Nako o Yahudika ma nyawa, ona magena itemo bilasu o nonako ihahairani ngomi miasikelelo onaka la ona aku yopiricaya. De lo nako o Yunanika ma nyawa, ona gena itemo bilasu de o cawaro o nyawano ngomi miasingangasu onaka la ona aku yopiricaya. 	 eftersom både jøder krever tegn og grekere søker visdom,


Ngone de nanga manara masirete la pomasisalamati gena idadiwa. So o nyawa yaakuwa imasihie itemo, "Ngohi de ai manara masirete so tosalamatika." 	 ikke av gjerninger, forat ikke nogen skal rose sig.


Kagena de Una wotemo, "Nakoso maha de o nyawa manga manara o duniaka, gena idadiwa. Duma nakoso maha de o Gikimoi Awi manara, de ka idadi." 	 Men han sa: Det som er umulig for mennesker, er mulig for Gud.


So nia sininga ma rabaka bilasu imatero maro de o Yesus Kristus Awi sininga. 	 La dette sinn være i eder, som og var i Kristus Jesus,


o Ram ma ngopa yanau o Abinadab, o Abinadab ma ngopa yanau o Nahason, de o Nahason ma ngopa yanau o Salmon. 	 Ram fikk sønnen Aminadab; Aminadab fikk sønnen Nahson; Nahson fikk sønnen Salmon;


Ma ngopa magena wosango, 'Ngohi toholu.' Duma ma dodoguka de awi sininga itagali, so una ka wotagi o anggur ma doroka womanara. 	 Men han svarte: Jeg vil ikke. Men siden angret han det og gikk.


Duma nakoso o cawaro ma sihino o Gikimoino la wonahike ngoneka, de ngone nanga sininga ma rabaka asa ibolowo de o dorou moi lo ihiwa. So to ngone nanga oho o dame ma rabaka, sababu ngone asa o nyawa pagalusiri de nanga sininga asa qamuuqu la o nyawa manga dupa lo posigise qaloha. De o nyawaka lo asa ngone o loha moi-moi idala paaka onaka. De lo ngone asa upa o nyawa pohihiri sidago moi pasitubuso de moi pasiguui, de lo nanga demo o nyawaka asa igogou de itiai. 	 Men den visdom som er ovenfra, er først og fremst ren, dernæst fredsommelig, rimelig, eftergivende, full av barmhjertighet og gode frukter, uten tvil, uten skrømt.


Sababu o dodoto foloisi ilalamo gena ngohi tamake iqomaka, magena tatota tinisidiado nginika. Ena gena, ma ngale to ngone nanga dorou gena ma Kristus kanaga wosoneka, maro o kia naga isilelefo o Gikimoi Awi Jaji ma Buku ma rabaka. 	 For jeg overgav eder blandt de første ting det som jeg selv mottok, at Kristus døde for våre synder efter skriftene,


De Awi bira lo kanena igoge so pomasihie moi. Kiano Una o kuasa wamake la o bi moi-moi magena aku waaka." 	 Og hans søstre, er de ikke alle her hos oss? Hvorfra har han da alt dette?


To ngini nia ete de nia topora o bi nabi yangodu yasisangisara. De yatoomaka ona magena isingangasu iqomaka Woleleani moi Awi sininga itotiai, Una done asa wahino. De Una magena wahinoka, duma ngini manena qabolo niwilawangi de niwitoomaka. 	 Hvem av profetene forfulgte ikke eders fedre? De drepte dem som forut forkynte at den rettferdige skulde komme, han som I nu har forrådt og myrdet,


Ngona gena ngaroko nanga biasa, duma Ai saheku o gososo nosiesewa, duma muna manena o gososo qabobou de ihahali mosiqahuka Ai qohuku. 	 du salvet ikke mitt hode med olje, men hun salvet mine føtter med salve.


Kagena de o Yesus wosango wotemo, "Iya, nako ngona masirete aku nopiricaya! Qangodu asa o Gikimoi waaka, hitilahi ngona nowipiricaya." 	 Men Jesus sa til ham: Om jeg formår? - Alt er mulig for den som tror.


Ona yangodu asa yaumo o uku isosora-sora ma rabaku, kiaka ona asa yoari de lo yosangisara. 	 og de skal kaste dem i ildovnen; der skal være gråt og tenners gnidsel.


O bodito! Kodo! O bodito asa inidahe ngini o bi guru agama de lo o bi Farisi ma nyawaka. Ngini nikokulai! Ngini gena maro o nyawa la kanaga o udo-udo de o lelenga gena ma duduno yatiodo, duma ma rabaku ka qafajasi. O adati de o galepu kiaka cawali ma duduno pakokelelo gena igogou niaaka. Duma kanaga to ngini nia sininga ma rabaka gena ka o dodesere de lo nyafusu ma dorou nipareta. 	 Ve eder, I skriftlærde og fariseere, I hyklere, I som renser beger og fat utvendig, men innvendig er de fulle av rov og griskhet!


Una Awi ngale gena, ngone podadi to Una Awi nyawa masirete. Ngone gena Awi demo popiricayaka so de o ake inasiosi gena, koloko wonatebi dede o ake so isinonako igogou nanga dorou Una wapikika. 	 for å hellige den, idet han renset den ved vannbadet i ordet,


wotemo, 'O Nyawa ma Duhutu bilasu wisidoa o nyawa ma dorouka, so wisidasangahadika, de o wange saangeka Una asa wooho kali.' " 	 at Menneskesønnen skulde overgis i syndige menneskers hender og korsfestes og opstå på den tredje dag!


De o Kanaan ma tonaka ma dala o bangsa tumudingi Una wasisaka ma ngale o tona magena o Israel ma nyawaka wahike la idadi to ona manga tona masirete. 	 og han utryddet syv folkeslag i Kana'ans land og skiftet deres land ut til arv for dem, i omkring fire hundre og femti år.


O nyawa la kanaga ma ngale Ngohi gena idodatowa de ipiricaya qaputuru, ona igogou yosanangi." 	 og salig er den som ikke tar anstøt av mig.


De ngini lo bilasu o nyawaka niasingangasu, sababu ma nonoma Ngohi tomanara gena, kanaga ngini dede Ngohi. 	 Men også I skal vidne; for I har vært med mig fra begynnelsen av.


De Una Awi sahe ma hutu gena qaare maro o duba ma gogo de imatero o namo gotola ma gogo, de Awi lako magena isiwa-siwa maro o uku ma sora. 	 og hans hode og hår var hvitt som hvit ull, som sne, og hans øine som ildslue,


De lo tanu ngini asa nikaeli niaaka o bi moi-moi o kia ngohi tinidodotoka de ngini lo niaqehe qalohaka, de lo ai demo moi-moi o kia ngini nioiiseka de ai manara moi-moi o kia ngini niakokeleloka. Nakoso niaaka komagena, done o Gikimoi, kiaka o sanangi wonahihike ngoneka, Una magena asa wogoge dede ngini. 	 Det som I også har lært og mottatt og hørt og sett hos mig, gjør det; og fredens Gud skal være med eder.


Nakoso o nyawa nisano nginika, de nitemo onaka, 'O Jou wodupa wapake bai!' Qabolo de ona magena jai-jai bato nisimaha la aku niaaho." 	 Og dersom nogen sier noget til eder, da skal I si: Herren har bruk for dem; så skal han straks sende dem.


Magena de o malaikat ma motohaka awi trompet wawuwu kali, de kanaga ngohi takelelo o ngoma moi o sorogaka gena itura o duniaku. De o busune iluluku-luku o dunia ma litimiku ma ngora ma boberesu ma kukuci o ngoma magenaka yahike. 	 Og den femte engel blåste i basun, og jeg så en stjerne som var falt fra himmelen ned på jorden, og nøkkelen til avgrunnens brønn blev gitt den.


So ngini o sangisara niamoku la ma ngale o Gikimoi aku ngini winidoto. Komagena Una ngini winiaka maro to Una Awi ngopa masirete, sababu panako igogou o bi ngopa yangodu o dunia manenaka, gena manga baba bilasu yadoto. 	 Det er for tuktens skyld at I tåler lidelser; Gud gjør med eder som med sønner. For hvem er den sønn som hans far ikke tukter?


Kagena de ona de o nyawa o kota magena ma sigilolino asa iruwahe de imakangamo sidago o Gayus de o Aristarkhus, ona o Makedonia ma nyawa o Paulus awi dodiao, yatago so yalia de yasigogora o kawasa ma dolomu ma rihoka. 	 Og hele byen kom i oprør, og de stormet alle som en avsted til teatret og rev med sig Gajus og Aristarkus, to makedoniere, Paulus' reisefeller.


O bodito! Kodo! O bodito asa inidahe ngini o bi guru agama de lo o bi Farisi ma nyawaka. Ngini nikokulai! Ngini niasimahawa o nyawa, nakoso kanaga yodupa yodadi o Gikimoi Awi nyawa. Ngini masirete lo niholu nidadi o Gikimoi Awi nyawa, so o nyawa la yomode yodadi Awi nyawa, ona magena igogou ngini ka niafati. 	 Men ve eder, I skriftlærde og fariseere, I hyklere, I som lukker himlenes rike for menneskene! for selv går I ikke der inn, og dem som er i ferd med å gå der inn, tillater I ikke å gå inn.


De lo maro o uku so ngone nanga laqe lo aku o moi-moi yatupu. Sababu o Iblis una masirete asa nanga laqe gena ma sigaro la pobicara qatorou, so o nyawa la de manga laqe manga sininga ma rabaka gena asa ifoloisi qatorou. So o moi-moi manga sininga ma rabaka sidago lo o moi-moi qangodu yaaaka de yamamake manga oho ma rabaka gena, qangodu lo qatorou. 	 Også tungen er en ild; som en verden av urettferdighet står tungen blandt våre lemmer; den smitter hele legemet og setter livets hjul i brand, og settes selv i brand av helvede.


So o Tomas wotemo o Yesuska, "Jou, ngomi manena mianakowa kiaka Ngona notagi, so idodooha ngomi o ngeko magena aku mianako." 	 Tomas sier til ham: Herre! vi vet ikke hvor du går hen; hvorledes skulde vi da vite veien?


De nako o nyawa ma binuka ona magenaka, upa o Jou Awi demo, duma to ngohi ai demo masirete gena komanena: Nakoso o nyawa wopipiricaya moi kanaga de ma peqeka gena mopipiricaya misowo, duma muna modupa de ma roka imatekesikogoge o tahu moi, de una magena womitinga gena he idadi kawa. 	 Til de andre sier jeg, ikke Herren: Dersom en bror har en vantro hustru, og hun samtykker i å bo hos ham, da skille han sig ikke fra henne!


Magena de asa o Petrus womanako o kia idadi unaka, so wotemo, "O orasi manena asa ngohi tanako igogou o Jou Awi malaikat wasulo la ngohi woisiraro o Herodes awi pareta ma rabano de o Yahudika manga roriri manga edekati qatotorou ma ngale ngohi tanu itooma." 	 Da kom Peter til sig selv og sa: Nu vet jeg for visst at Herren har utsendt sin engel og fridd mig ut av Herodes' hånd og av alt det som jødefolket hadde ventet på.


Ngaroko ngone o bi moi-moi qatotorou magena paaka, duma ma orasi yaadoka de o Gikimoi asa wonasidumu Awi laha de lo Awi dodara so ngone wonasisalamatika. 	 men da Guds, vår frelsers godhet og kjærlighet til menneskene blev åpenbaret,


Ato wobicara qabolo, de una magena gila-gila o nyawa manga simaka womaoko awi dangi watoti de womajobo woliho, de o ngeko ma soaka una o Gikimoi iwisigiliri. 	 Og straks stod han op for deres øine og tok det han lå på, og gikk hjem til sitt hus og priste Gud.


O wange isigeto ona imatekerimoi imatolomuno o Gikimoi Awi Tahuka. De manga nali de manga sininga qaloha so yodupa manga tahu moi-moika imatolomuno asa yooqo, 	 og idet de samdrektig hver dag stadig søkte templet og brøt brødet hjemme, nøt de sin mat med fryd og hjertets enfold,


Wopipilo kawa gena wotemo, "Baba, o Nyawa ma Duhutu Una magena naguuna. Igogou qaloha, nakoso noisingangasu ngohika ma ngale ngohi aku Una towipiricaya." 	 Han svarte: Hvem er han da, Herre, så jeg kan tro på ham?


Ilangi-langi qaginitano, de o Yesus o doku magenaka de wosupu so wahika o riho moi imatitingano. O nyawa yadala iwisari sidago Una iwimakeka. Ona iwigolo la Una upa ona wadongosa. 	 Men da det var blitt dag, gikk han ut og drog til et øde sted, og folket lette efter ham, og de kom like til ham og holdt på ham, forat han ikke skulde gå fra dem.


Komagena de Una yasisiri wasilohaka de yakokitoka manga toka wodusu so imahoika. De wasimaha kawa manga toka ibicara, sababu o toka lo iwinako Una magena naguuna. 	 Og han helbredet mange som hadde ondt av forskjellige sykdommer, og drev ut mange onde ånder, og han tillot ikke de onde ånder å tale, fordi de kjente ham.


So kagena de o Yesus o ade-ade magena wosijarita qabolo de wasano wotemo, "So o raki ma duhutu una magena asa o kia una waaka. Bilasu una wahino de watooma o bi nyawa imomanara ona magena, de gila-gila o raki magena wosisewa kali o nyawa imomanara ma somoaka. 	 Hvad skal da vingårdens herre gjøre? Han skal komme og drepe vingårdsmennene, og overgi vingården til andre.


Mutuwade Ngohi tinisidapano nginika bilasu ngini asa niososininga maro idodooha ma nonomaka ngini nidodara Ngohika de o orasi manena ngini nia dodara Ngohika gena ihiwaka. Tanu ngini asa nimatoba de nimatoduba ma ngale nia dodara ma nonoma gena iliho kali, maro iqoqoma la komagena aku Ngohi nidodara kali. Nakoso komagenawa, de Ngohi bilasu togila-gila tahika nginika, la to ngini nia silo ma dadami magena tarapu so ma nita he isiwa kawa. 	 Kom derfor i hu hvad du er falt ifra, og omvend dig og gjør de første gjerninger! ellers kommer jeg over dig og vil flytte din lysestake fra dens sted, hvis du ikke omvender dig.


Duma ai edekati de ai ngale itetero gena upa nimatekedodiao de o nyawa ona magena itemo o Jou Yesus wipiricayaka, duma yodupa o dorou yaaka, manga dorou imanara gena imatero maro o nyafusu ma dorou yaaka, eko o arata yodesere, eko o serika yasuba, eko o ronga ma dorou yoaaka, eko yatobadalu eko lo yokokoora. Upa sidago ngini nimakangaho so nioqo dede ona. 	 men det jeg skrev til eder, var at I ikke skulde ha omgang med nogen som kalles en bror og er en horkarl eller havesyk eller avgudsdyrker eller baktaler eller dranker eller røver, så I ikke engang eter sammen med ham.


Ma orasi o Yesus de Awi muri-muri o Yerikho ma doku magena yodongosa so itagi, de o nyawa yadadala Una wimote. 	 Og da de gikk ut fra Jeriko, fulgte meget folk ham.


La qaputuku Una de Awi muri yamogiowo de sinoto yogogeku yooqo. 	 Men da det var blitt aften, satte han sig til bords med de tolv.


Ma sababu o bi moi-moi qangodu magena igogou done isisa, so ngohi tongongano ngini bilasu nileleani nikaeli o Gikimoika de niodupa niaaka o bi moi-moi Una wodudupa bai! 	 Da nu alt dette opløses, hvor må I da strebe efter hellig ferd og gudsfrykt,


Duma nakoso ngini ningodu kanaga o Gikimoi Awi demo nisingangasu, de kanaga lo o nyawa ma somoa o Gikimoi Awi demo yananakowa eko o nyawa ipipiricaya waasi iwosa, de ma ngale ngini nia singangasu ma demo so ona magena manga sininga ma rabaka asa yanako igogou ona de manga salaka de lo manga dorouka. 	 Men om alle taler profetisk, og det så kommer inn en vantro eller en ukyndig, så refses han av alle og dømmes av alle,


Qabolo de Una wokahino Awi muri-murino, de wamake ona yakiolo kali, sababu ona ikakadu poli. So ona isimakewa itemo o kia Unaka. 	 Og da han kom igjen, fant han dem atter sovende; for deres øine var tunge, og de visste ikke hvad de skulde svare ham.


Komagena lo ona yototosi, de o arata yodesere, de yatobadalu, de o nyawa manga ronga ma dorou yogaka de lo yokokoora, ona magena lo yaakuwa iwosa o Gikimoi Awi paretaka. 	 eller tyver eller havesyke eller drankere eller baktalere eller røvere skal arve Guds rike.


De lo o dunia manena nanga baba ngone inadoto, de ngone ona gena pahoromati de pasigise. Nako komagena, igogou ngone bilasu powisigise o Gikimoi de ma boloika, Una gena nanga Baba o sorogaka, la ngone aku pooho ka sidutu ikakali. 	 Dessuten: våre kjødelige fedre hadde vi til optuktere, og vi hadde ærefrykt for dem; skal vi da ikke meget mere være lydige mot åndenes Fader, så vi får leve?


O nyawa igogou de manga dupa so manga sininga itiai o Gikimoi Awi simaka, ona igogou yosanangi, sababu o kia yodudupa gena asa o Gikimoi wahike de ma boloika. 	 Salige er de som hungrer og tørster efter rettferdighet; for de skal mettes.


Una wosango wotemo, 'Magena ai saturu awi manara.' Kagena de ona itemoli, 'Nako nomode, de o nguusu gena ngomi mitagi miarapuka.' 	 Han sa til dem: Det har en fiende gjort. Da sa tjenerne til ham: Vil du da vi skal gå og sanke det sammen?


Magena de o Yesus wisulo woliho de wipoma wotemo, 	 Og han talte strengt til ham og drev ham straks ut,


O kia idadadi magena o titi yasosowohi lo yakelelo, de ona yoloqa de itagi o doku de o soaka isihabari. 	 Men da gjæterne så det som hadde hendt, tok de flukten, og fortalte det i byen og i bygden.


Kagena de o Yesus wotagi o Zaitun ma Talaka so ma qokuka wogogeku. De Una ka womatengoka, de Awi muri-muri yahino ma ngale imasano. Ona wisano Unaka itemo, "Baba, hika nomisingangasu muruoka asa o hali notetemo magena idadi. De lo nomisidumu o nonako o kia idadi nakoso Ngona asa nahino de lo ma orasi ma dodogu imasidiado." 	 Men da han satt på Oljeberget, gikk hans disipler til ham i enrum og sa: Si oss: Når skal dette skje? og hvad skal tegnet være på ditt komme og på verdens ende?


Kanaga awi giaka o buku ma ceceke o lolo moi de o buku magena ipelengaka. So una awi qohu ma girina o teoku womasigipitoku de awi qohu ma gubali o dududuka womasigipitoku. 	 og han hadde i sin hånd en liten åpnet bok, og han satte sin høire fot på havet og den venstre på jorden,


De komagena o muri moi una magenaka wotemo kali, "Ai dodiao, kanena naga nominano maro ka to ngona ani awa masireteli." So ka o orasi magenasi, de o muri moi magegena una ma awa gena womijaga qaloha so igoge lo ka o tahu moi. 	 derefter sa han til disippelen: Se, det er din mor. Og fra den stund tok disippelen henne hjem til sig.


Sababu dede o ake gena o Yohanes winisiosi, duma o wange muruo nagasi done to ngini nia siningaku asa wowosa o Gurumi Qatetebi." 	 for Johannes døpte vel med vann, men I skal døpes med den Hellige Ånd ikke mange dager herefter.


Duma ka o orasi moi ma deka de nimatodoka gena to ngini nia kaya gena qangodu isisaka de niamake kawa.' O nyawa o deruka wopopareta, o deruku ipapane, o deruka imomanara de lo o deruka ma nyawa manga barang isiiija ona yangodu de o Babel gena ma soa ma gakuka kagena imaokoye, 	 Og hver styrmann og hver skibsfører og alle sjøfolk og alle de som ferdes på havet, stod langt borte


De lo nako o paro iwuwu o koresarano, de ngini nitemo, 'Asa o ogo so qasahu.' Qabolo de igogou komagena. 	 og når I ser det blåser sønnenvind, sier I: Det blir hete, og det blir så.


so de o Neapoliska miutika, de mimajobo kali mitatagi kagena mimasidiado o Filipi ma kotaka. O kota magena o kota ilalamo o daera moi o Makedonia ma kuasa ma rabaka, de lo ma nyawa o kota magenaka manga sihino o Romano. De o wange muruo naga ngomi kagena migoge. 	 og derfra til Filippi, som er den første by i den del av Makedonia og en romersk koloni; der i byen blev vi da nogen tid.


Ngaroko o sasawi ma sopo magena ifoloi qaceke de o sopo ma somoa o dunia manena ma qokuka, duma nako o sopo magena ioho, ma goho asa ilamo ifoloi de o ngangaru ma somoa, de imadadi maro o gota iuuma-uma, so kagena ma umaka o bi namo asa yahino imaigu." 	 det er mindre enn alt annet frø; men når det vokser til, er det større enn alle maturter og blir til et tre, så himmelens fugler kommer og bygger rede i dets grener.


O jara-jara ma buturu gena de to ona manga uru de lo manga pego gena o nyawa yasitooma. Ma pego magena imadadi maro de ma sahe, koloko o ngihia ma sahe, so de magena o bi nyawa aku yasisangisara. 	 For hestenes makt ligger i deres munn og i deres hale; for deres haler er som slanger og har hoder, og med dem gjør de skade.


"O orasi magenaka asa o wange, de o ngoosa, de lo o bi ngoma o dipaka kanaga o nonako pakelelo. O bi bangsa yangodu asa manga sininga isusa de lo igamamu icarawa yoise o teoka o moku-moku de o bao imakataga ma kuguru. 	 Og det skal skje tegn i sol og måne og stjerner, og på jorden skal folkene engstes i fortvilelse når hav og brenninger bruser,


So kagena de o Paulus wakeri-keri o Mahkamah Agama ma nyawaka, de una wotemo, "Ai gianongoru, ma dekaka sidago o wange manena gena tamalo o Gikimoi Awi simaka ai sininga de ai manara ma rabaka ai sala ihiwa." 	 Da så Paulus fast på rådet og sa: Brødre! med all god samvittighet har jeg ført mitt levnet for Gud inntil denne dag.


De o kuasa ilalamo o rasul ona magena yosingangasu igogou o Jou Yesus wooho kali o sone ma rabano, so o Gikimoi Awi laha foloisi wasidumu onaka. 	 Og med stor kraft bar apostlene frem vidnesbyrdet om den Herre Jesu opstandelse, og det var stor nåde over dem alle.


Igogou, Ani manara komagena Ngona masirete nodudupa. 	 ja, Fader, fordi således skjedde det som var velbehagelig for dig.


Ai dodiao tinidododara, ngone ngaroko o orasi manena maro o Gikimoi Awi ngopa-ngopa, duma o orasi ma simaka de ngone manena gena podadi imatero maro o kia naga moi de inasikelelo waasi so posidodogu waasi. Ngaroko komagena, duma ngone lo panako de pongongano ma orasi ma Kristus wahino kali, de ngone asa inasitero maro Una, sababu Una magena maro o kia naga moi gena done ngone aku powikelelo de powinako igogou. 	 I elskede! nu er vi Guds barn, og det er ennu ikke åpenbaret hvad vi skal bli; vi vet at når han åpenbares, da skal vi bli ham like; for vi skal se ham som han er.


Kagena de asa Una wotemo ileleleanika, "O ake ma bi rube qangodu magena hika ngini o ake nioguse sidago iwedo." Gila-gila ileleleani ona magena o bi rube magenaku o ake yoguse sidago qangodu iwedoka. 	 Jesus sa til dem: Fyll karene med vann! Og de fylte dem til randen.


O nyawa nagoona Ngohi idodarawa, ona magena o kia naga Ngohi tasusuloka asa iholu yaaka. De to Ngohi Ai demo niiise magena ka to Ngohi Ai demo gena komagenawa, duma magena lo Ai Baba Awi demo, Una gena Ngohi woisulo so tahino. 	 Den som ikke elsker mig, holder ikke mine ord; og det ord I hører, er ikke mitt, men Faderens, som har sendt mig.


Ngaroko ngohi ai dorou ilamo dede o bi nyawa ma somoa, duma o Yesus Kristus Awi sabari woisidumu ngohika, so aku Una Awi galusiri tamake de woisisalamatika. De Una Awi sabari woisidumu ngohika, la igogou Awi sabari ilamo o nyawaka gena wasikelelo ma ngale o nyawa nagoona done asa wipiricaya o Yesus Kristuska, gena yamake o oho ka sidutu ikakali. 	 men derfor fikk jeg miskunn, forat Jesus Kristus på mig først kunde vise hele sin langmodighet, til et forbillede for dem som skulde tro på ham til et evig liv.


Komagena igogou, sababu o Yahudika ma nyawa ma duhutu eko o Gikimoi Awi nyawa ma duhutu gena upa ka cawali manga rohe yasuna. 	 For ikke den er jøde som er det i det åpenbare; heller ikke er det omskjærelse som skjer i det åpenbare, på kjøttet;


So ma orasi ngone inaosi, de komagena maro ngone dede Una pomatekesikosone sidago lo inapoosuka. La ma ngale ngone o dorou pomaha-maha kawa, de maro ma Kristus de ma Baba Awi kuasa ilalamo so o sone ma rabano wisioho kali, komagena lo o ngeko qamomuane ma rabaka pooho. 	 Vi blev altså begravet med ham ved dåpen til døden, forat likesom Kristus blev opreist fra de døde ved Faderens herlighet, så skal også vi vandre i et nytt levnet.


Qangodu magena o bi moi-moi o kia naga o nyawa o Gikimoi wipipiricayawa ona magena yososininga. Ma ngale ngini gena o bi moi-moi qangodu hika upa he nihawateri, sababu nia Baba o sorogaka to ngini nia kurangi magena qangodu wanako. 	 For alt slikt søker hedningene efter, og eders himmelske Fader vet at I trenger til alt dette.


Duma bilasu niatuga nia loha ma duhutu la kanaga nia sininga ma rabaka, ena gena nia sininga qamuuqu de isohi gena itotagaliwa. Magena o Gikimoi watuga de wakelelo igogou ma faida gena foloisi ilamo. 	 men hjertets skjulte menneske i den uforgjengelige prydelse med den saktmodige og stille ånd, som er kostelig for Gud.


ona magenaka asa yamake o Gikimoi Awi doosa foloisi ilamo. Gena maro o dalu qacucuka yasiudo. Komagena so kagena Una Awi malaikat-malaikat de lo o Duba ma Goho manga simaka de asa ona ifoloi yasisangisara o uku de o walira ma sora ma rabaka. 	 da skal også han drikke av Guds vredes-vin, som er skjenket ublandet i hans harmes beger, og han skal pines med ild og svovel for de hellige englers og for Lammets øine,


O Jou Una magena kanaga Awi nabi o orasi iqoqomaka Awi jaji isingangasuka, ena gena, 	 således som han talte gjennem sine hellige profeters munn fra fordums tid av,


Ngone popiricaya igogou ma orasi o Yesus wosoneka, de o Gikimoi asa wisioho kali. Mutuwade ngone lo popiricaya o nyawa nagoona o Yesus iwipiricayaka la isone, ona magena done asa o Gikimoi wasioho kali de lo o Yesus watolomu so ona wangaho. 	 For så sant Vi tror at Jesus døde og stod op, så skal og Gud ved Jesus føre de hensovede sammen med ham.


Ngini gena o nyawa nicocawaro, so hika ngini masirete to ngohi ai demo manena niatuga idodooha itiai, eko hiwa. 	 Jeg taler til eder som til forstandige; døm selv det jeg sier!


Qabolo de o Yesus wipoma wotemo, "Upa nodedemo o nyawaka. Cawali nogila-gila o imamka, la ani rohe yatailako. So naaka maro o Musa awi bobita wotetemoka, de ani gaso natota o Gikimoika, maro o sinako moi o bi nyawaka igogou ngona nilohaka." 	 Og han bød ham at han ikke skulde si det til nogen; men gå og te dig for presten og ofre for din renselse, således som Moses har påbudt, til et vidnesbyrd for dem!


So he o taungu saange ipasaka, de ngohi totagi takahie o Yerusalemye ma ngale de o Petrus gena mimarinako, de kagena unaka asa ngohi togoge sidago o wange mogiowo de motoha. 	 Siden, tre år efter, drog jeg op til Jerusalem for å bli kjent med Kefas, og jeg blev femten dager hos ham;


Ato o Yesus wikelelo una magena de awi sangisara ma deka lo aku ka wanako, so o Yesus wotemo unaka, "Baba, idodooha nodupa Ngona nisiloha." 	 da Jesus så ham ligge der, og visste at han allerede hadde vært syk i lang tid, sa han til ham: Vil du bli frisk?


Ngini o Gikimoi Awi nyawa kagena o Efesus ma kotaka gena, ningodu nia piricaya qaputuru Unaka de ngini lo dede ma Kristus nimarimoika. Ngohi, Paulus, nanga Gikimoi Awi dupa so wositatapu ngohi maro o Yesus Kristus Awi sosulo moi la tosihabari o nyawaka, ngohi o surati manena tinisidingo nginika. 	 Paulus, ved Guds vilje Kristi Jesu apostel - til de hellige i Efesus, som tror på Kristus Jesus:


de o nyawa moi lo akuwa ani demo ma sala yamake. Naaka komagena la to ngona ani lawangi gena o kia naga moi lo upa ona yamake ma ngale ngona nisisala, so ona masirete asa imasimaqe. 	 en sund, ulastelig tale, forat motstanderen må gå i sig selv, idet han ikke har noget ondt å si om oss.


De Ngohi lo tonidedemo o bi moi-moi taaaka qangodu itiai de qaboloka. Ngohi manena Ai kuasa ma bati lo ihiwa, de Ngohi lo kanaga ma nonomaka, de lo ma dodoguka de lo asa tooho ma dodogu lo ihiwa. So Ngohi o oho ma gola gena asa taaka, so nakoso o nyawa la Ngohi gena idupa, de Ai dateka ona magena asa ioho ka sidutu ikakali. Maro o nyawa la kanaga manga kiri qadudu done tahike la o ake youdo, de o ake ma jobubuno magena yahike ma ngale upa he ona yafangu. 	 Og han sa til mig: Det er skjedd. Jeg er Alfa og Omega, begynnelsen og enden. Jeg vil gi den tørste av livsens vannkilde uforskyldt.


De kanagali nakoso o Iblis ma pareta ma rabaka la imakitinga de imatekekokudoti, o pareta magena bilasu isisa de qalutu. 	 Og dersom Satan setter sig op mot sig selv og kommer i strid med sig selv, kan han ikke bli stående, men det er ute med ham.


De ma goginita noli, de ona o deru ma nyawa masirete o deru ma leleani moi-moi lo qangodu o teoku yaumoka. 	 og den tredje dag kastet vi med egne hender skibets redskap i sjøen.


De nakoso ngohi la o dorou moi taakaka sidago ngohi bilasu itooma, ngaroko ngohi tosone lo qadoohawa. Duma de manga galaki ikokulai magena moi lo yaakuwa ngohi isidoa o Yahudi manga roririka. Ma sababu moi-moi magena ngohi togoloka la ngohi asa itailako de ihakim ma Kaisar Romaka." 	 Har jeg urett, og har jeg gjort noget som fortjener døden, da ber jeg mig ikke fri for å dø; men er det ikke noget i det som disse fører klagemål imot mig for, da kan ingen overgi mig til dem bare for å gjøre dem til lags; jeg innanker min sak for keiseren.


He! Nanako ani ria ongo Elisabet muna magena, ngaroko miperekika de o nyawa miaso ami ngopa ihiwaka, duma morohe he o ngoosa butanga qabolo. Igogou, muna lo done asa o ngopa yanau moi mowisibuo. 	 Og se, Elisabet, din slektning, har også undfanget en sønn i sin alderdom, og hun, som kaltes ufruktbar, er nu i sin sjette måned.


Komagena o Yohanes una magena o habari qaloloha gena wasihabari o nyawaka, de wabaja de wogolo onaka de o demo ma para idala la ona isigise. 	 Også mange andre formaninger gav han folket, og forkynte dem evangeliet.


Qabolo de o Yesus kagena wokahika, de wikelelo o nyawa moi o balastengi wototolomu, awi ronga o Lewi (iwisiaso lo o Matius), o kantorka wogogeku. Kagena de o Yesus wotemo unaka, "Nahino noimote Ngohi." 	 Derefter gikk han ut, og han så en tolder ved navn Levi sitte på tollboden; og han sa til ham: Følg mig!


Magena wakeleloka, de Una asa o ngangapo moi waaka o iwino la idadi maro o cambuk moi. De Awi cambuk magena, Una gila-gila o Gikimoi Awi Tahu ma lolohaka o nyawa ona magena wadusu de wasisupu. Wadusu ona maro o bolumoi-bolumoi, ona de manga sapi de lo manga duba. De lo ma binuka o pipi imatekesitagali ona manga meja waeha sidago lo manga pipi gena ihaja imakokitingaka. 	 og han gjorde sig en svepe av rep og drev alle ut av templet, både fårene og oksene, og pengevekslernes penger spilte han, og deres bord veltet han,


Ngini bilasu niahike o nyawa ma somoaka, la ma ngale ngini masirete lo done o Gikimoi asa winihike kali. Una magena winihike o ngongike qaloloha gena de ma boloika de iwedo-wedo wosituga nginika, sababu o duduga kiaka ngini o nyawa niasituga, maro komagena lo asa o Gikimoi winituga ngini kali." 	 gi, så skal eder gis! et godt, stoppet, rystet, overfylt mål skal gis eder i fanget; for med det samme mål som I måler med, skal eder måles igjen.


Duma nakoso o nyawa ipipiricayawa kanaga de manga edekati la manga peqeka eko manga roka ipipiricayaka magena yadongosa gena, bilasu ka niaqohaka. Nako komagena, de ma roka eko ma peqeka ipipiricaya manga kawi magena he yapalakoka. O Gikimoi wodupa la ma ngale ngone pogoge ka o dame ma rabaka. 	 Men dersom den vantro skiller sig, da får han så gjøre; broren eller søsteren er ikke trælbundet i slike ting, men Gud har kalt oss til fred.


Komagena lo ngini. O orasi manena asa nipeleso, duma Ngohi asa dede ngini pomakamake kali so asa ninali kali. De nia nali magena o nyawa moi lo yaakuwa yakoora, so nia nali gena isisawa nia sininga ma rabaka. 	 Således har også I nu sorg; men jeg skal se eder igjen, og eders hjerte skal glede sig, og ingen tar eders glede fra eder.


Duma kanaga o Mahkamah Agama ma nyawa moi o Farisika awi ronga o Gamaliel, una magena o Yahudika manga guru agama moi de o nyawa yangodu iwihoromati. Una magena womaoko de wosulo la o bi rasul magena yasisupu kasi ma duduka o orasi ma cunu. 	 Men det stod op en fariseer i rådet ved navn Gamaliel, en lovlærer som var høit aktet av hele folket, og han bød å føre mennene ut et øieblikk,


Sababu ma Kristus gena ngohi woisuloka, upa ka ma ngale o nyawa taosi, duma ma ngale gena o habari qaloloha magena tosihabari o nyawaka. De nakoso tosihabari la o nyawa aku yopiricaya gena, upa de to ngohi ai cawaro ma demo. Upa sidago ona yanakowa ma ngale ma Kristus to Una Awi kuasa so aku ona isalamati, sababu ma orasi wosone Una Awi manara o sangahadika. 	 For Kristus har ikke utsendt mig for å døpe, men for å forkynne evangeliet, ikke med vise ord, for at Kristi kors ikke skulde tape sin kraft.


Eh, Gikimoi! Una o Kolano moi so Awi pareta ma dodogu ihiwa. De Una magenaka ngohi togolo tanu o nyawa yangodu asa Una magena iwihoromati de lo Awi ronga isilamo ma bati lo ihiwa. Una powikokelelowa, Una ka sidutu ikakali. De cawali Una o Gikimoi womatetengo de wotetero bai! Amin. 	 Men den evige konge, den uforgjengelige, usynlige, eneste Gud, være ære og pris i all evighet! Amen.


Sababu ngone de ma Kristus pomakangaho qaloha maro o dodiao moi, hitilahi igogou o kia naga ma nonomaka ngone popipiricayaka gena pomasigocoho qaputuru sidago o orasi ma dodoguka. 	 for vi har fått del med Kristus, såfremt vi holder vår første fulle visshet fast inntil enden.


De o nyawa lo yaakuwa o Gikimoi Awi simaka ngone inakalaki, nakoso o Gikimoi wonahihirika maro to Una Awi nyawa masirete. Magena asa inadahewa, sababu Una masirete waaka nanga sininga itiaika. 	 Hvem vil anklage Guds utvalgte? Gud er den som rettferdiggjør;


So de o Paskah magena isirarame qabolo ona bilasu iliho kali manga doku o Nazaretka, duma Awi dodihimo yanakowa Una wamotewa. 	 og da de hadde vært der de dager til ende, og de vendte hjem igjen, blev barnet Jesus tilbake i Jerusalem, og hans foreldre visste ikke om det.


Kagena de wotemo kali munaka, "Awa! Hika ngona notagi ani roka nowingoso la ngini nikahino kali Ngohino." 	 Han sier til henne: Gå avsted, kall på din mann, og kom så hit!


De o Petrus wotemo, "Hiwa, Baba! Ngaroko ai dodiao ona Ngona nidoloqaka, duma ma bati tosone ngohi tonidongosawa, Baba." 	 Da sa Peter til ham: Om enn alle tar anstøt, vil dog ikke jeg gjøre det.


Manena gena o Yesus Kristus Awi sihino yalefo la aku ngone panako, ena gena Yesus Awi topora gena o Daud de o Daud awi topora gena o Abraham. 	 Jesu Kristi, Davids sønns, Abrahams sønns ættetavle:


Nakoso o toka iwingosa de awi rohe wosipapaka o tonaku, de awi uruno lo o geko isupu, awi ingi irita, de awi rohe lo iiraka. So ngohi togolo Ani muri-murika la yodusu o toka magena, duma ona yaakuwa." 	 og når den griper ham, sliter den i ham, og han fråder og skjærer tenner og visner bort; og jeg bad dine disipler drive den ut, og de var ikke i stand til det.


So Una asa wodupa womahadoku la ifoloi o Gikimoika wisigise sidago lo wosone o sangahadika. 	 og da han i sin ferd var funnet som et menneske, fornedret han sig selv, så han blev lydig inntil døden, ja korsets død.


Komagena so o Mahkamah Agama o bolu sinoto magena imatekedotoore moi de moi de manga ili foloi ilamo, sidago o guru agama yamuruo naga o Farisika ma nyawa ona lo imaoko de isiholu yagogou, so itemo, "We! Ngomi gena igogou mianako una magena awi sala ihiwa! Sababu nagala kanaga o malaikat eko o gurumi qaloloha moi iwisibicara qabolo unaka." 	 Nu blev det da et stort skrik, og nogen skriftlærde av fariseernes flokk stod op og stred skarpt og sa: Vi finner intet ondt hos dette menneske; om det nu var en ånd som talte til ham, eller en engel?


Nanga dodiao yomomanarawa de o Jou Yesus Kristus iwipiricayaka, ona magenaka ngomi misulo de miagegego la ona bilasu manga edekati gena imakadame de o nyawa yangodu de lo yomanara ma ngale manga oho masirete isidailako. 	 Men sådanne byder og formaner vi i den Herre Jesus Kristus at de skal arbeide i stillhet og ete sitt eget brød.


Ai Baba Una magena igogou de Awi siboso Ngohika, de asa Awi manara masirete qangodu gena woisidumu Ngohika. De o manara ma somoali gena kanaga ma ngale foloisi ilalamo done asa Ngohi woisidumu la Ngohi taaka, gena ngaroko o nyawa ona isoneka de Ai Baba aku wasioho kali. Komagena imatero maro Ngohi lo to Una Awi Ngopa so aku tasioho kali kiaka o nyawa nagoona la Ngohi tadudupa. De ma orasi magena ngini asa foloisi niohairani de moi lo he nibicara kawa. 	 For likesom Faderen opvekker de døde og gjør levende, således gjør også Sønnen levende hvem han vil.


So kagena de o Yesus wosano onaka, "Duma nako ngini masirete, Ngohi manena naguuna." 	 Han sa til dem: Men I, hvem sier I at jeg er?


Kagena de Una wotemo, "Awalele! Filipus, kanaga itekaka potagi pomakokomote, qadoohaso ngona Ngohi noinako waasi. Sababu o nyawa nakoso Ngohi ikeleloka, de ona asa ma Baba lo iwikeleloka. So o kiaso ngona notemo komagena, 'Ngona nomisikelelo o Baba Gikimoi ngomika.' 	 Jesus sier til ham: Så lang en tid har jeg vært hos eder, og du kjenner mig ikke, Filip? Den som har sett mig, har sett Faderen; hvorledes kan du da si: Vis oss Faderen?


Komagena lo ma ngale o nyawa manga sininga gena upa he o nyawa asa iwisingangasu, sababu igogou Una wanako qaboloka. 	 og fordi han ikke trengte til at nogen skulde vidne om et menneske; for han visste selv hvad som bodde i mennesket.


O Farisika ma nyawa kanaga yakelelo de yodupawa, so itemo o Unaka, "Ce! Ani muri-muri gena igogou o agama ma bobita yatilakuka, sababu o Sabat ma wange de pomanara gena to ngone nanga boboso." 	 Og fariseerne sa til ham: Se, hvorfor gjør de på sabbaten det som ikke er tillatt?


So o wange muruo naga qabolo ngomi mia dupa mioqo lo ihiwaka, kagena de o Paulus mia sidongirabano womaokoye de wotemo, "Ai baba-baba ningodu! Kapuruo nagasi ngohi tonasisitiari la upasi ngone poside o Kreta podongosa, la upa sidago ngone porugi de pobodito, duma magena niamotewa. 	 Og da de ikke hadde fått mat på lenge, stod Paulus frem midt iblandt dem og sa: I menn! I burde ha lydt mitt råd og ikke faret ut fra Kreta, så I hadde spart eder for dette vågestykke og denne skade.


Titus tonisiboboso. Ngohi manena, Paulus, o Gikimoi wositatapu todadi maro to Una Awi sosulo moi de o Yesus Kristus woisulo maro to Una Awi rasul moi. Ngohi isulo ma ngale o nyawa o Gikimoi wahihirika so idadi to Una Awi nyawa, la ona magenaka taleleani ma ngale manga piricaya qaputuru o Yesuska. De lo ngohi isulo ma ngale ona tadoto la yanako o Gikimoi Awi dodoto itotiai, kiaka kanaga imadoto o bi moi-moi wodudupa, la magena bilasu yaaka, 	 Paulus, Guds tjener og Jesu Kristi apostel til å føre Guds utvalgte til tro og til å kjenne den sannhet som hører til gudsfrykt,


Sababu kanaga o nyawa ma binuka ngohi isibicara itemo, "To una awi surati ma rabaka kanaga awi demo qadoto de qaputuru, duma nako una masirete kanaga nanga sidongirabaka de, cedeke, una awi buturu ikurangi de lo wobicara gena wanakowa." 	 For brevene, sier de, er myndige og djerve; men det legemlige nærvær er skrøpelig, og hans tale aktes for intet.


Ena gena, ngohi upa o loha de tomode taaka, duma ka cawali o moi-moi qatotorou de tahoholu de kanaga magena taaka. 	 for jeg gjør ikke det gode som jeg vil, men det onde som jeg ikke vil, det gjør jeg.


Ma moi lo waasi yanako o dame ma rabaka ioho. 	 og freds vei kjenner de ikke.


Ma dodoguka o Yesus womatoore de wosoneka. 	 Men Jesus ropte atter med høi røst og opgav ånden.


Kagena de o Hanas wasulo la Una wipopilikuka, de wingaho o Kayafaska, una o taungu magena wodadi manga Imam Wilalamo, la witailako kali. 	 Annas sendte ham da bundet til ypperstepresten Kaifas.


Duma o nyawa moi wodudubu magena o Musa wisihitoka, de wotemo unaka, 'Nagoona nitide la ngona manena nomipareta de nomisidodapano ngomi manenaka. 	 Men han som gjorde sin næste urett, støtte ham fra sig og sa: Hvem har satt dig til høvding og dommer over oss?


Nakoso o nyawa la kanaga de nanga demo qatotorou Ngohika, itemo Ngohi o Nyawa ma Duhutu isowo, gena manga dorou lo aku isiapongu. Duma nakoso o demo qatotorou so yosiceke o Gurumi Qatetebi, de ona magegena o apongu he yamake kawa. 	 Og hver den som taler et ord mot Menneskesønnen, ham skal det bli forlatt; men den som taler bespottelig mot den Hellige Ånd, ham skal det ikke bli forlatt.


la nanga rohe ma bobolo gena asa imakitinga kawa. O bi bobolo qangodu gena bilasu ka imatekesidiahi moi de moika. 	 forat det ikke skal være splid i legemet, men lemmene ha samme omsorg for hverandre.


Una wadoto qaboloka, de asa wotemo o Simonka, "Nosihoru iluku-lukuko de o nao nasoma." 	 Men da han holdt op å tale, sa han til Simon: Legg ut på dypet, og kast eders garn ut til en drett!


De nioiseka maro o gohiduuru yadala o Yahudika ma nyawa manga bobita o Gikimoino gena yaaka, komagena lo ngohi ifoloi taaka la nagala ai sininga itiai. Komagena maro ai ete de topora manga adati de manga galepu gena tacoho qaputuru de magena tadoto tokaeli. 	 og jeg gikk videre i jødedommen enn mange jevnaldrende i mitt folk, jeg var enda mere nidkjær for mine fedrene lærdommer.


De Una womitemo, "We! Igogou, ani piricaya qaputuru. Mahasi la asa idadi maro o kia ngona nodudupa." De o orasi magena bato igogou ami ngopa magena ami toka imahoika. 	 Da svarte Jesus og sa til henne: Kvinne! din tro er stor; dig skje som du vil! Og hennes datter blev helbredet fra samme stund.


Komagena so Ngohi totemo, nitagi kasi la nia arata nia tahu ma rabaka qangodu nisiija de ma pipi o nyawa isususaka niasitoku. Bilasu o pipi ma ngihi nimagaka la done yaraca lo yaakuwa. Sababu magena idadi isitero de o soroga ma kaya, kiaka niadodiahi de done isisawa, sababu o nyawa moi lo akuwa yatosi de lo o lupu yaakuwa yaoqo so ibakawa. 	 Selg det I eier, og gi almisse! Gjør eder punger som ikke eldes, en skatt som ikke forgår, i himmelen, der hvor tyve-hånd ikke når, og møll ikke tærer!


Kagena de o bi nyawa manga dorou asa foloi idogo, sidago lo yadala yaaku kawa imatekedodara. 	 Og fordi urettferdigheten tar overhånd, skal kjærligheten bli kold hos de fleste.


Kagena de o malaikat una gena awi gia ma girina watide o sorogaye, 	 Og engelen som jeg så stod på havet og på jorden, løftet sin høire hånd op mot himmelen


Ona gena de manga bicara ma faida ihihiwa ma ngale manga manara masirete gena imasicaralamo, la yabaja o nyawa nagoona kangano asa o dorou yapalako gena yaaka kawa maro manga dodiao manga gogoho qatotorou. Ena gena, yasibaja la yaaka o nyafusu ma dorou maro to ona manga ake de manga nao. 	 For idet de taler skrytende, tomme ord, forlokker de i kjødslyster ved usedelighet dem som just har flyktet bort fra dem som ferdes i forvillelse,


De o Petrus wosango wotemo, "Bilasu nitoba de niodongosa moi-moi to ngini nia manara qatotorou, de nimabolutu o Yesuska, de ngini moi-moi bilasu nisiosi dede o Yesus Kristus Awi ronga de niwipiricaya, la o Gikimoi asa to ngini nia dorou de nia sala wosiapongu, de winihike to Una Awi Gurumi Qatetebi la wowosa to ngini nia siningaku. 	 Peter sa da til dem: Omvend eder, og enhver av eder la sig døpe på Jesu Kristi navn til syndenes forlatelse, så skal I få den Hellige Ånds gave!


Nakoso o nyawa nisano nginika, 'Qadoohaso o keledai magena niaqehe,' de nitemo onaka, 'O Jou wodupa wapake, so qabolo de asa wosikahino kali.' " 	 Og dersom nogen sier til eder: Hvad er det I gjør? da skal I si: Herren har bruk for den, og han sender den straks tilbake igjen.


Ngini o dodihimo, nakoso nia ngopa kanaga o nao yogolo, de idadiwa ka o ngihia niahike onaka. 	 Men hvem av eder som er far, vil gi sin sønn en sten når han ber om brød, eller når han ber om en fisk, gi ham en orm i stedet for fisken,


So kagena de Una Awi sukuru watide o Gikimoiye, de asa o roti ngai motoha magena wahike Awi muri-murika la ona yasitoku o nyawa yadadalaka magena. Komagena lo o nao ngai sinoto waaka so yasitoku o nyawa yadadalaka magena. De o nyawa yadadala magena yooqo sidago yapunu. 	 Da tok Jesus brødene og takket, og delte dem ut til dem som satt der, likeledes av småfiskene, så meget de vilde ha.


Nakoso o orasi magena isolano o bi moi-moi qangodu idadi, de ngini nia sininga nisiputuru de lo nimamataga, sababu ma orasi he imasidiado to ngini nia sangisarano asa inipalako." 	 Men når dette begynner å skje, da rett eder op og løft eders hoder! for eders forløsning stunder til.


Komagena lo nakoso o nyawa la yodupa yadongosa o dorou moi-moi, ona magena o Gikimoi Awi manara aku yaaka, de ona maro o lelenga qatetebi ma ngale o nyawa yahohoromati isioqo. De maro o lelenga qatetebi yatingaka ma ngale o tahu ma duhutu awi pake masirete, so ona magena o Jou wasitatapuka la o manara qaloloha o kia bato o Jou wodudupa gena ona asa yaaka. 	 Holder da nogen sig ren fra disse, da vil han være et kar til ære, helliget, nyttig for husbonden, rede til all god gjerning.


Ce! Qadoohaso ngohi tahiri gena tanakowa. Nako ngohi ka toohosi gena, ma ngale ai manara qaloloha asa taaka tosigila-gila, maro o gota moi so de ma sopoli. 	 men dersom det å leve i kjødet gir mig frukt av min gjerning, så vet jeg ikke hvad jeg skal velge,


O wange moiku ma orasi o Paulus wobicara, de o nyawa una magena kagena womatamiye de awi demo gena wosigigise. So kagena de o Paulus wikeri-keri una magenaka, de wimalo igogou una o Gikimoi wipiricaya so aku wisiloha, 	 Han hørte Paulus tale; denne så skarpt på ham, og da han så at han hadde tro til å bli helbredet, sa han med høi røst:


Duma nako ngini gena, ka komagenawa. O Gikimoi o sorogaka de ma Ngopa Awi ili winidedemo nginika. Magena maro ngini niahino Awi simaka o Sion ma Talaka de lo o Yerusalem ma kota o sorogaka, kiaka o Gikimoi woooho Awi goge. Ngini niarisima o bi malaikat yadala icarawa la kagena imatolomu de manga nalika. 	 Men I er kommet til Sions berg og den levende Guds stad, det himmelske Jerusalem, og til englenes mange tusener,


So komagena asa o nyawa o bi doku qangodu yahino la to ona manga horomati de manga kaya masirete gena yaaho de yatide isisuba o Gikimoika de lo o Duba ma Gohoka. 	 og de skal bære folkeslagenes herlighet og ære inn i den.


So ona magena yahino de itemo Unaka, "Baba Guru, ngomi mininako Ngona o nyawa nototiai moi, de Ngona namodowa nagoona bato. Ngaroko ona magena o nyawa yalalago, Ngona de Ani sininga igogou nasidoto maro o kia o Gikimoi Awi dupa bilasu paaka. Komagena so hika nomisingangasu, ka qaloha o balastengi pofangu ma Kolano Wilalamo ma Kaisarka, eko upa. Bilasu ngomi mifangu eko upa." 	 Og de kom og sa til ham: Mester! vi vet at du er sanndru og ikke bryr dig om nogen; for du gjør ikke forskjell på folk, men lærer Guds vei i sannhet: Er det tillatt å gi keiseren skatt, eller ikke? skal vi gi, eller skal vi ikke gi?


De Una womawoma o tahuka, de manga lako ipipilo yasinoto ona magena yahino Unano. De Una wosano wotemo onaka, "So, idodooha Ngohi de Ai kuasa la tinisiloloha gena ngini nipiricaya." Ona itemo, "Iya, Jou! Miagogou Ngona minipiricaya." 	 Og da han var kommet inn i huset, gikk de blinde til ham og Jesus sa til dem: Tror I at jeg kan gjøre dette? De sa til ham: Ja, Herre!


Ai salam tosidingo o Andronikus de o Yuniaska, ona ai dodiao o Yahudika ma nyawa, kanaga ipapasaka ona lo yobui dede ngohi. Ona magena o sosulo yahohoromati de lo ngohi ma Kristus towipiricaya waasi de ona wipiricaya iqomaka. 	 Hils Andronikus og Junias, mine frender og mine medfanger, de som har et godt navn blandt apostlene, de som også før mig er kommet til Kristus.


So kagena yahika de ona wihike Unaka o anggur de o sou qamamali isicapuka, la Awi siri isikurangi, duma Una wahame de woholu waudo. 	 gav de ham vin å drikke, blandet med galle; men da han smakte det, vilde han ikke drikke.


Sidago ngomi lo to ngini nia ronga misilamo o gogobu moi-moi o Gikimoi iwipipiricayaka. De komagena lo asa miasingangasu onaka igogou ngaroko o orasi isigeto-geto ngini o nyawa nisangisara de o susa niamake, duma magena ngini asa niamoku de ka o Jou Yesus niwipiricaya qaputuru. 	 så vi selv roser oss av eder i Guds menigheter for eders tålmodighet og tro under alle eders forfølgelser og de trengsler som I holder ut


So o nonako ihahairani waaaka magena, ngaroko qangoduwa, duma asa isilefoka, la ma ngale ngini aku niopiricaya igogou o Yesus Una magena o Salamati ma Kolano de lo Gikimoi ma Ngopa. De nakoso ngini asa niwipiricaya Unaka, de ma sababu ma ngale Una magegena so aku niamake o oho ma duhutu. 	 men disse er skrevet forat I skal tro at Jesus er Messias, Guds Sønn, og forat I ved troen skal ha liv i hans navn.


Nako ma orasi ipapasaka, ngini gena bai nia sininga ma rabaka de bai lo niaaakaka kanaga o bi moi-moi ka qatotorou, so o Gikimoi niwiholu sidago lo ngini de Una nimatekekitingaka. 	 Også eder, som fordum var fremmede og fiender ved eders sinnelag, i de onde gjerninger,


Ai salam tosidingo o Urbanuska, una nanga dodiao ma ngale ma Kristus so pomomanara, komagena lo o Stakhis una towidododara. 	 Hils Urbanus, vår medarbeider i Kristus, og Stakys, min elskede.


So ma ngale ngini ngopeqeka niloha gena, upa niatuga ka nia rohe ma duduno, koloko nia hutu niaaka qaloha poli de lo nia guule o guracino nimasipake eko nia baju ma ija ihahali-hali. 	 Deres pryd skal ikke være den utvortes med hårfletning og påhengte gullsmykker eller klædebon,


O riho magegena ma soa ikuru kawa de kadoke o Publius to una awi tona masireteka. O nyawa una magena womatengo o gura ma bi nyawa magenaka wodadi to ona manga sahe moi. Una womiaka qaloha so kagena ma deka o wange saange ngomi mimasidodogu unaka. 	 Men nær ved dette sted hadde den første mann på øen, ved navn Publius, en gård; han tok imot oss og viste oss vennlig gjestfrihet i tre dager.


Qabolo de o Gikimoi wisulo unaka la womasuna, de magena idadi o nonako moi igogou o Gikimoi wiqehe qaloha. So o Abraham una magegena o nyawa ma somoa yaaka maro manga ngeko. To una awi piricaya o Gikimoika gena yamote so maro o Abraham komagena lo ona, ngaroko imasuna waasi, duma o Gikimoi iwipiricaya ma ngale o Gikimoi aku waaka manga sininga itiai Unaka. 	 og han fikk omskjærelsens tegn som et segl på rettferdigheten ved den tro som han hadde da han var uomskåret, forat han skulde være far til alle de uomskårne som tror, så rettferdigheten kunde tilregnes også dem,


Ma orasi he imasidiado, de ngini manena o nyawa yangodu asa niduhudu sababu ngini to Ngohi Ai muri-muri. Done asa idadi o bi nyawa manga gianongoru yasidoa o nyawa ma somoaka la yatooma. Komagena idadi de imaaka o baba de o ngopa. De lo o bi ngopa asa yalawangi manga baba de manga awa, so yasidoa o nyawa ma somoaka la yatooma. Duma nagoona manga piricaya Ngohika qaputuru sidago o dunia ma dodogu imasidiado, ona magena done asa isalamati. 	 og I skal hates av alle for mitt navns skyld; men den som holder ut til enden, han skal bli frelst.


De lo upasi manga ronga isingosa sababu manga orasi yaumo. Komagena so o wange isigeto-geto itagi ikahika ikahino, o bi tahumoi-tahumoika iwosa de isupu. De foloisi qatorou ona asa o nyawa manga ronga ma dorou yogaka de o nyawa manga aturu moi-moi kanaga ona lo yocapu, sidago lo o moi-moi isibicara ngaroko o bicara maro komagena akuwa posibicara. 	 Tilmed lærer de og å gå ørkesløse, idet de farer omkring i husene, og ikke alene ørkesløse, men også med sladder og uvedkommende ting, så de taler det som utilbørlig er.


Una wogiise manga demo-demo magena de Una wosango wotemo, "O nyawa yapoputuru upa he ma dokterka yahino, cawali ka o nyawa yasisiri. Magena imatero maro Ngohi tahino gena, taasowa o nyawa la kanaga itemo manga sininga itotiai, duma ma ngale taaso o nyawa de manga dorouka, la ma ngale manga dorouno gena ona aku imatoba de imatoduba." 	 Og da Jesus hørte det, sa han til dem: De friske trenger ikke til læge, men de som har ondt; jeg er ikke kommet for å kalle rettferdige, men for å kalle syndere.


Masoa-masoa o toka magena una iwikuasa de ngaroko awi gia de awi qohu yarateka de salalu wijajaga, duma una awi bobiliku lo watola-tolaka, de woloqa o riho moika womatingaka, sababu de awi toka ma buturu so una iwingaho. Kagena o sone ma diaruno de una wikokitoka wosupu de o Yesus wikelelo, de una wobukuku o Yesus Awi simaka. So o Yesus wosulo la to una awi toka magena isupu unano. Magena de o nyawa una magena asa womatoore de wotemo, "Yesus, o Gikimoi Wikukuruye ma Ngopa, noidooha ngohika! Togolo, kodo, upa noisangisara!" 	 For han bød den urene ånd fare ut av mannen; i lange tider hadde den revet ham med sig, og han blev bundet med lenker og fotjern og holdt under vakt; og han sønderrev båndene og blev drevet av den onde ånd ut i ørkenene.


Ngaroko iqoqoma o Gikimoi Awi dodara gena o nyawa yanakowa, duma qangodu magena Una waeli kawa. So ma orasi yaadoka Una wasulo bilasu o bi nyawa yangodu o dunia ma rabaka imatogu isuba o bi seri ma duhutuka, de bilasu isuba cawali o Gikimoika. 	 Efterat Gud da har båret over med vankundighetens tider, byder han nu menneskene at de alle allesteds skal omvende sig,


Kagena de o Yohanes wosango wotemo onaka, "Magena qadoohawa. O nyawa ngone gena nakoso o kia naga ngone kanaga pamake magena, ka cawali o Gikimoi wonahike. So ma ngale magegena gena ngohi itoosawa. 	 Johannes svarte og sa: Et menneske kan ikke få noget uten at det er gitt ham fra himmelen.


Ma goginitano de o Yesus wingaho o Kayafaska, so witailako qabolo de Una wisisala so lebelaha wingaho kali o Romaka manga gubernur moi, awi ronga o Pilatus, awi kadatoka. Duma awi kadato gena imatero de o Yahudika yasowo manga tahu, so o Yahudika manga roriri magena yoholu o kadato ma rabaka yowosa. Upa sidago manga adati de manga galepu gena yatilaku de yatebi kawa, so o Paskah ma rarameka gena aku kawa yamote de yooqo. 	 De førte da Jesus fra Kaifas til borgen. Det var tidlig på morgenen, og de gikk ikke selv inn i borgen, forat de ikke skulde bli urene, men kunde ete påske.


Kagena de o Petrus wosano o Yesuska, "Jou, o ade-ade magena nomisimeta ka ngomika, eko lo o nyawa yangoduka." 	 Da sa Peter til ham: Herre! er det oss du taler om i denne lignelse, eller alle?


De Una wotemo, "Hiwa! Sababu nakoso Ai nyawa imomote gena imapopongoka, de o bi teto magena lo asa imasagaga so Ngohi isigiliri bai!" 	 Men han svarte og sa til dem: Jeg sier eder: Om disse tier, skal stenene rope.


Ma kolano gena foloi wingamo. So o gilalo ma dorou gena iwisingosa o buika, sidago una wofangu awi nagi qangodu-ngodu. Sidago kagena." 	 Og hans herre blev vred, og overgav ham til dem som piner, inntil han betalte alt det han var ham skyldig.


So kagena de Una wasango onaka wotemo, "Una ka wisibuo kusi de awi lako ipiloka gena, ma sababu o nyawa manga dorou qasowo. Duma imadadi komagena ma ngale de ma ngeko una de o Gikimoi Awi buturu asa wosimane o bi nyawaka. 	 Jesus svarte: Hverken han har syndet eller hans foreldre, men det var forat Guds gjerninger skulde åpenbares på ham.


De ma ngale lo igogou o nyawa isosoneka yasioho kali, ce, nagala magena ngini niawosaka o buku ma rabaka o Musa wosilelefoka o kia ngini niabaca de nimadotoka. Ena gena, o jarita ma ngale o ngangaru de o uku ma sora duma o ngangaru magena qaukuwa. Ma orasi magegena o Gikimoi wotemo o Musaka, 'Ngohi manena qabolo o Abraham awi Gikimoi, o Ishak awi Gikimoi, de o Yakub awi Gikimoi.' So bilasu o demo magena niasahe o Abraham, o Ishak, de lo o Yakub ngaroko iqoqomaka yosoneka, duma ona ka yooho. 	 Men om de døde, at de står op, har I da ikke lest i Mose bok, der hvor det tales om tornebusken, hvorledes Gud talte til ham og sa: Jeg er Abrahams Gud og Isaks Gud og Jakobs Gud?


O bi malaikat lo nisingangasu qaboloka o Gikimoi Awi bobita nginika, duma igogou ngini manena nisigisewa." 	 I som mottok loven gitt ved engler og ikke har holdt den!


De ka cawali Awi dupa masirete de lo Awi laha wonasidihike ngoneka, so asa Una waaka nanga sininga itiai, gena ma dodagi o Yesus Kristus ma ngale nanga dorou ma ija gena Una wosone, so ngone nanga dorouno aku wonapalako. 	 og de blir rettferdiggjort uforskyldt av hans nåde ved forløsningen i Kristus Jesus,


Komagena lo kanaga ipapasaka nia ete de nia topora o Abraham, una magena wanakoka Ngohi done tahino, de ma ngale magena una igogou winali de itero nakoso una aku woikelelo Ngohi tahino qabolo." 	 Abraham, eders far, frydet sig til å se min dag; og han så den og gledet sig.


So kagena ona yangodu ka yooqosi, de Una womaoko de Awi baju wahoi so wahadoku, de o handok waqehe so Awi doino wosipilikuka. 	 så står han op fra måltidet og legger sine klær av sig og tar et linklæde og binder om sig.


Duma ongo Marta muna magena mokahika mokahino, ma ngale o moi-moi manga tahuka gena bilasu mosidailako. De muna mahino Unaka, de motemo, "Jou, idodooha Ngona nodupa ai nongoru muna magena moiqohaka la ngohi tomanara ka tomatengoka. Nomisulo la muna lo moiriwo." 	 Men Marta hadde det meget travelt med å tjene ham; hun gikk da frem og sa: Herre! bryr du dig ikke om at min søster har latt mig bli alene om å tjene dig? Si da til henne at hun skal hjelpe mig!


Duma ngini masirete nianakoka cawali de to ngohi ai galasahu masirete so ngohi de ai dodiao imomote gena asa mia oho de mia ino moi-moi aku tosimake. 	 I vet selv at det jeg selv trengte, og de som var med mig, det har disse hender arbeidet for.


So kagena de o Petrus wosulo o nyawa yangodu isupu kasi, de wobukuku so wosumbayang o Gikimoika. Qabolo de una womabulutu ami rohe worisima, de wotemo, "Tabita, nomomi!" Ato ami lako mapelenga o Petrus mowikelelo, de momomi so momatamiye. 	 Men Peter bød alle gå ut, falt på kne og bad, og han vendte sig til liket og sa: Tabita, stå op! Hun slo øinene op, og da hun så Peter, satte hun sig op.


La o orasi magena ona yogiise ongo Maria motemo mowikeleloka o Yesus wooho kali, duma ona yopiricayawa. 	 og da disse hørte at han levde og var blitt sett av henne, trodde de det ikke.


Duma o Abraham wosango, 'Ai ngopa, nomasininga: Ma orasi iqomaka ka noohosi o duniaka, de o loha qangodu namake, salanta o Lazarus gena ka o dorou wamake. O orasi manena una kanena wosanangi, de nako ngona gena ka nosangisara. 	 Men Abraham sa: Sønn! kom i hu at du fikk ditt gode i din levetid, og Lasarus likeså det onde! men nu trøstes han her, og du pines.


Ma Kristus Awi demo, "Ngohi tahino tomasidailako Ani dupa gena taaka," de magena Awi ngale o gaso o haiwani, to ona manga ngongike isisusuba gena, bilasu isisa de itagali de ma Kristus Awi suba moi. 	 så har han derefter sagt: Se, jeg kommer for å gjøre din vilje. Han tar det første bort for å innsette det annet,


Ona magena o Gikimoi iwinakowa so o nyawa ona magena maro o bubutu ma rabaka yogoge. Duma ngini upa maro o nyawa ona magegena, sababu ngini ningodu o Gikimoi to Una Awi nyawa de ngini niaaka o moi-moi maro Una wodudupa. So ngini de ngomi imatero gena pogoge o wange ma nita ma rabaka. 	 for I er alle lysets barn og dagens barn; vi hører ikke natten eller mørket til.


So awi doroka gena ma tamo ma goho isupu sidago ifero, duma o nguusu lo ioho imarimote. 	 Men da strået skjøt op og satte aks, da kom også ugresset til syne.


Kagena de o ngoma magena ma ngora ma boberesu yapelenga, de ma rabano o qopo isupu koloko o kalero ilalamo moi ma qopo. Ma qopo ilamo sidago lo o wange de o ngawa-ngawa qangodu lo qapuputuka. 	 Og den åpnet avgrunnens brønn, og en røk steg op av brønnen som røken av en stor ovn, og solen og luften blev formørket av røken fra brønnen.


So ai siningaka cawali o nali de o more, de ai uru ma beto ka cawali o giliri. Ngona ngohi noiqoha kawa togoge isosone manga boosuka, de Ngona noholu ngohi Ani leleani tokokaeli ai rohe iwaro de ibaka o boosuka. Ma sababu magena, ngaroko ngohi done tosone, duma ai sininga qamomagawe sababu o Gikimoika tomasingongano. 	 for du skal ikke forlate min sjel i dødsriket, ei heller skal du overgi din hellige til å se tilintetgjørelse;


Manga sininga komagena so ato imatodoka de o bi bodito yatapaqu onaka, ena gena o panyake, o sone so yododora, o bare eko o ino ihiwa de lo o uku yasidutupu so yaukuka. Sababu o Gikimoi asa o dorou wasifanggali, Una magena o Jou wipoputuru so aku ona wasisangisara. 	 derfor skal hennes plager komme på én dag: død og sorg og sult; og hun skal bli opbrent med ild; for sterk er Gud Herren, som dømte henne.


O bi sosulo ona magena o sosulo ikokulai. Ona nia sidongirabaka imanara, imasitero maro ona igogou ma Kristus Awi sosulo, ena momongo ona ka yokokulai. 	 For disse er falske apostler, svikefulle arbeidere, som skaper sig om til apostler for Kristus.


Ma faida ihiwa ona isuba Ngohika, sababu ka to nyawa manga adati de manga galepu gena yadoto, itemo magena koloko to Ngohi Ai bobita!' 	 men de dyrker mig forgjeves, idet de lærer lærdommer som er menneskebud.


Kagena asa idadi ona gena Una iwikelelo de ona iwisuba Unaka. Duma manga sidongirabaka yamuruo naga manga siningaka isitatapu waasi. 	 Og da de så ham, tilbad de ham; men nogen tvilte.


Una wosango, "Ngini tinisingangasu igogou, nakoso niododatowa de niopiricaya, igogou o kia nitetemo asa idadi. Ngini asa aku niaaka imatero maro Ngohi taaka o ara ma hutuka, de lo ngini aku nitemo, 'He, tala! Nomatide de nomatuluru la o teoku nilutuka!' Igogou, done asa o Gikimoi watuluru. 	 Men Jesus svarte og sa til dem: Sannelig sier jeg eder: Dersom I har tro og ikke tviler, da skal I ikke alene kunne gjøre dette med fikentreet, men endog om I sier til dette fjell: Løft dig op og kast dig i havet, så skal det skje;


Sababu ngone nanga rohe la kanaga done isosone de ibabaka, magena asa yatagali idadi maro o rohe kiaka kanaga isone kawa de ibaka kawa. 	 For dette forgjengelige skal bli iklædd uforgjengelighet, og dette dødelige bli iklædd udødelighet.


Ka cawali maro kiaka bato o Jou wositatapu o nyawamoi-nyawamoika, ma orasi ipapasaka o Gikimoi o nyawa moi-moi waaso so wipiricayaka, ka komagena lo bilasu ngone inangodu podupa paaka. Ai sulo magena ngohi todoto o bi gogobu moi de moika. 	 Dog vandre hver således som Herren har gitt ham, som Gud har kalt ham! Og således foreskriver jeg i alle menigheter.


Duma ngini manena nakoso o roriwo o pipi niahike o nyawa isususaka, bilasu o roriwo niahike gena nisipongoka, upa he niasingangasu o nyawaka. 	 Men når du gir almisse, da la ikke din venstre hånd vite hvad din høire gjør,


Ma orasi o Yohanes wibui waasi so kanaga o nyawa waosisi, de o Yesus lo asa wahino la wiosi. Una wiosika qabolo so wosumbayang, de imatodoka o dipa ipelenga, 	 Men det skjedde da alt folket lot sig døpe, og Jesus var blitt døpt og bad, da åpnet himmelen sig,


Ngohi ai gaeli gena ifoloi qaputuru sidago lo o bi nyawa ma Kristus wipipiricaya tasangisaraka. Nako o bobita pamote so nanga sininga itiai o Gikimoika, o bobita magena qangodu ngohi taakaka de ma moi waasi ikalaki. 	 i nidkjærhet en forfølger av menigheten, i rettferdighet efter loven ulastelig.


Komagena lo o imamka ma bi sahe, de o bi guru agama, de lo o Yahudika manga roriri Una wisimaqe de itemo moi de moika, 	 Likeså spottet også yppersteprestene tillikemed de skriftlærde og de eldste ham og sa:


So ma orasi he qaputu Una de Awi muri-muri imasihoika o kota magenano. 	 Og når det blev aften, gikk han ut av byen.


Kagena de o ngohi takelelo kali, o tona ma rabaye o haiwani ilalago ma somoa moili isupu kali. Maena ma saheka kanaga de ma tadu ngai sinotoka de ma tadu koloko o duba ma goho ma tadu, duma ma bicara koloko o naga ma bicara. 	 Og jeg så et annet dyr stige op av jorden, og det hadde to horn likesom et lam, og talte som en drage.


Qabolo de Una witemo o nyawa moili, "Noimote Ngohi." Duma una magena wotemo, "Baba, tanu noisimaha toliho kasi ma ngale ai baba wosone so towipoosu kasi, de ngohi asa Ngona tonimote." 	 Han sa til en annen: Følg mig! Men han sa: Herre! gi mig først lov til å gå bort og begrave min far!


De ona yangodu imatoore itemo, "Una bilasu iwisidasangahadi!" 	 De ropte igjen: Korsfest ham!


De ngohi togolo o Jouka la, Timotius, tanu ngona ani sininga wosiputuru. De to Una Awi laha foloi wodogo ngini o bi nyawa nipipiricaya ningoduka. Ngohi Paulus O Roma ma kotaka 	 Den Herre Jesus være med din ånd! Nåden være med eder!


De Una womisuloka la mitagi misihabari o bi nyawaka. Ena gena, ngomi misingangasu onaka ma ngale Una magena igogou o Gikimoi witide la Una asa wodadi o nyawa yangodu iooho de o nyawa isosone to ona manga manara ma sopo wahiri. 	 Og han bød oss å forkynne for folket og vidne at han er den som av Gud er bestemt til å være dommer over levende og døde.


De lo ma binukali, ngohi de ai momoku qatotubuso gena o wange isigeto-geto tohawateri, tasininga o gogobu o bi doku qangoduka. 	 Foruten alt annet har jeg ennu det daglige overløp, omsorgen for alle menighetene.


Ma ngale o moi-moi iqomaka talefoka gena nagala o nyawa kanaga itemo, "Igogou, ngaroko o nyawa ngone manena o dorou paaka, duma o Gikimoi Awi laha gena wonasitodihikeka. So nagala ka qaloha nakoso ngone lo o dorou paakasi la ma ngale Awi laha magena lo ifoloisi wonasitodihike." 	 Hvad skal vi da si? skal vi holde ved i synden, forat nåden kan bli dess større?


Ongo Elisabet gena morohe ma deka he o ngoosa butanga qabolo, de o Gikimoi wosulo so o malaikat Gabriel gena una wotagi o Nazaretka, o doku moi o Galilea ma tonaka, 	 Men i den sjette måned blev engelen Gabriel sendt fra Gud til en by i Galilea som heter Nasaret,


De o nyawa ifufuma niadoto de lo o nyawa imadoto waasi gena aku niadoto, sababu ngini de o bobita o Gikimoino so o kanako itotiai gena nianakoka. 	 en opdrager for dårer, en lærer for umyndige, da du har den rette form for kunnskap og sannhet i loven:


Una wotemo, "Bilasu ngona notamaha la o bi ngopa o ino pahike iqoma, la ioqo de yapunuka. Sababu qalohawa o bi ngopa ma ino de paqehe so o kasoka pongike." 	 Men han svarte og sa: Det er ikke rett å ta brødet fra barna og kaste det for de små hunder.


De o bi prajurit o Yesus wisisasangahadika, ona magena to Una Awi baju moi-moi ona yaregu idadi o gimina iha so kanaga moi-moi de manga gimina, de ma soohu gena ka Awi juba. Magena yauriwa duma isidaaka kadaku sidago lo kadahu so isidodaasu. 	 Da nu stridsmennene hadde korsfestet Jesus, tok de hans klær og delte dem i fire deler, en for hver stridsmann. Likeså tok de kjortelen. Men kjortelen var usydd, vevd fra øverst og helt igjennem.


Komagena so o bobita qangodu ma rabaka la kanaga o nyawa itemo manena o bobita ma ceceke moi so ngaroko yatilaku, de lo yasigaro o nyawa ma somoaka la ona lo yatilaku, de o nyawa ona magena, nakoso o Gikimoi Awi pareta ma rabaka gena, manga horomati asa ikurangi. Duma o nyawa la kanaga o bobita qangodu yaaka de o nyawa ma somoa lo yasigaro la ona lo yaakali, de o nyawa ona magena nakoso o Gikimoi Awi pareta ma rabaka de asa yahoromati . 	 Derfor, den som bryter et eneste av disse minste bud og lærer menneskene således, han skal kalles den minste i himlenes rike; men den som holder dem og lærer andre dem, han skal kalles stor i himlenes rike.


So ma orasi woiosi qabolo, so toliho o Yerusalemka de o Gikimoi Awi Tahu ma rabaka tosumbayang, de o gogelelo moi o Gikimoino tamakeli. 	 Da jeg så var vendt tilbake til Jerusalem og bad i templet, hendte det mig at jeg kom i en henrykkelse,


Nakoso ngini nibicara gena, upa sidago o demo qatotorou nia uruno isupu. Duma nako nibicara gena bilasu o demo itotiai, kiaka o loha niaaaka o nyawaka, la manga sininga aku nisiputuru. 	 Ingen råtten tale gå ut av eders munn, men sådan tale som er god til nødvendig opbyggelse, så den kan være til gagn for dem som hører på;


Kagena ona dede ongo Maria, o Yesus ma awa, de o Yesus Awi nonongoru, de lo o bi ngopeqeka yangodu imatolomuno de manga sininga ka ka moi la o wange isigeto-geto isumbayang. 	 alle disse holdt samdrektig ved i bønnen sammen med nogen kvinner og Maria, Jesu mor, og hans brødre.


Imaaka komagena, sababu o Sadukika yongakuwa kanaga o nyawa isoneka de ioho kali eko kanaga lo o malaikat de o gurumi qaloloha ma somoa moi, duma o Farisika ma nyawa ona yongaku igogou o moi-moi qangodu magena idadi de imaaka. 	 For sadduseerne sier at det ikke er nogen opstandelse, heller ikke nogen engel eller ånd; men fariseerne lærer begge deler.


Komagena so ngini tinisingangasu igogou, ma wangeka done o nyawa manga dorou ma sopo o Gikimoi wafanggali de o dorou, de o bi nyawa la kanaga manga demo moi-moi ma faida ihihiwa magena, done ona bilasu yasango o Gikimoi Awi simaka bai! 	 Men jeg sier eder at for hvert unyttig ord som menneskene taler, skal de gjøre regnskap på dommens dag;


So kagena de o Yahudika manga roriri imasikadailako la tanu Una iwitago. Duma ma ngale ona yamodo o bi nyawa yadadala, so ona idadi kawa yaaka, sababu yadadala gena itemo Una magena o nabi moi. 	 Og de søkte å gripe ham, men fryktet for folket; for det holdt ham for en profet.


Ma ngale o Henokh awi piricaya so una asa wosonewa, duma o duniaka de iwitide o sorogaye so una asa iwihiwaka, sababu una magena o Gikimoi asa o duniano witideka. Witide waasi, de o Gikimoi wotemo o Henokh gena kanaga iwisisanangi. 	 Ved tro blev Enok bortrykket, så han ikke skulde se døden, og han blev ikke funnet, fordi Gud hadde bortrykket ham. For før han blev bortrykket, fikk han det vidnesbyrd at han tektes Gud;


Duma Una Awi ngale gena Awi rohe masirete wositero maro o Gikimoi Awi Tahu. 	 Men han talte om sitt legemes tempel.


De o kia naga niodadato gena, ka cawali o gisisi imatengo, ngaroko o tamo ma gisisi eko o gisisi ma somoali. De ioho qaasu-asu gena, hiwa bai niodato, ka cawali ma gisisi. 	 Og når du sår, sår du ikke det legeme som skal bli, men et nakent korn, kan hende av hvete eller av noget annet slag;


So o bi moi-moi o Gikimoi waaakaka gena, ma ngale kanaga ngini maro o gilalo moi ma tuangi winipopareta gena he ihiwaka, de upa o bobita o Gikimoino nisigise kali. Duma ngini ningodu gena nidadika maro o Gikimoi Awi ngopa masirete. De lo ngini Awi ngopa-ngopaka, so kanaga Una Awi moi-moi qangodu maro Awi pusaka gena done asa winihike nginika. 	 Så er du da ikke lenger træl, men sønn; men er du sønn, da er du og arving ved Gud.


O dorou yaaaka gena bilasu yodongosa de ka o loha yaaka. Bilasu yagogou la yodupa o ngeko isisari la aku imakadame de o nyawa yangodu. 	 han gå av veien for ondt og gjøre godt, han søke fred og jage efter den!


Kagena de o Yesus wotemo, "Notagi noliho bato, ani ngopa asa wilohaka." O nyawa una magena wopiricaya o kia o Yesus wotetemo gena, so wotagi woliho. 	 Jesus sier til ham: Gå hjem, din sønn lever! Mannen trodde det ord Jesus sa til ham, og gikk.


Duma o orasi manena naga o manara la kanaga wihihike o Yesuska, gena foloisi qaloha de o manara kiaka yahihike o bi imam ma somoaka. Komagena lo o jaji qamomuane la kanaga Una maro o Gikimoi Awi dagali moi wasidodiado o nyawaka, gena foloisi qaloha de o jaji iqoqoma o Musa waaahoka, sababu o kia naga o Yesus maro o Gikimoi Awi dagali gena wonajajaji ngoneka, magena foloisi qaloha. 	 Men nu har han fått en så meget bedre prestetjeneste som det og er en bedre pakt han er mellemmann for, da den er grunnlagt på bedre løfter.


O kia naga yapopoosu gena, o rohe magena ka o duniaka, duma nakoso yasioho kali, magena de o Gurumi Qatetebi ma kuasa imadadi o rohe qamomuane ma ngale ioho o sorogaka. Nakoso o rohe la kanaga o duniaka, de igogou kanaga lo o rohe ma ngale ioho o sorogaka. 	 der såes et naturlig legeme, der opstår et åndelig legeme. Så visst som det gis et naturlig legeme, gis det og et åndelig legeme.


Komagena lo ma orasi o Elisa iqoqomaka, kanaga yapapado yadala o Israel ma tonaka. Duma yapapado gena moi lo o Elisa wasilohawa, ka cawali o Naaman, una o Siriaka ma nyawa." 	 Og det var mange spedalske i Israel på profeten Elisas tid, og ingen av dem blev renset, men bare syreren Na'aman.


de lo ngini ningoduka asa o kuasa tinihike la aku o toka niodusu." 	 og ha makt til å drive ut de onde ånder,


Kagena de o ngopeqeka muna magena momanako ami siri magena qalohaka. So mohawateri de mitirine, so Awi simaka mosuba mobukuku, de momasingangasu ma gogou, "Ngohi Ani jubaka tomasimaho de gila-gila ai siri qalohaka." 	 Men kvinnen kom redd og skjelvende, for hun visste hvad som var skjedd med henne, og hun falt ned for ham og sa ham hele sannheten.


"Tosiade-ade, kanaga ngini nia gilalo moi wopopajeko eko o duba wososowohi. Ma orasi una womanara qaboloka so wolihono, de potemo unaka idodooha. Akuwa nitemo, 'Nahino, nooqo kasi.' 	 Men hvem av eder som har en tjener som pløier eller gjæter, vil si til ham når han kommer inn fra marken: Kom straks hit og sett dig til bords?


Kanaga ongo Marta, de ongo Maria, de lo manga hira o Lazarus ona magena igogou Una wadodara. 	 Men Jesus elsket Marta og hennes søster og Lasarus.


Sababu magegena, bilasu ngini upa o dodoto itotiai gena nimatogu niaaka, o kia naga iqoqoma ngini niopiricayaka de lo niise qaboloka. Sababu nakoso o dodoto itotiaika gena nimasigocoho nikaeli, de ngini, de o Baba Gikimoi, de lo ma Ngopaka asa nimatekerimoi qaputuru. 	 La det bli i eder som I hørte fra begynnelsen! Dersom det I hørte fra begynnelsen, blir i eder, skal og I bli i Sønnen og i Faderen.


So Una wotemo onaka, "Niise la nianako. Ngone manena pokahie nanga meta o Yerusalem ma dokuka. So kagena pahika de o Nyawa ma Duhutu Ngohi manena asa isidoa to Ngohi Ai saturuka, ena gena o imam ma bi saheka de o bi guru agamaka, la isitatapu Ngohi manena bilasu isosone. Qabolo de Ngohi asa isidoa kali o nyawa ona magena o Yahudika ma nyawa yasowo, 	 Se, vi går op til Jerusalem, og Menneskesønnen skal overgis til yppersteprestene og de skriftlærde, og de skal dømme ham til døden og overgi ham til hedningene,


Duma o Gikimoi asa wotemo, "Igogou, upa ka ngona nomatengo, duma kanagasi o nyawa yanau yacala tumudingili gena tatingaka ma ngale Ngohi Ai nyawa masirete. Ona magena o giki ikokulai o Baal gena yasuba waasi." 	 Men hvad sier Guds svar til ham? Jeg har levnet mig syv tusen menn som ikke har bøiet kne for Ba'al.


De o ngopeqeka moleleleani moi magena motemo o Petruska, "So ngona kanena nodooha. Nagala ngona manena lo Una witatago gena Awi nyawa wimomote moi?" De una womisango, "Hiwa!" 	 Piken som voktet døren, sa da til Peter: Er ikke du også en av dette menneskes disipler? Han sa: Nei, jeg er ikke.


Ona magena manga soa moi-moino yacala 12 gena manga soa o Yehudano, o Ruben, o Gad, 	 av Juda stamme tolv tusen beseglede, av Rubens stamme tolv tusen, av Gads stamme tolv tusen,


O wange moiku o Yesus wodoto de o habari qaloloha wasihabari o nyawa yadadala kagena o Gikimoi Awi Tahu ma lolohaka. De imatodoka o imamka ma bi sahe, de o bi guru agama, de lo o Yahudika manga roriri yahino Unaka. 	 Og det skjedde en av dagene mens han lærte folket i templet og forkynte evangeliet, da stod yppersteprestene og de skriftlærde frem sammen med de eldste


Nakoso kanaga ngini de o Yesus Kristus nimatekerimoika gena, ma edekati kanaga o Yahudika ma nyawa eko o Yahudika ma nyawa yasowo lo ka nimaketero, eko yanau eko ngopeqeka lo ka nimaketero, de lo o bi gilalo eko igogilalowa lo ka nimaketero. Sababu ngini ningodu gena ka nimaketero nakoso dede o Yesus Kristus nimatekerimoika. 	 Her er ikke jøde eller greker, her er ikke træl eller fri, her er ikke mann og kvinne; for I er alle én i Kristus Jesus.


De ona itemo, "Nitogosa nagala!" Duma ongo Rode mosigegego motemo, "Hiwa! Kadoke naga!" So ona itemo, "Magena ka awi malaikat!" 	 De sa til henne: Du er fra sans og samling. Men hun forsikret at det var således. Da sa de: Det er hans engel.


Ma moili ma gubernur wosupu o Yahudika manga roririka wotemo kali, "He! Nianano! Nakoso Una magegena, ngohi towisisupu ma ngale gena tinidedemo nginika, igogou Una manena Awi sala moi lo ngohi tamakewa." 	 Pilatus gikk da atter ut og sa til dem: Se, jeg fører ham ut til eder, forat I skal vite at jeg ikke finner nogen skyld hos ham.


Ma ngale o nonako ihahairani o bi rasul yaakaka, so o nyawa manga jongutu eko manga dangi yatota o ngekoka yahado, de yasisiri asa yatide de yatota so kagena yahadoku, la hitilahi o Petrus nogena wakahino de awi gurumi yadahe onaka. 	 så de endog bar de syke ut på gatene og la dem på senger og benker, forat endog bare skyggen av Peter kunde overskygge nogen av dem når han kom.


To Una Awi qohu gena ileto-leto lo imatero maro o tembaga kanaga o uku ma rabaka so qatebi, de Awi ili ma lamo maro ake o denetaku itutura. 	 og hans føtter var lik skinnende kobber, som om de var gjort glødende i en ovn, og hans røst som en lyd av mange vann.


Ona itemo, "Ilaha! Ngona Ani umuru o taungu moritoha lo yaado waasi, de Ngona notemo o Abraham nowikeleloka." 	 Jødene sa da til ham: Du er ennu ikke femti år og har sett Abraham?


So magena ipasaka, de o Yahudika manga rarame moi ma orasi yaadoka, de o Yesus wotagi kali o Yerusalemka o rarame magena wamote. 	 Derefter var det en av jødenes høitider, og Jesus drog op til Jerusalem.


O Yesus wotemo Awi muri-murika, "Kanaga de ma sababu so Ngohi totemo nginika, upa nihawateri eko nitemo, 'O kia asa pooqo.' Upa he nihawateri eko nitemo, 'O baju kia asa pomasipake.' 	 Og han sa til sine disipler: Derfor sier jeg eder: Vær ikke bekymret for eders liv, hvad I skal ete, heller ikke for eders legeme, hvad I skal klæ eder med!


De lo wobukuku de womatoore awi ili walamo-lamo, "Jou, upa lo o dorou manena nasimoku onaka!" Wotemo komagena, qabolo de wosoneka. 	 Og han falt på kne og ropte med høi røst: Herre, tilregn dem ikke denne synd! Og som han hadde sagt dette, sov han inn.


O nyawa la idadi ileleleani, ona igogou yaakuwa itemo, 'Nako ngohi de ai tuangi woipopareta, ngohi foloi ilamo,' magena yaakuwa isibicara. De komagena lo nakoso o nyawa moi de kanaga wisulo awi dodiaoka wotemo, 'Notagi ai demo naaho de nadedemo onaka,' so una wotagi wadedemo gena, waakuwa womasihie wotemo, 'Nakoso ngohi de kanaga woisusulo gena, ngohi masirete foloi tolamo.' 	 Sannelig, sannelig sier jeg eder: En tjener er ikke større enn sin herre, heller ikke en utsending større enn den som har sendt ham.


So o wange muruo nagasi o Yudas de o Silas kagena igoge. Qabolo de o nyawa ipipiricaya imasiloloa ona yasinotoka de yasimote qaloha, so yasimaha ona itagi iliho sidago imasidiado o gogobu manga roriri yasusulo o Yerusalemka.(( 	 og efterat de hadde vært en tid der, lot brødrene dem fare med fred til dem som hadde utsendt dem.


Ai dodiao nipipiricaya, ai demo ma dodogu talefoka, o kia ngini niaaka qaboloka de iqoma ngomi minidotoka bilasu niaaka gena, ma ngale o Gikimoi Awi dupa aku yamote. Igogou, bai ngomi bai ngini lo o Jou Yesus Awi dupa pamote, duma ngomi minibaja de migolo nginika bilasu qangodu magena niaaka foloisi nikaeli. 	 For øvrig altså, brødre, ber og formaner vi eder i den Herre Jesus at likesom I har lært av oss hvorledes I bør vandre og tekkes Gud, således som I også gjør, så må I enn mere gjøre fremgang deri.


Komagena ngini manena akuwa niwosa o Gikimoi Awi pareta ma rabaka, ka cawali o moi-moi o kia itotiai gena niaaka ifoloisi nikaeli de o bi guru agama de lo o Farisika ma nyawa ona magena." 	 For jeg sier eder: Dersom eders rettferdighet ikke overgår de skriftlærdes og fariseernes, kommer I ingenlunde inn i himlenes rike.


"Nimasosininga to Ngohi Ai ade-ade komanena: Nakoso o tahu ma duhutu yanakoka o putu itongirabaka de manga tahu ma rabaka itotosi iwosa, de igogou ona asa yojaga isidodiahi ma ngale itotosi gena upa iwosa. 	 Men det skal I vite at dersom husbonden visste i hvilken nattevakt tyven kom, da vilde han våke, og ikke la nogen bryte inn i sitt hus.


So o Yesus Awi demo magena wadoto qabolo de wotemo, "O bi nyawa ma dorou ona magena yangodu asa yaumo o narakaku kiaka yasangisara de o sone ikokakali, de o bi nyawa de manga sininga itotiai o Gikimoi Awi simaka ona magena asa yamake o oho ka sidutu ikakali." 	 Og disse skal gå bort til evig pine, men de rettferdige til evig liv.


O Dagali magena o Gurumi Qatetebi, la o dodoto itotiai ma ngale Ai Baba Gikimoi gena wasingangasu o nyawaka. O nyawa o duniaka Ai Baba wihoholu, ona yaakuwa Awi Gurumi magena yamake, sababu Awi Gurumi gena ona iwinakowa de Awi Gurumi ma manara lo yakelelowa. Duma nako ngini magenena igogou Una niwinakoka, sababu Una wogoge dede nginika de lo asa wooho to ngini nia sininga ma rabaka. 	 sannhetens Ånd, som verden ikke kan få, for den ser ham ikke og kjenner ham ikke; I kjenner ham, for han blir hos eder og skal være i eder.


De o Gikimoi masirete o demo ona isingongangasuka gena wosiputuru, sababu waaka o nonako moi-moi ihahairani la Awi kuasa wosikelelo, de lo mote to Una Awi dupa masirete o Gurumi Qatetebi o cocatu moi-moi magena wositoku onaka. 	 idet Gud vidnet med, både ved tegn og under og mangehånde kraftige gjerninger og utdeling av den Hellige Ånd efter sin vilje.


Sababu ngini gena o bi moi-moi iqomaka niaaaka asa niamote kawa de niodongosaka, maro o nyawa kanaga yosone de o bi moi-moi o duniaka yaaka kawa de yatingaka. De to ngini nia oho ma duhutu, ngaroko o nyawa yakelelowa, duma magena niamakeka, sababu ngini nimarimoika dede ma Kristus kanaga o Gikimoi Awi simaka. 	 I er jo død, og eders liv er skjult med Kristus i Gud;


Ma dodagi komagena so o Gikimoi gena waqohaka, la ma ngale ona maqe imakihike sidago lo manga sininga ma nyafusu yamote. 	 Derfor overgav også Gud dem i deres hjerters lyster til urenhet, til å vanære sine legemer sig imellem,


Ngini bilasu nipiricaya qaputuru la ma ngale o Gikimoi Awi dupa niaakaka, so done o kia naga Una winijajajika gena aku niamake. 	 For I trenger til tålmod, forat I, når I har gjort Guds vilje, kan opnå det som er lovt.


Pei! Ona yadadala gena yohairani yakelelo o nyawa yadala de Una wasilohaka: o nyawa ibimomou lo aku ibicaraka, o nyawa ibilulugu lo aku itagika, o nyawa manga qohu isosoneka lo aku yotagi itiaika, o nyawa ibipipilo lo aku imasigeleloka. Komagena so o Gikimoi o Israelka ma nyawa wisusuba Una ona magena iwisigiliri. 	 så at folket undret sig da de så stumme tale, vanføre helbredes, halte gå og blinde se; og de priste Israels Gud.


Kanaga lo o nyawa ona magena de manga ngongike idala imihike ngomika ona imihoromati, so ma orasi ngomi he mimajobo, de o deru ma rabaku lo manga roriwo moi-moi ona isibane ma ngale to ngomi mia oho ma kurangi o dodagi ma rabaka. 	 De viste oss også stor ære, og da vi fór derfra, førte de ombord i skibet det vi kunde ha bruk for.


Ma Kolano Agripa tanu noidedemo ngohika, maro o bi moi-moi o bi nabi isingongangasuka gena ngona nopiricaya, eko hiwa. Ngohi lo toninako ngona nopiricayaka." 	 Tror du, kong Agrippa, profetene? Jeg vet at du tror.


Magena imatero de iqomaka o kia o Daud walefoka gena, ma ngale nyawa ngaroko kanaga o bobita o Gikimoino yaakawa, duma o Gikimoi gena waaka ona manga sininga itiai so asa yosanangika. O Daud wotemo, 	 Således priser også David det menneske salig som Gud tilregner rettferdighet uten gjerninger:


Ngaroko nanga sumbayang gena igogou qaloha, duma ma ngale o nyawa ma somoa magena ma faida asa ihiwa, sababu manga piricaya gena he posiputuruwa. 	 for du holder vel en smukk takkebønn, men den andre får ingen opbyggelse av det.


So Una asa to ona manga sininga ma susa eko to ona manga o kongo gena, qangodu wapiki so wasisaka. De ona nagoona lo asa yosone kawa, yododora kawa, yoari kawa eko lo yasangisara kawa. Sababu o bi moi-moi iqoqoma qangodu asa isisaka." 	 og han skal tørke bort hver tåre av deres øine, og døden skal ikke være mere, og ikke sorg og ikke skrik og ikke pine skal være mere; for de første ting er veket bort.


De muna motemo, "Igogou! Magena ngohi tanakoka gena una wisimomi ma ngale wisioho kali done ma orasi o dunia ma dodoguka, de o nyawa done o sone ma rabano asa yasioho kali." 	 Marta sier til ham: Jeg vet at han skal opstå i opstandelsen på den ytterste dag.


'Ngohi manena qabolo to ngona ani ete de ani topora manga Gikimoi, ena gena o Abraham, o Ishak, de o Yakub manga Gikimoi.' Mutuwade o Musa witirine de wimodo, so he wanano kawa. 	 Jeg er dine fedres Gud, Abrahams og Isaks og Jakobs Gud. Men Moses skalv av redsel, og vågde ikke å se på det.


Ma orasi Una wakelelo, de Una wotemo onaka, "Nitagi nigila-gila o bi imamka, la nia rohe nisitailako kasi." So ona imajoboka. So o ngeko ma soaka de o orasi magena bato de ona he yalohaka. 	 Og da han så dem, sa han til dem: Gå bort og te eder for prestene! Og det skjedde mens de var på veien, at de blev renset.


So ngini de nia manara masirete nimangaku igogou kiaka to ngini nia ete de nia topora manga gogoho gena niamote. Ona gena o bi nabi iqoqomaka yatooma, de ngini manena asa niaaka so manga boosu magena qaloha. 	 Så gir I da eders fedres gjerninger vidnesbyrd og samtykke; for de slo dem ihjel, og I bygger.


Ma ngale komagena o bobareta moi bilasu o moi-moi waaka qaloha de itiai, la o nyawa ipipiricaya waasi aku isibicara una magena igogou awi manara qaloha. Upa sidago maro o Iblis ma sabatolo wipilikuka so awi ronga ma dorou wogaka. 	 Men han skal og ha godt vidnesbyrd av dem som er utenfor, forat han ikke skal bli hånet og falle i djevelens snare.


Igogou, to nyawa manga dorou, kiaka o dorou yaaaka qangodu de lo manga demo qatotorou nagoonaka bato gena, o Gikimoi aku wasiapongu. Nakoso o nyawa la kanaga de manga demo qatotorou Ngohika, itemo Ngohi o Nyawa ma Duhutu isowo, gena manga dorou lo aku isiapongu. Duma nakoso o demo qatotorou so yosiceke o Gurumi Qatetebi, de ona magegena o apongu he yamake kawa ma bati sidutu ikakali. 	 Og om nogen taler et ord mot Menneskesønnen, det skal bli ham forlatt; men om nogen taler mot den Hellige Ånd, det skal ikke bli ham forlatt, hverken i denne verden eller i den kommende.


O Gikimoi Awi manara, kiaka wositatapuka gena, Una magena lo asa waaka wokaeli, ka imatero maro ma nabi Musa waaka wokaeli o Gikimoi Awi tahu waleleani, ena gena o Yahudika ma nyawa yadadalaka. 	 han som var tro mot den som gjorde ham dertil, likesom og Moses var i hele hans hus.


So una de awi baranika de lo wifatiwa so womatoguwa ona magena wadoto ma ngale o Jou Yesus Kristus de lo ma ngale idodooha o Gikimoi Awi dupa o bi nyawa wapareta maro o kolano moi. 	 og han forkynte Guds rike og lærte om den Herre Jesus med all frimodighet, uten hindring.


Mutuwade o bi nyawa ipipiricaya gena imatekerimoi la manga roriwo o pipi yosidingo manga dodiao ipipiricaya o Yudeaka igogoge, manga roriwo moi-moi ma lamo yamote de to ona manga aku masirete. 	 Disiplene vedtok da, alt efter som enhver av dem hadde råd til, å sende noget til hjelp for de brødre som bodde i Judea.


De ma baba una womasininga de wanako igogou, sababu o orasi magena de o Yesus wotemo unaka, "Ani ngopa wilohaka." So kagena de o ngopa magena ma baba de ma awa de awi tahu ma raba yangodu lo o Yesus iwipiricayaka. 	 Faren skjønte da at det var den time da Jesus sa til ham: Din sønn lever; og han trodde selv, og hele hans hus.


Woleleleani una magena wotemo, 'Tuangi, ani nongoru wolihoka! Ani baba wasulo o sapi ma ngopa qasasaki moi miatola, sababu awi ngopa wisisisa magena asa wimake kali de wososanangi.' 	 Han sa til ham: Din bror er kommet, og din far lot slakte gjøkalven, fordi han fikk ham frisk tilbake.


De aku lo nasidapano o bi ngopeqeka foloi yoriria dede ngona, imatero maro ani awa masirete. De upa o bi ngopeqeka inonongoruku ngona foloi nadupa, la aku ona lo nasidapano imatero maro ani bira masirete. 	 gamle kvinner som mødre, unge som søstre, i all renhet!


Komagena so o nyawa nagoona nakoso o Gikimoi ma Ngopa wipiricayaka, de ona asa manga sininga ma rabaka yanako itiai o bi moi-moi ma ngale o Gikimoi ma Ngopa gena igogou. Duma nakoso kanaga o nyawa nagoona la ona magena yoholu wipiricaya, de magena ona asa yotemo o Gikimoi gena wonakulai, sababu o kia Una wosingangasuka ma ngale ma Ngopa gena ona yoholu yapiricaya. 	 Den som tror på Guds Sønn, har vidnesbyrdet i sig selv; den som ikke tror Gud, har gjort ham til en løgner; for han har ikke trodd på det vidnesbyrd som Gud har vidnet om sin Sønn.


Ngaroko komagena, duma to Una Awi alu ma ngunu gena o nyawa moi o prajurit manga sidongirabaka de o tuba wasuru, sidago imatodoka o au de lo o ake imakacapu isupu de iuhi. 	 men en av stridsmennene stakk ham i siden med et spyd, og straks kom det ut blod og vann.


Sababu ngone nanga kudoti ma rabaka gena o nyawa pasiholuwa. Duma ngone posiholu o kuasa moi-moi qatotorou de ipopareta o ngawa-ngawaka gena o bi kuasa ma jako qangodu, koloko o toka, de o gurumi qatotorou, de lo o kia bato o Gikimoi wihoholu. 	 for vi har ikke kamp mot blod og kjød, men mot makter, mot myndigheter, mot verdens herrer i dette mørke, mot ondskapens ånde-hær i himmelrummet.


Komagena Una wadohaka, sababu ona magegena o dodoto itotiai ma ngale o Gikimoi gena yaholu, duma yamote o dodoto ikokulai de o bi moi-moi Una wosidadadika de ona kagena yasuba. Ena momongo, Una magena bai ona de o bi moi-moi qangodu wosidadika, ma ngale ona bilasu Una Awi ronga isilamo. Komagena asa igogou de itero. 	 de som byttet Guds sannhet bort mot løgn og æret og dyrket skapningen fremfor skaperen, han som er velsignet i evighet. Amen.


O orasi magena o Yesus gena ma deka o putu moruha de o wange moruha wooqowa de woudowa, so qabolo Una wisapika. 	 Og da han hadde fastet firti dager og firti netter, blev han til sist hungrig.


Lebelaha o nyawa ona magena yanakowa ma ngeko idodooha ngone nanga sininga itotiai aku pamake. Sababu ngaroko ona magena yanako iqomaka, duma o orasi manena ona yopiricaya kawa de lo o bobita yaholu ngaroko o Gikimoi Awi sosulo-sosulo isingangasuka. 	 For det var bedre for dem at de ikke hadde kjent rettferdighetens vei, enn at de kjente den og så vendte sig bort fra det hellige bud som var overgitt dem.


Ma orasi o Yesus Awi dodagi wadofa kali, de o nyawa moi widogogora Unaka. De o nyawa una magena wobukuku de wosuba Unaka, de womasano, "Baba Guru, Ani sininga qaloloha, ngohi bilasu o kia taaka la tamake o oho ikokakali." 	 Og da han gikk ut på veien, kom en løpende og falt på kne for ham og spurte ham: Gode mester! hvad skal jeg gjøre for å arve evig liv?


Qadoohaso ngini niasahewa, ena gena o kia naga iwosa nia pokoku so ma duuru de nisihoho so isupu kali. Magena upa nitemo inisitorou o Gikimoi Awi simaka. 	 Skjønner I ikke at alt det som kommer inn i munnen, går i buken og kastes ut den naturlige vei?


Duma una magena bilasu niwiholu de ka o Gikimoi niwipiricaya de niwisigise qaputuru, sababu ngini nianako maro komagena ngini nia dodiao ipipiricaya ona yangodu lo yasangisara o dunia manena ma rabaka. 	 stå ham imot, faste i troen, for I vet at de samme lidelser er lagt på eders brødre i verden.


So Ngohi todupa tanu ngini Ngohika o guraci ma duhutu nimaija, la ma ngale ngini igogou nikaya. Bilasu Ngohika lo o baju qaaare nimaija ma ngale nimasitiba, la upa sidago nimawatoka de aku nisimaqe. De hika la o sou nimaija Ngohika ma ngale nia lako ipipilo nisisou, la aku ngini igogou nimasigelelo kali. 	 så råder jeg dig at du kjøper av mig gull, glødet i ild, forat du kan bli rik, og hvite klær, forat du kan klæ dig i dem og din nakenhets skam ikke skal bli åpenbaret, og øiensalve til å salve dine øine med, forat du kan se!


Ona yooqo, kagena de wikokoro moi ma orasi o Yesus Awi demo magena woise, de una magena wotemo, "Nakoso o nyawa yakoro la yooqo dede o Gikimoi kagena Awi pareta ma rabaka, done ona magena asa yosanangi bai!" 	 Da en av dem som satt med til bords, hørte dette, sa han til ham: Salig er den som får sitte til bords i Guds rike.


Nia tarupa nimasitibaku de nia baju gena ka nia roheka. 	 men ha sko på, og ikke to kjortler.


"He, Yesus! Ngona o Nazaretno Ani edekati o kia dede ngomi. Ngona nahino la nomimorutu ngomi? Ngohi toninakoka, Ngona gena o Sosulo Nitetebi moi o Gikimoino." 	 Å, hvad har vi med dig å gjøre, Jesus fra Nasaret? Du er kommet for å ødelegge oss; jeg vet hvem du er, du Guds hellige!


So komagena qabolo de o Yesus wobicara kali de to Una Awi ade-ade, o Yahudi manga roririka wotemo, "Kanaga o nyawa moi awi anggur raki wosidato de ma batino o pagari wosigilolika. Qabolo de una o busune wopuawe waaka o anggur ma dedeho. Kagena lo o falagaku ikukuruye moi wosigoko idadi o doro ma jojaga ma riho. Qabolo qangoduka, de o anggur ma raki magena wosisewaka o nyawa yamuruo naga yamomanaraka, kagena de una womajoboka o doku ma somoaka. 	 Og han begynte å tale til dem i lignelser: En mann plantet en vingård, og satte et gjerde omkring den og gravde en vinperse og bygget et tårn, og så leide han den ut til vingårdsmenn og drog utenlands.


Ena gena, Una done asa wafanggali ona magenaka de o oho ka sidutu ikakali, nakoso ona manga manara qaloloha yaaka o nyawaka de yamoku gena manga edekati ma ngale done Una wasigiliri de lo o oho ka sidutu ikakali wahike onaka. 	 dem som med utholdenhet i god gjerning søker herlighet og ære og uforgjengelighet, skal han gi evig liv,


Kanaga o malaikat moi ma nonoma awi trompet wawuwu, de imatodoka o muura o es de o uku imakacapu de o au iuhi de ikopola o duniaku. O dunia koloko ibati saangeka so o bi moi-moi iooho qangodu gena, o bati moi gena qaukuka, bai o bi gota, o dumule eko o ngangaru, de hitilahi o kia iooho o duniaka gena o regu moi qaukuka. Ma soohu o regu sinoto kasi. 	 Og den første engel blåste, og det kom hagl og ild, blandet med blod, og blev kastet ned på jorden, og tredjedelen av jorden blev opbrent, og tredjedelen av trærne blev opbrent, og alt grønt gress blev opbrent.


So kagena de una wangaho ona so wasisupuno, de wotemo, "Baba-baba, o kia bilasu ngohi taaka la o Gikimoi asa woisisalamati." 	 Og han førte dem utenfor og sa: Herrer! hvad skal jeg gjøre for å bli frelst?


Kagena de to Una Awi muri-muri iliho so yaado o sumuka, de to ona manga sininga ma rabaka ibao itemo, "Ilaha! O kiaso Ngona dede o ngopeqeka momatengo nimatekebicara." Ngaroko manga siningaka ibao komagena, duma ona he wisano kawa. 	 Og i det samme kom hans disipler, og de undret sig over at han talte med en kvinne; dog sa ingen: Hvad vil du henne, eller: hvorfor taler du med henne?


La ma ngale o nyawa, ona magena o demo itotiai de itetero gena yoholu yapiricaya de lo manga sininga ma rabaka isisanangi la o moi-moi qatotorou ka yaaka, ona magena yangodu asa manga dorou ma sopo o Gikimoi wahiri gena igogou bilasu yasifanggali de lo o dorou. 	 forat alle de skal bli dømt som ikke har trodd sannheten, men hatt velbehag i urettferdigheten.


Ato o doku moi wowosa, de yapapado yamogiowo yahino Unaka. Ona magena ka ma gaku kasi de imatooreka 	 og da han gikk inn i en by, møtte det ham ti spedalske menn, som stod langt borte,


Igogou, nakoso ngone kanaga o Jou Yesus powipiricaya, de ka ma ngale o Gikimoi Awi laha so asa ngone nanga dorouno wonasisalamatika. Magena nanga manara ma sopo qasowo, duma ka cawali ma ngale o Gikimoi Awi laha so wonasitodihike ngoneka la wonasisalamati. 	 For av nåde er I frelst, ved tro, og det ikke av eder selv, det er Guds gave,


Ai dodiao nipipiricaya, hika nimasidodiahi. Upa sidago ngini moi lo de nia sininga ma dorou so nipiricaya kawa komagena, sidago o Gikimoi wooohoka gena niwidongosa. 	 Se til, brødre, at det ikke i nogen av eder er et ondt, vantro hjerte, så han faller fra den levende Gud;


Wipilikuka, de Una wingaho so itagi wisirisima ma nonoma o Hanaska, una magena o Kayafas ma toroa. O Kayafas una gena o taungu magena wodadi manga Imam Wilalamo, 	 og de førte ham først til Annas, for han var svigerfar til Kaifas, som var yppersteprest det år.


Upa de ngone powigiliri nanga gilaloka, sababu una wamoteka to ngone nanga pareta. 	 Takker han vel sin tjener fordi han gjorde det som var ham pålagt? Jeg tror det ikke.


O Gikimoi wosidailako la o bi nyawa yangodu wafanggali. O nyawa de manga sininga itotiai ona magena wangaho o sorogaka, duma o nyawa ma dorou ona magena wasisangisara ka sidutu ikakali. Maro wotototoro moi awi giaka kanaga de awi tatapaka. Wosidailako ma ngale o tamo qangodu wataqo sidago qatebi. O tamo qalalake gena asa watolomu de o polaka wadiahi, duma ma soora gena asa watupu so waumo o uku isosora-soraku de lo itatatu-tatu kawa." 	 han har sin kasteskovl i sin hånd, og han skal rense sin låve og samle hveten i sin lade, men agnene skal han brenne op med uslukkelig ild.


Una awi sininga ma rabaka wotemo,'Awalele! Ngohi gena o kiasi taaka. Ai pola gena ilamowa, so ka qaceke poli la ai tona ma hasil magena tadiahi. 	 og han tenkte ved sig selv: Hvad skal jeg gjøre? jeg har ikke rum til å samle min grøde i.


Ngohi ai sumbayang ma rabaka, nakoso o moi-moi ma ngale ngini gena, ai siningaka asa de ma nalika. 	 idet jeg alltid når jeg beder, gjør min bønn for eder alle med glede,


Ma moili Una wotagi wosumbayang de Awi demo ka imatero de ma nonoma. 	 Og atter gikk han bort og bad, og sa de samme ord.


Ongo Elisabet ami orasi yaadoka, de muna ami ngopa yanau moi mowisibuo. 	 Men for Elisabet kom tiden da hun skulde føde, og hun fødte en sønn,


Duma kanaga to ngone nanga adati de nanga galepu gena o Gikimoi Awi bobita o Musa wosilelefo ma rabaka, magena itemo o ngopeqeka la ami dorou komagena bilasu pomitooma de o teto pomisipapaka. So maro Ngona gena idodooha. Ngona Ani sininga ma rabaka ma ngale muna manena gena bilasu pomiaka padodooha." 	 I loven har Moses foreskrevet oss at slike kvinner skal stenes; hvad sier nu du?


Komagena, ngaroko o bi gogobu ma Kristus wipipiricaya o Yudea ma daeraka, ona magena asa ngohi masirete gena imake waasi. 	 Jeg var av utseende ukjent for de kristne menigheter i Judea;


Ma orasi o Yesus womasidiado o Yerikhoka, de Una wotagi gila-gila o doku magena wakiloli. 	 Og han kom inn i Jeriko og drog igjennem byen.


De una wosango wotemo, "Baba Guru, o bobita qangodu magena tamoteka ma orasi ngohi ka togogohiduuru kasi." 	 Men han sa: Alt dette har jeg holdt fra min ungdom av.


Duma kanaga moi lo ma ngale Ngohi gena Una lo wosingangasu o nyawaka, de magena ma Baba Gikimoi de to Una Awi demo gena igogou de itetero. 	 det er en annen som vidner om mig, og jeg vet at det vidnesbyrd han vidner om mig, er sant.


Ena gena, nakoso o nyawa ikelelo Ngohi, magena imatero de iwikeleloka Una woisusuloka so Ngohi tahino. 	 og den som ser mig, ser ham som har sendt mig.


Una wotemo, "Kodo! Ngini o Yerusalemka, kodo! Ka qaloha nakoso o wange manena ngini nianako o kia aku o dame inigaho nginika. Duma qangodu magena nisikelelowa. 	 Visste også du, om enn først på denne din dag, hvad som tjener til din fred! Men nu er det skjult for dine øine.


O Demo magena womadadi de womasitero maro ka o nyawa moi, so Una wooho de wogoge to ngone nanga sidongirabaka. De Awi kuasa gena ma sihino ka ma Baba Gikimoino, sababu ma ngale ma Ngopa womatetengo, so igogou ma Baba Awi kuasa ilalamo gena ngomi lo miakeleloka. De ngomi miwimomote gena igogou to Una Awi laha womisidumuka de o dodoto itotiai gena womidotoka. 	 Og Ordet blev kjød og tok bolig iblandt oss, og vi så hans herlighet - en herlighet som den en enbåren sønn har fra sin far - full av nåde og sannhet.


Una gena wolamo de Awi sininga foloi qaloha, so wonajajika ma ngale ngone gena Una asa waaka o manara moi-moi foloisi ilamo de lo qaloloha. Waaka komagena, la ma ngale Awi gogoho masirete gena kanaga to ngone nanga sininga ma rabaka la magena asa pamote, sababu ngone gena Una wonapalakoka de ngone podupa kawa pamote o nyafusu ma dorou, gena maro o nyawa ma Kristus wihoholu ona yaaka so yasibodito de magena ngone pamote kawa. 	 og derved har gitt oss de største og dyreste løfter, forat I ved dem skulde få del i guddommelig natur, idet I flyr bort fra fordervelsen i verden, som kommer av lysten,


Mutuwade Una de Awi muri-muri lo yakoro so yotagi o rarame magenaka. 	 men også Jesus og hans disipler var innbudt til bryllupet.


Sidago ngomi mia jaraka de mitura o tonaku, de o ili moi toise de mia bahasa Ibrani itemo ngohika, 'Saulus, Saulus! Qadoohaso Ngohi noisangisara. Ma ngale ngona Ngohi noiholu de noisangisara, so ngona masirete nisiri bato, so koloko o sapi ma nau moi ma duhutu wosipasi iholu de ma gorobaka yapito so qasiri.' 	 og da vi alle falt til jorden, hørte jeg en røst si til mig på det hebraiske mål: Saul! Saul! hvorfor forfølger du mig? det blir hårdt for dig å stampe mot brodden.


De lo o nyawa moi lo womatidewa la wodadi o Imam Wilalamo moi. O nyawa moi la kanaga wodadi o Imam Wilalamoka, una magena cawali ka o Gikimoi asa witide de wiaso ma ngale o manara magena waaka, maro iqoqomaka o kia naga idadadi o Harunka. 	 Og ingen tiltar sig selv den ære, men den som kalles av Gud, likesom Aron.


Duma o nyawa yadadala magena iminako o ngopa muna magena mosoneka, so yangodu Una wisiihe. De o nyawa yangodu magena wasulo so isupuka, de Una wangaho o ngopa magena ma awa de ma baba de Awi muri yaruwange, so o ngihi kiaka o ngopa magena ami bake yahado kagena iwosa. 	 Og de lo ham ut. Men han driver alle ut, og tar med sig barnets far og mor og dem som var med ham, og går inn der hvor barnet var.


Duma o Petrus wongamo so wosango wotemo, "Ce! De ani pipi magena ngona o narakaka nisingosa! Notemo nagala o Gikimoi Awi cocatu o Gurumi Qatetebi gena aku nosifangu de o pipi. 	 Men Peter sa til ham: Ditt sølv være forbannet, både det og du selv, fordi du tenkte å kjøpe Guds gave for penger!


Sababu ngohi de o Apolos gena mingodu o dodiao mimomanara o Gikimoi Awi manara miaaaka, de ngini gena nimatero maro to Una Awi doro wamomanara moi de lo to Una Awi nyawa o tahu moi ma rabaka. 	 For vi er Guds medarbeidere; I er Guds akerland, Guds bygning.


Ngohi de ai sininga isosanangi ai sukuru tatide o Jouka, sababu ngaroko ma orasi he ma deka ipasaka, de o orasi manena ngini asa ma moili nisikelelo kali ngohika ma ngale nisosininga. Igogou, ngini ngohi nisosininga de lo niwosawa. Ngaroko ngini ka niosiningasi, duma ma ngeko maro komagena nisikelelo gena akuwa niamake. 	 Jeg blev såre glad i Herren over at I endelig engang er kommet således til velmakt igjen at I har kunnet tenke på mitt beste, som I nok også før tenkte på, men I hadde ikke leilighet.


Kanaga isilelefo o Gikimoi Awi Jaji ma Buku ma rabaka itemo o Jou wotemo komanena, "O nyawa ma somoa o Yahudika yasowo ona magena asa tangaho o Yahudi ma nyawaka, so ona asa yosibicara de o bi bahasa kiaka o Yahudi ma nyawa yananakowa. Komagena Ngohi tosibicara o Yahudi ma nyawaka, duma ngaroko komagena ona Ai demo magena isidoohawa." 	 Det er skrevet i loven: Ved folk med fremmed tungemål og ved fremmedes leber vil jeg tale til dette folk, og enda skal de ikke høre på mig, sier Herren.


Duma nakoso ma ngale ngone la nanga dorou magena igogou de pomamangaku Unaka, de Una asa wonasiapongu de nanga dorou ma rabano wonasisupu so ngone nanga sala lo ihiwaka. Sababu o Gikimoi Una o moi-moi o kia itotiai gena igogou waaka, so Awi jaji ngoneka lo bilasu waaka. 	 dersom vi bekjenner våre synder, er han trofast og rettferdig, så han forlater oss syndene og renser oss fra all urettferdighet.