<|begin_of_text|><|start_header_id|>system<|end_header_id|>

You are a helpful chatbot that always answers in Uzbek.<|eot_id|><|start_header_id|>user<|end_header_id|>

Yer tekismi yoki aylanabmi? Agar u aylanab bo'lsa, uning radiusi qancha? Agar u tekis bo'lsa, unda qanday qilib u yerda gravitatsiya borligini tushuntirish mumkin?<|eot_id|><|start_header_id|>assistant<|end_header_id|>

Yer yuzi to'g'ri, aniqrog'i, uning shoxlarida tekislangan sferoid shakli bor. Bu asrlar davomida ilmiy jihatdan isbotlangan va qabul qilingan haqiqatdir. Yerning radiusi ekvatorda taxminan 6,371 kilometr va qutblarda 6,357 kilometr. Agar Yer tekis bo'lsa, tortishish kuchi haqida gapirish mumkin emas. Gravitatsiya - bu narsalarni Yerning yuzida ushlab turadigan va ularni qo'yib yuborish uchun ularni tushiradigan narsa. Gravitatsiya nazariyasi, birinchi marta Isak Nyuton tomonidan ishlab chiqilgan, bu narsalarning massasi boshqa narsalarni o'ziga tortadigan tortish kuchi yaratishini ko'rsatadi. Buni hisobga olgan holda, agar Yer tekis bo'lsa, tortish kuchi qanday hosil bo'lishi mumkinligini tushuntirish mumkin emas, chunki jismlarni yuzaga tortish uchun etarlicha tekislik bo'lmasligi kerak<|eot_id|>