text: Qhichwa simipas, qhichwa kawsaypas, huk runa simikuna qunqakusqanmantam kikin Defensoria del Pueblo (2016) qhawarin, chaypitaqmi llakikunata tarin. 1961 watapim sapa pachak runamanta 32% kuraq qhichwa simita rimasqanchik. 1972 watapim sapa pachakmanta 26%llaña qhichwa simita rimasqanchik. 1993 watapim sapa pachakmanta 16 kuraq runallaña qhichwa simita rimasqanchik. 2007 watapiñataq sapa pachakmantaqa 12% kuraqllaña qhichwa simitaqa rimasqanchik. Chayhinatam watamanta wata qhichwa simi rimaq runaqa pisiyapuchkanchik. Chayri, ¿maytaq chay DIGEIBIRAp llamk'asqan? ¿Maytaq CPP Mama Kamachikuypa hunt'akusqanpas, Ley de Lenguaspa hunt'akusqanpas? ¿Kanchu?