Martina Oliva  Kitba ta' Martina Oliva Il-parteċipazzjoni tat-tfal fis-soċjetà hija waħda mill-prinċipji ewlenin tal-Konvenzjoni dwar id-Drittijiet tat-Tfal (CRC), b'Artiklu 12 jurina biċ-ċar li t-tfal u ż-żgħażagħ għandhom id-dritt li jesprimu il-fehmiet tagħhom b'mod liberu. Fuq kollox, it-tfal għandhom ikunu mgħarrfa b'dan id-dritt u jsemmgħu leħinhom fejn iħossu l-ħtieġa, speċjalment f'deċiżjonijiet li jikkonċernawhom. Nemmen bis-sħiħ illi f'Malta, bħal f'postijiet oħra madwar id-dinja, għad trid issir ħafna ħidma sabiex l-opinjonijiet tat-tfal jiġu rispettati u jingħataw l-importanza li jixirqilhom. It-tfal huma n-nuċċali ta' soċjetà b'viżjoni ċara Il-veru parteċipazzjoni tat-tfal fi kwalunkwe pajjiż jew soċjetà tista' sseħħ biss jekk ikun hemm realizzazzjoni globali ta' kemm huma kruċjali d-drittijiet tat-tfal u għalfejn huwa bżonnjuż li nħarsuhom f'kull mument. Hemm bżonn li l-adulti jagħrfu l-ħtieġa ta' dawn id-drittijiet, sabiex jaslu sal-punt li jaċċettaw l-importanza li jinvolvu t-tfal fil-komunità. It-tfal huma n-nuċċali ta' soċjetà b'viżjoni ċara. Sfortunatament, illum il-ġurnata għadek issib min jgħid frażijiet bħal "Mela t-tfal jifhmu?"/ "Mela t-tfal jafu xi jridu?" u għal dan nirrispondi bla biża' ta' xejn li l-perspettiva tat-tfal fil-kumplessità tagħha, toffri ċarezza u sens ta' sempliċità li ftit biss huma lesti li jifhmu. It-tfal huma ċittadini tal-istess pajjiż, jesperjenzaw l-istess sitwazzjonijiet u jaraw l-istess problemi, allura għaliex ma nużawx il-perspettiva distinta tagħhom? Verità waħda hi li l-parteċipazzjoni tat-tfal hija xi ħaġa elaborata. Għandek bżonn nies li kapaċi jikkomunikaw mat-tfal, jifhmuhom, jinterpretaw tajjeb dak li għandhom xi jgħidu u japprezzaw l-inklużjoni tagħhom. Ma nistgħux ma nsemmux li l-maġġoranza tal-adulti llum m'għandhomx il-kreattività meħtieġa biex ikunu esperti u promoturi tal-parteċipazzjoni tat-tfal, iżda dan ma jfissirx li ma jistgħux jirċievu għarfien u taħriġ biex jaħdmu mat-tfal. Tfal rispettati u stmati llum ifisser adulti kuntenti u sodisfatti fil-futur Ma nistgħux nippermettu li t-tfal tal-lum jikbru u jsiru adulti li ma trabbewx bl-idea li l-vuċi tagħhom hija valida u bżonnjuża, li trabbew mingħajr it-taħriġ meħtieġ sabiex jaġġornaw ruħhom dwar ideat differenti u jesprimu l-opinjoni tagħhom b'mod rispettuż. Tfal rispettati u stmati llum ifisser adulti kuntenti u sodisfatti fil-futur. Madankollu, kemm aħna lesti li bħala ċittadnini Maltin u Ewropej naħdmu sabiex nimxu l-quddiem lejn futur fejn it-tfal ikunu nklużi b'mod attiv fil-proċessi u mekkaniżmi tas-soċjetà, f'ċirku sħiħ, mill-bidu sat-tmiem? Kif nistgħu noħolqu futur fejn il-politiċi, dawk fil-poter u edukaturi jirrispettaw, jippromwovu u jiżguraw il-protezzjoni tad-drittijiet tat-tfal? Kif nistgħu nippreparaw ruħna għal futur fejn tiġi mmonitorjata l-implimentazzjoni tad-drittijiet kemm tat-tfal kif ukoll tal-bniedem? X'nistgħu nagħmlu biex naċċelleraw il-bidla tal-pożizzjoni tat-tfal fis-soċjetà mit-tokeniżmu għaċ-ċittadinanza vera? L-inizjattiva kollaborattiva bejn il-Fondazzjoni ta' Malta għall-Ġid tas-soċjetà u l-Università ta' Malta, CROM (l-Osservatorju tad-Drittijiet tat-Tfal f'Malta), qed titwaqqaf sabiex jieħu ħsieb u jaċċerta li dawn il-mistoqsijiet jingħataw ir-risposta li tixirqilhom. CROM huwa propju dak li Malta għandha bżonn biex tiżgura li d-drittijiet tat-tfal f'Malta jiġu segwiti u protetti. Martina Oliva, parti mill-Kunsill tat-Tfal u ż-Żgħażagħ fi ħdan il-Fondazzjoni ta' Malta għall-Ġid tas-Soċjetà u membru fil-Kunsill ta' Eurochild fi Brussell.