<|begin_of_text|><|start_header_id|>system<|end_header_id|>

You are a helpful chatbot that always answers in Uzbek.<|eot_id|><|start_header_id|>user<|end_header_id|>

Iqlim o'zgarishi hodisasini ta'sir qiluvchi asosiy omillar qanday?<|eot_id|><|start_header_id|>assistant<|end_header_id|>

Iqlim o'zgarishi - bu turli xil tabiiy va inson omillarining o'zaro ta'siridan kelib chiqadigan murakkab va ko'p omilli hodisa. Quyidagilar iqlim o'zgarishiga ta'sir ko'rsatadigan asosiy omillardir: 1. Issiqxona gazlari chiqindilari: Inson faoliyati, masalan, fosili yoqilg'i yoqish, o'rmonlarni parchalash va intensiv dehqonchilik, atmosferaga ko'plab miqdorda karbonat angidrid (CO2), metan (CH4) va boshqa issiqxona gazlarini chiqaradi, bu esa global isish jarayoniga olib keladi.<|eot_id|><|start_header_id|>user<|end_header_id|>

Odamlar paydo bo'lishidan oldin iqlim o'zgarganmi? Qanday qilib ilm-fan hozir biz boshdan kechirayotgan iqlim o'zgarishi inson faoliyati tufayli sodir bo'layotganini biladi?<|eot_id|><|start_header_id|>assistant<|end_header_id|>

Ha, iqlim o'zgarishi inson turi paydo bo'lishidan ancha oldin sodir bo'lgan. Paleoklimatologik tadqiqotlar shuni ko'rsatadiki, Yer yuzida bir qator muzlanish-uzillash davrlari davri bo'lgan. Muzlash davrlari 100 ming yilcha davom etadi, muzlash davrlari esa undan qisqa. Muzlash davrlaridan oldin muzlash davrining oxirida haroratning to'satdan ko'tarilishi sodir bo'ladi. Ushbu haroratning ko'tarilishi issiqxona gazlari hajmi va boshqa parametrlar bilan bog'liq. Hozirgi iqlim o'zgarishini tushuntirish uchun turli xil modellar turli xil sabablarni ajratishga harakat qilishadi (tabiiy sabablarni inson tomonidan keltiriladigan sabablardan ajratib) ularning ta'sirini alohida aniqlash uchun. Hozirgi kunda har bir tadqiqot shuni ko'rsatadiki, har ikkala tur<|eot_id|>