Christopher Vella, l-Assistent Segretrju Ġenerali tal-Unjin tal-Għalliema Maltin (MUT), qal li jekk tiġi estiża l-edukazzjoni obbligatorja sa 18-il sena, xorta dawk li m'għandhomx interess, imħabba jew għatx għall-edukazzjoni mhux se jġibuh dan. Huwa insista li dak li jrid isir hu li jkun hemm bidliet kwalitattivi fil-qasam edukattiv. Huwa kien qed jiddiskuti l-proposta tal-Kamra tal-Kummerċ biex l-edukazzjoni obbligatorja titla' għal 18-il sena. Fid-diskussjoni fuq il-programm ta' Prof. Andrew Azzopardi fuq 103 Malta's Heart ipparteċipat ukoll il-President tal-Kamra tal-Kummerċ Marisa Xuereb. Min-naħa tagħha, Xuereb iddefendiet il-proposta tal-Kamra tal-Kummerċ, li kienet waħda mill-54 proposta mressqin mill-Kamra għall-istrateġija nazzjonali għas-suq tax-xogħol. Qalet li din il-proposta ssejset fuq għadd ta' kunsiderazzjonijiet li tqiesu minn kumitat tematiku dwar l-edukazzjoni, li mhux magħmul minn nies mill-qasam tan-negozju biss. Vella mill-MUT iddefenda l-pożizzjoni tal-unjin li jirrappreżenta u qal li l-MUT ma ħarġitx favur jew kontra dil-proposta, iżda trid tistaqsi fuq il-punt tat-tluq, li għandu jkun: x'inhu l-iskop tal-edukazzjoni? Insista li l-edukazzjoni mhix hemm biss biex tipproduċi ħaddiema, imma trid tkun usa' minn hekk, trid tifforma rġiel u nisa kapaċi, li jistgħu jaħsbu b'moħħhom u jiddixxernu. Il-proposta tal-Kamra tal-Kummerċ Malta Chamber trid edukazzjoni obbligatorja tkun sa 18 Billi titwal l-edukazzjoni obbligatorja mhux se jiġu solvuti problemi fis-settur innifsu. Għandhom, minflok, qal Vella, jiġu indirizzati dawn il-problemi, bħar-raġuni għaliex hemm persentaġġ għoli ta' studenti li jitilqu mill-iskola. Huwa żied jgħid li fl-2017 kien ħareġ rapport minn kumitat magħmul minn persuni ġejjin minn dixxiplini differenti dwar affarijiet li jistgħu jsiru biex jitjieb il-qasam edukattiv, u l-proposta ta' edukazzjoni obbligatorja għal dawk ta' bejn is-16 u t-18-il sena kienet diġà saret, iżda dak ir-rapport baqa' fuq l-ixkaffa. Ir-reazzjoni tal-MUT L-MUT kritika tal-proposta għal titwil tal-edukazzjoni obbligatorja "Hemm ħafna ħiliet li wieħed jista' jiżviluppa f'sentejn oħra postsekondarja" – Marisa Xuereb Il-President tal-Kamra tal-Kummerċ tkellmet fuq l-importanza tal-edukazzjoni għan-negozju għax inkella, dak li nipproduċu fil-pajjiż ikun limitat. Qalet li din il-proposta ma ssolvix il-problema tal-illitteriżmu, imma hemm ħafna ħiliet li wieħed jista' jiżviluppa f'sentejn oħra ta' postsekondarja. Jekk wieħed ikun illitterat u lanqas ikollu sengħa, iżda, ikollu problema, qalet Xuereb. Semmiet ukoll ir-riżorsi umani, xi ħaġa rikka fin-negozju f'Malta, iżda li tinbena fis-sistema edukattiva u għalhekk jeħtieġ li din is-sistema tħejji lin-nies għas-suq tax-xogħol. Meta Prof. Azzopardi semma l-piż li jaf iġibu sentejn oħra ta' edukazzjoni obbligatorja fuq il-familji, Xuereb qalet li dan tagħrfu l-Kamra, iżda l-familji li ma jifilħux jissaportjaw lil uliedhom għandhom jingħataw kull għajnuna mill-Istat. Madankollu insistiet fuq il-fatt li ma jistax ikun li jkollna wieħed minn sitt studenti joħroġ mis-sistema edukattiva b'idu f'idu. Qalet li llum il-ġurnata anke grad ta' Master's huwa komuni ħafna. Hija semmiet ukoll ir-relevanza tal-aspett vokazzjonali, li llum tqisu iżjed importanti. Apparti hekk, qalet li l-Kamra tal-Kummerċ trid djalogu fuq livell nazzjonali. Il-Kamra talbet biex tiltaqa' mal-MUT wara li ppubblikat id-dokument, iżda l-MUT irrifjutat. Hija aċċennat ukoll għal dokument preċedenti maħruġ mill-Kamra, iffukat speċifikament fuq l-edukazzjoni, li l-MUT naqset milli tikkummenta dwaru. "Il-periklu li jkunu sentejn bħall-bqija" – Dr Colin Calleja Fil-programm ipparteċipa wkoll id-Dekan tal-Fakultà tal-Edukazzjoni fl-Università, Dr Colin Calleja. Huwa qal li l-periklu ta' din il-proposta huwa li jekk verament jiżdiedu sentejn ta' edukazzjoni obbligatorja, dawn ikunu sentejn l-istess bħall-bqija, "more of the same." "Hawn naħseb qed nitkellmu fuq li ntawlu s-snin fejn iż-żgħażagħ ikollhom kuntatt ma' edukaturi li jgħinuhom ifittxu t-tagħlim, żgur m'għandux ikun repetizzjoni ta' li għamlu fis-snin ta' qabel," spjega Dr Calleja, u ġab eżempju bi proġetti intraprenditorjali li forsi jistgħu jibdew jaħdmu fuqhom l-istudenti f'dawn is-sentejn miżjudin. Ir-reazzjoni tal-UPE Ma tagħmilx sens li l-edukazzjoni ssir obbligatorja sa 18-il sena – UPE Il-KSU favur il-proposta Neil Zahra, il-President tal-Kunsill Studenti Universitarji (KSU), ukoll ipparteċipa fil-programm u qal li l-KSU, u anke hu b'mod personali, huma favur il-proposta fil-prinċipju tagħha. Madankollu, huma jagħrfu li din ma tkunx soluzzjoni li ssewwi x-xquq li hemm fis-sistema edukattiva. Qal li mill-esperjenza personali tiegħu, li m'ilux daqshekk li kien fil-postsekondarja, jista' jgħid li jaf diversi nies li meta kienu fil-form 3 jew form 4 kienu diġà qatgħuha li ma jridux ikomplu jistudjaw. Zahra insista li s-sistema edukattiva teħtieġ riformi kbar biex tinċentiva lill-istudent biex iħobb l-edukazzjoni. Proposta li għamel hu li tista' tgħin dan hija li tiżdied il-paga tal-għalliema, sabiex dawn ikollhom iżjed inċentiv biex jgħallmu bil-qalb, u b'hekk, l-istudenti jsiru jħobbu l-iskola aktar u jistmerruha inqas. Ara l-programm sħiħ L-edukazzjoni obbligatorja għandha tkun sa 18-il sena? Int x'taħseb fuq din il-proposta?