text: ¿Haykapllaqa wawawan churanakuwaqchu, allpa llamkaq runawanrì, huk medicowanrì? ¿Imakunataq kanan allin tupasqa chay rimaykuna allin qispinanpaq? Ñawpaqmantapacha yachasqañam yachaywasikunapi, justiciapi chaymanta iñina wasilunapi kamachikuqkunallapa rimasqan, aswanqa mana pitapas uyarispan. 2003 watapim, chay audiencia publica nisqapi kaptinku Peru suyunchik uyarirqa violenciapi ñakariq runamasinchikkunata Ayacuchomanta, Apurimacmanta, Huancavelicamanta, Huancayomanta, Limamantawan. Ancha chaninchasqa kachkaptinpas manam wakinqa "uyarirqakuchu" aswanmi upa tukurqunku. Chaymi yuyananchik, upa kayqa manam rinri karuyaptinchu, aswanqa sunqun mana paskarikamuptinmi. Huancavelicamanta David Hidalgo yuyarichiwanchik "La memoria de los dolientes" (2004) nisqapi, chay qayakuqkunapa suyaynin ama yanqaqa kachunchu, manam chay expedientekunata pipas ñawinchanchu hinaptin imatam kutichiwasun mañakuyninchikman, manam pipas uyariwanchikchu , nispa. Chayna ancha sasachakuykunapi tarikuspam pisillapas kanraq sunqu icha runakunaqa rimanakuspa uyarinakuchwanpas, nispa.