text:
The United Nations International Day in Support of Victims of Torture is an international observance held annually on 26 June to speak out against the crime of torture and to honour and support victims and survivors throughout the world.

History
The day was selected by the United Nations General Assembly for two reasons. First, on 26 June 1945, the United Nations Charter was signed during the midst of World War II – the first international instrument obliging UN members to respect and promote human rights. Second, 26 June 1987 was when the United Nations Convention against Torture and Other Cruel, Inhuman or Degrading Treatment or Punishment came into effect.

The decision to annually observe the International Day in Support of Victims of Torture was taken by the UN General Assembly at the proposal of Denmark, which is home to the world-renowned International Rehabilitation Council for Torture Victims (IRCT).

The first 26 June events were launched in 1998. Since then, nearly 100 organizations in dozens of countries all over the world mark the day each year with events, celebrations and campaigns.

On 16 July 2009, the International Day in Support of Victims of Torture was chosen as a public holiday in Bosnia and Herzegovina.

Past observances

Global campaign

Every year the IRCT monitors the campaign plans of organizations around the world and towards the end of the year publishes the 26 June Global Report  where it describes the events held in commemoration of the day.  According to the latest 26 June Global Report (2012), at least 100 organizations in 60 countries around the world commemorated the day with conferences, workshops, peaceful rallies, cultural and musical events, events for children, etc.

List of organizations reported to have held events to commemorate the day in 2012:

: Albanian Rehabilitation Centre for Trauma and Torture (ARCT)
: Equipo Argentino de Trabajo e Investigación Psicosocial (EATIP)
: Civil Society Institute (CSI), Foundation Against Violation of Law (FAVL)
: Phoenix Centre; Service for the Treatment and Rehabilitation of Torture Survivors (STARTTS); and Survivors of Torture and Trauma Assistance and Rehabilitation Service (STTARS)
: Centre for Rehabilitation of Torture Survivors (CRTS); Bangladesh Centre for Human Rights and Development (BCHRD); and Bangladesh Human Rights Commission (BHRC)
: Instituto de Terapia E Investigación Sobre las Secuelas de la Tortura y la Violencia Estatal (ITEI)
: Vive Žene Centre for Therapy and Rehabilitation
: Grupo Tortura Nunca Mais / Rio de Janeiro
: Solidarité d'Actions pour la Paix / Grand Lacs
: Trauma Centre Cameroon
: Transcultural Psychosocial Organization
: Canadian Centre for International Justice (CCIJ)
: Association Jeunesse pour la Paix et la Non Violence / Centre de Réhabilitation des Victimes de la Torture (AJPNV/CRVT)
: Corporación Centro de Atención Psicosocial (CAPS-CO)
: Rehabilitation Centre for Torture Victims (RCT) Zagreb
: OASIS Centre for Treatment and Rehabilitation of Victims of Torture and Trauma (OASIS); Committee of Observers of Human Rights (CODHO); GIPROCOME; Regroupement des Mamans de Kamituga (REMAK); SOS Jeunesse et Enfance en Detresse (SOS JED); Centre Psycho Médical pour la Réhabilitation des Victimes de la Torture / Solidarité Pour la Promotion Sociale et la Paix (CPMRVT/SOPROP); SAVE CONGO; Amis des Victimes des Violations des Droits Humains (AVVDH)
: El Nadeem Center for Psychological Management and Rehabilitation of Victims of Violence
: Salvadoran Association of Torture Survivors (ASST)
: Centre for Survivors of Torture in Finland (CSTF)
: Action by Christians for the Abolition of Torture (ACAT)
: EMPATHY, Psycho-Rehabilitation Centre for Victims of Torture, Violence and Pronounced Stress Impact (RCT/EMPATHY); Georgian Centre for Psychosocial and Medical Rehabilitation of Torture Victims (GCRT)
: Berlin Treatment Center for Torture Victims (bzfo); Medical Care Service for Refugees Bochum (MFH Bochum)
: Asian Human Rights Commission (AHRC)
: Cordelia Foundation for the Rehabilitation of Torture Victims
: Centre for Care of Torture Victims (CCTV); Centre for Organisation, Research and Education / Human to Humane Transcultural Centre for Trauma and Torture (CORE/H2H); South India Cell for Human Rights Education and Monitoring (SICHREM); Tibetan Torture Survivors' Program (TTSP)
: Alliance of Democracy for Papua (ALDP); Alliance of Civil Society for Anti-Torture (SIKAP); and Rehabilitation Action for Torture Victims in Aceh (RATA)
: Organization for Defending Victims of Violence (ODVV)
: Bahjat Al-Fuad Rehabilitation of Medical & Psychological Centre for Torture Victims (BFRCT)
: SPIRASI, The Centre for the Care of Survivors of Torture (CCST)
: Public Committee Against Torture in Israel (PCATI)
: Mwatikho Torture Survivors Organization (MATESO); Independent Medico-Legal Unit (IMLU); Center for Victims of Torture (CVT-Kenya); Centre Against Torture (CAT-Kenya); International Rescue Committee at Hagadera Refugee Camp (IRC-Hagadera)
: Kosovo Rehabilitation Centre for Torture Victims (KRCT)
: GOLOS SVOBODY Public Foundation
: Khiam Rehabilitation Center for Victims of Torture (KRC)
: Liberia Association of Psychosocial Services (LAPS)
: Colectivo Contra la Tortura y la Impunidad (CCTI)
: Rehabilitation Centre for Torture Victims – "Memoria"
: Association Medicale de Réhabilitation des Victimes de la Torture (AMRVT)
: People's Education Assistance and Counselling for Empowerment (PEACE)
: Centre for Victims of Torture Nepal (CVICT)
: Refugee Trauma Recovery (RTR)
: Youth Education on Human Rights and Civil Responsibility (YEHRCR); Prisoners Rehabilitation and Welfare Action (PRAWA)
: Human Development Organization (HDO); SACH Struggle for Change
: Treatment and Rehabilitation Center for Victims of Torture (TRC)
: Asian Medical Students Association – Philippines (AMSA-Philippines); Balay Rehabilitation Center; Medical Action Group (MAG)
: Interregional Nongovernmental Organization Committee Against Torture (INGOCAT)
: Victimes de Violences Rehabilitées, le Centre de Soins du CAPREC (VIVRE/CAPREC)
: International Aid Network Centre for Rehabilitation of Torture Victims (IAN CRTV)
: Coordinadora para la Prevención y denuncia de la Tortura (CPDT)
: Centre for the Study of Violence and Reconciliation/Programme: Trauma and Transition Programme (CSVR/TTP); and The Trauma Centre for Survivors of Violence and Torture (TCSVT)
: Community Association for Psychosocial Services (CAPS)
: The Trauma Centre For Survivors of Violence and Torture (TCSVT)
: Survivors Associated (SA); Family Rehabilitation Centre (FRC); Human Rights Office – Kandy
: Red Cross – Stockholm; Red Cross – Malmö
: World Organisation Against Torture (OMCT)
: Collective of Associations Against Impunity in Togo (CACIT)
: Centre of Social Action, Rehabilitation and Readjustment for the victims of torture (SOHRAM-CASRA); Foundation for Social and Legal Studies (TOHAV)
: African Centre for Treatment and Rehabilitation of Torture Victims (ACTV)
: London Guantanamo Campaign (LGC); Freedom From Torture; Refugee Therapy Centre (RTC); Zimbabwe Human Rights NGO Forum and Redress
: Survivors of Torture, International; Bellevue/NYU Program for Survivors of Torture; Center for Survivors of Torture, San Jose; Center for Survivors of Torture and War Trauma (CSTWT); Florida Center for Survivors of Torture – A Program of Gulf Coast Jewish Family Services, Inc. (FCST); Program for Survivors of Torture and Severe Trauma at the Center for Multicultural Human Services (a program of NVFS); Center for Victims of Torture (CVT); Center for Survivors of Torture, Dallas; National Religious Campaign Against Torture (NRCAT)
: Red de Apoyo por la Justicia y la Paz

In Asia the Asian Human Rights Commission holds regional events every year. Anti-torture networks in various Asian countries that still suffer from the widespread use of torture hold rallies and public events.

See also
International Rehabilitation Council for Torture Victims

References

External links
 Official Website of the International Day in Support of Victims of Torture – 26 June at the United Nations
 26 June – UN day against torture  at the IRCT
 https://web.archive.org/web/20110721085828/https://www.communitytv.hk/AHRClive/ live stream of 2009's torture day commemoration in Asia/Hong Kong (26 June 2009 12 am HKT Time, 4am GMT)
 Tibetan exiles ask China to "Stop Torture in Tibet"

Support of torture victims
Torture victim support
June observances
1998 introductions


text:
Tridacna mbalavuana — вид двостулкових молюсків родини серцевидкових (Cardiidae).

Поширення
Вид трапляється серед коралових рифів, що оточує Тонгу та острови Лау з Фіджі. Трапляється на глибині до 33 м, найглибше від інших видів тридакн.

Опис
Tridacna mbalavuana схожа на Tridacna derasa, але має тоншу і гострішу мушлю. Мушля сіро-коричневого забарвлення, а на мантії є декілька світлих плям. Найбільші зразки сягали до 50 см.

Примітки

Серцевидкові
Молюски Тихого океану
Фауна Тонги
Фауна Фіджі
Тварини, описані 1934

redpajama_set_name: RedPajamaWikipedia


text:
The Basilica and Convent of Nuestra Señora de la Merced is a Roman Catholic church located in Lima, Peru. It was designed in the Baroque style known as Churrigueresque. The church was built under the supervision of Friar Miguel de Orenes in 1535. The Blessed Virgin Mary of Mercy, the patroness of the Peruvian Armed Forces, is venerated in the Basilica. The Mercedarians, who evangelized the region, helped to develop Lima by building many of the churches preserved today.

Location
The Basilica and Convent of Nuestra Señora de la Merced is at the intersection of block 6 of Jirón de la Unión (Calle La Merced) and the first block of the Jirón Antonio Miró Quesada (Calle Jesús Nazareno) in the historic center of Lima.

History

The convent and the church of Nuestra Señora de la Merced are as old as the city of Lima. According to historic documents, the lands where the convent and the church were built belonged to the Order of the Blessed Virgin Mary of Mercy. On April 13, 1534, Captain Francisco de Becerra donated 6,000 pesos to the Convent of La Natividad de Nuestra Señora (later renamed the Convent of la Madre de Dios de la Merced). Captain Francisco de Becerra and his wife are interred in the church crypt.

The Mercedarians are a religious order that came to Peru to educate the conquered indigenous people. The first church was first made of wood. The current structure is built of adobe and brick. The Baroque entrance was carved in 1591 by Cristóbal Gómez.

In 1589, three years after an earthquake struck the growing city, Alonso de Morales added a square tower to the church, considered to have been the first high-rise structure in colonial Lima. Three years later, the architect Cristóbal Gómez rebuilt the primitive cloister of the convent of Santo Domingo as a model.

The church chapel of La Cofradía de Nuestra Señora de Agua Santa contained many works of art in the style of Juan Gómez de Mora. The convent refectory contained a two vara (about 1.67 m) sculpture of the Virgin of Mercy carved in 1603 by the Sevillian Martín Alonso de Mesa and an earlier (May, 1600) 9 by 5 vara painting by Angelino Medoro.

In 1608, the central nave was remodeled and extended along with two corresponding naves. The redesign resulted in a basilica in the shape of three open naves and a wide crosier. The process involved replacing chapel walls with half domes and summit lanterns, thus creating arches.

This modification of the primitive Isabelline style church from a single nave with lateral chapels, to a three-nave and wide crosier structure significantly transformed the interior of the church. The style was replicated for other Lima churches and spread as an architectural concept throughout South America.

The earthquake of 1609 delayed remodeling work on the church. The work resumed on January 5, 1613, when Alonso de Arenas and Andrés de Espinoza coordinated the construction of the main chapel, two side chapels, and transept. In 1687, another earthquake destroyed parts of the church along with the Mercedarian convent. Francisco Javier Domínguez was charged with the rebuilding effort. In 1696, the current stone entrance was constructed.

Between the earthquakes of 1687 and 1746 that destroyed a significant part of the church and the convent, the following additions were made:

 In 1702, Juan Rojas completed the altarpiece of the Virgin of the Remedies.
 By August 30, 1714, Friar Miguel Adame painted the four evangelists for the chapel of Jesus Nazarene, gilded by Juan José Ramírez Capitán.
 In 1730, the Virgin of Mercy was declared the "Patroness of the Fields of Lima" and taken out for the first time in procession.
 In 1739, engraver Juan Francisco Rosa created the statue of the Lord of Help.

The reconstruction of the church and the convent after the earthquake of 1746 lasted for most of the second half of the 18th century. This reconstruction was also impacted by a devastating fire in the sacristy and other parts of the church on April 24, 1775.

The most important reconstruction work visible today are the following:

 Between 1759 and 1762 - the tower, main staircase, and interior balconies.
 Between 1762 and 1765 - the entrance of Cristóbal Caballero.
 Between 1765 and 1768 - dome ornaments and the sacristy.
 In 1774 - the library.
 In 1775 - further sacristy construction.
 Between 1777 and 1780 - the second floor of the main cloister.
 Between 1781 and 1786 - the portería, altars of the main cloister, and preparation of the paintings of the life of St. Peter Nolasco in the main cloister.
 Between 1783 and 1792 - thirteen of the main cloister paintings on the life of the founder of the order were created by Julián Jayo, under the direction of Friar Gabriel García Cabello. Additional paintings were created in 1786 by Juan de Mata Coronado and in 1792 by Julián Falte.
 Between 1786 and 1798 - the altars of the Virgin of the Costume, St. Raymond Nonnatus, and Jesus Nazarene were built, along with the Chapter Hall. During that same period, the current church bells that announce important religious ceremonies in the church were manufactured and installed.

In 1757, the founder Francisco de León carried the inscription "Be blessed and praised the Sacred Heart of Jesus". In 1775, the founder Pedro Mexía made the "San José", and in 1787, the founder Lima Calero, who resided in Maravillas, oversaw the installation of the main bell (which has a diameter of 1.56m).

Before the proclamation of Independence of Peru, Matías Maestro (who introduced neoclassicism in Lima), rebuilt the altarpiece that was gilded in 1810 by Felix Batlle.

In 1860, the architect Guillermo D'Coudry directed restoration works at the church.

In the early-20th century the façade of the basilica of La Merwced, including the entrance, was covered with a thick layer of plaster resembling a French architectural style. The plaster was removed in 1940 by Emilio Harth-Terr, returning the facade to its original appearance.

Reredos and the Virgin of Mercy

The church contains a variety of reredos. The altarpiece is fire-gilded. The center of the altarpiece contains an image of the Virgin of Mercy, declared in 1615 the "heavenly protector of [Lima]." In 1730 the Cabildo named her "Perpetual Patroness of the Fields of Lima,". She also was named patroness of the Arms of Peru by the Constituent Congress in 1823. On September 24 of 1921, President Augusto Leguía, together with the Duchess of Goyeneche, bestowed upon her the honorable title of Gran Mariscala (Great Marshal Woman).

The virgin holds the shackles and scapular of her religious order, along with a gold scepter.

The altar of the Holy Christ of Help, a statue made by Juan Martínez Montañés, depicts the supposed conversations of Christ with Priest Urraca.

Further information
The façade is an example of the Liman Churrigueresque with the statue of the Virgin of Mercy in a central niche surrounded by other images.

The convent now has three cloisters: the main cloister, Cloister of Doctors, and the Novitiate. The main cloister is large and has corner altars that contain baseboards with azulejos. The Cloister of the Doctors is named for a series of reliefs that depict Mercedarians, who were professors of the University of San Marcos. In this cloister, the College of the Virgin of Mercy operated from 1917 to 1972. The main cloister and cloister of the Doctors are separated by a monumental staircase covered by a dome.

The library contains colonial religious books and the chair where the Friar Pedro Urraca sat, now considered a relic. The sacristy hosts the historical Cross of the Conquest brought by the Mercedarians.

In the Basílica y Convento de la Merced, some niches contain statues depicting the noble indians Lord of Huanca and the Lord of Cachuy and regional invocations of Jesus Crucified.

Friar Urraca

Pedro Urraca was born in Villa de Jadraque in Aragón, Spain, in 1583. At the age of 19, he traveled to Peru. Legends report that the ship he traveled on to Peru was nearly shipwrecked because of a great storm that endangered the lives of the crew. Pedro Urraca offered his life to the Virgin for the safety of the crew and himself. The sea settled and the ship continued to safety in Quito where Urraca began his novitiate. He was next sent to Peru. During his life he wore cilice and iron chains on his body as penance. After thirty years the chains were embedded in the flesh, producing deep sores. Doctors withdrew the chains by order of the confessor. After many years he returned to Spain where he became Spiritual Director for Queen Elisabeth of France, consort of King Philip IV of Spain. Although he was asked to stay at the Court, he returned to Lima and died on August 7, 1657 at the age of 74. His remains are located in the floor of the church, in the nave of the epistle, where an inscription reads: "In this place and under the earth rests the body of the Servant of God Friar Pedro Urraca de the Holy Trinity". His cause for Beatification began in Rome on April 29, 1682. His virtues were proclaimed on January 31, 1981 and he was declared Venerable by Pope John Paul II.

See also
List of buildings in Lima

References

Bibliography
 Collection "Documental del Perú," Lima Region, Volume XV, Third Edition, April 1973, LA MERCED. Levanta su monumental portada de granito en pleno centro de Lima, pages 42-43.
 "Itinerarios de Lima" by Héctor Velarde, Patronage of Lima, Second Edition, 1990, Iglesia y Convento de La Merced, pages 53–55.
 "Guide to Peru", Handbook for travelers, 6th. Edition, by Gonzalo de Reparaz Ruiz, publisher Ediciones de Arte Rep, Lima - Peru, Book published in English by the Tourism Promotion Fund of Peru - FOPTUR, La Merced. (Church and Convent of), pages 93–95.

Tourist attractions in Lima
Roman Catholic churches in Lima
Churrigueresque architecture in Peru
1535 establishments in the Spanish Empire
Roman Catholic churches completed in 1765
Order of the Blessed Virgin Mary of Mercy
Basilica churches in Peru
18th-century Roman Catholic church buildings in Peru


text:
The Moment is a 2013 American psychological thriller film directed by Jane Weinstock, written by Gloria Norris and Weinstock, and starring Jennifer Jason Leigh, Martin Henderson, Alia Shawkat, and Meat Loaf. Leigh plays a war photographer who, suffering from PTSD, becomes unsure whether she is responsible for her ex-boyfriend's disappearance.

Plot
Having previously broken up with her boyfriend John, photographer Lee returns to John's house to retrieve her cameras. There, she discovers mounting evidence that John has not been home for a long time. Worried, she contacts the police, and Sergeant Goodman takes her report, though he suggests that John may simply not want to contact her. At an exhibition of her work, her daughter Jessie rebukes her efforts at reconciliation, and Lee mistakes a stranger for John. Haunted by her experiences in Somalia, Lee experiences a mental breakdown and leaves the bathroom completely naked. Her ex-husband and daughter escort her out and have her committed to an upscale psychiatric hospital.

At the hospital, Dr. Bloom expresses skepticism at Lee's insistence that she has killed John. Instead, Dr. Bloom suggests that Lee may have created a false memory to cope with the stress in her life. Peter, a defense attorney who blames himself for the subsequent murder of a legal aide by a murderer he helped to free, offers to put his office at her disposal. Lee is stunned by the resemblance between John and Peter, but tells Dr. Bloom that they are polar opposites in personality and demeanor. Flashbacks and psychotherapy sessions reveal that Lee and John met in a hospital after he was involved in a car accident, and she was the victim of a suicide bombing.

Peter hires a private investigator to research John's disappearance, and further flashbacks fill in details about John and Lee's romance. Intrigued by John's background as a wrongly-convicted felon, Lee invites him to pose for her as a model. Although wary of more attention from photographers, he agrees, and they begin to develop a bond. At the same time, Jessie develops a resentment toward their growing closeness. Later flashbacks reveal repressed memories that John had briefly dated Jessie before becoming involved with Lee. Furious, Lee breaks up with John, and Jessie wishes that her mother had died in the suicide bombing.

Peter, Lee, and Jessie all grow closer to each other and begin to unravel more drama. Jessie apologizes to her mother and admits that she knew there was an attraction between John and her mother, but Jessie still chose to pursue John. She swears her mother to secrecy, and Lee promises never to tell Peter. Meanwhile, Peter and Jessie go hiking together, and Lee panics when they do not return in time for a scheduled dinner. Peter's brief disappearance conjures all sorts of conspiracies in Lee's mind, and Sgt. Goodman expresses suspicion that either Lee or Jessie may be John's murderer after he finds a bracelet owned by Lee and worn by Jessie. After Peter cuts short an interview by Lee with the police, he reveals that he is dating Jessie.

Peter's research reveals evidence that John may still be alive. However, it turns out to be Thomas, John's houseguest, using John's credit card. Peter alerts Sgt. Goodman, who searches the premises and finds John's decomposing body and a suicide note. Freed of suspicion from both herself and the police, Lee begins to recover and soon leaves the psychiatric hospital; at the same time, she realizes that Peter and John look nothing alike, and the perceived similarities in appearance were only her imagination. Although she has promised Jessie to stay closer to home, she takes another job in the Middle East and asks Jessie to understand. Jessie finally accepts that her mother is a war photographer and gives her blessing. When Lee returns to active work, she is suddenly struck by the fear that all the positive moments in her life may be a false memory.

Cast
 Jennifer Jason Leigh as Lee
 Martin Henderson as John / Peter
 Alexander Fazel as Real Peter
 Alia Shawkat as Jessie Jamil
 Marianne Jean-Baptiste as Dr. Bloom
 Meat Loaf as Sergeant Goodman
 Alessandra Torresani as Emma
 Navid Negahban as Malik Jamil
 Xavier Jimenez-March as Thomas
 Kerrie Keane as Adele
 Anna Diop as Hawa

Production
The original idea came from an Edith Wharton novel which Weinstock was unable to option. She and co-writer Norris then took the basic premise and went in new directions. Financing was difficult for Weinstock, as the film's genre-crossing made it a difficult sell to studios, who were more interested in a straight psychological thriller. The global recession also worked against them; in order to reduce budget costs, the production was moved to California. The title refers to both the moment a photograph is taken and the moment when decisive action is taken. Weinstock did not base the characters or situations on personal experience, but she did relate to aspects, such as complicated mother-daughter relationships and bad romantic relationships. Leigh was cast when Weinstock sent the script to her manager; Leigh expressed enthusiasm for the script, and the rest of the cast joined once she was attached. Weinstock wanted to put together the film non-sequentially to represent Lee's fractured memories. Weinstock cited the film's editing as the biggest challenge, as the non-linear story allowed them to go in many different directions; at one point, they changed the entire structure of the film.

Release
The Moment premiered at the 2013 Tribeca Film Festival. It was released in New York on June 6, 2014, and in Los Angeles on June 20, 2014.

Reception
Rotten Tomatoes, a review aggregator, reports that 11% of nine surveyed critics gave the film a positive review; the average rating was 1.98/10. Metacritic rated it 22/100 based on eight reviews. Ronnie Scheib of Variety wrote, "Jennifer Jason Leigh is as radiant and uncompromising as ever in this convoluted and repetitive psychological thriller". Frank Scheck of The Hollywood Reporter wrote, "Although Jennifer Jason Leigh delivers a compelling turn, this Hitchcock-style drama ties itself in too many knots." Ben Kenigsberg of The New York Times compared it to the work of David Lynch, but said that the film's conceit "seems too pat to undergird a work of genuine surrealism". Betsy Sharkey of The Los Angeles Times called it "more muddled than the mind and the maze it is caught up in." Sam Weisberg of The Village Voice called it an "electrifying" psychological thriller that "plays slightly like Vertigo with the gender reversed". Diego Costa of Slant Magazine rated it zero stars and called it a "vacuous exercise in genre emulation". Amy R. Handler of Film Threat rated it 3.5/5 stars and wrote, "Though some may find The Moments non-linear format needlessly difficult, and its story too much like an evening soap opera, I really enjoyed the movie." Handler also compared it to Lynch's work.

References

External links

2013 films
2010s psychological drama films
2013 psychological thriller films
American psychological drama films
American independent films
American mystery thriller films
American psychological thriller films
Films about amnesia
Films about post-traumatic stress disorder
2013 drama films
2013 independent films
2010s English-language films
2010s American films


text:
Paleontology in Washington may refer to:

 Paleontology in Washington (state)
 Paleontology in Washington, D.C.


text:
El tall de la navalla (títol original: The Razor's Edge) és una pel·lícula estatunidenca dirigida per John Byrum, estrenada l'any 1984, adaptació de la novel·la homònima de Somerset Maugham.
La pel·lícula és un remake de la pel·lícula de 1946, The Razor's Edge.

Ha estat doblada al català.

Argument
Larry Darrel és un home obsessionat a trobar un significat a la vida després d'haver viscut els horrors de la Primera Guerra Mundial. Torna a casa seva i torna a veure la seva bonica promesa, recuperant el seu treball com a agent de borsa en una distingida casa de corredoria. Tanmateix, queda un buit espiritual i filosòfic en la vida de Larry, que no es pot omplir amb diners i seguretat. Deixant enrere la prosperitat de la postguerra a Amèrica, els seus amics i la seva família, Larry viatja primer a París, i des d'allà a un monestir a les muntanyes del Tibet, on busca la il·luminació d'un tipus de vida més elevat.

Repartiment
 Bill Murray: Larry Darrell
 Theresa Russell: Sophie MacDonald
 Catherine Hicks: Isabel Bradley
 Denholm Elliott: Elliott Templeton
 James Keach: Gray Maturin
 Peter Vaughan: Mackenzie
 Brian Doyle-Murray: Piedmont
 Stephen Davies: Malcolm
 Saeed Jaffrey: Raaz

Referències

Pel·lícules del 1984 doblades al català
Pel·lícules dels Estats Units del 1984
Pel·lícules dramàtiques dels Estats Units


text:
Oberburbach ist der Name von

 Oberburbach (Gemeinde Pyhra), Ortschaft in der Gemeinde Pyhra, Niederösterreich
 Bourbach-le-Haut im Elsass in Frankreich, deutsch Oberburbach


text:
A VAZ–2101 (ismertebb nevén Lada 1200 illetve Zsiguli 1200) a szovjet (később orosz) AvtoVAZ autógyár 1970 és 1988 között gyártott első modellje, illetve a Fiat 124 műszaki alapjain kifejlesztett és közel 42 éven át gyártott hátsókerék-meghajtású Lada "classic" gépkocsicsalád első tagja.

Története

Tervezés
A Szovjetunió vezetősége az 1960-as évekre egyre súlyosbodó gépkocsihiányra és technológiai lemaradásra megoldást keresve arra a döntésre jutott, hogy egy új, nagy termelőkapacitású autógyár építésébe fog, melyben egy külföldi (elsősorban nyugati) autógyár egyik korszerű modelljét fogja licenc alapján nagy tömegekben gyártani, az adott autógyár már bevált technológiáját alkalmazva. A gyártott személygépkocsinak alkalmasnak kellett lennie többek között a szélsőséges időjárás tolerálására, valamint az akkori rossz útviszonyokon való megbízható közlekedésre. A szovjet mérnökök több nyugati modell átfogó tesztelését követően végül az olasz Fiat autógyár Fiat 124-es modelljét találták a legmegfelelőbbnek.

A Fiat 124 az 1966-os genfi autószalonon mutatkozott be, majd a bemutatást követően 1967-ben elnyerte Az "Év Autója" címet, elsősorban a benne alkalmazott technológiai újításoknak és kényelmes vezethetőségének köszönhetően. A Fiat autógyár korábbi modelljeit ekkorra már több ország is gyártotta licenc alapján (Polski Fiat 125p, Zastava, SEAT 1500), illetve az olasz autógyártó vállalta, hogy a szovjet igényeknek megfelelően kifejleszti a 124R típusváltozatot, mely tartalmazta azokat a módosításokat, amik alkalmassá tették az autót a szélsőséges út- és időjárási viszonyok között való  mindennapi használatra.

Ennek következtében a szovjet vezetés 1966-ban licencmegállapodást kötött a Fiat autógyárral, melynek értelmében a Fiat felszerszámozta a Togliatti mellé felépített Volgai Autógyárat, valamint átadta a megfelelő technológiai szaktudást illetve a Fiat 124R típusú gépjármű műszaki és gyártási dokumentációit.

Gyártás
A VAZ–2101 sorozatgyártása a Volgai Autógyárban 1970-ben kezdődött meg, eleinte a Fiat mérnökeinek közvetlen irányítása alatt, illetve az olasz autógyár folyamatos technológiai támogatásával. Ezzel egyidőben a szovjet mérnökök megkezdték a 2101-es modellen alapuló további típusváltozatok kifejlesztését, továbbra is erősen hagyatkozva olasz kollégáik szakmai támogatására.

A 2101-es alapmodell és az abból kifejlesztett első modellvariánsok sorozatgyártása az 1980-as évek közepéig tartott, miközben a gyár folyamatosan vezette be az erősen felújított, de még mindig a Fiat 124 megoldásain alapuló VAZ–2104, VAZ–2105 és VAZ–2107 típusok, illetve a műszakilag teljesen új Lada Samara modellcsalád gyártását.

Az autó főbb elemeinek legyártása és a gépkocsik végszerelése Togliattiban zajlott, azonban több alkatrészt a Szovjetunió egyéb területein, illetve a KGST keretein belül más országok gyáraiban állítottak elő. Többek között az ajtó- és csomagtartózárak (Elzett), a gyújtáselosztó egyes alkatrészei (Bakony Művek) valamint az autórádió (Videoton RD–3603, RD–3603R és RD–3614) Magyarországról kerültek beszállításra.

Jellemzői

VAZ-2101
 Felépítés: Négyajtós szedán, önhordó acéllemez karosszéria, orrmotor, hátsókerék-meghajtás.
 Motor: Soros négyhengeres, 1198 cm³-es, 60 LE-s, nyolcszelepes felülvezérelt (OHC) láncvezérlésű vízhűtéses négyütemű benzinmotor.
 Sebességváltó: Négysebességű, szinkronizált kézi (manuális) sebességváltó, négy előre és egy hátra fokozattal.
 Tengelykapcsoló: Egytárcsás, száraz, hidraulikus vezérlésű tengelykapcsoló.
 Fékrendszer: Kétkörös fékrendszer, elöl tárcsafékek, hátul dobfékek. A kézi rögzítőfék a hátsó dobfékeket működteti.
 Elektromos rendszer: 12 V-os, az akkumulátort generátor tölti.

Típusváltozatok
Habár a gyártó az összes modellvariánsnak külön típusmegjelölést adott illetve erősen módosított néhány modell külső megjelenésén, az autók műszakilag mind ugyanannak a Lada típuscsalád tagjainak tekinthetők.

VAZ–2101
 VAZ–2101 (1970–1982): Négyajtós szedán, 1,2 l-es motorral. Ismertebb nevén Lada/Zsiguli 1200.
 VAZ–21011 (1974–1981): Négyajtós szedán, 1,3 l-es motorral. Ismertebb nevén Lada 1300. Megjelenésében néhány apró részlettől eltekintve szinte megegyezik a 2101-es alapmodellel, azonban 67 LE-s 1294 cm³-es motorral szerelték, ezen kívül egy sor kisebb technológiai és kényelmi újítással látták el.
 VAZ–21012 (1973): Jobbkormányos modell az ausztrál, japán és brit piacra.
 VAZ–21013 (1977–1988): Négyajtós szedán, 1,2 l-es motorral. Ismertebb nevén Lada 1200s. A 21011-es modell kényelmi és technológiai újításait tartalmazó kocsitest, a 2101-es alapmodell 1,2 l-es 60 LE-s motorjával szerelve.
 VAZ–21016 (1976–1981): A szovjet rendőrség számára kifejlesztett speciális típusváltozat. Külső megjelenésében megegyezik a 2101-es modellel, azonban a VAZ–2103-as nagyteljesítményű, 1,5 l-es motorjával látták el.
 VAZ–21018 (1978): A szovjet rendőrség és a KGB számára kifejlesztett speciális, Wankel-motoros típusváltozat, 70 LE-s VAZ-311 típusú egyrotoros Wankel-motorral, elektronikus gyújtásrendszerrel. A típusváltozatból összesen 250 darab készült, a Wankel-motorok technológiai fejletlensége miatt az autók kb. 20 000 km megtétele után motorcserére szorultak.
 VAZ–21019 (1983): Második Wankel-motoros típusváltozat, dupla-rotoros 120 LE-s VAZ-411 vagy 140 LE-s VAZ–4132 típusú Wankel-motorral.

VAZ–2102
Ötajtós kombi, 1,2 literes motorral. Sorozatgyártása 1971–1985 között folyt.

VAZ–2103
Négyajtós szedán, 1,5 l-es motorral. Ismertebb nevén Lada/Zsiguli 1500. Legkönnyebben a dupla mellső fényszóróiról, valamint a karosszéria élein alkalmazott króm díszlécekről különböztethető meg a VAZ–2101-es alapváltozattól. Sorozatgyártása 1972–1984 között zajlott.

VAZ–2106
 VAZ–2106 (1975–2006): Négyajtós szedán, 1,6 L-es motorral. Ismertebb nevén Lada 1600. Megjelenésében hasonlít a VAZ–2103-as modellhez, azonban a mellső fényszórói a hűtőrács helyett műanyag keretek mögé süllyesztve vannak beszerelve.
 VAZ–21061 (1975–2006): Négyajtós szedán, 1,5 L-es motorral. Ismertebb nevén Lada 1500s. Megjelenésében szinte megegyezik a VAZ–2106-os modellel.

VAZ–2104, VAZ–2105 és VAZ–2107

A 2101-es típuscsalád az 1980-as évek elejétől a 2010-es évek elejéig gyártott, erősen felújított változata.

Érdekességek
A szélsőségesen hideg környezetben is megbízható motorindítás megvalósíthatósága érdekében az autók kézi indítókarral (közismertebb nevén kurblival) lettek ellátva; a mellső lökhárítón lévő nyíláson keresztül becsúsztatható indítókar az autók alapfelszereltségének részeként a csomagtartóban lévő szerszámos táska közelében kapott helyet.

Képgaléria

További információk

 A VAZ autómodelljei az AvtoVAZ honlapján (oroszul)
 Kak Fiat–124 prevratyilszja v "kopejku", AvtoVAZ (oroszul)
 Lada indítása kézi indítókarral

VAZ–2101
Szovjet autók
Orosz autók


text:
Stewart Peak är en bergstopp i Kanada.   Den ligger i provinsen British Columbia, i den södra delen av landet,  km väster om huvudstaden Ottawa. Toppen på Stewart Peak är  meter över havet. Stewart Peak ingår i Skagit Range.

Terrängen runt Stewart Peak är huvudsakligen bergig. Den högsta punkten i närheten är  meter över havet,  km öster om Stewart Peak. Runt Stewart Peak är det mycket glesbefolkat, med  invånare per kvadratkilometer.. Närmaste större samhälle är Agassiz,  km nordväst om Stewart Peak.

I omgivningarna runt Stewart Peak växer i huvudsak barrskog.  Kustklimat råder i trakten. Årsmedeltemperaturen i trakten är  °C. Den varmaste månaden är juli, då medeltemperaturen är  °C, och den kallaste är januari, med  °C. Genomsnittlig årsnederbörd är  millimeter. Den regnigaste månaden är november, med i genomsnitt  mm nederbörd, och den torraste är augusti, med  mm nederbörd.

Kommentarer

Källor

Skagit Range
Berg i British Columbia
Berg i Kanada 2000 meter över havet eller högre


text:
Esbjerg Sharks FC er en dansk floorballklub fra Esbjerg stiftet i 1995.

Klubbens damehold spillede i den bedste danske liga, men spiller pt i 1. Division, mens herrerholdet spiller i 2. division. Klubben har 130 medlemmer, der fordeler sig på ni hold.

Klubbens bedste resultat til dato var da damernes førstehold vandt pokalturneringen i 2007.

Eksterne henvisninger
 Officiel hjemmeside

Floorballklubber fra Danmark
Sharks FC
Etableret i 1995


text:
«Челове́к-мураве́й и Оса́» (оригинальный саундтрек) — музыка к фильму «Человек-муравей и Оса» (2018) от компании Marvel Studios. Музыка была написана канадским композитором Кристофом Беком. Альбом саундтреков был выпущен студией Hollywood Records в цифровом виде 6 июля 2018 года.

Разработка
В июне 2017 года режиссер фильма Пейтон Рид подтвердил, что Кристоф Бек, написавший музыку к фильму «Человек-муравей» (2015), напишет музыку к фильму. Бек повторил основную тему фильма «Человек-муравей», а также написал новую для Хоуп ван Дайн / Осы, которая, по его мнению, должна быть «энергичной» и показывать, что она более уверена в своих способностях, чем Скотт Лэнг / Человек-муравей. Выбирая между этими темами для конкретных сцен фильма, Бек старался чаще выбирать тему Осы, чтобы «в партитуре было достаточно новизны, чтобы чувствовалось, что она идет по новым местам, а не просто повторяется». Лейблы Hollywood Records и Marvel Music выпустили альбом саундтреков в цифровом виде 6 июля 2018 года.

В апреле 2019 года компания Mondo выпустила виниловый альбом (2XLP), включающий 14 ранее не издававшихся бонус-треков. Этот альбом станет первым из нескольких саундтреков Marvel, выпущенных на виниле в ограниченном количестве. Саундтрек данного фильма, например, была выпущена тиражом всего 1 000 экземпляров с оригинальным оформлением и вариантами раскраски на виниловом альбоме.

Трек-лист
Вся музыка написана Кристофом Беком.

ТРЕКИ ИЗ АЛЬБОМОВ НА ВИНИЛОВОЙ ЗАПИСИ 2XLP:

Первый диск (сторона А):

01. «It Ain't Over till the Wasp Lady Stings»
02. «Prologue»
03. «Ghost in the Machine»
04. «World's Greatest Grandma»
05. «A Little Nudge»
06. «Feds»
07. «Ava's Story»

Первый диск (сторона B):
01. «Wings & Blasters»
02. «Utmost Ghost»
03. «Tracker Swarm»
04. «Cautious as a Hurricane»
05. «Misdirection»
06. «Quantum Leap»
07. «I Shrink, Therefore I Am»
08. «Partners»
09. «Windshield Wipeout»

Второй диск (сторона А):
01. «Hot Wheels»
02. «Revivification»
03. «A Flock of Seagulls»
04. «San Francisco Giant»
05. «Ghost = Toast»
06. «Reduce Yourself»
07. «Quit Screwing Around»
08. «Arthropodie»
09. «Baba Yaga Lullaby - Performed by David Dastmalchian»

Второй диск (сторона B):
01. «Anthill»
02. «Let's Fly, Antoinette!»
03. «The Lab»
04. «Mission Pympossible»
05. «Anterrogation»
06. «Shrinking and Phasing»
07. «This Old House»
08. «Let's Blow This Pez Stand»
09. «Quantum Dash»
10. «Pigeons! Ahhh» (Demo)
11. «Origins» (Demo)
12. «Buenos Aires, 1987» (Demo)
13. «Tunnel Go Boom!» (Demo)
14. «Elementary School»

Дополнительная музыка
Еще одна песня, «Come On Get Happy» группы The Partridge Family, присутствует в фильме, но в альбоме саундтреков она отсутствует.  Две песни из фильма, «Everyday Is Like Sunday» Моррисси и «Spooky» Дасти Спрингфилд, не были включены в альбом саундтреков.

На виниловом издании вышеупомянутого саундтрека имеется 14 дополнительных композиций, ранее не издававшихся вместе с основной партитурой. Их можно найти на втором диске (сторона B).

Примечания

Человек-муравей (серия фильмов)
Саундтреки кинематографической вселенной Marvel
Саундтреки 2018 года


text:
Els agents de glacejat, en anglès:Glazing agents, o polishing agents, són additius alimentaris que proporcionen una aparença brillant o donen una capa protectora als aliments. La majoria d'ells estan basats en ceres.

Exemples:
 Àcid esteàric (E570)
 Cera d'abella (E901)
 Cera de candelilla (E902)
 Cera de carnauba (E903, que es fa servir per abrillantar la xocolata i molts altres aliments)
 Shellac (E904)
 Cera microcristal·lina (E905c), Cera cristal·lina (E907)
 Lanolina (E913)
 Cera de polietilè oxidada (E914)
 Èsters de colophonium (E915)
 Parafina

Vegeu també
 Glacejat (tècnica culinària)

Additius alimentaris


text:
Juan Vicente Herrera Campo (ur. 23 stycznia 1956 w Burgos) – hiszpański polityk i prawnik, działacz Partii Ludowej, prezydent Kastylii i Leónu (2001–2019).

Życiorys
Ukończył studia prawnicze na Uniwersytecie Nawarry (1978), uzyskał uprawnienia adwokata, dołączając do palestry w Burgos i Madrycie. Zaangażował się w działalność polityczną w ramach Partii Ludowej, w 1993 stanął na czele struktur tej partii w prowincji Burgos. Był sekretarzem generalnym PP w Kastylii i Leónie, a w 2002 stanął na czele tego ugrupowania we wspólnocie autonomicznej.

Od 1992 związany z administracją regionalną. Do 1995 był sekretarzem generalnym ministerstwa gospodarki i finansów regionalnego rządu. W 1995 po raz pierwszy wybrany do kortezów tej wspólnoty autonomicznej, uzyskiwał następnie reelekcję na kolejne kadencje. W 2001 objął urząd prezydenta Kastylii i Leónu,uzyskując reelekcję po kolejnych wyborach z 2003, 2007, 2011 i 2015; funkcję prezydenta pełnił do 2019. Wszedł w skład hiszpańskiej delegacji do Komitetu Regionów.

Bibliografia

Hiszpańscy prawnicy
Hiszpańscy samorządowcy
Ludzie urodzeni w Burgos
Politycy Partii Ludowej (Hiszpania)
Urodzeni w 1956


text:
Depravity may refer to:

 Total depravity, a theological doctrine that derives from the Augustinian concept of original sin
Lack of morality
Sin, an act that violates a known moral rule
in the Hebrew Bible, Jewish views on sin#Terminology
 Depravity (album), an album by A Plea for Purging

See also
Deviance
Deprivation (disambiguation)
Iniquity (disambiguation)
Perversity (disambiguation)


text:
Menjou ist der Familienname folgender Personen:

 Adolphe Menjou (1890–1963), US-amerikanischer Schauspieler


text:
Het Havenkwartier is een buurt aan de Mr. H.F. de Boerlaan en aan de Eerste Havenarm en Tweede Havenarm van de binnenhaven van Deventer. Het maakt van oorsprong deel uit van bedrijventerrein Bergweide.

In de buurt krijgen wonen, bedrijven, erfgoed, kunst en cultuur de ruimte, met een culturele broedplaats voor ogen. In en rond de loodsen zijn nieuwe woningen gerealiseerd, daarnaast zijn er ruim 90 ondernemers en organisaties gevestigd. Een opvallend oriëntatiepunt zijn de twee voormalige graansilo's bij de haventoegang, die bekend staan als de Zwarte Silo en de Grijze Silo.

Geschiedenis
Het Havenkwartier is gelegen tussen de Mr. H.F. de Boerlaan, Industrieweg Hanzeweg en Zutphenseweg en beslaat alleen de eerste en tweede havenarm. Het Havenkwartier is het oudste deel van industriegebied Bergweide. In 1925 werd de binnenhaven in gebruik genomen.Het Havenkwartier was tot 1920 een buitendijks gelegen weidegebied genaamd De Bergweide waar stadsboeren hun vee lieten grazen. Het was een beekdallandschap met rivierduincomplexen. Het industrieterrein is na 1920 aangelegd in het kader van de werkverschaffing, maar pas na de Tweede Wereldoorlog vestigden zich er velerlei ondernemingen. Een van de eerste bedrijven die er werden gevestigd was de graansilo van de firma A. Lammers, de zogenoemde 'Zwarte silo'. Bedrijven (gericht op scheepvaart) waren huiverig zich hier te vestigen, vanwege de wisselende waterhoogte die de bedrijfsvoering kon belemmeren. Om dit probleem te verminderen werd een vloeddeur aangelegd. Ook de  recessie in de jaren 1930 droeg bij aan de terughoudendheid van ondernemers, zodat het terrein nog lang braak bleef liggen.

Na de Tweede Wereldoorlog werd de waterstand in de haven beter geregeld door de aanleg van de Bernhardsluis. Het terrein rond de scheepvaartstraat kwam als eerste tot ontwikkeling, er werden ook niet-havengebonden industriepanden gebouwd zoals een pettenfabriek, een kofferfabriek, het bodecentrum en postzegelalbumfabriek DAVO. In al deze panden zijn karakteristieke dakspanten uit de (tijd van de) Marshallhulp aanwezig. In 1961 werd de 51 meter hoge Grijze silo gebouwd. Dit gebouw is van verre te zien en is nu een belangrijk element van het Deventer silhouet.

Herontwikkeling
Het Havenkwartier wordt sinds ca. 2010 door de gemeente Deventer herontwikkeld. Een deel van het industrieterrein en de woonbebouwing aan de De Boerlaan is getransformeerd tot een "experimenteel eigentijds woon-werkmilieu". Bedrijfsgebouwen werden gesloopt of gerenoveerd om ruimte te bieden voor nieuwe bedrijvigheid of wonen. Er kwam ook ruimte voor culturele en recreatieve functies. Handhaving van de cultuurhistorisch waardevolle panden en infrastructuur behoorden tot de uitgangspunten.

De herontwikkeling is anno 2023 nog gaande: voor het gebied is geen taakstellende planning voor de totale ontwikkeling opgesteld. In het ontwikkelingsplan 'Ruimte voor Ideeën' heeft de gemeente gekozen voor stapsgewijze, vraaggestuurde verandering van het Havenkwartier. Ontwikkelingen worden gestuurd door hun eigen dynamiek, zo is er ruimte om een levendige stadswijk voor wonen, werken en cultuur te realiseren. In het ontwikkelingsplan zijn vijf ambities vastgesteld: Erfgoed als inspiratiebron, ontdekking van de haven, gewild wonen, werken in de stad en vrijplaats voor ideeën. Na de herontwikkeling zou de buurt een multifunctioneel industrieel historisch en stads karakter moeten hebben.

Bijzondere gebouwen
 Zwarte Silo: In 1923 kocht A.J. Lammers, aan de ingang van wat de nieuwe binnenhaven van Deventer zou worden, een stuk grond en liet er een silogebouw optrekken naar ontwerp van de Deventer architect Van Harte. De silo is 30 meter hoog. De buitenbekleding van het beton bestaat uit met fijn grind ingestrooid bitumen. De gemeente Deventer heeft het bouwwerk in 2012 verkocht aan BOEi (Nationale Maatschappij tot Restaureren & Herbestemmen van Cultureel Erfgoed B.V.) die het herbestemde tot restaurant. Tot die tijd werd het complex jarenlang door SIED (Stichting Industrieel Erfgoed Deventer) gebruikt.

 Grijze Silo: De Grijze Silo is een betonnen silo die in 1961 is gebouwd met behulp van de toen nieuwe zogenoemde glijbekistingtechniek. De karakteristieke silo, met een hoogte van 51 meter, vormt al meer dan vijftig jaar een baken voor Deventer en is onderdeel van het stadssilhouet. Op de grijze silo broeden soms slechtvalken.

 Lucy in the Sky was een serie van drie microhotels, tot stand gekomen door een samenwerking van architecten en beeldend kunstenaars. Elk microhotel was ontworpen voor een specifieke locatie en bood een uniek uitzicht op de omgeving. De hotels zorgden voor wereldwijde media-aandacht voor het Havenkwartier.  De hotels zijn in 2017 gesloten. Eén van de kunstwerk-hotels werd in 2018 als tuinhuis verkocht aan een echtpaar in Luttelberg, maar mocht op last van het bestemmingsplan niet blijven staan.

Broedplaats
Het Havenkwartier herbergt commerciële creatieve bedrijven, zoals studio's en ateliers van fotografen en vormgevers. Ook zijn er het atelier van kunstenaarsduo Dedden & Keizer en de expositieruimte van het Deventer KunstenLab gevestigd. Het Havenkwartier biedt tevens ruimte aan horeca en kleinschalige culturele en creatieve festivals.

Afbeeldingen

Externe link
 Website Havenkwartier Deventer

Wijk in Deventer


text:
The men's 3000 metres steeplechase event at the 2004 African Championships in Athletics was held in Brazzaville, Republic of the Congo on July 14.

Results

References
Results

2004 African Championships in Athletics
Steeplechase at the African Championships in Athletics


text:
Katastrofa promu Challenger, do której doszło w Stanach Zjednoczonych, nad stanem Floryda, o godzinie 16:39 UTC w dniu 28 stycznia 1986. Zespół wahadłowca "Challenger" rozpadł się na skutek uszkodzenia pierścienia uszczelniającego w silniku prawej dodatkowej rakiety na paliwo stałe (SRB), które powstało w pierwszej sekundzie lotu. Uszkodzenie uszczelki spowodowało wydostanie się w 45. sekundzie jęzora ognia o powiększającej się długości, padającego na zbiornik zewnętrzny promu kosmicznego (ET) oraz mocowanie rakiety SRB do ET. W ciągu parunastu sekund ogień wypalił dziurę w zbiorniku i spowodował oderwanie się dolnego mocowania prawej rakiety SRB. Wywołało to dezintegrację zespołu wahadłowca w wyniku sił oporu aerodynamicznego. Niemal natychmiast potem zniszczeniu uległ zbiornik zewnętrzny. Prom później wpadł do Atlantyku. Na pokładzie promu zginęła cała siedmioosobowa załoga misji STS-51-L.

Przedział załogowy i wiele innych fragmentów zespołu zostały odzyskane z oceanu po długiej operacji poszukiwawczo-ratunkowej.

Katastrofa spowodowała 32-miesięczną przerwę w programie lotów wahadłowców i powołanie przez prezydenta Stanów Zjednoczonych Ronalda Reagana specjalnej komisji Rogersa mającej wyjaśnić przyczyny tragedii. Komisja ustaliła, że organizacja pracy NASA i przebieg procesów decyzyjnych w agencji miały kluczową rolę w doprowadzeniu do katastrofy. Menadżerowie NASA wiedzieli, że projekt wykonawcy silników dodatkowych, firmy Morton Thiokol, zawierał potencjalnie niebezpieczny błąd. Nie potrafili jednak właściwie go wskazać. Zignorowali także ostrzeżenia inżynierów dotyczące wystrzeliwania promów w dni tak mroźne jak 28 stycznia 1986. Nie zaraportowali odpowiednio tych zastrzeżeń swoim zwierzchnikom. Komisja Rogersa sformułowała dziewięć rekomendacji, które NASA miała wdrożyć przed wznowieniem programu lotów wahadłowców.

Z powodu obecności na pokładzie nauczycielki Christy McAuliffe, transmisję "na żywo" ze startu oglądało bardzo dużo dzieci i młodzieży szkolnej. McAuliffe miała być pierwszym nauczycielem wysłanym w ramach programu "Nauczyciel w Kosmosie". Katastrofa natychmiast stała się wydarzeniem medialnym. Niektóre badania wykazują, że po godzinie od tragedii wiedziało o niej 85% Amerykanów. Tragedia "Challengera" wywołała wiele dyskusji o aspektach bezpieczeństwa inżynieryjnego oraz o etyce pracy. Zainspirowała także powstały w 1990 film telewizyjny pt. Challenger.

Opóźnienia i warunki przed startem

"Challenger" pierwotnie miał wystartować 22 stycznia, jednak opóźnienia wcześniejszej misji (STS-61-C) spowodowały przełożenie startu najpierw na 23 stycznia, a potem na 24 stycznia. Odłożenie startu na 25 stycznia spowodowane było złą pogodą w Dakarze, gdzie znajduje się jedno z lądowisk awaryjnych. NASA postanowiła skorzystać więc z lądowiska w Casablance jako awaryjnego, ale ponieważ nie było ono przygotowane do pracy w nocy, start i tak musiał zostać przełożony na rano czasu lokalnego. Zła pogoda nad Centrum Lotów Kosmicznych imienia Johna F. Kennedy'ego wymusiła odłożenie startu na 27 stycznia, na godzinę 9:37 czasu EST.

Start przełożono o kolejny dzień z powodu problemów z włazem wejściowym promu kosmicznego. Na początku niepoprawnie działał jeden z mikroprzełączników wskazujących poprawne zamknięcie włazu. Następnie jedna ze śrub przeszkadzała personelowi w usunięciu zatrzasku z włazu orbitera. Gdy zatrzask został w końcu odpiłowany i zastąpiony, boczne wiatry nad lądowiskiem promu przekroczyły limity dopuszczalne w procedurze awaryjnego powrotu do miejsca startu. Na osłabnięcie wiatru czekano aż do końca okna startowego, co wymusiło kolejne opóźnienie.

Na 28 stycznia prognozy zapowiadały niezwykle zimne poranki. Temperatura miała spaść do –0,5 °C, najniższej temperatury dopuszczalnej przy starcie. Niska temperatura wzbudziła obawy u inżynierów z firmy Morton Thiokol, kontrahenta NASA odpowiedzialnego za budowę i nadzór nad dodatkowymi rakietami na paliwo stałe. Podczas telekonferencji wieczorem 27 stycznia inżynierowie i menadżerowie z Thiokol omawiali wpływ warunków pogodowych z menadżerami NASA z ośrodka im. Kennedy'ego i z Marshall Space Flight Center. Kilku inżynierów wyraziło obawy, przede wszystkim Roger Boisjoly, który wyrażał je już wcześniej, o wpływ temperatury na właściwości gumowej uszczelki łączącej elementy SRB. Mówili, że jeśli uszczelka O-ring miałaby temperaturę poniżej ok. 11,7 °C, nie ma gwarancji, że właściwie pełniłaby swoją funkcję. Twierdzili też, że nocne przymrozki niemal na pewno ochłodzą uszczelki poniżej dopuszczalnej temperatury. Jednakże ich uwagi zostały oddalone przez menadżerów z Morton Thiokol, którzy zarekomendowali przygotowania do startu według niezmienionego planu.

Z powodu ochłodzenia, na platformie startowej zespołu startowego nr 39B w Centrum Lotów Kosmicznych imienia Johna F. Kennedy'ego zebrała się duża ilość lodu. Co prawda pracownicy Centrum przez całą noc usuwali go, jednak inżynierowie głównego wykonawcy promu, Rockwell International, nadal wyrażali obawy co do jego obecności. Ostrzegali, że podczas startu lód może oderwać się od powłoki promu oraz rakiety i uderzać w ich poszycia. Menadżerowie z Rockwell powiedzieli szefowi programu wahadłowców, Arnoldowi Aldrichowi, że nie mogą zapewnić całkowitego bezpieczeństwa promu podczas startu, ale nie wystosowali oficjalnej opinii firmy sprzeciwiającej się startowi. Aldrich zdecydował więc tylko o przesunięciu startu o godzinę, by dać czas na ponowną inspekcję stanowiska startowego i usunięcie lodu. W jej trakcie stwierdzono, że lód się już roztapia, a "Challenger" miał być gotowy do startu o 11:38 czasu wschodniego USA.

Przebieg wydarzeń

Oderwanie się od ziemi i wznoszenie

Jako że prom nie miał "czarnej skrzynki", zapis katastrofy powstał na podstawie danych telemetrycznych, przesyłanych na Ziemię przez prom natychmiast po dokonaniu każdego pomiaru, analizie fotograficznej startu, a także na podstawie komunikacji głosowej między centrum kontroli misji a promem. Wszystkie oznaczenia czasu podane są w sekundach po starcie i odpowiadają znacznikom czasowym telemetrii najbliższym opisywanemu zdarzeniu.

Na 6,6 sekundy przed startem odpalone zostały trzy główne silniki promu kosmicznego (SSME). Przed oderwaniem się od ziemi, w wypadku anulowania startu, SSME mogą zostać bezpiecznie wyłączone. Moment odpalenia rakiet na paliwo stałe (SRB) uznaje się za początek startu (T=0). Dla misji STS 51-L chwila ta nastąpiła o godzinie 11:38:00,010 czasu wschodniego USA. Następnie zwolniono bolce mocujące rakietę do stanowiska startowego, ramię wentylujące parujący wodór zostało odepchnięte od zbiornika zewnętrznego promu, ale nie zostało przytwierdzone do wieży na stanowisku startowym. Na fotografiach widać jednak, że ramię nie wchodzi w ponowny kontakt z promem – zostało więc wykluczone ze zbioru czynników mogących spowodować katastrofę. Inspekcja postartowa wykazała także, że brakuje czterech sprężyn od wspomnianych wyżej bolców, ale one również nie zostały uznane za możliwą przyczynę tragedii.

Późniejsze analizy zdjęć ze startu pokazały, że w czasie T+0,678, przy końcu prawego SRB (niedaleko połączenia z głównym zbiornikiem) pojawiły się silne wyrzuty ciemnoszarego dymu. Ostatni taki wyrzut rozpoczął się w T+2,733 i trwał do T+3,375. Ustalono później, że te "buchnięcia" były wywołane otwieraniem się i zamykaniem powierzchni poszycia końca prawego SRB wibrującego z częstotliwością drgań własnych wahadłowca 3 Hz. Poszycie rakiety dodatkowej nadymało się wskutek ciśnienia przy zapłonie. Metalowe części odginały się od siebie tworząc szczeliny przez które przedostawał się gorący gaz o temperaturze ok. 2760 °C (5000  °F). Pierwsza uszczelka typu O-ring miała za zadanie uszczelniać właśnie te przerwy, ale niska temperatura otoczenia sprawiła, że pasta termoizolacyjna nie przylegała dokładnie, przez co ciśnienie gazów powstałych przy spalaniu nie wepchnęło tej uszczelki w przewidziane dla niej zagłębienie. Drugi O-ring nie znajdował się w prawidłowym miejscu na skutek wygięcia się metalowych części. Nie było bariery dla gazów i obie uszczelki pod ich wpływem wyparowały na długości 70° łuku. Jednakże powstający przy spalaniu paliwa stałego tlenek glinu tymczasowo uszczelnił przerwy w łącznikach, zastępując niejako uszczelki, ale tylko do momentu, gdy został wyparty przez płomienie.

Gdy zespół wahadłowca opuścił wieżę startową kontrola została przełączona z centrum kontroli startu w ośrodku im. Kennedy'ego do centrum kontroli misji w Houston. Z uwagi na rosnący opór aerodynamiczny w 20. sekundzie lotu, silniki główne zaczęły zmniejszać ciąg, nadając promowi graniczną wartość prędkości przewidzianej do lotu w gęstej części atmosfery. W T+35,379 silniki główne zmniejszyły ciąg do 65% wartości nominalnej. Zmniejszył się również ciąg silników SRB dzięki odpowiedniemu ukształtowaniu profilu materiałów pędnych. Pięć sekund później, na wysokości około 5800 m, "Challenger" przekroczył prędkość Ma=1. Gdy w T+51,860 prom przekroczył wysokość maksymalnego ciśnienia dynamicznego (Max Q), rakiety SRB i silniki główne zaczęły ponownie zwiększać moc (SSME do 104% mocy nominalnej).

Pióropusz ognia

Gdy prom osiągał punkt max Q, wpadł jednocześnie w najsilniejszy prąd powietrzny, jaki kiedykolwiek został odnotowany w czasie programu lotów wahadłowców.

W T+58,788, kamera śledząca prom zarejestrowała tworzenie się pióropusza ognia przy końcu SRB, w pobliżu jego połączenia z zewnętrznym zbiornikiem paliwa (ET). Zapalony gaz zaczął przedostawać się przez powiększającą się szczelinę między elementami rakiety dodatkowej, o czym załoga "Challengera" i kontrola misji w Houston nie wiedziały. Siła napotkanego prądu powietrznego wyrzuciła tlenek glinu, który do tej pory uszczelniał przerwy powstałe na skutek uszkodzenia pierścieni uszczelniających. Ogień został pozbawiony bariery powstrzymującej go przed wydostaniem się na zewnątrz. W ciągu kilku sekund pióropusz zwiększył swoje rozmiary i intensywność. Ciśnienie wewnątrz prawej rakiety pomocniczej zaczęło spadać z powodu rosnącej dziury w poszyciu rakiety i wydostającego się przez nią gazu. Po 60,238 sekundy można było już zaobserwować płomienie wydostające się z rakiety i omiatające zbiornik zewnętrzny (ET).

W T+64,660 pióropusz nagle zmienił kształt, co wskazuje, że płomienie wywołały wyciek ciekłego wodoru, którego zbiorniki znajdowały się w tylnej części zbiornika zewnętrznego. Dysze silników głównych na rozkaz komputera zmieniły położenie, kompensując w ten sposób dodatkowy ciąg generowany przez gaz wylatujący przez dziurę w rakiecie dodatkowej na paliwo stałe. Ciśnienie w zbiorniku ciekłego wodoru zbiornika zewnętrznego zaczęło spadać w T+66,764, wskazując na postęp wycieku.

Na tym etapie lotu sytuacja nadal wyglądała normalnie zarówno dla astronautów, jak i dla kontrolerów lotu. W 68. sekundzie lotu, CAPCOM, czyli kontroler lotu odpowiedzialny za łączność z astronautami, przekazał załodze promu, że silniki ponownie pracują na 104% ciągu słowami "Challenger, go at throttle up". Dowódca promu, Francis Scobee, potwierdził: "Roger, go at throttle up". Odpowiedź ta była ostatnimi słowami odebranymi z "Challengera" przez węzeł łączności powietrze-ziemia.

Rozpadnięcie się rakiety

T+72,284: prawa rakieta SRB oderwała się od dolnej struktury mocującej ją do zbiornika zewnętrznego. Późniejsza analiza telemetrii pokazała, że nagłe przyspieszenie spowodowane tym zdarzeniem, w T+72,525, mogło być odczuwalne dla załogi. Ostatnie dźwięki nagrane przez pokładowy rejestrator, około pół sekundy po odnotowaniu wspomnianego przyspieszenia, to nieartykułowany dźwięk (jęknięcie z bólu? jęk zawodu?) wydany przez pilota Michaela Smitha. Mogła to być też jego reakcja na zmianę wskaźników przedstawiających pracę głównych silników lub spadającego ciśnienia w zbiorniku wodoru w zewnętrznym zbiorniku.

T+73,124: obudowa położonego u dołu zbiornika ciekłego wodoru uległa uszkodzeniu i pod wpływem siły odrzutu wpadła na położony wyżej zbiornik z ciekłym tlenem. W tym samym czasie prawa rakieta SRB obróciła się wokół górnego mocowania i uderzyła w poszycie przestrzeni między zbiornikami wewnętrznymi ET.

Rozpadanie się rakiety rozpoczęło się w 73,162 sekundy po starcie, na wysokości 14,6 kilometra. Rozpadający się zewnętrzny zbiornik spowodował, że cały zespół rakieta-prom zmienił położenie względem lokalnego przepływu powietrza i momentalnie został rozerwany przez ogromne siły oporu aerodynamicznego. Konstrukcja promu doznała wtedy przyspieszeń rzędu 20 g – znacznie więcej, niż wartości, na jakie była projektowana. Obie rakiety dodatkowe na paliwo stałe, mogące znieść większy opór i przeciążenia, oderwały się od zbiornika ET i kontynuowały niekontrolowany lot z pełnym ciągiem przez kolejne 37 sekund. Obudowa rakiet SRB, wykonana z metalu grubości pół cala (12,7 mm) była znacznie wytrzymalsza niż poszycie promu czy zbiornika zewnętrznego. Z tego względu rakiety SRB przetrwały rozpad rakiety, nawet mimo to, że prawa nadal doznawała wycieku, który zapoczątkował całą serię zdarzeń prowadzących do zniszczenia promu "Challenger" w locie.

Reakcje w kontroli misji

Na kilka sekund po katastrofie w pomieszczeniu kontroli misji zapadła cisza. Ekrany pokazywały chmurę dymu w miejscu, gdzie był "Challenger" i spadające do oceanu odłamki. W 89. sekundzie lotu dyrektor lotu Jay Greene zapytał kontrolera dynamiki lotu o informacje. Ten odpowiedział, że "radar pokazuje wiele źródeł", co było dalszą wskazówką, że "Challenger" rozpadł się. Kontroler łączności zaraportował "brak łączności, straciliśmy przychodzące połączenia" radiowe i telemetryczne z "Challengera". Greene rozkazał, aby każdy "uważnie przyglądał się napływającym danym".

T+110,250: oficer bezpieczeństwa kosmodromu w stacji sił powietrznych Cape Canaveral wysłał sygnał radiowy aktywujący układ samozniszczenia rakiet dodatkowych na paliwo stałe. Była to normalna procedura podejmowana przez oficera bezpieczeństwa, gdy ten uzna, że opadające rakiety mogą stanowić zagrożenia dla obiektów na ziemi lub morzu. Ten sygnał wywołałby również zniszczenie zbiornika zewnętrznego, gdyby ten nie uległ zniszczeniu wcześniej.

"Kontrolerzy lotu bardzo uważnie przyglądają się sytuacji", lakonicznie oświadcza pełniący obowiązki komentatora wzlotu STS-51-L oficer ds. interesu publicznego (public affairs), Steve Nesbitt. "Nie ma wątpliwości, że to poważna anomalia. Nie otrzymujemy danych.". Po chwili, Nesbitt dodaje: "Oficer dynamiki lotu donosi, że pojazd eksplodował".

Greene wydaje polecenie zainicjowania procedur awaryjnych w budynku kontroli misji. Obejmują one między innymi zamknięcie i zabezpieczenie wszystkich wejść do centrum kontroli, zerwanie połączeń ze światem zewnętrznym i upewnienie się, że poprawnie zarejestrowano i zabezpieczono dane.

Eksplozji nie było

Pomimo pierwotnego oświadczenia oficera dynamiki lotu, prom i zbiornik zewnętrzny nie wybuchły. Zbiornik zewnętrzny został zmiażdżony przez siły oporu aerodynamicznego – prom przechodził wtedy przez punkt maksymalnego ciśnienia dynamicznego. Gdy zbiornik zewnętrzny został zgnieciony, uwolnił znajdujące się w nim paliwo (wodór) i utleniacz (tlen), które utworzyły chmurę podobną do kuli ognistej. Jednak tak naprawdę nie doszło do zapalenia się paliwa. Wodór i tlen, składowane w warunkach kriogenicznych, utworzyły obłok gazu, który nie miał warunków do zapłonu i wybuchu w zwyczajowym znaczeniu tego słowa. Gdyby eksplozja faktycznie nastąpiła, cały prom z załogą i rakiety dodatkowe również uległyby zniszczeniu. Jednak zarówno kabina załogi, jak i rakiety SRB kontynuowały lot po zniszczeniu zbiornika zewnętrznego. Rakiety zostały później zdetonowane na polecenie oficera bezpieczeństwa.

Przyczyna i czas śmierci załogi

Wytrzymalsza kabina załogi przetrwała rozpad promu w dość dobrym stanie. W T+75,237 zaobserwowano, jak opuszcza ona gazowy obłok powstały po zniszczeniu wahadłowca. NASA oszacowała, że podczas rozpadu była ona poddana przeciążeniom od 12 do 20 g przez około 2 sekundy. Po tym czasie wynosiło ono tylko 4 g, a już po 10 sekundach kontynuowała ona lot po trajektorii balistycznej, osiągając maksymalną wysokość 19,8 km po 25 sekundach. Przyspieszenie to było więc zbyt małe, by wywołać poważne obrażenia. Przynajmniej kilkoro z astronautów przeżyło rozpad i przynajmniej przez krótki czas po nim było przytomnych. Świadczy o tym fakt, że trzy z czterech odnalezionych osobistych zasobników powietrza (PEAP) zostały uruchomione. Należały one do Ellisona Onizuki, Judith Resnik i Michaela Smitha. Przycisk włączający zasobnik Smitha znajdował się za jego fotelem, co oznacza, że albo Ellison albo Judith musiała go włączyć. Śledczy stwierdzili, że te trzy zasobniki były używane i brakowało w nich mniej więcej tyle powietrza, ile astronauci zużyliby przez pozostałe 2 minuty i 45 sekund lotu aż do zderzenia z oceanem. Nie wiadomo jednak, czy i ilu z nich było przytomnych przez ten czas. W znacznej mierze zależy to od faktu, czy kabina zachowała hermetyczność i ciśnienie. Jeśli nie, na tej wysokości byliby świadomi jedynie przez kilka sekund, gdyż osobiste zasobniki nie dostarczały powietrza o ciśnieniu odpowiednim dla tej wysokości. Przy rozhermetyzowaniu kabiny byłyby więc nieprzydatne. Kabina załogi uderzyła w powierzchnię oceanu z prędkością ok. 334 km/h, co spowodowało wyhamowanie z przeciążeniem ponad 200 G – daleko ponad granicę wytrzymałości konstrukcji kabiny i organizmu ludzkiego.

28 lipca 1986 kontradmirał Richard Truly, współpracownik NASA do spraw lotów kosmicznych i były astronauta, opublikował raport Josepha Kerwina, specjalisty od biomedycyny w Centrum Lotów Kosmicznych imienia Lyndona B. Johnsona. Doktor Kerwin, który brał udział w misji Skylab 2, został wyznaczony do opracowania raportu o przyczynie zgonu załogi wkrótce po wypadku. Według raportu:

Ucieczka załogi była niemożliwa
Podczas lotu zasilanego, czyli przy włączonych silnikach, załoga w żaden sposób nie mogła wydostać się z promu. Co prawda system ewakuacyjny dla załogi był rozważany wielokrotnie podczas opracowywania wahadłowców, jednak NASA uznała, że wysoka niezawodność statków wykluczać będzie potrzebę montowania takiego systemu. Podczas pierwszych czterech misji, traktowanych jako testowe, do ewentualnej ewakuacji zamontowano zmodyfikowane fotele katapultowe z samolotów SR-71 Blackbird oraz pełne skafandry ciśnieniowe – załogi tych lotów były jednak mniej liczne. Stworzenie systemu ewakuacji dla pełnej załogi uznano za niedogodne z powodu "ograniczonej użyteczności, technicznej złożoności, wysokiego kosztu, masy, i ewentualnych opóźnień związanych z wdrażaniem".

Po stracie "Challengera", kwestia ta została ponownie rozważona. NASA rozpatrzyła wiele różnych rozwiązań, jak katapultowane fotele, rakiety dźwigające czy wyrzucenie na spadochronie poprzez dno wahadłowca. Jednakże ponownie uznano, że wszystkie rozważane rozwiązania wymagałyby zbyt istotnej ingerencji w wahadłowce i zmniejszenia liczby zabieranych pasażerów. System wyrzucania załogi przez dno był projektowany z myślą o opuszczeniu wahadłowca podczas lotu szybowcowego, nie mógłby więc zostać użyty podczas wypadku "Challengera".

Reakcje na tragedię
Zaraz po katastrofie, NASA została skrytykowana za brak otwartości wobec mediów. "The New York Times" zwrócił uwagę, że dzień po wypadku "ani Jay Greene, dyrektor lotu, ani żadna inna osoba z hali kontrolnej, nie była dostępna dla prasy". Wobec braku wiarygodnych źródeł, prasie pozostały wyłącznie spekulacje; zarówno "The New York Times", jak i United Press International sugerowały, że awaria nastąpiła w zbiorniku zewnętrznym, mimo że wewnętrzne dochodzenie w NASA szybko skupiło się na rakietach dodatkowych jako sprawcach tragedii. Reporter William Harwood napisał:

Hołd ofiarom

W wieczór po katastrofie prezydent Stanów Zjednoczonych Ronald Reagan miał wygłosić coroczne przemówienie o stanie państwa. Początkowo oświadczył, że odbędzie się ono planowo, ale pod rosnącymi naciskami przełożył je o tydzień, a wygłosił za to z Gabinetu Owalnego orędzie do narodu o katastrofie "Challengera". Zostało ono napisane przez Peggy Noonan i kończyło się poniższymi zdaniami, w których znalazły się słowa parafrazujące wiersz "High Flight" autorstwa Johna Gillespie'a Magee'a:

Trzy dni później Reagan, wraz z pierwszą damą, pojechał do Centrum Lotów Kosmicznych imienia Lyndona B. Johnsona, by oddać hołd zmarłym astronautom. Prócz ich rodzin, na ceremonię przybyło około 6000 pracowników NASA.

Rodziny załogi "Challengera" utworzyły organizację Challenger Center for Space Science Education, jako trwały wyraz pamięci o nich. Organizacja utworzyła w USA pięćdziesiąt centrów edukacyjnych.

Ceremonie pogrzebowe
Szczątki załogantów, które można było zidentyfikować, zostały przekazane rodzinom 29 kwietnia 1986. Dwóch astronautów, Dick Scobee i Michael Smith, zostało pochowanych przez rodziny w osobnych mogiłach na narodowym cmentarzu w Arlington. Pozostali spoczęli 20 maja 1986 w zbiorowej mogile na tym samym cmentarzu. Mogiła jest jednocześnie pomnikiem.

Zbieranie szczątków promu
Już kilka minut po wypadku NASA wydała rozkaz o wysłaniu statków w miejsce opadnięcia szczątków promu i rakiety. Statki normalnie zostałyby wysłane do odzyskania rakiet dodatkowych na paliwo stałe. Do akcji wysłano także samoloty poszukiwawczo-ratownicze. Oficer bezpieczeństwa wstrzymał jednak zarówno samoloty, jak i statki, gdyż odłamki nadal spadały do wody. Wysłano je, dopiero gdy uznano, że nic im nie grozi. Decyzję taką wydano po około godzinie.

Akcja poszukiwawcza trwała przez pierwszy tydzień po katastrofie, do 7 lutego. Prowadzona była przez Departament Obrony USA, na zlecenie NASA, a wspomagała ją Straż Wybrzeża Stanów Zjednoczonych. Według tej ostatniej, była to "największa akcja poszukiwawcza na powierzchni wody w jakiej brała udział". Najdłużej poszukiwania prowadził okręt USS "Simpson". Po tym czasie, poszukiwania były prowadzone już tylko przez zespół poszukiwań, odzyskiwania i rekonstrukcji. Jego celem było zebranie resztek mogących pomóc w określeniu przyczyn katastrofy. Do tego celu użyto sonarów, nurków oraz załogowych i zdalnie sterowanych łodzi podwodnych. Akcją objęto obszar około 1600 km² i prowadzono ją do głębokości 370 metrów. Do 1 maja wydobyto wystarczająco dużo fragmentów prawej rakiety dodatkowej, by stwierdzić pierwotną przyczynę wypadku. Wtedy też zakończono główną operację wydobywania szczątków. Akcja była kontynuowana na płytszych wodach, ale nie była już związana ze śledztwem, a z badaniami NASA dotyczącymi właściwości materiałów używanych w statkach kosmicznych i rakietach nośnych.

Fragmenty promu i rakiety były wyrzucane na plaże Florydy jeszcze wiele lat po wypadku. 17 grudnia 1996, prawie 11 lat po katastrofie, na plażę w Cocoa Beach morze wyrzuciło dwa duże fragmenty promu.

Na pokładzie "Challengera" znajdowała się amerykańska flaga, zasponsorowana przez 514. Chłopięcy Zastęp Skautów z Monument. Odzyskano ją w stanie nienaruszonym, w pojemniku, w którym umieszczono ją w ładowni.

Śledztwo komisji Rogersa
Do zbadania przyczyn katastrofy powołano Prezydencką Komisję ds. Wypadku Promu Kosmicznego "Challenger", lub w skrócie, komisję Rogersa, od nazwiska jej przewodniczącego. Członkami komisji byli:

 William P. Rogers (przewodniczący; były sekretarz stanu)
 Neil Armstrong (wiceprzewodniczący; astronauta)
 Sally Ride (astronautka)
 David Acheson (prawnik)
 Eugene Covert (specjalista ds. lotnictwa)
 Robert Hotz (specjalista ds. lotnictwa)
 Richard Feynman (fizyk)
 Albert Wheelon (fizyk)
 Arthur Walker (fizyk)
 Donald Kutyna (emerytowany generał Sił Powietrznych Stanów Zjednoczonych)
 Robert Rummel
 Joseph Sutter (inżynier i projektant)
 Chuck Yeager (emerytowany pilot-oblatywacz)

Komisja pracowała przez kilka miesięcy, a swoje odkrycia i uwagi opublikowała w specjalnym raporcie.
Komisja stwierdziła, że bezpośrednią przyczyną katastrofy promu "Challenger" było uszkodzenie uszczelki O-ring, łączącej elementy prawej rakiety dodatkowej na paliwo stałe. Uszkodzenie to spowodowało wydostanie się sprężonych gorących gazów i ewentualnie płomieni, które zaczęły padać na sąsiadujący zbiornik zewnętrzny, co spowodowało jego uszkodzenie. Uszkodzenie pierścienia O-ring jest przypisywane błędowi projektowemu, ponieważ właściwości uszczelki mogły być zbyt łatwo zmienione przez czynniki takie jak niska temperatura w dniu startu. Komisja ujęła w raporcie także czynniki, które sprzyjały katastrofie. Najbardziej znaczącym z nich była niemożność NASA oraz firmy Morton Thiokol odpowiedniego zareagowania na ów błąd projektu. Komisja stwierdziła, że tragedia "Challengera" była "zakorzeniona w historii".

Raport ostro skrytykował również łańcuch procesów podejmowania decyzji prowadzących do wystrzelenia promu, który to proces miał wiele wad. W raporcie zebrano dowody na to, że kadra zarządzająca NASA nie wiedziała o obawach inżynierów z firmy Thiokol o złym wpływie niskich temperatur na uszczelki O-ring, i nie rozważała jako zagrożenia dla startu dużych ilości lodu zalegającego na platformie startowej, o czym donosili pracownicy firmy Rockwell. Raport konkludował:

Rola Richarda Feynmana
Jedną z bardziej znanych osobistości w komisji był fizyk Richard Feynman. Jego unikatowy sposób prowadzenia śledztwa za pomocą własnych bezpośrednich metod, a nie postępowanie według planu komisji sprawił, że Rogers uznawał go za dziwaka, a raz skomentował nawet, że "Feynman staje się prawdziwą udręką".

Podczas przesłuchań transmitowanych przez telewizję, Feynman dokonał znanej demonstracji obrazującej, jak pierścień uszczelniający O-ring staje się mniej sprężysty i przestaje spełniać swoją rolę w niskich temperaturach, poprzez zanurzenie próbki takiego materiału w szklance z wodą i lodem.

Podobno na trop tego zjawiska naprowadził go Donald Kutyna, który opowiedział Feynmanowi, jak naprawiał swój samochód. Okazało się, że wskutek mrozu uszczelki w aucie utraciły sprężystość i pękły. Dzięki temu Feynman natrafił na ślad prawdziwych przyczyn tragedii wahadłowca.

Feynman był bardzo krytyczny co do błędów NASA w zakresie kultury bezpieczeństwa i zagroził nawet usunięciem swojego nazwiska z raportu, jeśli ten nie będzie zawierał również jego osobistych spostrzeżeń odnośnie do bezpieczeństwa i solidności wykonania promu kosmicznego. Ujęto je w Dodatku F raportu.

W dodatku tym przekonywał, że szacunki niezawodności wykonane przez kierownictwo NASA były wysoce nierealistyczne i różniły się czasem o trzy rzędy wielkości od szacunków inżynierów. "Aby technologia była udana" – podsumowywał – "rzeczywistość musi mieć pierwszeństwo nad kształtowaniem opinii publicznej, gdyż natury nie da się oszukać".

Przesłuchania przed Izbą Reprezentantów
Komisja ds. nauki i technologii niższej izby parlamentu USA przeprowadziła własne śledztwo i przesłuchania. Raport z nich przedstawiono 29 października 1986. Komisja zapoznała się z wnioskami komisji Rogersa, jako części swojego śledztwa, i zgodziła się z nią, co do technicznych przyczyn katastrofy. Jednakże ich wnioski, odnośnie do przyczyn mających pośredni wkład w zajście tragedii, różniły się.

Odpowiedź NASA
Po katastrofie "Challengera", w oczekiwaniu na wnioski komisji Rogersa, wstrzymano dalsze loty wahadłowców. Podczas gdy po pożarze Apollo 1 w 1967 NASA prowadziła własne wewnętrzne śledztwo, działania agencji po tragedii "Challengera" były bardziej uzależnione od osądów organizacji z zewnątrz. Komisja Rogersa wystosowała dziewięć zaleceń mających poprawić bezpieczeństwo programu lotów wahadłowców. Prezydent Reagan zobowiązał NASA do wypracowania w ciągu 30 dni planu ich wdrożenia.

W odpowiedzi na zalecenia komisji, NASA zainicjowało proces całkowitego przeprojektowania rakiet dodatkowych, nadzorowany przez niezależną grupę inżynierów – zgodnie z zaleceniem komisji. Umowa między NASA a firmą Morton Thiokol, podwykonawcą odpowiedzialnym za rakiety dodatkowe, zawierała klauzulę mówiącą, że w razie awarii prowadzącej do "utraty życia lub misji", Thiokol zapłaci grzywnę w wysokości 10 mln dol. i formalnie przejmie prawną odpowiedzialność za awarię. Thiokol dobrowolnie zgodził się zapłacić grzywnę w zamian za niepociąganie do prawnej odpowiedzialności.

NASA powołała też nową komórkę w swojej strukturze organizacyjnej, Biuro ds. Bezpieczeństwa, Niezawodności i Nadzoru Jakości (ang. Office of Safety, Reliability and Quality Assurance), której szef – zgodnie z zaleceniami – odpowiadał bezpośrednio przed dyrektorem agencji. Na stanowisko szefa tejże komórki wyznaczono George'a Martina, pracującego wcześniej w firmie Martin Marietta Były dyrektor lotu promu "Challenger", Jay Greene, został szefem działu bezpieczeństwa w dyrekcji agencji.

Nierealistyczny plan lotów wykonywany przez NASA został skrytykowany przez komisję Rogersa i uznany przez nią za czynnik mogący doprowadzić do wypadku. Po katastrofie NASA podjęła próbę wypracowania bardziej realnej częstotliwości lotów wahadłowców: dodano kolejny prom "Endeavour" – i negocjowano z Departamentem Obrony zwiększenie udziału wieloczłonowych rakiet nośnych w wynoszeniu satelitów na orbitę (by nie musiały tego robić wahadłowce). W sierpniu 1986 prezydent Reagan oświadczył również, że promy nie będą więcej wynosiły na orbitę ładunków komercyjnych. Po 32 miesiącach zawieszenia, kolejna misja promu, STS-26, została wystrzelona 29 września 1988.

Pomimo znaczących zmian dokonanych przez NASA po wypadku "Challengera", wiele osób zastanawiało się, czy owe zmiany w strukturze zarządzania i kulturze organizacyjnej są faktycznie głębokie i czy będą długotrwałe. Po katastrofie promu "Columbia" w 2003 uwaga specjalistów ponownie skupiła się na zapewnieniu bezpieczeństwa przez menadżerów agencji. Komisja śledcza do sprawy wypadku Columbii (CAIB) wywnioskowała, że NASA nie wyciągnęła nauczki z "lekcji", jaką była katastrofa "Challengera". W szczególności, agencja nie ustanowiła faktycznie niezależnego biura nadzoru bezpieczeństwa; uznano, że na tym polu odpowiedź NASA na zalecenia komisji Rogersa nie uwzględniły intencji komisji. CAIB uznało, że "przyczyny tragedii "Challengera", leżące w samej agencji, nie zostały usunięte", i że ten sam "błędny proces podejmowania decyzji", który doprowadził do wypadku "Challengera" był odpowiedzialny za tragedię "Columbii" 17 lat później.

Wpływ na opinię publiczną

Zainteresowanie mediów i społeczeństwa
Udział w misji "Challengera" nauczycielki Christy McAulifee przyciągnął niewielkie zainteresowanie mediów – tylko niektóre z nich wspomniały bądź relacjonowały start promu. Jedyną stacją w USA o zasięgu ogólnokrajowym, która transmitowała start na żywo, była CNN. Jedno z badań przeprowadzonych po wypadku mówiło, że 17% ankietowanych widziało start promu, a 85% dowiedziało się o tragedii w ciągu godziny od jej zajścia. Autorzy tego badania twierdzą, że "badania tylko dwóch innych wydarzeń wskazują na szybsze i większe rozprzestrzenienie się wiadomości". Pierwszym z tych badań dotyczyło rozprzestrzeniania się wiadomości o zamachu na prezydenta Johna F. Kennedy'ego, a drugim rozejście się wieści o śmierci prezydenta Franklina Roosevelta wśród studentów Kent State University. Inne badanie wskazuje, że "osoby, które nie oglądały samego startu, niemal na pewno widziały zdjęcia i rysunki dotyczące wypadku emitowane później przez sieci telewizyjne do końca dnia katastrofy". Dzieci miały znacznie większą szansę oglądać katastrofę "na żywo" niż dorośli. Według ankiety "New York Timesa", 48% dzieci w wieku 9–13 lat oglądało start w szkole.

Po wypadku zainteresowanie mass-mediów pozostawało duże. Na start promu akredytowało się 535 reporterów. Trzy dni później w Centrum Lotów Kosmicznych imienia Johna F. Kennedy'ego akredytowanych było już 1467 reporterów. Kolejnych 1040 akredytowało się w Johnson Space Center. Wypadek wszedł na nagłówki gazet na całym świecie.

Katastrofa jako studium przypadku
Wypadek "Challengera" był później wielokrotnie wykorzystywany jako przykład dydaktyczny w takich dziedzinach jak bezpieczeństwo inżynierii, etyka poufnego zgłaszania alarmów (whistleblowing), komunikacja czy podejmowanie decyzji. Muszą się z nią zapoznać kandydaci na licencję zawodową inżyniera w Kanadzie i innych krajach. Roger Boisjoly, inżynier, który ostrzegał o skutkach wpływu niskich temperatur na uszczelki O-ring, odszedł z firmy Morton Thiokol i zajął się etyką w miejscu pracy. Uważa on, że menadżerowie z Morton Thiokol, którzy zatwierdzili zgodę na start, "byli częścią forum decyzyjnego nieetycznego z powodu niezdrowych relacji z klientem". Uczelnie wyższe, takie jak Massachusetts Institute of Technology, Texas A&M University czy University of Texas, również używają tej katastrofy jako przykładu na zajęciach z etyki inżynierii.

Architekt informacji Edward Tufte używa wypadku "Challengera" jako przykładu ilustrującego, jakie skutki może pociągnąć za sobą niejasne przedstawianie informacji. Sugeruje on, że gdyby inżynierowie z Morton Thiokol przejrzyściej przedstawili dane, jakimi dysponowali na temat powiązania między niską temperaturą a przepalaniem się połączeń w rakietach dodatkowych, mogliby przekonać kadrę NASA do odwołania lotu. Tufte uważa również, że zła prezentacja danych mogła wpłynąć na decyzje podejmowane przez NASA podczas ostatniego lotu "wahadłowca Columbia".

Odniesienia w kulturze masowej
W 1990 powstał film telewizyjny Challenger ukazujący zdarzenia, które doprowadziły do feralnego startu wahadłowca. W maju 2006 zapowiedziano realizację kolejnego filmu o wypadku, pod tym samym tytułem. Film ma być reżyserowany przez Philipa Kaufmana i ma się skupiać wokół śledztwa prowadzonego przez Richarda Feynmana. Kaufman w 1983 nakręcił film The Right Stuff – kronikę wczesnych lat programu kosmicznego.

Wypadek "Challengera" był wielokrotnie wspominany w programach telewizyjnych i filmach. W odcinku serialu telewizji NBC Punky Brewster, z marca 1986, pt. "Accidents Happen" ("Wypadki się zdarzają"), opowiada o reakcjach tytułowego bohatera, który oglądał katastrofę w telewizji, w szkole. We wcześniejszych odcinkach Punky chciała zostać astronautką. Bohaterka przeraziła się, że może spotkać ją podobny los. Do nieporzucania marzeń o karierze przekonują ją rodzice, nauczyciel i były astronauta, Buzz Aldrin. W odcinku "Kansas" serialu Farscape główny bohater cofa się w czasie, by nie dopuścić do włączenia swojego ojca do załogi promu "Challenger". Film Star Trek: The Voyage Home był zaś dedykowany pamięci załogi "Challengera". W filmie Olivera Stone'a Wall Street, z 1987, o skąpstwie jednego z bohaterów (Gordona Gekko granego przez Michaela Douglasa) miało świadczyć, że wyprzedawał akcję NASA natychmiast po wypadku (mimo iż NASA jako agencja państwowa nie dysponuje akcjami, a fabuła filmu dzieje się w 1985).

Jeden z utworów albumu Rendez-Vous Jeana-Michela Jarre'a został skomponowany z myślą, że zagra go Ronald McNair – członek załogi "Challengera", saksofonista i przyjaciel Jarre'a. Po śmierci McNaira w katastrofie, Jarre dedykował utwór jego pamięci. Jarre wykonał również bezpłatny koncert w Houston na cześć załogi promu. Innym utworem poświęconym załodze "Challengera" jest Flying for me ("Wzleć dla mnie") Johna Denvera, z płyty One World wydanej w czerwcu 1986. Trwa on 73 sekundy, czyli tyle, co ostatni lot promu.

W premierowym wydaniu komiksu Astro City z 1995, bohater przypominający Supermana, Samaritan, ujawnia się ratując prom kosmiczny od katastrofy i związanych z nią konsekwencji dla świata. W niektórych historiach o Supermanie wydanych po katastrofie, ukazane jest jak interweniuje w wypadkach związanych z pojazdami łudząco podobnymi do promu kosmicznego: The Man of Steel (1986), pilot serialu telewizyjnego Lois and Clark: The New Adventures of Superman (1993-1997), film kinowy Superman Returns (2006).

Multimedia

Zobacz też
 katastrofa promu Columbia

Przypisy

Bibliografia
 Wypadek przy misji STS-51-L promu "Challenger"  – Biuro Historii NASA
 Sekwencja wydarzeń podczas katastrofy promu "Challenger"  – NASA
 Raport prezydenckiej komisji ds. katastrofy promu "Challenger"
 Chronologia katastrofy "Challengera"  – W. Harwood, R. Navias, Spaceflight Now
 Śledztwo w sprawie katastrofy promu "Challenger"  – raport zespołu analizy fotograficznej i telewizyjnej NASA
 Space.com: Clara Moskowitz "Challenger Shuttle Disaster at 25: NASA Recalls Darkest Moments" 2011-01-28
 MSNBC: James Oberg "7 myths about the Challenger shuttle disaster" 2011-01-25
 Część 1 , część 2, część 3, część 4 biuletynu stacji radiowej CBS o katastrofie "Challengera", Ch. Glenn, 28 stycznia 1986

Katastrofy w 1986
Katastrofy w lotach kosmicznych
Katastrofy w Stanach Zjednoczonych
System Transportu Kosmicznego


text:
Silvanus ruficorpus is een keversoort uit de familie spitshalskevers (Silvanidae). De wetenschappelijke naam van de soort werd in 1977 gepubliceerd door Pal & Sen Gupta.

Spitshalskevers


text:
Мониз () — португальская фамилия. Известные носители:

 Мониз, Адишангела (род. 1987) — дзюдоистка из Кабо-Верде, участница Олимпийских игр 2012 года.
 Мониз, Венди (род. 1969) — американская актриса.
 Мониз, Рикардо (род. 1964) — нидерландский футболист, защитник.
 Мониз, Эрнест (род. 1944) — американский физик-ядерщик, министр энергетики США с 2013 года.


text:
Торрев'єха () — місто та муніципалітет в Іспанії, яке розташоване на узбережжі Коста Бланка в провінції Аліканте (провінція). Відстань від столиці провінції близько 50 км.

Назва міста () перекладається як стара фортеця або стара башта, і справді поселення на території міста були вже за римських часів. У місті можна знайти старий римський причал та маяк XIV століття, та ще багато пам'яток римської та середньовічної доби.

Сучасна історія міста починається у середині 80-х років XX століття, коли у місто хлинув потік інвестицій і почався туристичний бум. До цього Торрев'єха — маленьке рибальське селище, потроху стало перетворюватися у велике місто з курортною інфраструктурою.

Сьогодні Торрев'єха — це міжнародний курорт у самому серці знаменитих пляжів на узбережжі Коста Бланки, велике місто з населенням понад 100 000 осіб, та одне з найдинамічніших міст в Іспанії. Цікавою особливістю міста є те, що близько 50% мешканців Торрев'єхи не є іспанцями, це мігранти зі 120 країн світу.

Історія
До 1802 року місто складалось з древньої сторожової вежі та будинків чорноробів. У 1803 році король Іспанії Карл IV дав дозвіл на переміщення офісу солевидобувної компанії з Ла-Мати (сусіднє поселення, розташоване 5 км від міста) до Торев'єхи, а також на будівництво житла для працівників.

У 1829 році місто було повністю знищили потужні землетруси, проте через короткий проміжок часу солевидобувні басейни почали знову функціонувати. У 1931 році король Альфонс XIII нагородив Торрев'єху спеціальним грантом. У цей період спостерігається значне зростання вирощування льону, конопель та бавовни.

У 19 столітті сіль транспортувалася з міста в переважній більшості шведськими та голландськими суднами, в той час як в самій Іспанії спостерігалась її значна нестача, особливо в таких провінціях як Галісія і, меншою мірою, Валенсії. Незважаючи на це, на початку 20 ст. чверть усієї солі, що була заготовлена в лагунах Торрев'єхи була продана в Іспанії, а решта експортована закордон.

Сьогодні солевидобувна промисловість, як і раніше, є важливою галуззю  міста. Вона забезпечує багатьох людей робочими місцями. Ви можете відвідати тут музей моря і солі.

Сьогодення
В останні роки спостерігається значне збільшення місцевої економіки завдяки туристичній галузі. Зокрема, завдяки великому контингенту  британських, німецьких, ірландських та скандинавських туристів, більшість з яких проживає тут впродовж цілого року, а також значної кількості іспанців, які мають житло в місті і використовують його як місце для літнього відпочинку.

До 2004 року в Торрев'єсі проживало найбільше британців, в порівнянні з іншими іспанськими муніципалітетами (близько 7180 осіб). Це призвело до того, що місцеві жителі почали називати місто "Коста дель Йоркшир".

Українська складова
Згідно з переписом 2005 року, у Торрев'єсі дуже велика діаспора українців, близько 2,500 чоловік. Українці займають сьоме місце серед населення міста за кількістю, після іспанців, англійців, німців, шведів, росіян та колумбійців.

В кінці листопада 2013 року у містечку з'явилася вулиця України — її з нагоди вшанування 80-х роковин Голодомору відкрив місцевий мер разом з українським консулом
В місті знаходиться українська асоціація..

Російська складова
В Торрев'єсі знаходиться вілла Путіна, а також особняки кількох його подільників. Багаторазові появи Путіна в Торрев'єсі були зафіксовані ще в часи, коли був помічником мера Санкт-Петербургу Собчака, а потім директором ФСБ Росії.

Фотографії

Посилання

Міста Аліканте
Муніципалітети провінції Аліканте


text:
Mk 29 (Mark 29) — американская пусковая установка контейнерного типа на 8 ракет «Си Спарроу» или ESSM. Используется в системах ПВО самообороны авианосцев типа «Нимиц», УДК типов «Уосп», «Тарава» и других кораблях НАТО. Разработана для замены однотипной, но большей по размерам ПУ Mk 25.

Производится компанией Raytheon с 1975 года, находится на вооружении ВМС 15 стран.

Тактико-технические характеристики
 Масса установки — 5800 кг
 Скорость наведения:
 по азимуту — 40 °/c
 по углу места — 65 °/c
 Угол возвышения — –5...+85°
 Темп стрельбы — 1 пуск каждые 2 секунды

Установки на кораблях
  Авианосцы типа «Нимиц»
  Универсальные десантные корабли типа «Уосп»
  Универсальные десантные корабли типа «Тарава»
  Эскадренные миноносцы типа «Спрюэнс»

Фото

Пуск ракеты

Перезарядка установки

Примечания

См. также
 Mk 41 (пусковая установка)
 Список пусковых установок ВМФ США

Ссылки
MK 29 SEASPARROW Guided Missile Launching System. With ESSM Upgrade.
Mk-29 guided missile launching system.

Ракетное оружие США
Пусковые установки
Военная продукция Raytheon


text:
John Loudon ist der Name folgender Personen:

* John Claudius Loudon (1783–1843), schottischer Botaniker und Landschaftsarchitekt
 John Loudon (Politiker) (1866–1955), niederländischer Außenminister (1913–1918)
 John H. Loudon (1905–1996), Vorstandsvorsitzender von Royal Dutch Shell, Präsident des WWF international

Siehe auch:
 John Loudon McAdam (1756–1836), schottischer Erfinder


text:
The Fairview Apartments in Ogden, Utah is a complex of buildings built in 1916.  It was listed on the National Register of Historic Places in 1987.  There are two contributing buildings in the listing.

References

Apartment buildings in Utah
Residential buildings completed in 1916
Buildings and structures in Ogden, Utah
Prairie School architecture in Utah
Residential buildings on the National Register of Historic Places in Utah
National Register of Historic Places in Weber County, Utah


text:
Odice jucunda is een nachtvlinder uit de familie spinneruilen (Erebidae). Synoniemen van deze vlinder zijn Ecthetis jucunda en Eublemma jucunda.

De vlinder komt voor op het Iberisch Schiereiland en Zuid-Frankrijk.

Spinneruilen
Dier uit het Palearctisch gebied