Ma dongoho magena o Feliks awi sininga ma rabaka wongongano done asa o Paulus o pipi wisibaja de wihike la una wisisupu o bui ma rabano, so o Feliks o Paulus iwiaso wisidadu-dadu la wahino awi simaka so imabobicara. 	 Han håpet også på at han skulde få penger av Paulus; derfor sendte han også oftere bud efter ham og talte med ham.


So nakoso ngini kanaga o kaya o dunia manenaka ka nisigoguule so ngini nipiricayawa, o Gikimoi done asa o kaya ma duhutu o sorogaka magena winihikewa. 	 Dersom I da ikke har vært tro i den urettferdige mammon, hvem vil da betro eder de sanne skatter?


Upa ngini nia piricaya gena niapalako. Sababu nakoso ngone o dodoto itotiai gena poise de panako qabolo, duma ka podupasi o dorou paaka, de ma ngale nanga dorou magena o suba moi lo asa yapikiwa. 	 For synder vi med vilje efter å ha lært sannheten å kjenne, da er det ikke mere tilbake noget offer for synder,


Ma orasi iqomaka o Efesus ma kotaka, de ngohi tomajobo takahika o Troas ma kotaka la kagena o habari ma ngale ma Kristus gena tosihabari. Kagena de o Jou o ngeko moi wapelengaka ma ngale ngohi kagena tomanara. 	 Da jeg kom til Troas for Kristi evangeliums skyld, og en dør var mig oplatt i Herren, hadde jeg ingen ro i min ånd, fordi jeg ikke fant Titus, min bror,


Ma moiku, de o imam o bolu moi manga topora o Abia gena manga orasi imanara so kagena o Gikimoi Awi Tahuka o Zakharia o imam manga manara waaka, 	 Men det skjedde mens han gjorde prestetjeneste for Gud, da raden var kommet til hans skifte,


Ma orasi magena o Galilea ma kolano gena o Herodes Antipas de una magena woise ma ngale o Yesus Awi manara qangodu de asa wogamamu, sababu kanaga o nyawa itemo, "O Yesus gena o Yohanes Wooosi de Una asa wooho kali!" 	 Men fjerdingsfyrsten Herodes fikk høre om alt det som skjedde, og han var i stor tvil, fordi det blev sagt av nogen at Johannes var opstanden fra de døde,


"Ngaroko komagena, o nyawa moi lo asa yanakowa to Ngohi o Nyawa ma Duhutu Ai hino ma orasi de ma wange. Salanta o malaikat o sorogaka lo yanakowa de Ngohi Awi Ngopa masirete lo tanakowa, ka cawali Ai Baba masirete wanakoka. 	 Men hin dag og time vet ingen, ikke engang himmelens engler, men alene min Fader.


De nakoso ngini la kanaga de nia dorouka gena, bilasu niaqoha la nimatoduba sidago lo niari de nidodora. De nakoso ngini lo kanaga de nia nali de nia moreka gena, bilasu nia sininga ma rabaka niatagali de o gari de o dodora isiuku-uku. 	 Kjenn eders nød og sørg og gråt! Eders latter vende sig til sorg, og gleden til bedrøvelse!


So o Sabat ma wangeka ngomi o kotaka de misupu mitagi o selera ma dateka, kiaka mitemo nagala o Yahudika isosumbayang ma riho kagena naga. Kagena de ngomi migogeku de o bi ngopeqeka imatolomu o riho magegenaka so mimatekebobicara. 	 På sabbatsdagen gikk vi utenfor porten, til en elv hvor de pleide å samles til bønn, og vi satte oss der og talte til de kvinner som var kommet sammen.


Nakoso o doku moika niwosa de ka o tahu moika nimasidodogu, de upa nimatotuluru ma bati o doku magena niodongosa. 	 Og i det hus I kommer inn i, der skal I bli, og fra det skal I dra videre.


So una magena wahino ai dateka womaokoye de wotemo, 'Ai dodiao Saulus nopipiricaya, tanu nomasigelelo kali!' Orasi magena qabolo de ngohi aku tomasigelelo kali. 	 kom til mig og stod for mig og sa: Saul, bror, se op! Og samme stund så jeg op på ham.


Qabolo de Una asa o segel ma ihaka waraca kali. Waracaka, de ngohi toise o dodadi ngai iha gena ma ihaka itemo, "Hino nosupusi!" 	 Og da det åpnet det fjerde segl, hørte jeg røsten av det fjerde livsvesen, som sa: Kom!


Ngaroko komagena, duma ma ngale ngone manena inasieto o soroga ma kawasa. De ngone lo powidamaha de pongongano o riho magegenaka de o Jou Yesus Kristus asa wahino kali. Una magena asa wonasisalamati to ngone nanga dorou moi-moi ma rabano. 	 For vårt rike er i himlene, og derfra venter vi og den Herre Jesus Kristus som frelser,


de imatekeduhudu de o nyawa yatooma, de yatobadalu sidago lo yodupa irarame, de lo o dorou moi-moi maro komagena de ma binukasi. Maro iqomaka, so ngohi o orasi manena lo tinisingangasu nginika la nakoso o nyawa o dorou maro komagena yodupa yaaka, de ona magena upa he o Gikimoi Awi paretaka iwosa. 	 misunnelse, mord, drikk, svir og annet slikt; om dette sier jeg eder forut, likesom jeg og forut har sagt, at de som gjør sådant, skal ikke arve Guds rike.


De kanaga o nyawa iwisano Unaka, "Baba, o oho ka sidutu ikakali gena ka yodalawa yamake?" De Una wotemo o nyawa ona magenaka, 	 En sa da til ham: Herre! er det få som blir frelst? Da sa han til dem:


Ma ngale o Abraham awi piricaya so una lo asa wisigise o Gikimoika. O Gikimoi una wiaso de wisulo la una wotagi wokahika o tona ma somoa moika kiaka o Gikimoi wisijajaji unaka. So ngaroko una wanakowa o tona kiaka wotatagi, duma una wosigise so awi dokuka de womatuluru womajobo ka wokahika. 	 Ved tro var Abraham lydig da han blev kalt, så han drog ut til det sted han skulde få til arv, og han drog ut uten å vite hvorhen han skulde komme;


De o habari qaloloha miasihohabari gena nakoso o nyawa la kanaga yopiricayawa, ona magena cawali ka o nyawa kiaka yohoholu so done dede o Gikimoi imakitingaka. 	 Er da enn vårt evangelium skjult, så er det skjult blandt dem som går fortapt,


Sababu o Gikimoi Awi bobita kiaka iqoqomaka o bi malaikat yosingongangasu nanga ete de nanga toporaka gena itagaliwa. Ce! O nyawa la kanaga yosigisewa eko yatilaku, ona magena yangodu asa manga dorou ma fanggali yamake. 	 For dersom det ord som var talt ved engler, stod fast, og hver overtredelse og ulydighet fikk sin fortjente lønn,


Ma biasa ma orasi nia doro niodato qaboloka, de ngini nitemo, 'O ngoosa iha ma simaka gena ma orasi poutu.' Duma Ngohi tinidedemo nginika, hika ngini nia lako niapelenga de nia doro nianano kasi. Sababu o sopo magena qaomuka so aku niautu, ena gena o nyawa la kanaga Ai demo yodupa yosigise. 	 Sier ikke I at det ennu er fire måneder, så kommer høsten? Se, jeg sier eder: Løft eders øine og se markene, de er alt hvite til høsten!


O nyawa imasiiija ona magena lo kanaga asa iari ma ngale o Babel, sababu to ona manga alamu o kia naga yosiiija gena o nyawa lo asa yaija, gena ihiwa. 	 Og kjøbmennene på jorden skal gråte og sørge over henne, fordi ingen mere kjøper deres skibsladninger,


Sababu ngone o nyawa gena maro o tona. De o tona la kanaga masoa-masoa kugena isidadu-dadu yodomuura de kanaga lo de ma sopo, kiaka de ma faida o nyawa itotoroka, de o tona magenaka asa o Gikimoi Awi laha wosidumu. 	 For den jord som drikker regnet som ofte faller på den, og som bærer gagnlig grøde for dem den dyrkes for, den får velsignelse fra Gud;


Kagena de o Yesus wotemo unaka, "Baba, nakoso kanaga o Gikimoi la igogou o nyawa waparetaka maro o kolano moi, de ona bilasu yasibuo kali." 	 Jesus svarte og sa til ham: Sannelig, sannelig sier jeg dig: Uten at nogen blir født på ny, kan han ikke se Guds rike.


Sababu kanaga iqoqomaka o bi nabi de o bi kolano yadala lo yodupa yakelelo o kia o orasi manena ngini niakokelelo, duma ona yakelelowa. Ona lo yodupa yoise o kia o orasi manena ngini nioiise, duma ona yoisewa." 	 for jeg sier eder: Mange profeter og konger har villet se det I ser, og har ikke fått se det, og høre det I hører, og har ikke fått høre det.


Sababu una magena wosingangasuka, bilasu o bi nyawa imasidailako ma ngale Ngohi tahino tadoto onaka, maro o kia o Gikimoi Awi Jaji ma Buku ma rabaka isilelefoka. O Gikimoi wotemo Awi Ngopaka, 'Una to Ngohi Ai sosulo, Ngohi towisulo una asa woqomano, una magena wosidailako to Ngona Ani ngeko.' " 	 Det er ham det er skrevet om: Se, jeg sender mitt bud for ditt åsyn; han skal rydde din vei for dig.


So de Awi demo magena iqomaka o Gikimoi wodedemo kanaga o jaji moi qamomuane, de lo o jaji iqoqoma gena bilasu itagali sababu maena kanaga itetekaka. So o jaji itetekaka magena asa ma faida ihiwaka, de igogou he dangade yaumo so isitagali de o jaji moili qamomuane. 	 Idet han sier: en ny, har han dømt den første å være gammel; men det som blir gammelt og foreldes, er nær ved å bli borte.


Ma orasi o goginita nosi, o imamka ma bi sahe de o Yahudika manga roriri ona yangodu imatolomu de jai-jai imatekefakati la o Yesus bilasu iwitooma. 	 Da det nu var blitt morgen, holdt alle yppersteprestene og folkets eldste råd imot Jesus, at de kunde drepe ham,


So motemo, "Wewe, Baba! Tanu Ngona o ake magegena ngohi lo noihike taudo, la ai kiri upa he qadudu kali de ngohi lo upa he tahino kali kanena o ake tomasiui." 	 Kvinnen sier til ham: Herre! gi mig dette vann, så jeg kan slippe å tørste og å gå hit for å dra op vann!


O Gurumi Qatetebi de o jojaru muna o Duba ma Goho womijajaji done wokawi, ona magena asa itemo, "Niahinosi!" De o nyawa la kanaga o demo moi-moi gena yoiseka, bilasu ona magena lo itemo, "Niahinosi!" De o nyawa nagoona la kanaga manga kiri qadududu, hika ona magena yahinosi. So o nyawa nagoona bato la nakoso ponyafusu, hika o oho ma ake ma jobubu gena o nyawa yaudo la yasioho ka sidutu ikakali, de magena pofangu lo waali. 	 Og Ånden og bruden sier: Kom! og den som hører det, si: Kom! og den som tørster, han komme, og den som vil, han ta livsens vann uforskyldt!


Kagena de ona Awi juba yahoi de o juba qauungu maro o bi kolano manga juba wisitibaku, 	 Og de klædde ham av og hengte en skarlagens kappe om ham,


Ngomi mingongano ngini gena asa ngomi nimiqehe qaloha bai! O orasi moi lo ihiwa la ngomi o sala minigaka nginika, eko ngini minisirugi, eko lo minikulai. 	 Gi oss rum! Ingen har vi gjort urett, ingen har vi ødelagt, ingen har vi gått for nær.


Sababu o Paskah ma Rarame imasidiado so bilasu o nyawa moi wipalako o bui ma tahuno, so o Pilatus wotemo asa o Yesus wipalako gena komagena.)) 	 Men på høitiden måtte han gi dem én fri.


Komagena ngini asa nianakoka o Abraham o Gikimoi wipiricayaka, so una asa o bi moi-moi kiaka o Gikimoi wodudupa gena ka waaka. De awi manara magegena so una asa awi piricaya o Gikimoika gena igogou wosikeleloka. 	 Du ser at troen virket sammen med hans gjerninger, og at troen blev fullkommen ved gjerningene,


De ma ili o sorogano magena ibicara ngohika itemo kali, "Notagi o malaikat una womasigogipito o teoka de o dududuka, la o buku o lolo moi awi giaka magena naqehe kasi." 	 Og den røst som jeg hadde hørt fra himmelen, hørte jeg atter tale med mig og si: Gå og ta den lille åpnede bok i den engels hånd som står på havet og på jorden!


Ma Kolano Herodes wosulo o buika o Yohanes iwijaga iwisidodiahi, sababu iwinako o Yohanes una magena awi sininga iloa de ibanari, de lo una magena o Gikimoi Awi sosulo so wisubaka. De o Herodes lo o Yohanes awi bicara gena wodupa woise, ngaroko wisigamamuka. 	 For Herodes fryktet Johannes, fordi han kjente ham som en rettferdig og hellig mann, og han holdt sin hånd over ham, og når han hørte ham, var han i tvil om mangt og meget, og han hørte ham gjerne.


O gisisi ma sonongali asa itura o tona qalolohaku. So ioho ma goho ifero qaloha de ma hutu ilamo so isopo. Ma sopo kanaga qaloha sidago ma para ratu moi, de ma binuka qaloha sidago ma para moributanga, de ma binukali qaloha sidago lo ma para moruwange. 	 Og noget falt i god jord; og det bar frukt, noget hundre fold, og noget seksti fold, og noget tretti fold.


bilasu ngona o Gikimoi Awi manara naaka nokaeli de nowipiricaya qaputuru, ma ngale o nyawa moi upa lo inikalaki. O moi-moi manena naaka sidago nanga Jou Yesus Kristus wahino kali. 	 at du skal holde budet rent og ulastelig inntil vår Herre Jesu Kristi åpenbarelse,


Ngaroko, ngomi lo mimaketerowa de o nyawa ma somoa la o Gikimoi Awi demo yosihohabari de kanaga manga edekati o pipi yamake. Salanta ngomi mia edekati gena ka ibolowo o Gikimoi Awi simaka, sababu ngomi gena Una womisulo la Awi demo misihabari de ma Kristus Awi kuasa. 	 For vi er ikke, som de mange, slike at vi forfalsker Guds ord til egen vinning; men som i renhet, ja som av Gud, taler vi for Guds åsyn i Kristus.


De ngini magena to ma Kristus, de lo ma Kristus magena to Gikimoi. 	 men I hører Kristus til, og Kristus hører Gud til.


so wotemo onaka, "Ngini o nyawa Una manena niwingaho ngohika, de nitemo Una o kawasa wasigaro la o ngeko qasosowo yamote. O orasi manena to ngini nia simaka ngohi Una towitailako, duma ngohi gena Awi sala moi lo tamakewa maro kia ngini niwikokalakika. 	 og sa til dem: I har ført denne mann frem for mig som en som forfører folket til frafall; og se, jeg har tatt ham i forhør for eders øine, men jeg har ikke funnet denne mann skyldig i noget av det I klager på ham for;


Ngohi manena o nita o dunia ma bi nyawaka, la ma ngale ona magena nakoso Ngohi ipiricayaka, de upa he o bubutu ma rabaka igoge. 	 Jeg er kommet som et lys til verden, forat hver den som tror på mig, ikke skal bli i mørket.


De ipasaka, Una womasimane Awi nyawa wimomote o bolu moi gena yaratu motoha ifoloika. Ona gena ngaroko yamuruo naga isoneka, duma o orasi manena naga ona ma binuka ka iohosi. 	 og at han blev sett av Kefas, derefter av de tolv.


De wasulo nakoso o nyawa nagoona la wikalaki, bilasu ona itagi kadoka o Felikska.)) La tanu ngona masirete nowisasano, de asa ngona nanako kiaso o moi-moi qangodu magena waaka so sidago ngomi una miwikalaki." 	 og han bød hans anklagere å komme til dig; og av ham kan du selv, om du gransker saken, få kunnskap om alt det som vi fører klagemål imot ham for.


Duma o gisisi niodadato gena o Gikimoi kanaga wasioho sidago idadi o goho de ma roheka eko ma tageka, imatero maro to Una Awi dupa, so o gisisi la ioho gena yamote moi-moi de ma sihino. 	 men Gud gir det et legeme efter sin vilje, og hvert slags sæd sitt eget legeme.


De ngona lo Sunsugos, sababu ngona gena to ngohi ai dodiao nomomanara magena igogou naakaka de ngona lo nodupa o nyawa nariwo qaloha, so ngohi tonigolo tanu o ngopeqeka yasinoto magena aku ngona nariwo la upa he ona imaridoosa. Ona magena iqoqoma yomanara dede ngohi de lo ona yomanara yokaeli so o habari qaloloha misihabarika. Komagena yomanara de o Klemens de lo ona ai dodiao ma binukasi imomanara. Ona yangodu manga ronga moi-moi o Gikimoi to Una Awi oho ma buku ma rabaka walefoka, so ona yangodu done ioho ka sidutu ikakali. 	 ja, jeg ber også dig, du som med rette kalles Synzygus, kom dem til hjelp! for de har kjempet med mig i evangeliet tillikemed Klemens og mine andre medarbeidere, hvis navn står i livsens bok.


Ai gianongoru de ai awabira ningodu, o Abraham awi ngopa de awi dano, de o bi gianongoru ma somoasi nidupa niwisusuba o Gikimoika, o Gikimoi Awi salamati ma habari gena inasiado ngoneka. 	 Brødre, sønner av Abrahams ætt og de iblandt eder som frykter Gud! til eder blev ordet om denne frelse utsendt.


So o gohiduuru magena wosango wotemo, "Ai baba, o Yahudika manga roriri imatekefakati qaboloka, manga edekati o Paulus iwitailako foloi itiai ma ngale to una awi manara magena. So asa igolo ngonaka, la tanu ilangi ma wangeka de o Paulus nowingaho nowisikahika onaka. 	 Han sa da: Jødene er kommet overens om å be dig at du imorgen vil føre Paulus for rådet, som om det vilde få nøiere rede på hans sak;


Qabolo ona imajobo so yoliho o dokuka, de o bi rapa yosidailako ma ngale o Yesus Awi sone ma bake isimuja. Qaboloka, de o Sabat ma wange yaadoka, so ona manga manara imawoma, yamote o bobita o Musa wosilelefoka. 	 Så vendte de tilbake og tilberedte velluktende urter og salver, og sabbaten over holdt de sig stille efter lovens bud.


Qaboloka de o Abraham awi arata wakokoora o kudotika gena o regu mogiowoka kanaga o regu moi wahike o Melkisedekka. Awi ronga o Melkisedek magena ma ngale "o kolano la kanaga o moi-moi o kia itotiai gena waaka" de lo, sababu una lo o Salem ma doku ma kolano de o Salem gena ma ngale o dame, so awi ronga moili gena "o Dame ma Kolano." 	 han som Abraham også gav tiende av alt, og som først, når hans navn utlegges, er rettferdighets konge, men dernæst også Salems konge, det er freds konge,


So kagena de o Petrus o malaikat magena wamote so isupuka o bui ma tahuno. Duma una womanakowa o kia o malaikat yaaaka gena igogou qangodu idadika, de wotemo awi sininga ma rabaka, "Nagala manena ka o gogelelo o Gikimoino takelelo." 	 Han gikk da ut og fulgte ham, og han forstod ikke at det som engelen gjorde, var virkelig, han trodde han så et syn.


O kia ngohi tonidedemo ngonaka, igogou magena asa idadi de imaaka ma orasi kiaka isitatapu qaboloka. Duma nako ngona gena, ma ngale ai demo magena ngona nopiricayawa, so maha la o orasi manena qabolo de ngona he naaku kawa nobicara, sidago o kia tonidedemoka magena igogou idadi kasi." 	 og se, du skal bli målløs, og ikke kunne tale før den dag da dette skjer, fordi du ikke trodde mine ord, som skal fullbyrdes i sin tid.


O Salamati Una magena maro o nita moi yadisiwa o nyawa manga siningaka kiaka o Israel awi ngopa de awi danoka yasowo. De Una lo womisihoromati ngomi Ani nyawa o Israel to una magena awi ngopa de awi danoku." 	 et lys til åpenbarelse for hedningene, og en herlighet for ditt folk Israel.


De Awi muri-muri itagi o dokuka, o ino imaija, so Una widongosaka o sumu magenaka. So ona imajoboka de itekawa, de o Samariaka ma ngopeqeka moi mahino kagena o sumuka o ake momasiui. So kagena de Una asa womagolo munaka wotemo, "Awa, nako qaloha, de tanu ani ake sutu noiguse la Ngohi aku taudo." 	 Hans disipler var gått bort til byen for å kjøpe mat.


De ma gubernur wosulo isilefo to Una Awi sangahadi ma qokuka o galaki ma demo itemo: O YESUS O NAZARETKA MA NYAWA O YAHUDIKA MANGA KOLANO. 	 Men Pilatus hadde også skrevet en innskrift, og den satte han på korset; der var skrevet: Jesus fra Nasaret, jødenes konge.


O Yesus de Awi muri-muri imasidiado o Betsaidaka, de o nyawa moi wopipilo iwingaho o Yesuska. De o Yesus iwibaja la tanu o nyawa wopipilo una magena iwipaqa la womasigelelo. 	 Og de kom til Betsaida. Og de førte en blind til ham og bad ham røre ved ham.


De lo mia sumbayang ma rabaka qangodu kanaga lo mitemo, "Ya, Jou! Ani laha ka ilamo poli." Sababu ma orasi o Gikimoi Awi demo minisihabari so niise gena, ngini niaqehe qaloha, sababu nianako o demo magena to nyawa manga demowa, duma ngini nianako igogou-gogou magena to Gikimoi Awi demo, de Awi demo magena imanara to ngini nipipiricaya nia sininga ma rabaka. 	 Og derfor takker også vi Gud uavlatelig for at da I fikk det Guds ord vi forkynte, tok I imot det, ikke som et menneske-ord, men, som det i sannhet er, som et Guds ord, som og viser sig virksomt i eder som tror.


Mutuwade ngona bilasu o sangisara namoku. Sababu o sangisara qangodu magena ngohi lo tamokuka ma ngale o Gikimoi Awi nyawa wahihirika. La o nyawa o Yesus Kristus iwipipiricayaka, ona magena asa Una wasisalamati de ona asa igoge ka sidutu ikakali to Una Awi mulia ma rabaka. 	 Derfor tåler jeg alt for de utvalgtes skyld, forat også de skal vinne frelsen i Kristus Jesus med evig herlighet.


Ma orasi ona yadumuka o doku Betfage de o doku Betania o Tala Zaitunka, kagena de o muri yasinoto wasulo itagi iqoma. 	 Og det skjedde da han kom nær til Betfage og Betania, til det berg som kalles Oljeberget, da sendte han to av sine disipler avsted og sa:


So kagena de o Iblis yahino de iwibaja itemo Unaka, "Ngona gena igogou o Gikimoi Awi Ngopa. So hika o bi teto manena nasulo la imadadi o roti la aku naoqo." 	 Og fristeren kom til ham og sa: Er du Guds Sønn, da si at disse stener skal bli til brød!


Nakoso manena de ma gubernur woise, de maha ka ngomi asa miwibaja la o susa o kiawa idadi nginika." 	 Og om det skulde komme landshøvdingen for øre, da skal vi tale vel med ham, og lage det så at I kan være trygge.


Ngona nanakoka o nyawa maro komagena igogou o dodoto itotiai yaholu de ona masirete lo yanako o manara isasala yaakaka, so igogou nanako ona manga manara lo qatorou o Gikimoi Awi simaka. 	 for du vet at han er forvendt og synder, dømt av sig selv.


Ato o Yesus wakelelo o nyawa yadadala ona magena iwimoteno, de Una wodola o qoku moiye. So qabolo de kagena wogogeku, de o nyawa iwimomote gena yahino so kagena iwisigilolino, 	 Og da han så folket, gikk han op fjellet, og da han hadde satt sig, kom hans disipler til ham.


Sababu o Suba ma Dadaru kiaka ma Kristus wowowosaka magena, upa o nyawa manga gia siaaka gena isinonako o Suba ma Dadaru ma duhutu o sorogaka. Ka igogou Una wowosa o sorogaka de kagena o orasi manena wirisima o Gikimoika ma ngale ngone wonasigolo. 	 For Kristus gikk ikke inn i en helligdom som var gjort med hender og bare var et billede av den sanne, men inn i selve himmelen, for nu å åpenbares for Guds åsyn for vår skyld,


Komagena so o habari qaloloha ma ngale o oho ka sidutu ikakali aku yamake gena, ngini asa niadedemo onaka. Kanaga ma ngale ngini gena ma orasi ma Kristus Awi wange imasidiado de aku ngohi inali. Upa sidago ngohi ai manara to ngini nia sidongirabaka gena ma faida ihiwa. 	 idet I holder frem livets ord, til ros for mig på Kristi dag, at jeg ikke har løpet forgjeves eller arbeidet forgjeves.


Ai salam tosidingo o Apeleska, una ngaroko o sangisara wamake, duma awi piricaya ma Kristuska gena qaputuru. Ai salam tosidingo o nyawa ipipiricaya o Aristobuluska de awi tahu ma raba moi. 	 Hils Apelles, den prøvede i Kristus. Hils dem av Aristobulus' hus.


So nakoso ngone la kanaga nanga sininga ma rabaka o Gikimoi powinakowa so o dorou podupa paakasi, upa sidago ngone lo potemo, "Ngohi dede o Gikimoi gena mimarimoika." Nako komagena, de ngone ka powisihaga de lo paakawa Una Awi dodoto itotiai. Gena imatero bato o bubutu ma rabaka pogogesi. 	 Dersom vi sier at vi har samfund med ham, og vandrer i mørket, da lyver vi og gjør ikke sannheten;


De Ngohi asa tomasidailakoka la ka cawali to Ngona Ani manara taaka, de ma ngale ona magegena taaka so aku igogou ona yatingaka, ena gena ona Ani dodoto itotiai gena yosigise so idadi ka to Ngona Ani nyawa masirete." 	 og jeg helliger mig for dem, forat også de skal være helliget i sannhet.


Ai dodiao nipipiricaya, nakoso nginika kanaga o nyawa de ona magena o Jou Awi dodoto itotiai he yamote kawa, duma manga dodiao done asa yariwo la imakiliho yomote kali, igogou magena o loha yaakaka. 	 Mine brødre! dersom nogen iblandt eder har faret vill fra sannheten, og en omvender ham,


Duma nagoona manga piricaya Ngohika qaputuru sidago o dunia ma dodogu imasidiado, igogou ona magena done asa manga dorouno isalamati. 	 Men den som holder ut inntil enden, han skal bli frelst.


So de qamaqa-maqaka, de Awi muri-muri yahino itemo Unaka, "Baba! Upa sidago qaputu sababu o riho manena imatingano. 	 Og da det alt var sent på dagen, gikk hans disipler til ham og sa: Stedet er øde, og det er alt sent på dagen;


De igogou, kiaka asa Ngohi tokokahika o riho magena ma ngeko ngini nianakoka." 	 Og hvor jeg går hen, dit vet I veien.


De kagena asa ngohi tanako una iwikalaki gena sababu yodupa iwisano ma ngale o Yahudika manga bobita, duma ona iwikalakiwa ma ngale o dorou moi waaka so bilasu o buika wisingosa eko witooma. 	 Jeg fant da at de førte klage over ham for nogen spørsmål i deres lov, men at det ikke var noget klagemål imot ham som gjorde ham skyldig til død eller fengsel.


De ngini nidadi o ngopa ma baba gena nako nia ngopa, hika upa niasiceke. Upa sidago manga sininga gena itura. 	 I fedre! opegg ikke eders barn, forat de ikke skal tape motet!


Duma o orasi manenaka de ngini magena asa igogou o Gikimoi niwinakoka. eko ngini gena o Gikimoi lo wininakoka. Komagena de qadodooha so nia sininga ma rabaka asa itiaiwa, so nisisala de sidago o Yahudi manga bobita o Gikimoino, ngaroko nia sininga yaakuwa yaaka itiai, duma magena niamote kali. Upa sidago magena niamote kali so ngini maro iqoqomaka inipareta kali. 	 men nu, da I kjenner Gud, ja det som mere er, er kjent av Gud, hvorledes kan I da vende om igjen til den skrøpelige og fattige barnelærdom? vil I da på ny igjen træle under den?


Ma moiku o Yesus wikokitoka so womomou awi toka wodusu so imahoika, de o orasi magena qabolo o nyawa una magena waaku wobicara. O nyawa yadadala gena asa yohairani. 	 Og han drev ut en ond ånd, og den var stum; men det skjedde da den onde ånd var faret ut, da talte den stumme. Og folket undret sig.


Ai dodiao nipipiricaya, ngohi todupa tanu ngini gena asa nisihoda, ngaroko kanena o Romaka ngohi o sangisara tamake, duma idadi de imaaka komagena so o bi nyawa gena foloi yadala o habari qaloloha yoise. 	 Jeg vil at I skal vite, brødre, at det jeg har oplevd, heller har tjent til evangeliets fremme,


O bodito! Kodo! O bodito asa inidahe ngini o bi guru agama de lo o bi Farisi ma nyawaka. Ngini nikokulai! Ngini gena o ngopeqeka ibabalo niasihaga de o damato niasiosi so ma duuru de manga tahu lo niakooraka. Ma ngale nia sala de nia dorou niodidu, so ngini nisumbayang de ma demo niakuru-kuru la o nyawa nisigiliri. Igogou totemo nginika! Done to ngini nia manara magena o Gikimoi wafanggali qatubuso icarawa.)) 	 Ve eder, I skriftlærde og fariseere, I hyklere, I som opeter enkers hus og for et syns skyld holder lange bønner! Derfor skal I få dess hårdere dom.


Kagena de o bi guru agama yamuruo naga, ona magena o Farisika, Una wikelelo womatamiye wooqo de o balastengi itotolomu de o bi nyawa ma dorou ona magena. So Una Awi muri-murika yotemo, "Aistagala! Qadoohaso Una wooqo de o balastengi itotolomu de o bi nyawa ma dorou ona magena." 	 Og da de skriftlærde og fariseerne så at han åt sammen med toldere og syndere, sa de til hans disipler: Han eter og drikker med toldere og syndere!


so maena itemo, 'Lebelaha ngohi ka toliho totagi o nyawa kiaka towititingaka.' So ilihoka, ce, o tahu magena ma rabaka o nyawa moi lo yahiwa. O nyawa magena maro o tahu moi la kanaga ma rabaka igogoge o kia naga moi lo ihiwa, isesaka, de ma raba isidiahika so qatebi bai! 	 Og når den kommer dit, finner den det feiet og pyntet.


Kagena de ma goginitano una wamake o Israelka ma nyawa yasinoto imakudubu, de una wotagi wangoho ona magena, de wotemo, 'Ai baba, ngini manena o bolu moi, qadoohaso ngini nimakudubu.' 	 Den næste dag kom han til dem mens de trettet, og han formante dem til å holde fred, han sa: I menn! I er brødre; hvorfor gjør I hverandre urett?


Duma orasi manena Ngohi totemo nginika, upa lo nisasi bai! Upa lo nisasi de nitemo o sorogaka, sababu o soroga gena o Gikimoi Awi pareta ma kursi. 	 Men jeg sier eder at I aldeles ikke skal sverge, hverken ved himmelen, for den er Guds trone,


O putu de o wange ona widamaha o kota ma ngoraka la ma ngale witooma. Duma manga edekati magena o nyawa asa o Saulus wisingangasuka. 	 men Saulus fikk vite at de efterstrebte ham. De voktet også portene dag og natt for å slå ham ihjel;


De ona yasimahawa o nyawa ona magegena yatooma, duma bilasu ka yasisangisara ma deka o ngoosa motoha. O sangisara ma siri gena imatero maro o hai sosolota nakoso o nyawa yagoli de yabisa ma siri gena komagena. 	 Og det blev gitt dem at de ikke skulde drepe dem, men pine dem i fem måneder, og pinen de voldte, var som pinen av en skorpion når den stikker et menneske.


So muna magena motagi mosihabari Una Awi dodiaoka, mamake ona idodora de iari isodu-sodu. 	 Hun gikk bort og fortalte det til dem som hadde vært med ham og nu sørget og gråt;


Idodooha, nakoso ma moi de ngini nikelelo Ngohi o Nyawa ma Duhutu done asa idaku toliho la togoge o sorogaka. Nako komagena, done ngini gena idodooha. 	 Enn når I får se Menneskesønnen fare op dit hvor han var før?


Ma orasi o Yesus o bi nyawa yadadala wadoto qaboloka, de Una wotagi so womasidiado o Kapernaum ma dokuka. 	 Da han hadde fullendt sin tale for folkets ører, gikk han inn i Kapernaum.


Ngini masirete nianakoka, ma moi waasi ma ngale ngohi ai oho ma kurangi gena ngini tinisimoku. Duma kanaga o nyawa itemo, ngohi gena tinisihahaga maro o nyawa icocawaro moi. Ona lo itemo ngohi ngini tinikulaika la o pipi tomamake. 	 Men la så være at jeg ikke var eder til byrde, men jeg var listig og fanget eder med svik!


de lo o Yudea ma daerano, de o Yerusalemno, de o Idumea ma tonano, de o Yordan ma Selera ma sonongano, komagena lo o doku Tirus de o doku Sidonno. Sababu yogiise o kia Una waaaka gena, 	 og fra Jerusalem og fra Idumea og fra landet på hin side Jordan og omkring Tyrus og Sidon kom de til ham, en stor mengde, da de hørte hvor store gjerninger han gjorde.


O Simon wosango, "Nagala o nyawa awi nagi foloi ilalamo yapiki." De Una wotemo, "Ani sango gena itiai." 	 Simon svarte: Jeg tenker: Den han eftergav mest. Da sa han til ham: Du dømte rett.


Ai dodiao nipipiricaya, nako ai surati ma dofa manena tolefo kali gena, hika ngini nia siningaka ifoloi isanangi sababu ngini de o Jou nimatekerimoika. Ngaroko iqomaka tinidelefo qaboloka, duma ma ngale to ngini nia lawangi ona lo kagena naga so ngohi asa tinidelefo tosidadu kali. Nakoso ngohika gena, qatubusowa, de nakoso nginika gena, tinijaga so upa sidago o nyawa ma somoa inikulai. 	 For øvrig, mine brødre, gled eder i Herren! Å skrive det samme til eder er ikke mig til byrde, men eder til styrkelse.


Una wotemo, "Qohaka o Farisika ma nyawa gena! Sababu o kia naga idadato la kanaga Ai Baba o sorogaka Awi dato qasowo, moi-moi magena qangodu igogou done asa irapu. O Farisika ma nyawa ona magena imatero maro o nyawa ipipilo de imakutuda ipipilo, sababu ona yanakowa o ngeko itotiai ikahika o Gikimoika. So nakoso o nyawa moi wopipilo de watuda o nyawa ipipiloli, de igogou yasinoto asa itura o busuneku." 	 La dem fare! de er blinde veiledere for blinde; men når en blind leder en blind, faller de begge i grøften.


Niahino niaoqo isosone ona yangodu manga lake, komagena lo o bi kolano isosone manga lake de lo o bi kapita, o bi nyawa ikudoti yapoputuru, o bi jara de ma nyawa ipapane, bai ikokuasa bai lo ikokuasawa, bai igogilalo bai lo igogilalowa ona magena yangodu." 	 for å ete kjøtt av konger og kjøtt av krigshøvdinger og kjøtt av veldige og kjøtt av hester og av dem som satt på dem, og kjøtt av alle, frie menn og træler, små og store!


Ma nonomaka, o Musa o bi sulo moi-moi qangodu kiaka o Gikimoi Awi bobita ma rabaka gena wasingangasu o bi Yahudi ma nyawaka. Qabolo de o kabi de o sapi ma ngopa yatolaka la ma au magena una waqehe de o ake wosicapu. Qabolo de una o ngangaru ma bi uma ma ronga o hisop isipopilikuka de o duba ma gogo qasosawala gena waqehe, so o au magenaku watono de wakopola o Bobita ma Bukuka de lo o nyawa yadala ona magenaka. 	 for da ethvert bud efter loven var blitt forkynt av Moses for alt folket, tok han blodet av kalvene og bukkene tillikemed vann og skarlagenrød ull og isop og sprengte det både på boken selv og på alt folket, idet han sa:


De ona magena yosango, "Ya, Jou! Ngomi miodupa mimasigelelo." 	 De sa: Herre! at våre øine må bli oplatt!


O bi nyawa nogena yakokahino la wikelelo de ona manga sahe yagiwi de wisimaqe itemo, "Cedekele! Temo Ngona gena o Gikimoi Awi Tahu aku naruba de nabiau, duma o wange saangeka de naoko kali. 	 Og de som gikk forbi, spottet ham, og rystet på hodet og sa: Tvi dig, du som bryter ned templet og bygger det op igjen på tre dager!


Manga bicara qatorou, maro o boosu ma bou lo qatorou. De manga demo gena yodupa yakulai o nyawa. O dorou ilamo yaaka, maro o ngihia moi yabisa. 	 Deres strupe er en åpnet grav; med sine tunger gjorde de svik, ormegift er under deres leber.


De komagena lo ma ngale ngini de ngohi lo Awi Gurumi masirete wonasingangasu itemo, "Igogou, ngini gena o Gikimoi Awi ngopa masirete." 	 Ånden selv vidner med vår ånd at vi er Guds barn;


sababu ngone gena maro to Una Awi rohe masirete. 	 for vi er hans legemes lemmer.


O Yesus de Awi muri-muri manga dodagi yadofa kali so ikahie o doku Yerusalemye. Kagena de ona imatingaka so wotemo onaka, 	 Og da Jesus drog op til Jerusalem, tok han de tolv disipler til side og sa til dem på veien:


Eko upa sidago lo itemo kali, "Bilasu o nyawa moi la kanaga o sone ma riho iluluku-lukuku wouti." (Eko lo ma ngale, bilasu o nyawa moi la kanaga o sone ma riho iluluku-lukuku wouti ma ngale ma Kristus wingoso de wisidolaye.) Upa nanga sininga itemo komagena, sababu ma ngale ngone inasalamati gena ma Kristus wahino de wouti qaboloka de lo o sone ma rabano wisioho qaboloka. 	 eller: Hvem skal fare ned i avgrunnen - det vil si: for å hente Kristus op fra de døde - ?


De lo ngona tonisingangasu igogou, ngona done asa nakelelo o soroga ipelenga de o Gikimoi Awi malaikat-malaikat kanaga maro Ngohi o Nyawa ma Duhutu Ai simaka ona magena asa iuti de idola." 	 Jesus svarte og sa til ham: Fordi jeg sa dig at jeg så dig under fikentreet, derfor tror du? Du skal få se det som er større enn dette.


Duma o kia naga done asa idadi ma orasi Ngohi o Nyawa ma Duhutu tahino kali, imatero maro o kia naga idadadi iqomaka ma nabi Nuh awi orasika. 	 Og likesom det gikk i Noahs dager, så skal det også gå i Menneskesønnens dager:


De o Gikimoi de o Yesus Kristus de o malaikat o sorogaka to Ona Manga simaka ngohi tonisingangasu tagogou bilasu ngona naaka ai beseso magegena. Duma upa manga bobareta natahe isala sidago moi nasitubuso de moi nasiguui. 	 Jeg vidner for Gud og Kristus Jesus og de utvalgte engler at du skal ta vare på dette uten fordom, så du ikke gjør noget av tilbøielighet.


Ena gena, ma orasi wooho kali de iwisimane o nyawa yangodu kawa, ka cawali ngomi manenaka, de ma orasi Una wooho kali o sone ma rabano ngomi mioqo de miudo dede Una. De ngomi manena o Gikimoi womihirika la midadi saksi ma ngale Una. 	 ikke for hele folket, men for de vidner som var forut valgt av Gud, for oss, vi som åt og drakk sammen med ham efterat han var opstanden fra de døde.


De ngohi togolo nginika bilasu o Jouka nijaji la o surati manena asa niabaca o nyawa ipipiricaya ona yangoduka. 	 Jeg besverger eder ved Herren at I lar brevet bli lest for alle brødrene.


O Yehuda de ma peqeka ongo Tamar manga ngopa yanau ena gena o Peres de o Zerah, o Peres ma ngopa yanau o Hezron, o Hezron ma ngopa yanau o Ram, 	 Juda fikk sønnene Peres og Serah med Tamar; Peres fikk sønnen Hesron; Hesron fikk sønnen Ram;


O orasi magena o Yesus o tala moiye wodola la ma ngale wosumbayang, so kagena o putu moi wapasiku wosumbayang o Gikimoika. 	 Og det skjedde i de dager at han gikk op i fjellet for å bede, og han var der hele natten i bønn til Gud.


Kagena ma Imam Wilalamo awi tahuka, o imamka ma bi sahe de o Mahkamah Agama yangodu o Yesus iwitailako de isisari ma ngeko la wisisala, sidago Una bilasu wisosone. 	 Men yppersteprestene og hele rådet søkte falskt vidnesbyrd mot Jesus, forat de kunde drepe ham;


Ona nia dodiao ipipiricayawa iqoqomaka manga manara qafafaja de ma bati lo ihiwa, gena ngini niamote kawa sidago he niadupa kawa, so ona yohairani de inisibicara qatorou. 	 derfor undrer de sig når I ikke renner med dem ut i den samme strøm av ryggesløshet, og spotter eder;


Ngini ai dodiao o Yahudika ma nyawa, upa lo nia siningaka nitemo o nyawa ma dorou maro ona magegena bilasu yasisala de manga dorou ma fanggali yamake. Nako komagena, de ngini nitemoli bilasu ngini masirete lo nisisala de nia dorou lo o Gikimoi wafanggali de o dorou. Sababu maro to ona lo de manga sala komagena lo ngini, so akuwa niasitemo, "Ngohi ai dorou moi lo ihiwa." Maro komagena upa bai! 	 Derfor er du uten undskyldning, menneske, hvem du enn er som dømmer. For idet du dømmer din næste, fordømmer du dig selv; for du gjør det samme, du som dog dømmer;


Magena de Awi gia womisipaqa munaku, de o orasi magena qabolo asa muna momaoko motiaika, so o Gikimoi mowigiliri. 	 Og han la sine hender på henne, og straks rettet hun sig op og priste Gud.


O Farisi una magena asa wohairani wikelelo o Yesus wooqo gena Awi gia watiodo waasi, maro o agama ma galepu. 	 Men da fariseeren så at han ikke først vasket sig før måltidet, undret han sig.


Ai dodiao tinidododara, upa niohairani ma ngale o sangisara de o susa gena asa niamake, sababu magena ka o biasa moi la ma ngale ngini initailako igogou nia piricaya o Gikimoika qaputuru, eko hiwa. 	 I elskede! undre eder ikke over den ild som kommer over eder til prøvelse, som om det hendte eder noget underlig;


Ngini nia sumbayang o Gikimoika gena bilasu upa itogu, la salalu nimasidailako ma ngale nitemo, "Ya, Jou! Igogou, Ngona gena ngomi nomiriwo sababu Ani laha ka ilamo poli!" 	 Vær vedholdende i bønnen, så I våker i den med takksigelse,


Duma nako ma Jou wodupa, de iteka kawa ngohi asa tomasidiado kali nginika. So kagena de ngohi asa tanano o nyawa imasihihie gena o kia naga asa ona yaaka, la tanako igogou to ona de manga kuasa, eko hiwa de cawali ka manga demo bato. 	 men jeg kommer snart til eder, om Herren vil, og får da lære å kjenne ikke ordene, men kraften hos dem som er opblåst;


Kagena o wange isigeto-geto o Gikimoi Awi Tahuka Una wodoto. O imamka ma bi sahe, de o bi guru agama, de lo o Yahudika manga roriri magena o ngeko isisari la o Yesus witago de witooma, 	 Og han lærte daglig i templet. Men yppersteprestene og de skriftlærde og de første blandt folket søkte å få ryddet ham av veien.


De imatero lo maro o kia iqomaka o Daud wogolo o Gikimoika wotemo, "Tanu o kia naga yodudupa nasifanggali la yobodito. Maro o oha o sabatoloka o haiwani yatago. Tanu ona nasitura, nafanggali lo de o dorou. 	 Og David sier: La deres bord bli dem til en strikke og en snare og en felle og en gjengjeldelse for dem!


Ngaroko komagena, ngohi ai edekati moi lo ihiwa la o surati manena tolefo ma ngale ngini o kia naga nihike ngohika, de lo ngohi ma moi waasi tinigolo nginika. Magena igogou to ngohi ai giliri, de nakoso ai giliri ma sababu gena o nyawa yasisaka de lo kanaga ngohi ai oho gena isusa sidago lo tosone gena, qadoohawa. Ka qaloha la ngohi bilasu tosone. 	 Men jeg har ikke gjort bruk av noget av dette. Jeg skriver ikke dette forat det skal bli så med mig; for heller vil jeg dø enn at nogen skulde gjøre det til intet som jeg roser mig av.


Duma o orasi manena Ngohi totemo nginika, yanau moi la kanaga o ngopeqeka moi womikelelo de awi sininga ma rabaka igogou-gogou wominyafusu, de una magena o nyafusu ma dorou waaka qabolo de o ngopeqeka muna magena awi sininga ma rabaka. 	 Men jeg sier eder at hver den som ser på en kvinne for å begjære henne, har alt drevet hor med henne i sitt hjerte.


Ma orasi manga dala yaadoka magena, de o Israelka ma nyawa ona magena yangodu asa Una wasisalamati, imatero maro o kia iqomaka isilefo Awi Jaji ma Bukuka itemo, "Ma sihino onano o Gikimoi Awi nyawano Una moi wahino wasisalamati, ona o Yahudino manga dorou wapiki. 	 og således skal hele Israel bli frelst, som skrevet er: Fra Sion skal redningsmannen komme, han skal bortrydde ugudelighet fra Jakob,


Qabolo de Una wotemo o ngopeqeka muna magenaka, "To ngona ani dorou tosiaponguka." 	 Og han sa til henne: Dine synder er dig forlatt.


So de ma orasi o Yusuf de ongo Maria manga ngopa o Yesus wingaho o Gikimoi Awi Tahuka la wisidoa o Gikimoika, maro o Jou Awi bobita o Musa wosilelefoka, o Gurumi Qatetebi magena o Simeon wingaho o Gikimoi Awi Tahuka wowosa. 	 Han kom, drevet av Ånden, inn i templet, og da foreldrene førte barnet Jesus inn for å gjøre med ham som skikk var efter loven,


Kanaga ma binuka itemo, "Iya, igogou magena una bai!" Duma kanaga ma binukali itemo, "Wewe! Magena una wisowo. Nagala manga bio imaketero, duma magena una wisowo." So wopipilo una masirete womasingangasu onaka wotemo, "Ngohi manena qabolo." 	 Andre sa: Jo, det er han; andre sa: Nei, men han ligner ham. Han selv sa: Det er mig.


De moili wotemo, 'Ngohi kangano manena asa tokawi, so idadiwa tahika.' 	 Og atter en annen sa: Jeg har tatt mig en hustru, og derfor kan jeg ikke komme.


Ngaroko komagena, ma orasi done asa yaado, de igogou ma orasi magena yaadoka, de Ai Baba Awi Gurumi asa o nyawa yariwo so ona aku isuba Ai Babaka. O nyawa kanaga la manga suba ma gola Unaka gena, ona magegena igogou winako. O suba ma ngeko komagena Ai Baba wodupa. 	 men den time kommer, og er nu, da de sanne tilbedere skal tilbede Faderen i ånd og sannhet; for det er sådanne tilbedere Faderen vil ha.


Sababu o bi soano o nyawa yangodu yahino la o kota ma nyawa magena manga nyafusu ma dorou ilalamo yodupa so yaaka maro o dalu qapoputuru gena yaudoka so yanali. De komagena lo o bi kolano o duniaka de o nyawa imasiiija la o kaya asa yamake, sababu manga sininga ma dupa o kaya yodesere so manga sininga yapareta he yaaku kawa." 	 for av hennes horelevnets vredes-vin har alle folk drukket, og kongene på jorden har drevet hor med henne, og kjøbmennene på jorden er blitt rike av hennes vellevnets fylde.


Duma ngohi foloi tohawateri, upa sidago ngini gena o nyawa inikulai so ngini ma Kristus niwipiricaya duma nia sininga igogou kawa. Maro ongo Hawa iqoqomaka o ngihia ma cawaro wogaka de ma edekati qatorou so imibaja de moturaka. 	 men jeg frykter for at likesom slangen dåret Eva med sin list, således skal også eders tanker forderves og vendes bort fra den enfoldige troskap mot Kristus.


Magena o Jou Gikimoi Awi manara igogou de ka qaloha poli.' " 	 av Herren er dette gjort, og det er underfullt i våre øine?


O demo moi-moi talelefoka magena bilasu naaka, sababu ma orasi asa imasidiado de o bi nyawa asa o dodoto itotiai gena isigise kawa, duma ona manga edekati gena o kia bato ona yodupa magena isigise. So ona asa o bi guru ikokulai yangaho de yasingosa la o bi guru magena isingangasu yamote to ona masirete manga nyafusu ma dorou, sababu o moi-moi magena manga siningaka yadahe so ona lo yodupa yasigise. 	 For det skal komme en tid da de ikke skal tåle den sunde lære, men efter sine egne lyster ta sig selv lærere i hopetall, fordi det klør dem i øret,


So hika ngini kanaga de nia sininga qamuuqu moi de moika de nia sabari lo ilamo, so ngini upa ka jai-jai de nimatekedoosa duma o nyawa niadodara. 	 med all ydmykhet og saktmodighet, med langmodighet, så I tåler hverandre i kjærlighet,


So hino Ai muri-muri, kanaga nanga dodiao o Lazarus gena wikioloka so Ngohi kagena totagi unaka, ma ngale una magena Ngohi towisimomi." 	 Dette talte han; og derefter sier han til dem: Lasarus, vår venn, er sovnet inn; men jeg går for å vekke ham.


Idadi de imaaka komagena, so o Yesus wisibuo gena o Betlehem ma dokuka o Yudea ma daeraka, ma dongoho magena o Herodes wopareta maro ka o kolano moi. De kanaga lo o orasi magena o bi nyawa icocawaro nodoka o Yudea ma daera ma wange ma nyonyieka de ona magena ma soa ikukuruka, de itagi yakahino o Yerusalem ma kotano. 	 Da Jesus var født i Betlehem i Judea, i kong Herodes' dager, se, da kom nogen vismenn fra Østerland til Jerusalem og sa:


Nitagi bato, duma nimasidodiahi, sababu Ngohi tinisulo nginika la nitagi niakahika o bi nyawa ma dorou manga sidongirabaka. Ngini nimatero maro de o bi duba so kanaga o bi kaso labara ma dongirabaka. 	 Gå avsted! Se, jeg sender eder som lam midt iblandt ulver.


Timotius, o kia o Gikimoi wonihihike ngonaka bilasu nojaga nosidiahi. Nomasirese o demo ma faida ihiwa, de o demo maro o Gikimoi wodudupawa, de lo o dodoto ikokulai so imaketerowa de o dodoto itotiai de ona itemo magena "O Demo foloi icawaro". 	 Timoteus! ta vare på det som er dig overgitt, så du vender dig bort fra det vanhellige tomme snakk og motsigelsene fra den kunnskap som falskelig kalles så,


Komagena lo upa nisasi de nitemo o duniaka, sababu o dunia gena to Una Awi qohu ma nanaho, eko lo nisasi de nitemo o Yerusalemka, sababu magena o Gikimoi Una o Kolano Wilalamo to Una Awi kota. 	 eller ved jorden, for den er hans fotskammel, eller ved Jerusalem, for det er den store konges stad.


Sababu Una wodoto de o Gikimoi Awi kuasa, de imaketerowa de o Yahudika ma bi guru agama manga dodoto. 	 for han lærte dem som en som hadde myndighet, og ikke som deres skriftlærde.


Una wodoto, de muna magena womikelelo, so womiaso de wotemo munaka, "Awa, ngona nilohaka de ani panyake nipopiliku magena ihiwaka." 	 Da Jesus så henne, kalte han henne til sig og sa til henne: Kvinne! du er løst fra din vanmakt.


Kagena de Una o anggur ma udo-udo waqehe de Awi sukuru idola o Gikimoiye, de wotemo Awi muri-murika, "Manena niaqehe de nisitoku, 	 Og han tok en kalk, takket og sa: Ta dette og del det mellem eder!


O Yesus Awi muri yamogiowo de sinoto watolomuno, la o kuasa wahikeka, ma ngale o toka qangodu yodusu de lo ibipopanyake yasiloha. 	 Og han kalte de tolv sammen og gav dem makt og myndighet over alle de onde ånder og til å helbrede sykdommer,


O nyawa moi-moi o duniaka kanaga de manga rohe maro o Adam awi rohe, una magena o nyawa ma nonoma o tonano wisidadika. Komagena lo ma Kristus Awi nyawa moi-moi done o orasi ma simaka asa kanaga de manga rohe o sorogano maro Una Awi rohe lo o sorogano. 	 Sådan som den jordiske var, så er og de jordiske, og sådan som den himmelske er, så skal og de himmelske være,


Duma o Gikimoi ma orasi magena watimisi, sababu nakoso ma orasi watimisiwa, igogou o nyawa moi lo iohowa. So ma ngale o Gikimoi Awi nyawa wahihirika, sidago o sangisara ma orasi magena gena ka watimisi. 	 Og blev ikke de dager forkortet, da blev intet kjød frelst; men for de utvalgtes skyld skal de dager bli forkortet.


Ma goginitano, o Yahudika ma nyawa nagala yamoruha imatekefakati ma ngale o Paulus gena, ona yangodu isasika bilasu o Paulus witago ma bati witooma kasi, de asa ona yooqo de youdo kali. 	 Det var mere enn firti som således sammensvor sig,


So, ai dodiao nipipiricaya, ngini tinidododara so hika nia piricaya gena nisiputuru, sidago nia piricaya lo nisitatapu igogou. De lo o Jou Yesus Awi manara gena hika nikaeli niaaka, sababu ngini nianako ma ngale ngini de Una nimarimoika, so nia manara qatotubuso gena bilasu de ma faida de lo ma sopo. 	 Derfor, mine elskede brødre, vær faste, urokkelige, alltid rike i Herrens gjerning, da I vet at eders arbeide ikke er unyttig i Herren!


So kagena de o Yerusalemka ngohi totagi de taakaka. Ena gena, de o imam ma bi saheka o surati kuasa togolo so ona ihike ma rabaka ma demo gena o nyawa ipipiricaya tatago la o buika tasingosa. Komagena lo ma orasi o bi nyawa ipipiricaya yatooma de ngohi lo todupa tomasimote. 	 det gjorde jeg også i Jerusalem, og både kastet jeg mange av de hellige i fengsel, efterat jeg hadde fått fullmakt av yppersteprestene, og når de skulde slåes ihjel, gav jeg min stemme til det,


So kagena ona o Farisi ma nyawaka Una woade-ade wotemo, "O nyawa moi la kanaga o duba ma kurunga ma rabaka wowosa duma ma ngoraka woholu wamote so ka ma kurungaye wadola de wowosa, kanaga una magegena igogou wototosi de wokokoora moi. 	 Sannelig, sannelig sier jeg eder: Den som ikke går inn i fårestien gjennem døren, men stiger over annensteds, han er en tyv og en røver;


So magena isiganapuka o Gikimoi Awi demo o kia iqomaka ma nabi Yeremia wosilefo qaboloka, ena gena, "O pipi o salaka moruwange, nako yamote o Israelka ma nyawa manga bobita gena, o gilalo moi awi ija, so magena yaqehe, 	 Da blev det opfylt som er talt ved profeten Jeremias, som sier: Og de tok de tretti sølvpenninger, den verdsattes verdi, han som Israels barn lot verdsette,


Ona manena yadoto o bi nyawaka o adati de o galepu, kiaka ngone o Romaka ma nyawa de o Roma ma bobareta inasimahawa paaka." 	 og forkynner skikker som vi ikke har lov til å ta imot eller leve efter, vi som er romere.


De ma orasi ona imatamiye yooqo, o Yesus o roti waqehe so Awi sukuru watide o Gikimoiye. Qabolo de o roti magena watepi-tepi de to Una Awi gia, de gila-gila Awi muri-murika wasitoku de wotemo, "Niaqehe. Manena to Ngohi Ai rohe." 	 Og mens de åt, tok han et brød, velsignet og brøt det, gav dem og sa: Ta det! Dette er mitt legeme.


O Musa una magena lo wotemo o Israel ma nyawaka, 'Done o Gikimoi asa wihiri to ngini nia sidongirabano de winihike nginika o nabi moi, imatero de ngohi.' 	 Han er den Moses som sa til Israels barn: En profet, likesom mig, skal Gud opreise eder av eders brødre.


Yamuruo naga ona yodupa Una witago, duma o nyawa moi lo yaakuwa Una witago. 	 Og nogen av dem vilde gripe ham; men ingen la hånd på ham.


La ngini bilasu nianako, ngini nia suba ma tahu manena done o Gikimoi asa wodongosa. Igogou Ngohi totemo, ngini done asa Ngohi nikelelo kawa, sidago ma orasi yaadoka de ngini nitemo, 'Una wahino de o Jou Awi ronga, so tanu o Gikimoi Awi laha wisidumu Una magenaka.' " 	 Se, eders hus skal overlates eder selv. Jeg sier eder at I ikke skal se mig før den stund kommer da I sier: Velsignet være han som kommer i Herrens navn!


Ma ngale Una magegena so ngini aku o Gikimoi niwipiricaya. O Gikimoi gena ma Kristus o soneno wisioho kali de lo wisimuliaka, ma ngale ngini gena niwipiricaya de niwingongano o Gikimoika. 	 I som ved ham tror på Gud, som opvakte ham fra de døde og gav ham herlighet, så at eders tro også er håp til Gud.


De o goginita isigeto-geto o bi nyawa yadadala yotagi o Gikimoi Awi Tahuka imatolomu yodupa yoise to Una Awi dodoto. 	 Og alt folket kom tidlig om morgenen til ham i templet for å høre ham.


De onaka done asa idadi maro o kia isilelefo o Gikimoi Awi Jaji ma Buku ma rabaka. Ena gena, o nyawa nagoona la kanaga Ngohi ipiricaya, ona magena kanaga manga sininga ma rabaka lo de o ake ma jobubu. So nogena o jobubuno asa o ake iuhi imatotoguwa de aku o oho ka sidutu ikakali yamake." 	 Den som tror på mig, av hans liv skal det, som Skriften har sagt, rinne strømmer av levende vann.


Upali nimagaho o karong, eko upa lo o baju, eko o tarupa, eko o didiki sidago ngai sinoto gena yaakuwa. Sababu o nyawa imomanara gena bilasu manga oho ma kurangi yafangu. 	 ikke skreppe til reisen, ikke to kjortler, ikke sko, ikke stav; for arbeideren er sin føde verd.


O Gurumi Qatetebi wotemoka igogou done kanaga o orasi ma simaka o dodoto itotiai ngone papipiricaya gena o nyawa asa he yopiricaya kawa, de ona isigise o gurumi qatotodamato. Komagena so o toka ma dodoto o nyawaka yadoto. 	 Men Ånden sier med tydelige ord at i de kommende tider skal nogen falle fra troen, idet de holder sig til forførende ånder og djevlers lærdommer


So ona de o bi prajurit magena yotagi o boosuka. De yacapka o teto isipoperesuka, la ma ngale idadiwa yalolo, de o bi prajurit yasulo la Awi boosu yojaga ma ngale o nyawa moi lo upa yahoi. 	 De gikk bort og voktet graven sammen med vakten, efterat de hadde satt segl på stenen.


Duma o roti o sorogaka de yahino gena o paramoili, sababu o roti manena nakoso o nyawa yaoqo gena ona he isone kawa. 	 dette er det brød som kommer ned fra himmelen, forat en skal ete av det og ikke dø.


Kagena de ma baba gena wotagi awi ngopa wononongoruka, de witemo, 'Ai ngopa, notagi o anggur ma doroka nomanara.' Ma ngopa wononongoru wosango, 'Ka qaloha asa totagi.' Duma una he wotagiwa. 	 Og han gikk til den andre og sa det samme til ham. Han svarte: Ja, herre! men gikk ikke.


So ma orasi imasidiado o nyawa isosone ioho kali done naguuna womasipeqeka. Ena momongo, yatumudingi magena yangodu makawika." 	 Hvem iblandt dem skal nu få kvinnen til hustru i opstandelsen? for alle syv har jo hatt henne til hustru.


De kanagali o bi demo ma dorou idala wisiceke Unaka. 	 Og mange andre spottord talte de til ham.


Qabolo de o Jou Yesus wotemo, "Niise o kia ma hakim magena wotetemo. Ngaroko awi sininga gena itiaiwa, duma wodupa womiriwo mobabalo muna magena, sababu mogolo mosidadu-dadu. 	 Og Herren sa: Hør hvad den urettferdige dommer sier!


Duma o orasi manena ngini tinisingangasu igogou, Ngohi done o anggur manena taudo kawa, sidago ma orasi imasidiadoka o Gikimoi wodadi o kolano o dunia qamomuane ma rabaka, de asa Ngohi o anggur qamomuane taudo kali." 	 Sannelig sier jeg eder: Jeg skal ikke mere drikke av vintreets frukt før den dag jeg skal drikke den ny i Guds rike.


So ngohi todupa tinisingangasu nginika ma ngale ngini o Koloseka gena ngohi asa tomanara tagogou, de upa ka ma ngale ngini, duma ma ngale lo o nyawa ipipiricaya o Laodikia ma dokuka, de lo kanaga ona ipipiricaya ma binukali kiaka ona dede ngohi mimakamake waasi. 	 For jeg vil at I skal vite hvor stor strid jeg har for eder og dem i Laodikea og så mange som ikke har sett mitt åsyn i kjødet,


Bilasu nia demo onaka gena salalu qamuuqu de qaloha, so ona yangodu moi de moika aku nisidemo ngini gena qaloha. 	 Eders tale være alltid tekkelig, krydret med salt, så I vet hvorledes I bør svare enhver.


Magena qabolo de o Paulus o Atenaka de womajobo wotagi kali so wakahika o Korintus ma kotaka. 	 Derefter drog han fra Aten og kom til Korint.


Sababu o dunia manenaka ngone nanga goge kiaka ikakali ma riho gena ihiwa, duma o goge ma riho maro komagena igogou ngone kanaga podamaha, kiaka asa pamake o orasi ma simaka. 	 for vi har ikke her en blivende stad, men søker den kommende.


Ai dodiao nipipiricaya, bilasu nianako o habari qaloloha ma ngale o Gikimoi o bi nyawa wasisalamati gena Una wosuloka, so o Yahudika ma nyawa yasowo lo yasihabari qaboloka, de ona lo asa yamote de isigise qaloha bai!"(( 	 Så være det eder da vitterlig at denne Guds frelse er blitt utsendt til hedningene; hos dem skal den også finne øre.


He! Ngini nakoso de nia ngauka, tanu niise o kia Ngohi de o Gurumi Qatetebi so mitemo o bi gogobu-gogobuka. O nyawa nagoona nakoso o dodoto ikokulai yaholu de Ngohi ipiricaya qaputuru maro o prajurit moi imakudubu sidago lo watura, so ona magenaka asa Ngohi tahike o ino manna yaiihu, ena gena o kia yadodiahi o sorogaka de lo tahike o teto qaaare moi. O teto magenaka kanaga yalefo o ronga qamomuane de magena o nyawa nagoona lo yanakowa ka cawali ona masirete yamamake asa yanako." 	 Den som har øre, han høre hvad Ånden sier til menighetene: Den som seirer, ham vil jeg gi av den skjulte manna, og jeg vil gi ham en hvit sten og et nytt navn, skrevet på stenen, som ingen kjenner uten den som får det!


So bilasu o nyafusu ma dorouno nimasirese bai! Sababu o dorou maro komagena igogou asa nanga rohe isirugi ifoloi de o bi dorou ma binuka, sidago lo nanga rohe de ma Kristus ma rimoi gena ibiauka. 	 Fly hor! Enhver synd som et menneske kan gjøre, er utenfor legemet; men den som driver hor, synder mot sitt eget legeme.


so bilasu o Yudas witagali la waaka o rasul ma manara magena. Sababu o manara magena o Yudas wodongosaka, so ma ngale magegena asa ma fanggali wamake, ena gena o sangisara ikokakali ma rihoka." 	 til å få del i denne tjeneste og apostelgjerning som Judas gikk bort fra for å gå til sitt eget sted!


Ngohi totemo, igogou ngini maro to Ngohi Ai dodiaoka, sababu o bi moi-moi Ai Baba Awi ngale woidedemo Ngohika gena he qangodu tinisingangasu qabolo nginika. So o orasi manena Ngohi akuwa totemo ngini gena maro o gilalo ma manara qatubuso niaaaka, so nia tuangi manga edekati magena nianakowa. 	 Jeg kaller eder ikke lenger tjenere; for tjeneren vet ikke hvad hans herre gjør; men eder har jeg kalt venner, for alt det jeg har hørt av min Fader, har jeg kunngjort eder.


Ona imatekekangamo, sababu ona magena manga siningaka o dorou iwedoka so yanako kawa o dodoto itotiai. Ona manga sininga ma rabaka itemo bilasu o bi moi-moi maro o kia o Gikimoi wodudupa gena yaaka, duma manga edekati ma rabaka cawali ka o pipi yamake. 	 stadig krangel iblandt mennesker som er fordervet i sitt sinn og har tapt sannheten, idet de akter gudsfrykten for en vei til vinning.


Komagena lo o doku ma nyawa yadadala yahino imatolomu manga tahu ma lolohaka. 	 og hele byen var samlet for døren.


Igogou, o kia naga moi ma ngale o roriwo o pipi o Gikimoi Awi nyawa o Yerusalemka gena ngohi upa he tinidelefo nginika. 	 For om hjelpen til de hellige har jeg ikke nødig å skrive til eder;


Upa sidago ngini nimodo o nyawa la kanaga yodupa nia rohe yatooma, sababu ma ngale to ngini nia jiwa yatotooma gena ona manga kuasa ihiwa. Duma ka o Gikimoi Una magena niwimodo, sababu Una kanaga de Awi kuasa ma ngale nia rohe de lo nia jiwa gena o narakaka wasisa. 	 Og frykt ikke for dem som slår legemet ihjel, men ikke kan slå sjelen ihjel; men frykt heller for ham som kan ødelegge både sjel og legeme i helvede!


Duma o Yesus Awi dodoto yoiseka, de o nyawa Una wimomote yadadala imatekebicaraka itemo, "Icala! Awi dodoto manena ma ngale gena foloisi qatubuso. Nagoona moi o dodoto qatotubuso maro komagena yaaku yosigise. Igogou, o nyawa nagoona bato yaakuwa yosigise bai!" 	 Mange av hans disipler sa nu, da de hørte det: Dette er en hård tale; hvem kan høre den?


Komagena maro to ona manga manara yaaaka gena Una asa wafanggali o bi nyawa yangodu, bai o Yahudika eko lo o Yahudika yasowo. So Una upa o nyawa moi wasiguui de o nyawa moi wasitubuso. 	 For Gud gjør ikke forskjell på folk:


Iqomaka ma nabi Nuh awi orasika, de o nguuhi ilamo sidago idadi o taufani magena imasidiado waasi, de o nyawa yanakowa o kia naga done asa yadahe onaka. Ona salalu ka yooqo de youdo, de lo yokawi, gena gila-gila sidago ma nabi Nuh magena o deru ilalamoku wopaneka. 	 for likesom de i dagene før vannflommen åt og drakk, tok til ekte og gav til ekte, like til den dag da Noah gikk inn i arken,


O bi moi-moi la kanaga idadadi qangodu manga oho ma rabaka gena, ona ka yapoha. Ma ngale o nyawamoi-nyawamoi gena ona ipiricaya qaputuru de lo ingongano qaputuru. So o sangisara moi-moi gena qangodu ona aku yamoku. 	 den utholder alt, tror alt, håper alt, tåler alt.


De upa kamagena, duma ma boboloi ma ngale o Gikimoi gena ngone inanali kali, sababu o Yesus Kristus nanga Jou waaka so ngone gena igogou dede o Gikimoi aku pomarimoi de pomakadame kali. 	 ja, ikke bare det, men vi roser oss også av Gud ved vår Herre Jesus Kristus, ved hvem vi nu har fått forlikelsen.


Igogou, maro o bi bobita o Musa wosilelefo gena o bi moi-moi he qangodu bilasu de o au isitebi. Nakoso o au ikopolawa, de idadiwa ngone nanga dorou gena akuwa isiapongu. 	 Og næsten alt blir efter loven renset med blod, og uten blod blir utgydt, skjer ikke forlatelse.


O habari maro komagena o nyawa inikulai nginika, gena upa niomaha-maha. O Jou Yesus Awi hino ma wange gena asa yaadoka, cawali o orasi ma simaka done o nyawa yadala o Gikimoi iwiholu gena asa pakelelo qaboloka, de lo nako o nyawa moi de kanaga o dorou waaka imatero maro to una awi ake de awi ino, una magena o Gikimoi lo wisikelelo iqomaka. O nyawa una magena igogou done o Jou Yesus asa o narakaka wiumo so wisisa. 	 La ingen dåre eder på nogen måte! for først må frafallet komme, og syndens menneske åpenbares, fortapelsens sønn,


"O kia naga to Gikimoi gena upa ngini nionghike o kasoka, upa sidago maena imakiliho de ka ngini nigoli. De lo o kia naga ma ija ihahali gena upa nisitopo o titika, sababu done maena asa ka isidodipitoku de yaqohaka." 	 Gi ikke hundene det hellige, og kast ikke eders perler for svinene, forat de ikke skal trå dem ned med sine føtter og vende sig om og sønderrive eder.


Komagena lo asa Una magenena iwikelelo, gena igogou de itiai. De ona moi-moi magena kanaga manga bioka Awi ronga wosilefoka. 	 og de skal se hans åsyn, og hans navn skal være på deres panner.


Kagena de Una wosango, "Nakoso to Ngohi Ai awa de to Ngohi Ai gianongoru, gena komanena." 	 Og han svarte dem og sa: Hvem er min mor og mine brødre?


Qaboloka, de ona yangodu asa iliho moi-moi manga tahuka. 	 Og de gikk hver til sitt.


"Ona o Yahudika ma nyawa de lo o Yahudika ma nyawa yasowo la kanaga igogoge o Galilea ma tonaka o talaga ma dateka, kagena o Yordan ma Selera ma sonongaka, kiaka o Zebulon ma nyawa de lo o Naftali ma nyawa to ona manga tonaka. 	 Sebulons land og Naftalis land ved sjøen, landet på hin side Jordan, hedningenes Galilea,


So kagena de Una womatetengo o pareta ma kursika de Awi giaka o Duba ma Goho asa wahino de o buku o lolo moi gena waqehe. 	 Og det kom og tok den av hans høire hånd som satt på tronen.


Ma tuangi gena wotemo, 'Ka qaloha! Ngona manena noleleani nokaeli de qaloha. Ma ngale ngona o kia naga ma cunu gena aku naaturu nokaeli, so ngohi lo asa tonitide la o kia naga ilamo tosidodogu ngonaka. Nahino la o nali ma rabaka nogoge dede ngohi.' 	 Hans herre sa til ham: Vel, du gode og tro tjener! du har vært tro over lite, jeg vil sette dig over meget; gå inn til din herres glede!


De lo to ona manga sidongirabaka lo kanaga o Lot wogoge, una awi sininga itiai o Gikimoika. O wange isigeto-geto una foloisi wopeleso, sababu una wogiise de lo wakelelo o nyawa o nyafusu ma dorou yaaka sidago ona o bobita moi lo yosigise kawa. So o Gikimoi asa una o Lot o sangisara magenano wisisupu. 	 - for den rettferdige som bodde blandt dem, led dag for dag pine i sin rettferdige sjel ved de lovløse gjerninger han så og hørte -


Igogou, nagala kanaga o nyawa itemo, "Idodooha so o nyawa manga sone ma bake gena yasioho kali. Nakoso ona yasioho kali, de to ona manga rohe gena idodooha." 	 Men en kunde si: Hvorledes opstår de døde? og med hvad slags legeme kommer de frem?


Maro o bobita o Musa wosilelefoka itemo, o Yahudika ma bi nyawa yangodu bilasu o kia bato yamamakeka gena yaregu la ma gimina ma mogiowoka magena yahike o bi imam o Lewi awi ngopa de awi danoku. Ngaroko o Yahudika ona yangodu o Abraham awi ngopa de awi danoku, duma ma imam gena bilasu manga dodiao magena o Yahudino asa o gimina gena yamake. 	 Og mens de av Levis barn som får prestedømmet, har et bud om å ta tiende efter loven av folket, det er av sine brødre, skjønt disse er kommet av Abrahams lend,


O nonako kiaka nianako ai demo itiai gena komanena: Ngini asa niwimake o ngopa yanau moi wisisao de o baro ma leleta de iwisiidu o haiwani ma ino ma rihoka." 	 Og dette skal I ha til tegn: I skal finne et barn svøpt, liggende i en krybbe.


Ma goginitano, de o Yohanes una magena o Yesus wikelelo, Una wahino de o Yohanes wobicara wotemo, "He! Nianano! O Gikimoi Awi Duba ma Goho, kiaka Una magena o dunia ma bi nyawa manga dorou qangodu done asa wositagali de to Una Awi rohe masirete. 	 Dagen efter ser han Jesus komme til sig og sier: Se der Guds lam, som bærer verdens synd!


O nyawa la kanaga o nyawa ma somoa yadodara, ona magena manga sabari ilamo de lo manga sininga qaloha. Ona lo kanaga o nyawa yaduhuduwa, manga giliri masirete isimanewa, de lo imasihiewa. 	 Kjærligheten er langmodig, er velvillig; kjærligheten bærer ikke avind, kjærligheten brammer ikke, opblåses ikke,


To ngini nia sininga ma beleso, kiaka ai surati iqomaka niababaca, magena igogou kanaga yamote o Gikimoi Awi edekati. Hika niakelelo kiaka nia sininga ma beleso ma sopo. Ma ngale nia sininga ma beleso, so ngini nia siningaka foloi niodupa o kia naga itotiai magena niaaka. Ngini nitemo o nyawa la kanaga ngohi ihoholu ona magena niamotewa. Ngini o sala o nyawa yaaaka magena nioduhudu de ona manga gogoho komagena ngini niomodo. Ngini kanaga de nia dupa foloi qaputuru ngohika, de ai demo niamote qaputuru, de lo niasidailako o nyawa isasala ona magena niafanggali de o sangisara. So o bi moi-moi qangodu magena ma rabaka kanaga ngini nisimane igogou nia sala moi lo ihiwaka. 	 For se, just dette at I blev bedrøvet efter Guds sinn, hvilken iver det virket hos eder, ja forsvar, ja harme, ja frykt, ja lengsel, ja nidkjærhet, ja straff! I alt viste I eder å være rene i den sak.


Awa kodo! Ngohi masirete ai sininga ma rabaka gena tomahairani. Asitagala! Ngaroko ngohi kadoka nginika de tinidongosa iteka waasi, de qadoohaso o Gikimoi gena ngini niwidongosa de niwiwosaka. Una magena Awi sininga ka qaloha so, ngaroko ngini kanaga o dorou ma rabaka, duma nakoso ma Kristus niwipiricayaka o Gikimoi winiaso maro to Una Awi nyawa masirete. De qadoohaso niamote o dodoto ma somoa moili, ngaroko o dodoto ma ngale ma Kristus gena ngohi tinisingangasu iqomaka. 	 Jeg undrer mig over at I så snart vender eder bort fra ham som kalte eder ved Kristi nåde, til et annet evangelium,


Kagena de o Yesus wotemo, "Nako komagena, hika nomasigelelo! Sababu de to ngona ani piricaya Ngohika asa nisilohaka." 	 Og Jesus sa til ham: Bli seende! din tro har frelst dig.


Komagena lo nakoso ngomi o nyawa manga ino miafangu waasi, gena upasi ngomi miaoqo. Duma ngomi gena mia manara foloi ilamo de qatubuso, sababu mimanara gena o putu de o wange ma ngale upa lo nginika eko nagoona nagaka de o pipi migolo. 	 heller ikke åt vi brød hos nogen for intet, men med strev og møie arbeidet vi natt og dag, forat vi ikke skulde være nogen av eder til byrde;


Ena gena, una wadoto o Gikimoi Awi buku ma demo, de igogou o demo magena ma ngale o Salamati ma Kolano Una magena bilasu wosangisara de wosone, duma asa wooho kali, de o Paulus wotemoli, "O Yesus ngohi tinisihohabari gena, Una magena o Salamati ma Kolano." 	 og la ut og forklarte at Messias skulde lide og opstå fra de døde, og sa: Dette er Messias, den Jesus som jeg forkynner eder.


Sababu nakoso de o Yesus Kristus pomarimoika gena, kanaga ma ngeko o Gurumi Qatetebi waaku o oho ka sidutu ikakali wonahike ngoneka, so upa he o dorou ma dupa gena posigise kali so ngone de o Gikimoi pomakitinga kali. Maro o gilalo moi de kanaga ma tuangi awi paretano wisisupuka, so upa he ma tuangi iwisigise kali. 	 for livets Ånds lov har i Kristus Jesus frigjort mig fra syndens og dødens lov.


Duma ngona gena, ngaroko o sangisara ma rabaka eko lo o loha ma rabaka, bilasu ani sininga de ani rohe ma nyafusu gena napareta qaloha. Bilasu ngona o sangisara namoku, de o habari ma ngale Yesus Kristus gena notagi nosihabari. So ani manara ma rabaka o kia o Gikimoi wonisitatapuka qangodu magena bilasu namanara. 	 Men vær du edru i alle ting, lid ondt, gjør en evangelists gjerning, fullfør din tjeneste!


Ma orasi una wosupuno, de waaku kawa wobicara onaka. Una ka cawali de awi gia wositumu-tumu koloko imomou de wobicara he waakuwa. So o nyawa magena yanako o Gikimoi Awi Tahu ma rabaka de o gogelelo o Gikimoino wamakeka. 	 Men da han kom ut, kunde han ikke tale til dem, og de skjønte at han hadde sett et syn i templet, og han nikket til dem, og var og blev stum.


So o bi rasul ona magena yatagoka de buika yasingosaka. 	 og la hånd på apostlene og kastet dem i det offentlige fengsel.


"Ai dodiao, Ngohi totemo nginika, upa sidago ngini nimodo o nyawa la kanaga yodupa ka nia rohe yatooma, sababu ona manga kuasa ma bati ka kagena. 	 Men jeg sier til eder, mine venner: Frykt ikke for dem som slår legemet ihjel og derefter ikke kan gjøre mere;


So asa yahika o talaga ma dongirabaka, de imatodoka o paro de o rato qasosihilo imasidiado so manga deruku o ake yobane sidago manga deru he ikiloro. Kagena de Awi muri-muri ihawateri duma Una womaidu so wikioloka. 	 Og se, det blev en stor storm på sjøen, så at båten skjultes av bølgene; men han sov.


Kanaga o nyawa moi awi ronga o Yusuf o Arimatea ma dokuno o Yudea ma daeraka. Una magena o nyawa ma loha moi de lo wododamaha o Gikimoi Awi orasi wopareta maro o kolano moi. Ngaroko una lo o Mahkamah Agama ma nyawa moi, duma una wosimotewa manga edekati de manga manara magena ma ngale o Yesus bilasu witooma. 	 han hadde ikke samtykket i deres råd og gjerning - fra den jødiske by Arimatea, og han ventet på Guds rike;


De lo ibipopanyake niasiloha, ibisosone niasioho kali, de yapapado niasilohali de lo yabikokitoka manga toka niodusu. De maro o bi moi-moi niamamake o Gikimoino de nia bangu lo ihiwa, komagena lo ngini bilasu niahike o nyawaka de manga bangu lo ihiwa. 	 Helbred syke, opvekk døde, rens spedalske, driv ut onde ånder! For intet har I fått det, for intet skal I gi det.


Ma dongoho o Gikimoi o dunia de o moi-moi wosidadi kusi, de ngaroko Una magena powikelelo waasi, duma o kia Una waaka de wosidadadika, gena aku ngone o nyawa pakelelo. De ma ngeko magegena ngone o nyawa powinako o Gikimoi de Awi kuasa ikokakali de lo Awi goko de Awi bane itotiai, so maro o nyawa gena wisowo. Ma ngale komagena, so upa sidago ngone o nyawa moi de potemo, "Kodo! Nako ngohi gena o Gikimoi towinako waasi." 	 For hans usynlige vesen, både hans evige kraft og hans guddommelighet, er synlig fra verdens skapelse av, idet det kjennes av hans gjerninger, forat de skal være uten undskyldning,


Ngini nia lako gena aku isitero de o poci. Nakoso ngini nia lako qaloloha, de nia ginano gena asa qatebi. Duma nakoso ngini nia lako qatorou, de ngini nia ginano lo qafaja de qatorou. 	 Ditt øie er legemets lys; når ditt øie er friskt, da er også hele ditt legeme lyst; men er det sykt, da er også ditt legeme mørkt.


De lo nakoso o riho moika la nitulu, de ona ngini iniholu sidago nia demo o habari qaloloha magena lo yoise iholu, o riho magena niodongosa. Duma nia qohu ma gaapo niapari kasi la imaaka o nonako moi onaka, igogou ona magena de manga fajaka o Gikimoi Awi simaka." 	 Og hvor de ikke tar imot eder og ikke hører på eder, der skal I gå ut fra det sted og ryste av støvet under eders føtter til et vidnesbyrd mot dem.


Manga edekati gena yodupa yoise Una Awi dodoto de lo wigolo la manga panyake wosiloha. O nyawa ikokitokaka lo yahino Unaka, de manga toka gena wadusu so imahoika. 	 som var kommet for å høre ham og for å bli lægt for sine sykdommer; og de som var plaget av urene ånder, blev helbredet.


Ma orasi he idumuka o Yesus Awi manara waaka, de o Yohanes asa woqomano wasihabari o Israel ma bi nyawa yangoduka nagoona imatoba de imatodubaka, de ona magena asa una waosi. 	 efterat Johannes forut for hans fremtreden hadde forkynt omvendelses dåp for hele Israels folk.


Kanaga Awi muri yamuruo naga imatolomuno, ona magena o Simon Petrus, o Tomas wisironga lo Wosasago, o Natanael o Kana ma dokuno o Galilea ma tonaka, o Zebedeus awi ngopa yasinoto de lo Awi muri yasinotoli. 	 Simon Peter og Tomas, det er tvilling, og Natanael fra Kana i Galilea og Sebedeus' sønner og to andre av hans disipler var sammen.


Ma nonomaka, o hakim magena munaka gena womiriwo woholu. Duma ma duuruka, awi sininga ma rabaka wotemo, 'Ngaroko ngohi o Gikimoi towimodowa de lo nagoona bato tasidoohawa, 	 Og lenge vilde han ikke; men til sist sa han ved sig selv: Om jeg enn ikke frykter Gud og ikke undser mig for noget menneske,


O Pilatus wosano kali, "Nako komagena, de ngini niodupa ngohi o kia taaka kiaka ngini niwiaaso Una manena ma Kristus." De ona yangodu imatoore itemo, "Una bilasu iwisidasangahadi!" 	 Pilatus sier til dem: Hvad skal jeg da gjøre med Jesus, som de kaller Messias? De sier alle: La ham korsfeste!


duma Una womacapati la ona wariwo bai! Ngaroko komagena, done o orasi ma simaka Ngohi tahino kali, de Ngohi o Nyawa ma Duhutu manena asa o duniaka tamake o bi nyawa nagala yadalawa, kiaka ipipiricaya Ngohika." 	 Jeg sier eder at han skal skynde sig å hjelpe dem til deres rett. Men når Menneskesønnen kommer, mon han da vil finne troen på jorden?


Komagena so ngohi manena ai sukuru tatide o Gikimoika totemo, "Ya, Jou! Ani laha ka ilamo poli." Sababu Una magena o Yesus Kristus nanga Jou wisulo la wahino ma ngale ngone nanga dorouno aku wonasisupu. So komagena ngone manena nanga sininga ma rabaka imasikoholu, sababu ma ngale o bobita o Gikimoino gena aku pomode posigise, duma kanaga lo o dorou ma dupa inapareta de magena lo posigiseka. 	 Gud være takk ved Jesus Kristus, vår Herre! - Så tjener da jeg Guds lov med mitt sinn, men syndens lov med mitt kjød.


De lo o kuasa woihike Ngohika, la ma ngale Ngohi aku o nyawa tasisala so bilasu ona dede o Gikimoi imakitinga, de magena igogou Ngohi de Ai kuasaka sababu Ngohi manena o Nyawa ma Duhutu. 	 og han har gitt ham makt til å holde dom, fordi han er en menneskesønn.


Ngaroko niaaka komagenaka, duma Ngohi ngini tinisisalasi, sababu ngini gena ngaroko iqoqoma nipiricaya Ngohi de nia dodara qaputuru, duma nia dodara o orasi manena qamalaika. 	 Men jeg har imot dig at du har forlatt din første kjærlighet.


Komagena igogou, sababu ma moi waasi o Gikimoi wotemo Awi malaikatka komanena, "Ngona gena Ai Ngopa. O wange manena Ngohi tadedemo yangoduka, igogou Ngohi gena to Ngona Ani Baba." De lo ma moi waasi o Gikimoi ma ngale Awi malaikat gena wotemo komanena, "Ngohi gena to Una Awi Baba, de Una gena lo to Ngohi Ai Ngopa." De o bi demo magena ma meta ka cawali o Gikimoi ma Ngopaka. 	 For til hvem av englene har han nogen tid sagt: Du er min sønn, jeg har født dig idag, og atter: Jeg vil være ham en far, og han skal være mig en sønn?


Ai dodiao nipipiricaya, komagena lo ma ngale o Gikimoi waaka to ngini nia sininga itiai Unaka. Ngini magegena lo o bobita o Gikimoino gena bilasu niaaka kawa, sababu ngini maro dede ma Kristus nimatekesikosoneka. Gena maro o ngopeqeka moi ami roka kanaga wosoneka, so muna magena o kawi ma bobita gena bilasu mamote kawa, de aku yanau moili mowikawi de to una awi ngopa mosibuo. Komagena lo ngini maro nipalakoka, so aku nidadi ma Kristus Awi nyawa. Una gena o soneno wisioho kali ma ngale o manara itotiai niaaka so o Gikimoi niwisihoromati. 	 Derfor, mine brødre, døde også I fra loven ved Kristi legeme, forat I skulde høre en annen til, ham som er opstanden fra de døde, så vi kan bære frukt for Gud.


Qabolo de o Yesus o talaka de wouti imakomote dede Awi muri-muri de kagena yaado o pidoka. Kagena Awi nyawa yadadala wimomote Una widamahasi, de o nyawa yadala icarawa iwidolomu o Yudea ma daera ma sigilolino, de o Yerusalemno, komagena lo o doku Tirus de o doku Sidon o teo ma dateno. 	 Og han gikk ned med dem, og han blev stående på en slette, og med ham en stor flokk av hans disipler og en stor mengde folk fra hele Judea og Jerusalem og fra havkanten ved Tyrus og Sidon,


Kagena de Una wotemo onaka, "Igogou! Ngini nianakowa o kia naga nigolo. Sababu nako nimode komagena, bilasu nimode lo niaudo o sangisara de o sone ma udo-udo maro Ngohi tauudo gena. So tinisano nginika, ka niaaku?" De ona yosango itemo, "Ngomi ka miaaku." 	 Men Jesus svarte og sa: I vet ikke hvad det er I ber om. Kan I drikke den kalk jeg skal drikke? De sa til ham: Det kan vi.


So ngomi migolo tanu o Gikimoi nanga Baba Una masirete de lo nanga Jou Yesus asa o ngeko moi isidailako ma ngale ngomi aku miahika kali nginika. 	 Men han, vår Gud og Fader, og vår Herre Jesus styre vår vei til eder!


Sababu komagena o Gikimoi womifanggali ongo Safira, so o bi gogobu yangodu kagenadahu de o bi nyawa ma somoa o hali magena yogogiise, ona yangodu lo foloisi yamodo. 	 Og stor frykt kom over hele menigheten og over alle som hørte dette.


Sababu o oho ka sidutu ikakali gena niamakewa de o guraci de o salaka nisitagali, eko lo akuwa niaija de o pipi. 	 For hvad kan vel et menneske gi til vederlag for sin sjel?


De nakoso ngini la o Gikimoika nigolo de o moi-moi nigogolo gena asa niamakewa, sababu nigolo de nia edekati qatorou. Ngini nigolo de nia edekati ma ngale o moi-moi nionyafusu gena niapake la aku ka ngini masirete nimasisanangi. 	 I beder og får ikke, fordi I beder ille, for å øde det i eders lyster.


Komagena so nakoso ngini la kagena o Jou Awi simaka de upa nia sininga imahie, done Una lo asa ngini winitide. 	 Ydmyk eder for Herren, og han skal ophøie eder!


Nakoso tosiade-ade, la ngohi o habari qaloloha tosihohabari gena ma sihino to ngohi ai dupa masirete, de itiaika la ngohi tongongano ai manara ma fanggali aku tamake. Duma ngohi o habari qaloloha tosihohabari magena ma sihino to ngohi ai dupa masirete qasowo, sababu ai manara magena o Gikimoi ngohi woihike la taaka. 	 For gjør jeg dette frivillig, da har jeg lønn; men gjør jeg det nødtvunget, da er det en husholdning som er mig betrodd.


O bodito! Kodo! O bodito asa inidahe ngini o bi guru agama de lo o bi Farisi ma nyawaka. Ngini nikokulai! Ngini gena ka nia duduno qaloha bai! Ngini gena maro boosu de yacetka, so qaaare so ma duduno, we, panano qaloha, duma, icala, ma rabaku iwedo-wedo de ka o sone ma kobo de lo o bi moi-moi qamemela. 	 Ve eder, I skriftlærde og fariseere, I hyklere, I som ligner kalkede graver, som utvendig er fagre å se til, men innvendig er fulle av dødningeben og all urenhet!


Igogou de itero, o Gikimoi gena foloi wokuasa ka sidutu ikakali. Amin. 	 ham tilhører makten i all evighet. Amen.


Ngone o nyawamoi-nyawamoi bilasu pahike de nanga sininga isosanangi, maro o kia naga iqomaka ngone pasitatapu qaboloka. Upa pohike de nanga sininga qatubuso de upa lo ka ma ngale inasulo sidago ngone posininga bilasu pahike. Sababu o Gikimoi wadodara o nyawa kiaka kanaga yahihike manga sininga de ma nalika. 	 Hver gi så som han setter sig fore i sitt hjerte, ikke med sorg eller av tvang! for Gud elsker en glad giver.


So o ngopa magena wotemo, 'Baba, ngohi kanaga de ai sala o Gikimoika de lo ngonaka. Idadi kawa ngohi manena noieto ani ngopa.' 	 Men sønnen sa til ham: Far! jeg har syndet mot himmelen og for dig, og jeg er ikke verdig lenger til å kalles din sønn.


So Una watolomu yangodu so yahino Unaka, de wotemo, "Ngini ningodu nianako o Yahudika ma nyawa yasowo manga bobareta to ona manga kawasa yasidipito so manga oho isangisara. De o bobareta yalalago lo asa yapoloso so manga oho itibalangu. 	 Men Jesus kalte dem til sig og sa: I vet at fyrstene hersker over sine folk, og deres stormenn bruker makt over dem.


Duma ngini niholu Ngohi nipiricaya sababu ngini gena to Ngohi Ai duba-duba nisowo. 	 men I tror ikke, fordi I ikke er av mine får.


Qabolo de Una wacoho o ngopa magena ami giaka, de wotemo munaka, "He, Ai ngopa! Nomomi!" 	 Men han tok henne ved hånden og ropte: Pike, stå op!


Ma ngale una awi piricaya so una o Paskah ma rarame ilalamo gena waaka ma nonomaka. Una wosulo la o Yahudika ma nyawa ona magena o duba ma goho yatotolaka gena, ma au manga tahu ma ngoraka yosiese, la ma ngale o Jou Awi malaikat itotooma asa ka wogila-gila so manga ngopa-ngopa ma gori upa he yatooma de isone. 	 Ved tro holdt han påsken med blodsprengningen, forat ikke ødeleggeren skulde røre deres førstefødte.


So, ai dodiao nipipiricaya, hika ngini niamode ifoloi o cocatu o Gikimoi Awi demo nisingongangasu gena niamake. De upa sidago ngini nisimahawa o nyawa isibicara de o bi bahasa irupa-rupa. 	 Derfor, brødre, streb efter å tale profetisk, og hindre ikke nogen i å tale med tunger;


Ngohi togolo tanu o Jou Yesus Kristus Awi laha asa foloi wodogo nginika, de o Gikimoi Awi dodara asa foloi wodogo nginika, de lo o Gurumi Qatetebi asa ngini winisirimoi so aku wogoge dede ngini ningoduka. Sidago kanena. Ngohi Paulus O Makedonia ma daeraka 	 Den Herre Jesu Kristi nåde og Guds kjærlighet og den Hellige Ånds samfund være med eder alle!


O wange moiku de o Farisika ma nyawa o bolu moi de o guru agama yamuruo naga o Yerusalemno yahino de itagi imatolomu o Yesuska. 	 Og fariseerne og nogen av de skriftlærde, som var kommet fra Jerusalem, samlet sig om ham.


Komagena lo o bi nyawa iqoqoma-qomaka Una wasisaka, ena gena de o nguuhi ilalamo moi waaka sidago idadi o taufani, ma ngale o bi nyawa o duniaka yodupa yaaka o bi moi-moi Una wodudupawa gena, yangodu wasisa so isoneka. Ka cawali una magena o Nuh, o nabi moi o Gikimoi Awi demo wosingongangasu, de o nyawa yatumudingili wasisalamati, sababu o Nuh gena awi sininga itiai Unaka. 	 og ikke sparte den gamle verden, men opholdt rettferdighetens forkynner Noah selv åttende, dengang han førte vannflommen over en verden av ugudelige,


Duma o orasi manena de ngohi totemo nginika, ma ngale una niwifanggali de o dorou gena bilasu ngini niaaka kawa. Nakoso ngini gena una niwisiapongu, de ngohi lo asa towisiapongu. De lo nakoso igogou una kanaga de awi sala ngohika, de ngohi asa towisiapongu. Ma Kristus gena wanakoka to ngohi ai sininga ma edekati la ngini aku nimarimoi kali. 	 Men den som I tilgir noget, ham tilgir og jeg; for det jeg har tilgitt - om jeg har hatt noget å tilgi - det har jeg gjort for eders skyld, for Kristi åsyn, forat vi ikke skal dåres av Satan;


Nakoso o nyawa manga sininga ibolowo, asa manga manara moi-moi qangodu magena itiai o Gikimoi Awi simaka. Duma nakoso ona o Yesus Kristus iwipiricayawa, manga sininga asa qatorou so manga manara moi-moi lo qangodu gena asa qatorou o Gikimoi Awi simaka. Komagena lo o guru ikokulai ona manga siningaka cawali yasosininga o dorou de lo manga sininga ma rabaka qatogoi sidago lo itemo manga manara qatotorou gena qangodu itiai. 	 Alt er rent for de rene; men for de urene og vantro er intet rent; både deres sinn og deres samvittighet er urene.


O surati manena ngohi tolefo nginika gena kanaga o nyawa ona magena manga edekati qatorou ma ngale asa inikulai nginika. 	 Dette skriver jeg til eder om dem som forfører eder.


Ngini o dodihimo, nakoso nia ngopa kanaga o ino yogolo, de idadiwa ka o teto niahike onaka. 	 Eller hvilket menneske iblandt eder er det vel som vil gi sin sønn en sten når han ber ham om brød,


Qabolo de ma Kolano Herodes awi sibuo ma wangeka, o rarame magena ma rabaka ongo Herodias ami ngopa moselo so una magena womidupa icarawa. 	 Men da det var Herodes' fødselsdag, danset Herodias' datter for dem, og Herodes syntes om henne;


Ona magena Ngohi tasulo la asa itagi o bi nyawa o dunia ma rabaka, imatero maro Ngona noisulo Ngohi so tahino o dunia ma rabaka. 	 Likesom du har utsendt mig til verden, har også jeg utsendt dem til verden,


Ai dodiao tinidododara, ma sababu o bi moi-moi magegena ngini niodamahasi, so ngohi tongongano bilasu nikaeli la asa niodupa niaaka de niamote o bi moi-moi o kia o Gikimoi wodudupa, ma ngale ma wange magena yaado done Una aku wotemo ngini moi-moika, "Ngona manena ani dorou iqoqoma gena moi lo ihiwa de lo tonisisala kawa, so igogou aku pomatekerimoi." 	 Derfor, elskede, da I venter dette, så legg vinn på å bli funnet uten flekk og lyte for ham i fred,


De o Yesus wotemo, "Hiwa! Upa ka ma para tumudingi. Ngaroko una o dorou waaka ngonaka wosipara de ma ratu-ratu, duma una gena ngona bilasu nowisiapongu. 	 Jesus sa til ham: Jeg sier dig: Ikke syv ganger, men sytti ganger syv ganger.


So kagena de o Petrus wolulugu awi gia ma girinaka wacoho de wiriwo so iwisioko. O orasi magena qabolo de awi qohu ma bobolo de awi pupuku qaputuruka, 	 Så grep han ham ved den høire hånd og reiste ham op,


So ma moiku o Yesus wotagi-tagi o Galilea ma Talaga ma dateka, de Una wamake o nyawa yasinoto o nao isasari, ona magena o Simon (iwisiaso lo o Petrus) de ma nongoru moi awi ronga o Andreas. Ona yasinoto o talaga ma dateno o nao yosoma. 	 Men da han vandret ved den Galileiske Sjø, så han to brødre, Simon, som kalles Peter, og hans bror Andreas, i ferd med å kaste garn i sjøen; for de var fiskere;


Qabolo de wotemo, "O Gikimoi Awi Jaji ma Buku ma rabaka isilelefo Una wotemo komanena, 'To Ngohi Ai tahu manena idadi o bi nyawa manga riho moi la kanena isuba de isumbayang.' De qadoohaso ngini niaaka ikokokoora manga dodutulu ma riho. Ce!" 	 og han sa til dem: Det er skrevet: Mitt hus skal kalles et bedehus. Men I gjør det til en røverhule.


So kagena de ona Una Awi sone ma bake magena yaaaho waasi de yarapa kasi, qabolo de asa isisangi de o baro qaaare, mote de o Yahudika manga adati de manga galepu nakoso o sone ma bake yapoosu. 	 De tok da Jesu legeme og svøpte det i linklær med de velluktende urter, således som det er skikk hos jødene ved jordeferd.


Nakoso o nyawa la o Gikimoi Awi manara yaaka qaloha, de ma ngale o kia bato yaaka gena upa yamaqe. So komagena lo bilasu ngona de ani sininga igogou o habari qaloloha magena nadoto itotiai, la o Gikimoi Awi simaka upa nimaqe duma ngona o nyawa moi maro o Gikimoi wonidudupa. 	 Legg vinn på å fremstille dig for Gud som en som holder prøve, som en arbeider som ikke har noget å skamme sig over, idet du rettelig lærer sannhetens ord.


Ma Baba Gikimoi widodara igogou ma Ngopaka de lo wisiputuru sidago o bi moi-moi qangodu lo aku wapareta. 	 Faderen elsker Sønnen, og alt har han gitt i hans hånd.


So de o nyawa yadadala magena ilihoka, de Una womatengoka o pido moika wakahika la wosumbayang. So qapuputuka gena, Una ka kagenasi. 	 Og da han hadde latt folket fare, gikk han avsides op i fjellet for å bede; og da det var blitt aften, var han der alene.


O bi moi-moi o Gikimoi waaaka ma rabaka gena, qangodu wamote ka to Una Awi ngale de Awi dupa masirete. Ma nonomaka, de o kia naga ma Kristus wamomanara ma ngale ngoneka, so Una ngone wonahirika la podadi to Una Awi nyawa masirete. 	 han i hvem vi også har fått arvelodd, efterat vi forut var bestemt til det efter hans forsett som virker alt efter sin viljes råd,


De ma ngale nia lawangi ona magena yodupa o dorou yaaka, so bilasu ngini nimasitiari. Ona manga edekati ma ngale ngini nibaja la nimasuna. Upa he nimasuna la nidadi o Gikimoi Awi nyawa. 	 Gi akt på hundene, gi akt på de onde arbeidere, gi akt på de sønderskårne!


De komagena lo o bi moi-moi o duniaka iooho, ma rohe ma jamani gena he imaterowa. Nako o nyawa gena, to ona manga rohe de manga jamani paramoi. Nako o namo gena, maena ma rohe ma jamani o paramoili. Nako o nao gena, maena ma rohe de ma jamani paramoi kali. O haiwani moi-moi kanaga to ena ma rohe de ma jamani ipaparamoi. 	 Ikke alt kjøtt er det samme kjøtt, men ett er kjøtt i mennesker, et annet i fe, et annet i fugler, et annet i fisker.


De o kia naga moili kanaga ifoloisi qatorou gena, ona ma Kristus Awi ronga qaloha de lo o ronga o kia nisiaso ma orasi niwipiricaya, kiaka to Una Awi ronga ma dorou ona masirete asa yogaka. 	 Er det ikke de som spotter det gode navn I er nevnt med?


Una o dadaru magenaka wowosa wakahika o Ngihi Foloi Qatetebi ma rabaka o Gikimoika womasidateka. De o au la kanaga wowosa waaho, gena o kabi ma nau eko o sapi ma ngopa ma au gena hiwa. Una asa ka Awi au masirete waaho. Ka ma moi wowosa, de upa he wosidadu kali, sababu Una de Awi au gena ma ngale ngone nanga dorouno wonapalako ka sidutu ikakali. 	 og ikke med blod av bukker og kalver, men med sitt eget blod, en gang inn i helligdommen og fant en evig forløsning.


To ngohi ai edekati kanena o Nikopolis ma kotaka togogesi sidago o alo de o rato ma orasi ipasa, so ma orasi o Artemas eko o Tikhikus la kagena imasidiado ngonaka, de ngohi tonisulo ngona tanu nomasidailako qaloha la nakahino ngohino o Nikopoliska. 	 Når jeg sender Artemas eller Tykikus til dig, da gjør dig umak for å komme til mig i Nikopolis; for der har jeg tenkt å bli vinteren over.


De o Gikimoi Awi kuasa o bi rasulka, o orasi isigeto-geto asa o nonako ihahairani yaaka foloi idala so o nyawa yangodu yohairani ka icarawa poli. 	 Og det kom frykt over hver sjel, og mange under og tegn blev gjort ved apostlene.


O surati manena tolefo ngonaka imatero ai ngopa masirete tonisiboboso. Ngohi togolo o Gikimoi nanga Baba de o Yesus Kristus to ngone nanga Jou tanu inidogo ngonaka o laha de o galusiri ifoloi, la ani sininga yaaka so foloisi isanangi. 	 - til Timoteus, min elskede sønn: Nåde, miskunn, fred fra Gud Fader og Kristus Jesus, vår Herre!


Ena gena, ngomi ka miohosi o dunia manenaka de o nyawa kanagasi manga dupa ngomi imitooma, sababu o Jou Yesus miwipiricaya. Komagena imadadi la isikelelo igogou o Jou Yesus wooho kali, sababu Awi kuasa gena kanaga ma ngale ngomi mia rohe isiputuru. 	 For ennu mens vi lever, overgis vi stadig til døden for Jesu skyld, forat også Jesu liv skal åpenbares i vårt dødelige kjød.


la ma ngale ngini nioqowa de niudowa gena ka o nyawa lo yanakowa. Ka cawali nia Baba wikokelelowa o sorogaka wanako. To ngini nia gogoho o nyawa yananakowa gena Una wakelelo, de asa ngini winifanggali." 	 forat ikke menneskene skal se at du faster, men din Fader, som er i lønndom; og din Fader, som ser i lønndom, skal lønne dig.


Nakoso ngone o nyawa kanaga posasi, de ngone gena posasi de o ronga moi kiaka ifoloi ikukuruye de ngone masirete, ma ngale nanga demo gena isiputuru de o nyawa yoholu kawa. 	 For mennesker sverger jo ved den større, og eden er dem en ende på all motsigelse, til stadfestelse.


Hika tosiade-ade, ma orasi ngohi o habari qaloloha tosihabari o Yahudi ma bi nyawaka, de ngohi ai gogoho gena asa taaka tositero maro o Yahudi ma nyawa moi. De ma orasi ngohi kanaga dede ona magena o bobita o Gikimoino maro o Musa walelefo gena yodupa yaaaka, ngaroko ngohi masirete tomasigocoho kawa, duma ngohi lo asa o bobita magena ka taaka. Ai ngale gena ngohi aku o Yahudika ma nyawa ona magena tangaho la o Jou Yesus iwipiricaya. 	 og jeg er blitt som en jøde for jødene, for å vinne jøder, for dem som er under loven, som en som er under loven - om jeg enn ikke selv er under loven - for å vinne dem som er under loven;


De o orasi magena o nyawa yadala wikelelo o kia o Paulus waaaka, de ona imanere de o Likaoniaka manga demo itemo, "Wewe! Nagala nanga giki o Zeus de o Hermes iuti o duniaku so imasirohe maro o nyawa." 	 Men da folket så det som Paulus hadde gjort, ropte de med høi røst på lykaonisk og sa: Gudene er blitt mennesker lik og er kommet ned til oss.


Ngohi tanako igogou-gogou, o kia naga moi lo yaakuwa o Gikimoi Awi dodara ngoneka gena yafati, upa o kuasa o sorogaka eko lo o duniaka, upa o malaikat eko lo o toka. Qadoohawa nakoso o kia naga idadi o orasi manena eko lo o orasi ma simaka, ngaroko posone eko lo pooho. Igogou, o kia naga o Gikimoi wosidadadika moi lo yaakuwa yafati to Una Awi dodara wosidumu ngoneka, sababu Una magegena o Yesus Kristus nanga Jou wisulo la wahino, so ngone igogou aku panako Awi dodara ngoneka ma bati lo ihiwa. 	 hverken høide eller dybde eller nogen annen skapning skal kunne skille oss fra Guds kjærlighet i Kristus Jesus, vår Herre.


La komagena de o Yesus wosibobita unaka, "Ngona, Simon o Yunus awi ngopa gena, igogou asa nosanangi, sababu magena o nyawa yasowo inisingangasu ngonaka, ka ka Ai Baba o sorogaka. 	 Og Jesus svarte og sa til ham: Salig er du, Simon, Jonas' sønn! for kjød og blod har ikke åpenbaret dig det, men min Fader i himmelen.


Magena de o roriri yamonahalo de yaruha ona magena o Gikimoi Awi simaka imatatami, to ona manga pareta ma kursika ona ibukuku de manga suba yatide Unaka. 	 Og de fire og tyve eldste, som sitter for Guds åsyn på sine troner, falt på sitt åsyn og tilbad Gud og sa:


De lo ngini nako o gilalo gena, hika nia tuangika gena nia sininga itotiai de igogou niahoromati de lo niasigise, imatero maro ngini gena ma Kristus niwisigise. 	 I tjenere! vær lydige mot eders herrer efter kjødet, med frykt og beven, i eders hjertes enfold, som mot Kristus,


O nyawa yadadala ka yahinosi o Yesuska, o doku kiano bato ona yahino. So ma orasi nyawa yadadala imatolomuka, de Una wajarita onaka o ade-ade moi, wotemo komanena, 	 Da nu meget folk strømmet sammen, og de som bodde omkring i byene, drog ut til ham, sa han i en lignelse:


Ma orasi iqoqomaka o Gikimoi o dunia gena wosidadika, de wotemo, "He! Nita o bubutu ma rabano nodadi." De o Gikimoi Una magegena lo o nita, so wodisiwa to ngone nanga sininga ma rabaka la aku panako de lo pakelelo o Gikimoi Awi kuasa gena igogou ilamo, kiaka kanaga o Yesus Kristuska de pakokelelo, maro iqoqomaka de o Yahudika ma nyawa o Gikimoi Awi nita ma siwa yakelelo gena o Musa awi bioka. 	 For Gud, som bød at lys skulde skinne frem av mørke, han er den som også har latt det skinne i våre hjerter, forat kunnskapen om Guds herlighet i Jesu Kristi åsyn skulde stråle frem fra oss.


sababu o Sinai ma Talaka de kiaka o jaji ma nonoma yaaka o tala magenaka isitero lo de muna mogilalo. Gena o Arab ma daera ma rabaka, kiaka o Arab ma nyawa ona mogilalo ami ngopaku to una awi ngopa de awi danoku kagena igogoge. De muna mogogilalo imatero lo de o Yerusalem ma kota o orasi manena. O Yerusalem o duniaka gena imatero de awi peqeka mogogilalo moi, sababu o nyawa yogogoge kagena yangodu maro o nyawa yogogilalo. Ona bilasu o Yahudika manga bobita o Gikimoino gena yamotesi imatero maro de o bi kuasa yapareta. 	 For Hagar er berget Sinai i Arabia, og svarer til det Jerusalem som nu er; for det er i trældom med sine barn.


Kagena de o Gikimoi Awi Gurumi idahe de ai sininga wapareta kali, de o malaikat una magena woingaho o tona ibobeleu moika. De kagena ngohi takelelo o haiwani ilalago qasosawala de o ngopeqeka moi mopaneku. O haiwani magena ma sahe ngai tumudingi de ma tadu lo ngai tumudingi, de lo ma rohe ma sigilolino isilefo o ronga-ronga ma dorou idadala isimeta o Gikimoika. 	 Og han førte mig i ånden ut i ørkenen, og jeg så en kvinne sitte på et skarlagenrødt dyr, som var fullt av bespottelses-navn og hadde syv hoder og ti horn.


Ma orasi asa imasidiado, de ngini manena o nyawa yangodu asa niduhudu sababu ngini Ngohi nimomote. Done asa idadi o bi nyawa manga gianongoru yasidoa o nyawa ma somoaka la yatooma. Komagena idadi de imaaka o baba de o ngopa. De lo o bi ngopa asa yalawangi manga baba de manga awa, so yasidoa o nyawa ma somoaka la yatooma. Duma nagoona manga piricaya Ngohika qaputuru sidago o dunia ma dodogu imasidiado, igogou ona magena done asa manga dorouno isalamati." 	 Og I skal hates av alle for mitt navns skyld; men den som holder ut inntil enden, han skal bli frelst.


sidago lo nia sukuru niatide o Baba Gikimoika. Sababu Una waaka la asa idadi, ma orasi ngini o soroga ma nita ma rabaka nigoge, de o moi-moi maro o kia Una wojajajika done asa Awi nyawa yamake o sorogaka, magena lo aku niamakeli. Maro o ngopa moi ma baba awi warisi aku wamake. 	 så I med glede takker Faderen, som gjorde oss skikkede til å få del i de helliges arvelodd i lyset,


De lo ngini nia giliri nisimane nitemo, "Ngohi manena o Gikimoi Awi bobita tamake." Duma o bobita magegena ngini nisigisewa nakoso komagena niholu Una niwihoromati. 	 Du som roser dig av loven, du vanærer Gud ved å bryte loven!


Una Awi Gurumi Qatetebi pamamake magena lo maro o jaji ma nonako moi isigogou, la o orasi ma simaka ngone asa pamake kali o bi moi-moi o Gikimoi Awi nyawa wajajajika, sidago ngone Awi nyawa gena nanga dorou lo wapalako qabolo. De magena waaka itiaika, la ma ngale o Gikimoi Awi laha ngoneka so Una bilasu powigiliri. 	 han som er pantet på vår arv til eiendomsfolkets forløsning, hans herlighet til pris.


Ma orasi una o mutiara moi ihahali wamakeka, de una wotagi awi arata qangodu wosiija, de asa wotagi o mutiara magena waija." 	 og da han fant en kostelig perle, gikk han bort og solgte alt det han hadde, og kjøpte den.


De ai lako masirete ngohi towikeleloka o Salamati moi Ngonano, 	 for mine øine har sett din frelse,


Duma o malaikat magena itemo, "Upa nimodo! Sababu ngohi tahino tinisingangasu o habari qaloloha moi nginika, kiaka o more de o nali ma ngale o nyawa yangodu o duniaka. 	 Og engelen sa til dem: Forferdes ikke! for se, jeg forkynner eder en stor glede, som skal vederfares alt folket!


Ngini o gogobu kadoka o Tesalonikaka, o Baba Gikimoi de o Jou Yesus Kristus manga nyawa ipipiricaya. Ngomi, Paulus, de Silwanus, de lo Timotius o surati manena minisidingo nginika. Ngomi migolo o Gikimoi nanga Baba de o Jou Yesus Kristus tanu inidogo nginika o laha ifoloi, la nia sininga yaaka so foloisi isanangi. 	 Paulus og Silvanus og Timoteus - til tessalonikernes menighet i Gud Fader og den Herre Jesus Kristus: Nåde være med eder og fred!


Ena gena, manga alamu yaaaka o guraci, o salaka, o paramata de lo o mutiarano, o baro lenan qaloloha gena de o baro qauungu, sutera de lo qasosawala, o gota qabobou de qaloloha ma rupa idala, de o arata yaaaka o gadingno ma rupa idala de lo o gota ihahali, o tembaga, o besi de lo o teto marmer, 	 skibsladninger av gull og sølv og edelstener og perler og fint lin og purpur og silke og skarlagen, og allslags velluktende tre og allslags kar av elfenben og allslags kar av kostelig tre og av kobber og jern og marmor,


De o nyawa yadadala magena iminako o ngopa muna magena mosoneka, so yangodu Una wisiihe. 	 Og de lo ham ut; for de visste at hun var død.


O Yahudika manga imam ma bi sahe de o Farisika ma nyawa kanaga yasulo o Gikimoi Awi Tahu yojojajaga yamuruo naga la o Yudas wimote. Kanaga lo o Roma manga prajurit o bolu moi de una wangaho so kagena asa ona yahino de o dahe imagaho, o obor, de lo manga lentera. 	 Judas hadde nu fått med sig vakten og tjenere fra yppersteprestene og fariseerne, og kom dit med fakler og lamper og våben.


De ma dodoguku o ngopeqeka muna magena lo mosoneka. 	 Til sist døde også kvinnen.


So ma orasi Una ngohi towikelelo, de ngohi asa tobukuku de tosuba to Una Awi simaka, tobicara taakuwa de tomomi lo taakuwa koloko o nyawa isosone. Kagena de Una Awi gia ma girina wahado ngohiku, de wotemo, "Ngohi manena o oho ma nonomaka de lo ma dodoguka asa ka tooho sidutu ikakali. Sababu Ngohi lo Una Woooho so ngaroko iqoma tosoneka, duma Ngohi gena asa tooho ka sidutu ikakali. Ngohi tapareta o sone ma buturu de lo o nyawa manga sone ma orasi. Komagena so, ngaroko, ngona upa nimodo. 	 Frykt ikke! jeg er den første og den siste og den levende; og jeg var død, og se, jeg er levende i all evighet. Og jeg har nøklene til døden og til dødsriket.


Nako komagena, de kanaga Ai Baba lo wisimulia, sababu ngini nia sopo idala de komagena lo o nyawaka niasikelelo igogou ngini gena to Ngohi Ai nyawa nimomote. 	 Derved er min Fader herliggjort at I bærer megen frukt, og I skal bli mine disipler.


Komagena lo o bi dodihimo o ngopeqeka nadoto bilasu manga sininga de o bi moi-moi yaaka itiai de qaloha maro o Gikimoi wodudupa, so upa o nyawa ma somoa manga ronga ma dorou yogaka de upa yatobadalu. De bilasu ona yodupa yadoto o bi moi-moi qaloloha o ngopeqeka ma somoaka. 	 likeså at gamle kvinner i sin ferd skal te sig som det sømmer sig for hellige, ikke fare med baktalelse, ikke være træler av drikk, men veiledere i det gode,


Komagena so o Paulus wotemo o Ananiaska, "Sutusi asa done ngona lo o Gikimoi wonipoka. Ce! Ngona maro o boberesu qapoputuruwa, duma yaqahuka so qaare la o nyawa itemo magena qaputuru icarawa. So ngona orasi manena nomatamiye nohakim ma ngale namote o bobita o Musa wosilelefoka, duma o bobita magena ngona masirete lo namotewa de sidago nobarani o nyawa nasulo so ngohi woipoka." 	 Da sa Paulus til ham: Gud skal slå dig, du kalkede vegg! Og du sitter her for å dømme mig efter loven, og du bryter loven ved å byde at de skal slå mig?


De wotemo, "Ilaha! Kangano manena ngohi tinisingangasu qaboloka. Duma ngini ngohi nipiricayawa, de kiaso ngini nisano kali ngohika, nakoso ngini niise niholu ngohi ai singangasu. Eko nagala ngini lo nimode la Una niwimote?" 	 Han svarte dem: Jeg har allerede sagt eder det, og I hørte ikke på det; hvorfor vil I atter høre det? Kanskje også I vil bli hans disipler?


Ona gena Una iwikelelo, duma kanaga o kia naga moi idadi onaka sidago yaakuwa Una iwinako. 	 men deres øine blev holdt igjen, så de ikke kjente ham.


Duma o Gikimoi Awi Jaji ma Buku ma rabaka itetemo lo, "Muna mogogilalo gena de ami ngopa yanau lo bilasu nonena yasisupu kasi. Ma ngale ma ngopa magena ma baba awi pusaka moi lo upa wamake. Duma awi pusaka magegena ka ma peqeka ma duhutu ami ngopa una magena asa wamake." Gena ma ngale o nyawa kanaga ona magena yodupa o Yahudika manga bobita o Gikimoino yamote, de done o bi moi-moi o Gikimoi wojaji o Abraham awi ngopa de awi danoku gena asa ona magena upa yamake. 	 Men hvad sier Skriften? Driv ut trælkvinnen og hennes sønn! for trælkvinnens sønn skal ingenlunde arve med den frie kvinnes sønn.


O orasi magena Una de ikokoora yasinoto yasidasangahadi ka o wange moi, so moi Una Awi girinaka de moili Awi gubalika. 	 Og sammen med ham korsfestet de to røvere, en på hans høire og en på hans venstre side;


Ma langino o Mahkamah Agama ma nyawa ona yangodu o Yahudika imatolomuno, ena gena o Yahudika manga roriri de lo o bi guru agama. 	 Dagen efter skjedde det da at deres rådsherrer og eldste og skriftlærde samlet sig i Jerusalem,


So ma deka o dunia manenaka nigogogesi, de o nyawa manga dupa gena niamote kawa, de ka cawali o Gikimoi Awi dupa magena niamote. 	 så I ikke lenger skal leve efter menneskers lyster, men efter Guds vilje, den tid I ennu skal være i kjødet.


O orasi magegena o Yahudika manga Paskah ma Wange ma Rarame gena he iteka kawa. 	 Og påsken, jødenes høitid, var nær.


Awi demo komagena, sababu una de lo awi dodiao ona yangodu yosawangi yakelelo o nao ma dala komagena de yamake. 	 For redsel kom over ham og alle dem som var med ham, for den fiskedrett som de hadde fått;


Upa nojai-jai la o nyawa nasitatapu ona yodadi o nyawa ipipiricaya manga bobareta. Sababu o nyawa kanaga de manga dorou pakokelelo, so ngaroko patailako waasi de manga dorou magena aku pakelelo. Duma kanaga lo o nyawa de manga dorou pakokelelo waasi, so bilasu patailako iqoma de manga dorou magena asa pakelelo. 	 Nogen menneskers synder er åpenbare og går forut for dem til dom; men hos andre følger de efter.


"Nimasidodiahi, sababu Ngohi tinisulo nginika la nitagi niakahika o bi nyawa ma dorou manga sidongirabaka. Ngini nimatero maro de o bi duba so kanaga o bi kaso labara ma dongirabaka. Mutuwade ngini gena bilasu nicawaro maro o ngihia, de lo nia sininga qamuuqu de nia edekati ma dorou ihiwa maro o namo dara. 	 Se, jeg sender eder som får midt iblandt ulver; vær derfor kloke som slanger og enfoldige som duer!