text:
Eurofighter Typhoon – dwusilnikowy myśliwiec wielozadaniowy zbudowany w układzie kaczki przez konsorcjum trzech europejskich producentów lotniczych – Alenia Aeronautica, BAE Systems i EADS – współpracujących w ramach holdingu Eurofighter Jagdflugzeug GmbH założonego w 1983 roku. Projekt budowy i wyposażenia samolotu jest zarządzany przez agencję NETMA (NATO Eurofighter and Tornado Management Agency). Projekt samolotu jest podobny do opracowanych w tym samym okresie myśliwców generacji 4,5 – francuskiego Dassault Rafale i szwedzkiego Saab JAS 39 Gripen. Na etapie rozwoju nosił oznaczenie EF-2000.

Po początkowych opóźnieniach rozpoczęto produkcję Eurofightera w ramach trzech oddzielnych kontraktów (transz), z których każdy dotyczy samolotu o coraz większych zdolnościach bojowych.

W 2008 Eurofighter Typhoon znajdował się na uzbrojeniu brytyjskiego RAF-u, niemieckiej Luftwaffe, hiszpańskiej Ejército del Aire, włoskich Aeronautica Militare oraz austriackich sił powietrznych. Ponadto Arabia Saudyjska podpisała kontrakt o wartości około 6,4 miliarda euro na dostawę 72 maszyn tego typu.

Według raportu brytyjskiego National Audit Office z 2011 roku całkowity koszt programu badawczo-rozwojowego i produkcji floty 160 samolotów wynosił 23 miliardy funtów.

Historia rozwoju
Pod koniec lat 70. XX wieku wiele państw europejskich stanęło przed koniecznością wymiany przestarzałych samolotów bojowych, znacząco odbiegających parametrami od amerykańskich F-15 i F-16 oraz najnowszych konstrukcji sowieckich, MiG-a-29 i Su-27. Przewidując to, na początku lat 70., rozpoczęto na zlecenie RAF-u projektowanie samolotu oznaczonego jako AST-396 (Air Staff Target 396), który po wielu zmianach ostatecznie wyewoluował do postaci wielozadaniowego Typhoona.

W tym okresie założenia dotyczące parametrów lotnych i przeznaczenia nowego samolotu wielokrotnie ulegały zmianom. Początkowo maszyna miała posiadać możliwość krótkiego startu i pionowego lądowania (STOVL) i docelowo planowano zastąpić nią wykorzystywane przez brytyjskie lotnictwo do ataków z niskiego pułapu na cele naziemne samoloty SEPECAT Jaguar i Hawker Siddeley Harrier. W międzyczasie zmieniono jej przeznaczenie, zgodnie z nowymi wymaganiami AST-403 przedstawionymi w 1972 roku, na myśliwiec przewagi powietrznej o własnościach STOVL. Ostatecznie po przedyskutowaniu projektu z również zainteresowanymi maszyną Niemcami i Francją zrezygnowano jednak z własności STOVL. Na bazie brytyjskich opracowań powstał kolejny projekt myśliwca krótkiego startu i pionowego lądowania AST-409, który ostatecznie doprowadził do skonstruowania samolotu Harrier GR.5 (później zmodernizowanego do wersji GR.7).

Pierwsze programy badawcze
Francja, Niemcy i Wielka Brytania, realizując zweryfikowane założenia projektu, przystąpiły do badań nad ECA (Europejskim Samolotem Bojowym – European Combat Aircraft), których celem było wspólne opracowanie maszyny odpowiadającej wymaganiom sił powietrznych wszystkich trzech państw. Wielka Brytania potrzebowała wielozadaniowego samolotu, mogącego przejąć zadania wykonywane dotychczas przez myśliwskie F-4 Phantom II i myśliwsko-bombowe SEPECAT Jaguar, który wszedłby do służby w 1987 roku. Francja natomiast oczekiwała lekkiego i małego samolotu wsparcia zdolnego do lądowania na pokładzie lotniskowca. Planowano zastąpić nim Jaguary, kładąc nacisk głównie na przeznaczenie do ataków na cele naziemne, a mniej na zdolności walki powietrznej, aby nie robić konkurencji dla równolegle prowadzonego programu samolotu myśliwskiego Mirage. Planowane wejście do służby wyznaczono na 1991 rok. Niemcy z kolei, jako ostatni z członków programu, zgłosiły chęć posiadania myśliwca przewagi powietrznej z bardzo ograniczoną zdolnością ataku na cele naziemne, który mógłby w tej roli zastąpić Phantomy.

W 1979 r., z inicjatywy BAe i MBB, rozpoczęto kolejny program ECF (Europejskiego Myśliwca – European Combat Fighter – lub Wspólnie Opracowanego Europejskiego Myśliwca – European Collaborative Fighter). W celu zrównoważenia kosztów projektu, którego finansowanie wszystkie zaangażowane rządy przyjęły z ograniczonym entuzjazmem, w 1980 roku połączono siły trzech wytwórni lotniczych BAe, MBB i Dassault w ramach nowego programu ECA, do którego po raz pierwszy użyto nazwy Eurofighter. W tym samym czasie wszystkie zaangażowane strony prowadziły niezależnie prace projektowe mające na celu budowę maszyny najbardziej odpowiadającej ich własnym potrzebom. W Wielkiej Brytanii powstał projekt napędzanego jednym silnikiem lekkiego myśliwca P.106, nieco podobnego do szwedzkiego Gripena, który ewoluował do P.110 – dwusilnikowego samolotu w konfiguracji kaczki, z wlotami powietrza po bokach kadłuba. W Niemczech prowadzono projekt TFK-90 (Taktyczny Myśliwiec 1990 – Taktisches Kampfflugzeug 1990), również zbudowanego w konfiguracji kaczki, ale o wlotach powietrza pod kadłubem i ogonie z dwoma statecznikami pionowymi. Francuska wytwórnia Dassault z kolei rozpoczęła projekt ACX (Eksperymentalny Samolot Bojowy – Avion de Combat eXperimentale), który w rezultacie doprowadził do powstania myśliwca Dassault Rafale. W 1981 roku stało się jasne, że wspólny projekt skazany jest na niepowodzenie ze względu na niemożliwość sprostania wszystkim tak bardzo różnym wymaganiom, dlatego ostatecznie zdecydowano o jego zamknięciu. Jednym z wielu powodów rezygnacji z programu były dążenia Francji do przewodnictwa w jego prowadzeniu. Brakowało również porozumienia między Francją i Wielką Brytanią w sprawie jednostki napędowej nowego myśliwca. Francuska strona naciskała na wykorzystanie silników SNECMA M88, a brytyjska – Turbo-Union RB199.

Kolejnym projektem zbudowania wspólnego samolotu był program ACA (Zwrotny Samolot Bojowy – Agile Combat Aircraft) opracowany przez niemiecko-włosko-brytyjskie konsorcjum Panavia, konstruktora samolotu wielozadaniowego Panavia Tornado.

Program EAP
Ze względu na brak możliwości finansowania projektu przez Niemcy i Włochy, brytyjskie ministerstwo obrony przekazało firmie BAe 80 milionów funtów zlecając opracowanie demonstratora europejskiego myśliwca w ramach programu EAP (Program Samolotu Eksperymentalnego – Experimental Aircraft Programme). Oficjalne podpisanie kontraktu na budowę nowego samolotu miało miejsce w maju 1983 roku, a pierwszy lot zaplanowano na 1986 rok. Zaproponowany projekt maszyny opierał się na wcześniejszych doświadczeniach zdobytych przy opracowywaniu maszyn P.106, P.110 i TFK-90 i zyskał postać dolnopłata w układzie kaczki napędzanego dwoma silnikami, których wloty powietrza zlokalizowano pod kadłubem.

Początkowo wytwórnia MBB miała nadzieję na dostawę sekcji ogonowej samolotu wyposażonej w dwa stateczniki pionowe, ale ze względu na obcięcie funduszy przez stronę niemiecką wykorzystano ogonową część samolotu Tornado wraz z jednostkami napędowymi Turbo-Union RB199.

Dla celów programu podjęto badania nad szeregiem nowych technologii, poczynając od zaawansowanych materiałów kompozytowych po wysoce niestateczną aerodynamicznie konstrukcję płatowca wymagającą zastosowania systemów cyfrowego sterowania lotem. Do budowy kadłuba wykorzystano głównie włókna węglowe w połączeniu z żywicami epoksydowymi i stopy tytanu. Tak znaczne wykorzystanie tworzyw sztucznych w konstrukcji skutkowało nadaniem maszynie żartobliwego miana plastikowego samolotu.

Najważniejszym elementem programu było opracowanie bardzo nowoczesnych rozwiązań takich jak system fly-by-wire zwielokrotniony do czterech niezależnych równoległych obwodów czy system kontroli lotu FCS (Flight Control System) konieczny do pilotowania "dynamicznie niestatecznej" maszyny. W jego tworzeniu wykorzystano doświadczenia wytwórni BAe i MBB, które prowadziły wcześniej badania podobnych systemów na samolotach demonstratorach Jaguar ACT (Technologie Aktywnego Sterowania – Active Control Technologies) i Starfighter CCV (Control Configured Vehicle). Nowy wspólnie opracowany system kontroli lotu musiał umożliwić sterowanie EAP-em znacznie bardziej niestabilnym niż oba wcześniejsze samoloty doświadczalne, CCV i ACT.

Zastosowano również szklany kokpit z wielofunkcyjnymi kolorowymi wyświetlaczami kineskopowymi firmy Smiths Industries, szerokokątny wyświetlacz HUD firmy GEC-Marconi oraz system kontroli samolotu i uzbrojenia HOTAS, umożliwiający obsługę wszystkich najważniejszych funkcji maszyny bez zdejmowania rąk z drążka sterowego i przepustnicy. Zainstalowano również głosowy system ostrzegania o zagrożeniach i możliwość głosowego wprowadzania poleceń DVI (direct voice input). Piloci brali czynny udział w projektowaniu kokpitu w celu uzyskania największej jego ergonomii.

27 października tego samego roku, skonstruowany przez British Aerospace przy współudziale MBB demonstrator myśliwca, został wytoczony z hangaru BAe w Warton i rozpoczęto jego badania na ziemi. W sierpniu 1986 roku odbył się pierwszy lot maszyny pilotowanej przez głównego pilota doświadczalnego wytwórni Dave'a Eaglesa. Podczas tego lotu myśliwiec przekroczył prędkość dźwięku (1,1 Ma) i z powodzeniem wykonał zaplanowane manewry na dużym pułapie.

Maszyna ta była testowana przez blisko pięć lat, do 1 maja 1991 roku, gdy odbył się jej ostatni lot. W ramach programu rozwojowego prototyp wykonał łącznie 259 lotów testowych o całkowitej długości 195 godzin i 21 minut, osiągając prędkość dwukrotnie większą od bariery dźwięku przy manewrach z kątem natarcia ponad 35 stopni. Owocem prób prototypu EAP było zdobycie szeregu doświadczeń w zastosowaniu nowych technologii i rozwiązań takich jak zaawansowane systemy kontroli lotu oraz materiałów kompozytowych. Dodatkowo uzyskano cenną wiedzę na temat obniżania odbicia promieniowania elektromagnetycznego, a co za tym idzie utrudnienia obserwacji samolotu przez systemy radarowe.

Program F/EFA
Pod koniec 1983 roku już po zakończeniu nieudanego programu ECF i podczas trwania programu EPA, Wielka Brytania, Francja, Niemcy, Włochy i Hiszpania postanowiły kolejny raz rozpocząć wspólny program budowy nowoczesnego myśliwca. Pod koniec 1983 roku przedstawiono propozycję Europejskiego Myśliwca Przyszłości (F/EFA – Future European Fighter Aircraft) posiadającego zdolność krótkiego startu i lądowania (STOL). Podobnie jak przy wcześniejszych wspólnych projektach rozbieżne oczekiwania stron wobec nowej maszyny po raz kolejny doprowadziły do rozłamu. Francja po raz kolejny zażądała zaimplementowania możliwości operowania z pokładów lotniskowców, połowy udziałów w produkcji i kierowniczej roli w przedsięwzięciu. W konsekwencji działania te doprowadziły do zamknięcia programu i utworzenia w grudniu 1985 roku, już bez udziału Francji, kolejnego projektu Europejskiego Myśliwca (EFA – European Fighter Aircraft).

Program EFA

Do prac nad programem EFA przystąpiły Wielka Brytania, Niemcy i Włochy, a wkrótce dołączyła do nich także Hiszpania. W czerwcu 1986 roku rozpoczęto projekt nazwany roboczo Eurofighter. Wkład pracy w budowę wspólnego samolotu został podzielony pomiędzy przedsiębiorstwa ze wszystkich czterech państw biorących udział w przedsięwzięciu w zależności od deklarowanego zapotrzebowania: BAE Systems – (Wielka Brytania) – 33%, MBB (później DASA, Niemcy) – 33%, Aeritalia (później Alenia, Włochy) – 21% i CASA (Hiszpania) – 13%; obecnie DASA i CASA wchodzą w skład korporacji producentów lotniczych EADS. Początkowo zakładane zapotrzebowanie Wielkiej Brytanii na myśliwiec wynosiło 250 egzemplarzy, Niemiec – również 250, Włoch – 165, a Hiszpanii – 100.

W 1986 roku założono w Monachium konsorcjum Eurofighter Jagdflugzeug GmbH, którego celem były prace rozwojowe nad samolotem, i EuroJet Turbo GmbH, w którego skład weszły wytwórnie Rolls-Royce, MTU Aero Engines i FiatAvio (obecnie Avio), pracującą nad jednostką napędową EuroJet EJ200. Oficjalna specyfikacja europejskiego myśliwca ujrzała światło dzienne we wrześniu 1987 roku, a produkcję planowano rozpocząć w roku 1992. Jak się później okazało, czas ten wydłużył się o prawie dekadę.

EFA miał być głównie myśliwcem przewagi powietrznej z dodatkową możliwością atakowania celów naziemnych. Do wykonywania tych zadań konieczna była duża zwrotność i wysokie osiągi. Wymagano również niskiego przekroju radarowego RCS i zdolności do operowania z krótkich pasów startowych.

Formalne podpisanie kontraktu na osiem prototypów przyznanego międzynarodowemu konsorcjum "EuroFighter" miało miejsce 23 listopada 1988 roku, a pierwszy lot myśliwca nazwanego już oficjalnie Eurofighter EF2000 odbył się 27 marca 1994 roku.

Lata 90. obfitowały w wiele sporów pomiędzy kooperantami dotyczących podziału prac i wymogów technicznych stawianych nowej maszynie, a także uczestnictwa poszczególnych państw w projekcie. Po złożeniu ostatecznych zamówień na samoloty w 1997 roku okazało się, że zapotrzebowanie znacznie odbiega od początkowych deklaracji i wynosi: 232 maszyny dla Wielkiej Brytanii, 180 dla Niemiec, 121 dla Włoch i 87 dla Hiszpanii. W związki z tym zmieniono udział w jego produkcji analogicznie do liczby zamówionych maszyn: 37,5% dla BAE Systems, 29% dla DASA, 19,5% dla Aeritalia i 14% dla CASA.

Ostateczna wersja samolotu miała szklany kokpit z wyświetlaczami LCD, szerokokątny HUD i system sterowania HOTAS oraz fotel wyrzucany klasy zero-zero typu Martin-Baker 16A. W wersjach dwumiejscowych wyposażenie obu kabin jest identyczne z wyjątkiem wyświetlacza HUD, którego w tylnej kabinie nie ma.

Jako uzbrojenie strzeleckie zamontowano po prawej stronie kadłuba działko Mauser BK-27 kalibru 27 mm z zapasem 150 sztuk amunicji. Pod kadłubem znajdują się cztery wnęki dla pocisków przeciwlotniczych i centralnie umieszczony węzeł podkadłubowy, ponadto po cztery węzły do mocowania uzbrojenia pod skrzydłami. Dwa z węzłów podskrzydłowych i jeden pod kadłubem są "mokre", co oznacza, że umożliwiają podwieszenie dodatkowych zbiorników paliwa.

Nazwa projektu zmieniała się wielokrotnie od momentu jego rozpoczęcia, poczynając od EFA, poprzez Eurofighter i EF2000 (Eurofighter 2000), aż po ostateczne Eurofighter EF2000 Typhoon, która to nazwa została oficjalnie nadana we wrześniu 1998 roku na wniosek członków projektu, aby uniknąć określania go różnymi nazwami w poszczególnych państwach. Ze względu na opóźnienia z wejściem samolotu do produkcji przed rokiem 2000 zrezygnowano z członu EF2000, zostawiając ostatecznie nazwę Eurofighter Typhoon (czasem w pisowni EuroFighter). Określenie opracowanej wspólnie maszyny mianem Typhoon (pol. tajfun) wzbudziło sprzeciw strony niemieckiej, ponieważ nazwę tę nosiły myśliwsko-bombowe samoloty Hawker Typhoon wykorzystywane podczas II wojny światowej do bombardowania celów na terenie ówczesnej III Rzeszy.

Testy

Development Aircraft
Oficjalnie nie było maszyn prototypowych, a jedynie wersje rozwojowe nazwane DA (od Development Aircraft). Łącznie zbudowano 7 takich samolotów w kilku wersjach i z przeznaczeniem do różnych testów.

  DA1 (98+29) – do testów w locie i programu rozwojowego silników EJ200;
  DA2 (ZH588) – do testów właściwości lotnych i osiągów;
  DA3 (MMX602) – platforma testowa nowych silników EJ200, uchwytów uzbrojenia i testów uzbrojenia strzeleckiego;
  DA4 (ZH590) – dwumiejscowy do testów własności lotnych, systemów sterowania, radaru i awioniki;
  DA5 (98+30) – do testów awioniki i systemów uzbrojenia;
  DA6 (XCE.16-01) – dwumiejscowy do testów awioniki i systemów elektronicznych;
  DA7 (MMX603) – do badania osiągów i uzbrojenia;

Pierwszy lot testowego Eurofightera odbył się 27 marca 1994 roku. Egzemplarz ten został zbudowany w Niemczech i nosił oznaczenie DA1 (Development Aircraft) oraz numer 98+29. 45-minutowy lot próbny rozpoczął się w Manchingu, a za sterami maszyny zasiadł główny pilot doświadczalny DASA Peter Weger. Ze względu na obawy dotyczące niezawodności oprogramowania komputera pokładowego wydłużono okres jego testowania. W ten sposób chciano uniknąć niebezpieczeństwa wypadku maszyny DA1, tak jak stało się w przypadku Gripena i YF-22, co mogłoby spowodować wycofanie się Niemców z projektu.

Druga maszyna DA2 o numerze ZH588 została wyprodukowana w Wielkiej Brytanii i oblatana 6 kwietnia 1994 roku przez Chrisa Yeo. Samolot ten był wyposażony w testowy system kontroli lotu FCS umożliwiający rozwinięcie prędkości maksymalnej 1050 km/h na pułapie praktycznym 10 900 metrów i 1,5 prędkości dźwięku na wysokości 9700 metrów. Maksymalne przeciążenie przy manewrach nie mogło przekroczyć 5,8 G, a kąty natarcia 20 stopni. W lipcu 1996 oprogramowanie systemu kontroli lotu zostało uaktualnione do wersji 2A umożliwiając maszynie przekroczenie prędkości Mach 2. Zarówno DA1, jak i DA2 były napędzane silnikami dwuprzepływowymi Turbo-Union RB199.

Trzecia, wyprodukowana we Włoszech maszyna DA3 oznaczona numerem MMX602 odbyła swój pierwszy lot 4 czerwca 1995 w miejscowości Caselle Torinese. Jej napęd stanowiły nowe silniki EJ200.

Kolejnym egzemplarzem testowym była dwumiejscowa maszyna hiszpańska DA6 oznaczona numerem XCE.16-01. Jej oblotu dokonał 31 sierpnia 1996 roku Alfonso de Miguel z CASA. Samolot ten był wyposażony w unowocześnione systemy awioniki i komputery pokładowe.

Drugim zbudowanym przez włoską wytwórnię Alenia Aeronautica Eurofighterem był DA7 o numerze MMX603, który oblatano 27 stycznia 1997.

Następny wyprodukowany w Niemczech samolot DA5 (numer 98+30) odbył swój pierwszy lot 24 lutego 1997 nad lotniskiem Manching. Był to pierwszy Eurofighter wyposażony w nową stację radiolokacyjną ECR-90.

Ostatnim egzemplarzem przedprodukcyjnej serii testowej był brytyjski dwumiejscowy Eurofighter DA4 (numer ZH590), który po raz pierwszy wzbił się w powietrze 14 marca 1997 roku z lotniska Warton. Był to pierwszy brytyjski dwumiejscowy samolot tego typu, jednocześnie pierwszy wyposażony w silniki EJ200.

W dniu 21 listopada 2002 hiszpański Eurofighter DA6 rozbił się niedaleko wioski Belvis de la Jara około 110 kilometrów na południowy zachód od Madrytu. Obaj piloci katapultowali się i przeżyli wypadek. Maszyna spadła na niezamieszkały teren.

Instrumented Production Aircraft

Poza serią maszyn testowych DA zbudowano 7 dodatkowych samolotów seryjnych oznaczonych jako IPA (Instrumented Production Aircraft) przeznaczonych do dalszych badań rozwojowych wyposażenia elektronicznego i uzbrojenia.

  IPA1 (ZJ699) – do testów zintegrowanego podsystemu wykrywania i zakłócania emisji elektromagnetycznych DASS (Defensive Aids Sub System). Maszyna ta została oblatana 5 kwietnia 2002 roku. 4 grudnia 2012 po raz pierwszy odpalił pocisk dalekiego zasięgu MBDA Meteor.
  IPA2 – do integracji uzbrojenia do ataków na cele naziemne.
  IPA3 – do integracji uzbrojenia do ataków na cele powietrzne.
  IPA4 – do integracji uzbrojenia do ataków na cele naziemne i testów jego użycia w różnych warunkach środowiskowych.
  IPA5 – do testów własności lotnych podczas lotów na małej wysokości i przy prędkościach bliskich prędkości dźwięku. Później maszyna ta została wyposażona w skrzydła z wydłużoną aż do wlotów powietrza krawędzią natarcia w celu poprawienia charakterystyk lotnych przy dużych kątach natarcia. Także do testów uzbrojenia do ataków na cele naziemne i powietrzne.
  IPA6 – maszyna seryjna z pierwszej transzy przeznaczona do testów awioniki dla samolotów transzy drugiej. Rozpoczęła proces akceptacji i wprowadzenia do uzbrojenia maszyn seryjnych drugiej transzy przewidziany na kwiecień 2008.
  IPA7 – pierwszy Eurofighter drugiej transzy przeznaczony tak jak IPA6 do testów nowego komputera pokładowego umożliwiającego wykorzystanie nowoczesnego uzbrojenia typu Meteor, Storm Shadow i Taurus. W połowie czerwca 2009 roku przeprowadzono na tej maszynie udane próby z nowoczesnymi bombami naprowadzanymi laserowo Paveway IV.

Produkcja seryjna
Eurofighter Typhoon jest bardzo nowoczesnym samolotem, budowanym na czterech osobnych liniach montażowych w czterech różnych państwach. Każdy z uczestników projektu sam składa samoloty zamówione przez własny kraj, ale produkuje określone części dla wszystkich zamówionych maszyn. Poszczególne wytwórnie lotnicze odpowiadają za produkcję następujących elementów maszyny:

  Alenia Aeronautica (poprzednio Aeritalia)
 Lewe skrzydło, klapolotki zewnętrzne, tylne sekcje kadłuba
  BAE Systems
 Przednia część kadłuba włącznie z usterzeniem dziobowym, owiewka kabiny pilota, statecznik pionowy, klapolotki wewnętrzne, tylna sekcja kadłuba
  EADS Deutschland
 Główna centralna część kadłuba
  EADS CASA
 Prawe skrzydło, sloty

Produkcja została podzielona na trzy serie nazwane transzami, z których każda charakteryzuje się większą uniwersalnością i możliwościami bojowymi samolotów. Transze z kolei dzielą się na partie (batches) i bloki (blocks), np. przeznaczone dla RAF-u dwumiejscowe samoloty z pierwszej transzy i pierwszej partii są oznaczone jako T1, a z drugiej partii T1A.

Poza państwami uczestniczącymi w programie Eurofighter zamówienia na samolot złożyły również Austria, Arabia Saudyjska, Kuwejt i Oman.

Zamówienie dla Austrii składa się z dziewięciu nowych maszyn pierwszej transzy i sześciu używanych samolotów niemieckich. W zamian za przekazane Austrii maszyny Niemcy otrzymają taką samą liczbę samolotów z drugiej transzy. 72 samoloty dla Arabii Saudyjskiej pochodzą z brytyjskich zakładów BAE Systems w Warton i są przez Brytyjczyków wliczane do puli własnego zamówienia na 232 sztuki (zredukowanego do 160), aby uniknąć kar umownych. Samoloty dla Omanu pochodzą także z Warton, a dla Kuwejtu z zakładów Leonardo w Caselle. Wszystkie z krajów producentów zmniejszyły swoje zadeklarowanego w 1997 zamówienia (wtedy 620 sztuk, zredukowane do 472 sztuk).

W latach 2020–2021, Hiszpania i Niemcy zamówiły kolejne sztuki, transzy 4.

Kamienie milowe
 1. Eurofighter – przyjęty do służby w Luftwaffe 4 sierpnia 2003
 100. Eurofighter – 29 sierpnia 2006 (RAF, Wielka Brytania)
 1. Eurofighter Block 8 (2. transzy) – kwiecień 2009 (Luftwaffe, Niemcy)
 200. Eurofighter – 24 listopada 2009 (Luftwaffe, Niemcy)
 250. Eurofighter – 21 grudnia 2010 (Aeronautica Militare Italiana, Włochy)
 300. Eurofighter – 18 października 2011 (Ejército del Aire, Hiszpania)
 400. Eurofighter – 4 grudnia 2013 (Luftwaffe, Niemcy)
 500. Eurofighter – 11 kwietnia 2017 (Aeronautica Militare, Włochy)

W związku z brakiem zamówień eksportowych produkcja samolotów dla odbiorców w Europie ograniczono do 43 egzemplarzy w 2012 i 35 od 2013, aby utrzymać ich linie produkcyjną do 2017 roku. W 2012 i 2016 roku uzyskano zamówienia na 12 i 28 samolotów dla Omanu i Kuwejtu. Niemiecka i hiszpańska linia finalnego montażu powinny zostać zamknięte w 2018, brytyjska w 2019, a włoska w 2022 roku.

Wersje
Samoloty wersji produkcyjnej są maszynami przeznaczonymi do pełnienia zadań bojowych i treningu pilotów. W Wielkiej Brytanii i krajach, które importują te maszyny, są określane oficjalnym mianem "Typhoon" natomiast w Niemczech, Włoszech i Hiszpanii noszą nazwę "EF-2000", chociaż wszystkie włoskie i hiszpańskie samoloty posiadają na statecznikach pionowych logo "Typhoon".

Transza 1
Samoloty pierwszej transzy były produkowane od 2003 roku i umożliwiały wykonywanie następujących zadań bojowych:
 Block 1 Podstawowe własności bojowe, ograniczone do myśliwca obrony powietrznej
 Block 2 Polepszone własności umożliwiające walkę powietrzną
 Block 5 Wersja o pełnych zdolnościach walki powietrze-powietrze i umożliwiające atakowanie celów naziemnych, określana jako Final Operational Capability (FOC). Samoloty różnią się zewnętrznie poprzez dodanie głowicy podczerwieni FLIR, mogą przenosić naprowadzone laserowo bomby Paveway II, posiadają system samoobrony DASS z automatyczną wyrzutnią flar i dipoli. W latach 2006–2012 115 samolotów Block 1,2 i 2B zostało zmodyfikowanych do standardu Block 5 w ramach programu modernizacji R2 (Retrofit 2).

Transza 2
Samoloty drugiej transzy to maszyny produkowane obecnie (2009).

 Block 8 Samoloty z nowym komputerem pokładowym. Pierwsze samoloty tej odmiany weszły na uzbrojenie niemieckiej eskadry Jagdgeschwader 73 w kwietniu 2009 roku
 Block 10 Samoloty o rozszerzonych własnościach bojowych określane jako standard EOC 1 (Enhanced Operational Capability), wyposażone w unowocześnione podsystemy DASS, IFF (identyfikator "Swój-obcy")
 Uzbrojenie przeciwlotnicze: AIM-120 AMRAAM wersji C-5, IRIS-T
 Uzbrojenie do ataku na cele naziemne: bomby naprowadzane GBU-24 i Paveway III i IV, pociski ALARM, zasobniki Litening III
 Block 15 Samoloty standardu EOC 2, których budowa planowana jest na lata 2010–2011. Będą one mogły wykorzystywać dodatkowo następujące uzbrojenie:
 Uzbrojenie przeciwlotnicze: MBDA Meteor,
 Uzbrojenie do ataku na cele naziemne: MBDA Taurus, Storm Shadow i Brimstone

Transza 3
Pierwszego Typhoona 3. transzy dla RAF oblatano 3 grudnia 2013. Samoloty będą wyposażone w radiolokator AESA Captor-E o antenie z aktywnym skanowaniem fazowym, będą mogły przenosić na kadłubie konforemne zbiorniki paliwa. Radar zaprezentowano w lipcu 2014.
 Block 20 Samoloty standardu EOC 3

Produkcja eksportowa

Austria
W dniu 2 lipca 2002 rząd austriacki ogłosił podjęcie decyzji o zakupie samolotów Eurofighter Typhoon. Transakcja na 18 maszyn oraz szkolenie załóg, obsługi naziemnej, a także symulatora została sfinalizowana 1 lipca 2003 roku. Kilka lat później decyzja ta została podważona przez nową ekipę rządzącą, a 26 czerwca 2007 minister obrony Austrii Norbert Darabos ogłosił redukcję zamówienia do 15 maszyn. Pierwszy z zamówionych Eurofighterów został dostarczony do Austrii i formalnie wprowadzony na uzbrojenie Österreichische Luftstreitkräfte 12 lipca 2007.
W listopadzie 2012 roku, prowadzący dochodzenie w sprawie podejrzeń o korupcję w EADS prokuratorzy niemieccy i austriaccy, poinformowali, że znalezione zostały dowody na nielegalne transfery z kont bankowych producenta samolotu – EADS, na kwotę 113,5 miliona euro. Potwierdzenie kolejnych zarzutów o charakterze korupcyjnym, może doprowadzić do utraty przez producenta zamówień na samolot ze strony Austrii, i straty producenta szacowane na miliardy euro. Rząd Austrii zdecydował się wystąpić na drogę sądową przeciwko Airbusowi (dawny EADS) i konsorcjum Eurofighter w połowie lutego 2017 roku. W lipcu tego samego roku austriackie ministerstwo obrony zdecydowało, że rozpocznie wycofywanie Typhoonów ze służby w wojskach lotniczych w 2020 roku.

Arabia Saudyjska

18 sierpnia 2006 Arabia Saudyjska zgłosiła chęć nabycia 72 Eurofighterów Typhoonów. W związku z prowadzonym przez brytyjski Urząd do Spraw Przestępstw Gospodarczych śledztwem dotyczącym przekupstwa podczas jednego z przetargów z lat 80. na samoloty Panavia Tornado w listopadzie i grudniu tego samego roku kraj ten zagroził, że kupi francuskie Rafale'e. Ostatecznie śledztwo umorzono i realizacja kontraktu pozostała niezagrożona. Prasa brytyjska spekulowała, że sprzedaż Eurofighterów do Arabii Saudyjskiej zakłóci dostawy tych maszyn dla RAF-u. Z drugiej strony przewidywano jednak, iż opóźnienie tych dostaw spowoduje, że na uzbrojenie Królewskich Sił Powietrznych trafią maszyny z najnowszej trzeciej transzy. 17 września 2007 Arabia Saudyjska potwierdziła podpisanie kontraktu o wartości 4,43 miliarda funtów na dostawę 72 samolotów. Pierwsze 24 to maszyny z 2 transzy pierwotnie przeznaczone dla RAF-u, których termin dostawy to 2008 rok. Pozostałe 48 samolotów miało być zmontowanych w Arabii Saudyjskiej od 2011, ale w 2013 umowę zmieniono na montaż wszystkich samolotów przez BAE. Dzięki temu zobowiązanie Wielkiej Brytanii ograniczono do 160 sztuk (eksploatowanych będzie tylko 123 szt.).

Pierwszy Eurofighter Typhoon w barwach Królewskich Saudyjskich Sił Powietrznych wzbił się w powietrze 22 października 2008 z lotniska Warton, rozpoczynając tym samym program dostaw tych maszyn dla Arabii Saudyjskiej. Pierwsze dwa Typhoony trafiły do odbiorcy pod koniec czerwca 2009.

Oman
Podczas pokazów lotniczych Farnborough Airshow 2008 ogłoszono, że Oman prowadzi "bardzo zaawansowane" rozmowy w kierunku zakupu samolotów Eurofighter Typhoon jako następcy wykorzystywanych obecnie SEPECAT Jaguar. Dyskutowano wtedy o 24 maszynach za 1,4 miliarda funtów. 21 grudnia 2012 brytyjski BAE Systems poinformowało o podpisaniu z Omanem kontraktu o wartości 2,5 mld GBP zawierającym 12 myśliwców Eurofighter Typhoon i 8 samolotów szkolnych BAE Hawk AJT. Pierwszego Typhoona dla Omanu zaprezentowano w maju 2017 roku. Pierwsze dwa szkolno-bojowe Eurofightery dostarczono 21 czerwca 2017.

Katar
17 września 2017 roku Katar podpisał z Wielką Brytanią wstępne porozumienie (sfinalizowane 10 grudnia tego samego roku) w sprawie kupna 24 Typhoonów, a także pocisków powietrze–powietrze Meteor i powietrze–ziemia Brimstone. Maszyny powstaną w zakładach BAE Systems. Kontrakt jest warty 6 mld funtów.

Kuwejt
We wrześniu 2015 Włochy i Kuwejt zawarły porozumienie o zakupie 28 Eurofighterów. Umowę podpisano 5 kwietnia 2016 roku. Leonardo S.p.A. dostarczy 22 jednomiejscowe i sześć dwumiejscowych samolotów, które najpierw uzupełnią, a docelowo zastąpią eksploatowane od 1991 samoloty McDonnell Douglas F/A-18 Hornet. Zamówienie z Kuwejtu podnosi oczekiwaną produkcję Eurofightera do 599 sztuk.

Potencjalni nabywcy

Grecja
W 1999 grecki rząd zgodził się na zakup 60 samolotów Typhoon (z opcją na 30 dalszych) w celu zastąpienia nimi starszych maszyn drugiej generacji, a w kwietniu tego samego roku oficjalnie potwierdzono przystąpienie Grecji do programu Eurofighter. Początkowo decyzję o zakupie odłożono ze względów finansowych, ale w czerwcu 2006 rząd grecki przyznał budżet 22 miliardów euro na trwający 10 lat program zakupu tych maszyn. Zapaść greckich finansów publicznych sprawiła jednak, że do podpisania umowy nigdy nie doszło i nie ma planów pozyskania następców wycofanych A-7 Corsair II i F-4 Phantom II.

Japonia
W marcu 2007 Jane's Information Group opublikowała informację, że Eurofighter Typhoon jest faworytem w konkursie na samolot myśliwski następnej generacji dla Japonii i wygrywa z konkurentami: F-15E Strike Eagle'em i F/A-18E/F Super Hornetem. Najbardziej pożądaną maszyną miał być jednak F-22 Raptor, ale w wywiadzie z 17 października 2007 japoński minister obrony Shigeru Ishiba nazwał go "wyjątkowym", ale niekoniecznie "najbardziej potrzebnym Japonii" samolotem. Potwierdził jednocześnie chęć zakupu Typhoonów jako najlepszej alternatywy. Kongres USA zdecydował, że F-22 Raptor nie trafi do odbiorców zagranicznych ze względu na zastosowane w nim technologie, których eksportu zakazano. 19 grudnia 2011 roku Japonia poinformowała o wyborze F-35A Lightninga II z intencją zakupu 42 sztuk; samolot jest oferowany przez USA wszystkim sojusznikom, w grę wchodzi nawet montaż finalny w Japonii.

Pozostałe kraje
Partnerstwo w programie Eurofighter i zakup Typhoonów zamiast zamówionych już Lockheed F-35 Lightning II zaoferowano również Norwegii.

W dniu 1 października 2008 rząd Brazylii ogłosił, że Eurofighter Typhoon, tak jak F-16 Fighting Falcon i MiG-35 nie został wybrany do kolejnej fazy przetargu na wielozadaniowy myśliwiec, przegrywając rywalizację z samolotami Boeing F-18 E/F Super Hornet, Dassault Rafale i Saab Gripen.

W 2012 r. Indie ogłosiły Dassault Rafale zwycięzcą przetargu MMRCA na 126 samolotów, Eurofighter był jedyną konkurencyjną ofertą, która spełniła indyjskie wymagania i którą dopuszczono do złożenia finalnej oferty gospodarczej. 14 marca 2013 Eurofighter ogłosił przystąpienie do duńskiego przetargu na następcę F-16 (30 samolotów). Konsorcjum Eurofighter GmbH ubiega się również o zamówienie z wojsk lotniczych Indonezji.

Konstrukcja

Płatowiec i wyposażenie awioniczne
Eurofighter Typhoon jest bardzo lekką konstrukcją zbudowaną głównie z materiałów kompozytowych. Stanowią one 82% masy maszyny z czego 70% to kompozyty z włókien węglowych, a 12% to tworzywa sztuczne wzmocnione włóknem szklanym. Ponadto w konstrukcji wykorzystano stopy lekkich metali i tytanu, które stanowią 15% masy samolotu. Pozostałe 3% to inne materiały. Samolot ma 13 węzłów uzbrojenia.

Samolot charakteryzuje się wysoką zwrotnością zarówno przy niskich, jak i naddźwiękowych prędkościach dzięki wysoce niestabilnej aerodynamicznie konstrukcji. Sterowanie maszyną zapewnia cyfrowy system fly-by-wire o czterech niezależnych (redundantnych) obwodach, który umożliwia automatyczną kompensację niestabilności, a także zapobiega przekroczeniu krytycznych parametrów lotu maszyny. Pilotowanie Typhoona bez pomocy tych komputerów byłoby całkowicie niemożliwe.

Sterowanie wzdłuż osi podłużnej zapewniają klapolotki, które w połączeniu ze zlokalizowanymi na dziobie maszyny skrzydełkami wyposażonymi w stery wysokości zapewniają także kontrolę wznoszenia. Powierzchnie sterowe są napędzane dwoma niezależnymi systemami hydraulicznymi, które zapewniają działanie także pozostałych urządzeń pokładowych takich jak hamulce, podwozie czy osłona kabiny. Każdy z systemów jest zasilany napędzaną przez silnik samolotu osobną pompą wytwarzającą ciśnienie 400 psi.

Eurofighter Typhoon został wyposażony zarówno w bezwładnościowy system nawigacyjny INS, jak i GPS. Ponadto, do lądowania w niekorzystnych warunkach atmosferycznych może wykorzystywać system ILS.

Wysoce zintegrowany podsystem obronny DASS (Defensive Aids Sub-System) o nazwie "Praetorian" zapewnia wykrycie niebezpieczeństw przy pomocy odbiornika RWR (Radar Warner Receiver) ostrzegającego o opromieniowaniu wiązką radarową, urządzenia MAW (Missile Approach Warner) ostrzegającego o zbliżaniu się pocisku rakietowego i odbiornika LWR (Laser Warning Receiver) informującego o opromieniowaniu wiązką lasera. W zależności od charakteru zagrożenia "Praetorian" automatycznie reaguje uruchomieniem odpowiednich środków obronnych takich jak dipole elektromagnetyczne i flary, środki przeciwdziałania radiolokacyjnego (ECM) oraz holowane symulatory celów radarowych TRD (Towed Radar Decoy). Podsystem jest w stanie rozpoznać i przeciwdziałać wielu zagrożeniom różnych rodzajów w tym samym czasie.

Dodatkowe wyposażenie maszyny stanowi zaawansowany system ostrzegający o bliskości ziemi GPWS (Ground Proximity Warning System) opracowany na podstawie wykorzystywanego przez samoloty Panavia Tornado systemu TERPROM (Terrain Profile Matching), ale znacznie unowocześniony i w pełni zintegrowany z systemami obrazowania i sterowania w kabinie pilota.

Kokpit

Cechy ogólne
Eurofighter Typhoon został wyposażony w szklany kokpit bez żadnych analogowych instrumentów pokładowych. Składa się on z trzech kolorowych wielofunkcyjnych ekranów (Multi-function Head Down Displays w skrócie MHDD) sterowanych za pomocą zlokalizowanych wokół nich programowanych przycisków, manipulatorów XY oraz komend głosowych (za pomocą interfejsu bezpośredniego wprowadzania komend głosowych Direct Voice Input – DVI). Ponadto zainstalowano szerokokątny (35° w poziomie i 25° w pionie) przezierny wyświetlacz (HUD) z systemem obserwacji przedniej półsfery w podczerwieni FLIR (Forward Looking Infra Red), oraz nowoczesne systemy Voice+HOTAS (Voice & Hands On Throttle And Stick), celownika nahełmowego HMSS (Helmet Mounted Symbology System) i wielofunkcyjny system wymiany danych taktycznych MIDS (Multifunction Information Distribution System). Po lewej stronie kokpitu zlokalizowano system do ręcznego wprowadzania danych MDEF (Manual Data Entry Facility) i w pełni zintegrowany dedykowany panel ostrzegania przed zagrożeniami DWP (Dedicated Warnings Panel).

Sterowanie samolotem zapewnia zlokalizowany centralnie drążek sterowy oraz zainstalowana po lewej stronie przepustnica. W razie konieczności awaryjnego opuszczenia maszyny pilot ma do dyspozycji fotel wyrzucany Martin-Baker Mk 16A.

Sterowanie głosem
Eurofighter Typhoon został wyposażony w system bezpośredniego sterowania komendami głosowymi Direct Voice Input wykorzystujący moduł rozpoznawania głosu SRM (Speech Recognition Module) opracowany przez Smiths Aerospace (obecnie GE Aviation Systems) i Computing Devices (obecnie General Dynamics UK). System DVI jest pierwszym mechanizmem tego typu wykorzystanym w kokpicie samolotu wojskowego. Umożliwia on obsługę głosową około 26 mniej ważnych funkcji pozwalając na zmniejszenie obciążenia pilota pracą i poprawiając bezpieczeństwo lotu. Znaczącym przełomem technologicznym w procesie rozwojowym systemów sterowania głosowego było opracowanie w 1997 przez Texas Instruments cyfrowego procesora sygnałowego TMS-320-C30, który umożliwił zmniejszenie rozmiarów całego urządzenia oraz zwiększenie jego wydajności. W lipcu 1997 rozpoczęto testy tego systemu w Eurofighter Active Cockpit Simulator zbudowanym w BAE Systems Warton.

Do poprawnego działania systemu DVI konieczne jest zapisanie wzorca głosowego obsługującego go pilota. Z jego pomocą nie są obsługiwane żadne ważne funkcje powiązane z bezpieczeństwem lotu lub obsługą uzbrojenia, takie jak opuszczanie podwozia, czy odpalanie pocisków, ale znajduje on szerokie zastosowanie do obsługi wielu innych funkcji kokpitu. Komendy głosowe po ich wprowadzeniu są potwierdzane wskaźnikiem wizualnym lub sygnałem dźwiękowym. DVI jest postrzegany jako główny system zmniejszający obciążenie pilota pracą pozwalając mu na wybranie celów do ataku przy pomocy jedynie dwóch komend, a celów dla któregokolwiek z samolotów z grupy za pomocą tylko pięciu komend.

Ochrona przed przeciążeniem
W samolotach Typhoon do ochrony przed przeciążeniami stosuje się kombinezony typu FCAGT Full Cover Anti-g Trousers. Ten specjalnie zaprojektowany kombinezon zapewnia ciągłą ochronę przed przeciążeniami do 9g. Piloci sił powietrznych Niemiec i Austrii wykorzystują unowocześnione kombinezony typu "Libelle" G-Multiplus (od niem. ważka), które zapewniają ochronę również rąk redukując ból podczas przeciążenia i teoretycznie zwiększając wytrzymałość pilota.

System PIRATE

Od piątej partii z pierwszej transzy Eurofightery zostały wyposażone w urządzenie do pasywnego śledzenia statków powietrznych w podczerwieni PIRATE (Passive Infra-Red Airborne Track Equipment) z systemem śledzenia i naprowadzania w podczerwieni IRST (Infrared Search and Track System). Zainstalowano go po lewej stronie kadłuba tuż przed kabiną pilota. PIRATE został opracowany przez europejskie konsorcjum EUROFIRST w którego skład weszły: jako firma wiodąca Galileo Avionica z Włoch, oraz firmy współpracujące Thales Optronics z Wielkiej Brytanii i Tecnobit z Hiszpanii.

PIRATE działa w dwóch pasmach podczerwieni: 3–5 μm i 8–11 μm pełniąc rolę podobną do radaru z tym, że jako system pasywny nie emituje żadnego promieniowania wykrywając cele emitujące ciepło. Gdy używany jest do walki przeciw celom powietrznym pozwala na pasywne śledzenie i naprowadzanie, możliwe jest również wykorzystanie go w połączeniu z radarem pokładowym.

Podczas wykonywania zadań przeciwko celom powierzchniowym (naziemnym lub nawodnym) PIRATE umożliwia identyfikację i naprowadzenie. System jest podłączony do wyświetlacza nahełmowego pilota, stanowiąc wsparcie do nawigacji i lądowania.

Pierwszy Eurofighter Typhoon z systemem PIRATE-IRST trafił do sił powietrznych Włoch w sierpniu 2007.

Osiągi
Cechy samolotu Eurofighter Typhoon są kombinacją bardzo dużej zwrotności i zaawansowanych systemów awionicznych, czyniąc go jedną z najnowocześniejszych i najsprawniejszych maszyn na świecie. W porównaniu do innych samolotów czwartej generacji, kokpit Typhoona, a zwłaszcza możliwość komunikacji głosowej z systemami pokładowymi, postrzegane są jako bardzo zaawansowane i oferujące bardzo wysoki komfort pracy pilota.

Porównanie do nowych amerykańskich samolotów Lockheed F-22 Raptor i będącego jeszcze w fazie projektów Lockheed F-35 Lightning II, oraz francuskiego Dassault Rafale jest w tej chwili spekulacją. W marcu 2005 Szef Sztabu Sił Powietrznych Stanów Zjednoczonych generał John P. Jumper, jedyny pilot który miał okazję zasiąść za sterami zarówno Typhoona, jak i Raptora, wypowiedział się na łamach "Air Force Print News":

Eurofighter Typhoon posiada zdolność do lotów naddźwiękowych bez użycia dopalacza, określaną jako supercruise. Prędkość ta wynosi prawdopodobnie pomiędzy 1,2 a 1,5 Ma, chociaż inne źródła podają wartość jedynie 1,1 Ma dla brytyjskiej wielozadaniowej wersji Typhoon FGR4.

Zgodnie z informacjami podanymi przez producentów samolotu, Eurofighter jest zdolny do dłuższego lotu z prędkościami poddźwiękowymi i naddźwiękowymi, a także charakteryzuje się większym przyspieszeniem niż podobne konstrukcje zachodnie i rosyjskie F-15, F-16, F/A-18, Mirage 2000, Rafale, Su-27 i MiG-29.

Podczas przeprowadzonych w czerwcu 2005 roku testów sprawności bojowej, polegających na pozorowanej walce pomiędzy dwoma amerykańskimi samolotami myśliwsko-bombowymi F-15E i należącym do RAF-u Eurofighterem dowiodły, że jest on w stanie je wymanewrować i przyjąć pozycję dogodną do zestrzelenia obu maszyn. Sukces tej próby okazał się dużym zaskoczeniem zarówno dla strony amerykańskiej, jak i brytyjskiej.

Podczas manewrów "Typhoon Meet" w 2008, Eurofightery prowadziły symulowane walki z maszynami typu F-18 Hornet, Mirage F1, Harrier i F-16. Po zakończeniu ćwiczeń twierdzono, że Eurofightery zwyciężyły we wszystkich starciach (nawet gdy przewaga sił wynosiła 8 do 27) bez strat własnych.

Zdolność do atakowania celów powietrznych i lądowych
Eurofighter Typhoon od początku był projektowany jako wielozadaniowy myśliwiec z możliwością atakowania celów powierzchniowych. Wcześniej niż wynikało to z harmonogramu prac rozwojowych w ramach programu "Austere" dodano własności umożliwiające atak na cele powierzchniowe w samolotach RAF-u. Rozwiązanie to opierało się na opracowanym przez wytwórnie Rafael i Ultra Electronics systemie celowniczym Litening III i naprowadzanych laserem bombach Enhanced Paveway II/III.

W 2002 jako uzbrojenie przeciwlotnicze dalekiego zasięgu dla Typhoona wybrano nowy, opracowany przez europejski koncern zbrojeniowy MBDA pocisk rakietowy Meteor.

Techniki redukcji echa radarowego
Chociaż Eurofighter nie był budowany z naciskiem na technologię niewykrywalności przez radary tak jak F-22, to jednak i przy jego konstrukcji zastosowano zabiegi zmniejszające echo radarowe, głównie przez redukcję przekroju radarowego (RCS). Główny nacisk położono na zredukowanie profilu czołowego maszyny, czego przykładem są wloty powietrza poprowadzone w taki sposób, aby zasłonić sprężarkę stanowiącą potencjalnie największe źródło odbić promieniowania elektromagnetycznego. Wiele innych potencjalnych źródeł odbicia promieni, takich jak skrzydła czy stateczniki poziome na dziobie maszyny, posiada silny skos odbijając fale w innych kierunkach, a nie do przodu. Część uzbrojenia podwieszanego jest umocowana w taki sposób, aby częściowo skryć się w kadłubie, tym samym ograniczając odbijanie się od nich fal radarowych. Dodatkowo wiele innych znaczących elementów pokryto opracowanym przez EADS/DASA materiałem pochłaniającym promieniowanie radarowe RAM (Radar Absorbent Material). Są to głównie krawędzie natarcia skrzydeł, wnętrza wlotów powietrza do silników, usterzenie itd. Ze względu na niekorzystne charakterystyki usterzenia dziobowego (canard) zoptymalizowano je wykorzystując komputer pokładowy (FCS), który steruje nimi w taki sposób, aby zminimalizować niekorzystne odbicia. Eurofighter nie posiada wewnętrznej komory uzbrojenia. Całe uzbrojenie maszyny jest podwieszone pod kadłubem i skrzydłami, co znacząco zwiększa odbicie radarowe, ale umożliwia zabranie większej masy broni. W dziobie Typhoona zainstalowano nowoczesną stację radiolokacyjną ECR-90 Euroradar CAPTOR. Emitowane przez nią promieniowanie jest dość łatwo wykrywalne zwłaszcza przez zaawansowane systemy radarowe, dlatego zastosowano system automatycznej regulacji mocy emitowanej wiązki EMCON (Emission Controls).

Stopień wykrywalności maszyny jest objęty tajemnicą, ale zgodnie z informacjami producenta echo radarowe Typhoona jest 4 razy mniejsze niż samolotu Panavia Tornado, czyli RCS wynosi poniżej jednego metra kwadratowego. Dla porównania francuski Rafale charakteryzuje się RCA o powierzchni 2 m², a amerykański F-117 0,025 m².

Służba
Pierwsze zestrzelenie przez brytyjski samolot Typhoon miało miejsce 14 grudnia 2021, kiedy podczas operacji Shader zestrzelono nad Syrią niezidentyfikowany bezzałogowy aparat latający z użyciem pocisku ASRAAM.

Użytkownicy

  Królewskie Saudyjskie Siły Powietrzne – dostarczono 72 sztuki (1 utracono).
 3, 10, 80 Squadron King Fahd Air Base (Taif)

  Österreichische Luftstreitkräfte – dostarczono wszystkie 15 sztuk.
 Überwachungsgeschwader – Zeltweg

  Ejército del Aire – zamówiono 93, dostarczono 73 (3 utracono).
W służbie hiszpańskiej EF-2000 noszą oznaczenie C.16 (jednomiejscowe) i CE.16 (dwumiejscowe).
 Escuadrón 111 – Ala 11 – Base Aérea de Morón (Sewilla (prowincja))
 Escuadrón 112 – Ala 11 – Base Aérea de Morón
 Escuadrón 113 – Ala 11 – Base Aérea de Morón (szkolenie)
 Escuadrón 142 – Ala 14 – Base Aérea de Los Llanos (Albacete (prowincja))
(Escuadrón – eskadra, Ala – skrzydło, Base – baza)

  Luftwaffe – dostarczono 143 (2 utracono).
W służbie niemieckiej samoloty są znane jako Eurofighter lub EF-2000.
 Jagdgeschwader 73 – Laage (szkolenie, 2004-)
 Jagdgeschwader 74 – Neuburg an der Donau (2006–)
 Jagdbombergeschwader 31 – Nörvenich (2009–)
 Jagdgeschwader 71 – Wittmund (2010–)
 Holloman Air Force Base (plan)

  Królewskie Siły Powietrzne Omanu – zamówiono 12, odebrano 9.
 Baza Adam (2017-)

  Royal Air Force – zamówiono 160 (planowano 232), odebrano 148 (1 utracono).
W służbie RAF samoloty noszą oznaczenie, jednomiejscowe: Typhoon F2 (myśliwce w wersji Block 1 i 2) i Typhoon FGR4 (samoloty wielozadaniowe od Block 5) oraz dwumiejscowe: Typhoon T1 i T1A (pierwsze serie Transzy I), Typhoon T3 (od Block 5). Samoloty zmieniają oznaczenie po modernizacji.
 RAF Coningsby, Lincolnshire, Anglia
 3 Squadron – (2006-)
 11 Squadron – RAF Coningsby (2007-)
 17 Squadron – RAF Coningsby (testowy; 2005-)
 29 Squadron – RAF Coningsby (szkolny; 2003-)
 RAF Leuchars, Fife, Szkocja
 1 Squadron (2012-)
 6 Squadron – RAF Leuchars (2010-2013)
 RAF Lossiemouth, Moray, Szkocja
 (plan 2013–)
 RAF Mount Pleasant
 Falkland Islands No. 1435 Flight (2009-)
(Squadron – eskadra, Flight – klucz)

  Aeronautica Militare – zamówiono 96 (planowano 121), odebrano 96 (1 utracono).
W służbie włoskiej samoloty noszą oznaczenie F-2000A (jednomiejscowe) i TF-2000A (dwumiejscowe).
 9º Gruppo – 4º Stormo w Grosseto
 20º Gruppo – 4º Stormo (szkolenie)
 10º Gruppo – 36º Stormo w Gioia del Colle
 12º Gruppo – 36º Stormo
 18º Gruppo – 37º Stormo w Trapani
 132° Gruppo 51° Stormo w Istranie
(Gruppo – eskadra, Stormo – skrzydło)

Straty
 23 kwietnia 2008 roku: Typhoon FGR.4 RAF numer boczny ZJ943 wylądował bez wysuniętego podwozia w China Lake, USA. Z powodu uszkodzeń samolot skreślono ze stanu i rozebrano na części.
 24 sierpnia 2010 roku: dwumiejscowy Typhoon wojsk lotniczych Hiszpanii numer boczny CE.16-08 rozbił się tuż po starcie z bazy lotniczej Morón de la Frontera. Spośród dwóch członków załogi jeden – saudyjski podpułkownik – poniósł śmierć, a drugi – oficer hiszpański – zdołał się katapultować i przeżył.
 9 czerwca 2014 roku: hiszpański Typhoon numer boczny C.16-34 rozbił się w bazie Morón de la Frontera podczas podejścia do lądowania w bazie Morón po rutynowym locie szkolnym. Zginął pilot, kapitan Fernando Lluna Carrascosa.
 13 września 2017 roku: Typhoon F2 wojsk lotniczych Arabii Saudyjskiej rozbił się podczas lotu bojowego nad Jemenem. Pilot zginął.
 24 września 2017 roku: maszyna należąca do włoskich sił powietrznych rozbiła się o wodę podczas pokazów lotniczych w mieście Terracina. Pilot, kapitan Gabriele Orlandi, nie katapultował się i zginął.
 12 października 2017 hiszpański Typhoon numer boczny C.16-69 rozbił się, podchodząc do lądowania w bazie Los Llanos po defiladzie w dniu Fiesta Nacional de España. Pilot zginął.
 24 czerwca 2019 zderzyły się dwa niemieckie EF-2000 koło jeziora Fleesensee w Meklemburgii. Obaj piloci katapultowali się, jeden zginął.

Przypisy

Bibliografia

Linki zewnętrzne

Brytyjskie samoloty myśliwskie po 1945
Hiszpańskie samoloty
Niemieckie samoloty myśliwskie
Włoskie samoloty myśliwskie po 1945
Myśliwce wielozadaniowe
Samoloty o układzie delta
Samoloty w układzie kaczki


text:
Der Militärflugplatz Chazerim  (ICAO Code: LLHB) ist ein Stützpunkt der Israelischen Luftwaffe (IAF). Er liegt in der Negev-Wüste im Südbezirk Israels, westlich von Be'er Scheva beim Kibbuz Chazerim und besitzt drei Start- und Landebahnen mit 2750 m, 2440 m und 1830 m Länge.

Geschichte
Der Militärflugplatz wurde ab Anfang der 1960er Jahre errichtet und am 3. Oktober 1966 in Betrieb genommen. Ab 1996 erhielt die dort beheimatete "Hammers"-Staffel die an israelische Bedürfnisse angepasste F-15I. Ab 2006 erhielt die "Knights Of The Orange Tail"-Staffel schließlich die angepasste F-16I.

Aktuelles
Neben den Kampfjets ist auch das Kunstflugteam der IAF auf dem Flugplatz untergebracht. Auf dem Gelände befinden sich auch das Museum der Israelischen Luftwaffe und die IAF-Flugakademie. Letztere schult angehende Piloten und Pilotinnen u. a. auf der deutschen Grob G 120A und in italienischen M-346 Strahltrainern.

Einheiten
 69. Staffel F-15I Ra'am Kampfflugzeuge ("Hammers" Squadron)
 102. Staffel M-346 Lavi Strahltrainer ("Flying Tiger" Squadron, Flugakademie)
 107. Staffel F-16I Sufa Kampfflugzeuge ("Knights Of The Orange Tail" Squadron)
 IAF-Kunstflugteam T-6 Texan II Efroni
 IAF-Flugakademie Grob G 120A Snunit, Bell 206 Sayfan, Beechcraft King Air Tsufit

Weblinks

Einzelnachweise

Militärflugplatz in Israel
Südbezirk (Israel)
Erbaut in den 1960er Jahren
Chazerim

redpajama_set_name: RedPajamaWikipedia


text:
Nattvakten är en amerikansk skräckfilm från 1997 i regi av Ole Bornedal.

Om filmen
Nattvakten är nyinspelning av danska filmen Nattevagten från 1994.

Rollista
Ewan McGregor - Martin Bells
Nick Nolte - Inspector Thomas Cray
Patricia Arquette - Katherine
Josh Brolin - James Gallman
Lauren Graham - Marie
Brad Dourif - Duty Doctor
Alix Koromzay - Joyce
Erich Anderson - Mr. Lowery

Externa länkar

Filmer 1997
Amerikanska skräckfilmer
Amerikanska thrillerfilmer
Engelskspråkiga filmer
Nyinspelningar av filmer


text:
Țara de Foc () este o grupă de insule la capătul cel mai sudic al Americii de Sud, fiind despărțită de continentul american prin strâmtoarea Magellan. Insulele Țării de Foc au în total o suprafață de 73.746 km², având cca. 251.000 de locuitori (2006), din care insula principală are o întindere de 47.000 km². În partea estică a insulelor trăiesc cca. 151.000 de argentinieni pe când în vest sunt cca. 100.000 de chilieni. În anul 1881 Țara de Foc este împărțită între Argentina și Chile granița fiind pe linia meridianului vestic de 68°36'.

Geografie
Prelungirea Anzilor Cordilieri alcătuiesc aici munții Cordillera Darwin ce ating aproape o înălțime de  2.500 m având o serie de ghețari, cu vârfurile mai importante Cerro Darwin, 2.488 m și Cerro Sarmiento, 2.235 m, lanțul muntos aparține de parcul național Alberto de Agostini.

Localități

Localitățile mai importante sunt:
Ushuaia (ca. 65.000 loc.)
Río Grande (ca. 60.000 loc.)
Porvenir (ca. 5.000 loc.)
Puerto Williams (ca. 2.000 loc.)

Clima
Țara de Foc este situată în zona de climă rece în emisfera de sud a globului, caracterizată prin diferențe mari de la o regiune la alta. Astfel în vest cantitatea precipitațiilor atinge 6.000 mm/an, pe când în est fiind mult mai reduse (cca. 250 mm/an), ceea ce prin comparație ar fi ca și raportul dintre precipitațiile bogate din zona pădurilor ecuatoriale cu zona aridă de semideșert. Temperaturile medii sunt scăzute atingând valoare de cca. 7°, fiind sub valoarea temperaturii medii din Europa centrală. Vânturile din regiune sunt vânturi intense ce bat tot timpul anului atingând uneori amploarea unor furtuni puternice.

Vegetația
Vegetația de pe insule, aparține zonei de vegetației bogate antarctice existente pe Noua Zeelandă, insulele Kerguelen (insule aproape nelocuite din Oceanul Indian în apropiere de Antarctica) și Insulele Falkland (span. "Islas Malvinas" situate în Oceanul Atlantic de sud la est de Țara de Foc).
Precipitațiile bogate cu temperaturi mai blânde în văi permite pe un areal restrâns dezvoltarea unor păduri verzi tot timpul anului, compuse mai ales din fagacee (Nothofagus pumilio și Nothofagus antarctica), ce ating altitudini între 200 și 400 de m. În afară de copaci mai cresc arbuști și plante ierboase, astfel se pot aminti: coacăzele (Ribes magellanicum), agrișul ( Grossulariaceae) și fucsiile (Fuchsia magellanica), plante cățărătoare și epifite (alge, mușchi), ferigi din familia " Hymenophyllaceae". In regiunea din apropierea coastelor din cauza furtunilor puternice lipsesc pădurile, aici predomină vegetația ierboasă ca: "Festuca gracillima", "Alopecurus magellanicus" cu tufișuri pitice de Nothofagus, foarte răspândit este mușchiul, tundra cu mlaștini în partea de vest a Țării de Foc, aici exploatatându-se turba.

Istoric
Istoria regiunii este strâns legată de descoperirea și colonizarea teritoriului din jurul strâmtorii Magellan. Abia în anul 1881 este stabilită granița care împarte Țara de Foc între Argentina și Chile.
Urme istorice atestă existența paleoindienilor deja în anii 9.800 î.Hr. care până prin 1520 d.Hr. erau ocupați cu vânatul, urme care se retrag în timpul perioadei de glaciație din pleistocen, ulterior când strâmtoarea Magellan este umplută cu apă împiedică retragerea locuitorilor pe continentul american. In urmă cu 3000 de ani sunt dovezi istorice care atestă că dispar unele specii cum ar fi calul sălbatic, sau leneșul uriaș, pentru asigurarea hranei fiind vânate de indieni alte ierbivore din regiune.

Descoperirea strâmtorii Magellan și procesul de colonizare
Descoperirea strâmtorii Magellan în octombrie 1520 prin expediția lui Ferdinand Magellan care căuta calea maritimă spre insulele Moluce cu mirodenii (insule ce aparțin de Indonezia situate între insulele Noua Guinee și Sulawesi). Traversarea canalului a durat 20 de zile, timp în care echipajul lui Magellan, a văzut numai fumul produs de focurile de tabără ale indienilor.Magellan denumește canalul "Estreito de Todos los Santos" (Canalul de Ziua Morților), nefiind nici o dovadă care atestă faptul că Magellan ar fi pus piciorul pe una din insule.Ca urmare a descoperirii strâmtorii, acesta devine calea maritimă spre mirodenii, din Asia, sau aurul și argintul din Peru.Ulterior navigatorul eglez Francis Drake în călătoriile lui (1577 - 1580), traversează canalul numai în 16 zile, a însemnat sfâșitul dominației și siguranței spaniole pe mare față de corăbiile de piraterie engleze, franceze și olandeze. Prin anii 1550-1559 sunt întreprinse o serie de cercetări spaniole a Patagoniei și Țării de Foc.
Pirați olandezi sub conducerea lui "Willem Cornelisz Schouten" înconjoară în anul 1615 Țara de Foc și Capul Horn ce aparține de coasta Chile, fiind urmat de o expediție spaniolă (1618 - 1619 sub conducerea lui "Bartolomé García de Nodal", o expediție engleză (1669-1670) condusă de "John Narborough" și de expediție franceză (De Gennes și De Beachesne).
"John Byron" întreprinde o acțiune de cercetare (1764 - 1766) a insulelor Falkland și Țării de Foc.
Navigatorul englez James Cook străbate canalul Magellan în 1769, fiind primul care descoperă cercul polar de sud.
Expedițiile lui Parker King și Fitz Roy (1826 - 1836) au o însemnătate istorică pentru Patagonia și Țara de Foc, fiind luate în evidență date geografice importante din punct de vedere cartografic, hidrografic, care au descoperit canalul Beagle, la această expediție a luat parte și tânărul Charles Darwin care scrie despre aceste cercetări în lucrarea "Diary of a Naturalist Around the World".
Colonizarea  (1848 - 1906) începută de spanioli și încercarea de integrare și dominare spaniolă a Țării de Foc n-a fost încununată de succes.Prima încercare de colonizare sistematică a regiunii este făcută în prima jumătate a secolului XIX, aceasta colonizare fiind întârziată de faptul că Țara de Foc este lipsită de porturi naturale, nefiind de importanță deosebită pentru corăbii în afară de aprovizionare cu hrană și apă potabilă.
Chile în anul 1818 proclamă definitiv independența față de dominația colonială spaniolă, acțiunea de încercare franceză (regele Louis Philipp 1773-1830) de a ocupa Patagonia de sud, a determinat reacția politică din Chile, de a asigura din punct de vedere militar Canalul Magellan și colonizarea Țării de Foc.
Imigrarea continuă, și politica de discriminare argentiniană cu premii puse pe capul unui indian, a determinat un genocid a populației băștinașe, la care a contribuit și Muzeul antropologic din Londra care plătea 8 lire sterline pe o țeastă de indian.Merite însemnate în acțiunea de salvare a băștinașilor o are preotul și misionarul austriac Martin Gusinde care în anul 1917 cercetează cultura indiană.

Economie
In partea de nord vest a regiunii, sunt pășuni întinse, ceea ce a favorizat creșterea ovinelor, aceasta se practică nestânjenit după aplanarea în anul 1881 a confictelor de graniță dintre Argentina și Chile. Comerțul principal făcându-se cu carne și lână, creșterea ovinelor fiind tot mai mult monopolizat în detrimentul populației băștinașe.
Febra de aur a cuprins și Țara de Foc (1880-1910) după ce un locotenent de marină din Chile a descoperit aur. La lucrările de prospecțiuni geologice a luat parte în anii 1884 și inginerul român Julius Popper.
Aurul găsit de căutători era vândut în Punta Arenas, de unde ajunge pe piețele din Montevideo, Santiago de Chile și apoi în Europa. După anul 1910 scade cantitatea de aur, exploatarea de aur fiind sistată.

Vezi și
 Listă de superlative geografice
 Provincie de Țara de Foc, Antarctica și Insulele ale Atlantic de Sud

Legături externe

 Welcome to the "ICE AGE"!, 4 aprilie 2011, Oana Georgescu, Jurnalul Național
 Până la Capătul Lumii, cinstind doi Mari Români, 20 martie 2011, Oana Georgescu, Jurnalul Național

Arhipelaguri în Oceanul Atlantic
Arhipelaguri în Oceanul Pacific
Insule din Argentina
Insule din Chile
Patagonia
Regiuni divizate


text:
Akonangui Fútbol Club – klub piłkarski z Gwinei Równikowej, grający w Primera División, mający siedzibę  w mieście Ebebiyín.

Stadion
Swoje domowe mecze klub rozgrywa na stadionie o nazwie Nuevo Estadio de Ebebiyín w Ebebiyín. Stadion może pomieścić 12000 widzów.

Sukcesy
Primera División:
 mistrzostwo (5): 1992, 1999, 2001, 2008, 2013

Puchar Gwinei Równikowej:
 zwycięstwo (4): 1979, 1996, 2002, 2007

Występy w afrykańskich pucharach

Reprezentanci kraju grający w klubie
Stan na wrzesień 2016.

Przypisy

Kluby piłkarskie z Gwinei Równikowej
Kluby piłkarskie założone w 1903
Ebebiyín


text:
Promjena arterio-venskih križanja ili arteriovenozni urez je fenomen gdje je, na oftalmološkom ispitivanju, vidljiva da se arteriola na mjestu gdje se križa s venulom što utiskuje u venulu, što uzrokuje izbočinu na venuli na jednoj od strana prijelaza. To se najčešće može vidjeti u hipertenzivnoj retinopatiji.
Neovisno o tome, s obzirom na to da arteriola i venula dijele "ležište", tj. zajedničku adventiciju, deblji zidovi arteriole guraju zidove venule tjerajući ju da kolabira. To stimulira venulu na formiranje oblika poput pješčanog sata oko arteriole. Druge teorije sugeriraju da to rezultira ne zbog kompresije sa strane arteriole nego zbog sklerotičnih zadebljanja ili proliferacije glijalnih stanica na strani gdje se te dvije krvne žile križaju.

Oftalmologija


text:
Jack of Diamonds is a 1967 film directed by Don Taylor filmed in Germany that was released by Metro-Goldwyn-Mayer. It stars George Hamilton in the lead role of an international cat burglar and jewel thief.

Plot
A master thief known as the Ace of Diamonds decides it's time to retire before he gets caught, so he teaches everything he knows to Jeff Hill, his protégé.

Jeff begins pulling off heists, singling out glamorous film stars like Zsa Zsa Gabor, Carroll Baker and Lilli Palmer (portraying themselves in cameo roles) and stealing their precious jewels. On a luxury liner, Jeff, now nicknamed the "Jack of Diamonds", discovers he has a competitor aboard, another burglar pulling the same kinds of thefts.

After the boat docks, Jeff goes to see the Ace, who advises him to do the same thing he did, quit while he's ahead. Jeff encounters a woman named Olga who introduces him to Nicolai, and after discovering that Olga was the other thief aboard ship, Jeff schemes with them to rob a bank vault in Paris.

They are caught, but the Ace shows up and claims responsibility for the crime, sacrificing himself for Jeff and the others. The thieves agree to return the stolen jewels, but when Jeff and Olga decide to marry, Nicolai reveals he has withheld one gem to present to Olga as a gift.

Cast
 George Hamilton as Jeff
 Joseph Cotten as the Ace
 Marie Laforêt as Olga
 Maurice Evans as Nicolai
 Zsa Zsa Gabor as herself
 Carroll Baker as herself
 Lilli Palmer as herself

Production
The 1949 Paramount film about jewel thieves, Copper Canyon, was originally known as Jack of Diamonds. It is unclear whether this film has any connection with the George Hamilton film.

The film was based on a story by the producer, Sandy Howard, who said before filming that the movie "may be reminiscent of other films, but we feel, even though we have no releasing deal as yet, that it will be different in style and its budget – $1.3 million – makes it an honest and safe bet."

The film was originally meant to be directed by Herschel Daugherty. Oscar Homolka was meant to play Nicolai but was replaced by Maurice Evans.

The plan was to film in New York for a month and then 12 weeks in Europe in Paris, the Bavarian Alps, Genoa and a Munich studio.

Producer Sandy Howard described George Hamilton before filming as "a fine actor, I'm convinced, and he's a hot commodity these days", due in part to the fact he was dating the President's daughter. Reports put his fee around this time at $100,000 a movie. He was drafted into the army but received a 3-A deferral notice on the grounds he was the sole financial provider for his mother. (Hamilton's draft deferment was highly controversial at the time because it was thought that his relationship with the president's daughter gave him preferential treatment.)

Reception
Reviews for the film were mixed to negative. In his review for the New York Times, Bosley Crowther wrote, "Unless you have a particularly urgent reason for wanting to watch George Hamilton modeling a dazzling assortment of the most beautifully cut men's clothes...you may safely skip Jack of Diamonds, which turned up in neighborhood theaters yesterday. It is strictly low-grade Topkapi done up in expensive high-style.  Roger Ebert wrote in his review, "Jack of Diamonds is a harmless exercise in how not to make a suspense adventure. I can't think of any reason to go and see it, unless you're a George Hamilton fan. He's pleasant enough, I guess.

See also
 List of American films of 1967

References

External links

 Jack of Diamonds at Turner Classic Movies

 Review of film at New York Times
 Review of film by Roger Ebert

1967 films
1967 crime drama films
1960s heist films
West German films
English-language German films
American crime drama films
American heist films
German heist films
Films directed by Don Taylor
Metro-Goldwyn-Mayer films
Films set in West Germany
1960s English-language films
1960s American films
1960s German films


text:
The Preston Passion was a live performance televised by BBC One on 6 April 2012 from Preston, Lancashire, England, retelling the Gospel accounts of the Crucifixion of Jesus through a filter of local history. Organized by the Preston Guild, the performance utilized professional performers, local volunteers and audience members.

Background
The Preston Passion takes its name from the Passion of Christ, a term widely used to encapsulate the events of the capture, trial and death of Jesus of Nazareth as described in the Gospels and celebrated by Christians at Easter.  It follows a tradition of Passion plays that are performed in many parts of the world over Easter.

Performance
In the dramas, three aspects of the Biblical narratives are retold through three events from the history of Preston, with the story of Pontius Pilate being related to the events of the Preston Strike of 1842, the story of Mary, the mother of Jesus related to the experiences of a local soldier in the First World War, and that of Jesus  being to related the sacrifice of a local school-girl caring for her younger siblings.

Singer Jamelia sang in the finale, replacing Heather Small who had to withdraw because of illness. The hymns and songs were sung by a large choir made up from parishes in and around Preston and UCLAN Chamber Choir. The pieces included William Horsley's There is a Green Hill Far Away, Jerusalem, Surely He Hath Borne Our Griefs (from Handel's Messiah), When I Survey the Wondrous Cross, Were You There and You've Got the Love.

Awards
In November 2012 the Preston Passion won the award for "Best Live Event" at the Royal Television Society's North West Awards.

Programme credits

 Executive Producer - Aaqil Ahmed
 Development Executive - Pat Connor
 Development Producer - Steve Rawling

Drama
 Mrs Melling - Samantha Bond
 Samuel Horrocks - Tom Ellis
 Amy Cummins - Christine Bottomley
 Bishop Crowther - Ronald Pickup
 Betty Cleasby - Pooky Quesne
 Simon - Paul Barber
 Bella's Mother - Julia Haworth
 Scott - Lucas Burridge
 Presenter - Fern Britton
 Performer - Jamelia
 Writers - Colin Heber-Percy and Lyall Watson
 Director - Daniel Wilson
 Producer - Sandra Maciver
 Executive Producer  - Hilary Martin
 Bella - Aimie Leach

Live Event
 Live Event Director - Mark Murphy
 Outside Broadcast Producer and Director - Pamela Hossick
 Creative Producer - Mike Smith
 Production - Walk the Plank

References

See also
York Mystery Plays

Preston, Lancashire
Passion plays
Holy Week


text:
A Tupu (franciául "Toupou") német-francia-kanadai animációs sorozat. Pepper Sue és Elastik Jane készítették. A műsor a címadó lányról szól, aki a Central Parkban él. Különleges képessége, hogy tud beszélni az állatokkal, sőt, a legjobb barátja is egy állat: egy mókus. Tupu később a vadon összes állatával összebarátkozott. A főszereplők közé tartozik még egy polgármester is, valamint egy parkőr is, aki a sorozat fő gonoszának számít, mivelhogy folyton el akarja kapni Tuput. A sorozat 1 évadot élt meg 26 epizóddal. 23 perces egy epizód. Külföldön 2004-től 2012-ig vetítette több tévécsatorna is. Magyarországon a Minimax mutatta be.

Epizódok

Évados áttekintés

1. évad

Források

https://port.hu/adatlap/film/tv/tupu/movie-76473
http://tvtropes.org/pmwiki/pmwiki.php/WesternAnimation/Tupu
https://xilam.com/media/toupou/?lang=en
http://xilam.wikia.com/wiki/Tupu

Rajzfilmek


text:
Henri-François Thibault de La Carte, marquis de La Ferté-Sénectère, seigneur de La Loupe, est un général français né le  et mort à Versailles le .

Biographie
Descendant par sa grand-mère Françoise Charlotte de Saint-Nectaire du maréchal-duc de La Ferté-Senneterre, gendre du ministre Antoine-Jean Amelot de Chaillou et beau-père d'Anaïs Bosio, il suivit la carrière militaire. Sous-lieutenant au régiment de Bourbon-infanterie en 1775, il passe successivement lieutenant l'année suivante, capitaine, puis mestre de camp du régiment d'Enghien et du régiment Colonel-Général.

Il sert comme lieutenant-colonel du régiment de Perche durant la Guerre d'indépendance américaine.

Passé colonel du régiment de Perche, il émigra au début de la Révolution, en , et à la tête de son corps d'officier, se présenta aux avant-postes de l'Armée des princes. Il fit les premières campagnes avec l'Armée des princes comme commandant de la Compagnie des officiers du régiment de Perche, avant de se rendre à Véronne, en Italie, au près de Louis XVIII.

Rentré en France sous le Consulat, il vécut modestement, tous ses biens (château de La Loupe…) lui avaient été confisqués durant la Révolution, et ne s'occupa des affaires publiques.

Fidèle aux Bourbons, il reprit du service à la Restauration avec le grade de maréchal de camp.

Sources

 Jean Pinasseau, L'émigration militaire - Armée royale : Composition. Ordres de bataille. Notices D à Z, 1964
 Journal des débats et des décrets, Partie 1, 1819
 Mémoires de la Société archéologique de Touraine, 1867

Naissance en février 1759
Armée des émigrés
Chevalier de l'ordre royal et militaire de Saint-Louis
Général français de la Restauration
Militaire français de la guerre d'indépendance des États-Unis
Militaire français du XVIIIe siècle
Décès en janvier 1819
Décès à 59 ans
Décès à Versailles


text:
Odontoptila brunnea is een vlinder uit de familie van de spanners (Geometridae). De wetenschappelijke naam van de soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1897 door Warren.

brunnea


text:
Dębów ist der Name von zwei Ortschaften in Polen:

 Dębów (Gać) in der Woiwodschaft Karpatenvorland
 Dębów (Sosnówka) in der Woiwodschaft Lublin; siehe Gmina Sosnówka


text:
La colonie de Terre-Neuve est une colonie anglaise puis britannique, revendiquée en 1583 et établie en 1610 sur l'île de Terre-Neuve, au large de la côte atlantique du Canada, dans ce qui constitue aujourd'hui la province de Terre-Neuve-et-Labrador. La colonisation permanente fait suite à plusieurs décennies d'implantation anglaise sporadique et saisonnière sur l'île. Terre-Neuve est devenue une colonie de la Couronne en 1824 et a obtenu le statut de dominion en 1907.

Son économie s'est effondrée pendant la Grande Dépression des années 1930, ce qui l'a amenée à renoncer à sa souveraineté, en redevenant effectivement une colonie gouvernée par des personnes nommées au bureau des Colonies, à Whitehall à Londres. En 1949, les Terre-neuviens ont majoritairement voté pour rejoindre le Canada en tant que dixième province de la Confédération.

Histoire

Terre-Neuve est d'abord habitée par les Béothuks. Déjà peu nombreux, ces derniers disparaissent progressivement en raison des nombreuses maladies apportées par les Européens sur l'île. Le , l'explorateur Jean Cabot aborde et explore les côtes de Terre-Neuve pour le compte du roi d'Angleterre. Le , Sir Humphrey Gilbert prend officiellement possession de l'île au nom de l'Angleterre et de sa reine Élisabeth Ire.

De 1610 à 1728, des gouverneurs propriétaires (Proprietary Governor) sont nommés pour établir des colonies de peuplement sur l'île. John Guy est le gouverneur de la première colonie à Cuper's Cove. D'autres colonies étaient situées à Bristol's Hope, Renews, New Cambriol South Falkland et Avalon, qui est devenue une province en 1623. En 1638, Sir David Kirke devient le premier gouverneur de l'ensemble de Terre-Neuve.

Parallèlement, la France est aussi présente sur l'île. Sa colonie de Terre-Neuve s'étend principalement sur le sud de l'île. En 1696, la campagne de la péninsule d'Avalon amène Pierre Le Moyne d'Iberville a détruire une bonne partie des établissements britanniques. Néanmoins, l'année suivante, le traité de Ryswick restreint le territoire français sur l'île au port de Plaisance. En 1713, avec le traité d'Utrecht, les Britanniques possèdent dorénavant l'entièreté de l'île.

Étant donné son éloignement avec les Treize colonies et sa proximité avec la loyale colonie de la Nouvelle-Écosse, Terre-Neuve n'est pas impliquée dans la guerre d'indépendance des États-Unis. En 1783, elle devient une division de l'Amérique du Nord britannique. En 1825, elle devient une colonie de la Couronne. En 1854, elle obtient un gouvernement responsable et Philip Francis Little devient le  ministre de la colonie. En 1867, Terre-Neuve refuse d'intégrer la nouvelle Confédération canadienne. La colonie devient plutôt un dominion en 1907.

Notes et références

Voir aussi

Articles connexes
 Liste des gouverneurs de Terre-Neuve
 Dominion de Terre-Neuve
 Terre-Neuve (Nouvelle-France)

Terre-Neuve
Histoire de Terre-Neuve-et-Labrador


text:
Renan Costa (* 19. Dezember 1995), mit vollständigen Namen Renan Meneses Santiago da Costa, ist ein brasilianischer Fußballspieler.

Karriere
Renan Costa stand bis Anfang Juni beim brasilianischen Sete de Setembro EC in Garanhuns unter Vertrag. Über die Stationen Central SC und dem Doce Mel EC wechselte er im August 2022 nach Thailand. Hier unterschrieb er einen Vertrag beim Zweitligisten Samut Prakan City FC. Sein Zweitligadebüt für den Verein aus Samut Prakan gab er am 14. August 2022 (1. Spieltag) im Heimspiel gegen den Nakhon Pathom United FC. Hier stand er in der Startelf und spielte die kompletten 90 Minuten. Nakhon Pathom gewann das Spiel 1:0. Für Samut Prakan bestritt er in der Hinrunde sechs Zweitligaspiele. Im Dezember 2022 wurde sein Vertrag nicht verlängert.

Weblinks

Einzelnachweise

Fußballspieler (Sete de Setembro EC)
Fußballspieler (Central SC)
Fußballspieler (Doce Mel EC)
Fußballspieler (Samut Prakan City FC)
Brasilianer
Geboren 1995
Mann


text:
Национална републиканска армия () е армията на Италианска социална република от 1943 до 1945 г., която се бори на страната на Нацистка Германия през Втората световна война.

ЕНР е официално формирана на 28 октомври 1943 г., когато се обединяват бивши части на Кралската армия (Regio Esercito), все още лоялни към фашисткия диктатор Бенито Мусолини и италиански про-нацисти.

История

Вследствие на нахлуването на съюзниците в Сицилия през юли 1943 г., политическите сили, присъединили се към крал Виктор Емануил III, взимат властта в Италия, вкарват в затвора диктатора Бенито Мусолини и преговарят за примирие между Кралство Италия и въоръжените сили на съюзниците, влязло в сила на 3 септември 1943 г.

На 12 септември 1943 г. германците стартират Операция Дъб (Unternehmen Eiche) и освобождават Мусолини. Фашистката Италианска социална република (Repubblica Sociale Italiana RSI) е създадена като марионетна в Северна Италия, като Мусолини е неин лидер. Маршал Родолфо Грациани е избран за министър на отбраната на РСИ.

На 16 октомври протоколът от Растенбург е подписан с Нацистка Германия. В съответствие с този протокол, на РСИ е разрешено да има 4 военни дивизии. Това позволява на Грациани да формира 4 дивизии с до 52 000 души. През юли 1944 г. първата от тези дивизии завършва обучение и е изпратена на фронта.

Набирането на военни сили е трудно за РСИ, тъй като по-голямата част от италианската армия е интернирана от германски сили през 1943 г., много италианци са принудени да работят в Германия и малцина искат да участват във войната. РСИ страда от липса на войници до толкова, че дава на осъдените свобода, ако се присъединят към армията, а смъртното наказание е наложено на всеки, който се противопоставя.

През зимата на 1944 – 1945 г. въоръжени италианци се бият от двете страни на готическата линия.

На 26 декември 1944 г. в Операция "Зимна буря" участват няколко големи военни части на РСИ, включително от 4-та италианска алпийска дивизия "Монте Роса" и 3-та италианска морска дивизия "Сан Марко". Това е комбинирана германска и италианска офанзива срещу американската 92-ра пехотна дивизия. Битката се води в Апенините. Макар и ограничени в мащаб, това е успешна офанзива.

През февруари 1945 г. 92-ра пехотна дивизия отново се изправя срещу звена на РСИ. Италианците успешно спират американската дивизия. Министърът на отбраната на РСИ, Родолфо Грациани, дори успява да каже, че командва цяла армия. Това е италианско-германската армийна група Лигурия. Ситуацията впоследствие се влошава.

В края на април в Колекио, останалите войски на дивизиите на РСИ заедно с две отделения на Вермахта, са принудени да се предадат след няколко дни на борба с бразилската първа дивизия.

На 29 април, Грациани се предава, когато представител на германския генерал Хайнрих фон Ветингхоф-Шеел подписва безусловен инструмент за предаване за всички сили на Оста в Италия. Но евентуално като знак за ниското уважение, в което съюзниците държат РСИ, подписът на Грациани не се изисква. Предаването влиза в сила на 2 май 1945 г. Грациани нарежда на силите на РСИ, под командата му, да оставят оръжията си на 1 май.

Източници

Военни формирования на Италия
Фашизъм
Бенито Мусолини


text:
Ziv Internacional  fue una compañía de producción y distribución de televisión fundada en 1971 por Irv Holender y el compositor Mark Mercury. A finales de 1970 y principios de 1980, se distribuyen versiones americanizadas de series de anime japonés, y producciones y distribuciones de biografías de famosos. WorldCat reconoce 83 obras en 97 publicaciones.

La compañía fue más tarde una filial de Lorimar Productions Inc.

Ziv Internacional no tiene ninguna relación con los Programas de Televisión Ziv (o sus sucesores United Artists o MGM).

Espectáculos producidos o distribuidos
Los siguientes programas de televisión fueron distribuidos y/o producidos por Ziv Internacional. los créditos de producción implican típicamente doblaje un lanzamiento en idioma extranjero en Inglés y/o español, y la sustitución de la banda de sonido con una compuesta por Mark Mercury.

 El festival de los robots - Productor
 El Galáctico - Productor
 Las aventuras de Simbad el Marino - Productor
 Las aventuras de Spunky y Tadpole - Distribuidor
 Candy Candy - Productor
 Captain Future - Distribuidor, Productor
 Capitán Harlock - Productor
 Fábulas del Bosque Verde - Distribuidor, Productor
 Hana no Ko Run Run (Ángel, la niña de las flores / Lulú, la chica de las flores) - Distribuidor, Productor
 Fuerza Cinco - Distribuidor
 Gumby - Distribuidor
 James Dean, el primer americano adolescente - Distribuidor
 El Rey Arturo
 La pequeña Lulú - Distribuidor, Productor
 Tongari Bōshi no Memoru (La Magia de Titila / La pequeña Memole) - Distribuidor
 El Supermagnetrón - Productor
 Nickel Mountain - Distribuidor
 Space Angel - Distribuidor
 El Rey Arturo (anime) - Distribuidor
 Don Quijote y los Cuentos De La Mancha - Distribuidor

Referencias

Enlaces externos

Empresas fundadas en 1971
Productoras de televisión de Estados Unidos


text:
Seleuco V Filómetor (? — ) foi um pretendente ao reino do Império Selêucida, por um breve tempo.

Família
Demétrio II Nicátor e Cleópatra Teia tiveram dois filhos, Seleuco V e Antíoco Gripo. Demétrio II era filho de Demétrio I Sóter. Cleópatra Teia, filha de Ptolemeu VI Filómetor, havia sido casada com Alexandre Balas, e, depois de Demétrio, casou-se com seu irmão Antíoco VII Sideta, com quem teve um filho, Antíoco IX de Cízico. Na Batalha de Antioquia (145 a.C.), no quarto ano da 158a olimpíada, morreram Alexandre Balas e  Ptolemeu VI Filómetor, mas Demétrio II Nicátor sobreviveu.

Breve reinado
Demétrio II, durante seu cativeiro de dez anos entre os partas, havia se casado com Rodoguna, e foi morto por Cleópatra Teia. De acordo com outra versão, Ptolemeu Fiscão instalou Alexandre Zabinas como rei da Síria; Demétrio foi derrotado em uma batalha perto de Damasco, tentou fugir para Tiro, que recusou sua entrada, e foi morto ao tentar escapar de barco, no primeiro ano da 164a olimpíada.

Após Alexandre Zabinas haver derrotado Demétrio e se tornado rei da Síria, Seleuco colocou o diadema real, sem a permissão de sua mãe, e ela o assassinou. Seleuco V tornou-se rei, mas foi assassinado por sua própria mãe com uma flecha, porque ela temia que ele vingasse o pai, ou porque ela havia se tornado louca e passou a odiar todo mundo.

Sucessão
Seu sucessor foi seu irmão Antíoco VIII Filómetor (também conhecido como Antíoco Gripo). Antíoco VIII Filómetor foi indicado por sua mãe para tornar-se rei da Síria. Alexandre Zabinas, que havia se tornado rei com apoio de Ptolemeu VIII Evérgeta II, passou a desrespeitar Ptolemeu e este, casando sua filha Trifena com Antíoco VIII Gripo, ajudou Gripo a conquistar o trono da Síria.

Cleópatra Teia tentou matar Antíoco VIII dando uma bebida envenenada, mas Antíoco forçou-a a beber e morrer do próprio veneno.

Árvore genealógica baseada no texto, e nos artigos dos outros personagens. Linhas pontilhadas indicam paternidade questionada pelos autores antigos:

Dinastia selêucida
Monarcas assassinados


text:
Володимир Степанович Гаразд (17 січня 1966, Долина, Івано-Франківська область — 6 січня 2021, там же) — український громадсько-політичний діяч, у 2006—2020 рр. голова міста Долина, Івано-Франківська область, голова Долинської об'єднаної територіальної громади, віце-президент (2007 - 2009) та президент асоціації «Енергоефективні міста України» у 2009—2019 рр.

Життєпис

Освіта
Закінчив Долинську середню школу № 4 у 1982 році. Львівський лісотехнічний інститут, спеціальність — інженер лісового господарства (1989), з відзнакою Тернопільську академію народного господарства (1998), спеціальність «Фінанси та кредит», кваліфікація економіст, Міжнародний інститут бізнесу, м. Київ (2002).

Стажувався за навчальними програмами розвитку громад у Канаді (2000, 2003) та США (2007), за програмою енергозбереження у Японії (2015) за кошти відповідних урядів.

Трудова діяльність
Трудову діяльність розпочав у 1989 році на посаді помічника лісничого у Вигодському лісокомбінаті. В 1990—1992 рр. — обраний на посаду директора Долинського міжколгоспного лісгоспу. Починаючи з 1993 року по 2006 рік активно займався бізнесом та суспільною діяльністю, заснував ряд відомих комерційних та громадських установ, де працював на керівних посадах. З жовтня 2003 року по травень 2006 року працював директором Фонду підтримки підприємництва у Долині, де вперше було реалізовано на практиці канадійські підходи до місцевого економічного розвитку.

Був ініціатором того, що 12 лютого 2009 р. Долина, в числі перших міст України і Східної Європи, підписала угоду і стала учасником угоди «Covenant of Mayors» — масштабної ініціативи муніципалітетів під егідою Європейської Комісії, направленої на скорочення викидів парникових газів до 2020 року.

У листопаді 2017 року увійшов до рейтингу 5 мерів-інноваторів України. Організаторами рейтингу були інтернет-видання — «Українська правда» та Міжнародний саміт мерів.

У 2017 році на Міжнародному саміті мерів місто отримало нагороду премії Smart Cities Ukraine 2017 в номінації «Cleantech-рішення та енергоефективність».

Долина — єдине місто в Україні, яке отримало європейський сертифікат енергоефективного менеджменту.

За понад 10 років у Долині утеплили всі заклади бюджетної сфери міста, більш як 30 % житлових будинків, що є найвищим показником в Україні, модернізували вуличне освітлення, відмовилися від централізованого опалення, а понад 60 % великих котелень перевели на альтернативні види палива.

Політична кар'єра
Позапартійний. Міський голова з 16.05.2006 р. Двічі переобирався на посаду міського голови Долини 31.10.2010 р. та 25.10.2015 р., де за нього проголосували 43,78 % виборців.

Ініціатор створення Долинської ОТГ.

Родина і приватне життя
Одружений. Дружина — Гаразд Марія Миколаївна, 1969 р.н. Син — Гаразд Андрій Володимирович, 1992 р.н. Дочка — Гаразд Ірина Володимирівна, 1996 р.н.

Має чотирьох внуків.

Захоплюється спортом, любить читати, цікавиться краєзнавством.

Нагороди
 Лауреат Івано-Франківської обласної краєзнавчої премії ім. І. Вагилевича (2014 р.)
 Почесна Грамота Верховної Ради України (2019 р.)
 Почесний громадянин міста Долина (2021, посмертно)

Смерть

18 грудня у Володимира Гаразда діагностовано COVID-19, з 25 грудня перебував у реанімації. Помер 6 січня 2021 року.

Примітки

Посилання
 Володимир ГАРАЗД: «За нами – люди, за нами – громади»
 Мер міста Долини помер від коронавірусу /Укрінформ, 7.1.2021/

Міські голови Івано-Франківської області
Голови територіальних громад України
Персоналії:Долина
Померли від COVID-19


text:
Kenneth Kimmins (Brooklyn (New York), 4 september 1941) is een Amerikaans acteur.

Biografie
Kimmins werd geboren in de borough Brooklyn van New York.

Filmografie

Films
Selectie:
1990 Stella – als beveiliger
1987 Some Kind of Wonderful – als leraar
1984 Bachelor Party – als manager hotel Parkview
1983 Emergency Room – als Keith Mackerson
1979 My Old Man – als Andy
1976 Network – als producent

Televisieseries
Uitgezonderd eenmalige gastrollen.
1999-2000 Honey, I Shrunk the Kids: The TV Show – als W.T. Jennings – 2 afl.
1998 Two Guys, a Girl and a Pizza Place – als mr. Walker – 2 afl.
1995-1997 Lois & Clark: The New Adventures of Superman – als dr. Bernard Klein – 15 afl.
1989-1995 Coach – als Howard Burleigh – 47 afl.
1992-1993 Picket Fences – als chirurg – 2 afl.
1989-1990 Beauty and the Beast – als dokter – 3 afl.
1986 Leo & Liz in Beverly Hills – als Jerry Fedderson – 6 afl.
1982-1983 Dallas – als Thornton McLeish – 11 afl.
1982 Hill Street Blues – als Anderson – 3 afl.

Amerikaans filmacteur
Amerikaans televisieacteur


text:
De Motorola Xoom is een tablet van het Amerikaanse bedrijf Motorola. De tablet werd aangekondigd op 24 februari 2011 en kwam uit in een zwarte uitvoering met en zonder 3G. De tablet heeft inmiddels al een opvolger gekregen, deze heet de Motorola Xoom 2.

Beschrijving
De tablet maakt gebruik van het besturingssysteem Android 3.0, deze versie wordt ook wel Honeycomb genoemd. Het was de eerste tablet die op deze versie draaide. Inmiddels is deze tablet te upgraden naar versie 4.1.2 "Jelly Bean".

Het tft-scherm van 10,1 inch (25,7 cm) heeft een WXGA-resolutie (1280 x 800 pixels), wat uitkomt op 189 pixels per inch.

Technische specificaties
De tablet draait op een Nvidia Tegra 2 T20-processor die gebaseerd is op een ARM Cortex-A9. De chipset bestaat uit twee kernen. De processor is geklokt op 1 GHz. Het werkgeheugen bedraagt 1 GB RAM en het opslaggeheugen is er in een 16GB-, 32GB- en 64GB-versie.

De Xoom is 249,1 mm lang, 167,8 mm breed en 12,9 mm dik. De versie met 3G weegt 730 gram, de versie zonder weegt 708 gram.

De tablet heeft een lithium-ionbatterij met een capaciteit van 6500 mAh. De tablet beschikt over twee camera's: een aan de achterkant met een resolutie van 5 megapixels en een aan de voorkant van 2 megapixels om te kunnen videobellen. Tevens beschikt de tablet over een flitser.

Draagbare mediaspeler
Tablet-pc
Xoom


text:
Kletba bratří Grimmů (anglicky: The Brothers Grimm) je americký dobrodružný fantasy film režiséra Terryho Gilliama z roku 2005. Hlavní role ztvárnili Matt Damon, Heath Ledger a Lena Headeyová. Film je s nadsázkou ztvárněným fiktivním portrétem Bratří Grimmů, kteří jsou zobrazeni jako podvodníci, zneužívající pověrčivosti obyvatel Francouzi okupovaného Německa 19. století. Jednoho dne se ale setkají s reálnou pohádkovou kletbou, která vyžaduje opravdové odhodlání, namísto obvyklého falešného vymítání.

Vedlejší role ztvárnili Peter Stormare, Jonathan Pryce a Monica Bellucciová. Celý film se kompletně natáčel v Česku. Gilliam měl často přímo na place spory s producenty filmy bratry Bobem a Harveym Weinsteinovými, kvůli kterým se původní termín uvedení do kin opozdil o téměř deset měsíců. Film měl premiéru 26. srpna 2005. Získal rozporuplné recenze a v kinech vydělal 105,3 milionů dolarů.

Odkazy

Externí odkazy

Americké dobrodružné filmy
Filmy Terryho Gilliama
Filmy z roku 2005
Filmy inspirované dílem bratří Grimmů
Americké pohádkové filmy
Zahraniční filmy natočené v Česku
Filmy studia MGM


text:
Eavan Boland (ur. 24 września 1944 w Dublinie, zm. 27 kwietnia 2020) – irlandzka poetka, autorka, profesor. Jej dzieła nawiązują do irlandzkiej tożsamości narodowej i roli kobiet w historii Irlandii. Od 1995 wykładowczyni na Stanford University.

Publikacje
23 Poems. Dublin: Gallagher, 1962.
Autumn Essay. Dublin: Gallagher, 1963.
Eavan Boland Poetry/Prose Joseph O'Malley. Dublin: Gallagher, 1963.
New Territory. Dublin: Allen Figgis, 1967.
W.B. Yeats and His World. With Micheál Mac Liammóir. London: Thames, 1971; New York: Thames & Hudson, 1998.
The War Horse. London: Victor Gollancz, 1975.
In Her Own Image. Dublin: Arlen House, 1980.
Introducing Eavan Boland. Princeton, NJ: Ontario Review P, 1981.
Night Feed. Dublin: Arlen House, 1982. Reissue: Manchester: Carcanet Press, 1994.
The Journey and Other Poems. Dublin: Arlen House, 1986; Manchester: Carcanet Press, 1987.
Selected Poems. Manchester: Carcanet Press, 1989.
Outside History. Manchester: Carcanet Press, 1990.
Outside History: Selected Poems 1980–1990. New York: Norton, 1990.
In a Time of Violence. New York: Norton, 1994; Manchester: Carcanet, 1994.
Collected Poems. Manchester: Carcanet Press, 1995.
Object Lessons: The Life of the Woman and the Poet in Our Time. New York: Norton, 1995; Manchester: Carcanet Press, 1995.
Penguin Modern Poets: Carol Ann Duffy, Vicki Feaver, Eavan Boland. London: Penguin, 1995.
An Origin Like Water: Collected Poems 1967–1987. New York: Norton, 1996. The Lost Land. Manchester: Carcanet Press, 1998.
The Lost Land: Poems. New York: Norton, 1998.
The Making of a Poem: A Norton Anthology of Poetic Forms. Ed. Eavan Boland and Mark Strand. New York: Norton, 2000.
Against Love Poetry. New York: Norton, 2001.
Code. Manchester: Carcanet Press, 2001.
Three Irish Poets: An Anthology: Eavan Boland, Paula Meehan, Mary O'Malley. Ed. Eavan Boland. Manchester: Carcanet Press, 2003.
After Every War: Twentieth-Century Women Poets. Trans. Eavan Boland.
Princeton, NJ: Princeton UP, 2004.
New Collected Poems. Manchester: Carcanet Press, 2005.
Domestic Violence. Manchester: Carcanet Press, 2007; New York: Norton, 2007.
Irish Writers on Writing (The Writer's World). San Antonio: Trinity, 2007.Selected Poems by Charlotte Mew. Ed. Manchester: Carcanet Press, 2008.
New Collected Poems. New York: Norton, 2008.
The Making of a Sonnet: A Norton Anthology. Ed. with Edward Hirsch. New York: Norton, 2008.
Eavan Boland: Selected Bibliography. Eavan Boland: A Critical Companion. New York: W.W. Norton, 2008.

Przypisy

Ludzie urodzeni w Dublinie
Urodzeni w 1944
Irlandzcy poeci
Zmarli w 2020


text:
In chemistry a one-pot synthesis is a strategy to improve the efficiency of a chemical reaction whereby a reactant is subjected to successive chemical reactions in just one reactor. This is much desired by chemists because avoiding a lengthy separation process and purification of the intermediate chemical compounds can save time and resources while increasing chemical yield.

An example of a one-pot synthesis is the total synthesis of tropinone or the Gassman indole synthesis. Sequential one-pot syntheses can be used to generate even complex targets with multiple stereocentres, such as oseltamivir, which may significantly shorten the number of steps required overall and have important commercial implications.

A sequential one-pot synthesis with reagents added to a reactor one at a time and without work-up is also called a telescoping synthesis.

In one such procedure the reaction of 3-N-tosylaminophenol I with acrolein II affords a hydroxyl substituted quinoline III through 4 sequential steps without workup of the intermediate products (see image). The addition of acrolein (blue) is a Michael reaction catalyzed by N,N-diisopropylamine, the presence of ethanol converts the aldehyde group to an acetal but this process is reversed when hydrochloric acid is introduced (red). The enolate reacts as an electrophile in a Friedel-Crafts reaction with ring-closure. The alcohol group is eliminated in presence of potassium hydroxide (green) and when in the final step the reaction medium is neutralized to pH 7 (magenta) the tosyl group is eliminated as well.

References

Chemical synthesis


text:
Brown Mountain is a mountain in Cumberland County, Tennessee, west of Knoxville and north of Chattanooga. Its summit is at an elevation of  above sea level, making it the 1,095th highest mountain in the state. Nearby peaks include Buzard Hill, Wise Hill, High Point, Betsy Mountain, Johnson Mountain, and Nichols Mountain.

See also
Crab Orchard Mountains

References

Mountains of Tennessee


text:
A Liga dos Campeões da CONCACAF (em inglês: CONCACAF Champions League), cujo nome oficial atual é Scotiabank CONCACAF Champions League por motivos de patrocínio, é uma competição anual de clubes de futebol em nível continental, organizada pela Confederação de Futebol da América do Norte, Central e Caribe (CONCACAF) e disputada por clubes da América do Norte, América Central e o Caribe e por três países da América do Sul, as nações independentes da Guiana e Suriname, e a Guiana Francesa. É um dos torneios mais prestigiados entre a América do Norte, América Central e Caribe. O torneio era anteriormente conhecido como Copa dos Campeões da CONCACAF de 1962 a 2008. Contudo, foi rebatizado em 2008 como Liga dos Campeões, seguindo formato de outras ligas pelo mundo como: UEFA Champions League (Europa), AFC Champions League (Ásia), CAF Champions League (África) e OFC Champions League (Oceania).

O América é o clube mais bem sucedido da história da competição, tendo ganho o torneio 7 vezes. Os clubes mexicanos acumularam o maior número de vitórias (32 vitórias), seguido da Costa Rica com 7 vitórias. A competição foi conquistada por 25 clubes, dos quais 11 ganharam mais de uma vez. A única equipe tricampeã consecutiva desde que a competição adotou o molde atual foi o Monterrey, equipe mexicana com mais títulos no formato atual desde a temporada 2008-09. Assim, eles se tornaram a primeira equipe na história da Liga dos Campeões da CONCACAF a defender o seu título com sucesso.

História
O formato atual abriga vinte e quatro equipes competindo - nove da Zona da América do Norte (quatro do México, quatro dos Estados Unidos e um do Canadá), doze da Zona da América Central e três da Zona do Caribe. Desde 2000 e de maneira anual a partir de 2005, o campeão da competição ganha uma vaga na Copa do Mundo de Clubes da FIFA, dando aos clubes um maior incentivo à participação maciça, além de maior interesse dos torcedores.

Em novembro de 2006, o Comitê Executivo da CONCACAF decidiu colocar em prática uma proposta do Secretariado da CONCACAF em tornar a Copa dos Campeões da CONCACAF num torneio de maior porte estilo a Liga dos Campeões da UEFA. O formato antigo seria usado até o primeiro semestre de 2008. O novo e expandido torneio terá início em agosto de 2008 com término em maio de 2009. A configuração envolve inicialmente 24 equipes, que numa fase preliminar alguns destes seriam eliminados, de modo que sobrassem apenas 16 equipes, que seriam separadas em quatro grupos com quatro times cada. Depois da fase de grupos, o torneio seria eliminatório.

Formato
Um total de 16 times participam do torneio: nove da América do Norte (de três associações), pelo menos cinco da América Central (os campeões da Costa Rica, Honduras, Guatemala, Panamá e El Salvador), e ao menos uma equipe do Caribe (o campeão do Campeonato de Clubes da CFU).

As vagas são definidas da seguinte maneira:

Liga da CONCACAF
As seis vagas finais são conquistadas pelo seis melhores colocados na Liga da CONCACAF. Vinte e duas equipes participam do torneio, 18 da América Central (três vagas cada para a Costa Rica, Honduras, Guatemala, Panamá e El Salvador; duas cada para a Nicarágua; e uma para Belize), três do Caribe (o vice-campeão, terceiro lugar, e o vencedor do playoff do quarto lugar do Campeonato de Clubes do Caribe) e um do Canadá (vindo da Canadian Premier League).

Patrocínio
A Liga dos Campeões da CONCACAF tem três patrocinadores corporativos: Scotiabank (patrocinador master da Liga dos Campeões desde 2014-2015), Nike e Qatar Airways. Os nomes dos patrocinadores aparecem nos quadros ao redor do perímetro do campo e nos quadros para entrevistas pré-jogo e pós-jogo e coletivas de imprensa. A Nike também é a fornecedora oficial de bolas de jogo e uniformes de árbitros.

Campeões

Legenda
 Campeão invicto.

Títulos por clube

Títulos por país

Champions League

Campeões

Ver também
Copa Interclubes da UNCAF
Campeonato de Clubes da CFU
Superliga Norte-Americana
Campeonato Centroamericano

Ligações externas
Site oficial da CONCACAF Champions League

Liga dos Campeões da CONCACAF


text:
Sepiella es un género de cefalópodos marinos de la familia Sepiidae que agrupa siete especies distribuidas por el océano Índico y el océano Pacífico.

Especies
Se reconocen las siguientes:
Sepiella cyanea Robson, 1924
Sepiella inermis (Van Hasselt, 1835)
Sepiella japonica Sasaki, 1929
Sepiella mangkangunga Reid & Lu, 1998
Sepiella ocellata Pfeffer, 1884
Sepiella ornata (Rang, 1837)
Sepiella weberi Adam, 1939

Referencias

Enlaces externos

Sepiidae
Géneros de moluscos


text:
The Bass Rock, also known as "the Bass", is a distinctive island off the coast of East Lothian, Scotland. Scottish emigrants named three islands in the United States after the Bass Rock:
Bass Rock may also refer to:

Bass Rock (Norfolk County, Massachusetts)
Bass Rock (Greenland), a small island in East Greenland, named for its resemblance to Bass Rock, Scotland

See also
Bass Rock (album), an album by Clyde Carson