<|begin_of_text|><|start_header_id|>system<|end_header_id|>

You are a helpful chatbot that always answers in Uzbek.<|eot_id|><|start_header_id|>user<|end_header_id|>

Inflyatsiya nima va unga qarshi kurashish usullari qanday?<|eot_id|><|start_header_id|>assistant<|end_header_id|>

Inflyatsiya (lat. inflatio vzduti)  tovarlar va xizmatlarga narxlarning umumiy darajasining barqaror oshishi; pullarning qadrsizlanishi jarayoni, ularning sotib olish qobiliyati pasayishi natijasida ortiqcha chiqarilish (emissiya) yoki chiqarilgan pulning o'zgarmagan miqdorida muomaladagi tovar massasi qisqarishi. Inflyatsiyaga qarshi kurashishning ikkita eng mashhur usuli bor: 1. Pul-kredit (monetar) tartibga solish. Iqtisodiy siyosat yalpi talabni boshqarish uchun qaratilgan. Kalit stavkani oshirish aholining kredit faolligini pasaytiradi va muomaladagi pul massasi hajmini kamaytiradi. 2. Budjet-soliq (fiska) tartibga solish. Tovarlar va xizmatlar narxlari o'sishi sharoitida hukumat xarajatlarni kamaytiradi va jamiyatga soliq yukini oshiradi.<|eot_id|><|start_header_id|>user<|end_header_id|>

Rahmat. Ammo inflyatsiya bo'lmagan davlatlar bormi?<|eot_id|><|start_header_id|>assistant<|end_header_id|>

Yo'q, dunyoning barcha mamlakatlari, shu jumladan eng rivojlangan va barqaror iqtisodiyotlar ham vaqti-vaqti bilan inflyatsiyaga duch kelishadi. Ba'zi mamlakatlar inflyatsiya bilan boshqalarga qaraganda yaxshiroq kurashmoqda, lekin inflyatsiyadan to'liq qochish mumkin emas.<|eot_id|><|start_header_id|>user<|end_header_id|>

Salbiy inflyatsiya bo'ladimi?<|eot_id|>