text: Chagas kaqmanta unquy o Trypanosomiasis americana kaqqa, huk q'uñi pampa khurumanta unquy kay protozoariohuchayuqrayku rikhurinTrypanosoma cruzi.[1] Kay rikhurin huk ch'uspirayku sutichasqas winchucas.[1] Infeccion thaskiyninmanhina sintomasninqa tikrakun. Qallariyninpiqa mana sintomas kanchu utaq ancha pisi kanku, chaymanta kaywan hamunkuman: q'aja, punkiy ganglios linfáticos, uma nanay, wach'isqapi punkiy ima.[1] 8–12 semanas qhipantaqa runakunaqa yaykunku kay fase cronica kay unquymanta, chanta huk, 60–70% kaqpi kayqa ni hayk'aq wak sintomastawan qukunchu.[2][3] Huknin 30 40% kaq runakunamantaqa aswan sintomasta riqsin kay 10 30 wata qhipanta kay infeccion qallariyninmantapacha.[3] Kaypis hamun kay sunqumanta ventrículos hatunyayninwan kay 20 30% kaqpi, kaytaq chaymanta apan kay insuficiencia cardíacakaqman. [1] Huk 10% kaq runakunapi qukullanmantaq kay hukhatun esófago utaq huk hatun colon.[1]