So ka o nyawa nagoona lo yahiwa la kanaga manga sininga ma rabaka de o dorou, eko manga manara maro o Gikimoi waleleki, eko lo yatodamatoko. Duma kanaga ona magena ka cawali manga ronga isilefo kugena o buku ma rabaku, kiaka o nyawa ona magena yooho ka sidutu ikakali. 	 Og intet urent skal komme inn i den, og ingen som farer med stygghet og løgn, men bare de som er innskrevet i livsens bok hos Lammet.


O Yesus Awi muri-muri imariwosa so o maru imagahowa. So ona ihawateri sababu manga deruka cawali o roti ngai moi. 	 Og de hadde glemt å ta brød med, og hadde ikke mere enn et eneste brød med sig i båten.


O duniaku wiumoka, de ngohi toise o sorogaka o ili ilalamo moi itemo, "Manena ma orasi yaado nanga Gikimoi Awi nyawa masirete wadodara de wasisalamati. Awi kuasa he foloisi ilamo kagena asa Una wisitatapuka ma ngale o dunia ma bi doku qangoduka wokolano. Awi Salamati ma Kolano lo Una wikuasa wosidumuka. Sababu wokokalaki o wange de o putu o Gikimoi Awi simaka wakalaki nanga dodiao ipipiricaya so una magena o sorogano wiumoka. 	 Og jeg hørte en høi røst i himmelen si: Fra nu av tilhører frelsen og styrken og riket vår Gud, og makten hans salvede; for våre brødres anklager er kastet ned, han som anklaget dem for vår Gud dag og natt.


Komagena so ona ma binuka de manga arata de manga alamu asa isiija, la ma pipi de yasitoku o nyawa yangodu manga sidongirabaka, imamote o nyawamoi-nyawamoi manga oho ma kurangi. 	 og sine eiendeler og sitt gods solgte de og delte det ut til alle, efter som nogen hadde trang til,


De o orasi ipapasaka gena ngini igogou o Gikimoi niwisigisewa, duma o orasi manena naga ma ngale o Yahudika ma nyawa Una wisigisewa so ngini gena Una winigalusirika. 	 For likesom I før var ulydige mot Gud, men nu har fått miskunn ved disses ulydighet,


Ai dodiao nipipiricaya, ngini tinisiboboso so tinisiningaka de todupa tinikelelo kali. Ma ngale o Yesus Kristus gena ngini tinidotoka so ma orasi ngohi toise ngini o Jou niwingongano, de ngohi ai sininga asa qanali imatero de o hadiah tamake. Maro o nyawa moi womagogora sidago waado ma batika so una asa o gogitina ma hadiah wamake de awi nalika. So o bi moi-moi iqomaka tinidelefo nginika tanu komagena ngini asa o Jouka nimasigocoho qaputuru de upa niwipalako. 	 Derfor, mine brødre, som jeg elsker og lenges efter, min glede og min krans, stå således fast i Herren, mine elskede!


De manga hira o Lazarus wopanyake so awi bira ona magena asa o nyawa yasulo la itagi o Yesuska iwidedemo, "Jou, to Ngona Ani dodiao nowisosininga gena una wopanyake." 	 Søstrene sendte da bud til ham og lot si: Herre! se, han som du elsker, er syk.


Ka qaloha nakoso idadi o muri moi womaaka maro awi guru, de lo nakoso woleleleani moi womaaka maro awi tuangi. So nimajaga igogou, sababu Ngohi gena to ngini nia Jou, de ngini gena to Ngohi Ai nyawa imomote. Nakoso Ngohi isiaso o Beelzebul, o Iblis la kanaga o bi toka qangodu wakokolano, de ma boboloili ngini Ngohi nimomote done asa o ronga inigaka foloi qatorou." 	 det er nok for disippelen at han blir som sin mester, og tjeneren som sin herre; har de kalt husbonden Be'elsebul, hvor meget mere da hans husfolk!


De ona itemo munaka, "Moiwa ani gianongoruno manga ronga komagena bai!" 	 Og de sa til henne: Men det er jo ingen i din ætt som har dette navn.


So igogou ngini nimangaku ngini gena o nabi-nabi yatotooma to ona manga ngopa de manga danoku, de lo igogou ngini lo to ngini nia ete de nia topora magena manga gogoho gena niamote. 	 Så gir I da eder selv det vidnesbyrd at I er deres barn som slo profetene ihjel;


Komagena so ngohi asa o Timotius una magena towisulo nginika, la ma ngale ngini winisiputuru la aku niaaka. Una magena lo towidododara maro ai ngopa masirete de aku towipiricaya. Una done womasidiado nginika, de asa ngini winisingangasu kali o dodoto tamomote ma ngale Yesus Kristus gena, imatero maro o kia ngohi tadodoto o bi doku kia bato o bi nyawa o Jou Yesus wipipiricaya yangoduka. 	 Derfor har jeg sendt Timoteus til eder, han som er mitt elskede og trofaste barn i Herren, forat han skal minne eder om mine veier i Kristus, således som jeg lærer overalt i hver menighet.


O jojaru yamogiowo gena asa ka yomomi, de moi-moi manga silo magena isidailako. 	 Da våknet alle jomfruene og gjorde sine lamper i stand.


"Qadoohaso Ani muri-muri yatilaku to ngone nanga ete de nanga topora manga jojoho. Ce! Ona ioqo de manga gia yatiodowa." 	 Hvorfor bryter dine disipler de gamles vedtekt? de vasker jo ikke sine hender når de holder måltid.


Sababu o bobita gena pacohosi de podamaha ma orasi ma Kristus wahino, so magena imatero maro o nyawa moi nakoso una nonena wotagi wokahino de ka cawali awi gurumi awi simaka iqoma so pakelelo o tonaka. Duma sababu ma Kristus igogou kanaga wahino qaboloka, so o moi-moi qangodu ma duhutu de kanaga qaloloha gena igogou pamakeka, maro o nyawa moi upa cawali manga gurumi duma manga rohe lo aku pakelelo. 	 disse ting er en skygge av det som skulde komme, men legemet hører Kristus til.


So o Paulus o Roma ma kotaka womasidiado o wange saangeka, de una o Yahudika ma bi roriri gena waaso. So ona yahino imatolomuno, de una wotemo, "Ai dodiao nipipiricaya, ngaroko to ngohi ai sala ihiwa ma ngale o Yahudi manga roririka eko tatilakuwa to ngone nanga ete de nanga topora manga adati, duma o Yahudika ma nyawa o Yerusalemka ona iaka sidago ngohi itago de o buika isingosaka, qabolo de itotali o Kaisar Roma awi bobaretaka. 	 Og da tre dager var gått, skjedde det at han kalte sammen de første menn blandt jødene der i byen, og da de var kommet sammen, sa han til dem: Mine brødre! jeg som ikke har gjort noget imot vårt folk eller våre fedres skikker, blev fra Jerusalem av overgitt som fange i romernes hender;


O Yesus Kristus, igogou Una magena o Gikimoi Awi dupa gena waaka. Sababu ka ma moi Una Awi rohe wahike isone maro o gaso moi isisuba o Gikimoika, so ngone Awi nyawa yatetebi sababu nanga dorou gena qangodu watupu so ka moi de ihiwaka. 	 og ved denne vilje er vi helliget ved ofringen av Jesu Kristi legeme en gang for alle.


De o orasi magena qabolo o nyawa yaruwange, o Kaisareano yasusulo ma ngale ngohi iaaso gena, imasidiado o tahu kiaka ngohi kagena togogogeka. 	 Og se, i det samme stod tre menn utenfor huset der jeg var; de var utsendt til mig fra Cesarea,


O Gikimoi Awi dupa ma ngale nginika gena asa nia gogoho foloi itiai, sababu Una wonahirika, upa ma ngale o nyafusu ma dorou paaka, duma ma ngale nanga gogoho foloisi itiai. 	 For Gud kalte oss ikke til urenhet, men til helliggjørelse.


'Ngohi tokolano o soroga de ma rabaka, komagena lo o dunia ma qoku de ma raba qangodu. So o tahu imadodooha done asa nisigoko la tomasitongohi. De o tahu kiaka Ngohi aku togoge. 	 Himmelen er min trone, og jorden en skammel for mine føtter; hvad hus vil I bygge mig, sier Herren, eller hvor er det sted jeg skal hvile på?


Qabolo de Una wokahino de wamake Awi muri yaruwange yakioloka. De Una wotemo, "Petrus, o kiaso nikioloka, orasi moi bato dede Ngohi nomajaga naakuwa." 	 Og han kommer til disiplene og finner dem sovende og sier til Peter: Så var I da ikke i stand til å våke en time med mig!


O bi bangsa yangodu asa imasingongano Unaka." 	 Og til hans navn skal hedningene sette sitt håp.


So kagena de ona yaruwange itagi o bi kota yakurumi, de asa kagena o bi nyawa ipipiricayaka yasingangasu o surati ma demo ma ngale o boboso, kiaka o bi rasul de o roriri o Yerusalemka isitotatapuka magena bilasu ona yamote. 	 Efter som de nu drog fra by til by, påla de brødrene å holde de bud som var vedtatt av apostlene og de eldste i Jerusalem.


Ngini nimasihie nitemo, 'Posiade-ade, nakoso ngone nanga ete de nanga topora iqoqoma manga orasika pooho, de ngone manena ngaroko upa he pamote maro ona so o nabi-nabi yatooma.' 	 Hadde vi levd i våre fedres dager, da hadde vi ikke vært medskyldige med dem i profetenes blod!


O dodadi iooho ma nonoma gena maro o haiwani moi o singa, ma sinotoka maro o sapi ma nau, ma saangeka ma bio gena maro o nyawa ma bio, ma ihaka maro o namo muludu isoso-soso. 	 Og det første livsvesen er likt en løve, og det annet livsvesen er likt en okse, og det tredje livsvesen har et åsyn som et menneske, og det fjerde livsvesen er likt en flyvende ørn.


So o Paulus lo o gota kagena wotolomu so o uku yatatahu ma qokuku wongangado, de sababu o uku ma sahu, so ma sora ma rabano o ngihia moi isupu, de gila-gila awi giaka yagoli so ka ililikoka. 	 Men da Paulus sanket sammen en hop tørre kvister og kastet dem på ilden, krøp en orm ut på grunn av heten og bet sig fast i hans hånd.


Komagena so o nyawa yadadala ka ma ngale Una magena so asa ona imatekesikoholu. 	 Det blev da splid iblandt folket for hans skyld.


So kagena o Paulus, de o Yahudika ma nyawa, de o Yahudika ma nyawa yasowo, o Gikimoika yodupa isusuba, imatekebobicara o puji ma tahuka, komagena lo o wange isigeto-geto o pasarka o nyawa ma dolomuka lo una wasibicara. 	 Han holdt da samtaler i synagogen med jødene og dem som dyrket Gud, og på torvet hver dag med dem han traff på.


So, ai baba ma Kolano Agripa, ma orasi o Yesus towikelelo o dipaku womasimaneka, de igogou ngohi Una towimoteka so ai manara gena komanena: 	 Derfor, kong Agrippa, blev jeg ikke ulydig mot det himmelske syn;


De magegena ngohi ai edekati gena, kanaga ngini nia sidongirabaka ma binuka nitemo, "Ngohi o Paulus towimote," de ma binukali nitemo, "Ngohi o Apolos towimote," de ma binukali nitemo, "Ngohi o Petrus towimote," de lo ma binukali nitemo, "Ngohi ma Kristus towimote." 	 Jeg mener dette at enhver av eder sier: Jeg holder mig til Paulus; jeg til Apollos; jeg til Kefas; jeg til Kristus.


De lo o Yesus wotemo, "Ngohi Ai ngongano gena ka cawali o Gikimoika." De moili wotemo, "Ngohi kanena naga, dede o bi ngopa-ngopa lo kiaka o Gikimoi ona magena woihihike Ngohika." 	 Og atter: Jeg vil sette min lit til ham. Og atter: Se, her er jeg og de barn som Gud har gitt mig.


"Hika niaahono la tanano o pipi ngai moi. Ma dulada de ma lefo to naguuna manena." De ona yosango itemo, "To ma Kaisar awi dulada de awi lefo." 	 Vis mig en penning! Hvis billede og påskrift har den? De svarte: Keiserens.


Ngohi ai manara o habari qaloloha tosihohabari gena o cocatu moi foloi ilamo, sababu o Gikimoi Awi laha so asa ngohi woitide la todadi to Una Awi nyawa womomanara moi. So Una de Awi kuasa lo asa ngohi woisiputuru la magena aku taaka. 	 hvis tjener jeg er blitt efter den Guds nådes gave som er mig gitt ved virksomheten av hans makt.


komagena lo ona yanakowa o manara o kia itotiai sidago lo manga jaji masirete isiganapuwa, so o dame de o siboso gena ihiwa manga gianongoruka eko manga dodiaoka, sidago o nyawaka manga galusiri ka ihiwa-hiwa. 	 uforstandige, upålitelige, ukjærlige, ubarmhjertige;


So o Pilatus wisano Unaka, "So igogou Ngona manena o Yahudika manga kolano?" De Una wotemo, "Iteroka, maro o kia ngona notetemoka." 	 Da spurte Pilatus ham: Er du jødenes konge? Han svarte ham: Du sier det.


Nakoso ngone lo o orasi manena o dunia ma bi dokuka asa nanga dodara o nyawaka maro ma Kristus lo wonadodaraka, de done ma orasi o Gikimoi o nyawa yangodu manga dorou de manga loha ma sopo asa wafanggali itotiai, de o orasi magenaka ngone asa de nanga baranika de upa lo inamodo. 	 I dette er kjærligheten blitt fullkommen hos oss at vi har frimodighet på dommens dag; for likesom han er, så er og vi i denne verden.


Qabolo de o nyawa yadadala gena wasulo la igogeku o dumule ma qokuka. So ona yadadala o dumuleka imagogeku, kagena de Una o roti ngai motoha de o nao ngai sinoto magena waqehe de womamataga o dipaye, de Awi sukuru watide o Gikimoiye. Qabolo de Una o roti magena watepi-tepi de Awi muri-murika wahike la ona yasitoku o nyawa yadadala ona magenaka. 	 Og han bød at folket skulde sette sig ned i gresset, tok de fem brød og de to fisker, så op mot himmelen og velsignet dem; og han brøt brødene og gav dem til disiplene, og disiplene gav dem til folket.


Sababu nakoso o nyawa moi de wanakowa wosidailako qaloha awi tahu ma rabaka, igogou una lo waakuwa wosidailako o Gikimoi Awi gogobu. 	 - men hvis nogen ikke vet å styre sitt eget hus, hvorledes kan han da ha omsorg for Guds menighet? -


Komagena lo o gogobu magena isitatapuka bilasu manga surati isidingo o Antiokhia ma gogobuka, so manga surati ma demo gena itemo komanena: Salamati pomakamake o Yesus Kristus Awi dodara ma rabaka! O baba-baba de o awabira, o dodiao nipipiricaya o Yahudika ma nyawa nisowo, de nia soa ikukuruka o Antiokhia ma kotaka, de o Siria ma daeraka, de o Kilikia ma daeraka. 	 og de skrev således med dem: Apostlene og eldste-brødrene hilser brødrene av hedningene i Antiokia og Syria og Kilikia.


Gila-gila ona manga soma yodongosaka, so asa itagi Una iwimoteka. 	 Og de forlot straks sine garn og fulgte ham.


So iqomaka gena ngomi o bodito foloi qatotubuso ma rabaka sidago he misone, de Una ngomi womisalamatika so misone kawa. De komagena lo miopiricaya igogou o sangisara idadadi o orasi manena de lo o orasi ma simaka, qangodu magena ma rabano asa womisalamati. 	 han som fridde oss og frir oss fra slik en død, han som vi har det håp til at han og herefter vil fri oss derfra,


Gila-gila una wotagi o loloha ma ngora ma dateka. Kagena de o ngopeqeka moili una mowikelelo de masingangasu o bi nyawa kagenadahu motemo, "Cedeke! O nyawa una magena lo o Yesus, o Galilea ma nyawa gena, wimomote." 	 Men da han gikk ut i portgangen, så en annen pike ham, og sa til dem som var der: Også denne var med Jesus fra Nasaret.


Duma ka o nyawa moi lo yaakuwa Una iwisango. 	 Men de var ikke i stand til å svare ham på dette.


La komagena o gogobu o bi dokumoi-dokumoika magena manga piricaya asa o Gikimoi foloisi wosiputuru de o wange isigeto-geto manga dala foloi ka idogo-dogo. 	 Så blev da menighetene styrket i troen, og vokste i tall for hver dag.


De kanaga o Yesus Awi sangahadi ma dateka imaokoye gena Una Awi awa, de ma awa ma nongoru, de o Klopas ma peqeka ami ronga ongo Maria de lo ongo Maria Magdalena. 	 Men ved Jesu kors stod hans mor og hans mors søster, Maria, Klopas' hustru, og Maria Magdalena.


So ona yowosa o boosu ma rabaka, we, yamakewa o Jou Yesus Awi sone ma bake. 	 og da de gikk inn i den, fant de ikke den Herre Jesu legeme.


So nia sininga ma rabaka ma siri moi-moi bilasu niasisa, ena gena o duhudu, o doosa, de o gangamo. Upa lo nimatekedotoore moi de moika de o ronga ma dorou nimatekekagaka. De lo upa o dorou o kia bato o nyawa niagaka. 	 Allslags bitterhet og hissighet og vrede og skrik og spott være langt borte fra eder, likesom all ondskap;


Nakoso mobabalo moi la kanaga de ami ngopa de ami danoka, ona magena bilasu imadoto iqoma ma ngale yahoromati manga nyawa o tahu ma rabaka. So komagena o dodihimo manga ngopa-ngopa yapalihara iqomaka gena bilasu o ngopa de o danoku yatagali de yariwo onaka, sababu magena o Gikimoi wodupa. 	 Men har en enke barn eller barnebarn, da skal disse først lære å vise sin gudsfrykt mot sin egen slekt og gi sine foreldre vederlag; for dette er tekkelig i Guds øine.


So hika ngona dede ona nimakomote la niaaka o adati de o galepu, so ngini ningodu aku nia sininga qatebi. Ena gena, bilasu nofangu la ona aku manga hutu yakulu ma ngale manga sasi gena yaaka qaboloka. Nakoso naaka qaboloka, de o habari itotiaiwa ona yoiiseka ma ngale ngona gena ka ikulai, sababu igogou ngona masirete lo naaka de nomote o Yahudika manga bobita maro o Musa wosilelefoka. 	 slå dig sammen med dem og la dig rense med dem, og ta på dig omkostningene for dem, så de kan få rake sitt hode! så vil alle skjønne at det ikke er noget i det som de har hørt si om dig, men at du også selv vandrer så at du holder loven.


Ngaroko komagena, duma ngone gena aku panakoka imatero de o kia naga isilelefo Awi Jaji ma Buku ma rabaka itemo, "O nyawa la kanaga o Gikimoi iwidodaraka, ma ngale ona magena Una wosidailakoka o loha moi-moi foloisi ilamo, gena o kia naga moi-moi o dunia ma nyawa yakelelo waasi eko yoise waasi, de manga sininga ma rabaka lo kagena ibao waasi." 	 men, som skrevet er: Hvad øie ikke så og øre ikke hørte, og hvad ikke opkom i noget menneskes hjerte, hvad Gud har beredt for dem som elsker ham.


Duma nakoso kanaga ona yodupa yamote o dodoto itotiai gena ma sihino o Gikimoino, ona magena o nita ma rabano yahino. Ona magena yaaka la ma ngale o nyawa yangodu aku yanako, igogou to ona manga manara magena yaaka sababu ona imarimoika dede o Gikimoi." 	 men den som gjør sannheten, han kommer til lyset, forat hans gjerninger må bli åpenbaret; for de er gjort i Gud.


De kanaga o bi moi-moi o Yohanes wakokeleloka, magena qangodu lo o buku magenena ma rabaka wosingangasuka. So komagena o lefo manena gena ma ngale o Gikimoi Awi demo de lo ma ngale o Gikimoi gena o Jou Yesus Kristus Awi singangasu gena itotiai. 	 som har vidnet om Guds ord og Jesu Kristi vidnesbyrd, alt det han så.


Kagena naga o ake ma rube ngai butanga. O rube ilalamo so ma raba gena nagala o ake o liter ratu moiku de iwedo, de magena isidailako ma ngale o Yahudika ma nyawa bilasu imatiodo, mote to ona manga adati de manga galepu. 	 Nu stod der, efter jødenes renselsesskikk, seks vannkar av sten, hvert på to eller tre anker.


So o malaikat ma motohaka awi udo-udo ma raba magena o haiwani ilalago ma pareta ma rihoku gena wakopola kali. De tomatodoka o haiwani ma bi nyawa yapopareta o duniaka manga goge qangodu gena idadi qapuputuka. So o bi nyawa magena lo asa yasiri ifoloi sidago manga laqe lo yagoli. 	 Og den femte engel tømte sin skål ut over dyrets trone; og dets rike blev formørket, og de tygget sine tunger av pine,


Imatodokali o malaikat magena dede kanaga o malaikat ma somoali o sorogano idala icarawa imasimane, de ona o Gikimoi wigiliri itemo, 	 Og straks var det hos engelen en himmelsk hærskare, som lovet Gud og sa:


Ma orasi o Yahudika ma nyawa gena o Gikimoi waholuka, de waaka so o dunia ma nyawa ma binuka ona magena lo de Una aku imakadame. So nakoso o Yahudika ma nyawa la ma Kristus wipiricayaka, so ona lo o Gikimoi waqehe qaloha de magena imatero maro o sone ma rabano ona wasioho kali. 	 For er verden blitt forlikt med Gud ved deres forkastelse, hvad annet vil da deres antagelse bli enn liv av døde?


Nako o Musa gena, waaka wokaeli o Gikimoi Awi tahuka ona magena waleleani, duma una gena ka cawali o leleani moi. Una wasingangasu onaka ma ngale o kia naga done o orasi ma simaka o Gikimoi asa wosikelelo. 	 og Moses var vel tro i hele hans hus som tjener til å vidne om det som skulde tales,


O Zakharia awi ngopa una magena foloika wilamo, awi sininga de awi rohe ma buturu lo asa idogoli. Wilamoka, de una wogoge o tona ibobeleuka, sidago ma orasi yaado done asa una o Jou Awi demo gena wotagi wosihabari o Israel awi ngopa de awi danoka. 	 Men barnet vokste og blev sterkt i ånden, og han var i ødemarkene til den dag da han blev ført frem for Israel.


So nakoso idadiwa ngini o kia ma ceceke gena niaaka, de qadoohaso ngini o kia naga ilalamoka de nia sininga ihawateri. 	 Formår I da ikke engang det minste, hvorfor er I da bekymret for det andre?


Kagena de ma doro ma duhutu magena wotemo, 'Dede! Ngohi tinisalawa ngini ai dodiaoka. Igogou, ngini nisimote qabolo nia sewa o wange moi ma manara gena tofangu o pipi o salaka moi. 	 Men han svarte en av dem og sa: Min venn! jeg gjør dig ikke urett, blev du ikke enig med mig om en penning?


"De ngohi lo tonisingangasu kali o selera idala ma dateka o ngopeqeka mosusundali kagena momagogeku, magena o bi nyawa yadadala o bi bangsa moi-moi, o bi soa moi-moi, de lo o bi bahasa moi-moino. 	 Og han sier til mig: De vann som du så, hvor skjøgen sitter, er folk og skarer og ætter og tunger.


Duma ngini gena upa nimode inihoromati de iniaso 'Baba Guru', sababu nia Guru kagena naga ka womatengo, de ngini ningodu gena nimatekedodiao de Ngohi imomote. 	 Men I skal ikke la eder kalle rabbi; for en er eders mester, men I er alle brødre.


He! Ngini nakoso de nia ngauka, tanu niise o kia Ngohi de o Gurumi Qatetebi so mitemo o bi gogobu-gogobuka. O nyawa nagoona nakoso o dodoto ikokulai yaholu de Ngohi ipiricaya qaputuru maro o prajurit moi imakudubu sidago lo watura, so ona magena asa Ngohi tasimaha o oho ma gota ma sopo, kiaka o Gikimoi Awi goge qaloloha (eko o Firdaus) ma rabaka, yaqehe la yaoqo so yooho ka sidutu ikakali." 	 Den som har øre, han høre hvad Ånden sier til menighetene: Den som seirer, ham vil jeg gi å ete av livsens tre, som er i Guds Paradis!


'O Jou Gikimoi wotemo ai Jouka: Nomatamiye to Ngohi Ai girinaka la Ai horomati namake sidago Ani saturu taaka la yahino inisuba Ngonaka.' 	 Herren sa til min herre: Sett dig ved min høire hånd, til jeg får lagt dine fiender under dine føtter!


Ibabalo imatengoka de manga gianongoru lo ihiwa so igogou manga susa ilamo, ona magena bilasu ngone o Jou Yesus powipipiricaya pahoromati de padupa pariwo. 	 Hedre enker som virkelig er enker!


So ma wangeka done o bi nyawa manga dorou ma sopo o Gikimoi wafanggali de o dorou, de ngini gena asa inifanggali de o dorou ifoloi ilamo de o dorou o Tirus de o Sidon ma bi nyawa yasifafanggali. 	 Dog, det skal gå Tyrus og Sidon tåleligere i dommen enn eder.


De lo o ngeko ibobolowo gena hika niaaka de niomote. La nakoso to ngini nia dodiao kanaga manga piricaya qaputuru waasi, de ona magena asa upa itura, duma tanu manga piricaya ma buturu gena aku idogo-dogo. 	 og gjør rette stier for eders føtter, forat ikke det halte skal komme rent i ulag, men heller må bli helbredet!


Qabolo de o prajurit, de ma kapita, de lo ona yojojajaga magena asa o Yesus iwitago de iwipiliku. 	 Vakten og den øverste krigshøvedsmann og jødenes tjenere grep da Jesus og bandt ham,


Upa ngohi ngini tinisulo, sababu ngini masirete nianako nanga Jou Yesus Kristus Awi laha gena ilamo poli ngoneka. Ngaroko o sorogaka Una igogou wokaya, duma Awi kaya gena qangodu ka wapalako ma ngale womadadi o nyawa wosususa moi. Komagena waaka la ngone gena aku o Gikimoi Awi simaka asa podadi pokaya. 	 For I kjenner vår Herre Jesu Kristi nåde, at han for eders skyld blev fattig da han var rik, forat I ved hans fattigdom skulde bli rike.


Nakoso ka cawali ani lako ma sononga de ngona o dorouku notura, lebelaha ani lako magena napeleu la naumoka. Foloisi qaloha ngona nooho dede o Gikimoi Awi pareta ma rabaka de ani lako ka ma sononga, upa sidago de ani lako ngai sinoto de ngona o naraka ma ukuku asa niumo. 	 Og om ditt øie frister dig, da riv det ut og kast det fra dig! det er bedre for dig å gå enøiet inn til livet enn å ha to øine og bli kastet i helvedes ild.


Ona ifuma sidago o Gikimoi wokokakali gena wisuba iholu, duma kanaga yasuba to ona manga giki manga gia masirete isitotulada, ena gena maro o moi-moi ikokakaliwa gena o nyawa, o namo, o ngihia de lo o haiwani ma somoasi. 	 og byttet den uforgjengelige Guds herlighet bort mot et billede, en avbildning av et forgjengelig menneske og av fugler og av firføtte dyr og av krypdyr.


o Zerubabel ma ngopa yanau o Abihud, o Abihud ma ngopa yanau o Elyakim, de o Elyakim ma ngopa yanau o Azor, 	 Serubabel fikk sønnen Abiud; Abiud fikk sønnen Eljakim; Eljakim fikk sønnen Asor;


Qabolo de o Yesus wotagi o bi doku ma sigilolika wageto de o habari qaloloha wosihabari ma ngale o Gikimoi asa wopareta maro o kolano moi. Una Awi muri yamogiowo de sinoto lo Una iwimote. 	 Og det skjedde derefter at han drog omkring fra by til by og fra landsby til landsby og forkynte evangeliet om Guds rike, og de tolv var med ham,


Ma orasi he qaputu de o nyawa yadala yabisisiri de yabikokitoka yatotota Unaka. 	 Men da det var blitt aften og solen gikk ned, førte de til ham alle dem som hadde ondt, og de besatte;


Mutuwade, ai dodiao nipipiricaya, kiaka kanena ngohi ibuika ma ngale taaka o Jou Awi manara gena, tinibaja de togolo nginika la tanu ngini o kia naga moi-moi niaaka bilasu imatero maro o nyawa o Jou wahihirika yaaka. 	 Jeg formaner eder altså, jeg, den fangne i Herren, at I vandrer så som verdig er for det kall som I er kalt med,


So komagena qabolo, de Una wotagili so womasidiado de wowosa o puji ma tahu wapopareta gena awi tahuka. Kagena wowosa de wadaheno o suling yawuwu, o sone ma guule, de lo o nyawa yadadala yahika yahino so ikalala. 	 Og da Jesus kom inn i synagoge-forstanderens hus og så fløitespillerne og hopen som larmet, sa han til dem:


Komagena isilelefo o Gikimoi Awi Jaji ma Buku ma rabaka itemo, "Kanaga o nyawa moi lo yahiwa manga sininga itiai o Gikimoika. 	 som skrevet er: Det finnes ikke en rettferdig, enn ikke en;


So nakoso o nyawa itemo nginika, 'Niwikelelo, o Salamati ma Kolano kagena naga o tona ibobeleuka!' upa lo nitagi. Eko nakoso itemo, 'Niwikelelo, Una kagena o tahu ma rabaka!' upa lo niapiricaya. 	 Om de da sier til eder: Se, han er ute i ørkenen, da gå ikke der ut; se, han er inne i kammerne, da tro det ikke!


O orasi manenaka ngaroko ngohi dede ngini gena ma soa ikuruka, duma ngohi foloi tinisininga nginika. De ngohi de ai kuasa so aku ngini tinisulo gena, ka imatero de ngohi lo kanaga nia sidongirabaka. So de nanga Jou Yesus Awi kuasa gena ngohi Awi sosulo moi manena tositatapuka, la o nyawa o dorou waaaka una magena bilasu awi dorou ma dagali wamake. So bilasu ngini nimatolomuno, de ai sininga asa kanaga nginika, so ngohi nginika tinisulo la ngini de lo nanga Jou Yesus Awi kuasa gena, 	 at han skal I vår Herre Jesu navn, idet I og min ånd samles i vår Herre Jesu kraft,


Duma o Yohanes asa woholu so wotemo, "Idadiwa, Baba! Bilasu Ngona de asa aku ngohi noiosi. De qadoohaso Ngona nahino ngohino. Komagenawa, bilasu ngohi tahika Ngonaka." 	 Men han nektet ham det og sa: Jeg trenger til å bli døpt av dig, og du kommer til mig?


O nyawa nagoona la kanaga Ai dodoto yosigise, ona magena igogou isonewa." 	 Sannelig, sannelig sier jeg eder: Om nogen holder mitt ord, skal han aldri i evighet se døden.


Qabolo de o Yesus o ade-ade moi wadoto Awi muri-murika, la ona magena bilasu yosumbayang ikaeli de upa manga sininga qaceke. 	 Og han sa en lignelse til dem om at de alltid skulde bede og ikke bli trette.


Ma ngale ona manga piricaya so o bi ngopeqeka to ona manga nyawa isosone gena yasioohoka de yamake kali. Kanaga o nyawa ma binukali ma ngale manga piricaya so yasangisara sidago yosone. Ona yapalako gena yoholu, sababu ona yomode nakoso yasioho kali ma ngale o oho foloisi qaloloha yamake. 	 kvinner fikk sine døde igjen ved opstandelse; andre blev utspent til pinsel og vilde ikke ta imot utløsning, forat de kunde få del i en bedre opstandelse;


So de Ai jarita magena nako o ngopa yasinoto gena, naguuna ma baba awi dupa igogou waakaka." De o Yahudika manga roriri ona magena yotemo, "Woriria." So Una wotemo onaka, "Ngini tinisingangasu igogou, o balastengi itotolomu de lo o ngopeqeka isusundali de manga rohe imasiiija, ona magena o Gikimoi asa waqehe qaloha la Awi pareta ma rabaka yowosa, upa ngini. 	 Hvem av de to gjorde nu farens vilje? De sier: Den første. Jesus sier til dem: Sannelig sier jeg eder at toldere og skjøger kommer før inn i Guds rike enn I.


O bi nyawa isususa salalu kanaga igoge to ngini nia sidongirabaka. Duma Ngohi de ngini asa pomakangaho iteka kawa. 	 For de fattige har I alltid hos eder, men mig har I ikke alltid.


Kagena de o bi guru agama yamuruo naga, ona magena o Farisika, Una wikelelo womatamiye wooqo de o bi nyawa ma dorou magena, so ona asa imaridemo de Una Awi muri-murika yotemo, "Aistagala! Qadoohaso Una wooqo de o balastengi itotolomu de o bi nyawa ma dorou ona magena." 	 Og fariseerne og deres skriftlærde knurret mot hans disipler og sa: Hvorfor eter og drikker I med toldere og syndere?


Duma ngini gena tinisingangasuli igogou, nakoso o nabi moi kanaga to una awi doku masireteka wogoge gena asa iwihoromatiwa. 	 Men han sa: Sannelig sier jeg eder: Ingen profet blir vel mottatt på sitt hjemsted.


He! Ngini de nia ngauka tanu niise la nianako. 	 Den som har ører, han høre!


Ma dongoho magena o paro o koresaraku iwuwu imehe-mehe, de ona itemo nagala iogoka, so manga edekati yaaka la aku isideli. So kagena de manga tapu yatide de imajobo iside yameta o Feniks, so yakahika o wange ma dumuka so ma dateno imasitepa-tepa. 	 Da det nu blåste en svak sønnenvind, tenkte de at de kunde fullføre sitt forsett; de lettet da, og seilte nær land langsmed Kreta.


La ma ngale ngone, o bobita o Gikimoino inapoparetaka gena, Una aku wonapalako de lo ngone podadi maro o Gikimoi Awi ngopa masirete. 	 forat han skulde kjøpe dem fri som var under loven, forat vi skulde få barnekår.


Sababu o bobita itemo komagena, so ngohi ai dupa qatotorou aku isikelelo sidago ai sininga ma rabaka asa qatesere. Duma nako o bobita komagena ihiwa, de ngone nanga dupa qatotorou akuwa inasikelelo. 	 Men synden tok anledning av budet og virket alskens begjærlighet i mig; for uten lov er synden død.


Igogou, ma Kristus iqomaka wisangisara ifoloika de ma ngale ngomi miwimote so ngomi lo he imisangisara ifoloi, duma ma ngale ngomi de ma Kristus mimarimoika so ngomi mia sininga lo o Gikimoi wosiputuru ifoloi. 	 For likesom Kristi lidelser kommer rikelig over oss, så er og vår trøst rikelig ved Kristus.


O nyawa ma Kristus wihoholu gena, ngaroko iqomaka dede ngone pomatekekomote, duma ona magena de ngone la o gogobu ka ka moi gena hiwa, sidago ona itagi so ngone inatinga de inadongosaka. Nakoso ona de ngone la igogou o gogobu ka ka moi, de ona bilasu igoge dede ngone. Duma ona gena ngone inadongosaka, la ma ngale o nyawa yangodu aku yanako ona magena o nyawa moi lo upa imasicapu dede ngone o gogobu moi. 	 De er gått ut fra oss, men de var ikke av oss: for hadde de vært av oss, så var de blitt hos oss; men det skulde bli åpenbart at ikke alle er av oss.


So o nyawa lo yaakuwa yotemo ngone nanga dorou bilasu inafanggali de o dorou. Sababu ma ngale ngone gena o Yesus Kristus masirete wogolo o Gikimoika. We! Ma ngale ngone Una gena wosone, de ma boboloili wosoneka de wisioho kali, de lo kanaga o Gikimoi Awi girinaka womatamiye la Awi horomati wamake. 	 hvem er den som fordømmer? Kristus er den som er død, ja, hvad mere er, som også er opstanden, som også er ved Guds høire hånd, som også går i forbønn for oss;


Sababu Ai wangeka magena asa o bi nyawa yangoduka yatodoka, maro o haiwani moi qatodoka de o sabatolo. 	 for den skal komme over alle dem som bor over den hele jord.


De o nyawa la kanaga Ai demo manena yoise duma yamotewa de yaakawa, ona magena imatero maro o nyawa wofufuma moi la kanaga awi tahu wosigoko o dowongi ma qokuka. 	 Og hver den som hører disse mine ord og ikke gjør efter dem, han blir lik en uforstandig mann, som bygget sitt hus på sand;


So kagena de o Paulus iwingaho o mahkamah moi isironga o Areopagus ma rihoka, so kagena o nyawa yadala asa imatolomuno, de ona itemo unaka, "Nako qaloha de hika o dodoto qamomuane magena nomisingangasu ngomika. 	 Så tok de ham ved hånden og førte ham op på Areopagus, og sa: Kan vi få vite hvad dette er for en ny lære som du forkynner?


De nanga ngongano inariwo magena lo maro kanaga o Gurumi Qatetebi masirete lo ma ngale ngone gena wodupa wonariwo. Sababu ngone nanga sininga ma rabaka igamamu de ngone panakowa o kia bilasu pogolo o Gikimoika, la komagena Awi Gurumi aku Unaka womagolo, duma de o demo o nyawa yananakowa, sababu o demo magena ka Awi Gurumi ma demo masirete. 	 Men i like måte kommer også Ånden vår skrøpelighet til hjelp; for vi vet ikke hvad vi skal bede om, slik som vi trenger det; men Ånden selv går i forbønn for oss med usigelige sukk,


De ma orasi magena, o Minggu ma Wangeka, de o Gurumi Qatetebi ngohi ai sininga wapareta so tamote. Kagena de o gogelelo moi tamake so kanaga ngohi ai duduno o ili ilalamo moi toise maro o trompet ma ili, 	 Jeg var bortrykket i ånden på Herrens dag, og jeg hørte bak mig en høi røst som av en basun, som sa:


duma Una wihiwa sababu wamotewa. So ona imakiliho o Yerusalemka yakahika kali Una iwisari. 	 og da de ikke fant ham, vendte de tilbake til Jerusalem og lette efter ham.


O gisisi ma binuka itutura o tona qatototopoku so o totopo yalalo so isoneka, gena imatero bato o nyawa o habari qaloloha magena yoiseka. Duma ona magena isihawateri ma ngale manga oho, de lo yodupa yokaya. Komagena o Gikimoi Awi demo yosingou kawa, de o manara qaloloha lo yodupa kawa. 	 Men den som blev sådd blandt torner, det er den som hører ordet, og verdens bekymring og rikdommens forførelse kveler ordet, og det blir uten frukt.


O wange magenaka o Sadukika ma nyawa yamuruo naga yahino o Yesuska, ma ngale manga edekati Una wisabatolo. Ona magena yopiricayawa o dodoto maro o nyawa isoneka de asa ioho kali, de manga edekati o dodoto magena isiceke 	 Samme dag kom nogen sadduseere til ham, de som sier at det ikke er nogen opstandelse, og de spurte ham og sa:


Magena de o roriri yamonahalo de yaruha de lo o dodadi iooho ngai iha magena ibukuku de manga suba yatide o Gikimoika, Una o pareta ma kursika wotatamiye. De itemoli, "Wewe! O Gikimoi Awi ronga posilamo. Una magena powigiliri igogou." 	 Og de fire og tyve eldste og de fire livsvesener falt ned og tilbad Gud, som satt på tronen, og sa: Amen! Halleluja!


Duma ma ngale nagoona asa imatami Ai girinaka eko Ai gubalika, magena Ngohi Ai hakuwa so tositatapuwa. Magena maha de o Gikimoi, sababu Una ka wanako de wositatapuka nagoona asa imatami o riho magegenaka." 	 men å sitte ved min høire eller ved min venstre side, det tilkommer det ikke mig å gi nogen, men det gis dem som det er beredt.


Ma orasi ona yatiho o prajurit manga riho ma nonoma de ma sinotoka, so imasidiado o ngora o besika la yakahika o kotaka. O ngora magena ka maena ipelenga masirete, so ona isupu de itagi o ngeko moi yamoteka. De o Petrus womatodoka o malaikat magena ihiwaka so widongosaku. 	 De gikk da gjennem den første vakt og den annen, og kom til den jernport som førte ut til byen; den åpnet sig for dem av sig selv, og de trådte ut og gikk en gate frem, og straks skiltes engelen fra ham.


La Una Awi muri-muri yacoho to Una Awi beseso magena, duma ona masirete manga sidongirabaka isibicara itemo, "To Una Awi demo 'wosoneka so wipoosuka de wooho kali' ena gena ma ngale o kia." 	 Og de holdt fast ved det ord, og de talte sig imellem om hvad det er å opstå fra de døde.


O Yesus de Awi muri-muri imasidiado kali o Yerusalemka. So o Gikimoi Awi Tahu ma lolohaka wotagi wakokiloli de o imamka ma bi sahe, de o bi guru agama, de lo o Yahudika manga roriri yahino Unaka. 	 Og de kom atter til Jerusalem. Og da han gikk omkring i templet, kom yppersteprestene og de skriftlærde og de eldste


Sababu iqoqomaka ngone masirete lo pofuma, so poholu o Yesus powipiricaya, de pamote ka o ngeko isasala, sidago lo o nyafusu ma dorou gena foloi podupa so bilasu ka paaka. So o orasi isigeto-geto ngone ka o dorou paaka de nanga edekati o nyawa manga bi moi-moi panyafusu poli, sidago lo o nyawa inaduhudu so ngone de o nyawa ma somoa pomatekesikoholu. 	 For også vi var engang uforstandige, ulydige, villfarende, træler av mangehånde begjæringer og lyster, vi levde i ondskap og avind, vi var forhatt og hatet hverandre;


Kagena de ona iliho gila-gila isihabari o hali magena manga dodiaoka, duma ona yopiricayawa. 	 Også disse gikk bort og fortalte det til de andre; heller ikke dem trodde de.


Ngaroko komagena, o orasi manena ngini de nia edekati qatotorou nitemo gena Ngohi asa nitooma, ngaroko Ngohi todupa tinisingangasu nginika o bi moi-moi itototiai o Gikimoi woidodedemo Ngohika. O manara maro komagena kanaga o Abraham waakawa. 	 men nu står I mig efter livet, et menneske som har sagt eder sannheten, som jeg har hørt av Gud; det gjorde ikke Abraham.


Ma orasi o Yesus he womasidiado o Yerusalemka, so o doku magena aku wakelelo, de Una asa wogari. 	 Og da han kom nær og så byen, gråt han over den og sa:


Duma kagena o Miletuska, o Paulus o nyawa wasulo o Efesus ma gogobuka itagi la yaaso manga roriri, ma ngale yahino la bilasu imatekekamake kasi de una. 	 Fra Milet sendte han da bud til Efesus og kalte menighetens eldste til sig.


Duma nakoso o Gurumi Qatetebi ma demo gena niaaka, de ma orasi ngini nisone done ngini dede o Gikimoi nioho ka sidutu ikakali. Maro o gugutuka so o kia ngone podato, komagena lo done asa pautu. 	 For den som sår i sitt kjød, skal høste fordervelse av kjødet; men den som sår i Ånden, skal høste evig liv av Ånden.


Komagena ona imilawangi ma ngale ngomi o habari qaloloha upa misihabari o Yahudika ma nyawa yasowo la ona lo upa o Gikimoi wasisalamati. So maro o rube moiku la o ake poguse sidago iwedoka, komagena lo ona manga dorou lo foloisi imadogo sidago o dorou idala gena yaakaka. De ma ngale magegena igogou o Gikimoi wadoosa so asa wasisangisara foloisi qatubuso onaka. 	 idet de hindrer oss fra å tale til hedningene, så de kan bli frelst, forat de alltid må fylle sine synders mål. Dog, vreden har endelig nådd dem!


Magena qabolo de o dunia ma dodogu ma orasi gena asa imasidiado. Gena ma orasi ma Kristus o bi bobareta de o bi kuasa qangodu-ngodu wasisaka, qabolo de to Una Awi kolano ma kuasa gena wosidoa o Baba Gikimoika. 	 derefter kommer enden, når han overgir riket til Gud og Faderen, efterat han har tilintetgjort all makt og all myndighet og velde.


Duma o Petrus wotemo unaka, "To ngohi ai pipi moi lo ihiwa, duma o kia naga ngohika magena tonihike ngonaka. So de ka o Yesus Kristus o Nazaretno ma nyawa Awi kuasa ngohi tonisulo, hie nomaoko la notagi!" 	 Men Peter sa: Sølv og gull eier jeg ikke; men det jeg har, det gir jeg dig: I Jesu Kristi, nasareerens navn - stå op og gå!


So nakoso igogou o Daud wiaso Una awi Jou, done imaaka idodooha so ona itemo, o Salamati ma Kolano Awi aheli ma sihino o Daudno." 	 Kaller nu David ham herre, hvorledes kan han da være hans sønn?


De lo ngini asa ningaho o bobaretaka eko o kolanoka ma sababu ngini to Ngohi Ai muri-muri. So magena to ngini nia orasi qaloloha moi la ma ngale Ngohi de o habari qaloloha gena niasingangasu onaka de lo o nyawa ma somoasi, ena gena o Yahudika ma nyawa yasowo. 	 og I skal føres frem for landshøvdinger og konger for min skyld, til vidnesbyrd for dem og for hedningene.


Duma o orasi manena nomomi la notagi nowosa o kotaka, de kagena asa nisingangasu o kia bilasu ngona naaka." 	 Men stå op og gå inn i byen, så skal det bli dig sagt hvad du har å gjøre!


Ngini tinisingangasu igogou, yamuruo naga to ngini nia sidongirabano done isone waasi, nakoso yanako waasi o Gikimoi Awi pareta igogou imasidiadoka." 	 Jeg sier eder for sant: Nogen av dem som her står, skal ikke smake døden før de ser Guds rike.


Sidago o bi kolano o dunia ma rabaka de o bi roriri imatolomu de imatekefakati la yakudoti o Jou de lo Una wisitatapu maro o Salamati ma Kolano gena.' 	 Jordens konger steg frem, og høvdingene samlet sig sammen mot Herren og mot hans salvede -


de yotemo, "Nakoso igogou Ngona o Yahudika manga Kolano, hika Ani rohe masirete so nosisalamati!" 	 Er du jødenes konge, da frels dig selv!


Wokakawi gena wotemo, 'Igogou, ma ngale ngini ngohi tininakowa.' " 	 Men han svarte og sa: Sannelig sier jeg eder: Jeg kjenner eder ikke.


Ai dodiao nipipiricaya, o wange isigeto-geto ngohi totemo ma ngale ai manara, o habari qaloloha tosihohabari gena, nagala igogou ngohi asa itooma bai! O Gikimoi wanako ma ngale ngini nanga Jou Yesus Kristus niwipiricayaka, so igogou to ngohi ai siningaka foloi isanangi. De komagena lo o Gikimoi wanako igogou-gogou to ngohi ai sangisara kanena foloisi ilamo. 	 Jeg dør hver dag, så sant som jeg kan rose mig av eder, brødre, i Kristus Jesus, vår Herre.


Ma nonomasi, de ma sababu Una ngone wonadodara, so Una wositatapuka la bilasu o Yesus Kristus wosone ma ngale ngone wonatide la podadi to Una Awi ngopa masirete. Imamote de kanaga o Gikimoi Awi edekati de Awi dupa masirete gena komagena. 	 idet han i kjærlighet forut bestemte oss til å få barnekår hos sig ved Jesus Kristus efter sin viljes frie råd,


So ma orasi o Duba ma Goho magena waqehe de Awi simaka o dodadi ngai iha de o roriri yamonahalo de yaruha ona magena asa imabukuku de manga suba yatide Unaka. O roriri moi-moi gena yacohono o kecapi de lo o udo-udo o guracino de ma raba gena iwedo de o manyanyi, ena gena o Gikimoi Awi nyawa yatide manga sumbayang Unaka. 	 Og da det tok boken, falt de fire livsvesener og de fire og tyve eldste ned for Lammet, hver med sin harpe og med gullskåler, fulle av røkelse, som er de helliges bønner,


Magena de o Yerusalemka ma nyawa yamuruo naga imatekebicara itemo, "Ce! O nyawa Una magegena nagala ona yodupa iwitooma bai! 	 Nogen av dem som hørte hjemme i Jerusalem, sa da: Er det ikke ham de står efter livet?


So nakoso ngone powidoohawa, de igogou o nyawa he yangodu asa Una wipiricayaka. De nako imadadi komagena, de done o Romaka ma nyawa yahino kanena de nanga riho o Gikimoi Awi Tahu de nanga bangsa magena lo yabiau." 	 Lar vi ham holde ved således, da vil alle tro på ham, og romerne vil komme og ta både vårt sted og vårt folk.


Kanaga o bi nyawa yadadala yahino o Yohaneska, manga dupa iwigolo la ona waosi. Kagena de una wotemo onaka, "Icala! Ngini manena o nyawa nikokulai, maro o ngihia gena o nyawaka yagoli. Ngini nia fikiri gena ka cawali tiniosi so aku niloqa o Gikimoi Awi doosa ma sangisarano, duma nia fikiri maro magegena isala. 	 Han sa da til folket som drog ut for å døpes av ham: Ormeyngel! hvem lærte eder å fly for den kommende vrede?


Ma moiku de o Yesus ma awa de Awi gianongoru yahino manga dupa Una wimake, duma yaakuwa iwiado Unaka, sababu o nyawa yadala poli. 	 Men hans mor og hans brødre kom til ham, og de kunde ikke nå frem til ham for folket.


O saksi yadala yahino yodedemo to ona manga gulai de manga damato, so moi-moi manga bicara imaketerowa. 	 For mange vidnet falsk mot ham, men deres vidnesbyrd stemte ikke overens.


Ma moiku o Yesus kanaga wosumbayang womatengoka, de Awi muri-muri yahino Unaka, de Una wasano onaka, "Nako o nyawa gena ona itemo, Ngohi manena naguuna." 	 Og det skjedde engang mens han bad, og disiplene var alene med ham, da spurte han dem og sa: Hvem sier folket at jeg er?


Qabolo de o malaikat ma ihaka awi trompet wawuwu kali, de kanaga o wange de o ngoosa imatero maro o naga yalowola so komagena o wange de o ngoosa ma siwa irongoka, de komagena lo o bi ngoma ma siwa qaoroka. 	 Og den fjerde engel blåste, og tredjedelen av solen blev slått, og tredjedelen av månen og tredjedelen av stjernene, forat tredjedelen av dem skulde formørkes, og tredjedelen av dagen miste sitt lys, og natten likeså.


Sababu nakoso ngone de o Yesus Kristus pomarimoika, de o nyawa moi una womasunaka eko hiwasi gena o Gikimoi he iwitailako kawa. Duma o Gikimoi asa watailako nakoso o nyawa la kanaga ma Kristus iwipiricayaka. De o nyawa nakoso manga sininga itotiai ma Kristus waakaka gena yopiricayaka, de ona magena aku o Gikimoi wileleani de o bobita o Gikimoino upa yamote, duma ka o nyawa yadodara. 	 for i Kristus Jesus gjelder hverken omskjærelse eller forhud noget, men bare tro, virksom ved kjærlighet.


So o orasi manena o nyawa nasulo o Yopeka itagi la wiaso o nyawa moi awi ronga o Simon wisiaso lo o Simon Petrus. Una womasidodogu o nyawa moi o haiwani ma kahi woiija awi tahu o teo ma dateka, awi ronga lo ka o Simon.' 	 send derfor bud til Joppe og kall til dig Simon som kalles med tilnavnet Peter! han har herberge hos Simon, en garver, ved havet; og han skal tale til dig når han kommer hit.


So nakoso niise kadoke o dupuru ma ili de kadoka o kudoti ma habari, upa lo nia rohe qatora. O moi-moi magena bilasu idadi iqoma, duma upa nitemo magena o dunia ma dodogu ma orasi imasidiadoka. 	 Og I skal høre krig og rykter om krig; se til at I ikke lar eder skremme! for det må så skje, men enden er ikke enda.


Kagena de Una wasulo o nyawa yadadala magena, yangodu o tonaka imagogeku. De o roti ngai tumudingi magena waqehe so Awi sukuru watide o Gikimoiye. Qabolo de watepi-tepi de to Una Awi gia, so wahike Awi muri-murika la ona isitoku o nyawa yadadala magenaka. So Awi muri-muri ona yaaka maro o kia Una wasulo. 	 Da bød han folket sette sig ned på jorden, og han tok de syv brød, takket og brøt dem og gav dem til sine disipler, forat de skulde dele dem ut; og de delte ut til folket.


So Ngohi asa towisiloha la asa ninako Ngohi, o Nyawa ma Duhutu manena, o duniaka tahino de Ai kuasaka la nia dorou tasiapongu." So wotemo woluluguka, "Nomaoko, de ani dangi naaho la noliho." 	 Men forat I skal vite at Menneskesønnen har makt på jorden til å forlate synder - da sier han til den verkbrudne: Stå op og ta din seng og gå hjem til ditt hus!


Duma ma ngeko idodooha ngone nanga sininga idadi itiai o Gikimoika gena, upa o bobita o Gikimoino gena pamote itiai, sababu ma Kristus asa waaka, so o ngeko iqoqoma gena he pamote kawa de ka cawali ma ngeko powipiricaya Unaka magena pamote. 	 For Kristus er lovens ende, til rettferdighet for hver den som tror.


So kagena de o Epikuroska ma bi guru de o Stoaka ma bi guru imatekeributu de o Paulus, sidago ona yamuruo naga itemo, "Awi bicara ma ngale gena o kia-kiawa." De sababu o Paulus wosibicara ma ngale o Yesus de ma ngale posoneka de pooho kali, o nyawa ma somoali itemo, "Nagala wonasingangasu ma ngale o bangsa ma somoa manga seri ma duhutu." 	 Nogen av de epikureiske og stoiske visdomslærere innlot sig også i ordskifte med ham, og nogen sa: Hvad mener vel denne ordgyder? Andre igjen sa: Han synes å være en som forkynner utenlandske guddommer det var fordi han forkynte evangeliet om Jesus og opstandelsen.


"Ngini o Yerusalemka ningodu upa he nimodo. Niwinano, nia kolano he womasidiado. O keledai ma ngopaku wapane." 	 Frykt ikke, Sions datter! Se, din konge kommer, sittende på en asenfole.


Itekawa, de o Yesus wotagi o doku o Nainka, de lo Awi muri-muri de o nyawa yadadala ipolu-polu itagi imakangaho dede Una. 	 Dagen derefter skjedde det at han drog til en by som heter Nain, og mange av hans disipler gikk med ham, og meget folk.


Magena imatero de o kia iqoma o Gikimoi wotemoka maro ma nabi Hosea awi Buku ma rabaka wosilelefoka itemo, "O nyawa ngaroko kanaga Ai nyawa waasi, duma ona magena lo done totemo Ai nyawa. O nyawa nagoona Ai dodara tasikelelo waasi, duma ona magenaka totemo tinidododara. 	 som han også sier hos Hoseas: Det som ikke er mitt folk, vil jeg kalle mitt folk, og henne som ikke er elsket, vil jeg kalle min elskede,


Orasi magena he qamaqa-maqa, so ilangi o Sabat ma wange ma solanoka, so asa isimaha kawa o manara yaaka duma bilasu o nyawa imawoma. 	 Det var beredelses-dagen, og sabbaten stundet til.


To ngohi ai demo ma ngale ngini gena tinisimaqe. So, igogou, bilasu kanaga nginika o nyawa wococawaro moi, la sidago waaku to ngini nipipiricaya nia sidongirabaka nia galaki gena wahiri. 	 Til skam for eder sier jeg det. Så finnes det da ikke nogen vis mann iblandt eder, ikke en eneste én, som kan skille tretten for sin bror?


Qabolo de o Herodes awi nyawa wapomaka de wasulo so itagi imapongoka, la yaaso o nyawa icocawaro ona magena so awi simaka yahino de wasano wotemo onaka, "Kapuruosi de o ngoma magena niakelelo o dipaka." 	 Da kalte Herodes hemmelig vismennene til sig og spurte dem nøie om tiden da stjernen hadde vist sig;


So nakoso ngini o roriwo o pipi niahike o nyawa isususaka, upa niasingangasu o nyawaka, maro o nyawa ma binuka manga sigogise o Gikimoika ikokulai gena ona yaaka. Ona magena manga sigogise o Gikimoika, kagena o Yahudika manga puji ma bi tahu ma rabaka eko o ngekoka, la ma ngale o nyawa yakelelo asa ona yasigiliri. Ngini tinisingangasu igogou, o Gikimoi Awi fanggali gena he ihiwa onaka, sababu ona magena manga giliri o nyawano yamake qaboloka. 	 Derfor, når du gir almisse, da skal du ikke la blåse i basun for dig, som hyklerne gjør i synagogene og på gatene, for å æres av menneskene; sannelig sier jeg eder: De har allerede fått sin lønn.


De nagoona kanaga manga doroka lo upa yoliho la manga baju yaqehe, duma ka yodoloqa. 	 og den som er ute på marken, ikke vende tilbake for å hente sin kappe.


O bi imam o Lewi awi ngopa de awi danoku ona magena o nyawa manga gimina ma mogiowoka yamake. Duma ngone aku potemo, o bi imam ona magena lo o gimina ma mogiowoka wihike o Melkisedekka. 	 Og om jeg så må si: Ved Abraham er endog Levi, som tar tiende, blitt lagt i tiende;


Sababu igogou o kia naga yaiihu, magena qangodu o nyawa manga simaka done asa ka isikelelo, de lo o kia naga itotalake, magena qangodu done asa ka ipelenga la o nyawa yanako. 	 For det er ingen ting skjult som ikke skal bli åpenbar, og ingen ting dulgt som ikke skal bli kjent og komme for dagen.


De o Yesus Awi muri-muri itemo Unaka, "Baba Guru, kanaga o hali moi ngomi mimasano Ngonaka. Kanaga o nyawa moi wisibuo kusi de awi lako ipiloka, magena ma sababu una awi dorou masirete, eko awi dodihimo manga dorou masirete sidago una womaaka komagena." 	 Og hans disipler spurte ham: Rabbi! hvem er det som har syndet, han eller hans foreldre, siden han skulde fødes blind?


So ona iwikalaki itemo, "O nyawa una manena wabaja de wasigaro la o nyawa yadadala isuba o Gikimoika de upa yamote o Gikimoi Awi bobita o Musa wosilelefoka, so de to ngone nanga ngeko gena imakasala bai!" 	 Denne opvigler folk til å dyrke Gud på annen vis enn loven byder.


So o Yesus wikokitoka awi toka wodusu so imahoika, de o orasi magena qabolo o nyawa una magena waaku wobicaraka. O nyawa yadadala gena asa yohairani de itemo, "Wokuasa bai! Ngomi ma moi waasi o Israel ma tonaka o nyawa maro Una magegena miwimake." 	 Og da den onde ånd var drevet ut, talte den stumme. Og folket undret sig og sa: Aldri har slikt vært sett i Israel.


Qabolo de o Yesus wotagili o Gikimoi Awi Tahu ma lolohaka, de wasitodadaheno o nyawa yadala kagenadahu imasiiija, so Una wadusu, 	 Og han gikk inn i templet og begynte å drive ut dem som drev handel der,


Hika nigolo o Gikimoika, la niloloqa ma orasi magena upa idadi o alo ma orasika eko o Sabat ma wangeka so isusa ngini niloqa. 	 Men bed at eders flukt ikke må skje om vinteren eller på sabbaten!


o uku ma sora isisiru-siru gena yasone, o nyawa itotooma de o sumarangi manga gia ma sohano wasirese, manga buturu ikurangi duma wasiputuru kali, o kudoti ma rabaka ona manga nonau de manga barani, de lo ona gena manga lawangi o doku ma somoano yautungu de yaginihi. 	 slukket ilds kraft, slapp fra sverds egg, fikk styrke igjen efter sykdom, blev veldige i krig, fikk fienders hærer til å vike;


De ma orasi magena ona isumbayang itemo, "Ya Jou, igogou Ngona nanako o bi nyawa yangodu manga sininga, so migolo nomisidumu ngomika o nyawa yasinoto, ona manena naguuna Ngona masirete nowihiri qaboloka, 	 Og de bad således: Du, Herre, som kjenner alles hjerter! vis oss hvem du har utvalgt av disse to


Duma nakoso moi ifoloi wipoputuru wahino de o tahu ma duhutu magena witura, de o tahu ma duhutu awi dahe qangodu kiaka wapipiricaya gena wakoora, de o nyawa ifoloi wipoputuru magena o tahu ma alamu moi-moi gena qangodu wasitoku-tokuka. Komagena lo Ngohi nakoso o bi toka todusu, gena ma ngale ngaroko o Iblis wiputuru, duma Ngohi towisitura qaboloka. 	 men når en som er sterkere enn han, kommer over ham og overvinner ham, da tar han hans fulle rustning, som han hadde satt sin lit til, og utdeler det rov han har tatt fra ham.


O bi bobita iqoqomaka magena foloi ilamo. Duma nakoso ma lamo magena positero de o jaji qamomuane ma lamo, ngone aku potemo o bi bobita iqoqoma magena ma lamo he ikurangi. 	 for det herlige har i dette stykke ingen herlighet mot hin overvettes rike herlighet.


Qangodu idadadika magena nagala ma deka o taungu 450. Magena qaboloka, de o Gikimoi watide o kapita so imateketotagali sidago ma orasi ma nabi Samuel ona wapareta. 	 Siden gav han dem dommere inntil profeten Samuel.


Duma ona o Paulus de o Silas yamakewa, so ka o Yason de o bi nyawa ma somoa ipipiricaya yalia so yangaho o kota ma bobareta manga simaka. De ona imanere de itemo, "O nyawa ona manena kiaka bato o ruwahe isigoko! Sidago o orasi manena lo ona yahino to ngone nanga kotaka, 	 men da de ikke fant dem, slepte de Jason og nogen brødre frem for by-dommerne og ropte: Disse som opvigler hele verden, er også kommet hit,


Iqomaka, kanaga ngini gena o Jou Yesus niwipiricaya waasi, so ngini kanaga pinisitero maro nisosone, sababu niodupa nia sala de nia dorou ma rabaka nigoge. 	 Også eder har han gjort levende, I som var døde ved eders overtredelser og synder,


Komagena so, ai ngopa-ngopa tinisosininga, ngohi tongongano to ngini nia rimoi dede ma Kristus foloi qaputuru. Nakoso paaka komagena, done ma orasi Una wahino kali o duniaka, de ngone asa powimake de nanga baranika de nanga maqe lo ihiwa. 	 Og nu, mine barn, bli i ham, forat vi, når han åpenbares, kan ha frimodighet og ikke bli til skamme for ham ved hans komme!


So o Stefanus wotemo, "He! Nianano! Ngohi takelelo o soroga ipelengaka, de o Nyawa ma Duhutu wopopareta womaokoye o Gikimoi Awi girinaka." 	 og han sa: Nu ser jeg himlene åpne, og Menneskesønnen stå ved Guds høire hånd!


De o nita ma siwa ma buturu magena sidago ngohi tomasigelelo kawa, so o nyawa imomote gena bilasu ai giaka yacoho de ituda ma bati mimasidiado o Damsyikka. 	 Da jeg nu ikke kunde se for glansen av hint lys, blev jeg ledet ved hånden av dem som var med mig, og kom inn i Damaskus.


de isiija o boso iaaaka manga tona moi. Magena idadi yamote o Jou Gikimoi Awi bobita ngohika." 	 og de gav dem for pottemakerens aker, således som Herren bød mig.


So yoise komagena, de ona imajobo o Yohanes iwidongosaku de o Yesus wimoteka. 	 Og de to disipler hørte hans ord, og de fulgte efter Jesus.


So Una asa wahino to Una Awi doku masireteka, duma Awi doku ma bi nyawa, ena gena o Yahudika ma nyawa, ona iwiholu. 	 Han kom til sitt eget, og hans egne tok ikke imot ham.


Nakoso komagena, hika ngone o kia naga paaka gena ma meta asa pomakadame moi de moika, la nanga piricaya moi-moi asa qaputuru. 	 La oss derfor strebe efter det som tjener til fred og til innbyrdes opbyggelse!


O bi moi-moi magena imadadi o Betania ma dokuka o Yordan ma Selera ma sonongaka, kiaka kagena o Yohanes o nyawa waosi. 	 Dette skjedde i Betania på hin side Jordan, hvor Johannes døpte.


De upa lo nitemo o nyawa moi woidoto ngohika. Hiwa! Duma o Yesus Kristus masirete Una asa o habari qaloloha magena woisimane ngohika. 	 for heller ikke jeg har mottatt det eller lært det av noget menneske, men ved Jesu Kristi åpenbaring.


Ma ngale ongo Sara ami piricaya, so ngaroko miperekika, duma ka maakusi o ngopa mamake. Komagena idadi, sababu manakoka o Gikimoi Awi jaji asa wosiganapu so igogou Una gena aku mowipiricaya. 	 Ved tro fikk også Sara kraft til å grunnlegge en ætt, og det til tross for sin alder, da hun aktet ham trofast som gav løftet;


"O Jou Gikimoi Awi Gurumi kanaga Ngohika, sababu Una Ngohi woisitatapu la Ngohi o habari qaloloha tosihabari o bi nyawa isususaka. Una woisulo la tasingangasu yatatagoka, 'Nogena ngini nipalakoka!' Una woisulo la tasingangasu ipipiloka, 'Orasi manena qabolo ngini nimasigeleloka!' De Una woisulo la yasidodipito gena tapalako. 	 Herrens Ånd er over mig, fordi han salvet mig til å forkynne evangeliet for fattige; han har utsendt mig for å forkynne fanger at de skal få frihet, og blinde at de skal få syn, for å sette undertrykte i frihet,


Magena de o Yesus Awi cawaro ka idogo-dogo de lo Awi rohe ifero de ilamo. So o Gikimoi de o nyawa yangodu foloi iwidupa Unaka. 	 Og Jesus gikk frem i visdom og alder og yndest hos Gud og mennesker.


O Yusuf awi gogiolo ma rabaka de womomi, so o putu magena bato o ngopa una magena de ma awa asa wangaho so itagi imatuluru o Mesirka. 	 Da stod han op og tok barnet og dets mor om natten og drog bort til Egypten,


Kagena de o ngopeqeka muna magena asa o tona imiriwo. So o ake o naga ma uruno iuuhi magena o tona ma uru ipelenga so yasoduka. 	 men jorden kom kvinnen til hjelp, og jorden åpnet sin munn og slukte elven som slangen sprutet av sin munn.


La ma kapita wodedemo o Pilatuska, "Igogou," de o Pilatus o Yusuf wisimaha o Yesus Awi sone ma bake magena waaho. 	 og han kalte høvedsmannen for sig og spurte ham om det var lenge siden han døde; og da han hadde fått det å vite av høvedsmannen, gav han liket til Josef.


So qaginitano o bi prajurit iruwahe de ikalala, sababu yogamamu qadoohaso o Petrus o bui ma tahuka he wihiwaka. 	 Da det nu blev dag, var det ikke lite opstyr blandt stridsmennene; de undret sig over hvad det vel var blitt av Peter.


So ona de manga sininga imore iwiqehe so Una wopane manga deru ma rabaku, de imatodoka gena manga deru he imasidiado to ona manga riho yamemetaka. 	 Nu vilde de ta ham op i båten, og straks kom båten til landet som de fór til.


Ngini gena o Gikimoi Awi Jaji ma Buku magena nimadoto nikaeli, sababu nitemo Awi demo ma rabano asa o oho ka sidutu ikakali niamake. Ngaroko, Awi demo magegena igogou ma ngale Ngohi manena so asa inisingangasu nginika, 	 I ransaker skriftene, fordi I tenker at i dem har I evig liv, og det er de som vidner om mig;


Manga bobareta una magena bilasu wopiricaya igogou o habari qaloloha ma ngale o Yesus Kristus maro o kia ngohi dede ngona powidotoka. La una o dodoto itotiai o nyawa ipipiricayaka wadoto womatoguwa, de wasiduduga so ona asa yamote. Una magena bilasu awi piricaya qaputuru o Yesuska la igogou una lo wobarani wasidapano o nyawa nagoona o dodoto itotiai yahoholu, so ona asa yanako igogou ona masirete isala. 	 en som holder fast ved det troverdige ord efter læren, forat han kan være i stand til både å formane ved den sunde lære og å tale til rette dem som sier imot.


Manga sidongirabano o guru agama moi wahino o Yesuska, de ma ngale Una iwisabatolo de o sosano moili, de wotemo, 	 og en av dem, en lovkyndig, spurte for å friste ham:


Duma ma ngale o kia Una wotetemo gena, qangodu igogou Awi muri-muri asa yanakowa, sababu Awi demo ma ngale gena kanaga isingangasu waasi, so idadiwa ona yanako. 	 Og de forstod ikke noget av dette, og dette ord var skjult for dem, og de skjønte ikke det han sa.


La komagena de Una wapoma onaka, "Ma ngale Ngohi gena upa lo nisingangasu o bi nyawaka." 	 Og han bød dem strengt at de ikke skulde si dette om ham til nogen.


Duma o nyawa moi lo iwisango yaakuwa, sababu o Stefanus wobicara de o Gurumi Qatetebi ma cawaro. 	 og de var ikke i stand til å stå sig mot den visdom og den Ånd han talte av.


Duma ona imatoore itemo, "Powisidasangahadi! Powisidasangahadi!" 	 Men de ropte til ham og sa: Korsfest, korsfest ham!


Ma ngale Ai sone gena Ngohi tosiade-ade totemo koloko o gisisi moi. Nakoso idadiwa o tonaku padato so ibaka, de igogou o gisisi magena yaakuwa ioho de isopo, so ka imatengoka. Duma o gisisi magena asa ioho de isopo so aku idadi foloi idala, hitilahi padato so ibaka o tonaka. 	 Sannelig, sannelig sier jeg eder: Hvis ikke hvetekornet faller i jorden og dør, blir det bare det ene korn; men hvis det dør, bærer det megen frukt.


Ngaroko komagena, Ngohi tongonganowa Ngohi masirete o nyawa isihoromati. Hiwa, komagenawa. Duma kanaga moi Una magena igogou wodupa Ngohi Ai ronga isilamo de lo Ngohi de Ai lawangi gena watailako itiai, Una magena Ai Baba. 	 Men jeg søker ikke min ære; det er en som søker den og dømmer.


Ngini gena nifumaka. Nakoso o nyawa la ona o Jou Yesus wipiricayaka, duma ona la o loha moi-moi yaakawa, manga piricaya gena asa ma faida ihiwa. Maro o nyawa moi la awi rohe isone so awi buturu ihiwaka de o manara kia naga moi lo waaku kawa waaka. Maro komagena hika ngohi tinisikelelo nginika. 	 Og vil du vite det, du dårlige menneske, at troen uten gjerninger er unyttig?


Kagena de Una gena ona wadongosa de o kota magenano womasihoika, de wotagi womasidodogu o Betaniaka. 	 Og han forlot dem og gikk utenfor byen til Betania, og var der natten over.


De ma orasi o Roma ma kotaka mimasidiado, o Paulus gena o prajuritka manga sahe aku wisimaha una wotagi de o prajuritka wijajaga moi so ona igoge imakatahu moi. 	 Da vi nu var kommet til Rom, overgav høvedsmannen fangene til høvdingen for livvakten; men Paulus fikk lov til å bo for sig selv sammen med den stridsmann som holdt vakt over ham.


Ipasaka, de o Yesus wimomote yamoritumudingi ona magena ikahino kali de manga nalika, de ona itemo Unaka, "Jou, o bi toka lo imisigise ngomika de iloqa, nako de to Ngona Ani ronga so miodusu bai!" 	 Og de sytti kom glade tilbake og sa: Herre! endog de onde ånder er oss lydige i ditt navn!


Komagena lo o Yakobus de o Yohanes yosawangi, ona yasinoto magena o Zebedeus awi ngopa, o Simon awi dodiao imomanara. Kagena de o Yesus wotemo o Simonka, "Upa nosawangi. O orasi manena asa o manara qamomuane tonihike la ngona o bi nyawa asa nadoto la imote Ngohika, imatero maro o nao nasoma la natolomu." 	 likeså Jakob og Johannes, Sebedeus' sønner, som var i lag med Simon. Og Jesus sa til Simon: Frykt ikke! fra nu av skal du fange mennesker.


Magena de ngohi tomakiliho de takelelo ma ngale tatailako nagoona ibicara ngohino. Ato tomaginano gena, kanaga o silo ngai tumudingi de ma dadami lo ka o guracino, 	 Og jeg vendte mig om for å se røsten som talte med mig, og da jeg vendte mig, så jeg syv lysestaker av gull,


Kagena de o bi Farisika o puji ma tahuno isupu de itagi gila-gila, so de o Herodes awi nyawa yamuruo naga de imatekesikagaro de imatekefakati, la ma ngale o Yesus witooma. 	 Og fariseerne gikk ut og holdt straks råd imot ham sammen med herodianerne, hvorledes de skulde få ryddet ham av veien.


De Una magena Awi laha winisidumuka so ma ngale ma Kristus gena, upa nitemo ka cawali ngini niwipiricaya, duma ngini lo asa nisangisara. 	 For eder blev det unt, for Kristi skyld - ikke bare å tro på ham, men og å lide for hans skyld,


So una wotemo onaka, "Baba-baba, ngini masirete nianakoka ngomi o Yahudika ma nyawa mia agama ma bobita gena misimahawa mimakanako de o nyawa o bi bangsa ma somoa. Ngaroko komagena, o Gikimoi ngohi woisikeleloka akuwa potemo o ino magena to ngohi ai boboso moi de lo pooqo dede o nyawa o bi bangsa ma somoa magena lo to ngohi ai boboso. 	 og han sa til dem: I vet hvor utillatelig det er for en jøde å omgåes med nogen av et annet folk eller å gå inn til ham; men Gud viste mig at jeg ikke skulde kalle noget menneske vanhellig eller urent;


Bilasu una wahino de watooma o bi nyawa imomanara ona magena, de gila-gila o raki magena wosisewa kali o nyawa imomanara ma somoaka." Ma orasi o nyawa magena o ade-ade manena yoise, de ona itemo, "Upa sidago ka idadi komagena bai!" 	 Han skal komme og drepe disse vingårdsmenn og overgi vingården til andre. Da de hørte det, sa de: Det må aldri skje!


Duma ma solano ma orasi Una o nyawa waaka, gena Una Awi Jaji ma Buku ma rabaka itemo, 'O Gikimoi o nyawa waaka yanau de o ngopeqeka. 	 Men fra skapningens begynnelse skapte Gud dem til mann og kvinne.


Ma Imam Wilalamo wosano o Stefanuska, "Manga galaki qangodu magena igogou?" 	 Ypperstepresten sa da: Er dette sant?


So kagena de o bobareta isulo o Yason de awi dodiao ipipiricaya ona bilasu manga sala magena ifangu kasi de o pipi, qabolo de asa ona yapalako. 	 og efterat de hadde latt Jason og de andre innestå for dem, lot de dem fare.


Sababu yahiwa o nyawa la aku yanako o bi moi-moi manga sininga ma rabaka, ka cawali o nyawa manga gurumi masirete yanako. Komagena lo o bi moi-moi o Gikimoi Awi siningaka gena, ka cawali Awi Gurumi masirete asa aku wanako. 	 for hvem iblandt mennesker vet hvad som bor i mennesket, uten menneskets ånd, som er i ham? Således vet heller ingen hvad som bor i Gud, uten Guds Ånd;


So gila-gila o Paulus womasinako itiai de wotemo onaka, "Ngohi manena lo o Yahudika ma nyawa moi. Ngohi o Tarsus ma kotano o Kilikia ma daeraka, duma ngohi manena isilamo gena o Yerusalemka. O Gamaliel una magena ngohi ai guru so igogou ngohi lo tomadoto tamote o Yahudika nanga bobita, kiaka to ngone nanga ete de nanga topora yacocoho so inahike ngoneka. De ngohi ai edekati ai manara moi-moi ma rabaka gena o Gikimoi towisihoromati, so imatero de o wange manena ngini kanena ningodu. 	 Jeg er en jøde, født i Tarsus i Kilikia, men opfostret i denne by, oplært ved Gamaliels føtter efter vår fedrene lovs strenghet, og jeg var nidkjær for Gud, som I alle er idag;


O Yesus wosiade-ade qaboloka, de o Farisika ma nyawa moi Una wiaso la wooqo awi tahuka. So Una wotagi de kagena ona yooqo. 	 Men da han hadde talt, bad en fariseer ham at han vilde ete hos ham; han gikk da inn og satte sig til bords.


Una wasango onaka wotemo, "Nimasitiari qaloha, upa sidago ngini inisihaga. Sababu o nyawa yadadala asa yahino de itemo, 'Ngohi manena qabolo o Salamati ma Kolano,' de lo 'Ma orasi he idumuka.' Ngaroko komagena, duma upa ona niamote. 	 Og han sa: Se til at I ikke føres vill! for mange skal komme i mitt navn og si: Det er mig, og: Tiden er nær. Gå ikke efter dem!


Ma orasi done wahino womasidiado, de Una magena asa wasinako itiai o bi nyawa o duniaka, ma diai gena idodooha ma ngale manga dorou, de manga sininga itiai o Gikimoi Awi simaka, de lo manga sopo gena Una wafanggali. 	 Og når han kommer, skal han overbevise verden om synd og om rettferdighet og om dom:


De ona lo bilasu o loha yaaka o nyawaka de manga manara idala gena ka o loha ma rehe-rehe. Ona isidailako so o kia naga onaka gena aku o nyawa yahike de manga sininga qaloloha. 	 at de skal gjøre godt, være rike på gode gjerninger, gavmilde, godgjørende,


To Ngona Ani demo gena Ngohi ona tasingangasuka, de o bi nyawa o duniaka Ngona inihoholu gena asa ona magena yaduhuduka. Sababu maro Ngohi upa mimarimoi dede o dunia ma nyawa Ngona inihoholu gena, komagena lo ona. 	 Jeg har gitt dem ditt ord, og verden har hatet dem fordi de ikke er av verden, likesom jeg ikke er av verden.


Ngona ani dodoto de to ngomi gena ipaparamoi de miise waasi, so miodupa o dodoto magena ma ngale mianako." 	 for underlige ting fører du frem for våre ører; vi ønsker derfor å få vite hvad dette skal bety.


Qaboloka, de o Yesus wotemo, "Idodooha kanaga ona yamogiowo yalohaka. De kiaka yasiwo. 	 Da svarte Jesus og sa: Blev ikke de ti renset? hvor er da de ni?


Ngini tinisingangasu igogou, o ngopeqeka ami manara manena lo done asa ka yapetoka maro o sosininga moi munaka, kekiaka bato o Gikimoi Awi habari qaloloha asa isihabari o dunia manena ma rabaka." 	 Sannelig sier jeg eder: Hvor som helst evangeliet forkynnes i all verden, skal også det hun gjorde omtales til minne om henne.


Ma ngale ngohi gena asa ona magena yogiise isidadu-dadu kanaga o nyawa itemo, "O nyawa una magena iqoqoma gena ngone wonasangisara de awi edekati gena wonasisaka, so ngone ma Kristus powipipiricayaka gena he powipiricaya kawa. Duma ngaroko komagena, o orasi manena wonasangisara kawa de una lo o nyawa wosihohabari moi, o habari qaloloha ma ngale ma Kristus bilasu powipiricaya." 	 de hadde bare hørt si: Han som før forfulgte oss, han forkynner nu den tro som han før vilde utrydde;


O orasi magena de o Yesus wosumbayang wotemo, "Baba, o Jou o dipa de lo o dunia nakokuasa! Ngohi Ai sukuru tatide Ngonaka, sababu o bi moi-moi magena o bi nyawa icocawaro lo kanaga itemo yanakoka, ona magena Ngona nagiihu. Duma o bi moi-moi magena o bi nyawa kiaka yananakowa Ngona gena nasikelelo. 	 På den tid tok Jesus til orde og sa: Jeg priser dig, Fader, himmelens og jordens herre, fordi du har skjult dette for de vise og forstandige, og åpenbaret det for de umyndige;


Igogou, o ino o kia bato la nako pooqo gena, idadiwa yaaka ngone dede o Gikimoi pomakadame eko pomakitinga. Nakoso o ino la kanaga pooqo eko paholu, magena o Gikimoi wanano maro ma faida ingaliwa so ka imaketero. 	 Men mat gir oss jo ikke verd for Gud; hverken vinner vi noget om vi eter, eller taper noget om vi ikke eter.


Asitagala! Upa nitemo ngomi kanaga mia giliri masirete misimane kali. Ngomi gena mimaketerowa de o nyawa yamuruo naga yahino nginika de o giliri ma surati yoaho ma ngale ngini ona niaqehe qaloha, eko nia kotaka de ona isidailako imajobo so nginino o giliri ma surati yogolo. O surati maro komagena, ngaroko, upa he ngomi manena miaho, 	 Begynner vi atter å gi oss selv skussmål, eller mon vi, således som visse folk, trenger til skussmålsbrev til eder eller fra eder?


Ngini o Farisika igogou nipilo! Bilasu o udo-udo de o lelenga gena ma rabaku niatiodo kasi iqoma, la ma dudu lo idadi qatebi de qaloha. 	 Du blinde fariseer! rens først begeret og fatet innvendig, forat det også kan bli rent utvendig!


Iqomaka ma nabi Nuh awi orasika, de o nguuhi ilamo sidago idadi o taufani magena imasidiado waasi, de o nyawa yanakowa o kia naga done asa yadahe onaka. Ona salalu ka yooqo de youdo, de lo yokawi, gena gila-gila sidago ma nabi Nuh magena o deru ilalamoku wopaneka. So o taufani magena imasidiado, de o ake idola sidago ona yangodu yalutuka. 	 de åt og drakk, de tok til ekte og blev gitt til ekte, like til den dag da Noah gikk inn i arken; så kom vannflommen og ødela dem alle sammen.


Ai dodiao nipipiricaya, ngohi tinibaja de togolo nginika la ai siduduga ma demo manena ngini de nia sabari nisigise, sababu ai surati ma demo manena gena he ikakuwa. 	 Jeg ber eder, brødre, ta dette formaningens ord vel op; for jeg har skrevet til eder i korthet.


De nako ngini gena o Gikimoi Awi demo o Musa winidelefo qaboloka, duma nia sidongirabaka gena moi lo waali yamote yokaeli. Nakoso ngini nia manara komagena, de qadoohaso ngini nia edekati gena Ngohi manena nitooma." 	 Har ikke Moses gitt eder loven? Og ingen av eder holder loven. Hvorfor står I mig efter livet?


Sababu o Yope de o Lida ma soa gena ikuruwa, de o bi nyawa ipipiricaya o Yopeka yogiise o Petrus kadoka o Lidaka, kagena de ona o nyawa yasinoto yasulo itagi o Petruska, de o beseso yaaho komanena, "Capatika nonena nahinosi." 	 Og da Lydda ligger nær ved Joppe, og disiplene hadde hørt at Peter var der, sendte de to menn til ham og bad: Dryg ikke med å komme hit til oss!


Komagena so nakoso ngini la nitagi nisumbayang de kagena o suba ma rihoka nia gaso nisisuba o Gikimoika, de nimasininga kanaga o nyawa ma somoa manga sininga niasirika so ngini inidoosaka, 	 Derfor, når du bærer ditt offer frem til alteret, og der kommer i hu at din bror har noget imot dig,


O Jou Yesus wotemo, "We, Marta! Ngona gena ma ngale o moi-moi idala nosihawateri de ani sininga iruwahe. 	 Men Jesus svarte og sa til henne: Marta! Marta! du gjør dig strev og uro med mange ting;


So ona imaoko de Una manga dokuno iwisisupu, de manga doku gena o tala ma qokuka, so iwingaho ma dirasuka. Manga edekati la o dirasuku wisipaka la wosone. 	 og de stod op og drev ham ut av byen og førte ham ut på brynet av det fjell som deres by var bygget på, for å styrte ham ned.


O Farisika de lo o Sadukika yamuruo naga yahino o Yesuska, de manga edekati Una Awi sala yasari. Ona igolo Unaka itemo, "Hika naaka o manara maro o nonako moi o dipaka gena igogou Ngona nisihino o Gikimoino." 	 Og fariseerne og sadduseerne gikk til ham og fristet ham, og bad at han vilde la dem få se et tegn fra himmelen.


Kagena de Awi muri wotemo, "Idadiwa! Ka o orasi moi lo tonisimahawa, so upa Ngona de to ngohi ai qohu natiodo." Kagena de Una wotemo, "Nakoso ngona la Ngohi tonitiodowa, de ngona magena ngaroko to Ngohi Ai nyawa imomote, duma ma duhutu kawa." 	 Peter sier til ham: Du skal aldri i evighet vaske mine føtter! Jesus svarte ham: Dersom jeg ikke vasker dig, har du ikke del med mig.


Kagena de Una wosango wotemo, "Iya! Komagena maro kia notetemo. De Ngohi lo totemo, o orasi asa imasidiado de ngini asa nikelelo Ngohi o Nyawa ma Duhutu tomatamiye o Gikimoi Wokokuasa Awi girinaka, de lo asa nikelelo o sorogaka de tokahino touti o lobi-lobi ma rabaku." 	 Jesus sa til ham: Du har sagt det. Dog, jeg sier eder: Fra nu av skal I se Menneskesønnen sitte ved kraftens høire hånd og komme i himmelens skyer.


So kagena de Una wotemo, "Ma orasi done ngini o Nyawa ma Duhutu o sangahadiye niwisidola, de o orasi magegena ngini asa nianako igogou-gogou Ngohi manena o Salamati ma Kolano. De lo asa nianako to Ngohi Ai dodoto masirete qasowo, duma Ngohi tosibicara maro o kia kanaga Ai Baba woidodoto Ngohika, so to Ngohi Ai demo kamagena. 	 Jesus sa da: Når I får ophøiet Menneskesønnen, da skal I skjønne at det er mig, og at jeg intet gjør av mig selv, men taler dette således som min Fader har lært mig.


O Ananias o demo qangodu magena woise, de ka awi sone irubaku. Sababu komagena o Gikimoi wifanggali unaka, so o bi nyawa kiaka bato yogiise o hali idadadi magena, ona yangodu ka yamodo poli. 	 Men da Ananias hørte disse ord, falt han om og opgav ånden. Og stor frykt kom over alle som hørte det;


So o anggur qamomuane gena bilasu poguse ma ngihi lo qamomuaneku. 	 men ny vin skal fylles i nye skinnsekker.


Ngohi manena o sowohi moi Ai duba tojaga qaloha. Sababu Ngohi Ai duba masirete gena moi-moi asa igogou tanako de Ai duba moi-moi lo Ngohi ka inako. 	 Jeg er den gode hyrde, og jeg kjenner mine og kjennes av mine,


Ngohi ai demo komagena, sababu o nyawa moi-moi maro to ona manga manara yaaaka komagena o Gikimoi asa wafanggali onaka. 	 han som skal betale enhver efter hans gjerninger:


Komagena lo ngini nakoso o bi bahasa irupa-rupa o Gurumi Qatetebino gena kanaga nisibicara, de igogou nia dodiao asa nia demo moi lo yosihodawa. De nia demo gena ma faida lo ihiwa, maro koloko nisibicara o paroka. 	 Således også med eder: Dersom I ikke med eders tunge fremfører tydelig tale, hvorledes kan en da skjønne det som blir sagt? I vil jo da tale bort i været.


Nakoso mobabalo moi la ami edekati cawali mamote poli ami sininga ma dupa de ami nyafusu masirete, ngaroko igogou muna ami rohe ioho, duma o Gurumi Qatetebi mowimote kawa. 	 men den som lever efter sine lyster, er levende død.


So kagena de o Petrus waaso la kagena imasidodogu. Ma ginitano de o Petrus womasidailako so itagi imakangaho de o nyawa yaruwange magena. De kagena lo o Yope ma nyawa ipipiricaya yamuruo naga una iwimote. 	 Han kalte dem da inn og gav dem herberge. Og den næste dag stod han op og drog avsted med dem, og nogen av brødrene fra Joppe gikk med ham.


De ma ngale o Zenas, una o doku ma adati ma sahe moi, de lo o Apolos ona o Kreta ma guraka, de ma orasi ona imajobo bilasu ngona nariwo qaloha la manga dodagi ma rabaka manga oho upa lo ikurangi. 	 Zenas, den lovkyndige, og Apollos skal du med omhu hjelpe på vei, forat intet skal fattes dem.


Duma bilasu Ngohi Ai sone ma ngeko gena tamote la o bi nyawa o duniaka, ona asa yanako igogou Ngohi Ai Baba towidodara so taaka imatero maro o kia bato Una woisulo Ngohika. Komagena so hino la potagi." 	 men forat verden kan skjønne at jeg elsker Faderen og gjør så som Faderen har befalt mig - stå op, la oss gå herfra!


Kagena de Una ona magena wagalusiri de manga lako wapaqa. De o orasi magena qabolo ipipilo asa imasigeleloka, de ona lo Una iwimoteka. 	 Da ynkedes Jesus inderlig og rørte ved deres øine; og straks fikk de sitt syn igjen, og de fulgte ham.


Done ma wangeka o nyawa yangodu manga loha de manga dorou ma sopo o Gikimoi wafanggali itotiai, de o Niniweka ma bi nyawa yasioho kali dede ngini o bi nyawa o orasi manena, de ona magena lo asa ngini inisisala. Sababu iqomaka, ma orasi ma nabi Yunus awi demo yoise, de ona magena manga dorouno imatoba de imatodubaka. Duma kanaga nia sidongirabaka o orasi manena wimoi foloi wolamo de ma nabi Yunus. 	 Ninives menn skal stå op på dommens dag sammen med denne slekt og fordømme den; for de omvendte sig ved Jonas' forkynnelse, og se, her er mere enn Jonas.


Ma ngale Awi demo magegena o nyawa ka isihabari o Yesus wimomoteka, sidago yadadala imafikiri nagala o muri moi una magena asa upa he wosone. Duma Una Awi demo ma ngale gena komagenawa. Una wotemowa done wosonewa, duma ka wotemo, "Nako todupa una kanagasi wooho sidago ma orasi tahino kali gena, ngona upa he nanako." 	 Derfor kom det ord ut blandt brødrene: Denne disippel dør ikke. Og dog sa Jesus ikke til ham at han ikke skulde dø, men: Om jeg vil at han skal leve til jeg kommer, hvad kommer det dig ved?


Sababu ngone lo o habari qaloloha gena poiseka, ka imatero de nanga ete de nanga topora ona magena iqomaka. Duma o habari kiaka yoiiseka gena ona magena asa yopiricayawa, so ma faida ihiwa onaka. 	 For det glade budskap er og forkynt oss, likesom for hine; men ordet som de hørte, blev dem til ingen nytte, fordi det ikke ved troen var smeltet sammen med dem som hørte det.


Nako ngini ai dodiao nipipiricaya gena, o Gikimoi ngini winiasoka la ngini Awi nyawa masirete, ma ngale aku ngini winipalako la o bobita o Gikimoino gena upa he niamote. So ngaroko winipalakoka, duma kanaga de ma batika. Upa sidago lo winipalako ma ngale o dorou nia sininga ma rabaka gena niaaka. Duma ngini winipalakoka ma ngale niadodara o nyawaka, de komagena bilasu nimatekeleleani moi de moika. 	 For I blev kalt til frihet, brødre; bruk bare ikke friheten til en leilighet for kjødet, men tjen hverandre i kjærlighet!


So o Yesus womakiliho de wakelelo ona magena Una wimote, de wasano wotemo onaka, "Baba-baba, nidooha eko o kia niasari." De ona itemo, "Baba Rabi, ngomi ka miadupa Ngona minisano kasi, Ngona gena kiaka nogoge." (O Ibrani ma demo 'Rabi' gena ma ngale Guru.) 	 Da vendte Jesus sig om, og da han så de fulgte efter ham, sa han til dem:


De kagena de Una asa wasiwuwu onaka, de wotemo, "O Gurumi Qatetebi manena hika ngini niaqehe qaloha to ngini nia sininga ma rabaka. 	 Og da han hadde sagt dette, åndet han på dem og sa til dem: Ta imot den Hellige Ånd!


Komagena la kanaga o nyawa yababaja gena Una aku wariwo, sababu Una masirete lo wibaja iqomaka ma orasi Una wisangisara. 	 For derved at han selv har lidt og har vært fristet, kan han komme dem til hjelp som blir fristet.


La ngohi masirete totemo so de ai baranika aku tosihabari o habari qaloloha. Sababu o habari qaloloha, ma ngale o bi moi-moi ma Kristus waaaka qaboloka, gena inasimane ngoneka o Gikimoi Awi kuasa qapoputuru, so nakoso o nyawa la o Jou Yesus iwipiricayaka gena yangodu wasisalamati. Komagena ma noma-noma wasisalamati o Yahudika ma nyawa, de o bi nyawa ma somoa o Yahudika yasowo. 	 For jeg skammer mig ikke ved evangeliet; for det er en Guds kraft til frelse for hver den som tror, både for jøde først og så for greker;


Ngini o ngopeqeka gena nako nia roka, hika niasigise, sababu ngini kanaga o Jou Yesus niwipiricayaka. 	 I hustruer! underordne eder under eders menn, som det sømmer sig i Herren!


De o kia naga foloi ilamo so ngini bilasu niososininga, ena gena ma orasi he yadangade yaado ma Kristus wahino kali de o nyawa asa kanaga la manga nyafusu ma dorou o kia bato magena yaaka. Ona magena lo asa yahino de ngini inigagaka de inisiihe, 	 idet I først og fremst vet dette at i de siste dager skal det komme spottere med spott, som farer frem efter sine egne lyster


Itemo, "Nakoso to ngomi mia dodoto gena ngini niamote, de igogou ngini asa o Gikimoi Awi bobitano nipalakoka sidago lo o bi kia naga niodudupa gena he qangodu aku niaaka." Ngaroko manga demo komagena, duma ona masirete maro o gilalo, sababu o nyafusu ma dorou gena kanaga o nyawa ma Kristus wihoholu yodupa yaaka so yaparetaka. Gena maro o nyawa moi la kanaga awi lawangi iwisituraka, so wodadi manga gilalo moi bilasu o manara qatotubuso waaka, sababu una magena ona iwiparetaka. 	 idet de lover dem frihet, de som selv er vanartens træler; for det som en ligger under for, det er han og blitt træl av.


Duma to ngini nia sininga qatogoi so ngini niholu nimatoba de nimatoduba, de Una Awi doosa asa foloi idogo-dogo, sidago ma wangeka done Awi doosa wosimane de o nyawa manga dorou qangodu wafanggali itotiai. 	 Ved din hårdhet og ditt ubotferdige hjerte ophoper du dig vrede på vredens dag, den dag da Guds rettferdige dom åpenbares,


O hali o bi moi-moi qangodu manena idadi waasi, de o Gikimoi wisikelelo iqoma o Yesus Kristuska. Ma ngale gena o Yesus masirete asa o Gikimoi Awi sosulo-sosuloka wosimane o bi moi-moi o kia naga magena iteka kawa de asa idadi. So o Yesus Awi malaikat moi wasulo la itagi iuti Awi sosulo moili gena o Yohaneska, la ma ngale o bi moi-moi o kia asa idadadi ma orasi o dunia ma dodoguka gena wisikelelo de widedemo unaka. 	 Jesu Kristi åpenbaring, som Gud gav ham forat han skulde vise sine tjenere det som snart skal skje; og han sendte bud ved sin engel og kunngjorde det i tegn for sin tjener Johannes,


Wotemo komagena, de ona magena asa yatodoka de yomadosu o tonaku imarubaka. 	 Da han nu sa til dem: Det er mig, vek de tilbake og falt til jorden.


De nakoso ngini niahoromati de ka cawali nia dodiaoka gena, foloisi qaloha hiwa bai! Ce! O bi nyawa o Gikimoi wipipiricayawa lo aku yaaka maro komagena. 	 Og om I hilser bare på eders brødre, hvad stort gjør I da? Gjør ikke også hedningene det samme?


de lo maro o baju Ngona asa napake kawa eko naumoka de nositagali so moili gena qamomuane. Duma Ngona ka ma moi lo nongaliwa, de Ani oho magena ma dodogu lo ihiwa." 	 og som en kåpe skal du rulle dem sammen, og de skal omskiftes; men du er den samme, og dine år skal ikke få ende.


Nakoso kanaga o nyawa de manga susa ilamo so qatubusoka de ona magegena, kodo, bilasu ngini niagalusiri de niariwo. De komagena ngini asa o bi moi-moi ma Kristus wonasusuloka gena niaakaka. 	 Bær hverandres byrder, og opfyll på den måte Kristi lov!


De nagoona yodupa yoqoqoma to ngini nia sidongirabano, ona magena bilasu yogilalo ma ngale ngini ningoduka. 	 og den som vil bli den første blandt eder, han skal være alles træl;


Duma gila-gila Una waaso de wotemo, "Eh, hika nia sininga niapoputuru! Ngohi manena o Yesus so upa nimodo!" 	 Men Jesus talte straks til dem og sa: Vær frimodige; det er mig, frykt ikke!


Nako Ngohi totemo, 'Ani dorou tosiapongu,' de nakoso imahoi, eko hiwa, ngini niakelelowa so nianakowa. Duma nako totemo, 'Nomaoko la notagi,' de ngini aku niakelelo de nianakoka Ai buturu iwisilohaka. 	 Hvad er lettest, enten å si: Dine synder er dig forlatt, eller å si: Stå op og gå?


Nakoso o prajurit moi winigegego awi gina niamoku la niaaho ma gaku o kilo moi, de hika ngini niaaho de nitagi ma gaku sidago lo o kilo sinotoka. 	 og om nogen tvinger dig til å gå en mil, da gå to med ham.


Sababu o beseso moi-moi, kiaka o Jou Yesus womisiputuru la aku minidotoka gena, ngini nianako qaboloka. 	 I vet jo hvilke bud vi gav eder ved den Herre Jesus.


O nyawa yadadala imatolomuno de imagolo o Pilatuska, wamote awi biasa ma ngale o nyawa moi wipalako o bui ma tahuno. 	 og folket kom op og begynte å be Pilatus om det som han alltid pleide å gjøre.


Qaboloku de o Gikimoi Awi Gurumi magena o Yesus wingaho o tona ibobeleuka la o Iblis iwibaja la ma ngale o dorouku wisitura. 	 Da blev Jesus av Ånden ført ut i ørkenen for å fristes av djevelen.


De Ngohi igogou tanako Ai Baba woisulo Ngohi la nakoso magena yopiricaya, de o nyawa aku ioho ka sidutu ikakali. So o bi moi-moi qangodu kanaga Ngohi totetemo gena, ka imatero de o kia naga Ai Baba woidodedemoka." 	 og jeg vet at hans befaling er evig liv. Derfor, det jeg taler, det taler jeg således som Faderen har sagt mig.


Sababu o Jou Una masirete asa o sorogaka, de wouti so wosulo womaili-ili, de o malaikat ilalamo moi waaso, de lo o Gikimoi Awi trompet moi yawuwu. Qabolo de ma Kristus Awi nyawa nagoona isosone asa yasioho iqoma kasi. 	 for Herren selv skal komme ned fra himmelen med et bydende rop, med overengels røst og med Guds basun, og de døde i Kristus skal først opstå;


Hika ngini niosininga ma ngale ma orasi o Gikimoi wotemo o Abraham awi sininga gena itiaika. Magena idadi upa ma orasi o Abraham womasuna qaboloka, duma ma orasi una womasuna waasi de o Gikimoi wipiricayaka. 	 hvorledes blev den da tilregnet ham? da han var omskåret, eller da han hadde forhud? Ikke da han var omskåret, men da han hadde forhud,


Duma Una wasano de wotemo kali onaka, "Idodooha ngini niosiningawa o gimina moi o Gikimoi Awi Jaji ma Buku ma rabaka kanaga iqomaka wotemo o Israel ma nyawaka. Kagena ngaroko ona ka o nyawa, duma isilefoka, 'Ngini gena maro o bi giki qaloloha.' 	 Jesus svarte dem: Står det ikke skrevet i eders lov: Jeg har sagt: I er guder?


O bi nyawa manga sigogise qaloha o Gikimoika yamuruo naga itagi so o Stefanus wipoosu de idodora yaili-ilika. 	 Men nogen gudfryktige menn begravde Stefanus og holdt en stor veklage over ham.


Kanaga lo yamuruo naga yagagaka de yangangapo, de ma binukali yabuika de o rate yasipiliku. 	 andre fikk lide spott og hudstrykning, ja bånd og fengsel;


Nakoso awi jarita gena pabaca, de ma baba eko ma awa, eko lo awi ete de awi topora gena yodedemowa, de o kia naga moi lo ihiwa la yodedemo awi oho ma solano eko awi oho ma dodogu. Ngone aku potemo o Melkisedek manena imatero de o Gikimoi ma Ngopa, sababu una wodadi o imam ka sidutu ikakali. 	 som er uten far, uten mor, uten ættetavle, som hverken har dagers begynnelse eller livs ende, men er gjort lik med Guds Sønn - han blir prest for alltid.


De lo nakoso o nyawa la o Gikimoi Awi demo manena de kanaga o yosikurangi, de onaka done asa o Gikimoi lo manga gimina maro o kia itemo o buku manena ma rabaka wosikurangi, ena gena wasimahawa o kota qatetebika upa yogoge de lo o oho ma gota ma sopo upa yaoqo, so yamakewa o oho ka sidutu ikakali. 	 og dersom nogen tar noget bort fra ordene i denne profetiske bok, da skal Gud ta bort hans del fra livsens tre og fra den hellige stad, som det er skrevet om i denne bok.


Kagena de o Gikimoi Awi Gurumi idahe ngohika ai sininga wapareta kali, so o malaikat una magena woingaho o tala ma qoku ikukuru-kuruye. De kagena woisidumu o kota ilalamo moi de kagena o dorou moi lo ihiwa, ena gena o Yerusalem ma kota o sorogaka de o Gikimoi wosigutiku. 	 Og han førte mig i ånden bort på et stort og høit fjell og viste mig den hellige stad Jerusalem, som steg ned av himmelen fra Gud;


Komagena asa ngomi minisulo, sababu ngini masirete nianako, ma orasi ngomi kagenasi nginika, de ngomi upa mibobusengi de mimomanarawa. So maro o moi-moi ngomi miaakaka, komagena lo bilasu ngini niaaka. 	 I vet jo selv hvorledes I bør efterfølge oss; for vi levde ikke utilbørlig iblandt eder,


Ena gena, o Gikimoi wiriwo sidago o tuwala moi eko o manara ma baju moi la o Paulus wapapakeka magena ona yaaho o bi nyawa yasisirika, so manga siri lo itoguka de manga toka lo isupuka. 	 så at de endog tok svededuker eller forklær som han hadde hatt på sig, og bar til de syke, og sykdommene vek fra dem, og de onde ånder fór ut av dem.


Upa sidago ngone lo o bi serika podupa posuba, maro iqomaka o nyawa ma binuka lo yaaka. Gena imatero de o kia kanaga o seri moi o sapi ma ngopa o guracino isilelefo o Gikimoi Awi Jaji ma Buku ma rabaka itemo, "O nyawa ona magena irarame gena yaaka kasi o oqo ilalamo, qabolo de asa o kia naga qatotorou magena yaaka." 	 Bli heller ikke avgudsdyrkere, likesom nogen av dem, som skrevet er: Folket satte sig ned for å ete og drikke og stod op for å leke!


O orasi magena ma deka o putu moruha de o wange moruha o Yesus kagena wogogeku, de o Iblis iwibaja la ma ngale o dorouku wisitura. O orasi magena ma deka o putu moruha de o wange moruha wooqowa de woudowa, so qabolo Una wisapika. 	 og i firti dager fristet av djevelen. Og han åt intet i de dager, og da de var til ende, blev han hungrig.


Ai dodiao nipipiricaya, nanga Jou Yesus Kristus Una o kolano moi de Awi kuasaka de Una magena ngini niwipiricayaka, so ngohi tinisulo la ngini upa he o nyawa moi niwisiguui de o nyawa moili niwisitubuso. 	 Mine brødre! la ikke eders tro på vår Herre Jesus Kristus, den herliggjorte, være forenet med at I gjør forskjell på folk!


De o nyawa ma dorou moi wisisasangahadi kagena womasimote Una wisibicara qatorou, de wotemo, "Cedeke! Ka igogou Ngona o Salamati ma Kolano? Nako komagena, hika Ani rohe masirete nosisalamati de komagena lo ngomi!" 	 En av ugjerningsmennene som hang der, spottet ham og sa: Er ikke du Messias? Frels dig selv og oss!


De lo o nyawa ipipiricaya yadala yahino ma ngale to ona manga manara ma dorou, kiaka yaaakaka gena, imamangaku o gogobu manga simaka. 	 og mange av dem som var kommet til troen, kom og bekjente og fortalte om sine gjerninger.


Ma orasi o goginita nosi, ona o Mahkamah Agama yangodu de o imamka ma bi sahe, de o Yahudika manga roriri, de lo o bi guru agama imatolomu de jai-jai imatekefakati. So o Yesus wipipilikuka, de gila-gila wingaho de witota ma Gubernur Pilatuska. 	 Og straks om morgenen holdt ypperstepresten samråd med de eldste og de skriftlærde, hele rådet, og de bandt Jesus, og førte ham bort og overgav ham til Pilatus.


So kagena ona imatamiye ioqo, de Una wotemo onaka, "Ngini tinisingangasu igogou, o orasi manena o nyawa moi to ngini nia sidongirabano, Ai dateka de wooqo dede Ngohi, done asa Ngohi woisiija." 	 Og mens de satt til bords og åt, sa Jesus: Sannelig sier jeg eder: En av eder skal forråde mig, den som eter med mig.


So Una wotemo onaka, "Ngini ningodu nianako o Yahudika ma nyawa yasowo manga bobareta to ona manga kawasa yasidipito so manga oho isangisara. De o bobareta ngaroko yosidipito, duma ona magena yodupa ka yaaso 'ona la kanaga de manga sininga ma loha o kawasaka'. 	 Da sa han til dem: Kongene hersker over sine folk, og de som bruker makt over dem, kalles deres velgjørere.


Qabolo de o bi nyawa yangodu asa yakelelo o Gikimoi Awi nyawa manga dorouno wasisalamati.' " 	 og alt kjød skal se Guds frelse.


Ma ngale o kia naga moili gena, kanaga idadiwa ngohi to ngini nia giliri magena tosimane. Sababu ma ngale nia dolomu la niososininga o Jou Awi sone gena ka qatorou, so ngini maro ma duuruka manena bilasu tinidoto. 	 Men idet jeg påbyder dette, roser jeg ikke at I kommer sammen, ikke til det bedre, men til det verre.


O bi bangsa ma nyawa inisigogigisewa manga doosa foloisi ilamo. Duma ma orasi yaadoka, ona asa Ngona nangamo. Isosone manga manara natailako. Nasilamo o bi nabi gena Ani sosulo, Ani nyawa yauqu eko yalago, nako inihoromati Ngona, yangodu nasifanggali de o dodara. O nyawa o dorou yaaaka o duniaka Ngona asa ka nasisa de nabodito." 	 Og hedningene er blitt vrede, og din vrede er kommet, og den tid da de døde skal dømmes, og da du skal lønne dine tjenere profetene og de hellige og dem som frykter ditt navn, de små og de store, og da du skal ødelegge dem som ødelegger jorden.


Sababu iqoqoma idadika o Teudas womasihie de awi nonau wosidumu, sidago o nyawa yaratu iha kanaga iwimote-mote una. Duma ma duuru una witoomaka, so awi nonau magena lo isisaka sidago lo awi nyawa wimomote iloqa ipiringaka. 	 For nogen tid siden fremstod Teudas, som sa sig å være noget, og omkring fire hundre menn slo sig sammen med ham; han blev drept, og alle de som lød ham, spredtes og blev til intet.


So komagena ona manga dodotoka itemo o nyawa upa he ikawi, de ona yasulo o ino ma binuka upa yaoqo. Duma o bi dodoto magena isala, sababu o bi ino qangodu gena o Gikimoi wosidadi ma ngale o nyawa nagoona ma Kristus iwipipiricaya de o dodoto itotiai yamomote. La bilasu o ino magena yaoqo de manga sukuru yatide ka o Gikimoika. 	 som forbyder å gifte sig og byder å avholde sig fra mat, den Gud har skapt til å nytes med takk av dem som tror og har lært sannheten å kjenne.


De ngini asa nitemo unaka, 'We! Ngomi iqomaka mioqo de miudo dede ngona, de lo ngona gena mia dokuka nodotoka bai!' 	 Da skal I begynne å si: Vi åt og drakk for dine øine, og du lærte på våre gater!


Kagena de Una woaso womatoore Awi ili wolamo-lamo unaka wotemo, "He, Lazarus! Ngona nahinosi kanena!" 	 Og da han hadde sagt dette, ropte han med høi røst: Lasarus, kom ut!


Komagena to ngohi ai demo nginika, sababu o nyawa yamuruo naga ongo Kloe ami tahuno de kanena yahino la isingangasu ngohika, yotemo kanaga ngini nimuruo naga nimatekesikoholu. 	 For det er av Kloes folk blitt mig fortalt om eder, mine brødre, at det er tretter iblandt eder.


Komagena lo una bilasu upa witobadalu de upa witobangamo. Duma una bilasu o bi nyawa wadodara de awi sabari ilamo, de o nyawa ma somoa moi lo upa wasibicara qatorou, de upa sidago o pipi wodesere. 	 ikke drikkfeldig, ikke voldsom, men saktmodig, ikke stridslysten, ikke pengekjær,


Ngomi miasulo ona sababu o Gurumi Qatetebi wositatapuka, so komagena ngomi lo minisulo o bobita moi-moi upa niaaka so cawali kamanena bato: 	 For den Hellige Ånd og vi har besluttet ikke å legge nogen annen tyngsel på eder enn disse nødvendige ting:


Komagena lo nakoso o susa de o sangisara qangodu Ngohi tododedemoka la idadi gena, nianako ma orasi he idumuka o Gikimoi asa wopareta maro o kolano moi o duniaka. 	 Således skal også I, når I ser dette skje, vite at Guds rike er nær.


De lo ma ngale o Adam o dorou waaka, so o Gikimoi bilasu o nyawa manga dorou wafanggali sidago lo wotemo bilasu o nyawa wasisangisara. Ngaroko komagena, ma ngale o nyawa o dorou yaaka so Una Awi laha bilasu wasitodihike sidago lo wotemo bilasu waaka manga sininga itotiai. So komagena lo o Adam awi manara ma sopo gena imaketero lo waali de ma Kristus Awi manara ma sopo. 	 Og ikke er det med gaven således som det blev da én syndet; for dommen blev til fordømmelse for éns skyld, men nådegaven til frifinnelsesdom for mange falls skyld.


Sababu o Gikimoi wotemo o Musaka, "Nakoso todupa o nyawa tagalusiri, de igogou-gogou magena asa ka taaka." 	 for til Moses sier han: Jeg vil miskunne mig over den som jeg miskunner mig over, og ynkes over den som Jeg ynkes over.


Kagena de ona imajoboka, itagi o bi dokuka yageto de isihabari o habari qaloloha de lo ibipopanyake yasiloha. 	 Så gikk de ut og drog omkring fra by til by og forkynte evangeliet og helbredet folk allesteds.


Tosihabari ma ngale o Gikimoi, Una gena aku ngini winisiputuru ma ngale niapiricaya o Jou Yesuska foloisi qaputuru. Komagena aku Una waaka ma orasi o habari qaloloha asa ngohi tosihabarika eko o dodoto itotiai ngomi misimaneka. Gena o habari ma ngale o Yesus Kristus, eko lo o dodoto itotiai kiaka iqoqoma o dunia wosidadi waasi so o Gikimoi wosimane waasi, 	 Men ham som er mektig til å styrke eder efter mitt evangelium og Jesu Kristi forkynnelse, efter åpenbaringen av den hemmelighet som har vært fortidd i evige tider,


To ngini nia roriwo o pipi nihihike gena upa cawali o Gikimoi Awi nyawa yariwo, duma magena ma ngale lo o nyawa yadadala asa manga sukuru yatide o Gikimoika. 	 For den hjelp som ydes ved denne tjeneste, råder ikke bare bot på de helliges trang, men bærer også rik frukt ved manges takksigelser til Gud,


O bi nyawa la kanaga Ngohi iholuka, ona magena imatero maro o rube moi kanaga o tetoku itura so ipoloteka, eko lo o rube moiku kanaga o teto moi yodutura so o rube gena imeremoka." 	 Hver den som faller på denne sten, han skal knuses; men den som den faller på, ham skal den smuldre til støv.


Qabolo de ona itemo Unaka, "Suba, Jou! O Yahudika manga kolano!" 	 og begynte å hilse ham: Vær hilset, du jødenes konge!


Sababu o Herodes wanako o dooma gena o Yahudika manga roriri yodupa, so ma orasi o Roti ma Ragi Ihihiwa ma Rarame de una wasulo kali la o Petrus iwitago. 	 og da han så at det var jødene til behag, grep han dessuten også Peter - det var de usyrede brøds dager -


De Una wotemo onaka, "Nitagi o doku magenaka. La kagena o dokuka niwosa, de ngini asa niakelelo o keledai ma goho moi yapilikuka. De o nyawa moi lo waasi o keledai magena yobane. Ma bobiliku niasose de niaahono kanena. 	 Gå bort til den by som ligger rett for eder, og straks I kommer inn i den, skal I finne en fole bundet, som ennu aldri noget menneske har sittet på; løs den, og før den hit!


So una wotagi o doku ma nyawa moika, wodupa womanara la o gaji wamake. O doku ma nyawa una magena wisulo unaka la awi titi o kurungaka gena una wojaga. 	 Da gikk han bort og holdt sig til en av borgerne der i landet, og han sendte ham ut på sine marker for å gjæte svin;


Ma ngale ona gena ngohi tanako igogou manga manara moi-moi ma rabaka gena o Gikimoi iwisihoromati, duma manga manara iwisihoromati ma ngeko itotiai gena yanako waasi. 	 For jeg gir dem det vidnesbyrd at de har nidkjærhet for Gud, men ikke med skjønnsomhet;


"O moi-moi o Jou Awi siningaka o nyawa moi lo akuwa yatuga. O Jou Una gena o nyawa moi lo akuwa widoto. 	 For hvem kjente Herrens sinn? eller hvem var hans rådgiver?


Igogou, Una magena wodadi foloisi wolamo de o Gikimoi Awi malaikat-malaikat, de o ronga kiaka o Gikimoika wamamake gena ma horomati foloisi ikuruye de to bi malaikat manga ronga. 	 og er blitt så meget større enn englene som han har arvet et herligere navn fremfor dem.


Kagena de o muri-muri imatekebicara moi de moika, de itemo, "Una wotemo komagena sababu to ngone nanga roti ihiwa." 	 Og de talte sig imellem: Det er fordi vi ikke har brød med.


Ngone panako igogou ma Kristus bilasu o bi moi-moi qangodu wakolano, sababu kanaga isilefo o Gikimoi Awi Jaji ma Buku ma rabaka itemo, "O Gikimoi waaka so o bi moi-moi gena qangodu iwisigise Unaka." Igogou, magena ma rabaka iwosawa o Gikimoi masirete, sababu Una magegena waaka so o moi-moi qangodu gena ma Kristus wisigise. 	 for han har lagt alt under hans føtter. Men når han sier at alt er ham underlagt, så er det klart at han er undtatt som har underlagt ham alt;


Duma ma awa motemo onaka, "Hiwa! Awi ronga magenawa! Una gena bilasu wisironga o Yohanes." 	 Da tok hans mor til orde og sa: Nei, han skal hete Johannes.


O gogelelo magena sidago isipara lo ma saange, qabolo de asa o baro magena itide o sorogaye. 	 Dette skjedde tre ganger; og det blev alt sammen dradd op igjen til himmelen.


Ngomi miongongano la ngini moi-moi ningodu asa nikaeli niaaka komagena sidago ma dodoguka, la igogou o bi moi-moi o Gikimoino niongongongano gena qangodu ngini niamake. 	 Men vi ønsker at enhver av eder må vise den samme iver for den fulle visshet i håpet inntil enden,


Kagena de woliho so o ngeko ma soaka, de awi nyawa asa wisibubusu so wisingangasu itemo, "Igogou, ani ngopa wilohaka." 	 Da han nu alt var på hjemveien, møtte hans tjenere ham og fortalte at hans barn levde.


O nyawa la kanaga itemo komagena, ona magena isinako igogou o tona moi ona yasarisi, kiaka aku idadi to ona manga tona ma duhutu. 	 For de som sier slikt, gir derved til kjenne at de søker et fedreland;


Ngohi gena o Gikimoi woisitatapuka ma ngale to Una Awi gogobu ma leleleani moi, la ngaroko ngini o Yahudika ma nyawa nisowo lo o Gikimoi Awi dodoto ma ngale ma Kristus gena qaasu-asu tinisingangasu nginika. 	 hvis tjener jeg er blitt efter den Guds husholdning som er mig gitt iblandt eder, det vil si å fullføre Guds ord,


So Ngohi asa towisiloha la asa ninako, Ngohi o Nyawa ma Duhutu manena o duniaka tahino de Ai kuasaka la nia dorou tasiapongu." So wotemo woluluguka, 	 Men forat I skal vite at Menneskesønnen har makt på jorden til å forlate synder - så sier han til den verkbrudne:


So ma orasi o Petrus ka wogamamusi, de awi gogelelo magena so ka womasosiningasi o kia o Gikimoi Awi dupa o unaka la bilasu una waaka, de o nyawa yaruwange o Kornelius wasusulo ona magena o Simon awi tahu yasari so yamake de ma ngoraka imaokoye. 	 Mens nu Peter var tvilrådig med sig selv om hvad det syn vel skulde bety som han hadde sett, se, da stod de menn som var utsendt av Kornelius, for porten, efterat de hadde spurt sig frem til Simons hus,


Kagena ma Imam Wilalamo de to una awi nyawa wiririwo, ona magena o Sadukika ma nyawa, yahino manga sininga ma danggutu ma ngale o kawasa yadupa kawa onaka, so yadoosa o bi rasulka. 	 Da stod ypperstepresten op og alle de som holdt med ham, det var sadduseernes parti, og de blev fulle av nidkjærhet


Ngini tinisingangasu igogou, ma tuangi gena asa una witide la wodadi to una awi arata qangodu ma jojaga. 	 Sannelig sier jeg eder: Han skal sette ham over alt det han eier.


Komagena so o Gikimoi Awi nyawa, ngaroko o sangisara ma rabaka, bilasu manga sabari ilamo o Gikimoi Awi demo yaaka de lo imatoguwa wipiricaya qaputuru o Yesus Kristuska. 	 Her er de helliges tålmodighet, de som holder Guds bud og Jesu tro.


Kagena de Una asa wotemo ona yangoduka, "Ma orasi he yaadoka, de Ngohi o Nyawa ma Duhutu gena asa Ai Baba Awi simaka isimulia. 	 Men Jesus svarer dem og sier: Timen er kommet da Menneskesønnen skal herliggjøres.


Ma orasi ngone ka poohosi gena, imatero maro o wange itumu waasi. So Una Ngohi woisusuloka la tahino, to Una Awi manara magena bilasu paaka. Sababu done posone gena, imatero maro o bubutu ma orasi yahino ituuruno, so o nyawa nagoona bato yaaku kawa yomanara. 	 Jeg må gjøre hans gjerninger som har sendt mig, så lenge det er dag; natten kommer da ingen kan arbeide.