text: Tantiyakun 7 8 junu runakumanta kay Chaqas unquyniyuq kachkanku, aswantataq kay México, América Central chanta América del Surima.[1] Kaymantaqa rikhurirqa tantiyaspaqa 12 500 wañusqakuna sapa wata kay 2006 kaqman.[2] Aswan kaq kay unqusqa runakunamantaqa waqcha runas kanku [2] chaymanta aswan kaq kay unqusqa runakunamantaqa mana yacharqankuchu infectasqas kachkarqankumanta.[7] Runakunamanta thaskiyninkuqa utaq achkhata chimpachikuchkanku kay maypichus Chaqas unquy kachkan chay ayllusta, kunantaq achkha Europeos suyusña EE.UU suyusña kay unquywan kachkanku.[1] Kay pampaspipas huk wata yapaykukuy tiyarqa kay 2014 kaqkama.[8] Kay unquyqa ñawpaq riqsisqa karqa 1909 kaqpi, riqsichirqa Carlos Chagas, kaymantataq suti qukurqa.[1] Aswan 150 hukhina uywakunaman waqllin.[2]