onaka, "Idodooha ngini o bi nyawa o orasi manena! Igogou-gogou ngini manena o nyawa o Gikimoi Awi dupa niaholu de lo nia piricaya ihihiwa. Sidago o orasi muruosi Ngohi togoge dede ngini la tinisisabari nginika. Ce! O ngopa magena niwingahono kanena." So ona o ngopa magena iwingaho Unaka. 	 Da svarte Jesus og sa: Du vantro og vrange slekt! hvor lenge skal jeg være hos eder? hvor lenge skal jeg tåle eder? Før ham hit til mig!


Duma nianano! Naguuna done asa woisiiija Ngohi, una magena kanaga Ai dateka de wooqo dede Ngohi bai! 	 Men se, hans hånd som forråder mig, er med mig over bordet.


Itekawa, de o Yesus wingaho o riho moi ma ronga o Golgota, ma ngale "O Sahe ma Papala ma Riho". 	 Og de førte ham til stedet Golgata, det er utlagt: Hodeskallestedet,


Magena de o guru agama moi wotemo o Yesuska, "Baba Guru, de o demo magena, ngomi lo mia ronga ma dorou nogaka bai!" 	 Da svarte en av de lovkyndige og sa til ham: Mester! ved å si dette krenker du også oss.


So ngohi manena foloisi inali, sababu o moi-moi qangodu ma rabaka ngini gena aku tinipiricaya. 	 Jeg gleder mig over at jeg i alt kan lite på eder.


O orasi manena de isikahika, o tahu moi de ma raba nagala yamotoha ona magena asa imateketinga moi de moika, koloko ona yaruwange yalawangi ona yasinoto, eko komagena lo yasinoto yalawangi yaruwange. 	 For fra nu av skal fem være i strid i ett hus, tre mot to og to mot tre,


Sababu nakoso ngohi o habari qaloloha tosihabari de ma ngale magegena ngohi ai giliri tosimane, gena he itiaiwa bai! Salanta o manara magena ngohi isuloka la bilasu taaka, so nakoso toholu o manara magena tamoku, de ma ngale ngohi gena idodooha, kodo! De igogou ngohi done asa ibodito. 	 For om jeg forkynner evangeliet, er det ikke noget å rose mig av; det er en nødvendighet som påligger mig; for ve mig om jeg ikke forkynner evangeliet!


De o Yahudika ma nyawa ona magena manga sininga la qatogoika. Ena gena, manga sininga magena lo imatero maro de o baro isisasao so yatalakeka. Sidago o orasi manena lo nakoso o Gikimoi Awi bobita iqoqomaka magena ona yabaca, de o demo yababaca ma ngale gena ona isihodawa, maro o baro so manga sininga yasaoka. O nyawa la kanaga manga sininga yasasao de yatalakeka, gena yaakuwa yahoi, ka cawali nakoso ona de ma Kristus imarimoika. 	 Men deres sinn er blitt forherdet; for like til denne dag blir det samme dekke liggende når de leser den gamle pakt, uten at det blir åpenbaret at den opheves i Kristus.


Sababu ani sininga itiaiwa o Gikimoi Awi simaka, so ngohi toholu tosimote ani sininga ma dorou magena so tonihikewa. 	 Du har ikke del eller lodd i dette ord; for ditt hjerte er ikke rett for Gud.


Nakoso ngini nia sininga ma rabaka nipiricaya igogou de lo nimasingangasu o nyawa yadadala manga simaka, de o Gikimoi asa wotemo ngini gena nia sininga itotiai de lo winisisalamati. 	 for med hjertet tror en til rettferdighet, og med munnen bekjenner en til frelse.


De ngona masirete lo o orasi isigeto-geto bilasu o moi-moi qaloloha naaka, la o nyawa ma somoa manga sininga ma rabaka yanako itiai la o moi-moi maro komagena bilasu ona yaaka. Bilasu nadoto de ani dodoto itotiai de itetero la o nyawa aku yahoromati, 	 idet du i alle måter ter dig selv som et forbillede i gode gjerninger, og i din lære viser renhet, verdighet,


Duma nakoso o Jou ngone nanga dorou wafanggali de o dorou komagena, gena de ma ngale la Una kanaga ngone wonadoto. Upa sidago ngone inasisa so pamote o dunia ma nyawa o Jou Yesus wipipiricayawa. 	 men når vi dømmes, da refses vi av Herren, forat vi ikke skal fordømmes sammen med verden.


De o rasul ma binukali o Gikimoi wasitotatapuka, duma ngohi tamakewa, ka cawali o Yakobus, o Jou Yesus ma nongoru ma duhutu. 	 men nogen annen av apostlene så jeg ikke, uten Jakob, Herrens bror.


O nonako ihahairani manena o Yesus waaka o Kana ma dokuka o Galilea ma tonaka. O riho magenaka de asa to Una Awi nonako-nonako ihahairani gena wosolano waaka. Komagena Una Awi kuasa masirete asa wasimane onaka. So Awi muri-muri magena manga piricaya Unaka gena foloi idogo. 	 Dette sitt første tegn gjorde Jesus i Kana i Galilea og åpenbarte sin herlighet; og hans disipler trodde på ham.


De Una wosano onaka, "Kagena naga to ngini ningodu de nia maru?" De Awi muri-muri itemo, "Manena naga ka o roti ngai tumudingi." 	 Og han spurte dem: Hvor mange brød har I? De sa: Syv.


O Yesus iwitailako o nyawa una magena, de wigalusiri so wotemo, "Cawali o ngai moisi naaka waasi. Notagi kasi la ani kia bato nosiija de ma pipi o nyawa isususaka nasitoku, la ngona asa namake o arata ma duhutu o sorogaka. Qaboloka, de nahino la noimote Ngohi." 	 Da så Jesus på ham og fikk ham kjær og sa til ham: Ett fattes dig; gå bort, selg alt det du har, og gi det til de fattige, så skal du få en skatt i himmelen; kom så og følg mig!


O haiwani magena iqomaka ioho de, ngaroko isone, duma magena ma cunusi o dorou ma busune iluluku-luku o dunia ma litimino isupu, de magena asa o Gikimoi watooma. O bi nyawa o duniaka igogoge manga ronga o oho ma bukuka yalefo waasi, ma orasi o Gikimoi o dunia wosidadi sidago lo o orasi manena, ona magena asa yohairani ifoloi, sababu o haiwani magena, ngaroko iqomaka ioho de isoneka, duma asa ioho de yahino kali. 	 Det dyr du så, var og er ikke, og det skal stige op av avgrunnen og fare bort til undergang; og de som bor på jorden, de hvis navn ikke, fra verdens grunnvoll blev lagt, er skrevet i livsens bok, skal undre sig når de ser at dyret var og ikke er og skal komme igjen.


Ngaroko komagena, ma ngeko idodooha so o Gikimoi aku wotemo o nyawa nanga sininga itiai Unaka gena, wasimane qaboloka. Ma ngeko gena upa potemo o bi bobita moi-moi o Gikimoino gena ka qangodu paaka itiai, duma o nyawa la kanaga o Yesus Kristus wipiricayaka, ona magena aku o Gikimoi wotemo manga sininga itiai Unaka. Ma ngale o ngeko komagena igogou iqomaka o Musa de o bi nabi isilefoka, de nakoso o Yahudika ma nyawa eko o Yahudika ma nyawa yasowo gena, ma ngeko magegena ma ngale o bi nyawa yangodu he ka imaketero. 	 det vil si Guds rettferdighet ved troen på Jesus Kristus for alle og over alle som tror. For det er ingen forskjell;


De ngaroko ngohi ma moi waasi iaka la todadi o nyawa manga gilalo, duma kanaga ngohi tomaaka maro o gilalo moi o nyawa yangoduka, ma ngale o bi nyawa foloisi yadala aku tangaho la o Jou Yesus iwipiricaya. 	 For om jeg enn er fri fra alle, har jeg dog selv gjort mig til tjener for alle, for å vinne de fleste,


o uku o kota Babel yatutupu ma qopo gena ona yakelelo, de imatoore itemo kali, 'He! O kota moi lo ihiwa imatero maro o kota ilalamo manena.' 	 og ropte da de så røken av hennes brand, og sa: Hvem er lik den store by?


O ngihi magena ma rabaka kanaga o ngihi ma sinotoka lo de o baro isipoperesu, gena isironga o Ngihi Foloi Qatetebi. 	 Og bak det annet forheng var det telt som kalles det Aller-helligste,


Ma ngale ona gena manga piricaya so ona o bi kolano yatura, manga nyawa yapareta itiai, o kia naga o Gikimoi wasijajaji onaka, magena yaqehe, o singa ma ingino wasirese, 	 som ved tro seiret over kongeriker, håndhevde rettferdighet, fikk løfter opfylt, stoppet gapet på løver,


Ma sonongali itura o tona qatetetoku de ma tona ka ma cunu. So o gisisi magena ma goho isupu qatai, sababu ma tona ilamowa so imasingutu qatai. 	 Og noget falt på stengrunn, hvor det ikke hadde meget jord; og det kom snart op, fordi det ikke hadde dyp jord,


Duma nakoso kanaga o nyawa yasosomoa, awi duba magena asa wimote yoholu. Sababu o nyawa magena awi ili o bi duba yanakowa so iwimotewa de lo ka iloqa." 	 men en fremmed følger de ikke, de flyr fra ham, fordi de ikke kjenner de fremmedes røst.


Igogou, o orasi imasidiado qaboloka ma ngale ngini o nyawa ma somoa gena niadoto, sababu itekaka de ngini o Jou Yesus niwipiricaya. Duma ngini gena bilasu inidoto kali o Gikimoi Awi demo o dodoto ma nonoma de nimasidailako waasi o dodoto qatotubuso la niaqehe. Ce! Ngini nimatero maro ka o ngopa so kanaga yacekesi, kiaka yaaaku waasi o ino yooqo duma ka yosusu bai! 	 For skjønt I efter tiden burde være lærere, trenger I atter til at en lærer eder hvad som er de første grunner i Guds ord, og I er blitt sådanne som trenger til melk, ikke fast føde.


So Awi manara ma rabaka, de o nyawa wolulugu moi awi nyawa yamuruo naga so o dangiku iwisitide. Ona o ngeko isisari o tahuka yowosa, yodupa iwingaho o Yesuska. 	 se, da kom nogen menn som bar en mann på en seng, han var verkbrudden; og de søkte å få ham inn og legge ham ned foran ham.


"Wewe! Qadoohaso niaaka komagena. Ngomi manena lo ka o nyawa bato koloko ngini! Ngomi miahino kanena gena o habari qaloloha minisingangasu nginika, la nia giki moi-moi isosone magena bilasu niodongosa de nimakiliho la nisuba o Gikimoi wooohoka, o Gikimoi Una magena o dipa de o dunia wosidadi, de o teo de lo o moi-moi qangodu kanaga de ma rabaka. 	 og ropte: I menn! hvad er det I gjør? Også vi er mennesker under samme vilkår som I, og vi forkynner eder evangeliet at I skal vende eder bort fra disse falske guder til den levende Gud, han som gjorde himmelen og jorden og havet og alt som i dem er,


O bi moi-moi qangodu magegena done asa o Gikimoi waaka ma orasi o Jou Yesus asa wahino kali. Una asa wahino kali la ma ngale Awi ronga isilamo de lo o bi moi-moi qaloloha ma ngale Unaka foloi isibicara, sababu Una o loha moi-moi qangodu waakaka ma ngale o nyawa nagoona bato bilasu iwipiricaya Unaka. Komagena ngini lo niwosa to ona magegena manga sidongirabaka, sababu o moi-moi ma ngale Una minisingongangasu gena ngini niopiricayaka. 	 når han kommer på hin dag for å vise sig herlig i sine hellige og underfull i alle de troende - for trodd blev vårt vidnesbyrd til eder.


Ona yangodu lo kanaga manga ino de manga ake ka imaketero gena, kiaka o Gikimoi de Awi kuasa wahike onaka. Manga ake gena o Gikimoi wosiuhi o tetono, de o teto magena o ade-ade imatero bato ma Kristus Una masirete lo kanaga dede onaka. 	 og drakk alle den samme åndelige drikk; for de drakk av den åndelige klippe som fulgte dem, og klippen var Kristus;


De lo o nyawa nagoona la o ngopa manenaka iwiqehe qaloha sababu imote Ngohi, magena imatero de ona lo Ngohi iqehe qaloha. 	 og den som tar imot ett sådant barn for mitt navns skyld, tar imot mig;


To ngohi ai demo magenena o sulo ma demo qasowo, duma koloko o hakasonyinga moi so o simaha ma demo gena, qadoohawa, nakoso ma roka de ma peqeka imakomote la imatinga, hitilahi o orasi ma cunu. 	 Dette sier jeg som tillatelse, ikke som påbud;


Kagena de o muri moili awi ronga o Yudas, duma o Yudas Iskariot wisowo, una magena wobicara wotemo, "Jou, ngohi tosihodawa. O kiaso Ngona nomasimane de ka ngomika, de nomasimane noholu o bi nyawa yangodu ipipiricaya waasi o duniaka." 	 Judas - ikke Iskariot - sier til ham: Herre! hvad kommer det av at du vil åpenbare dig for oss og ikke for verden?


Sababu o surati milelefo kagena ma rabaka ka cawali o kia naga ngini aku niabaca de aku lo nisihoda. O orasi manena kanaga to ngomi mia ngale nginika, gena nianako itiai waasi. Duma ngohi tongongano done o orasi ma simaka de mia ngale gena ngini done asa igogou nianako itiai, la ma orasi o Jou Yesus done wahino kali, de ngini lo asa to ngomi mia giliri gena aku nisimane imatero ngomi lo asa to ngini nia giliri aku misimane. 	 - likesom I jo for en del har skjønt oss - at vi er eders ros, likesom og I er vår på den Herre Jesu dag.


Duma ma orasi una waaka maro komagena, de imatodoka awi tuangi asa womasidiado ma orasi eko ma wange una wananakowa. 	 da skal denne tjeners herre komme en dag han ikke venter, og en time han ikke vet,


Kagena de Una wotagi so o habari qaloloha wosihabari o bi puji ma tahu ma rabaka o Yudea ma daera ma sigilolika. 	 Og han forkynte ordet i synagogene i Galilea.


O orasi magenaka o nyawa asa o tala de o tetoka igolo de itemo, 'Hika nitura la nimitalake ngomiku!' 	 Da skal de begynne å si til fjellene: Fall over oss! og til haugene: Skjul oss!


Sababu o nyawa la inalalawangiwa, ona magena to ngone nanga dodiao. 	 For den som ikke er imot oss, er med oss.


Yaakuwa bai! Ngini gena niaaka koloko nia tahu ihiwa so kagena nioqo waasi, koloko o Gikimoi Awi gogobu manga dolomu gena nisidoohawa so niahino ka nioqo, de o nyawa isususa la o ino iaahowa gena niasiceke. Ce! Ma ngale komagena so upa sidago ngini nitemo, ngohi bilasu to ngini nia giliri gena tosimane. Upa bai! 	 Har I da ikke hus til å ete og drikke i? eller forakter I Guds menighet og vanærer dem som intet har? Hvad skal jeg si til eder? skal jeg rose eder? I dette roser jeg eder ikke.


Duma ngone aku inakulai kawa, sababu ngone gena de o dodara kanaga nanga siningaka, so o dodoto itotiaika pomasigocoho sidago igogou o bi moi-moi qangodu kanaga ma rabaka ngone nanga rimoi dede ma Kristus gena ma buturu asa idogo-dogo. Nako ma Kristus gena, posiade-ade Una maro nanga sahe. 	 men at vi, sannheten tro i kjærlighet, i alle måter skal vokse op til ham som er hovedet, Kristus,


Awi baju idadi qaare de isiru. Pamakewa papoka de qatebi maro komagena. 	 og hans klær blev skinnende, aldeles hvite, så ingen bleker på jorden kan gjøre klær så hvite.


De ona asa o ngopeqeka magena imidedemo itemo, "Ma sababu ma nonoma gena ngona nomisingangasu so Una miwipiricaya, duma o orasi manena ngomi Una miwipiricaya sababu ngomi masirete lo asa miwikelelo de miise ka Unano. So ngomi aku mianako igogou Una asa o bi nyawa o dunia manena ma dokuka manga dorouno wasisalamati." 	 og de sa til kvinnen: Nu tror vi ikke lenger for din tales skyld; for vi har selv hørt, og vi vet nu at han sannelig er verdens frelser.


De ngohika o malaikat magena itemo, "Upa nohairani. Sababu ngohi asa tonisingangasu ngonaka ma ngale idodooha o ngopeqeka muna magena de lo tonisingangasu ma ngale o haiwani ilalagoku mopapaneku gena, kiaka ma sahe tumudingi de ma tadu mogiowoka. 	 Og engelen sa til mig: Hvorfor undret du dig? Jeg vil si dig hemmeligheten med kvinnen og med dyret som bærer henne, og som har de syv hoder og de ti horn.


Wotemoli, "Pei! So igogou Ngohi nipiricayaka? 	 Jesus svarte dem: Nu tror I;


Kanaga ngomi gena mia sininga ipeleso, duma kanaga o orasi isigeto-geto lo ngomi mia sininga ka qanali. Kanaga ngomi gena o nyawa isususa, duma kanaga lo ma ngale ngomi o Gikimoi Awi laha gena misihabari o nyawa yadadalaka, so ona aku idadi maro ikakaya. De kanaga lo ngomi gena maro o kia-kiawa miamake, duma kanaga ngomi lo o bi moi-moi qangodu de maena o Gikimoi womisitodihike so qaboloku idadi ka to ngomi masirete. 	 som bedrøvede, men alltid glade, som fattige, som dog gjør mange rike, som de som intet har og dog eier alt.


Ma orasi kagena de asa ngohi tosihoda ona yangodu o Gikimoi Awi habari qaloloha magena yaaka he itiai kawa, de ngohi ona yangodu manga simaka de asa o Petruska totemo, "Ngaroko ngona gena o Yahudika ma nyawa moi, ngona iqomaka de ma dekaka maro o Yahudika ma nyawa nisowo so o Yahudika ma nyawa manga bobita o Gikimoino gena, o kia naga moi lo naaka kawa. Nako komagena, de upa sidago ngona nagegego so o nyawa ipipiricaya o Yahudika yasowo, ona magena bilasu o Yahudika manga bobita o Gikimoino yamote la ma ngale manga sininga itiai o Gikimoika. Ce! Magena igogou o sala moi naakaka." 	 Men da jeg så at de ikke gikk rett frem efter evangeliets sannhet, sa jeg til Kefas så alle hørte på det: Når du som er jøde, lever som hedning og ikke som jøde, hvorledes kan du da tvinge hedningene til å leve som jøder?


So kagena de o bi nyawa o Petrus awi demo yopipiricaya, ona magena yaosika, so o wange magena o nyawa ipipiricaya manga dala idogo kali yacala saange. 	 De som nu tok imot hans ord, blev døpt, og det blev på den dag lagt til omkring tre tusen sjeler.


Nako o Gikimoi Awi jaji iqoqomaka magena, kanaga de ma bobita ma ngale o suba ma ngeko de lo o suba ma tahu kiaka o nyawa yaaaka. 	 Nu hadde vel og den første pakt sine forskrifter for gudstjenesten og sin jordiske helligdom


Ngone panako komagena, sababu ma ngale ona magena iqomaka o Gikimoi wanakoka de lo to Una Awi dupa so wositatapu qaboloka, bilasu ona idadi imatero maro Awi Ngopa masirete, so ona magena maro ma Ngopa Awi nonongoru, de nako ona de ma Ngopa gena, Una magena foloisi wolamo. 	 For dem som han forut kjente, dem har han også forut bestemt til å bli likedannet med hans Sønns billede, forat han skulde være den førstefødte blandt mange brødre;


Igogou, ngini manena nikokulai! So itero maro ma nabi Yesaya wotemo iqomaka de wosilefoka ma ngale ngini manena 	 I hyklere! rett spådde Esaias om eder da han sa:


Ngohi lo takelelo muna magena minali ma ngale o Gikimoi Awi nyawa de lo ma ngale o nyawa o Yesus wisihohabari gena ona matoomaka de manga au lo mosidaluka. Ma orasi ngohi tomikelelo maaka komagena, de asa ngohi ai hairani munaka itogu-toguwa. 	 Og jeg så kvinnen drukken av de helliges blod og av Jesu vidners blod, og jeg undret mig storlig da jeg så henne.


So ngohi tosininga itiai de igogou, o Gikimoi wahike onaka o cocatu imaketero de wonahike ngoneka ma orasi o Jou Yesus Kristus powipiricaya. So maro ngohi manena de o Gikimoi aku towifati, la Una upa wahike Awi Gurumi Qatetebi, sababu ona o Yahudika ma nyawa yasowo?" 	 Gav nu altså Gud dem den samme gave som han gav oss, da de var kommet til troen på den Herre Jesus Kristus, hvem var da vel jeg, at jeg skulde være i stand til å hindre Gud?


Nakoso o nyawa nagoona de o Gikimoi ma Ngopa imarimoika, de ona asa yamake o oho ka sidutu ikakali. Duma nakoso kanaga o nyawa nagoona la yoholu imarimoi de Una, ona magena o oho ka sidutu ikakali gena yamakewa. 	 Den som har Sønnen, han har livet; den som ikke har Guds Sønn, han har ikke livet.


Magena qaboloka, de ato takelelo kali o nyawa kanaga he ka yadadala poli so, ngaroko, paeto lo paakuwa. Ona gena manga sihino o bi bangsa moi-moi, de o bi soa moi-moi, de lo o bi bahasa moi-moino. De kagena o Duba ma Goho de Awi pareta ma kursi ma simaka ona imaokoye, de o juba qaaare imasitibaku de lo o tano ma bi soka yacohono. 	 Derefter så jeg, og se, en stor skare, som ingen kunde telle, av alle ætter og stammer og folk og tunger, som stod for tronen og for Lammet, klædd i lange hvite kjortler, og med palmegrener i sine hender;


To ena ma hutu koloko o ngopeqeka ma hutu, de lo ma ingi gena koloko de ka o singa ma ingi. 	 Og de hadde hår som kvinnehår, og deres tenner var som løvetenner,


Sababu o nyawa Ngohi tasiboso ona magena, so Ngohi tasidapano de manga sala tositiai. So ngini magena upa nisihaga, duma bilasu igogou nikaeli de nia dorouno nimatoba de nimatoduba. 	 Alle dem jeg elsker, dem refser og tukter jeg; vær derfor nidkjær og omvend dig!


Duma Ngohi asa tafanggali qasiri o bangsa nagoona yasidodipito ona magenaka, qabolo de ona asa o doku magena yodongosa so yakahino o riho manenano de isuba Ngohika.' 	 og det folk som de skal træle under, vil jeg dømme, sa Gud, og derefter skal de dra ut derfra og tjene mig på dette sted.


O bi malaikat ma dorou lo iqomaka o Gikimoi wasisa, ena gena waumo de wabui kagena o naraka gena o busune iluluku-luku de qapopuputuka, ma ngale gena itamaha sidago ma wange yaado done asa manga dorou ma sopo wafanggali de o dorou. 	 For så sant Gud ikke sparte engler da de syndet, men styrtet dem ned i avgrunnen og overgav dem til mørkets huler i varetekt til dom,


Kanaga manga duduno o bi nyawa yadadala gena itotuuru, de komagena lo manga sidongirabaka o bi ngopeqeka yamuruo naga. O ngopeqeka ona magena iari de lo idodora ma ngale Una. 	 Og en stor mengde av folket fulgte ham og mange kvinner, som jamret sig og gråt over ham.


So nakoso ngohi ai buturu ikurangi, de ngohi gena asa tosanangi. Ngohi tosanangi nakoso ai ronga ma dorou yogaka eko ngohi de ai kurangi, de lo nakoso ngohi o sangisara de o susa ma rabaka ma ngale ma Kristus gena towipiricaya qaputuru. Sababu nakoso ngohi kanaga de ai buturu sutu ikurangi, de ma Kristus Awi kuasa asa ngohi isiputuruka. 	 Derfor er jeg vel til mote i skrøpelighet, i mishandling, i nød, i forfølgelser, i trengsler for Kristi skyld; for når jeg er skrøpelig, da er jeg sterk.


Patotiai gena o Petrus wanakowa o kia bilasu una wosibicara, sababu una de awi dodiao yasinoto o modo ma rabaka. 	 Han visste ikke hvad han skulde si; for de blev meget forferdet.


Kagena womasidiadoka, de Una wotagi de wowosa o Gikimoi Awi Tahu ma lolohaka. De kagena asa Una wasitodadaheno o nyawa yadadala o riho magegenaka imasiiija de imatekekokiija. Ma binuka o sapi, o duba, de lo o namo dara imasiiija gena yaaka manga suba ma gaso, de ma binukali o nyawa o doku ma somoano manga pipi imatekesitagali. 	 Og i templet fant han dem som solgte okser og får og duer, og pengevekslerne som satt der,


So komagena lo itiaika o sangisara foloisi qatotubuso he yadahe o nyawaka, nakoso ona magena kanaga o Gikimoi Awi Ngopa iwiholu. Ce! Ona itemo Awi au magena ma faida ihiwa, ngaroko Awi au gena o Gikimoi Awi jaji isiputuruka de lo manga dorou yapikika. De Awi Gurumi lo Awi laha wosidudumu, kiaka Una magena Awi ronga ma dorou gena ona yogaka. 	 hvor meget verre straff tror I da den skal aktes verd som har trådt Guds Sønn under føtter og ringeaktet paktens blod, som han blev helliget ved, og har hånet nådens Ånd?


De o ake magena ma dateka kanaga o nyawa wopopanyake moi, una magena kagena wogogoge awi orasi ma deka o taungu moruwange de tupaangeka. 	 Nu var der en mann som hadde vært syk i åtte og tretti år;


Ona yasinoto magena imatero de o zaitun hutu sinoto de lo o silo ma dadami ngai sinoto o Jou o dunia wapopareta Awi simaka imaokoye. 	 Dette er de to oljetrær og de to lysestaker som står for jordens herre.


Kanena wihiwaka. Una wooho kali! Niososininga o kia Una winisingangasu qabolo nginika, ipapasaka ma orasi Una o Galileaka 	 Han er ikke her, han er opstanden; kom i hu hvorledes han talte til eder mens han ennu var i Galilea, da han sa


Qabolo de Una wotemo onaka, "Ngini igogou nifuma! Ngini nia sininga isidailako qatemehe so niopiricayawa kiaka o bi nabi isingangasu iqomaka. 	 Da sa han til dem: I dårer og senhjertede til å tro alt det profetene har talt!


Ngomi mia sukuru miatide o Gikimoika, sababu Una magena waaka so maro ngomi mikaeli komagena lo o Titus de awi gaelika so womode ngini winiriwo. 	 Men Gud være takk, som har inngitt den samme iver for eder i Titus' hjerte!


Ka o tahu moika nimasidodogu, de upa nimatotuluru o tahu ma somoaka, ma bati o doku magenaka o habari qaloloha nisihabari kasi. O ino o kia bato inihike, ka magena niaoqo. Sababu o nyawa imomanara gena bilasu manga oho ma kurangi yafangu. 	 Men bli der i huset, og et og drikk hvad de byr eder! for arbeideren er sin lønn verd. I skal ikke flytte fra hus til hus.


De o Asa ma ngopa yanau o Yosafat, o Yosafat ma ngopa yanau o Yoram, de o Yoram ma ngopa yanau o Uzia. 	 Asa fikk sønnen Josafat; Josafat fikk sønnen Joram; Joram fikk sønnen Ussias;


Nakoso ngone nanga sidongirabaka la kanaga o nyawa nagoona yokakaya so manga oho ma rabaka manga kia naga moi lo ma kurangi ihiwa, de ngaroko yanako manga dodiao ma Kristus wipipiricayaka kanaga moi de manga kurangi ilamo, duma ona yoholu yagalusiri de yariwo, gena igogou ona magena manga sininga ma rabaka manga dodara o Gikimoika gena ihiwa. 	 Men den som har verdens gods og ser sin bror ha trang og lukker sitt hjerte for ham, hvorledes kan kjærligheten til Gud bli i ham?


De igogou ngomi de ngini lo kanaga aku pomatekemanara moi de moika, sababu ma ngale ngomi gena ngini lo nisumbayangka. De ma ngale ngomi kanaga o nyawa yadala lo isumbayangka, so o Gikimoi Awi laha womisidumu sidago o nyawa yadadala lo asa itemo, "Ya, Jou! Ani laha ka ilamo poli." 	 idet også I kommer oss til hjelp med bønn, forat det fra manges munn må lyde rikelig takksigelse for oss, for den nåde som er oss gitt.


O habari kiaka ngomi misihohabari, gena o habari ma ngale ngomi masirete gena qasowo. Duma o habari magegena itemo o Yesus Kristus Una magena kanaga o Jou, de lo ngomi gena o Jou Yesus womisuloka la mitagi so ngini minileleani. 	 For vi forkynner ikke oss selv, vi forkynner Kristus Jesus som Herre, oss derimot som eders tjenere for Jesu skyld.


Kagena de Una wotemo munaka, "Bilasu ngona notamaha la o bi ngopa o ino pahike iqoma la ioqo de yapunuka. Sababu qalohawa o bi ngopa ma ino de paqehe so o kasoka pongike." 	 Og han sa til henne: La først barna bli mette! for det er ikke vakkert å ta brødet fra barna og kaste det for de små hunder.


O Yohanes una magena aku powisitero maro o poci moi, sababu una awi demo gena inisidumu nginika ma ngeko idodooha la aku nisalamati, maro o poci patupu so isora. De ngaroko ngini niadupa, ma orasi ka ma cunu de o nita unano magena inidisiwa nginika so asa ninalika. 	 Han var det brennende og skinnende lys, men I vilde bare en tid fryde eder i hans lys.


Done o orasi magena lo de o bi Yahudika ma nyawa yasowo, ona magena lo yadala asa yodadika o Gikimoi Awi nyawa gena yogoge Awi pareta ma rabaka. Ona gena manga sihino o wange ma siwano, de lo o wange ma dumuno, de lo o dunia ma sigilolino, de kagena ona asa imatamiye irarame. 	 Og det skal komme folk fra øst og vest og fra nord og syd, og de skal sitte til bords i Guds rike.


O Yesus wotemo, "He! Ngohi asa tahino nginika gena maro o nyawa wototosi moi. O nyawa nagoona gena asa yososanangi, nakoso manga oho yosidailako de manga baju gena salalu yahadoku manga dateka. Upa sidago ma orasika yotagi o nyawa manga simaka de ona ka imawatoka so done ona masirete yamaqe." 	 Se, jeg kommer som en tyv; salig er den som våker og tar vare på sine klær, så han ikke skal gå naken og de skal se hans skam.


Komagena ngini aku niaaka sababu ngini niopipiricaya to Ngohi Ai kuasa ma rabaka, so komagena de to Ngohi Ai ronga o kia naga ngini nigolo de magena tinijaji asa Ngohi taaka. La ma ngale Ngohi, Ai Baba Awi Ngopa gena, Ai kuasa ilalamo tasikelelo o nyawaka, so asa Una magegena lo wisimulia. 	 og hvad som helst I beder om i mitt navn, det vil jeg gjøre, forat Faderen skal bli herliggjort i Sønnen.


We! De nia demo komagena nifuma bai! Nako o kia naga moi o tonaku niodadato gena, asa ioho waasi, ka cawali o gisisi magena o tonaku isone iqoma. 	 Du dåre! det du sår, blir ikke levendegjort uten det dør.


o Frigia ma nyawa, o Pamfilia ma nyawa, o Mesir ma nyawa, o Libia ma bi daera o Kirene ma dateka ma nyawa, de namuruo naga o Roma ma kotano pahino, 	 Frygia og Pamfylia, Egypten og landskapene i Libya ved Kyrene, og vi tilreisende fra Rom,


Imatodoka de o osu qapoputuru moi yahino so o bui ma tahu sidago lo o ngihi ilolitimika lo ihiti, de gila-gila o bui ma ngora qangodu ipelengaka, de o bi nyawa yabipopiliku yangodu manga rate lo asa ipalakoka. 	 Da kom det med ett et sterkt jordskjelv, så fengslets grunnvoller rystet, og straks sprang alle dører op, og alles lenker løstes.


Duma nakoso kanaga o ngopeqeka moi ami roka mowidongosaka, de muna magena bilasu momasiroka kawa. Nako komagenawa, de muna bilasu momakiliho ami rokaka. De o roka bilasu upa ma peqeka womidongosa. 	 men er hun skilt fra ham, da vedbli hun å være ugift eller forlike sig med sin mann - og at en mann ikke skal skille sig fra sin hustru.


So ma orasi ngohi tosolano tobicara, we, o Gurumi Qatetebi manga siningaku wowosa imatero iqoqoma idadadi ma nonoma ngoneka. 	 Men da jeg begynte å tale, falt den Hellige Ånd på dem, likesom på oss i begynnelsen.


Ato itangi de o ili moi yoise o sorogaku itemo, "Una manena to Ngohi Ai Ngopa towidododara. De Una magena Ngohi towidupa." 	 Og se, det kom en røst fra himmelen, som sa: Dette er min Sønn, den elskede, i hvem jeg har velbehag.


La Una womatinga sutu ikuruka, de o tonaku wobukuku de wosumbayang, 	 Og han slet sig fra dem så lang som et stenkast, og falt på kne, bad og sa:


Upa sidago cawali o kia naga qaloloha ka to ngone nanga rohe masireteka aku ngone paaka, duma ngone lo bilasu paaka o kia naga qaloloha ma meta o nyawa ma somoaka. 	 Ingen søke sitt eget, men enhver søke den annens beste!


O awa muna magena moliho ami tahuka, de momimake ami ngopa mitotogosa magena momaiduka sababu milohaka, de igogou ami dogosa lo isisaka. 	 Og hun gikk bort til sitt hus og fant at barnet lå på sengen, og at den onde ånd var faret ut.


Ngohi tongongano tanu de ai manara magegena so ai bangsa masirete to ona manga sininga ma rabaka asa o Yahudika ma nyawa yasowo gena yadoosa, la ma ngale ona o Yahudika manga sidongirabano o bolu moi lo aku o Gikimoi wasisalamati. 	 om jeg bare kunde vekke mine kjødelige frender til nidkjærhet og få frelst nogen av dem.


Ma orasi Awi muri yamogiowo yoise ma dodiao yasinoto magena manga gogolo komagena, de ona yatoosa so yangamo onaka. 	 Da de ti hørte dette, blev de harme på de to brødre.


Ngini lo ma orasi ngohi kanaga o Tesalonika ma dokuka o Makedonia ma daera kasi, de nisidadu ma para ma muruo naga ma ngale to ngohi ai oho ma kurangi so o pipi nitolomu kali de nisidingo ngohika. 	 for også i Tessalonika sendte I mig både en og to ganger det jeg trengte.


Duma kagena de o bi guru agama yamuruo naga igogeku, de manga sininga ma rabaka itemo, 	 Men nogen skriftlærde satt der og tenkte i sine hjerter:


De kagena o Betaniaka ma nyawa ma ngale Una o rarame moi yaakaka, so Una wikoro de kanaga lo o Lazarus de o nyawa ikokoro ma binuka lo ona imatamika, de ongo Marta ona maleleani. 	 Der gjorde de et måltid for ham, og Marta gikk til hånde; men Lasarus var en av dem som satt til bords med ham.


So o roti waqehe de o Iblis wingosaka so una womajoboka, o orasi magena he qaputuka. 	 Da han nu hadde fått stykket, gikk han straks ut. Men det var natt.


Ma orasi magena de o nyawa yadadala o bolu moi yahino imatolomu kali. To ona manga ino ihiwaka, so o Yesus Awi muri-muri waaso de wotemo onaka, 	 I de samme dager, da det atter var meget folk, og de ikke hadde noget å ete, kalte han sine disipler til sig og sa til dem:


sababu ngini gena niaakasi nia sininga ma dupa qatotorou, maro o dunia ma bi nyawa o Gikimoi wihoholu ona magena. Kanaga ngini nimatekedoosa de nimatekekangamo moi de moika, so komagena isikelelo igogou ngini o orasi manena kanagasi nia sininga ma dupa qatotorou gena niaaka. 	 I er jo ennu kjødelige. For når det er avind og trette iblandt eder, er I da ikke kjødelige og vandrer på menneskelig vis?


Duma nako o ngihi ma sinotoka, kiaka isironga o Ngihi Foloi Qatetebi, kagena cawali ka o taungu moi gena ka ma moi ma Imam Wilalamo womatengo kagena aku wowosa. De una wowosa, hitilahi o au waaho ma ngale wosisuba o Gikimoika la idadi awi dorou masirete ma ija de lo ma ija kiaka o nyawa manga dorou yananakowa. 	 men i det annet telt går bare ypperstepresten inn en gang om året, ikke uten blod, som han bærer frem for sig selv og for folkets forseelser,


Waaka qabolo, de woliho de wotemo awi tuangika, 'Baba, ani sulo qangodu gena taaka qaboloka, duma ani tahu ma rabaka iwedo waasi.' 	 Og tjeneren sa: Herre! det er gjort som du bød, og der er ennu rum.


Una ngohi woisiningaka, ngohi gena Awi gilalo so tomahadoku. O orasi manena de isikahika, o bi nyawa ona yangodu asa itemo, ngohi manena o ngopeqeka moi o Gikimoi Awi laha woisicatu. 	 han som har sett til sin tjenerinnes ringhet. For se, fra nu av skal alle slekter prise mig salig,


De ngini magena lo nakoso o gogilalo manga tuangi moi, upa niasimodo, duma hika nimasidiahi de niaaka qaloha. Sababu nianakoka ngini lo kanaga de nia Tuangi moi kadaku o sorogaka, de lo Una gena upa o nyawa moi wasiguui de o nyawa moili wasitubuso, duma ona manga manara wafanggali ka itiai. 	 Og I herrer! gjør likeså mot dem, så I lar være å true, da I vet at både deres og eders Herre er i himlene, og han gjør ikke forskjell på folk.


So o Yesus o sangahadika de wakelelo ma awa de ami dateka o muri moi foloi wisiboboso, de ma awaka Una wotemo, "Ai awa, kanena naga nowinano maro to ngona ani ngopa yanau moili." 	 Da nu Jesus så sin mor, og ved siden av henne den disippel han elsket, sa han til sin mor: Kvinne! se, det er din sønn;


O nyawa manga sininga ibolowo, ona igogou yosanangi, sababu ona magena done asa o Gikimoi aku iwikelelo de iwinako igogou. 	 Salige er de rene av hjertet; for de skal se Gud.


De bilasu ngini gena o nyawa yangodu niahoromati itiai. De nanga dodiao ma Kristus wipipiricaya ona magena bilasu niadodara. De lo bilasu nia kolano wilalamo niwihoromati, de bilasu ifoloisi niwisihoromati qaloha o Gikimoika. 	 Ær alle, elsk broderskapet, frykt Gud, ær kongen!


De lo kanaga o bi nabi manga demo isilelefo iqomaka ngone aku popiricaya, sababu magena ka igogou. Ngohi tongongano o lefo ma demo magena ngini bilasu nisigise de niamote, sababu manga demo magena aku inisikelelo nako o dodoto itotiai eko o dodoto ikokulai. Maro o nita moi o bubutu ma rabaka isiwaka so o ngeko aku pakelelo itiai. Tanu o demo magena nisigise sidago lo ma orasi nanga Jou Yesus Kristus wahino kali de ngini lo aku Una niwinako igogou. Ena gena, imatero maro o wange ibaoka eko lo o ngoma koru moi, ngaroko ma orasi o wange ibao de kanaga o ngoma magena ka isiwasi. 	 Og dess fastere har vi det profetiske ord, som I gjør vel i å akte på som på et lys som skinner på et mørkt sted, inntil dagen lyser frem og morgenstjernen går op i eders hjerter,


O Nahadi ma wangeka o goginita nosi o wange asa ibao, de ona itagi o boosuka. 	 Og meget tidlig på den første dag i uken kom de til graven, da solen gikk op.


Duma nakoso ngone nanga sininga masirete gena patailako iqomaka, de ngone gena o Jou asa wonafanggaliwa de o dorou. 	 Men dersom vi dømte oss selv, blev vi ikke dømt;


Sababu o nyawa la kanaga o wange yahihiri, ona magena yahiri la ma ngale o Jou iwihoromati. De o nyawa la kanagali o kia bato yaooqo, ona magena lo yaoqo la ma ngale o Jou iwihoromati, sababu ma ngale manga ino gena ona yodupa manga sukuru Unaka yatide. De lo o nyawa la kanaga ka o gaahu yaooqo, ona magena lo yaaka la ma ngale Una iwihoromati, de ona lo ma ngale manga ino gena yodupa manga sukuru yatide Unaka. So o moi-moi yaaaka gena upa potemo isala. 	 Den som akter på dagen, gjør det for Herren, og den som ikke akter på dagen, gjør det for Herren. Og den som eter, gjør det for Herren, for han takker Gud; og den som ikke eter, gjør det for Herren og takker Gud.


Komagena so, ka itiai nakoso o ngopeqeka kanaga manga sahe yatalake maro o nonako moi ona manga roka awi kuasa gena isigise, sababu manga sigogise gena kanaga o bi malaikat lo yanano de yakelelo. 	 Derfor bør kvinnen ha et undergivenhets-tegn på sitt hode for englenes skyld.


O Yesus wosango, "Ce! Ngini o bi nyawa o orasi manena gena o nyawa ma dorou ningodu de o Gikimoi niwiholu. Ngini nigolo Ngohi taaka o nonako nginika? Toholu! Ngaroko nigolo lo Ngohi taakawa o nonako maro komagena ma meta o nyawa ngini manenaka, ka cawali o nonako moi maro iqoqomaka o kia idadadi ma nabi Yunuska. 	 Men han svarte og sa til dem: En ond og utro slekt krever tegn, og tegn skal ikke gis den, uten profeten Jonas tegn.


Una lo wodupawa o orasi ma cunu de o dorou ma sanangi gena ma rabaka wooho, duma una ka wodupa wamote o Gikimoi Awi nyawa to ona manga sangisara de manga beleso. 	 idet han heller valgte å lide ondt sammen med Guds folk enn å ha en kortvarig nydelse av synden,


De komagena lo nakoso ngini o bi gilalo, bilasu de nia horomati ilamo de niasigise qaloha nia tuangi. De upa ka to ngini nia tuangi manga sininga qamomuuqu de qaloloha gena niasigise, duma ngini lo bilasu niasigise qaloha nia tuangi, qadoohawa nakoso ona manga sininga qatorou so nisidipito. 	 I tjenere! vær eders herrer undergitt i all frykt, ikke bare de gode og rimelige, men også de vrange!


Duma Ngohi manena tosumbayang ma ngale ngona, la ani piricaya asa upa isisa. So done ani piricaya gena qaputuru kali, de ngona bilasu ani dodiao manga sininga gena nosiputuru." 	 men jeg bad for dig at din tro ikke måtte svikte, og når du engang omvender dig, da styrk dine brødre!


Ai gianongoru o Israelka ma nyawa de o bi nyawa ma somoasi nidupa niwisusuba o Gikimoika, sababu o Gikimoi Awi sininga ma dupa o Daud waaka qaboloka, o Daud wosone de to una awi ete de awi topora manga dateka wisipoosuka, de to una awi rohe lo asa ibaka de iwaro so ihiwaka. 	 For David sov inn, efterat han i sin levetid hadde tjent Guds råd, og han blev samlet med sine fedre og så tilintetgjørelse;


Sababu o Gikimoi Awi nabi iqoqoma o demo isingongangasu magena upa o nyawa manga dupa masirete, duma ka Una Awi Gurumi Qatetebi ma dupa so yodedemo. 	 for aldri er noget profetord fremkommet ved et menneskes vilje, men de hellige Guds menn talte drevet av den Hellige Ånd.


Qabolo de o malaikat o udo-udo iaaho yatumudingi magena manga sidongirabano moi wahino ngohino, de wotemo, "Nahinosi, la ngohi tonisikelelo ngonaka idodooha o Gikimoi asa wafanggali de o sangisara o ngopeqeka mosusundali, muna magena milalamo de mogogogeku o ake de o selera idala ma dateka. 	 Og en av de syv engler som hadde de syv skåler, kom og talte med mig og sa: Kom, jeg vil vise dig dommen over den store skjøge, som sitter over de mange vann,


de ma deka o wange muruo naga Una womasimane wosidadu-dadu kiaka o bi nyawa iqoqoma Una wimomoteka o Galilea ma daeraka de yakahika o Yerusalemka, de ona o orasi manena naga idadi to Una Awi saksi o Israel ma nyawaka. 	 og han åpenbarte sig i flere dager for dem som hadde draget op med ham fra Galilea til Jerusalem, de som nu er hans vidner for folket.


So qabolo de ona asa itemo kali una iqoqoma wopipiloka, "So ngona gena idodooha. Sababu ma ngale to ngona ani lako, so ani sininga ma gaalu Unaka gena idodooha." So iqoqomaka wopipilo magena wotemo, "Nako to ngohi ai siningaka gena, totemo Una magena o Gikimoi Awi nabi moi." 	 Da sier de atter til den blinde: Hvad sier du om ham, siden det var dine øine han åpnet? Han sa: Han er en profet.


Nakoso ngone la pooqo gena nanga sukuru o Gikimoika patide kasi, de qadoohaso o nyawa gena ngone inasibicara qatorou." 	 Dersom jeg nyter det med takk, hvorfor skal jeg da spottes for det som jeg takker for?


Duma o Yesus wosangoli de ka woade-ade wotemo, "Noimote Ngohi bai! Qohaka, la o nyawa isosoneka ona masirete manga dodiao isosone gena asa yapoosu." 	 Men Jesus sa til ham: Følg mig, og la de døde begrave sine døde!


So Ngohi tinisulo kali nginika, la bilasu nimatekedodara moi de moika." 	 Dette byder jeg eder at I skal elske hverandre.


O namo gereja ngai motoha isiija ma ragani ka ma cunu. Duma ngaroko komagena, kanaga moiwa o Gikimoi wawosa. 	 Selges ikke fem spurver for to øre? Og ikke én av dem er glemt hos Gud.


Ma orasika kanaga wimoi Una magena asa wahino wotuuruno, gena Awi manara foloi ilamo, so ngohi manena to Una Awi simaka gena o kia lo waali idahe, ka Awi capato ma gumi tasose maro o nyawa ileleleani moi lo idadiwa." Ma ngeko komagena la ma ngale una masirete wasingangasu onaka. 	 han som kommer efter mig, han hvis skorem jeg ikke er verdig til å løse.


Sababu to Una Awi Jaji ma Buku ma rabaka isilefoka itemo, "Ka o orasi ma cunusi, Una done wahihino gena igogou asa wahino kali, de Una upa he wotamaha. 	 For ennu er det bare så kort en stund, så kommer han som komme skal, og han skal ikke dryge;


So o bi prajurit kagena yojojajaga gena yamodo imasidotirineku, sidago yaaku kawa imaoko so ona idadi maro ka o nyawa isosone. 	 og av frykt for ham skalv de som holdt vakt, og de blev som døde.


O orasi magena o Yerusalemka, kanaga o nyawa moi awi ronga o Simeon, una magena awi sininga itiai de awi sigogise qaloha o Gikimoika. O Gurumi Qatetebi kanaga unaka, de lo una wongongano ma orasi he idumuka o Gikimoi asa o Israel awi ngopa de awi danoku magena wariwo. 	 Og se, det var en mann i Jerusalem ved navn Simeon, og denne mann var rettferdig og gudfryktig og ventet på Israels trøst; og den Hellige Ånd var over ham,


Duma Una wapoma, la ona upa lo isihabari o hali magegena bai nagoonaka bato. De wosulo onaka, la muna o ino imihike la mooqo. 	 Og han bød dem strengt at ikke nogen skulde få dette å vite; og han sa at de skulde gi henne noget å ete.


Totemo komagena sababu ma orasi iqoqomaka ngone o dorou nanga sininga ma rabano podupa paaka de o bobita o Gikimoino panakoka, so nanga dupa o dorou paaaka gena idadi foloisi qaputuru sidago lo o moi-moi paaaka magena ma sopo qatotorou so ngone dede o Gikimoi pomakitingaka. 	 For da vi var i kjødet, virket de syndige lyster, som vaktes ved loven, således i våre lemmer at vi bar frukt for døden;


De nia sininga nisiputuru kasi, la ma ngale ngini masirete o kia bato nisinako itiai gena upa he nia sininga isusa. 	 Legg eder derfor på hjerte at I ikke forut skal grunde på hvorledes I skal forsvare eder!


Ngaroko o orasi manena nisapi, ngini igogou nisanangi, sababu ngini manena asa o Gikimoi o ino winihike la nipunu. Ngaroko o orasi manena niari, ngini igogou nisanangi, sababu ngini manena asa igogou de nia nali de nia moreka. 	 Salige er I som nu hungrer; for I skal mettes. Salige er I som nu gråter; for I skal le.


Una Awi siningaka wamalo qatubuso de isangisara sidago lo Una bilasu wosumbayang. Una Awi galasahu imatero maro o au itutu-tutu o tonaku.)) 	 Og han kom i dødsangst og bad enda heftigere, og hans sved blev som blodsdråper, som falt ned på jorden.


De kanaga moili, ena gena o bi imam o Lewi awi ngopa de awi danoku gena yadala, sababu ona lo ka o nyawa so ipasa de ona yangodu isoneka de moi-moi manga manara gena he yaaka kawa. 	 Og av hine prester har det vært flere, fordi de ved døden blev hindret fra å holde ved;


De ona yangodu ka yohairani poli so itemo moi de moika, "We! Idodooha so sidago ona aku isibicara nanga bahasa moi-moi." 	 Men de blev alle forferdet og var rådville, og de sa til hverandre: Hvad kan dette være?


De nanga rohe gena upa he o Gikimoi waumo. Sababu maro Una iqomaka de Awi kuasa ma Jou o soneno wisioho kali, komagena lo ngone so asa wonasioho kali o soneno. 	 og Gud har opvakt Herren og skal også opvekke oss ved sin kraft.


Hika tosiade-ade, nakoso o Yahudika ma nyawa ma orasi o Gikimoi waaso so ma Kristus wipiricayaka, ona magena manga Yahudi ma nonako, ena gena manga suna, upa he yasisa. Komagena lo nakoso o nyawa kanaga imasuna waasi ma orasi o Gikimoi waaso so ma Kristus wipiricayaka, ona magena upa he imasuna. 	 En blev kalt som omskåret, han dra ikke forhud over; en er blitt kalt som uomskåret, han la sig ikke omskjære!


De o orasi magena o nyawa o duniaka igogoge, ona yangodu o nabi manga sone yakokelelo gena, ona asa yanali de imore so irarame, sababu iqomaka o nabi yasinoto ona magena o nyawa o duniaka gena yasisangisaraka. 	 Og de som bor på jorden, skal glede sig over dem og fryde sig, og de skal sende gaver til hverandre, fordi disse to profeter var til plage for dem som bor på jorden.


So igogou, o Iblis asa wodadi to ngini nia baba. Komagena so ngini niodupa nisigise de niaaka una awi nyafusu ma dorou. O Iblis ma sininga gena komanena. Ma nonomaka, kanaga una magena wototooma moi. Kanaga awi rabaka o diai moi lo ihiwa, so una woholu o kia naga itototiai wamote. O Iblis gena o damato wodupa so una gena o damato ma baba. So una awi damato gena itoguwa, sababu o damato ma demo gena ka o Iblis ma demo. 	 I har djevelen til far, og I vil gjøre eders fars lyster; han var en manndraper fra begynnelsen og står ikke i sannheten; for sannhet er ikke i ham. Når han taler løgn, taler han av sitt eget, for han er en løgner og løgnens far.


Magena de o bi prajurit o pipi magena yaqehe de yodedemo maro o kia yasibobeseso onaka. Sidago o wange manena de o jarita magena ka isiade-adesi o bi Yahudika ma nyawa manga sidongirabaka. 	 De tok da pengene, og gjorde som de blev lært; og dette rykte kom ut blandt jødene, og har holdt sig til denne dag.


O gohiduuru magena wotemo, "Upa nimodo! Ngohi tininako ngini niwisari o Yesus, o Nazaret ma nyawa, kekiaka Una wisisasangahadika gena. Hika nianano masirete kanena Awi riho de kanena Una iwihahado. Duma ngo kanena wihiwaka. Una wooho kali! 	 Men han sier til dem: Forferdes ikke! I søker Jesus fra Nasaret, den korsfestede; han er opstanden, han er ikke her; se, der er stedet hvor de la ham.


o Neri ma baba gena o Malkhi, o Malkhi ma baba gena o Adi, o Adi ma baba gena o Kosam, o Kosam ma baba gena o Elmadam, de o Elmadam ma baba gena o Er. 	 sønn av Melki, sønn av Addi, sønn av Kosam, sønn av Elmadam, sønn av Er,


Una magegena o bi cocatu ngone o nyawa wonasitokuka. O cocatu kanaga wonahike ngone ma binuka la podadi o bi sosulo, de ma binukali kanaga o cocatu wonahike la Awi demo gena posingangasu, de ma binukali kanaga o cocatu wonahike la o habari qaloloha posihabari, de lo ma binukali kanaga o cocatu wonahike la o gogobu padoto de lo pajaga. 	 Og det er han som gav oss nogen til apostler, nogen til profeter, nogen til evangelister, nogen til hyrder og lærere,


So o nyawamoi-nyawamoi bilasu manga sininga masirete gena yatailako iqoma. Qaboloka, de ka idadi la o roti yooqo de o anggur youdo. 	 Men hvert menneske prøve sig selv, og så ete han av brødet og drikke av kalken!


O arata ma jojaga una magena asa awi siningaka wotemo, 'O kia asa taaka. Ai tuangi wodupa woidusu ngohi. Ngohi iputuruwa totoro, de tomanara, de togogolo-golo o nyawaka gena ka imaqe. 	 Da sa husholderen ved sig selv: Hvad skal jeg gjøre, nu da min herre tar husholdningen fra mig? Jeg er ikke i stand til å grave, jeg skammer mig ved å tigge.


De tosango kali, igogou komagenawa bai! Ngaroko o nyawa yangodu-ngodu yatodamato, duma o Gikimoi gena salalu Awi jaji wosiganapu. Kanaga Una Awi Jaji ma Buku ma rabaka isilefoka itemo, "Jou, Ani demo moi-moi gena o nyawa itemo qangodu itiai. Nako Ngona inikalaki, salalu nasinako Ngona notiai." 	 Langt derifra! la det stå fast at Gud er sanndru, men hvert menneske en løgner, som skrevet er: At du må kjennes rettferdig i dine ord og vinne når du fører din sak.


De Una asa wosulo onaka wotemo, "O teto magena ngini nialolo la o boosu ma ngora ipelenga kasi." De o Lazarus ma bira moriria gena mowisidapano Unaka motemo, "We! Jou, upa bai! Una asa wimelaka so idadiwa. Awi wange iha qabolo una wosone so igogou wobakaka." 	 Jesus sier: Ta stenen bort! Marta, den dødes søster, sier til ham: Herre! han stinker allerede, for han har ligget fire dager.


Kanaga o orasi manena de o nyawa o riho qangoduka ma ngale ma Kristus gena yoise qaboloka, de lo ma dekaka so de o taungu muruo nagaka ai dupa foloi qaputuru gena ngini tinikurumi de tiniado. 	 men nu, da jeg ikke lenger har rum i disse land, men i mange år har hatt lengsel efter å komme til eder,


De lo o nyawa moi nakoso womasimaha la womasuna, una magenaka ngohi o sitiari moi towihike la una magena lo o Yahudika manga bi bobita o Gikimoino moi-moi qangodu bilasu waaka. 	 Atter vidner jeg for hvert menneske som lar sig omskjære, at han er skyldig å holde hele loven.


Komagena de Una wotemo Awi murika, "Nakoso o nyawa la kanaga imaosi qabolo, manga rohe qatebi so o ngekoka itagi-tagi de ilihono de ka cawali manga qohu bilasu yatiodo. De ngini kanena nia sidongirabaka, nako nia sininga ma dorou gena ningodu niatebika, ka cawali una womatengo watebi waasi." 	 Jesus sier til ham: Den som er badet, trenger ikke til å vaske annet enn føttene, men er ren over det hele; og I er rene, dog ikke alle.


O nyawa la kanaga o dorou ma dupa manga sininga masireteka yosigise, de ka cawali magena ona yosininga. Duma o nyawa la kanaga o Gurumi Qatetebika iwisigise, de o kia o Gurumi Qatetebi wodupa gena o nyawa ona magena yosininga. 	 For de som er efter kjødet, attrår det som hører kjødet til, men de som er efter Ånden, attrår det som hører Ånden til.


De lo Una Awi laha asa ifoloisi ilamo ngoneka la wonariwo, so upa sidago ngone Una powidongosa, maro o Gikimoi Awi Jaji ma Buku ma rabaka isilefo itemo, "O Gikimoi asa o nyawa imacacaralamo ona magena walawangi, duma ona manga sininga qamomuuqu, ona magenaka asa wodupa Awi laha wosidumu de wariwo." 	 Derfor heter det: Gud står de stolte imot, men de ydmyke gir han nåde.


Sababu ma ngale iqomaka ngohi o Gikimoi Awi gogobu tasangisaraka, so nakoso ngohi de ai dodiao o bi rasul ona magena, ngohi manena bilasu ihoromati ikurangi de lo itiaiwa ngohi manena isironga o rasul moi. 	 Men sist av alle blev han og sett av mig som det ufullbårne foster; for jeg er den ringeste av apostlene og er ikke verd å kalles apostel, fordi jeg har forfulgt Guds menighet;


o gota ma kahi qamumuti, o rapa-rapa, o manyanyi, o gososo qabobou de lo o silo qamumuti, o anggur, o gososo o zaitun ma hutu ma sopono, o terigu tepung ihahali de lo o gandum, o sapi, o duba, o jara, o padati de lo o bi gilalo o manara qatotubuso yaaaka. 	 og kanel og hårsalve og røkelse og myrra og virak og vin og olje og fint mel og hvete og storfe og får og hester og vogner og træler og menneskesjeler.


Komagena lo o Herodes awi gamake, sababu magegena o Yesus gena wisidingo kali ngomino. Igogou, o nyawa Una manena o kia naga moi lo waakawa de ma ngale wisisala sidago bilasu witooma. 	 Herodes heller ikke; for jeg sendte eder til ham; og se, han har ikke gjort noget som fortjener døden.


o Yahudika ma nyawa de lo o Yahudika ma nyawa yasowo duma o Yahudika manga agama pamoteka, de asa ma binukali o Kreta de o Arab ma nyawa. Ngaroko komagena, duma ngone inangodu poise ona aku ibicara de moi-moi to ngone nanga doku ma demo, de ona inasingangasu ngoneka ma ngale o Gikimoi Awi manara ilalamo-lamo moi waakaka bai!" 	 både jøder og tilhengere av jødenes tro, kretere og arabere: vi hører dem tale om Guds store gjerninger på våre tungemål?


O guru agama yamuruo naga yahino o Yerusalemno, de itemo, "Igogou, Una magena o Beelzebul imasiuhoka! Ka cawali o Iblis magena, o bi toka wakokolano gena, wihike o buturu la ma ngale o toka wodusu." 	 Og de skriftlærde, som var kommet ned fra Jerusalem, sa: Han er besatt av Be'elsebul, og: Det er ved de onde ånders fyrste han driver de onde ånder ut.


So kagena o putu ma moiku de o Saulus wimomote ona magena iwingoso so iwingado o karajaku, la o kota ma boberesu ma duduku iwisiha de wisigutika. 	 men hans disipler tok ham om natten og slapp ham ut gjennem muren, idet de firte ham ned i en kurv.


De ngomi o habari miise gena ngini nimuruo naga nibusengi so nimanarawa so o manara moi lo niaakawa, de ka cawali o nyawa manga aturu moi-moika kanaga ngini lo nicapu. 	 For vi hører at nogen iblandt eder vandrer utilbørlig og ikke arbeider, men gir sig av med ting som ikke kommer dem ved.


Ma dongoho magena o Saulus una awi edekati ka waakasi la o bi nyawa o Jou Yesus wipipiricayaka gena watooma. Kagena de una wotagi ma Imam Wilalamoka, 	 Men Saulus fnyste fremdeles av trusel og mord mot Herrens disipler, og han gikk til ypperstepresten


Kagena de o Yahudika manga roriri ona magena o Farisika de o Herodes awi nyawa yamuruo naga yasulo itagi la o Yesus iwisabatolo de o sosano moi. 	 Og de sendte nogen av fariseerne og herodianerne til ham for å fange ham med ord.


Kagena de o Yesus gena o bi prajurit iwingoso so itagi iwingahoka, so yahika o ngeko ma soaka, de o Kirene ma nyawa moi, awi ronga o Simon wimake. O nyawa una magena asa o soano wokahino de wokahika o kotaka, de wigegego o Yesus Awi sangahadi wamoku de o Yesus Awi duduno wototuuru. 	 Og da de førte ham bort, tok de fatt på en mann ved navn Simon, fra Kyrene, som kom fra landet, og de la korset på ham, forat han skulde bære det efter Jesus.


Kagena de o toka magena qatoosa so o nyawa magena wisiwawako yapoputuruka de imatoore imaili-ilika, de o nyawa una magenano isupu duma iwidoohawa. 	 Og den urene ånd slet i ham og skrek med høi røst og fór ut av ham.


O bi nyawa yangodu, dede o balastengi itotolomu lo gena, yoise o Yesus Awi demo ma ngale o Yohanes. Yoiseka, de o Gikimoi Awi demo yaqehe qaloha, sababu iqomaka ona gena o Yohanes waosika. 	 Og alt folket som hørte ham, og tolderne, de gav Gud rett og lot sig døpe med Johannes' dåp;


Una o Gikimoi Awi prajurit-prajurit gena wimomote so ona o bi jara qaaareku yopane de imasitibaku o baju lenan qaaare, gena ma are ka isiru-siru. 	 Og hærene i himmelen fulgte ham på hvite hester, klædd i hvitt og rent fint lin.


So komagena ngohi todupa ngini niosininga o Gurumi Qatetebi niamake gena, upa nitemo ma sababu o Yahudika manga bobita o Gikimoino niamote ma ngale niaaka nia sininga itotiai, duma ma sababu ngini asa o habari qaloloha niiseka de ma Kristus niwipiricayaka. 	 Bare dette vil jeg få vite av eder: Var det ved lov-gjerninger I fikk Ånden, eller ved troens forkynnelse?


O demo ma ngale o Abraham gena, "O Gikimoi wotemo o Abraham gena awi sininga itiai Unaka," komagena isilefo upa ka cawali ma ngale una magegena, 	 Men ikke bare for hans skyld er det skrevet at det blev tilregnet ham,


Kagena de o bi nyawa yadadala icarawa imatolomu yodupa o Yesus iwimake, sidago ona imatekesidehelo so imatekekipito. O orasi magena Una wabicara Awi muri-murika wotemo, "Nimasitiari, ma ngale o Farisika manga ragi bai! Upa manga gogoho magena niamote, sababu ona magena ikulai. 	 Da folket imens hadde samlet sig i tusentall, så de trådte på hverandre, tok han til orde og sa til sine disipler: Ta eder først og fremst i vare for fariseernes surdeig, som er hykleri!


Komagena so Ngohi manena taaka ma ngale muna magena done asa mipanyake qatubuso, de to muna ami dodiao lo nakoso o nyafusu ma dorou yaakaka gena to ona manga sangisara ifoloi. Komagena so cawali Ngohi taakawa gena ka ona magena, nakoso de manga nyafusu ma dorou duma imatoba de imatodubaka. 	 Se, jeg kaster henne på sykeseng, og dem som driver hor med henne, kaster jeg i stor trengsel, hvis de ikke omvender sig fra hennes gjerninger.


Sababu nakoso nanga rohe la idadi ka o lako ma rehe-rehe imatengoka, de idadi kawa ngone gena poise. De nakoso nanga rohe la idadi ka o ngau ma rehe-rehe imatengoka, de idadi kawa ngone gena pohame. 	 Dersom hele legemet var øie, hvor blev det da av hørselen? dersom det hele var hørsel, hvor blev det da av lukten?


Nakoso ngone podupa o Gikimoi powidodara de lo o bi moi-moi Una wonasusulo gena paaka pokaeli, de ngone magena igogou padodara to Gikimoi Awi ngopa-ngopa. Gena ngone aku panako itiai, 	 På dette kjenner vi at vi elsker Guds barn, når vi elsker Gud og holder hans bud.


o Nahason ma baba gena o Aminadab, o Aminadab ma baba gena o Admin, o Admin ma baba gena o Arni, o Arni ma baba gena o Hezron, o Hezron ma baba gena o Peres, de o Peres ma baba gena o Yehuda. 	 sønn av Aminadab, sønn av Ram, sønn av Hesron, sønn av Peres, sønn av Juda,


Nimasosininga o kia idadadi o Lot ma peqekaka, ma orasi muna momakiliho. 	 Kom Lots hustru i hu!


De ona yadadala magena imanere itemo, "To ngone nanga Gikimoi o pareta ma kursika wotatamiye kanaga lo o Duba ma Goho magena ngone ona inasisalamati." 	 og de ropte med høi røst og sa: Frelsen tilhører vår Gud, han som sitter på tronen, og Lammet!


Qabolo de Una womaginano o nyawa imatatamiye magena de wotemo, "Hika niakelelo ona manena to Ngohi Ai awa de Ai gianongoru. 	 Og han så på dem som satt omkring ham, og sa: Se, det er min mor og mine brødre!


Kagena de ngohi takelelo kali kanaga o pareta ma kursi qaare moi ifoloisi ilamo, de ma qokuka Una womatetengo gena womatamiye. Una Awi simaka o dunia de o soroga gena ihiwaka, sidago lo he pakelelo kawa. 	 Og jeg så en stor hvit trone, og ham som satt på den; og for hans åsyn vek jorden og himmelen bort, og det blev ikke funnet sted for dem.


So kagena de ma gubernur o Pilatus una magena wasulo awi prajurit la o Yesus iwingaho de wingangapo. 	 Da tok Pilatus Jesus og lot ham hudstryke.


To ngohi ai surati iqoqoma kanaga ma rabaka ngohi ngini tinisulo la una gena niwifanggali de o dorou. Komagena ngini tinidelefo la ngohi tanano idodooha, ngini asa ai beseso moi-moi gena qangodu nisigise, eko hiwa. So ipasaka, de igogou ngini asa nisigise qaloha. 	 For derfor var det også jeg skrev, for å få vite om I holder prøve, om I er lydige i alt.


Hika ngini nimasininga ma orasi o Gikimoi wijaji o Abrahamka, de Una wotemo, "O taungu ma simaka de ma orasi maro komanena, de igogou done Ngohi asa tokahino kali. De o orasi magena ani peqeka ongo Sara done o ngopa yanau moi mamake." 	 for et løftes ord er dette: Ved denne tid vil jeg komme, og da skal Sara ha en sønn.


So nakoso o nyawa la kanaga yotemo, "Ngohi o Gikimoi towidodara," duma to ona manga dodiao moi ma Kristus wipipiricayaka yaduhudu, ona magena ka yatodamatoko. Sababu o nyawa nagoona nakoso kanaga manga dodiao moi yakokeleloka lo yadodarawa, de idodooha o Gikimoi wikokelelo waasi de widodara. 	 Dersom nogen sier: Jeg elsker Gud, og han hater sin bror, da er han en løgner; for den som ikke elsker sin bror, som han har sett, hvorledes kan han elske Gud, som han ikke har sett?


So Una bilasu womatinga wahika o riho moika de o riho moi kali, la kagena asa Una wosumbayang. 	 men han drog sig tilbake til øde steder og var der i bønn.


Una magegena o Gikimoi asa wisulo la wosone de Awi au ikopola, ma ngale ngone nanga dorou aku yapiki. Nakoso o Jou Yesus nanga dagali powipiricaya, de o Gikimoi aku ngone wonasiapongu. Komagena Una waaka la ma ngale ngone wonasikelelo igogou Una womanara itiai, ma orasi iqomaka ma Kristus wahino wosone waasi, de o Gikimoi wosabari so ma ngale o nyawa manga dorou gena wafanggali waasi. 	 som Gud stilte til skue i hans blod, som en nådestol ved troen, for å vise sin rettferdighet, fordi han i sin langmodighet hadde båret over med de synder som før var gjort -


Iqoqomaka, kanaga Awi ngale magena o nyawaka wasikelelo waasi. Duma o orasi manena naga de Awi ngale magena kanaga to Una Awi Gurumi wosikelelo o Jou Yesus Awi sosulo-sosuloka de lo o Gikimoi Awi nabi-nabika. 	 som i de forrige tidsaldre ikke er blitt kunngjort for menneskenes barn således som den nu er åpenbaret for hans hellige apostler og profeter i Ånden:


La o Yesus wakelelo manga piricaya ma lamo komagena, de wotemo woluluguka, "Ai ngopa, ani sininga nosiputuru. To ngona ani dorou tosiaponguka." 	 Og da Jesus så deres tro, sa han til den verkbrudne: Sønn! dine synder er dig forlatt.


Ma dongoho o Yesus wodoto qabolo de Awi muri-muri imasano Unaka, tanu Awi ade-ade ma ngale gena wasingangasu onaka. 	 Men hans disipler spurte ham hvad denne lignelse skulde bety.


De o ngopeqeka magena mogiise o Yesus wakahino. De muna ami sininga ma rabaka motemo, "Hitilahi Awi jubaka tomasimaho bato, la ngohi asa isiloha." So muna o nyawa yadadala manga sidongirabano Una mowidalate de Awi duduno mototuuru de momasimaho Awi juba ma pigika. 	 For hun sa: Kan jeg få røre, om det så bare er ved hans klær, så blir jeg helbredet.


Yanau gena upa he manga sahe yatalake maro manga peqeka, ma orasi ona isumbayang eko o Gikimoi Awi demo yosingangasu. Sababu ona magena manga jamani gena isidadi imatero de to Gikimoi, la to Una Awi mulia ma lamo gena isimane. Duma o ngopeqeka gena idadi ma ngale ka yanau manga ronga isilamoka. 	 For en mann skal ikke tildekke sitt hode, eftersom han er Guds billede og ære; men kvinnen er mannens ære.


Ona gena yopiricayawa, sababu o Iblis o dunia manena wapopareta gena manga sininga wosigamamu, de lo wosipilo la o habari qaloloha ma nita magena asa yakelelowa. So ona yanakowa ma Kristus wokokuasa, kiaka wisitetero de o Gikimoi. 	 i hvem denne verdens gud har forblindet de vantros sinn, forat lyset fra evangeliet om Kristi herlighet, han som er Guds billede, ikke skal skinne for dem.


De ona yangodu yohairani icarawa, so itemo, "We! O nyawa ibobicara ona yangodu ka o Galileano ma nyawa! 	 og de blev forferdet og undret sig, og sa: Men er ikke alle disse som taler, galileere?


Magena qangodu igogou done isisa, duma Ngona gena kanaga ka sidutu ikakali. O dunia de o dipa gena done idadi qapereki maro o baju done idadi qatorou, 	 de skal forgå, men du blir, og de skal alle eldes som et klædebon,


De nako ngini nia sano-sano ma ngale o nyawa ikawi waasi gena, iqomaka o Jou Yesus Awi sulo moi lo ihiwa. Duma ngohi ai sitiari masirete gena asa tinisingangasu nginika. Ai demo manena aku niopiricaya itiai, sababu ngohi gena o Jou woigalusiri so woisitatapu maro Awi sosulo moi. 	 Om jomfruene har jeg ikke noget bud av Herren, men jeg sier min mening som en som har fått miskunn av Herren til å være troverdig.


Maro iqoqoma o Yanes de o Yambres o Musa iwilawangi, so o orasi manena naga o nyawa ma dorou ona magegena o dodoto itotiai lo yalawangi. Ona magena manga sininga ma rabaka gena cawali o dorou de o dodoto itotiaika gena yopiricayawa, so o Gikimoi waholu o nyawa ona magena. 	 Som Jannes og Jambres stod Moses imot, således står også disse sannheten imot, mennesker som er fordervet i sitt sinn og uduelige I troen.


Igogou, nakoso ngone inadoto gena inasisanangiwa, duma ka to ngone nanga sininga yapeleso. Ngaroko komagena, ma duuruka nakoso ngone o dodoto magena paqehe qalohaka, de nanga oho de nanga manara gena kanaga asa de ma sopoka kiaka isosanangi de itotiai. 	 All tukt synes vel, mens den står på, ikke å være til glede, men til sorg; men siden gir den dem som derved er blitt opøvd, rettferdighets salige frukt.


Ngohi lo togolo tanu wosikelelo nia sininga ma rabaka la aku nianako itiai, ma orasi ka iqoqomasi ngini winihirika, de o kia naga aku niongongano. Ena gena, o bi loha moi-moi wojajaji so niongonganoka gena asa idadi foloisi ilamo Awi nyawaka. 	 og gi eders hjerte oplyste øine, så I kan forstå hvilket håp det er han har kalt eder til, og hvor rik på herlighet hans arv er iblandt de hellige,


"Bilasu o surati moi nalefo kali de nosidingo o gogobu o Smirnaka de to ona manga bobaretaka nosingangasu: Ngohi manena o oho ma nonoma de lo ma dodogu, de ngaroko tosoneka, duma tooho kali. De o demo manena gena Ngohi tinisingangasu nginika. 	 Og skriv til engelen for menigheten i Smyrna: Dette sier den første og den siste, han som var død og er blitt levende:


De o Yesus o Yerikhoka womasidiado. So o orasi magena qabolo de Una de Awi muri-muri de o nyawa yadadala o doku magena yodongosa so itagi yahika o doku ma ngoguka, de kagena naga o nyawa moi wopipilo awi ronga o Bartimeus, gena o Timeus ma ngopa, una magena o ngeko ma dateka wogogeku de wogogolo. 	 Og de kom til Jeriko; og da han gikk ut fra Jeriko med sine disipler og meget folk, satt Timeus' sønn, Bartimeus, en blind tigger, ved veien,


Nakoso kanaga ngini inikoro nioqo o nyawa yopipiricayawa manga tahuka, de ngini nimode nioqo dede ona, de o kia bato ona isiaaka nginika magena hika niaoqo. Upa he ngini niqoma nisano de niahiri nagala o serika isisubaka, eko hiwa. 	 Og dersom nogen av de vantro ber eder til gjest, og I vil gå dit, da kan I ete alt som settes frem for eder, uten at I for samvittighetens skyld spør mere efter det.


De ngini gena bilasu de nia sininga qamomuuqu de lo nia horomati onaka. De lo bilasu igogou ngini nia oho de nia manara ma rabaka kanaga nia sala lo ihiwa. To ngini nia gogoho gena bilasu imatero maro o nyawa ma Kristus wipipiricayaka manga gogoho, la nakoso o nyawa inisibicara qatorou de ona masirete asa yamaqe. 	 idet I har en god samvittighet, forat de som laster eders gode ferd i Kristus, må bli til skamme i det som de baktaler eder for som ugjerningsmenn.


Duma ngohi tomasingangasu itotiai ngonaka, igogou ngohi gena tosuba to ngomi mia ete de mia topora manga Gikimoika maro o nyawa o Yesus wipipiricaya. Ngaroko ona o Yahudika manga roriri itemo magena iterowa, duma ngohi lo topiricaya o bi moi-moi o bobita o Musa wosilelefoka de o bi nabi manga bukuka. 	 Men det vedgår jeg for dig at efter den Guds vei som de kaller en sekt-lære, tjener jeg så mine fedres Gud at jeg tror alt det som er skrevet i loven og i profetene,


Komagena o bi nyawa yangodu o duniaka de o bi kolano, o bi kapita, o nyawa yalalago, yokakaya, yokokuasa, yogogilalo, de yogogilalowa de lo o nyawa ma binukali ona magena yangodu imagogora iloqa o tala ma risoasa de o bi diaru ma rabaka imamingihu. 	 Og kongene på jorden og stormennene og krigshøvdingene og de rike og de veldige og hver træl og hver fri mann gjemte sig i hulene og imellem berghamrene,


Kanaga idadika ona magena o gianongoru yatumudingika. Woriria wokawi qabolo duma awi ngopa ihiwasi de wosoneka. 	 Nu var det syv brødre; og den første tok sig en hustru, og efterlot ikke avkom da han døde.


de itemo, "He, ngini o Galileaka ma nyawa! Qadoohaso ngini kanena nimaokoye de o dipaye niokeri-keri. O Yesus Una manena nia sidongirabaka de o sorogaye witideka gena, done asa Una wokahino kali ma ngeko maro o kia ngini niwikelelo Una o sorogaka wokahika." 	 og de sa: I galileiske menn! hvorfor står I og ser op mot himmelen? Denne Jesus som er optatt fra eder til himmelen, skal komme igjen på samme måte som I så ham fare op til himmelen.


Ma orasi o Yesus de Awi muri-muri imasidiado o talaga ma sonongaka, de o Genesaret ma bobanesa itahu. 	 Og da de var faret over, kom de til Gennesarets land.


Ka ma orasi o Yesus Awi demo komagena, so o Yahudika ma nyawa magena asa igogou imatekesikoholu moi de moika. 	 Det blev atter splid iblandt jødene på grunn av disse ord,


So ma ngale o bi moi-moi o Gikimoi waaaka qangodu magena ngone bilasu panako, sababu Una womanara ma ngale ngone manena, so nakoso kanaga o nyawa la ngone inalawangi gena, qadoohawa. 	 Hvad skal vi da si til dette? Er Gud for oss, hvem er da imot oss?


Ngona o manara itotiai gena nododara de o manara ma dorou noduhudu. Komagena so Ngohi, Ani Gikimoi, asa o gososo toniguse Ngonaku maro o nonako moi Ngona tonitide la nodadi o kolano moi foloisi nihohoromati de Ani dodiao." 	 du elsket rettferd og hatet urett; derfor har, Gud, din Gud salvet dig med gledens olje fremfor dine medbrødre.


Ma orasi ngone kanaga pogoge o dunia qatotorou manena ma rabaka gena he ipasaka, de ma orasi o nyawa o Gikimoi wasisalamati gena he foloisi idumuka. Nakoso komagena, o dorou o moi-moi maro o nyawa manga manara o bubutu ma rabaka, magena ngone bilasu paaka kawa de pomasidailako ma ngale pomanara de nanga sininga ibolowo, la upa sidago o dorou inasitura. 	 Det lider med natten, og det stunder til dag; la oss derfor avlegge mørkets gjerninger, men iklæ oss lysets våben!


O Yesus de Awi muri-muri ikahika imasidiado o Kapernaum ma dokuka. Kagena de o Sabat ma wangeka de Una wowosa o Yahudi manga puji ma tahuka de wodoto. 	 Og de gikk inn i Kapernaum, og straks på sabbaten gikk han inn i synagogen og lærte.


Duma ona gena o Farisika de o bi guru agama kanaga manga sininga ma rabaka itemo, "Wobarani bolo! Wotemo woluluguka, 'Ani dorou tahoi.' Ngone panako ka cawali o Gikimoi aku o dorou wahohoi, so Awi demo magenena ma meta o Gikimoi wisiceke." 	 Da begynte de skriftlærde og fariseerne å tenke så: Hvem er denne mann, som taler bespottelser? Hvem kan forlate synder uten Gud alene?


Ona o prajurit o jaraku ipapane itagi yakahika so kagena o Kaisareaka imasidiado, de gila-gila o surati magena yahike ma gubernurka de o Paulus lo iwisidoa unaka. 	 De kom da til Cesarea og lot landshøvdingen få brevet, og førte også Paulus frem for ham.


O nyawa nagoona la to Ngohi Ai manara yaaka, ona magena bilasu yodupa Ngohi imote, so kekiaka Ngohi kanaga ona lo kagena. Nagoona bato Ai manara yaaka, de igogou manga manara magena Ai Baba asa wafanggali so ona wasihoromati. 	 Om nogen er min tjener, han følge mig, og hvor jeg er, der skal også min tjener være; om nogen er min tjener, ham skal Faderen ære.


Duma Una wasibobita de wapoma, upa isingangasu Una gena naguuna. 	 Og han bød dem med mange strenge ord at de ikke skulde gjøre ham kjent.


Ma orasi o Yesus wiosi qabolo so o Yordan ma Seleraye asa ka wodolaye, de imatodoka o dipa ipelenga de yakelelo o Gikimoi Awi Gurumi iuti imatero maro o namo dara de itangi Unaku. 	 Men da Jesus var døpt, steg han straks op av vannet, og se, himmelen åpnet sig for ham, og han så Guds Ånd fare ned som en due og komme over ham.


O raki ma duhutu una magena wosidingo kali o nyawa wogogilalo ma somoali, duma ona wogogilalo magena witoomaka. So komagena ona yaaka igogilalo ma somoali de ka yadala, ma binuka yangangapo de ma binukali yatoomaka. 	 Og han sendte en annen, og ham slo de ihjel, og så gjorde de med mange andre: somme slo de, og somme drepte de.


Ona o arata isiiija o kota ma nyawaka sidago o kaya yamake gena asa yamodoka maro kiaka o kota magena manga sangisara komagena upa sidago ona lo asa yadahe. So ka ma gakuka imaokoye de ka yoari de yododora. 	 De som handler med slikt, de som er blitt rike ved henne, skal stå langt borte av frykt for hennes pine og gråte og sørge og si:


O nyawa nagoona nakoso ona o dodoto ikokulai yaholu de Ngohi ipiricaya qaputuru maro o prajurit moi imakudubu sidago lo watura de to Ngohi Ai demo lo yaaka sidago o orasi ma dodoguka, ona magenaka asa Ngohi o kuasa tahike la ona asa o bi bangsa qangodu yapareta. 	 Og den som seirer, og som tar vare på mine gjerninger inntil enden, ham vil jeg gi makt over hedningene,


Ma solano o orasi magena de o Yesus Awi muri-murika womadedemo wositotiaika, ena gena wotemo onaka, "Ngohi manena bilasu totagi o Yerusalemka. De done o Yahudika manga roriri, o imamka ma bi sahe, de o bi guru agama ona Ngohi iholu, so ona asa isangisara qasiri ma bati itooma de isosone. Ngaroko iaka komagena, duma o wange saangeka de Ngohi tooho kali." 	 Fra den tid begynte Jesus å gi sine disipler til kjenne at han skulde gå til Jerusalem og lide meget av de eldste og yppersteprestene og de skriftlærde, og slåes ihjel, og opstå på den tredje dag.


Komagenali o nyawa moi lo asa pamakewa o anggur qamomuane de yoguse ma ngihi iqoqomaku, upa sidago o anggur qamomuane done asa iwaka so ma ngihi iqoqoma magena yapolote. Ma dodoguku ma anggur de ma ngihi sinoto lo sona podahewa. So o anggur qamomuane gena bilasu poguse ma ngihi lo qamomuaneku, la qangodu idadi ka qaloha." 	 Heller ikke fyller de ny vin i gamle skinnsekker; ellers revner sekkene, og vinen spilles, og sekkene ødelegges; men de fyller ny vin i nye skinnsekker, så blir begge deler berget.


O orasi manena qabolo asa o Jou wonisisangisara ngonaka, so ani lako ipilo sidago o orasi muruo naga so o wange ma siwa lo nakelelo kawa." O orasi magena qabolo o Elimas wamalo gena koloko awi lako o marasa yasaoka, so wotagi lo ka wopaqa-paqa de o nyawa womasari la wituda. 	 Og nu, se, Herrens hånd er over dig, og du skal bli blind og til en tid ikke se solen. Og straks falt det skodde og mørke over ham, og han gikk omkring og søkte efter nogen som kunde lede ham ved hånden.


Duma to ngini nia sininga ma rabaka bilasu nisitatapu ka cawali ma Kristus gena to ngini nia Jou niwisigogigise. Bilasu nimasidailako iqoma kasi ma ngale nia piricaya de nia ngongano qaputuru o Gikimoika, la o nyawa nagoona bato inisano nginika gena aku niasinako itiai. 	 og vær alltid rede til å forsvare eder for enhver som krever eder til regnskap for det håp som bor i eder, dog med saktmodighet og frykt,


Sababu ma peqeka ami rohe gena upa ka muna mapareta, duma kanaga ma roka lo wapareta. De komagena lo ma roka awi rohe gena upa ka una wapareta, duma kanaga ma peqeka lo mapareta. 	 hustruen råder ikke over sitt eget legeme, men mannen; likeså råder heller ikke mannen over sitt eget legeme, men hustruen.


Awa kodo! Tanu o dorou ma dupa ai sininga ma rabaka, tanu ma paretano asa ngohi isisupu. Ilaha! Upa sidago ngohi dede o Gikimoi mimakitinga. 	 Jeg elendige menneske! hvem skal fri mig fra dette dødens legeme?


De kanaga o roriri yamonahalo de yaruha gena Una woooho ka sidutu ikakali Awi simaka imabukuku de manga suba yatide Unaka. De kagena Awi pareta ma kursi ma simaka manga mahkota isipakaka la yatagali to ona manga giliri masirete gena qangodu iwihike Unaka, de itemo, 	 da faller de fire og tyve eldste ned for ham som sitter på tronen, og tilbeder ham som lever i all evighet, og kaster sine kroner ned for tronen og sier:


Ai dodiao tinidododara, ngohi tongongano ngone o bi nyawa yangodu padodara. Sababu o Gikimoi Awi dodara wonahike la ma ngale ngone aku pomatekedodara moi de moika. De lo o nyawa la nakoso kanaga de manga dodara o nyawaka, de ona magena igogou iqomaka idadi to Una Awi ngopaka de lo Una iwinakoka. 	 I elskede! la oss elske hverandre! for kjærligheten er av Gud, og hver den som elsker, er født av Gud og kjenner Gud.


Sababu o nyawa isosoneka la ioho kali, maro o malaikat o soroga ma rabaka gena ikakawiwa, komagena lo ona magena asa ikawi kawa. 	 For i opstandelsen hverken tar de til ekte eller gis de til ekte, men de er som Guds engler i himmelen.


So ma orasi ona iise, de ona manga sininga ka ka moi isumbayang o Gikimoika itemo, "Ya, Jou Nokokuasa! O dunia, de o dipa, de lo o teo moi-moi qangodu de ma raba gena to Ngona Ani gia ma goguto. 	 Da de hørte det, løftet de samdrektig sin røst til Gud og sa: Herre! du som gjorde himmelen og jorden og havet og alt det som i dem er,


O Yesus Awi demo magena yoiseka, de yangodu o puji ma tahu ma rabaka gena asa foloi yongamo. 	 Og alle i synagogen blev fulle av vrede da de hørte dette,


Igogou! Una manena cawali o tahu woaaka moi, ma awa gena ongo Maria, de Awi nongoru o Yakobus, o Yoses, o Yudas de o Simon. De Awi bira lo kanena igoge so pomasihie moi." So ona yodupa kawa yoise maro o kia Una wotetemo gena. 	 Er ikke dette tømmermannen, Marias sønn og bror til Jakob og Joses og Judas og Simon, og er ikke hans søstre her hos oss? Og de tok anstøt av ham.


La ngini ningodu de nia sininga imarimoi ma ngale aku nisilamo o Gikimoi Awi ronga, o Yesus Kristus nanga Jou Awi Baba. 	 så at I enige, med én munn, kan prise Gud og vår Herre Jesu Kristi Fader!


Ngohi toholu totemo o kia naga o Gikimoi Awi laha so waaka de magena ma ngale lo ihiwa ngohika. Nako ngone o nyawa o Yahudika manga bobita o Gikimoino magena pamote so o Gikimoi waaka nanga sininga itiai de, kodo, ma Kristus Una wosone gena ma ngale lo ihiwa ngoneka. 	 Jeg akter ikke Guds nåde for intet; for er rettferdighet å få ved loven, da er altså Kristus død forgjeves.


Sababu Ngohi o sorogano tahino gena upa lo totemo ma sababu todupa to Ngohi Ai dupa masirete taaka, duma Ngohi tahino la ma ngale o Gikimoi Awi dupa taaka sababu Una magegena woisulo so Ngohi tahino. 	 for jeg er kommet ned fra himmelen, ikke for å gjøre min vilje, men for å gjøre hans vilje som har sendt mig,


Duma ma ngale o Gikimoi Awi laha so ngohi kanaga aku todadi maro o Jou Yesus Awi rasul moika. De lo to Una Awi laha gena, to ngohi ai oho ma rabaka kanaga de ma sopo. Ngohi gena tomanara foloisi qatubuso de o bi rasul ma binuka. Ngaroko igogou ngohi tomanara qatubuso, magena to ngohi ai buturu qasowo, duma o Gikimoi Awi laha kanaga ngohi isiputuru. 	 men av Guds nåde er jeg det jeg er, og hans nåde mot mig har ikke vært forgjeves, men jeg har arbeidet mere enn de alle, dog ikke jeg, men Guds nåde som er med mig.


So o Yesus wosango wotemo, "Kanagasi o Bukuka isilefoli komanena, 'Ani Jou Gikimoi gena upa nowidahake.' " 	 Jesus sa til ham: Det er atter skrevet: Du skal ikke friste Herren din Gud.


de kanaga o ngopeqeka moi o taungu mogiowo de tupaange qabolo mopanyake, sababu o toka mingosaka. Muna magena mopugu so momaoko momatiai lo maakuwa. 	 og se, der var en kvinne som hadde hatt en vanmakts-ånd i atten år, og hun var krumbøid og kunde ikke rette sig helt op.


O bi moi-moi qangodu Ai Baba woihike Ngohika. O nyawa moi lo Ngohi o Gikimoi ma Ngopa gena inakowa, ka cawali Ai Baba Una magena Ngohi woinakoka. Komagena lo o nyawa moi lo Ai Baba winakowa, ka cawali Ngohi Awi Ngopa manena Una towinakoka, de lo o nyawa nagoona la kanaga Ngohi masirete tadudupa ona magena Ngohi tasinako Unaka. 	 Alle ting er mig overgitt av min Fader, og ingen kjenner Sønnen, uten Faderen, heller ikke kjenner nogen Faderen, uten Sønnen og den som Sønnen vil åpenbare det for.


O orasi magena o Paskah ma Rarame ma wange gena maro ilangika, so ma ngale magena yosidailako kasi, gena o wange he itiaika nagala o cako mogiowo de sinotoka. De ma gubernur kagena o Yahudi manga roririka wotemo, "Gena! Una manena nagala nia kolano." 	 Men det var beredelses-dagen i påsken, omkring den sjette time. Og han sier til jødene: Se her eders konge!


Ma faida ihiwa ona isuba Ngohika, sababu ka to nyawa manga adati de manga galepu gena yadoto, itemo magena koloko to Ngohi Ai bobita!' " 	 men de dyrker mig forgjeves, idet de lærer lærdommer som er menneskebud.


La komagena Ngohi Ai Babaka de tahuku o dunia ma rabaku towosa, sidago o orasi manena de asa o dunia gena he todongosa de toliho Ai Babaka." 	 Jeg er utgått fra Faderen og kommet til verden; jeg forlater verden igjen og går til Faderen.


Awi pareta imasidiadoka, de ifero imatero maro to ngone nanga ete ma Kolano Daud! Hino powigiliri o Gikimoi Wikukuruye!" 	 Velsignet være vår far Davids rike som kommer! Hosianna i det høieste!


Duma o Gurumi Qatetebi asa wosingangasu, so ngohi ka tanako o bi doku-doku kiaka ngohi totutuluka gena igogou ngohi done itago de o buika isingosa de isangisara. 	 men bare at den Hellige Ånd i by efter by vidner for mig og sier at bånd og trengsler venter mig.


Tanu o Gikimoi Una magena Awi ronga posilamo ka sidutu ikakali. Amin. 	 ham være æren i all evighet! Amen.


O Yahudika ma nyawa, sababu manga dorou de manga rugi so o dunia ma nyawa ma binuka lo, ena gena o Yahudika ma nyawa yasowo lo, o Gikimoi Awi laha ifoloi asa ona magena yamake. Komagena so ona asa yamake o laha moi foloisi ilamo kali, done ma orasi o Yahudika ma nyawa manga dala o Gikimoi wahihirika gena yangodu ma Kristus iwipiricayaka. 	 men er deres fall en rikdom for verden, og er tapet av dem en rikdom for hedninger, hvor meget mere da deres fylde!


Una wotemo komagena ma ngale wosiganapu Awi demo iqoqomaka wotemo, "O nyawa nagoona bato noihihike Ngohika la ipiricayaka, moi lo upa isisa." 	 - forat det ord skulde opfylles som han hadde sagt: Jeg mistet ikke en av dem som du har gitt mig.


Hika niasihabari de nitemo onaka, 'Ma orasi he imasidiado ma ngale o Gikimoi asa wopareta maro o kolano moi.' 	 Og når I går avsted, da forkynn dette budskap: Himlenes rike er kommet nær!


Komagena o bi dodiao ipipiricaya yamuruo naga o Kaisareaka ma nyawa de o Manason o Siprus ma nyawa moi, itekaka o Yesus iwipiricayaka, una de ona lo yomote so mimakangaho dede ngomi, ma ngale kadoka o Yerusalemka de o Manason awi tahuka mimasidodogu. 	 og sammen med oss reiste også nogen av disiplene fra Cesarea; de førte oss til en som hette Mnason, fra Kypern, en gammel disippel, som vi skulde bo hos.


O Yesus wotemo Awi muri-murika, "Igogou, o bi moi-moi kanaga idadala gena ma ngale o nyawa o dorouku yasitutura. Duma ibodito, nakoso o nyawa o sababu yaaka so o nyawa ma duuru o dorouku itura bai! 	 Og han sa til sine disipler: Det er umulig annet enn at forførelser må komme; men ve den som de kommer fra!


Ma moiku o Yesus wooqo o Betania ma dokuka, kagena o Simon awi tahuka, una magena iqoqoma wipapado. Kagena asa o ngopeqeka moi mahino o Yesusno, de o gososo qabobou de ihahali o rube moi o teto ihahalino maaho, o gososo magena yaaka o bi ngutu qabobouno. Gila-gila o rube ma tolo magena mapolote so o gososo qabobou gena moguse Awi saheku de mowisiqahu. 	 Og mens han var i Betania, i Simon den spedalskes hus, og satt til bords, da kom en kvinne som hadde en alabaster-krukke med ekte kostelig nardussalve, og hun brøt alabaster-krukken i sønder og helte den ut over hans hode.


De lo to ngohi ai dodiao ipipiricaya kanena ma binukasi lo manga salam yosidingo tanu asa nimakamake kali de ngini, ma boboloi ona kanaga ma Kaisar awi kadatoka yomomanara. 	 Brødrene hos mig hilser eder; alle de hellige hilser eder, især de som hører til keiserens hus.


"De nakoso ngini nisumbayang, upa sidago niaaka maro o nyawa de manga sigogise o Gikimoika ikokulai ona magena yaaka. Sababu o nyawa ona magena manga dupa imaoko o puji ma bi tahu ma rabaka eko o ngeko ma bi sagoka, la ma ngale o nyawa asa ona yakelelo. So ngini tinisingangasu igogou, sababu ona manga giliri o nyawano gena yamake qabolo, so o Gikimoi Awi fanggali gena he ihiwa onaka. 	 Og når I beder, skal I ikke være som hyklerne; for de vil gjerne stå og bede i synagogene og på gatehjørnene, for å vise sig for menneskene; sannelig sier jeg eder: De har allerede fått sin lønn.


O bi nyawa yangodu yohairani poli, sidago ona itemo moi de moika, "Wobarani bolo! Una Awi kuasa so aku wapareta o bi toka isupu, de igogou isupuka." 	 Og redsel kom over alle, og de talte med hverandre og sa: Hvad er dette for et ord? for med myndighet og makt byder han de urene ånder, og de farer ut!


Duma ngona masirete nanakoka idodooha to ngohi ai dodoto, de o moi-moi taaaka, de ai sininga ma edekati ai manara ma rabaka, de ai piricaya o Gikimoika, de lo ai sabari de ai dodara o nyawaka, de lo idodooha to ngohi ai sabari ma lamo 	 Men du har efterfulgt min lære, min ferd, mitt forsett, min tro, min langmodighet, min kjærlighet, min tålmodighet,


de itemo, 'Ngomi misuling ma ngale nginika, duma ngini niholu niselo. Ngomi minyanyi o sone ma guule nginika, duma ngini niholu niari.' 	 Vi blåste på fløite for eder, og I vilde ikke danse; vi sang sørgesanger, og I vilde ikke gråte.


So nakoso o Yahudika ma nyawa o habari qaloloha magena ona asa yaholu, sidago o habari gena aku inisidiado nginika de ona idadi maro o Gikimoi Awi lawangi. Ngaroko komagena, duma ma ngale manga ete de manga topora gena Una wajajika de ona wahirika, so kanaga asa ona wadodara. 	 Efter evangeliet er de fiender for eders skyld, men efter utvelgelsen er de elsket for fedrenes skyld;


So itiaika, ma ngale o nyawa moi la kanaga de awi gogelelo komagena, una magena awi giliri tosimane. Duma nako ai giliri gena, ngohi tosimane toholu, ka cawali to ngohi ai buturu ma kurangi bato. 	 Av dette vil jeg rose mig; men av mig selv vil jeg ikke rose mig, uten av min skrøpelighet.


O imamka ma bi sahe de lo o bi guru agama kagenadahu lo yongamo manga demo qatubuso ona iwikalaki Una. 	 Og yppersteprestene og de skriftlærde stod og klaget hårdt på ham.


De ma binukali itemo, "Komagenawa. Awi demo gena imaterowa de yakokitoka manga demo. De qadoohaso o toka de aku imanara sidago wopipilo moi gena womasigeleloka. Hiwa! O toka gena yaakuwa imanara komagena." 	 Andre sa: Dette er ikke besatt manns tale; kan vel en ond ånd åpne blindes øine?


O Sadukika ma nyawa yamuruo naga yahino o Yesuska, ma ngale manga edekati Una wisabatolo. Ona magena yopiricayawa o dodoto maro o nyawa isoneka de asa ioho kali, so wisano Unaka, de itemo komanena, 	 Men det kom nogen av sadduseerne til ham, de som nekter at det er nogen opstandelse, og de spurte ham og sa:


Duma una womanosu de wotemo moleleleanika, "Ngohi towinakowa o nyawa Una magena!" 	 Men han fornektet ham og sa: Jeg kjenner ham ikke, kvinne!


Igogou, nanga ete de nanga topora iqoqomaka Una wagalusiri. so Awi jaji qatebi magena Una wasiganapu. 	 for å gjøre miskunn mot våre fedre og komme sin hellige pakt i hu,


Mutuwade o nyawa moi lo akuwa wosango moi-moi qangodu magena itiaiwa, so bilasu upa niaaka o kia naga moi nia siningaka yadadahewa, so hika nimarihika de nimapopongoka bato. 	 Da nu ingen motsier dette, må I holde eder rolige og ikke foreta eder noget forhastet.


De ma sababu komagena so asa o Yahudika manga roriri to ona manga duhudu Unaka gena foloisi idogo, sidago manga edekati gena igogou Una bilasu iwitooma. Ma sababu gena manga bobita o Sabat ma wange magena Una watilakuka de lo maro womasitero Una dede o Gikimoi ka imaketero, so Una o Gikimoi wiaso lo Awi Baba. Komagena so ona itemo magena o dorou waakaka, so bilasu iwitooma. 	 Derfor stod da jødene ham enn mere efter livet, fordi han ikke bare brøt sabbaten, men også kalte Gud sin Fader og gjorde sig selv Gud lik.


So kagena de o bi rasul imanako, so jai-jai o kota magena yodoloqa de manga dodagi yadofa kali so itagi o Listra ma kota de o Derbe ma kota ma sigilolino o Likaonia ma daera ma rabaka. 	 og de merket dette, flydde de til byene i Lykaonia, Lystra og Derbe, og landet deromkring,


O Yesus wotemo, "Nginika tinisingangasu igogou, o nyawa nagoona manga tahu de manga peqeka yodongosaka, eko manga gianongoru de manga awa de lo manga baba, eko lo manga ngopa-ngopa sababu ma ngale o Gikimoi ona wapareta maro o kolano moi, 	 Da sa han til dem: Sannelig sier jeg eder: Det er ingen som har forlatt hus eller hustru eller brødre eller foreldre eller barn for Guds rikes skyld


To ngini nia kaya done asa iwaro so ma faida lo ihiwa, de nia baju qaloloha done asa o lupu yaoqo. 	 Eders rikdom er råtnet, og eders klær er blitt møllett;


de o Yason awi tahuka ona wasidodogu. De ona yangodu ma Kaisar Roma awi bobita yotilaku de ona itemo kanaga o kolano wilalamo moisi, Una magena Awi ronga o Yesus." 	 og Jason har tatt imot dem; og alle disse gjør stikk imot keiserens bud og sier at en annen, en som heter Jesus, er konge.


Duma o habari magena isihabari kiaka bato, so yogiise de o nyawa yadala icarawa asa yakahika Unaka, gena yodupa yoise Awi dodoto de yogolo manga panyake wosiloha. 	 Men ordet om ham kom ennu mere ut, og meget folk kom sammen for å høre og for å bli helbredet for sine sykdommer;


La ma baba de ma awa wikelelo Una, de ona yohairani, de ma awa motemo Unaka, "Ce! Ai ngopa, qadoohaso nomiaka komanena! O wange saange qabolo ngomi mia sininga isusa minisari Ngona." 	 Og da de så ham, blev de forferdet, og hans mor sa til ham: Barn! hvorfor gjorde du oss dette? Se, din far og jeg har lett efter dig med smerte.


So ngini ningodu upa nimacaralamo, duma de nia sininga qamomuuqu bilasu nimahadoku o Gikimoi wokokuasa Awi simaka, la done ma orasi wositotatapuka imasidiado, Una done asa ngini winisihoromati. 	 Ydmyk eder derfor under Guds veldige hånd, forat han kan ophøie eder i sin tid,


Ma ngale ngone de ma Kristus pomarimoika, so ngone ngaroko inadala, duma podadi maro ka ka o rohe moi, so pomatekekiriwo nanga manara ma rabaka. Maro o nyawa manga rohe ngaroko ka ngai moi, duma kanaga ma bobolo moi-moi ka idala. De o bobolo moi-moi magena kanaga maena de ma manara masirete so imaketerowa, duma imarimoi de imatekekiriwo. 	 således er vi mange ett legeme i Kristus, men hver for sig er vi hverandres lemmer.


To Ngohi Ai rohe qatoraka, so o kia asa Ai Babaka togolo. Upa sidago totemo, 'Baba, tanu Ngona noisirese to Ngohi Ai sangisara manena.' Magena togolowa, sababu igogou Ngohi tahino o orasi manena ma ngale Ngohi aku Ai sangisara manena tamoku." 	 Nu er min sjel forferdet, og hvad skal jeg si? Fader, frels mig fra denne time! Dog nei, derfor er jeg kommet til denne time.


Magena de wotemo, "Ngohi manena o nyawa o sone ma rabano asa tasiooho kali de lo o oho ma hutu. O nyawa nagoona la kanaga ipiricaya Ngohi, ngaroko ona isoneka, duma ona magena asa ioho kali. 	 Jesus sa til henne: Jeg er opstandelsen og livet; den som tror på mig, om han enn dør, skal han dog leve,


O jaji qamomuane magena imaterowa de o jaji iqoqoma, kiaka taaaka to ona manga ete de manga toporaka ma orasi o Mesir ma tonaka de Ngohi ona tatuda de tasisupu. Ona yokaeliwa o jaji iqoqoma magena yomote, so ona gena Ngohi tasidodooha kawa. 	 ikke efter den pakt som jeg gjorde med deres fedre på den dag da jeg tok dem ved hånden for å føre dem ut av Egyptens land; for de blev ikke i min pakt, og jeg brydde mig ikke om dem, sier Herren.


Magena yoise, de o nyawa kagena yogogeku yooqo dede Una imatekebicara itemo, "Wobarani bolo! Wotemo aku o dorou wahoi." 	 Da begynte de som satt til bords med ham, å si ved sig selv: Hvem er denne mann, som endog forlater synder?


Ma Kristus Una Awi jamani gena imatero de ka to Gikimoi, gena Una powikokelelowa. Nako o moi-moi isidadadika qangodu, ma Ngopa Una womatetengo kanaga foloisi wolamo. 	 Og han er et billede av Gud den usynlige, den førstefødte fremfor enhver skapning;


Sababu ngone panakowa, nagala o ngopeqeka mopipiricaya done aku ami roka mowingaho so una lo wopiricaya de wisalamati, eko o roka wopipiricaya done aku awi peqeka womingaho so muna lo mopiricaya de mosalamati. 	 For hvad vet du, hustru, om du kan frelse din mann? eller hvad vet du, mann, om du kan frelse din hustru?


Baba Gubernur minihohoromati, Salamati pomakamake. 	 Klaudius Lysias hilser den mektige landshøvding Feliks.


So o roriri ona magena yamaloka o manara maro o kia kanaga o Gikimoi de Awi laha woihike ngohika. Komagena so ona ngini niahohoromati maro nia roriri foloi yolamo gena, ona de ngohi de o Barnabas lo mimakocoho giaka. La komagena isikelelo ona de ngomi mimatekefakati de mimarimoi maro o dodiao mimomanara, ma ngale ngomi gena mitagi o habari qaloloha misihabari o nyawa o Yahudika yasowo de o roriri ona magena yotagi o habari qaloloha yosihabari o Yahudi ma nyawaka. 	 og da de fikk vite om den nåde som var mig gitt, da gav Jakob og Kefas og Johannes, de som gjaldt for å være støttene, mig og Barnabas samfunds-hånd, at vi skulde gå til hedningene, men de til de omskårne,


Sababu ma ngale o wange ma tumudingi gena kanaga isilelefo to Una Awi Jaji ma Buku ma rabaka itemo, "O wange ma tumudingika de o Gikimoi womanara kawa duma Una womawoma." 	 For så har han på et sted sagt om den syvende dag: Og Gud hvilte på den syvende dag fra alle sine gjerninger;


De o Yohanes wotemo o Yesuska, "Baba Guru, ngomi miwikelelo o nyawa moi o toka wodusu de to Ngona Ani ronga bai! So ngomi miwisimahawa, sababu una gena to ngomi mia dodiaowa." 	 Da svarte Johannes og sa: Mester! vi så en som drev ut onde ånder i ditt navn, og vi forbød ham det, fordi han ikke er i følge med oss.


O bi moi-moi qangodu Ai Baba woihike Ngohika. O nyawa moi lo Ngohi o Gikimoi ma Ngopa inakowa, ka cawali Ai Baba Una magena Ngohi woinakoka. Komagena lo o nyawa moi lo Ai Baba winakowa, ka cawali Ngohi Awi Ngopa manena Una towinakoka, de lo o nyawa nagoona la kanaga Ngohi masirete tadudupa ona magena Ngohi tasinako Unaka." 	 Alle ting er mig overgitt av min Fader, og ingen kjenner til hvem Sønnen er, uten Faderen, og hvem Faderen er, uten Sønnen og den som Sønnen vil åpenbare det for.


Ngohi todupa o ngopeqeka moi ami giliri tinisinako nginika, muna magena nanga dodiao mopipiricaya moi ami ronga ongo Febe. Muna gena o gogobu o Kengkrea ma kotaka manga leleani moi. 	 Jeg anbefaler eder Føbe, vår søster, som er menighets-tjenerinne i Kenkreæ,


De kagena ngohi takelelo o teoye o haiwani ilalago moi isupu kali. Kanaga maena ma sahe ngai mogiowo de ma tadu ngai tumudingi. Ma tadu moi-moi ma qokuku kanaga de ma mahkotaka, de ma sahe moi-moika ma lefo gena o Gikimoi Awi ronga ma dorou yogaka. 	 Og jeg så et dyr stige op av havet, som hadde ti horn og syv hoder og på sine horn ti kroner, og på sine hoder bespottelses-navn.


Komagena lo ma ngale o Yohanes Wooosi ngini niwidupawa de Ngohi lo nidupawa. Ma orasi o Yohanes wahino, de una mamoi-mamoi wooqowa de ma moi lo waali widalu. Ngini gena una niwiholuka, so nitemo, 'Una wikokitoka bai!' 	 For døperen Johannes er kommet; han hverken åt brød eller drakk vin, og I sier: Han er besatt!


de ona wisisosihito una la wisisupu o kota ma duduka, so kagena de o teto wisipapaka. De o saksi yamuruo naga magena manga juba yahoi de yahike o Farisika ma nyawa o gohiduuru moika, awi ronga o Saulus, la wojaga. 	 og drev ham ut av byen og stenet ham; og vidnene la sine klær av sig ved en ung manns føtter som hette Saulus.


De lo nakoso o nyawa ma somoa manga manara gena ma bati ngomi asa miatilakuwa so mia giliri masirete lo misimanewa. To ona manga manara gena ngomi miaaka waasi. Duma ngomi lo miongongano nakoso kanaga ifoloi ngini niopiricaya, de to ngomi mia manara to ngini nia sidongirabaka gena ma sopo lo asa ifoloisi ilamo. 	 idet vi ikke roser oss over all måte, av andres arbeide, men har det håp at eders tro vil vokse, og vi således bli overvettes store iblandt eder efter vårt mål,


Ngohi tanakoka, o taungu mogiowo de iha ipasaka kanaga o nyawa yanau ma Kristus wipipiricaya moi witide idaku o Gikimoi Awi riho o sorogaka. Ngohi tanakowa nakoso igogou awi rohe yatide eko hiwa so ka cawali o kia naga moi wisikelelo. Ka ka o Gikimoi wanako. 	 Jeg kjenner et menneske i Kristus - om han var i legemet, vet jeg ikke, eller utenfor legemet, vet jeg ikke; Gud vet det - en som for fjorten år siden blev rykket like inn i den tredje himmel.


So Una wotemo komagena ma baba de ma awaka, duma ona asa yanakowa ma ngale o kia Una wotetemo gena. 	 Men de forstod ikke det ord han talte til dem.


Sababu ai ngopa manena maro wosoneka, duma o orasi manena asa wooho kali. Una wisisaka, duma o orasi manena asa towimake kali.' So ona asa yorarame. 	 For denne min sønn var død og er blitt levende igjen, var tapt og er funnet. Og de begynte å være glade.


O Gikimoi Una masirete ngone inangodu wonasitatapu la ngone de ma Kristus pomarimoika de lo podadi maro to Una Awi nyawa masirete. 	 Men den som binder oss tillikemed eder fast til Kristus, og som salvet oss, det er Gud,


Nakoso igogou o nyawa de manga moi-moi yaaka maro o Gikimoi wodudupa, gena manga sininga isanangi so ona yamake ma faida ilamo. 	 Ja, gudsfrykt med nøisomhet er en stor vinning;


Komagena lo o Gikimoi Awi Tahuka womomanara o Lewi ma nyawa moi wahinoli nogena, de ma orasi o nyawa winanabo magena wimake, de una lo ka wisirese o ngeko ma sonongaka de ka wogila-gila. 	 Likeså en levitt; han kom til stedet, gikk frem og så ham, og gikk like forbi.


Duma nakoso ngomi gena, igogou ngomi manena o Gikimoi Awi nyawa. So nakoso o nyawa la kanaga dede o Gikimoi imadodiaoka, ona magena asa to ngomi mia demo yosigise. So nakoso kanaga o nyawa la Una wihoholu, de ona magena upa lo to ngomi mia demo yosigise. Komagena so idodooha ngone aku panako o bi dodoto itotiai de o bi dodoto ikokulai. 	 vi er av Gud; den som kjenner Gud, hører oss; den som ikke er av Gud, hører oss ikke. På dette kjenner vi sannhetens ånd og villfarelsens ånd.


Ngohi totemo nagala ngona manena o Mesirka ma nyawa moi, iqoqomaka o ruwahe ilalamo moi isidadi sidago o nyawa yacala iha una wangaho o tona ibobeleuka, la ona o Roma ma bobaretaka yakudoti." 	 Er du da ikke den egypter som for nogen tid siden gjorde oprør og førte de fire tusen mordere ut i ørkenen?


duma nako ngohi iteka so ihiwasi, ngona bilasu nanako idodooha o gogobu bilasu manga sininga de manga manara, sababu ona de o Gikimoi maro ka o tahu ma raba moi. O gogobu magena ka o Gikimoi woooho Awi nyawa yangodu wipipiricaya Unaka, de maro o tahu ma golingasu ma sosoqe qapoputuru moi, so komagena ona imasigocoho qaputuru o dodoto itotiaika. 	 men om jeg venter med å komme, at du da kan vite hvorledes en bør ferdes i Guds hus, som er den levende Guds menighet, sannhetens støtte og grunnvoll.


Ma ngale komagena o Gikimoi o Yesus wihiri maro Awi Leleani moi, so wahino woqomano ma ngale ngini o Yahudika, la komagena o Gikimoi Awi laha winisidumu nginika la ngini ningodu aku nimatoba de niodongosa nia manara moi-moi qatotorou magena." 	 I var de første som Gud sendte sin tjener til, da han lot ham fremstå forat han skulde velsigne eder, idet enhver av eder vender sig bort fra sin ondskap.


So ma orasi ngini gena nimatolomu la o oqo ilalamo niaaka de lo o roti nioqo de o anggur niudo la niososininga o Jou Awi sone, de Una niwisiningawa duma nia gogoho kanaga qatotorou. 	 Når I altså kommer sammen, da blir det ikke Herrens nattverd I eter;


O demo magena ngomi masirete miiseka ma orasi ngomi lo kagena de Una o tala qatetebi ma qokuka. 	 og denne røst hørte vi komme fra himmelen da vi var sammen med ham på det hellige berg.


De Awi kuasa qapoputuru winihihike nginika gena, nia siningaka aku foloisi wosiputuru ma ngale de nia nalika aku o sangisara niamoku foloisi qaputuru, 	 så I styrkes med all styrke efter hans herlighets kraft til all tålmodighet og langmodighet,


O gisisi ma binuka itutura o ngekoka o namo yaoqo, gena imatero bato o nyawa yoiseka o Gikimoi Awi demo, duma gila-gila o Iblis yahino de wakoora to ona manga sininga ma rabano so isisaka. 	 Men de ved veien er de som ordet blir sådd i, og når de har hørt det, kommer straks Satan og tar bort ordet som er sådd i dem.


Ma sababu magegena o bi Farisika ma nyawa de o bi guru agama Unaka wisano, "Qadoohaso Ani muri-muri yatilaku to ngone nanga ete de nanga topora manga jojoho. Ce! Ona ioqo de manga gia yatiodowa." 	 Og fariseerne og de skriftlærde spurte ham: Hvorfor følger ikke dine disipler de gamles vedtekt, men eter med vanhellige hender?


So iteka kawa, Ngohi aku o bi moi-moi ngini tinidoto de tinisingangasu kali. Sababu nako o dunia ma bi nyawa o Gikimoi wihoholu ona gena, ma orasi he yaadoka la kanaga una ona wapopareta, ena gena o Iblis, he womasidiadoka. De una magena waakuwa Ngohi woipareta. 	 Jeg skal herefter ikke tale meget med eder; for verdens fyrste kommer, og han har intet i mig,


Komagena ona yosumbayangka de o Gikimoi lo wotemo qaboloka, so o bi ino qangodu gena qaloha so aku yaoqo. 	 for det helliges ved Guds ord og bønn.


Maro ma nabi Yunus kanaga o wange saange de o putu saange wogoge o nao ilalamo moi ma poko ma rabaka, komagena lo Ngohi o Nyawa ma Duhutu done o wange saange de o putu saange asa togoge o boosu ma rabaka. 	 For likesom Jonas var tre dager og tre netter i fiskens buk, således skal Menneskesønnen være tre dager og tre netter i jordens skjød.


Ai dodiao nipipiricaya, igogou ngini nianakoka o Stefanus de awi tahu moi, ona magena ma nonoma o Akhayaka ma nyawa de o Jou Yesus wipiricayaka, de lo ona imasitatapu bilasu o Gikimoi Awi nyawa yaleleani. So ngohi tinigolo de tinibaja nginika, 	 Jeg formaner eder, brødre: I kjenner Stefanas' hus, at det er førstegrøden av Akaia, og at de har stilt sig til tjeneste for de hellige;


"O bi guru agama de lo o bi Farisika ma nyawa ona magena kanaga o Musa awi kursika imatamiye, sababu ona gena asa o bobita o Musa walelefo magena inidoto. 	 På Mose stol sitter de skriftlærde og fariseerne.


Komagena kanaga o nyawa la yaakuwa ikawi, sababu ona yasibuo kusi de ona idadi komagena. Kanaga lo ona la yaakuwa ikawi, sababu o nyawa ma somoa isidadi komagena. De lo kanagali ona la ikawiwa, sababu to ona manga dupa masirete ma ngale yaaku o Gikimoi Awi manara yaaka. O nyawa nagoona la aku o dodoto manena yamote, ka qaloha la yamote bato." 	 For der er gildinger som er født slik av mors liv, og der er gildinger som er gildet av menneskene, og der er gildinger som har gildet sig selv for himlenes rikes skyld. Den som kan fatte dette ord, han fatte det!


Kagena de Yesus wosango, "Nakoso to Ngohi Ai awa de to Ngohi Ai gianongoru, gena komanena." 	 Men han svarte den som sa det til ham: Hvem er min mor, og hvem er mine brødre?


De lo o Paulus awi gia wahado onaku la o Gurumi Qatetebi wowosa onaku de waparetaka, sidago ona aku o Gikimoi Awi habari isibicara de o bi bahasa irupa-rupa Awi Gurumino. 	 Disse menn var i alt omkring tolv.


Duma ma ngale ngona gena maro o Gikimoi Awi sosulo moi, so o dodoto de o nyafusu maro komagena bilasu nomasirese. Ani sininga ma meta gena hika la ani sininga asa itiai Awi simaka, de ani manara moi-moi naaka maro Una wodudupa, de ani piricaya qaputuru Unaka, de ani dodara ilamo o nyawaka, de o sangisara namoku de ani sininga lo qamuuqu o bi nyawaka. 	 Men du, Guds menneske, fly disse ting, jag efter rettferdighet, gudsfrykt, tro, kjærlighet, tålmodighet, saktmodighet!


So kagena de o bi gohiduuru yahino, so una awi rohe magena yasao, de yatide isisupu la itagi yapoosu. 	 og de unge menn stod op og la ham til rette og bar ham ut og begravde ham.


Ngohi towibaja de togolo o Jouka sidago tosipara lo ma saange la o sangisara magenano Una woipalako. 	 Om denne bad jeg Herren tre ganger at han måtte vike fra mig;


Duma koloko ma ngutu iluku kuwa, so ona yopiricaya itekawa. So de o susa yamake de ma ngale o habari qaloloha so yasisangisara, de gila-gila ona o Gikimoi wipalako so imakiliho de ikafirika. 	 og de har ikke rot i sig, men holder bare ut til en tid; blir det så trengsel eller forfølgelse for ordets skyld, da tar de straks anstøt.


Igogou una asa wosanangi, nakoso ma tuangi awi dodagino woliho de wimake una awi manara gena ka waakasi. 	 Salig er den tjener som hans husbond finner å gjøre så når han kommer.


Nakoso to ngini nia gogoho komagena de kanaga lo niaaka de ma boloika, magena niasikelelo o nyawaka igogou ngini gena nanga Jou Yesus Kristus niwinako sidago lo nia leleani Unaka gena ma faida de ma sopo ilamo. 	 For når disse ting finnes hos eder og får vokse, da viser de at I ikke er uvirksomme eller ufruktbare i kunnskapen om vår Herre Jesus Kristus;