De komagena asa ngomi minisulo, sababu ma orasi ngomi kagenasi nginika, de ngomi asa minisulo nakoso ngini o nyawa moi la woholu womanara, de una magena bilasu upa ngini niwisimaha wooqo. 	 for da vi var hos eder, bød vi eder jo og dette at hvis nogen ikke vil arbeide, skal han heller ikke ete.


Kagena de o Sabat ma wange ma simaka o kota ma nyawa magena he yangodu yahino imatolomu o puji ma tahuka la isigise o Jou Awi demo. 	 På den næste sabbat samlet da næsten hele byen sig for å høre Herrens ord.


Kanaga o Farisika ma nyawa moi, awi ronga o Simon, o Yesus wiaso la awi tahuka wooqo. So o Yesus wotagi awi tahuka, de wogogeku la kagena ona yooqo. 	 Men en av fariseerne bad ham at han vilde ete hos ham; og han gikk inn i fariseerens hus og satte sig til bords.


Qabolo de o Yesus womajoboka, de o orasi magena de isikahika o bi Farisi ma nyawa de lo o bi guru agama asa foloi iwilawangi de lo iwisano-sano Unaka, 	 Og da han gikk ut derfra, begynte de skriftlærde og fariseerne å trenge hårdt inn på ham og å spørre ham ut om mangt og meget,


De ngini o orasi manena nioho de nia kaya idalaka de ka o kiasi nionyafusu, so qangodu magena nisitoqeqeheka. Komagena ngini nimasidailako so done ma orasi ma dodoguka asa nitooma, maro o sapi moi yapiara la qasaki gena done asa yatola. 	 I har levd i vellevnet på jorden og efter eders lyster; I har gjødd eders hjerter på slaktedagen!


O wange moiku o Yesus wodoto, de kanaga o Farisika ma nyawa de lo o guru agama ona magena yamuruo naga kagena yogogeku. Ona magena yahino o Galilea ma tona ma sigilolino, de komagena lo o Yudea ma daerano de lo o Yerusalemno. O Jou Gikimoi Awi kuasa kanaga Unaka la o bi nyawa manga panyake aku wasiloha. 	 Og det skjedde en av dagene mens han lærte, og der satt fariseere og lovlærere som var kommet fra hver by i Galilea og Judea og fra Jerusalem, og Herrens kraft var hos ham til å helbrede:


Sababu ma ngale ma Kristus Awi manara gena, bai o Yahudika de lo o Yahudika yasowo, ngone inangodu gena de o Gurumi Qatetebi ma kuasa aku pobicara o Baba Gikimoi Awi simaka. 	 for ved ham har vi begge adgang til Faderen i en Ånd.


Maro o nguusu gena yarapu de lo yatupu o ukuka, komagena lo imadadi ma orasi o dunia ma dodoguka. 	 Likesom da ugresset sankes og brennes op med ild, således skal det gå til ved verdens ende:


Nakoso kanaga nagoona inidoto o dodoto itotiaiwa, so imaketerowa de o dodoto ma ngale nanga Jou Yesus Kristus eko o dodoto ma ngale idodooha o bi moi-moi maro o Gikimoi wodudupa gena bilasu paaka, 	 Dersom nogen farer med fremmed lære og ikke holder sig til vår Herre Jesu Kristi sunde ord og den lære som hører til gudsfrykt,


Ai dodiao nipipiricaya, ngini o Yahudika ma nyawa nisowo, bilasu ngini nianako o dodoto moi magena, nako o Israelka ma nyawa gena kanaga yadalasi asa manga sininga qatogoi, sidago done ma orasi o bangsa ma somoa gena o Yahudika ma nyawa yasowo o Gikimoi wahihiri so wipiricayaka magena manga dala yaado. O dodoto moi gena o Gikimoi wosimane waasi, la ma ngale ngini upa nimacaralamo de nia sininga ma rabaka nitemo, "O Gikimoi Awi edekati ma ngale o Yahudika ma nyawa gena ka mianako." 	 For jeg vil ikke, brødre, at I skal være uvitende om denne hemmelighet - forat I ikke skal tykkes eder selv kloke - at forherdelse delvis er kommet over Israel, inntil fylden av hedningene er kommet inn,


Duma nakoso ona manga dorou yodongosa de imatoba so o Jou iwipiricaya, de ona manga sininga magena asa maro o baro yahoika so yatalake kawa. 	 men når det omvender sig til Herren, blir dekket tatt bort.


So awi baba de awi awa isango qaboloka, de ona wopipilo iwiaso kali so una warisima onaka. So ona ma sinotoka una wisano kali itemo, "Ngona bilasu o Gikimoi Awi simaka nosingangasu itotiai, de upa naihu, sababu ngomi Una miwinakoka. Una ani lako wosilohaka, Una magena o nyawa ma dorou moi." 	 De kalte da annen gang den mann for sig som hadde vært blind, og sa til ham: Gi Gud ære! Vi vet at dette menneske er en synder.


So ngomi gena de o dunia ma nyawa manga duduga magena miapake kawa. Maro komagena ipapasaka, ma moiku de ma Kristus gena ngomi miwituga de o dunia ma nyawa manga duduga, duma o orasi manena miapake kawa. 	 Derfor kjenner vi fra nu av ikke nogen efter kjødet; har vi og kjent Kristus efter kjødet, så kjenner vi ham dog nu ikke lenger således.


So o Nazaret ma doku wodongosa de wokahika o Zebulon de o Naftali ma daeraka o Galilea ma talaga ma dateka, so wogoge o Kapernaum ma dokuka. 	 Og han forlot Nasaret og kom og tok bolig i Kapernaum ved sjøen, i Sebulons og Naftalis landemerker,


Ngini o Gikimoi Awi nyawa kagena o Kolose ma kotaka, de ai dodiao ningodu gena nia piricaya qaputuru Unaka de ngini lo dede ma Kristus nimarimoika. Ngohi, Paulus, nanga Gikimoi Awi dupa so wositatapu ngohi maro o Yesus Kristus Awi sosulo moi la tosihabari o nyawaka, de o Timotius to ngone nanga dodiao wopipiricaya moi, ngomi o surati manena minisidingo nginika. Ngomi migolo o Gikimoi nanga Baba tanu winidogo nginika o laha ifoloi, la nia sininga waaka so foloisi isanangi. 	 - til de hellige og troende brødre i Kristus i Kolossæ: Nåde være med eder og fred fra Gud vår Fader!


Ngini ningodu o Gikimoi winihihirika so nidadi to Una Awi nyawa, la nitagi niodobiau o bi propinsi moi-moika, ena gena o Pontuska, o Galatiaka, o Kapadokiaka, o Asiaka, de o Bitiniaka, de kagena manga sidongirabaka nigoge maro o nyawa itatagino. Ngohi, Petrus, o surati tolelefo gena o Yesus Kristus woisitatapuka so todadi o rasul moi. 	 Peter, Jesu Kristi apostel - til de utlendinger som er spredt omkring i Pontus, Galatia, Kappadokia, Asia og Bitynia, utvalgt


de itemo, "Baba Gubernur, ngomi miosininga ma orasi wokokulai magena ka woohosi, de Una wotemo, 'O wange saangeka de Ngohi tooho kali.' 	 og sa: Herre! vi kommer i hu at mens denne forfører ennu var i live, sa han: Tre dager efter står jeg op.


de lo nia dodiao ipipiricaya ifoloisi niadodara. De upa ka cawali nia dodiao ipipiricaya, duma ngini lo ifoloisi niadodara o bi nyawa yangoduka. 	 og i gudsfrykten broderkjærlighet, og i broderkjærligheten kjærlighet til alle.


Kagena de o nyawa moi wahino de o habari woaho so wodedemo, "We! Hika nitagi nianano! O bi nyawa ngini o buika niasingongosaka gena o orasi manena ona kadoke naga o Gikimoi Awi Tahuka, de o nyawa yadoto kali." 	 Da kom det en og meldte dem: Se, de menn som I kastet i fengsel, står i templet og lærer folket.


So nakoso ngini kanaga de nia galaki gena, upa o hakim ma somoaka niangaho, sababu itiaiwa maro ona ipipiricayawa de o gogobu bilasu yaaturu. 	 Når I da har saker om timelige ting, så setter I dem til dommere som ikke aktes for noget i menigheten!


Upa sidago ngone gena imatero de o Kain, so una asa o Iblis ma dupa gena wamoteka. Komagena so una awi nongoru masirete de witooma, sababu una woriria o bi dorou moi-moi gena wodupa waaka de una wononongoruku o bi moi-moi itotiai gena wodupa waaka. 	 ikke som Kain, som var av den onde og slo sin bror ihjel. Og hvorfor slo han ham ihjel? Fordi hans gjerninger var onde, men hans brors rettferdige.


O orasi magena o ngopa woriria una magena kanaga o doroka. Ma orasi una woliho de o tahu wadumuka, eh, woise o lipa de o gosoma ma ili de lo yoselo-selo. 	 Men hans eldste sønn var ute på marken, og da han gikk hjemover og kom nær til huset, hørte han spill og dans;


Ma orasi ma gubernur o surati magena wabacaka, de o Paulus iwisano wotemo unaka, "Ngona manena o daera kiano ma nyawa." De o Paulus wosango wotemo, "Ngohi manena o Kilikiano ma nyawa." Magena asa ma gubernur winako una o Kilikia ma nyawa, 	 Da han hadde lest det og spurt hvad land han var fra, og fått vite at han var fra Kilikia, sa han:


Sababu ma ngale ngini nia manara komagena, so Una Awi Jaji ma Buku ma rabaka isilefo itemo, "Ma ngale o dorou ngini o Yahudika ma nyawa niaaka, so o nyawa ma somoa asa o Gikimoi Awi ronga ma dorou yogaka." 	 For for eders skyld spottes Guds navn blandt hedningene, som skrevet er.


Una Ngohi woisusulo so tahino, o orasi isigeto-geto Una magena kanaga dede Ngohi. De sababu Ngohi lo taaka tomatotoguwa o kia naga Una wodudupa, so Una lo ma moi lo waasi Ngohi woidongosa." 	 Og han som har sendt mig, er med mig; han har ikke latt mig alene, fordi jeg alltid gjør det som er ham til behag.


"So, o sone! Ngona gena he ituraka! O sone ma buturu gena ihiwaka o nyawa yasangisara!" 	 Død, hvor er din brodd? Død, hvor er din seier?


Igogou-gogou, o Gikimoi Una Awi cawaro de Awi kanako gena foloisi ilamo. De Una o moi-moi wositatapu de lo wamomanara idodooha ma ngeko gena paakuwa posihoda. 	 O dyp av rikdom og visdom og kunnskap hos Gud! Hvor uransakelige hans dommer er, og hvor usporlige hans veier!


De nakoso ngone o sangisara pamoku qaputuru, asa o nyawa ngone lo popareta dede Una. Duma nakoso ngone potemo Una powinakowa, asa Una lo wotemo ngone wonanakowa. 	 holder vi ut, skal vi og herske med ham; fornekter vi, skal han og fornekte oss;


"Qadoohaso ngona notemo Ngohi Ai sininga qaloha. Kanena moiwa manga sininga qaloloha, cawali o Gikimoi masirete. 	 Jesus sa til ham: Hvorfor kaller du mig god? Ingen er god uten én, det er Gud.


La bilasu nianako, ngini nia suba ma tahu manena done o Gikimoi asa wodongosa. 	 Se, eders hus skal lates eder øde.


Duma ma orasi gena yaadoka, so ma Kristus aku powipiricayaka so o Gikimoi de Awi bobita lo ngone he inajaga kawa, maro o ngopa la yalamoka so manga dodihimo he yajaga kawa. 	 men efterat troen er kommet, er vi ikke lenger under tuktemesteren;


Ngohi kanaga de ai nalika, ma orasi o Stefanus, o Fortunatus, de o Akhaikus imasidiado kanena ngohika, sababu ona magena kanena idadi to ngini dagali la ngohi iriwo. 	 Jeg gleder mig over at Stefanas og Fortunatus og Akaikus er her; for de har utfylt savnet av eder;


Duma kanaga ngini nia sidongirabaka la nakoso o nyawa manga siningaka de o nyawa yalalago asa yaholu de yadoosa ifoloi, de manga dupa gena ma ngale ka ona masirete imasihie de foloisi imasilamo de o nyawa ma binuka, upa lo o nyawa ona magena yotemo, "Ngohi manena o nyawa tococawaro moi." Nakoso manga bicara komagena, ona magena asa ka yokulai so yamotewa o dodoto itotiai. 	 Men har I besk avind og trettesyke i eders hjerter, da ros eder ikke mot sannheten og lyv ikke mot den!


O dodadi iooho magena moi-moi de to ona manga golupupu ngai butanga, de manga golupupu magena qangodu de ma lakoka. O putu de o wange ona magena inyanyi imatogu-toguwa itemo, "Jou Gikimoi, o orasi manena naga de o orasi iqoqomaka kanaga noohosi, done lo nahino kali. Jou nokokuasa, Ngona ka nitebi bato. Ani dorou moi lo asa ihiwa Ngonaka." 	 Og de fire livsvesener har, hvert især av dem, seks vinger; rundt omkring og innenfor er de fulle av øine; og de holder ikke op dag eller natt med å si: Hellig, hellig, hellig er Herren Gud, den allmektige, han som var og som er og som kommer!


So o nyawa yadadala ona magena iwingamo unaka itemo, "He! Nomapopongo!" Duma una lo ka foloisi womatotoore, "O Daud awi ngopa de awi dano moiku, kodo! Noigalusiri ngohi!" 	 Og mange truet ham at han skulde tie; men han ropte enda meget mere: Du Davids sønn! miskunn dig over mig!


Kagena de ngohi o gogelelo moili takelelo kali, kanaga o Duba ma Goho gena womaokoye o Sion ma talaka, komagena lo o nyawa yacala 144. De o nyawa ona magena moi-moi manga bioka Awi ronga de lo ma Baba Awi ronga isilefoka. 	 Og jeg så, og se, Lammet stod på Sions berg, og med det hundre og fire og firti tusen, som hadde dets navn og dets Faders navn skrevet på sine panner.


Hiwa! Ngini nianakoka, o bi nyawa tasididingo nginika, manga sidongirabano gena moi lo yahiwa ngini inisihaga so ngohi o pipi tamake. 	 Søkte jeg vel vinning av eder ved nogen av dem som jeg sendte til eder?


De mia sininga igogou so mia sumbayang misidadu-dadu ma ngale aku ngomi de ngini pomakamake kali de lo o bi dodoto, o moi-moi o kia minidoto waasi gena, aku minidotoli ma ngale nia piricaya ma dogo o Gikimoika. 	 idet vi natt og dag inderlig beder om å få se eders åsyn og bøte på det som ennu fattes i eders tro?


Ngohi tongongano gena ngini nia sininga magena he isusa kawa. O nyawa moi la kanaga womoqoka waasi, una magena wodupa wosininga cawali o Jou Awi manara gena idodooha aku o Jou iwisisanangi. 	 Jeg vil gjerne at I skal være fri for omsorg. Den ugifte har omsorg for det som hører Herren til, hvorledes han kan tekkes Herren;


Igogou, lebelaha o nyawa yangodu upa he ikawi, imatero maro ngohi. Ngaroko ngohi tosanangi komagena, duma tanako igogou o nyawamoi-nyawamoi kanaga de manga kia naga moi eko manga gogaho masirete o Gikimoi wasicatuka. So ma binuka yaaku sidago ma orasi yosone gena, upa he ikawi, duma ona ma binukali yaakuwa so bilasu ikawi. 	 jeg ønsker at alle mennesker var som jeg; men hver har sin egen nådegave av Gud, den ene så, den andre så.


Sababu ngohi tomalo igogou ai edekati ma dorou moi lo ihiwa, duma magena qadoohawa. Ka cawali o Jou Una masirete asa ai manara ma sopo wahiri. 	 for vel vet jeg intet med mig selv, men dermed er jeg ikke rettferdiggjort; men den som dømmer mig, er Herren.


Kagena o nyawa idala icarawa yahino de binuka iliho, duma yadadala yahinoli sidago Una de Awi sosulo ioqo lo imadodoohawa. So Una wotemo onaka, "Niahino potagi la pomatinga o riho moika, la ngini nimasiwoma kasi." 	 Og han sa til dem: Kom nu I med mig avsides til et øde sted og hvil eder litt ut! For det var mange som gikk til og fra, og det blev ikke engang tid for dem til å få sig mat.


O nyawa ipipiricaya manga bobareta la de manga dorouka gena, bilasu niasidapano o nyawa ipipiricaya yangodu manga simaka, ma ngale manga bobareta ma binuka lo yamodoka o dorou yaaka. 	 Dem som synder, skal du refse så alle hører på det, forat også de andre må ha frykt.


Kagena asa he qaputu kawa. De asa upa he o silo eko o wange ma siwa, sababu de ka o Jou Gikimoi to Una Awi nita masirete sidago lo onaka yadisiwa. De ona magegena asa ikolano ma deka ka sidutu ikakali. 	 Og natt skal ikke være mere, og de trenger ikke lys av lampe og lys av sol, for Gud Herren skal lyse over dem; og de skal regjere i all evighet.


"We! Manena o Jou Awi laha ngohika. Una ngohi woiriwo la o ngopa tamake, so ma ngale ngohi gena o nyawa isimaqe kawa." 	 Så har Herren gjort med mig i de dager da han så til mig for å bortta min vanære iblandt menneskene.


Komagena so ma ngale ngohi de ai dodiao misihohabari gena, ngini bilasu nia sininga ma rabaka nitemo ngomi cawali ma Kristus Awi leleani, sababu o Gikimoi womipiricaya ngomika so o habari qaloloha gena womihike ngomika ma ngale mitagi misihabari. 	 Således akte I oss som Kristi tjenere og husholdere over Guds hemmeligheter!


Una wotemo, "O bodito! Kodo! O bodito asa inidahe ngini o Khorazimka de o Betsaidaka ma bi nyawa. To ngini nia dokuka o nonako ihahairani igogou idala taakaka, duma ngini niholusi nia dorouno nimatoba de nimatoduba. So tosiade nakoso o nonako ihahairani magena taaka o Tirus ma dokuka de o Sidon ma dokuka, de igogou iqomaka ona magena, ngaroko o Yahudika ma nyawa yasowo, duma asa manga dorouno imatoba de imatodubaka, sidago lo o baju koloko o karong imasitibaku de o gaapo isihaja manga saheku, maro o beleso ma nonako moi. 	 Ve dig, Korasin! ve dig, Betsaida! Dersom de kraftige gjerninger som er gjort i eder, var gjort i Tyrus og Sidon, da hadde de for lenge siden omvendt sig i sekk og aske.


O nyawa moi kanaga o bi moi-moi magegena igogou wakeleloka, so una wosingangasu qaboloka, de ma ngale o Yesus Kristus gena winisingangasu nginika, la ngini lo aku niwipiricaya o Yesuska. O kia naga wosingongangasu magena ka itero, de una masirete ka wanako awi demo magena itotiai de itetero. 	 Og den som har sett det, har vidnet om det, og hans vidnesbyrd er sant, og han vet at han sier sant, forat også I skal tro.


Kagena de ona ma nyawa yaaso de imasano, "Igogou, kanena naga nia tahuka gena, o nyawa moi awi ronga o Simon Petrus womasidodoguno?" 	 og de ropte inn og spurte om Simon som kaltes med tilnavn Peter, bodde der.


Ngaroko komagena, o bi moi-moi magegena iqomaka ngohi tamote de totemo de ma faida, duma igogou qangodu magena ngohi ifati so taaku waasi towipiricaya ma Kristus, so o orasi manena de totemo ngohi torugi so ma ngale magena tacoho kawa la aku ma Kristus igogou towinako. 	 Men det som var mig en vinning, det har jeg for Kristi skyld aktet for tap;


So ma deka o putu mogiowo de ihaka, to ngomi mia deru ka qaqasisi duma he imisikahika o Laut Adria ma qokuka. So nagala o putu itongiraba de o deru ma nyawa yamalo gena o dududu he miadumuka. 	 Da nu den fjortende natt kom, mens vi drev omkring i Adriaterhavet, skjønte sjøfolkene midt på natten at det bar nær mot land.


Mingodu ngomi mioqo so mipunuka, qabolo de o deru ma nyawa ona magena o gandum o deru ma rabaka isisupu de yatide so o teoku youmoka ma ngale manga deru qaguui la ibao. 	 Og da de var blitt mette, lettet de skibet ved å kaste levnetsmidlene i havet.


Komagena lo o Gikimoi wisidola de Awi girinaka wisitami la Una Wokolano de Wasisalamati, la Una magena aku womadadi o ngeko so ngone o Israelka ma nyawa nanga dorouno pomatoba de pomatoduba la o Gikimoi wonasiapongu. 	 ham ophøiet Gud ved sin høire hånd til høvding og frelser, for å gi Israel omvendelse og syndenes forlatelse.


O Yesus woade-ade so wotemo Awi muri-murika, "Ngohi manena maro o anggur ma duhutu ma hutu moi, de Ai Baba Una maro wototoro moi so o anggur magena wodato Awi doroka. 	 Jeg er det sanne vintre, og min Fader er vingårdsmannen.


O Yesus wasibicarasi, o nyawa yadadalaka wotemo kali, "Upa lo ngini nitemo, Ngohi tahino o duniaka ma ngale o Gikimoi Awi bobita o Musa de o nabi-nabi yalelefoka gena tasisa duma ma ngale tinidoto eko tinisingangasu ma meta itotiai nginika. 	 I må ikke tro at jeg er kommet for å opheve loven eller profetene; jeg er ikke kommet for å opheve, men for å opfylle.


Qabolo de o Yesus wosupu o puji ma tahuno, de o Yakobus de o Yohanes lo iwimote wotagi o Simon de o Andreas manga tahuka. 	 Og de gikk straks ut av synagogen og gikk inn i Simons og Andreas hus sammen med Jakob og Johannes.


O orasi magena de o Yesus Awi muri-muri yahino Unaka, de yotemo, "Jou, nakoso o Gikimoi Awi pareta ma rabaka, de nagoona foloi ilamo." 	 I samme stund kom disiplene til Jesus og sa: Hvem er den største i himlenes rike?


Sababu o Gikimoi wisitero maro o ade-ade o kolano moi la wodupa awi gilalo manga nagi watailako. 	 Derfor er himlenes rike å ligne med en konge som vilde holde regnskap med sine tjenere.


Qabolo de wotemo yadadalaka, "Nimasidodiahi de nimajaga, la o dunia ma arata gena upa niodesere. Sababu ngaroko ngone nanga arata idala, duma o arata magenano nanga oho ma sanangi asa pamakewa." 	 Og han sa til dem: Se til og ta eder i vare for all havesyke! for ingen har sitt liv av sitt gods, om han er nokså rik.


O Paskah ma Wange ma Rarame gena he yaadoka, so ma langino de o rarame ma ino yaoqo, de o Yesus gena wanakoka Awi orasi imasidiadoka, ma ngale Una o dunia manena bilasu wodongosa de woliho wokahie ma Babaye. Una Awi muri-muri masirete igogoge o duniaka, ona magena wadodaraka so kanaga Una Awi edekati wasikelelo Awi muri-murika to Una Awi dodara gena foloisi ilamo onaka. 	 Men før påskehøitiden, da Jesus visste at hans time var kommet da han skulde gå bort fra denne verden til Faderen - likesom han hadde elsket sine egne, som var i verden, så elsket han dem inntil enden.


De o riho kiaka Una wisisasangahadika kanaga o doro moi, de kagena lo o boosu moi o teto ma rabaka, de magena ka qamomuanesi, so ma rabaka o sone ma bake moi lo waasi yapoosu. 	 Men på det sted hvor Jesus blev korsfestet, var det en have, og i haven en ny grav, som aldri nogen var blitt lagt i;


Duma ona asa imatoore, "Hika powisidasangahadi! Hika powisidasangahadi!" De wotemo, "Awadede! Qadoohaso bilasu towisidasangahadi to ngini nia kolano." De o imamka ma bi sahe itemo unaka, "To ngomi mia kolano ma somoa gena wihiwa, cawali ka ma Kaisar gena kanaga." 	 De ropte da: Bort, bort med ham! Korsfest ham! Pilatus sier til dem: Skal jeg korsfeste eders konge? Yppersteprestene svarte: Vi har ingen annen konge enn keiseren.


Kagena lo miside isusa, duma miagegego sidago mimasidiado o riho moili, ena gena isironga o Pelabuhan Indah. So kagena de kadoke o Lasea ma kota gena he miadumuka. 	 og det var så vidt vi kom der forbi og nådde frem til et sted som kalles Godhavn, nær ved en by Lasea.


Ai dodiao nipipiricaya, ngaroko o sangisara eko o susa kia bato niamake, hika ngini ka ninali. 	 Akt det for bare glede, mine brødre, når I kommer i allehånde fristelser,


Komagena so o sano idala wisano o Yesuska, duma o Yesus ka o demo moi lo wosangowa. 	 Han spurte ham da med mange ord; men Jesus svarte ham intet.


So ngini gena bilasu nimasidodiahi. Upa sidago ngini o Gikimoi winidedemoka de Una gena niwiholu bai! Sababu o Yahudika ma nyawa iqoqomaka, ma orasi o Sinai ma Talaka o Gikimoi Awi sitiari ma demo onaka gena yoholu yoise, de ona magena asa yasangisaraka. So, ma boloika, ngone o orasi manena bilasu poise o Gikimoi o sorogaka to Una Awi demo ngoneka. Igogou! Nakoso ngone to Una Awi demo poholu poise gena, de ngone lo asa upa o sangisara ma rabano inasirese. 	 Se til at I ikke avviser ham som taler! For slapp ikke hine fri, de som avviste ham som talte på jorden, hvor meget mindre skal da vi slippe om vi vender oss bort fra ham som taler fra himmelen!


Una gena foloi wolamo kali, sababu Una masirete o bi gogobu asa waparetali, maro o rohe so ma sahe gena o rohe yapoparetali. Una gena kanaga ma nonomaka o Gikimoi ma Ngopa womatetengo so o sone ma rabano wisiohoka. La o moi-moi qangodu lo kagena ma dongirabaka ka cawali Una foloisi wolamo. 	 Og han er hovedet for legemet, som er menigheten, han som er ophavet, den førstefødte av de døde, forat han i alle deler skulde være den ypperste;


Kagena de ona manga sidongirabaka imatekebicara moi de moika itemo, "Nakoso ngone potemo o haku o Gikimoino, done Una wonasitemo, 'Nako komagena, de qadoohaso o Yohanes Wooosi niwipiricayawa.' 	 De tenkte da ved sig selv og sa: Sier vi: Fra himmelen, da sier han: Hvorfor trodde I ham da ikke?


So kagena de o Petrus de o muri moili magena imajobo yotagi o boosuka. 	 Peter og den andre disippel gikk da avsted og kom til graven.


Ngomi gena iminano koloko mifuma sababu ma ngale ma Kristus gena minisihabari, duma ngini gena nitemo koloko icocawaro sababu nidadi ma Kristus Awi nyawa. Ngini lo nitemo koloko nipoputuru de nihohoromat, duma ngomi gena imisiceke de iminano koloko maro mia buturu de mia horomati lo ihiwa. 	 Vi er dårer for Kristi skyld, men I er kloke i Kristus; vi er skrøpelige, men I er sterke; I er hedret, men vi er æreløse.


Komagena lo ma ngale o Yohanes Wooosi ona iwidupawa de Ngohi lo idupawa. Ma orasi o Yohanes wahino, de una mamoi-mamoi wooqowa de lo ma moi lo waali widalu. Ona gena una iwiholuka, so itemo, 'Una wikokitoka bai!' 	 For Johannes kom; han hverken åt eller drakk, og de sier: Han er besatt.


So kagena de una ka o boosu ma ngoraka, de wowosa waasi so womarukuku so ma rabaka womaginano. Eh? Kagena ka o baro qaaare ihadoku. 	 og da han bøide sig ned, så han linklærne ligge der; men han gikk ikke inn.


Duma ma orasi o Gikimoi Awi jaji wihike o Abrahamka, awi dagali wasulowa, duma Una masirete asa wisibicara o Abrahamka. Komagena o Gikimoi masirete Awi jaji gena wihike o Abrahamka, de o jaji magena asa wosiganapuka. 	 men en mellemmann er ikke bare for én; men Gud er én.


Kanaga o nyawa moi lo yahiwa to Ngohi Ai oho yakoora, duma Ngohi tomatengo de Ai dupa masirete Ai rohe tahike isone. Sababu Ngohi de Ai pareta masirete sidago Ngohi taaku Ai rohe tahike la isone de lo Ai pareta masirete sidago done asa tooho kali. Sababu komagena Ai Baba Una woisusulo, gena wotemo Ngohika, 'Bilasu Ngona naaka komanena.' " 	 Ingen tar det fra mig, men jeg setter det til av mig selv. Jeg har makt til å sette det til, og jeg har makt til å ta det igjen; dette bud fikk jeg av min Fader.


Ngaroko komagena, duma ngini o Sardiska ma nyawa kanaga nimuruo naga nia baju gena niafaja waasi eko nia sininga niapareta itotiai. Komagena so ngini gena done nitagi nimakomote dede Ngohi de nia baju lo ka qaaare, sababu ma ngale ngini magenena o Gikimoi wotemo bilasu komagena. 	 Dog har du nogen få navn i Sardes som ikke har smittet sine klær, og de skal gå med mig i hvite klær; for de er det verd.


Komagena wotemo onaka, sababu una womatengo done asa wisiiija magena, naguuna gena Una he wanakoka. 	 For han visste hvem det var som skulde forråde ham; derfor sa han: I er ikke alle rene.


O tadu mogiowo eko o kolano yamogiowo de o haiwani ifofufuru ona magena asa yaaka so o ngopeqeka mosusundali gena imidanggutu. So ona asa muna mikoora de lo imiwatoka, sidago ami lake yaoqo de o uku misitupu so mihiwaka. 	 Og de ti horn som du så, og dyret, disse skal hate skjøgen og gjøre henne øde og naken, og hennes kjøtt skal de ete, og henne selv skal de brenne op med ild.


Duma ngini magegena bilasu foloi niodupa o Gikimoi Awi demo nisigise, maro o ngopa asa isibubuoku so kanaga foloi yodupa yosusu. Bilasu niaaka komagena la ngini nia piricaya Unaka gena aku idadi foloisi qaputuru, sidago ma dodoguka de ngini magena o Gikimoi winisalamati lo qaboloka. 	 og lenges som nyfødte barn efter den åndelige uforfalskede melk, forat I kan vokse ved den til frelse,


So ngomi gena minidedemo iqomaka, so komagena o orasi manena de ngohi tinidedemo kali. Nakoso kanaga o nyawa la nginika inisingangasu o dodoto ma somoa moili, so imaterowa de o dodoto o kia ngomi minihike iqoma nginika, de o Gikimoi masirete asa ona magena watinga de waumo o naraka ma rabaka. 	 Som vi før har sagt, så sier jeg og nu igjen: Om nogen forkynner eder et annet evangelium enn det som I har mottatt, han være forbannet!


So kagena de o Yesus wotemo kali munaka, "Awa, tanu ngona gena bilasu nopiricaya Ai demo manena, de ma orasi lo he idumuka ngini done asa Ai Babaka nisuba gena, upa o talaka de lo upa o Yerusalemka, duma o riho kiaka bato lo aku o Gikimoi ka powisuba. 	 Jesus sier til henne: Tro mig, kvinne! den time kommer da I hverken skal tilbede Faderen på dette fjell eller i Jerusalem.


Kanaga o Listra ma kotaka o nyawa wolulugu moi ka wisibuo kusi sidago o orasi manena wotagi lo waakuwa. 	 Og i Lystra satt det en mann som ikke hadde makt i føttene, da han var vanfør fra mors liv av, og som aldri hadde kunnet gå.


Ai gianongoru! Nako ngini gena, ngohi tanako itiaika to ngini nia roriri de ngini masirete nia manara qatotorou o Yesuska, ma ngale gena ngini niwinakowa, ena gena Una magena o Salamati ma Kolano. 	 Og nu, brødre! jeg vet at I gjorde det i uvitenhet, likesom eders rådsherrer;


De o Yohanes awi nyawa wimomote magena itagi iliho, de ma ngale o Yohanes gena o Yesus wobicara o nyawa yadadalaka wotemo, "Ngini nitagi o tona ibobeleuka la o Yohanes niwimake, de ngini gena upa ma ngale niwimake o nyawa moi la kanaga wadodato so awi piricaya ma ngutu ihiwa, imatero maro o dumule o paro yawuwu so ikole hika de hino. 	 Da nu disse gikk bort, begynte Jesus å tale til folket om Johannes: Hvorfor var det I gikk ut i ørkenen? for å se et rør som svaier for vinden?


So nako komagena, de ngini bilasu upa nimajai-jai o nyawa manga manara ma sopo niatailako. Bilasu niwidamaha o Jou Yesus wahino kali. Sababu Una magena done asa o nyawa manga sininga ma raba de lo ma edekati gena moi-moi wasikelelo. De o orasi magenaka o Gikimoi masirete asa wosimane o nyawamoi-nyawamoi manga giliri itotiai. 	 Døm derfor ikke noget før tiden, før Herren kommer, han som også skal føre frem for lyset det som har vært skjult i mørket, og åpenbare hjertenes råd; og da skal enhver få sin ros av Gud.


Kagena de o Iblis iwingaho kali o tala moi ikukuru-kuruye, so ma qokuka de wisikelelo o dunia ma bi bangsa qangodu ma loha de ma kaya Unaka, 	 Atter tok djevelen ham med op på et meget høit fjell og viste ham alle verdens riker og deres herlighet og sa til ham:


Ka itiai o Yesus gena foloisi wihoromati de o Musa, maro o nyawa moi la kanaga o tahu wosigokoka, una magena foloisi wihoromati de o tahu kiaka wosigokosi. 	 For denne er aktet så meget større ære verd enn Moses, som den som har gjort huset, har større ære enn huset selv.


"Qadoohaso ngona notemo Ngohi Ai sininga qaloha. Kanena moiwa manga sininga qaloloha, cawali o Gikimoi masirete. 	 Men Jesus sa til ham: Hvorfor kaller du mig god? Ingen er god uten én, det er Gud.


De una wosango wotemo, "Baba Guru, o bobita qangodu magena tamoteka ma orasi ngohi ka togogohiduuru kasi." 	 Men han sa til ham: Mester! alt dette har jeg holdt fra min ungdom av.


So ngohi ai edekati lo o gaji nginika tinigolowa gena igogou tacoho, la ma ngale o bi sosulo ma somoa ona magena yaakuwa manga giliri isimane itemo ona manga manara imatero de ngomi mia manara. 	 men det jeg gjør, vil jeg og herefter gjøre for å avskjære dem leiligheten som søker en leilighet, forat de skal finnes like med oss i det som de roser sig av.


Done ma wangeka o nyawa yangodu manga loha de manga dorou ma sopo o Gikimoi wafanggali itotiai, de muna o Koresarano ma kolano done misioho kali dede ngini o bi nyawa o orasi manena, de muna magena lo asa ngini minisisala. Sababu iqomaka muna gena modupa ma Kolano Salomo wococawaro awi dodoto moise, so muna ami dokuka de asa motagi momakuru-kuruka. Duma kanena naga nia sidongirabaka o orasi manena, ngaroko kanaga wimoi foloi wolamo de o Salomo. 	 Dronningen fra Syden skal stå op på dommens dag sammen med mennene av denne slekt og fordømme dem; for hun kom fra jordens ende for å høre Salomos visdom, og se, her er mere enn Salomo.


De Una wosano, "Awa, o kia nodupa Ngohi taaka nginika." 	 Han sa til dem: Hvad vil I da at jeg skal gjøre for eder?


Duma o Yesus wanako to ona manga sihaga so wotemo ona magenaka, 	 Men han merket deres list og sa til dem:


Nagala ngini kanaga nitemo ngohi ngini tinigolowa, sababu ngini gena ngohi tinidodarawa. Komagenawa! O Gikimoi masirete wanako igogou ngohi ngini tinidodara bai! 	 Hvorfor? fordi jeg ikke elsker eder? Det vet Gud!


de yatemo onaka, "Nakoso o nyawa nisano, de ngini gena bilasu nitemo, 'O putu itongiraba ngomi mikioloka, de o Yesus Awi muri-muri ona magena yahino de Awi sone ma bake gena yatosika.' 	 og sa: I skal si: Hans disipler kom om natten og stjal ham bort mens vi sov.


Igogou-gogou iteka kawa, de ma orasi asa imasidiado, ena gena o nyawa isosoneka ona yangodu asa Ngohi o Gikimoi ma Ngopa Ai ili yoise. De nakoso Ngohi isigise gena, ona asa yamake o oho ka sidutu ikakali. 	 Sannelig, sannelig sier jeg eder: Den time kommer, og er nu, da de døde skal høre Guds Sønns røst, og de som hører, skal leve.


sababu nakoso o bi moi-moi wonasusulo la ngone podupa paaka, magena imatero maro ngone o Gikimoi powidodara. De o bi moi-moi wonasusulo la ngone paaka magena qatubusowa. 	 For dette er kjærligheten til Gud at vi holder hans bud; og hans bud er ikke tunge.


Nakoso o manara qaloloha yaakuwa yaaka de o Gikimoi iwisigisewa so manga manara qangodu qatorou, de o Gikimoi ona waleki de wadupawa. So ngaroko ona itemo o Gikimoi iwinakoka, duma ngone panako magena ikulai de igogou ona o Gikimoi iwinakowa. So bilasu nasidapano onaka ma ngale yanako igogou ona isala. 	 De sier at de kjenner Gud; men de fornekter ham med sine gjerninger, for de er vederstyggelige og ulydige og uduelige til all god gjerning.


Ai dodiao tinidododara, manena ai surati ma sinotoka tinidelefo nginika. O surati ngai sinoto magena ngohi talefo nginika, la ma ngale tinisigaro la ngini asa de nia sininga ibobolowo o dodoto itotiai gena niososininga. 	 Dette er nu alt det annet brev jeg skriver til eder, I elskede, for atter ved påminnelse å vekke eders rene hu


O bi nyawa o Yesus witatago ona magena iwisiihe de iwingangapo, 	 Og mennene som holdt Jesus, spottet ham og slo ham,


de o Kenan ma baba gena o Enos, o Enos ma baba gena o Set, de o Set ma baba gena o Adam, de o Adam gena o Gikimoi Awi ngopa. 	 sønn av Enos, sønn av Set, sønn av Adam, Guds sønn.


So ona yaadoka, de o deruku youti de ona yakelelo, eh, kagena de o nao o uku ma ngabo ma qokuka de lo o roti. 	 Da de var steget i land, så de glødende kull ligge der, og på dem fisk og brød.


De ngohi tosango totemo, "Baba, ngona noinako ngohi manena gena o kia-kiawa tosihoda, duma o hali moi-moi idadadi magena igogou ngona ka nanako." Kagena de una wotemo, "O nyawa magena ngaroko o sangisara ilalamo yatapaquka, duma manga piricaya o Yesuska gena yodongosawa, so ona manga juba magena isitiodo de o Duba ma Goho Awi au so idadi qaareka. 	 Og jeg sa til ham: Herre! du vet det. Og han sa til mig: Dette er de som kommer ut av den store trengsel, og de har tvettet sine kjortler og gjort dem hvite i Lammets blod.


Ma orasi Ngohi kanagasi o dunia ma dokuka, de Ngohi manena todadi maro o nita moi o dunia ma bi nyawaka." 	 Mens jeg er i verden, er jeg verdens lys.


O taungu moruha ipasaka, de o malaikat moi imasimane o Musaka o tona ibobeleuka, gena o Sinai ma tala ma dateka, o ngangaru qatototopo ma rabano o uku isora. 	 Og da firti år var til ende, åpenbarte en engel sig for ham i berget Sinais ørken i en brennende tornebusk.


"O nita ma duhutu he yadisiwa o bi nyawa yangoduka, de o nita magena asa imasidiado o dunia ma bi dokuka." Komagena o Yohanes wotemo. 	 Det sanne lys, som oplyser hvert menneske, var i ferd med å komme til verden.


So o orasi manena gena ngohi ai sininga asa itura, sababu nagala ngini gena niosininga kawa iqoqoma ngini nitemo, sababu ngohi o habari qaloloha tinisihabarika, so asa ngini nisanangika. Nisanangika, sidago lo ngohi tanako igogou to ngini nia kia naga qangodu sidago lo nia lako masirete aku niapeleu de ngohi nihikeka, nakoso o hali magena ngini aku niaaka. 	 Hvor I dengang priste eder salige! for jeg gir eder det vidnesbyrd at hadde det vært mulig, så hadde I revet eders øine ut og gitt mig dem.


Kagena de maena itagili, de o toka tumudingili kiaka ifoloi qatotorou gena maena yaaso, la yahino o nyawa iwititinga una magenaku iwosa, de kagena ona igoge. Ma duuruka o nyawa una magena ifoloi witorou de ma nonomaka. So o bi nyawa o orasi manena to ona manga dorou gena idadi de imaaka maro komagena. Ona manga bodito asa foloisi ilamo, sababu iholu Ngohi iqehe qaloha." 	 Så går den bort og tar med sig syv andre ånder, verre enn den selv, og de går inn og bor der, og det siste blir verre med det menneske enn det første. Således skal det også gå denne onde slekt.


De ngini magena lo nako nidadi igogilalo manga tuangi moika, hika to ngini nia gilalo nisidiahi de niaaka qaloha, sababu nianakoka ngini lo kanaga de nia Tuangi moi kadaku o sorogaka. 	 I herrer! gjør imot eders tjenere det som rett og rimelig er, for I vet at også I har en herre i himlene!


De igogou o nyawa magena womaoko, qabolo de gila-gila awi jongutu watoti de womajobo. Magena de o nyawa yadadala ona magena yohairani de o Gikimoi wisigiliri itemo, "Ma moi waasi pakelelo maro idadi komagenena bai!" 	 Og han stod op og tok straks sin seng og gikk ut for alles øine, så alle blev ute av sig selv av forundring og priste Gud og sa: Slikt har vi aldri sett.


Komagena lo o bi cocatu o Gurumi Una magenano moi-moi imaketerowa de lo kanaga o cocatu ma manara gena irupa-rupa. So nako posiade-ade gena, ngone o nyawa nanga rohe ka imatengo, duma nanga rohe ma bobolo magena ka idala. 	 For legemet er jo heller ikke ett lem, men mange.


De lo Awi Gurumi magena asa Ngohi woisimulia, sababu o bi moi-moi o kia naga Ngohi tododedemo magegena, ma ngale asa winisingangasu nginika. 	 Han skal herliggjøre mig; for han skal ta av mitt og forkynne eder.


De ona magena manga boosuno yosupu de done o Yesus o sone ma rabano wisioho kali qabolo, de yotagi yowosa o Yerusalem ma dokuka, eko o kota qatetebika. De kagena asa o nyawa yadala ona yamake. 	 og de gikk ut av gravene efter hans opstandelse, og kom inn i den hellige stad og viste sig for mange.


O Yesus wosoneka ma ngale o orasi ma simaka Una wahino kali, de bai ngone pooohosi bai ngone pososoneka, ngone inangodu asa pooho dede Una. 	 han som døde for oss, forat vi, enten vi våker eller sover, skal leve sammen med ham.


Una gena yaakuwa ona iwinako, maro o nyawa o bubutu ma rabaka de itagi. De ona yamakewa o oho o Gikimoino, sababu to ona manga sininga qatogoika so o dodoto itotiai gena yanako kawa. 	 formørket i sin tanke, fremmedgjort for Guds liv ved den vankundighet som er i dem på grunn av deres hjertes forherdelse,


De o nonako ihahairani magena o Yope ma nyawa yangodu yogiise de yanako, so o bi nyawa yadala o Jou iwipiricayaka. 	 Dette blev vitterlig over hele Joppe, og mange kom til troen på Herren.


Igogou, o Yesus Awi demo komagena ma ngale wosinonako, o Petrus done asa wosone o sangisara ma rabaka, la de o ngeko magegena o Gikimoi lo wisimulia. Qabolo de wotemo unaka, "Ngaroko komagena, bilasu ngona noimote Ngohi gena upa nomatogu bai!" 	 Dette sa han for å gi til kjenne med hvad slags død han skulde ære Gud. Og da han hadde sagt dette, sier han til ham: Følg mig!


Kanaga lo to Una Awi simaka isosone, bai ikokuasa bai lo ikokuasawa, ona yangodu yasioho kali so imaokoye, de o buku-buku asa wosulo la ipelengaka. O buku moi ipelengaka gena o oho ma buku, de ma rabaka o nyawa yoooho ka sidutu ikakali to ona manga ronga isilefoka. So mote o moi-moi o kia ilelefo o buku-buku magena ma rabaka, komagena isosone gena to ona manga loha de manga dorou ma sopo wahiri la wafanggali de o loha eko o sangisara. 	 Og jeg så de døde, små og store, stå for Gud, og bøker blev åpnet; og en annen bok blev åpnet, som er livsens bok; og de døde blev dømt efter det som var skrevet i bøkene, efter sine gjerninger.


Kagena de Una wotemo, "Nakoso o roti manena la tongadoka de towihike unaka gena, he una magena qabolo." So wotemo komagena qabolo de Una o roti moi waqehe de wongado o lelengaku de wihike o Yudaska, una o Simon Iskariot ma ngopa. 	 Jesus svarer: Det er han som jeg gir det stykke jeg nu dypper. Han dypper da stykket, og tar og gir det til Judas, Simon Iskariots sønn.


Komagena o Gikimoi waaka la o orasi manena de isikahika, ma ngale to Una Awi laha ngoneka so aku wosikelelo Awi dodara gena foloisi ilamo wonasimeta ngoneka, sababu ngone de o Yesus Kristus pomarimoika. 	 forat han i de kommende tider kunde vise sin nådes overvettes rikdom i godhet mot oss i Kristus Jesus.


O Yudas una magena to ngone nanga dodiao moi, sababu una lo iwihirika la wonamote pomanara dede ngone." 	 han var jo regnet blandt oss og fikk del i denne tjeneste.


O Romaka ma nyawa de o gota ngohi isingangapo, komagena iaka sidago isipara lo ma saange. Ma moiku de o teto ngohi isipapaka ma ngale itooma. O teoka so kiaka ngohi kanaga o deru ma rabaka de itorihi gena mia deru lo iletaka, magena idadi sidago isipara lo ma saange, de lo o wange moi de o putu moi ngohi lo kanaga o teoka iqasi-qasi. 	 tre ganger blev jeg hudstrøket, én gang stenet, tre ganger led jeg skibbrudd, et døgn har jeg vært i dypet.


Mutuwade o Abraham awi doku Kasdim wodongosa so womatuluru wokahika o Haranka. So kagena de awi baba wosoneka, de magena o Abraham una o Gikimoi wituluru kali o tona magenenano, kekiaka ngini lo niododogogeka o orasi manena. 	 Så drog han ut fra kaldeernes land og bosatte sig i Karan. Og derfra lot Gud ham efter farens død flytte til dette land som I nu bor i;


Kagena de wipapado moi manga sidongirabano wamalo wilohaka, de una magena asa womakiliho wakahika o Yesuska, de womatoore womaili-ili o Gikimoi wisigiliri. 	 Men en av dem vendte tilbake, da han så at han var helbredet, og han priste Gud med høi røst,


Tanu ngini de nia sabari ilamo la niise o kia naga ngohi asa tinidedemo nginika. Ngaroko, ngohi manena ai giliri tosimane maro sutu tofuma, so tanu ngini de nia sabari ngohika. 	 Gid I vilde tåle litt dårskap av mig! Dog, I skal tåle mig.


Ngone ma Kristus powipipiricaya gena, ngone inangodu podadi ka o bolu moi, de o Gurumi Qatetebi lo ka ka moi so kanaga he to ngone inangodu nanga sininga ma rabaka. To ngone nanga ngongano lo ka moika, ena gena ma orasi iqomaka ngone wonahirika, de pongongano o bi laha moi-moi o Gikimoi wojajajika gena idadi foloisi ilamo Awi nyawaka. 	 Ett legeme og én Ånd, likesom I og er kalt med ett håp i eders kall;


Iqoqomaka, de o dunia manena o Gikimoi wasidadi waasi, de ma gola kiaka ma Kristus womanara so ngone gena wonahiri qaboloka la podadi to Una Awi nyawa masirete. Ngone wonahirika ma ngale to Una Awi simaka ngone nanga sininga asa foloi ibolowo so nanga sala moi lo ihiwa. 	 likesom han utvalgte oss i ham før verdens grunnvoll blev lagt, forat vi skulde være hellige og ulastelige for hans åsyn,


O bi nyawa maro komagena Una wahirika de Awi ngale, so ngone o nyawa paakuwa to Una Awi simaka nanga giliri masirete posimane eko pomasihie potemo, "Ngohi manena de ai cawaro so o Gikimoi woihirika." 	 forat intet kjød skal rose sig for Gud.


Kagena de Una wotemo onaka, "Hino la o orasi manena ngini aku nimote Ngohi la asa nianako." So ona yasinoto magena Una wimote de imasidiado to Una Awi riho kiaka kagena wogogogeka. Ma orasi kagena imasidiado he o cako iha qamaqa-maqa. De o wange magena ona kagena igoge dede Una. 	 Hvad søker I? De sa til ham: Rabbi! det er utlagt: mester! hvor har du ditt herberge?


De o nita ma duhutu magena o bubutu ma rabaka isiwaka, de o bubutu gena akuwa o nita magena yakoora eko o bubutu gena o nita yanakowa. 	 Og lyset skinner i mørket, og mørket tok ikke imot det.


So nakoso igogou o dorou de o sala yaaponguka, de ma ngale o dorou yatupu gena, upa he manga suba yatide kali. 	 Men hvor det er forlatelse for dem, der trenges ikke mere noget offer for synd.


Duma o Yesus womabulutu de ona wangamoka. 	 Men han vendte sig om og talte strengt til dem og sa: I vet ikke av hvad ånd I er.


Qabolo de Una Awi muri yasinoto magena itagi, de ona asa yamake o keledai ma ngopa yapilikuka manga tahu ma simaka de o ngeko ma dateka. So ona yasose o keledai ma bobiliku magena. 	 Og de gikk avsted, og fant folen bundet ved døren utenfor på gaten og løste den.


Ona magegenaka o Gikimoi wasingangasu, la Awi demo kiaka ona isingongangasu magena ma meta gena ona kawa, duma ma ngale ngini manenaka gena inileleani. De Awi demo isingongangasu magena, o orasi manena naga asa inisingangasu nginika, ma orasi Awi sosulo-sosulo o habari qaloloha isihabari gena, de o Gurumi Qatetebi Awi kuasa gena o Gikimoino. Awi laha winisidudumu nginika, magena o bi malaikat lo manga dupa foloi qaputuru la tanu yatailako. 	 for det blev dem åpenbaret at de ikke tjente sig selv, men oss, med dette som nu er blitt kunngjort ved dem som har forkynt eder evangeliet ved den Hellige Ånd, som blev sendt fra himmelen - dette som englene attrår å skue inn i.


Ma dongoho magena o Yahudika ma nyawa moi o Aleksandriano, awi ronga o Apolos, una o Efesuska de wahino. Una wocawaro de ma ngale o kia naga isilelefo o Gikimoi Awi Jaji ma Buku ma rabaka gena wopade wosibicara, 	 Men det var en jøde ved navn Apollos, født i Aleksandria, en vel talende mann, som kom til Efesus; han var sterk i skriftene.


Kagena de ona itagi so yahika o ngeko ma soaka, de o Kirene ma nyawa moi, awi ronga o Simon, wimake de wigegego o Yesus Awi sangahadi wamoku. 	 Men mens de var på veien, traff de en mann fra Kyrene ved navn Simon; ham tvang de til å bære hans kors.


"O Gikimoi wopareta gena, posiade-ade imatero maro o kolano moi kanaga waaka awi ngopa yanau moi awi kawi ma rarame. 	 Himlenes rike er å ligne med en konge som gjorde bryllup for sin sønn.


Ngaroko komagena, duma kanaga ngini nimuruo naga niholu niopiricaya." Komagena o Yesus wobicara, sababu ma nonomasi Una womanara de wanako, igogou done nagoona Awi demo iholu yopiricaya de lo kanaga wimoi done Una Awi lawangika wisiija. 	 Men det er nogen av eder som ikke tror. For Jesus visste fra først av hvem det var som ikke trodde, og hvem det var som skulde forråde ham.


Nako o nyawa kanaga o bobita magena yamoteka so o Gikimoi Awi jaji wosiganapu onaka, so upa de o sababu magegena so Una wojaji ma ngale Awi jaji magena yamake. Mutuwade upa ma sababu o Gikimoi Awi bobita gena o Abraham wamoteka so o Gikimoi Awi jaji unaka gena wosiganapu, duma ma sababu Una Awi laha asa wodupa wosidumu o nyawaka. 	 For får en arven ved lov, da får en den ikke lenger ved løfte; men Gud har gitt Abraham den ved løfte.


de wogolo ifoloi Unaka, "Baba, ai ngopa o ngopeqeka moi tomisiboboso ami siri qatubuso poli. Tanu nahino noimote de hiti nomipaqa, la ami siri qatotubuso magenena itogu la upa mosone." 	 og han bad ham meget og sa: Min datter ligger på det siste; kom og legg dine hender på henne, så hun må bli frelst og leve!


Sababu Awi laha ilamo o nyawaka, so wahirika. Upa potemo o moi-moi qaloloha yaaka so wahiri. Magena iterowa. Nakoso wahiri de ma ngeko komagena gena, to Una Awi laha onaka asa idadi kawa. 	 men er det av nåde, da er det ikke mere av gjerninger, ellers blir nåden ikke mere nåde.


Hika niosininga o bi namo wogo gena. Maena gena idatowa, iutuwa, de lo ma pola eko ma tahu lo ihiwa. Ngaroko komagena, o Gikimoi gena kanaga so o ino lo wahike onaka. Duma ngini nia oho to Una Awi simaka gena ifoloi niqoku de o bi namo ma oho, de Una lo asa ngini winipalihara ifoloi qaloha de o bi namo wapalihara. 	 Gi akt på ravnene: de hverken sår eller høster, de har ikke matbod eller lade, og Gud før dem allikevel. Hvor meget mere er ikke I enn fuglene!


So maro ngone o gogobu inangodu kanaga ma Kristus powisigise, komagena lo o ngopeqeka moi bilasu ma roka modupa mowisigise. 	 Men likesom menigheten underordner sig under Kristus, således skal også hustruene underordne sig under sine menn i alle ting.


So ngaroko ai dorou gena ilamo, duma nanga Jou Gikimoi Awi laha foloi ilamo ngohika, sidago o orasi manena ngohi o Yesus Kristus towipiricaya qaboloka. De idodooha Una o bi nyawaka wadodara, komagena ngohi lo o bi nyawa tadodara. 	 og vår Herres nåde blev overvettes stor med tro og kjærlighet i Kristus Jesus.


De ona itemo, "Ilaha! Kanaga ma deka o taungu moruha de butanga o nyawa imanara asa o Gikimoi Awi Tahu manena isigoko. De Ngona gena nobicara de notemo, ngaroko o tahu magena yabiauka, duma ma deka ka cawali o wange saange de Ngona aku nosigoko kali." 	 Da sa jødene: I seks og firti år har det vært bygget på dette tempel, og du vil gjenreise det på tre dager?


"Bilasu o surati moi nalefo kali de nosidingo o gogobu o Pergamuska de to ona manga bobaretaka notemo: Ngohi manena de Ai sumarangi moi gena ma doto sinotoka. De o demo manena gena Ngohi tinisingangasu nginika. 	 Og skriv til engelen for menigheten i Pergamum: Dette sier han som har det tveeggede skarpe sverd:


De to Ngohi Ai demo qangodu manena tinisingangasu nginika ma orasi Ngohi dede ngini kanenasi. 	 Dette har jeg talt til eder mens jeg var hos eder;


Komagena so ngini magena bilasu o dorou ma pareta gena niaholu de niodupa kawa. Upa sidago nia dupa moi-moi qatotorou gena niaakali. 	 La derfor ikke synden herske i eders dødelige legeme, så I lyder dets lyster;


Bilasu nimasirese o bicara de ma faida ihiwa. O nyawa manga bicara maro komagena ona o kiawa yanako. Ngona nanako de to ona manga bicara moi-moi magena ma duuruka ona imatekekangamo. 	 Og vis fra dig de dårlige og uforstandige stridsspørsmål, for du vet at de føder strid!


Komagena lo nakoso o susa de o sangisara qangodu Ngohi tododedemoka la idadi gena, nianako Ai hino ma orasi he idumuka. 	 således skal også I, når I ser dette skje, vite at han er nær for døren.


Duma ngini lo niise de niakelelo masirete o Efesus ma nyawaka de sidago lo o Asia ma daera ma sigilolino o Paulus gena wasibicara qaboloka, de wotemo o bi seri o nyawa manga gia isiaaka gena o giki qasowo. Kodo! O Paulus awi demo gena ona yangodu yopiricayaka. 	 og I ser og hører at ikke bare i Efesus, men i næsten hele Asia har denne Paulus ved sine overtalelser forført en stor hop, idet han sier at de ikke er guder de som arbeides med hendene.


Iqomaka ngohi lo o bi nyawa yopipiricaya o Yesus Awi dodotoka, bai yanau de lo o ngopeqeka, ngohi tapiliku de tarate de o buika tasingosaka, so ona magena ngohi tasangisara qatubuso sidago lo yamuruo naga ngohi tatooma. 	 jeg forfulgte Guds vei til døden, bandt og kastet i fengsel både menn og kvinner,


De kagena manga sidongirabaka lo o Farisika ma nyawa yamuruo naga lo yasusulo o Yohaneska. 	 Og de som var utsendt, var fariseere,


Igogou, maro Ngohi o Nyawa ma Duhutu taaka, komagena ngini lo bilasu niaaka. Ngohi tahino la ma ngale Ngohi ileleani gena hiwa, duma Ngohi tahino ma ngale o nyawa taleleani. Komagena lo Ai oho tahike ma ngale o nyawa yadadala manga dorou ma ija, so manga dorou aku tatupu." 	 for Menneskesønnen er heller ikke kommet for å la sig tjene, men for selv å tjene og gi sitt liv til en løsepenge for mange.


Kagena de yangodu wabicara qaboloka, de o kota ma sekretaris una wasulo la o nyawa yadadala imatotolomu magena imabiau de iliho moi-moi to ona manga tahuka. 	 Ved å tale så fikk han forsamlingen til å gå sin vei.


Ngaroko komagena, done ma orasika Awi Gurumi magegena wahino, o dodoto itotiai ma ngale o Gikimoi gena asa winisingangasu de winisidumu nginika. Upa Awi Gurumi ma demo masirete de magena winidedemo, duma o kia naga Ai Baba wodedemo de Awi Gurumi woiiseka, magena winidedemoli de lo winisingangasu nginika o kia naga done o orasi ma simaka asa idadi. 	 men når han, sannhetens Ånd, kommer, skal han veilede eder til hele sannheten; for han skal ikke tale av sig selv, men det som han hører, skal han tale, og de tilkommende ting skal han forkynne eder.


Ma orasi magena o puji ma tahu ma rabaka o nyawa wikokitoka moi de una womatoore wotemo o Yesuska, 	 Og det var i deres synagoge en mann med en uren ånd, og han ropte:


Mamoi-mamoi o nyawa manga simaka de ngini nia ronga ma dorou yogaka de lo inisisangisara. Komagena lo ma orasi ngini nimuruo naga nia dodiao lo yasangisaraka de manga susa magena lo niamoku. 	 idet I dels blev til et skuespill ved hån og trengsler, dels led med dem som hadde det således.


Sababu mia sumbayang nanga Baba Gikimoika gena, ma rabaka minisosininga idodooha ma ngale ngini nia gogoho, ena gena ngini igogou niwipiricayaka so nimanara nikaeli o nyawa niariwo maro niadodara onaka, de lo o sangisara niamoku sababu niongongano nanga Jou Yesus Kristus done asa wahino kali. 	 idet vi uavlatelig minnes eders virksomhet i troen og arbeid i kjærligheten og tålmod i håpet på vår Herre Jesus Kristus for vår Guds og Faders åsyn,


Komagena lo o Melkisedek foloisi wolamo de o bi imam o Lewi awi ngopa de awi danoku. Nakoso o bi imam la kanaga o nyawa manga gimina mogiowo gena o gimina moi yamake, de ona magena lo ka o nyawa so done asa isone. Duma maro o kia naga isilelefo o Gikimoi Awi Jaji ma Buku ma rabaka, o Melkisedek la kanaga o Abraham awi gimina ma mogiowoka gena wamake, una magena asa wosonewa duma ka woohosi. 	 Og her er det dødelige mennesker som tar tiende, men der en som har det vidnesbyrd at han lever.


Nagala o nyawa kanaga itemoli, "De nakoso ngohi itodamatoko, de ai gogoho maro komagena aku isikelelo idodooha o dodoto ma ngale o Gikimoi gena itotiai sidago lo o nyawa Una wisimulia. Mutuwade Una magena bilasu ngohi woisisala kawa de woifanggali kawa de o dorou." 	 Ja, men dersom Guds sanndruhet ved min løgn åpenbarte sig rikelig til hans ære, hvorfor blir da jeg enda dømt som en synder?


O Lidaka de o Saron ma soaka ma kawasa yadala iwikelelo o Eneas, so yangodu o Jou iwipiricayaka. 	 og alle som bodde i Lydda og Saron, så ham, og de omvendte sig til Herren.


O nyawa yadadala imatolomuno o Pilatuska, de o Pilatus wasisano onaka, "Ngini nimode ngohi naguuna towipalako nginika. O Barabas, eko o Yesus iwiaso lo ma Kristus." 	 Da de nu var samlet, sa Pilatus til dem: Hvem vil I jeg skal gi eder fri, Barabbas eller Jesus, som de kaller Messias?


De lo iqomaka ma nabi Yesaya wobarani walelefo ma Gikimoi Awi demo gena itemo, "O Yahudika yasowo ngaroko idupawa Ngohi isininga, duma Ngohi aku iqehe qaloha. De ngaroko idupawa Ngohi isigolo, duma tomasimane onaka." 	 og Esaias våger sig til å si: Jeg blev funnet av dem som ikke søkte mig; jeg åpenbarte mig for dem som ikke spurte efter mig;


De o oho ka sidutu ikakali magena ma ngale ona gena aku ininako igogou Ngona o Gikimoi nomatetengo, de lo inako Ngohi gena o Yesus Kristus Ngona noisusuloka so tahino. 	 og dette er det evige liv at de kjenner dig, den eneste sanne Gud, og ham du utsendte, Jesus Kristus.


Ngohi ai edekati gena ngaroko ma ngale o hali magegena ngini nianakoka de lo o dodoto itotiai inidodoto gena nimasigocoho qaputuruka, duma tinidedemoli bilasu o hali magena niososininga. 	 Derfor vil jeg alltid komme til å minne eder om dette, enda I vet det og er grunnfestet i sannheten, som er hos eder;


Gila-gila o nyawa icocawaro ona magena iwosa o tahu ma rabaka, de wikelelo o ngopa Una magena ma awa mowitotino. Kagena de ona ibukuku de manga suba yatide Unaka. Qabolo de manga borua yapelenga so o guraci, o manyanyi, de o bi gososo qabobou gena iwihike maro idadi manga suba ma nonako moi Unaka. 	 Og de gikk inn i huset og så barnet med Maria, dets mor, og de falt ned og tilbad det, og oplot sine gjemmer og bar frem gaver til det: gull og røkelse og myrra.


De lo ngini o nyawa moi lo nakoso kanaga o sala yodupa yaaka, de igogou ona manga sala magena asa o Gikimoi wafanggali de o dorou, sababu Awi fanggali gena upa o nyawa moi wasiguui de o nyawa moili wasitubuso, duma magena ka imatero. 	 for den som gjør urett, skal få igjen den urett han gjorde, og det blir ikke gjort forskjell på folk.


O Gikimoi wisulo ma Ngopa womatengo la Una wahino de o dunia ma rabaka wogoge ma ngale wosone, la ngone inangodu aku pamake o oho ka sidutu ikakali. Komagena ma lamo o Gikimoi wonasikelelo ngoneka igogou Una wonadodara. 	 Ved dette er Guds kjærlighet åpenbaret iblandt oss at Gud har sendt sin Sønn, den enbårne, til verden, forat vi skal leve ved ham.


Qabolo de womakiliho so womikelelo o ngopeqeka muna magenaka, de wotemo o Simonka, "Ngona nomisininga o ngopeqeka manena. Kangano Ngohi totulu ani tahuka, de ngaroko nanga biasa, duma ngona o ake nosidailakowa la Ai qohu tatiodo. Duma muna manena Ai qohu matiodo de to muna ami kongo de ami hutu lo mosiese la mosidudu. 	 Og han vendte sig mot kvinnen og sa til Simon: Ser du denne kvinne? Jeg kom inn i ditt hus, du gav mig ikke vann til mine føtter, men hun vætte mine føtter med sine tårer og tørket dem med sitt hår;


O demo ma duuruka manena, gena o nyawa inangodu bilasu paqehe qaloha: "Nakoso o nyawa la yodupa yoleleani maro o nyawa ipipiricaya manga bobareta moi, o manara yodudupa gena kanaga o manara moi ma faida foloisi ilamo." 	 Det er et troverdig ord: Om nogen attrår et tilsyns-embede, da har han lyst til en god gjerning.


Kagena de Una wosano, "Kagena naga de nia maru. Hika nitagili o nyawa yadadalaka niatailako." So ona yatailakoka de yotemo, "De maena, duma cawali o roti ngai motoha de lo o nao ngai sinoto." 	 Men han sa til dem: Hvor mange brød har I? Gå bort og se efter! Og da de hadde sett efter, sa de: Fem, og to fisker.


Nakoso o nyawa nagoona la yamotewa maro o kia ma nabi wotetemo magena, ona magena o Gikimoi asa Awi nyawa ma dongirabano wasisupu de wasisa.' 	 og det skal skje: Hver sjel som ikke hører denne profet, skal utryddes av folket.


De ma sababu nanga Jou Yesus Kristus Awi manara nginika, so o kia bato nia oho ma rabaka hika ngini salalu nia sukuru niatide o Baba Gikimoika. 	 og alltid sier Gud og Faderen takk for alle ting i vår Herre Jesu Kristi navn,


O wange eko o putu lo o talaka de o diaruka womatotoore de o teto wacoho de womasisisika la womaqabo. 	 og han var alltid, natt og dag, i gravene og på fjellene og skrek og slo sig selv med stener.


Upa bai! Idadiwa, nakoso ngini nimatekekitinga komagena, maro ma Kristus gena niwitepi-tepika. Asitagala! Bilasu nimasininga kasi. Nakoso nitemo komagena, de ma ngale ngohi, Paulus gena, maro nia dagali moi so isidasangahadika eko lo de o ake nisiosi la nidadi to ngohi masirete ai nyawa imomote. Komagena upa bai! 	 Er Kristus blitt delt? var det Paulus som blev korsfestet for eder, eller var det til Paulus' navn I blev døpt?


Ona imapoputuru yohoru bai! Ona yohoru nagala manga gaku o kilo motoha eko butangaka. Ato wikelelo, eh, o Yesus wahino o ake ma qokuko wotagi, wameta manga deruno he wadumu de ona yamodo so imasidotirineku. 	 Da de nu hadde rodd en fem og tyve eller tretti stadier, ser de Jesus gå på sjøen og komme nær til båten, og de blev redde.


Manga lako yatawi, so ato imatodoka so yanano o nyawa yasinoto magena lo yahiwaka, ka cawali o Yesus womatengoka. 	 Og med ett, da de så sig om, så de ikke lenger nogen hos sig uten Jesus alene.


Ngaroko ngini nia sininga iruwahe so niamalo isusa gena, qadoohawa. Sababu ngini nia siningaka salalu ka o bi moi-moi idadala nisosininga, duma to ngini nia umuru gena ka o putu moi lo nidogo niaakuwa. 	 Og hvem av eder kan med all sin bekymring legge en alen til sin livslengde?


Sababu Una nako o dorou wafanggali de o sangisara magena, itiai de itero. Muna ami sundali ifofoloi gena de o bi nyawa o duniaka o nyafusu ma dorou magaka, to muna magena ami dorou asa Una de o sangisara wosifanggali qaboloka. De to muna ami dorou ma ngale to Una Awi sosulo-sosulo matotoomaka, so muna magenena asa Una womisangisara qaboloka. 	 for sanne og rettferdige er hans dommer; han har dømt den store skjøge, hun som ødela jorden med sitt horelevnet, og han har krevd sine tjeneres blod av hennes hånd.


Ngaroko, o demo manena yadahe o bi roka yangoduka. O bi roka bilasu ma peqeka womidodara imatero maro de awi rohe masirete wododara, de lo ma peqeka bilasu ma roka gena mowihoromati. 	 Dog, også I skal elske, enhver sin hustru som sig selv, og hustruen skal ha ærefrykt for sin mann.


Sababu de o Gikimoi Awi kuasa ma roriwo so o Paulus aku waaka o nonako ilalamo de ifoloi iqoku so yohairani. 	 Og usedvanlige kraftgjerninger gjorde Gud ved Paulus' hender,


De lo ngini tinisingangasu igogouli, nako ngini nia sidongirabaka nisinoto bato o kia o dunia manenaka nimafakati de nigolo o Gikimoika, Ai Baba o sorogaka, gena ma ngale nia gogolo igogou Una asa womanara. 	 Atter sier jeg eder: Alt det to av eder på jorden blir enige om å bede om, det skal gis dem av min Fader i himmelen.


Kagena de wotemo, "O ino eko nia maru magena niaahono kanena." 	 Men han sa: Hent dem hit til mig!


Ato itangi de o ili moi yoise o sorogaku itemo, "Ngona manena to Ngohi Ai Ngopa tonidododara. De Ngona gena Ngohi tonidupa." 	 Og det kom en røst fra himmelen: Du er min Sønn, den elskede; i dig har jeg velbehag.


So o orasi magegena nako o bi nyawa itemo nginika, 'Niakelelo, o Salamati ma Kolano kanena naga!' de ma somoa itemo 'Hiwa, kadoke naga!' upa lo niapiricaya o nyawa ona magena. 	 Om nogen da sier til eder: Se, her er Messias, eller der, da skal I ikke tro det.


La ona yasinoto igogou yotagi o Yesuska, de widedemo Unaka itemo, "Baba, o Yohanes womisuloka la minisano Ngonaka, idodooha Ngona gena igogou o Salamati ma Kolano ngomi miwidodamaha, kiaka o Gikimoi womijajajika, eko ngomi bilasu o nyawa ma somoa moili miwidamaha." 	 Mennene kom da til ham og sa: Døperen Johannes har sendt oss til dig og lar si: Er du den som skal komme, eller skal vi vente en annen?


"Ngini ningodu nianako gena iqoqomaka kanaga nia dodotoka asa itemo maro komanena, 'O lako so ma dagali o lako, o ingi so ma dagali o ingi.' 	 I har hørt at det er sagt: Øie for øie, og tann for tann!


Ma orasi o nyawa yasinoto magena imasidailako imajobo, de o Petrus wotemo o Yesuska, "Baba Guru, qaloha bai nakoso ngone lo ngo kanena, so o dadaru ngai saange miaaka, ngai moi to Ngona, ngai moi to Musa, de ngai moi lo to Elia." (Patotiai gena o Petrus wanakowa o kia bilasu una wosibicara.) 	 Og det skjedde da de skiltes fra ham, da sa Peter til Jesus: Mester! det er godt at vi er her; la oss gjøre tre boliger, en til dig, og en til Moses, og en til Elias! - han visste ikke hvad han sa.


De lo ngone maro dede ma Kristus pomatekesikosone, so ngone lo popiricaya igogou done asa kanaga dede Una pomatekesikooho. 	 Men er vi død med Kristus, da tror vi at vi også skal leve med ham,


Sababu ngini nia sidongirabaka ma binuka nitemo, "Ngohi o Paulus towimote," de ma binukali nitemo, "Ngohi o Apolos towimote." De to ngini nia gogoho komagena nisikelelo igogou ngini gena niaakasi imatero maro o nyawa ona magena ka cawali manga sininga ma dupa gena yamote de yaaka. 	 For når en sier: Jeg holder mig til Paulus, og en annen: Jeg til Apollos, er I da ikke mennesker?


Qabolo de Una o segel ma sinoto asa waraca kali. Waraca kali de ngohi toise o dodadi ngai iha magena ma sinotoka itemo, "Nahino nosupu!" 	 Og da det åpnet det annet segl, hørte jeg det annet livsvesen si: Kom!


Ngohi tanakoka o bi moi-moi gena ngini asa niaakaka. Ngaroko ngini gena nia buturu ka ma cunu, duma to Ngohi Ai dodoto gena niiseka, de Ngohi nimoteka, de lo nidongosa waasi. He! Tanu niakelelo! Kanaga nia simaka o ngeko moi Ngohi tinibelengaka, la ma ngale Ai manara aku ngini niaaka de magena o nyawa moi lo yaakuwa yafati. 	 Jeg vet om dine gjerninger; se, jeg har satt foran dig en åpnet dør, og ingen kan lukke den til; for du har liten styrke, og har dog tatt vare på mitt ord og ikke fornektet mitt navn.


Mutuwade magegena so ona yahino o Petrus de o Yohanes yatago de o buika yasingosaka, de sababu qaputuka, so kagena yasidodogusi o putu moi ma bati ma goginitano. 	 og de la hånd på dem og satte dem i fengsel til den næste dag; for det var alt aften.


Orasi magena de o Yesus wakelelo o nyawa yadadala yahino iwisidolomu, de Una wodusu o toka magenaka wotemo, "He, toka wisitotopongo de wisimumusu! Ngohi tonisulo nosupu o ngopa manenano, de upa lo nokahinoli." 	 Men da Jesus så at folket løp til, truet han den urene ånd og sa til den: Du målløse og døve ånd! jeg byder dig: Far ut av ham, og far aldri mere inn i ham!


Foloi qaloha nia manara gena o nyawa moi lo upa yanako, ka cawali nia Baba o sorogaka wanako. To ngini nia gogoho o nyawa yananakowa gena Una wakelelo, de asa ngini winifanggali." 	 forat din almisse kan være i lønndom, og din Fader, som ser i lønndom, han skal lønne dig i det åpenbare.


Qangodu magena o Yesus wodoto qaboloka, de o Galilea ma tonaka de Una wotagi wakahika o Yudea ma daeraka o Yordan ma Selera ma sonongaka. 	 Og det skjedde da Jesus hadde endt denne tale, da drog han bort fra Galilea og kom til Judeas landemerker på hin side Jordan.


O bi Yahudika ma nyawa inako yangodu, ma orasi ai dokuka togoge de lo o Yerusalemka gena, idodooha to ngohi ai oho iqoqomaka ma orasi ngohi ka tomagohiduurusi. 	 Mitt liv fra ungdommen av, som jeg fra første stund har levd iblandt mitt folk og i Jerusalem, kjenner alle jøder,


De Ai Baba Awi dupa gena o nyawa nagoona bato woihihike Ngohika la ipiricayaka, moi lo yaakuwa yasisa, duma ma orasi o dunia ma dodoguka ona yangodu asa tasimomi de tasioho kali. 	 og dette er hans vilje som har sendt mig, at jeg ikke skal miste noget av alt det han har gitt mig, men opreise det på den ytterste dag.


Ma ngale o Yahudika ma bi nyawa manga piricaya iqoqomaka, so o Laut Merah gena asa itola so itagi yakahika, ka imatero maro o tona qaduduka yamote. Duma o Mesirka ma nyawa, ma orasi ona kanaga itolasi, de yangodu yalutu o teo ma rabaku. 	 Ved tro gikk de gjennem det Røde Hav som over tørt land; men da egypterne prøvde på det, druknet de.


Duma o nyawa isosoneka la o Gikimoi wahiri itiaika bilasu o orasi ma simaka o dunia qamomuaneka de ioho kali, ona magena he ikawi kawa. 	 men de som aktes verdige til å få del i hin verden og i opstandelsen fra de døde, de hverken tar til ekte eller gis til ekte;


De o nyawa la kanaga isidogosa manga oho o dunia manenaka yasari, ona magena bilasu upa yosininga cawali manga oho magena. Sababu itekawa de o dunia o orasi manena asa isisa. 	 og de som bruker verden, som de som ikke bruker den; for denne verdens skikkelse forgår.


De ona bilasu o nyawa ma somoa moi lo upa yasibicara qatorou de upa lo imakangamo. Duma ona bilasu de manga sabari ilamo la o bi nyawa yadodara de lo bilasu o orasi isigeto-geto manga sininga qamuuqu o bi nyawaka. 	 ikke å spotte nogen, ikke å være stridslystne, men milde, og vise all saktmodighet mot alle mennesker.


Ngini bilasu niosininga ma ngale o Abraham una magena kanaga o Gikimoi Awi Jaji ma Bukuka isilelefo itemo, "O Abraham una magena o Jou wipiricayaka, so o Jou wotemo o Abraham gena awi sininga itiai Unaka." 	 Likesom Abraham trodde Gud, og det blev regnet ham til rettferdighet.


Hika niakelelo o kia naga moi ifoloi ilamo gena, ka cawali o habari ma ngale ma Kristus gena niamote. La bai ngohi kanaga nginika bai ngohi ihiwa gena, qadoohawa. Ngohi asa tanako ngini gena nia sininga ka ka moi nimasigocohosi maro o bolu moi, so o nyawa o habari qaloloha yahoholu gena upa ona magena niamaha-maha, ma ngale ngini upa sidago nibaja de o habari qaloloha niopiricaya kawa. 	 Bare før eders liv således som verdig er for Kristi evangelium, forat jeg, enten jeg kommer og ser eder, eller jeg er fraværende, må få høre om eder at I står fast i én Ånd, så I med én sjel kjemper sammen for troen på evangeliet


So kagena de Una womasidate onaka, de watemo, "O kuasa o sorogaka de lo o duniaka gena qangodu ihike Ngohika. 	 Og Jesus trådte frem, talte til dem og sa: Mig er gitt all makt i himmel og på jord;


Sababu to ngini nia oho ma rabaka o kia ilangi asa idadi, magena lo akuwa nianako. Sababu ngone inangodu nanga oho asa iteka eko idumu, magena lo akuwa panako. De lo nanga oho gena igogou asa itekawa, imatero de o ake ma sangu pakelelo duma cai-cai asa qasisaka so he pakelelo kawa. 	 I som ikke vet hvad som skal hende imorgen! For hvad er eders liv? I er jo en røk som viser sig en liten stund og så blir borte!


sababu kagena o nyawa ngini niduhuduwa. Duma Ngohi gena igogou iduhudu, sababu Ngohi manena Ai ngale gena igogou o nyawa manga manara qatotorou gena tasitobio. 	 Verden kan ikke hate eder; men mig hater den fordi jeg vidner om den at dens gjerninger er onde.


So, igogou, kanaga nia ngongano ilamo komagena, so bilasu ngini gena nia sininga ma rabaka nisidailako qaboloka de lo nia sininga de nia rohe ma nyafusu gena niapareta qaloha. La ngini asa niongongano igogou-gogou o Gikimoi Awi laha asa winisidudumu nginika, ma orasika o Yesus Kristus womasimane o duniaka gena wahino kali. 	 Derfor, omgjord eders sinns lender, vær edrue, og sett eders håp fullt og fast til den nåde som blir eder til del i Jesu Kristi åpenbarelse!


Nakoso ona manga piricaya yodongosaka, ngaroko o bi moi-moi qangodu gena yanakoka, ka idadiwa ona magena yariwo la imakiliho manga dorou gena imatoba de imatoduba kali. Ce! Sababu maro komagena ona o Gikimoi ma Ngopa gena iwisidasangahadi kali, de lo o nyawa manga simaka iwisimaqe. 	 da de på ny korsfester Guds Sønn for sig og gjør ham til spott.


O ade-ade wosibicara qabolo o deru ma rabaka so imaqa-maqa, de o Yesus wasigaro Awi muri-muri, "Hino la ngone pomasisihito o talaga ma sonongaka." 	 Og samme dag, da det var blitt aften, sa han til dem: La oss fare over til hin side!


Duma o Yesus wogiise manga demo-demo magena de Una wosango wotemo, "O nyawa yapoputuru upa he ma dokterka yahino, cawali ka o nyawa yasisiri. 	 Men da Jesus hørte det, sa han: De friske trenger ikke til læge, men de som har ondt.


So itemo, "Igogou! Ma Kolano wahino de o Jou Awi ronga. So tanu Una magenaka o Gikimoi Awi laha wisicatu. Hino powigiliri o Gikimoi Wikukuruye, sababu Una Awi sininga qaloha ngoneka!" 	 Velsignet være kongen som kommer i Herrens navn! Fred i himmelen, og ære i det høieste!


Duma ngohi tamakewa una manena o dorou moi lo waaka sidago una bilasu iwitooma. Sababu una masirete wogolo ngohika la towisidingo ma Kaisar Romaka la una asa iwitailako, so komagena ngohi tositatapuka asa una wotagi. 	 Men da jeg kom efter at han ikke har gjort noget som fortjener døden, og da han også selv innanket sin sak for keiseren, satte jeg mig fore å sende ham dit.


Itekawa, de igogou ma peqeka gena asa moroheka. So ma deka he o ngoosa motoha gena o tahu ma rabano lo mosupuwa, de motemo, 	 Men efter disse dager blev hans hustru Elisabet fruktsommelig, og hun trakk sig tilbake i ensomhet i fem måneder, og sa:


Itekawa, de ona imasidiado o riho moi ma ronga o Sahe ma Papala ma Riho, so kagena de gila-gila ona wisidasangahadi. De o orasi magena kanagali o nyawa ma dorou yasinoto gena yasidasangahadi ka o wange moi, so moi Una Awi girinaka de moili Awi gubalika. 	 Og da de var kommet til det sted som kalles Hodeskallen, korsfestet de der både ham og ugjerningsmennene, den ene på hans høire og den andre på hans venstre side.


O gisisi ma binuka itutura o tona qatetetoka ioho duma qamalaika, gena imatero bato o nyawa yoise o habari qaloloha de gila-gila yaqehe de manga sininga isosanangi. 	 Men den som blev sådd på stengrunn, det er den som hører ordet og straks tar imot det med glede;


Duma o roriri una magena wosano wotemo, "Ce! Ma ngeko idodooha so ona yalamoka de aku yasibuo kali. De ma ngeko idodooha aku ona iliho kali to ona manga awa ami poko ma rabaka la yasibuo kali." 	 Nikodemus sier til ham: Hvorledes kan et menneske fødes når han er gammel? kan han vel annen gang komme inn i sin mors liv og fødes?


So ngohi asa tosulo la Una ka wingangapo, qabolo de bilasu Una towipalako." 	 Derfor vil jeg refse ham og så gi ham fri.


So ma orasika o Yohanes una wikelelo o Yesus wotagi wokahino onano, de wobicara awi dodiao yasinoto magenaka wotemo, "He! Una magenaka niwinano. Una magena o Gikimoi Awi Duba ma Goho." 	 og han så Jesus som kom gående, og sa: Se der Guds lam!


De kagena ona iwingaho wisikahika o tahu magenaka, duma yaado ma ngute-nguteka, de kagena bilasu o Paulus o prajuritka witide, sababu o nyawa iroruwahe ona yodupa gena ka witooma. 	 Da han nu kom til trappene, blev det slik at han måtte bæres av krigsfolket, så voldsom var hopen;


"Ngini nianakoka midirika de o Paskah ma Wange ma Rarame imasidiado. O orasi magena de Ngohi o Nyawa ma Duhutu manena asa isidoa la isangahadi." 	 I vet at om to dager er det påske, og da skal Menneskesønnen overgis til å korsfestes.


So kagena de una o nyawa yadadala manga sininga wosimote so o Barabas wisisupu de wihike onaka. De una wasulo awi prajurit-prajuritka ma ngale o Yesus wingangapo, qabolo de gila-gila Una wisidoa onaka la iwisidasangahadi. 	 Da gav han dem Barabbas fri; men Jesus lot han hudstryke og overgav ham til å korsfestes.


Qadoohaso sidago ka una womatengo gena womakiliho awi sukuru watide o Gikimoika. Pei! Una manena o Yahudika ma nyawa wisowo bai!" 	 Fantes det ingen som vendte tilbake for å gi Gud ære uten denne fremmede?


De o wange muruo naga o Paulus de o Barnabas ona lo o Antiokhiaka igogogesi. Kagena ona de o bi nyawa yadadala ma somoali yadoto de yasihabari o habari ma ngale o Jou Yesus. 	 Men Paulus og Barnabas blev i Antiokia, og de lærte og forkynte Herrens ord ved evangeliet sammen med mange andre.


Sababu, nakoso o Gikimoi wodupa de asa ifoloisi qaloha ma ngale o loha niaaka so nisangisaraka. Upa sidago o dorou niaaka so nisangisarali. 	 For det er bedre, om så er Guds vilje, å lide når en gjør godt, enn når en gjør ondt.


Ai dodiao nipipiricaya, ngone manena nakoso de o Yesus Kristus pomarimoika, de o Gikimoi asa upa wonafanggali de o dorou, duma wotemo nanga sininga itiai Unaka. 	 Så er det da ingen fordømmelse for dem som er i Kristus Jesus;


Una wosango wotemo, "Iteroka, ngona nanano gena o tahu magena ilamo de qaloha. Duma done o tahu-tahu magena ma teto o ngai moi lo asa imalapangawa de o teto ma somoa, sababu qangodu magena asa iruba de ituraba." 	 Og Jesus sa til ham: Ser du disse store bygninger? Det skal ikke levnes sten på sten som ikke skal brytes ned.


Sababu o Gikimoi wosiganapuka to Una Awi demo, gena Awi Jaji ma Buku ma rabaka itemo, "O nyawa de manga cawaro de manga sihoda, ona magena done Ngohi tafati de tasisa." 	 for det er skrevet: Jeg vil ødelegge de vises visdom, og de forstandiges forstand vil jeg gjøre til intet.


Ngini gena niatahewa de nianakowa o ngeko kia foloisi qaloha nginika. Igogou, Una magena ka o nyawa womatengo de lebelaha ka o nyawa moi wosone la ngone o Yahudika ma nyawa inangodu upa he inasisa." 	 I forstår ingenting, heller ikke tenker I på at det er til gagn for eder at ett menneske dør for folket og ikke hele folket går til grunne.


Sababu igogou ma orasi magena asa idadi de imaaka o sangisara gena pakokelelo waasi, ka ma solano o dunia isidadi sidago o orasi manena de lo o orasi ma simaka asa idadi-dadi kawa. 	 for da skal det være så stor en trengsel som ikke har vært fra verdens begynnelse inntil nu, og heller ikke skal bli.


Upa ma ngale ona inisitoku nginika la nimaaka maro to ona manga tuangi wilalamo moi wokokuasa onaka, duma manga sidongirabaka o moi-moi niaaka gena ma ngale niasikelelo la ona lo bilasu yamote maro o kia ngini niaaka. 	 heller ikke som de som vil herske over sine menigheter, men således at I blir mønster for hjorden;


Kagena o Gikimoi Awi bobita ma buku o Musa wosilelefoka de o nabi manga buku yabaca qaboloka, de o puji ma tahu ma roriri isulo so o nyawa yagolo o Paulus de o Barnabaska itemo, "O gianongoru o Israelka ma nyawa, nakoso kanaga de nia dupaka o bi nyawa manena niasiduduga, de hino la ngini ona manena niadoto." 	 Efter oplesningen av loven og profetene sendte da synagoge-forstanderne bud til dem og sa: Brødre! har I noget formaningsord til folket, så tal!


Ngaroko, ngini komagenawa. Duma ngini masirete lo o sala niagaka de lo niasirugi nia dodiao ipipiricayaka. 	 Men I gjør urett og skade, og det mot brødre!


So manga sininga magena una wosimote o Yesus iwisidasangahadi. 	 Så felte da Pilatus den dom at det skulde skje som de krevde;


de lo wanako igogou-gogou o kia naga o Gikimoi wojajaji magena lo waaku ka waaka. 	 og var fullt viss på at det han hadde lovt, det var han også mektig til å gjøre.


O gogoho kia naga ngini niodupa la o nyawa yaaka nginika, maro komagena lo ngini bilasu niaaka onaka. 	 Og som I vil at menneskene skal gjøre imot eder, så skal og I gjøre imot dem.


Ma ngale yangodu manga manara wahiri komagena, so o nyawa iqomaka isosone ona magena lo o habari qaloloha yasihabarika la yoiseka. Sababu ma ngale ona magena lo ngaroko maro o Gikimoi Awi fanggali o nyawa yangoduka so isoneka, duma o nyawa ona magena de Awi Gurumi ma kuasa lo aku ioho ka sidutu ikakali, maro Una wodupa. 	 For derfor blev evangeliet forkynt også for døde at de visstnok skulde dømmes som mennesker i kjødet, men leve således som Gud i ånden.


De ani ngopa gena de o ngopeqeka isusundali so ani kaya wamataka, duma awadede, ma orasi woliho de ngona asa o sapi ma ngopa qasasaki moi natola unaka.' 	 men da denne din sønn kom, han som har ett op din eiendom sammen med skjøger, da slaktet du gjøkalven for ham!


O Gikimoi Awi bobita ma demo gena o Musa wosingangasu wotemo, 'Niahoromati to ngini nia baba de nia awa,' de lo 'Nagoona manga awa de manga baba la yatemo qatorou, ona magena manga fanggali bilasu yatooma.' 	 For Moses har sagt: Hedre din far og din mor, og: Den som banner far eller mor, skal visselig dø;


So kagena de o Paulus kudahu wouti de o gohiduuru magena awi rohe ma qokusa widomotuku so iwikololono, de wotemo onaka, "Una ka wooho kali, so upa he nihawateri bai!" 	 Men Paulus gikk ned og kastet sig over ham og favnet ham og sa: Vær ikke urolige! hans sjel er i ham.


Sababu ngini bilasu niosininga ma ngale o Abraham una magena kanaga o Gikimoi Awi Jaji ma Bukuka isilelefo itemo, "O Abraham una magena o Gikimoi wipiricayaka, so o Gikimoi wotemo o Abraham gena awi sininga itiai Unaka." 	 for hvad sier Skriften? Abraham trodde Gud, og det blev regnet ham til rettferdighet;


So o Yesus Awi muri-muri wasigaro imasisihito o talaga ma sonongaka, kagena de ona yopane o deruku de imajobo yoside kadoka o talaga ma sonongaka. 	 Han gikk da i båten, og hans disipler fulgte ham.


Sababu o kia naga o dunia ma bi nyawa yanano koloko icocawaro, magena igogou ka ifufuma o Gikimoi Awi simaka. So imatero de o kia naga isilelefo Awi Jaji ma Buku ma rabaka itemo, "Ngaroko o nyawa yocawaro gena, qadoohawa, sababu manga sihaga ma rabaka o Gikimoi asa ona wasitura." 	 for denne verdens visdom er dårskap for Gud. For det er skrevet: Han fanger de vise i deres kløkt,


Una wotemo onaka, "Nimasitiari, ma ngale o Farisika de o Sadukika manga ragi bai!" 	 Da sa Jesus til dem: Se eder for og ta eder i vare for fariseernes og sadduseernes surdeig!


De ma orasi Ngohi o Nyawa ma Duhutu tahinoka, de asa ka tooqo de toudo. Ona magena lo Ngohi iholu, so itemo, 'Hika Una niwinano bai! Cedeke! Una witesere, witobadalu, de imatekedodiao de o balastengi itotolomu de lo o bi nyawa ma dorou o bi kawasa yahoholu.' Ngaroko komagena, duma nakoso nianano o Gikimoi Awi nyawa wimomote manga manara, de ngini asa nianako Awi ngale gena itiai de wocawaro." 	 Menneskesønnen kom; han eter og drikker, og de sier: Se, for en storeter og vindrikker, tolderes og synderes venn! Men visdommen er rettferdiggjort av sine barn.


So manena o jaji kiaka done o orasi ma simaka de Ngohi asa taaka o Israel ma nyawaka: Ngohi Ai bobita gena asa to ona manga sininga ma rabaka tahado so ona aku yosihoda de igogou yanako. Ngohi asa todadi to ona manga Gikimoi masirete de ona asa yodadi to Ngohi Ai nyawa. 	 For dette er den pakt som jeg vil oprette med Israels hus efter hine dager, sier Herren: Jeg vil gi mine lover i deres sinn, og jeg vil skrive dem i deres hjerte, og jeg vil være deres Gud, og de skal være mitt folk,


Nakoso ngohi lo bilasu ai giliri ifoloi tosimane, de ngohi asa upa imaqe. Sababu ai giliri gena ma ngale o kuasa kiaka o Jou woihihike ngohika la ngini nia piricaya magena upa tasisa, duma ka tosiputuru. 	 For om jeg enn vil rose mig noget mere av vår makt, som Herren har gitt oss til å opbygge eder og ikke til å nedbryte, så vil jeg ikke bli til skamme,


So kagena de Una wotemo kali, "O kia bato nanga rabano isusupu magena inasitorou o Gikimoi Awi simaka. 	 Men han sa: Det som går ut av mennesket, det er det som gjør mennesket urent.


De lo ona de manga nyafusu ma dorou de yanau de yanau imasikiidu, de ona o nyawa yatosi la yasiija maro o gilalo, de ona yatotodamatoko, de lo ona manga sasi isigoguule. O demo magena o Gikimoi waaka ma ngale ona magena yaaaka o moi-moi o kia bato imaterowa de o dodoto itotiai. 	 horkarler, syndere mot naturen, menneskerøvere, løgnere, menedere, og alt annet som er imot den sunde lære,


Ona itemo, "So tanu o nonako ihahairani moisi bilasu Ngona naaka kali la ngomi miakeleloka, de asa ngomi minipiricaya Ngonaka. So hika Ngona naaka. 	 De sa da til ham: Hvad tegn gjør da du, så vi kan se det og tro dig? hvad gjerning gjør du?


Una wahika o Pilatuska, de wagolo o Yesus Awi sone ma bake. So o Pilatus awi prajurit-prajurit wasulo la o Yesus Awi sone ma bake magena iwihike unaka. 	 han gikk til Pilatus og bad om Jesu legeme. Da bød Pilatus at det skulde gis ham.


O nyawa nakoso yodupa o nyawa yadadala ona yanako gena, ona manga manara gena upa yosipopongoka. So bilasu naaka komagena, nako igogou nodupa Ani manara nosigila-gila gena, ma ngale Ngona bilasu nomasikelelo o nyawa yangodu o duniaka." 	 for ingen gjør noget i lønndom og attrår dog selv å være almindelig kjent; gjør du sådanne ting, da åpenbar dig for verden!


Komagena so ngohi tinibaja de togolo nginika, ngini nia dodara unaka gena nisigogou. 	 Derfor ber jeg eder å la kjærlighet råde mot ham.


Ngaroko komagena, ma orasi ngohi o Antiokhia ma kotaka, qabolo de o Petrus wahino de una asa o sala waaka, so ngohi bilasu o nyawa manga simaka de una towisidapano. 	 Men da Kefas kom til Antiokia, sa jeg ham imot like op i øinene, fordi det var ført klagemål imot ham.


Hika tosiade-ade kali, nako o bobita gena o ngopeqeka moi bilasu de ami rokaka mogoge, de upa mowiholu ma deka una ka woohosi. Duma nakoso wosoneka gena, muna o bobita magena he mipalakoka, so upa de mamote. 	 Den gifte kvinne er jo ved loven bundet til sin mann så lenge han lever; men dersom mannen dør, er hun løst fra loven som bandt henne til mannen.


Sidago o cako saangeka de o Yesus womatoore, Awi ili wapoputuru, "Eli, Eli, lama sabakhtani!" Gena o Yahudika manga demo ma ngale gena, "Ai Gikimoi, Ai Gikimoi, qadoohaso Ngona noidongosa Ngohi!" 	 Og ved den niende time ropte Jesus med høi røst: Elo'i! Elo'i! lama sabaktani? det er utlagt: Min Gud! Min Gud! hvorfor har du forlatt mig?


De ona imatekekasano itemo, "Una magena igogou ka o Yusuf awi ngopa, eko idodooha. Ngone ka panako to Una Awi baba de Awi awa. Ce! De qadoohaso Una aku wobarani sidago lo wotemo, 'Ngohi gena o sorogano tokahino.' " 	 og de sa: Er ikke dette Jesus, Josefs sønn, hvis far og mor vi kjenner? Hvorledes kan han nu si: Jeg er kommet ned fra himmelen?


Sababu o kia ngohi taaaka gena igogou ngohi tosihodawa. Ena gena, o kia ngohi tamode la taaka gena taakawa, de o kia toduhudu la upa taaka gena ka taaka. 	 for hvad jeg gjør, vet jeg ikke; for jeg gjør ikke det som jeg vil; men det som jeg hater, det gjør jeg.


Ngaroko komagena, ngohi gena ngini tiniqoha kawa, duma o moi-moi o surati manena ma rabaka tinidelefo gena maro o sosininga moi nginika. Sababu ngohi manena o Gikimoi Awi laha so woisitatapuka, 	 men allikevel har jeg til dels skrevet eder noget djervt til for atter å påminne eder, efter den nåde som er mig gitt av Gud,


De ma gubernur wotemo, "Kanaga itotiai gena o kia." Qabolo de wosupu so wahika kali o bi Yahudi manga roririka, de wotemo onaka, "Igogou de itero, ma ngale Una magena Awi sala moi lo ngohi tamakewa. 	 Pilatus sier til ham: Hvad er sannhet? Og da han hadde sagt dette, gikk han igjen ut til jødene og sa til dem: Jeg finner ingen skyld hos ham.


Ai gogolo komagena sababu ngohi tinisininga foloi, so todupa tanu ngini de ngohi pomakamake kali la aku o Gikimoi Awi Gurumi ma buturu tinihike, ma ngale o Jou Yesus niwipiricaya foloisi qaputuru. 	 For jeg lenges efter å se eder, så jeg kunde la eder få del med mig i nogen åndelig nådegave, forat I kunde styrkes,


bilasu o nyawaka ngona nasihabari o dodoto itotiai. O orasi isigeto-geto bilasu nomasidailako la nosihabari nokaeli, ngaroko o nyawa yodupa yoise eko iholu yoise. Komagena nakoso o nyawa de manga sala ona magenaka nasingangasu la aku manga sala yanako de nadedemo bilasu imatogu o sala yaaka, qabolo de ona nasiduduga ma ngale o bi moi-moi o kia bilasu yaaka. Ma orasi nadoto bilasu ani sabari lo ka ilamo onaka. 	 Forkynn ordet, vær rede i tide og utide, overbevis, irettesett, forman med all langmodighet og lære!


Duma mia dodiao ona magena asa o Akhayaka de iside iqoma yakahika o Troas ma kotaka, so kagena imidamaha. 	 Disse drog i forveien og bidde på oss i Troas;


Ma moika o talaga Galilea ma dateka, de o nyawa yadadala o Yesus iwisigilolino, so Una Awi muri-muri wasigaro, "Hino la ngone pomasisihito o talaga ma sonongaka." 	 Men da Jesus så meget folk omkring sig, bød han disiplene å fare med ham over til hin side.


de o Lamekh ma baba gena o Metusalah, de o Metusalah ma baba gena o Henokh, o Henokh ma baba gena o Yared, de o Yared ma baba gena o Mahalaleel, o Mahalaleel ma baba gena o Kenan, 	 sønn av Metusalah, sønn av Enok, sønn av Jared, sønn av Malalael, sønn av Kenan,


Sababu o sangisara o orasi manena o duniaka ngomi miamamake, magena ka qagoguui de lo itekawa. De ma ngale ngomi o sangisara magena miamoku, so asa idadi ngomi gena miamake o oho qaloloha de ka sidutu ikakali. Nako o oho magena de o sangisara ngomi miamamake, o oho o orasi ma simaka gena asa foloisi ilamo de lo qaloha icarawa. 	 For vår trengsel, som er kortvarig og lett, virker for oss en evig fylde av herlighet i overmål på overmål,


Ngopeqeka magegena o Yesus mowidalate de Awi duduno mototuuru de momasimaho Awi juba ma pigika. De orasi magena qabolo de o au mosidagi kawa. 	 hun trådte til bakfra og rørte ved det ytterste av hans klædebon, og straks stanset hennes blodsott.


Kagena de o ade-ade wosijarita onaka wotemo, "Kanaga wokakaya moi, de awi tonaka awi doro ma sopo qaloha. 	 Og han fortalte dem en lignelse og sa: Der var en rik mann hvis jord bar godt;


De lo nakoso ngini nisumbayang duma nia sininga isanangiwa de o nyawa ma somoa, nitagi la niasiapongu kasi. La ma ngale to ngini lo nia dorou de nia sala moi-moi asa nia Baba o sorogaka winisiapongu.(( 	 Og når I står og beder, og I har noget imot nogen, da forlat ham det, forat også eders Fader i himmelen skal forlate eder eders overtredelser!


So o orasi magena qabolo de ona lo imajobo yoliho o Yerusalemka, de yamakeka o Yesus Awi muri yamogiowo de moi imatolomuno de o nyawa ma somoasi. 	 Og de stod op i samme stund og vendte tilbake til Jerusalem, og de fant de elleve samlet, og dem som var med dem, og disse sa:


Mutuwade o Gikimoi ona wadoloqaka de waqohaka la ona o bi ngoma o dipaka yasuba. Magena imatero de o kia isilelefo o bi nabi manga buku ma rabaka: O Gikimoi wotemo, 'He, o Israelka ma nyawa! O tona ibobeleuka nia deka o taungu moruha ngini nia haiwani niatola la nia gaso niaaka magena nisimeta Ngohi kawa. 	 Men Gud vendte sig bort, og overgav dem til å dyrke himmelens hær, som skrevet er i profetenes bok: Israels hus! gav I mig vel slaktoffer og andre offer i firti år i ørkenen?


Duma o Simon de awi dodiao itagi so Una wisari. 	 Og Simon og de som var med ham, skyndte sig efter ham.


De ona o ngopa magena iwingaho Unaka. La o toka magena Una wikelelo, de o ngopa una magena wiaka so awi rohe wosipapaka o tonaku, de womalololo, de awi rohe lo iira-iraka, de awi uru lo igekoka. 	 Før ham hit til mig! Og de førte gutten til ham, og da han så ham, rev og slet ånden straks i ham, og han falt på jorden, veltet sig og frådet.


Sababu igogou o Gikimoi gena ka womatengo so manga Gikimoi gena ka imaketero, de maro o Yahudika ma nyawa manga sininga waaka itiai nakoso o Jou Yesus wipiricayaka, komagena lo o Yahudika yasowo nakoso o Jou Yesus wipiricayaka. 	 så sant Gud er én, og han rettferdiggjør de omskårne av troen og de uomskårne ved troen.


Sababu komagena, so o Gikimoi wonasingangasu ngoneka Una asa wonahike ngoneka o oho ka sidutu ikakali. De o oho ka sidutu ikakali magena pamakeka ma orasi ma Ngopa magena ngone powipiricaya. 	 Og dette er vidnesbyrdet at Gud har gitt oss evig liv, og dette liv er i hans Sønn.


Nako ngohi, o orasi manena tongongano tanu o Jou Yesus o ngeko woihike la itekawa de asa o Timotius una magena towisulo la wahika winikurumi nginika. So nia habari ma ngale ngini kagena idodooha done asa una woliho de woisingangasu ngohino, de komagena ngohi lo ma orasi o habari ma ngale ngini gena toise asa ai sininga ma rabaka foloisi qaputuru de isanangi. 	 Jeg har det håp i den Herre Jesus at jeg snart kan sende Timoteus til eder, forat også jeg kan bli ved godt mot, når jeg får vite hvorledes det er med eder.


Ma goginitano eko he qaginita, de Una asa wotagi kali o Gikimoi Awi Tahu ma lolohaka, de kagena o nyawa yadadala kanaga Una widolomuno. So Una womatamiye de ona iwisidodolomuno gena asa wadoto. 	 Og tidlig om morgenen kom han atter til templet, og alt folket kom til ham, og han satte sig og lærte dem.


Sababu o nyawa nagoona la manga oho o dunia manenaka foloi yosininga sidago iholu isangisara, done ona dede o Gikimoi asa imakitingaka. Duma o nyawa nagoona ma ngale Ngohi imote de manga rohe ma salamati isidoohawa, la ngaroko isone, duma o oho ka sidutu ikakali done asa yamake. 	 For den som vil berge sitt liv, skal miste det, men den som mister sitt liv for min skyld, han skal berge det.


De kanaga lo isilefo kali itemo, "O nyawa yacocawaro manga siningaka gena o moi-moi o kia bato ibao, qangodu magena o Jou wanako igogou ma faida lo ihiwa." 	 og atter: Herren kjenner de vises tanker, at de er tomme.


O Gikimoi waaka so o bi moi-moi qangodu gena ma Kristus iwisigise. De ma Kristus gena witide la o bi gogobu yangodu wapareta, 	 og han la alt under hans føtter og gav ham som hoved over alle ting til menigheten,


Duma o imamka ma bi sahe ona magena o nyawa yadadala yasigaro la igolo o Pilatuska, ma ngale o Barabas wipalako de wahike onaka. 	 Men yppersteprestene egget folket op til å be om at han heller skulde gi dem Barabbas fri.


Ngone panako o bi moi-moi wosidadadika gena qangodu-ngodu maro o sangisara, de o siri ma rabaka, de lo o mulia imasingongano sidago imatoore de imuru, "Ayoo!" Koloko o ngopeqeka moi ma orasi mopuo, ngaroko misiri, duma ami dupa foloi ilamo modamaha o ngopa mosibuo. 	 For vi vet at hele skapningen tilsammen sukker og er tilsammen i smerte inntil nu;


De ma binukali o namo dara imasiiijaka Una wotemo, "Asitagala! Ngini gena nia namo niaaho de nisupu. Awadede! Upa lo Ai Baba Awi Tahuka de niaaka o riho imasiiija." 	 og til due-kremmerne sa han: Ta dette bort herfra! gjør ikke min Faders hus til en handelsbod!


So kagena de o Barnabas de o Paulus yogiise o bi nyawa yadadala manga edekati o rasul yasinoto magenaka, de ona manga manara komagena yaholu so manga baju yaraca-racaka, de imagogora o nyawa yadadala manga sidongirabaka, de imatoore itemo, 	 Men da apostlene Barnabas og Paulus hørte dette, sønderrev de sine klær og sprang ut til hopen


Ma orasi o Yahudika ma nyawa yasowo o demo magena yogiise, ona yanali de imore ma ngale o Gikimoi Awi demo magena yogiliri, de o nyawa nagoona o Gikimoi wahirika la yamake o oho ikokakali, ona magegena asa iwipiricayaka. 	 Da hedningene hørte det, blev de glade og priste Herrens ord, og de tok ved troen så mange som var utsett til evig liv.


Ena gena, upa lo niamote la o dorou inisitura, duma bilasu ngini niafanggali de o loha la o dorou gena niatura. 	 La dig ikke overvinne av det onde, men overvinn det onde med det gode!


Ngohi totemo igogou, takokoroka ona manga sidongirabano o nyawa moi lo ai rarame manena ma ino asa upa lo yaoqo.' " 	 For jeg sier eder at ingen av de menn som var innbudt, skal smake min nattverd.


O nyawa Ngohi tasusulo so itagi o nyawaka, la nakoso ona magena yaqehe qaloha, magena imatero de ona lo Ngohi iqehe qaloha. So o nyawa nagoona la Ngohi iqehe qaloha, ona manga qehe ma manara magena lo ma meta Ai Babaka, sababu Ngohi Una woisulo so tahino." 	 Sannelig, sannelig sier jeg eder: Den som tar imot den jeg sender, han tar imot mig; men den som tar imot mig, han tar imot den som har sendt mig.


So nakoso ngini nianako to ona manga gulai hitilahi to ona manga manara ma sopo gena nianano. 	 Derfor skal I kjenne dem av deres frukter.


Sababu nako manga suba magena yaaku yaaka manga sininga itotiai o Gikimoi Awi simaka, de igogou ona asa manga suba-suba yaaho kawa, sababu ona manga dorou gena ipikika so manga sala magena yosininga kawa. 	 Ellers vilde de jo ha ophørt med å frembære dem, da de ofrende ikke lenger vilde ha synder på samvittigheten når de en gang var renset.


Ma ngale o Jou Yesus de lo o Melkisedek o bi moi-moi gena de maenasi la ngohi todupa tinisingangasu nginika, duma ka isusa, sababu ngini gena qataiwa nisihoda maro ka nimehe poli. 	 Om dette har vi meget å si, som også er vanskelig å utlegge, eftersom I er blitt trege til å høre.


Ngini o ngopeqeka gena nako nia roka, hika niasigise, sababu ngini kanaga o Jou niwipiricayaka. 	 I hustruer! underordne eder under eders egne menn som under Herren!


Sababu kiaka totemo Jou, to ngohi ai edekati gena to Una Awi Gurumi. De nakoso o Jou Awi Gurumi Una magena kanaga nanga sininga ma rabaka, de igogou ngone de o Jou pomarimoika maro o kia naga inasibabatika gena inapilikuwa. 	 Men Herren er Ånden, og hvor Herrens Ånd er, der er frihet.


Ma orasi o Yesus de Awi muri-muri o Yerusalem yadumuka so ona imasidiado o doku Betfage o Tala Zaitunka, kagena de o muri yasinoto wasulo itagi iqoma. 	 Og da de kom nær til Jerusalem og var kommet til Betfage ved Oljeberget, da sendte Jesus to disipler avsted og sa til dem:


To ngomi mia sayangi nginika gena ilamo, duma igogou to ngini nia sayangi ngomika gena sutu ikurangi. 	 I har ikke trangt rum hos oss, men det er trangt i eders hjerte.


De kanaga lo o kota moi de o bi dorou qatotorou moi lo ihiwaka so qatetebi, de takelelo gena o kota qamomuane moi, ena gena o Yerusalem asa iuti o sorogaku. Magena isidailako maro o ngopeqeka moi mokakawi ma ngale ami roka gena o baju qaloloha-loha imihike la momasitiba. O kota magena o Gikimoi kagena o sorogaka de asa wosigutiku. 	 Og jeg så den hellige stad, det nye Jerusalem, stige ned av himmelen fra Gud, gjort i stand som en brud som er prydet for sin brudgom.


Ma tuangi awi leleani ma somoaka wotemoli, 'O pipi magena niaqehe unano de niwihike woleleleani moika, kiaka una magenaka o pipi ma dogo o cala mogiowoka. 	 Ta derfor talenten fra ham og gi den til ham som har de ti talenter!


To Una Awi gia ma girinaka wacohono o bi ngoma ngai tumudingi, de Awi uruno isupu o sumarangi moi ma doto sinotoka. De Una Awi bio gena ileto de ma leto ma buturu magena maro o wange itotiai. 	 Og i sin høire hånd hadde han syv stjerner, og av hans munn gikk det ut et tveegget skarpt sverd, og hans åsyn var som solen når den skinner i sin kraft.


Duma o nyawa nagoona la kanaga o dorou yodupaka yaakasi, de ona magena lo o Gikimoi Awi bobita yaholu, sababu o dorou podupa gena imatero de Una Awi bobita paholu. 	 Hver den som gjør synd, han gjør og lovbrudd, og synden er lovbrudd.


Sababu ona iise o bi nyawa ona magena aku isibicara o bi bahasa irupa-rupa o Gurumi Qatetebino de o Gikimoi wigiliri de wisilamo. Kagena de o Petrus wotemo, 	 for de hørte dem tale med tunger og lovprise Gud.


O nyawa lo yaakuwa o oho ka sidutu ikakali inihike, ka cawali o Gikimoi Awi Gurumi gena o oho magena aku o nyawaka wahike. So Ai demo ngini tinisingangasu iqomaka gena, inisidumu o Gikimoi Awi Gurumi magena winihike o oho nginika. 	 Det er Ånden som gjør levende, kjødet gagner intet; de ord som jeg har talt til eder, er ånd og er liv.


Ce! O nyawa yadadala kanaga Una iwipiricaya, duma o kia naga moi lo yanakowa. De ona magena o nyawa biasa bato de imadotowa nanga bobita o Gikimoino kanaga o Musa walelefoka. So ona magena o Gikimoi asa wakutuku." 	 Men denne hop som ikke kjenner loven, er forbannet.


Komagena o Sabat ma wangeka de o Yesus una wisilohaka, so ma ngale magegena o Yahudika manga roriri asa o Yesus wisitobio. 	 Og derfor forfulgte jødene Jesus, fordi han gjorde dette på en sabbat.


Niakelelo o dumule de ma leruka. Maena imanarawa de lo o baju iakawa. Duma o orasi manena Ngohi totemo nginika, ma Kolano o Salomo iqomaka una lo de awi kaya idala, de to una awi baju imaterowa de o dumule ma leru magena ma loha. 	 Gi akt på liljene, hvorledes de vokser: de arbeider ikke, de spinner ikke; men jeg sier eder: Enn ikke Salomo i all sin herlighet var klædd som én av dem.


O orasi magena o wangeka gena o Yesus wodoto o Gikimoi Awi Tahuka, de qaputuku Una womasihoika o kota magenano, de wotagi womasidodogu o Zaitun ma Talaka. 	 Om dagene lærte han i templet, men om nettene gikk han ut av byen og overnattet på det berg som kalles Oljeberget.


O nyawa manga sininga qamuuqu, ona igogou yosanangi, sababu ona magenaka igogou o Gikimoi Awi jaji asa wosiganapu. 	 Salige er de saktmodige; for de skal arve jorden.


Ngohi totemo komagena, sababu ngohi ai edekati ma ngale upa o nyawa manga dupa gena tamote. Hiwa! To ngohi ai edekati ma ngale o Gikimoi masirete Awi dupa gena tamote. Upa sidago o bi moi-moi ngohi taaaka gena, kanaga ai edekatika ma ngale o nyawa gena ka ngohi idupa. Nakoso to ngohi ai edekati la komagena, de ngohi ma Kristus Awi leleani moi isowo. 	 Taler jeg nu mennesker til vilje, eller Gud? eller søker jeg å tekkes mennesker? Søkte jeg ennu å tekkes mennesker, da var jeg ikke Kristi tjener.


De nakoso o bobita gena ka waakasi gena, una dede ma Kristus done imarimoi kawa, sababu una gena wotemo nakoso o Yahudika manga bobita o Gikimoino tamote, de nagala o Gikimoi ai sininga itotiai gena aku waaka. So una magena o Gikimoi Awi laha waholuka, so o Gikimoi waaku kawa to Una Awi laha wosidumu unaka de awi sininga itotiai gena waaka. 	 I er skilt fra Kristus, I som vil rettferdiggjøres ved loven; I er falt ut av nåden.


O wange moiku o cako saange so ma orasi yaadoka o Yahudika yodupa isumbayang, de o Petrus de o Yohanes itagi o Gikimoi Awi Tahuka. 	 Men Peter og Johannes gikk sammen op i templet ved bønnens time, som var den niende.


Eh! Hika taaka komanena! Ai pola gena tabiau de o pola ifoloi ilamo tosigoko, la kagena ma rabaka asa ai tamo de lo ai doro ma sopo qangodu tadiahi. 	 Og han sa: Jo, dette vil jeg gjøre: Jeg vil rive mine lader ned og bygge dem større, og der vil jeg samle hele min avling og mitt gods;


Ngohi gena o Gikimoi Awi laha woisidumu so woisitatapuka maro Awi sosulo moi, so ngohi tinidedemo nginika de tobeseso ngini ningodu nia siningaka upa nimasihie ifoloi eko nimahado ifoloi, duma bilasu nia sininga niatuga itotiai. Sababu o Gikimoi Awi Gurumi ma kuasa winisitoku ngini moi-moiku, imamote de to ngini nia piricaya ma buturu Unano. 	 For ved den nåde som er mig gitt, sier jeg til enhver iblandt eder at han ikke skal tenke høiere enn han bør tenke, men tenke så at han tenker sindig, alt efter som Gud har tilmålt enhver hans mål av tro.


Ato wasitokuka, de ona yanako Una gena o Yesus. De imatodoka Una wisisaka so ona iwikelelo kawa. 	 da blev deres øine åpnet, og de kjente ham; og han blev usynlig for dem.


Duma o Yesus wosangoli de ka woade-ade wotemo, "Qohaka, la o nyawa isosoneka ona masirete manga dodiao isosone gena asa yapoosu. Duma ngona gena notagi o habari, ma ngale o Gikimoi asa wopareta maro o kolano moi gena, nosihabari." 	 Men han sa til ham: La de døde begrave sine døde; men gå du avsted og forkynn Guds rike!


Kanaga ona ma binuka yoholu o Yesus Kristus Awi dupa yososininga, duma ka cawali to ona manga dupa masirete. 	 for de søker alle sitt eget, ikke det som hører Kristus Jesus til;


sababu ka idadi kanena o manara de ma faida idala gena aku taaka, ngaroko o nyawa he yadala kanaga ngohi ilawangi. 	 for en stor og virksom dør er oplatt for mig, og det er mange motstandere.


Duma kanaga lo ma binuka ona itagi o Farisi ma nyawaka, de o kia Una waaakaka magena isingangasu onaka. 	 men nogen av dem gikk avsted til fariseerne og sa dem hvad Jesus hadde gjort.


Maro ma nabi Yunus kanaga o nonako moi kiaka o Niniweka ma nyawa yasihahairani, komagena lo Ngohi o Nyawa ma Duhutu manena kanaga o nonako moi ngini o bi nyawa o orasi manena asa niohairanika. 	 For likesom Jonas blev et tegn for folket i Ninive, således skal også Menneskesønnen bli det for denne slekt.


De o Saulus wosanoli, "Ya, Jou! So Ngona naguuna." So kagena de o ili magena itemo, "Ngohi manena o Yesus, kiaka ngona noisasangisara gena. 	 Han sa: Hvem er du, Herre? Og han svarte: Jeg er Jesus, han som du forfølger.


So o Yesus wasitemo qaboloka, de Una Awi sininga asa foloisi ipeleso, de asa wotemo wosingangasu kali onaka, "Igogou-gogou o nyawa moi kanaga to ngini nia sidongirabano asa Ngohi woisiija Ai lawangika." 	 Da Jesus hadde sagt dette, blev han rystet i ånden, og vidnet og sa: Sannelig, sannelig sier jeg eder: En av eder skal forråde mig.


O wange ma moiku ngomi o Yahudika isosumbayang ma riho magenaka mitagili de o jojaru moi, o nyawa miijaka so muna magena mogogilalo moi, mimakamake de ngomi. Muna magena o toka mipopareta so aku o nyawaka mosingangasu o kia asa idadi o orasi ma simaka. De ami manara magena o nyawa imiiijaka gena asa ifangu ilamo. 	 Men det skjedde engang vi drog ut til bedestedet, at vi møtte en trælkvinne som hadde en spådomsånd, og som hjalp sine herrer til stor inntekt ved å spå.


Sababu o bi tahu moi-moi yosigogoko gena kanaga ka o nyawa yagaka, duma naguuna o bi moi-moi o kia naga gena qangodu wosidadadika, Una magena o Gikimoi masirete. 	 Hvert hus blir jo gjort av nogen; men den som har gjort alt, er Gud;


Ngona bilasu nasisininga o bi nyawa ipipiricaya ma ngale o bi moi-moi qangodu ngohi tolelefo ngonaka. Ngona nadoto nasitotiai igogou o Gikimoi wodupawa to ona manga gangamo ma ngale o bi demo-demo. Sababu nakoso ona imakokangamo gena, o loha yaakawa, duma o nyawa isigogigise manga piricaya yaruwahe sidago lo isisa. 	 Minn om dette, idet du vidner for Herrens åsyn at de ikke skal ligge i ordkrig, til ingen nytte, men til undergang for dem som hører på.