Firenze: Belt mimlija storja Minn Maria Azzopardi Probabbilment m'hemmx ħafna li nista' ngħid dwar Firenze li int diġà ma tafx. Aħna lkoll nafu li hija waħda mill-aktar destinazzjonijiet popolari fl-Ewropa u waħda mill-hubs storiċi u kulturali ewlenin. Madankollu, hemm xi fatti pjaċevoli dwar Firenze li ħafna vjaġġaturi ma jafux. Allura, kemm jekk qed tippjana li żżur Firenze fil-futur jew jekk inti kurjuż li titgħallem aktar dwar din il-belt, kompli aqra: f'dan il-feature għandek issib wħud mill-aktar fatti interessanti relatati ma' Firenze. Il-belt ta' Firenze li nafu llum tmur lura għas-sena 59 Q.K. meta Ġulju Ċesari waqqaf il-belt. L-arkitettura tal-belt kienet tixbaħ iktar kamp militari milli belt attwali iżda żgur li nbidlet matul is-snin. Il-belt bdiet tiffjorixxi fil-bidu tat-tieni millennju u sa 1,100 wara Kristu, Firenze kienet komun qawwi (belt-stat). Matul din l-era, waħda mill-iktar katidrali emblematiċi tal-Ewropa nbniet f'Firenze. Din il-belt hija ferm rikka u mimlija storja u għalhekk li jingħad li aktar minn 15-il miljun viżitatur jesploraw Firenze kull sena. Fl-2018, kien hemm aktar minn 15-il miljun turist li żaru Firenze u dak huma biss nies li qagħdu mill-inqas lejl wieħed fil-belt: in-numru totali ta' nies li żaru Firenze huwa ferm ogħla. B'paragun ma' dan, fl-2018 il-popolazzjoni totali ta' Firenze kienet ta' madwar 707,000. Firenze hija l-post tat-twelid tal-pjanu Firenze hija l-post minn fejn twieled il-pjanu, li kien ivvintat minn Bartolomeo Cristofori fis-Seklu 18. Dan huwa biss fatt interessanti minn bosta dwar din il-belt. Il-lista ta' affarijiet interessanti marbuta ma' din il-belt hija tant twila li żgur u mhux forsi ma nistgħux inġibuhom kollha f'dan il-feature. Fatt interessanti ieħor huwa li Firenze kienet l-ewwel belt fl-Ewropa li kellha toroq asfaltati fl-1339. Hija wkoll l-post tat-twelid ta' Leonardo Da Vinci, li twieled fil-15 ta' April 1452. Personaġġ famuż ieħor li twieled ġewwa Firenze kienet proprju waħda mill-iktar infermiera famuża fid-dinja – Florence Nightingale – li twieldet fit-12 ta' Mejju 1820. Terz tat-teżori tal-arti tad-dinja jinsabu f'Firenze Kif diġà rreferejt għaliha, din il-belt hija tassew storika u fil-fatt skont l-UNESCO, kważi terz tat-teżori tal-arti tad-dinja jinsabu f'Firenze. Marbut ma' din il-belt, ma nistgħux ma nagħmlux referenza għad-Duomo affaxxinanti. Meravilja assoluta li impossibbli ma tieqafx tieħu erba' ritratti tiegħu. Dan id-Duomo ħa madwar 140 sena biex jinbena u huwa t-tielet l-akbar fid-dinja. Apparti minn dan il-post ikoniku ġewwa din il-belt, hemm post ieħor li huwa protagonist importanti – Ponte Vecchio. Dan il-pont huwa l-uniku pont f'Firenze li baqa' ħaj mit-Tieni Gwerra Dinjija. Il-leġġenda tgħid li Hitler kien waqqaf il-qerda ta' Ponte Vecchio fit-Tieni Gwerra Dinjija – kien iddikjara li huwa sabiħ wisq biex jinqered. Fatti oħra marbuta mal-istorja ta' din il-belt jinkludu li l-opera ġiet ivvintata f'Firenze fl-aħħar tas-Seklu 16 u li l-familja Medici kienet l-iktar familja sinjura ta' Firenze. Huma ħakmu l-belt għal madwar 350 sena, u għamlu l-fortuna tagħhom stess bħala bankiera, negozjanti, u negozjanti tal-arti kif ukoll kisbu l-poter politiku. Firenze kien il-post fejn twieled ir-Rinaxximent Taljan Fatt ieħor interessanti li Firenze kien il-post fejn twieled ir-Rinaxximent Taljan. Ir-Rinaxximent kien perjodu wara l-Medju Evu, mill-14 sas-17-il seklu u kien ikkunsidrat bħala perjodu ta' twelid mill-ġdid, fl-industriji kollha: kulturali, artistiċi, politiċi u ekonomiċi, bil-partijiet kulturali u artistiċi jkunu l-aktar famużi. Din l-era l-ġdida bdiet f'Firenze, li dak iż-żmien kienet belt b'saħħitha. Imbagħad wasal fi bliet oħra fl-Italja bħal Venezja u Ruma, u wara infirex għall-bqija tal-Ewropa. Interessanti wkoll li nsemmu l-fatt lidarba Firenze kienet il-kapitali tar-Renju tal-Italja. Fl-1861, it-Toskana saret parti mir-Renju tal-Italja. 4 snin wara, fl-1865, Firenze saret il-kapitali l-ġdida tal-Italja, minflok Turin. Madankollu din damet biss 5 snin, hekk kif Ruma saret il-kapitali tal-Italja fl-1870. X'postijiet għandek iżżur? Kif semmejt, il-Kattidral ta' Santa Maria del Fiore, magħruf bħala d-Duomo, huwa wieħed mill-affarijiet li huwa żgur li ma tarahx. Meta tidħol ġewwa, ħares il-fuq u fil-koppla tista' tosserva arti meraviljuża. Ġewwa Piazza del Duomo hemm dak li jissejjaħ il-Campanile, jiġifieri l-kampnar. Tista' titla' mal-400 tarġa biex tkun tista' titpaxxa bil-veduta inkredibbli. Il-Battisteru huwa mis-seklu 11 u wieħed mill-eqdem bini ġewwa Firenze. Hawnhekk tista' tara riproduzzjoni tal-bibien famużi tal-bronż ta' Ghiberti, magħrufin bħala 'Gates of Paradise'. L-oriġinali jinsabu fil-mużew tad-Duomo. Ġewwa Firenze hemm ukoll Galleria degli Uffiżi li fiha tiġbor l-aktar kollezzjoni importanti tad-dinja tal-arti Rinaxximentali. Intant, ġewwa l-Galleria dell'Academia jinsab David ta' Michelangelo li hija fost l-aktar skulturi famużi fid-dinja. Ġewwa Firenze tista' ssib ukoll Piazza della Signoria – iċ-ċentru storiku u politiku tal-belt, li jinsab eżatt barra mix-Xmara Arno u biswit il-Gallerija Uffizi. F'din il-pjazza hemm statwi fosthom dik tal-Funtana ta' Nettunu u r-replika tal-Istatwa ta' David. Ikel tipiku li għandek issib hawnhekk Bistecca alla Fiorentina: Għal dawk li jħobbu biċċa laħam tajba u kif suppost, dan il-platt għandu jkun wieħed mill-platti tipiċi favoriti. Skont it-tradizzjoni, din il-parti tal-laħam tiġi minn baqra lokali u tkun imsajra għal bejn 3-4 minuti fuq kull naħa. Lampredotto: Jekk trid tkun kemxejn avventuruż, allura għandek tipprova lampredotto. Din mhix xi ħaġa li se jipprova kulħadd minħabba li dan il-platt jinkludi trippa servuta bil-ħobż. Ħafna jgħidu li ma tistax tgħid li mort Firenze mingħajr ma tieħu gidma minn dan is-sandwiċ. Pappardelle Cinghiale: Platt inqas avventuruż imma li t-togħma tiegħu żgur li tkun esperjenza pożittiva u li jinżel tajjeb għal min iħobb l-għaġin – għaġin biz-zalza tal-ħanżir selvaġġ. Crespelle alla Fiorentina: Din hija l-verżjoni Fiorentina tal-crepe. Dan il-platt mhuwiex wieħed ikkumplikat imma xi kultant huma l-verżjonijiet sempliċi li tassew jiġu apprezzati. Din il-pancake irqiqa tiġi mdawra u mimlija bl-irkotta u spinaċi. Ħafna jagħmlu z-zalza bajda fuqha u tiġi msajra fil-forn. Zuccotto: Zuccotto tfisser qargħa żgħira bit-Taljan, imma le m'għandha x'taqsam xejn ma' hekk. Ir-riċetta taż-Zuccotto hija meqjusa bħala l-eqdem riċetta tad-deżerta ġewwa Firenze, tant li dan ilu servut mis-seklu 16. Il-kejk huwa magħmul minn sponge mxarrab b'xi likur u jiġi mimli bil-krema, konfettura u lewż. Din hija żgur deżerta friska.