De ma kapita una magena wotagi o Pauluska, so witago de awi prajurit wasulo so o rate ngai sinoto wisipilikuka. Kagena de una wasano o bi nyawa yadadalaka, o Paulus una magena naguuna de o kia asa una waakaka. 	 Da kom den øverste høvedsmann bort til ham og lot ham gripe, og bød at han skulde bindes med to lenker, og spurte hvem han var, og hvad han hadde gjort.


O hali magegena wakelelo, de o Musa wohairani icarawa. So wahika ma dateka la watailako kiaso idadi komagena, de una woise o Jou wotemo unaka, 	 Da Moses så det, undret han sig over synet; men da han gikk bort for å se på det, kom en røst fra Herren:


"Powigiliri o Jou, Una o Israel awi ngopa de awi danoku gena nanga Gikimoi. Sababu Una magena wahino ma ngale ngone Awi nyawa la nanga saturu yangoduno gena wonapalako. 	 Lovet være Herren, Israels Gud, han som så til sitt folk og forløste det!


Ngini tinisingangasu igogou, kanaga iqoqomaka o bi nabi yadala de lo o nyawa de manga sininga itotiai la yodupa yokelelo o kia o orasi manena ngini niakokelelo, duma ona yakelelowa. Ona lo yodupa yoise o kia o orasi manena ngini nioiise, duma ona yoisewa." 	 For sannelig sier jeg eder: Mange profeter og rettferdige har attrådd å se det I ser, og har ikke fått se det, og å høre det I hører, og har ikke fått høre det.


Sababu o Gikimoi waaka, so nia oho qamuane koloko asa inisibuo kali. De ngini nia oho qamuane gena, upa ma sihino maro o nyawa kiaka bilasu isosoneno, duma o Gikimoi masireteno Una magena woooho wokokakali. De nia oho qamuane gena niamake sababu niopiricayaka Awi demo, kiaka o habari ma ngale o oho ka sidutu ikakali, de lo Awi demo magena ikokakali de akuwa itagali. 	 I som er gjenfødt, ikke av forgjengelig, men uforgjengelig sæd, ved Guds ord, som lever og blir!


Komagena ngone lo o Gikimoi powihikeka, so tanu ngini lo nia sininga ifoloisi isanangi imatero de ngohi. 	 i like måte gled også I eder, og gled eder sammen med mig!


Duma Una o Gikimoi Awi leleani wokokaeli de Awi sininga itotiai, ngaroko Una magena ngini niwiholu de o Pilatus niwigegego, la wipalako o nyawa wototooma moi de una iwisidoa nginika, 	 men I fornektet den hellige og rettferdige og bad at en morder måtte gis eder,


De Awi demo magena Una Awi saturu wasimaqe. Duma o nyawa yadadala ona gena yangodu asa de manga nalika ma ngale o nonako ihahairani magena, qangodu kiaka waaaka so magena ona yakelelo. 	 Da han sa dette, blev de til skamme alle som stod ham imot, og alt folket gledet sig over alle de herlige gjerninger han gjorde.


Una Awi Ngopa magena o Gikimoi Awi nita, ena gena Una o Gikimoi Awi mulia wosikelelo, de ma ngale Una gena de o Gikimoi ka imaketero. Una magegena de Awi demo ikokuasa so kanaga o bi moi-moi o kia naga gena qangodu wapaliharaka. Una o bi nyawa o duniaka manga dorou ma rabano wasisupu qaboloka, de asa Una witide o sorogaye so kadaku womatamiye o Gikimoi Wokokuasa Awi girinaka la Awi horomati wamake. 	 han som er avglansen av hans herlighet og avbilledet av hans vesen og bærer alle ting ved sin krafts ord, og som derfor, da han hadde gjort renselse for våre synder, satte sig ved Majestetens høire hånd i det høie,


Ngohi tobicara nginika gena, imatero maro to ngohi ai ngopa-ngopa masireteka. Ena gena, maro ngomi minisayangi ilamo nginika, komagena lo hika ngini nimisayangi ilamo ngomika bai! 	 Men like for like - jeg taler som til barn - utvid også I eders hjerter!


So komagena lo done ma wangeka o nyawa yangodu o Gikimoi wafanggali itotiai, de o Niniweka ma bi nyawa yasioho kali dede ngini o bi nyawa o orasi manena, de ona magena lo asa ngini nisisala. Sababu iqomaka, ma orasi ma nabi Yunus awi demo yoise, de ona magena manga dorouno imatoba de imatodubaka. Duma kanaga nia sidongirabaka o orasi manena wimoi foloi wolamo de ma nabi Yunus, ce, Awi demo gena igogou ngini niopiricaya waasi." 	 Ninives menn skal stå op på dommens dag sammen med denne slekt og fordømme den; for de omvendte sig ved Jonas' forkynnelse, og se, her er mere enn Jonas.


Nakoso o doku moika niwosa de ngini iniqehe qaloha, de o ino inihike gena ka niaoqo. 	 Og hvor I kommer inn i en by og de tar imot eder, der skal I ete hvad de setter frem for eder,


Kagena de Una wotemo onaka, "Ai sininga ma sangisara qatubuso, tamalo gena maro he tosone. Ngini kanena nigogoge la nimajaga dede Ngohi." 	 Da sier han til dem: Min sjel er bedrøvet inntil døden; bli her og våk med mig!


O nyawa la kanaga o nyawa ma somoa yagalusiri, ona igogou yosanangi, sababu ona magena lo asa o Gikimoi wagalusiri. 	 Salige er de barmhjertige; for de skal finne barmhjertighet.


De nia hawateri qangodu niahike Unaka, sababu igogou Una masirete ngini winisosininga de to ngini nia oho wapaliharaka. 	 og kast all eders sorg på ham! for han har omsorg for eder.


Nakoso o alo, de o paro, de lo o rato ma orasi imasidiado, de o riho magenaka o bobane qatotorou moi nakoso kagena pomatapu, so ona o deru ma nyawa he yangodu itemo nakoso yaaku, bilasu isideli la ikahika kadoka o Feniks ma bobaneka ma ngale o alo de o rato ma orasi imasidiado de kagena imatapu. O Feniks gena o jiko moi o Kreta ma guraka de yorisima kodai, bai o koremia o wange ma dumusa de lo o koresara o wange ma dumusa. 	 Og da havnen var uhøvelig til vinterleie, blev de fleste enige om at de skulde fare ut også derfra, om de måskje kunde vinne frem og ta vinterhavn i Føniks, en havn på Kreta, som vender mot sydvest og nordvest.


Ngini ningodu o Gikimoi ma Ngopa niwipipiricaya. Ngohi o surati moi manena tolefo nginika, ma ngale o Yesus Una ma orasi o bi moi-moi qangodu manena ioho waasi, de Una magena he kanaga wooho woqomaka. De Una magena wooho ka sidutu ikakali de Una magena lo o habari qaloloha. Una magena ngomi masirete miwigiiseka de miwikokeleloka de mia gia lo miwisipaqaka. 	 Det som var fra begynnelsen, det som vi har hørt, det som vi har sett med våre øine, det som vi skuet og våre hender følte på - om livets Ord


Iqoma gena o bobita o Gikimoino tanako waasi, so ngohi masirete ai oho ma rabaka imatero maro ai dorou ihiwa. Ngaroko komagena, duma ma orasi ngohi asa o bobita gena tanako, de ai dupa qatotorou aku isikelelo sidago ai sininga ma rabaka itemo, "Ce! Ngohi gena o Gikimoi Awi simaka igogou kanaga de ai dorouka bai! So igogou Una ngohi woihike woholu o oho ka sidutu ikakali." 	 Jeg levde en tid uten lov; men da budet kom, blev synden levende igjen,


o Simon, gena o Zelot ma nyawa; de o Yudas Iskariot, o nyawa una magena o Yesus wisiiija. 	 Simon Kananeus og Judas Iskariot, han som forrådte ham.


Kagena de ona manga sidongirabaka imatekebicara moi de moika itemo, "Nakoso ngone potemo o haku o Gikimoino, done Una wonasitemo, 'Nako komagena, de qadoohaso o Yohanes Wooosi niwipiricayawa.' 	 Men de samrådde sig med hverandre og sa: Sier vi: Fra himmelen, da sier han: Hvorfor trodde I ham da ikke?


Kagena de muna mododora de lo o Yahudika ma nyawa imisidoduuru lo yododora gena, Una wakelelo de asa Awi sininga ipeleso de lo foloi qasiri. 	 Da nu Jesus så henne gråte, og så de jøder gråte som var kommet med henne, blev han oprørt i sin ånd og rystet og sa:


O Yesus wotemo maro komagena, de kanaga o nyawa manga sidongirabano o ngopeqeka moi momaili-ili motemo, "Igogou, o ngopeqeka la kanaga Ngona monisibuoka de lo monisusuka, muna magena igogou mosanangi bai!" 	 Og det skjedde da han sa dette, at en kvinne blandt folket løftet sin røst og sa til ham: Salig er det liv som bar dig, og det bryst som du diet.


Duma nakoso ngini niholu niasiapongu o nyawa ma somoaka, de ngini lo nia Baba o sorogaka asa woholu winisiapongu to ngini nia dorou.))" 	 Men dersom I ikke forlater, da skal heller ikke eders Fader i himmelen forlate eders overtredelser.


Ma orasi o Petrus de o Yohanes imasidiadoka, de ona isumbayang igolo o Gikimoika ma ngale o Samaria ma nyawa ipipiricayaka o Gurumi Qatetebi wouti ona magenaku, 	 disse kom ned og bad for dem, forat de skulde få den Hellige Ånd;


So ma orasi awi pareta o Gikimoi wahoika. de o Daud witide kali la una wodadi to ona manga kolano. De ma ngale una magena o Gikimoi wotemo komanena, 'Ngohi towinakoka o Daud o Isai ma ngopa una igogou Ngohi towidupa, una magena Ai sininga ma dupa gena qangodu asa waaka.' 	 og efterat han hadde avsatt ham, opreiste han dem David til konge, som han også gav dette vidnesbyrd: Jeg fant David, Isais sønn, en mann efter mitt hjerte; han skal gjøre all min vilje.


De lo bilasu ngini niosininga nanga Jou wosabari, sababu wodupa o nyawa manga dorouno wasisalamati, so upa he o nyawa moi lo wafanggali de o dorou de wabodito. Komagena lo nanga dodiao moi powidododara, o Paulus, una magena lo wolefo nginika, sababu magena o Gikimoi wisingangasu so una lo wanako. 	 og akt vår Herres langmodighet for frelse, således som og vår elskede bror Paulus har skrevet til eder efter den visdom som er ham gitt,


Sababu o nyawa yangodu gena manga Gikimoi ka womatengo, de ka cawali o nyawa womatengo wodadi Awi dagali ma ngale o nyawa yangodu, Una magena o Yesus Kristus de Una masirete lo o nyawa moi. 	 For det er én Gud og én mellemmann imellem Gud og mennesker, mennesket Kristus Jesus,


De nakoso igogou o Gikimoi Awi laha ma lamo gena niososininga, so ma ngale Una ninyanyi la niwigiliri, de ngini de nia mazmur de nia giliri lo nisinyanyi, de lo o nyanyi magena Awi Gurumino so tanu nimacocawaro la nimakodoto de nimatekesitiari. La tanu o dodoto ma ngale ma Kristus magegena ngini aku foloisi nianako igogou de qaloha. 	 La Kristi ord bo rikelig hos eder, så I lærer og formaner hverandre i all visdom med salmer og lovsanger og åndelige viser og synger yndig i eders hjerter for Gud,


Wingaho de o Petrus kagena nagasi womaokoye womarahu o uku ma dateka, de o nyawa ma binuka itemo unaka, "He! Nagala ngona manena lo Una nowimomote, eko?" Duma una womanosu de wotemo onaka, "Hiwa!" 	 Men Simon Peter stod og varmet sig. Da sa de til ham: Du skulde vel ikke være en av hans disipler du også? Han nektet og sa: Nei, jeg er ikke.


So ngohi de ai nalika asa o kia de maena ngohika sidago lo ai rohe qangodu, magena ngohi masirete lo aku ngini tinihike. Dede! Kanaga ai dodara nginika ngaroko komagena, duma ngini gena nia dodara ngohika gena ka qacekesi. 	 Men jeg vil med glede ofre, ja bli ofret for eders sjeler, om jeg enn elskes dess mindre av eder jo mere jeg elsker eder.


Ngini niosininga de nianako igogou, kanaga ngohi ai siri ma rabaka so ngini nia dokuka bilasu totulu de o habari qaloloha asa tinisihabari nginika. 	 men I vet at det var på grunn av skrøpelighet i mitt kjød at jeg første gang kom til å forkynne evangeliet for eder;


de o nyawa moi witotopongo de awi laqe itimisi o Yesuska witota. O nyawa una magena awi dodiao moi o Yesus iwibaja la tanu wipaqa. 	 Og de førte til ham en mann som var døv og hadde ondt for å tale, og de bad ham legge sin hånd på ham.


O nyawa isigeto manga dorou asa isitebi de o uku ma sahu, imatero koloko o gaso o duba ma lake isitebi de o gasi la o Gikimoi wodupa. 	 For enhver skal saltes med ild, og ethvert offer skal saltes med salt.


Woiseka komagena, de wolulugu una magenaka wotemo, "Nomaoko, de ani jongutu nalolo la natoti de notagi." 	 Jesus sier til ham: Stå op, ta din seng og gå!


Nimasidodiahi! Ngohi asa ngini tinisingangasu o kia naga moi o nyawa yananako waasi de o orasi manena o Gikimoi kanaga wonasimane ngoneka. Done ma orasi o Jou Yesus wahino kali gena, ngone posone inangodu waasi, de ngaroko poohosi eko posoneka, duma inangoduka asa o rohe qamomuane pamake. 	 Se, jeg sier eder en hemmelighet: Vi skal ikke alle hensove, men vi skal alle forvandles,


So o alo ma orasi imasidiado, de o Yerusalemka o rarame moili isironga o Gikimoi Awi Tahu Yatebi kali ma Rarame gena yaadoka. 	 Men det var tempelvielsens fest i Jerusalem. Det var vinter,


Ngini o Jou Awi nyawa nipipiricayaka, ngohi todupa o orasi isigeto-geto tanu ninali de nia sininga ifoloi isanangi. Ma moisi ngohi totemo, "Hika ninali de nia sininga ifoloi isanangi." 	 Gled eder i Herren alltid! atter vil jeg si: Gled eder!


Igogou, ngini niise qaboloka ma ngale nginika gena idodooha o Gikimoi o manara moi woihike ngohika, so kanaga o habari qaloloha ma ngale Awi laha gena bilasu tinisihabari nginika. 	 om I ellers har hørt om husholdningen med den Guds nåde som er mig gitt for eder,


Ngomi kanaga lo miasitura o nyawa kiaka imacacaralamo so o dodoto itotiai yahoholu sidago lo o nyawa ma somoa yafati so ona yaakuwa o Gikimoi winako. Ona ihoholu manga sininga gena ngomi de o Gikimoi Awi kuasa miatagali la aku ona miangaho, so ona magena asa ma Kristus wisigiseka. 	 idet vi omstyrter tankebygninger og enhver høide som reiser sig mot kunnskapen om Gud, og tar enhver tanke til fange under lydigheten mot Kristus,


De ona yosango itemo, "Ngomi ka miaaku." Mutuwade Una wotemo kali onaka, "Igogou! Ngini lo done asa niaudo o sangisara de o sone ma udo-udo, maro o kia Ngohi asa tauudo gena, de lo nimomoku maro o kia Ngohi asa tamomoku gena. 	 De sa til ham: Det kan vi. Men Jesus sa til dem: Den kalk jeg drikker, skal I drikke, og den dåp jeg døpes med, skal I døpes med;


Nanga siningaka gena ngaroko ngone inasisala, duma o Gikimoi Awi galusiri de to ngone nanga galusiri gena, to Una foloisi ilamo. So nanga dupa o nyawa padodara igogou nanga sininga ma rabaka, qangodu gena ka wanako so he wonasisala kawa. 	 for om enn vårt hjerte fordømmer oss, så er Gud større enn vårt hjerte og kjenner alle ting.


O Petrus manga ngora ma duduno waaso de watote, de o ngopeqeka moleleleani moi ami ronga ongo Rode mosupu la o ngora mapelenga. 	 Og da han banket på porten, kom det en tjenestepike ved navn Rode ut for å høre efter,


Magena de imajobo o deruku ipane so imatinga o riho moi imatitingano. 	 Så drog de avsted i båten til et øde sted for sig selv.


Ai dodiao o Teofilus tonihohoromati, Ai buku ma nonomaka talefo idodooha o Yesus Awi manara moi-moi, de ma ngale to Una Awi dodoto qangodu 	 Den første bok skrev jeg, Teofilus, om alt det som Jesus begynte med både å gjøre og å lære,


De lo nianako maro o baba moi idodooha waaka awi ngopaka, so komagena ngomi lo miaaka nginika. 	 likesom I vet hvorledes vi formante hver og en av eder, som en far sine barn, og la eder på hjerte


So ngohi todupa ibabalo de yapereki waasi tanu ikawi kali, so manga orasi yaumo kawa de o ngopa yamake de manga tahu ma raba gena bilasu ona masirete yaaturu. La ma ngale o sababu moi upa lo yaaka so ngone o nyawa popipiricayaka kanaga nanga lawangi gena nanga ronga ma dorou upa lo yogaka. 	 Derfor vil jeg at unge enker skal gifte sig, føde barn, styre sitt hus, ikke gi motstanderen nogen leilighet til baktalelse.


So ma orasi ona yahino imasidiado, de o Paulus wotemo onaka, "Ai dodiao nipipiricaya, ngini ningodu nianako o orasi ma nonoma ngohi o Asia ma daeraka tomasidiado sidago lo ma orasi ngohi tinidongosaku gena, idodooha ai oho de ai manara to ngini nia sidongirabaka. 	 Da de var kommet til ham, sa han til dem: I vet hvordan min ferd iblandt eder var hele tiden fra den første dag jeg kom til Asia,


O Yesus Kristus Una o duniaku wisuloka, so ma orasi Una wahino, Una wiosi de o ake ma ngale womanara. De ma orasi wosone, de Una Awi au gena ikopola ma ngale nanga dorou. Komagena upa ka cawali wiosi de o akeka. Duma Una asa wahino de Awi ngale wiosi de o ake bai, sidago wosone de Awi au lo ikopolaka bai. De lo o Gikimoi Awi Gurumi wosingangasu o bi moi-moi ma ngale ma Kristus gena igogou, sababu o Gurumi gena ka wotero. 	 Han er den som kom med vann og blod, Jesus Kristus; ikke bare med vannet, men med vannet og med blodet, og Ånden er den som vidner, fordi Ånden er sannheten.


"Ma orasi idadi o Gikimoi wopareta o duniaka, magena imadadi imatero maro o ade-ade manena: O soma ilalamo moi yaumo o talagaku, de yamake o bi nao qaloloha de lo o bi nao qatotorou. 	 Atter er himlenes rike likt en not som kastes i havet og samler fisk av alle slags;


De o nabi yasinoto ona magena asa o ili ilalamo moi o sorogano yoise gena, itemo onaka, "Niahinosi de nidolaye kanena." So ona yasinoto o sorogaye yodola de o lobi-lobi yasaono, so to ona manga lawangi gena he ka yadomina. 	 Og de hørte en høi røst fra himmelen si til dem: Stig op her! Og de steg op til himmelen i skyen, og deres fiender så dem.


O orasi magenaka kanaga o Farisi ma nyawa yamuruo naga yahino o Yesuska, de yotemo, "O riho manenano notagi kasi, sababu ma Kolano Herodes wodupa Ngona wonitooma bai!" 	 I samme stund kom nogen fariseere og sa til ham: Gå bort og dra herfra! for Herodes har i sinne å slå dig ihjel.


Maro komagena lo o deru ilalamo moi ngaroko ma galema ma ceceke, duma o deru magena o rato qasosihilo de o moku-moku isipapaka lo ma galema magena aku yapareta, la imote o nyawa waaaho awi dupa kiaka wosikahika. 	 Se, også skibene, enda de er så store og drives av sterke vinder, styres dog av et lite ror dit styrmannen vil ha dem.


So o Yesus o ade-ade magena wosijarita qabolo de wotemo, "Komagena lo o orasi ma simaka de o nyawa yadala ibitototuuruno done asa ibiqoqomaka, so o orasi manena o nyawa yadala o orasi manena iqoqomaka done asa itotuuru kali." 	 Således skal de siste bli de første, og de første de siste; for mange er kalt, men få utvalgt.


So igogou Ngohi, o Nyawa ma Duhutu manena, tapareta o Sabat ma wange so magena lo Ai kuasa ma rabaka." 	 Så er da Menneskesønnen herre også over sabbaten.


Upa sidago o nyawa done itemo ngohi la kanaga ngini tiniosika, gena maro o nonako moi de ma ngale ngini gena nidadika ngohi nimomote, so o Yesus he nimote kawa. Upa komagena bai! 	 for at ikke nogen skal si at I blev døpt til mitt navn.


Awi ngale gena o dunia ma bobareta lo yanakowa. Nako yanako, de o Jou Una wisimuliaka gena iqomaka ona magena upa he wisidasangahadika bai! 	 den som ingen av denne verdens herrer kjente; for hadde de kjent den, da hadde de ikke korsfestet herlighetens herre;


Komagena lo idadi imakadahe o Ikonium ma kotaka. O Paulus de o Barnabas itagi yowosa kali o Yahudi manga puji ma tahuka, de yosibicara sidago lo o nyawa yadala, bai o Yahudika ma nyawa de o nyawa o Yahudika yasowo, o Yesus iwipiricayaka. 	 I Ikonium skjedde det da at de sammen gikk inn i jødenes synagoge og talte således at en stor mengde både av jøder og av grekere kom til troen.


Ma dodoguka, o Yesus womatoore de wosoneka. 	 Men Jesus ropte med høi røst og utåndet.


So ngini nipipiricaya o Yahudika ma nyawa nisowo, ngaroko iqomaka ngini inisieto maro o nyawa ma duduno, duma o orasi manena naga de ngini lo inisieto maro o Gikimoi Awi nyawa manga dodiao. Ngini nigoge ka o tahu moi dede to Una Awi ngopa-ngopa yangodu. 	 Så er I da ikke lenger fremmede og utlendinger, men I er de helliges medborgere og Guds husfolk,


De nia manara ma rabaka bilasu niakaeli upa nibusengi, duma ngini de o Gurumi Qatetebi ma buturu o Jou niwileleani. 	 Vær ikke lunkne i eders iver; vær brennende i ånden; tjen Herren!


Ona yotemo, "Ngomi gena ka cawali kanaga o roti ngai motoha de lo o nao ngai sinoto." 	 De sa til ham: Vi har ikke mere her enn fem brød og to fisker.


O bi moi-moi qangodu magena bilasu idadi de imaaka la isiganapuka, imatero maro o kia iqomaka o Gikimoi Awi demo ma nabi Yesaya wosilefo qaboloka, ena gena, 	 Men alt dette skjedde forat det skulde opfylles som er talt av Herren ved profeten, som sier:


Wosidailako qaboloka, de una magena wasulo awi nyawa wileleleani moika la una wotagi wadedemo o nyawa yakokoro ona magenaka, 'Hino, la potagi o oqo ma rarameka, sababu qangodu isidailako qaboloka.' 	 og han sendte sin tjener ut ved den tid nattverden skulde holdes, for å si til de innbudne: Kom! for nu er det ferdig.


So Awi muri moi, una o Yesus wisiboboso, una magena asa wotemo o Petruska, "We! Una madoke gena nanga Jou." Magena woise, de gila-gila o Petrus awi baju gena womasitiba kali, de womaumo o talagaku wakahika o dududuka. 	 Den disippel som Jesus elsket, sier da til Peter: Det er Herren! Da nu Simon Peter hørte at det var Herren, bandt han sin kjortel om sig - for han var naken - og kastet sig i sjøen;


Qaboloka, de o gilalo magena wosupu de una imakamake de awi dodiao moi ka wogogilaloli, awi nagi unaka cawali o pipi o cala muruo naga. De una awi dodiao gena witago de wigohore, de lo witemo, 'Ce! Ani nagi qangodu bilasu nofangu!' 	 Men da denne tjener gikk ut, traff han en av sine medtjenere som skyldte ham hundre penninger, og han tok fatt på ham og holdt på å kvele ham og sa: Betal det du skylder!


Nagoona yodupa yolamo to ngini nia sidongirabano, ona magena bilasu yoleleani nginika. 	 Men den største blandt eder skal være eders tjener.


Magena de ma awa momigegego ami ngopaka la magolo o Yohanes Wooosi awi sahe, so o jojaru muna magena motemo ma Kolano Herodeska, "Ngohi tomagolo o Yohanes Wooosi awi sahe so o orasi manena qabolo o pigaku nongado la noihike ngohika!" 	 Men hun sa efter sin mors råd: Gi mig hit døperen Johannes' hode på et fat!


Komagena so bilasu ngini gena igogou ninali. Ngaroko o orasi manena de ma cunusi kanaga ngini nia siningaka isusa sababu o bi sangisara foloi idala inidahe nginika, duma nia sininga de ma nalisi. 	 Derover fryder I eder, om I enn nu - når så skal være - har sorg en liten stund ved allehånde fristelser,


Sababu ma Kristus Una masirete lo Awi ngale upa wosanangi. De ngaroko o nyawa gena Una wikalekono, duma Una Awi ngale gena o Gikimoi iwisisanangi. Magena imatero maro o kia iqomaka o Gikimoi wotemoka de isilefo Awi Jaji ma Bukuka itemo, "Ma orasi o nyawa inikalekono Ngonaka, de magena lo imatero de Ngohi ikalekono." 	 For Kristus levde heller ikke sig selv til behag, men, som skrevet er: Deres hån som hånte dig, falt på mig.


So kadoka o Asoska asa o Paulus womimake, de una wopane so ngomi miside miakahika o Metilene ma kota o Lesbos ma guraka. 	 Da han nu møtte oss i Assus, tok vi ham ombord, og kom til Mitylene,


Komagena lo nia Baba o sorogaka, Una magena wodupawa nakoso o ngopa ma ceceke moi maro manena dede Una imakitingaka." 	 Således er det ikke eders himmelske Faders vilje at en eneste av disse små skal fortapes.


De imatoore itemo kali, 'O bodito! O bodito! Kodo! O Babel gena o kota ilalamo de qapoputuru. Iqoqoma o baju o baro lenan qaloloha, de lo o baro qauungu de qasosawala nimasipake, de lo nimasisao o bi jojora o guraci, o paramata, de lo o mutiara. 	 Ve, ve den store by, som var klædd i fint lin og purpur og skarlagen og lyste av gull og edelstener og perler, at så stor en rikdom er ødelagt i én time!


Kagena de o Yesus wosango de wosiade-ade wotemo, "Ma orasi o kawi ma rarame ma rabaka, de wokakawi una magena de o nyawa yakokoro yahino kagena so imatamiye, de imatekedodiao de o nali de o more ma dongirabaka, igogou itiaiwa nakoso ona yooqowa de youdowa. 	 Og Jesus sa til dem: Kan vel brudesvennene faste så lenge brudgommen er hos dem? Så lenge de har brudgommen hos sig, kan de ikke faste.


Duma nakoso o demo ma dorou so posiceke o Gurumi Qatetebi, de ngone magegena o apongu he pamake kawa ma bati sidutu ikakali. Potetemo gena paaka o dorou ikokakali." 	 men den som taler bespottelig mot den Hellige Ånd, han får i all evighet ikke forlatelse, men er skyldig i en evig synd -


O Yahudika ma nyawa yadala kanaga manga roriri yadongosaka, ma ngale manga piricaya itagali de ikahika o Yesuska, sababu o Lazarus wisioho kali. So o roriri o imamka ma bi sahe magena isitatapuka itemo, "O Lazarus una lo bilasu powitooma." Mutuwade ona imatekefakati gena maro o Yesus, komagena lo o Lazarus, una lo bilasu iwitooma. 	 fordi mange av jødene for hans skyld gikk dit og trodde på Jesus.


de wotemo unaka, 'Ai dodiao, qadoohaso ngona ngaroko o kawi ma rarame ma baju nomasitibawa, de naaku o rarame manenaka nowosa.' Una magena waakuwa o kia naga wosango. 	 Og han sa til ham: Min venn! hvorledes er du kommet inn her og har ikke bryllupsklædning på! Men han tidde.


O Gikimoi Awi nyawa manga sala wakeleloka, de Una wotemo, "Niososininga! Ma orasi he idumuka, Ngohi asa o jaji qamomuane moi taaka o bi Yahudika ma nyawa yangoduka, bai o Israelka de lo o Yehudaka. 	 det er jo lastende ord han taler til dem når han sier: Se, de dager kommer, sier Herren, da jeg vil oprette en ny pakt med Israels hus og med Judas hus,


Igogou-gogou, o nyawa la kanaga isundali eko o bi moi-moi qatotorou yodupa, de ona magena yaakuwa ma Kristus de o Gikimoi Manga pareta ma rabaka o bi laha o Gikimoi wajajajika moi lo yamake. Komagena lo o nyawa la kanaga o arata yodesere, ngone aku potemo yosuba ka cawali o kia naga yodudupa. 	 For dette vet og skjønner I at ingen horkarl eller uren eller havesyk, som er en avgudsdyrker, har arv i Kristi og Guds rike.


done o baka ma rabano asa o moi-moi magena wosisupu so ibaka kawa, la dede Awi ngopa-ngopa gena wasimulia. 	 i håp om at også skapningen skal bli frigjort fra forgjengelighetens trældom til Guds barns herlighets frihet.


Ai dodiao tinidododara, ngaroko ngohi ai demo gena komagena, duma ngomi manena miangongano qaputuru ngini gena nimaterowa de o tona o Gikimoi wakokutuku komagena. Ngomi mianakoka ngini gena de nia sopo foloisi qaloha, ena gena nia piricaya de lo nia gogoho magena ka itiai, imatero de o nyawa la kanaga o Gikimoi wasalamatika. 	 Men om eder, I elskede, er vi visse på det som bedre er, og som hører til frelse, enda vi taler således.


De upa nidalu, sababu o nyafusu ma dorou done isibao. Ka qaloha nakoso nginiku la o Gurumi Qatetebi ma kuasa qaasu-asu gena iwosa de nipareta, 	 Og drikk eder ikke drukne av vin, for i det er der ryggesløshet, men bli fylt av Ånden,


Duma de o Gurumi Qatetebi Awi kuasa o Stefanus womamataga o sorogaye, de una wakelelo o Gikimoi Awi mulia isiru-siru ma rabaka de o Yesus womaokoye Awi girinaka. 	 Men han var full av den Hellige Ånd og skuet ufravendt op mot himmelen, og han så Guds herlighet, og Jesus stå ved Guds høire hånd,


Ma orasi imasidiado o Yesuska, de ona iwibaja yagogou yotemo, "Baba, mia kapita una magena wotiai so Ngona nowiriwo, 	 De kom da til Jesus, og bad ham inderlig og sa: Han er vel verd at du gjør dette for ham;


Ma orasi o Sabat ma wange ipasaka, de ongo Maria Magdalena, ongo Maria o Yakobus ma awa, de lo ongo Salome itagi o bi rapa iija ma ngale o Yesus Awi sone ma bake isimuja. 	 Og da sabbaten var til ende, kjøpte Maria Magdalena og Maria, Jakobs mor, og Salome velluktende urter for å gå og salve ham.


So o bi demo moi-moi gena Una wadoto qabolo de o bi nyawa yadadala yosigogigise Awi dodoto magena yohairani. 	 Og da folket hørte det, var de slått av forundring over hans lære.


Kagena de o Yesus wodogore o toka magenaka wotemo, "Nomapopongo de nosupu o nyawa una manenano!" Kagena de o toka magena qatoosa so o nyawa magena iwisipaka yadadala manga sidongirabaku, de o nyawa una magenano isupu duma iwidoohawa. 	 Og Jesus truet den og sa: Ti, og far ut av ham! Og den onde ånd kastet ham ned midt iblandt dem og fór ut av ham uten å skade ham.


Duma Una asa wotemo munaka, "Nakoso ngona gena nanako o kia naga o Gikimoi Awi ngongike o nyawaka, de lo nakoso ngona Ngohi noinakoka o ake togogolo Ngohi manena gena naguuna, ngona lo asa o ake nogolo kali Ngohino, kekiaka de o ake magena o nyawa aku o oho ma duhutu yamake." 	 Jesus svarte og sa til henne: Kjente du Guds gave, og visste du hvem det er som sier til dig: Gi mig å drikke! da hadde du bedt ham, og han hadde gitt dig levende vann.


Una wosano, "Nagoona Ai juba yatigi." Ona yangodu imapongoka. De o Petrus wotemo, "Baba, o nyawa ka yadala poli inisigilolino de imatekesidehelo." 	 Og Jesus sa: Hvem var det som rørte ved mig? Men da alle nektet, sa Peter og de som var med ham: Mester! Folket trykker og trenger dig jo!


So o Gikimoi Awi pareta ma rabaka nagoona la kanaga imahadoku imatero maro o ngopa ma ceceke manena, de ona magena foloi yolamo. 	 Derfor, den som gjør sig liten som dette barn, han er den største i himlenes rike;


Sababu ma Kristus gena ngone nanga dorouno wonasisalamatika de posiade-ade Una o gogobu nanga sahe de ngone gena Awi rohe, so maro Una gena ngone wonapareta komagena lo asa o roka de ma peqeka. Sababu una kanaga ma peqeka womipareta, imatero maro o rohe so o sahe gena o rohe yapareta. 	 for mannen er hustruens hoved, likesom Kristus er menighetens hoved, han som er sitt legemes frelser.


De o Jou wotemo, "Nakoso ngini de nia piricaya hitilahi ka ma cunu, koloko o sasawi ma sopo ngai moi, de ngini aku ka nitemo, 'He, gota ilalago! Norapu de nomatuluru la o teoku nilutuka!' Igogou, done asa imatuluru yamote maro o kia ngini nitemo." 	 Men Herren sa: Dersom I hadde tro som et sennepskorn, da skulde I si til dette morbærtre: Rykk dig op med rot og plant dig i havet! og det skulde lyde eder.


De ngohi takelelo kali kanaga o haiwani ilalago magena, de o bi kolano o duniaka, de lo to ona manga prajurit-prajurit ona yangodu imatolomuka la ma ngale yokudoti de iwilawangi Una magena o jara wopapane de to Una Awi prajurit. 	 Og jeg så dyret og kongene på jorden og deres hærer samlet for å føre krig mot ham som satt på hesten, og mot hans hær.


Duma o bi nyawa ona magenaka Awi kuasa gena asa wahike, de ma ngale magena kanaga to Una Awi Jaji ma Buku ma rabaka o demo isingangasu itemo, "Jou Gikimoi, kanaga o bi nyawa gena nagoona sidago Ngona bilasu nasininga. Ona gena ka o nyawa duma Ngona namaha-maha bai! 	 Men en har på et sted vidnet så: Hvad er et menneske, at du kommer ham i hu, eller et menneskes sønn, at du akter på ham?


Komagena una gena ngomi miwisulo la o Titus wimote ma ngale ngomi mimasirese o sababu moi sidago o nyawa itemo, o dodara ma ngongike de cawali o pipi ma lamo manena gena ngomi miaaturu de mia sininga qatorou. 	 for derved undgår vi at nogen skal kunne laste oss for noget som vedkommer denne rike gave som kommer i stand ved vår tjeneste,


Ngini manena o bi moi-moi itotiai niasikelelo maro o nita moi yadisiwa o dunia ma bi nyawaka. De imatero lo o doku moi la yahado o tala ma qokuka, gena o nyawa yangodu ka yakelelo. 	 I er verdens lys; en by som ligger på et fjell, kan ikke skjules;


Nako nimasidodiahi gena, hika tosiade-ade. Nakoso o oqo ilalamo o seri ma tahuka, de ngini nianako igogou ka qaloha la o seri ma ino magena paoqo, so kagena nitagi la nioqo. Kagena done o nyawa moi, awi piricaya qaceke, una magena kanaga winikelelo so una lo wobarani o ino magena waoqo. 	 For dersom nogen ser dig som har kunnskap, sitte til bords i avgudshuset, vil da ikke samvittigheten hos ham som er skrøpelig, få dristighet til å ete avgudsofferet?


So o bi moi-moi manga siningaka imamingihu gena asa isikelelo, sidago ona imabukuku o Gikimoi Awi simaka itemo, "Igogou! O Gikimoi kanaga nia sidongirabaka." 	 hans hjertes skjulte tanker åpenbares, og så vil han falle på sitt ansikt og tilbede Gud, og vidne at Gud sannelig er iblandt eder.


De wotemo, "Yusuf! O nyawa manga edekati qatotorou ma ngale o ngopa magena witooma, gena wosoneka. Sababu komagena so hika nomomi la o ngopa Una magena de ma awa nasigiliho o Israel ma nyawa manga dokuka." 	 Stå op, ta barnet og dets mor og dra til Israels land! for de er døde som stod barnet efter livet.


Komagena igogou o Gikimoi wositatapuka o nyawa la o Yahudika manga bobita o Gikimoino yamomoteka, ona magena manga sininga itotiai gena Una upa he waaka. Sababu o Gikimoi Una masirete wotemo iqomaka, "O nyawa nakoso Ngohi ipiricayaka so manga sininga itiai gena Ngohi taakaka, de ona magenaka asa Ngohi tahike la ona yooho dede Ngohi ka sidutu ikakali." 	 Og at ingen blir rettferdiggjort for Gud ved loven, er åpenbart; for: Den rettferdige, ved tro skal han leve;


De ona magena lo asa yotemo, 'Jou, kapuruo de ngomi minimake Ngona inisapi, eko Ani kiri qadudu, eko Ngona maro o nyawa yotatagino, eko Ani baju ihiwa, eko nopanyake eko lo nobuika, de ngomi lo Ngona miniriwowa.' 	 Da skal også de svare ham og si: Herre! når så vi dig hungrig eller tørst eller fremmed eller naken eller syk eller i fengsel og tjente dig ikke?


Magena de ma deka o taungu moi de ma sononga o Paulus o Korintuska wogoge de wadoto onaka o Gikimoi Awi habari ma ngale o Yesus. 	 Så tok han ophold der i et år og seks måneder, og lærte Guds ord iblandt dem.


Una Awi rohe wahike isone ma ngale ngone nanga dorou ma ija so ma rabano aku wonapalako de wonariwo so nanga dorou isisa de nanga sininga qaloha. La ngone podadi maro to Una Awi nyawa masirete de maro lo o nyawa podupa o loha paaka. 	 han som gav sig selv for oss for å forløse oss fra all urettferdighet og rense sig selv et eiendomsfolk, nidkjært til gode gjerninger.


Duma ngaroko o Gikimoi Awi laha ona wasidumu komagena, ona nanga ete de nanga topora yadala ma ngale to ona manga gogoho gena o Gikimoi wosanangiwa. Mutuwade ona magena asa isone kagena o tona ibobeleuka manga ngeko ikilolika. 	 allikevel hadde Gud ikke behag i de fleste av dem; for de blev slått ned i ørkenen.


Sababu o Gikimoi Una magena igogou ngone wonagalusiri. Komagena so Una wahino kanena la ngone wonariwo. Una o sorogaka de wahino kanena maro o wange ibaoka. 	 for vår Guds miskunnelige hjertelags skyld, som lot solopgang fra det høie gjeste oss,


Duma o Petrus wosango wotemo, "Hiwa, Jou! Ngohi taakuwa taoqo o bi namo de o bi haiwani mote ngomi o Yahudika mia adati de mia galepu magena misibobosoka." 	 Men Peter sa: Ingenlunde, Herre! aldri har jeg ett noget vanhellig eller urent.


"O orasi ma simaka, de o jaji manena Ngohi done asa taaka onaka. Ngohi Ai bobita gena asa to ona manga sininga ma rabaka tahado so ona aku yosihoda de igogou yanako." De lo wotemo, 	 Dette er den pakt som jeg vil oprette med dem efter hine dager, så sier Herren: Jeg vil gi mine lover i deres hjerter, og jeg vil skrive dem i deres sinn,


De upa ka cawali niacawaro, duma ngini lo bilasu nia sininga de nia rohe ma nyafusu foloisi niapareta qaloha. De komagena bilasu ngini lo o sangisara niamoku, de o moi-moi niaaka maro o Gikimoi wodudupa, 	 og i skjønnsomheten avhold, og i avholdet tålmod, og i tålmodet gudsfrykt,


Nako ngomi o Jou Yesus Awi sosulo gena, ka qaloha de itiai o ino de o nao magena o gogobuno miamake. 	 Har vi ikke rett til å ete og drikke?


Ai dodiao nipipiricaya, bilasu nianako kanaga he ma para ma dalaka ai sininga ma dupa totagi tinikurumi nginika, duma ma fafati lo ka idala so idadiwa. Ai dupa komagena la ma ngale tomanara, so o bi bangsa ma binuka manga sidongirabaka lo kanaga o bi nyawa foloi yadala aku o Jou Yesus wipiricayaka, komagena lo tanu kagena to ngini nia sidongirabaka. 	 Og jeg vil ikke, brødre, at I skal være uvitende om at jeg ofte har satt mig fore å komme til eder - men jeg er blitt hindret inntil nu - forat jeg kunde ha nogen frukt også blandt eder likesom blandt de andre hedningefolk.


Kanagali foloisi idadala gena aku Ngohi tinidedemo nginika, duma ngini niamoku niaaku waasi. 	 Ennu har jeg meget å si eder; men I kan ikke bære det nu;


Duma isusali nako potemo de o haku o nyawano, upa sidago o nyawa yadadala de o bi teto gena ngone inasipapaka, sababu ona itemo o Yohanes una magena o nabi moi." 	 Men sier vi: Fra mennesker, da stener hele folket oss; for de tror fullt og fast at Johannes var en profet.


Kanaga o Antiokhiaka o gogobu manga sidongirabano o nabi o habari qaloloha isihohabari de lo o guru o nyawa ipipiricayaka yododoto, ena gena o Barnabas, o Simeon iwisironga lo o Niger, o Lukius o Kireneno ma nyawa, de o Menahem ma Kolano Herodes ma dodiao de lo o Saulus. 	 I Antiokia, i menigheten der, var det profeter og lærere: Barnabas og Simeon, som kaltes Niger, og LUKius fra Kyrene og Manaen, fosterbror til fjerdingsfyrsten Herodes, og Saulus.


Sababu o Gikimoi o bi moi-moi qangodu igogou waaka itiai. Una asa wawosawa to ngini nia manara de lo nia dodara kiaka nisikokelelo Unaka, ma orasi iqomaka sidago o orasi manena naga ngini nia dodiao o Jou Yesus wipipiricaya ona magena niariwo. 	 For Gud er ikke urettferdig, så han skulde glemme eders verk og den kjærlighet I har vist mot hans navn, idet I har tjent og ennu tjener de hellige.


So kagena de o Gikimoi Awi Tahu ma jojaga ona de moili to ona manga sahe o bi rasul magena yangosoka, duma o bi jojaga he yangangapo kawa, sababu yamodo nako yangangapo done o nyawa yadadala yatoosa de o teto yasipaka. 	 Da gikk høvedsmannen avsted med tjenerne og hentet dem, dog ikke med vold; for de fryktet for folket, at de skulde bli stenet.


Duma kanaga de o Gikimoi Awi roriwo so ma bati o orasi manena ngohi ka tomaokosi kanena, baba, ani simaka, de aku lo tosihabari ma ngale o Yesus o nyawa nagoonaka bato. So o kia ngohi totetemo gena ka imatero o Musa de o bi nabi iqoqoma isingangasuka de isilefoka o kia asa idadi o orasi ma simaka, 	 Så har jeg da fått hjelp fra Gud og står til denne dag og vidner både for liten og for stor, idet jeg ikke sier noget annet enn hvad profetene og Moses har sagt skulde skje:


So o giki Zeus ma imam gena ma seri ma tahu o kota ma dateka de ma ngoraka so kagena watota o bi sapi ma nau de o bi bunga. La una de o nyawa yadadala magena yosidailako manga gaso o haiwani magegena yatota, la asa manga suba yatide o bi rasulka. 	 Og presten ved det Jupitertempel som var utenfor byen, kom til porten med okser og kranser og vilde ofre sammen med folket.


Duma nakoso ona manga nyafusu yapareta gena yaakuwa, bilasu ona ka ikawi. Sababu de manga nyafusu irama gena, ifoloi qaloha ona ikawi. 	 men kan de ikke være avholdende, da la dem gifte sig! for det er bedre å gifte sig enn å lide brynde.


O Yesus Awi muri yamogiowo de sinoto o siminiko wahike qaboloka, kagena de womajobo so wotagi wodoto de o habari qaloloha wosihabari, to ona manga doku imakokadateku wageto. 	 Og det skjedde da Jesus var ferdig med å gi sine tolv disipler disse forskrifter, da drog han derfra for å lære og forkynne i deres byer.


Kanaga yadadala manga sidongirabaka moi wotemo o Yesuska, "Baba Guru, hika nosulo ai gianongoru moi tanu o warisi mia dodihimono woihike ngohika." 	 Og en av folket sa til ham: Mester! si til min bror at han skal skifte arven med mig!


So kagena ma moiku de o Jou Awi malaikat moi itemo o Filipuska, "He! Hika nomasidailako de nomajobo o koresaraye nokahie de notagi o ngeko magena, kiaka o Gazaka de ikahika o Yerusalemka." Nako o ngeko magena, o nyawa he yanonu kawa. 	 Men en Herrens engel talte til Filip og sa: Stå op og gå mot syd, på den vei som går ned fra Jerusalem til Gasa! Denne vei er øde.


He! Niisesi. Ngaroko, ngini upa he nimodoli. Sababu igogou-gogou sutusi de o Iblis asa yaaka so ngini nimuruo naga o bui ma rabaka nisingosa la inibaja ma ngale Ngohi upa he nipiricaya. Komagena de asa nisangisara, duma ma deka cawali o wange mogiowo. La ngaroko kagena de ona yodupa nitooma, tanu ngini asa niapiricaya qaputuru Ngohika. Nako niaaka komagena, de ma fanggali asa taaka nginika so ngini dede Ngohi asa nioho ka sidutu ikakali. Komagena so ngaroko kanaga ngini nisangisara ifoloi, tanu upa he nimodoli. 	 Frykt ikke for det du skal lide! Se, djevelen skal kaste nogen av eder i fengsel, forat I skal prøves, og I skal ha trengsel i ti dager. Vær tro inntil døden, så vil jeg gi dig livsens krone!


So o dodara igogou gena komanena: Upa lo o nyawa ngone nanga dodara o Gikimoika, duma ma ngale Una masirete wonadodara ngoneka so wisulo ma Ngopa yanau sidago wodupa wosone la nanga dorou qangodu o Gikimoi asa wonasimoku kawa. 	 I dette er kjærligheten, ikke at vi har elsket Gud, men at han har elsket oss og sendt sin Sønn til soning for våre synder.


Magena de o Yesus o bi doku wakiloli so wahika manga puji ma bi tahuka, wodoto de o habari qaloloha wosihabari ma ngale o Gikimoi asa wopareta. De lo o nyawa yasisiri de yopopanyake gena yangodu wasiloha. 	 Og Jesus gikk omkring i alle byene og landsbyene og lærte folket i deres synagoger og forkynte evangeliet om riket og helbredet all sykdom og all skrøpelighet.


Ngini nianakoka ma orasi o Yohanes una o osi ma habari wosihabari qabolo, de isolano o Galilea ma daeraka sidago o Yudea ma bi doku ma sigilolika o Yesus o nonako ihahairani waaka. 	 det ord kjenner I, det som utgikk over hele Judea efter å ha tatt sin begynnelse fra Galilea efter den dåp som Johannes forkynte -


O Gikimoi Awi Jaji ma Buku ma rabaka isilelefo itemo, "Komagena so, ipasaka, de o nyawa yanau bilasu ma baba de ma awa wadongosa, la una de awi peqeka gena ona asa idadi ka ka moi." 	 Derfor skal mannen forlate far og mor og holde sig til sin hustru, og de to skal være ett kjød.


Kagena de manga soma yaumoka, de ato yanano, pei, o nao gena ka idala poli iwosa sidago manga soma yaliaye gena he iracaka. 	 Og de gjorde så, og fanget en stor mengde fisk; og deres garn revnet.


Nakoso o nyawa ona magena kanaga manga juba yapoka la qatebika, maro o Duba ma Goho Awi auku yapoka so qaare-areka eko Una Awi sone so manga dorou yapikika, done ona magena asa yosanangi. Sababu ona yasimaha o kota ma ngora yapelenga la iwosa, de o oho ma gota ma sopo la o nyawa aku yasioho ka sidutu ikakali gena yaoqo. 	 Salige er de som tvetter sine kjortler, så de må få rett til livsens tre og gjennem portene komme inn i staden.


Nakoso de ani gia la ngona o dorouku notura, hika la nabitoguka! Lebelaha ngona nooho dede o Gikimoi de ani gia ka ma sononga, upa sidago de ani gia ngai sinoto de ngona o narakaku asa niumo, ena gena o uku ma sora ikokakalika.(( 	 Og om din hånd frister dig, da hugg den av! det er bedre at du går vanfør inn til livet enn at du har dine to hender og kommer i helvede i den uslukkelige ild,


De nako yanau la ikawi waasi, de lo o ngopeqeka yobabalo ona magenaka, to ngohi ai demo gena komanena: Lebelaha upa ona ikawi, imatero maro ngohi. 	 Til de ugifte og til enkene sier jeg: Det er godt for dem om de vedblir å være som jeg;


Duma Una Awi demo gena yoiseka, de ona moi-moi isolano itagi de ka imajobo. Ona yapopereki yoqoma de ona ma binukali yotuuru, sidago ona yangodu he yahiwa-hiwaka. Sosoohu ka o Yesus womatengo de o ngopeqeka muna magena kasi. 	 Men da de hørte det, gikk de ut, den ene efter den annen, de eldste først; og Jesus blev alene tilbake med kvinnen som stod der.


Ma orasi o Yakobus de o Yohanes yoise o doku magena ka iwiholu, so ona yotemo o Yesuska, "Jou, nako qaloha de ngomi migolo o dipaka de o uku iuti la o doku magena yatupu bai!" 	 Da hans disipler Jakob og Johannes så det, sa de: Herre! vil du vi skal byde ild fare ned fra himmelen og fortære dem, likesom Elias gjorde?


Komagena lo kiaka bato Una wotagi, o bi soaka eko o bi dokuka, ona o nyawa yasisiri o pasar ma dateka yahahadoku de igolo Unaka, "Baba, nako nomisimaha, hitilahi Ani juba ma ngoguka sutu miacoho!" La o nyawa nagoona yacocoho gena yangodu manga siri itoguka. 	 Og hvor han gikk inn i landsbyer eller byer eller gårder, der la de sine syke på torvene og bad ham at de måtte få røre, om det så bare var ved det ytterste av hans klædebon; og alle de som rørte ved ham, blev helbredet.


Duma manga rohe asa yaaho so isigiliho o doku Sikhem o Kanaan ma tonaka, la yapoosu o boosu moi o Abraham wafanguka de o pipi o Hemor awi ngopa-ngopaka o Sikhem ma dokuka. 	 og de blev ført til Sikem og lagt i den grav som Abraham kjøpte for en kjøpesum i sølv av Hemors barn i Sikem.


Magena de Una wotemo onaka, "Igogou, done asa ngini ma binuka nisitemo o ade-ade manena Ngohika, 'He, dokter! Hika Ani rohe masirete gena nosiloha kasi. Nakoso igogou Ngona o nabi moi, de Ngona lo kanena Ani doku masireteka naaka o nonako ihahairani, kiaka miiiseka naaka qaboloka o Kapernaumka.' 	 Og han sa til dem: I vil visst si til mig dette ordsprog: Læge, læg dig selv! Hvad vi har hørt du gjorde i Kapernaum, gjør det også her på ditt hjemsted!


O bodito! Kodo! O bodito asa inidahe nginika! Ngini niadupa o nyawa niadoto, duma ngini masirete nianakowa o ngeko itotiai ikahika o Gikimoika, maro nipipilo la nidupa niatuda o nyawa ipipiloli. Ngini niadoto komanena: Nakoso o nyawa kanaga yojaji de o Gikimoi Awi Tahu ma ronga gena isisasi, ngini nitemo ona magena manga sasi gena yadahewa. Duma nakoso ona isasi de o guraci kiaka o Gikimoi Awi Tahuka, de ona manga sasi gena ka yadahe. 	 Ve eder, I blinde veiledere, som sier: Om nogen sverger ved templet, det er intet; men den som sverger ved gullet i templet, han er bundet!


O wange magena o Yesus wimomote yasinoto o Yerusalemno isupu yotagi yakahika o Emaus ma dokuka, ma gaku gena nagala o kilo mogiowo de moi. 	 Og se, to av dem gikk samme dag til en by som ligger seksti stadier fra Jerusalem, og som heter Emmaus,


Komagena ngone gena to Una Awi gogobu sababu de ma Kristus lo pomarimoika, so hika la o Gikimoi Awi ronga posilamo ka sidutu ikakali. Amin. 	 ham være æren i menigheten og i Kristus Jesus, gjennem alle slekter i alle evigheter! Amen.


O imamka ma bi sahe manga galaki idala ma ngale Una. 	 Og yppersteprestene førte mange klagemål imot ham.


De upa lo nisasi de nitemo nia saheka, sababu ngini masirete gena nia hutu ngai moi lo niaakuwa niaaka idadi qataro eko qaare. 	 Heller ikke skal du sverge ved ditt hode; for du kan ikke gjøre ett hår hvitt eller sort.


Duma o nyawa moi kagena manga sidongirabano awi sumarangi walia de wisioto ma Imam Wilalamo awi gilalo moika, so awi ngau lo waturaka. 	 Men en av dem som stod der, drog sitt sverd, og slo til yppersteprestens tjener og hugg øret av ham.


Ma duuruka, ngohi tolefo gena de ai gia masirete so ma lefo ilalago manena ma ngale ngini gena tanu niosininga qaloha. 	 Se, med hvor store bokstaver jeg skriver til eder med min egen hånd!


So o Gikimoi Awi dodoto itotiai gena o nyawa manga dorouno yapalako de yasiputuru la aku Unaka iwisigise. De nakoso magena ngone pasikelelo igogou de ngone pomadoto pomatoguwa de lo upa ka poiseka de gila-gila pawosaka, duma o moi-moi qangodu magena la paaka pokaeli, de igogou o moi-moi paaaka magena ma rabaka o Gikimoi Awi laha asa wonasidumu ngoneka. 	 Men den som skuer inn i frihetens fullkomne lov og holder ved med det, så han ikke blir en glemsom hører, men gjerningens gjører, han skal være salig i sin gjerning.


Kagena o Kaisarea ma bobaneka de o deru moi o Adramitium ma kotano asa imasidiado. So o deru magenaku ngomi mipane de asa miside miakahika o Asia ma daera ma bi bobane moi-moika mitulu. So ngomi de o Makedonia ma nyawa moi, awi ronga o Aristarkhus, una magena o Tesalonikano wakahino so una de ngomi miside mimakederu moi. 	 Vi gikk da ombord på et skib fra Adramyttium som skulde seile til stedene langs Asia-landet, og så fór vi ut; Aristarkus, en makedonier fra Tessalonika, var med oss.


O Yesus wanako o nyawa yadadala manga sininga ma raba, ena gena ona magena yodupa yahino, manga edekati gena wigegego la Una wodadi to ona manga kolano. So wanako komagena, de Una womasirese o tala moika, so womatingaka de ka womatengoka. 	 Da nu Jesus skjønte at de vilde komme og ta ham med makt for å gjøre ham til konge, gikk han fra dem og op i fjellet igjen, han selv alene.


So kagena de ma Kolano Herodes wogiise komagena, de una wotemo, "Ka o Yesus Una manena o Yohanes Wooosi bai! Kiaka iqomaka tasulo so awi sahe yatolaka, de orasi manena wooho kali!" 	 Men da Herodes hørte det, sa han: Johannes, som jeg lot halshugge, han er opstanden fra de døde.


So ngini gena upa nifuma, duma o kia naga o Jou wodudupa gena igogou nisihodaka. 	 Derfor, vær ikke dårer, men forstå hvad Herrens vilje er!


Ma ngale magegena o Yahudika ma nyawa de lo o Yahudika ma nyawa yasowo yangodu o Efesuska igogoge lo yogiise, so ona yangodu yohairani icarawa so o Jou Yesus gena foloi iwisihoromati, sababu Una Awi kuasa foloisi qaputuru. 	 Dette blev da vitterlig for alle dem som bodde i Efesus, både jøder og grekere, og det falt frykt over dem alle, og den Herre Jesu navn blev prist,


Duma o guru agama una magena wodupawa wisisala de awi siningaka wotemo awi gogoho ibolowoka. Komagena so wotemo, "Duma o nyawa maro nagoona ai dodiao la bilasu tadodara." 	 Men da han vilde gjøre sig selv rettferdig, sa han til Jesus: Hvem er da min næste?


De o haiwani magena isoneka, duma asa ioho de yahino kali, una magena o kolano ma tupaangeka, de lo o kolano yatumudingi manga sidongirabano. Una magena done asa o Gikimoi wisisa. 	 Og dyret som var og ikke er, er selv den åttende, og er tillike en av de syv, og farer bort til undergang.


De ma orasi ona yoise komagena, de ona yatoosa poli so imanere ka ma moiye de imatoore isidadu-dadu itemo, "Ce! Artemis foloisi milamo, o Efesuska nanga giki!" 	 Da de hørte dette, blev de fulle av vrede og ropte: Stor er efesernes Diana!


"Bilasu o surati moi nalefo kali de nosidingo o gogobu o Tiatiraka de to ona manga bobaretaka notemo: Ngohi manena o Gikimoi ma Ngopa. Ai lako ma siwa gena maro o uku ma sora. To Ngohi Ai qohu lo ileto-leto gena maro o tembaga eko o uku ma ngabo. De o demo manena gena Ngohi tinisingangasu nginika. 	 Og skriv til engelen for menigheten i Tyatira: Dette sier Guds Sønn, han som har øine som ildslue, og hvis føtter er lik skinnende kobber:


Kanaga ma deka o taungu sinoto ipasaka, de ma Gubernur Feliks asa wihoi so o Perkius Festus witagali wodadi gubernur, duma o Feliks ka wodupasi o Yahudika manga roriri manga sininga waqehe la ona widupa unaka, so o Paulus gena ka wiqohaka o bui ma rabaka. 	 Da to år var omme, fikk Feliks til eftermann Porcius Festus, og da Feliks gjerne vilde vinne takk av jødene, lot han Paulus bundet efter sig.


So ngini o rarame magenaka nitagi niqoma. Ngohi totagi waasi, sababu ma ngale Ngohi tomasikelelo gena ma orasi yaado waasi." 	 Dra I op til høitiden! jeg drar ikke op til denne høitid; for min tid er ennu ikke fullkommet.


So ma orasi Una o akeye wodola, de imatodoka wakelelo o dipa ipelenga de o Gikimoi Awi Gurumi iuti imatero maro o namo dara de itangi Unaku. 	 og straks da han steg op av vannet, så han himmelen åpne sig og Ånden komme ned over ham som en due.


La komagena so Una waaka nanga sininga itiai Unaka nakoso Una powipiricayaka, la ma ngale komagena idadi, upa sababu nanga manara ma fanggali, duma Awi dupa so maro o ngongike moi ngone wonahike. Komagena Una Awi jaji o Abrahamka gena isidumu o Abraham awi ngopa de awi dano yangoduka. So upa ka cawali o Yahudika ma nyawa, duma o nyawa ma somoa ngaroko ona o Yahudika yasowo lo manga sininga waaka itiai Unaka, nakoso ona maro o Abraham so ona lo o Gikimoi wipiricayaka. O Abraham awi piricaya o Gikimoika gena maro o ngeko moi so bilasu ngone inangodu lo pamote. 	 Derfor fikk han løftet ved troen, forat det kunde være som en nåde, så løftet kunde stå fast for hele ætten, ikke bare for den som har loven, men også for den som har Abrahams tro, han som er far til oss alle


O orasi magenaka de asa o bi nyawa yangodu ikelelo Ngohi, o Nyawa ma Duhutu, tahino o lobi-lobi ma rabaku touti de to Ngohi Ai mulia ma siwa he tomasisaoka de Ai kuasa ma buturu. 	 Og da skal de se Menneskesønnen komme i skyene med megen kraft og herlighet.


O Gikimoi Una magena towileleani de ai sininga ibolowo, imatero maro iqoqoma ai ete de ai topora lo iwileleanika. De Una magenaka ma ngale ngona ani piricaya o Yesuska gena ngohi tosumbayang, "Ya, Jou! Ani laha ka ilamo poli." O putu de o wange ma ngale o nyawa o Yesus wipipiricaya ngohi togolo o Gikimoika, tanu o orasi isigeto-geto gena tonisininga so ai sumbayang ma rabaka ngona toniwosawa. 	 Jeg takker Gud, som jeg fra mine forfedre av tjener med en ren samvittighet, likesom jeg uavlatelig kommer dig i hu i mine bønner natt og dag,


Imatodoka o kuguru qaiili-ili moi maro o rato qapoputuru iuti o sorogaku ikahuku. De o bi nyawa o tahu ma rabaka, kiaka ona imatatamiye, kagena lo yoise o kuguru ma ili magena. 	 Og med ett kom det en lyd fra himmelen som av et fremfarende veldig vær og fylte hele huset der de satt.


O dupa qatotorou nakoso kanaga inibajasi la o dorou ngini niaaka kali, gena maro ma tuangi moi kanaga awi gilalo wapareta. Duma ngini gena komagena kawa. Sababu ma ngale ngini nia sininga itiai o Gikimoika gena o bobita o Gikimoino bilasu he niacoho kawa, duma o Gikimoi Awi laha winisidumu nginika so niputuruka, sidago aku Awi bobita niaaka de o dupa qatotorou gena niaaka kawa. 	 For synden skal ikke herske over eder; I er jo ikke under loven, men under nåden.


Upa nojai-jai la o nyawaku ani gia nahado de nasitatapu ona magena yodadi o nyawa ipipiricaya manga bobareta. Sababu manga bobareta nakoso natailako waasi duma ka nojai-jai la natide de manga dorouka, de ngaroko ngona masirete lo nanakowa, duma o dorou magena ngona lo o Gikimoi Awi simaka asa nisisala. So nomasidiahi upa sidago o dorou maro komagena naaka. 	 Vær ikke snar til å legge hendene på nogen; gjør dig ikke delaktig i fremmede synder; hold dig selv ren!


So kagena de o Iblis iwibaja de itemo Unaka, "Ngona gena igogou o Gikimoi Awi Ngopa. So hika o bi teto manena nasulo la imadadi o roti la aku naoqo." 	 Da sa djevelen til ham: Er du Guds Sønn, da si til denne sten at den skal bli til brød!


Duma o Yesus wahino, de lo wapaqa de wotemo onaka, "Nimomi, upa nimodo!" 	 Og Jesus gikk bort og rørte ved dem og sa: Stå op, og frykt ikke!


So o Yesus o ade-ade magena wosijarita qabolo de wotemo, "O nyawa yadala o Gikimoi wakoroka, duma kanaga yadalawa wahiri la idadi to Una Awi nyawa." 	 For mange er kalt, men få er utvalgt.


Ona itagi yamote o ngeko magena, de imasidiado o riho moika de ma akeka. La o Etiopia ma nyawa una magena wotemo, "He! O ake lo madahe! Hino pouti, la kagena de noiosi." 	 Og som de drog frem på veien, kom de til et sted hvor det var vann, og hoffmannen sa: Se, her er vann; hvad er til hinder for at jeg blir døpt?


O nyawa nagoona la kanaga bilasu yatago, magena igogou ona asa yatago. Komagena lo nakoso bilasu yatooma de o sumarangi, igogouli ona magena done asa yasitooma de o sumarangi. Komagena so o Gikimoi Awi nyawa, ngaroko o sangisara ma rabaka, bilasu manga sabari ilamo de bilasu wipiricaya qaputuru Unaka. 	 Om nogen fører i fangenskap, han skal i fangenskap; om nogen dreper med sverd, han skal drepes med sverd. Her er de helliges tålmodighet og tro.


So nimatai-tai nitagi nisingangasu to Una Awi muri-murika, Una wooho kali de lo wotagi woqomaka o Galileaka. Kadoka ngini asa Una niwikelelo. Kamagena ngohi tinidedemo nginika." 	 Og gå avsted i hast og si til hans disipler at han er opstanden fra de døde. Og se, han går i forveien for eder til Galilea; der skal I se ham. Se, jeg har sagt eder det!


De ma gilolika lo kanaga o pareta ma kursi monahalo de iha gena o roriri yamonahalo de yaruha, ona o bi gogobu manga bobareta gena yodupa o Gikimoi Awi dodoto yamote, de ona magena ma qokuka imatamiye. Ona magena o baju qaaare imasitibaku de manga saheka o mahkota o guracino. 	 Og rundt omkring tronen var det fire og tyve troner, og på tronene så jeg fire og tyve eldste sitte, klædd i hvite klær, med gullkroner på sine hoder.


Komagena lo nakoso o susa de o sangisara qangodu Ngohi tododedemoka la idadi gena, nianako Ai hino ma orasi he idumuka. 	 således skal også I, når I ser alt dette, vite at han er nær for døren.


So o Yesus asa Awi muri-muri yamogiowo de sinoto waaso imatolomu Unano, de kagena de wotemo onaka, "Ngini ningoduka asa o kuasa tinihike la aku o toka niodusu, de lo o nyawa yasisiri de yopopanyake gena yangodu niasiloha." 	 Og han kalte sine tolv disipler til sig og gav dem makt over urene ånder, til å drive dem ut, og til å helbrede all sykdom og all skrøpelighet.


Kagena de o nyawa yadadala manga sidongirabano ma binuka imatoore itemo komanena, de ma binukali imatoore itemo hiwa komagenawa, sidago lo ma kapita gena wosidodogu ma ngalewa qadoohaso imaaka komagena. Ma sababu magegena so una wosulo la o Paulus iwingaho wisikahika o prajurit ma tahuka ma ngale wijaga, la kagena asa wisasano. 	 Nogen i hopen ropte da ett, andre et annet; og da han på grunn av larmen ikke kunde få noget sikkert å vite, bød han at han skulde føres inn i festningen.


Qabolo de o Yohanes Wooosi awi nyawa wimomote yahino o Yesuska, yosano itemo, "Baba, ngomi de o Farisika ma nyawa mioqowa de miudowa, duma qadoohaso to Ngona Ani muri-muri gena ka ioqo de lo iudosi." 	 Da kom Johannes' disipler til ham og sa: Hvorfor faster vi og fariseerne så meget, men dine disipler faster ikke?


Magena igogou, sababu o bi moi-moi qangodu gena o Gikimoi Una magena wosidadika de lo wapareta, so kanaga ka iohosi la ma ngale o moi-moi iooho magena asa Una Awi ronga isilamo. Tanu Una magegena o nyawa inangodu wisigiliri ka sidutu ikakali. Amin. 	 For av ham og ved ham og til ham er alle ting; ham være æren i evighet! Amen.


Duma nako o Petrus una magena woise de womagogora o boosuka. So kagena de una ka o boosu ma ngoraka, de womarukuku so ma rabaka womaginano. Eh? Kagena ka cawali o baro qaaare ihadoku. Qabolo de una woliho awi tahuka de awi gamamuka, de womasosininga o kia idadadika. 	 Men Peter stod op og løp til graven, og da han bøide sig ned, så han bare liksvøpet; og han gikk hjem og undret sig over det som var skjedd.


Igogou! O sosulo-sosulo gena kanaga ona yangoduwa. O Gikimoi Awi demo yosingongangasu gena kanaga ona yangoduwa. Ona la yododoto gena lo kanaga ona yangoduwa. Ona de o kuasa la aku o nonako ihahairani yaaaka gena kanaga ona yangoduwa bai! 	 Er vel alle apostler? er vel alle profeter? er vel alle lærere? gjør vel alle kraftige gjerninger?


Magena de wasimaha so o toka idadala gena isupu o nyawano de widongosaka, de yowosa o titika. O titi ma duduo magena iloqa de kugena o dirasuku itura, so qangodu o talagaku qalutu de isoneka. 	 Og han gav dem lov til det. Og de urene ånder fór ut og fór i svinene; og hjorden styrtet sig ut over stupet ned i sjøen, omkring to tusen i tallet, og druknet i sjøen.


"Baba Guru, o bobita o Musa walelefo ma ngale ngone inangoduka, nakoso yanau moi la wosone de o ngopa wamake waasi, bilasu ma nongoruku asa womikawi kali ma ria ma balo muna magena, la o ngopa yamake de o ngopa magena wisikagena imatero de ka ma ria wososone awi buo. 	 Mester! Moses har foreskrevet oss at når en manns bror dør og efterlater hustru, men ikke barn, da skal hans bror ta hans hustru til ekte og opreise sin bror avkom.


De lo una magena idadiwa wopopareta nakoso o Jou Yesus iwipiricaya iteka waasi, sababu nako komagena done una asa womacaralamo ifoloi de wotemo qangodu ka wanako, de ma duuru o Gikimoi asa wisisala. Magena imatero de o Iblis lo iqomaka asa womacaralamo so o Gikimoi iwisisala. 	 ikke en nyomvendt, forat han ikke skal bli opblåst og falle i djevelens dom.


Ngohi ngini tinisimahawa gena ai edekati qasowo, duma ai edekati gena upa nimasicapu de o nyawa o Gikimoi wipipiricayawa. We, komagenawa! Nako komagena, de bilasu o dunia manena ka niodongosa bai! Sababu o dunia manenaka yaakuwa nimasirese de o bi nyawa ma dorou, koloko maro o nyawa o nyafusu ma dorou yaaaka, eko o nyawa o arata yododesere, eko o nyawa yokokoora eko lo o nyawa o serika isusuba. 	 jeg mente ikke i almindelighet horkarlene i denne verden eller de havesyke og røverne eller avgudsdyrkerne, ellers måtte I jo gå ut av verden;


De o Yesus kagena onaka wosano, "Nakoso o Sabat ma wangeka ngini gena idodooha. To ngini nia agama ma bobita itemo o kia. Aku o loha niaaka, eko o dorou niaaka. O nyawa niasisalamati, eko o nyawa niatooma." 	 Da sa Jesus til dem: Jeg spør eder om det er tillatt på sabbaten å gjøre godt eller å gjøre ondt, å berge liv eller å spille det?


Ma para ma dala ngohi ai dodagi ma rabaka tobodito. Kanaga o bi nguuhi. Kanaga o nyawa ikokoora. Kanaga o Yahudika ma nyawa de lo o Yahudika ma nyawa yasowo gena ngohi isangisara. Kanaga ngohi tobodito o bi dokuka, de o doku ma soaka, de lo o teoka. Kanaga lo ngohi tobodito o bi nyawa manga sidongirabaka kiaka isihaga itemo ona o nyawa ipipiricaya. 	 Ofte har jeg vært på reiser, i farer i elver, i farer blandt røvere, i farer fra mitt folk, i farer fra hedninger, i farer i by, i farer i ørken, i farer på hav, i farer blandt falske brødre,


So o nyawa ona magena ka yohairani icarawa de yotemo, "Igogou! Yatotopongo lo imasigise de imomou lo ibicaraka. Qangodu waaaka gena ka idadi qaloha." 	 Og de var overvettes forundret og sa: Han har gjort alle ting vel; både gjør han at de døve hører, og at de målløse taler.


De lo Una done asa wadoosa de o sangisara ilalamo wasifanggali ona magenaka, nakoso manga sininga ma dupa gena ka cawali ona masirete imasihie de foloisi imasilamo de o nyawa ma binuka, de lo nakoso o dodoto itotiai yaholu duma ka o dorou yamote. 	 men dem som er gjenstridige og ulydige mot sannheten, men lydige mot urettferdigheten, dem skal times vrede og harme.


De bilasu niangongano o Gikimoika gena de nia nali de nia moreka. De nakoso o sangisara nidahe, de magena bilasu niamoku. De nia sumbayang Unaka bilasu upa itogu. 	 Vær glade i håpet, tålmodige i trengselen, vedholdende i bønnen.


Nakoso niwosa o doku moika, de hika o nyawa la kanaga yodupa iniqeqehe qaloha gena ngini niasari. La kagena nimasidodogu, ma bati o doku magena niodongosa. 	 Og hvor I kommer inn i en by eller landsby, der skal I spørre efter hvem som er det verd i den by; og bli hos ham til I drar bort derfra!


Una wopiricaya o Gikimoika de womaeto Una o Gikimoi ma Ngopa, so hino la pakelelo idodooha o orasi manena o Gikimoi gena wodupa Una wisisalamati." 	 Han har satt sin lit til Gud; han fri ham nu om han har behag i ham! Han har jo sagt: Jeg er Guds Sønn.


Komagena lo kanaga ngini nimuruo naga lo o Nikolaus awi dodoto niacoho, magena imatero de o Bileam awi dodoto. 	 således har også du nogen som i like måte holder fast ved nikolaittenes lære.


de o ili magena itemo, "Yohanes, hika ngona nalefo o bi moi-moi o kia asa nakokelelo. Qaboloka, de ani lefo magena nasidingo o gogobu tumudingi o bi kota o Asia ma daeraka, ena gena o Efesuska, o Smirnaka, o Pergamuska, o Tiatiraka, o Sardiska, o Filadelfiaka de o Laodikiaka." 	 Det du ser, skriv det i en bok og send det til de syv menigheter, til Efesus og til Smyrna og til Pergamum og til Tyatira og til Sardes og til Filadelfia og til Laodikea.


Komagena lo o imamka ma bi sahe de o bi guru agama Una wisimaqe de itemo moi de moika, "Cedeke! O nyawa ma somoa wasisalamati, de Una Awi rohe masirete duma wosisalamati waakuwa. 	 Likeså spottet også yppersteprestene ham sig imellem sammen med de skriftlærde og sa: Andre har han frelst, sig selv kan han ikke frelse!


So o deruku youti waasi, de wikokitoka una wakelelo ona magena so womagogora wahoko o Yesusko, de wosuba wobukuku. 	 Og da han så Jesus langt borte, løp han til og falt ned for ham,


Duma iqomaka, bilasu Ngohi isisusa, de isisangisara, de lo o bi nyawa o orasi manena ona gena Ngohi iholu. 	 Men først skal han lide meget og forkastes av denne slekt.


O bi moi-moi magegena ngomi milefo nginika, la ma ngale ngomi dede ngini igogou pomore de nanga nalika. 	 Og dette skriver vi forat eders glede kan være fullkommen.


sidago ma wange yaado o sorogaye iwitide. Ma orasi Una iwitide waasi, de o Gurumi Qatetebi Awi kuasa wobeseso kasi Awi rasul-rasul wahihirika. 	 inntil den dag da han blev optatt, efterat han ved den Hellige Ånd hadde gitt sine bud til de apostler som han hadde utvalgt sig,


Komagena o dadaru ilalamo moi isigoko de o baro isiperesuka, de ma rabaka lo kanaga o ngihi ngai sinoto magena lo de o baro isiperesu kali. O ngihi ma nonoma gena isironga o Ngihi Qatetebi. Kagena ma rabaka kanaga o silo ma dadami de lo ma meja kiaka ma qokuka manga suba o roti yahado la isisuba o Gikimoika. 	 For der blev laget et telt, det forreste, og i dette var både lysestaken og bordet og skuebrødene: dette kalles det Hellige.


La una wosupu de woari wosodu-sodu. 	 Og han gikk ut og gråt bitterlig.


Moise awi demo magena de muna ami sininga isusa, de ma rabaka awi salam ma demo gena momasipongoka de ka matagapisi ma ngale o kia. 	 Men hun blev forferdet over hans ord, og grundet på hvad dette skulde være for en hilsen.


Igogou, ngini nianako o goguule ma rabaka o bi nyawa imagogogora ona magena yangodu kanaga imagogora, duma cawali wimoi eko mimoi asa aku o hadiah yamake. So ngini lo bilasu niaaka imatero maro womagogogora moi la kanaga wameta gena ka o hadiah wamake, ena gena ngini bilasu nikaeli la o Gikimoi niwisigise nisidodiahi, de done asa o Gikimoi winifanggali de o loha. 	 Vet I ikke at de som løper på rennebanen, de løper vel alle, men bare én får prisen? Løp da således, forat I kan vinne den!


So o bi rasul ona magena o Mahkamah Agamano isupu de manga nali de manga more, sababu o Gikimoi wasitatapu so ma ngale o Yesus bilasu o sangisara de o totadi yamake. 	 Så gikk de da bort fra rådet, glade over at de var aktet verdige til å vanæres for det navns skyld;


Ena gena, o bi bobita magena ka ma ngale o oqo, o udo, de lo o nyawa manga adati de manga galepu ma bio idala gena yatebi. O bi bobita la ma ngale cawali nanga rohe, magena de ma faida sidago ma orasi yaado o Gikimoi Awi jaji qamomuane gena waaka. 	 som dog ikke makter å gjøre den fullkommen efter samvittigheten som tjener Gud, men som bare, sammen med mat og drikke og alle slags tvetninger, er kjødelige forskrifter, pålagt inntil tiden kom til å sette alt i rette skikk.


O Gikimoi Awi Gurumi gena o oho qamomuane o Gikimoino magena ngone wonahikeka, so ngone manena maro o kia naga Awi Gurumi wonasulo la komagena bilasu paaka posidodiahi. 	 Dersom vi lever i Ånden, da la oss og vandre i Ånden!


de o bi moi-moi manga sininga ma rabaka gena isimaneka. Duma ngona, Maria, gena asa o beleso inidahe, maro mimoi ami siningaka kanaga o sumarangi ma doto imiogu." 	 men også din sjel skal et sverd gjennemstinge, forat mange hjerters tanker skal bli åpenbaret.


Sababu ma Kristus gena wisulo la ma ngale nanga dorou ma ija gena Una wosone de Awi au ikopola, so ngone nanga dorouno o Gikimoi aku wonapalako, de lo nanga dorou gena wosiaponguka. Idadi komagena sababu Una Awi laha magena foloisi ilamo. 	 i hvem vi har forløsningen ved hans blod, syndenes forlatelse, efter hans nådes rikdom,


So o bi prajurit yasulo la itagi so yahino de ma nonoma gena yasisasangahadi yasinoto o Yesus Awi dateka, ona magena manga qohu yatepi. 	 Stridsmennene kom da og brøt benene på den første og på den andre som var korsfestet sammen med ham;


Ngohi asa tonihike ngonaka o Gikimoi Awi pareta ma kukuci, ena gena o kuasa la o Gikimoi Awi nyawa napareta. La o kia ngona o dunia ma qokuka nositatapuka, imatero de o sorogaka lo o Gikimoi wositatapu iqomaka. De lo o kia o dunia ma qokuka notemo nosimahaka, imatero de lo o sorogaka o Gikimoi wotemo wosimaha iqomaka." 	 Og jeg vil gi dig nøklene til himlenes rike, og det du binder på jorden, skal være bundet i himmelen, og det du løser på jorden, skal være løst i himmelen.


Kanaga lo o malaikat ma somoa moili gena wahino waaho o manyanyi ma ngihi moi o guracino, de o manyanyi yatutupu ma riho ma simaka kagena womaokoye. De una magenaka o manyanyi wihike idala la de o Gikimoi Awi nyawa yangodu manga sumbayang magena lo maro o suba moi wongado kiaka o manyanyi ma riho o guracino magena ma qokuka, kagena o pareta ma kursi ma simaka. 	 Og en annen engel kom og stod ved alteret, og han hadde et røkelsekar av gull; og det blev gitt ham meget røkelse, forat han skulde legge den til alle de helliges bønner på gull-alteret foran tronen.


De Una wosango wotemo unaka, "Nakoso igogou ngona notemo nosanangi nosone ma ngale Ngohi noiriwo, ce, Ngohi tonisingangasu ngonaka, sutusi o toko isore waasi, de igogou ngona asa o nyawa manga simaka nomanosu, notemo Ngohi noinakowa sidago lo ma para ma saange." 	 Jesus svarer: Vil du sette ditt liv til for mig? Sannelig, sannelig sier jeg dig: Hanen skal ikke gale før du har fornektet mig tre ganger.


Ato imatodoka o baro isifafati o Gikimoi Awi Tahu ma rabaka iraca de ileta sinotoka kadaku ma bati kudahu. O tona ihiti de o osu qapoputuru moi yahino, sidago lo o bi teto ilalago lo ileta-letaka. 	 Og se, forhenget i templet revnet i to stykker fra øverst til nederst, og jorden skalv, og klippene revnet,


Nako ngini o Yahudika ma nyawa nisowo la kanaga o Gikimoi winiqehe qalohaka, ngini magena maro o gota zaitun yapapaliharawa gena ma bi uma-uma. So kagena isigapala de isidopiliku o gota zaitun yapapalihara ma hutu ma sonongano. Komagena isitagali o gota magena ma uma ngai muruo naga yabitoguka, ena gena o Yahudika ma nyawaka yadala o Gikimoi wahoholuka. So maro o orasi iqoqomaka de o Yahudika ma nyawa aku o Gikimoi Awi laha yamake, komagena ngini magena lo o Yahudika ma nyawa nisowo aku niamake. 	 Om nu allikevel nogen av grenene blev avbrutt, og du som var en vill oljekvist, blev innpodet iblandt dem og fikk del med dem i oljetreets rot og fedme,


Ma orasi he idumuka de igogou yaadoka, de ngini asa nimodo so nipiringaka moi-moi to ngini nia tahuka. Ngini asa niloqa so Ngohi nidongosaka. Qadoohawa, Ngohi tomatengo kawa, sababu Ai Baba Una asa dede Ngohi. 	 se, den stund kommer, og er kommet, da I skal spredes hver til sitt og late mig alene; men jeg er ikke alene, for Faderen er med mig.


Una wosango, "O Gikimoika niwipiricaya bai! 	 Og Jesus svarte og sa til dem: Ha tro til Gud!


De lo nakoso o nyawa la ma ngale Awi habari Una wasulo waasi isihabari, de idodooha o nyawa itagi isihabari. Kanaga Una Awi Jaji ma Buku ma rabaka itemo, 'Igogou, o nyawa la kanaga yahino o habari qaloloha yosihabari gena, o manara moi magena qaloha icarawa.' Ngaroko o Gikimoi wojaji komagena, duma Awi jaji magena wosiganapu waasi." 	 og hvorledes kan de forkynne uten at de blir utsendt? som skrevet er: Hvor fagre deres føtter er som forkynner fred, som bærer godt budskap!


Duma yakokoro ona magena yangodu yosidoohawa. Ona yotagi moi-moi manga manaraka. Kanaga ma binuka yotagi manga doroka, de ma binukali yotagi manga manara ma somoaka. 	 Men de brydde sig ikke om det og gikk sin vei, den ene til sin aker, den annen til sitt kjøbmannskap;


Jou! O nyawa yangodu ka nisihoromati, o nyawa yangodu bilasu nisigiliri, ka ka Nonga nomatengo bato gena Ani sininga qatebi. Ngona o nyawa yangoduka nasikelelo to Ngona Ani manara itetero, de o dunia ma bi nyawa ngodu done hino Ani simaka isuba." 	 Hvem skulde ikke frykte, Herre, og ære ditt navn? Du alene er hellig, og alle folkene skal komme og tilbede for ditt åsyn, fordi dine rettferdige dommer er blitt åpenbaret.


sababu ngini masirete gena imatero maro to ngomi mia sigiliri ma surati. Ngini magena maro o surati moi isilelefo to ngomi mia sininga ma rabaka, kekiaka o nyawa yangodu aku yabaca de yanako. 	 I er vårt brev, innskrevet i våre hjerter, kjent og lest av alle mennesker,


Kanaga lo o ngopeqeka yamuruo naga iwimote. Ona magena iqomaka manga panyake wasilohaka eko yakokitoka manga toka gena wodusu so imahoika. Mimoi ongo Maria, misiaso lo ongo Magdalena. O orasi moiku o Yesus wodusu to muna magena ami toka ngai tumudingi. 	 og likeså nogen kvinner som var helbredet for onde ånder og sykdommer: Maria med tilnavnet Magdalena, som syv onde ånder var faret ut av,


Womajoboka, de Una asa woliho o Yordan ma Selera ma sonongano wokahino kali o riho kiaka iqoma o Yohanes wogogogeka so o nyawa waosi. So womasidiado o riho magenaka, de kagena Una wogogeli. 	 Og han drog atter bort til hin side av Jordan, til det sted hvor Johannes først døpte og han blev der.


De lo ma ngale o nyawa isosoneka yasioho kali, o Musa awi lefo ma rabaka wosikelelo itiai o nyawa asa ioho kali. Ena gena, o jarita ma ngale o ngangaru de o uku ma sora duma o ngangaru magena qaukuwa. Ma orasi magegena o Jou Gikimoi Una magena wipeto 'o Abraham awi Gikimoi, o Ishak awi Gikimoi, de lo o Yakub awi Gikimoi.' 	 Men at de døde står op, det har også Moses gitt til kjenne, der hvor det tales om tornebusken, når han kaller Herren Abrahams Gud og Isaks Gud og Jakobs Gud;


De o nyawa una magena wotemo o Yesuska, "Baba, nagala idadiwa, sababu ngaroko ngohi todupa iloha, duma ma orasi o ake manena iluaki, ngohi ai dodiao moi lo yahiwa iriwo la ngohi isiguti o akeku. So ngaroko tomariwo totase la o akeku touti, duma o nyawa ma somoa gena kanaga o akeku youti yoqomaka." 	 Den syke svarte ham: Herre! jeg har ingen til å kaste mig ned i dammen når vannet blir oprørt; og i det samme jeg kommer, stiger en annen ned før mig.


O hali magena o Yohanes Wooosi awi muri-muri yogiise de yanako, gila-gila ona itagi o Yohanes Wooosi awi sone ma bake yaqehe so yapoosuka. Qabolo de ona yotagi isihabari o Yesuska. 	 Og hans disipler kom til og tok hans legeme og begravde det; og de gikk og fortalte det til Jesus.


De nakoso ona manga demo gena wamotewa de waqehewa, ma ngale una gena nisingangasu o dodiao ipipiricaya manga dolomu yangoduka. De lo nakoso o dodiao ipipiricaya yangodu lo manga demo gena una wamotewa de waqehewa, bilasu niwisidapano de ka niwiqohaka, ngini niwisieto una ka o nyawa o Gikimoi wipipiricayawa de lo maro o balastengi itotolomu de o nyawa ma dorou ma binukali." 	 Men hører han ikke på dem, da si det til menigheten! men hører han heller ikke på menigheten, da skal han være for dig som en hedning og en tolder.


O putu he itongirabaka de yoise o ili moi imatoore, 'Niakelelo, wokakawi nogena nagaka! Niahino la una niwibubusu.' 	 Men midt på natten lød der et rop: Se, brudgommen kommer! gå ham i møte!


Ma Kristus ngini winisayangi de winigalusiri, sidago Awi buturu winihikeka de lo Una winidodara nginika, so ngini inisidudugaka de nia sininga aku isanangi. De Awi Gurumi gena wogoge to ngini moi-moi nia sininga ma rabaka. 	 Er det da nogen trøst i Kristus, er det nogen kjærlighetens husvalelse, er det noget Åndens samfund, er det nogen medfølelse og barmhjertighet,


To ngini de nia lakoka duma niakelelowa, de to ngini de nia ngauka duma niisewa! Ngini niosiningawa Ai nonako ihahairani. 	 Har I øine og ser ikke, har I ører og hører ikke? Kommer I ikke i hu


ena gena, o Salamati ma Kolano asa iwisangisara gena, Una maro o nyawa moi ma nonomaka wosone duma wooho kali, so komagena o Yahudika ma nyawa de lo o bi nyawa o Yahudika yasowo lo Una wosihabari qaboloka, la ona aku yanako itotiai igogou o Gikimoi asa o nyawa wasisalamati." 	 at Messias skulde lide, og at han som den første av de dødes opstandelse skulde forkynne lys for folket og for hedningene.


de awi gogelelo o Gikimoino o nyawa moi awi ronga o Ananias wahino wowosa de awi gia wahado unaku, la una magena asa womasigelelo kali." 	 og han har i et syn sett en mann ved navn Ananias, som kom inn til ham og la hånden på ham forat han skulde få sitt syn igjen.


So komagena lo ma orasi o Gikimoi wojaji o Abrahamka, de wosingangasu done asa o bi moi-moi idala wahike unaka de lo Una o Abraham awi ngopa de awi dano moiku. Duma ma ngale ona yadala o Gikimoi wotemowa, cawali wotemo, "ani ngopa de ani dano moiku," gena ka ma ngale o nyawa womatetengo Una magegena ma Kristus. 	 Nu blev løftene gitt Abraham og hans ætt; han sier ikke: Og dine ætlinger, som om mange, men som om én: Og din ætt, og dette er Kristus.


De lo wotemo, "Ngohi manena, o Nyawa ma Duhutu, done o Yahudika manga roriri, o imamka ma bi sahe, de o bi guru agama ona Ngohi iholu, so ona asa isangisara qasiri ma bati itooma de isosone. Ngaroko iaka komagena, duma o wange saangeka de Ngohi tooho kali." 	 og han sa: Menneskesønnen skal lide meget og forkastes av de eldste og yppersteprestene og de skriftlærde og slåes ihjel, og opstå på den tredje dag.


Awi sangahadika Awi sahe ma qokuye yalefo o galaki ma demo itemo: UNA MANENA O YESUS O YAHUDIKA MANGA KOLANO. 	 Og over hans hode satte de klagemålet imot ham, således skrevet: Dette er Jesus, jødenes konge.


Duma maro o nyawa yodupa yosumbayang o Gikimoika komagena, ona magena lo bilasu manga manara qaloha de itiai. La manga edekati o moi-moi magena yaaka itotiai so o nyawa ma somoa lo asa yodupa o Gikimoi iwimote. 	 men som det sømmer sig for kvinner som bekjenner sig til gudsfrykt, med gode gjerninger.


Igogou, ka qaloha nakoso o nyawa kanaga de manga edekati ilamo nginika ma ngale ngini niamote onaka. Duma bilasu o nyawa de manga edekati gena ka cawali ngini iniriwo qaloha. Ai ngopa-ngopa tinisosininga, nako ngohi gena done komagena. De upa ka cawali ma orasi ngohi kanaga dede ngini, duma komagena lo o wange isigeto-geto 	 Men det er godt å vise iver i det gode alltid, og ikke bare når jeg er til stede hos eder.


So o ngopa magena mooho kali, de gila-gila muna momomika. So de magena qabolo de Una wosulo onaka, "Hika o ino nimihike la muna mooqo." 	 Da vendte hennes ånd tilbake, og hun stod straks op; og han bød at de skulde gi henne mat.


Nakoso ngone kanaga o Jou Yesus powipiricayaka, sidago lo o Gikimoi waaka nanga sininga itiai Unaka. De lo sababu o Yesus Kristus nanga Jou wosone, so ngone asa dede o Gikimoi pomatekekadame. 	 Da vi nu altså er rettferdiggjort av troen, har vi fred med Gud ved vår Herre Jesus Kristus,


Ngomi manena mia manara ma rabaka mimasidailako, la o sababu moi lo upa miaaka sidago o demo miosihohabari gena o nyawa yaholu. 	 Og vi gir ikke i noget stykke noget anstøt, forat ikke tjenesten skal bli lastet,


De o wange isigeto-geto ona asa o Gikimoi Awi Tahuka igogeku de iwisigiliri Unaka. 	 Og de var alltid i templet og lovet og priste Gud.


O Yesus waakaka lo o bi moi-moi foloisi idala. De nako o bi moi-moi magena qangodu palefo, de ngohi tamalo magena idala poli, so nagala o dunia ma rabaka ma ngale o buku palelefo gena ma riho he pamataka. 	 Men det er også meget annet som Jesus har gjort; skulde det skrives, hver ting for sig, da mener jeg at ikke hele verden vilde rumme de bøker som da måtte skrives.


Sababu ngini nianako igogou nagoona la kanaga o loha o kia bato yaaaka, ngaroko o gilalo eko o gilalowa, gena asa o Jou Gikimoi wafanggali de o loha. 	 da I vet at hvad godt enhver gjør, det skal han få igjen av Herren, enten han er tjener eller fri.


De woleleleani awi faida ihiwa, una gena niwiumo ma duduka o bubutu ma rabaka, kiaka dede o Gikimoi imakitingaka. Kagena una asa woari de lo wosangisara.' " 	 Og kast den unyttige tjener ut i mørket utenfor! Der skal være gråt og tenners gnidsel.


Duma o Nikodemus lo kagena manga sidongirabaka, una o Farisika ma nyawa moi de ipapasaka o putu moiku de o Yesuska wahino. So una magena wotemo awi dodiao o Farisika, 	 Nikodemus, han som før engang var kommet til ham, og som var en av dem, sier til dem:


So yangangapo yasiri-siri qaboloka, de gila-gila ona yasinoto yasingosa o buika, de o bobareta yasulo o bui ma jojaga manga saheka la yajaga yasidodiahi. 	 og da de hadde gitt dem mange slag, kastet de dem i fengsel, og bød fangevokteren å passe godt på dem.


O nyawa la kanaga inisilalahi, ma ngale ona magenaka bilasu o Gikimoika nigolo la Awi laha wasidumu, de lo o nyawa la manga sininga qatotorou nginika, gena niasisumbayang. 	 velsign dem som forbanner eder, bed for dem som taler ille om eder!


So kagena de o polisika magena itagi so o kia ona yotetemoka gena isingangasu o Roma ma bobaretaka. Ma orasi ona yanako igogou o Paulus de o Silas gena o Romaka ma nyawa, de o Roma ma bobareta magena lo yamodoka, sababu yahakim waasi de asa yasulo yangangapoka. 	 Tjenerne meldte disse ord til styresmennene; da blev de redde, da de fikk høre at de var romerske borgere,


De ona yangodu yotemo kali, "Nako komagena, de Ngona manena igogou o Gikimoi ma Ngopa?" Kagena de Una wosango wotemo, "Iya! Komagena maro kia ngini nitetemo." 	 Da sa de alle: Er du da Guds Sønn? Han sa til dem: I sier det; jeg er det.


Kagena o nyawa yadadala manga sidongirabaka kanaga lo ma ngale Una iwisibicara gena ka imatekegogurubu moi de moika, duma ma binuka itemo, "Una Awi sininga qaloha." Ma binukali itemo, "Hiwa! Igogou, Una o nyawa wokokulai, wodupa o nyawa wasihaga." 	 Og det blev mumlet meget om ham blandt folket; nogen sa: Han er en god mann, men andre sa: Nei, han fører folket vill.


Kagena o nyawa yadala poli, so idadiwa yahika Unaka. Yahika idadiwa, so o tahu ma qokuye idola de o katu kudaku yahoi, so o dangiku wingado la kugena o Yesus Awi simaku iwisiha o nyawa manga sidongirabaka. 	 Og da de for folketrengselen ikke fant nogen vei til å få ham inn, steg de op på taket og firte ham med sengen ned mellem takstenene midt foran Jesus.


De lo to ona manga ete de manga topora gena o nyawa yalalago, ena gena o Abraham, o Ishak, de lo o Yakub. De ma boboloi lo ma Kristus maro o nyawa moi Awi aheli imaketero de ona. Ngaroko komagena, ona iwipiricayawa. Una gena o bi moi-moi qangodu wakolano, ena gena o Gikimoi, so tanu Una magegena powigiliri de Awi ronga posilamo ka sidutu ikakali. Amin. 	 de som fedrene tilhører, og som Kristus er kommet fra efter kjødet, han som er Gud over alle ting, velsignet i evighet. Amen.


So Una ka wogila-gila wososone awi pandangaka wapaqa, so o nyawa yomomoku magegena imatogu kasi. De Una o gohiduuru magenaka wotemo, "He! Ngohi tonisulo nomomi!" 	 Og han trådte til og rørte ved båren, og de som bar den, stod stille, og han sa: Du unge mann! jeg sier dig: Stå op!


O imam moili kanena todedemo gena ma ngale nanga Jou. Sababu ngone panako nanga Jou Una magena o Yehuda awi ngopa de awi dano moiku, de o Lewi awi ngopa de awi dano moiku wisowo. De o Yehuda awi ngopa de awi dano la yodadi o imam gena moi lo wihiwa, sababu o Yehuda awi ngopa de awi dano done idadi o imamka gena ma moi waasi o Musa wotemo komagena. 	 det er jo kjent nok at vår Herre er oprunnet av Juda, og til denne stamme har Moses ikke talt noget om prester.


So nakoso ngini la kanaga nitemo nia piricaya gena qaputuruka, de ngini magena bilasu nimasidodiahi bai! Upa sidago done ngini gena o dorouku nitura. 	 Derfor, den som tykkes sig å stå, han se til at han ikke faller!


Ma orasi iqomaka o Adam wooho, duma o Gikimoi Awi bobita wisingangasu waasi o Musaka, de kanaga o dunia ma bi nyawa yangodu de manga dorouka. De ngaroko Awi bobita gena isilefo waasi so o nyawa manga dorou magena yaeto waasi eko ona yasisala waasi, duma ngone panako igogou ona yangodu de manga dorou, sababu o orasi magena lo yangodu bilasu isone. Maro o sone ma pareta ma rabano yaakuwa isupu. Komagena ngaroko kanaga yamuruo naga o bobita o Gikimoino yatilakuwa so imaterowa de o Adam, duma ona magena lo yangodu isone. Komagena imadadi, sababu maro ma Kristus gena wahino de Awi manara de ma sopo o bi nyawa yangoduka, komagena lo o Adam. 	 men allikevel hersket døden fra Adam til Moses også over dem som ikke hadde syndet i likhet med Adams overtredelse, han som er et forbillede på den som skulde komme.


De ma ngale ngini gena ngohi ai sumbayang la tanu ngini foloisi nimatekedodara moi de moika, de komagena ngini aku nianako de niahiri foloi qaloha o kia itotiai de o kia ikokulai, 	 Og dette beder jeg om at eders kjærlighet ennu må bli alt rikere og rikere på kunnskap og all skjønnsomhet,


To ngini nia galaki magena maro o nonako moi la igogou ngini gena, nia gogoho gena, imaterowa de o bi nyawa o Jou Yesus wimomote. Nakoso o nyawa la kanaga nginika o sala moi inigaka eko lo inisirugi gena, qadoohawa. Lebelaha ngini gena niaqohaka la inisirugika, duma upa sidago nia dodiao ipipiricaya gena niakalaki o hakim manga simaka. 	 Det er jo i det hele allerede et tap for eder at I har saker mot hverandre. Hvorfor lider I ikke heller urett? hvorfor tåler I ikke heller skade?


So nakoso ngohi tososininga o bi laha moi-moi gena qangodu ngini niamakeka, de ngohi bilasu o Gikimoika totemo, "Ya, Jou! Ani laha ka ilamo poli." Ma orasi o habari ma ngale ngini niwipiricaya qaputuru o Jou Yesuska de lo nia dodara o Gikimoi Awi nyawa yangodu gena ngohi toiseka, 	 Derfor, efterat jeg har hørt om eders tro på den Herre Jesus og om eders kjærlighet til alle de hellige,


De o Yesus wotemo onaka, "Qadoohaso ngini niaka maro Ngohi o nyawa ma dorou, sidago niahino o gogipongo de o sumarangi nigaho la Ngohi nitago. 	 Og Jesus tok til orde og sa til dem: I er gått ut som mot en røver med sverd og stokker for å gripe mig;


Ma orasi o kia idadadika gena yakelelo, de o nyawa magena yangodu yamodo de yohairani icarawa, de o Gikimoi wisigiliri itemo, "Igogou! O kia naga ihahairani moi o wange manena pakeleloka." 	 Da kom det forferdelse over dem alle, og de priste Gud, og de blev fulle av frykt og sa: Idag har vi sett utrolige ting!


Magena ngona ngohi tonisango, ngona gena ka o nyawa moi, so upa nomasihie sidago ani sininga ma rabaka itemo o Gikimoi Awi demo gena ngona naholu. Nakoso o lelenga la kanaga o tonano o nyawa isiaka, de upa sidago o nyawa magenaka o lelenga magena itemo, "Qadoohaso ngona noiaka ngohi komanena." 	 Men hvem er da du, menneske, som tar til gjenmæle mot Gud? Vil da verket si til virkeren: Hvorfor gjorde du mig slik?


So ka qaloha orasi manena o manara magena ngini nisidofa sidago lo nisibolo. So, ma ngale nia gaeli la nisidailako, komagena lo ngohi tongongano kanaga de nia gaeli la o manara magena aku nisidofa sidago nisibolo, de nisimote to ngini nia buturu masirete. 	 Men fullfør nu også verket, forat fullførelsen må svare til viljens redebonhet, efter eders evne!


Duma o Gikimoi Awi bobita moi-moi qangodu magena bilasu idadi kasi, so ma ceceke moi lo akuwa isisa eko itagali. Lebelaha o dipa de o tona pakelelosi gena isisa. 	 men før skal himmel og jord forgå før en eneste tøddel av loven skal falle bort.


Sababu o nyawa la kanaga iqoqomaka o bobita o Musa wosilelefo gena yaholu, de asa ona magena yatoomaka, de lo o galusiri he ihiwaka, hitilahi o saksi yasinoto eko yaruwange kanaga ma ngale ona gena manga demo magena imaketero. 	 Har nogen brutt Mose lov, da dør han uten barmhjertighet på to eller tre vidners ord;


Duma ngone panakoka Una magena kiano ma nyawa. Duma nakoso igogou Una o Salamati ma Kolano gena ma orasi wahino gena, o nyawa moi lo yaakuwa yanako Awi doku gena kiano." 	 Men om denne mann vet vi hvor han er fra; men når Messias kommer, vet ingen hvor han er fra.


Qabolo de ngohi toise kali o ili moi koloko o nyawa yadadala manga ili, eko o selera ma ake de ma deneta ma kuguru, eko lo o diwotu ilalamo ma dupuru, gena itemo, "Hika! O Jou Gikimoi Awi ronga posilamo, sababu Una Wokokuasa de lo o nyawa yangodu wakolano. 	 Og jeg hørte likesom en lyd av en stor skare og som en lyd av mange vann og som en lyd av sterke tordener, som sa: Halleluja! for Gud Herren, den allmektige, er blitt konge!


So o orasi magena o gura ma nyawa yakelelo o Paulus awi giaka o ngihia moi ka ililikoka, de ona itemo moi de moika, "Ngaroko o nyawa una manena o teoka wisisalamati, duma awi giki ma duhutu wisifanggali itiai so wisimahawa wooho, sababu o nyawa una manena nagala iqoqoma wototooma." 	 Da nu de innfødte så dyret henge ved hans hånd, sa de til hverandre: Dette menneske er visselig en morder, som den hevnende rettferdighet ikke gir lov til å leve, skjønt han er berget fra havet.


Itekawa, de kanaga lo o imam moi o ngeko magenano wakahino. Ma orasi o nyawa winanabo magena wimake, de una ka wisirese o ngeko ma sonongaka de ka wogila-gilaka. 	 Men det traff sig så at en prest drog samme vei ned, og han så ham, og gikk like forbi.


De ona magena la kanaga Ai girinaka asa yotemo, 'Jou, kapuruo de ngomi minimake ma orasi Ngona inisapi de o ino ngomi minihikeka, eko Ani kiri qadudu de o ake ngomi lo minihike Ngonaka. 	 Da skal de rettferdige svare ham og si: Herre! når så vi dig hungrig og gav dig mat, eller tørst og gav dig drikke?


Ngini gena o dodiao nipipiricaya so hika la niadupa nimatekesikoboso qaloha. 	 La broderkjærligheten bli ved!


De o Yesus Awi dodagi ma rabaka kanaga o nyawa yadadala wimote. So womakiliho Awi duduka, de wotemo onaka, 	 Og meget folk vandret sammen med ham. Og han vendte sig og sa til dem:


Duma o bi nyawa o Petrus de o Yohanes manga dodoto yoiiseka gena, yadadala o Yesus iwipiricayaka. So o orasi magena o nyawa ipipiricaya manga dala yodogo kali so yangodu he yacala motoha. 	 Men mange av dem som hadde hørt ordet, kom til troen, og tallet på mennene blev omkring fem tusen.


De o nyawa magena wosano kali, "O bobita maro o kia gena." Una wotemo, "Upa ngona notooma, upa ngona nosundali, upa ngona notosi, upa de o galaki ani dodiaoka gena ikokulai, 	 Han sa til ham: Hvilke? Jesus sa: Du skal ikke slå ihjel, du skal ikke drive hor, du skal ikke stjele, du skal ikke si falskt vidnesbyrd,


Komagena so Awi muri-muri de manga modo ma raba kasi, de ona imatekebicara moi de moika de yotemo, "Wewe! O nyawa Una manena naguuna, so o bi moi-moi qangodu sidago lo o paro de o moku-moku lo ka wisigise." 	 Og de blev storlig forferdet, og sa til hverandre: Hvad er dette for en, som både vinden og sjøen er lydige?


Qabolo de o Yesus Awi muri-muri waaso de wotemo onaka, "Kodo! Ngohi tasayangi o nyawa yadadala ona manena. Kanaga he o wange saange qabolo ona dede Ngohi, de o orasi manena ona manga maru ihiwaka. Ngohi todupawa tosulo ona iliho de manga poko ma raba ihiwa, done ona yalumo-lumo so o ngeko ma soaka de iruba." 	 Men Jesus kalte sine disipler til sig og sa: Jeg ynkes inderlig over folket; for de har alt vært hos mig i tre dager, og de har ikke noget å ete; og la dem fare fastende fra mig vil jeg ikke, forat de ikke skal vansmekte på veien.


Ai dodiao tinidododara, komagena tinisitiari qaboloka. So ngohi tongongano bilasu ngini gena nimajaga nimasidodiahi. Upa sidago o guru ikokulai manga dodoto gena niopiricaya de o ngeko isasala niamote sidago lo nitura so o dodoto itotiai gena niopiricaya qaputuru kawa. 	 Så må da I, elskede, som forut vet dette, ta eder i vare at I ikke skal bli revet med av de ugudeliges forvillelse og falle ut av eders egen faste stand;


O kudoti ma bi dahe moi-moi, kekiaka o Gikimoi wosidodailakoka, gena qangodu-ngodu hika ngini niacoho la ma ngale o Iblis awi sihaga moi-moi gena akuwa niamote. 	 Iklæ eder Guds fulle rustning, så I kan stå eder mot djevelens listige angrep;


Ma orasi o Yesus de Awi muri-muri imasidiado o Kapernaum ma dokuka, o Gikimoi Awi Tahu ma balastengi itotolomu yahino o Petruska de itemo, "Ani Guru gena o Gikimoi Awi Tahu ma balastengi magena wofangu, eko hiwa." 	 Men da de kom til Kapernaum, gikk de som krevde inn tempelskatten, til Peter og sa: Betaler ikke eders mester tempelskatt?


Ona imasidiado waasi, kagena o sumuka so Awi muri-muri iwigolo de wigegego Unaka itemo, "Baba Guru, nooqo kasi." 	 Imens bad disiplene ham og sa: Rabbi, et!


Sababu o nyawa nagoona la manga oho o dunia manenaka foloi yosininga sidago iholu isangisara, done ona dede o Gikimoi asa imakitingaka. Duma o nyawa nagoona ma ngale Ngohi imote de manga rohe ma salamati isidoohawa, la ngaroko isone, duma o oho ka sidutu ikakali done asa yamake. 	 For den som vil berge sitt liv, skal miste det; men den som mister sitt liv for min skyld, skal finne det.


So kagena de ona yasulo o Petrus de o Yohanes isupu o Mahkamah Agama ma rihono, la ma ngale ona imatekefakati. 	 De bød dem da gå ut fra rådet, og de rådførte sig med hverandre og sa:


Sidago o nyawa asa yatodoka de yomodo so yosone, yakelelo o kia naga idadadi o dunia ma sigilolika. Sababu o dipa lo ihiti so o moi-moi qangodu o dipaka ma dodagi he yamote kawa. 	 mens mennesker faller i avmakt av redsel og gru for det som kommer over jorderike; for himmelens krefter skal rokkes.


So komagena lo ma Kristus. Ka ma moi wosone Awi rohe wahike o Gikimoika la o nyawa manga dorou wamoku. De o orasi moi done asa imasidiado de Una asa wahinoli ma sinotoka, upa ma ngale o dorou wamokuli, duma o nyawa Awi hino yododamaha ma ngale ona magena asa wasisalamati. 	 således skal og Kristus, efter å være ofret en gang for å bortta manges synder, annen gang åpenbare sig, uten synd, til frelse for dem som venter på ham.


Mutuwade Una de Awi kuasa aku o soneno ngone wonapalako de lo Awi laha wonahihike gena asa ikurangiwa, nakoso ngone kanaga Una powipiricaya so pomasidate o Gikimoika. Sababu Una wooho ka sidutu ikakali la ma ngale ngone gena wonasigolo o Gikimoika. 	 og derfor kan han også fullkommen frelse dem som kommer til Gud ved ham, da han alltid lever til å gå i forbønn for dem.


So Una womomi de wotemo onaka, "Ngini niamodo ilamo! He! To ngini nia piricaya ka ma cunu." Magena de Una womaokoye so wotemo o paro de o moku-mokuka, "Niogo!" De gila-gila o talaga magena irihika. 	 Og han sa til dem: Hvorfor er I redde, I lite troende? Så stod han op og truet vindene og sjøen, og det blev blikkstille.


Bilasu nianako ngone nanga dodiao wopipiricaya moi, o Timotius, una magena o buino wisisupuka. Nakoso una taika womasidiado kanena de ma orasi ngohi ngini tinikurumi gena, ngohi asa una towingaho. 	 Vit at vår bror Timoteus er gitt fri; sammen med ham vil jeg se eder, om han kommer snart.


(Igogou! Mana asa tosiningali o Stefanus lo de awi tahu moi gena kanaga ngohi taosika. Ka ona yamuruo naga magena tosininga, so ma binukali ihiwa.) 	 Dog har jeg også døpt Stefanas' hus; ellers vet jeg ikke av at jeg har døpt nogen annen.


So ma ngale ngini ma Kristus niwipipiricayaka gena Una magena maro o teto moi igogou ihali. Duma ma ngale o nyawa iwipiricayawa ona magena done igogou asa o bodito yamake, maro isilelefo o Gikimoi Awi Jaji ma Buku ma rabaka itemo, "O teto o tukang yahoholu de yapapakewa magena done asa isiaka de idadi o tahu ma sosoqe ma teto ma nonoma." 	 Eder altså som tror, hører æren til; men for de vantro er den sten som bygningsmennene forkastet, blitt til hjørnesten og snublesten og anstøtsklippe,


De o Yesus wotemo unaka, "Ce! Ani sumarangi magena nadiahi kasi. Sababu nagoona kanaga de o sumarangi o nyawa yatooma, igogou ona magena lo asa de o sumarangi yasitooma. 	 Da sa Jesus til ham: Stikk ditt sverd i skjeden! for alle som griper til sverd, skal falle for sverd.


So komagena o Jou Awi bobita o Musa wosilelefo gena, itemo ma ngale manga dorou gena bilasu o gaso o haiwani de o suba yahihike magena yosisuba. Ngaroko komagena yaaka, duma ma Kristus wotemo o Gikimoi wodupawa de Una wosanangiwa. 	 Idet han først sier: Offer og gaver og brennoffer og syndoffer vilde du ikke ha og hadde du ikke lyst til - og de bæres dog frem efter loven -


La o Yudas Iskariot o muri moi, o Yesus Awi muri yamogiowo de sinoto manga dongirabano, awi edekati qatorou. So wotagi o imam ma bi saheka la wasibicara ma ngale o Yesus iwisiija. 	 Og Judas Iskariot, en av de tolv, gikk til yppersteprestene for å forråde ham til dem.


So nako o bi malaikat ona magena, yangodu o Gikimoi Awi leleani kiaka wasusulo la ona itagi ma ngale o nyawa nagoona done Una wasisalamati gena, ona yaleleani. 	 Er de ikke alle tjenende ånder, som sendes ut til tjeneste for deres skyld som skal arve frelse?


So bilasu ngini nia bobareta niasigise, sababu nako o dorou niaaka, de ona nisangisara. De ma boboloi lo sababu ngini nia sininga ma rabaka igogou nianako bilasu niasigise onaka. 	 Derfor er det nødvendig å være lydig mot den, ikke bare for straffens skyld, men også for samvittighetens.


O Yohanes wahino woqomano, de o demo moi wosingangasu la o bi nyawa wasidailako so o Yesus asa wahino wadoto. Maro ma nabi Yesaya awi buku ma rabaka isilefo gena, o Gikimoi wotemo Awi Ngopaka, "Una to Ngohi Ai sosulo Ngohi towisulo una asa woqomano, una magena wosidailako to Ngona Ani ngeko. 	 Som skrevet står hos profeten Esaias: Se, jeg sender mitt bud for ditt åsyn; han skal rydde din vei;


Duma o Gikimoi ma orasi magena watimisi, sababu nakoso ma orasi watimisiwa, igogou o nyawa moi lo iohowa. So ma ngale o Gikimoi Awi nyawa wahihirika, sidago o sangisara ma orasi magena gena ka watimisi. 	 Og dersom ikke Herren forkortet de dager, da blev intet kjød frelst; men for de utvalgtes skyld, for deres skyld som han har utvalgt, har han forkortet de dager.


De ona yosango, "O Musa womisimaha ngomi aku to ngomi mia peqeka miaholu, hitilahi ngomi o surati ngongolu ma surati migaka kasi." 	 De sa: Moses har gitt lov til å skrive et skilsmissebrev og skille sig fra henne.


Upa niawosa la niodupa o nyawa ma somoa niaaso imasidodogu nia tahuka, sababu kanaga o nyawa yamuruo naga gena o Jou Awi malaikat yaaso imasidodogu manga tahuka, duma igogou o malaikat magena ona yanakowa. 	 Glem ikke gjestfrihet! for ved den har nogen uten å vite det hatt engler til gjester.


O Gikimoi done ngone nanga manara wahiri, so hika ngone pomatekesikasala kawa. Duma ngini gena bilasu nimasidailako la o kia naga moi lo upa niaaka, nakoso magena idadi o sababu moi sidago nia dodiao ipipiricaya gena o dorouku itura. 	 Derfor, la oss ikke mere dømme hverandre, men fell heller den dom at I ikke skal legge anstøt eller felle for eders bror!


Sababu o Gikimoi Una gena ka o Gurumi, so nakoso o nyawa la iwisuba Unaka, to ona manga suba ma rabaka bilasu Awi Gurumi ona magenaka wariwo sidago kanaga manga sininga ma rabaka aku igogou winako." 	 Gud er ånd, og de som tilbeder ham, bør tilbede i ånd og sannhet.


Ma orasi o habari ma ngale ngini gena ngomi miiseka sidago lo o orasi manena ngomi misumbayang ma ngale ngini ningodu gena mimatoguwa. De mia sumbayang qangodu ma rabaka kanaga migolo o Gikimoika tanu ngini aku nianako itiai o bi moi-moi qangodu maro o kia Una wodudupa la niaaka. Ena gena, tanu ngini nia cawaro ifoloi de lo Awi Gurumi ma buturu so aku nianako o moi-moi kiaka o dodoto itotiai de o moi-moi kiaka o dodoto ikokulai. 	 Derfor holder vi fra den dag vi hørte det, ikke op med å gjøre bønn for eder og bede at I må fylles med kunnskap om hans vilje i all åndelig visdom og forstand,


Duma kanena o Efesus ma kotaka ngohi bilasu togogesi sidago o Pentakosta ma Wange ilalamo imasidiado kasi, 	 I Efesus blir jeg inntil pinsen;


So ma orasi ngini gena o Yesus Kristus niwipiricayaka, de ngini gena ningodu asa maro o Gikimoi Awi ngopa-ngopaka, sababu ngini de o Yesus Kristus nimarimoika. 	 alle er I jo Guds barn ved troen på Kristus Jesus;


Ngini nia sidongirabaka ma binuka nitemo, "Ka idadi nakoso ngone paaka o kia bato podudupa." Magena itiai, duma o bi moi-moi ngone podudupa gena qangoduwa maro o kia naga qaloloha ngoneka. Ngaroko igogou o kia bato podudupa gena ka idadi ngone paaka, duma idadiwa o bi moi-moi paaaka gena qangodu o nyawa nanga siningaka isiputuru. 	 Jeg har lov til alt, men ikke alt gagner; jeg har lov til alt, men ikke alt opbygger.


Duma o wange manena gena nagala ngone asa inakalaki, sababu ngone masirete poruwahe de o gangamo posigoko, de nakoso inasano, ma sababu o kia gena ngone pobicara paakuwa. So nakoso ngini nimode positiai, bilasu niaqohaka la o hakim de o kawasa manga simaka, de kagena asa ma diai pasari igogou eko hiwa." 	 For vi står endog i fare for å komme under tiltale som oprørere for denne dags skyld, da det ikke er nogen grunn som vi kan svare med for dette opløp.


O Yesus wotagi to Una Awi soa de Awi doku o Nazaretka. Kagena de, maro ma biasa to Una Awi manara ma rabaka, so o Sabat ma wangeka Una wotagi wowosa o puji ma tahuka. Kagena de Una womaokoye la o Gikimoi Awi Jaji ma Buku wabaca, 	 Og han kom til Nasaret, hvor han var opfostret, og gikk efter sin sedvane på sabbatsdagen inn i synagogen og stod op for å lese for dem.


Duma awi nyawa wopapalihara una magena wotemo, 'Baba, qohaka bato la ioho o taungu moisi. Ma ngale ngohi asa ma tona tapacolu de o bobero tongado la ifero. 	 Men han svarte ham: Herre! la det ennu stå dette år, til jeg får gravd omkring det og lagt gjødning på,


Ena gena o nyawa ibipipilo imasigeleloka, ibilulugu itagika, yabipapado yalohaka, de yabitotopongo imasigiseka, de isosone yasioho kali de lo o habari qaloloha isihabari o bi nyawa isususaka. 	 blinde ser og halte går, spedalske renses og døve hører og døde står op, og evangeliet forkynnes for fattige;


Ma orasi o Yesus de Awi muri-muri imasidiado o talaga ma sonongaka, de o Genesaret ma bobanesa itahu so kagena manga deru yatapuku. 	 Og da de hadde faret over, kom de til Gennesarets land og la til der.


Wotemo onaka, 'Nitagi la ai doroka nimanara, de ngohi asa nia sewa tofangu itiai nginika.' 	 og til dem sa han: Gå også I bort til vingården, og hvad rett er, vil jeg gi eder. Og de gikk avsted.


de igogou Awi jaji qamomuane ma kuasa kiaka Awi Gurumi womanara, magena asa foloisi ilamo bai! 	 hvor skal da ikke Åndens tjeneste enn mere være i herlighet!


Ngohi Ai sulo moi-moi gena qatubusowa de lo o gina la tinisimomoku gena ka qaguui." 	 For mitt åk er gagnlig, og min byrde er lett.


O Yesus wotemo o nyawa una magenaka, "O nyawa la kanaga ipajeko gena, qalohawa nakoso imaginano manga duduka isidadu-dadu. O nyawa maro komagena manga manara asa itiaiwa, so idadiwa yomomanara o Gikimoi Awi pareta ma rabaka." 	 Men Jesus sa til ham: Ingen som legger sin hånd på plogen og ser sig tilbake, er skikket for Guds rike.


Bilasu nowidodara o Gikimoi, to ngona ani Jou, dede ani sininga ma buturu de ani pade ma buturu qangodu nosikomote.' 	 og du skal elske Herren din Gud av alt ditt hjerte og av all din sjel og av all din hu og av all din makt; dette er det første bud.