Tista' tonxor, tpoġġi l-pannelli tax-xemx, tagħmel BBQ u x'aktar?
Imtella' Ġunju 15, 2020 - Aġġornata 15 Ta' Ġunju, 2020 8:05pm Inbena f'nofs is-seklu 13 fuq fdalijiet ta' struttura ta' żmien l-Għarab f'Malta. F'nofs is-seklu 15, il-binja ntirtet minn Micheli de Falsone u minn hemm ħa l-isem ta' Palazzo Falson. Il-post bidel diversi jdejn sakemm spiċċa għand Olof Frederick Gollcher li baqa' jgħix fih sakemm miet fl-1962. Wara mewtu, il-palazz inbidel f'mużew pubbliku skont ix-xewqa tiegħu. Il-Kaptan Gollcher u martu Nella kellhom għal qalbhom it-trobbija tan-naħal u t-tkabbir tal-ħxejjex. Palazzo Falson baqa' jgħożż dan il-legat billi sar l-ewwel mużew f'Malta li żanżan bejt ekoloġiku bi pjanti indiġeni fosthom is-sagħtar, il-klin u r-riegnu. Il-bejt se jsostni iktar minn 100 speċi ta' naħal selvaġġ, imma mhux biss. "Waqt li niftħuh għan-nies, ikollna inqas l-użu tal-air conditioners u anki l-kont tad-dawl. Jgħinna biex jaqtgħalna l-ispejjeż," qalet Caroline Tonna, il-Kuratur ta' Palazzo Falson. Dawn ix-xejriet kienu osservati fl-Università bil-bejt ekoloġiku tal-Fakultà tal-Ambjent Mibni. Il-Perit Antoine Gatt spjega li l-bjut imħaddra jnaqqsu s-sħana fuq ġewwa u jistgħu jassorbu sa 90% tax-xita li tagħmel f'sena. "Tfisser inqas għargħar u inqas spejjeż fuq kemm il-pajjiż għax ovvjament meta jkollok l-għargħar għandek l-ispejjeż tal-ħsara li tkun saret," qal il-Perit Antoine Gatt. Dan il-bejt ekoloġiku għaddej minn riabilitazzjoni biex ir-riċerkaturi jittantaw ikabbru ħxejjex lokali. "Bħall-ħass pereżempju, it-tadam li nafu li jirrikjedi ħafna ilma, irridu naraw fejn jidħol kaboċċi hux kapaċi jikbru. Il-herbs nafu li jikbru imma ma nafux eżatt kemm minnhom," kompla l-Perit Gatt. Id-Direttur tal-Istandards fl-Awtorità għall-Affarijiet tal-Konsumatur, George Cutajar, ħeġġeġ lill-Gvern biex jinkludi dan il-kunċett fis-sejħiet għall-offerti għal binjiet tiegħu. "Biex meddiet kbar ta' bjut jiġi konvertiti fi green roofs. Hemmhekk imbagħad għandek il-pubbliku li jibda janalizza u jara l-benefiċċji ta' dawn l-istandards u jibni l-green roofs," qal id-Direttur għall-Istandards fl-Awtorità għad-Affarijiet tal-Konsumatur, George Cutajar. Is-Sur Cutajar irrimarka li l-Assoċjazzjoni tal-Iżviluppaturi tqis li l-bjut imħaddra jgħollu l-valur tal-proprjetà. "Min se jkun qed jixtri ma jitkellimx iktar fuq swimming pools biss imma li jkollu green roof u arja aperta u jagħmel l-attivitajiet ta' barra tiegħu," kompla s-Sur Cutajar. Dan il-kunċett jista' jitħaddem anki fit-terrazzini bin-nies ikollhom bħal ġardina bil-pjanti u s-siġar.