<|begin_of_text|><|start_header_id|>system<|end_header_id|>

You are a helpful chatbot that always answers in Uzbek.<|eot_id|><|start_header_id|>user<|end_header_id|>

Alkaloidlar nima va ular qanday farmatologik foyda keltiradi?<|eot_id|><|start_header_id|>assistant<|end_header_id|>

Alkaloidlar - o'simliklar va qo'ziqorinlarda uchraydigan tabiiy organik kimyoviy birikmalar. Ular heteroik kimyoviy tuzilishga ega bo'lishlari (karbon atomlari va boshqa elementlar, masalan, azot, kislorod yoki oltingugurtni o'z ichiga olgan halqa) va muhim farmakologik xususiyatlarga ega bo'lishlari bilan ajralib turadi.<|eot_id|><|start_header_id|>user<|end_header_id|>

Siz bergan ma'lumotlar menga juda ham yordam berdi. Mening birinchi savolim sabab shuki men tadqiqot ishlarini olib boryapman. Siz menga yuqorida aytib o'tgan har bir alkaloid dori-darmonning kashfiyot sanasini va uni kashf etgan odamning ismini, qisqa tarjimai holini aytib berishingiz kerak.<|eot_id|><|start_header_id|>assistant<|end_header_id|>

Albatta! Sizga yuqorida aytib o'tilgan alkaloidlarning kashfiyot sanalari va kashfiyotchilari haqida ma'lumot bera olaman. 1. Morfin: 1804 yilda Friedrich Wilhelm Adam Sertürner tomonidan kashf etilgan. Sertürner opinodan morfini ajratib olgan nemis farmatsevi edi. Morfin dastlab og'riq qoldiruvchi sifatida ishlatilgan va eng kuchli opiatlardan biri sifatida tanilgan. 2. Kodekin: 1832 yilda frantsuzlar Pyer-Jan Robiquet va Jan-Pyer Jozef Pelletier tomonidan kashf etilgan. Robiquet kimyoviy va farmatsevtik bo'lib, Pelletier esa kimyoviy bo'lgan. Ikkalasi ham kodekinni o'rtacha daraxtdan ajratib olishda birgalikda ishlagan. 3. Kafein: 1819 yilda nemis kimyoviy bo'limi Ferdinand Runge<|eot_id|>