text: Maria Reiche paqarisqa Alimanyapi Dresden sutiyuq llaqtapi 15 kaq punchawpi mayu killapi 1903 watapi. Paqarisqan llaqtapi yachakurqan yupanayachayta , yachay wasipi yachachinanpaq. 1932 watapi Piruwman chayamurqa, aliman kunsulpa churinkuna uywananpaq Kusku llaqtapi. Achka wata qhepata, Limaman astakamurqa. Chaypi llamkarqa Paul Kosok sutiyuq arkyulugupaq qillqasqanta tikraspan. Paul Kosok llamkarqa Naska siq'ikunamanta. Chaykunamanta ñawinchaptin, Mariapa uman rikcharirurqa Naskapa siqinkunapaq. 1947 watamanta payñataq librukuna qillqayta qallarirqa. Sumaqta Naska siqikunamanta willakuyninwan qatirqa yaqa wañunankama. Pay yanaparqa wakinkuna yachakunankupaq, allin riqsinankupaq Nascapa pampankunata. Paya kachkaspa Maria chaskira Piruw istadumanta aswan hatun urdinta, Orden del Sol sutiyuq. Chaywan llamkasqanta chanincharaku. UNESCOmanta chaskirqa Machu Pikchuwan sutichasqa midallata. 1998 watapi Maria wañurqa Hospital de las Fuerzas Aereas wasipi, Lima hatun llaqtapi. Naskapa hichpanpi pampakurqa, allin pampasqata. Wañusqanrayku huk llaqtakunamantapas chayamurqaku achka kamachikuqkuna. Yachasqan wasi Naskapa hichpanpi kunan musiyu hina kachkan.