text: Kay T. cruzi aswan runakunapurapi chimpakun chanta wak uywakunapi ima yawar ch'unqaqkuna ch'uspisrayku kay Triatominosyawarmasikunamanta kanku.[4] Kay ch'uspisqa aylluskunapi riqsikunku achkha sutiswan:winchuca Argentinapi, Boliviapi, Chilepi, Paraguaypi ima, barbeiro (barbero) Brasilpi, pito Colombiapi, chinche América Centralpi, chipo ima Venezuelapi. Kay unquyqa chimpachikuyanmantaq kay yawar transfusión, transplante de órganos, ch'ichichasqa mikhunasta kay ch'uspisrayku mikhuspa, chaymanta mamamanta suyu wawanmanima.[1] Kay unquymanta qallariyninpiqa diagnostico kaqninqa ruwakun kay microscopia kaqpi kay yawar parasituta tariqtinku.[3] Kay cronica unquyqa diagnosticakun anticuerpos kaqta tariqtinku kay T. cruzi kaqpaq yawarpi.[3]