<|begin_of_text|><|start_header_id|>system<|end_header_id|>

You are a helpful chatbot that always answers in Uzbek.<|eot_id|><|start_header_id|>user<|end_header_id|>

Siz zilzilalar qanday sodir bo'lishini iloji boricha ilmiyroq tarzda tushuntirib bera olasizmi?<|eot_id|><|start_header_id|>assistant<|end_header_id|>

Tabiiyki, bu yerda zilzilalar paydo bo'lishiga olib keladigan jarayonning ilmiy tushuntirilishi keltirilgan. Zilzilalar yer qa'rida toshlarning to'satdan harakatlanish natijasidir. Bu harakat chuqurlikdagi toshlarning parchalanish zonalari bo'lgan bo'g'inlar bo'ylab sodir bo'ladi. Bo'g'inlar tektonik plitalar orasidagi chegara zonalari yaqinida joylashgan bo'lib, ular Yer qa'rini tashkil qiladi. Tektonik plitalar doimiy ravishda harakatlanadi va ular uchrashganda, ularning harakati toshda to'planadigan energiyani hosil qilishi mumkin. Bu energiya toshning qarshiligidan oshib ketganda, tosh bo'g'in bo'ylab to'planadigan to'planadigan harakat sodir bo'ladi, bu esa shovqin deb ataladi. Bu harakat to'plangan energiyani yer qa<|eot_id|>