Editorjal | SOFA: Prezz għoli wisq jew le? Nibqgħu iżda nistaqsu: Huwa prezz għoli wisq dak li nħallsu jekk jintlaħaq xi forma ta' ftehim fir-rigward tas-SOFA?
Din il-ġimgħa kienet iddominata minn diskussjoni u dibattitu dwar ftehim potenzjali SOFA bejn Malta u l-Istati Uniti. L-ewwelnett dan il-ftehim jirregola u jagħti ċerti drittijiet u privileġġi lill-militar Amerikan u kuntratturi Amerikani f'pajjiżna. Wieħed minn dawn il-privileġġi huwa li dawn jibdew jaqgħu - sakemm ma jkunx hemm negozjati li jwasslu għall-kuntrarju - taħt ġurisdizzjoni Amerikana. Dan ikun ifisser li jekk membru tal-militar Amerikan jwettaq reat f'pajjiżna huwa jiffaċċja ġustizzja fl-Istati Uniti u mhux f'pajjiżna, li allura tfisser illi dik il-persuna ssir bħal entità barranija minnha nnifisha lilhinn mil-liġijiet Maltin. Is-SOFA huwa wkoll ftehim li jxejjer, bħall-bandiera ħadra għall-militar Amerikan li dan huwa pajjiż li jilqgħu u li qed jagħtih dan il-ftehim bħala privileġġ. U huwa privileġġ għaliex persuna minn pajjiż ieħor jaqa' taħt il-ġurisdizzjoni Maltija mhux ta' pajjiżu. Naturalment wieħed ma jafx x'qed jiġi nnegozjat u allura din il-gazzetta se tistenna tali negozjati jsiru u jitħabbru, jekk wara kollox jitħabbru. Pero wieħed jeħtieġ jistaqsi: Jekk huwa veru li dawn huma xi forma ta' negozjati minħabba l-eżitu ta' rapport, huwa prezz għoli wisq li qed inħallsu jew le? U jekk huwa, nittamaw, li qed niġġieldu kull kantuniera biex Malta tippriserva kemm jista' jkun id-dritt li jkollha sovranità mhux biss fuq l-art tagħha, imma fuq dawk li jidħlu fil-pajjiż. Il-Gvern ma jikkonvinċix meta l-MEPs laburisti stess jimxu għal riħhom minn xulxin u jimxu kontra xulxin. Qażba tixxejjer mar-riħ jeħodha r-riħ u tegħleb Huwa importanti wkoll li wieħed jara kif dan il-ftehim ħadem f'pajjiżi oħrajn - bħal Korea ta' Isfel per eżempju u jekk dan it-tip ta' ftehim wassalx għal ċerti abbużi fil-konfront tal-poplu Sud Korean innifsu. Naturalment ftehim bħal dan huwa wkoll esebizzjoni pubblika tal-ħbiberija ta' Malta mal-Amerikani. U dan huwa tajjeb sakemm niftakru li Malta mhux mal-Amerikani biss għandha tkun ħabiba, imma wkoll ma' dawk il-pajjiżi li ma jarawx lill-Amerikani f'dawl sabiħ. Huwa proprju għalhekk li qabel l-1987 - bi qbil bejn Gvern Laburista u Oppożizzjoni Nazzjonalista - iddaħħlet fil-Kostituzzjoni l-kunċett tan-newtralità li għandu jibqa' rispettat fir-realtajiet tal-lum. Malta m'għandhiex tkun newtrali quddiem sistemi despotiċi, dittatorjati u Gvernijiet li jkissru lil pajjiżhom. Ma nistgħux inkunu newtrali quddiem stat jew gvern li huwa theddida terroristika. Imma tajjeb nistaqsu: Huwa pass għaqli li nagħtu privileġġ lil pajjiż ħabib fuq ieħor? Is-SOFA huwa wkoll ftehim li jxejjer, bħall-bandiera ħadra għall-militar Amerikan li dan huwa pajjiż li jilqgħu u li qed jagħtih dan il-ftehim bħala privileġġ. U huwa privileġġ għaliex persuna minn pajjiż ieħor jaqa' taħt il-ġurisdizzjoni Maltija mhux ta' pajjiżu Fir-rigward tal-Moneyval - jekk huwa vera li qed isiru xi forma ta' negozjati dwar l-eżitu ta' dan ir-rapport - din il-gazzetta ssibha stramba ferm li rapport ta' dan it-tip jiġi negozjat. Jew għandek problema jew m'għandekx ta' ħasil ta' flus. Jiġifieri kieku dan huwa minnu u Malta ssabbat saqajha kontra s-SOFA nsiru aktar maħmuġin u korrotti? Ikun ftehim stramb ħafna kieku jkun hekk u għalkemm wieħed jifhem illi l-Gvern jixtieq illi kemm jista' jkun jevita milli jkollu rapport ħażin, illum ġiet favurina u għada ma tkunx u nispiċċaw inlaqtu xi rapport negattiv għax ma nnegozjajnix. Toqgħod tgħid hux! Kulħadd ramihom il-prinċipji llum! M'għad fadal ħadd sew fil-politika - kollox 'u iva issa nirranġaw' - saħansitra fuq aspetti serji bħal reati serji tal-ħasil tal-flus! Naturalment din il-gazzetta tawgura li jkollna ċertifikat pożittiv mill-Moneyval, għaliex mod ieħor huwa ħażin ħafna għall-investiment, għax-xogħol u għal isem pajjiżna. Nibqgħu iżda nistaqsu: Huwa prezz għoli wisq dak li nħallsu jekk jintlaħaq xi forma ta' ftehim fir-rigward tas-SOFA?