"; 
+ — SC ee ee 


PROPHETTA 
HHOBADYARH> 


E X 


FONTE HEBRAICO ET ANTEHLU 
QVISSIMA IONATHANIS PA- 
RAPHRASI CHALDAICA: 


CY M 


(ommentariys trium dodi{srmorum 92 


precipuz interludzos authoritatis Rab- 


binorum, Shelomoh Yarchti, Aben Hhezra, 
& Dauid Kimchi, 


Omnmia Latine faita, &+ ita digeſta , vt verbum wverbo, linea 


fere linee , quoad commode fieripoterit , reſpondeat , 
& bremoribus ſcholys illuſtrata. 


Per GvLitLMvmM BEDVVELLYM 
Hallingburienſem Anglum. 


LONDINI, 
Ex Officioa illuftris Typographi Richard Fidld, 
| GI> DGL 


% 


VIRIS VERA 
VIRTVTE, DOCTRE 


NA, PIETATE, RELIGIONE ILLVS- 


TRISSMIS, THOMe£ SMITH. ETF- IO- 


ANNI MONTEORT, AMICIS SVIS V- 
NICE COLENDIS, GVLIELMVS BED- : 
WELL SALVTEM ETPACEM | 
IN CHRISTO:; 


* * 
3 


FCN ID ET1S, Virioptini, quid veſtro hortatu tentarim , 
I )foyv quid effecerim: nec innito vt aliquo ſaltem modo mea te- 
211 opella , vobis hoceſt, Reipub. literarie prodeſſe pote- 

\ rim. Qnale ſit hoc menm lenidenſe munus 10 eſt quod 
/, af ezo aicam, quum ipſum me tacente dicet. Temere enin 
x2 C nullo fere deletin, ex tempore & currenti calamo effu- 
2 \ BN ©, 2% (um & elapſum eff. Necenim grauiora & quotidiana nc- 
otia, vt qute ſemet ſcript fant, recoznoſcerem, permiſerunt . Sept etiam cunz 
commodias aliguod vel vocabulum wel loguend; genus elegans mazis & con- 
cinne ſeſs offer: bit, Typozraphie ra Ho coegit al;nd quid minus aptum eins loco 
ſubſtituere. Nora ergo 11013 ſunt omnia , que hic quis ire ſummo culpare po 
fat.vos Vero ,amiciſsin vir, quibus mea valdeſemper placere viſa ſunt ,equui 
eft,quia Vos aktores eſtis, vt pe ſumme placeant. Veitraenim amborum vir- 
1125, omni bonarum at; ardens ſludium , &r in me ſinzularis & earenins 
amor, hec primo vt in me ſuſciperem, tandemque vt [uſcepta perficerem,effecit. 
Du0d enim ad te, humanils:me Smith, attinet, libens lubenſque & om#i loco te- 
or & profiteor, peream ſi non ex aniino, neminem me nouſſe qui plures bonas 
horas in ſerys omn101 arti & diſciplinarum ſtudys, cum fruitu collocirit, 
tam ſedulo his incumbat, wmiris& continnis laboribus tam ſtrennt inſudet. Fa. 
cart pericalum qui volct, 1 omni (a2 diſcipinarum genere expertn probet. 


Is 
SOFT 


< < SE LISANLS 
@ Ned Ya FAN 
SH Ot 


oe 
== Cond. 


VISIO Hhobadyah: Sicloquitur 1 PROPHETTA Hhobadyah : 


Dominus Yehowah a Re =d5 
1Ed Audici Jos Tehowah Dens 
ad Edom, Auditionem audiuumus , Edom,Nuncin audinimmns 4 


a Yehowah, &legatus in gentes eſt Tchowah, & legatns in populos 


miſſus,ſurgite,& ſurgamuscotra ei iſ off Jagneg inſtruamus 
in prelium. Contra cam m pre ZH. 


Abdra peregrinit Edumcit fuiſſe, Dixit n.D. exillts & un illis infera ſuper illos:venict Ablias qui babitauit inter 
duos malos Ahab 2 Iſabel neg; didicit opera esrit & ſubduxit [2 ab Eſa ullo ma!o qui habitauit inter duosiuſtos 
Titzchak & Ribka'), neg; tamen didicit opera eoruns 


3. Reg. 18.2. ſcriptiz eſt, Et Abdzas fuit ti,ens Ychowab.Si a. fucrit iſte propheta propric,qui vocat eu tiimete Ichawah, ex non 
wocat ex provmeta: ci prophetia ſit diguitas nobiltor multo.Iuxta a. opmione mea,quadicit, Audit.audiuimus 
antelligit bit proph:ta & Ir, & Ele Amos quit prophetariit cotra Edomedeog; dicit, Audinims,FEt legatus: 
Daſs legatits miſics in gentes,ant conſoctarunt ſe & 111; ijtrs dxerunt , Surgite. 


%Reg.18. 4+ ou; fint cum Ach.tb Inſuper etiadicunt, A5dia inco!2 Edumeic Fuſe ,o& prophctaſſe malit contra Edom. hoc eſt 
quod dicunt viri Cochleare ſeulpſit artifex,in quo aduritur ſinaps, Interpret. bas B14! Aruc, Ipſe artifex (culpſit 
cochleare ipju, Coch!sari code adurit os ſit quaſs ſmaptfortt. Dixit S.B.1Vemet Abdias qui habitauit inter duos 
matlos, Ahab &> Izabel,ncq; didicit ojcra corlt: & vindicanit ſe d: Eſau ills malo, qui habitauit inter duos inſtos 
Iiazh &> Rabh thn; tame didicit opera eortt. Et ecce tota prophetia cus fret cotra. Edo, D:cat enim, u0d cum 


TCRULI A 
Hhobadyah vox corpoſita E duabus ſfimplicibus integris. 1219 ſerutens, runſtey; & (ab A farextitic) diuine 
eſlentix proprio nomine. Huic Arabum Abdall-h nay quaſt na8-727 1. feruus Dei. Ynde Legatus :ilc Regis 
Marrocant appcllabartur.Sidi Abdallah Wachid Hhanun. 

Yebow;, huius ſuperſtitionis Iudaicz, rationem quere apud Pagninum , Vox autem decompoſita eſt ex tribus 
temporibus Verbi Tn far, extitie, ve Grammnaricis piacer, no1 odicure etiam atteſtante facra S:riprura apud De. 
TJoannemm Apocalyp. 1.4.3. & Moſem Exo:l 3.14, mwwveric, nm exiſtens, mn fait, 

W2in Comm. R.5,Yarchi Childaicum eſt, idem fgmficans quod Hebraum 79, Nur quid qurliter,quare, que. 
T2pnt 1. Sanus benediaus le, Deum intelligunr. Mcrc.gram, 126.11. & 123 9, Arzfex: Prouerbium citatum a 
Baal Hhazuc, hoc £1, autorg Chaldaici Dilticaarijin primo themate qÞ. Vide Mer, 17: 13s 
% fleſaiations 


1 Viſio Hhobadyah: Dune predicauit Abdias Edumeis cumni prophetaſſet prophctiz alia*Dicunt ſapietes g y 


1 Neſcimus etal? cins,neq; poſſimus dicere quod ille is fit qui memoratur in {1b Regi in diebus Ahab:quia ibs a. F, 


1 Viſio Hhobadyah:Neſcime in quaetate bic propheta prophetauit.Opuno a. doflorit eſt,quod bic eſt Abdias x, x, 


In Phyſicis, Mathematicis, Muſicts,Chymicis egregit inſirutum : in Medicts 
ver, abſit inuidia verbo, vel cum dottiſsimis & qui fere toti in his verſantur, 

de palma contendas. In linguarum cognitione Latina, Greca , Hebrea , Syra, 

Chaldea, Arabica: Italica, Hiſpanica, Luſitanica, Gallica,Germanica, Belzi. 

ca, qualem quantumque te pr.edicaro ? Parem vt habeas non inuideo, ſuperio- 

rem cert? non concedam. Hee quan hominem ornant, qualem virum deſiderit 

non eſt quod moneam, tute clare & perſpicue videas. Sat ſapis , & : vera xwan's 

Oni totus in librorum literarumque ſitu eF puluere volutaris,cur non eque lite- 

ratorum conſortio delettaris? Vere dica,quia alle dixit qui fall neſcit,qui fallere 

nolit, quod 32 pnwa jo ::::m nprus Nehtl doceo, hoc tantum pie & amice moneo. 

num tumihi charus chariſcime Montfort? Ne me Deus amet, nite amen. 

Quia ego tibi, tuaque cauſa etiam chariſcimis tuis parentibus reuerendis dotto- 

ribus DD. Montfort cr Stallero, valde charus. De progreſſu in reliteraria, de 

morum probitate &r inſigni animi candore pro me loquatur Cantabrizienſis 
Academia.Egovero, qui te ab infantia norim teſtari poſsim te omn? etatem ha- 

enus in artibus, ceteriſque humanitatts ſtuds nf anpfiſ: in quibus conſe. 

neſcere tibi propoſitum eſſe conſtanter affirmare auſim . Hec mea , viri optimi, 

elimata, lenia, futilia equi bonique conſulite,codemque animo, quo a me profe. 

aa ſunt, ſuſcipite, Valcte. 


_ 
"> + 


Gen,z2.to, 


Ter.49. 1c, 
Ela.22.16, 
P\rzz.y., 
Eſa. 40.22. 


Deut.z2.49. 


Eſ2.31.12, 


Hoſ.z0.7. 


£12.23: 33, 


Jer-*.9. 


Ho!.4-6. 
$101,501 5, 


PRGPHETIA. 


adbhitand4um: quod 20d» expoſui. Senſuse?, elaares locum habitationis tue ſicut aquila, 


2. Ecce paruii: Conteptie & avietti Pt, Minoratus ſum preomib:s fantt:s.Et ſi; 10a1tha.Ecce infirmu dedjte DK. 


0 Eſuu p:ſſine inter gent:SAEL ſis att, Coremprus tu valds, quiſt diceret,gquolon curabiint de te wetere gentes 
ft percas. Dedite: qurff, Dabo te; 9417 t3 propintits preteritum oft Inco futuri (epiſſinie. 

3 Elatio cords twi feJuxitre v? didlc.25 os  dulates nxres otra fratre tit Iniob Arbitits in filluris petre: 
Ci hentares in ionte Stir putabas tc fuiſſe tutumn in eo,eh nd exiſtere aliquem qui dctrahut te ex ea.Exaltatio 
lab.tationis ejus.Ex2!t.itio bt5itztion's cis Futt in fiſſuerzs petres. watts Sclr.Et in ler Exalt3tto colts. 220 
etquaſiio," neſt paragoagicll.Et fic*2on 1icindens 1n alto ſepulchrit ſug \2vyn.ſedss in celis:ef fomil 2s, 
In fiffuris, cut yin 217 Ambitus terre. 727 & an ſtonificaat 5dem.q. d.Circity petre, hoc oft, vertex petre 
hoc eff, turris conſtruti:!s (#per ex. 4. Siexaltares te iicut aquila. 5: c!evares [cdein twam (icut aquile 
que valat altrys omn:I"s a0. I? quit a'sn poſicris. Et ficAlcele 2) & morterism mote: guzaſs mon, 


Silatrones venerint ad te, , 57 fires wererint ſuper te, fi predate- 


o 47 p @ f ; A 4 | A F7 
ftvaſtatores nodis:quomodo res aottis? qromao fr tes} aporatius* 
exciſa es2 A "WY Dorcc furati oſſeat ſufficientians ea. 

gt ON Iuravunur rum: Et ft raps OFES ſtout vindemiats- 


quod ſufficiat eis? Si vnidemi- yes veniſenr ſuper te , ainnoz reliquiſ? 
atores venetint ad te, annon ſent racemes ? 

relinquent racemos. 

Quomodo ſcrutantur Hheſau s 2:9m94do ſcrutaties eft Eſan?renelata 
{crutarunt theſauros ſuos. ſunt abſcondita cius. 


5. Venerint tibi,ſzper te. Qut excifa es. Dare Tporatus 0s ſulens donec furati efſent 0:14, pt o ltbitu cor? 
And vindemiztores re!iquiſſent racemos?6.1ti 2046 relinquent quicqua tibigfcrut abun? i. tee perueſtigabitt 
abſcondit2 141.53 interpret tier lonathan paraphraſtice,veuclabunt Li 2204 te Aramica 322 eff 1wpa: ſac, Sh 
queritis queritote, 

5. Situres: Clint, PopulatoresnoRtis.Exciſaes, Exciſacs, vt, Excila eſt Samaria. 

6. Qroamodo pericrutarunt: vt, Si queritts queritote, ; 

5 Situres:Dixit per modi admiration, quoma mirabuatur videntes in teinpore deſulationts E 46,04 aicent : 
Pt ho: cotigtt tivi?ss {.xtrones vat iſſent te 1 noite qua dormicb.as & ad (ctic2ae illos ad prohivedii ep reſytedis 
cd:r2 illos, Anns furabuatur ſufficientia fibi?Mos 2.0ft furiifurari ſufficientia f1b1,9.4.quantit poteriit ferre, 
"On relinquent reſtaua. $1 vindeiniatores venerint, q't. di, Si veneriat ttbi v iſtatores in aic ficut vindenmatores, 
que putabunt vi4e3 & redicrint vice poſt vice ad putantumy/t, Redu; mail tua, ſicut vind;miator ad ſportas. 
Licet 8mpojjegice et vt nonvelingueret racemnss, qiti nd 2pparea! illis propter puruitateeorit: ſunt n-latetes ſub 
fo'us vits., Seliuguamode (crutat'ss es, vt won relingquent vaſtatores tibt quicquam : ne quidem theſauros 
Iatetes. Fares & ratatores noRis:Seſics varseftgitorare aduplici Phraſi:quiz pleritq;fures furdtur in nofte, 
Qu2meds exciti £5 , ſrcciſees, vt, Succiti ſunt populus meus fine ſcientia, Exciſus eſtrexIfrael, 1 fraſti 

SCHOLI- A 


"a 122m qued rata m 43. et, Enerpretacur vel intzrpreratio Ionathan : Tite aurem Tonathan Filius fuir Vz- 
2:£lis, VIEW LY Clan AA. Ezra in 25. verſum huus prophe:iz.Claruir vero vttradunt Hebrai anno ante natum 
Chaltum {n20 42. Exitone audito; R.Hillelis & Simeons Infti,qui Chriſtam infantulum vims ſuis ſuſcepit: torum 
yeruSteitumentiminiinguzm Chald:icam Paraphraſtice vertit, | 

22 Pceteritumn, cud frankjr;fic graminatici Tempus pretericum vocant, 
4ny Faturum, fc enin {crieniucn , ira rempus fururam appellicane. Vidz Mercer, 109. 10» 

tm, Volcns dicere, q.d. quaſi dicas, idein qu941 pauld ante 19199, Merc. 156, 2. 

228, tamen,licer ira fit, Redditiuum autem eftſuperiorts 1pys, Mer, 116.9, 

v>2, InGiftionizas mutartis ſea dinerfis,quo veuntur camvnam & candem ſententiam aliis arque aujs YeEibis 

+eratam fnificare yolunt, ny, lem quod 'n-fuperias, More: _ r 
; 


&Y; 


A.F, 
D.N 


ABDIAE 


eefolatione Edom erit ſz1us Yiſrael: Et in hoc jrophetia ſuam complet. Prophctia autem hee fait in como ſeeund: 

ank malefecerunt 'y Edom Yiſhraclitus tus deſolatione domes ſecunde, ut dixi in prophetia Amos in ſeftione,Ob ames. tu. 
tres prenaricationes Edd. V/ ates bic prophitautt quod futurus eſſct D.abſirahcre ſcipſti ab iis innouiſſtmo dieruns 

cum aſcendat 1fael ab exilio.Tara autem Edomgun ſt hodte filtortun Edom,gqitia genies kivicen confuſe ſunt. 

Et multi eorum ſunt ve ſefte Chriſtianorie vel [eGte Iſmaecluarit 5 neg; cigruſcent inier illos q#45 &ſt cx Edojr, 

ex Moab,cx fils ArnC, ut ex relaquzs gettbus; quia 04s exnlarum e tua ſua & inmiſte ſunt getibus: ziſt 

Eid regat Komanit fit in Princtgio maxima ex parte ftiwort Edorr. Ord a.dicunt prophute de oalletions Edd Efa. 34. v, 
17a n01ifſmo dierum d: Rowa d:cunt, ſicut expoſut in Efaza, ſcltrone, Appiopingquarunt genics ad audiendun quia Lan. 4. 52. 
chi deſo!abitur Roma, erit redoniplic 2fracl Et fic art] enemas in tzcro Lamint.Completa el iniquitas tua falta 

$ioz2,r0n perget addeporiantdun te. ſitamtt zniquitatt tuarn flia Edom,ghc.Sic dicit Dominus Deus ad Ed6 

Propter Edom. vt ettam, Dic mitt, Frater mers ft. Auditionem audiuimus, Du0d dicant gertes de Edom, Gan an 
Auditione andininus a ithova, Et quaſilegatus in gentes miſſus. Due ane ift audition dicat gens gets, En 
Surgite & infurgamus c6tra c4in przh.Cotra ea, Citra terra Edv.wet expoſitio Ver et quaſtinurſus gdicit 

Abd:as auditzone audit: 1s coo propriete aly: quenia fic dicit Ichouah ad Edo.es legatus ingetes miſſus eſs: 
2Ucradmodum expoſitns « E! fic atctt Ieremiah fropbetatn prophetia ſua, auditicne audiuia lehonah, Ter. 49. 14, 


Ecceparuiidedi te in getibus: z, Ecce infirmii dedi te inpopulis, 


conemprtus tu yalde. contemptustu valde. - 
Impietas cordis twi decipit te, 0th, 


S uperbia cor dis tu decep It ce ;. qr ſumilis es aquile que habitat in de. 
babirans in fiſluris petre altitu- 7zibas petre: in excelſo habitatio eins - 
dinc habit. eius:dicensin cor- #9#cer5 i#corde ſus, Quis detrahat me 


de,Quis deducet me in terri2 779747 
Siexaltaris teſicutaquila, 8&1 4. S;exaltdriste ſficut aquile,gs fr in- 
inter ſtcllas poſueris nidiituii, #7 /feiles poſueris habitation? tuam, 
exinde deducite,ait! ehonah © 4 actraham te,dixit Ichouah. 


| 2 Ecce paruii: Contra gnodvocanit enr pater ers fill ſult matoreygh mater cinsfiltts ſunt matore,ait Den, 
5. To me parus &LD. a.N. exporittui parult,qu240 Hs nec ſcripturaguee lingua Spretus quia 16 ſtatuunt fibi Gen.27. 19; 
rezem filium regis. 3, Habitans in filſuris Petra ol1716xa « ſuper bacillum pairit ſuoris Abraba er Iſaac, & 29.19, 
MG autem 708 prefuerit &, Filluris,ut,Ertt terra luds AEgypioti pauorem:Breteina zn vernacula.Nemireris a. 
propter YVaw in Van, quia eft ſicut VI aw in "xp 4, extremitates,g ſicut 1 t5z ann 4. iactus arcus , ao oft Eſte 19.17. 
enim fundamentumin d'ftonc = ſiTu! > Vi aw. 
an 2 Ecce paruum dedi tezqize3!477 7#716rH5eor um parutnrgue oft terra reent E0r111 Lata. 
3. Elatio.Veeſt Caphyquiz pritye? quod 7005 Shihbiy eriperct te feut habitantem in fiſſurts petre. 
4+ Si cxaliwis te vtaquila, Verb; 2641,paticns aceſt,quedeſs locus babitationts twe:Ft ſic eſt;Eloynte. Pfal. 213-5» 


SCHOLIA 


th2han Confuſe invicers ſunt, commiſie ſeu intermiſtz ſunt. Ab Hebrgo themare 942, Miſcuir conſudit: eon- 
iugarionis reciprocz ſcu Hithpael: tormat enim & h2v5nn & aQmann(quemadmodum'a h1voluit,deuoluit,for- 
matur 1\2nn & 12hann voluitſe, volutaui:, Hinc 12371rota,ſphzra. Er nah Cranium capitis humani a ro- 
tundirate & yolubilitate, Vnee Syris apud Euangcliſtas xn92712 locus Craniorum, quod tamen corrupre filiceat, 
cuin dottiorivenia,meum intervonete iudicium, g7naN14 Fyris, vt & multa alia, & effertur & ſcribitur.) In ſacra 
yer0 Scriptura prior forma non legitur,ſed rantum 4 Rabbinis & Syris vſnrparur : Attamen, inquam, peranalogi- 
am ntl prohiberquinformaripollit,& re&e ab iliis formatur, Annon hincetiam 122 quaſi 22372, 1, Confuſios 
Norandum etiam 3 hic przpom pro Yod futun Charaftere, Ravbinica, & modernorum etiam Syrerum, forma 


uod ctiam ſupra attivimus « 
g '' $ ad babirandury 


0 <p 
w - 4 
« 
- wy "Oat 20> »4 g > * na OY : = J 
 R- —_ IEA RR.” = IIS ome + © A EINER 
"A+2 _ RS _ ho «. a6,” 
. » SETAC ” £4, 
64... : 
- 


Ss Tone 2 


_ — 


; PROPHETIA. 


Vr excindatur quilibet ex mote Anſtrum , vt excindatur quilibet 


| . .- » 7 o a 
| WE inoccifone. in quo eſt robur ex minimento 
' Hheſaw pre cade. 
| © 9. E: perterrefient fortes tui Themi :Coſrrmati cit adfugicndiiad terra edb..aredd. coſpinge:nr fortes tw gy 
il habitantestcria auſtrale. Veexcindatur,0 72:5 vir fortis.Ex monte Hheſaw in ſtrage pre multitudine ceds; 
j gite venturaett ſuper illos, : 
| 8. Annon,Noz proderitt tibi ſapientes tui ad eripiends te,ncy; ct'afortes ti. g,Stupeſcet: Thema.Fortaſſe gp, 


j meminit eius 05 robur ſutt, Fortes wwi,qui ſunt E Themazille n ſuite poficrts Edo. Ve exc.vir, pre multa ſirage. 
| rn enim relinquetur ſuperſtes. / ocula vero Vtheret cum,Etperdam. 
8. Annon:In Eds fuerunt ſapientes,& cit venerit contritio coris,perda ſapientiaeorn. Et fic att per leremiam, x, 
| Ter. 49.9. Putruit ſapientia eorum Et ſic fuernnt it ils fortes : eſt nevenedifto Iſaac, Et per gladtiz tuit vines:in die auter 
j Gen. 27. 40. Contritions eork ſternetur fortes coris, 9.Etſtern.fortes tui Themi:;:Themia ifte fuit efi/ys Eltpbax, filio Eſau 
fl Gen. 37. 11. I. autem redait,habitantes auſtrum.Vt excindatur quilibetex.Der exa/tandrs dabit conflernationem illis ve 
excinevir exinote Hheſau pre ſtrage,#epre multa bas qua occidentur illi,excindetur quiltbet eorts. Red. n.1. 


4.30.25. CY | , 
Pais a . 9. IM per mop . Et ſic: Sh occidezs Dens Impium. Ecce occidat me , in co confiiam. lareadiatt, It excindatua 


Iob, 13,19. Vir 12 quo eſt robur. 


| Prz violentia fratris tui Iacob i Pre r4pina fratris tus Yahhakob 


operiet re pu dor * & excinderis operiet Fergnomila, & excinderis 
i &Hermum. 


— in xternum, 
} In diequoſtares c6tra,in die n | 
* quo captiuaruntalienicopias e- 77 4c quo ſtabasex aduerſo , in die 
wt regele ext 20 CORP" f 3 Bok quo diripneritt popul: facultates eius 
b 1850 S&Yancnngre REPOr”  oÞ aliens aſcenderitt in vrbes eimns 
br tas cius,& ſuper Yerulhlaim ie- 4 ſuper Teruſale miſeritt ſortes:etia 
' ccrunt ſortem: etiam tu quaſty- 7 ſicut vn ex eis fuiſts, 
nus ex eis fuiſti, 


19 Przviolentia fratris tui Tacob, pro rapinz quam feciſti Iacobo. 11. Indie quo firmarestecotra, 7 y, 
Duia nou viniſtt ad ope ferendi ca, E113 tu ficut vnus ex its JAlnfcraſuper te quafe tu ex venteltbus cotra cam, 
10 Przviolentia, 1/tz verſ#s docent quod bec prophettz contra Edo futt poſt deportatzoncir! Yeruſl-laing | 
Vial. 139.9, #3 Babyloniz, Et ſic dicit Pſaltes, Recorda. Icho, filiort Edo, quidixerunt Babenudate,Nudite Et ſcribitur: A E, 
Lam 4.23, Capletaeſt iniquitas twafilta Tx1yongnd perget deportare tel ifitawt imquitatetua fiita Edo.Neb.a-perdidit Ed, 
e> fuit terra eorum deſo!ata. Et ſic prophetauit Exechiel, quod leriſale rediret poſt ex4/1t Babel 5 Ellom a. non 
redyt. Modo v:r0 diclaramt in lib. Dn. nofidſſe 1ſrael in exi/to Edo Et declaraut opimone anttquorts deregna 
Edom male.Et ecce {enſis Pre violentia eft propter vim quam fect Edom Iſraeli in die Yeruſh! aim, 
11. Indic, ad videndiuy & ad uitionem caprendune. 
SCHOL1 4. 
472 Chaldeis idem quod Rabbinis wawa aut Hebreis jzy 4 &, 1232 propter,ob. Propterea,ideo., 
»x71W confringetur, confumetur, eſt ſuturifecurdi,tertia perſonaccniugationis Hlithvacl, Mar.88.14.Px thema- 
re ww, complent, perfecit,vnde in Hithpael, conſumprus eſt, valtatns eſt, Vide Mart.Cha.gr.$0. 22. & 81 18, 
19:7 eſt proprium viri nomen  poſteris Hheſaw qui in mer: wionall plaga, reſpettu Hier alulymorum, habicauie, 
inde ctiam pro meridic ſumitur , Complutenſes interpretantur, At {tralem,Aphricam,au t Conſummatum vel! pers 
fe&um: an rectius poſlit a x 211. dexrtra deduci,quiaaufler Aftronomis dextra plaga yocitatur,aſpicientibus n, or. 
tum meridies a dextris eft * &avyg, Prudentia,experientia, RINY , vir doQus & acris ingemm. WW projecerunt 
Thema poteſt eſſe TT vel TT (idemenim fignificit) velate difpurat 11 {equentibus R:bbi Nauid Kmichi. Vide 
Elic cormpottiones,&inrp &inw1, j8n, Occultauit,vixreperies apud grammaricos: at fic {-"taſle indagahis fi. 
gnificationein, jan Hebrei> eſt vola manus, interior pars manus, pugillus,manus clauſa & comp:ceMa,pugnus.Hine 
yerbum jeERt Manu continere, manu occultare. 7p Lamentatus e{t,graurer & #gre 4 itt Hino pb Laientacor, 
Ffairez,pocta quiElegias (eu carmen lugubrc componit. d” 
X uf 


ABDIAE 


ſopitus donet furaventiv quod ſufficeret ezs? 9. diceret, quomodo fuifti dormiens ? 5, | Quiperſcrutarynt Eſau? _ . 


id eſt , theſauros Hheſar , ſicut dixit, Ferueſtigati ſunt arcana eius ; ſenſns iclem iteratur 12 enim ef} wp2, GeN+ 43+ 366 
& 832 queſiuit Er mnuefiigauil. EE ſoc, $1 inueitigetis, tauefiigate, | Eſa.21. 13s 


; Viqzad terminiimiſerutteomnes ,, Zs lmite exularunt te 0MNes 
Vit1 foederis tul, ſecduxerunt rc, UII ' {ederis tur, ſeduxerunt te,pre- 


preu aluerunt tib1 Viri pacis tue « ualuerunt tibs virt paces FHR,COMME. 
- dentes menſa tua, poſuerunt ſean. 


panc un poner yulnus ſubrerte, aalum ſubter te ep quod noninte 
nonintelligentia 1n co. intelligentia. 


3 Y, 7. Adterminii mileriit te:1: qui promiſo it tibi auxilits veneritt tecties comitati ſunt te ad terinkterretue 
© adlittus,quiaibivueneriit ſuper te ad belt eh in boc deceperiit te ep ſucceſſit.Et przvetibi, vt perſuaderet tibi 
ut exires, & perſecuti ſunt ec. PanEtuii ponent vulnus ſubter te,3:0 czb# tuit prſuit tibifrater turns lacob 
in vulnus , qui dedit tibi ines lentiis,& per manum einus ſpreniſti ins primogeniture, 119 i." infirmitas, 
7. Ad,Non potuerunt viri federis tut ſeruare try tantit miſerunt te ad fine lim:itis tui : quum proficiſcerentur 
AE. transfuge twi in captivitatern. Pane tul,quum finſſes in loco tuoghoc eſt, ſubter te. Viri Pacis tug, qui cibant 
te, dant vulnus in pane two & 710 ſentiebas. Wo auteide eſt quod, Vulnus eins.Deeſt 2 in verbo I'S, 3.quaGvir Hoſe. 5.13. 
cul non intelligentia in co.Et ſic,Cut a,b tires robur eins multiplicabitur.i, & viro cnind viresRiba Marin, E12-40-29+ 
dixit in eo cfſe quaſiex co. Et 0;1125 preputiatus non comedet in eo. Non intellexifit ex 60, Exod, 12.48, 
7. Ad termini: Viri fderis tut & comedentes pane tuum,quibus confidebas,illi exularunt te &+ miſerunt te 
D, ad fines boſtiii tuorit vaſtanttiu te:quaſiillieſſent triſtes ob exiliii tuis : &# ide illi ſunt qui adinmarint hoſtes tuos 
ſubter te, & tu non ſenticbas neq;intellexiſtt; quiaindieillo peribit ſaptentia tua &+ fortitudo tua.Pane tuum, 
+. edentes pane tuit.Vulnus, i. morbit & plaga Et fic, Et vidit Ephraim infirmtatem (uam,g Iuda vulms ſult. 1106 5. 13s 
Sub te, #72 ſecreto quia celarunt conſi,ue ſult a te. Etfuerunt apparetes tibi quaſiamiti.Et ſic , Sub co dicere cub 2,Sam.3.13» 
eft terra.i.clancu'um. No intelligetia in eo.In Eſan,ſc.quind intcllexit quidfacicbat ſibi viri fiederis ſub & [#6 
couſuetuds eſt ſcripture loqui in verſu vno per ſecunda perſonam,quod quidem non eſt ſecunde perſone, 


Numquid in die illo, & Numquidintemporeills, locumns eff 


inquit Yehowah , perdam T_ _ Eg. ana 
I ee SE in quo eft intelligetia 
fapictes ex Edom:&ſcientia ,,,. Hheſaw. 


ex monte Hheſaw, 
Erſternctur tortes tui Tema g, zt confringentur fortes tui habitantes 


SCHOL1 4. 


ſopore aut profundiore ſorano,quah veterno aut caro oppreſſus. eft vſieata forma parti 
cip1 paſſiui Paul ſen Peil. Merc. 12 .26.at apud Paraphraſiem legitur T\o7 alia forma ciuſdem participij.13.15. 
no16 & Syris, gn2Bidem quod 4 ſufficientiazid quod ſaris fir. wo2, IndiQionibus diuerſis:ſeu duplici phraſt 
Merc.n21. 25 Opn, Appendit idem quod Hebrzum, pw Marr. Chal.gr.9.7.Item offendir,corruit,im git. 
Huic x8\pn offendiculum,(candalvm. Laqueus,pedica., 13192'd intelligentia idem quod Hebraum nyan.Eſt aurE 
Apocope Chaldaicapro xn12n92W vt ver $.apud Paraphraſtem videas.Mar. Ch.gr.32.14. 20 Limes, termi- 
nus, fins, idem Hebreis $10 & Chaldzis gown. %D hoc eſt w7 interpretaturexpoſuut,vel w1719 cxpoſitio,inter- 


pretatio, conuncutarius, redeiſzpe pollit, per id elk, newpe > &C- V 
c 


PBT, ſopitus,ſoporarus, 


wo + $19 ages 
Do + -__ 


_— _ 


Lad 


hes i _ . 
- 04 ' " 
_— <7 uo, , 
% 1 ONE hr <a. 


_ 


— I ea ——_—_—_ 


£: 5273.27. 


Iob.39.24 


KELIELS 


E,S21.23-7. 


PROPHETIA. | 


Quiainſtat dies Yehowah ſuperss 24 inflat aves qr putrris 


: - eft venirea conſpetu Ichoua ſuper 
- 16 -eff& maen teceris, ommes nationes: iuxta quod feceris, 


fhet tibi;retributio tua reuvertetur fret tibi:compenſatio tea revertetnr 
iN caputtuum, 17 capult tin. 

Quia queadmodii bibiſts ſuper :« worians fieut exhltaſtis ſuper 
mote {ictitatis mee bibetomnes 7794 09775 5 fanCtitatls mee bibent 


i: MA omnes populz calice vinditte mee 
getes iugiter : & biber & abſor- ,, giter,, & bibent & ſlupefient, 
bebunt &eriirquaſinon fuiſſent, + eruntgquaſi niquare extitiſſent. 


12. Ncinfſpiciasin diem,Ns debebas inſpicere & fare regjone.In die alienationis cius,l# die quo clanſies oft g, 
In mann hajt:s: ſic n,lle loquitur de Saul ,572 iNltin Dens in manious meys.4, Concluſit cen manibus mees.Et ne 
mittantur in ſubſtantiam eius, Ne mittantur mans tue in bena cins,ſic 1014 Seripturan. mutila et: & opts eSt 
addere etyNlanus tuz. 14, Ft ne tes ſuper partitionem, oct quo ſugtentes ingredirentur Viam , exultaftls 

{lic ut evadmt * in linguaauteia vernacula vocant ifſim; troug 16, Quemadmodi bibittis, Ut letafizs ſuper 
perditione moutis ſanflitatis meeEtablorbebiutzuxtz Paraphraſia eius 103 WAA") cuinsſiznificatio tumultks 
2:/0/atio & ſtaſis mentis,eftourdiſſon in lingua vernacula. 


2. Et ne,Ns fuit equitvt videas dis alicnationis eius,i.die terrorrs eines qui altenuseft in ocults en, quia nm A.E- 
cognonerit diem ſimt'em a inter dics. I3, Ne, E0 quod fucrit ſeniper Edo ſub manu lehudab; 
3geo fint grauits nob:s g:udint Edoin,pre anguſiiaipſa,Et ne mittitur,forma compendy, &+ ſenſus, Mans the. 
Et bitiuſmedt eſt, Forlicut in valleſcil. pedibus (urs, 14. Ertad:Partitione,/ocis vbi frndunt ſe ox covie, 
ad dicendum Babylonys qua via abyt enaſor? Etne claudasſuperſtites eius,ad tradedum quaſt concludazenm, 
x5. Quoniam, ſcn/#s eſt,Calamtas que contigat omaibus, etian: tibi contingat quaſi calamitas iſta, 
16. Quoniam, Laquitur Iſraeli, Qzem bibiftts calicem,ex eo bibent ovines. Ft ablorbcbunt, Qucmadnod: rr, 
Deglinuat ſanttii Signif 1. Abſorptioue no quod etdceft 2, Yapheth a,dicit,Ut biberunt gentcs & cxaltarunt ſuper 
tzzontemn fantttatis mee, ſic bibent ſuper monte Hluſaw. , | 
22. Etneinſpicias in diem fratris tui-N@ oportet te inſpicere in die avenſſie fratris ti: deinceps a. exponit DB. 
12 diefratris,j.in di alienat.Iater 722 eſt,quo alinatur 4 terra ſua & fiut qualieans  cieccritt eh ex ea Eltſut 
qui exponunt hoc de die quo traditur ille in manii hoflts cirs. Ex, 22 ipſu D.in manu meas: hoc oft , tradidit, 
Er ne magnificesos tua I; r:ſuuautin verbis a'tys Et fic 1. reddidit,ut qui muitiplicaſth loqui magnifica. 
13, Nedeſpicias ctiam tu, ficut aly quifurrunt altms, cum th ſis frater. Er ne muttantur, 
b, & ne mittantur mants tus in ſuljiatias enns.Sic 1.Vt qui extcod (tt mat tua in bona ents in de contrit £6uss 
14. Etneſtes juxta biuium, p75 eſt mater vie , locus , narpe , quo durduntitr inuwcem vis , una 
buc& wrailluc . Edonei antom furrunt ſlantes itxta bininm vt non valeret eſſugere vis ex Yiſhrat! quin 


TLEEO £7 f. 


wh, Vernacula, barbara, vulgaris, Sic Tudzi appefiicant Ynguam 11a veuntu cormuniter t,digetn® Fe3107ih 
quamcunque inhabitant.S. Yarchi Gallus fuir: ergo it ets Commentarys 772 tizniticat Gallicam: in fſcriptis A, 
Ezrz & D.Kimchi ſftgnificat Hiſpanicam:apud Elam vero Germanicam , Intcrduinvero fgnincat Lekhabogaly 
Zarah, hoc eſt, cultu extraneo, idolalatrize 

2172, Galiice inquit Troug idein eft quod Hebrzum p72 partitio,diuifo,proprie viarum divoniumbiuiumgcoms- 

pitum: Vr Rabbi Shclomoh Yatcki exponir. Velyr2lle air, Parrcs vbi ſe via findit ta ambas. 

n9zXnm: VeR. Shclomoh Yarchi placer,ſ:gmficat,pertuibarion@,ftupore,dcurium, ecitanim & deliquiiimentis, 
I:}em quod Gallis Eltourcitſon. Gallis enim Eſtourdir, perturbare mentes & animos homin'm, Eſtourdi, baz- 
aus, infupens, ſtupidus, preceps animi, ſocors, ſecors, incogitans, Eltourdiſemeat, VYCITIgO, iNCopitantia. 

X 101 


 ABDIAE 


D. K, 19. Pre violcria: Mod dimbſtranims qu04'n defolatione domus fecunde mtlefecerimt Edomei 1. Propheta 8 
predixit quadilli futuri efent mall infirre 1/#4eli in domo ſecunda.Et qu»d D.vindicarct ft de ills in fine dieviy 
Ut prorſins tollat cos de mitd).Sapiens c. R,Avraba Abcn Hi2zya exponit ſententid han de ridna dons primes 
q411do ſurrunt fily Edom malefactentes Iſracls in exi1z0 cor per manus Nebucadneizar, ne. Indie ſtare wi 
ex oppoſito. 94. 1197 firmatur per G:bbya. Et iuxta interpretation? zoftra erit ſeaſus verſicu!s ſie, ſt Titus 
Gr exercitns cus qu vaſtarunt dou ſeri Edumei. pleriqucerant fily Ed adbuc incole in terra (ua, ſ.in ted 
E:lom.Tamen 0a crit ts regnt lls,quia Romanoian fiut. Roni autem erat ſuper omnes eoruin , ni quod 
r2gcs Ro:nanortt erat Edomei: Et cit oppugnavat Titus Yeruſlaim, fucrant fily Edd.exuitatesde afflifiione cority 
pralefacient.s ills in terra ſua,quit potuitſſent prohibere qui ſuperſlites ſunt ex ets aſ#/ts Ro Ev ſucrant ſiates catra 
&> exultantes in deſo'atione eortt,c ofſet equit illis iunare eos, fratres enim eoriterant Derts ettam inbibuit Iſrael Deut.2. c, 
ci tranſi-ent y per deſertit,ut nd malcfacere: eis propt.v fratermitate.ln die quo capiebant alieni exerciti;mw 
3nfiaiti Kal, ex 129 3. in die quo captiuabant a!tens.s Romani facultates cies & poſſeiones. Tecerunt ſortem: 
Forte radix dius Tad forma,Mulripiicati funtin multitudineVel 7adix tires” ex, Ad deyeiedit cornua getint Ter. 46.23. 
& ſtapiex forma eins ftv ct n duobua; Et n, fut, e daggaſhataquis a. decidit ei radicals ob cacophonia Zac.i.2 1. 
duorum od, tribuitur & motioYod rad c4':5,9ue ft Pathach,in Yod fut, ad diced# hoc ipfit Dicit quod iecernnt 
ſmte ſuper captines 1:71j42!0; Oh (ortivent £85 WtLes excraalns Faimicort. Ettam ty ſicut vous ex iſtis, ex Edoms 
gut Uenermit cum ROmants. | 
Nevideas in diem fratris tui, ;, 77 4 iaſpexiſtt in diemfratris tut, 
in diem 2alienationis ellls &n e 23} Aiem CONLTIHONES CME: Ut qu Leta. 
lethris iis Y chudab in die 1145 ſts de filys Indah in die contritionis 
CELTS , ”  eor!m:& quimultiplicaſti loqui mag- 
per dere corum: &ne mMaghl- zrific in tempore tribulationis.. 


es ostuil in die anguſtiz, W_ i hs 
hces 0 =. W I Ft qui aſcendifl; in port.es populi mei 
N C VC in Pp ortam POPUlls3 ;z die contritionis corum: + quz inſpe- 
meiin dieterroris eorum :ne xiſti etiam tu in malum eins in die co- 


inſpiciasetiam tuin malum e- #7tionis ets : & qui extenaiſti manit 
o ® . ” N ; h T, - 27 . . : : 
ius in die terroris cius: &ne 794972 /# oſtantias teins in die contri 


# L- ; : Hons Cs, 
mittantur in ſubſtantiam cius 
in die terroris clus. 
Erne ſtes 1uxra partitionem, r, mq = 
ad ſuccidendiitransfugas eius =, #* 9% ſietiſtt in dinortio viarunm 
A. fncriticeset ad prorſms perdendh transfugas tins: 
NeqUECIaudas WPCIriuteseusS & quitradidiſti enaſorcs eius , in tem- 


1n die angultiz, pore tribulationts. 


SCHOLI1IA. 
Rabbi ve! Rab, At maior eſt Rabbi, hoc eſt, Dominus meus , Monſieur quam Rab, Dominus, Erlus mator eji 
Rabbenu vel Rabban, i. dominus noſter, Vide Merc. 153. 14. 
7 Pirath vel Piraſh interpreratio vel interpreratur. Prior yox nomen eſt, ſuperior verbum Merc. 151. 3. 
y Ver manus, per minilterium, miniſterio, lic tere Hebrzi cxprimunt caulam efficientem ſine ſolicariam ne 1g- 
firamentalem, 148. 25. 
=o Mem iittera: wy33accentus Rhetor:cus.Vide Merc. 109. 13. 
JR qQuanuis,licer. Merc. 116. 5. Vide Quz adfcriplimus ad v. 5. 
mM Exaltetur,exaltan:s, Vel benedicatur, benedicendus, Mer. 135. 5. > 
I'f9 Yena, fons ſcare. Sis verbun infinirem, ſeu Tempus intigitiuum vocant grammartict. 


Quia 


b pr... - - -— —— > >_> 


Deur. 3. 97. 


SES au dB ks. —— __.” 5. 


— 


ABDIAE 
Hheſaw, &regio campeſtris twrrem Hheſaw & incole campeſeriun: 


__.. nbhnr aoen Ferran Peliſkeorum : & poſadebunt 
Peliſtim: &hzredirabii "SI cinitates E phrayimitarum, & ciuitates 


Ephr ay 1m&c = - hems i Shomrs: Shomeron : & qui ex domo Binyamin 
& Biny amin 1Þ ſum Gilhhad. habitantes terram Gilhhad. 


19. Ethereditabunt qui ſunt auſtri , 1/rae!ite qui babitaruit in meridie terre Iſrael poſſidebunt monte Eſau 
qua eft in anguflia auftri.Et fily campeirrs poſſedebunt terra PaleFtinae& montem Ephraim & monte Samarie, 
EtBeniaman iplu Gilead, Et f!y Manaſſe,quiaillorit fuerat terra Gilead , difſundent ſe ab uvitra in fines eius, 
ſcilicet, terre Iſrael in Oriente etts, | 

19. Erpoſſidebunt, YViri 2237 eſt nomen loci; aut meridics terre Iſtael e& babitantium campeſtremt, 
1a ſolitudine, in monte, & in campeſtri,es in auftro.Et Beniamin,poſſsdebit Gilead a tranſitu Yardenis, 
19. Ecpoſſidebunt, a monte Eſau poſſidcbunt aufiri, boc et, terram planitiei,quia mons Eſauerit deſolatus 
vaſtatione eterna, Et campeſtris Paleſtinam,Et capeitres poſſudehiit a terra Peletim quia 210 egebunt matibus 
adtutandi ſe in ills adſeminandi mills niſi voluerint,quia capeftris &> aufter ſufficient il;s.Erpollidebiir 
agr{i Ephraim,& agru Shomeron,qus ab inztio fucrant babitantes in monte Ephraim & Semarie,tuac a.nd 
egeburt montibus neq, ad inhabitandum, neg; ad ſcrendum,ſedagrts qui ſent planitiez, Et Beniamin Gilead, 
Et ſic Bentamin cuins fuerat terminus itt Yarde,poſſidebit ex inde &+ vitra planitie in terra Gilead que eſt tras 
Yar. quia augebit lime (id ex onmi planitte Gil,que eft contigua bereditati ſue: quia Ma. cuiusfucrat terra 
Gtl.extendet terminii ſu#t ex inde ex ultra interra Moab e fil. mmon-l.a ved. Etpoſlidebiit auſter, poſſide, 
bncole meridiet montem Eſau * V olens dicere quod incole auftralis terre Iſrael poſſidebunt montem Hhiſaw 
qui eft contiguus illis, qui et ad aufirum terre Iſrael : e& habitantes campeftrem in terra Iſrael poſſidebunt 
Paleſtina,que eſt contigua illis.Þ .acred. Et poſſedebiit ciuitates Epbraim & cinitates Samarie & qu ſuat domus 
Bergamin pool as rene Gilead. | 


Erexilia exercitushuiusfilioriizo Ft exilium populi huins filiorum 


- Iſhrael quodin terra Canaaneorum 
Meh c8e exile, 4 2773p exil trſal 
ad I Zarepnatn © * quodin Hiſpania,poſidebunt ciuitates 


quodin Sepharad,poſlidebunt ere auſtr7. 


ciuitatesaultri. 
Er aſcendent ſfaluites in mote** FE! aſcendent liberatores in monte 


. gl | T2100 ad indicandum turrem E ſaw - 
MOo1l- ; 
Tziy on Jo d judicandum Et reuelabitur reanum Tehoue ſuper 


tem Hheſaw: &eritipſiYeho- |,,,.; ;,c9/15 terre. 
wahregnum. 
SCHOTL 1 4. 


972 Inuoluit, operuir, circumtexit. Item in lingua Syra, vt reſtarurR. S. Yarchi, fignificat Rotundum eſſe, Lu- 
Arare, circumire. Hinc 8373 Arz, munimentum, turris munita & cincta m@:i1bus, vallo & peribolo. Itemvolumen 
inuolurum & plicatum. 2 : 25 : 

2323 Compoſitavox ex 22, cumulus, & 7y, teſtimonium. Sic Iacov Hebraice vocauit aceruumlapidum conge- 
ſtorum in reigeſtx memoriam,quem Laban Syrus appellauit &$717D 72 Gen. 31.47, En 

197952, Opus habebunr, indigebunt. Eſtenim Comugartonts recIProcx Hithpael,nam n CharaQer Coniugatio- 
nis medio radicalium inſeritur Martin. Heb. gr. 88. 12. Deinde jdem 1 mutatur in HVt viteturCacophonia. ib. r8, 

223, Chaldzis ſignificat, Aruir,exſiccarns elt.Hinc pro meridic \umitur: auſtrina cnira ſine media mund1pars ſic- 
caſtcrilis & iciuna elk, vnde Colmographis Zana Torrida Gitia cfts 


A..F 


D.K, 


ABDIAE 


eoprevenderunt elf, & fuerint obſeriantes cotra eos vias. ve" transfuge eins,cinm Chirigſieut vom , 
15- Quiapropinquus ,qu74zs fuerit longinquis a ate Prophetie. Super omnes getes,quia in die redeptionis 

Iſrael erit. Ide:n ipſe dies ecceeſt quaſt propinquzs tam: .quia Deics dixit quod erit,conuemt quod reputent ipſum 

quaſi propinquit.16,Quia ſicut bibiltis, feciſtis copotatione & ganudiii propter deſolatione mitis ſaftitatis mee? 

fic bihetts calice venent tus 0mes populs, Bibent ones gentes circii,expoſitio won eſt, abſqz coſſatione, 

donec pereant mals :qui in illis qui leſerunt Iſraeli: Et fic red.1, Nam ut letaſtts ſuper deſtr.montis ſantli met 

Ge bihent oinnes popult calice vindicte eorit ingitter.Ec bib.8& abſorb.e> dig/utient, Ex,Diglutiet ſanfl#.Etcriit Ges 
quaſi ns fuiſlent. Et erunt conſumpis adeo vi nd agnoſeant locum eorum quaſi 3 fuſſent, «20035 


Etin monte Tziyon crit euaſion Fin monte T Jtyon erit liberatio, 
& erit ſanRitas: & hcreditabiit & ernnt ſantti: & fp (ſidebunt qui 


domus Yahhakob poſleſſiones ſunt Jomns Tacob ſubſtantias populo- 
eorum rum, qui fuerant poſjidentes eos. 


Eterit domus Yahhakob IS we, erunt qu1 ſunt dons Iakob fortes 
& domus loſeph flima 8& do- ſicut ignis,e7 quie domo Toſeph fortes 


mus Efa.in ſtipuli:&accedetur /icut flamma , & quie domo Hheſaw 
in eis,% comedenteos: &non 7 mi ſicut ſtipua, & dominabitur 

.- reli 3 - Hihe, 7n cos & occident eos , ef non erit ſu- 
exit reſiduus domut Hhcelaw, perſtes domui Eſan, quonia Tehowah 


qnoniamYehowah locutus eſt. atnzt ſic. 


s y. 17 Hxreditamenta eoril, (paraphraſis Ionathan eſt) ſubſftantias populorum qui fucrant poſſidentes eos. | 
13 Quiaos Yehowah dixit, Sic 2.10cutus eſt, Et dominabituy in Iacob,e perdet ſuperſtitem, &c, Num. 244 19? 
A.E. 17 Etin moneSion, Ones gentcs erunt quaſinon fuiſſent , neque cuaſor erit eorumſed in monte $101 erit 
cn1ſro.Dixit Yaphetb hoc de firturo. R. aute Moſes dixit de diebus Chigkiyah, R. vero Tiſhubbah dixit dedomo 


ſecunda, 18 Eterit: & domus Yoſeph. Sentcatiaiteratur, Mcminita. || Eſauzexaducrſo Tacob & loſeph. li —_—_— E» 
17 Etin monte Sion erit euaſio « Ou7ruts conſumuntur multi ex Iraclitis m deportatione, enaſio or wean ow 


"Pb mazna erit ills adhuc in monte Sion,quia deportati ſunt ex co. Eterit ſantitas,Iſrael erit ſantlitas Ichowab , pic (e. 

quia crunt ſaatti er a0 erit inillis amplines impurus & immiidus.Erheredit. domus Iacob poſleſl.cori, quod quentibus. 
poſſudebant ab initio,poſſidebunt: e&> inſupcr poſſidebunt victnors ſuortt terra Edo, Moab & terra Peliſhthim, 
18 Eterit,S!cut 127225 dcuorat (tipulayſic deuorabit eos,& conſumet eos:quod a. dicat, domus Tacob,& domus 
Toſ.tcrat earde ſtnt.verbis varys: quta dom lacob vocatur domus Ioſeph, a die quo diuiſum fuit regnum,ſed 
in poſtcris redibit vnit.R.a.noftri comentatur,quod meminit loſeph quia nd ſem eius Hbeſaw cadat niſi per man? 
Toſeph,ant per ſemen ers loſeph. | 


Er poſſid ebur auſter montem 1 Et poſudebunt habituuies auſtrum 


SCAHDODLIA a 


pyn Chkirek yocale, Mercer.nog. 11. YN, Quamuis, licet, Mer. 216. 4. 8 Dixit. Merc.108. 11. 89, Conueni> 
ens, 787 vidit,ania.aduertit 185 & a82nnRatio,argumentum,probatio, Demonſtratio,cuidentia. 187 Euidens 
demorniitratum,probatum,quod manife{tum eft ſenſibus. »12 Secundum Thargum ſeu paraphrafim Tonathan filij 
Vzzic)is,qui in-eara Biblia, poſt captiuirarem Babylonicam & amiſſam facram Hebraicam linguam, vertit para» 
phraivce in Chaldazcamſcu Baby!onicam linguam, Mer.160,75. RT1hidem quod Hebrzxum pon,ſemper;ivgiter, 
continue, peiperuga themate 11 habitaui, moratus eft, manſit. jon fortificare.roborare.Theſaurizarc, poſſide- 
re,herciiratÞ adire & potiri, g2INag flama. Et anqginflammauir accencit. Idem quod Hebreum 21%4.Syro- 
$um cam S& Aravum hoc tanuliace & fere proprium eſt w velo yerbis preponcrevude quadrarafiunt. n+ Tchou, 


mmTwy, Mcre I2F, 2.4, 
Hheſavy 


— 


PROPHETIA. 


5, Y* 30 Eterilium exercitus huius, Reddit Jonatban, populi bains.Excrcitus fenificatio wh eſt, ut Veniet a, Bfa.19.s 
ad ieruſale exercitu magno.De Rabſhakeh.niſs quod buius deficit * Sunt quie.cxpon. Exer.huius, deporta,uallis 
baius. Filiord Iſrael quz Canaanzis ad Tzarpath deportatio queelt cx fi'ys 1/7-qui migrariit 8 dect tribubus 
ad terra Canaaneoris ad Tzarpath,Etexilia Terulale quod in Sepharad', .9uiaill ex filys Inda qui migrarunt 
in Sepharad Ei poſſidebunt ctuitates 223 queeftin meridie terre Iſrael . Dicunt autem interpretes Tzaxepath 
efſeregnum quod vocant Franſa vernacule. Sepharad, veddidit Ionathan , ipamya. 

21 Er aſcendent,principes Iſrael lzberantes in monte Sion. Ad iudic. monts Eſau,2d vindican. de monte Eſa 
que fecerunt in Iſtatlitas. Adiudiciuſticier vernacule.Eterit ipfi Ichouah regna,docer te quod #6 eſt reg.eius 
perſettum quoad vindicauerit ſt de Eſa improbo.Mons Eſau, 1onatha redaidit, turris magna Eſau, i. Roma. 

A. B, 20 Etexilium. Dixit Rabbz Moſes, Exilium quo ceperunt deportari.R.-utem Marine dixit quod "wn eſt,/t,- 

Et lugebat antemurale &- murus, Senſus a, eſt,quod capietur vrbs,occiſo qui in medio eius,e fugientes nd enadat Lam.2.s 
ratione paucorls qua fueriat in antemurali. Que Canaan, Audiuim ex ore magnorii, quod terra Almania ſunt 

Canaanei qui fugerunt a facicbus fi.30rii 1(rael in ingyeſſu eorii ad terra. Etii fic Taary. oft Franſer, v. ctiafilius 
Hbutgie!, Sepbarad, Iſpamya . Et hec eft deportatio Tits, Et hec prophctia de futuro, non Ut dixit Rabbi 

Moſes quod trnc difperſi ſtunt ex domo prima.z1 Et aſcendentliberatores:1/li indices ſunt J{r.adiud ſuperſiites 

in mdtc Eſau.Tits crit ulhis regnin aperto ſeciidit forma,Et erit Iehonah rex ſuper omne terra:quod eſt d: futaro. 7 4c. 4.9. 

D,X 20 Etdeportatio exercitus: IN caret Yod.eft enim quaſi vn. $1 antens eſt cum Taeri ecce ſimile ci, Ad rege 2.Reg.nn.17. 
Ex le v2. excrcitus grant Senſis vero, Migratio exerc.huius fil. Iir. 9.d.qued ſunt fily 1/r- aui ſunt diſperſs 
34 ext io, Due ſunt Canaanzorii, q. d.qui deportantur, & ſant ci Canaa.ad Tzarpath.Er miora.lerut.quz 
in Sepharad poll. vrbes auſtri, Et ſunt wrbes Iude,quia portio Iude frat ia menidie terre Iſrael , Et fic dicit 
(uper illos Ieremiah,Orbes auſt13 clauſe ſunt g> nd eft aperiens.Et diait, hzred deexalio lern. qui fucriit exfil. ter.z.19, 

Inde.q.d renertetnr ad terra ſuam & cuntates ſuas cl dixit,polsid de 01nzvus 0b Ier.que fucrat in portione 
Inde,Et unicutque tribuit Iſrael ertt portlo tn leruſalem, vt ſtriptum eſt in prothetia Exechiel , Ex migratio 
exercitus huius,eſt deportatio Titt qut tranſtulit eos in terras impery Ro. ſunt 4. terre Almauie &r Sclauonie, 
Er Tzarpath iUla eff qua vocant Franſam : 8& Sepharad qui vocantSphanii.Eefi'y 1m, ſunt qui depor.Hiſp. 
Et aly deport gn reliquas terras memoratas que ſuerant in ditione Rog) dijfunduntur in tcrras Ex eterris iflis 
tranftulerunt ſcipſos qui ſunt hodie m terris 1ſmaelitarii.Dicunt as i Kabvala quodfi'y terre Almanie furunt 
Canaanei . Duiacum aufugit Canaanems a facie Toſue , viſcripſmus in libro Ieſae , profetti ſun? ad trrram 
Almanie & Sclauonte quas vscant Atkenax, Et in bodjernnm vocant ſcitſos Canaaness.lona,a. redait verſum 
fs : Etpopult huius fi.vorum Iſrael poſſidebunt,g&#c, 21, Etalcendent leruatores : Rex Chriſtius 
&> conſortes eius, ſepte paſtores,, ofto duces homin#; ludicare monte Hhelaw:ad capiendit sud:cine 1/.de illis 
ob onaia que malefecerunt iUlis.1 .a.rcddidit,Et aſcendent liberatorec ex mozte $i0iudicarcarce magnam Eſars 
boc eft,vrbe Rome. Ft eritiph Tehouz regnum: Et twunc erit imperium lekouzſolum. Duoniam omnes gentes. 
confitecuntur regni etus : Vt atxerat an Prophetta Zacar. Et erit Deus rex ſuper omnem terram,n dieilloerit Zic.14.y, 
Ieheu1 UnHS CN 80712 C145 Unum. 10, a rcddidit: Et reuclabitur regnis Des [ſuper owes inhabitantes terra, eps 
FINIS. 


SCHOLI 4. 


wrrvel fn Exercitus, cehors, copic militares, Robur, fortitudozyvires, copie, opes,opulentia, in qua fer# robuc 
& confidentia mulrorum ponitur. Antemurale,pramini:o,propugnaculum, exterior munitio.Deeſt enim Yodra- © 
dicale vt authoreſ R. Shelomoh Yarchi,& R. Dauid Kimcht: 

nanz Hicronymus, Ionathan Chaldzus paraphraites,& Septuaginta Hebrzam vece retinuerunt Sarephath vel 
Sarepta. Iudzi vulgo intelligunt Galliam ſeu Eranciam, Tzarephath enim,vr teftantur Shelomoh Yarcki,& Dauid 
Kimchi, eſt regnum quod vulgo yocarur xx31D Franſe, vel vt R. abeg Hhezra habert one Francia , Quaratione 
verd mori ſunt vt ita wdicenr, nec iph indicant,nec ego diuinare poſſim. Vix ego credam hanc fuiſſe mentem pro- 
pherz, Fortaſſe quod viderint ſonathan paraplnaſtem pro Too poſwilſe vocem woeon per quam Hiſpaniam in- 
teliigunt: propter vicinitatemper Sarepharh FranciamIncellipi yolunt, Credat Indzus apella, nonegocredulus il- 
I's. Locorit enim quorundam nomina in Oriente ſitorum poriug ego credidenm. Nihil ſtatuoliberum eſto iudicium. 

4780 Mult retinent Hebrzum. Hieronymus haber Boſphorum. Nicolaus de Lyra locum quendam purtat in Ba 
bylonia. Indzi,vt ſupra dixi,imelligunt Hiſpaniam. Forte Guja Jonathan Chaldeu: babert 10-08 r Hiſpanizs 
alum figaificaſſe vt puter adducj pon poſiun, 


- 


- — 
= <” 7 


Pa. —_ 
2 h—_ —y 


_ 
ah” 


folye- N/trum E ST icturiam non inferic, It isonr vparfgnot to doe 
ne ' liks E > T 0.nalaluxtapati, Jt is thy part 02 duty,foſ.:ffer all 
things in like, Sn 
TXv1i ViD yu bofalon be offerurle 02 FLNALD, temmre , 
tokening the baiue; as Paw DVCITV K probras. worrtneea £08 
ned litic wozth. 4exizzi PENDIT VR nobilitas, Noblenede of 
birth isvery match regarded. 
— Qerbesofaccuiiag,condemning, warning,purging, quiting,o2 aſſopl- 
ing, willhaue a Genitiue caſeof thecrime, oz ofthe caule, oofthe thing 
thatoneis accuſed, condemned, 02 warnedof: 0zeis an Avlatiuecaſe with 
5. ' - AaÞP:epolition, o2 withouta Pzepoſition: as Hic Furi:le ALLIG A ; 
"IJ vel Furto AD MONVIT meerratiuclerrato, De- Pecunys-Repetundis 
__ DAMNATVS Ef. | 
EE. Satago, miſercor, miſereſco,requirea Genittue caſe : as Rerum ſuarum 
2 SATAGIT, MISERERE MeiDeus, % 
Reminiſcor, obluuſcor, recordor, and memini, will hane a Gentfine 
02an Accuſatiuecaſe: as REMINISCOR Hiſtoria. OBL & I $- 
ok 


COR Carminiss RECORDOR Preriiam. OBLIVIS 
I Letionem, MEMINI Tui, velTe. Jremember thee, M EMINI 
De-Te, Ifpcake of thee. EGEO,8:I NDIGEO T4, ve! Te, Jane 


Yoo, Fobtapnemy deſire, | 


: The Datiue caſe, 
AU manerof Uerbes put Acquiſitinely, that is fo ſay, with theſe to- 
- A.8ens 7 02for after them, withaue a Dattuecaſe: as Non Omniles 
DOR MIO, Jfleepenotto allmen. Hi HABEO, non 745 J 
vent © this ayer not fs: thee, , 
-- Wothisrulzdve ailo belong Uerbesbetokeni t 02 diſp2ofite: 
as Commodo, incommodo, bro IF tes; hes: 
#+ j Com:are : as Comparo, compono,confero, 
- 4; Pie 02 reſfoze : as Dono, reddo, retero, 
"W- \ P2qmile 02 topay : as Promitto, polliceor,ſolus, 
| Ka ommand o2 thew : as Impero, indico,mon{tro, 
| ' Xrult : ag Fido, confid:>,fidem habeo, 
" | Dbey 02to be againſt : ag Obed1o,adulor,repugno. 
- = ,- wx. © Theatenoz fobeangry with : as Minor, indignor,;rafcor, 
ws. - une Sumn, wit) his compounds,ercept Poſſum, Allo verbes compound 
dag. -  Bithatis, bent, ndmale ;as Sarisfacio, benefacid, malefacio. Finally, 
faine verbs with thele Pzepaſitions, Pre, ad,con-lub,ag- 


T9 OE on 3-24 
*e. FOWYP . = Fe Ss (NT 37 0 SM - 8 
"ang Je Fu Un” — FF 
, " . q A PF + a v 5 . 


4 


4 q 


Ich | SELFLELEIES 

þ As Ab Vine "- \ 
TL — he, » p T "4 
w * 7 - Km bo (#5 


SU > ER 7 Fr .3< 
LRN OE Yo A of, 

j o ' d-2. 2h" bo 
RET. * | 


6 
*7,. 
S-» 


= 


o 


— 


-ewvietvtm.. 


= 
<A — ——mnli—_ 
- 


_ — Fominative caltlyorr== TEIF©LBTTERCETM 
afterhim:as 44 O P O k:w +++ mult,7:L1 C 
Intereſt,refert,and eſt ſoz interelf, rcquirea Gentftty 
nad. exc-v# Mer ra. {ua no{tra, veltra.ond cu th 
REFERT teiplumnoſle. | 
Certaine Jm;erlonals requirea Datine caſe:as, L 
quet,conſtat placet,expedit,prodeſt,futi:cit, vacat,acct 
eingit,ahd other Uke. Some willhane an accuſatwe 
k&tar, decet,iuuat, oportet. Dome beſide the Accyli 
alſo a Genitiue:as,N«//ri Noſinet P O ENIT ET. 
DET. PV DET Me Neglgentia, M ISERET] 
MISERESCIT. | | 
"lcrbes Imperſonalles of the paſſiue voyce, being 
doe gouerne ſuch caie as the ve! brs Neuters which th 
PARCATVRS=zpm,Letcoſtbe ſpared, Beca 
CAMYV SPecnnie,Let vs ſpare coft, | 
A Aerbe xmperſcnall ofthe paſſitie Loſce,hath like 
paſſineshane: 2s,BENEF | T mults APrincipe.} 
caſe txnot exp2cCed,but buverfl @d;as, Maxima vi C 
aud1 Ab lis. 
z7hen & deed is ſignified to be done of many, the { 
Neuter, we may well change thc verbe cuter into 
ear : as, [nignem polita cli; Fletzr. 
A Participle, 
"Articiples avucrne fuch caſes as the Uerbesthe 
| Braber IV RVS Amicis, CONSVLE 
GENDVS Ab-ommbus, 

Dere note,that Participles may 4 manerofiv; 
Nounes.The firſt is, when the voice of a Participle 
cher caſc than the verb pit cometh of;as, AP PE: 

fwine. | 
"The ſecond. when if is compoxnded with a Pzepol 
that itcometh of counct be compounded withall : as 
The third,when tt fo:wcth all the degrees of cox 
2mantior, amantifſimus. DoGus, doCtor, dothflix 
Thefourth when it hath no reſpca no? crp2cſie d 
| Homo Laxdatvs,A manlautable,Pucr Amandnsels 


«x ", 4 
, » 4 
2 on 3 I 
3 
, Ws, 4 = 
<4. a; > . . ai | -/ 
- , Me n,"7 + . . % $35 l 
F : G *s 2x4 . y ul Cs 3 
- 5 ag K'4 4 _ I . nv a $.- S 


" 


<a *. - » 


tag w— | - 
--— AT attfhr Callt.lh. ct 


