Ritratt: Unsplash  Il-fibromyalgia hi kundizzjoni kronika fejn il-pazjent jesperjenza wġigħ f'ħafna partijiet tal-ġisem, għeja, bidliet fil-burdati, u problemi bl-irqad u l-memorja. Jekk ikollok din il-kundizzjoni tkun ukoll sensittiv ħafna għall-uġigħ, u taf tbati wkoll mill-emikranja u l-IBS (Irritable Bowel Syndrome), jiġifieri disturbi fil-musrana. Xi jwassal għaliha? Mhux magħruf xi jwassal għall-fibromyalgia, iżda huwa maħsub li din il-kundizzjoni hi kaġunata minn messaġġi anormali fil-passaġġi jew fil-mogħdijiet tal-uġigħ li jinsabu fil-moħħ. Jidher li f'ħafna każi din il-kundizzjoni tiskatta minn xi ġrajja stressanti fil-ħajja tal-pazjent, bħal infezzjoni minn virus, intervent kirurġiku, u trawma jew stress psikoloġiku qawwi. F'każi oħra nsibu li s-sintomi jiżviluppaw bil-mod u jaggravaw maż-żmien. Il-fibromyalgia hi iktar komuni fin-nisa, u tipikament tiżviluppa fl-età bejn it-30 u l-50 sena, immatista' taffettwa persuni ta' kull età. Illum il-ġurnata l-fibromyalgia hi aċċettata bħala kundizzjoni medika. Taffettwa madwar persuna kull għoxrin (5%). Importanti li din il-kundizzjoni tiġi identifikata minn kmieni biex il-pazjent jingħata tagħrif dwar kif l-aħjar jieħu ħsiebha. Sa issa għad ma hemmxfejqan għaliha, imma hemm ħafna x'jista' jsir biex dak li jkun jiġi megħjun jgħix ħajja normali. Il-kontroll tal-fibromyalgia jrid ikun ibbażat fuq taħlita ta' bidliet fl-istil tal-ħajja. Kull wieħed jew waħda minnhom jgħinuk tkampa aħjar mas-sintomi. Is-self-management, jiġifieri l-kontroll tiegħek innifsek, huwa kruċjali, u ħadd aħjar minnek stess ma jista' jikkontrolla l-kundizzjoni. Liema huma dawn il-bidliet? 1. Bidla fid- dieta Ċertu ikel jista' jaggravalek l-uġigħ jekk inti tbati bil-fibromyalgia. Ipprova evita ikel proċessat, zokkor irfinut, sweeteners artifiċjali, kafeina, fast food, gluten u prodotti bil-lactose. L-aħjar tieħuikliet żgħar u spissi. Kul ħxejjex ħodor u tal-werqa, organiċi u friski, ħut frisk, salamun, tiġieġ free range (li ma trabbiex f'batteriji), frott organiku u ċereali, u snacks gluten-free. Ixrob ammont sew ta' ilma u dan tista' żżidu bi frott f'forma likwida, imma żżidx sweeteners artifiċjali u zokkor. L-eżer ċ izzju Sfortunatament l-eżerċizzju huwa terapija li tintuża mill-inqas. Pazjenti b'uġigħ kroniku ġeneralment iħossuhom ibsin, u ma tantx jiċċaqilqu. Eżerċizzji ġentili u regolari jistgħu jagħmlu differenza kbira. Mhux il-pazjenti kollha jifilħu għal mixja ta' nofs siegħa, imma minflok tista' tagħmel yoga u hydrotherapy, anki sempliċi għawma f'pixxina. Jekk ilek żmien twil ma tagħmel xi forma ta' eżerċizzju, il-fiżjoterapista tista' tgħinek terġa' tibda tiċċaqlaq bil-mod u terġa' għal li kont qabel. Tistenniex titjib sinifikanti mill-ewwel, imma eżerċizzju fuq bażi regolari żgur li jgħinek tissaporti aktar l-uġigħ li jkollok. Naqqas l-istress Is-sintomi tal-fibromyalgia jiżdiedu f'każi ta' stress. Għalhekk, jekk jirnexxilek tikkontrolla l-istress, ikollok ukoll kontroll aħjar fuq il-kundizzjoni. Importanti ħafna t-time management u tieħu l-affarijiet b'ċerta kalma u b'pass mhux mgħaġġel. Sib ħin biex tistrieħ u żomm ruħek kalm, mentalment ufiżikament. Anki l-meditazzjoni tgħinek taċċetta s-sintomi tal-fibromyalgia u tnaqqaslek il-livelli tal-uġigħ. Il-meditazzjoni tgħinek ukoll biex tnaqqas l-istress u l-ansjetà u ttejjeb is-sintomi tad-dipressjoni u n-nuqqas ta' rqad, li spiss huma assoċjati mal-fibromyalgia. I bbilanċja u patti għal xi nuqqasijiet ta' vitamini . Dan ġieli jagħmel differenza kbira. Ħafna pazjenti bil-fibromyalgia jkunu nieqsa mill-Vitamina D. Madwar 80 fil-mija jkollhom nuqqas ta' manjeżju. L-Omega 3 fatty acids u l-Vitamini B (hemm grupp tagħhom!) huma importanti biex isaħħu n-nervituri u biex jingħataw u jitwasslu sinjali dwar l-uġigħ. Minħabba r-relazzjoni bejn l-imsaren u l-moħħ, xi speċjalisti fil-mediċina funzjonali jenfasizzaw l-importanza ta' probiotics biex jottimizzaw il-bacteria fl-imsaren u jtejbu s-saħħa inġenerali. Meta tagħżel probiotic, agħżel prodott bi kwantità ta' strains u b'iktar minn 20 biljun bacteria (organiżmi) f'kull kapsula. It-tabib jew l-ispiżjar jistgħu jiggwidawkom. Side effects tal-mediċini Sfortunatament, il-biċċa l-kbira tal-mediċini li jintużaw għall-fibromyalgia jħallu side effects sinifikanti, tant li ħafna pazjenti jippreferu jgħaddu mingħajr il-mediċini milli jbatu s-side effects. Kull każ irid jittieħed għalih waħdu. Bla dubju, it-tabib tal-familja huwa l-aħjar persuna li għandek tirrikorri għandu u tikkonsulta miegħu jew magħha biex jiggwidawkom. Tista' tara l-verżjoni diġitali ta' FLIMKIEN billi tagħfas hawn.