T relettiones 
DOCTISSIMI VI- 


RI GVILIELMI WHITAKERI 
NY PER S ACRA THEOLOGICLE 


IN ACADEMIA CANTABRLE 
gienſi Dottoris & Profeſſoris Regy, + Colegy 


| $. Ioannis Evangehiſtzingadem 
| eAcademia Prefetli. 


<< 0a ac tft f@rmuey cc. _uqTC. ——_. 


| 
In quibus traRatur Conttovethia de Condi con- | 
ta Pomtificios,tmprimis Rybertums Belernoinens 
leſuitam, in ſexQueſtanesd; 


buta, quas pages © 


Edite opera & cura Toamnis eAllenſon ſacre yn 
logie Baccalawrei & (ollegy pre- 
difts Soch. 


| His adieQa eſt in fine alia ciuſdem PrzleQtioalte» 
rigs argumenti, coram multis Nobiliſk- 


mas yuris,& lurimis Gene- 


rolis 


CANTABRIGIHA 
Excudebat Iohannes Legat. 1 600: 


Ordo Quzfſtionum. 


4 en fint cogenda Concilia. 
2 eAfquo & cu anthoritate cogenda. 
3 Ex quo genere homunem conflgre debeam. 
4 Crim ſit ys prefidere. 

5 Anfmt ſupra Papam. 

6 eAMnerrarepoſſint. 


CISLL 


LeQtaribeneyolo.S. 
<a quantum in me eft , taiis commodis con- 
fo 


atere( amice leftor) tuxg, expeitationi & defi 
derio provirili ſatisfacere. Poſt eaitas enim a me 
ſupertore anno dott1 [Simi whitakeri Pretettiones 
in Cotroverſiam de Eccleſia,en prodit tandem hic 4. 
bellus,5n quo Contreverſia de Conciliis , que loco & 
ordine proximacſt ,quemadmodum ex tabula Con- 
troverſiarum apparet,explicaur, Ex cuins certe le- 
Fione & diligent i ob ſeruatione,cam vit ſpero won 
viiktaterm nodd, Verumetiam ineundit atem perci- 
pies, ut te laboris tut nunquam profects penitnerit. 
Hinc enins intelliges quis Eccleſie Hatus fucrit ab 
initio ſub piis Imperatoribus, antequam Romanus 
Pomtifex ad illydpotentie & dignitatts culms? a/pi- 
reverit,ut non modo in univer ſam Chriſtiant or- 
bis Eccleſjam tyr annidem exerceret verumeti2 Im- 
peratores & Principes Chriſt ianos pro ludibrio ha. 
beret 5 tantiam nd ſub pedibus conculcaret;quatag, 
poſtea rerum omnium mutatio ſecataeſt ex quo 0M- 
via in Eccleſia Dei proillins arbitriogert,cy ex illi. 
us nut at 4, imperio pendere ceperunt. Ed enim res 
rediit ut qui olim ad Imperatorum pedes provolutus, 


bumillime ab illis petebat vt Concilia Authoritate 
ſua indici curartt js nunc hanc omne Conciliainas. 
6:nt4 Authoritat? ſabi ſolt vendicet, & ad ſe ſolum 
prrtinere putet, qui olim a Concilio in ordrnem gh 
O& poterat + ſolebat 3 nuns Concily cuinſy, habe- 
as 


Fr as . eo  avx/ſt1t_ Oo. aÞu@&@w@vw a .o ao DT wc@Ooodouvce pr. ci. 4 


nas quaſſmans tentat , einſdems, decreta pro ſus 


arbitriorata velirrita faciat. Que etfitriſt? & ca. 
lamitoſam borum temporum, in que nos inciaimas, 


coattione declarit tame UVAarias rerid muta- 
tones + vittfs rdine: wie aur m3 legent (if ans. 
mos mirrfica quads detetFatione Verum 
de his rebus omnibus malim te ab Futhore ipſo qui 
4 me certiorem fieri. Ad illum gitar teremitte. $i 
verd in ratronibus re ſponſuonibus nonnallesbre. 
vior tib; videatur, quam tu fortaſſe euperes &ex- 
pettares togitare debes bec ita ame ed, quemaaine- 
dum ſunt ab oreprelegentisexcepra ,que illeprocul 
dubre, fi ei Deus longtoremvite vſuram conceſuiſ- 
ſet & plaribus dilatare, & limatiusperpolire, in 4- 
nimohaburt, Ad me vero quodattinet «ti poteramd 

aſſe multa multis in tocts aaijcere tamenreligio 
miht furt ab Authoris veſtigys vel latiiequodaiumt) 
wvnguem as ſcedere. 1m teſtimonys que citantur Fx4- 


minaniis,quam potut operi cur am athibui. ſi for- 
82 alicubi tap) a 7 quod in tanta teftimoniors 


multituline facile atcidere potuit) tuem (bumaniſ- 
ſome Lettor )+ in igno ſeends facilitatem o in cor- 
rigendo humanitatem imploro. Sic hanc libellum 
##bi, te verd meg, item ip ſam Deo comends.V ate. E 
Coltegio S.loannis Evangelifte in Academia Can 
rabrrgien(i. Aprilis T6. 16:00. 


IT 


TR — 


I "II. 

CCR; SRD 
ton M 
TER TIAE C ONs= 
trover/1e de ( oncuis quem, 
ſho prima, De neceſſitate C ehciloram.” ; 


ef ſcrhicet cogenda ſont Conctin 


ommno. : © | 


Caput prinmm.in uo Contreverfia heo omms: ' 
in ſs particulares Dnejtios 1 
Hribwitur. ; ' 59 


| # 
* #5 


Mes 
TIS Vecas Evapgayſia, Att.1g.6, 
13: WT hc verba habet. Eurnouont 
& 2d »/4 "4 94 We $0AM eg Gf Fagty 
. ſev hes 75 Abrys Tote » ; 
Q a», 1 1ats ſwnt Fad <Apoitels 
Presbyters 4 - deſpucerent” hac 
=I 4 re. Inſtituerit mihi novamn 
de Concilijs Controverſiam tratare , hxc vers 
ba in mentem vemiebant, in quibus mentio fit 
Concily celeberrimi Hieroſolymis habiti. ah 
Apoſtolis & Pregbyteris circiter annum decis 
mum ſextum aut decimum ocavii poſt Chriz 
{ti akcenfionem . Cuws quidem Concilij con- 
Fregands ea occaſio fuit , quztoram Eccleſfiam 
lo tempore commoverat . Cum enim Paulus 
& Barnabas regiones multas peragriſlent,8 E- 
A's 


vangelij 


2£oag——— 


6D. £Ahf 


2 Controv.tertie de Concil. 


vangelij ſemen inter Gentes ſparſiſſent, mag- 
numque rpopyjem ad Chriſt nomen conver- 


tiſſent, & tmuſltas Eccleſia paſſim fundiſſent : 
exorti ſunt nonnuih veterum ceremoniarum 
nirpium ſtudioſ1 , qui rel1gionem Chriſtanam 
rzdareab illis fundatam labefaQtare,& Eccle- 
Fas ab illis ree'conſtitutas pertmbare conati 
ſunt. Quare cum Paulus Antiochiamredijſſet, 
diſcipuh quida Hieroſolymitani , qui fic Chri- 
ſtum ſuſceperant , ut Moyſen retinerent, &u- 
trique ſimul inſervire cupicbant, Antiochiam ' 
profe&t -Paulo-reclamare fanam doftrinam 
prxdiciti, &cirenmaſionem urgereincipiunt, 
palamg; & confidenter docere,mfi qui circum- 
cidatur , ſervari non poſle . Qua quideminre 
txm TP t; ut pry Pauls & 
Barnaba« '<>ht ,fe Ai:mam etiam in 
Feeleſia De como a ek EXCi- 
rarefit.-Sic ſemper Satanas inyidia plenus cona- 
tor ſuum- peſtferum lolum cuth falatari ſemi 
he Evangeliex doftrinz miſtere: Itaque non 
plebeios quoſdam homunculosfed Phariſzos, 
Chriſtianos;Hierofolymitanos,cum Apoſtolis 
yerſatos,m{ticat atqueimpellit, ut Antiochiam 
proficiſcerentur,que cum fide atque authorita- 
tefhaiore Apoſtolicam fanamq; doftrinamim» 
ptignarent . ” = ae diſceptationem diutur- 
harm,cum ilh emiflarjj in ſuſcepta ſententia per: 


ſiſterent , placuitut res ad Apoſtolos Eccleſi- 
amq; Hieroſolymitanam referretur. Sic Paulus | 
ac Barnabas Hieroſolymi contendunt, & poſt- 

quam 


_—— _— a as vs of &f twhes A. —_ a_ — DOI v IEG —— MM - Py 


- 


w_ m—_ 


5, aa - 


Lueſtio prime. 

quam narriſlent de ſuis laboribus,frutuq; ma» 
ximo ſui miniſter}j,denceps exponunt, quetn- 
admodum Phanſaz1i quidam | a contentix 
onem excitaverant ; aperteqz docuerant, opor- 
tere non modo circumad, ſed unuerſam quo- 
que Molis legem ſervare , ws venifle ut Con- 
troverſiam ad Apoſtolos Ecclefiamq; deferret. 
His rebus expoſitis; Apoſtoh ac Presbyteri c6- 
veniunt, ut de cauſa hac longe graviſlima diſpi- 
cerehit , ac ſtatuerent, & multorum offtcnſiom 
occurrerent . Auguſtum inprimis & nobile 
Concthum , cui ip Apoſtoh unterfucrunt, & 
eximjj ill: Chriſt atque Apoſtolorum diſcipu- 
h;m quo ({i unquam in ullo Concilio ) veritas 
vicit atque obtinuit, & Eccleliz fadet ac pac 
cotſultum eſt ,qua.de cauſa legitima Conclia 
haberi ſolent , cumſinodi multa babita ſunt in 
Ecdeſra, ethi non euſdem generis omnia . Ergo 
d Concilijs di&turi, & Controverſiaminprims 
utilem explicaturi, videamus primo quz fint 
hums loci ac Quzſhonis partes, de quibus no- 
bis diſſerendum eſt . Ei vero diligentia utemur 
in hac Controverſia, qua hatenusin als Con- 
trover(1js uſt ſurmus. 

Sunt autem hx queſhones de Concilijs,que 
ſunt anobis ſigjllatim tratandz. Congrezati 
funt Apoſtoh & Presbvteri &c.ergo primo lo- 
coquerendum eſt , utrum Concilia neceflaria 
ſint, & an ſint cogenda omnino, de qua tamen 
quzſtione non magna inter nos & Adverſari- 


0s controverſia elt . Congregati funt Apoltols 
A 2 Pre- 


es ee 


P1 Controv.tertie de Concil. 


& Presbyteri : ergo proximoloco quzrendum 
eſt,cuius fit Concilia congregare . Congregati 
ſunt Apoſtoli & Presbytert; 'ergo tertio loco 
uzrendum eſt, qui homines Concilijs intereſ- 
e debeant, & ex quo hominum genere debe- 
ant conſtare. Congregati ſunt Apoſtoli & Pre- 
sbyteri; ergo quarto loco quzrendum eſt, quis 
Concilijs prxeſle & moderari debeat. Congre- 
gati funt Apoſtol & Presbyreri , ut difpicerent 
bo dere; crgo quinto loco quzrendumelt , u- 
trum Conalij an Papz maior ft authoritas. 
Congregati ſunt Apoſtoli& Presbytent; ergo 
ſexto & ultimo loco quarendum eft , utrum 
Concila pothnterrare. Has quzſtiones fic tra- 
Rabo,ut a me propoſitz ſunt,quantaperſpicu- 
itate,diligentia, & truftu pofſum. Erit vero hzc 
tratatio Theologo unlis mprimis & neceſſa- 
ria. Continet enim & explicat hiſtoriam omni- 
um ſeculorum de ſtatu Ecclefiz, quz eſt inpri- 
mis cognitu neceſ[aria. Nam in quacunque Re- 
blica vivimus , hiſtoriameius ſcire, & qualis 
wius ſtatus fuerit , ab initio intelligere pluri- 
mum intereſt:quantd magis Ecclefiz ? 


CAPVT 2. 
De Concily definitione + die 
butione. 
Q Ed antequam ad quzſtiones iſtas dccedo, 
ſunt quzedam prefanda,que ad harum con- 
troverſiarum ſtatum melius intell1gendum, no- 
ſtramque & Adverſariorum ſententiam cog- 
noſcen 


_—_ CI —_ _ Ky. -— — n_—y _— _ — lth a: Aha 


wy A aw a, »Y 


Lnzſtio prima. | 5s 
noſcendam plurimum conducunt. Concilium 
vero dicitur , non a conſulendo aut conſentien- 
do, ut vult Feſtus , ſed a concalando , hoc eſt, 
convocando, five congregando , quod rei vim 
naturameue declarat. Concilium cium quid a» 
lud eſt, fi communem rei definitionem Gefte- 
mus, quim hominum cxtus, aut concio , aut 
convocatio,aut conventus, aut multitudo colle- 
&a ac convocata ab aliquo ad conſultandum 
aut dijudicandum de rebus communibus . Sic 
autem iÞ{a natura docuit,ut cum occaſio aliqua 
inciderit , quz pertinet ad multos, quzq; come 
munem fſalutem ac commodum attingit, con= 
veniant homines prudentes, qui provideant , 
' quantum poſſunt, ne quid Reſpublica detri- 
ment capiat.Cum emum homoanmal ſit ad ſo+ 
cictatem & communionem natum , quz fine 
confilio contineri non poteſt ; edoti homines 
2 natura viderunt fſibi neceſſarium ecflc, ut in 
communi conventu dehberarent . Nullus enim 
ſtatus diu conſervari potelt,niſt qui lapientia & 
conſilio multorum nitatur:ut quanquam ſum- 
mum imperium fit unmus,is multorum tamen 
conhlio utatur. 

Sunt autem hxc Conciha duorum gene- 
rum,cum duplex fit materia illarum rerum, de 
quibus homines conſultare ſolent . Nam alia 
ſunt politica , alia Ecclefiaſtica . Politica ſunt , 
quz de rebus ad {tatum externum Reipublice 
ertinentibus congregantur , vt quando leges 
unt ferendz , magiſtratus eligendi , bellum 
A 3 gcrendurg 


20% - py 
+; 
” Ld, mn” 


on 


- _ 


"=, = dS ae” LOS ag 


6 Controv. tertie de Concil. 


gaendum, aut communis aliqua calamitas de- 
pellenda: vt in noſtra Reipublica , cum gravis 
aliqua dehberatio inciderit, publicum ominium 
ordinum Concilium conyocatur , quod nos 
Parlamentum appellamus . Ecelefallica vero 
Conciha ſunt hominum piorum ac religjoſo- 
rum derebus Ecclefiz confultantium, quorum 
omnis conſultatio eo ſpefat:non vt huws vitz 
commoda quazranrur , ſed vt Dei regnum am- 
—__ vera pietas acreligio vbiqz floreat. 

os de Ecclefiaſticis titum Conciiijs dicemus, 
quz ſunt trium generum. Quzdam enim ſunt 
particularia, quido pauci homines ex vno loco 
colligunturx, vt res Eccleſiaſticas coſtituant, aur 
aliquod conſilum ineant , cumſmodi fwt illud 
Concilum,de quo Lucas Aft. 15. Non enim 
omnes vndique Paſtores, Presbyteri, Prophe- 
tz,& Eyangcliſtz convenerunt,fed qui Hicro+ 
folymis tantum fuerunt , vbi quxzdam quaſi re- 
Iig1onis ars & caput Ecclefiz fuit. Nec magnus 
ale coventus ele potuit , propter Sacerdotes & 
Phariſzos,quibus circum ſeptfuerunt. He «wm 
Tie over dnchtur, vel ovrodu mg. Quadam 
funt Provincialia aut Nationala,quando vnins 

entis Epiſcopi & Presbyteri congregantur, vt 
uns Ecceſijs conſulant , vt leges Ecclefiaſticas 
gent ſuze ſalatares ſanciant, & tollant ea quz 
cum pietate pugnant;cuiuſmod olim in Africa 
& Hiſpania & aljs partibus orbis permulta has 
bita ſunt, de quibus in hbris Conahorum leg}- 
mus. Hz oundv 197” vangyin; many ++ 


dam ſunt vniverſalia,cum non.ex vnagente,{ed- 
ex toto orbe Chriſtiano Epiſcopi ac Presbyter? 
propter maximas cauſas pubhca authorgars 
congregantur,vt olma pijs Imperatonibus {> 
pe, ad quz ex ſingulis fere-provincijs, Afzica, 
Aſiz,Europz,aliqui convenerunt. Non enim 
omnes ad exuſmod: concihia convenire debent, 
ne greges paſlim deſerantur.' Hz vocentur ov+ 
yodus Unmuartegs » vel quia ex omni parte orbis ad 
eas convenitur, vel quia, vt quidam volunt , ab 
Imperatore cogregabitur , qui olum totius or- 
| bis Chriſhtani imperium habuit. 
Bellarminus ib. 1. de Concil. & Eccleſ. cap. 
4- dupliciter partitur Conctlia, Prior divifio 
eſt de varijs generibus Conciliorum, altera de 
varia illorum authoritate . Quod ad. primam 
partitionem attinet , ait eſſe quatuor genera 
Conciliorum,Generalia, Nationalia, Provinct- 
alia, Diceceſana. Trium priorum Auguſtinus 
merinit lib, 2, contra Donatiſt. cap. 3: mem- 
bri vero quarti Conciluum Toletanum quar- 
tum cap. 25. Hxc curuſmodi fint,nunc audia- 
mus . Diceceſana Concilia funt , in quibus 
Presbyteri vnius tantum Epiſcopatus convent- 
unt. Provincialia ſit, in quibus omnes Epiſcopi 
conveniunt ſub vno Archiepiſcopo aut Me- 
tropolita.Nationalia ſunt, cum omnes Epiſcopi 
& Archiepiſcopi vnius regni conveniunt. Ge- 
neralia,quibus intereſle poſſunt ac debent Epi- 
{copi totius orbis , niſi legitime impediantur. 
Alterius quoq; diſtributions quatuor membra 
A 4 funt, 


A Controv. tertie de Ooncil. 


ſurt.Quedam eniw-ait approbata eſſe ab Apo» 
ſtolica ſede, quzedam omnino reprobata, quz- 
dam partim approhata,parum reprobata,que- 
dam nec approbata, nec reprobata , curuſmodi 
fucrunt minuta quzdam Concilia particularia. 
Hc cum{mod: fine, paucis videndi eſt.Quar- 
tum membrumpretermittit;de rehquis figylla» 
im agit. Quod ad primum genus attiner, ea ait 
Fratalnod, eſſe,quz authoritate ſed1s Apoſtol- 
c# approbata fame. Sed quanam illa tande ſunt? 
Sont/ _—_ numero octodecam hucyvſq;, Pri- 
mtu Nicernim primum contra Arium con- 
&frecatum, ommum hzreticori principem,qui 
hriſh drvintatem negavit , in quo fuerunt E- 
piſcopi. 318. quo anion certe auguthus vel 
celtebrius fuit. Secundm eſt Conſtantinopol- 
tanam primurtr contra Macedonium coattum, 
11 Spiritus ſan&ti divinitatem negavit , in quo 
erunt Epiſcopi 1 50. Tertwm elt Ephcht- 
nitm primum contra Neſtorium coaftum , qui 
duas in Chriſto perſonas contra fidem Catho- 
hcam conſhtuit , in quo fuerunt Epiſcopi 200. 
Inartwn eſt Conclum Chalce ws 7 con» 
tra Eutychetem ,qui vnicam tantum naturam mn 
Chriſto ſtatucbat , in quo fuerunt Epiſcopi 
620. Hxc quatuor Conaha fummz 
authoritatis m Eccleſia Dei , quz Gre- 
ors ſe venerart drxit , vt quatuor Evange- 
2. Dmimturm eſt Conſtantinopolhtanum ſecun- 
dum contra Originem, in quo fuerunt Epiſco- 
pi 165. De hoc Concilio 6 multalegimus,ſed 


tamen 


7 — 


a” uy o© 


— a4 as aa a Oh a ama oo. £ ic. a A mas ac 25> a caM 


ugſtio prima. FEY 
tamen hums _—_ in hiſtorys Ecclefaſticis 
reperuntur. Sextzm eſt Coltantmopolitanum 


tertum contra Monothelitas coaftum,qui vni+ 
cam tantum voluntate Chriſto tnbuerunt. C6- 
{tabat vero ex Epiſcopis 28g. Sepromans nume- 
rant Adverſarij __ ſecundum, contra I+ 
conomackos coattum,quod conltabat ex 3 50. 
Epifcopis. De hoc oolhes plura dicentur. Fuit 
certe unpium & ſceleratum Concthum.Otavis 
eſt Conltantinopolitanum quartum de cauſa 
Photy, in quo fucrunt Epiſcop1 383. Nonm 
eſt Laterancnſe prumum contra Saracenos pro 
terra ſan&ta recuperida,in quo fuerunt Epiſco» 
goo.& amplus. Decumm elt Lateranenſe 

| rn contra Antipapas,in quo fuerunt E- 
piſcopi 1000./»decimuamelt Lateranenſetertia 
contra Waldenſes,cui interfuerunt fere ;00.E- 
piſcopi. Duotecimum elt Lateranenſe quartum 
contra varias hzreſes. & pro terra itidem ſanta 
recuperanda, in quo fuerunt Epiſcopi 472. & 
Patres alijpermulti. Decimum tertiam elt Lug- 
dunenſe primum , contra Fridericum Impera- 
torem a Papa coaftum , & pro terra ſan&ta. 
De numero Epiſcoporum ml ai Bellarmi- 

nus , ſed fuerunt plus quam 200. Decimuns 

quartmn elt Lugdunenſe ſecundum contra er- 

rorem Grzcorum , qui Spiritum ſanttum a 

Patre tantum non a filio proceſliſle affirma- 

bant . Conſtabat vero cx Patribus fere mil- 

le, exque Concilio Bonaventura interfuit. De- 

conunquintiem oft Vieunenle a Clemente 


COa- 


—X EI _ ” TEE ., 
” 


4s 


109 Controv.tertie de Concil, 

coattum contra varias hzxreſes, in quo fuerunt 
Epiſcopi ;00.Decomum /extum elt Floretunum 
contra GI3rzxcorum errores , in quo fucrunt Pa» 
tres 141 . Non video quomodo generale dic 

(ſit. Decimwm ſept:ommum elt Lateranenſe quin- 
tumſub Iuho ſecundo & Leone decimo contra 
ſchiſmata,in quo patres fucrunt non admodum 
multi,nempe 3 1 4. Vx generale hoc fuit. Deci- 
mum oftavum elt Tridentmum contra Luthera- 
nos,cut interfueriit Cardinales ſex,legati quatu- 
or, Patriarchz tres, Archiepiſcopi triginta duo, 
Epiſcopi 228, Abbates quing; . In exitu forſan 
Concihi tam multi reperti ſunt, ſed in principio 
pauciores fucrunt, credo triginta aut , 
ginta Epiſcopi cum tisPontificis Romani. 
Sed Lees magna acceſsio fafta eſt. Nam no- 
vos quotidic Epiſcopos creavit Pontifex, cofq; 
ad Concilium mifit,vt maior eflet illus dignitas 
& authoritas. Hzc ait omnia probari a Pont 
ce Romano, & recipi a Cathohas. 

Jam vero Concilia generalia reprobata ofto 
commemorat. Primwum elt Conchum Antio+ 
chenum , in quo Athanaſius doftifhmus fide 
Cathohcx propugnator damnatus eſt. Sermr- 
dwm elt Mediolanenſe, in quo fides Catholica 
oblique damnata eſt.7errwm eſt Ariminenſe,in 

uo nomen 3wnG ſublatum eſt. Yuartum cit 
eſinumſecundum,in quo Eutychiana he- 
refis confirmataeſt.Quod Concilia appellatur 
apremxor,hoc eſt, Concilii latromam, qua in 1llo 
C5ciho per ſections & vim gelſta ſunt m_ 


eſto prima. re 
bi Flavianus occiſus eft. DuintFelſt Conſtatinops- 
ltanwmy contra imagines. Sextzm elt Conſtan, 
tinopolitanum aliud fimiliter contra imagines» 
Septomom eſt Piſlanum,quod colleftum furt ©6- 
tra Iulium ſecundum. Oftawwn colt V Vittem- 
bergenſe Concilium, quod Lutherani (inquit) 
enerale appellant, in quo paſtores con 
Fant zoo prxſide Luthero.Quod fi ita fwt,non 
video cur non polatillud Concillum cum mul. 
tis generalibus Conciliis contendere. Hzc illa 
Conclia ſunt , que reprobata & damnata eſſe 
all. 
ampoſtrems illa videamus,quz partim ap» 
probata,parumreprobata ſunt. Ea vero ſex nu- 
merantur. Quorum proanwn. elt Sardicenſe,in 
quo al Cathohc fuerunt,alu Ariani. Secundum 
eſt Syrmienſe Sardiceh fimile. Terrimmeſtillud 
Conltanonopolianum, imquo canones Trul- 
lam funt,quos P artim approbavit, part! 
A ns. eſt Francofurti "= Frey 
in quo decretu eſt Chriſtum non efle Dei fila 
adoptrvum , & hac quidem _ approba- 
tur:reprobatum vero eſt , q od in co Nicxna 
ſynodus,que imagines ſtatmt & probavit,dam- 
A 1 6 rar mom Conſtantienſe 
uius generis quznrzom,quod quatenus Concili- 
um eſle ſupra Papam decrevit, reprobatur, & 
Baſihenſe , quod /extoloco ab illonumeratur, 
euns Concihi nihil fere recipitur,nifi ſantiones 
quzdam de beneficiis Feelefiaftias. Hoc etiam 
Concilum decrevit , Concilium efle fupra Pa- 
pam. 


13 Controvtertie de Concil. 
.Sicille quzdam Conciha pia,quedam im- 
259 ts ane ta ſtatuit. , 

Exhis igitur,quz Concilia a Papiſtis recepta 
ſa«:,quz reieta,quz partim recepta ſunt, par- 
em reiecta, mtellgimus. Vnde hac ego duo 
colligo,de quibus ctiam poltea eritdicendum, 
Primwum elt,Concilia general poſle errare , & 
falfas opiniones ample@tt, cuiulmod: nonnulla 
ab Adverſariis noſtris commemorantur,quibus 
lh tamen omnem authoritatem detrahunt. Nam 
Conclum Antiochenum veritatem damnavit, 
& hzreſin apertam propugnavit:{fimiliter Ari- 
minenſe,& Epheſinum ſecuncom. Ex quo pa- 
tet veritatem non elle metiendam ex numero 
Epiſcoporum.Secundwmelt, Conciha generalia 
decreviſſe quzdam, quz aperte pugnant cum 
Eccleſiz Romanz dottrina , cumgz ſedrs Apo- 
ſtolicr authoritate. Ita decreverunt duo Conci- 
ha Conſtantinopolitana & Francofordienſe c6- 
tra imagines, & Conſtantienſe ac Baſthenſe 0- 
pars ——_ (ye ; & ab illo 

cart poſle,atq; in or co21:1deoq; pars 
Concihi FConſtarkenſis reiicitur Baſihedſ to- 
tum. Hxc Conciha Pape diſphcuerunt, ac pro- 
indeab illo reieta ſunt. Tantum 1gitur Conci- 
ba valent , quantum Ponta placent. De his 
Concilus omnibus non attnet hiſtoriam con- 
texere, aut contentionem aliquam de tempore 
_— inſtituere.Nec certe de ilhs conte- 
to aliqua elt inter nos & Adverſarios, preter- 
quam de vno Concilio Niceno, quod - 0 
yave- 


"eſto prima. ty 
Sylveſtro Papa habitum fuiſſe volunt, & ab il- 
lo mdiqtum, ſed falliſſime, cum conſtet illa vita 
defuntum fuille ante initium huius Concilij. 
Nos vero ſub Iulio habitum fuiſſe dicimus,qui 

cos tantum meſes illam ſedem tenuit prox- 
ime polt Sylveſtrum.Senex admodum ipſe tu- 
it,ac erea non potuit ad Concilium veni- 
re,ſed mifit Vitum & Vincenttum Pr OS 
ſuos.Sic ſcribit Sozomen. lib. 1.cap. 17. Sic A- 
thanalms xqui eidem Conciho interfuit , Apo- 
log. 2.Sic Nicephorus.hb.8.cap. 14. Sic Beda 
in Chronicis. | 


CAPVT 2. 
In quo prima qu«ſtio traflatur, An cogenda 
{nt Conciha. 


N Vnc ad primam quz{tionem accedo,quz 
i. Vtamen controverhz nihil habere vide- 
tur , de vullitate , vel neceſſitate Conciho- 
rum . Sed hac de re quzdam dicenda ſunt, vt 
= de Cancthjs _ , melius intel- 
| s. Quidam igitur ſols Scripturis conteti 

&verbi et oC enctta non pin, 
-imo ab js abhorrent. Nazianzenus in Epiſtola 
ad ———_— numero 42.)rogatus vt 
ad Concilnum veniret , ſe excuſat, _— ait 
ſe 6ivy uy marra au oyor iatonomwy deft, cnnes 
Epiſcoporum comventus fugere. Cums rei rations 
reddit, quia mellizes nquin ſynods bomem &- fati- 
cem exitxemmwndiſſet . Praterea attexit , non tam 
abou 


= = 


—_— ” — 


£ 3: Si _ 
= #4 < 


14 { ontrov. tertie de Concil. 
xuots zax6y Quim ar 2m habuiſle,hoc cſt,a- 
lorum non tam remedia quam incrementa ex ills 
proveniſſe. Et tamen ante illum habita nonnulla 
Concilia ſunt, Nicenum nempe primum , & 
Conſtantinopolitanum primum: an quorum 
priori Chnſt: , in altero Spiritus ſan&ti divinitas 
vindicata , & contra blaſphemoshzreticos de- 
fenſa fuit. Mirum crgo videri poteſt, quod Na- 
zZianzenus fe alicums Concily bonum exitum 
vidiſſe neget . Nam in his duobus Concil- 
is vicit veritas, hzreſis exploſa eſt. Sed tamen 
certum eſt, poſt illam Synodum Nicenam, au- 
&am & corroboratam fuille Arij hzreſin , & 
mag1s Eccleſiam perturbaviſſe , quam antea ; 
quod quidem non Concilio tnbuendum eſt ; 
ſedhominum gorudx & emayy'z. Nam vt Les 
1 Dei agnitz vitioſa noſtra natura vehementi- 
us repugnat,& prxeeps in peccata rult : ita ve- 


rirati tum explanatz & palam defenſz falſitas 


ſeſe audacits oppoſuit, unde poſt Synodum il- 
lam,quanulla mehor fuit , ex hominum pravi- 
tate matora iricommoda nata funt. De quibus 
Hilarius ad Conftaritia Czfarem in hunc mo- 
dum ſcribit. Dum alter alteri anathema eſſe cepit, 
prope 1am nemo Chriſti cff , Nl erat nifi\ pugna #n 
verbis , quzſtio de- novnatibus , de authoritatibus 
querela, de fludus certamen, in conſn'h difficultas. 
Cum Nazianzenustam improba hominum in- 
enia- cetneret , totus a Conaliis alienus fuit. 
uanquamiille fine dubio non rem ipſam, ſed 
pots prava hominum ſtudia improbavit. Si 
quis 


| ; 
2” NN EIT" "4 


—— ou 
L I_— nn EE iy 


Du -ſtio prima. rg 

us atttem hoc modo ratiocinabitur , Exitus 
7 902m non eſt bonus , vel incrementa 
malorum ex Concilus ſequuntur:ergo Conctlia 
ſunt —_— 1 non cauſa vt cauſa,& ab acci- 
dente,& a conſequente fallaciter diſputabit Sed 
lenoſcendum eſt Nazianzero, quia peſsimis & 
terbulentiſſhmis Eccleſiz temporibus vixit , in 
quibus propter averſam Valentis Imperatoris 
mentem a fide Catholica, haretici plurimum 
valuerunt,& praviora homimum ſtudia indies 
extiterunt.5ynodos ergo omnes refugit,ne mas 
jorum inde malorum occaflio naſceretur. Tas 
men veriſhimum eſt , quod Auguſtinus in E- 
piſt. 118. ait, Concelior:m im Eccleſia Des ſalubere 
romz authoritate eſſe,quod ille certe no dixiſlet, ii 
> Naziizeno ſenfiſlet.Chriſtus ipſe pronacat 
& promittit Mat. 18.20, Vb1dxo aut tres innos 
mine eius Copregatur g51 ſe futurit in medio corum. 
Quibus verbs fignificat piorum ac religioſo+ 
rum conventus & Concilia, propter cauſas pias 
ſuſcepta arqz mſtituta;fibi minime difplicere. Et 


de Concihis quidem rum m vetere tum in novo 
Teſtaments legianns. Moyſes ſibi vidit neceſſa- 
rum eſſe Concihum ſeniorum,itaq3 monitus a 
ſocero ſuo viros prudentes & Detum timentes e 
totocztu Iſrachtarum elegit.Exod. 18. Sic Das 
vid, Ezechias, lofias, Scalu pii Princpes Ifraclt- 
tarum, nec facras ceremomias in{htuerunt, nec 
reh210nem repurgarunt, ablq; fynodo Senio- 
rum,Sacerdotum,Pro hetarum, Levitarum. Er 
1.Reg.:8.legimus deConcibo Carmelitico in- 


ter 


EE a 


16 Controv.tertie de Concil. 


ter Eliam & Pſeudoprophetas, Baaltticos. Ita 1, 
Reg. 2 2. habetur Concilum Galaaditicum de 
repetenda Ramaoth,cui mult Pſeudoprophetz 
intcrfuerant ; & vnus tantum verus Det Pro- 
pheta Micheas. In novo vero Teſtamento A- 
poſtoli & tota Eccleſta comitia celcbrarunt de 
elgendo Matthiain locum Tudz AR. 1.de ecle- 
aione ſeptem Diaconorum AﬀR.6.de circum- 
cilfione, Act:15. Et veriſcimum illudeſt, quod 
Hieronymus att in comment.in Tit. 1. ene 
enam mſtintts Diabok ſtudia 1m religione fierent, 
& diceretur in popmlis, Ego ſun Tenlt,ego ſum Cer 
pheeco ſun Chriſti:communt Preſbyterorum con- 


fiho Eccleſie gubernabitur. Cum enim(vt Paulus 


ait Epheſ.q.) omnes nos corpus vnum f{imus, 
cumq; Eccleſia ex multis membris c6ſtet; nulla 
hos ocioſum debet eſle, aut fibi tantum 
conſulere,ſed communem fſalutem & vtilitatem 
ſpeftare. Et quemadmodum faces diſietz(quz 
eſt Chryſoſtomi finulitudo)nhul aut parum ca- 
loris concipmnt,f1 vero in vrum conferantur, 
fammam excitabunt : fic homines pit congre- 
| p91 poſlunt,diſgregati vero parumet- 

nant. Et quemadmodum 1n iis rebus,quz vi- 
ribas frunt , & robore adminiſtrantur, vis unuta 
fortior eſle ſolet;fic in 1is rebus que confilio ge- 
runtur,h comunttis tudins omnia agantur,faci- 
Imus cranfiguntur. Ree Innocentius apud Gra- 
tianum ciſtinRt. 20. capite,De quibus ,  Faciluws 
tnventtur,quod a pluribus ſenioribus (1. _— 


bus) queritrer. T'erus enim 7 or ait 


— 


—__— £Re@A*aee Mc cc = «<uTTTT=#m le g co c  oyQokoi;a.c coco wacc.c 


DQueſtioprona. 
13:10. $; duo ant tres con Fn Ps 
ne meogbs ego (tn mm Ion Quare cum 
moleſtum eſlet Concilia Yano convocarez 
decretum olim eſt, vtin mgulis proyincijs bis 
quotannis aut ſemel ad m:jnumum Ccilia cele- 
braretur,vt habeturmn Novell. Juſtiniani Impe- 
ratoris conllitut. 12}. ive SN race i MXANDArIxf 
167508 , x; is Iu xgrires Finns evneTluyme , 
xeaeyouay ire irg.rop wargersramy Apteniozomy , 4 
T&Tp1epgivgx, wnmgomn miw goes dneriTes marines 
Tis a awTes Tinovius x7 Tw aur tropyfapd rat 3 
dis rf Trggor iT & wes awry; avſnaxims 
Erfiergo Conciha non ſunt ſimpliciter & ab- 
ſolute.neceſlaria (nam fine his fides & Eccleſia 
incolumus eſſe poteſt,& diu fuit)ramen multum 
conferurit, & valde vula funt,idg propter mul- 
tas cauſas. Prima cauſa eſt, ſiqua difficihs quz- 
ſto in fide orta fuerit,quz multos exerceat , & 
de qua variz hominum opiniones ſunt; veritas 
melius & certius invenitur, quando pit & doCti 
vin vadiq3 convemunt & congregantur, camqz 
communi ſtudio t. Nam non ommibus 
omnia Deus revelavit, ſed vni ſzpe id revelar, 
gnod abaltero abſcondit. $1 alter patefaftum 
it alquid,hic taceat. 1.Cor. 1 4.: 9. Neq; e- 
nim omma membra ſunt manus aut oculus, ſcd 
ala ſunt in corpore membra. Hinc piorum C5- 
cihorum cauſa naſcitur. Ita faftum legimusin 
Concilio Niceno.Intercedente enim Paphnu- 
tio,& matrimonium caſtum efle ex Scnpturis- 


probante,mutirunt continuo ſentenyarp Patres 
B 1 thus 


| 18 Controv.tertie de Contil. 

A illius Concilij. Secxnda cauſa et , ut abuſus in 
| Eccleſia tollantur , & vitia removeantur. Cum 
enim abuſus in Eccleſia mvaluerunt , communi 
authoritate & conſenſu tollend: ſunt. Debet Ec- 
clefia honeltati & pietati conſulere,& quz cum 
honeſtate ac pictate pugnant, ca ab Eccleſia 
bit longiflime removere. Atqueitain ommbusfere 
ih Concilijs de abufrum remedus legimus. Tertia 
cauſa elt,ut wwr£ie, ordo, & retta ac legitima 
diſciphna tum conſtituatur,tum conſervetur,& 
I ut Canones condantur & confirmentur. Habu- 
it enum Eccleſia ſemper authoritatem leges Ec- 
clefiafticas condendi & fanciendi, caſque alis 
imperandi, & cos puniend}, qui non obſerva- 
yent. Ethz#c authoritas ſemper habita eſt neceſ- 
faria . Sed videndum tamen ſempereſt, ne Ec- 
—eleſia ritibus minus neceſlarits urgeatur. Itain 
Concihio Niceno fatum legimus.Poſtquam C- 
nim Arium damnirunt Patres illus Concilij, 
tum Canones Eccleftaſticos condunt. Theodo- 
ret.lib.1.cap.$. ot + Kuna maTHAt ves 
tyradLos con. Quarta caula eſt,ut paci Eccleliz 
conſulatur,& unitasconſervetur.Szpe enim in- 
ter Epiſcopos & Paſtores nonnullz diſſenſio- 
nes ſunt , aut ſaltem non ea conſenſio, quam re- 
ligio & charitas poſtulant. Hinc ſcandala & of- 
fenſiones in Ecclefia naſcuntur, quz urtollan- 
tur, Concilium cogidebet. Vtenim in Repub- 
lica ft civile bellam inter aliquos naſcatur , nihil 
magis optandumeſt , quam ut poſitis armis ad 
colloquium reniatur, & pacis conditiones ſta- 

tuantur: 


CR. ma az DA a ana Ewan ooo oWSK.coo ii acc. ae . 


—_— —_ A 6 


Lneitio prima. 19 
tuantur:ita in Eccleſia, fi diſſenſio aliqua fuerit 
inter Epiſcopos , nulla commodior ratio elt 1n- 
cundz pacis, & concordiz ſtabihendz, quam 
ut Epiſcopi conveniant, &inter ſedepoſiti om- 


ni hoſtili cifcordia pacate & m_— conte- 


rant , ut ita his tota componatur. Yuma caula 
eſt,ut ex ipſo congreſlu &aſpeftu mutuo mag- 
na conſolatio & fruttus voluptatis a piis homi- 
mbus percipiatur . Ita legimus Conſtantinum 
nihil mags optiſle aut in votis hahuiſſe , quam 
ut eximios viros & ſanQtifſimos Epiſcopos in 
Concilio congregatos oculis ſuis aſpiceret . Sed 
maxiima utilitas ad Epiſcopos ipſos redundat. 
Poſſunt enim ill: de Ecclefttarum ſuarum ſtatu 
mutuo inter ſe conferre,incrementa & progreſ- 
ſus religions cognoſcere,& ad pietatem ac dili- 

t15 in officio ſuo ſeſemntuis colloquiishor- 
tari & excitare. Et hzc magna ſane ac ſta cau- 
fa eſt. Concilum enim ſantorum dotorumg; 
hominum eſt non modo imago quzdam ccoele- 
ſtis Eccleſiz,ſed & monumentum ac pignus di- 
vinz de Eccleſia c6fervarida promiſhoms. Nec 
vox illa omnino reprehendendac{t, Concilum 
eſſe Eccicſiam reprzſentativam, quz non de 
Eccleſia tantum in terris militante , by de cocle- 


ſti etiam & truumphire Eccleſia-mntelligy potelt. 
Sexta cauſa eſt : Erfi nullum Concilum portelt 
novum aliquod dogrna condere, aut 1n Ecclef!- 
am inducere:tamen multum confert ut doc&ti & 
exercitati Theologi conveniant , & ſuum iudi- 


trum de rebus duhuis _ . Multum e- 


3 LMALL 


20 Controv.tertie de Concil. 
nim valet fidem in talium hominum Concilio 
confirmari, ut qui infirmi ſunt,aut putant Ec- 
clefiam aliter ſentire, quam ſentit,jjpublica con- 
ſenſtone corroborentur . Et ob cam cauſam A- 
poſtoli ac Presbyteri Hieroſolymis convene- 
rant,& Concilium celebrarunt. Ae. 15. None 
nim aut Petrus,aut Paulus, aut reliqui Apoſto- 
li,neſciebant abrogatam cle circumciſionem, 
& reliquas Legis Moſaicz ceremonias tollen« 
das eſle,ſcd rem in quzſtionem deducebant, ut 
Eccleſiz & infirmis fratnbus paſlim fſatisfieret. 
Quam etiam ob caufam profectus eſt Hie- 
rololymam Paulus,ibiq; cum Petro ſermonem 
contulit ,non quod ipſe de vlla parte dottrinz 
ſux dubitaret , aut ut ab illo authoritatem ali- 
quam docendi acciperet,ſedyt omnes intcllige- 
rent,preclare inter illos convenire,ſcque non a- 
liter docere, quam Petrus, & Iacobus , & reli- 
= Apoſtol: docuerunt , atque ita omnis 
dah occafio tolleretur. Seprma cauſa clt, (1 
forte Epiſcopus aliquis & legitimus Paſtor Ec- 
cleſiz non poteſt locum ſuum tueri, nec Eccle- 
fiam ſuam im pace conſervare, yrpen audaces 
aliquos & impudentes Adverſarios,qui Eccle- 
fam ſins diſſidijs lacerant,& ſchiſmata in Eccle- 
fram inferunt;tum neceſleeſt vt reliqui Epiſco- 
p1 vicin tanquam ad commune mcendium cx- 
tinguendumn concurrant,audacibus hzreticis & 
ſchiſmaticis reſiſtant, & pio Epiſcopo laborggti 
ſuccurrant:vt fi vnus paterfamilias non 


perſc flammam in zdibus ſuis ortam reſtinguie- | 


rec 


% 


aAaCMPRaSAaA CSS cod S&T .a cs 


ugeftio prima. 21 
re,ali qui ct vicini ſunt, debent illi fuccurrere, & 
niſi fponte accurrant,cogcd: ſunt a was. tratu. 
Ita Eftum elle 76 yy Arius volut prz 
ſuo paltore eminere,cxpitq; multtudinem ad 
ſe attrahere,& Ecclefiam diſcindere,& Alexan- 
droChniſh divinitatem dcefendenti reclamare, 
adeo vt pius ille Epiſcopus pene ſuccumberet. 
Tum enmalii Fpiſcopt convenerunt , vt illi 
quali junRtis viribus opem ferrent. Oftava, & 
ultima,eaq; przxcipua cauſa eſt, vt queadmodiu 
in 1dicus politics & forenfibus malefict quz- 
{hone habita accufantur, & condemnantur : ita 
1m Ecclehia haretici publico judicio damnetur, 
& anathematizentur, & veritas ab ilorum ca- 
lumniis vindicetur. Sed vtillic, non ex arbitrio 
a ſed ex uu mae fer —_ hic 
non mſi ex o & Imperaliiure, , eX 
Seriptura "Me" , det ac religionis hoſtes, 
damnandi ſunt.Eſt enim Concihum quaſh pub- 
licum Conſiſtorium,aut Imperialis Camera,aut 
Parlamentum,m quo mdices audita vrraqz par- 
te ferunt ſententias,& res longe graviſſimas de- 
cernunt. Nam et poſsunt nw a fingulis 
damnari: tamen quando ab vniverſa quaſi Ec- 
cleha damnantur, folennior & gravior eſt ſcn- 
tentia.Sic Arius damnatus eſt primo ab Alex- 
andro & Concllio Alexandrino,ſed poſtea ma- 
iore cum authoritate a ſynodo Nicena eſt dam- 
natus. Quando vero hzreticus aliquis in Con- 
cilio damnatur,non ipſius Concilu authoritate 
damnatur, ſed authoritate Scripturz,& Det in 

B 3 Scrip - 


22 Controv.tertie de Concil, 


Scriptura loquentis, miniſterio vero Concilu,fi- 
ve Eccleſiz in Concilio congregatz. Vtenim 
in forenſibus iudiciis non iudex ſed lex damnat 
maleficum:mdex enim tantum miniſter legis 
eſt: ita in Eccleſia non Concilum ipſum ſua 
authoritate , ſed Scriptura Concilit miniſterto 
hzreticum damnat . Atque hz graviſhme & 
wſtſimez fant habendorum Conciliorum 
cau'x. 

Bellarminus lib. 1.cap.9. de Conciliis & Ec- 
clefia ſex cauſas commemorat , propter quas 
Concilia celebrari folent. Prima > nova hare- 
ſis .Secunda elt ſchiſma mter Ponttfhices Roma- 
nos.7ert:a eſt rehiſtentia communi hoſh totius 
Ecclefiz. 2x14 eſt ſuſpicio hareſeos in Ro- 
mano Ponthce , vel tyrannis incorrig}bilis. 
Drinta eſt dubitatio de eletione Romani P5- 
tificis.Sexta eſt reformatio generalis abuſuum 
& vitorum,quz in Ecclefiam iwrepſerunt. Pre- 
clarz certe cauſz,quarum nulla vim habet, aut 
alicuius eſt rmomenti,przter primam & poſtre- 
mam.£x his cauſis att 1adicar! poſſe,num Cor- 
ciliorum c6ogregatio vnlis an neceſlaria fit. Ex- 
plica ergo tudictum tuum Bellarmine:quid tan- 
dem ſtaruis?Suntne Concila neceſlaria,an non? 
De generalibus Concilijs ſtatuit, efle vtiliſſima, 
& ſuo quodam modo neceſſ[aria. Sed num ab- 
ſolute neceſſaria ſunt ? Imo ob nullam harum 
cauſarum(inquit)abſolute ſunt neceſlaria. Sunt 
ergo neceſſaria,id eſt,magnopere utiha. Et nos 
quidem non putamus eſte ſimpliciter neceſla- 

ria. 


MY 56 As &5 


Pm A Sad A. ©@ = ww we © O£A4 At O£Ad a a - ae. tt. AS PL. 


mes Bt "+ - = a> 


neftio prima. 23 
ria. Nam fi fimapliciter neceſſaria fuiſſent, Chri- 
ſtus alicubi prxcepiſlet celebrart , aut cius fal- 
tem Apoſtol : quod tamen nuſquam ab illis 
factum eſle legimus. Praterea Eccleſia & fides 
incolumis permanſit per trecentos annos ſing 
Concilio generali. Nam ante Nicznam Syno- 
dum a tempore Apoltolorum nullum Con- 
cilium fuiſle ipſt fatentur , quz trecentis poſt 
Chriſtumanms habita fuit. Hoc enim inter Ec- 
cleham & Rempublicam intereſt, quod Reſ- 

ublica humano confilio indigeat , nec fine hu- 
mfmod1 confilio ſtare poſit : at Eccleſia a Deo 
regitur & ſeryatur, ut quanquam ad ilkus ſta+ 
tum externum conferat Concilium , tamen vita 
& falus Ecclefiz in Concilio non conliſtat. Sed 
Bellarminus caufas fuas percurrit ſt1gillatim, & 
olſtendit Concilia ob nullam harum caufarum 
ſimpliciter neceſſaria eſſe. Primo enim qrod 
attinet ad primam & ſecundam cauſam, hareſes 
plures ſublatz ſunt,& plura etiam ſchiſmara (1- 
ne Conciliis, quam per Concila. Quod ad ter- 
tiam cauſam ſpeCtat , nec ob illam att Concilia 
neceſſario requiri. Non enim abſolute neceſla- 
rium eſt, ut comuni hoſti refiſtatur,quia Eccle- 
ham ait conſervari poſle etiam ſub perſequuti- 
onibus Tyrannorum.Deinde aliter etiam com- 
muni hoſti reſiſt poſle affirmat, quam per 
Conclia,bello ſcilicet,quod ſine Concilio indi- 
apoteſt. Quod ad quartam cauſam attinet, ait 
propter ſuſp1cionem hzreſcos in Papanunqui 


alquod hactenus habitum eſle Conchum ge- 
B 4 nerale. 


<-—_ c--- - 


24 Controv. tertie de Concil. 


nerale.Cur igitur hanc in cauſis numerat,fi nii- 
quam ob eam Concilum aliquod habitum eſt? 
Accidere autem poteſt, vt non modo fit ſuſpi» 
cio hzreſeos mm Papa , verumetiam certum cri- 
men,vt<; fit ipſe non modo T'vrannus,verume- 
tiam lupus;ergo quid tande het, ft mento fuerit 
de href ſuſpeftus? Dum eſt vere Pontifex(in- 
quit Bellarmmus,)qual:s certe ele poteſt etiam 
in ſuſpiconehrreſcos , non poteſt mdicari ab 
ullo Condo, mſi forte tibuat ipſe Concilio 
poteſtatem examinand! cauſam ſuam. Freclara 
omnino ratio. Ita huc tandemrecidit ratio Bel- 
larmini, Concihum nihil przſtare poſle , nift | 
Pontifex voluerit. Poteſt ergo Concilnum gene- 
rale congregari,& iudicare de Papa,cum de he- 
reſi ſuſpetus fuerit,ſi modo ipſe voluerit. Sed 
quid 1 noluerit? Tum certe ratio Bellarmini pe- 
rit. Jam vero quod ad quintam caufam attinet 
de eletione Pontvficas, de illa dubitetur(in- 
quit)vt {1 Cardinales nollent,aut non poſlent c- 
lgere,tum ait vtile eſſc Concilium . Quid ? an 
non tum neceſſar:um?Nequaquam,jnquit:poſ- 
ſet enim elig1 ſine Conciho . A quo tandem? 
Hoc ille non docet, ſed tamen ait, quod eſt no- 
tindum,non magis dvbiumeſle, a quibus cli- 
endus fit Epiſcopus Romanvs,remotis Ponti- | 
m conſlitutionibus,quam a quibus cligen- * 

di: int Epiſcopi aharum civitatum. Sed qui illi 
ſint,a quibus cligendus eſt,non exponit.Forſan | 
aut Presbyteros,aut populum nehiric Sed in- | 
cogitantiam Bellarmini conſiderate. Primo ait * 

c 


neaſtio prima. 25 
eſſe ſex —__— cauſas , cur Concilia ecle. 


bran ſoleant , & celebrentur . Deinde hanc 
nit quintam, ait neceveniſſe ynquam, 
| Ho906._—a——_— e. Quodad reformationem 
abuſuum & vitiorum attinet , quz elt ſexta 
cauſa , ait vitia & abuſus emendari poſſe 
Papam & particularia Concilia . Sic non wy 
dit Concihia non efſe ob vilam cauſam fimpli. 
citer neceſlaria . Sed magnopere ſui oblitus 
eſt. Nam quid fi Papa non mods» ſuſpeftus 
fit de hzreſi, ſed etiam certus hzreticus fit 
quid fi homo audax & tyrannus fit? & habeatr 
exercitum ? nec cedere vehr, ſed locum fuum 
tueatur ? & omnes quiet contradicunt dam- 
net? & ket Imperator faveret ? quomodore» 
movendus eflet ? vt ft Papa eflet Luthera- 
nus , &efaveret Rex Gallz, & Hiſpanie, & 
Princpes etam Germanie,nonne tum Conci- 
lin generale abſolute neceſlarii efſer? Oſtendat 
aliud media,quo poſlet removeri, & dabo non 
eſſc;ſed nullum poteſt. Verum hoc nos conces 
d1mus,non eſſe Conciha fimpliciter neceſſaria. 
De Papa ſuo ipht viderint, quomodo illum fine 
Concito removerepoſlunt,fi fuentt hzreticus. 
Generalia igitur Concilia non eſſe neceſlaria 
hic ſtatuit Bellarminus. Ettamen cap. 1 r.ait a- 
liqua Conciha efle omnino ad bonam Ecclefiz 
gubernationem neceſſaria:quia eth poſſet De- 
us Eccleſiam per abſolutam potentiam conſer- 
vare fine Conciſijs , tamen ſecundum ordinarii 
providentiam neceſſaria funt ad bonam _ 


26 Controv.tertie de Concil. 
fix gubernationem. Quod certe illus mdicium 
nos non improbamus. Nameth generalia Con- 
cilia non ſemper haberi poſlunt, vt cum Eccle- 
fia eſt in perſecutione, ſxvientibus contra illam 
n—_—_ tum etiam aliqua & poſſunt & 
ebent haberi Concilia. Sic primis trecentis an- 
nis poſt Chriſtum varia Concilia habita ſunt, vt 
contra Paulum Samoſatenum Cyprianus Con- 
cilum cum ſuis Epiſcopis habuit. Et hoc pro- 
batur promo ex Chriſh ditto five promuſlo, 
cnodiabenr Mank.. 8.20. }'bi duo ant tres co- 
gregati fuerint in nomine meo, tht ego ſum in medio 
corn: quem locum de Concilijs intelligi con- 
cedunt etam Adverſarij. Secxndo ex Apoſto- 
lorum ar T, _ ex "— conſuctudine. 
Cyprianus hb. 2-Epiſt.1r.fic ſcribit. Neceſſe ha- 
_ mc in vnm pluribus y hr 
tibus cogere & celebrare Concifium. Atque ita 
nos iſtam non controverſiam, aut contentions, 
ſed orationem, (eu diſputationem,de Concilio- 
rum vtilitate, & neceſlitate,terminavimus. 


Aueftionis prime finds. 
SECVN- 


27 
Secunda quaſlio, 


eA quo & cn authoritate cogenda ſro 
Concil 


CAPVI 1. 
De ſftatu queſttonts. 


Oſtquam de Concihorum 
g|necellitate ſeu potius vtilitate 
& no\tram & Adverſarior 
ſenttiam propoſuimus: pro- 

[ Id >|ximo loco dicendum & ex- 
T Yo- S plicandum eſt, cuius fit Con- 
ALES IE cogere ſeu congregare , 
& quis hanc authoritatem habeat cogend1 C6- 
ciia. Quo quidem in loco non de particulari- 
bus Concilijs,hoc eſt, de Nationalibus & Pro- 
vincialibus, ſed de Concibjs generalibus loqui- 
mur. Nam ſtata illa Provincaha Conciha po- 
tuerunt Archiepiſcopi & Metropolitze atque 
etiam legibus Imperatoryzs & Canonicis wſſi 
ſunt bis in anno convocare & celebrare:nempe 
paulo ante Quadrageſumam,& in fine Autum- 
ni,vt docent Canones Synodi Nicenz. A Pon- 
tice Romano , non ab Imperatore congregart 
debere volunt Adverſarij. Sic Bellarminus in 
cap.1 2. huius libri.Sic Cardillusin defenſione 
Condclij Tridentini difputatione 1. cuiys hxc 
verba ſunt. Yis & facultas indicends, 


_ & 
celebrands Occumenicam Synodum non aa Impera- 


tore, 


23 Controv. tertie de Concil. 


torem, ſed ad Pontificem /aximn pertinet. Sic 
Hardingus in confutatione — Angh- 


canz parte 5.cap.6.ſeft. ;, Ethac ett ommum 
hodie Papiſtarum ſententia. Pendet vero exilla 
opinione, Papam efle capur Eccleſiz. Nos c6- 
tranon 4 Papa fed ab Imperatore & reliquis 
Chriſtianis Principibus Concilia cogi oporte- 
revolumus, & hanc authoritatem 1111s tribuen- 
dam eſſe: & ſic omnia antiqua generalia Con- 
cilia nona Papa ſed ab Imperatore coaQta fuiſ- 
ſe dicimus. Pontificem vero Romanum extra 
ſuam Provinciam, nullum ms, rullam authori- 
tatem Concilia cogendi aut indicends habere 
contendimus . Hac de quzſtione primo Ad- 
verſariorum argumenta-diluemus , tum noſtra 
oqpanznns quemadmodum in als quzſt:- 
ombus facere ſolemus. 


CAPVT 2. 
In quo Aadwver (arimrium arguments 
AUT HY + 


Ellarminus ſeptemargumenta affert, quz 

nos nunc figillatim examinabimus. Sunt 1l- 

la quidem leviora, ſed vera fide proponam {in- 
& vobis tudicanda relinquam. 

Prim argumentum ex divins literis fumi- 


tur,eſtque huuſmodi. Eccleſiz nullum legjti- 


mum Concihum eſt, nifi in Chriſti nomine c6- 


TT od nos concedimus. Hoc ille pro+ 
rex Match. 18. bi duo aut tres —— 
rant 


_wW- # 


ane a a ES SS AAS HS EHRLaAOBE ES = MM 


Dneſtio ſerunda. 29 
yint in nomine meo 464 ego ſum in medio eorum. At 
in nomine Chriſh congregar (inquit) nihil ali- 
ud videtur quam authoritate Chntt congrega» 
ri. Hoc probat, quia in Scriptuns illud, /z nom 
ne Chriſts, vbiq} tere accipitur pro co quod eſt, 
ex authoritate Chriſt. Sic Marc.16. 17. nomi- 
ne meo (inquit Chriltus de credentibus) eycient 
Dane eſt, authoritate mea. Sic lohan. 5. 
43-Ego vent in nome Patris met, id eſt, authort- 
tate Patris mei.Sic Matth.7. 2 2. Nome in nomine 
two prophetavimus*5c,id eſt authoritate tua. Sic 
Af.q.7.1n qua virtiae, art in quo nomine hoc fe- 
cſisd eſt,cuius authoritate. Iam vero authori- 
tate Chriſti congregari (inquit) eſt ab co con- 

egart , cui Chniſtus hanc authoritatem dedit, 

has partes commitit, hoc eſt,a Petro, & es 
ſucceſlonbus:ergo nullumeſt legitimum Con- 
cilium,quod non a Petro aut etus ſucceſloribus 
congregatur. Videtis quas Scripturas afferat, 
& quz ſit ſpecies argumenti. In nomine Chri- 
ſti congregant , nihil aliud efle videtur, quam 
authoritate Chriſt con 1. Sic enim 1l- 
lud , /» nommine Chriſts, vbique fere accipitur in 
Scripturis . Sed Pontifex Romanus habet au- 
thoritatem a Chriſto ——"— : ergo illius 
tantum elt congregare. ſpondeo 1. Fateor 
illud, i» nomine Chriſts , iden interdum figni- 
hare, quod , authoritate & poteſtate Chniſt, 
ſed non ſemper , & vbique . Nam un nomi- 


& vbiqu 
ne Chriſt 1Zart in Scriptu- 
he) ls of paris Chuiſt bop 


Zzart, 


30 Contyov.tertie de Concil. 


Zari , ſed baptizari in fidem & profeſſionem 
Chriftli,fic vt Chrittum induamus , & ili nonu- 
na nofira demus.Sic Epheſ. g.20. Gratias agen- 
tes ſemper pro ommbus Deo Patri,in nomine Do- 
mint noſtri leſu Chriſti , hoc eſt , non authoritate 
Teſu Chriſli, ſed per interceſſionem Iefu Chri- 
Ri,agnoſcentes Deum nobis in Chriſto prop1- 
tium efle. Ita Iohan. 14. 14. innomine Chriſti 
petere, non eft , authoritate Chriſt petere, ſed 
er Chriſtum, vel propter Chriſt gratiam, qua 
ille apud Patrem plurimum valet. In Chrifli 
vero nomine congregart hoc in loco nihil alud 
ſignificat, quam propter Chriſtum , aut Chriſti 
ſpiritu,aut auſpicys Chriſti congregari,vt Chri- 
to inſerviamus , vteius notmen celebremus , vt 
ille nobis przfideat, o_—_ gubernet, denique 
vt omnia quz agimus, ad illms gloriam referi- 
tur. Hoc patetex precedent: verſu, vbi Chri- 
ſus ait, $* duo ex wobis conſenſcrint in terra de re 
ali7uaid eſt , coniunttis votis aliquid petierint, 
aod ad Det gloriam faciat , quucgid petierint, 
ituy illis a Patre meo , quieſt in calis. Taſub- 
wungit. Yb: enim duo ant tres congregati fuerint n 
nomzne meo, ubi ego ſum in medio eorum. Ex quo 
conſtat,in nomine Chriſti congregari, nihul ali- 
udeſle, quam ob piam &iuftam cauſam con- 
venire, Chriſt yoluntatem in conventibus no- 
ſtris nobis —_— , nihil denique aliud ſpc- 
Aare,nifi Det gloriam , & Eccleſiz commodi, 
vt in nomine meo hocin loco idem fit quod 
Matth. 19.29.irezy 13 iuarts ws, id cſt, prop- 
tcr 


3E 5D tDxzxts - 0» tt m2BE 2. 509 


=' Sv = =” w mo & &+ =, = oo 


<2 


Dueftio ſecundg. 31 
ter Chriſtum, & ems profeſſionem . Etrfi fateor 
non poſle aliquos fic congregart , nifi quiau- 
thontate Chriſti congregantur . Nam fic nos 
congregari Chriſtus wſfit. Tamen idem non 
eſt,Chniſt authoritate , & Chriſti nomine con- 
1. Cyprianus inhbro deunitate Ecclefize 
Cnc locum interpretatur, utnos. 2uomeds 
poſſnt(inquit) do axt tres in nomine Chriſti colli« 
$1,q»05 conſtat 4 Chriſto & ab eins Evangelio ſe+ 
art ? Et poſtea in eodem libro ait eos colligi 
nnomine Chriſti,q#: /cort ſanplices,pacati,Demum 
tmentes, Det precepta ſervantes. | 
im Matth. 1 8.nos his verbis ad concordiam pro- 
yocari ait,propolito tam magno przmio . Ori- 
genes in hunc locum,illos ait in Chriſti nomine 
congregari, qu animorium & fidei unitate conſen- 
tim. Chryſoſtomus vero in hc verba aitin 
nomine Chriſt cogregarl eos, qut propter Chri- 
ſti plriam & honorem,tum etiam propter proxims 
in (hriſto amorem congregantur.Et Orantius Pa- 
piſta mm lib. 2. contra Calvin inſtitution. cap. 
17.Nwbil eft alind (1nquit) in Chrift nome con- 
fregari,quam va fide uno redemptore , wn0g, Cone 
ſenſu,que ad eternam vitam pertinent mutuo con- 
ferre. Sic Tanſenius in hunc locum. Congregars 
mnomine Chriſt, eſt propter Chriſtum,C5 aliquans 
 cauſam ad Chriſtin pertinentem congregars. Sic 
Arias Montanus in hunc locum. Congregars 
nome Chriſti,eft in euts fpiritu & wvirtute conmve= 
mre. Ergo 1j in nomine Chriſti congregantur, 
qui conveniunt Chriſti auſpiciis,fic ut cis yk 


| 
| 
| 


24 Controvtertie de Concil. 
ſtus prxſit ac przſideit, ciuſque Spiritu guber- 


nentur: ij ſive plures, ſive pauciores fuerint,ex- 
audiuntur. At Adverſanius ait congregart in 
nomine Chriſt n:hil alud efle , quam congre- 
gari ab eo, qui hanc authoritatema Chriſto ha- 
bet. Ita ſecundum illius ſententiam nulli in no- 
mine Chriſti congregantur,nif qui authoritate 
Romani Pontificis congregantur . At Chriſtus 
ait, Vhicung, duo aut tres congregantur in nomine 
meotbi ego ſun in medio eornn.Poſſuntvero duo 
aut tres congregari , neſciente Pontifice Roma- 
no. Secunds reſpondeo: ut demus Adverſario,ve- 
ram eſſe hanc eus interpretationem, in nomine 
Chriſti congregani, hoc eſt, authoritate Chriſti 
congregari, quomodo hoc ad Papam pertinet? 
Quia authoritate Chriſti congregari(inquit)ni- 
hil alud eſt,quam ab eo congregart , qui habet 
a Chriſto authoritatem congregandi.Eſto. Sed 
quisille tandem eſt , qui hanc authoritaten! ha- 
bet ? Petrus (inquit)& Petri ſucceſſores. Quo- 
modo hoc probat ? Tripliciter ſcilicet. Primo, 
Chriſtus afcendens (inquit) noti commiſit Ec- 
cleſtam ſuam gubernatidam , ac proinde nec 
congregandam 'Tyberio , ſed Petro, cui dixit, 


Paſce oves meas : ergo qui ab eo congregantur, 


qui Petro fuccedit , non qui Tyberio, 1jinno- | 
mine Chriſti congregantur.Reſpondeo 1.De Ec- [7 
clefia congreganda prxcepit quidem aliquid | 


Chriſtus,ſed de tota Eccleha co nda nul- 


tum omnino przceptum reliquit.Poreſt Eccle- | 


fa congregani , etfi non tota. Congregatio Ec- 


cleliz 


Lneſtio [ecxnda. 33 
cleſiz eſt neceſſaria,ſed non totius Eccleſiz in 
Concilio gencrahi. 2 Re/pondeoQQuod Chnſtus 
ait Petro,*Paſce oves mens .illud ad hanc cauſam 
non pertinet. Non enim muffit omnes oves fuas 

cere, quia omnes paſcere non potuit. Nec 
wſſus eſt Petrus his verbis congrezare & cele- 
brare Concilia generalia,non magis quam reli- 
qui Apoltol, cum infli ſunt wa3y7tvay 4; {%- 
ex awayre T3 43m, Matth.23.19.& 20. 3.4 /pon- 
do, aliam efle rationem temporum 1llotum, 
cum Imperatores Tyberio ſfinules fuerunt, & 
temporum ſubſequentium, cum nomina Chri- 
ſto Lederwnt Imperatores , vt Conſtantinus, 
Valentimianus,& alin. Nam Tyberis, & qui 
ll miles crant,aperti Ecclefiz hoſtes- fuerunt; 
uy ta Eccleſiasnon congregare, {ed diflipare 
volucrunt. At pi Imperatores Ecclefias fo- 
vere, conſervare, ornare volunt. 4. R.eſpon- 
deo, ſuccedi Tyberio dupliciter , vel perfidi5 
ſalicet, vel dominatione. Qui perfidii ei fuc- 
cedunt , tis hc authoritas non eſt commit- 
tenda. Qui dominatione ſuccedunt,non per- 
fidia , 1j multo maitorem in Eccleſia Chriſti 
authoritatem habere poflunt , quam Tybe- 
nus habuit, vt Conſtantinus,& aln pi Impera- 
tores, SEC VNDO probat Petrum & e- 
ws ſucceſsores hanc anthoritatem habere, quia 
Petrus, & qui Petro faccedit , eft Paſtor 
omnium ovium Chritti , erxo & Regum. 
Nam omnes comprehendit , qui mihil excipit. 


Idg probat authoritate Leonis in ſermore. 3. 
C 1 anni- 


34 Controv.tertie de Concil. 
anniverfario ſuz aſlumptionis. Reſpondes : Pe- 
trus quidem , ut Apoſtolus , fuit generalis pa- 
ſtor, 1d eſt , non vni greg alligatus , ſed mates 
totius Ecclefiz , quia non certis gregjbus de» 
ſtinati erant Apoſtol, ſed in univerſum mun- 
dum miſſ ſunt . Sed non fuit paſtor omnium, 
ut proprius —_— , non magis quam To- 
hannes,aut qumis alus Apoſtolus. Nam fi,quia 
Chriſtus ci drxit , pa/ce oves meas , ſine excepti- 
one, ergo omnes paſcebat;z tum & omnes A- 
poltoli erant omnium ovium paſtores. Nam 
Chriſtus ommbus dixit , 7te , docete omnes gen- 
tes. Non fic Petro ait , paſce ommes oves meas, 
ſed paſte oves tantum . Leonis vero authoritas 
in cauſa ſua nihili x{timanda eſt . Fuit ille qui- 
dem pius & do&tus Epiſcopus , fed fuit tamen 
magis ambitioſus, quam Chriſt miniſtrum 
decuit. Totus in ſede & cathedra ſua extol- 
lenda fuit. TERT1O, fic probat. Ovis (in- 
quit) non eſt congregare oves, ſed paſtoris: 
Imperator vero eſt ovis: ergo non eſt cus con- 
Br egare Concilia . Reſponds : Imperator & 
paſtor eſt , & oyis , diverſo reſpetu. Ovis, in 
eo quod paſcendus eſt ab alio, verbo vitz ſa- 
lutari. Paſtor , quod populum regit in rebus 
politicis. Prazo modo non paſtor ſed oviselt, 
& eius eſt ſe ut ovem gerere: ergo non debet 
in hoc przſcribere aliquid , ſed ſe paſcendum 
Chriſt mmiſtro ſubjicere . CY modo eſt 
paſtor ipſe , quemadmodum Reges ſxpe & in 
Scriptuns , & apud profanos authores m4 
appel- 


net ſecznidg. 36 
appellantur,ſed non talis paſtor, qualis Epiſco- 
pugelt, Arque hoc modo ad illus munus perti- 
net,ut Epiſcopos ſparfos in umum colligat. Hoc 
enim eſt politicum . Nam etſt res ipſz,de qui- 
bus in Conclio dchberatur & confultatur, fint 
ſacrz & religjoſ : tamen hoc 1plum, congre- 
eare Epiſcopos, elt mete nn. Nam in 
Epiſcoporum ipla congregatione non magis 
facrum aliquid eſt , quam mn congregatione ali- 
orum hominum . Vt enim Princtpis eſt edictis 
fuis duces convocare & milites ſuos, ut de bel- 
lodeliberent , & arifperitos ſos, ut de jure 1n- 
quirant : ſic ciuſdem ctiam eſt, Epiſco; os ſuos 
congregare , ut de religione conſultent, & E- 
piſcopt cum literas & mandata a Principe hac 
dere acceperunt, debent hac authoritate co- 
ai convenire. Hoc ergo xque politicum eſt, 
atque alios hominum ordines cogere. Mate- 
ria quidem , de qua iſti,cum convenerint, con- 
ſultare ſolent , varia eſt; ſed illud ipfum, con- 
cregare, eſt unijus cuſdemque authoritatis . 
Imperator enum eſt dominus omnmum ſubdi- 
torum ſuorum . In ſubditis vero ciusponendi 
ſunt omnes homines, cuiuſcunque otdinis fue- 
rint, qui int illus ditione ſunt , Epiſcopi ctiam, 
& Archiepiſcopi . Potelt ergo przcipere , ut 
Epiſcopi , qui nunc ſegregati ſunt , conveniant 
inunum locum , propter caufas, quas ipſe cum 
aliis neceſlarias efle 5 nears . Erin hacactione 


non iamovis,ſed paſtor eſt. Atque hc depri- 


mo argumento drxifle fufhiciat, 
CG 3 Secnn+ 


edt rn tt 


» ac 


36 Controv.tertie de Concil. 


Secundum. Bellarmini argumentum eſt hu« 
mſmodi. Ems eſt Concilia generalia congrega- 
re,qui poteſt omnes cogere : at ras { a 

ſt omnes cogere : nullus enim Imperator 
|) nes habuit totam Ecclcham ita (i- 
bi ſubietam , quoad civiles aftiones, quemad- 
modum _ _ m_ rum n__— 
ſpirituales: ſed hoc prorſus falſum eſt, ut poſtea 
it. ED Leonis & Proſper 
authoritate. Leo in ſermone prime de Petro & 
Paulo ficſcnbit de Roma.Per ſacram Beati Pex 
tri ſedems capt orbis effetta latins preſidens reli 
gone drvina , qua demiatione terrena. Et Pro- 
in ſermone de Ingratis fic ſcribit. 
Sedes Rgma Petri, que paſtoralis honoris 
- Fatta caput mundo , quicquid non poſſiaet ar- 
mis , 
Relligione tenet. 
Ernac Imperator(inquit)vix poteſt vnius pro- 
vinciz Epiſcopos cogere. Przterea quid finul- 
lus efſet Imperator? imo nullus Princeps Chri- 
ſtianus? num ideo nulla Concilia cogj aut cele- 
brari poſſent? Xeſpondeo ad hxc ſigillatim. Pri- 
-o,quod de authoritate cogendi omnes ſcribit, 
illud mere & vere Antichnſtianum eſt . Quid 
enim aliud eſt, ſedere in Eccleſia Dei,ut Deus, 


& elle ſupra omnes, qui vocantur Dij? Papa 


nullam ex wre divino authoritatem habet co- 
gendi. Quicquid aut is aut ullus olim Epiſco- 
pus coattivum habuit, id totum ab Imperatore 


non a Chriſto habuit. Secxds, quod ait nullum 
vnquam 


a— " 


he ea m 


Queſtia ſecunda. 37 
vnquam Imperatorem fic habuiſſe Ecclefiam 
ſubieftam quoad civiles actiones, ut cam Papa 
habet , quoad fpirituales , fali{hmum plane & 
abſurdifiimum eſt . Nam Imperatorem maxi- 
mam olim authoritatem habuiſle manifeftum 
eſt. Conſtantino &reliquis poſt illum Impera- 
toribus totus fere orbis Chriſtianus paruit , nift 
forſan remotas quaſdam partes orbis in Perſia 
& alibi excipiamus; cum Papanullam omnino 
in ullis cauſisauthonitatem haberet.Terti0,quod 
ad Leone & Profperum attinet, de Leone pri- 
mo non laboro. Magnus ille fuit Antichriſtani 
regni architeftus, etfi aliis tantum e tribuo, 
quantum Adverſarij vendicare poſſunt . Pro- 
ſper vero ait primo, Romam eſle ſedem Petri, 
| uw Illeex communi illus temporis opinione 

it. Sec-ado ait,faftam efle caputhonoris pa- 
ſtoralis, 1d eſt , iIlam fuiſle primam ſedem Epiſ- 


copalem,quod non negatur. Ter: ait, rehgio- 


| netenere quod armis non poſlidet, quod non 
| eltitaintelligendum , quaſi Epiſcopus Roma- 


nus ampliorem haberet dominationem, quam 
Imperator, & ijs prxeſlet , quibus Imperator 
non dominaretur (eſſet enim hxc abſurdiſſima 
ſententia)ſed quod fides Romanz Ecclehiz lati- 
us paterct,quam imperium Romanum. At nic 
Roma ſedes Petri non eſt. Sed quid poetz ver- 
fus moramur? Tribuat ille Pape, quitum velit, 
nos &t id tantum tribuemus , quod Scriptara & 


| veteres Canones tibuunt. Fatemur Epiſcopum 


Romanum olm habitum efſe primum omni- 
C 3 um 


z8 Controvtertt: ds Concil, 

um Epiſcoporum,non authoritate,aut poteſta» 
te,vt cogerct,fed orcine, & przrogativa, qua de 
realibi dabitur aptior d:cencs locus. Lnarto, 
quod ait Imperatorem nunc vix vnius provin» 
cie Epiſcopos cogere poſle:fatemur Imperato- 
ris hodie ns adeo latum 1mperii efle,ob camq; 
cauſam non Imperator: ſol hanc authoritatem 
tnbuimus,ſcd Princpiius tia Chnitians,quo- 
rum nonnulli hoc {cmpore ampliorem domi- 
nationem habent,quam imperator. Vnus ah- 
quis pollet efhcere, vt rei1qui fuos Epiſcopos 
mitter&t. No enum nunc vnus eſt orbis Chriſtia- 
ni Imperator, vt oli. Tamecn hocn6 umpedit, 
quin poſlet Imperator C6cilmm generale c6- 
eregare,et{1 no tam facile, vt olum. O wint:,quod 
ſupponit nullum cſle © hriſtiamum Tmperato- 
rem aut Principem, & quznit , quid tum tan- 
dem fieret ? poſtem ego viciſlim ab illo quzre- 
re , quid {i nullus eflet Papa ? Sed reſpondeo pri- 
»». Cum nuallus eſt Imperator aut Princeps 
Chriſtianus , nullum peicſt indicz aut celebra- 
r1 Concihum geverale. Oitendat ile aliquod 
Concilium , fr poteſ} z antequam Imperatores 
Chriittanm fact ſunt . Prmum Conchum vel 
ipſorum contelſione fuit Nicenum primum, 
quod habitum elt , poſtquam Conſtantinus ad 
fidem eſt converſus. $:c:r7:4, fallaciter ille no- 
biſcum agit. Nam quod ait. num :deo Concilia 
fieri non poſſent?non id agitur.Sed quaſtioelt 
de Concitii generahbus. Et gcneraba quidem 


Concilia nego tum poſle congregari, quod ex- 
perientia 


=. A wit $44.4 > x. SO 


% 
| 
: 


 multo magjs valet , cum fit totius Chriſtian 


Lneſtio ſecundr. 39 
perientia docet. Privata autem & particularia 
Conciha haberi poſlent, etiamfi omnes Princi- 

$a fide Chritiiana abhorrerent. Sic enim 0+ 
im ſub decem ills immanifhimuis Ecclefiz pri- 
mitivz perſequutionibus Concilia habebantur. 
Sexto,(1 emus fit indicere Conciha, qui poſſit co- 
gere, tum multo magis Imperatorishoc elit, & 
Principum Chriftianora , quam Pontificis cu- 
wſquam.Namalli poſſunt omnes ſuos ſubditos 
ad parendum poems coercere,vt cocant in vnii, 
& derebusad Eccleſtam & religionempertine- 
tibus conſultent. Epiſcopus vero poreſt ſuade- 
re, & hortari tantum , cogendi nullam niſi ab 
Imperatore acceptam poteltatem habet. Et de 
ſecundo argumento ha&tenus. | 
Tertiym Adverſary argumentum in hunc 
modum ſe habet. Quemadmodum provin- 
cialia Concilia ſolebant & debebant a Metro- 
polita congregar1, nationalia vero a Patriarcha: 
lic generaha Conciha a fummo Pontifice co- 
eidebent. Hoc argumctum ſequeretur(inquit) 
etiamſi Papa non eflet verus Princeps & Mo- 
narcha Ecclefiafticus , ſed tantum primz ſedis 
Epiſcopus,ſeu prumus inter me. ws nunc 
orbis Princeps Eccleſfiaſticus . Refpondeo pre- 
mo : Quod de Principatu Ecclefiaftico ſom- 
niat , & Papam efle Principem aut Monar- 
cham Ecclefiaſticum affirmat;hoc totum Anti- 
chriſtianum eſt , & ex Antichriſh offticina pro- 
dijt, qui vult in templo Dei ſedere , vt Deus, 
C 4 & 


g— — a wo 


S © LO IY 
_ yr 


-— —_— 
. 


Controv. tertie de Concil. 


40 
& totam Eccleſiam fibi ſubijcere. Diftus qui- 


dem elt olim Patriarcha primz ſedis , ſed nun- 
quam Princeps, aut Monarcha. Quare hoc ed 
relegandum elt, vynde primo clt expromptum, 
hocelt , ad inferos . Secando , argumentum 
non {cquitur a Provinciahbus aut Nationali- 
bus Conchjs , ad Concihum generale . Non 
enim cadem eft horum ratio . Nam primo illa 
erant ordinaria & tata , ex legibus Ecclefia- 
ſticis , quas Imperatores fanxerunt : Gene- 
ralia vero Conciha ſunt extraordinaria, cum 
cauſa aliqua extraordinaria anagnt momenti 
contingit , quz totam Chnſtiantatem attin- 
git . Et quia hoc eſt opus admodum mag- 
num , & ad totms orbis Chnſtam fſtatum 
perunet , 1dcirco Czxſans & Prinapum Chn- 
{hanorum authoritatem intcrcedere oportet . 
Secundo , 1 fingubt Patriarchz ſuos Epiſco- 


a 


= congregirunt 3 quomodo hinc ſequitur 
ontificem Romanum omnes Patriarchas 
congregare poſle > Nam Papa fuit vnus e 
Patriarchis . Potuit ille ſuz provinciz Epi- 
ſcoposad Concilium cogere, fa rehquos Pa- 
triarchas non potuit , quia omnes zqualem 
authoritatem habebant , niſi quod cum conve- 
nirent in Conciho generah indifto ab Impera- 
tore, tunc Epiſcopus Romanus primo loco ſe- 
derect . Quam ille authoritatem habuit , cam 
non in Patriarchas, ſed in ſuos Epiſcopos ha- 
buit . Non mags ergo ſequitur : Provincialia 
Concilia a Metropolna congregata ſunt, ergo 

gene- 


ueſtio ſecunda. 41 

- were a RE cons 

ri t: quam,crgo ab Epiſcopo Alex» 
os aut Conltuntinopolitans debent con- 
oregari. Nam quod ad hoc attinet , =4 omnia 
fuerunt Patriarch. Tert:o, il Metropos 
—_—_ primates nullam authoritatem habue- 
runt cogend1 Concilia. lllori enim fuit indicere 
tantum loci, & tepus defignare , moderari etia 
&przirereliquismn ipſo Concilio. Sed fi aliqui 
mmoriger1 _ & covenure recuſarent, nihil 
ili fua fingulart authoritate facere potuerunt , 
finealiorum Epiſcoporu conſenſu,aut fine Im- 
peratoris authoritate , cuius erat Metropoli- 
tas facere . Nam fa&ti ſunt Metropoluz & 
Patriarchz ab ipſo Imperatore . Sic Conci- 
hj Chalcedonenfis Patres cap. 1 2. fatentur . 
Verba ſunt hutuſmodi,#oa n/y wixus did ypayn 
paToy Pamuxuy Tl + wergomineus impiltnous w5- 
yan. Et Chryſoſtomus in homil. 17. ad po- 
pulum Antiochenum , ait Antochiz adem- 
ptum fuiſſe nomen Metropolis & Theodofio, 
quod ſtatuam Imperatoris evertiſſent . Ra- 
tiones vero , quas ſecuti ſunt Imperatores in 
conſtituendis vrbibus Metropolitanis , ha fu- 
erunt , vel quod inde Evangelum propaga- 
tum fuit inalias vrbes, vt ab Hierofolymis, An- 


; tochia, Alexandria, Roma,Czfarza; vel prop- 


termagnitudinE &amplitudinem iſtarii vrbit, 


vel iniſhs vrbibus ſuas ſedes Proconfules 
* five Imperatores haberent.Sic in Concilio C6- 


litano primo cap. 3.C6ſtantinopobs 


Nova 


42 Controvtertie de Concil. 


nova Roma veteri zquata fuit, quod ſedes Im+ 

atoris 1b1 eflet. Verba Conalij ſunt, 4s 33 
civas duriuy viau pul . In Chalcedonenhi vero 
Concilio cap. 28. Je T Cenndverr Thu mu ineiny, 
& quia inuidn banrix x; ovyrrine. Imperato- 
res ergo Metropolitanas vrbes defignarunt. 

#arto , 11h Patrarchz non iure divino , (ed 
humano fa&ti ſunt , ſanftionibus ſalicet Impe- 
ratorum & Conahorum . Nam divino ure 
null: erant Patriarchz : ergo divino iure Papa 
non poteſt eſſe primus Patriarcha . Nam co- 
dem ure fuit Epiſcopus Romanus primus Pa- 
triarcha , quo Alexandrinus fuit ſecundus pri- 
mo, poltea tertius , Antiochenus quartus . Sic 
Ie tandem ſfuam Monarchiam ſtabilwit,quam 
ille tamen vult divino ture fundatam efle . Sed 
hocfſatis arguit il/um tunc non fuiſle habitum 
pro Principe aut Monarcha, quod vnus ex Pa- 
triarchis fuit. Nam alioqui non ille cum reli- 
quis Patriarcha diceretur , ſed ih Patriarchz, 
hic Princeps , vtnullus dux dicitur Rex , aut 
Imperator . Ita quemadmodum Mectropo- 
litz aut Patriarchz nullam miſt aliunde accep- 
tam poteliatem habuerunt : fic Pontifex Ro- 
manus fateatur fc non mre divino rehiquis prz- 
latum eſle. 

Quartum Bellarmini argumentum pendet 
ex authoritate Canonis cumuſdam antiquiſhmi, 
quo ſtatuitur, prxter ſententiam Romani Pon- 
nficis non poſle Condlia congregari. Memi- 
nit huwus Canonis Marcellus Papa in __ 

a 


* © CF 


= Ax ___=- MX  - r_oie BY = aa Xx 7 


ad Epiſcopos Antiochenos. Hunc renovavit 
Nicenum prunum Cocihum, vt & ſynodus A- 
lexandrina in Epiſtolaad Foclicem. Julms eti- 
am emſdem meminit in Epiftola ad Orientales 
Epiſcopos apud SocratE hb. z. cap.1 3. & mag- 
nam <1 authoritatem tribuit. Sic Sozomen. hb. 
2. cap. 9. & Nicephorus hb.9. cap. 5. Ex qui- 
bus omnibus fic concludit Bellarminus, $1 fi- 
ne Pontificis Romam conſenſu non hcerCom- 
cla celebrare, ſequitur cius efſe potiſſimum 
illa convocare : {d prunum verum : ergo & 
ſecundum. Reſpondeo: 1. Ethi ommia in antec..- 
dente poſita vera efle concedantur; argumen- 
tum tamen non ſequitur. Nam et{t demus non 


* fine Romam Epiſcopi conſenſu Concilia cele- 


' Multorum in 


i 4 K .——— : 
A 4* 47 an Wray 4 


brari polle: non tamen hinc ſ{cquitur cus eſle 
Conclia convacare . Interefle quidemille de- 
buit vt vnus ex pracipuis Chriſtiani orbis Epiſ- 
copis , & Concihi canones approbare. Itaq; 
ſtatuit ille Canon, vtipſe ſemper intereſlet . Ar 
fic ali ettam Epiſcopt intereſle aſtringuntur. 

Concili przſcntia requiritur, 
quorum non eſt Concilia convocare. Ita hanc 
Canonern nos poſſumus concedere.Sic in Re- 
publica Romana ſenatus a triibumis plebis 
lxpe convocart ſolcbat , a confulibusfxpe, 
at line conſulibus & tribunis fimul, at; adeo 
ſme ipſo etam populo , nihil in ſeaatu agi 
potuit.Sic in noſtra hac Academica —_— 
non poſſunt ſolennes noſtri cxtus ſine Procu- 


ratoribus & ſcrutatoribus celebrart : Horum 
tamen 


_ _—COO—T—T 


Controv.tertie de ( oncil. 
tamen non eſt noſtros catus convocare. 2R #+ 
deo : Ftfi talis fuiſſet aliquis Canon, tamen 
cclefhalticus tamtum fuiſlet , & fic humano 
tantum iure Papa hanc authoritatem haberet. 
Verum hac ille authoritate contentus non erit. 
Qnod vero Marcellus hunc canonem vocat 
Apoſtolicum, hoc ythil ad rem facit. Eſt enim 
la Epiſtolaſpuria & _—_— ſicut &'reli- 
m—_ veterum Pontihcum Epiſtolz. 
als fuit illa quoque _—_ Synod Alex- 
andrinz , commentitia ſci}1cet & mendaciorum 
plena. 3. Quod de Tuho objicit, fatemur illum 
quidem fibi talem authoritatem vendiciſle, & 
hoc nobis ſemper objicunt Adverſarij. Sed le- 
gite quzſo verba apud Socratem hb, 2. cap.s. 
Ava ul i Ti Tal , © * utyigns poijpms om- 
ae, ul wit tis TH TWO dUTy dmc m0, 
gn xarr + Unnnentt wmalvatC wh din og 
/r yn ule Ts Cmotinre pops y Tas HxMNTICS xgrm le 
&r. Loquitur de Conciho Epiſcoporum no+ 
naginta novem Antiochiz congregatorum , 
vbi Athanaſtus damnatus fuit . Huic Con- 
clio ait nec Julium ipſum interfuiſſe,nec en- 
quay cius loco, cum tamen xy Eccleſia- 
cus ſtatuat, non licere <3 mw yrowlw 73 Gi» 
xeay pojuem Marana it xavrifur , 1d elt , canones 
condere Ecclchaſticos , quibus Eccleſiz pal- 
fum omnes alligentur . Nos hunc Canonem 
agnoſcimus , & probamus , ut xquiſlimum. 
Nanfratio ipſa docet & diftat, quod omnes at- 


tingit,ab omnibus approban debere.Qyi ergo 
CanOnes 


canones futuri erant generales, eos equi fuit 
Fpiſcopo etia Romano ay yon » qui vnus ex 
"_ Epiſcopis fuit.Sed Una nin; xaroviders, 
non eſt,vt Caſ5iodorus male tranſtulit, cuius hi 
tranſlatione abutuntur,Concilia celebrare, ne- 
q; ctiam, ut Illyricus non bene interpretatur, 
cefias conſecrare.ſcd leges Ecclefiaſticas ſan- 


cire,& canones Ecclefus praſcribere . Sedde- 


mus hoc Adverſano,« z>n-ia; xaroidew,idem hic 
valere,quod Concilia celebrare.Qyid fi Conci- 


| Yanon fint fine conſenſu Romani Pontificis 


celebranda? quis unquam hinc coll:igeret,cius 
eſſe.convocare Conciha ? Sed vt mclius de hac 
authoritateudicare pollitis,legite Socratem lib. 
2.cap.15.in grzco. Athanaſms, & ali quidam 


| Catholici Epiſcopi,cic&i ab hxreticis 6 ſedibus 


ſuis Romam ad Iulmm Epiſcopum Romanum 
contendunt,qui quod & Catholicus eſlet,& ci- 
vitatis tam potentis,tamq; multis donatz privi- 
legiis & praxrogativis, Epiſcopus,ca,quam ha- 


: butt, wewwen & authoritate plurimum potunt. 
* Jubus,vtpote qui fidei Chriſtanz favebat , A- 
» thanaſwum,&reliquos illos Epiſcopos iniuſte a 


| ſedibus ſuis ſos efle wudicavit, ac propte- 


© reaillos abſolvit, colq; Ecclefus ſuis reſtirut. 

© Quinetiam literas ſcripſit ad illorum Adverſa- 

# rios, in _— illos graviter perſtrinxit,& ig- 
nominio 


e excepit. Ill his acceptis literis , 5&pp 
imum mh Ln.mntc , 1d oft, Inly reprebenſonem 
contrmelie loco ducebant nec in 1llius iudicio ac- 
quieyerunt, ſed fynodum congregantes gry 


KN-* 


46 Controv.tertie de Concil. 

nomy #3 7:5230>m "ln>ia,communi ſententia Julium. 
viciſſm reprehen:lunt, crummantur auantq; , nd 
debereſcabilloin ordinem cogi,ft quos al, vel. 


lent ex Eccleſtis ſuis citcere , i Nip raverife cw 
was durs non debere ab illo reſtitui , vtnec hh ille 
aliquos ciicetct , ab iphis reſtitui poſſe. Sicilli 
Jubo reſcribunt, in ſententiaillms non acquieſ- 
centes,nec illus agnoſcentes authoritatem Sed 


forſan quis obiiciet hos fuiſſe hxreticos , ac 

roinde non magnopere curandum efle, quid 
ll; ſenſerint, aut ſcripſerint . Fateor andy 
multos ex hs fuiſle hreticos, ſed non omnes, 
& tamen Socrates ait illos z-»#7 qrwwy ad Iu- 
bum reſcripfiſſe. Inter illos fuit quidam Mar- 
cus Arethufis , de quo Sozomen. lib. 3.cap. 
10. homo pius & ſanfus, qui etam poſtea 
ſub Juliano glorioſe martyrium paſlus eſt. Ile 
vnus ex 1is fuit ,quiluli literas tam indigne ac- 
ceperunt . Non enim omnes Ariani fuerunt, 
qui Athanaſio non favebant , quem etiam 


multi boni non amabant, Sed Julu Epiſtolam 


omnes mprobabant , it dwan di mauvkudi 
Yeouud Tor wiper, Ita illms ambitionem & in- 


ſolentiam omnes graviter increpabant. Exhoc þ: 
19itur canone rihil contra nos concludi potelt. | 
Non enim ſequitur , prater gw Roman |} 


Pontificis Concilia celebrari not poſlunt: er- 
go ſolus Romanus Pontifex poteſt Concilia 
convocare . Sed Bellarminus Calvino fic re- 
ſpondenti obiicit , quod tum quoque ſ1militer 
Alexandrino & Antiocheno Epiſcopo di- 

ci 


-.T WF ww ww w% wa ww — - 


A 
_— 


Dneſtio ſecunda. 47 
d poſſet, ſme illori ſententia non licere Znxancint 
xavitew Re :hoc eſſe omnino verii. Nam 
omnes przſertim Patriarchz Conciliis intereſſe 
debebant, atq; ita nec -wg' Td gadulu avFſaut 
Concilia celebrari potuerunt, aut quicquam in 
illis fanciri vel potuit vel debuit.Similem enim 
locum habetnus de Epiſcopo Conſtantinopoli- 
tanoapud Socratem hb.7. cap.28. Vbi ſcribit 
Socrates Cyzicenos Epiſcopum fibi elegiſle, in 
quoillos graviter reprehendit , quod canonem 
violaverant,qui tubet nullum Epiſcopum fieri 
oportere ſine conſenſu Epiſcopi Conſtantino- 
politani. x Tv (inquit) 6 ious fpeANoaTES Foul 
"4 uMvrrG,o>g youl 73 moos Kovounre- 
TMs yegoraias omoxime i jive Hic Canon 
non minus Epiſcopo Conſtantinopolitano 
favere videtur, quam ille Romano. Ex his, 
quz difta ſunt, conſtat , i11um Canonem,licer 
antiquus fit, pro Adverſarijs tamen nihil fa- 
cere. 
Luintum argumentum Bellarmini poſitum 


*eſttotum in authoritate Conali Chalcedonen- 


4 


*fis aftione prima , vbi Dioſcorus Epiſcopus |, 


4 Alexandrinus mbetur a Patribus illus Concil 
| 


eciſſet fine authoritate Romani Pontificis, . 


non ſedere inter Epiſcopos , quod ſynodum 
quod nunquam hcuifle , nunquam faftum 


Jelle, illi dixerunt, inquit Bellarminus . Re- 
pondeo 1 : fuiſle quidem hanc querelam Paſ- 
chaſini & Lucentii , qui pro Leone Epiſ- 
po Romano ad illud Concilum venerant, 

Dioſco- 


43 Controv.tertie de Conril. 


Dioſcorum habuiſle Concilium Epheſi {- 
ne conſenſu Pontificis Romani , quod ſane F 
fateor non licwiſle . Fuit enim mos, vt omnes Þ 
Patriarchz aut per ſe aut per alios adeſlent. Sed F 
2.Reſpondeo: accuſatum tuiſle Dioſcorum non F 
tam propter ſpretam authoritatem Romani 
Pontihc1s,quam quod Concilum tam impro- | 
bum celebravit,in quo hzrefis de unica Chriſti | 
natura confirmata fuit. 3 .Reſpondeo: Dioſcorum 
faiſſe ſententia nudicum & fenatus damnatum, 
conſentientibus =piſcopis,propter mulea ſcecle- 
ra,inprimis propter Flavianum inulte depoſi- 
tum,qui non fuit covittus criminis, & vna cum 
Dioſcoro multialu Epiſcopi damnati ſunt. V- 
bi fraudem Adverſarii obſervare poſsumus. 
Vult enim ille nobis perſuadere, ob nullam a- | | 
ham cauſam damnatum fuiſle Dioſcorum in il- | | 
lo Conciho,quam quod Concilum auſuseſlet | 
fine authoritate Romami Pontificis celebrare, | 
cum multo magis propter alia quam propter | 
hoc damnatus eſſet.Quod uerd attinet ad ſepti- | 
mum generale Concilium , in quo Conſtanti- | 
nopolitanum quoddam Concalium damnatum | 
Fuit, quia fine Romani Pontificis conſenſu fuit | 
ab Imperatore coactum, non moramur. Fuit e+ 
nim iJlud Concilium Niczxnum ſecundum ]- 
dololatricum,8 Antichriſtanum, quia imagj- 


- num 1dorationem confhrmavit. Romanus Pon- 


tifex idolis illis favebat,ac proinde noluit vt Im- | 
perator,qui imagines oppugnavit , Concilum 
Wud cclebraret . Ft de hoc quidemargumento 

_ 


Mn F 


Dneſtio ſecunda. 49 
fatis multa diximus. | 

Sextum Bellarmini argumentum ſumitur 
ex teſtimonio & authoritate Concilij Roma- 
ni quarti fub Symmacho Pontifice Romano , 
in quo cum Rex Theodoricus diceret ſe Sy- 
nodum convociſle , vt cauſa Symmachi adi. 
caretur : Epiſcopi a Papa non a Rege Conci- 
lum indici oportere reſpondent, ctiamfi Papa 
accuſaretur,nec ante acquieſcunt,quam Rex 0- 
ſtenderet ſe ex confenſu Symmachi Concilum 
convociſle. Reſpondeo.1: Hoc certe mquu val- 
deeſt , non licere Imperator1 aut Principibus 
Chriſtianis Concilwum cogere,ne ti quid? cum 
Romanus Potifex accuſatur, & reus agitur, niſt 
Pontifex __ velit . Videte quantum tnbuanr 
Epiſcopo Romano:etiamhi iple accuſetur,tame 
ſine cius conſenſu Concilia idici non oporte- 
re. Artuim ſi reus fuerit, nunquam Concilum 
indicet, unquam reddet rationem adminiſtra- 
tzaſc DOES aioa uam fe dammari patie- 
tur, ni dementiſſimus fit, & fineillo Concilia 
celebrare non liceat. Sed ili Epiſcopi , quihoc 
modo Theodorico Regj reſponderunt, erant 


* Symmachi adulatores , ciquetoti addi&i, & e- 
' misetiam Vudioad illud Conalium venerant , 


veeum nittirutn emanu Regis expedirent , & 
aculpailla liberarent , cuius ipſe accuſabarur . 
2.R/ſpondeo : Bellarminii non inzenue nobiſciu 
agere. Ait enum,cum Rex TT heodoricus diceret 
le Synodii convociſle , quaſi no na fe res habe- 
ret, ſed Rex lic diceret tantum. At certum eſt 


r Svno- 


5O Comtrov, tertie de Concil. 
Synodum convenifle fſu Theodorici, ems; 


authoritate. Sic enum pio Ce. 
clij.Santta Synod'as = gn. ex pre- 
cepto glorio(iſimi Regis Theodorics © deverſis ve- 
Ks congregata in Dei nomine. Er Symmas- 
chus de Concilij convocatione Regi gratias a- 
n,& ſelzztari ſimulat. CERN pico l - 
nitatem ſuam tuerentur, aiebant 
Theodoria , fed Symmachi, cos or ; 
quia nolcbant Regi 1s alquod in ſe concede- 
_ + — inillo "as pms 
hus p——_ eſt. Sed q 
non + s Ip ſchoc Concilum ij t, 
ſed Theodoricur? © quisnon videt non cam tunc 
habuiſſe Epiſcopum Romanumauthoritatem, 
quam nunc vendicat , & quam vult Adverſari- 
us? Etincodem Concibo legimus: Decernere 
tamen aliqud Synodus ſine Regia notitia non pre- 
ſuenpſt . Ergo ſ1nos velimus ita argumentar , 
vt Bellarminus, Regis fuit Conciliumillud con- 
vocare, quia {ine erus ſententia nihul ſtatuere 
: -nodus potut Itaille hoc argumento nihil 
teat. 

0 eprom Bellarmini &vltima 
ſumitur ex teſtumonio ———— 
Pontificum Romanorum, & ahorum. PR, [- 
MV HM teltimonium eſt Leonis bib. 1. Epiſt. 
92.c.17.ad Tunbium,in — lic ry 
bit Leo. Dedumus Gockes more & Coeps/co- 


pos noftros , e154, Conciulumm S eneralts 1n- 
CUXIMINES « RofFondeo: illam _ _ de L 


Deſtin ſoruna. Ft 
Les fcribit non fuiſſe Oecumericarn, ſed qua- 
ls potuntab vno Patriarcha convocari. Bellar- 
minus ergo mala fide hoc teftimomum ctavit , 
&lectore abuſus eſt;qui novit generale Conci- 
hum non ſemper pro Oecumemco Concilio 
ſumi,ſed ahquandopro Nationah. Sic in Con- 
ciljs Romams ſub Symmacho habins , {cmper 
legitur , Symmachus Conciho general przfi- 
dens,& tamen Epiſcopi tantum ltahx 11s C6- 
cilijs interftuerunt . Six Toletanum tertium c. 
18. cicitur getierale , in quo erant tantum Hi- 
ſpam Epiſcopi . Arque hoc Concthum , de 
nunc Leo ſcribit, tale fait , ex Regjoni- 
bus quibuſdam feb ems Patriarchatu con- 
egatum . Neminat enim Tarraconenfes , 
Canbegincates , Luſnanos , Gallicos. Art 
noſtra quzſtio non de Nationah fed de Oc- 
cumenico Concho infhrmtur . SECYN- 
DV M teſtimomum eſt Pelazy ſecundi Ro- 
mani Ponoficis in Eriſtola prima ad Orien- 
tales, in qua Epiſtola fic ſcribit Pelagius. Gene- 
ralinem Synodorum comeaydarim anthornas A- 
potolice ſeat beats Petri ſmonlars privilegio tra- 
dtaefF. Rfffondeo 1. Loquitur hic, vt Pa- 
pam decet . Sed quis huic fect hanc authori- 
tatem tradidit ? quz Scriptura ? quis Impe- 
rator ? quod Conatum ? Oftendant', ft poſ- 


ſunt , & definant aliquando mundo abut . 


Hzcſcripfit Pelagius contra lohannem Con- 
inopolitanum Epiſcopum,fuum zxmulum 
&rivalem. Ambo enim vniverſales Epiſco- 
D 2 pi 


52 Controv.tertie de Conril. 


pi eſſe voluerunt. 2. RefFondes : Decretales 
Was Epiſtolas confiftas efle ad Romani Pons 
tificis authoritatem amplificandam . 7 ER 
T1V M teſtimonium eft Syxti tertij in Epi- 
ſtola ad Orientales , in qua fic ſcribit Sixtus, 
Valentimanis euguilus noftra arthorutate Sy- 


' modiem convocauit . Reiponadeo : illud (authori- 


tate noftra) a Gloſlatore quodam inepto inter- 
politum eſle . Nam Valcninianus fa autho- 
ritate potuit Cconalum convocare, non opus 
habuit authoritate Pontificis Romani . Vide- 
te quomodo Papa dat authoritatem Impera- 
tori convocandi Concihum . Sed nulla fides 
eſt harum Decrctalium Epiſtolarum , menti- 
untur enim & confingunt multa . Qui illas 
legunt, hoc facile ſunt perſpicere . Nihil 
enim de fide , mihil de religzone , nihil depie- 
tate loquuntur , ſed tantum de Romani Pon- 
vficis authoritate. 2Y ARTV M teſtimo- 
nium eſt Adriani ſecundi in Epiſtola ad Ba- 
filum Imperatorem , quz le&ta eſt in 8. Sy- 
nodo aRt. 1.in qua Epiliola fic ſcribit Adriae 
nus . Volumius per tuz pietatis mduttriam ( on- 
Rantinopols numero/um convocari Concilum , 
fondeo : fuiſſe hunc impium Papam , & 
hoc Concilmm fuiſle Tru ark, ac pro- 
inde nullam eius habendam efle rationem . 
DVINTYV M teſtmonium eſt Valentinia- 
ni Imperatoris apud Sozomen. hb. 6. cap. 7. 
luculentum inprimis ( vtilh volunt ) teftimo- 
nium, ac propterea ab ommibus Pontificijs vr- 
geri 


S— 4 Rc _ A 


yy +4 - 


Dneſtio ſecunda. 53 
geri ſolet.R ogatus enim ab Epiſcopis Valenti- 
nianus,vt permitteret cis Concthum ceclebrare, 
reſpondet , CAihi fas non eſt ralia perſerntari. 
Re pondeo ; Abutitur letore Bellarminus. 
Nam promo, Fpiſcopi ill miferant Hypatanum 
ad Imperatorem , ds 67gemrver ourrndip, vi 

tteres eos convenire:vbi ems fummam fu- 
iſſe authoritatem agnoſcunt Concila convo- 
candi,nam alioqui cur ad illum petendi gratia 
miſcrunManifcſtum eſt Epiſcopos illos fine 
venia ab Imperatore conceſla & unpetrata non 
auſos fuiſle Concilium celebrare. 2. Impera- 
tornon negat hoc ad fepertinere , vt Concilia 
convocaret,ſed ſingulari humilitate ait 
fuum non eſle de rebus & controverſns fidei 
diſceptare, midurz mav aegywnip, f1bi nd vacare 
hoc facere curis politicis & negotiis occupato. 
Tranſibat enim tho per illas regiones 
in Italiam. Nicephorus hb. 11 . cap. 2. quando 
hanc hiſtoriam commemorat, fic alloquentem 
Epiſcopos inducit Valentinianum. 44h: mego- 
ths occupato , & Reipublice curis diſtento,yes bu- 
w/mods inquirere non eft facile. 4. Dabat illis 
Epifcopis Valentinianus copiam conveniendi 
Gon bororru, & ill mox Lampſaci convenerunt. 
Hoc fine confirmat Imperatoris in Concilis 
convocandis authoritatem,ahoqui enim cur ad 
illum, non ad Papam omnino rem detulerunt? 
Sexrwn teſthmomum ex Gratiano ſumitur di- 
ſtint. 17. vbi ſant quidam canones Romani 
* Pontificis authoritatem cfferentes , ſed in nullo 
D 3 mu- 


em Ion hot - Sh — 


F4 Controy.tertie de Concil. 


numero ſunt,$& pleriq; illorum 1am antca ſunt 
a Bellarmino commemorati. SE PT / MY M 
teltunomum elt Iohanrs de T urre cremata, 
hb. ;.cap-5.cumus tamen nullum verbum aut ra- 
tionem affert. Nam quicqudin fcrobur habuit, 
1am antea prolatum eſt. ” LT /MY AM teſh- 
momanm elt decretum Concilu Lateranenfis 
ſub Leone decimo ſcfs. 1 1,in quo aſleritur, Ro- 
mani Ponthicis eſle , ms Conciha cele+ 
brare.Reſpondeo:hoc Conchum Furlle omnino 
Anuchni{tanum. Vno cnun anno habitum eſt, 
antequam Lutherus cxpixt Evaugelum pro- 
mulgare. {n hac cadem feiſione cavetur,ne prz- 
dicatores de die mdicy aut tempore adventus 
Antichriſt: przdicentzſed fi Dominus revera 
quibuſdam revelaveritquzdam (quod per A- 
mos ſe promutit facturum) non debere hos an- 
tea eadem evulgare , quam Apoſtolica ſedes 
examinavit:aut {1 1d commode fieri non poteſt, 
Epiſcopus cum alijsqu c6tra fecerint, excom- 
municandos efle. Ita ft Propheta aliquis exortus 
tuerit,qualis Amos fuit , aut alius ullus ex Pro- 
phetis,nul tame evulgare debet, nili a Papa per- 
miſlus.Sed proximo anno poſt hoc decretum 
verus Dei Propheta Lutherus exortus eſt, qui 
Antichriſtum diguo demon{trxavit. 


C AP. 


Dneftio ſecunda. 


CAPVT ;. 
In quo noſty a arguonent 4 


proponuntuyr. 


— omnia , quibus 

4 ar conk vt ecpelind tb Robes 

— :conſequens nunc eſt , vt ad ar- 

noſtra rang $ 

| = ongregandi uibes probamn 

* Pontificem "hn, ſed ad Imperatorem 
& Principes Chriſtuanos pertinere. 

Primwm noſtrum argumentum eft haiuſ- 
| modi. Pit Reges in Ecclefia Iſraclitica ſoliti ſunt 
| Eccleſiam convocare : ergo ſimiliter nunc licet 

FRIES. 
© grevare. Co firma eſt. Nam ft in ea 
] cleſia hoc eſt, quz vnius regionis 
| quzq; etiam vna cum Regibus fummum 
Pontificem habuit; quidni in noſtra Eccleſia i- 
| dem fiat? Antecedens facile probari poteſt.Da- 
| vidConcilium congregavit de Arca reducen- 
da.1.Chron.1 3.1.2. & -aliud Concilium, cum 
iam ſenex eſlet , 1. Chron. 23. 1. Eodem 
' modo Salomon Concilium congregavit, r . 
Reg, 8. t. Sic Ezechiias 2. Chron. 29. 4. 
| Siniliter Tofiam feciſſe legimus 2. Regum, 
| py. t. 2, Hi pii Reges Eccleſiz curam ha- 
—_ & relink onis fucrunt admodum ſtu- 
Cn hae "began mores nr 
D x3 — onem voluerunt, Conci- 
| 5 A lum 


+ 


F6 Controv. tertie de Concil. 
hum indixerunt & congregarunt , non mo- 
do laicorum fed facerdotum etiam & Levi: 
tarum . Atnullus ynquam ſacerdos , qui tan- 
tum ſacerdos fuit, ſua authornate hoc fect , 
Ergo Regis non Sacerdotis fait Concilia con- 
vocare . Et quod 1iJh Reges tunc fecerunt, 
idem Principes Chriſham nunc facere po- 
ſunt. 

Secundzw noſtrum argumentum in hunc 
modum fe habet . Illorum eſt Concila con- 
gregare , quorum authoritati omnes Chri- 
ſha parere debent , & ad quos ſpeRat, quz 
ad Eccleſiz pacem & tranqwllitatem faciunt, 
procurare : At hoc Principum & Regum 


munus atque officium eſt : ergo Principum F 
& Regum eſt Conclia a . Pro on | 
patet . Nam fine authoritate nullum Cond- Þ 
lum congregan poteſt . Authoritatemautem Þ 
li habent , quibus omnes homines ditoau- | 


dicntes ſunt , & quibus incumbit providere, 


vtomnesin pietate & honeſtate vivant . Af- F 


ſumptio ex Scripturz authoritate probatur 
Rom. 17. 1. #2—0 duyhtkEwias Gepoyooms Cop 
mwi2, &e. Quoinlacone quis Apoſtolum 


ad laicos tantumſcrmonemſuum accommoda- Þ 


re exiltimet,Chryſoſtomus diſerte ait hoc pre- 


CIP1 7471 , & ieptyot, t wevazoie, wt This Framun | 


(4019, mhoa vn (mnquit) xr SroomaÞ ps, 15Þ cu 
eryſerns xd v ponies, xdv ious. Etiamſi eApv- 
folus fis, etiamſi Fvangeliia, etiamſi Prophetd, ſi 
ve quſquis tandem fuerts.Ne Petrus quidemipſe 

EXIIMUTUT. 


—— 0b a> anQDD ao 


Lneftio ſecunda. 57 
eximitur. Siverd Petrusnon eximatur, mults 
minus Papa. Et eodem loco obſervat Chryſo- 
ſtomus Apoſtolum non dicere Te«2i2o, pare- 
at , ſed wmmoridw, ſubicratur wn/quiſque. Et 


© fic Occumenius in hunclocum . Idem etiam 
| C oltomus in homilia 2. ad um An- 


ti um vocat Imperatorem /unmitatents 
& caput ompun ſuper terram hominum. Sic 1. 
Pet. 2. 13 . ber nos Apoſtolus wnoreyirau 
baond , & 17. nugpy baonda, Ergo Epiſcopi e- 
tiam Imperatoris authoritati parere , & cum 
abillo vocantur , adeſle debent. Et hoc eſt ius 
dvinum . Atiure divino unus Epiſcopus non 
habet authoritatem in alum , ut nec unus A+ 


; _—_ in allum habuit, quemadmodum = 


ca fuſius docebimus , cum de primatu Ro- 


mani Pontificis difſeremus . Ergo non nift 
* Regum eſt authoritate ſua edicere, & praci» 
: pere, ut Epiſcopi _—_ conveniant. Etut 
: intelligamusillorum 

* curare, prazcipit Apoſtolus 1. Tim. 2. 2. ut 
| vota pro Principibus faciamus, quo viram 


epacem Ecclefiz pro- 


tranqmiliam > honeſtam ducamis m on pietate 
& honeſtate. 
Tertiom noltrum argumentum fic inſttuo, 


| Generalia Concihia nulla habita ſunt,antequam 
' Imperatores Chriſtiani fatti ſunt ; ergo vide- 


tur ad eos hoc munus & officium pertinere. 


| Vthoc argumentum melius confirmetur,quare 


tum adrungemus. 
Eft ergoquar:zmnoltrum argumentum - 


—> 


F3 Controv.tertie de Concil. 


wſmod:. Prima ha Conahla indrxerunt 


non Romani Ponntices, ſed Czſares & Impe- F 


ratores Chniſhani; ergo horum authoritas hzc 
fui,non illorum. Nam 1j certe indixerunt,quo- 
rum fuit indicere . Videamus ergo primo de 


quatuor ills primis Concllijs celeberrimis, & F 


ex monument!s vetcrum repetamus , Quorum 
authoritate illa indifta & congregata ſunt. Pr- 


mo Nicenum prumum pong _—_ | 
tino ma congregatum. Sic nus hb, 

10. 4 Conſtantin apud wrbem Nice- Þ 
mam Epiſcopale Concilian comvocat . Reſpondet F 


Bellarminus legi in fexta Synodo At. 18. 4 
Conſtantino & Sylveltro magnam Synodum 


apud Niczam congregatam fuiſle, & Dama- F 
ſum In Fcali ſcnbere, cum Syl- 


in Po 


enſu habitum efle in Nicza Cond- 


veltri 


bum, & Ruffinum etiam ipſum in eodem capi- Þ 


te diccre, Conſtantinum ex ſententia facer 


tum Conalum indriſle . Reſpondeo 1. Quod F 
ad ſextam fynodum & Damaſum attinet , Syl- 
veltrum antea mortuum fuiſle , & Iulwum tune | 
Romanum Pontficem fuiſſe, non Sylveſtrum. | 


Sic Athanaſius in A log. 2.Sic Sozomen. lib, 
I.cap.1 7. Sic Nicepho 


da in Chronic. Ergo fierinon potuit, ut <a 


ſtri vel conſenſu , vel authoritate Concilum 
lud indiceretur . Qu ft uſits eſt Con- 


ſtantinus Sylveſtri conſilio & conſenſu , non Þ*"? 
multum , nec Adverſarij — k 
tinwy 


quam iuvat. 2. Quod ait Ruffinus C 


. —_ SS 6 CO. > SEES 


rus lib. $.cap. 14.Sic Be- þ 


ng ftro ſecunda. 59 
tinum ex ſententia facerdotum illud Concili- 
um induxiſſe , nthil facit ad rem. Quis enimne- 

illum adhubwiſſe m Conalum Epiſcopos ? 

tamenex codem Ruthno conſtatin eodem 
| F loco Alexandrum Epiſcopum Alexandrimum 
| © &ahos | piſcopos , ſuaſores ilk fuſle, 
 Þ non Tulium Epaiſc omanun, ut hiſtoria 
| en cn Sree, codons 
| Þ Italos. Abuntur ergo Bellarminus leftonibus 
 F fusfub nomine facerdotum , cum veterum hi- 
| F ſtorizhac dere fint ſatis manifeſtz. lam vero a 
; © Conſtantino indiftam fuiſſe Nicenum Conct- 
; © bum, Euſebius qui idem Concilio intertuit , te- 
; © ſtatur,inhb.3.de vita Conſtantni cap. 6.vbi {ic 
. | ſcribit. Euredor dnucdorntly ownuzphrr, aviudin amu- 
mri Tos CMOKGTOC YER MULKEI THUNTING IG BF OUAs 
H&G adque fecit os Zirgpanioer avmy ns aacyſe. 
c congregavit , literis bonorarys 


. w—_— ' Ls * -* 
a [LEY "I. 


| Foxes ud yeotupuaTEg 646 vigguas 4 TerTh 06, 
; T4zAdr « Tile (1nquut) /ynodwm Occumentcams 
congregavit CF ommes , qu fruerunt vnduque, Epiſe 
2 copos, i Niceam confluere hortatu eft. Sumiliter 
4 hb. 1.cap. 7. m& mvp Weet- 

ny mn As The ringhew owiryen owes, Celeber- 


/orbe Nicea «vit. Idem etiam Theodore- 
ws bb. 2.cap.4-tcſtis eſt, Achanafum , quicids 


— DW DD FF _oaWaO27WP WR 


| bu, > ſanta ſynodus Nicee cogregata ef. For 

Hic nulla mentio fit Romani Pontificis, nec in Ft 

indicendo hoc Concilium , nec in conſentien- 

do. Et {i Romanus Pontifex hoc Concilum 

induciſlet , ille procul dubio non opens 
p! 


60 Controv.tertie de Concil. 
Concilio interfuit,Coſtanti Conſtatini filio re- 
vociſſe in mentem hanc ſynodum a patre ſuo 

, cumg; hortatum eſle , ut patrem 
zmitaretur , & Concillum congregaret . Soz0- 
men. hb. .cap.17.hacdere fic icnibit. Zuwezzas 
#6 ouredby tis v1 (Gunn , x 23 e311 Toi ae94mn 3 wn. 
wnridy byog tr og pris nuapas Tapivar. Ile (11- 
quit)comvocaust ſynodum , & ad omnes woique Ee- 
elefrarum prepoſitos [crupſit , ut ad dirm wndt 
aeſſent.Et aut idem Sozomenus illum ad Apo- 
ſtolicos thronos miſiſle literas , ad Macarum 
Epiſcopum Hierofolymitanum , Eultathwm 
Epiſcopum Antiochenum, Alexandrum Epif- 
copum Alexandrinum , & Julwum Ep:ſcopum 
Romanum,qui ſenex admodum cum eſlet, ad- 
ele ipſc non potuit, ſed miſit ſuo loco Vitum 
& Vincentium. Quid quod Patres ipf1 Niceni F 
in Epiſtola oawiixi ad Eccletiam A'exandn- 
nam, quz habetur apud Theodoretum lib. 1. Ft 
cap.9. teſtantur ſe authoritate Conſtantin con- Fu 
vocatos fuiſle > Verba fic fe habent. Trs %% 667 
Yar +, 47% 2n0mar5uTe Caoilor Korpwnre eve Þ 
yeyirrG hugs In diag pap rwacyiay © mA 8 wr 
Jam x, da cured os 1itgie ou expo om. Det gre © 5. 
ca(inquiunt) & ſantliſimmo Imperatore Conſtar ['s 
tine nos congregante ex varus provincis Of wrbi- 


B- yy 2 n— 


ODS SE * = Ha av 


Queſtio ſecunds. Ex 

=_ a Roma, przſertim cum ſenex eflet, 
Romz celebriflet , non in Aſia, ſed in ali- 
qua parte Italize . Exhis ergo conſtatab Impe- 
ratore furſle con tum hoc Conalum,non 


{a Papa. S Concihum generale,nem- 


Conſtantinopoltanum primum , a Theo- 


* doſio ſeniore inditum , non a Damaſo 


. Hoc patet ex Theodoreto hb.5. cap.9. 
Bellarminus reſpondet , licet Theodoſius 


"indixit , tamen ex mandato Apoſtolicarum li- 
'terarum indixifle , ut in codem capite habe- 
Jtur. Keſpondeo : Verba apud Theodoretum 


hb.5.cap. 7. in grzco codice ficſc habere. 757e 
N ines Tis ehoxomes tis Thu Karo em: Mu ouvas 
Siodwer arrovmeter, Hans ret gratia Theodo- 
frus t»//it Epiſcopos Conſtantmopels congregars. 


{Ergo Theodoſius illam fynodum indrxat. Tam 


er0 quod ex mandato literarum , quas ſcrip- 
t Damaſus, id eſt, Damaſi authoritare id e- 
m feciſle affirmat Adverfarius , abſurdum 
e patet ex literis Patrum ciuſdem Concili. 
Nam Patres ills Concihj in Epiſtola ad Da- 
amaſum, quz habetur apud Theodoretum hb. 
&5.cap. 9. aunt fynodum fuiſſe Romz a Da- 
amalo inditam, Sit oo 74 Fropinecttry Caomies 
yew, id oft, per Hiteras ſanttyſimi Impera= . 
os, alicet Theodoſh. Praterea ijdem Pa- 
res in Epiſtola ad Theodofhum Imperato- 
, quz habetur in aftis Conſtantini,aiune ſe 
fuiſſe ab a convocatos Ss 
quiut)Cotarmopoliom comvenmus. Et 0 Pe 
terts , mags compocaſts , ork png og 


62 Controv.tertie de Concil, 


raſti. Socrates lib. 5. cap. 8. fimiliter ſcribit. ws 
Sp © Came repute ovrodby Shox way ovy- 
12G. Null ommino mora interpoſita (inquit) Rex 
Epiſcoporumy (y10dvum., Conſt antinopolum comve. 
cevit. Eodem plane modo ſcribit Sozomenus 
Ib. 7. cap. 7. Nullam ilh mentionem faciunt 
Romani Pontificts . Et &1 ille ſua authorita- 
te hoc Concilum indnafſet , Romz procul 
dubio non Conſtantmopoli celebrilſet. AdF 
tertivm Concihum generale 1am venio , nempe 
—_ primum , quod a Theodofio iuni- 
congregatum fun. oc patet ex Euagrio 
tb. 1.cap. 2. Reſpondet Bellarmimus incediam 
faiſle hanc Gnodem mnduſtria Cyril 1 
Alexmndrim,, & authoritate Colin hp | 
cis Romani, ut teſtatur Proſper in Chronico; & Þ 
ait Cyrillum fuiſle Legatum Celettimi, de qua Þ 
reinalia —_— dicendum eſt , quando de y 
preſide horum 1 re ge hire quis nimi- Þ © 
rum Conclus przeſle : Eua- Pa 
grit verba aperta efſe, hb. 1.c. 2. or unbe 2 
Swodbrie Tun on (0ig9 apwrim ovrodby KNaSoras , 11th 
vel imnerio wmoris Theodoſu Concilinem prom F, 
Epheſinnm congreoatum fuiſſe,& (criphile Theo- þ *F 
doſmm literas ad Crrillum, & TVs d mermaid * 
197 ULDNTIGY COHORTS. — lar- | 
Clarum Eccl-harum prepoſitos: ctiamad Ro- F 
manum  Epiſcopum . Celeſtings quidem ill £7” 
Concilio per legatum ſuum interfuit, & Cyri- 
lus etiam ſummas in codem Concilio partes ha- 


buit.ſed neutrum tamen iſlorum Concilium in- 
dixiſle 


. ST", ee 


=Y &-—mD pn xy —_—_ 7 6A. 


"> 


> TT Hh 5 © TT > Ao: -»> & 5 =» FT 


a 


SS 4S=2 SYS 4 © «x 


Dueſtio ſecrnda. 63 
dixiſſe manifeſtum eſt . Hoc etiam teſtatur Li- 
beratus in hiſtoria de Concilio Epheſino , vbi 
fic ſcribit. Er poſt hac ſcripfit gratiam ſacr.umad 1/- 
wverſos Epiſcopes, vt Eobeſeem conventrent , & 
ferrent de Neſtor libris &- Cyrilk indicizem. Ergo 
| Imperator hoc Concilium indixit,n6 Cyrillus, 
' non Celeſtinus.Sic Epiſcopi Orientales in E- 
' piſtola ad Reges Theodofhum & Valentinia» 
* num,quz eſt inter ata. Sictota Synodusin E- 
| piſtola ad Reges teſtatur ſe ab illis convoca- 
' tifuiſſe, & illorum literis atque edito conve- 
| niſſe, &ſeillorumSynodum vocat.Etin Epi- 
+ ſtola ad omnes Epiſcopos fic ſcribit ipſa Syno- 
| dus. Clam eſſemus Epheſs ſecundiem pias Imperato« 
* ru literas congregats. EtLeoctiam hc fatetur 
- in Epiſt. 1 2. Hzc evincunt Imperatorem, non 
© Pontificem Romanum , hoc Concilum con- 
gregiſle, Romanus vero Pontifex ft convociſ- 
ſet, Romz celebrifſet , aut in Europz faltem 
parte aliqua , non Epheſi in Aſia . Quarimm 
! Concilium generale , nempe Chalcedonenſe,i 
Martiano Imperatore indi&tum fuit , vt patet 
ex Leone Epiſt. 43.5 3. & alijs nonnullis eaſde 
Epiſtolis. Reſpondet Bellarminus Martianum 
rogiſle Pontificem , vt veniret ad Concilum. 
Sedhocmhil adrem . Quidni enim ? 
*Deirdeafhrmat petijlle ab illo , vt ſfignificarer, 
quid vellet agi. Nec hocaliquideſt. Tandem 
at illum dicere , ſe ſcripturum eſle ad omnes E- 
iſcopos, vt ad certum locum convenirent. Er- 
d ipſe Bellarmunus fatetur indiftam efle ab 


64 Controv.tertie de ( oncil. 
Imperatore hanc Synodum. Poſtca Bellarmi. 


nus duas Epiſtolas aftert. Sed hx nihil probit, F 


Prima eſt quorundam Epiſcoporum ſecundz 
Mzſiz ad Leonem Impcratorem. Secunda eſt 


Gelaſtj ad Epiſcopos Dardaniz. Sed res tam 


clara eſt, quam quiſquam _ deſiderare. Ni F 
ipſe , qui tum Pontifex Romanus fuit, in F 
multis locis teſtatur ſe non potuifle Concilium | 


convocare.ſed hoc eſle totum Imperatorns. Sed 


id opus eſt externis teſtimonijs ? Ipſa Syno- 
JeeChalcedonenf a&tioneprima teſtatur,non Þ 
modo ſe ab Imperatore inditam eſſe, verume- 
tiam ipſum Romanum Epiſcopumeo vocatum Þ 
eſſe, qui cum ipſe adefle non potuit , quatuor F 
legatos mifit. Romanus vero Pontifex {i hoc 
Concilium convociſſet , Romz procul dubio F 
indixifſet,non Chalcedone in Afta tam procul F 
a Roma. *Atque hxc de quatuor illis primis 


Oecumenicis Concilijs dixiflſe ſufficiat , quz 


omnia fuiſle ab Imperatore india , luce mer- 

| de alizs Concilijs videa- 
mus. Non tantum hxc Concilia, quz ſummz F 
authoritatis & fidei ſunt , ſed alia etam ab Im- F 
peratoribus ſunt congregata. De vno aut altero Þ 
videamus.Synodus illa,quz Sardicz habita elt, F 


diana clarims eſt . 


Imperatoris authoritate c6vocata fuit.Sic The- 
odoretus hb. 2. cap.4. Bellarminus non dubit!t 
afftirmare , Tulij authoritate convocatam fuiſle, 
qui Pontifex Romannus eo tempore fuit. Etvt 
hoc probet,affert Socratem lib. 2.cap. 16. Sed 
f quis locum ipſum inſpexerit , hoc eſle fal- 

fiſſimum 


wYy oY OH — Ra © os 4 ci. £ 


LM 
. 


A” = = 


z» & Ak, »*, > *. ho = = TT 


nd 
ww 


mm $*S Foo = — 


* cilum non convocaret. Apud The 
| lb.2:cap.4. aperta verbaſunt, Conſtantium 


27T a3 5 wSN9T 


Lmeſtio fſecunda. Fad 4 
fiſſimum planiſſime intelliget . Socratis enim 
hzc verba ſunt cap.20.in grzco codice. xngy/zs- 
mu avis bun hont 06:23 Gr tyawun TH vor Camioy, 
Indicitnr tterum gener.tl:s [ynodus authoritate du- 
ornm Regum,Conltantij ſcilicet , & Conltantis. 
Nam quod quidam Epiſcopi Tulum accufant 
propter anguſtiam temporis, qua: eſt Bellar- 


' mim ratio; hoc nilul ad rem. Potuit enim Tuli- 


us ns in cauſa efle,vt Imperatores celeri- 
us Concihum indicerent,ita tamen vt __ C5S- 
oretum 


julfiſſe ih Sardica Concilium celebrari. Et So- 


| crates hb. 2.cap. 37.aita Conſtantio duas ſyno- 
* dosſimul indictas fwiſſe, Seleucia nempe & 


Arimini, eumque ſua anthoritate ne conſulto 


| quidem Epiſcopo Romano hzc Concilia con- 
' gregiſle . Sed Bellarminus , cum vidit rem 


manifeſtam eſle , tandem concedit Conci- 
ha illa prima generaha ab Imperatoribus 


; __ india fuilſe , ſed ex Romanorum 


ontificum ſententia & conſenſu, quod ta- 


| men ille haftenus non probavit . Sed vt 


videatur alquid dicere , fingit uatuor Cau- 
fas , cur tunc non folus Pontitex Concilia 
indixerit ſua authoritate . Prima cauſa eſt, 
quia tunc adhuc vigebat antiqua illa lex Im- 
perialis , quz prohibebat omnia Collegia, 
& es hominum conventus, fine Im- 
toris authoritate, propter ſeditionis meti, 


Re/pondeo + Idem nunc (editionis metus eſt: 


I cr 20 


66 Controv.tertie de Concil. 

o {1 tunic valuitilla lex, & nunc etiam valere 
debuit. Quzro igitur, num illa lex Imperialis 
pla fuerit,an impia.. Siimpia , tum Conſtanti. 
nus& ahi pii Imperatores eam procul dubio 
abrogiſlent. Si pia,& non pugnans cum Chri- 


-ſhana religione, cur non hodie,& omnibus e- F 
tiam ſeculis valere debet ? Quare Pontifex F 


\ 


tunquam aut poteſt aut debet ſua authoritate Þ 


Concilia congregare . Secxmda ratio ſeu cauſa 
eſt, quod cum Imperator eo tempore totius 
fere orbis Dominus fuit , non potuit | 
Concilium , nifi in aliqua vibe Imperial, 
quod fine licentia Domini illus loci fieri non 
potuit, vt hodie in Hiſpania, Gallia, vel Ger- 


mania Conciinmn aber in aliqua provincia F 
aut civitate non poteſt, ſine illius conſenfu,cuius F 


et illa civitas, vel provincia.Reſpondeo: Sed po- 
tuit tum veniam impetrare Pontifex ab I 
ratore , vt in alia vrbe ceclebraret. Atq; hic 
duo dicit Bellarminus, quz pugnant cum au- 
thoritate Pontificis Romani. Prunwn eſt, Impe- 
ratorem fuiſſe tum Dominum totius fere or- 
bis,& toti orbi imperiſſe,quod alibi negat Se- 
cundum. eſt, nullam vrbem fuiſſe,cuius Impe- 
rator Dominus non fuit. Ergo Roma primo- 
rum Conciliorum tempore , Imperatoris non 
Pontificis fuit.Et tamen iaftant Adverſarii Pa 
pam Dominum fuiſle & Romz & totius Re- 
gionis, idq; ex Conſtantini donatione Jam 
- 4 Imperator prorſus excluſus eſt, & 
ontifex Romanus omnia pollidet. Sed Þ 58 


AIneſtio ſecunda: 67 
Bellarminus ait hanc fuiſſe vnatin cauſam , 
cur Imperatores ils temporibus Concilia in- 
inp; eng ab illo, num finuncin Hiſpa- 
nia Concilium generale celebraretur, Hiſpaniz 
Regi authoritatem darect illud Concilium con- 
vocandi? Non id (opitor) pateretur Ponitfex. 
Ergo non ſatis anende,quid dicat. Terti« cau- 


| Geſt » quia tum ftebant publicis ſumptibus 


omnia Imperatorum tantum.Congregabantur 
Epiſcopi expenfis & ſumptibus non ſuis, aut 
Ecclefiarum,fed tantum Imperatorum. Sed re- 


| ſfpondeo;, non fuiſſe hanc ſatis iuſtam cauſam, 
| curpijill: Imperatores Pontifici fuam authori- 


tatem detraherent, & fibi plus arrogarent,quam 
ad ipſos pertineret. 2»arta cauſa fl. ua co tE- 
pore Pontifex;eth in ſpirituabbus eſſe omni 

t,etii Imperatoru,tamenin teporalibus ſe 
fabijciebat Imperatoribus,& ideo non poterat 
invito Imperatore aliquid agere. Atnunc longe 
alter ſe res habet. Nam & caputeſt omnium m 
ſpiritu1l1bus,& non eſt ſubieftus Imperatori in 
teporahbus,ſed Dominus per ſe: Reſbodeo:H xc 
_—_ confita ratio eſt.Sed ſumamus, quod 


olim ſubietum fuiſſe Pontifice Romanum 
Imperatori in ommbus cauſis t rahbus, & 
non potwifle invito Imperatore aliquid agere. 
Quzro 1gitur,vnde nunc tanta comutatio fa&ta 
lit? qua authoritate, aut quo 1ure,ſe ex fubdito 
Imperatoris non ſubditumfecerit, ſed ei xqua- 
lem, vel potius ſuperioren:? & quare a lua cer- 


nice Imperatoris authoritatem on lic,cumg3 : - 
. 1 


68 Controv.tertie de Concil. 


biin omnibus ſubiecit? Si antea Imperator ills 
ſuperior fuit,quzro ni jure divino ſuperior fus 
it,an non?S1 jure divino non fuit ſuperior , cur 
ill ſe Pontifex ſubiecit?S1 jure divino fut ſupe- 
rior, debet ergo & nunc Pontifex Imperato- 
re Domini ſui agnoſcere & appellare, vt om 
pit Epiſcopi fecerunt. Authonitas enim Impe- 
ratoris ſuper Epiſcopos eſt ex tre divino , aus 
thoritas vero Epiſcopi ſuper Epiſcopos & Im- F 
ores ex ture humano eſt,addo etiam,quod Þ 
ad poltcriorem partem attinet, Antichriſtani, 
enio nunc ad quintum & poſtremum no- 
ſtrum argumentum, quod in veterum autho- 
rum teſtmoniis politum eſt. Hieronymus in F 
Apolog. 2. adverſus Ruffinum ſemtemtiz no» 
ſtrzz egregius patronuseſt.Cum enim Ruftinus | 
falso a , damnatum atq; excommunicatit þ 
fuiſſe Hilarium in fynodo quadam,quzrit abil- F 
lo Hieronymus, in qua civitate convocatafuit 
illa fynodus? quz fuerunt Epiſcoporum voca- 
bula?quz ſententiz ſubſcripionum?qui co an- Þ 
no conſules ? cuius gentis Epiſcopi 1lli ſrnodo 
interfuerunt?quz fuit cauſa congregandy? deni- 
q3 quis Imperator hanc ſynodum mſlerit con- 
gregari? Teſtimonium luculentiſſimum.Bellar- F 
minus mhil aliud habet , quod reſpondeat,ni Þ 
Imperatores tunc ob cauſas ditas Caodes col- 
vociſle,licet non fine conſenſu Pontificum. Re | 
ſpondeo: Quid hocadrem? Demus Pontifices 
conſenſiſle;quis enim pius Epiſcopus non con- 
ſentiret? At Imperator interim j clgrega 
u- Þ 


| 


"—=y 


4 


A © T TT TH Te nur=uyp ney __ ooo 


; 4 8 _6 IM 6 3 2k. 


d 
l, 
Y- 
J- 
n 
J- 
Is 
i 
|. 
Tl 
a 
N- 
lo 
Ul- 
N- 
Iſ* 
ah 
h- 
le 
e5 
0- 
01. 
ll 


Dueftio ſecunda. 69 
Authoritas ergo tota n6 Epiſcopi,ſed Impera- 
toris fuit.Solebant quidem Imperatores in hu- 
mſmodi negotijs Epiſcoposin confilium adhi- 
bere,ſed horum nulla authoritas fuit. Tuſſcrunt 

ores,conſenſerunt Epiſcopi.Eraſmus in 
ilumlocum fic ſcribit. Nota,/ettor, olim ſynodos 


Imperatorum t ari ſolitas . Quamob 
cauſam Me VARs cum reprehedit,& in 


* illum invehitur , ſed abſurde admodum,& im- 


te.Idem Hieronymus in Epitaph. Paulz fic 
ibit. Cims Orientis & Occidentis Epiſcopos ob 
dam Eccleſiarum diſſenſiones Romam [mperi- 
—__ contraxiſſent & c. $1 Romz Concilia 
ab Imperatore congregata fuerunt, tum nulla 


* fuit Romani Pontihcis Conciha congregandi 
| authoritas.Liberius Papain ſermone ſeu collo- 


10 quodam cum Conſtantio Imperatore, 
jo " apud Theodoret.hb. > 
cedit iseſle Concilia convocare , & 
hanc totam authoritatem ill tribuit. Bellarmi- 
nusait Centuriatores Magdeburgenſes hoc te- 
ſimoniumafferentes mentiri.Bona verba quz- 
ſo. Videamus ergo locum ipſum,atq; adeo ver- 


! baLiberi apud Theodoreta ,quz fic ſe habent. 


"qo Ts Jo 1h come betg opt ripir our Ira _ 
vr. Ynapropter ſi ita viſum fuerit pretati tue, wbe 
Conculuem congregari.Ergo habuit tunc Conſti- 
tus Imperator authoritatem con 1 C6- 
alia. Liberius enim non tribuiflet et hanc au- 
thoritatem, fi emus non fuiſſert. Sciebat(inquit 


Bellarminus)invito Imperatore Concilium c6- 


E 3 grega- 


. ” 
ah A | CY 
> 


70 Controv.tertie de Concil. 
gregari non potuiſle, atque ideo ab Imperato- 
re potentiſfimo , & Ariano , ac proindefibiin. 
feſto petit,ut fieret Synodus. Ag ait Conſtantio 


- Liberms , z«a420 : Er$0 uh iabendi authorita- 


tem tribuit . S1 hoc certe ms ſuum fuiſlet, non 
Imperatori quantumvis potenti & haretico 
tribuillet,nec tribuere debuiſſet.Sed hoc totum 
plane Imperatorum fuiſle conſtat. Conſtanti- 
nus non modo Nicznam ſynodum primam, 
ſed & abam ettam Tyri congregavit, & 
per literas illus ſynodi Enienes ad ſe venire 
mſſit,ut,quid c6tra Athanaftum atuiſſent, in- 


dicarent,illiq; fa&ti ſui rationem redderent, So- F 
zomen.l.2.c. 28. Et ſic cs films Conſtantus 


a rp cad 4 


poſt ea 


multas Synodos congregavit. Socrates lib. 5.in Þ 
procem.cauſam exponit,quamobrem hbris ſfu- F 
15 res geltas Imperatorum complexus eſt,nem- Þ 


res Eccleſiz pertinebant, & illorum ſententi 
maximz ſynod habitz funt . Verba hzc ſunt. 
Euoyas JN 765 Bankfis TH boopig oe eyfard-d\- 
6n «9 & yptrranide ngSarr,m + Ynnciag Deg yur 
Te iipru7 i} au Fx; at wirytzuy ouridhe Ty aurÞ rol 
eg | | 
411145) T3 x, ziroyry, Quibus verbis docet So- 
crates Imperatorum olm fuiſſe Concilia con- 


gregare,& ſuo etiam tempore congregaſle. A- Þ 


thanaſius in hb.de ſfynodis de Concil.Seleuc. & 
Arim. fic ſcribit. «46 Imperatore prefetti/q, b- 
tere ſequentes in omnem attnds i 


e05,9s llc tur erant , comvocantes. Cn 


mus in Epiſtola 1.ad Innocentium Epi 


copum 


Roma- 


pe _=_ ad illos, ex quo fati ſunt Chriſtian, Þ 


Dueftio ſernmda. 71 
> | Romanum fic ſcribit. downs captgats mp 
1» | Swondneny bannia curdiy awayayiir. Nos ſax- 
o Þ @iſimum Regem adimus,ab cog, petymus,vt Con- 
1» Þ ciluom congregare velit. Peti {ne vero hoc a 
n © Romano Pontifice, non ab Imperatore, fi cius 
o Þ} fuiſſet Conciha congregare. Ambroſius in 
m | Concil. Aquileien. fic ſcribit . Convenimus ad 
| eAquiletenſmon croitatem mata Imperatoris pre- 
n, © ceptiom. Et ſtatim Palladius Ananus in codem 
ea © Concilio ſubiungit. Imperator noſter Gratians 
re © i»ſit Epsſcopos Ortentales venire: negas tuinſſiſſe? 
+ © It Gquidem Epiſcopi mae1s favebant hxreft 
» © Arianz. Et paulo poſt , Euſebius Catholicus 
UL 
n 


— 
: 


| Epiſcopus, £Þ;copos Imperator mſit convenire. 


"0 \ 


Ergo Imperatoris erat iubere Epiſcopos, & 
u- Þ Concitia TC —— Leo H— Poileo- 
2» © pus, th ambitioſus Gtis fuit , & authoritatem 
i, Þ inalios exercere ſtuduit : tamen non auſus eſt 
14 © unquam hanc fibi authoritatem aſlumere, aut 
t. © vendicare,ſed I ori ſemper tribuit. Libe- 
t- © ratus enim in hiftoria ſua de rebus Eccleh# 
;- © cap. 12. ait illum cum alis Epiſcopis Italiz in 
4 © genuaprovolutosab Imperatoribus petijſle,ut 
y- ncilum indicerent,nectamen impetrarepo- 
1 © tuilſe. Leo etiam ipſe in Epiſt. 9. ad Theodofi- 
\. © um icſcribit. Y/nde fipietas weſtra ſuggeſtions ac 
& | ſwplications noſtre dignetrer annuere, vt intra [ta- 
i. © Gam haberi inbeatis Epiſcopale Concilmm, &c. vbi 
t, © nilfibi, nifiadmonitionem, ſfuggeſtionem, & 
> & ſupplicationem tribuit, authoritatem verd iw- | 
m # bead Imperatorirelinquit ; amintgi 4; 
4 


72 Controv.tertie de Concil. 

ad cundem , idipſum vehementiſhme petit ab 
eodem T heodolio his verbis. Ommes manſuers- 
dins weſtre cum gemurbits &- lachrymss ſupphcant 
ſacerdotes, uit generalem ſynodum tnbearts intra I- 
talam celebrari. Hoc quidem iple petiit,at non 
mmpetrare potuit,ut id fieret. Nam apud Ephe- 
ſum Imperator conſtituit ſynodale Concilum 
extra Itaham,ut conſtat ex Leonis Epiſt.1 2.Ex 
quo conſtat nullam fuifſe hac inre, Ponuficis 
Romami authoritatem. Nec ipſetantum ſupplex 


hoc petit ab Imperatore \ fed ad Clerum etiam | 


Conltantinopoltanum ſcripſit, ut ipfi quoque 
idem was Boi 23. 4 fic (cri in. Onan, 
am oportet wos poſt d:vinum anxilum etiam Ca- 
thokcorum Principum gr.atiam promerert, humili- 
ter,ac /apienter expoſcite , 18 petitions noſtre , qua 
plenariam wdici ſynodum poſtelanns, clementiſſi- 
mus Imperator dignetry annuere . Sumiliter etam 
poltcaidem Leo mortuo Theodofio, a Marti- 
ano 1dipfum petiit,& cum is celerius,quam cu- 
picbat , Concilwum indiceret, petiit ut differre- 
tur in ahum diem , fed Martianus in ſententia 
permanſit, & codemae celebrari iuſlit, qui fuit 
antea deltinatus , ut patet in Leonis Epilt. 43. 
Et hoc Concihum quoque in Italia fieri petit 
Leo Epilt.26.ſed «a - . Namcelebra- 


tum fuit extra Itaham longo intervallo in By- 
thiniain civitate ſcalicet Chalcedonenfi. Sic Ro- 
manus Epiſcopus nil niſi petere potuit,& tame 
no __ impetravit,quod petiit. Atfi hocius 
fun fuiſler, 


t, non fic Imperatori rem totam * 


=o Hof et Ac frat nc irc a 4 9% C 


4 = 4m a 


-© FF .&- > == ©; 4s. FF FF = FF #F# _ 4&F&_ - 


A - 


= Hof. eau © Gund oc ac. dt... 


Angftio ſecunds. 73 


' miliſſet Hocergo totumin Imperatoris authoe 
| ritate r__ it,Concilia ſcihcet congregare, 
q N 


ubi, & quoties voluerit. Et quidem ex 


| his quzdifta ſunt conſtat, Imperatores non 


magnam Pontficum Romanorum rationem 
habuiſle, qui illorum tam zquis poſtulatis an- 
nucre noluerunt . Et poſtea etiam omnes pij 
Principes , qui Principes fucrunt , & non ſervi 
Romani Pontificis,hanc authoritatem fibi ſem- 


; per vendicirunt. Carolus Magnus in Gallia 


| quinque Concilia Provincialia celebravit , & 


o LD _ 


; unum etiam generale Francoforti fine Pontifi- 


cis Romani vel conſenfu quidem , in quo dam- 
nata eſt 1mpia illa ſententia fynodi Nicznz ſe- 
cundz de cultu imaginum, quinque annis poſt 
Nicznum illud Conclum. Sed pergamus, & 
adhucalia teſtimonia adungamus . Nilus Ar- 
chiepiſcopus Theſlalonicenfis librum ſcripfit 
contra prumatum &c idem Romani Pon- 
tificis, in quo etiam hbro omnia ohm antiqua 
Concilia ab Imperatore , non a Komano Pone 
ufice , congregata fuiſſe probat. Huius libros 
latine e grzco verſos edidit Illyricus . Digni 
ſane ſunt, qui legantur. Atneas Sylvius (qui 
poſtea Pontifex Romanus fattus eft , & di. 
(tus eſt Pius ſecundus) in hb. r. de Conciho 
Bafihenſi apertus eſt in hac cauſa, & noltras 
partes diſerte tuetur. Ex hiſce authoritatibrc(1n- 
quit)1mirum in modium ſe putant armatos, ques Con- 


| Aha negare fieri poſſe ſine conſenſu Pape. Luorum 


fementia þo,vt ipft volunt nronolata 


JF METLA7H 
ſecurn 


74 Controvterti: de Concil, 


fecus Eccleſie trahit. Nec hoctantum nudis ver- 
bis dixit,ſed ratione ctiam comprobavit. ,2id 
enum erit remedy(inquit)/s Papa crommoſius Eccle- 
fiam perturbet , ſranimas perdat , ſi fides comtraria 
cet, hereticis dogmatibus mbuat ſubditos? 
Quz certe ratio refelh non poteſt. Subiungiti- 
dem /Encas. et ego arm lego weteres hiſtorias, 
bunc morem non tinyvemo,vt ſos: Pape Concilia con- 
gregaverint. Nec poſt tempore ( onſtantim; Magn 
& ahorum cAvguſtorum queſitns eſt magnopere 
Ryman aſſen/us Pape. Hac Aeneas in Balili- 
enh Concilio,cui ipſe interfuit, & quod proba- 
vit.Et hoc Conclum totum decrevit cotra Pa- 
_— authoritatem.Sed Cardillus Papi- 
,qui Conciho Tridentino interturt, in diſpu- 
tat.1.de Concl. reſpondet , Atneam quidem, 
cum mvenis atque AEneas efler, ita ſenſiſle, fed 
vbi adolevit iam, atquepms evalit, ſententiam 
mutaville , & Bullam retraftationum edidiſle. 
Er fic putat huic teſtimonio fatisfieri.Sed reſp6- 
deo, Eneam quidem, poſtquam non pius, ſed 
impius Papa cvaſiſlet {ib nomine Pij ſecundi, 
palam aliter ſenſiſſe , & ſententiam mutaviſle, 
in perus tamen,nullis maſts rationibus inqu- 
Qum, ſed inconſtantii, levitate , & ambitione 
impulſum. Homo enim ambmoſifſimus fuit, & 
ſitientiſſimus , quemadmodum rete- 

runt hiſtoriz. Vere ſcripfit antea, ſed poſt am- 
bitione & deſiderio primaruspalinodiam ceci- 
nit, Cum vero Papa faftus «lt, necelle ili fuit 
rem ſuam agere, & ſects ſuz praxogativam at- 


In 
| au 
n 


[Lueſtio ſecunds. 7s 
que authoritatem defendere. Ita ille ſententiar 
cum (eta mutavit. Sed rationes illas,quibus ve 
ſus eft,cum eflet AEneas,non refutavit,cum fa- 
frus eſt Pius. Bulla vero ab co edita plane An- 
tichriſtiana fuit,& impia, vt facile cuvis legenti 
conftare poteſt. Nicolaus Cuſanus Cardinals 
lib. 2.de concordia Cathohca, cap. 25. affirmat 


| oftovniverſalia Concilia per Imperatoresfuil- 


ſe convocata. Cardillus in codem loco, qui ſu- 
pra citatus eſt, reſpondet, eum nihil pronobis , 
aut contra ipſos facere. Scribere enim tantum, 
iperatores Concilia convociſle,ſed de rare & 
| heroes cozendi nihul defhnire. Przclara re- 

nfio. Sed {1 locum legiſſet, hoc nunquam 
xiſlet. Nam Cuſani hzc verbaſunt. Authori- 


| tas( oncly non ita dependet a congregante,ut mſi a 


Papa cong regetur non ſit ( oncilum, quia tune on- 
mad oo veiperſaki { oncilia non fmſſent firma , 
quonam per [mperatores comvocate leguntur , & 
R pmanus Pontifex ad inſtar aliorum Patriarcha- 
rum; Drvales /acras inſſiones de veniends aut mit- . 


tendo ad ( oncilum recipit: Quo in loco tria ſcri- 
bit Cuſanus. Pr»4,generala Concilia poſle ef- 
| ſefirma &legitima, quz a Romano Pontifice 
' noncongregitur,quod contra Adverſarios vel 
* maximefacit. Secxndo,ommia ofto prima Oe- 
 cumenica Concilia ab Imperatoribus n6 a Ro- 
mano Pontifice india: & convocata fuiſle . 


Vnde manifetium eſt per annos oftingentos 
polt Chriſtum & amplius', nullum generale 
Concilum 3 Romano Pontfice IA 

(8 


76 Controv. tertie de Concil. 


ſe.Sed videte locum. Tertio, ait Cuſanus ipfum 
Romanum Pontificem fuiſle literis Imperato- 
rijs ad Concilium evocatum , non minus quam 
alios Patriarchas, vel vtipſe loquitur,ad mſtay a+ 
liornum Patriarcharum:erzo non matorem 
bat ipſe authoritatem,quam reliqui Patriarche. 
Quid dici potuit apertius? Ex his c6ſtar autho- 
ritatem , quam hodie exercet Romanus Ponti- 
fex,cile recentem, eſle tyrannicam, eſleiniuſta, 
eſſe Antichriſtianam. Dominicus Iacobatus 
lib.3.artic. 1.pag. ! 43-fic ſcribit. Qua a princips 
facultas congregands ( onculia ſpectabat ad Impera- 
' tores. Poſtremo(vtfinem tandem faciam cumu- 
landi teſtimonia)Pighius hb. 6.de hiecarch. Ec- 
cleſtaſt.cap. 1. crib, generalium Conciliorum 
convacationem fuille inventum Conſtantin 
Magni: ergo non lege vlla divina przcpitur , 
7 4h Pontifice inventum fuit, qui ta+ 
men Eccleſiz primatum ſbi vendicat. Bellar- 
minus non probat hanc ſententiam. Nihil vero 
aliud reſpondet , niſi Conſtantinum hoc per ſe 
non excogitiſſe,ſed ſacerdotum ſententiam ſe- 
cutum eſſe. Demus hoc &, ſecutum eſle Con- 
ſtantinum ſententiam ſacerdotum, ſed quorum 
tandem?non certe Romanorum, aut Italorum, 
ſed tiorum. Sic enim diſerte ſcribit Ruf- 
finus lib r o.hiftoriz ſuz cap. 1. Nam illi rog- 
runt, & perſuaſerunt, vt propter Armm coge- 
ret Epiſcopos vndequaque , quod ille fecit. Si 
hoc ad P ineret , curnonab illo hoc 
factum cſt?Nulla vero Romani Pontificts peti- 
none 


a * += 2.4 S = WY &- 


A 
4 


LQueſtio ſecunds. 


77 


 tione permotum fuiſſe Conſtitinum legimus, 


yt Concilium congregaret . Sed detnus eum 
Romanorum etiam ſacerdotum ſententiam ſe- 
cutum eſſe,tamen authoritas illorum nulla fuit, 
ſed ſolus Imperatoris. Ex hac vero Pighij ſen- 
tentia conſtat hanc authoritatem non pertine- 
read Pontificem ture divino. Nam Pighius ait 
eſſe inventum Conſtantini Magni. Et Bellar- 
minus non negat,ſfed ait cum cx ſententia facer- 
dotum invenifſe. Eſt ergo humanum invetum. 
Frquidem licet divini forſan mnis fit, vt conve- 
niant Epiſcopi , tamen vt conveniant vniverſt 
non diviniſed Ecclefiaſtict turis eſt. Cum ergo 
non jure divino hanc authoritatem habeat Pa- 
,quo tandem humano jure habet ? num civi- 
[1 __ Czfari tribuit hanc authoritatem , 
num aliquo antiquo jure ? nequaquam. Nul- 
lo ro habe. mfi Canonico , Decreta- 
bh, & Pontificio, hoc eſt , fuao, quod apud nos 
nullam vim habere debet, quia Aritichriſtia- 
num eſt , & ab omni pietate ac religione omni- 


78 
Tertia Quaſtio, 
De Concilys. 
Duinam ſont ad C oncilian con- 


vor, 


of © - & ol 
De ſtlatu D ueſtwms, 


a ic primo repetendum eſt fi. 
damentum , quod in initio 
poſuumus ex AR. 1 5.6.Suri- 

. Sour Ns ut Amicoat x, Ut -9p49* 
MJ C1 Tertio nunc loco quzrendi 

S——= & diſputandum eſt , qui int 
ad Concilia convocandi: quorum fit illis inter- 
eſſe: & ex quo hominum genere conſtare debe- 
ant. Status vero tonis primo loco quz- 
renduseſt. Adverſarii totam Eccleſiam,atq; a- 
deo omnes Chriſtianos in duo hominum gene- 
radividunt. Alios enim vocant Clericos, alios 
Laicos.Et Clericorum duo genera ſtatuunt. A- 
hj enim przlati five przſules ſant,ahj non. Sic 
etiam laicorum alios aiunt eſſe Principes , alios 
privatos. Et nos iſtam diſtintionem non plane 
reijcimus , aut improbamus. Nam etfi ordines 
illos Papiſticos reſpuimus & damnamus peni- 
tus , & Sacramentum illud commentitium eſle 
dicimus: tamen debere eſle certos homines mi- 


niſterio verbi & Sacram#torum deſtinatos non 


ne- 


eſtio tertia. 79 

negamus, quos ex reliquo hominum cxtu ſcli- 
:dos efle {tatuimus, neceſle illa ab aliis quam 
fritimi miniſtnis tratanda afhrmamus, a nul- 
lo Principe,a privato nullo. Hi olim zyme; di- 
Qi ſunt, quod certa ratione ſortiti eſſent munus 
aliquod Ecclefiaſticum. Atque in his gradus a- 
bquos efle dicimus , alios eſle Diaconos, alios 
Presbvteros,quorum diſtina olim officia fue= 
runt. Ergo quaritur,quinan ex his ad Concili- 
um ſint vocandi. Et dicunt Adverſarij pole a- 
lquos multis de cauſis Concilijs interefle. Sunt 
enum ex illorum ſententia quatuor ordines & 
dus corum , qui ad Concilia venire debent . 
liqui enim interſunt , vt iudices, atque hi ha- 
bent fuffragium decifivum. All, ve diſputent, 
&examinent difficultates,& hi habent ſuffragj- 
um conſultivum. Ali,vt defendant Concilium, 
dentque operam , vt pacata omnia fint intus & 
extra. Alj,vt winiſtrent, cumſfmodi funt nota- 
nj,cuſtodes,famuli. Ergo nullum genus homi- 
num excludunt Adverſarij, quo minus ad C6- 
alium veniant,nec laicos,nec clericos. Poſſunt 
enim omnes _— ex his quatuor tratare . 
Principes defendere Concihum poſſunt,priva- 
tminiſtrare , cleric non 1 & alij difputa- 


re,przlati decidere. Jam vero et{t hos omnes eſ- 
ſeneceſſarios ſuo modo fatentur:tame hxc Pa- 
| —_ ſententia eſt , _— N_ maiores , 

, Epiſcoposatque Archiepiſcopos om- 

nes 1n Corcilif vrliverſalbus & particularibus 
tabere jus ſuffragj deciſivi ordinarie , ſed Car- 


25 


iſcopi non (int, extraordinario 
c ſuffragium ctiam decifivum 


no interfuerunt , & ex lohanne 


cilum mirtantur,coſque hbere I 


Atque hanc Brentij opinionem 


netur a Spiritn Sano: tamen non 


omnes , quicunque fuetint, utiles eſle , ſed non 
habere ſuffragium decifivum. Et hatic eſfe om. 
nium Catholicorum ſententiam patere ait Bel. 
larminus ex perfonis quz Concilio Tridenti- 


mata,& ex als ſcriptoribus Cathohcis. 
Noltra vero hzcſententia e!tnon ſolos 

latos habere ms definiendi in Conciliis , ſed ho- 

mines quoſvis idonieos eligi poſle, quiad Con- 


bere,ita tamen ut nihi] indecore,nihil turbulcn- 
te, nihil tumultuose fiat, ſed omnia ordine ge- 
rantur;& eos efle audiendos, eorumque potic- 
rem eſſe cauſam , qui ex Scripturis ſua poſſunt 
demonſtrare . Iam vero Bellarminus daas no- 
bis opiniones objicit. Quarum hec 214 eſt,C6- 
cilum conſtare debere cx vere piis & eleths. 
elf ait in Con- 
felſione Wittembergenfi, in capite de Concili- 
15.Reſpondeo:hanc opinionem nobis falso tribui. 
Sic enim nulla Concia unquam celebrabun- 
tur.Quis enim novit,qui vere pij & elefti ſunt 
Nec hoc Brentius dicit. Verba cius aliter ſe ha 
bent,quemadmodum cuivis locum intuent) fs 
cile patebit. Ait enim. Erſs Eccleſia habeat certan 
promiſſionem perperne preſents Chriſt, gube 


cats pro vera Eccleſia haberi poteſt, Er ut maxim 
wilt 


Controvtertie de Concl. 
dinales, Abbates,& gnerales ordinum, licet F: 


viegio pol- 
: rel 


de Turre cre- 


ronunciarede- 


— 
$, x1 


ES 33353 JESDSSE 


} NO+ 


Dneſtio tertia. 3t 
mult aliquoties in nomine Chriſti comvenire vider-= 
tur ,tamen panct ſunt eletls, cf non eft omminm fi- 


des. Quod illenon eo dixit, vt ex ſolis elettis 
Concilum conſtare debere probet, ſed vt do- 
ceat non ſemper gubernari Concilia a Spirit 
ſanfto,& non efle tam certz authoriatis,quam 
Scripturas. Altera opinio eſt, ex omni homi- 
num genere aliquos ele deligendos, qui ad 
Concilia mittantur,dofos nimirum & pruden- 
tes, & omnes debere efle iudices , & habcre 
ſuſfragium decifivum. Atqz hanc Lutheri ſcn- 
tentiam efle ait in hb,de Concil.parte. 2. pag. 
264. quoctiam loco aitillum affirmare , cx 
omnibus locis debere congregari ad 300. ho- 
mines dofos in facra Scri & hos efficere 
Concilium.Et fic abos Proteſtantes ait ſentire: 
Reſprideo:Luthert verbaaliter ſe habent. Ait e- 
timille doftos homineseſle deligendos , qui 
ad Concihia mittantur,& f fit Concilum gene- 
rale,cx omnibus partibus orbis mittendos elle 
aquos,at non dum eſſe, dum omnes 
veniant,ſed ſufficere,ft pauci adſint, ſatis eſſe fi 
veltrecenti conveniant ſolide do&ti & fapien- 
tes , quos Ecclefiz fi m provinciarum 
de , & ad hoc negottum idoneos 
mdicirunt . Quod ſane verumeſt , &rette 
abillo d1tum. Neg enim neceſle eſt, vtundiq; 


omnes convenant,nec certe vitari confuſio po- 
teſt, cum nimis multi conveniunt. Sufhcit vt 
wadiq; viri cordati adfint. Et hanc quidem ſen- 
tentam noſtram - agnoſcumus,homines ni- 

I 


mirum 


$2 Controv.tertie de Concil. 


mirum rerutn _ & Cocke 
expertos, ſolertes,dottos,pios, diſertos,gray 
cordatos mittendos eſle - Conciha ; -_ - 
rem debere authoritatem habercin ſuffragjjs fe- 
rendis;Epiſcopos —_— elle mittendos,modd 
tales ſint,quales eſſe debent, qui poſlint nempe 
facrasScripturas dextre tratare,& Adverſarios 
refellere;ſin ad hxc inepti fuerint, domi detine- 
dos eſſe;denique ſi quiſint ex aliquo hominum 
enere Jodi & periti,cosetiam mittendos ele. 
xc noſtra ſententia eſt. Nunc ad difputatio- 
nem veniamus. 
CAPVT. 2. 
In quo Adverſariorum nta 
tur ,quibus probant ſolos prelatos ha- 
bere ins ferends ſuffragium deci- 
froum in Concilys. 
B Ellarminus quatuor argumentori: genera 
adhibet. Primem illus argumentum ſumi- 
tur ex authoritate Scripturz, eſtq; huwuſmodi. 
Definirein Concilijs ea,quz funt credenda,vel 
agenda,proprium eſt Paſtorum munus. Nam 
paſcere proprie eſt docere,& fic docere , vt ali 
teneantur credere . Id probatur ex Hierem.. 
Dabo vobis Paſtores ſecrmndiam cor meum, & paſ- 
cent v0s ſcientia, & dottrina.Etex Ephel.q.eA- 
hes dedut oles, alios Paſtores, && Dottores. 
Vbinotat Hieronymus(inquit)in hunc locum, 
& Auguſtinus Epiſt.5 9 adÞa 


ulinum,Doftorem 
crm Paſtore conumngs, quia proprium eſt Paſto- 
rum docere . At Laicinon ſunt Paſtores, nec 
Ec- 


m 

5, 

»o 
on 
do 
pe 
0$ 
8. 
m 
ſe. 
9- 


Dneftro tertia. $4 
Eccleſiaſtici quicunque,ſed foli Epiſcopi. Hoe 
probat ex Att. 20. Arrendite vobus C* wniverſo 
gregs, 1 quo vos Spiritus [antis poſieit Epiſcopos, 
regere E ccleſiam Dei,& ex loan. vit. Vbi Petro 
dicitur,pa/ce oves mens, & ex ratione etiam.Si c- 
nim omnes laici(inquit)eſlent Paſtores , ubi ef 
ſent oves? Hoc primum eius argumenth et. Re- 
- Detinire in —_— credenda & a- 
genda,dupliciter capi poteſt.7 ns enim figni- 
ficat per ry ſtatuere, cftelbwmantl fit _ 
bis fide ſfuſcipiendum,& ofere przſtidum, fic 
vtnulli liceat reclamare, quantivis ratione fre- 
to,nec cuiquarn fas fit aliter credere,dicere, aut 
facere. Secunds, (1gtuhicat declarare hinc efle fi- 
dem Catholicam,hoc eſſe credendum, hoc eſſe 
agendum,quia Scripturz authoritas ita creden- 
dum,& ita azendum eſle docet ; ac propterea, 
qu alter credunt & faciunt, cos in errore eſle. 
tprimo quide modo dico Epiſcopos aut Pa- 
ſtoresin Conciliis non poſle aliquid definire, 
hocenim ad Deum folum.& Chniftum, & Spi- 
ritum ſanfhum pertinere. Nihil poſſunt Epiſco- 
pin Concilijs praſcribere, mſi ex Sctipruris, 
tullam habent authoritatem , niſi quz Scrip- 
turis ſubieta fit . Sed Adverſarit tribuunt 
| or xdr mr definiendi , ſtatuendi, 
prxecribendi etiam ea, quz aperte ex Scripturis 
improbari poſſunt. hs GT ils & fupre- 
mam authoritatem tribuunt,przſertim fi Pon- 
lex Romanus adfuerit, & nulli licere reclama- 
reafhrmit,ſed que ab iis prezſcripta ont 
2 


$4 Controv. tertie de Concil. 


& i Romano Ponnticeconfirmata, ea rata eſſe 
debere , & ab omnibus eſſe admittenda , neca 

uoquam examinari oportere. Quam certe au- 
Chen ma Pre 
conſtat. 2.Re/pondeo: $1 definire ſecundo modo 
ſumatur, quemadmodum neceſlario fumedum 
eſt,non et: ny oat _— — elt, 
} _—_— oc modo in Concihjs dehnire. 


am Paſtorum munus eſt , ſalutari vitz pabu- 


lo, hoceſt, verbo Dei, populum Dei paſcere, 
& Sacramenta refte adminiſtrare. At hic non 
eſt finis Concahj generalis, ſed fi harefis ali- 
qua orta fuerit, cam tollere : aut fi abuſus al- 
quis egregius in Ecclefiam irrepſerit , eundem 
corrigere: aut {1 negotia aliqua inciderint , quz 
totam Ecclefiam attingant, deijſdem delibera- 


re. Atque hoc Bellarminus ipſe antea confel- 
ſus eſt . Nam cauſas ſex afſignavit , propter 
quas Concilia congreganda ſunt, quarum pri- 
ma eſt nova hzrefis. Sed hanc forſan dicetad 
_—_—_ definitionem pertinere. Atnon 
fo —_—_— hzref1 poſſunt iudicare , fed 
alij etiam Chriſtiani Scripturari perit! poſſunt 
ex verbo Dei declarare, hunc aut illum homi- 
nem eſſe h;zreticum, & hanc aut illam do&11- 
nam hzreticam eſſe. Non eſt ergo hxc Epiſco- 
porum tantum provincia,ſed ad alios etiam ho- 
mines,qui Scripturari perit ſunt,pertinet. Re- 
liquz vero quing; p—_ non requirit Epiſco- 
pos,nempe,{chiſma inter Epiſcopos Romanos, 
reliſtentia communi holti , ſuſpicio —_— in 

apa, 


Dneſtio tertia. 8 
Papa,dubitatio de cleftione Romani Potificis, 
reformatio generalis abuſui. Hxc omnia ab jjs 
qui non ſunt Epiſcopi geri poſſunt , vthari re- 
rum definitio non 1lhs folis fit neceſlario relin- 
quenda.Sed ftillud fit propria Concilyy munus, 
vt paſcat,cum Paſtor yu lint relativa, que- 
ro quis fit grex huius Paſtoris. Si dicant totam 
Ecelefiam elle gregem , tum duo ſumul erunt 
Occumenici Pa!ttores , Pontifex Romanus ſci- 
licet,& Concilium 3 nam Pontifex vnus Paſtor 
eſſe vult . Et tum etiam ipſt Epiſcopi erunt 
ſibiipſis Paſtores . At vero finis Conciliorum 
noneſt paſcere, ſed lites dirimere, Canones 
przſcribere , abuſus corrigere , Eccleſias com- 
p ;nere , aliaque facere quz ad pacatum & 
tranquillum Eccleſiz ſtatum pertinent. Hzc 
vero omnia ab jjs fteri poſlunt, qui ſunt in or« 
dine laicorum . Ita ex _ Bellarmino conſta- 
repoteſt , Epiſcopos ſolos non requiri neceſla- 
no ad definiendum aliquid in Concilijs. Prima 
enim cauſa celebrandi Concilia abillo propo- 
fita hocnon requirit, vt antea probatum eſt, 
quinque vero reliquz multo minus, quz ſunt 
huiuſinod1, vtab alijs przter Epiſcopos pro- 
curari & adminiſtrari poſſint. 3. Paſcere a- 
hquo modo idem elle quod docere, non nega- 
tur . At Conciha non ides congregantur vt 

paſcant aut doceant , fic vt proprij Paſtores, 

ſed vt diſpiciant & conſultent , quidad Eccle- 
he alutem faciat. Concilia enim extraordina- 
necongregantur propter cauſas extraordina- 

F 3 ris; 


B86 Controv.tertse de Concil. 


rias;at docere eſt ordinarium ofhcrum Paſtoris. 
Quanquam {1 omnes Faſlores doceant,non tay 
men ſequituridem eflc Paſtorum & DoRori 
munus. 4-Quod afhrmat ſolos Epiſcopos Pas 
ſtores elle, idque probat ex ARt. 20 ; egregie 
Scripturi abutitur. Nam ith - piſcopi non crant 
tales,quales hodie funt Epiſcopi Pontifich. Erit 
enim omnes, Epiſcopi vans crvitatis : at plures 
vnius civitatis Epiſcopos elle prohubent Cano- 
nes Romani. Prxterea ijdem verl. 17. ctuſdem 
capitis axe9C71e vocantur. Vride hic locus ve 
maxim2c6traipſum facit. Nam ft omnes , quo- 
rum eſt paſcere, habeant ms defunendi in Cons 
cilijs,tum Presbyteri habent,qua verſ. 1 8.huius 
_—_— _—_ vocantur,atque Cam many 
1bentur. Atilh volunt tantum pralatos maio» 
res hoc 1us habere. 5. 'R,-ſpondeo,neminem no+ 
Rrum vnquam drxifie , omnes Chritlianos clle 
Paſtores. Fatemur cmmahos Paſtores cſle,ali- 
os elle oves:ſed ad Cocilia, vbi de fide fit inqui- 
{1110,n0n modo Paſtores, ſed & ahos etiam,qui 
ad inquirendum apti ſunt , convenire oportere 
contendunus. Atque hac de primo arguimento 
drxflefufrcaat. 

Vemo nunc ad /ccrmdum argumentum , 
quod __ eſt totum in tcſtiumonijs vete- 
rum. Prima Conciha (inquit) in Eccleſia cele- 
brata , fucrunt tempore VY iftoris Papz , de 
quzſtione Paſchatis . De is Euſchius bb. 5. 
huſt.cap. 23.fic ſcribit. 06 quam canſam comvere 
1446 Epiſcopornm , & { 9xcilia per ſogulus qua/que 


pre- 


ueſtio tertia. $7 
provincias compocantur. Eunedvi Is n, ovyxponians 
Prana x7 TwTrey thier, . Ex quo concludit 
Epiſcoporum tantum efle,in Concilijs defini- 
re. Rgipondeo 1: fuiſle anuqums Conalum 
illis, de quibus ſcribit Euſebmus , & quorum 
meminit | na illud nempe Hieroſoly- 
mitanum,de quo fit mentio AR. r 5. cui Con- 
cio non tantum Apoſtoh interfuegunt,verum 
etiam Presbyteri,& tota Eccleſia. 2.Reſpondeo: 
diftos eſſe vulgo Epiſcopos eo tempore,fingu- 
los fingularum Ecclefiarum Paſtores & Pref- 
byteros , ex more & conſuctudine Scriptura- 
rum, vt Philip. 1.1. ovp &moxdms < axons, V- 
bi Apoſtolus multos vnius Ecclefiaz Epifcopos 
commemorat , quod Canones Romani non 
permittunt. Ergo per Concilia Epiſcoporum, 
mtell;git Euſebuus Concilia Presbyterorum . 
Deinde cumulat Adverſarius wulta- Patrum 
teſlmonia , quorum verba non refert , ſed loca 
tantum citat. Nominat vers Cyprian.in Epilt. 
ad Tulian.in initio, Hilar.in hb.de fynodis, Am- 
broſum in Epiſt. 3 2. Hieron.in lib.2.Apolog. 
contra Rufhn. Auguſtin. in Epiſt. 119. Le- 
onem in Epiſt. 16. & ſequentibus , Rufhn. 
lib. 10. hiſt. cap. 1. Athanaſ. in Epiſt. ad foli- 
tariam vitam agentes . Hos Patres ait inlocis 
tatis, & alios nonnullos paſſim aſlerere, Con- 
dlia Epiſcoporum eſſe : Ergo Epic 
antam eft in Concilijs definire. R gſhowdeo:hzc 
elle ſupervacanea . Fatemur olim dia fuille 
Epiſcoporum Concilia , vt diſtinguerentur a 

F- F 4 Conci- 


88 Controv.tertie de Concil. 
Concilijs Politicis , quia aderant plerique Epi. 
copi, &1n ills cauſz tia um 
agcbantur,& quia ill: maxime idone erant,qui 
huiuſmod: cauſas traftarcnt, non quod null 
alj przter Epiſcopos definiend: authoritatem 
habuerunt . Ergo iſta teſtimonia haud neceſla- 
ria ſunt. Submngit deinceps ahud teſtimonium 
ex Conallg Epheſino , quod habitum eſt ſub 
Theodotio iuniore. InithusConcilhj cap. z 2.n 
Epiſto!a Theodofij ad Concilium hxc verba 
habentur. {ariti1-ms eff exm , quit non fit in ordine 
{anttifſmmorum £p:i/coporuum, Ecclefiaſticis mmiſces 
ri traftatibig. Reſpond-o: Quid? num laicis, & ts 
qui non ſunt Epiſcopi, nihil Ecclefiaſticum tra- 
tare fas eſt ? at omnes p1j Imperatores trafta- 
runt ; num Eccleſiaſticrs trattatibus intereſle 
non licet? at interfuerunt mult . Et quanquam 
Imperator ipſe Theodoſius Concilio Epheſi- 
no non —_— tamen Candidianum miſit, 
i interfuit,quique Im orem ſubinde cer- 
Nord fecit, quid etium Mer. Be Martianus Im- 
perator interfuit Conciho Chalcedonenſi , nec 
ipſe modo,ſed & ſenatores. Quare aut fit ell 
hzc ſententia , aut non fic intelligenda , quem- 
admodum vult Adverſarius . Sed videtur fit 
eſſe , quia non habetur in antiquis exemplari- 
bus, & quia Eccleſiz primitive conſuerudini 
adverſatur, Nam Imperatores ſemper aut in- 
terfuerunt Condilijsipſi , aut Legatos ſuos mi- 
ſerunt. Et ex hoc ipſo Concilio manifeſtum elt, 
Theodolum ſeſe Ecclefiaſticis — 

Rat! 


$ SoESTHS TGT 


me 


Dueſtio tertia. 8g 
@atibus,in Epiſtola illus ad Concilium.Pro- 
nunciat enim omnia,quz hattenus fecerant,ef- 
ſe irrita,quia per contentionem omnia geſta fu- 
iſſent, & mbet omnia pacifice examinare. Num 
hic illicitum exiſtimavit, negotizs Ecclefiaſtias 
ſeſe immiſcere *Prxterea, quod ait Pulcheriam 


- Imperatricemin _— quz habetur ante 


Concilum Chalcedonenſe, mſhle vt Clenc, 
Monachi,& Laici, etam vi aConchliorepelle- 
rentur;R eſpondeo:illos A e, nc 
turbarum nimium eflet , quia favebant Dio- 
ſcoro & Eutycheti hareticis. Aﬀert deinde cx 
eodem Concilio atione 1. cum ad Martinum 
Archimandritam Monachorum patrem mit- 
teretur , vt ſubſcriberet , illum reſpondiſle, 
non efle fuaum , ſed Epiſcoporum tantum ſub- 
ſcribere . Refondeo : Quod miſerunt ad c- 
um Epiſcopi , vt fubſcriberet , hoc arguitnon 
Epiſcoporum tantum hoc fuiſſe . Recufabat 
vero ille ſubſcribere , vel quia non putabat 
ſuum eſle , vel you eſlet hareticus , & E- 
X 


piſcoporum cauſz non faveret . Vitimo lo- 


co alt , cum Monachi & Laic inidem Con- 
lum ingreſſi eſſent, Patres ſrpms cdlamiſſe, 
Mute foras ſuperfinos , ( onciltm Epiſcoporum 
e&t. Rg/pondeo 1. Monachos de mre non in- 
tereſſe Concilijs , niſi fuerint elei. Et ill 
Monachi non erant in vilo ordine Eccleſia- 


90 Controv.tertie de Concil. 


debantur , qui intereſſent , quique res Ec- 
--1 "0098 traftarent . At non fic ab initio 
K fc. 

Tertiam Bellarmini entum ſumitur 
ex Concilijs hattenus in Eccleſia cclebratis, 
Ommum Conciliorum decreta ( inquit) a ſo- 
lis Epiſcopis fafta eſle , patet ex ſubſcriptio- 
nibus . Sol: enim Epiſcopt ſubſcriplerunt . 
R;7#þondeo : hoc fallifhimum eſſe. Nam & Im- 

cratores, & Abbates , & Presbyreri ſubſcrip- 
erunt,vt poltea docebimus, cum ad noſtra ar- 
| ans ventum fuerit. Vb1 etiam illam diſtin- 
onem de ſubſcriptione definitiomis & con- 
ſenſfionis diluemus . Nam oltendemus illos eti- 
am definitive fubſcripliſle. 

Loartum Bellarmin argumetum in ratiun- 
culis quibuſdam poſitum eſt , quz numero 

uinque ſunt. 7 R TA A hxc eſt. Negotia 
Ecclefiaſtica & publica a perſonis tantum Ec- 
clefialticis & publicis traftari debent : at ta- 
les ſuntfoli Epiſcopi : ergo &c. Ryffondeo 7: 
Quid? an nullz ſunt perſonz Ecclefiaſticz, 
nilt Epiſcopt ? Quid ergo de Presbyteris , Di- 
acoms, Abbatibus, Monachis, & Clericis reli- 
quis {tatuemus? Quid de Cardinalibus , qui 
non ſunt Epiſcopi ? Sed perſona Ecclefialtica 
dupliciter accipitur. Prwo,pro membro Eccle- 
frz, & lic ones Chriſtian ſunt perſonz Ec- 
cleſtaſticz. Secwndo,proeo,qui munere aliquo, 
& miniſterio Eccl flies Langiens Neutro 
modo ſunt ſol Epiſcopi perſonz Ecclefiaſtice. 


2. Ke- 


= MB I F YT TY om mn TT. a: 


| Dneftio tertia. g1 

2. Reſpondeo : Trattare caufſas Eccleſiafticas, eſt 
negotium Ecclefiaſhcum;ſed hoc emfmodi eſt, 
quod poſlit ab aliis quam Epiſcopis fieri. Eſt 
enim inquirere & diſpicere de veritate alicuius 
queſtionis,& Ecclefic ſaluti ac traquillitati pro» 
videre: athzc non ab E/ iſcopis tantum fieri 
poſſunt, verumetiam ab aliis,qui ſunt do&ti,piz, 
& Scripturarum periti, qui ſunt ſcientia, gravi- 
tate, fide , & pietateprxditi , aliſque doms hu- 
wſmodi, quz in cauſis tanti momenti requi- 
runtur., SECVNDeA ratio hxc eſt. Si 
omnes doi admitti deberent , tum aut nul'a 
unquam Concilia efſent, quia vix omnes doi 
pollent c5vocari, aut eſlet nmpollibile tale C5- 
alum regere propter nimiam multitudinem, 
: Sommare hoc potius eſt, quam di- 

ſputare. Nunquam hoc eſt, nunquam 
nosfieri poſtulavimus. Non omnes doftospro» 
—_ ad _—_— — ſed cx 
gulis provincijs ſehgendos efle aliquos,quos 
Rdefe omdend n_ & idoneos ln 
Non erit difficile hos in officio continere. Nam 
cum convenerint, moderator aliquiselt cliger- 
dus,qua de re poſtea dicendum ent. Itaneutra 
icommodorum eveniet,quorum mer 
tionem facit Adverſarms. Non enim volumus 
Cocilium eſſe quaſi cxtum Cyclopum, de quo 
illud vere dicatur,&/c N </e)s 3Nv xdots, fed vo- 
lumuseſlea certis quibuſdi viris gubernati,qui 
adillud munus maxime idonervidebiitur.7 ER 
 T14ratio elt, qua tum plures eſlent in m_ 


92 Contrewtertie de Conc, 
ho inferiores,quam ſuperiores,ac proinde tunc 
vere vinceret ra10r ſententia mchorem . Re- 
ſpondee: hace quiciem mcommoda ſecutura effe, 
{i id freret , quod fingit Adverſarius, hocelt, fi 
fas eſſetcurvis homim arrogant: & loquaci ſeſe 
in Cocihamgerere, nſque terere fe unmulcere, 
& line ordine pro:buo & arbiurioſno loqui, 
Sed non debet quiſquam in Concilum admit- 
ti, nec verba facerem Concho, nift qui ab Ec- 
cleſ1a deiettus, & defignatus tuerit . Nos enim, 
n cum tpiſcopts laicos & dottos virosnon 
piſcopos,;n Concilns comungi volumus, non 
«ria tamen ntroducendam efle unquam co- 
tavimus. Non vult Adverſarius quzſtonis 
tum intelyere, quia non potecſt apre infrin- 
gere,ſed monltra qurdam opimionum fib1 fin 
git, & tum cadem pulcherrimis rationibns op- 
pugnat. 2 / ART A ratio clt,quia tunc facile 
polletunus Princeps,in cutus regione Concdli- 
um eſlet, quicquid vellet definire, quia pollet 
omnes Presbyteros & doftos homes ue pro- 
vinciz colligere , & in Concilum introducere, 
quod non poſlent alij Principes, qui longe ab- 
cſlent.Reſ:Hocfacit cotra Adve aarios. Hec & 
nim ratio non minus valet contra Epiſcopos, 
quam contra Preshyicros & doctos viros, quia 
code modo poſlet Princeps ille Epiſcoposom- 
nes ſug provincie colligere,& in Cocthi intro- 
ducere,coſque ad ſuas partes trahere, & facere, 
vtita illi faveant, ut quidvis poſſit obtinere:. Et 


hic quidem Papz mos eſt. Solct exam ile 1n lo- 
c0, 


D444” = Hr ——__—_ 


Dneftio tertia. 93 
eo,quem fibi novit additilſimumeſſe , Conci- 
ha congregare, & homines etiam ſibi addictiſſi- 
mos al hxc Concilia vndecanque convoca- 
re, ut ſic multitudine ſemper vincat. 2 V7. 
T A ratio hzc eſt . Nulla eſt Reſpublica, quz 
pon habeat ordinem aliqu® in comitus,docente 
etiam ratione natural: , ita ut non quivis de ple- 
be, ſed principes tantum , & capita cxterorum, 
locum & fuffragium habeant : ergo ſimiliter 

Eccleſia in Concilijs generalibus facere dcbet. 
Reſpondeo: Et nos quoque ordinem in Concilijs 

mmus, & multo matorem cautionem mn 
ſmnodis Ecclefiaſticis , quam in commijs politt- 
asadhibendam efle dicnnus. Non enim per- 
mittimus cuivis in C6cihum involare, & diſpu- 
tatonibus ſuis omma perturbare, ſed modera- 
tores eſſe volumus , quident operam, ut ordo 
ſervetur,& ut legitime ommi fant. 

Bellarminus deinceps cap. 1 7.huius libri que- 
ſhonem proponit de numero Epiſcoporum , 
qui Conctlus intereſſe debcnt . Quarit enim, 
quot Epiſcopi ad generale Concilium requi- 
rantur.Et hxc quidem quzſtio ex priori ſequi 
ndetur.S1 enim Epiſcopi ſol Concihis intereſ- 
ſe debent,quod ille affirmat, tumaut omnes E- 
ppt convenire debent, aut aliqui tantum. 

omnes, tum nullum adhuc fuit generale 
Concilum,neque etiam videtur deinceps futu- 
rwm.Athocabſurdum. Si ergo ſatis ft a/iquos 
convenire , quzritur quam multi, requirantur. 
Bellarminus reſpondet hanc quzſti p—_ 
polle 


94 Controv.tertie de Concil. 


poſſe melins folvi, quam ex conſuetudine Ec. 
clefiz. Ita nullam ille certorem r 

uam Ecclefiz confuctudinem.Qyam ille qui- 
id ad quatuor conditiones revocat atque re- 
ducit. Proaza conditio eſt, ut evocatio Epiſco- 
porum fit generals, ita ut innoteſcat omnibus, 
faltem matoribus Chriſtians provincijs. Om- 
nes general: edifto vocari debent. Secunda eſt, 
ut nullus Epiſcopus excludatur , undecutique 
venerit, modo conſtet cum efle Epiſcopum,& 
non excommunicatum. 7er:i4elt,ut adfint per 
ſe, vel per alios , quatuor Patriarchz przcipui 
przter ſurnmum Pontificem. Sed hanc condi- 
tions nuncnon eſle neceſſariam concedit, quia 
nunc (inquit) aut hztetici ſunt, aut certe (chi 
matici. Prxclare. Ergo hc conditio eſt nullius 


momenti. Lnarta eſt,ut ſaltern ex maiori parte 
Chriſtianarum provinciarum aliqui adveniant. 
Non opuseſt , ut in iſtis conditionibus excuti- 
endis laboremus , aut ſermonem aliquem lon- 
gum de illis inſtituamus , quia eas non magno- 
pere improbamus. 


__ APVT 3. 
In quo noſtra argument 4 nunt uy + tore 
y' ts —_ non /olos 
Epilcopos habere ſuffraginm de- 
finirronm in C oncilys. 
Equitur nunc , ut noſtram ſententiam certis 
quibuſdarargumentis demonſtremus.Pr- 
mum noſtrum argumentum nititur — 
ap | 


AQneftio tertia. 95 
Scripturarum . Aftorum 1 5. 6. (quem locumy 
00s trattamus) fic legimus. SouriySnoue Hit Says 
mas yer apto fo Trpur div ofel T4 nys VT. Conve- 


feſtum eſt,non mody Apoltolos , verumetiam 


er adeo ipſum , & u- 
eau: in Conciio adfuille, 
& ſuffragium definitivum habuiſſe. Et hoc 
_ primum fuit & fanQiſſimumin Fccle- 

Conclum ho non — _ , Ve 
rumetiam prxftuerunt Apoſtoli ipfi. Hoc ; 
| | —_— omnium — < deber, hu 
reliqua omnia ſ1milia eſſe oportet. Bellarminus 


oncedit populum adfuiſle, ſed reſi A- 
oltolos trfaiſe, nr mdices,ad > mma 
[ _—_— » tanquam inquilitores ſcilicet, ad 

niultandum, plebem vero non vocatam eſſe, 

l veniſle tamen , & tantum audiviſle, & con- 
alille,n6 definiiſſe,aut diſputiſle. Sic tenemus 
Jud reſpondeat Adverſarius, Apoſtolos iudi. 

e, Presbyteros conſultiGie, populum audi. 
ie tantum & non reclamiſle ,nthil prztcrea 

ud fecifle, & veniſſe non vocatam . Nunc i. 
lam reſponſionem examinemus & diluamus. 
«| 4gitur 1.Quod Apoſtolis iudicandi partes 
mouttagnoſcimus, &ampleRiimur. Judicirunt 
l th ſed ex Scripturis. Quod vers has 
partes 


TT TEES DE TES RRPTHOOPENAD 


\ @ = Þ y 


96 Controv.tertie de { oncil. 
partes Presbyteris & populo detrahit, id quide 
rejicumus. Neq; emmid cx Scripturis probat, 
aut probare vilo modo poteſt. Nam {1 tuſtori- 
am pam conſulamus, nihil inveniemus , quo 
minus, ſinon populum,at ſaltem Presbyteros 
vna cum Apoltols diſpuriſle & dijucicille ex- 
iſtmemus. Nam primo quz{tio ipſa ad omnes 
delata eſt,verſ. 2: quorſum quzſo,fi illorum ns 
fuit de cauſa cognoſcere,& definire? Et verl. 6. 
legimus convenille ad hoc Concilium non A- 
poſtolos modo , verumetiam Presbyteros , & 
uidem f1militer omnes, ily ou 73 adye Tere, ot 
Sa dfremndfoons hac de re.Ex-& 
demergo cauſa fuit Apoſtolis & Presbytcris F 
ad hoc Concihum convemiendi, ſcilicet vt de il-# 
la,quz orta crat,controverſia mdicarent, & al-F 
quid conſtituerent . Si ergo reſpondeant Pres 
byteros inquirencl tantum authoritatem habu-& 
1\ſe,non mdicandi, hoc modo Apoſtols ctiam 
ipſis mdicandipartes detrahunt.Nam ead fur 
vtriſq; convemiendicauſa. Sed vt totam iſtan 
controverſiam dirimamus,inſpiciamus (ques 
AR. 16.4.ubi legimus Paulum civitatibus ills, 
per quas tranſibat , tradidiſſe os yams 
xuptfoa wh 3 mmey x; 3 apioCuricur Ws 
leporaxiu, hoc clt,inſtitura illa,que decreta fueri 
ab Apoſtolis & Presbyteris, qui erat Hieroſolyme. 
Quis nunc negare audet Presbyterosquog; hi 
buiſle Gifagmam deciftyum ? Non m—___ d 
ſputabant aut conſultabant, verumetiam mdic: 
bant & decernebant vai cum Apoſtolis. N 


VOCaN 


RH LIELELIELELIINSS LSESSTES 


Duels Ferite. 97 
yocabulum (2+w1:4/2) ad utrolq; cx xquo ar- 
commodatur. H xc tam aperta ſunt, vi nemo re- 
tragan poſit. 2:{+/boxdes: Quod conſultandi 
tantum & difputanc! partes Presbyteris tibu- 
t,neptum plans elt ; & nulla ratione muttur. 
Quid enim Apoltohs opus kuit huruſmodi c6- 
ſulroribus, aut diſputatorihus? Noraat ipſi fa- 
tis per ſe ci{putare & conlultare. Quapropter (1 
nullum aliud iHlorum munus fuit,mif ut conſul- 
tarent aut diſputarent,non valde opus fuit,ut 11+ 
h praxfſentbus & congregatis Apoſtois conve- 
nirent . Sed quia v!fum eſt Apoſtohs,vthzc 
quzſtio ad totam Ecclchiam deferretur, & om- 
num ſuffragjits approbaretur, vt eo modo Ec- 


| defiz pact melius conſuleretur: ideo Presbyte- 
 ros &plebem etiam congregan voluerunt”, vt 
' camtotius Eccleſiz conſenſu ex verbo Det de- 


finitum ellet,circumcſionem & rehquas Mo- 
faicas ceremonias abrogatas elle , omnes in ea 
definitione acquieſcerent In hoc ergo Concilo 
quivis laicus & Presbyter definitivum ſuffragj- 
um habuit,non minus quam Petrus. 3.R g/por= 
deo:Quod ait plebem venifle non vocatam,ab- 
furdumid certe eſt. Nam praterquam quod fi» 
neauthoritate Scripturz illud dicitur , pugnat 
certe cum decoro & wndia, vt quiſquam non 
vocatus accedat, & fele in Conalum ingerat. 
Nulli licere debet temere ſeſe in huiuſmod: cx- 
tus ngerere:ergodubitandum non eſt plebem 
hoc tempore vocatam fuiſle. Przterea ex At. 


6:2.con(tat ſolitos elle Apoſtolostotam Eccle- 
1 (am 


98 Comtrov.tertie de Concil, 


fiam convocare. Sic enim legimus in illo loco, 
axrynarodduu N u Jolug To 213 G- Th aw 
76y,7y, Ergo dubitari non poteſt,cos ſ1militer 
hoc re feciſle,quia haxccauſafimiliter to- 
tam Eccleham attingebat.Quare inſulſum illud 
eſt,quod ait, plebem non vocatam veniſle. C6- 
ſtat enim non modo interfuiſle vocatam , ve- 
rumetiam ſuffragja tuhſſe, ut cauſa poſtulabat. 
"Y Reſpondeo:Qudd ait plebem adfuiſſe tantum, 
audiviſle,& tacuiſle , mihil doxifle; fulfum com- 
mentum eſt. Pugnat enim hoc cum aperta 
Scripturz authoritate. Nam primo conſtat,cos 
ex plebefuiſle , qui authores huius quzſtionis 
fucrunt,non Apoſtolos,non Presbyteros. Nam 
verfu 1.dicuntur 7jr«,& verſ. 5. dicuntur fuiſle F 
ex ſea Phaniſrorum , qui crediderunt. Et hos F 
ver{.7.diſceptaſle legimus. Sic enim ſcribit Lu- 
Cas. mis Ss outnnv res uo ws, Crrm fruſſet dif 
ceptatio multa . 1{ti homines qui diſceptarunt, 
quicunque tandem fuerunt , non Presbyteri, 
multo minus Apoſtoli fucrunt. Ergo falſum 
eſt,quod affhrmat Adverſarius , plebem tacuil- 
ſc,nullum verbum dixiſſe.Przterea verl. 1 2. fic 
ſcribitur, ii9n7e NN aa oÞ wind +. Tacuit rotd 
wmwltitudo. V nde conſtat totam populi multitu- Þ 
dinem antea locutam efle, non promiſcue qui- Þ 
dem,ſed prout cuiuſque ordo poſtulabat. Prz- F 
terea ex verl. 22.manifeſtumeſt,aliquam fuille Þ 
vocem & ſententiam populi.w7 iÞh&« wc Sno F 
Ste io; This pe 7 EuTYPUE Ty Bu Ti inx2nTie. T wunl vi © 


ſum eſt «Apoſtolis & Precbyteris cums tota Eccle- 
frat. 


Qur(fin ferria. 99 
fa. Ergo Eccleha reliqua non tacuit, fed ſua 
ſenteritiam ineerpoſuit. Viſutm eſt non mods 
Apoſtohs, verumetiam Presbvteris, nec llis ti- 
tum, verumetiam {a 77 2 x3 min, tors Eccleſie, Et 
verl[. 2+ .Jegimus,miſsas fuiſee hterasnomine A- 
poltolorum, Presbyterorum, & fratrum. i vr'- 
Av, £; tt p80 CUT por, x 61 o lapel mic oF Thu Aymce 

t, Euvtas, x; Kinixd as d Sononic moi vZ Ori yas 
pr. Apoſtolt , Prerbytert , & frarres , ys qui ſunt 


| Antichie,G+ in Syria, & in Cilicio fratribus. /aly- 
em. 


tem. Ergo dogma hoc fuit omnium ſententiis 
compr m. Vnde intellivimns, alias fuiſse 


| _y—_ , quam filend4 partes. Sententias enim 
rerun 


t,& ſubſcripſerunt. Quare Atneas Syl- 


* vusin hb. 1.de Conciho Bafihenft ait. 73G eff 
' Spiritzn ſanto & nobrs 3 nde apparet (inquit)ahos 


quam Fpi/ropos m Coniligs habiiſſe voremeg deci- 
—_ Sed Adverſarij a_—_ ——_ & 
perpendamus , quibus 1lle fuam ſen- 

eg confirmat. Prins), prabat lebem non 
5e, quia hc conſuetudo Fcdefin ſub- 
ſequentis fuit , ut ſoli Epiſcopt judices 
elsent , & hc conſuetudo Gncaicet optiee 
int Scripturatom . Reſpordeo 1. Id non 
bi ex hoc _ Nam m_ ous _ 
en, Apoſtoh,ex verbis Lucz.Eedem 
pw <anenk "\deinly munus Presbyterorum 
Apoſtolorum. Ergo h diſputirune Presby- 
teri, ciſput4runt ctiam Apoſtoli, i definierunt 


| Apoſtoli,definierunt etiam Presbyteri. Keſpon- 


deo 2: Conſuetudo ſemper habita eſt peſſima 
G 3 Scrip- 


100 Controv.tertte de Conril, 
Scripturarum interpres, a Tertulhiano, a Cy- 


ano,&ab Augulſtino , atab Adverſariis no- 
ſtrs optima interpres habetur . Ita illi cum Pa- 
tribus non conſentunt. z. Non ſolos Epiſco- 
pos mdices fuiſse in Concihjs, aut definiendi 
authoritatem habuilse , nos mox oſtendemus. 
Secundo,probat plebem n6 fuilse vocatam,quia 
ver.6.conveniſse dicuntur Apoſtol & Pregby- 
teri, vbi nulla fit mentio plebis. Reſpondeo 1. Si 
wa non dicitur plebs vocata apud Lucam, i- 
= non vocata fuit , tum illud etiam ſequetur, 
ne Adverſarios quidem illos , qui hanclitem 
excitirunt, vocatos fuiſse. Nam hoc non legjtur 
apud Lucam. Tamen quis dubitat, quin vocat 
fuerunt. Non ergo ſequitur,non vocatam fuilse 
ebem , quia hoc non diſerte affirmat Lucas. 
hoc ex At. 6. 2. probari potelt. ag2oxanc- 
oddlve N U Jodvrs m3 1nd A uamA, imn 
Vnde intelligimus hunc fuiſse morem A 
ſtolorum , ut in cauſis communibus totam Ec- 
clefiam convocarent . Quando hoc ſemel ab 
Apoſtolis faftum fuiſse ſcnbitur , non neceſe 
fant hic denuo repetere. 2. $1 quia non voct- 
ta plebs fuit, hinc ſequatur eamnon habyilx 
Galfregium deciſrvum; tum ſequetur Presb 
ros habuiſse , quia 1lh vocati ſunt. Fr hoc facit 


contra Adverſarios. Teri, probat ſolos _ 
(- 


ſtolos drxifse ſententias definitivas,quia ſol! 


trus, Paulus, Tacobus, Barnabas introducuntu 
a Luca loquentes,qui Apoſtoli fuerunt; popu- Þ 
las vero tacuiſse dicitur. Reſpondeo 7 : Tph con- 


ccdunt 


© n 8 © TT EYE ——__ oa 


Oneſhio tertia. 101 
cedunt Presbyteris partes diſceptandi & con- 
fultandi , ergo alios przter Apoſtolos locutos 
fuiſle in 1llo Conciho conſtat. 2. St hxcratio 
Adverſary valet,tum illi quatuor ſol1,quos ipſe 
nominat , ſententias dehmtvas habuerunt. Ar 
id,0pinor, non dicet. Quid enim tur de reli- 
quis Apoſtohs fiet ? Anilh nullam definiendi 
aut decernendi authoritatem habuerunt ? Prx- 
| tereaſi locum inſpiciamus,alios etiam verba fe- 
ciſle intelligemus prxter Apoſtolos, erfi non 
commemorat Lucas, quid _ dixerit; ne- 
que enim hoc fiert neceſle fuit . Nam dicit Lu- 
| Cas. Twnc viſum eſt Apoſtolts, Presbyterts , &+ tots 
Feclefre, Ex verl.1 2.Silebat tota muliitudo.Nonne 
hzc aperte indicant , multitudinem prius ſen- 
tentias ſuas dixifle ? 2. Hzc quz iſt Apoſtolt 
locuti eſſe dicuntur , ad diſputation & diſcep- 
tatonem , non ad wdicum aut defnitionem 
inebant. Nam cum ih peroriſsent,tum de- 
mum decretum & definitum eſt ver. 2 2. 3714 #- 
| &þ+ &c,ubi dehinitio eſt totius Ecclefize. Erh e- 
' nimin Conciho non omnes loqui poſsunt , aut 
debent; tamen ſententiam veram Cowl debent, 
© &luis ſuffragys comprobare. 4. Cum Bellar- 
- | minus quatuor hominum genera ait ad Conci- 
* laconvenire,quoſdam,ut mdicent, alios, ut di- 
: putent,nonnullos, ut defendant C oncilium, & 
- © aliquos, ut miniſtrent; Presbyteri & plebs non 
| propter aliquam ex tribus poltremis caulis ad 
Concilum convenerunt:ergo propter pri- 
- © mam; non quod Apoltoli non ſufficerent, ſed 


3 Ve 


102 Controv.tertic de Concil. 


vt fic mebus & Eccleſiz pagi conſuleretur, & 
hominum deſiderijs ſatisfheret . Atque hec de 
pruno no'!ro argumento drxaſle ſuthciat. Ag- 
cedo nunc ad ſecundum. 

Secundum noſtrum arzumctum fic fe habet. 
Concihum generale vruverſam Ecxlefiam re- 
prefanngggs 1bi eſle debent quidam ex omni 
genere & ordine hominm. Hoc argumentum 
nobistribuit Adverſarius , cuius tamen fit non 


mtelgo. Sed videamus,quid ipſe reſpondeat . 


Reſpundet ille, Epiſcopos reprxſentare totam 
Eccleſiam, quia vnuſquiſque ſuſtinet & gerit 
perſonam ſux Eccleſiz , ac proindenon opus 
elſe,vt alj convemant. Rgſpondeo 1: Si finguli 
Epiſcopi ſingulas Eccleftas reprzſentant , tum 
Roimanus Epiſcopus totam repreſentat Eccle- 
fam, quia ſe Epiſcopum Catholicz Ecclchz 
vocat. Ita non opus eſt,vt mult Epiſcopi con- 
veniant:ſufhcit, Cille ſoluys adfuerit. Poteſt ille 
ſolus Concihum generale indicere, habere, ce- 
lebrare,quia ipſe ſe vocari vult Epiſcopum vni- 
verſalem tots Eccleſiz Catholicz. Ethic op- 
RO n_——s inodus _ ait Bellarmi- 
nus,cum per Principes reprzſentantur populi. 
2. Quid Beans fe hzretica ? vt olim 
omnes preter vnum aut alterum Arian fuerit, 
num ill: totam Etcleſtam m Conciho repreſen- 
tabunt ? num 1llorum defumtio ſtabit ? tum vni- 
verſam Ecclefiam hereticam efle ſequetur: nam 
mago f1mils efſe debet ret, cums eſt imago. 
Num Epiſcopi m Aruminenſt Concilio con 

| gre- 


| LD neftio tertia. 103 
gregati totam Eccleſtam repraſcntirunt ? tum 
certe tota Eccleſia Ariana fuit. At nifi Epiſco- 
pus cletus & deſrgnatus furrit ab Eccleſia , vt 
eat ad Concilum, non potelt Ecclefam reprx- 
ſentare. 3. Quemadmodum in comitijs crvili- 
bus non ſemper magyſtratus pro cvitate mitti- 
tur.ſed aliquando als alquis,qui & ipſe etiam 
civitatis perſonam gerit : h1cnon Epitopi tan» 
tum ab Ecclefia ehgendi ſunt , quiad Concilia 
mittantur, ſed yr ns ſolertes, & do&ti viri, qui 
forſan peritius diſputare, & in I1Ones CON- 
troverſas melius inquirere poſlunt, quam Epi- 
ſcopi.Quiſquis vero ab Eccleftia mittitur,is Ec- 

iz perſonam reprzſentat.Et de hoc quidem 


argumento plura non addemus. | 
Tertium ſtremum noſtrum in hac cauſa 
arzumentum ſcquitur,quod in teſtimonijs, ex- 
empls,& hiſtorys antiquis poſitum eſt, eſtque 
huiuſmodi. Principes, Pr 1, Senatores, 
ludices,alizque homines laic3, Concihjs facris 8& 
Ecclefiaſticis non interfuerunt modo, verume- 
tiam ſententias dixerunt, ſubſcripſcrunt, defini- 
verunt : ergo ſol Epiſcopi ſuffragium in Con- 
cls deciſivum non habent. Reſpondet Bellar- 
minus adhibita diſtintione;interfuiſſe quidem, 
' &{ub{criphiſſe,ſed conſentiendo,non definien- 
' do:ſolos pile 5 fuiſſe wmdices, & definijſle, 


&ob eam cauſam aliter ſubſcripfiſſe Epiſco- 
pos,aliter alios. Fpiſcopos in hunc modum, E- 
go Auguſtunus Epiſcopus defumens ſubſcripfs. Prin- 
| Apesvero, Preabyt 


eros, &alios fic. Ego N.N. 
G 4 Prin- 


Jo4 Controv. tertie de Comcil. 
Princeps wel Presbyter conſontiens ſubſcripi. Re- 
ſpondeo 1:hanc diſtinftionem nulla aut Scriptu- 
r#,aut ſincerz antiquitatts authoritate probar 
poſle. Nam quicung; authoritate legitm.a mus 
niti ad Conciha venerunt , ij ſuffragium defini- 
tivum habucrunt. Ohm ſubſcribere 1dem erat, 
quod conſentire,& definire, & qui conſenſerin, 
1) ctiam definierunt, & e contri: nullum diſcri 
men fuit. Poſtea inventus eſt in ſcirponodus, 
vt definiendi authortas ſolis Epiſcopis tribue- 
retur.Poſſumus enim ex antiquitatis monume- 
tis & ex veterum teſhmonizs evincere, Fpiſco- 
os colentientes, & laicos definicntes fubſc 

iſle. In Conciho Chalcedonenſi, attione & 
leeimus. E go Dorotheres F prſropres conſenſi , & 
ſubſeripfe. Manns Victorinus mn lib. 2.cotra A- 
rianos ait, Nicxnz fidei multa Epiſcoporum 
millia conſenſiſſe. Socrates hb. r.cap.* .de Eu- 
ſchio Epiſcopo Cxfarienhi ſcribit, cum interfu- 
ie Conciho N:czno , & prim+ hafitifle , fed 
po'tea confenfifſe & ſubſcriphiſfe. Vnde mtell- 
gimus,quid de Eufebio fentiendum fit. Quidzm 
Arianum fuiſle ſuſpicantur.Socratishac verba 
funt. Euſcbus Pamphih ſaſcepn Nicznamt: 
dem » £ua TI T0MAGH Tun 4oty Ty 'þ Turum yas. 
Vna cum reliquts vrrvor/is com Oo approbavi & 
ſmblcriptione ratam ferit. A tque hc forma lub- 
ſcriptiomss fxpe Epiſcopis m Concilijs tnbu- 
tur.Euſelms hb. 3. de vita Conſtantini fic ſcr- 


bit. txypere Ns dy ON &n yog0n di Can THe Ti | 
gre ma xo dry fe. [am vore gue erat om 


(Om 


TT_—w _w ©” SW DD” YT 


So. .,- . a > A «wv 


Dueftio tertia. log 
commun ſententia decreta,cnmey, marn ſub/cripta 
fuerunt & in commentarios relata. Hucvſque o- 
ſtendumus Epiſcopos ſubſcripliſſe conſentien- 
tes:iam ofſtendemus ahos przter Epiſcopos 
ſubſcripliſle definientes.Conftantinus Impera- 
tor Concilio Niczno interfuit, vt reſtatur Euſe- 
bius hb. z. de vita Conſtantin , vbi fic loquitur 
Conſtantinus. Ego vobr/cumm interfm,tanguam wy» 
ws ex vohis, Sed forſan tacuit, & mul dixit aut 
fecit in C6cilio. Imo 1dem t uſebwus hb, 2.cum - 
fic loquentem introducit . Fgo /u/ceps > perfect 
res ſalmtares,perſnaſius verbo two. Sed torſan res 
illz falutares non erant Ecclefttafhicx, aut ad re- 
livionem pertinentes. At hoc conltat ex Socra» 
tehb.1r.cap.yz. Vbiſic cum loquentemintro- 
ducit Socrates. © «ung mw + 4in>ricy tf many arte 
Nezulw. Et ipſe veritatis diſquaſitionem, [ove da/= 
| Hoc ergo ad ſuum munus 


ficwm perunere putabat,vt de quzſtioni- 
bus propoſius diſceptaret, & veritatem inquire- 
ret. Quorſum tandem? nif1 vt ſententiam fuam 
cum reliquis diceret,& pronunciaret. Et Euſe- 
bus lib. 2. de vita Conſtantini ait, Conſtitinum 
circumſpexiſle 3wwan feanuxe, ne quz erroris 
reliquiz ſupereſlent. Sozomen. hb.4.cap. 1 6. 
ſcribit Imperatorem wſlifle, vt t-piſcopi decem 


© Orientis, & decem fimiliter Occ1dentis ad Au- 


lam veruant,quos ſynodus defignallct,o5s tg ou- 
7 ovndtir 6 xT' Tas i$69'6 yooeas ourkfinru dino, 
y, er Thy aeraxTioy an dy dirt Ds” ome mms 
Vt ipſe quoq, imelageret.an ſecunaum [10145 Scripe 


tras 


106 Controv, tertie de Council. 


£107 44 lent inwvicem , & vt de ts rebiua , 
a ns id optimum — y wake 4 
ret. Ipfi ———— definierunt,ſententi- 
as dixerunt,decreta Concihorum confirmirit. 
In Concilio Conſtantinopolitano primo,in E. 
piſtola Patres illius Concihj ad Theo- 
doſtum torem milcrunt , fic ſcriprum 
' legimus. Cupimus abs te{ humaniſſime ac pientiſſi- 
me /mperator )diplomate tuo Synods (ent etiam ce 
, uf odwan bers , quibue nos con- 
wocaſts, Ecclefiam honoraſti,ua etia plarita Synod 
ſubſcriptione tua munas. Ergo Imperatores ſub- 
ſcripſerunt Conciliorum decretis, eaque con» 
firmirunt, & munierunt. Hoc quid aliud eſt, 
go definierunt eſle vera, & ſcrvari wſlerunt. 
d hi Patres non modo Imperatori tribuunt 
authoritatem confirmand: & muniendi decre- 
ta Concihj , verumetiam fatentur irrita eſſe ea 
ommia,quz ipſi egj{lent, niſi Imperator confir- 
maret. Ita plus il: tribuunt,quam fib1 iplis. So- 
crateshb.$. hiſtoriz ſuz cap. 1 0.ſcribit, Theo- 
doſtum alterum, 2vr ty 14x aipiowy,s yn 
ommnuan ſettarumy coegile (intelligit vero cum 
omni ſcfarum principes convociſle)&+ aſl 
Seat quu/que opimonem ſuam ſeriptis mandavet, & 
ſibi traderet 5 dit ills ad hoc dexiſſe. Ad que dit 
cum omnes adeſlent, & ſinguli fuasſentetiasin 
ſcripris tradert,pius Imperator (inquit Socra- 
tes) 73-way' ixgre iy [goo Syue refer, ingulori 
dogmata in ſcriptis cum accepiſlet , ſeceſſit, & 
Deum 75s precatus ounpy tou dung ors we? 
FAN 


SO GTO oy MD = 22 &om ts ©T rn, do 


Dreſtio teria. 107 
kava; rnoyliu, ut e1 ad verutater ebiciendany ops 
ferre vellet, aperuit, & haretica do diſci« 
dit, & damnavit,C atholicam vero fidem c6pro+ 
bavit, & confirmavit. Vnde plus boni ſecutum 
eſt ,quam ex ullo unquam Concilio. Ex hag 
Imperatoris defirutione, conſtatillum plus au» 
thoritatis habuifſe , quam Adverſarij 
In Concalio Chalcedonenhi aftione 1.non mo» 
do Epiſcopt , verumetiam legati 1 IS, 

| ſenatores & patricj erant, Diolcorum & 
| —_—_— hzreticos una cum Epiſcopis dam- 
narunt. Glorio/iſſims wedices,- ampliſſimmus ſenatus 
' dxerunt . Sic Euagrius de eodem Conctho hb, 
| 2.Cap. 4. is Sm 4 ovyrare Prane apionrn mids, 
* Senatores iſta decreverunt. Vbi videmus aperte 
: tibui ſenatoribus definiends authornatem. Tri- 
buitur enim ills JopiZ52u. Quid hoc aliud eſt, 
: quam decernere, & definire ? Quid ergo nunc 
amplus defideramus ? S1militer Patres m codE 
Concilio aRt. 1. ſcribunt. Fidetwr nobis wſturm, fs 
placuerit drovimſſimo & puſſme Domimo nottro , 
Vbi ſuum wdicium ] atoris md1ao ſubjt- 
ciunt,& ſubmitrunt. Et fic apud Euagrum, hb, 
2.cap.4-qui candem cauſam traGtat, Patres de- 
 COrnunt el wagagayn TH Soy i mes 14y Siery Et ex 
 eodem capite conſtat Theodoritum fuiſle re- 
ſtirutum, & ad Ecclefiz communionem recep- 
tum, dai 4 ourids led ruuant bainvce, 
ſuprhicatione [ynads , amthoritate vero Of nutw 
Keyni, hoc eſt , Imperatoris. Leo in Epiſt. 47. 
rozat Marvanum  nnthona , vt velit w_ 


1083 Controv.tertie de Concil. 


fare -Epheſinam ſecundam fynodum , almd 
COD mon Imperator , qui ſyn- 
ceriſſimz pietatis fuit , multas leges tulit, in 
quibus hzc verba ſzpius occurrunt , Defini- 
mus, wubemus, imperamus, mandamus, ſtatui- 
mus. Tantum ipſe fibi tribuit, quaſi jure ſuo,nec 
—_— eſt propter hoc a quoquam reprehen- 
ſus. Vnde intelligimus,leges Ecclefiz datas eſle 
ab Imperatore,ctam fine Concilio.S1 Impera- 
tor extra Concilium tantam authoritatem ha- 
bet, num in Concilio nil mſi cor:ſentire potelt? 


In tertio Conciho Conltantinopolitano aftio- 
ne. 18. Conſtitinus Imperator non modo ſedit 


cum Epiſcopis,ſed etiam ſubſcripſn cum Epi- 
ſcopis. L-gonus(inquit)& conſenſmnns. In Con- 
ciho Arauficano ſecundo,vin patricij non mo- 


do ſententiam dereligione dixerunt, fed etiam 


cum Epiſcopis ſubſcripſerunt, vt ex fine Cc 
I patet. Papa Nicolaus apud Gratian. diſtin. 
96.capite,vbinam,fic ſcribit. Vhinam legiſtss In- 
peratores anteceſſores veſtros ſynodalbus comven- 


tibus int e, miſt forte in quibuſdam,vbi de fie 


tra latin eſt ,que unrver/alis eſt, que ommum com- 
munis,que non ſolum ad clericos , verumetian 

laicos,e5 ommes ommnino pertinet Chriſtianos. Cu- 
anus de Concordantia Catholica hib. 3.cap. 16: 
fic ſcribit. /» oftava ſynodo Baſilins Imperator 
Patriarchalum ſedium Vicarys & Patriarchu i 
ſubſeriptione ſe poſtpoſirit ex hannilitate,tota /ynods 
FYOgante , vt /e preponeret. Et rurſus idem ali- 
bi. Ju vniverſu otlo Concitiis toenio Imperats- 


rei 


© wc. < Xa & i. Sc. am am 


— =-- 


Dneſtio tertia. 109 
ret & indices [nos cunts ſenaty pri habmniſſes 
ex con/on/u (ynods ſme one 1 ES 
indicia fetiſſe.Poſtremo Aneas Sylvius in lib. 1. 
de Concil.Bafilienſi m orat. hooks ſic ſcribit. 
et alios quam Epiſcopos in Concilys habmiſſe 
cm Ode, boducepeths mentio- 
nem fecimus. Et Presbyteri in illo C oncilio de- 
fimicrunt,vt patet ex ipſo Bellarmino. Ac prop- 
ne ills rep I Gdoul 
hjuſta ratione,niſiquod licuit, Ee 
Ge She 


Em ———— 


Finas tertia Yneſlioncs. 


QVAR- 


—= M0 0 ST WT DY Y T_T USC 


Quarta Quaſtio, 

Crue fit Concilys generalibus 
preſidere. 

CAPVT. 1. 


De flats Dus 1095; 


= 


Fs CT.1$5.6:fic ſcribitur. Ewi- 


Congregat: /unt igitur 


bro d/picerent . Earum quz- 
Er YI _tonm , quas hac contro- 
verſa habet,tres adhuc reliquz ſunt , vt noſts 
uarum primeeſt, Quis Concilis prafidere 

debeat. Secxmmda,num Concilia fint ſupra Papi, 
an contra maior fit Papzx, quam Conciliorum 
authoritas.Tertia,num Conciha rite & legitime 
congregata in ſuis decretis errare poſſunt. Tre 
enim priores Quzſtiones ſatis a nobis explics 
tz & exagitatz ſunt. Nunc igitur ſequitur,vt ad 
ram Queſbonem veniamus . Quarta ergo 
Queſt ,Quis in Concilijs primas obtinere 
debcat. Aliquis emim in Concilys preſes & mo- 
derator ſit neceſle eſt, vt omnia ordine fiant, re- 
=_ &legitime adminiſtrentur. Vbi enim c- 
tus hominum ſine moderatore & gubernatore 
congregatur,ibi illa quodammodo Cyclopum 
con- 


2 BuTypet IS et Te nya Tims 


h & Pre:byteri,ut de hoc negs 


<4 PP PII HH Et tt + 2 a << 4A *©. a 


PF PEE py oe abyw mo ons@t & 


0 DOWD VP YT[W_N_EFsF__=w Abu or yy yy oo — ——_— oo We 


Lneſhio quartz. 11 
concio habetur , in qua , vt ſcribit Euripides, 
exxr NN 845 wv ws Quare in omnibus Con- 
ciljs tam Catholicts quam hereticis aliqui ſem- 
per przfides fuerunt. Nam ne hretici quidem 
quicquam in ſuis Concilis perficere poſlent, 
niſi hunc ordinem ſervarent. Non immorabi- 
mur du m hac Quzſtione, tamen Controver- 
fiam ipſam ſatis accurate traftabimus . Inhac 
vero Quzl(tone traftanda eum ordinem ſer- 
vabimus , quem in alijs Quzſtionibus ſervare 
ſoliti fuamus. Exponam enim primo,quis fit ſta- 
tus Qyzſtionis,& primo quidem,quid Adver- 
farii tatuit, deinde quid nos judicemus,quidg 
veritas omnino iudicandum efle deceat. 

| my wa _ pans _—_ Pon- 
ha fummo,hoc eſt,Pape , enſq; hoc propri- 
um eſſe munus OT Condljs nimirum 
generalibus prefideat, & quaſi fummus wdex 
omnia moderetur,vel per ſe,vel per legatos ſu- 
os, & nullum fuiſle legitimum Concilumaf- 
firmant,quod non ipſe ſua authoritate congre- 
gavit,& cui ipſe non prefuit , vel ſaltem legati 
eus. Sic Bellarminus hb. 1.de Concil. cap. 19. 
& ante Bellarminum Tohannes de Turre cre- 
matahb. 3. de Ecclef. cap. 22. cums hac verba 
funt.R powlariter Remanus Pontifex per ſe aut le- 


gator ſos hahbet nmrver/al Concalio - Sis 
militer Gaſpar Cardillus ——— interfu- 
Itipſe Concilio Tridentino,& hbrum hac dere 


(cnpſit,n difputat.2.de Conciliis , hzc verba 
In Concilys Occumentcis onus Pontifex 


112 Controvitertie de { dncil. 

CMaxmnt mre prefidet,aut qu eues locum m Cor: 
eilus tenent. Duo 11tur aftirmant Adverlari. 
Primum hoc elt, Papam debere Conciliispraſ- 
dere,& hoc efle iureerus proprium munus, nec 
eſſe legitimum Concilum,nſt ipſe pracſit. Se. 
enndum vero hocelt, non ſemper ipſum perk: 
hoc munere fungj, ſed per legatos ſuos nonnii- 
' quam:(non enim poſſe omnibus per ſe interel- 
)quod tamen quamobrem ab illo fiat , quzn 
eſt, cum res tanti moment in ills trattan 
oleant;cumq; Romanorum Pontificum fit, 
volunt Adverfarii, Conciliaomnia & congre- 
gare & moderari. Itaq; Bellarminusin coden 
capite huts rei duasrationes affert, ſumptas 
dignitate Romani Pontificis,quamobrem (cil- 
cet non ſemper ipſe Conciliis interſit , j{demg 
per ſe przfit. Prima ratio eſt,quia non videtur 
convemre,vt caput ſequatur membra, cum po- 
tus membra {equi debeant caput , ideoq; non 
debere ipſum ad Concilium accedere, &d Cor- 
cilium potms ad ipſum.Sed hanc omnino fifti 
& futilem eſle rationem conſtat;zquia Papa not 
modo Concihis Romz habitis interfuit, & in 
talia celebratis , verumetiam in locis ab Itali 
longeremotis.Sic Concilio Lugdunenſi Inno 
centius quartus interfuit. Sic Concilio Viens Þ 
enſ1 Clemens quintus interfuit,alijſq; ahj.Qu#Þ? 
re auteſt hoc conveniens aut alquid inconve Ft | 
niens & abſurdum hi Papz admiſerunt . Ft icF?7 | 
cum Pontifex Romanus caput fit, cur omnuſy | 
membraſe debent adiungere , debent omni 


Concilu 


l 
\ 


Duejtio Quarta. 112 


Concilia Romz, aut m Italia ſaltem , vb1 Papa 
commoratur, celebrary vt co modo mebra ca- 
zli- tſequantur. Sed /ecxndz ratio eſt adhuc loge 
nec W illuſtrior & nobilior, & exaftmodi in qua imma- |. 
See WE mis Ponttfics fuperbia & plane Anuchrifiiana 
eſe magisachuc apparet. ln Concilizs Orientahbus 
n- © (inquit)lemper interfwit Imperator, aut aliquis 
rel- exus legatus,qu! primum locum tenuitzquem e- 
tiam locum tenuiflent, etumfi Papa iple veniſ- 
ſet, quia ilk cedere noluerat; quare Papa 1js Co- 
cilijs intereſle noun , qu1a ipl1$ n—_ no po» 
tuigſed nuifit tatum 1lluc legatos ſuos. O nnma- 
nem & exccrandam Antichnſt ifolentiam at- 
que arrogantiam. Sedin hac ratione ſe parum 
attentum, parumque prudentem oftencit Bel- 
larminus. Nam ill pi; Imperatores non ita vel 
in ipſum Fonttice nqui &invidiol1, vel in Ec- 
dcltam Dei malmoſt fucrunt,quin fi hoc Poti- 
wm munus fuiſſet,primum locum in 
Concilijs tenere,ijſq; przeſle, & przfidere,hic 
th locum,fi veniſler.conceffiflent,& pi 1s ſu- 
um n6 denegAſſent. Deinde h hoc Papz ius fit, 
vtvolunt Adverſarij , non ipſe modo Pontifex 
in Concihijs pritnus ſedere debuit,ſed & erus le- 
7 gati, qui plas nomine ad Concilia miſft ſunt , 
primum etiamlocum obtinere debuerut. Que 
cum Imperatores & corum legati illis nega- 
rent,nec 1j quidem ab illo mittend erant. Qua- 
3 reaut fifta hxc omnia ſunt , aut egregiam & 
plane intolerabilem Vicar Chriſh ſuperbiam 


= 8.5 


=.8 7 


8 > Ra + 


D 
=? 


=] © 1 
—2 2 


P5555 


my 


my & ambitionem declarant : qui fe _—_—_— 
, Tuh- 


aluÞ 


114 Contyov.tertie de Concil. 


ſubmittere recuſavit , nec ad Concilia omnino 
venire volwt;zquia primas tenere non potult. $1 
legati cius inferius ſederent,non hoc tant: zſti- 
mabat,ſed vt ipſe alibi , quamin primo locoſe- 
deret,ferre non petuit. Habet alias rationes Io- 
annes de Turre cremata, in lib. 3. cap. 1 1. quas 
reſpuit Bellarminus; ſunt enim ſane futiles & 
ineptz omnes.Ita quz fit Adverſariorum ſen- 
tentia, videtis. 

Noſtra vero ſententia hzc eſt , vera illa qui- 
dem,& Scripturis, m_ omni antiquitati cone 
ſentanea, Papam hoc {ibi nullo jure,aut divino, 


aut hiimano, niſi tantum Antichriftiano , ven- 
dicare poſle , ſed hoc totumin Imperatoris , & 
Regum,aut ipſus Concilj arbitrio poſitum e{- 
ſe . SiImperator ipſe adfit , illum fummum 


elle contendimus , ac proinde poſle illum vel 
per ſe prz{idere,vel hoc alteri mandare,&alte- 
rum ſuo loco przxficere , five Epiſcopum , five 
hominem Conſularem, vel demique totum hoc 
negotium Concilio committere, in emsque ar- 
bitrio relinquere, vt ipſis, qui in Concilio con- 
gregantur,liceat quem velint moderatoremeli- 
gere. Romanoverd Epiſcopo hoc in antiquis 
Concilijs nunquam conceſlum efle legimuy 1i 
perſpetto &intellefto Quzſtionis ſatu ad ip« 
ſam diſputationem veniamus. Arq; hic quidem 
non vnum {equemur Bellarminum , quia cus 
argumenta non ſunt in hac cauſa firmiſſima,ſed 
altos prxterea, quide hacre ſcriplerunt , &m 
quos incidere potuimus. 
CAP. F 


Dneſtio OKAY (2. ng 
CAPVT 2: 
In qo eAdver ſariorum arguments 


proponuntser. 


Ellarmini tria tantum ſunt in hac cauſa ar- 
gumenta. Prunwm ems argumentum eſt hu- 
juſmodi.Romatus Pontifex eſt paſtor & pater 
Ecclefiz vniverſz: at paſtores ovibus,& patres 
filjs przfidere debent, non & contra oves pa- 
ſtoribus,& filij patribus: ergo Pontifex Poma- 
tus Concilijs omnibus _r_ , & przſidere 
debet.Sed vnde hoc conſtabit , Papan eſſe pa- 
ſtorem & patrem totius Ecclefiz ? nam in hoc 
tota vis hums argumenti confiſtit. Ergo duo af- 
fert Bellarmitms, vt hoc probet. Prime aftert lo+ 
cum illum celebrem , qui habetur Tohan. 21: 
Paſce oves meas, locum vſurpare ſolent in 
dmad fere cant ome, de quo &nonnaile 
rius a nobis difta ſunt, & plura poſthacneceſ- 
fri erunt dicenda, cum de primatu Pontificis 
difputandum erit. Nunc vero breviter, quitum 
— locutn , & ad hanc Quzſtionem atti- 
net,tratabo. RgFondeo igitur 1: illa verbaad 
Petrum pertinere, nullo pan ya". 
niſi vt etus 1am & negligentiatn declaret, 
quia oves Chrifti fibi commiſſas omnino non 
cit. 2. Etamfi oratione ſuam videatur Chri- 


T EC TT ES 


SG BYWAaETT TT RSTOSSSRPYISOT 


ad Petrum vnum peculiariter dirigere,cum 
folum fpeAare , & quaſi digito demonſtrare , 
propter cauſas , quas hic non opus eſt 


recenſere ; hoc tamen non minus ad omnesre- 


H 2 liquos 


a» 


116 Controv. tertie de Concil. 


1quos Apoſtolos, & eorum ſucceſſores,quim 
Petrum ipſum pertinebat. Modus quidem 
przcipiendi Petro ſol conveniebat , prxcep- 
tum vero omnibus , cum paſcere nihil alud 
fit,quam docere , vt nos ſuo loco oftendemus, 
quod non ſolum Petrus mſſus eft facere, ſed re- 
quictiam Apoſtoli, vt patet Marth. 28. tg. m- 
pd Sirmes 3 wadmwoans Terr mx 3m , Profettii. 
gitur docete ommes Getes, & poſtea planins ver, 
20. d\ds.rxorres duTvs Tupiy Terre om ered ul 
Urip, docentes eos ſervare onmia , que eg0 man- 
davi vobis. Ergo fihzc ratio firma ſit, alij om- 
nes Apoſtoh Concilijs przeſle ac przſidere 
debcbant, perinde ac Petrus . Similiter, cum 
Epiſcopi omnes paſcere iubeantur (vt patet 1, 
Pet.5.? . mwudraTry 79 ot Cpiv Tian T4 Ins Pas 
cite gregem Des, qua penes vor eff : ) Epiſco- 
porum ctiam omnmum eritConcilijs przſide- 
re.Quid?num hoc leviusprzceptum eſt , quia 
2 Petro datur,quam illud,quia a Chriſto daba- 
tur? Certe hoc praceptum 4 Spiritu Chriſt 
profeftum eſt, ergo a Chriſto ipſo. Quareh 
ex authoritate paſcendi pendeat neceſſario au- 
thoritas blk omnes certe Epiſcopi 
omnibus C6cihjs przeſle ac przſidere debent. 
Jam vero alterum illud, quod affert Bellarmi- 
nus,vt probet Romanum Potificem totius Ec- 
clefize _— _— eſſe, ex columns 
ncilia foleant Pa trema 

Ls Papa viciſſim ou any ear + poo 
gregatos filios vocat. Vnde vult evincere Papi 
efle patrem, & Epiſcopos in Concihjs congre- 


n=, 


MAS RS AE XXX a oa 


MS am DO £©@ RBVB@aoc am oa 


Ch-2- © S > E-8V.c ROT EET THO DATE BAIT TE HTS 7F[ 


Dneftio quarta. 117 
tos emus filios eſſe. R eſpondeo:Fateor Pa 
auido patrema Conti & ab alijs Epiſco- 
1s vocari,ſed nihil minus ex eo ſequitur, quam 
vult Bellarminus , eum ſcilicet vniverſale 
clefiz Paſtorem eſle. Patrem illum vocabat, 
quia vir primarius erat (fuit enim hic honoris 
titulus)6c quia exus cura,amor, ac ſolicitudo er- 
ga Eccletiam Dei longe lateque patebat . Sed 
num ex eo ſequitur eum fwſle omnium Epif- 
coporum przfidem in Concihjs ? nihil minus . 
Nam & alij Epiſcopi patres _ ctiam Papz 
olimappellati ſunt, vt poſtea fuo locodocebi- 
tur;ergo non fuit hoc Papz proprum. Atha- 
nafius & pater & Papa appellatuseſt.Sic etiam 
alj. Deinde Papz antiqui non fere ſolent fibi 
tantum arrogare, vt Epiſcopos alios vocent fi- 
hos, Quare caute Bellarminus - = hoc 
faftum eſle aliquando.Legi quidem hoc fateor 
nliteris Damaſi ad Cocilum Coſtantinopoli- 
tan apud Theodoretum hb. 5.cap.9. _— A- 
poſtolice [eds debita reverentia exhibetis,vobis ip/i 
1m10n0 honort eſt,61ul TruwTers , fily honoratiſſms. 
Vbi hums Damaſfi ſolertia obſervida eſt. Fingit 
enim in his literis plus ſibi ab illo Cocilio tnbu- 
ta fuille, _ re vera tnbuta = Wo hu- 
ws Conciltj Epiſcopos, quod ſedi ſtolice 
debitam nam my = Gen filios 
vocat. At primo Patres illius Conciljj in liters 
fuis ad Damaſum miſſisnon vocantillum ari- 
pe,patrem,ſed S2r9%r, Scouraumegytr,fratrem,C*, 
in miniſterio collegam , Deinde non ſcribunt ad 
H 3 ynum 


118 Controv.tertie de Concil. 


ynum Damaſfum, ſed ad illum cum collegis E. 
piſcopis multis, Ambroſio, Valeriano, & alijs, 
ui Romz in Concilio codemtempore con- 
gregati ſunt. Et tamen laudat ille przclarus Da 
maſus hos Patres, quod reyerentiam Romanz 
ſedi debitam tribuerint , cum nihil deeo fingy- 
lare przxdicarent,quod non de alijs. Ita ſemper 
datum eſt huius ſedis Epiſcopis , ambitione ni- 
mia laborare.Et de hoc primo Bellarmini argy- 
mento ſatis multa diximus. 
Secundamargumentum eſt maioris momen- 
ti. Inſhtuitur vero in hunc modum. In illo A- 
ftolico Conciho , cuius mentio fit AR. 15, 
Perns zlcs fuit. Hoc probat ex Hieronymo 
jn Epiſtola ad Auguſtinum, quz eſt inter Au- 
ini Epiſtolas vadecima,& idem ex eo coll 


gitur (inquit) quod _—__— furge, ns 
,X e- 


mus loquitur,primus =u_ onem d 
ws ſententiam omnesſequuntur. Reſpondeo 7: 
falſum illud eſle,quod de Hieronymo affirmat, 
Memanit ille quidem de 1illo Concilio, ſed non 
affirmat Petrum fuiſle przſidem,nec habetal- 
quid,vnde hoc colligi poteſt. 2. Etiamfi demus 
Petrum illi Concilio prztuiſle : non tamenſe- 
quitur hoc ture divino & perpetuo ad Roma- 
num Pontificem pertinere . Num enim ita 
przfuiſle Petrum neceſle eſt , quaſi hoc ade: 
1s miniſterium jure perpetuo pertineret ? Ne- 
uaquam. Potuit enuwnon ex fſuo ture & aus 
thontate ſua i]1 Concilio prxeſlc, ſed ex reli 


quorum yoluntate & conſenſu ad hoc m_ 
" 


Dneſtio quart a rig 
eligi. Nam fatemur in Apoſtolorum Collegjo 
primas fere datas eſle Petro propter ztatem, vt 
at Hieronymus. Sed Petrus fuit ex conſenſu 
ſesm conventu Apoltolorum: ergo Papa 
eſt perpetuus & ordinarius przſes in Concilus; 
non ſequitur. Nam quid Petro,cum Papa ? aut 
quid, f11]le ex conſenſu eo tempore factus eſt 
przſes,ad hoc, vtperpetuum ws Romano P6- 
tifici tribuatur? Non dubito certe aliquem fuiſ. 
ſe moderatorem aut przfidemillius Concilj, & 
quem potius exiſtimemus,quam Petrum? Sed 
tota hxcres ex incerta comectura pendet. ; .igi- 
turreſpondeo, nihil inveniri in hoc capite, aut 
inaftis huius Concilu, vnde colligt poteſt Pe- 
trum przfuiſſe. Nam prime non legimus a 
Petro congregatum fuiſſe hoc Concilium , 
ille certe feciſlet , ft hoc eius munus fu- 
iſſet, przſertim tum Hieroſolymis . Legj 
idem congregatos fuiſle Apoſtolos & Preſ- 
$, ſed non legimus a quo congregati 
ſunt. Forſan ſponte ſua convenerunt ; forſan a 
Ixcobo Epiſcopo Hierofolymitano, vt aliqui 
putant ; aut ab alio aliquo Apoſtolorum con- 
Fegat ſunt.Quarelevi tantum coniettura tota 
res nititur.Prezerea Petrus non primus lo- 
quitur. Nam multa fuit antea diſquifitio,mulu 
antea multa dixeerunt. Sic enim legimus verl.7. 
mic NN outunious Yhncdions , ereces limp tt cre 
Tl avres. Clam antem multa diſceptatio fmiſſet, 
ſargens Petrus dixit eis. Tum eam fenten- 
tam tulit Petrus , quam reliqui ſecuti ſunt. 
H 4 Sed 


Ld 
oy 
. 


ER DPETBESo PLES > ERR TSS> 


? 


DETTS 


120 Controv.tertie de Concil. 
Sed num ſequitur , qui poft dwuturnam dif. 
putationem ſurgit,& ſententiam ſuam pronun- 
ciat atque interponit,quam etam reliqui ſequi. 
tur, cum przhdem efle ? Nequaquam certe, 
ſed ſequitur hoctantum,iIlum unum e numero 
funſſe . Dixit ille qQudem veram ſententiam, 
ſed non _omnes , qui veram ſententiam di- 
cuntin Conciliis,funt ſtatim illorum Concilio. 
rum przxſides. Tum enim feqnetur Paphnuti- 
uin Rfſe prefidem Nicem Concilii primi.Nam 
Ille poſt longam diſputationem im Concilioſur- 
rexit,& errantegEpr!ſcopos in retam viam re- 
vocavit,emusq; ſententiam ſecuti ſunt reliqui 1]- 
hus Concili Patres, ſed nemo tamen cum ems 
Conaln prefidem fuſe drcerit. Preterea , h 
velimus ea legere , quz in hac hiſtoria fe 
untur , intelligemus Tacobum pots quam 
etrum huius Concili prefidem Faiſſe. Nan 
ex etus potius quam Petri authoriate & ſen» 
tentia decretum factum eſt. Poitquam enim 
Jacobus ſuam ſententiam pronunciaverat,ſta- 
tim totum Concalium cum io ſenfit,& qui po- 
ſtremus <9 definit auditis reliquis , 1 
potius przſes eſt,quemadmodum in omnife- 
re conventu fier1 -folet , is qui fummamau- 
thoritatem *habet , alios antea audit , quam 
ipſe loquitur . Petrus quidem veram ſenten- 
tiam dixit de fublatis Mofaias ceremonus, 
deq; mſtificatione ex ſola fide.” Quam etiam 
ſententiam Tacobus amplexus eſt, ſed cautio- 
nem prxterea de vitanda offenſione in ſan- 


gul- 


ae 5 5 a: S 4a 7 +4 2 5 & = 


Dneftio quart 4. 121 
euine & ſuffocato interpoſuit, quod ad chari- 
tatis officium pertinebat. Et ſcriptz ſunt lite- 
rz ad fratres in Jacobi ſententam , & eo 
plane modo, quo ipſe locutus eſt . Theo- 

hyla&tus in hunclocum, vitimum locutum 
Raiſe lacobum affhrmat, quia ille Epiſcopus 
fuit Hieroſolymitanus Sic et 2e9%& quan- 
dam tribuit , quod illius loci Epiſcopus eſ- 
ſet. Euſcbius bb. 2, cap. 1. Ecclefialtcz fuz 
hiſtoriz , ait iJlum fail: primum Epiſcopum 
Eccleſizx Hieroſolymitanz. Et certe fi fuit E- 
piſcopus , tum Apoſtolorum etiam Epiſco- 
pus tuit , & ficin 1lla Eccleſia plus authorita- 
tis habuit , quam reliqui Apoſtoli. Lyra- 
nus quoque in annotationibus ſuis in hunc lo- 
cum,ait hoc ei tributum eſle , vt determinatio- 
nem proferret, quod illus Eccleſiz Epiſcopus 
oe Dicayiins Cartafennein AR. 1 g.diſert# 
{cnbit, Iacobum huic Conahoprxſediſſe. Pra- 
tcrea Patres in Concilio Bafihenft arguebant, 
Papz legatos non oportere przſides efſe,quod 
nuſquam legatur Petrum in C6ciho praſediſle. 
Sinuliter Toannes de Turre cremata , cth Pape 
authoritat# acerrime defendit, tame fatetur nuf- 
quiexpreſse & EIT Beatus Pe- 
trus przſederit in Conciliis celebratis per Apo- 
{tolos,hb. 3.cap. 24- Probabilus ergo eſt Iacobii 
huic Concilio prefuiſſe,quam Petrum,quaulli, 
non Petro,illus Eccleſig cura commiſla eſt. Er 


dehoc ſecundo argumento hecdoaſle ſufficiat. 


Tertifi Bellarmini argumenth ſequitur,quod 
toturm 


123 Controv.tertie de Concil. 


totum in hiſtorus poſitum eſt . Vult enimex 
a&tis ofto generallum Conciborum van 
Papam ils ommbus prefuiſle. Quod {1 demus, 
non tamen ſequetur hoc illiusperpetuum ius 
fuile,quia voluntati horum Conciliorum hoc 
tius tribui poteſt,quamull neceſſtat. Si vo- 
uerunt Epiſcopi inilhs Concilus congregati e- 
um przficere,vt primum Patriarcha , vel quod 
doms quibuſdam reliquis anterelleret , num ex 
coſcquetur, iure divino & perpetuo hoc ad 1l- 
lum pertinere,quod dicunt Adverſarij?Nequa- 
qui. Sed de hoc argumero melius reſpondebi- 
mns,cum ad noſtrz-cauſz cohrmations verum 
fucrit.Et haxcſunt omnia Bellarmini argumeta 
Iam vero Gaſpar Cardillus in difputatione 
2.de Conciliis, e quo Bellarminus fuafereom- 
nia fumpſit,alia quzdam aftert argumeta. quo- 
rum quz prxcipua ſunt , breviter perſtringe- 
mus. Por 1gitur Adverſariorum argume- 
tum eſt huiuſmodi.Eius eſtprzſidere , cums eſt 
Concilium convocare:at hoc eſt vnius Pontifi- 
cis:ergo &illud. Reſpond-oe Si haxc ratioſequa- 
tur,non eſt certe Pontificis prxſidere. Nam Pa 
antequam factus eſt Antichriſtus , nullam 
babu; t humſmod: poteſtatem,vt poſlet Cond- 
ba convocare. Et nos in ſecunda Queſtione hu+ 
jus Controverſtx docuimus, quatuor prima 
neralia Concilia ab Imperatoribus non a Ro- 
manis Pontificibus congregata fuiſle, vt ft ulla 
fideshiſtoriis Eccleſiaſhicis adhibenda fit , non 


dubium fit,quin Imperatorum hac tota autho- 
ritas 


X Ro FO 6rw eo &N 


2 3: 


"EEE EA. CT T TOC EEZEAS YN :. 3+ 6 XY Wu 3 _ 


ritas fit. 


Lneſtio quarta. 123 
1 Duintum Adverſariorum argumens« 
tum ficſe habet. Oecumenica Concilia reprz- 
ſentant vniverſalem Ecclefitam; iis jr de- 
bet naturi & perſe, qui caput eſt Eccleſir: atis 
eſt Papa: ergo Papa debet Oecumenicis Con- 
cilijs przſidere. Reſpondeo:has - e meras Nugas, 
&apertas principu petitiones. Nam primo pre- 
fidere & -. x. is, qui 4h ut. 
In Parlamentis enim przfſes eſt,_ quem iphi eli- 
gunt,qui convenerunt.Secxndo, Papam efle ca» 
put Ecclefig vniverſalis,ipfi quidem Papz con- 
venit , ſed religio & veritas tale caputnon ag» 
noſcit,vt nos luculenter Deo volente fuo loco 
docebimus. Sext#m argumentum tale eſt. Si ne- 
ceſlarium ſit,vt Imperator Conciliis przſideat, 
tumnullum erit Jegitimum Concilum , quod 
non eſtab tore adminiſtratum:at Con- 
lum Hierofolymitanum non fuit ab Impera- 
torealiquo celebratum aut adminiſtratum , nec 
ullus 1Jh Rex _—— _ eſtneceſle , vt 
Imperator Concilus przfideat. Reſpondes: Hoc 
argumentum eſt extra cauſam. Nos nondici- 
mus eſſe neceſſarrum, vt Imperator prxſit,nifi 
ipſe velit.Poteſt aut ipſe aliquem prxticere, aut 
Concilio permittere, vt prafidem & modera- 
torem eligat.Sed poſtquam Imperator Chriſti- 
anusiam faftus eſt, Concihum non efle legiti- 
mum dicimus,nifi aut ipſe prxfit,aut aliquis vel 
ab co deſignatus, vel enuspermiſlu a Concilio e- 
leftus. Septanwny argumentum hoc eſt. In 
Conciljs ſ#pe aguntur cauſz E _——_ 


124 Controv.tertie de Concil. 


ſed nulſus Rex aut laicus poteſt damnare Fpif. 
copuin aut facerdotem , quia non ſunt ſubditi 
ſecularibus Principibus : ergo nullus Rex aut 
laicus debet Concilijs przlidere. Reſpondeo 1:S1 
Rex aut laicus non poſlet damnare Epiſcopum 
aut ſacerdotem quenquam, poſlet tamen przx- 
fidere. Nam preſidis eſt curare, ut re&te omnia 
adminiſtrentur,cth ipfe non definiat, ut ali). 2. 
Principum elt cauſas Epiſcoporum cognoſce. 
re,& tpiſcopos damnare, ut ſuo loco docebi- 
mus. Er multi fic damnati funt. Damnare enim 
Epiſcopum poteſt,qui noneſt ipſe Epiſcopus, 
cum cauſa damnationis Epiſcopi fit cadem, 
laici . Oftavwny argumentum lic pro 
nitur. Iudicium de fide non fpetat ad feculares 
wdices; at in Concilis fit adicium de fide ; cr- 
£0 Concilijs przeſle ad feculares non ſpetat. 
eſpondeo: huic argumento 1am eſle reſponſum. 
Primo, non poteſt diſtinguere inter mdicare & 
ſidere. Non enim vt praſes fit iudex, el 
neceſſe. Nam Papiſtz ipfi duplicem agnoſ- 
cuntprxfidentiam , honorariam, & aathorita- 
tivam. Secundo,quid impedit,quo minus etiam 
ſeculares de fide tdicent ? Num enim efle E- 
piſcopum , facit quenquam continuo idoneum 
wdicem? At illteratus E: iſcopys non eſt w- 
dex idoneus. Tudicium de fide petendum eſt 
ex Scripturis. Princens vero pius poteſt Scnip- 
turis aſſentirt, non minus quam Epiſcopus. 
Nonwn argumentum elt Ioannis de Turre cre- 


mata in bb. 3- CaP- 22, Aft. 1. in elettione 
Mlatthzi 


neftio quarte. r25 
Matthzi Petrus przſediſſe videtur. Refbondeo: 
Quia non omnes una loqui potuerunt, Petrus 
t FF utztate _ ——_ loquitur , = non ar- 
1 it illum fwiſle perpetuvm prafidem , qua- 

- Adverſari} ſuum Pepatn of num 4 
hzc ſunt omnia, aut ſaltem przcipua Advearſa- 
a & riorumin hac cauſa argumenta. 


CAPVT 3. 
In quo noſtra arqumentapro- 


ponunt ur. 


——_—_— Adverſariorum noſtrorum ar- 
gumenta diluimus , quibus cam authorita« 
tem Pontifici Romano vendicant, ut cius fit 
Concihjs ommbus genera!1bus przſidere:con- 
ſequens nunc eſt,ut ad cauſz noſtrz confirma- 
tionem veniamus , & noſtra viciſſim argumen- 
ta proponamus. Nec hic multa conabor argu- 
menta cumulare.Satis crit Ecclefig annales pau- 
as evolvere , & veterum CORNING _ 
menta percurrere , ut intelligamus quis in ſin- 
pul przſidis locum habuit, antequam Papa 
peratorem & Eccleſiam ſuis pedibus con- 
culcavit. | 
Primo loco de Concilio Niczno primo di- 
cemus,quod fuit omnium antiquiſhmum ex js 
generalia vocitur. De huius Concilij pre- 
evariz ſunt opiniones. Calvinus hb. 4. inſti- 
tut.cap.7.paragraph. 1. Athanaſium ait huius 
Concilij prafidem fuiſle . Sed hoc ab illo fine 
alqua 


* *ou% XX * T*i* 7.4% AW A A T2 41 


a OA HS oO WW as 


126 Controvite#tie de Concil. 


aliqua authoritate affirmatur. Interfuit ile qui. 
dem huic Conctlio cum ſao Epiſcopo Alexan- 
dro, & przclaram in co operam navavit ; non 


fu autem przſes hums Concilij,quia tum non 
fuit Epiſcopus , fed tantum Diaconus Ecclefiz 


Alexandrinz . Pontificij atfirmant Papz Le. 
gatos, Hoſtum, Vitum , & Vincentum, huic 
Concilio przfuiſle. Sic Bellarminus. Et quide 
Hoſius vir magnz authoritatis fuit, de quo A- 
thanaſius in Apologia de fuga honorificam 
mentions facit , & de eodem Theodoretus lib. 
2.cap.1 7 .ficſcribit,aviag Bux ryHoam cuide.Sed 
tamen non ille fic huic Conciho interfuit, quaſi 
revera Concilij przſes, ſed quaſi unus e multis, 

1 prudentia & do&trina reliquis prxierit, a- 
bs ut totam quodammodo ſynodum regeret. 
Sed fille przſes fuit , quid hoc ad Pontificem 
Romanum?Eius ſclicet legatus fuit,inquit Bel 
larminus . Impudentifſime & falfiſſime hoc ab 
illo diftum et . Nam fuit Hofms ipſe Epiſco- 
pus Eccleſiz celebris in Hifpania, n Cor- 
dubenfis,& ſuo nomine ac mre huic Conclio 
interfuit , non alterius alicuius vices geſlit, non 
_ alterius Vicarius aut Legatus fuit. Vitum qui- 
" dem & Vincentium Presbyteros, Pontificis 
Romani Legatos fuiſſe in hoc Concilio agno{- 
co. Ethi quarto loco ſedebant , ut affirmat So- 
zomen.hb.1. cap. 17. Et Athanafiusin Apo- 
log. 2. ait ſubſcripſiſſe prmum Hoſm , tum 
Iulium Epiſcopum Romanum per ſuos Pref 


byteros.Sed hc fraus Papiſtica eſt,quia Hol 
us 


Duettio quarte. 127 
usprimus ſubſcripfit, hinc fingere illum Ponti- 
fits Romani Lenanm fuiſſe. Atnec Sozomes- 
nus,nec Socrates, nec Theodoretus, nec Atha« 
naſius,nec ullus omnmo antiquus author , Ho 
fum erus Legatum fubſle affirmat . Sed audia- 
mus Bellarmini rationes , quibus hoc conatur 
probare. Ait Hoſum limpl cem fuiſle Epiſco- 
m, ac proinde {ine dubio (inquit) 
[abuilſer __ — GnplesE ct 
Roman cis. Reſp. Eth fim copus 
erat:fuit rams — ae," angry 5 tn 
graviſſinus,ſandtiffimus. Athanaſius A log. 
2. multa honorifice admodum de illo bit. 
mle 12 nr. TvTu @goouala; vx tyre ulaupuorure Th 
4: = ns eduedoGr 974 — 


3 RAR SST 7 


=. 


5 -38+ ZZ >8 
'F 
= 
TY 

45S. 
. 
beet 
> 
Þ Le 
D 
2 SEL 
Aa 
TEL 


ure non habet monumenta pulcherrima ? 
Dr Sr 

&/ceſſit? quits egens 
non abit nattus que voluit ? Hicille eſt {al 
Epiſcopus , cum quo certe ne Jnr. E- 
piſcopus Romanus fuit conferendus. Sed hic 
Adverſarij fraudem & ſtuporem animadverti- 
te. Primo, vult probare, hos tres fuiſle On 
_— —_— ex ſubſcriptione —_—_ 
quit)prim1 erunt. bis AGeabe a- 
wr Hofum 5 tabhiie pram, tum Vi- 

IEEE a 
t t ut Epiſcopus fſuo nomine. 
Hac fraus exieniael eſt Papiſtarum, quia Hoſs 
primus 


3-5 


2 


DEPP SH 


—_ 
Ss T 


'T 3: Controv.tertie de Concal, 

rimus ſubſcripfit, ideo Legatum Pontifics 
Romani fuiſle. Subſcripſiſſe primi legimus, a 
Romani Pontificis Legatum fuiſſe nuſquan 
legimus. Hoc ergo illi prumd probandum fur. 
Secunds, afhrmat Bellarminus Cedrenum que. 
dam & Photum ( recentes authores ) aſlerere 
Romanum Epiſcopum Sylveſtrum per ſuo; 
Lrgatos Concilio Niczno authoritatem con- 
tuliiſe. Reſpondeo: in his verbis tria fraudis capt- 
ta haberi Primum eſt , quod Sylveſtrum co 
tempore Epiſcopum Romanum fuiſle affr- 
met, & ad hoc Concilum Legatos ſuos miſiſle. 
Nam ille antea mortuus c{t , quam hoc Cond- 
lum fuit celebratum . Et tunc temporis TJulms 
Pontifex Romanus fuit , qui Sylveſtro ſuccel: 
fit, urnos antea in alia quzſtione ex Athanaſio 

robavimus. Seciida fraus eſt,quod ex eo quod 

edrenus & Photius ſcribunt, Epiſcopum Ro- 
manum contuliſfe authoritatem Concllio, cum 
Concilio prefuiſle colligit. Aliud enim eſt,C6- 
cilio authoritatE c6ferre,aliud przeſſc. Ni om- 
nes Patres illius Concilij, quodi modo C5cilio 
il; authoritatem contulerunt , cum ſubſcriple- 
runt. Tertiafraus eſt , quod ubi ill ſcribuntper 
Legatos authoritatem contuliſſe, pro confello 
ſart, Hoſium fuilſe unum ex his tis. Ter- 
tio,ex eo quod Athanaſius ſcribit in Epiſtola ad 
ſolitariam Vitam agentes, Hoſtum fuiſſe prin- 
cipem in eo Concilio , colligit eum Pontthc: 
Roman Legatum fuille. Refpondeo : Agnolco 
lum virum primarum fuiſle , ſed num exco 


{cqui- F 


F 


Lneftio quarta. 129 
ſequitur , fuiſſe illum Legatum Pontificis Ro- 


- 
wp mani ? Nihil minus. Hoc elt leQorem fallere. 
am & Hz ſunt Adverſiriorum praftigiz. Non fuit 
at. & Hoſws curſquam omnno legatus . F ratenim 


as ſe Epiſcopus, ſuo munere fungebarur, ro 
] ins ſubſcripfir, nilu[;lli cum Ro- 
mano Pontifice commercu fuit . Quare cum 
hſtoriz diſerte teſtentur, Yonuficas 11 omam le- 
gatos,non primum,non ſecundum,imo ne ter- 
tum quidem locum i hoc Cocilio obtinuiſle, 
neſcunt Adverſarn,quid faciant,aut vbi conſi- 
ſtant,nifi fingant cum,qui primum locum ob- 
tinebat, Pontificis Romani legatum fuſe. Quis 
non videt vim fiert ab lbs , Fynceris antiquitaus 
monumentis? Iam vero aln neqz Athanaſmm, 
: Hofhum,ſed Euſtathium Antiochenz Ec- 
iz Epiſc huic Concilio pratuiſle ex- 
iſtmant.Sic Lutherus in hb . de Conciliis, parte 
ſecunda. Sic Iuellus in Apologia.part. 2.Ethze 
opinio aliqua rationis probabilitate niti vide- 
tur. Nam eth Hoſjus dicatur princeps Concili, 
&primus ſubſcripfit , tamen non proinde prz- 
ſes fwit. Euſebius hb. ;.de vita Conltantini, cap. 
11.ait lum Epiſcopum,qui ſedebat primus ad 
dexterum latus Regis , poſtquam in templum 
veniſſet Imperator,vbi Epiſcopi erant congre- 
gatiſfurrexiſſe,& orationem de laudibus Impe- 
toris habuiſle. Is ane inter Epiſcopos primus & 
apuus fuiſle videtur. Sed quis ille Epiſco- 
pus fut?non legatus Papz, neq; tam Holuus. 


Eulebius non nominat, & inde interpretes e- 
S 2 ms 


FEQLLMCGIBMiCGGTCSS. 


&. I 


SaD2S9 


w Bo 


= 4: 4 
b - , _ 


rn, gy =.” 
= *.c. in 


wc GSa—= 


> Eee LEY 
_s. — - = E g 


120 Controv.tertie de Concil, 


jus colligunt ipſum Euſcbium fuiſſe . Sed al. 
$0, non enim fuit Euſcbius. Theodoretus hb, 
1. cap. 7. totam hanc rem aperte explicat. Rex 
(inquit)#n medio ſedit , 05 cum eo totus ille ſantlm 
chorus Epiſcopornmy. Tum ſequitur. regwiy 
N ap37G 6 urya; ot Gt , 04 arnotar wiwig 
ercidplay Aayor. 47G Tos ay tw Cyzafpuen Tu 
Camer itturace neganlu'. Statim primts may- 
nus Euſtathis «Antiochene Eccleſie pr: fefturan 
fortitus, Ille landum fioſcul's Regis caput decors- 
bat. Vnde colligimus Euſtathium illum fuiſſe, 
cuius Euſebius meminit celato nomine. Quz- 
re non minor cus quam Hoſtjj authoritas fur 
in hoc Concilio. Sic Nicephorus lib. 8. cap. 
16. ſcribit Euſtathium pon ad Imperato 
rem verba feciſſe. Alt has partes, atque han 


ay Epiſcopo nulli tribuunt , ſed ipſi In- 
peratori Conſtantino . Sic Brentius in prole 
pr_ ; -- hxc o__ —_— videtur > 
e opinio. Et enim ille non fuit Epiſc 
——_ Conciho moderari, & bones Bolt 
pis przſcnibere, = iſlos oporteret in omn 
Er 


diſputatione ſequi.Et certe fi velimusin mems 
riam revocare, que de Conſtantino ſcripta fur 
ab Euſebio, Socrate, Theodoreto, & alijs, not 

ſſumus arbitrari,alium quenquam fuiſſehv 
ms Concili) przſidem, przter ipſum Conſtar 
tinum. Hoc certe non eo dico , quod illump# 
tem ſemper Concllio anerfailanete Epi 
copi convenerunt,ſed quod cum interfuit,p 
fuit ipſe, cum vero ille abfuit, —— 

0 


i _ cath x 131 
Hoſius, aut alius quiſquam ab illo dehgnatus, 
cui ille has partes 7 Quanquam re 
vera non leguntur unquam conveniffe , niſi 
cum adeſlet Imperator. Sed videamus, quam 
przclare Bellarminus contra difputer, & quas 
rationes afferat , ut hanc opinionem infringar. 
Primo, ait Conſtantinum poſt omnes Epiſco- 
pos ſubſcripſiſſe, ut teſtatur Balilus Imperator 
m fine ottave ſynod, ac proinde n6 fulle przx- 
ſidem , quia przſes ſemper primo loco ſubſcri- 
iſe, Þ bit. Reſpo1deo:hoc argumentum infirmum ele. 
Qu m,ut ingenue dicam quod ſentio,cx- 
iſimo Ch Griptiones illas,quz hodie circumfe- 
runtur,fiftas ele . Sed potuit ille poſt reh1quos 
ſubſcribere,quianon furt Epiſcopus,ac proinde 
non potuit nec voluit de rcbus tam magnis ali- 
id liquids ſtatuere , poo Epiſcopi de 
ills diſceptaſſent & ſubſcripſifſent. Secs air 
Bellarminus,Conſtantinum non auſum eſle ſe- 
dere,nift in ſede humilion,idq; annuentibus E- 
piſcopis.Reſþ.Iſtos non pudet cuiuſquam calii- 
hniz. Quid?non auſus eſt Imperator ſedere,an- 
tequam Epiſcopi annuiſſent? quare non eſt au- 
ſus? quid metucbat ? quorſum ill locus ad ſe- 
dendum paratus , & ſella, nift ut in ca ſederet ? 
& quz ſella? certe qualem nullus Epiſcopus 
habuit,tota nempe aurea. Fuſebius hb. : . de vi- 
ta Conſtantin cap. 10. hac dere fic ſcribit. o«- 
ru on me mpuriw dg 3 rryudTy i (hoc 
— fuit) uiov pox i5n,cim vero ad ſammy 
: # venit, primes in medio coventy ereltiis cofturee. 


t z non 


IEEE EE 


SEES BEGRESESSATSESSTE 


133 Controv.tertie de Concsl. 
non credo quod ei nullus ad ſedendum locus 
eſlct,nam ſequitur , _ dun 18.9ueTG: tou 
7 mummies, aeynrvirtCy , parva quadan, 
Flkex anro fabricata ll;,loco roy non pri- 
us ſedit,quam Epiſcopi annuerant. Fateor , ve- 
rum ille tamen primus omnium ſedit, & fimil. 
ter omnes wars faxpde, poſt Regem,ut ſcribit Eu. 
ſebiusin eodem loco. Et hoc illum przſiden 
fuiſſe arguit . Primo quidem ſtetit , quodel 
modeſtiz illiustnbuendum, & reverentiz erg 
tot Patres , & talem Epiſcoporum conſeſſum, 
Tam multos enim ſanos & pios Epiſcopos 
veneratus eſt . Hinccine collig poteſt maio- 
rem fuiſſe Epiſcoporum, quam Imperatori 
authoritatem? nullo modo. Tertioait Bellarmi 
nus Conſtantinum profeſſum ſe eſſe ſubic $ 


&um Epiſcopis, & debere ab Epiſcopis mdic- 
ri.Reſþondeo: Quid tum? Hoc non impedit,quo 
minus _ eſſe potuit . Nonne enim fi Epil 


copus fuiſlet przſes , a reliquis Epiſcopis cum 
mdicari oporteret ? Quis pius Princeps non ſic 
drxiflet 2 Hoc ille fecit Gnanler quadam mo- We 
deſtia aninu& prudentia,quia voluit eos adp+ 
cem revocare. Ob eamg; cauſam noluit ille ip- 
forum lites privatas intelligere vel dijudicare 
noluit hoc tempore ullam inſtitui de privats 
controverſits quzſtionem. Interim potuit Epi 
copis przeſle & moderari, &eafacere, gue 

moderatore fieri debebant, quod ilhum feci 
= conſtat. Legite Euſebium de vita Cor- 
antimi bb. 3.cap. 1 ;. &cinvenietis cumſeciſs F 
q bg 


—_—_— 
mum preiudem ac cratorem 
__ oe Concito interfuit , reconciliavitillos, 
qui hffidebant,& ad concordiam perſuaſit ; e- 
os qui paulo infolentiores & ferociores fue- 
runt,miugavit,nec antea defut,quam omnes ad 
concordiam revocaverat, & tum hanc quaſi ſe- 
cundam victoriam naCtus,3vixig topriu, feſtum 
traumphale,cclebravit . Similiter idem Euſebius 
lib. 1.cap. 3 7.ait illum fuiſſe , quaſi zowtu 3roxe- 
m1, communen £piſcopum, & © uioy dianebs , in 
media frequentia, ſediſle , & fuille xowwrir $/22r- 
mums fuuy , participem rerum que in deliberatio- 
nem vemiebant,& quos pacis ſtudiolos vidit, cos 
laudaviſle , quos obſtinatos & contentioſos, e- 
os averſatum efle , quos paulo inſolentiores & 
yehementiores invenit , cos patienter toleraſle, 
1 79H rundddo& , & ne ſeditiose aliqud 
facerent w/ſjſe.Quod iuſſit,hocarguit fammam 
2s authoritatem fuiſse , moderatoris enim hoc 
fficium eſt , jubere. Quare merito Nicepho- 
5 ib. 8. cap. 17. illum huius Concily prefi- 
lem fuilse teſtatur. Erant quidem alij modera- 
tores, ſed 1mperator ſummus prxſes & mode- 
or fuit. Euſebius enim lib. 3.de vita Conſtan- 
ini cap. 1 7.ait, cum Imperator peroraſlet , ſer- 
monem deinceps — _ apot - 
pus , reliquzs Concily prefidibus, rue principibres, 
quod no Gui c \ Bellirming animadverſum 
niror. Fuerunt ergo alij Przſides, Euſtathius 
ſan, & Hoſms,& Alexander,qui cauſas _ 
roponebant , ſuas ſententias ferebany, & aho- 
| I 3 rum 


DDS DSLKESSRT DE BEDS ESC og ABCFITCHE 


134 Controv.tertie de Concil. 


tum rogabant ſuffragia, ſed ſummmus & maxi. 
mus preſes fuit Imperator.Ille, quando vohun, 
fuam fententiam mterpoſuit , & omnia boni 
przſidis officia fecit. Er certe nili ille adfuille, 
nullus vnquam turpior conſeſſus fuiſlet. Epil- 
ſcopi enim exulcerato animo ad Concilum ve. 
nicbant,alu alios graviter accuſabant , alii ali 
crimina obiiciebant, vt narrat ibidem Euſcbmy, 
adeo vtmiſi Imperator omnes litigandi cauſs 
amputiſlet , mhil certein illo Concahoaftun 
fuiſlet.Nec perſuaſi i]le modo,fed coegit eosid 
facere quod voluit,vt tempus , locus , & caul 
poſtulabant.Quare ſummum illum fuiſle me 
deratorem confſtat, etf1 az Fpiſcopi princpe 
& prxſides ctiam appellati funt. De legatis 
ro Pontificis Romani nthil preclarum aut mas 
nificumlegumus , niſi quod quarto loco ut 
ſcripſerunt,vel,vt vult A 1s,ſecundo.Se 
quid opus eſt plura teſtimonia afferre?Papaix 
fe Conltantinum fuiſſe hums Concilu prahid 
ſcnbit.Sic enim Melchiages Papa apud Grat- 
anum caufa 1 2. quzſt. 1. capite, Futuran 
Conſt.entinus preſidens eorn% em apud Ne 
ceam congregata eft. Tam videmur quaſi (copy 
los przterve&ti . De alis igitur Concilis nus 
videamus. 

Venio ergo ad /ecxndum venerale Cocihun, 
quod fuit Conſtantinopolitanum primun 
Quid ? num huic Concilioprzfuit Pontite 
Romanus?mo ne interfuit quidem,nec iplepe 
ſe,nec quiſquam illus nonune . Nam code 


3TT 


Lneſtio _— : T7 
tempore Damaſus Epiſc omanus al; 
Concilmum in Italia a cum Epiſcopis I- 
ralicis Et illud eſt hic obiter obſervandum, non 
lud Italicum Concalum, in quo ipſe Damaſus 
alfuit, generale & Oecumemcum Concihum 
habitum & appellatum fuiſle,ſed hoc Conſtan- 
tnopolitanum,cui Orientales tantum Epiſco- 
piinterfuerunt. Quod argumento eſt non tan- 
tam tum fuiſſe Pouficis is omani authoritatem, 
nunc eſt . Et hicplane obmuteſcunt 
elarminas &reliqui leſuite, atq3 ingenue fa- 
tentur non Romanum, ſed Conſtantinopolita- 
mm Epiſcopum Neftarmm huic Concilio 
.M przſedifſe. Er nihil affert Bellarminus, quod ad 
rem facit,nifi Imperatorem non orefediſle,ſed 
tantum miſſiſſe ad Epiſcopos literas Romani 
Pontificis,quibus ad Concilium vocabantur. 
At Theoderetus hb.5.cap.”7.ſcribit, Imperato- 
rem Theodohum interfuifle , & cum Epiſco- 
pos omnes humaniſſime ſahutiſſet,rogaviſle &- 
xureu det 3 apoxrnruar, ot deliberarent de ve- 
pn upentts ergo Imperator,& aliqui 
tatem habuit.Et quiquam inter Epiſco- 
pos Nectarius primas tenebat, tamen Impera- 
tor potuit nihilo minus ſummus moderator eſ- 
ſe.Sed nobis fatis eſt, non Romanum ſed Con- 
n © fantinopolitanum Epiſcopum przfuiſle Sic c- 
Fam indicat etiam Nicephorus.hb. 1 2. cap. r 3. 
tf T7ertvem Concilium generale fuit Epheſinii 
x primum , de quo Concilio Bellarminus vehe- 
al menter 1aat. Ei tamen Pontifex Romanus 
I 4 non 


> b=S PEE S2S5S 5 


SS SB © $8 2 St 


136 Controv.tertte de Concil. 


non interfuit. Is fuit co tempore Celeſtinus. At 
(inquiunt Adverſariz) Cynllus Epiſcopus A. 
lexandrinus przſes crat, & is Romani Pontifi. 
cis perſonam gercbat, vtpote cus le - Lic 
omnes fere hiſtoric Cribunt.R eſter be: Fate 
ita eſſe, & ſic ſcribere hiſtoricos. Sed vt Calyi- 
nus re&te obſervavit in loco ſuperis catato,hoc 
obliquo quodam Romani Pontificis artificio 
fatum eſt. Quia enim Ramanus Pontifex in- 
tere(le non poruit, demandavit ſuas partes Cy- 
rillo, ne videretur penitus excluſus , & ne Epll- 
tapus Conſtitinopo!;tanus primas partes obs: 
neret. Abſente emmm Romano Epiſtopo,Ces 
Ratnopohtanusprimus eſte debuit. Er fuit hoc 
tempore contetio inter Alexandrimum & C6- 
ſtanumopohtanum Epiſcopum, quis eorum ſe- 
cundum locum poſt Roumanum Epiſcopum 
obtinerct. Antea enim Alexandrinus Epiſco- 

us obtinebat, ſed poſtea cam Imperator C6- 
[yo me) ſedem haberet, ſecundus locus eſt 
Conſtantinopolitano Epiſcopo datus & con- 
ceſſus. Ergo artthcium hy Foie obliquum ,& 
minime obſcurum , & tuit ſane myſterium, nt 
Juellusre&te appellat. Sed quicquid Bellarmi- 
nus,aut quiſquam Papiſta hac de re ſcribat,bec 
duo certa & firma ſunt,contra quz mhibaffem 
poteſt. Primen elt,ctht perſonam Celeftini Cy- 
rillus geſſit , tamen non ideo iure ſuo prxfiden 
fuiſſe. Dati hoc fuit Epiſcopo Romano, cun 
adeſlet in Concilio Epitco rum,vt primo lo 


coſederet, at hoc ad cius legatos non an” 


\t 
\. 
I 
ic 
D1 
73 
X 
10 
n- 
Y- 
if. 
t1- 
N- 
oc 
6+ 
ſe- 
Im 
'0- 
6 
eſt 
N- 
& 
nt 
M- 
ec 
41 
Y 
em 
1M 
lo- 
Nne- 
pat 


neftio quarts. 137 
_— eſt,Cyrillum propter ſuam _ 
tem & dignitatem , potiusquam propter Ro» 
mani Pontificis i ,prefidem fuiſle, 
tum quod Catholicus efſet , tum quod in ſum- 
mo apud Catholicos honore haberetur. Cele- 
ſtnus callide ei ſuas partestradidit , vt quaſi lo- 
co & nomine Celeſtini videretur przfidere , & 
Cyrillus,quia ſe hoc modo firmiorem fore ra- 
tuseſt,ideo non recuſavit. Sed hoc fuit Celeſti- 
niartificium, vt Epiſcopus Conſtantinopolita- 
nus non haberet primum locum, & vt ipſe ſui 
nomen in primo loco poneret . Sed Grrillus 
per ſe pratuit, & przfuiſſet ſine dubio, vel in- 
vito Celeſtino.Deinde, cum illud turbulentum 
Concilium eſlet, Imperator ad Concilium ſe- 
natorem miſit,& litera & graviter illos incuſat, 
& pronunciat omnia efle irrita , quz hatenus 
gelta ſunt, & mbet ordine convenure , & poſt- 
uam conſenſerint, ad fe decreta mittere, vt 

bo authoritate corroborentur. Hzc in a&tis 1]- 
Is Concilij habentur, & arguunt Imperatoris 
fuille maiorem,quam cumuſquam E niltopi - 
teltatem. Et quanquam Cyrillus inter E oe 
pos primum locum tenuit,tamen revera Impe- 
ratorem per ſuos legatosfuiſſe ſummum mo- 
deratorem _ "vt _ —_ _— 
Quid quod Leo Papa in Epiſt.g7. lum, 
non ful x ts Celeſtinum Cen 
alo przfuiſſe ait? Hzc cus verba ſunt. Prior 
Epheſme ſynods , cus ſantte memorie ( yrills Epiſ- 
cops tne preſedit, Etin Codice bb. 1 _— 

. lic 


138 Controv. tertie de Concil. 
8.fic ſcribitur. Zpheſma /ynodis,crs beate menus 
rie Cyrilhu prefuat.. 

wartzm Concilium generale fuit Chalce. 
donenle. Huic Martianus Imperator intertuit 
in prima attione , vt fatetur Bellarminus , & in 
reliquis ationibus quoſdam iudices Conſula- 
res prefecit:qui,vt patet,precipuum locum ob- 
tinuerunt, vt omni tranquille & graviter fieri 
curarent. Mam quorſum,quzſo,illi aderant,nifi 
vt moderatores eſlent ? Non diſpuiabant, non 
iudicabant,vt Epiſcopi, ſed przſidebant. Inter 

Epi{copos fateor primas tenuiſle legatos Leo- 

nis Pontificis Romani,qui fucrunt duo Epiſco- 

pi, & duo Presbyteri, at non vllo itureſuo , ſed 
voluntate Principis. Verum preſides fuerunt 
vir: Conſulares, legati Imperatoris. —_— 
enim ill aderant?Bellarminus ait,ad violentiam 

endam. Sed {1 quis velit ata legere illius 

Concilij, habuiſle illos ſententiam & definitio- 

nem inveniet. Nam in prima a&tione, quando 

hxretici condemnati erant,hzc verborum for- 
mula vſurpatur. Gloriofiſſims wdices,c5 ampliſſi- 
ms eats dixernnt. Et Euagrius lib. 2. cap.4. 
fic (cribit. & &v> Tis ovyramre Buaic ind wpiowre meds. 

Senatores, ſive, homes conſulares decreverunt i 

fla. Etiterumin codem loco. & Þgouju ml due 

TiTw nudr Nowra. S1iſta ſanttiſſimo noſtro Domi- 

no,hoc eſt, Imperatori placuerme.Ergo ille ſum- 

mus moderator fuit, quia fine illius authoritate 
nihil aut fatum eſt,aut fieri potuit. Atque hzc 
fucrunt quatyor prima generalia Conc, | 


F 0 a a Oo» bis + * = G# aS9 a+ © 


Tj 3 © -.6 * za & © vw mw 


fo 


ueſtio quarts. 139 

Quid ego rehqua commemorem Concilia 
eeneralia, Conſtantinopoltanum ſeciidum,cui 
Menas Epiſcopus Conſtantnopohtanus , vel 
faltem Eutychius erus ſucceſſor prafuit ? quid 
Sardicenſe,,wi prafwt Horus? quid Carthage 
nenſe ſextum,cut prxtuit Aurehus, etiam prx- 
ſentibus legatis Romani Fontificis ? quid alia? 
Hiſtoriz teſtantur Romanum Ponficem mul- 
tis Concihjs nec interfwſle, nec prafuille . Er 
particularia ConGlia infinita ſunt , quibus ipſe 
non przfuit. Hoc enim noneſle neceflarwm 
concedunt Adverſanz. Denique neinre non 
neceſſaria nimis longus ſim , concludam hunc 
locum teſhmonio Nicolai Cuſani hb. 3.cap.16. 
de concordantia Catholica. Screndanmn eft,quodin 
vnrver/alibus ofto Concilys bt Imperatores inter- 
furrunt, C- non Papa, ſemper muemo [mperatores 
& wdices ſn0s, cum ſenatn primatum le, && 
officim preſidentie,per interloguntrones, Cf ex con- 
ſenſu ſynod;,concheſiones,C mdicuem feciſſe, &- non 
wroentur inſlantia mn ofto Concilys preterquam m 
tertia aftione { oncily (halcedonenſir. Hoc Con- 
lum & hanc ationem contra nos VI» 
vent Adverſarij, ſed nos antea A 
Atque hic finus erit huws Quzftions. 


Queſtions s quarts fous. 
QVIN- 


140 


Quinta Quaſito, 


De Concilus, 


en Conciluen ſit ſupra 
Papa. 
CAPVT 1. 
De ftatu Dneſtions. 
E Przxfide Conciliorum 
ea diximus , quz nobis 
5 22 fufficere videbantur. O- 
tg »/ ſtendimus enim hanc 
» @porcoiay NECIUTE divino, 
nec humano, nih titum 
Antichnſtano , ad Ro- 
manum P6thcem ver- 
tinere. Nunc ad quintam Quzſtionem acce-(o, 
in qua Concilium cum Papa comparatur. L:\- 
— =_ = in hac > eme—v NT 
11 it ſupra Papam,an Papa ſupra (.0- 
cilum.Qyz abinios ma a videa- 
tur,tamen.non omittenda eſt propter Papiſtas, 
qui hanc grauiſſimam Quzſtonem elſe exiſti- 
mant.Etſi non tantainter nos & Papiſtas,quan- 
ta inter _—— ipſos hac de re contenuo & 
controverl1a eſt. Nam inter illos multi,& 1j qui- 
magni nominis , Concilium Papz prazfe« 
runt,alii vero Papam Concilo. Tamen & -« 


—_ . 
FI n= La www — Mit... 4 


Lueitio quinta. I41 

ſtraetiameſt aliqua hac de re controverſia. Tgj- 

tur vt melius intelligatis,quid ill teneant, quid 

nos hac de re ſtatuamus, res tota diligenter & 
picue explicanda eſt. 

Antequam Antichriſtus in Eccleſia palam 
dominari czpiſlet, & omnem ordinem perver- 
tiſſet,nullade hac re controverſia fuit. Nunqui 
enim auf ſunt veteresilh Pontifices Roman ſe 
Concilus Oecumenicis anteponere,eth ambiti- 
ofi fatis fuerunt, & ambitione ſua plus ad & ra- 

voluerunt , quam par erat,quamq; fas & 

' a voſtulabat, Tardem _ eO | Sends 
s; © tiz & immanitatis progreſh ſunt, vt ſ1bi omnem 
+ © authoritatem,& quaſi divinitatem quandam, hi- 
© & cetmultis ſemper reclamantibus, vendicarent. 
, © Namintibus Condlis ettam Antichriſtianis, 
1 nempe,Piſano,Conſtantienſn,& Bafilienft, de- 
- © cretumeſt, Concihum eſſe fupra Papam . Et 
adhuc in nullo Concilio decretum fuit , Papi 
, FF elle fupraConcilum,nein Tridetino quidem. 
- & Namethi Patres & Epiſcopi Tridenti iſc- 
runt ſe in omnibus Romano Pontifici , tamen 
nullum hac de re decretum fancitum & pro- 
- F mulgatum uit. Melchior Canus quidem in bb. 
5.cap.vlt.in reſponſione ad 9.argumentum, af- 
firmat contrarrum d in Florentino & La- 
teranenſ1 C6cilio co atumeſle. At in Flo- 
rentino Conclio nihil tale diferte legimus, & 
Lateranenſe quidem,hoc dogma palam definije 
inſeſſione 1 1. Sed de cius authonitate ab ipſis 
etiam Papiſtis dubitatur, num ſcilicet fuerit ve- 


"4 re 


- . no "2 ES ©® . 


142 Controv.tertie de Concil. 


re generale , necne, vt Bellarminus ipſe fatetuy, 
crgo ait ad huncuſque diem iſtam Quzſtione 


etam inter Catholicos remanere. Id ergo vide. 


tur Bellarminus fignificare , nondum conſtare 
inter ipſos de hac Quzſtione , nec adhuc certi 
quicquam hac dere ſtatvi, ſed aliter hos,aliter 
illos ſentire . Sic poſsunt efse Tatholici, qui di- 
cunt Papam eſse inferiorem Concilio.Sed qui 
iphi Ieſutz,hoc eſt,medulla Papiſmi , hac dere 

tuant , videamus , nam illorum ſententia ho- 
dic inter Papiltas fere dominatur ac prind- 
patum tenet , & de Quzſtionis ſtatu quzra- 
mus. 

Bellarminus ergo duobus modis Papam ci 
Concilio comparari poſle affirmat. Prans , ut 
ab una parte — _ m—_ _ Con- 
alum generalc,cui prefit per {e,vel tos. 
ita venihil definiores fone Conknla Das & 
cxnd,vt ſamatur ab vna patte ſolus Papa,ab al- 
tera Concilia generale,cui Papanec per ſe,nec 
per ſuoslegatos przhit, hoc elt, quod fine au- 
thoritate Papz indicitur, & cogitur, imo quod 
cogitur contra Papam, vt eutn ſcilicet deponat, 
& de ſuaſede deijciat . Ergo circa quam com- 
parationem verſatur hxc Quzſtio ? Bellar 
minus ait , circa ſecundam , quia mota eſt hzc 

ſto circa Papz depoſttionem, vtrum pol- 

ſet a C6clio invitus nidicari & damnarinecne. 
Si vero Papam cum Concalio contungamus, 
fic vt nthil fine ems conſenſu definiri poſlit, nil- 
quam poterit tale Concilum Papam invitum 
depone- 


——_— — P———=—_y PO—_ — "Oy __ _ Fa 


> ” $i” 


TY” Y WT Se 


Pwwrw rv” _ TW” T”Y 0 


TY 


effi quinte. 143 
feponere.Toitur de Quzſtione hoc modopro- 
polita quidRtatuendum eſt 2 Tres (inquit)ſunt 
dottorum  —_p—_— putant Papam efle 
ra Concihum , nec poſle invitum a Conci- 
bo 1udican , at poſle' ſeſe Concilio ſubij- 
cere,& fuam Drs mdicidam per- 
mittere , & {1 tunc damnatus & depoſitus fuc- 
nt, acquieſcendum ciefle in Concalij decreto. 
Etkzceſt opinio quorundam Canoniſtarum. 
Aly fic Papam efle fupra Concihum dicunt, vt 
ne polſit quidem ſe eus coattivz ſententie ſub- 
jcere,ſic enim loquuntur,ſed debere illum C5- 
lum mdicare,quia eſt abſolute ſupra C6clia. 
Quare etiamſi cauſam ſuam committeret Con- 
clo diſcutiendi, poſſe tamen eam poſtea cum 
velit reſumere. Et hac eſt Bellarmini, & omnia 
hodie Papiſtari ſententia. Alvarus Pelagiusin 
1.lb.de planftu Ecclefiz art.6.fic ſcribit. Syno- 
dus unrverſalis Tapam indicare non poteſt Plus 
Randum eft ſententie ſolus Pape, quam totius mit- 
&. Ommia Concilia recipiunt ab wſo poteftatem . 
Avguſtinus Anconita in lib. de poteftate Ec- 
ſt. 6. art. &. ait matorem efſe poteſta« 
temin Papa , quam in { oncilio , matoritate attuali 
(ficenim ille Joquitur)/ed contyamaiorem efſe po- 
teflatem in { oncilio maioritate habitual: , quia 
mortne Papa , non moritur hee poteftas , ſed ma- 
net in Eccleſia & ( oncilio habitnaliter , quam 
tamen at?u exercere non poteft ſine Papa (pracla- 
rus certe habitus , qui nunquam in aftum ve- 
nit ) ſed i Papa eſſe , Hum poſſe plus 


agere, 


144 Controv.tertie de Concil. 
- why quam totum Concilizem . Sic illi nugatitur, 


OC probat Ioannes de Turre crems- 
ta lib. 2. cap. 93. & deinceps ctiam fuſtus, Pu 
pam 4 nullo indicari poſſe extra canſam hereſec, 
nec poſſe ſe cuin/quam ſententie ſubmittere . Sic 
Dominicus Iacobatius hb. 1 o. artic.7. de Con- 
ciliis,abi multas leviculas & inutiles rationes af- 
fert. Antonius Delphinus in hb. 2. de Eccleſia 
ait, Concilinm eſſe ſupra Papa , ſcientia , pruden- 
tia, doftrina , Pap.am ſupra Concituem , poteſtate, 
avthoritate , mriſdiFione. Canus hb. 5 .cap.5. fic 
ſcribit. Pondus Conciliys dat ſummi Pontifics 

avitas & anthoritas, que [i adſit , centum Patre 
ſatis front , ſon deſit, nulls fant ſatis , font quamiibe 

lurimi. Ex quo intelligimus, authoritatem C6- 
ciltj pendere 4 Papa iuxta illorum ſententiam, 
totum authoritatis pondus in eo refidere, & pe- 
nes cum eſse,adeo vt ft le abfit, etiamfſi omnes 
Epiſcopi in unum conveniant, nullam tamen 
authoritatem habebunt . Caictanus Cardinals 
duos hac de re traftatus edidit , qui inter cius 
Opuſcula habentur , in quibus Papam Cond- 
lio anteponit . Pighius in hb. 6. de Ecclefiaſtic 
Hierarchia cap. 1 2. fic ſcribit. Certins eff indo 
un Pape , quam indirinm general's Concily, ant 
rotings orbis terrarwn. Et in eadem ſententia cl 
Hardingus noſterin libro ſuo contra Apolo- 
giam Eccleſiz Anglicanz parte 6. cap. 5 ſet. 
1.& Sanderus lib. 7.de viſib. Monarchia. Quid 
evo alios commemoremn?Sic Teſuitz,fic Bellar- 
minus Papam efseabſolute ſupra — 


Deftio On:+14. ' 49 
1b. 2.cap-17 .Hanc ver> Pap poteſtutem in i- 
{tisfere rebus cenl{ituunt. Privo Concilium n6 
polle indict aut congrezan line authoritate Pa- 
pz,deinde non potle cclebrari tum n6 poſle a- 
quid definire,non pollediflolvi,non poſle in- 
rerein fidemm,in viti,in mores Papz, etiamf 
we voluerit Conciho ſe ſubijcere,, uo ctiamſi 
iple turaverit ſe velle illus decretis ſtare & ac- 
ym Sic enim Toannes de Turre cremata 
2. cap. 104. Idemetiam lib. ;. cap. 44- ait 
Papa tribuere ( oncilis [imam efſe & formam. 
Ergo ille cum vno aut altero Cardinal: poteſt 
Concilum celebrare. Vbi enim ille eſt, 1þ1 ef 
Concilij eſſentia . Prxterea ſtatuunt Concili- 
um non poſſe Papam mdicare,nec leges cipre- 
ſnbere,ncedamnare,nf plane conſtiterit cum 
elſe hzreticum , & tum etiam non damnan i 
ſum authoritate Conclj, ſed ip(o fatto defiſte- 
reeſſe Pontificem . Tertia opinio eſt corum , 
qui dicunt Concihum omnino eſle ſupra Pa- 
pam, & hc eſt opinio omnizm Proteſlan- 
tum ; & multorum etiam Papiſtarum , vt po- 
ſtea audietis. Nam multi Papiſtz , et!t dant 
Papam efle caput & Paſtorem fingulorum 
Chnſtianorum , & fingularum ctiam Ecclefia- 
rum, fi ſumantur ſcorhm : non tamen conce- 
dunteſſe caput totius Eccleſia f:rmul in Con- 
alio congregatz 3; tum enim Ecclefiam acci- 
| integri corporis , & totam pote- 
vmti eſſe,quz prius ſparſa erat;vt quan- 
qui ſuperior ſinguhs {it,non tamcn tots y_ 
K 1 la 


—_—— > T LLSSEST ETOP PHENI TTY. 


146 Controv. tertie de Concil. 
5,quz in Concilio reprzſentatur,ſuperior ha 
bs fit : quemadmodum Dux Venetiarum 


eſt ſupra ſingulos magiſtratus,non autem fi 
—_—_ __ Haz eft opinio ry 


Papiſtarum,ſed non eſt opinio Iefuitarum,qu 
nunc vivunt. 

Noſtra vetoſententia,que cum ipſius Scrip- 
turz & veritatis voce conſentit,heceſt:Papam, 
cum fit vnius tantum Eccleſiz Epiſcopus, non 
mods non omnibus Epiſcopis congregatis,ſed 
ne ſingulis quidem ſparſis fuperiorem efle. Id. 
circo nos dicimus Concilium pole ctiam Papa 
invito decernere , poſle Papz cauſam cognol- 
cre, _ Papi dicare & in ordine cogere, 

ſſePapz leges prafſcribere , ſuas vire 

beant etiaminvito Papa , coll devique Pi 
pam damnare , & ſuomunere abdicare, fi dig: 
nus ea pena fuerit. Et de ſtatu Quzſtionis hs 


Ctenus. 


CAPVT 2. 
In quo eAdver ſariorum argumenta propo- 
mat wr. 


| er ad argumenta veniamus , & quorum & 
pinio melioribus nitatur argumentis , vi 
mus,illorumne,an noſtra. Iacobatius hac dert 
magnum volumen edidit , quod ille tamen 
Qtatum vocat,6 ali multi multa argumentaat 
tulerunt. Sed Bellarminus omnia in fumman 
redegit hb. 2.cap. 17. & quinque tantum argi- 
ment! 


FF ©@. oo =» =_— -a  __X r= TT JW "r= Tn er Pn AER 


*% »-- 


POCO DE ELBILY EUN? 


=T ES TAHYS OP 


Rneftio quint. 147 
mentis contentuseff,quz ille omnia ex Tacoba- 
tio & alijs fumpſit. Rel:qua vers, quz pluribus 
&fuſius ab ills diſputirur, indigna plane ſunt, 
quz recenſeantur. Hzc igitur quinque Bellar- 
mini arguimenta examinemus. 

Primum entum c{t huiaſmodi. Papa 
eſt paſtor & caput non ſolum omnium E &r x 
farum particularium,ſed etiam totius vniverſa- 
lis Eccleſiz ſimul congregatz,a Chnſlo imme- 
diate raery wary ergo eſt _ Coghum. Ra- 
tio optime ſequi videtur. Se 0:antece- 
dens nullo ods concedi puck. on Nam Pa- 
pam eſſe vilo modo Ecclefiz caput, eſt axioma 
maxime blaſphemum , & aiuue falliſhmum , 
impudentiſſimum, & Antichnſtaniſiimi.So- 
lus Chriſtus eſt caput Ecclehiz, vt ſuo loco do- 
cebimus. Nullus homo,nullus Epiſcopus,hunc 


ſibi titulurn vendicare poteſt . of1ille ſolus 
fit apra Concilium,qui eſt Ecclefie caput,tum 
ſolus Chriftus fupra Conalum eſt. Et verius 


quidem Concilhum eſt fupra Papam,cum C6- 
alum pots fit Papz caput,quam Papa Con- 
cily. Hoc argumentum breviter propoſuit Bel- 
larminus, quia novit antecedentis confirmatio- 
nem ad alum locum pertinere. Iam ergo ſuth- 
cat nobis negando illud removere. Sed ſecun- 
dim argumentum diligentius fortalle ab illo 
tratatur. Ad illud ergo tranſcamus. 

Secundum Bellarmini argumentum ſumitur 
aratione in Scripturis fundata, vr loquitur ile. 


Atque hic accipite horrendam & inauditam 
K 3 


blaſphe- 


143 Controv.tertie de Concil. 


blaſphemiam,quam egovelim vos ſemper me. 
moria tenere. Ait enim omnia illa nomina,quz 
in Scripturis Chriſto tribuuntur , vnde conſtat 
cum elle ſupra Ecclefiam, cadem omnia tribuj 
Romano Pontifici. Quz hxc blaſphemia eſt, 
omnia Chriſti nomina,ex quibus intelligjtur e- 
um efle ſupra Ecclefiam, Papz communicar? 
Hoc fi verum fit , tum fateamur necefle eſt da- 
tum eſle Papz nomen ſupra omne nomen , & 
ſic non ſa{y Chriſto hoc conveniet , quod ta- 
men illi ſol: tribuitur, Philip. 2.9. & A&.4.12, 
Nam ex co quod ad tantam dignitatem eve- 
&us eſt, conſtatillum eſle caput Eccleſiz. Sic 
enim Apoſtolus difputat Epheſ. 1.21.22. lam 
vero hoc nomen arguit eum aſlecuti efle fum- 
mam authoritatem. Quis ergo non videt cum 
eſſe Antichriſtum , qui hoc nomen ſibi audext 
arrogare? Przterea {1 hoc verum fit,quid im 

dit quo minus dicamus Papam efle owrige Ec: 
cleſiz,nam hoc nomen Chriſto tribuitur, qua- 
tenus eſt ſupra Ecclefiam Epheſ: 5. 23. £m 
1 owne T4 owuarÞ. Sicille etiam Jeſus noſter 
& Chriſtus appellabitur , & quidni etii meds- 
ator?quod tamen vniChriſto tribuitur, 1. Tim. 
2.5.Preterea tum illa et nomina tribui poſle fi 
tendum eſt,quz habenturColoſl. 1.18. & 34 
ecommnG un 4 vixeay, Principumm 5 primogent 
ts ex mortuis. Hinc enim Chriſtum conſtate- 
ſe Ecclefig caput,& hzc illi nomina vt Ecclelig 
capiti tribuuntur , quemadmodum ex codem 


loco apparet. Tum ctiamin eo omnis plenitu- 
do 


AY ad Rh. ds. iron ii. a> as an ©. OS 


— 


% % 


—— 
&. 


— 
= 


- x . 
© * 


» T +” 


n” 
* 


TH x 


ST BS PPTTEaeT STARRY 2? k & 


Dueftio quinta. 149 
do Deitatis habitat verſ. 19. & tum omnia re- 
concihavit in coelo & in terra , vt eſt verſ. 20. 
Sequitur etiam vt eum noſtrum Immanuelem 
<< poſle fateamur , & Dei film vnigeni- 
tum, & Deo 8&uormw, & hxredem ommum 
Heb. r. 2. Przterea Papa tum dici poteſt 
(quod quidem ille fortalle {ib vendicabit ) 
muuluy 5 uty%; , & epprriiulw , que tamen ſunt 
ynius Chriſt . Heb. 12. 20. & 1.Pet. 5. 4. 
Przterea , tum etiam dict poteſt Alpha & O- 
mega , Apoc. 1. 8. & leo de tribu Iuda, & 
radix Tefle , Apoc. 5. 5. Hac enim nomina 
Chriſto vt capiti Ecclefiz tribuuntur , eum- 
que efſe ſupra Eccleſiam declarant . At hac 
hos aut cuiquam mortal: nif1 per ſacrilegium 
& blaſphemiam tribui non poſlunt,cum Chri- 
ſto vt ſua , & propria , & «xonwmm tribuantur. 
Velim vos huius Papiſticz blaſphemiz 

tuo memoreseſle. Sed tamen nnu—ny ar 
larminus ſuam iſtam blaſpheniam detendat, 
videamus . Proponitille quatuor nomina ( ſic 
enim ſolent iſi ratiocinart) quz Chriſto tri- 
buta , communicantur etam Papz . Sed 
quid ? num { quatuor nomina , quz triþuun- 
tur Chriſto , communicentur Papz , ergone 
omnia ? Non ſcquitur . Quatuor vero hac 
nomina ſunt , Paterfamilias, Paſtor, Caput, 
Sponſus . Rgſpondeo : Duo quidem priora 
ic Chriſto tribuuntur , vt alijs ctiam conveni- 
ant, licet non eodem modo, fed duo poſteri- 
ora ſunt plane 4xeywrnm.Nam quzdam Chriſti 
K 3 nom- 


150 Controv.tertie de Concil. 


nomina ſic Chriſto tribuuntur,yt alus conveni- 
ant,quzdam vero vni Chriſto conveniunt, nec 
altert cuiquam communicari poſſunt . Poſſunt 
quidem duo priora aliis covenire zquivoce vel 
analogice ,nunquam autem vnivoce. Chriſty 
enim Paterfamilias & paſtor dicitur , fic ctiam 
aln,eth diverſo modo.Chriſtus enim paterfami- 
las dicitur & paſtor , quiatotam familiam & 
totum gregem Dei paſcit &regit . Ali verd 
patresfamilias & paſtoresdicuntur , ages 
ticulares ouaſdam familias & greges paſcunt 
& gubernant , qui tamen magnt huus pa 
ſtorts & patrisfamihas non nift famuli ſunt 
Sic pe 1ſtaquidem eo modo aliis quo Chr 
ſto 'tribuuntur . Sed quzdam nomina it; 
Chriſto tribuuntur, vt non alteri vIli aliquo mo- 
do convenire poſſint,cumfmodi ſfunt,caput, & 
ſponſus. Sic quzedam nomina Det zone ſunt, 
quzdamihe. Quzdam enimnomina Deo tri 
buuntur,quzconveniunt etiam hominibus, ſed 
non firuhter & codem modo Deo & homini- 
bus. Deus enim dicitur Pater, Dominus, Rex, 
quz nomina etiam hominibus conveniunt, fed 
non its vt Deo. Ahavero fic Deo tribuuntu, 
venullo modo homini convenire poſſint, vile 
hova,creator,omnipotens,& huiuſmodi. Ergo 
etiamſ1 concedamus , quzdam nomina Papz 
tribui , quz Chriſto tribuuntur:nontamenſe- 
quitur omnia Chriſt; nomina lli tribui. Sed 
quatuor iſtis nominibus, quz a Bellarmino c6- 
memorantur , ſcorſim videamus , & primo & 

pa- 


Lneſftio quint a. I51 
patrefamilias. Hoc nomen Chnſto tribuitur,in- 


eni- 

nec ©} quit. Fatemur.Sed vbi Papz?Papa eſt fummus 
unt Þ cconomus , inquit, & hoc probat ex Luc.1 2. 
vel B& Vbi Chriſtus ait, Paws eff LI diſpenſator & 
iam W ſw? Intelligo. Epiſcopum vero difpenſatorem 
mi- © dici probat ex Ambroſio & Hilario in hunc 
1 & © locum,& ex Hicronymo in Matth. :4. Reſpon- 


deo: Fateor Epiſcopu ceconomum dici. Quor- 
ſum aps fuit his teſtimoniis, vt hoc proba- 
ret? Nam y_ Scriptura hoc aperte docet. 1. 
Cor.q-t.2.Sed nihil adhuc audio de Roma- 
no Pontifice. Non pertinet hoc ad illum pro- 
1e,quia non ad Petrum propriepertinet.Pau- 
ha ; dures nuas reifloe dreary os Lomwines 
YMSE, 0 autor pour prvoupiag Bv7 » Sed Bellarminus 
ait,etfi hi Patres non expreſse de Papa loquan- 
tur,tamen ea eſt procul dubio Scripturz ſen- 
tentia.Sic ille cum deſuntargumenta,fugit ſem- 
per ad ſuum illud(pra;ul dubio.) Sedafferat v- 
numantiquum Patrem,qui hunc Scripturz 1o- 
cum ſic interpretatur . Nullum certeproferre 
poteſt.Ergo ille procul dubio fallitur & errat. 
Ambrofms per diſpenſatores facerdotes intelli- 
tingenere,non Papam in ſpecie. Hilarius in 
eum,canon. 27.ait,et/i omnes debent adve- 

tum Chriſti expeflare, tamen hanc expettationens 


RS TEA RLEPSIRSSEHSRPERY 


le- WY precipme precips Epiſcopir,nd foli Papz. Quz hxc 
& umpudentia eſt,ad vn Pontificem ct. at 
6-8 ad omnes ex equo Epiſcopos pertinet? Quid e+ 
& © goalios Patres commemorem?Sed ait Ambro- 


K 4 frum 


152 Controv.tertie de(oncil. 
fium vocare Damaſum reorens domms dei , in 
comment.in 1. Tim. ;. Eſto , tamen non affir- 
mat Ambrofms cum eſic vel folum re&orem, 
vel retorem totius domus Det. Sed de hoc lo- 
co alibi diximus. Secxndurm nomen eſt Paſtor, 
Hoc (mquit)de Chriſto dicitur. 1lud quidem 
nulli dubwum eſt,nec hoc quiſquam unquamin 
que{tronem vocavit. Ait enum Chriſtus ipſede 
{ſc lohan. 10.E979 ſum Paſtor ille bor:us . Sed vb 
hoc Romano Þ6tilici tnabuitur? Refpodet Ad- 
verſ{arms idem Petro commumcari "we . 21, 
vbi Chriſtus Petro ait, Paſce oves meas. Reſpon 
deo:Eſto. Dixerit Chriftas Petro, Paſce oves me 
as:ergone fuitiile paſtor vnuerſals Ecclefie?an 
le aliter paſcere mbetur , quam alu Epiſcopi? 
Fatcor hoc quoque nomen ahis quam Chnlto 
tibui quadam ratone, fed non fol Petro, aut 
Papz. Debuit ille probare ſpeciahter hoc Petro 
tribui,aut faltem mags ſpecialiter quam alis.E- 
phef. 4.ſcnibitur Chriſt: +1 dedifle 2/105 Paſtore 
& Deftores, Vbi videmus hoc noimen non vil 
Petro tnbutum eſle, ſed alijs prxterea Eccleſi- 
rum miniſtris & przfettis. Nullus plane ct 
Scripturz locus, in quo hoc fpecialiter Petro 
aut Papz trbuitur : ergo hzc omnia infirm 
ſuut,& maxime quod hinc infert , Papam elle 
fupra Concihum. Sed nec 1!ud ſequitur,quod 
poltea affirmat, nempe vt ox conomus non po- 
teſt expelli a famulis etii finwl congregatis,net 
ab alio quoqui,nifi tots familix domino pu- 
niri:nec grex potelt aliquam authoritate exet- 

| cele 


ce 


Dneftio quinta. Ig; 

cerein Paſtoremzita nec Papam poſle 3 Con- 
clo abdicari. Nam h hoc verum fit,tum omnes 
Epiſcopi & Paſtores , quicquid faciant aut do- 
ceant , Chriſti ſfolus mdicio permittend: & re» 
ſervidi ſunt. Suntemm omnes Epiſcopi Paſto. 
res & Patresfamilias. Sed nimis vrgentur hx fi- 
militudines ab Adverſario,nimis abſurde in his 
metaphoris inhxret. Nam cum Epiſcopi dican- 
tur Patresfamihas, & Paſtores,hanc fimilituding 
ficille vrget,vt quemadmodum _ ovibus 
prxeſt,ſic vt oves nullum in paſtorem imperi- 
um habeant, ita ille Epiſcopum populo przeſ- 
ſe velit, quaſi populus inſtar pecudum fit, vel 
quaſi neceſle {nt omnia efle in Epiſcopis, quz 
mpaſtonibus & patribusfamilias inveniuntur. 
Sed ſciendunn eſt Epiſcopos & miniſtros pa- 
ſtores dic1,& alata Impliciter,ſed 
ſecundum quid, nec populum fampliciter ſervis 
comparari vel pecudibus,ſed reſpetu quodam, 
In hac quidemre non valent hz fimilitudines, 
ad quam ab Adverſario adhibentur, ſed in hoc 
tantum tenent,quod quemadmodum paſtor 
debet gregem ſuum paſcere ſalutari cibo,& pa- 
terfanilias debet familiam ſuam prudenter re- 
vere:ita miniftri debet ſuas particulares famili- 
a*,& greges, pant vel potius inaiort prudentia & 
ſeduhtate paſcere & regere . Viterius non ſunt 
vreendz hz fimilitudines. De duobus nomi- 
nibus diximus, quz Chriſto cum aliis com» 
municar) poſſunt, nunc ſequiitur illa duo, quz 
mcommunicabilia ſunt,ac propterea nulli pre- 


154 Controv.tertiz de Concil. 


terqui Chriſto poſſunt convenire. Quori pri- 
mum eſt caput. Id Chriſto foli tribuitur,nam 
ille ſolus ſt caput corporis ſui , hoc eſt , Ec- 
clefiz , vt ſuo loco docebimus , vbi diſtinRio- 
nem i|lam de principal: & inſtrumental; capi- 
te tollemus . Oy tamen Adverſari Papz eti- 
am hoc tribuunt . Nec mirum eſt eos Papam 
Eccleſiz caput appellare, cum & cor etiam 
Eccleſizeſle dicant. Sic enim Auguſtinus An- 
conitanus quz{t. 19. artic. 2. Papam efle cor 
Eccleliz mat , q*#ua maiort ſcievtia & priv- 
dentia predutus ef? , quam reliqui Epiſcops , quod 
tamen non ſemper, imo raro evenit . C 

ſtum quidem ba Eccleſiz caput paſſim in 
Scripturis intelligo . Sed hbenter ſcirem , vbi 
hoc hve communicatum fit, Expecto 191tur 
locum aut teſthmonium aliquod Scripturz,vn- 
de Papam efle caput Eccicfie conltet . Sed 
Scripturam nulli attert Adverfarius , qua pro- 
bet aut Papam, aur que m omnino homi- 
nem caput Ecclcſz dici. T antum aithoc haberi 
in Concilio Chalce:lonenfiat.3z.Atego Scrip- 
turas requiro. Aut afterat Scripturas, aut in hac 
cauſa o>mateſcat. Hoc enim Conalium null 
divinz authoritatis pondus habet . Inillo qu 
demConcilio legati Leonis, vt fui Domini Cas 


= 


exornarent, Petrum vocant petram && crepidint 
Eecleſie. Et quide:n fatcor, Petrum vt Apoſto- 
lum,aliquo modo petram,aut fundamenti, aut 


din Ecclefig dici poſle, at caput vniverſa- 
is Bc ie 


cfiz nuſqui in Scripturis aut Patrib? an- 
equis 


_ == a Wm mr = *" 43 at -f ww ==__ OTF on 


| monio.Sed cum de rebus 


[Leſtio quinte. ys 
tiquis appellatur . Neq; enim cade eſt ratio per 
omnia enti, & capitis, ac propterea n6 
ſequitur,quia fundameti dicitur,ideo caput dis 
ci. Nam caput occultam quandi & vitalem vim 
fignificat,quz non item in fundamento fignifi- 
catur. Fundamentum ſuſtinet zdificum, & fic 
Epiſcopi &paſtores hanc vimin Eccleſia habe- 
re poſſunt, vt cam labantem & vacillantem ſua 
1a ſuſtentent. Itaq3 non magnopere hoc 

nomen Romano Pontifici invidercm , ft verus 
Fpiſcopus efset , quia omnibus Epiſcopis qua- 
ratione convenire poteſt. Atcapitis ca vis 
eſt, ut vitam reliquis membris tribuat, & com- 
municet,quam nemo niſi ſolus Chriſtus Eccle- 
ſiz communicare poteſt; ergo capitis nomen 
nulli ſi Chriſto conyenire poteſt. Habetur ta- 
me tale aliquid in literis , quas Patres illus C5+ 
ciltj ad (Er TI rm. quibus cum fic al- 
untur. Nob ts ficut membris c . 
Vid Papi eſſe Belk caput arguit Bellar- 
_=__ ita fic ab ys my_ .- faciit 
caput univerſalis Ecclefie , ſed vt ſignifi» 
ceo per Legatos ſuos, Bomifaciia,Paſchafini, 
& Lucentium , prudenter Concihum rexiſe , 


| — mn caput reliqua membra regzt. 
—_— tantum <1 authoritatE quand tri- 
buebant.Sic tamen tota hxcres urgetur ab Ad- 
Eeclefiz hi Patres conſtituerent. Hzc de capite 
1 agarmus,cquunrsy 


eller, 


156 Controv.tertie de Concil, 


efzet,ut Scripturis premeremur. Hoc aut&cum 
non potelt —_— vndiq; alia admuni. 
cula,quaſi fides noſtra humanis teſtumnonus m- 
tatur. Secundim Chriſti nomen 4zow3mmnry eſt 
ſponſus Ecclefiz , quod nomen Chriſto tribui- 
tur Eph. 5. 25. Vir: vxores veſtras diligite , ſient 
Chriſtus dilexit Eccleſiam ſnamy . Quibus verbis 
Chriſti coniugalis amor erga Eccleltam decla- 
ratur.Et 2.Cor. 11. 2.#:420%unv Us iri dr{pimes+ 
Siroy dyvily mapgoiou mh) e450 Preparavi us tan- 
s virginem caſt vui vironon Petro aut Apo- 
ſtolo cuiqui , multo minus Papz,fed (oli Chr: 
fe.lohan. 2.29. 2:4 haber ſpon/am, ſponſ/us eft,ait 
Tohannes Baptiſta . Hic autem Chriſtus ſolus 
eſt. Nullus enim Apoſtolus fponſam habuit, 
ſed fuerunt omnes amici tantum ſponſz, vt de 
ſe Iohannes Baptiſta codem in loco loquitur. 
Apoc. 21. 2. Vid; uovanm I:ru/alem deſcendentem 
4 Deo + calo preparatamy, ws rowe'w, tanguamu 
fponſam ornatar viro ſu9,nempe Chriſto, H ole, 
2.19. Deſpondeb:; te mil is ſection . Atque hx 
quidem nuptiz inter Chriſtum & Eccleſiam 
myſtice & met:1phorice celebrantur in Cantico 
Canticorum,& Pſalm.45.Chriitus enum & Ec+ 
cleſta funt vnum corpus, vna caro, coniugali 
amoris vinculo coniuntti & collizati. Et hoc 
null; omnino mortali convenit, vt Eccleſie 
ſponſus dicatur, ſed fol: Chriſto. Dicuntur qui- 
em homines aliquando amici ſponſi, & lztas 
ſunt, quando ſpouſum viderunt , & audive- 
runt loquentem, fed nemo quantumyis _ 
| cnu 


Rs as a6 a. 2 acoaes a. a. a aw as au ui i, oo .c.. 


4 wt, 2 eo ca ic. Ez .D. car MM. =. DX FF . 


Lueſtio qnintd. 157 
lenti pietate prxditus, auſus eſt ynquam (ſe 
fponſum appellare , non Petrus, non Paulus, 
non Iohannes Baptiſta , quo tatnen tullum in- 
ter filios mulierum maiorem extitiſſe Chriſtug 
affirmat, quia hoc ad unum Chriſtum pertine- 
re ſciebant . Nec ulla unquam Eccleſia, tifi a- 
dulterina, quzquam prxter Chniſtutnſponſum 
aznovit. Nam Romana Eccleſia , quz Papam 
ſponſum vocat , pellex & meretrix eſt . Iaias, 
Wes Porn, & reliqui, tum Prophetz,tum 
Apoſtoli,in his nuptiis conciſiandis Chriſto in- 
ſervierunt, &inhoc laborarunt, vt hanc ſpon- 
fam ill: fiſterent : ergo poo— hi autamici 
onſi dici potuerunt , fed illos ſponſos fuiſle 
nullo modo concedendum eſt . Et fic quidem 
Bernardus in hb. 1 . de confidetatione vocat Pa- 
pam Eugenium ncn ſpontum , ſed _— 
phum, & amicum ſponſi. Et Eccletia nulli ſe 
obſtrinxit in Baptiſmo , niſi Chriſto, illi ſe to- 
tam addixit , & conſecravit , denique illi foli 1i+ 
beros procreat. Qui ergo FGolunt ipſ1 dict Ec- 
ceſiz fponſt , cum Eccleftiam Chniſto potius 
conchare ſtuderent , i) revera d1 rivales 
funt. Tamen hoc nomen Petro & Papz tribui 
poſle Bellarminus contendit . Sic Auguſtinus 
Anconitanus quzſt.19.artic. 1. Sic Ioannes de 
Turre cremata hb. 2.cap. 3 7. Similiter Hardin- 
gus. Sed abſit vt nos tantam blaſphemiam fera- 
mus,& tam impuro ſponſo virginemtam calti 
addicamus.Sed bene eſt quod Chriſtum ſolum 
proprie Ecclefix ſponſu ele cocedant —_ 

J, 


d.- _ IP < be <7 > MM . _ =_ _— % had : PI_Y 
nn em cmd ee et ne I Oeenan Doe Bc Coe _- ” Ct 
— M F = & -x _ , < 
a . - he G A : — = 
> - « A 


MF - _ 
<— 
ths 
p 


=» 4 
_ 


SW <A. ic Ai. - - 
- a YT_F_”T ET > - FR; _ = 


—_ _—— Us 
_- 


LI 
- - 4 wo, ov 


x53 Contrev.tertie de Concil. 
&arij, Papa non eſt ,&< 
poſlet vl ds ſponſk wes quiuanprs 
ter Chriſtum, non _ aliter —__ zo 
tur Papa, quam alij miniſtri . [rp ca 
quomodo us probat Papam Eccleſiz 
ſponſum efle. Hic illi aqua hzfit. Sic cnimin 
hoc nomine agit, ut in ſuperiori. Ne a _ 
yu__wy Scripturz affert. Detalienimp 
tavit quidem Spiritus SanCtus in 
m_ non modo nullum Scr locum 
affert, ſed nec Patrem vilum, nec vilum omnino 
antiquum Concillum . Tantum ergo affirmat 
- p elle ſponſum Ecclefiz, ſed non pro- 
eg co delapſuselt , ut Lugdunenk 
nw afferat, quod habitum eſt anni 
- 240. poſt Chriſtum , mn quo Papa Eccleliz 
"*- dicitur. Sed hoc Concilium fuit Ant- 
| vena & tyrannicum , cui Innocentius 
quntny prefuut, verus Antichriltus, qui in co- 
Concilio Eridericum __ 
Ati causi damnavit . Et fic tandem ad huius 
cundi argumenti exitum pervenimus. 

Tertixn Bellarmini argumenitum ſumitur ex 
verbis expreſſis Conciliorum & Pontificum 
Romanorum. Hic poſlem ele multus, ſed no 
lo tempus terere in rebus minus neceſſarijs 
Hzc tamen non ſunt a nobis penitus przter- 
mittenda. Ait ————_—_ agnolcere 
Papam eſſe ſuum caput, & fu ſe, & Paps 
hanc (bi authoritatem n ſumpliſl. Si ergo -” 
ſc Concilia & Papz conveniunt,quid opuseſ 


"TE AY MF - > YT Xt MH” © Pug” iO io Sg ro Oo ; 


Lueſtio quint. 159 
vtnos litigemus ? 7r:mwn Concilium 3 Bellar« 
mino citatum, eſt Concilium Sinueſſanum, in 
quo hzc verba habentur in fine Concilij , Pri« 
ma ſedes 4 nemine idicabitur. In eo Concilio 
Marcellinus Papa damnatus fuit , quod Idolis 
ſacnficiſler. us 1: incertum eſle,an hu- 
in{modi aliquod Concilium unquam habitum 
fuerit. Nullam enim de hoc Concilio mentio- 
nem facit Euſebius, nec quiſquam antiquus & 
fide dignus author. 2. Si fuit tale aliquod Con- 
alum , veriſimile eſt congregatumfuiſſ, ut de 
illo Marcellini ſcelere cognolſceret , cumq; tan- 
quam Apoſtatam damnaret. Nam oy a- 
hoqui conventret ? Ergo Pontifex Romanus a 
' Concilio madicari & damnari poteſt. 3. Quod 
in illo Concilio legitur & habetur primam ſeds 
4 nemine indicandam eſſe , 1d non ita intelli 
dum eſt , quaſt Pontifex Romanus fit " 
Concilia generalia. Nam primo fuit hoc Conci- 
lum particulare illus provinciz. Secwndo,nole- 
bant wdicare,non quod non poſlent, ſed quod 
non eſſet opus. Nam in a&tis illius Concilj, 
= in primo tomo Conciliorum habetur , 
ellinum legimus a Concilio vocatum fu- 
iſſe, & accuſatum , quod idolis facrificifſer, 1]- 
lum adfuiſſe , & negaviſſe primo, poſtea vero 
teſtimoniis convictum , ſcelus ſuum viſle, 
& ſeipſum damniſſe . At Sabellicus Ennead. 
7.lib. 8. ait illum w/rro Concilummn congregaſſe, & 
ſripſam accuſaſſe. Quod ſt veram fit, um Con- 
| Glionon opus fuit primam ſedem, id eſt, Epi(- 


copum 


OPPOSE SOTTRS SIT OSDNG  - Ky 


1 Pa nb *5TY = k 


— 
o 7 ” a -Y 


Vets > — _—_ 3.x MM - x 
— w__ "ID. yo ——— 
& + "> 


4 - $h— ms ne 2 
x L LS 
- ” = 
Ld p— Py 


16d Controv.tertit de Concil. 


copum prime ſedis iudicare..Secundxm Concili- 
um a Bellarmino propolitum eſt Concilum 
Romanum ſub Sylveſtro,quod ctiam in primo 
tomo Conciliorum reperitur, 'vbi fimiliter ha- 


betur,primam ſedem 4 nemme mdicandam eſſe.Re- 


ſpondeo: hoc quoque Conclum adulterinum 
eſle & ementitum , de quo nullusantiquus & 
bonus author meminit , quamvis in Concilio- 
rum tomis habetur. Multa enim in illis tomis, 
ui nunc extant,habentur , que fita eſſe con- 

t. Ita adulterimis Concilys & decretis rem 
Romanam agunt, &cauſam Pontificiam tuen- 
tur Ieſuitz.Quam vero praclarum hoc Con- 
calum tuit,ex co colligz poteſt, quod in ev cau- 
tum & decretum et, Epiſcopum non niſ1 a ſep- 
tuaginta duobus Epiſcopis damnari oportere. 
In quo cavent ill: ſatis ſius Epiſcopis , ne dam- 
nentur. At aliter Paulus i.'T im: 5: 19. eAdver- 
ſus Pretbyterum atcuſationemy ns admittito,nif 
ſub duobus aut tribas teſtibus. Tertitom Concilii 
a Bellarmino citatum eſt Chalgedonenſe m a- 
Atione. 3.quod quidem fateor fuille Oecume- 
nicum & legitimum. Sed hoc Conalium max: 
ime facit contra Papzx tyrannidem , vt poſte: 
patebit. E:quavit enuw Epiſcopum Conſtant: 
ltamum Romano Epiſcopo. Cum ergo 

illud decrevit,quod Papz diſplicuit,hoc arguit 
Papam non fuiſſeſupra Concilium, Sed quid 
habetur m hoc Concilio? In tertia aftione (in- 
quit)recitantur multz Epiſtolz ex varis lod 
ſcriptz ad Concilium,in quibus omnibus Le: 


ons 


Sy 2D* kh Gu. Aa a ans a . Ss 


Lueſtio quanta. 161 
bnis nomen Concilio preponitur &. prefigi» 
tar. Reſpondeo; Quod ait multas Epiſtolag 1bi 
recitart a vari)s locrs feriptas; falſum eft. Tres 
enim tamtium Epiſtolz recitantur ex vrbe A- 
lexandrina , a tribus ithus Ecclefiz Diaconis 
ſcripte,contra ſuum Epiſcopum;zin quibus ilk 
quidern — gut Conciho i inſcrip- 
tone. Sic entm infcnbunt. Santlifſime & beats/* 
famoonrver/alt Patriarche magne Rome Leon, 
ſantto untverſals Concilio congregato in Chalceds- 
wenſt crvitate &e. Sed huius re1 hxc ratio erat, 
quod poſt Imperatorem & mdices Senatorios, 
primus ille fuit inter Epiſcopos,non quod ſu- 
rra totum Concilum fuit. Atin aftione, 1 4. 
Epiſtola habetur, in cuius inſcriptione tres E. 
piſcopos Concho prxfixos legimus in hunc 


modum.Santtiſſms Parribus, Archiepi/copts Le- 


| an, Anatolio, CMaxomo, & omm ſanito Concilio, 


Ergo thac bona ratio fit , Leo ſolus nomina- 
tur,& turn Concilium:ergo Leo tuit ſupra C6- 
dlum;tag, ſequetur hos tres Fpiſcopos fuiſſe 
ſupra "ans, bn —wnnt ſolum Papam. Sed a- 
bud gravius argumentumaffert, Dioſcori fuiſ- 
ſein co Concilio danatum,quia ipſe tudicare & 
damnare auſus fuerat Leonem Romani Pot- 
ficem in C5cilio Epheſino, & Bellarminus ait, 
{i Dioſcorus,qui erat Patriarcha Alexandrinus, 
def,pritnus poit Romani,cum generali C6- 
cion6 potuit mre Romani Pontifice mdica- 
re;ſequitur evidenter Concilum o6 efle ſupra 
Pontificem . Rg/pondeo , Non ſequitur argu- 


I ment! m. 


162 Controv.tertie de Concil. 
mentum. Nam primes, qui quemvis Epiſco 

Catholicum _— , ar", talem — 
Epiſcopum,is dignus certe eſt, quidamnetur 
ipſe. Damnavit vero illum Dioſcorus inaudi- 
tum,S& india cauſa,temere,& tyrannice. Hoc 
il Patres obijciunt,& quod omma in illo Con- 
cilio per vim geſlifſet. 2. Damnatus eſt Dio. 
coruscum Cocilio Epheſino propter alia mul- 
ta ſcelera,nempe p_ heodclinm, & hz- 
refin, de quibus multorum teſtimonizs convi- Þ 
rus fuit,quemadmodum cuivis Chalcedonen- Þ | 
fis Concili aftiones legenti appacebit. Ettame 
non pudet Bellarminum rare cum not 

tam obaliaſcelera, quam propter damnatum 
Epiſcopum Komanum, a Concilio Chalcedo- 
nenſ1 damnatum fuiſſe , quaſi in damnatione 
Romani Pontificis omnia ſcelera ineſlent. De- 
inde affert Bellarminus minuta quadam & 
Antichriſtiana Concilia,de quibus ego nullum 
verbum reſpondebo.Horum vnum eli Cond- 
Imm Lateranenſe vitmum in ſefs. 1 z, fub Leo- 
ne decimo , paucis annis ante Lutherum cele- 
bratum,in quo hc verba habentur. Alanfe- 
ſte conſiat(\ic enum Leo ille cum ſuoclero An- 
tichriſtiano rugit) ſol R omanum Fontificen, 
tanquam ſuper omma Concilia anthoritatem he 
bentem, Conc:liornm. indicendorum , transferew 
dorum, ac diſſolvendorum, plenum us & poteſ{ati 
baberenedum ex ſacre Scripture teſtimonio, dil 
Janttorum Patrum,ac aliorum Romanorum Ponts 
ficum,ſed propria etiam eornundem Concifiorum (he 
feſſom 


r 
Y 
b 
a 
fi 
n; 
_ 
01 
fb 
& 


EW CIP OC ED ORY BAT TY7 FOTOS TS WS 


Dneſtio quinta. 163 
feſſione. Hzc Concilii verba ſunt. Sed nos hoc 
Conclum non moramur. Et Bellarminus ipſe 
fatetur dubwum eſle, an Concilum hoc decreta 
fecit de ide Cathohica tenendum, ac propterea 
non eſſe proprie hreticos,qui coritrarium (T- 
tunt. Ita non eſt harevcum dicere Papam eſle 
infra Concilium, eth Concilu verbaſint mani- 
feſta.Sequuntur deinceps teltimonia quzdam 
exdecretalibus t piſtolis Pontihcum Roma- 
norum,quz quia merZ quiſquiliz ſunt, in illis 
non immorabor. Ft detertio argumento non 
eſt quod plura dicamus. 
vartoon Bellarmini argumentum ſumitur 
exappellationibus a Conciho ad Papam.Et hic 
multz ab illo narrantur appellationes, de qui- 
bus non neceſle elt figjllatim reſpondere. Sed 
reſpondeo in genere quatuor. Primo,iſtas, quas 
yoc 1onesnon fuille ſumiles forenſi- 
bus a tionibus , quando a minore iudice 
ad maiorem appellatur,ſed olim Epiſcopi, qui 
fuerunt a tyrannis & hereticis opprelh , ad 
vis confugerunt,quem ils alquo modo 
currere poſle (perabant . Hoc enim nobis 
naturiinſtumeſt,ut m miſerhs noſtris undiq; 
opem & anxilwm quzramus. Et quidem fate- 
or ſoltos efle olxm Epiſcopos ſuis ſedibus ex- 
_ ad Epiſcopum przcpue Romanum c6- 
gere,n5 quod 15 ſupra Cocihia eflet, ſed quod 
pnmus Epiſcoporum eflet, & quod nonnulla 
athoritatem haberet,qua js potlet ſuccurrere, 
&deniq; quod innocentes perhumaniter tra- 
L D ftare 


164 Controv.tertie de Concil. 


Atare ſoleret . Et hoc ill vocant appellare, cum 
verz appellationes ad nullum i 
& 1adices Senatorios fatz runs ecundo,{1 E- 

iſcopt aliqui a particulari five provinaaliſy- 
207% of [7 nn ga Pontifice ad 
non probat illum eſſe ſupra generale Concilin. 
Sic Athanaſms Epiſcopus Alcxandrinus ,«F 
Paulus Fpiſcopus Cotiatnepelana in fy- | 
nodis particularibus damnati,& ab hzreticisde 
ſedibus ſuis deietti, ad Julia Epiſcopu Romani 
provociriit. Sic Chryſoſtomnsad Innocentia, 
& alij ad alios.7ertio, Alquando legimus Epil- 
copos nd ad Pontifice, ſed ad Imperatore pro- 
vociſle, ut nos poſtea ſuo loco docebimus.Er- 
goex hacratione , we, 94 ſupra Concli 
erunt. 2»arto,reſpondeo iſtas ti crebras &tan 
libetas provocationes a Concilio ad Papi x 
us improbatas, dinatas,& prohibits fuiſle. Sic 
I— Cypr.l.1.Ep.;.Similiterin Con- 
cilio C ginenh ſexto,cap.92.vbi haxcyerbi 
habentur. Ad tranſmarina mdicia qui putaverit 
appellanda, 4 null intra Africi'in commniont uſe 
pratuy. Vnde facile 26%. 4p huiuſmod 
non nofuiſle probatas. Arq; enſmod 

quod habetur in Niczno Conc. 1.can..vbi 

decreti legimus vt qu excommnicantur , ab aly iq. 
nullo modo tn commuone reciptantwr.[ntellexerunt | 
falicet Patres 1!11hus Conciliy multaindeincom- Wn 
moda in Eccleſia ſecuta eſſe, ac proindehuiu-W 
modi appellationes ad Epiſcopt 


u Romanu,aut 
alin quenqui prohibuerat.Sed hoc iniqui: eſſe 
videtur,ut qui iniuria ab aliquo afficiuntur,jja 


. Qneſtio quinta. 16g 
pores prohibeantur. lzitur ſequitur 
meode canone,licere provocare ad ills provin- 
tie Epiſcopos m ſynodo congregatos. Quare Patres 
{lius Conch non fuerunt in ca ſentetia , vt ex- 
iſtimarent licere a Concihjs generalibusad Ro- 
manum Pontificem provocare. Hanc ergo 
Pontificis authoritatem in veteri olim Eccle 
penitus ignotam fuiſſe conſtat. Er de hoc argu- 
mento hzc drxifle fufhciat. 
Dnintum Bellarmini argumentum ſequitur, 
ex approbatione Concihorum ſumpti, quod 
huiuſmodi eſt.Papa approbavit quzdam wh 
clia,alia vero reprobavn:ergoelt ſupra Conci- 
bum. Hoc infirmum eſt argumentum. Non e- 
cim aut qui rejicit Concihum, eſt ſupra Conci- 
bum,aut qui approbat. Nam tum ſequetur,ali- 
5 etii Epiſcopos, a quibus hoc fa&ta efle con- 
ſtat fupra Conciliafuſſe. Multi enim Epiſcopi 
= ontifice Romani iſta fecerunt. Et que- 
Concilia, quzx Romano Potifici diſplicebit, 
tamen non ſuntreprobata,vt Chalcedonenſe, 8 
Conſtantinopolitana prumi , queadmodi nos 
atimdocebimus;quod invitu argumenta eſt, 
ncilium eſſe ſupra Papam. Sedad hoc pro- 
andum affert quzdam Conch , plane 
puiquliz ſunt. Et quz przxterea adducit teſti- 
oma ex Gelaſio, Damaſo, Leone, Gregorio, 
lus ſunt momenti , quia non eſt xquum, ut 
"pz in ſua cauſa iudicent. Sed de Gregorio a- 
qud reſpondebo.Is mn hb.q.Epilt. 2 4. ait a7a 
wu/dan /ynods » ſede contradicente poſtolica , 
L 3 ſolmta 


RE ESESTSEREDTHRT TH ETYT EET RES» Mme 


= 
= 


166 Controv.tertie de Concil. 


foluta eſſe. Reſpondeo : Manifeſtum ele ex hoc 
codem loco , quam pene nulla tunc tempor 


Romani Ponvtficrs authoritas fait . Nam m ea 


dem Epiſtola graviter obturgat Iohannem E- 


piſcopum Conftantinopolitanum , quod { 


Oecumenicum E iſcopum appellaret . Ethoc 
fuit vnum ex ils decrens , quz ipſe ſoluta &+- 
brogataeſle ait. Tamen conſtat ex alia Epiſto- 


la lJohannem nondum fuiſle co nomine priva- 


rum, ſed in ſua ſententia perſtitiſſe . Quicquid 


ergo iple ſolvernt, vel fecerit, Johannes cus au- 


thoritatem non agnovit . Solvit ille quidem- 
&a illus ſynod), quantum m ſe fuit; inter Io- 
hannes Goifeepes Conftantmopolitanus re- 
manſit idem qui prius fuit, & habits eſt nihil 
omjnus Oecumenicus Fpiſcopus . Ergonon 
ſtatim ſoluta ſunt ommia, quz 1111; difplicent. E: 
hac quidem omnia Bellarmini argumeta ſunt, 
tories comminoratoagindung. 
Toannes de Turre cremata hb. ; .cap. 44- alk 
quzdam argumenta habet, quorum hoc unum 
egrevium eft, _ nullo modo eſt prztermit- 
tendum. Chriſtus eſt ſupra Concihum. Nemo 
negat . At Papa eſt Chriſt Vicarius op 
Papa etiam eſt fupra Concilium. Rette. Sedi 
hxc —_— fit firma , quidni eriam & 
iſta . Chriſtus ett ſupra corlum & terram : 4 
Papa eſt Vicarius Ghrifti: ergo Papa etiam 
eſt ſupra coelum & terram. Vel iſta. Chriſto 
commiſla eſt omnis poteſtas in coelo &inter 
ra; at Papa cſt Vicarius Chriſti; ergo Pap? 


evan 


hoe 
ons 
Cl» 


+a; 


= 8BSS5 aAMpPSSE3FoEESSCT 


> 


Boe DS = 


Dueſtio quinte. 167 
etiam ſimiliter omnis poteſtas in corlo & ter- 
ra commuſla eſt. Sed nego Papam alio modo 
eſſe Vicarium Chriſti, quam ſunt alij Epiſcopi. 
Ambroſius in comment. in 1. Cor. 1 1.o0mnes 
Epiſcopos Chriſti Vicarios vocat. Verba eius 
hec ſunt. Epiſcopes habet perſonam Chriſti, eſt 
Vicaruss Domini. Imo Tacobatius in hb. 10. de 
Concil.artic. 7.in 6.argum. Papamnon Chriſti 
tantum,ſed & Det Vicarium vocat, & licut ns 
potelt przſcribi contra verum Deum, ita nec 
contra cius Vicarium przſcribi poſle ait.Prz- 
terea, Dei & Papzeſle idem unumg; conliſto- 
num affirmat, Pranls eſle quaſicorporalem 
quendam in orbe Deum. Et reprehendit eos, 
qui Papam vocirunt Petri Vicarmm . Hanc 
att eſſe mmpropriam|! 10nem , quia eſt re- 
vera(inquit) Vicarius Dei,& Chriſt. Sicut nul- 
lus exercere turifdiftionem m Deum & 
Chriſtumzita nec in Papam. Merz blaſphemig. 
Sed ficilli infantat. Secxnds loco fic diſputar To- 
annes de Turre cremata. Papa dat authoritats 
Concilijs :'ergo eſt ſupra Conclia. Reſpondeo : 
Non ſequitur, vt qui dant aliquam authorita- 
| — {int ſupra Concihum. Sic __ 

tores , fic omaes Epiſcopi erunt ſupra 
Conclium. Omnes exicy eilogl mo Ln 
modo addiderunt & detulerunt authoritatem 
Concilijs. Sed forſan ille fic intelligit authorita- 
tem Concihjs dari a Pontifice Romano, vt line 
lo Concilia non fint, quod falfiſſimum eſt. 
Tertwm Cardualis ET 2 elt _— 

4 


x6$ Controviertie de Concil. 


di. Romanus Pontifex dat efle & formi Cons 
cilizs,quia fine cus authoritate nullum habitum 
fuit Concihum,ſed que fine cus authoritateces 
lebrata ſunt, ea Concthabula potius & conven- 
ticula, quam Conciha dicenda funt:ergo Ponti- 
fex Romanus eſt ſupraConcilia.Sed talſum e| 
antecedens. Fucrunt enim Concilia habita, qui- 
bus ille nullam authoritatem dedit, & in ms 
nonnullailloinvto & repugnante ſancita ſunt. 
Duarto fic difputat. Romanus Pontifex eſt re- 
ftor Concihorum : rector vero in quovis con- 
ventu e{t ſupra eos,quos regit,quod tame om- 
nes falſiſſimum eſle intell1gunt. Nam princeps 
ſcnatus non eſt ſupra totum ſenatum , totamg; 
Rempublcam. Atq; omnes quide reftores non 
eſle ſupra eos,quos regunt, ex Parlamentis no- 
ſtris facile mtclke; poteſt . Eiufrmodi fere ſunt 
reliquaomnia,quz nobis in illo loco obiicun- 
tur. Et de Adverſariorum argumevts hattenus 


CAPVT. 3. 
In quo noſtra argwmenta propo- 
HHAINY.. 


Enio munc ad caufam noſtram certis arg 

mentorum prxfidis municndam. Et no 
quidem im hac cauſa argumenta þ 9 1finita 
ſuppetunt. Liceret cnim mihi ex Adverſanoru 
libris mula depromere. Sed paucis contentus 
ero.Non enim conabor numero,ſed viribus, & 


argumentorum pondere certare. 
Pre 


. 
_ w/e a—- _  YYuws7” a oou_ ls A anno amr. va DM aA ——— RX ik. aw ——— AM As Nat. AX. ann tow XX a _ 


PPE ORE TT OUT ITT ST WT 


A TS Mo 


*. 


- et OF, 
Primwm noltrum ar umitur ex 
yerbis Scripturz Marth. 1 8.1 7.D Eccleſia. Ex 
bus verbis fic argumentum inflituo. SiPe- 
trus ipſe remittitur ad Ecclefiam, tanquam ad 
ſuperus quoddam iudicium,& tribunal, &in- 
betur ad cam aliorum delita & offenſiones de- 
ferre; tum ſequitur Ecclefiam Petro vel quo- 
quam alio authoritate maiorem eſle & ſuperio- 
rem. At primum verum,ergo & ſecundum. Aſ- 
ſumptio diſertis Scripturz verbis nititur. Con- 
entia vero matoris patet ex Adverſario- 
rum confelhone. Dicunt enim ill, Ecclefiam in 
Concilio repreſentan:ergo fi Eccleſia fit fupra 
Papam,tum & Concilwum. Sed reſpondet i 
annes de turre cremata Eccleſiz Romanz Car- 
dinalis in ib 3. de Eccleſia cap. 46. per Ecclefi- 
am non vniverſalem Ecclefiam, aut ſynodum, 
ſed Epiſcopum fignificari. Sed re/pondeo hanc 
interpretationem apertiſſiime vel ex ipſo loco 
& ex verbis contextus refelli poſſe. Nam fi 
Epiſcopus ipſe alum offenderit, & in alum 
peccaverit,vel ft alius in cum peccaverit,cun 


G offenderit; quem tandem exitum habebi 


contentio iſta ex hac regula Chnſti?Nam pri- 
mo fi Epiſcopus is fit in quem frater peccat, fi 
n5acquieſcat 1s qui peccat in Epiſcopi admo- 
nitione,debet ille vnum aut alterum teſtE adhi- 
bere;fi ne tum quidem ſe emedaverit,debetEc- 
deſiz dicere.Quid thoccine eſt fibi ipſ1? at 1l- 
le antea rem totam novit , fratrem admonu- 
it, & duos auttres teſtes adhbuit, nec ille in 

: caus 


170 Controv.tertie de Concil. 
eius admonitione acquieſcere, aut ei auſcultare 
voluit. Sequitur crgo iam vtad aliosnon ad ſe- 
ipſum rem totam deferat. Aut {1 Epiſcopusip- 
(: alum offenderit , & illum primo admonue- 
ritis quem offenderit, & poltea duos aut tres 
teſtes adhibuerit, & adhuc Epiſcopus in pecca- 
to ſuo —_ , quid tum demum 1 tacien- 
dumeſt? dicetne ipſ1 Epiſcopo? atille erat,qu 
oftenderat. Ergo R—_ oportet per Fed 
fiam corpus multorum,non vrum Epiſcopum, 
cxtum hominum, non unum aliquem particu- 
larem homimem intelligi. Et fi particulanis quz- 
que Eccleſia maiorem authoritatem habeatin 
mdicjs,quam Petrus,vel quivis homo particu- 
laris,tum multo mags univerſalis Eccleſia, quz 
im C5ciho general: reprzſentatar. Sed 1am Ba 
larminus reſpondet . llle fatetur hoc pracep- 
tum tenere in alijs Epiſcopis , polle illos non 1 
ſua,ſed ab aluori aliqua Eccleſa,cui Archiepil- 
copus, vel Patri przeſt , qui ipſis maior 
eſt,,udicari:fi vero Pontifex Romanus pecca- 
verit, is ſolius Det wadicio(inquit) reſervandus 
eſt, quia non eſt ylla Eccleſia ad quam deferri 
poſit. Sed refpondeo: Chriſtum generaliter lo- 
ui,S1 frater in te peccaverit, quicique ille tan- 
em fuerit.Quicunque —_— Bellarm- 
nus) excepto Romano Pontifhce . Rette: 
le non eſt frater: Sed per fratrE quivis Chnit 
anus intelligitur , ſve hues five illus Ecdeliz 
fuerit : erzo modo Papa frater fuerit, aut Chr 
ſtianus,fi in alia peccet,eſt ad Eccleſia _ 


——-—- -,,,cx -ax en EA 2 Hd =», *"' FO 4 & aA 4k, me woe a. 


im. a... = A. oo t 


Lueftio quinta. 15x 
dus,ft aliter emedari non poſlit. _—_ verd ab 
hac delatione iberare,quid alud eſt,quam im- 
tem quandam & peccandi mmmunitatem 
ill| concedere,yvt hbere poſlit in omnes care? 
AtChriſtus hoc privilegium , non Ponefic 
Romano,non Petro,non ulli omnmo homim 
conceſſit.Sed quid f1 Pontifex Romanus hare- 
ticus fuerit, & multos fratres tum privatim tum 
lice offenderit , nullumneremedium erit? 
lent ilh dicere, E ccleſiam m ſtatu ef- 
le,& Deum 111}; optimem 
ſe. At certe in malo _ erit Eccleſia, nec il 
Deus bene —_— fi Pontifex R _—_— 
quicaput elt E ccleſix; fit hzreticus, 
non poteſt. Hzc 4 m— 
&perpetua eſt. Qyicunqu —— ſuum 
| — 1s ad woe m deferendu eſt : at 
a teſt in fratrem fuum: ergo Pa» 
vaſt ad Ecclefiam deferendus, & ab Eccleſia 
7 ge fi cauſa poſtulat, etiam condem- 
nandus. 3 hoc iplt ettam Papiſtz fatentur 
de mo Vier, aperte e hereticus,& 1 in ma- 
nifeſta hzreſi deprehendatur. At f occul- 
tus hzereticus erit, & multos offenderit , quid th 
faciendum eſt?Certe hoc modo plus detrimen- 
6 Eccleſix afferet,ahos ad fuamopinionem all:- 
war fi apertus hereticus eſlet. Aut eft 
usergo,aut ſinendus. Sinendum efle 
neiph quidem Adverſarii audent dicere. 
deferendus eft. Ad quem ſcilicet? Num ad ſe? 
Atille eſt hereticus,nec vult corrigi. Ad fynodi 


ae 


173 Controv. tertie de Concil. 
eſt deferendus. Tum autemelt Papa, 
os eius hzrefis occulta eſt,vripſi Re 
quo conſtat ſynodi maiorem ele , quam ſg 
authoritatem. Sic igitur iterum inſto ex hoc lo- 
co,& argumentum meum denuo repeto.Petro 
dicitur, Dc Ecclefie, hoc eſt, Petrus mbetur of- 
fenſiones fratrum, & cauſam etiam ſuam ad Ec- 
cleſiam deferre: ergo Petrus & Petri ctiam ſuc- 
ceſlores Pa e(quemadmodum fe dici volunt) 
Conclio briores ſunt,in quo Eccleſia repre- 
ſentatur.Bellarminus duo reſpondet. Primo ait 
Petrum non tum fuifle furmmum Pontificem, 
cum hc ct Chriſtus diceret,ſed hominem pri- 
vatum.R gſpondeo: Fatcor quidemnon tum ftuil- 
ſc fummum Pontificem.Sed quzro an tum fuit 
ſummus Pontifex, cum <1 Chriftus dvat. T# e: 
Petrus , + ſuper han petram edificabo Eccleſiam 
wears. $1 nunc nd tuit,certum eſt ne tum quide 
fuiſſe,quia hc verba(Dic Eccleſce)longo inter- 
vallo ſequuntur illa,7#es Petrus &c,& tumilla 
verba, Twes Petrus ec ad Petram folum, & n6 
ad Pontificem pertinent. Sic nec tum fuit ſum- 
mus Pontifex, cum ci Chriftus diceret, Paſce 0- 
ves meas,quia tum Chriſtus ipſe in terris fuit: at 
duo ſummi Pontifices ſimul effe non potuerut. 
Secundo reſpondet Bellarminus,poſle etii ſum- 
mix Pontificem hxc omnia ———_—_— pri- 
mo poteſt eum qui peccavit corripere, & mo- 
nere,deinde duos aut tres teſtes adhi Fate- 
or.Sed tertium quo modo przſtabit? Poteſt(in- 
quit)excomunicare, atqz hoc elt Ecclefiz dice- 


Ic 


Queſtio quinte. 173 
re. At excommunicare non eſt Ecclefiz dicere 
hocin — ex iplo contextu pro- 
bari poteſt. Nam tum quaridocung; aliquis ad 
Ecclefham defertur , ille {tatim excomumcatur. 
At Chriſtusait,S; Ecclefiam non audierit, tum fit 
Ethnicus & Publicans ; hoc toti 
Ecclefiz prius eſt reteg5dum, &,f Ecclefii au- 
derit,tum lucratus cs tratrem, 159; eſt in Eccle- 
fix comunione retinendus; fi _ noluerit au- 
dire,tum demum eſt excommunicidus. Quare 
aud eſt Ecclefic dicere,aliud excommunicare. 
Non eſt enim frater,qui peccaverit,ab Eccleſig 
corpore reſcindedus, nit prius Eccleſiz autho- 
ritatem contepſerit Atq3 hancnoltram ſenteti- 
am veram efle, Adverſariorum vero apertefal- 
fm,non mods ex verbis contextus,ſed exipis 
iam Papis conſtat. Sic enim Gregorius Pa- 
lib. at iſt. 82. hunc locum int h 
am ad Iohannem Epiſcopi Conſtantinopo- 
ltanum ſcribes, ait ſe Dontaionn ceptum 
ſerviſſe, monuiſle ill per ſe, wiſlifſe ets alios, 
quiillum monerent. Tum ſubiungit.Sed quia in 
mea correprione deſpicior,reſtat vt Eccleſia debeam 
adbibere. Per Ecclefiam n6 fe vnum(opinor)in- 
telligit,ſed plures. Et cum hoc ait reftare,fignifi- 
cat hoc maioris moment eſle.Similiter etiam a-* 
pud Gratianum cauſa 1 1.queſt. 3.capite,Preci- 
jo ; Nicolaus Pontifex ad Lotharum Gallz 
exe (cribens, monet ei, vt comunioneE Gual- 
dradz pellicis vitaret. Cave (inquit) ne dvos aut 
tres teſtes adhrbeamm inxta Domin preceprum , 
19910 


174 Controv.tertie de Concil. 
imo ne hoc ſanfte Eccleſie dicam, & tu de ceters 
fous ounttis Gent Ethnicws > Publicants. Ergo 
fummum dicium penes Eccleſtam,non penes 
Romanum Pontficem , aut vnum aliquem F. 
piſcopum efle conſtat. De hoc loco ſatis dixi. 
mus, & argumentum noſtrum ex eo concluſ- 
mus . Iterum nobis erit & ſzpius de hoc loco 
dicendum. Nunc igjtur rehinquo. 

Secundsm no(trum argumentum fic inſti. 
tuo. Eccleſia vniverſalis dicitur mater fidelium, 
& Chriltianorum omnium , & hunc quidem 
honorem libenter il}; deferunt Adverſarij no- 
tri. Quin& Scripturacundem illi honorem 
tnbuit Galat. 4.26. Hiers/alem vero que ſurſum 
eſt,labera eſt , ane eſt mater noſtrium omnizxm . Ft 
huc afferre ſolent Adverſarij locumillum , qui 
habetur Proverb.1t.8. Ne dimuttas legern matris 
twe,id eſt,Eccleſfiz,inquiunt ill.Ergofi Eccleſi 
eſtqmater ommum fidelium , tum Papaeſt Ec- 
cleſiz falius , fi modo fidelis fit: at films non elt 
ſupra matrem : ergo Papa vt films, Eccleſizvt 
matri ſuz ſubeſſe debet . Quin & omnes Papi- 
ſtz ſc Ecclefiz filios agnoſcunt , aut ſaltem ag- 
noſcere debent : ergo matris ſux maiorem & 
bent authoritatem agnoſcere , quam filij cumſ- 
quam.Matrh. 2 2.9. Chriſtus ait, Ys eſt pater 
veſter,qui eſt in cob:5; (1c interris vna Eccleſia elt, 
qo eſt mater Chriſtianorum on , &ex 
conſequenti, Papz: ergo Papa Ecclefiz vim 
tri ſux = __ wy Vade Rm in ſer- 


mone de Petro & Paulo , qui ſermo ſic incipit, 
Filtob 


Queſtio quarta. 175 
Filob &c in hunc modum ſcribit. Matey noſtra 
pariendo non diſcernit etates , ipſa genmit Petrum, 
pſa parturrou & Panlum, vt ex lupo fieret b 
Gam ergo Petrus Ecclefiz Flius ie imd Bko- 
us, vt loquitur Auguſtinus eo inloco; neceſle 
eſt cum matri auſcultare, enusque authoritati ſe 
ſubijcere. Et Anacletus Papa apud Gratianum 
cauſa 12.quzlt. 2.capite, Se abſtulit fc loqui- 
tur. Mater noſtra Eccleſia eſt.tt Bernardus lib.q. 
de confiderat. ad Eugen. fic ſcribit . (onfideres 
Ecclefiam,cua prees , matrem eſſe,non dominam,C 
te non dominum Epiſcoporum,ſed unum ex ets. Er- 
gocum Eccleſia mater fit, & mm omnes ſuos li- 
os maternam quandam mriſditionem & 
dominationem habeat; ei inferiores eſfle flios 
eius omnesneceſle eſt. Etſh enim mn rebus po- 
Imcis Honmunquam vſuvenire ſoleat , vt filus 
matris Cominus fit, quia leges quarundam Ge- 
tum prohibent mulierem jmperare (fic enim 
Salomon matreſua Bethſhebi ſuperior fuit, il- 
lusque dominus, vt patet. 1.Reg.2:)tamen hoc 
Eccleſia locum non obtinet. Nam Ecclcfia 
_ tantum mater ——_——— m_ r” 
ina,& perpetua qui egina. Quare (1 
ck eſle ſupra Becker, non eſt is certe 
= nepmane10as 
tertwamno venio, 
ic propono. Aut eſt maior authoritas in 
i10,quam in Papa, five in vno aliquo ho- 
mine,aut Concilia fruſtra indifta & co - 
taſunt:at hoc falſum , nam propter _ 
$ 


376 Controv. tertie de Conc il. 


cauſas congregantur Concilia : ergo maior eft 
Conahly quam Papz aut vnius cumſquaim ho- 
minis authoritas.Conſcquetia patet. Nam plu. 
res congregantur , quia plures requiruntur, 
Quemadmodum enim in Republica, cum ho- 
ſti communi eſt refiſtendum,ad vim ems repel. 
lendam plures concurrant neceſle eſt; vis enim 
connna (vt aunt) fortior eſt : itairi Eccleſia, 
cum eſt de tcbus communibus deliberandum. 
quz ad totam Eccleſia pertinent , & cum al- 
quid ciuſmodi incdit , quod ab vno aliquo aut 
paucis tranſiyi non poteſt ; cumque leges ciul 
modi promulgandz ſunt,quz ab vno aut pau- 
cis fanciri non poſſunt, tun Concilium convo- 
catur , vt commune Eccleſiz periculum com- 
muni przſidio pollitdepelli. Sic in noſtra Re- 
publica, vt etiam in alijs , cum aliquid author: 
tate communi ſanciendum & decernedum ef} 
quod (ine ca decerni non poteſt, comune Cor- 
cilum convocatur,quod nos Parlamentum vo- 
camus.Res privatz privatim traſiguntur, pub- 
lica vero negotia lt conventum requ# 
runt,in quo traftentur. Fruſtra quidem convo- 
carentur Parlamenta noſtra,ft ab vno aliquole- 
gesillz condi & cenſtitui poſſent,quz abi 
conduntur. Sic f1 Pontifex aut quivis vnus 
mo poſlet omnia in Eccleſia gerere pro ſuoar 
bitratu,& leges,quas velit,condere, caſdeme 
etiam cum velit,reſcindere, & abrogare; } 

ſet iple evertere, quicquid in Conciho ſancitur, 
&l{ancire quod nullius Concilij — 


TEELEEES. 


== - 


? & 


SEES DTT STS 7 


Dnaſtio quaint 2. 177 
{cindi poteſt, fruſtra quidem Concilia congre« 
garentur,nullus plane illorum vſus eſſet. Ergo 
ex ipla ratione & fine congtegandi Conci- 
ha, conſtat maiorem eſle Concihij » quam Pa- 
, aut unius criruſquam hominis authoritate. 
Pvartorn rioftram argumentum eſt hwuſ- 
modi.Si fummi Ponnificis apud Iudzos ſub ve- 
tern Teſtamento non fait maxima authoritas, 
tim ner apud Chrittianos ſub iovo Teſtame- 
to, fi quis talis apud ilfos fit fammus Pontifex 
{nam ex 1llorum ſappoſitione difputo , non ex 
re veritate:) at non fuit maxima poteſtas ſum- 
mi Pontificis in veteri Teſtamento; ergo nec eſt 
Papz in novo . Conſequenitia patet, quia ut in 
novo Teſtamento authoritas omnis Feclefiz 
& Epiſcoporum eſt a Deo: ficin veteri Teſti- 
mentofummum Pontifhcem Deus inſtituit, vt 
atet Exod. 28. Etquidem vtſummus Ponti- 
bcopad ludzos a Deo conſtrutus eſt; ita 
Papa ſummus Pontifex fit inter Chriſhanos, e- 
um a Deo conſtitutum fuiſle neceſle eſt. Sic 
farerit ytriuſque authoritas. At in rebus dubi- 
s & controverſijs non ad vnum Pontificem 
ſed ad facerdotes Levitic generis,id eſt, ad C6- 
alum ſacerdotum mittuntur Iuadzi Deut. 1 7. 
9. Etfummaus Pontifex fuit aliquatido a civili 
magiſtratu abdicarus, vt Abiathar a Salomone, 
hon propter hzreſin , quo caſu Papamdeponi 
poſſe concedunt Adverſary,ft modo hzrefis a- 
perta fuerit, ſed quia cum Adonia confpiraſler, 
«le aliter,quam fidele _ decuit, gelſifler, 
| vt 


178 Controv.tertie de( oncil. 
vt patet 1.Reg.1,& 2. Side co Pontifice,quem 
Deus ipſe conſtituit , hoc faftum eſt; quid de 
Romano Pontifice fieri oportet, quem Deus 
non conſtituit,quiq; non eſt planta, quam Pa- 
ter cxleſtis in —___ quam inimicus ho- 
moplantavit. 
19; noſtrum argumentum fic ſe habet, 
Si plenitudo poteſtatis fat penes Eccleſiam, non 
penes Papam, tum conltat illius matorem au- 
thoritatem eſſequam Papz:at primum verum: 
ergo & ſecundum . Conſequentia patet;de af- 
ſumptione igitur videamus. Per plenitudinem 
vero poteſtatis hoc in loco , non cam poteſta- 
tem intelliyo, quam Chriſtus ipſe habuit, ſed 
ſummam authoritatemw illam, & mriſd1tionem, 
quam Chriſtus Eccleſiz ſuz rehiquit. Hecauts 
eſtas omnis conliſtit m hgando & ſolven- 
do,in claudendo & aperiendo, in retinendo,& 
remittendo. Hxc quidem authoritas Ecclefi- 
aſtica fingulis Epiſcopis convenit, ſed acciden- 
taliter,& Ecundarie, Ke minus principaliter;Ec- 
clefiz autem primario,principaliter, & eflenti- 
aliter compent. Nam the: poteſtas omnis in 
Papa eſlet,aut penes vnum aliquem hominem 
principaliter,& eſſentialiter , tum illo mortuo 
nteriret, & ſic Eccleſia cam prorſus amitteret. 
Atnon interit , quantumyis millies Ponatex 
mortuus fuerit,ſed apud Ecclefiam remanct,f- 
ne qua Pontifex ne vivus quidem yvllam huts 
authoritatis ' era haberet . Hac enim vera 
apud Philolophos regula eſt . Cum yirtusali- 
qua 


ns  z ez ann em ad ao S© a. coo A iGO 


Q. fn IE o=5o - 


— Kw—_— T7 —_ 


a BA... 


FR 
qa duobus ineſt, uni neceſfarid, & eſſentiali-' 
cr,alteri contingenter & accadentaliter; princi-, 
palius ineſt ei}, cui neceſſario & efſentialiter 


meſt,quain ei cui contingenter tantum & acci- 
dentaliter convent. Vt calor magis principali- 
ter ign1,quam aquz ineſt,quia ineſt aquz gra- 
taignis. Sic cum hc iunſdiftio & poteſtatis 
lemtudo in Ecclefii neceſſano & prumarto,un 
Papa non mifi ſecundario per Ecclefia confera- 
tur : manifeſhim eſt eam in Eccleſia magis eſle, 
quam in Papa. Chriſtus enim Eccletiam ſu- 
pra ſe fundavit, ille petra erat, & cclehi cla- 
ves tradidit, Eccleſiat dixit, &ro vobr/crr v4, ad 
conſimmationem. mund, &,x Accipite $ piriium 
ſanflurm, ficut me miſt Pater, ita ego mito vos. 
)mnia illa eximia privilegia Eccke Iz tribu-, , 
untur, non vni alicui particulari hominiz & 
{i nullus eſſet Papa per multos annos; tamen. 
Eccleſia non periret, (ed iſtam muriſdiftionem . 


plenam retineret . Quare cum Eccleliz hanc.. 


poteſtatem primario datam eſle confiet , Papz,. 
vero not niſi ſecundario & per accidens,cumgz . 
Eccleſia in Coricilio repreſentetur : necelle 
Concilum ſupra Papam efle. 

 Veanio nanc ad ; al noſtrum argumen- 
tum, quod eſt hutuſmodi. Imperator a Con- 
dlio 1udicari poteſt. Hoc dabunt , procul du- 
bio, Adverſarii, & multis Conchis hoc ab 
ills faftum effe legimus,quam recte, non di- 
©, ſed illi cert Imperatorem Conciho ſubi- 
dunt. Inde- ego concludo Papam etiam a 

M 2 Conci- 


- : pres _— Ar — 
_ X _ IT , > 4 - *, i d. 3 Y ” = 
_—_ ——— — — OE <4 > xs - F- 0 
- > - —_ I Me” l - - - WES - £ "ws 
Y ko oy net, Wo, _s , _ - - p b4 ad A . ——— ty . 
—  - ne n > Fo 
J _ Wi 4, a - - _ _— —_ - 
\ £ - = ——"- » * . ? ——— . . 
4 "1 —— y CO. \ y_ - - p 
ES & Fe . Wer as ——= -* 5 - - — __ 
%.r a 
= by 


© #4 oY _- = - w—* 
y - -_ 
bp I-42 nr << - - 
TIS | bn = 
> a 


—, << - o_—— 


= 
_ 
— — 
- La 
= 


- 
_—R 


150 Controv.tertie de Concil. 
Conclio mdicari po © . Qui vero iudicarg 
alum potelt,illo e _— zergo Concilum 
eſt Papi ſuperius. Coſcquentiapatet.Nam qui 
vincit vincentem te , is ctiam vincet te; ergo fi 
Conciliurn poteſt mudicare cum, qui Papamiu- 
dicat , nempe I torem , tum multo magjs 
Papam iudicare.Imperatorem vero pol- 
© Papam iudicare conſtat. Nam fecerunt id 0- 
lm Imperatores , pu_ vere Imperatores c- 
rant, & quando Epiſcopi Roman! erant vere 
Epiſcopi , hoc eſt, non Antichriſt: , & tyranni, 
Sed fingamus, id quod Adverſarij volunt, Pa- 
pam effe Chriſti ——— tamen non elt ſu- 
pra Imperatorem. Chriſtus enim ipſe, vtho- 
mo , cum in terris verſaretur , inferior Impera- 
tore fuit,ſeque ci hbenter ſubmiſit. At Papa,o- 
inor,non maijorem ſbi authoritatem vendica- 
rogun habuit Chniſtus. Joan. 1 9.1 1. Chri- 
ſtus ait Pilato. Non haberes poteſtatem adverim 
me vilm, niſi hoc tibi datum eſſet ſuperne. Et Mat. 
17. in fine legirus, Chriſtum tributum etiam 
Imperatori ſolviſſe.Etfi enim erat ex ſtirpe Re- 
gia,& fic iurenon debuit tributum ſolvere : ta- 
men quia _—_ iam tranſlatum erat , &ty- 
rannide iam illud regnum occupirant Roma- 
ni, ne illos offenderet, folvit proſe & Petro tri- 
butum, in cuius tunc zdibus verſabatur. Imo 
Papz ctiam ipſ1 fatentur , ſe debere Imperato- 
ri tributum ſolvere. Sic enim legimus apud 
Gratianum cauſa 11. quaſt. 1. capite, Si tribu- 
tum. Vbi Papa ipſe ait.S Imperator petat tribs- 


19, 


— R—_—Yy _—— — "On NP IST i —_ 


Aueſtio quinta. 181 
twn,n08 negamim. At qui tributum folvit, non 
habet tantam authoritatem , quantam is cui 
tributum ſolvitur,ſed eominor eſt, quemadmo- 
dum Apoſtolus probat Hebr.7. Melchiſede- 
chum maiorem fuille Levi,quia Levi in Abra- 
hamo Melchiſedecho decimas ſolvit. Et om- 
nes Apoſtoli erant Imperatoribus ſubditi,nam 
hac in re omnes pares fuerunt. Paulus ad Czrſa- 
rem provocavit At. 25. 11. Et Rom. 13.1. 
ait . Omnis anima poteſtatibus ſupereminentibus 
ſubdira fit. Sed de authoritate Imperatoris & 
Auay inter ſe collata poſtea crit ſuo loco dicen- 

Septimums noſtrum mentum fic ſe ha- 
bet. Maioritas iſta(nam utendum eſt ijs verbis, 
quibus Adverſarij in hac cauſa utuntur, ut me- 
lus ab js intelligamur) poteſt multis modis 
conſiderari : ergo quzrendum eſt,quotandem 
modo Papa br Cordhio maior. Nam 1, $1 cla- 
vium maioritas intelligatur, ex zquo clayes 
omnibus Apoſtolis commiſlz ſunt, & revera 
n5 uni cuiqui homini fingulari,ſed iph Eccle- 
iz datz ſunt claves. Nam Petrus Ecclefiz per- 
ſonam geflit , ut multis nlocis affirmat Augu- 
ſtinus, cum illi ſe Chriſtus claves daturum efle 

omitteret : ergo in Petro Eccleſiz tnbutz 
claves. Et Papi mortuo hz claves in Ec- 
defia remanent, ſed Papa nullas claves habet f1- 
ne Eccleſia. Petro veroclaves promittuntur no- 
minatim , non quod is caput futurus eſſet Ec- 
, aut rehquorum omnium Apoſtolorum 

M 3 prin- 


183 Controv.tertie de Concil. 


Princeps ,, ſed ad declarangdam Fedefiz ynita 
tem, ut idem Auguſtinus ocet.Et ante Augy- 
{inum Cyprianus in hiþ.de Simplcit.Przlato- 
rum,inhutnc modum ſcribit. Hee erant aly «A- 
poſtols,quod Petris, part con'ertio predits honor, 
& poteſtats. Quz ergo fuit Petri authoritas, 
quam rehqui Apoſto 1non habuerut 2 Et Hie- 

ronymus ait, Chr:ſ{um poſt re/urrefFronem 
ſtolis parem poteſflatem triburſſe. Nam quod Pe, 
trus fuiſſe primus dicitur apud Patres, fuit lle 
quidem primus in ſocietate Apoſtolorum,non 
autem authoritate,aut ſuperioritate ulla. Paulug 
erm illum reprehendit, ut patet Galat. 2. &ait 
ſe nihil abillo aut reliquis Apoſtolis accepiſle, 
hoc eſt,nulla inte illis iferiocemfuiſſe. 2. $i 
maioritas dizmitatis intelligatur , Eccleſia multo 
eſt donor quam Papa. Nam ph Papipropter 
Ecclehiam inſtitutum eſſe fatentux , non e con- 
tra Ecclefiampropter Papam. Et certe propter 
Ecclefiam inſtitutus eſt Papa , fi inſtitutus eſt 
6mnino. Prterea Eccleſia eſt corpus Chriſt, 
Papa vero mernbrum'tantum , at corpus totum 
vno membro dignius eſt. '3. $1 matoritas ſta- 
bilifatis intelligatur, Papa non eſt ſupra Ecde- 
fam. Nam ftabilior mults eſt Eccleſia. Papa + 
rum poteft cadere & deficere, vel quando mo- 
ritur; vel quando fe ſuo munere abdicat, ve 
cum de ſua ſede per vim dencitur : at Fecleſia 
deficere non poteſt , quz elk perpetua, & om- 
mibus reems terrems diuturnior,ut patet Dani 
el. 2.6 Luc. :. Regni ei non erit foms, 4. S1.ma- 
| 1071fas 


MM £AGcoXdt Oo PR—_—y 


a 2 KS X« aca as Ka  Ama« 


BY TTTIIB RT RUE EB  PARTASLLO=SSScS. 


Dngſtio quinta. 193 
joritas meritorum intell;gatur , Papa ſzpe im- 
pins eſt ; at Eccleſia eſt caſta & incorrupta, & 
vanquam non meretur aliquid ( ut volunt 
Ave Cari ) tamen bonis operibus abun- 
dat. 5. Si maioritas aſhiſtentiz Spiritus ſan&ti, 
& Chriſti regentis Ecclefiam intclligatur : de 
Eccleſia , non de Papi difth eſt, Erowobi/cum 
v/que ad conſummationem. ſeculi., Origenes in 
Rom. 1 5.annotat ll: Apoſtolorum dt um eſſe 
fmoulariter, 5 nulli fide lium , Ero tecum , ſed mul- 
rtwdens Ecclefiariim pluraliter, ©ro vobiſcum. V n- 
de futurum perpetuo cum Eccleſia Chriſtum 
mtell[grmus. Et Chriſtus non uni alicui, ſed 
multitudini credentrum paracletum promittt, 
qu cum eis permaneret , & non ſineret errare. 
tde ſeptimo argumento haftenus. Nunc re- 
ſtat vt alia argumenta perfequamur , quibus 
Concilijs fuum ws vindicatur. R 
Oftrmm noſtrum argumentum hc propo- 
no. Papa errare poteſt x + Eccleſia univerſilis 
& Concilium Oecumenicum (quod Catholics 
Eeclefiam reprzſentat)non poteſt errare : ergo 
Papa eſt Concilio minor. Katio patet. Qui e- 
nim non potelt errare, is maiori authonitate 
prxditus eſt,quam qui errat. Habet enim grati- 
am ſibi maiorem datam , & maiora natus eſt 
privilegia. Et quis non videt melius certiuſque 
eſſe udicium illud , quod ab errore omni libe- 
rum eſt, quam quod errori eſt obnoxium. At 
vero Papa errare poteſt, Eccleſia vero Catholi- 
canon poteſt,aut Concilium , quod Ecclefiam 


M 4 Catho- 


194 Controv.tertie de Concal. 


Catholicam repreſentat. lam enim vtor Adver- 
Criorum principus, non quod ipſe ita exiſh- 
mecmy,{cd ex illorumhypothe(i contra illos dif- 
puto. In hoc argumento en Papama 
Conciho,quod omnino in hac diſputatione fi- 
er1 oportct , quia inter Vapam & Conclum 
comparatio inftituitur. Antecedens etiam pa- 
tct. Nam Papa nec vt privata perſona, necyt 
Epiſcopus,nec vt Ecclefiz Romanz Pontifex, 
a> erfore liberatur. Nam privati omneghomi- 
n:s poſlunterrare, & hoc de Papa concedunt 
Adverſarij , illum nempe, vt cſt fingularis & 
rivatus homo,errare poſle,non autem, vt el 
CID Verum ne vt Epilcopus quidem 
eſt ab errore mmunss. Semper enun vera erit 
Apoſtoh ſententia,quz habetur Heb. 5.2.0m- 
neip Pontificemex homimbus aſſumptum c6- 
dolere poſle 1js qui ignari ſunt, & qui errant 
r TH £, buT SAKE 744 PROT quod & wpſe CA CUN- 
datns fit tnformitate. Retinet ergo Ponufex can- 
dem generis humani infirmitatem,quam habu- 
it prius,cum non eflet Pontifex , no hberaturi 

communi infirmitate. Ergo fi privatus 
errare,ctia tpiſcopus faftus crrare poteſt. Ve- 
rum farſan vt Romanz | cclefiz Fpiſcopuser: 
rarenon poteſt. At & hoc enam manifelth elt. 
Quid enim?nonne Petrus ple erravit, cum no 
incederet refto pede ad Evangeliun?Galat.z. 
Quid enim alud eſt non incedere refto pede, 
quam area ſententia aberrare?Ert nonne egre- 
gic exrayit , cum exiliunaret Eyangelium non 
ie 


———_—_ ww Ho aa »* © wed aa £A a« RM 


_@. == 


—_ a 


am 


=» oh Go Do oO A » T..,<-c-O0 


— 


OI HE SE TLC CTMESEA_A CS ETOASE.<4.2,..4 


Dneftio qurnta, 18g 
eſſe Gentibus communicandum? AR. 1 0.Cer- 
tenihil ab inſtituro Chriſt ahenus eſſe potuit, 
quam Gentibus Evangelium invidere.Sed quid 
hc multis opus eſt:Ipi1 Adverſary concedunt 
Papam in hzxre{in incidere poile, & hzreticum 
elle,niſt hoc fortalle non fit errare, quod,ovi- 
nor,non dicent.Ergo poltquam tpilcopus Ec- 
deſiz Romanz factus eſt, potelt errare. At re- 
liqua Eccleſia non poteſt 1::0 modo errare, er- 
rore nepe mortifero & capital. Nam eft ſuper 

m tundata, & portz inferorum non poſ- 
untadverſus cam pravalere, at 1 errarct, pra- 
—_—_— ergo difputo. Papa non fundatur 
uper petram. Fixi enim funt,qui in petra fur, 
— _- non poſiint fhinaliter —_ Ve» 
ro finaliter cadere poteſt, poteſt enm in hzre- 
lin incidere,& candemad mortem viq; mordi- 
cus retinere. rgo no tantum authoritatis habet, 
quanta Ecclefha,que im petra fundatur. Et mul- 
toquidem minus Papa eſt i1la petra, ſuper qui 
kecleſia fundatur & #dificatur,quia tunc Papa 
fato hrretico Ecclcſia rueret. Arq; hic obiter 
obſervida eſt Adverſariorum ſupiditas & in- 
covitantia. Volunt enum Papam elle petram & 
findamentum Ecclehiz, quem tamen mtelligit 
&fatentur poſle in herefin incidere, & a ports 
vin inferorum. © ualis quzlo eritilla Eccleſia, 
quz tali fundamento nititur? 

Non noſtrum argumentum eſt huiſmod:. 
Papaeſt membrum Ecclefiz : ergo eſt minor 
ſuototoz & pars Conclu, ergo nunor elt = 

ON- 


1386 Controv.tertie de Concil, 


Concilio.Conſequentia patet. Nam ratio docet, 
non eſſe tantum poteſtatis vni membro, quan. 
tum ommbus, tot1qz adeo rchquo corpon. At 
Papa e{t nift unum membrum Ecclefiz. Nam 
Eccleſia Catholica eſt vaum integrum &toti 
corpus , & ipla Romana Ecclefia, cus ille eſt 
Epiſcopus,eſt eruſdem membrum (loquor nie 
de ca, ac ſi eſſet vera Ecclefia:) ergo multo ma. 
gis ille membrum eſt . Stenim partis fit pars, 
totius pars lit neceſle eſt. Cy nanus m nb. de 
Sumphcit. #rzlatorum, fic ſcribit. Yue eft Epile 
Coparnes , Corttts ſmgnles im ſoliaum pars tener, 
_ ettam(ſ1 daremus Romanum Pontrhcem 
edigniorem & marorem reliquis fingulis E- 
piſcopis in Eccleſ1a; non tamen ſequitvr eum 
eflc ips3 Ecclefii digniorem. Nam multum in- 
tereſt,utrum dicas , eſt maior & dignior in Ec 
clefia,an fic,eſt maior & dignior Ecclef14, quia 
 Inpriori comparatione membrum cum mem- 
bro,ſeu pars cum parte comparatur, in poſter- 
ori vero membrun? ſeu pars comparatur cum 
toto corpore . Papi autem eſſe membrum Fc- 
defiz quis dubitat,f pius fuerit?Gregorius hb. 
4-Epiſt.82.fic (cribit. Cerre Perris eApoſtolorim 
mus , menbrum [ante & uniwerſalis Ecclefu 
eft.Et addit. Sant ante [ogern, (anttt (ub lege, ſav 
As ſub pratiz,omnes hi in mombris Eccleſie ſunt ce 
fleari.Bellarminus mreſponſione ad hoc argi- 
mentum (narn reliqua non propoſuit)nugatur. 
Sic enim ſenibit. Vel acciritur Eccleſia cum Pa- 
pa,vel ane Papa,quando colligitur, ergo Papa, 
Wi 


B88 FREE ASESDPY 2 TD ROW no ©B?IY my = yy yo, o 


5 
" 
4 
p- 
p- 
þ« 
T. 
JI 
_, 
Wi 


Daceſtio quanta. 187 
ta.$1 accpiatur(inquit) Ecdefia fine Papa, fal- 
(a eſt illaw eſſe totum: non enim eſt totum,ſed 

ars,& quidem maior,quam caput.Reſpondeo: 
5 Eccletiam fine Papa acciperemus,non dice- 
remus Papam efle Ecclefiz membrumg, fed 
nos ynum membrum ſcorſim ſumimus, & di- 
ſinguimusa reliquis,quz voum totum conſti- 
tuunt. Ergo cum Papa non niſi vrum mem- 
brum fit;non potelt eſſe mai# toto . At eſt 
caput(inquit)& caput in corpore eth fit minor 
pars magnitudine mols, quam eſt totum rehi- 
quum corpus,tamen magnitudine virtutis five 
authoritatis maior pars eſt, vt patetin quoh- 
bet corpore.Sed re/pondeo aty ro elle caput 
Fecleſize , ſumit ille tanquam {bi conceſlum, 
quod eſt falfiſſimum. Eſt vnus Epiſcopus, & 
$ eſlet , ac Catholicus fpiſcopus , & verus 
ator gregis Chriſti, eflet membrum #cclefiz 
Catholice,ſed non caput. Ergo cum nullo mo- 
do mator fit reliquo toto corpore,non dubwum 
eſt,quin illo fit inferior. Quis enim manui vel 
ped1,aut vni digito manus vel pedis plus tribu- 
eet,quam toti corpori? At perinde certe fact- 
unt,qui Papam ſupra Concilum (fatuunt,qui- 
Gill; plus tnbuunt, quam tot) Feclefiz, eumgz 
tot4 * ccleſi4 maiorem facuunt. Loquimur hic 
deP um elit membrum diſhn« 
uma reliquo corpore Eccleſiz.2.5i hoc da- 
remus,Papameſle aliquo modo Eeclefiz ca- 
put,tamen non haberc majorem poteſtatem, 
quam 


138 Controv.tertts de Concil. 
quam totum . Nam etiamſi in corpore caput Wu! 
habet majorem virtutem, quam totum, tamen Will 
Papanon eflet eiuſmodi caput , hoc eſt , ca 
naturale, ſed politicum, vt Rex quifque ef in 
ſuo rezno.Caput enim diceretur propter exter- 
num duntaxat regimen , non propter arcanam 
mtluentiam. lam vero in poltico capite non el} 
tanta vis , quanta eſt in toto reliquo corpore, 
Dietus eſt —— caput ommum tribuum 
Krael,& cocedi hoc potelt cuivis Regi & Prin- 
cipi,vt caput Reipublicx,& populi | dicatur, 
tamen non plus poteſt Rex, quam totum reli 
quum corpus populi , non modo (1 ab illo om- 
nino ſeparetur(nam tum nihil facere potelt)ſed 
f comungatur cum illo, fic tamen vt ab illo di- 

{tinguatur , & dicatur efle caput hums populi, 
quaf1 totius corporis , hic populus plus, quam 
Rex, potelt. Ethi enim fingulis magyſtratibus, 
qui populo przſunt, maior fit , tamen toto po- 
pulo non eſt maior. Et quidem Rex bonusid 
potius faciet,quod toti populo viſumeſt,quam 
quod fibtipfi. Ita ft eſlet Pontifex Romanus 
caput Ecclcſ1z, tamen cum politicum caput >- 
ſet,minor eſlettota Eccleſia. Nam Bellarminus 
we concedit aliud efſe wdicium de corpore 
Eccleſize, & de corporibus naturalibus : ergo 
Papa non eſt caput naturale Ecclchiz. Necta- 
men naturale caput elt omnino mas fuo toto. 
Ns enim debet,nec poteſt,fibi id ſumere,quod 
ratio non patitur,aut al:quid aggredi,quod ma- 
nus,pedes,viresque corporis przſtare non pol- 
unt, 


neſfio quinta. 189 
mt Mant,ahoqui incpte faciet,& toti tandem co 

en 1 —_—_—_ —_ At obncit Bellarminus.” $ 
pa fit minor Eccleſ13,quia eſt pars Ecclefiz; 
um Chriſtus , qui eſt caput & pars Eccleſiz , 
neſt mator Eccle(1: tota. Ryeſpondes 1:Chri- 
loquidem homini datumeſle , vt fit caput Ec- 
lefiz,non autem humanitzti Chriſh in abſtra- 
to . Non enim Chrifto tnbuendum hoc eſt , 
watenus homo eſt tantum ſed quatenus Deus 


ym & homo eſt ſimul , quatenus eſt vnum vgrorpur- 
ur, ſh» cx divina & humana natura ſimul conſtans. 
ei» Mam caput Eccleſiz & hominem & Deum e(- 


m- FW oportet, vnde Papam non pole efle Ecdefig 
ſed (put conſtat,cum fit homo folus. Caput enim 
di. {bet corpori ſalutem procurare:at ſalus omnis 
di, Mccleſiz a Deo manat: Deum ergo oportet eſ- 
\m W,ov! eſt Eccleſiz caput. Cum 1gitur Papa ſe 
Fcclefize caput vocat, quod Dei proprium eſt, 
MY . ivendicat , cumque Adverſarj noſtri illum 
5id Wccleſiz caput conſtituunt, in Deum ipſum 
im Wlaſphemi ſunt , quia divinam naturam _ 

zhngunt. 2.R eſpondeo:Chriſtum fic eſſe Eccle- 


ms 
ef. @#zcaput , vt nullo modo poſlit nreliquis me- 
ms ris cenſeri, & numerari. At Papa,fi daremus e- 
ore Wuncaput efle,ita tamen eſt caput, vt alterius re- 
go Fpectu, nempe Chriſti, non miſt membrum fit;- 
ta Wt ergo Chriſtus, Ecclehz caput @maior eſt 


Kecleſ13, cum Deus fit, cumque fic caput fit, vt 


thi eſſet caput. Ergo negare Papam cſle 


jod 
of to minoretn , quia Chriſtus non eſt toto mi- 
nt, NOT, 


on fit membrum: tamen hoc Papz non con-. 


190 Controv.tertie'de Concel. 


nor,blafphema comparatio eſt. 

Nana poſtremum noſtrum atgumnetm 
veniamus , quod ex hiſtorijs facris & Eccleſia. 
ſticis petenms. Ergo videamus primo quanta 
Petro Scripturz tnbuant authoritatem. Quic. 
quamne in Scripturis habetur, vnde colhg} po. 
teſt, matorem furſſe 11hus authoritatem , quim 
totius collegyy Apoſtolorum,& ipſmus Ecclefg! 
Minime vers. Multa quidem de Petro leginmus, 
ſed nihil emſmodi. Imo vbicunque mentio fa: 
&ta eſt Petri, ft locum' paulo penitms introſpic- I, 
amus,nthil ill: tributum inveriemus , quod non 
alijs Apoſtolis conveniat. In primo capie A- 
forum c6gregatos Fuiſſe Apoſtolos legimus 
Atnihil1bitribuitur Petro ſingulare,nihil pro- 

rium,nihil peculiare. Non enim unus Petrus, 

ed tota Eccleſia Matthiam clegit in locum Iu- 
dz,vtpatet ex verl. 2 |. vbinon dicitur, ſtatut 
Petrus duos,fed fatwernnt dw; ignres $o {calicet 
omnes Apoſtol:, & verſ. 26. i\»-g9 x2iger, tece- 
rent fortes.Simuliter A&t.6.cum Apoſtoli con- 
venirent,vt Diaconos cligerent,nihul Petrus ip- 
ſe ſolus fecit. Nam primo ipſe ſolus non con- 
grezavitdiſcipulorum mulatudinem , ſed om- 
nes daodecim Apoftoh , vt legimus verl. 3. 
ener Ws I it Sid\rs m mil 5 Fl anumin, 
tow , tar duodecim ill advocata diſcipulorit 
mmleetndine dixerunt; Nec iple unuselegit & de- 
ſ12navit Diaconos, ſed tota multitudo diſcipu- 
lorum,yvt patet verl. 5. _ in conſpettu non 


ſolnus Petri,ſed oranium A poltolorum , vt p- 
te! 


-— 4 


SS SS BEES coATJS = - D5 


tet ver{.5.Nec i'le ſolus eleftis & defignatis ma- 
nas1mpoſuit ſed omnes Apolioh,vt ex codem 
rerſu patet.Si Petrus Papa Fuiſlet, ille ſolus no- 
minillet , elegiflct , del1gnaſlet, & ſolus enam 
nominatis,cle&ts,ac deſignatis,manus impoſu- 
ſet.Sic AR.*.14. Apoltoli miſerunt Petrum 
&loannem Samanam, quod quidem evincit 
maiorem fuille in collegio Apoſtolori , quam 
nPetro authoritatem. Si Petrus Papa fuiller, 
non miſſus fuiſſet ab Apoilolis, ſed lle potius 
miiſſet —_ eX Apoſlols Sed hic calunian- 
tur Adverſanj, & dicit maiore _—_ mit- 
dab ijs, qui authoritate inferiores ſunt , vt Rex 

tur mitti aliquando ad bellum a Confilia- 
js. Toannes de Turre cremata hb. 2. cap. 14. 
mmz de Eccleſia, ait Petrum fuiſſe ab Apo- 
tolis miſſum, n6 authoritatis imperio,ſed pro- 
dentix confiho. Ah) Papiſtz dicunt "onfalti- 
emiſlum fuiſle,non jr ure Ita fingunt 
jh Apoſtolos omnes Petrum rogaſle & obſe- 
ralle, vt ipſe non dedignaretur frwien Ire. 
Refordeo £ Quis fic loquitur , Regem mitti a 
onhharijs:ire ſua ſponte dicitur,vel rogarn,ſua- 
71, monerl a ep Reipub. vt cat, 


= 3 © a... <4 _ x ii... 0. the: to - is 


TP PT 


"P 


= 


n- Won mitti. Nam muſſio ſemper quandam pote- 
Ln tem arguit. Senatus apud Romanos conſu- 
” W-wilit , quia mator authoritas ſenatus, quam 
"5 aſulum fait, Sic pretor mitt poteſt a munici- 


pus, quod arguit maiorem efle totius muni- 
dj authoritatem,quam vnius prztoris.Ita hic 
te (cribut Lucas,@momnas acys auTys my IN8- 
Tr, 


Lueſtio quunta. 199: 


192 Controv.tertie de Concil. 


meow milerunt ad illos Petrum , {aalicet Apoſtol., 
non ait petyſle,vt iret. Iſta miſho minorem fu. 
iſle Vetr1 authoritatem arguit , quam omniumn 
Apoitolorum. Semper enim verum erit illud, 
quod Chriſtus ait Toan. 13. 16. Fo miltitur, 
non eft m:aior e0,G quo miſſus eff, Miſlus vero Pe- 
trus eſt, miſerunt Apoſtoh : ergo Petrus non 
fuit maior omnibus Apoſtolis Verum fi Ad. 
verſarij contendant,miſſum fuiſſe Petrum,pro- 
videntiz tintum conſtho , non authoritatis im- 
perio,vel,vt alqu1illorum loquuntur,conſulti- 
ve, non authoritative , quid tandem de Ioanne 
reſyondebunt?Num f1militer Apoſtolos obſe. 
criſle & rogaleillum dicent, vt Samariam ret? 
nam ille fuit Petri collega in hac legatione. Sit 
enm legimus hoc in loco , amrireanar wes dure 
Toy T1* 7200 x lady » Aiſerunt ad illos Petrum & 
Toannem.Nihil ergo hic de Petro poſſunt com- 
miniſct,quod non idem fit Toanm tribuendum. 
Miſerunt enim non Petrum tantum , fed Ioan- 
nem, & vt loannem, fic Petram. Nam idem 
modus fuit mittendi vtrumq;, quemadmodum 
coniunctio,x, indicat. Ergo vt Toannes minor 
fuit toto reliquorum Apoltolorum cztu , fic 
Perrus. Sed obijcit Ioannes de Turre cremati 
loco fupra citato hoc Arianorum fuiſle fund 
mentum,quo nos vtimur; ergo Arianis favere, 
qui fic difputant. Nam eodem plane modo(n- 
quit)ratiocinabantur illi. Chri'*us fuit mifſusa 
Patre:ergo fuit Patre minor. R gſþondeo: Chn- 
ſtas,quatenus a Patre miſſus eſt, tuit illoinfer- 


on, 


ca ERS P R909 FP 3,0 = % TT * x (MM To oo omg oa ro ng. 


* = 8&4 3 S& 


— 


Ai. + * 


Dneftio qrunta. 193 
rior, & mu1br . Niſſus enim eſt , quatenus fuit 
incarnatus , & hoc modo Patris fervus & An- 
pelus furt, licet alioqui naturiper omnia Tqua- 
is. Atq; hoc e!t quod ait, Pater mes mor me 
ef.Coparare hacin re Papam cum Chriſto, pa- 
lim & aperte blaſphemum ct. lam vers Petrugs 
:collegio Apoſtolorum miſſus , dbſecutus eſt 
ſtatim eori volatati, & vna cum Ioanne Sama- 
ram profeftuseſt. Atfi Pape fimilis fuiſler, vel, 
wt Aaverſarij volat, Papaipſe,aliter feciſſet.Mi- 
ſiſſet enim ali, vel ſalts collegi non admiſiſlet, 
AR. 11. Petrits cogjtur fe purgare , &reddere 
rations Evangehj a fe Getibus communicati, & 
in capitis quodammodo iudictum vocatur. Nt 
aufa tuiſſet Eccleſia tantum in ſe ſuſcipere,vt de 
rebus a Petro geſtis indicaret , &illum quaſi in 

ſhonem vocaret,ſi cum pro capite Eccleſie 
habuiſſet? Minime vero. Neque recufat Petrus 
llorum impermm aut iudicium, fed cauſam ſu- 
am illis dilig#ter exponit, fafti ſu rationem red- 
dit,& ſe apud illos officiofiſhhme purgat. Nihil 
gtur Pontificium ſbi aſſumit . Nam fi fuiſſer 
tam ambitioſus,quam nunc Papz ſunt,nunqui 
hoc feciſſet. AR. 1 5.in Conciho Apoſtolorum 
vikil legimus,quod Petra Papi fuiſſe, &C6ci- 
boſuperiorem,probat.Non conditille decreti, 
nam faftum eſt decretum non Petri ſolius, ſed 
omni Apoſtolorum nomine, nec a Petro ſolo 
ſentetia fertur, ni videtur potius Iacobus ſente- 
tipronunciaſſe,cum dixit, M3 io zpwo, Dare 
0 mdzco.Gal. 2, legimus fic m_ Petrii a _ 
1 o 


- "Y - . = _ 
I” = 7 HS | _ 
7 


#* > 
® S. a ry 
- fad -— I 
- a A D. + 
yt _— k. 
= - _ O_ 


_= _ z>- 2 'S ; 
- 
— 


De ns. cot hl ea oe 


194 Controv. tertie de Concil. 


lo traſtatum,vt palim conſtet Paulum non ag- 
noviſleillum pro ſuperiori,aut pro capite, quo 
etiam in loco idem Paulus Iacobum & Ioannt 
Petro exequat.Deniq; f1 omnia legamus, evol- 
vamus,repetamus,& ad vivuu quaſi reſecemus, 
quz in Scripturis de Petro _— prexdican- 
tur, inveniemus cum ſingulis Apoltolis parem, 
vniverſis inferiorem fuiſle, ſuperiore verdnuf- 
uam,aut hnguhs ſeorſim,aut vniverſis coniun- 
&im,cxntiſle egemus. Sed hac dere erit nobis 
poltea fuſtus dicendum , cum de primatu Ro- 
mani Ponthcis difputabimus. Sicergo Scrip- 
turz de Petro prxdicant: iamvero ad hiſtonas 
Ecclefiaſticas, & ad tempora ſubſequentia ve- 
niamus. Gratianus cauſa 8. quzſt. :.capite, Si 
Petrus, affirmat ex Epiſtola Ioannis tertij , Pa- 
pe , Petrum morteingruente Clementem fibi 
ucceſſorem elegiſle, Clementem vero cum vi- 
deret, quod eflet pernicioſum exemplo, {1 quis 
eligeret ſucceſlorem ſuum , renunciiſle Papa- 
tui,& tunc eletum fuiſle Linum,co mortuo c- 
leftum fuiſſe Cletum, quomortuo denuo Cle- 
mentem eleftum fuiſle , atque hinc fieri , quod 
alquz hiſtorig Petro Lini,aliz Clemete prox- 
me ſuccefliſle dicant,vnde de Clementeverſus, 
Diſputat hic mund1ns,quarts, fueritve ſecudn. 
Sic Gratianus. Sed authores aunt Apoſtolos 
illam Petri ele&tionem abrogiſle,& Clemetem 
ab illo eleftum abdiciſle, emsque loco Linum 
elegifle, & poſtea Cletum, & quarto loco Cle- 
mentem. Quod f1 yerum fit, maior Apoſtolo- 
rum, 


Dneſtio quinte. 195 
rum , quam Petri authoritas fuit , quiillud re- 
{cndere erunt,quod Petrus ſtatuerat. Sed 
de fucceſſore Petri ſcriptores non confentiunt. 
Quarenos hoc totum in medio relinquemus. 
Nicemum Concilium prumum canon. 5.tulit le- 
ter contra appellationes. Statuit enim non li- 
cere cuipiam Epiſcopo vel Chnttiano ab vna 
Ecdeſia ad ali , aut ab vno Epiſcopo ad alum 
provocare.Ergo przſcribit Concilum leges e- 
vam Pontifici Romano. Pretetea can.6. ciul- 
dem Concilij legimus, ſ1ngulis Patriarchis & 
Metropohtis Provincias fuas a Concilio afſig- 
natas furſſe , quod arguit Concily maiorem fu- 
iſe, quam cuwuſquam Fpiſcopt , etiam quam 
pls Papz,authoritatem. Num enim Conclia 
antum in ſe ſuſcepiſlet, vt Fecleftam diftribue- 
ret, & quaſi difpertiretur , & ſuam cuique par- 
tem aſſignaret, fi Papa Eccleh# capuy Fuiſſer z 
Imo Papa iple hoc fecaſlet , non Concilum:at 
llenonfect, ſed Conalium : ergo Concilium 
kwtfupra Papam. In Concilio Syrmienfi , de 
quoſcribit Sozomenus hb.g. cap. t 5. ſtatutum 
et,vt Liberius & Forlix ſimul Romanam ſedE 
&Ecclefiam adminiftrarent,& ltere miſle ſunt 
Faelici 4 Patribus iJlius Conc) , vt pateretut 
Liberiutn Gb1i in ſua adminiſtratione ſoctum 
eſe. Hic Adverſarij ſe expedire non poſſunt. 
Quid enim reſpondebit ? Vrter tum Chriſti vi- 
arus fuitan Liberivus ? atille fubſ{cripſerat A- 
no:num Foelix?atille Liberio contra ws eietto' 
lucceſſerat: ambone? at duo ſimul Clurilli vica- 

N 2 r1) 


196 Controv.tertia de Concil. 


rij eſſe non poſlunt. Sic caruit Eccleſia capite,& 
Chriſtus vicario,ad tepus.Sed Concilio lic pla- 
cuit:ergoConcilia ſupra _ & ſupra Eccleſi 
Romani fuit. Bellarminus duo reſpondet. Pri- 
»0,Concilium noniuſliſle,ſed hortatum titum 
eſſe Foelice per literas, vt pateretur ſecum ſimul 
ſedere Liberium. R eſþ. De literis exhortatorijs 
Sozomenus nullam mentionem facit. Ait tan- 
tum,yeepeor pixm,*c, Et has fuiſſe literas man- 
datorias patet,quod alias Foelix nunquamcon« 
ceſſiſſet. Sed Theodoretus diferte ait hb.2.cap. 
t 7.Kegem mſſiſle;vt Liberius zwi cum Forlice 
Ecclefiam Romani regeret : ergo n6 C6cilium 
tantum, verumet!ii Imperator Ri ſupra Papi 
Secxnds art Bellarminus, illud C6cilhum przc- 
pue Arianorum fuiſle,& nullius mometi. Ref. 
Sane fateor aliquos interfuiſle Arianos huic 
C5ciliv,ſed tame multi ibi fuerunt Catholic E- 
piſcopi. Nec f1 plures1bi fuerunt Ariam, quim 
Catholici, hxrctich & ns legitimum fiiſſe illud 
Concilia ſequitur. Nhec non fuit quzſtiode 
Ariamiſmo,nec vlla fuit pars Arianz hzreſeos, 
negare Romani Pontifice eſſe caput Ecclehz. 
Ariani nihil Romano Pontifici detrahebit, aut 
Eccleſiz Romanz , quod exiſtimabant ad cos 
wre pertinere. Quad autem if}1 duo fimul Ec- 
cleftam Romani rexerint , patet ex Sozomeno 
1bide. Ait ent paulo poſt, Felice efse mortubs, 
& fic ſolum Liberia rexifse. Hinc —_— 
Papam olim,& Imperatori , & ſynodo ſubditi 
fuiſse.Et neq; Forlix neq; Liberius huic cul 


ET AaAEESIOTSENS SES UE RRTPERY TTY HERS TR'..za 


Dneſtio quinta. 197 
hjdecreto reclamat,im© apud Theodoreti po- 
us clamat illud eſſe wſtum wudicium. Con- 
alj Antiocheni Patres literas ſcripſeritad Iu- 
bum Epiſcopum Romanum (vt legimus apud 
Sozome. hb. z .cap. 8.) in quibus lum graviter 
&acerbe reprehedit, multsq; verbis accuſant, 
>d ille n5nullos, contra cotuetudine & leges 
ein comunionem recepiſset,quosſyno- 
tus damn3ſset, & minantur ſe fimiliter cum illo 
f@uros.Et aiuntnon oportuiſsc illa fic facere, 
non magis quam il]: Novatum olim ab Epiſco- 
Romano dinati in comunione receperunt. 
Vnde conſtat ilhus Concilij Patres non exiſh- 
miſze,maiorem eſe Papz authoritatem, quam 
Concilj, nec Occidentalis Ecclefiz , quam O- 
nentalis. Sed forſan idem refpondebunt, quod 
tea, fuaſse hoc Concilium Arianorum . At 
refpondeo 1 : rallam fuiſse hac de re inter Ca- 
hohcos & Arianos controverfiam , nempe de 
imatu Romani Pontifcis : ergo Arianorum 
c de re iudicium integrum effe potuit. 
Quid enim ? an nihil reteſenſerunt Arian, 
a de divina Chriſti natura errirunt? 2.R e- 
Pondeo : non omnes illus Conciliz Epiſco- 
pos fuiſfe Arianos . Manifeſtum enim eſt, 
tukos ibi pios & egregios viros , & incorrup- 
bsac ſynceros Epiſcopos adfuiſſe, cumuſmodi 
fut Euſebrus Nicomedienſis, & Marcus Are- 
tuſus , vt eſtapud Sozomen hb. z.capire. 10. 
wu poltea ſub Tuliano glorioſum martyrium 
alk ef , & illotemporeſummo in honore 
N 3 fuit. 


198 Controv. tertia de Concil, 


fuit . Et literz funta toto Conciho ad Julium 
muſlz. Nec reprehendendumeſt hoc Condli. 
um, quia nihil almd ſtatwt de appellationibug, 
uam quod fynodus Nicana antea 
ed de hoc Conciho ſatis. Hinc patet Ecclchiam 
olim non ſenfiſle de Romano Epiſcopo, vtde 
maiore , quam elt ſynodus , cth ullum pradica- 
bant tum multi paſſim & laudabant.Sed affers- 
mus Concilia,quz 1Jh Catholica & legitima <> 
ſe concedunt.. Iam igitur venio ad Concilium 
Conſtantinopolitanum primum , quod fui ns 
modo Catholicum , ſed & Oecumenicum. $i 
ergo hoc Concilium aliquid Ratuit , quod au- 
thoritatem Romani Fontificts infringeret, Ad- 
verſarij nullo modo tergiverſari poſlunt. Det: 
nivit vero hoc Concilym canon. ;. Conſtanti- 
nopolitanum Epiſcopum fore deinceps Ro- 
mano proximum , hoc eſt , ſecundum Patriar- 
cham, & y{dem privilegjjs ornandum efle,qui- 
bus antea Epiſcopus Romanus ornatus erat, 
uia Conſtantinopohs fuit nova Roma. Verba 
=—_ in-grzco codice hxc ſunt, my wirm xp+ 
StPTIVE TEAS GH 05.0 T0 V rrew Tm aptrbiia + mun a7 
To + pojpuns Fino, dib 7) tivas dv uw 1 as piulw, 
Hoc attigit Epiſcopum Romanum & Fecle- 
m Romanam maxume . Etq uam hoc 
decreto magnopere offenſus fuwit Romanus 
Pontifex , tamen ipſum reſcindere , aut cus 
vim infringere non potuit . Nam cundem 
poltea locum Epiſcopus Conſtantinopolits- 
nus ſemper obtinebat. Fuit enim tum oO 
| tifex, 


mu AS PP 3m. DD, > PT HM £6,CqCqmOC  MtKmyt + o © ©@© © 


m 
his 
us, 
it, 
Mm 
de 
tg 
a 
e. 
m 
no 
$i 
U- 
d- 
fi- 
tl- 
0- 


 @ EE > An kk T4 +; 


— 0 
—_ 


Lneſtio quinta. 199 
tifex Romanus , non authoritate, ſed ordine , 
numero, ſocictate primus, ſecundus vero fu- 
it Epiſcopus Conltantinopolitanus. Ex quo 
conftat Concilium ſupra Papam fuiſle . Statuit 
em illad Conclum, quod Papz difplicuit, 
nec potuitille unquam mutare. Quod f1 Patres 
illus Concihy exittimaſlent Papz maiorem ef- 
ſe authoritatem quam Concilij, nunquam hoc 
aut invito aut inconſulro Romano Pontifice 
decreviſlent. Nunc alia Concilia proponemus. 
Concihum Carthaginenſe ſextum litem habuit 
cum tribus Epiſcopis K omanis, Zozimo,Boni- 
facio,Celeſtino. Hi tres petebantab illo Con- 
alio, ut liceret ad ſe provocari vndique, & 
ferebant hac de re Canonem Concly Niczni, 
ſed ementitum. Namin Concilio Niczno con- 
trarium decretum fuit. Vnde quz fuit illorum 
ambitio,& impudentia, Patet. Sed Patresillius 
Concilij re tandem per{petta non modd non 
acquieſcunt in illorum authornate, necillorum 
—_ annuunt , verumenam acerbereſcri- 
tad Celeſtinum , eumque ambitionis accu- 
knt, & prohibent in poſterum cuiuſmodi ali- 
quid petere , & fanciunt denique, vt 1 quis E- 
ogen Africanus extra Africam provocaret, 
nemine intra Africam in commumionem re- 


—_— . Atque vtintellgatis, quanta huius 
115 authoritas fit , exinterfuit Auguſtings 
ple, & ali; anti Patres , quibus Eccleſia nul- 
los habuit i1|o tempore mehiores, aut doQtiores. 
ciuſtiod! argumentum maxime neceſla- 

N 4 rium 


200 Controv.tertie de Concil. 


um colligi & concludi potelt. Si Concilia illud 
tam pium exiſtmiflet 'Fapam eſle iure divino 
Ecclefiz caput & ſupra Concihum, tum nun- 
quam e1 in tam 1lta petitione rettitifſet. Nam 
mſta hzc fuillet petitio , fi 7apaceſict Ecclefiz 
caput. Quidni enim membrum ad caput pro- 
vocet? At reftittt Concihum : ergo palam eſt 
non ita ſenſifſe. Hxc tam enucleata Pas 
ceari ab Adverfanjs , aut cludi non poſlint. 
Extant enim omma aperte , & habentur tum 
1m grzcis, tum in latims hbris. Ex quibustum 
Pape fraus & ambitio,ta Coclu pictas & con- 
ſtanua apparet. Multa hic fingunt ad hoc clu- 
dendum Adverlarn, fed funt nullus moment 
omnia.S1 enim Patresillius Conciln exiftimi{. 
ſent, Epiſcopum Romanum Ecclefiz caput fu- 
1f5e,& Conctho maiorem,certe tam mſtze peti- 
tiont ceſh[sent : at cedere nojuerunt : quare 
manifeflum eſt illos in ca opinione non fu- 
1ſse. In extrema partellus Concilii, habetur 
Epiſtola ad Celeftinum . Atq; idem Concil- 
um ſtaruit,ve primz ſedis Epiſcopus non Pp 
pellaretur ſummus facerdos,neq; princeps fa- 
cerdotum,quz tamen nomina hodie Romano 
Pontifici tribuuntur. Habetur hic Canon apud 
Gratianum dift. 99.capite, Prime ed:s, Vnde 
palam eſt,huius Concly Patres ſenſifce,Cond- 
Im efsc fupra Papam. Hoc emm ommbus E- 
=_—_ prxicnbunt.Sed de hoc Concilioſatis. 

cnio nunc ad Chalcedonenfe Concihi,quod 
fuit vna ex quatuor ills celeberrinus Conchus, 
quz 


=. vc" TR IOYWDO qe I ca, PP: MOTO 2.2 


Lueſtto quint 1 201 

Gregorims ſe vt quatuor Evangelia vene- 
Gn Decrevicets hoc Conclif ahquid 
contra dignitatem Romam Pontificis. Nam in 
atone 16. huius Concili leexmus, a Patnbus 
communi ſententia conſtituri elle, vt Eriſcopus 
Conſtantinopolitanus eflet fecundus Patriar- 
chara, &uſde privilegits ornaretur,quibus an- 
tea Pontifex Romanus ornatus erat . Habetur 
hoc in canon 28.1n Grzco codice. Ex quo c6- 
tat,non fuiſle hoc traftatum modo in illo Con- 
alio,ſed ſanciti etti.Sed ex verbjs Concilit ſex 
iſa colligo quz ſequiitur. Prams eſt, hoc Con- 
alum ide ſtatuiſle,quod fuit in Conſtantino- 
politano primo decretum,de dignitate Epiſco- 
pi Conſtantinopolitani . Secxnas elt, dignitat] 
primz ſedis datam fuiſle F cclefiz Romanz,ns 
aDeo.aut Chriſto,nec ulla divina authoritate, 
aut antione,ſed voluntate & wudicio Ecclefiz, 
nimirum aut a Patribus in Conalio, aut tacito 
lloriz conſenſu.Sic enim legmus in Conciho,ss, 
Ter SrdWdw igor mt air fcc. Non ergo wre di- 
vino,ſed Patra coſenſu tributa eſt hxc dignitas. 
Tertij eſt, primas fuille Romanz ſedi tributas 
&conceſlas,non quod Petrus fuit eius Ecclelie 
Epiſcopus,ſed quod illa civitas efletſedes impe- 
n,Regia cvitas, Metropolis, & Domina ac Re- 
gina totius miidi Sic enum habetur in Concihio. 
dem) bamaten th mar incl. Quare fifth eſt, 
quod Papiſte ia&tit de primatu illus ſedis a Pe- 
todedufto. 2rarts elt, Epiſcopos atq; Patres 
huus C6c1hj,cadem omnino ratione inductos, 
&propter candem omnino cauſam , zquum 


202 Controv.tertie de Concil, 


cenſuiſle, ut eadem privilegia Eccleſz & ſedi 
Conſtanunopohtanz tribuerentur , quod ill; 
nimirum tunc eflet Regia civitas , & ſenatudo- 
nata eflet. Sic enim legzmus in illo Canone , nf 
euTyl owng xreidonn Qur ergo caula fuit ornan, 
dz ſedis Romanz,cadem plane cauſa fuit orni- 
dz ſedis Conſtantinopolitanx. Ommuwm ell, 
ſedem Conſtantinopolitanam ijſdem fuiſlepri- 
vilegijs donatam, quibus Romana antea deco- 
rata erat.Sic enim in allo loco habetur, iow <x+- 
# Crier 200A RYH) KN, as tv ary NOVEL Oy ons 
exe; deg ues. Decretum elt ſalicet 7 £924- 
ba obtmeret, & pariter valeret in onmibus, que ad 
E celefiam pertment. Sexton & po {tremi, quod 
ex huius Concilij verbis colligo, hoc eſt iltam 
fanQtionem viſam eſſe omnibus xquiflimam. 
Sic enim legimus in codem Canone, ways; 
wirarryc.&cc. Quare maniteſtum elt Patres1llos 
ſexſille,ſe nullo modo Epiſcopo Romano ſub- 
nic, Arq; hoc illi decreverunt, repugnante Le- 
one, & Legatis eius. Nam Leo nunquam potu- 
it imduci, vt hunc canonem approbaret. Hoc 
ipſe teſtatur in Epiſt. 5 3. ad Anatolium Epil- 
copum Conſtantinopolitanum , vbi illum ob- 
trgat , quod auſus eflet hoc tentare, & ait ſuos 
Legatos conſtanter reſtitiſſe,& ſe nunqui con- 
ſentire potuiſle.Etidem Epiſt. 59.ait, ſe ſemper 
reprehendiſle, quz in hac (ynodo decreta ſunt. 
Etin a. 16. huius Concilj legimus, Lucentiv 
Pontificis Romani Legatum, valde flebiliter 
conqueltum eſſe , iniuriam faftam eſfe Roma- 


no 


a— Aw wr ax DVD ] .. mama _ «Ac >}J_Q-JIHA «<< www Vcc ww _— ww RNV HK 6 _ XA} a ao mc —_ c is a =O ww Mw _ 


en, =. n ET & aa .. 


Lueftio quite. 203 
no Pontifici, & petizſle a Patribus ut hoc decre- 
tum reſcinderctur, ſed non potuiſſe, quod peti- 
it, impetrare , 106 reſponſum efle a mdic1bus, 
Dnoa wnterlocuts ſremis , tota [ynodus approbavit. 
Omnes igitur conſenſerunt przter Legatos 
Pontificis Roman. Et Liberatus cap. 3. hiſto- 
iz ſuz lic ſcribit. —_ + ag prary conſentiente 
Concilio primatum obtinuiſſet, Legati vers Roma- 
mi Epiſcops contraaccerent , a pra & Epuſcopes 
ommbus ulla contradiftio ſuſcepta non eft. Vnde 
fic neceſlari0 concludere poſſumus. $i omnes 
non modo mdices , ſed & Epiſcopi in Conciho 
Chalcedonenh id ſanxerunt,quod Leoni Epiſ- 
copo Romano diſplicuit vel maxime, tum ma- 
rium eſt cos ſenlifle , Leonis non fuiſſe ma- 
jorem authoritatem quam ſuam. At verum pri- 
mum. Sanxerunt enim, vt Epiſcopus Conſtan. 
tnopolitanus Romano per omma zxqualis eſ- 
ſet,ni{t quod hic loco primo ſederet, in reliqui 

ommbus vt pares eflent,decreverunt , & valuit 


hzc ſan&tio hutus Concili invito & repugnan- 


. te Pontifice Romano. Frgo ſecundum etiam 


verum eſſe neceſle eſt. Hzcaperta ſunt. Nunc 
ad alia Concilia progredior. Concilum Con- 
fantinopolitanum fextum , quod fuit Oecu- 
menicum , multa contra Epiſcopum Romani, 
& contra Ecclehiz Romanz praxin & conſue- 
tudinem decrevit.In Canone 36.lhus Conclij, 
ſuperms illud decretum Conc Chalcedonen- 
fisRabilitur , de Epiſcopi Conſtantinopolitani 
throno & dignitate, quod Romano Pontific 


ſemper 


—— —— . A— 


204 Controvtertie de Conci/. 

er diſplicuit, vt nos antea docuimus. Vnde 
concludi poteſt, Papam ne adhuc quidem tan- 
tam authoritatem habuifle , quantam nunc fibi 
vendicat. In canone 1 g ſancitum eſt, Presbyte- 
ros & Diaconos non efle a nuptijs prohiben- 
das, & hoc nominatim contra Romanam Ec- 
clefiam Rtatuitur. Amnt Patres huws Conalij, 
hoc eſle contra canones Apoſtolicos, & pro- 
nunciant eos deponendos elſe , quialiter ſenti- 
unt.In Canon. 55. lex Romanz Eccleſiz prz- 
ſcribitur, ne jerunarent in Sabbatho tempore 
Quadragefimz . Mos hic damnatur, &iubit 
Patres ſervari hunc canon& « myprancuras gncon- 
cuſze, utnon icrunctur Sabbato tempore Qua- 
drageſimz,przterquam uno. Hec omnia aper+ 
te Romanam Fccleſiam attingunt . Vnde fic 
\—_— ar71mentari. $1 Patres huius Cond- 
j ea decreverunt , quz fcirent olim improbata 
eflc a Romano Epilcopo;& in Eccleha Roma- 
na , ciuſq; Epiſcopo nonnulla reprehenderunt; 
tum non putabant Papam efle ſupra Conch: 


at verum primum: ergo & ſecundum. Adver- 


farij non negant hoc Concilium fuiſle genera- 
le,ſed negit hos canones,qui ſunt numero 102. 
fuiſſe huius ſextz ſynod: canones, ſed ementi- 
tos eſle.Sic Canus hb. 5 .de Concll. cap. vlt. Sic 
Pighius, & aliz , qui dignitatem Papz & Ro- 
manz Ecclehz Iefendune. Reſpondeo 1 : Cuus 
Synodi fuerunt hi Canones, non multum no- 
ſtr4 intereſt , nec cauſz quam tratamus. Sed 
quzcung; ila ſynodus fucrit,in caopinione fu- 

it, 


d—4 - 
,, 


SOEFEEZERSEF:EDMMPOPSCI_EIT 


" Dngfhio quinte. 205 
it fubjici Concilio Papam . Er fi fuiſſet forſan 
haretica,tamen nunquam fuit co nomine dam- 
nata , quod contra Romanum Pontificem ſta» 
twerit. Nam putare Romanum Epiſcopi ſub. 
eſſe Concilio,non fuit tunc hzreticum,nec ulla 
— _ in GY _ controverſia, an 
Concihum apam eſlet. Ergo er i= 
ſam cauſa non debenthi Canones repuclis- 
ri. 2. Refpondeo: hos Patres,quicunque tandem 
fuerint, in literis ad Imperatorem ſcriptis, ſe v4- 
wduixiy avrodo vocare. Quodilli certe admo- 
dum impudenter feciſſcnt , ftid verum non fu- 
iſſet. Sed 3. & poſtremo refpondes hos Cano- 
nesfuiſſe olim habitos pro ſextz Synodi cano- 
nibus, exipſts Adverfaris liquere. Nam Gras 
tanus in ſuo Decreto hos Canones ſ#pius ci- 
tat, & ſemper appellat ſextz ſynodi canones. 
Sed forſan nulla cxus authoritas eft. Sane tribu- 
antilli , quantum volunt , nos non multum de 
are laboramus.Sed apud Gratianum diftin&. 
16. capite, Sextam , Adrianus Papa aperte ait. 
Sextam Synodum ſanttam cum omnibus (ues Ca- 
wnibys recipio. Et quod quidamdicunt, ex quo- 
rum etiam numero eſt Canus lib. 5. cap. vit. in 
reſponſ.ad 6.arg. hoc Conaliumnullos Cano-" 
nes edidiſſe, id palam refellitur ſtatim poſtea a- 
pud Gratianum. Przterca Innocentius tertius 
ntratat. de ztate, & qualitate ordinandorum, 
unum ex his Canorbus citat, & vocat Cano- 
nem ſextz ſynodi, & eundem etiam Gratianus 
citat, diſtindt. 3 2, capite, Si qu. Et Synodus 
cptuma 


206 Controv.tertiae de Conti. 


ſeptima horum Canonum authoritate probati. 


magines efle venerandas, unde etiam con/}at 
non fuiſſe hanc aliquam ex Synodis Icon. 
machorum. His de rebus ipſ1 inter (e litigent, 
nos enim non attingunt.Sed a quocunque C6. 
cilio ſancin hi Canones ſunt, id arguunt verum 
eſle,quod nos dicimus, Concilium efle ſupra 
Papam. Quod ad Pighium vero attinet, cum 
fuiſle admodum impadentem conſtat in ſuis 
Diatribis; qui cum non poſlet hos Canones 
defendere,8& ſuas partes tuert , cumg; videret 
negari nori poſſe,hos efle ſextz Synodi Cano- 
nes,quia a Gratiano,& Papa Adriano co no- 
mine ciantur,non todo Canones damnat, ſed 
totam etiam Synodum ſextam, quam fuille le 
1tmam,ipfi Papiſtz,6& Papz mult fatuerit. 
progredior. In C6cilio Conſtantinopoli- 
tarro oRtavo ,” canon,2 1. fic ſcriptum legimus. 
S1 Synodus vuiverſalis convenerit, & facta fuc- 
rit quzſtio de Romana Eccleſia,oportet reve- 
renter hanc quzſtionem traftare,& non auda- 
er dare ſententiam contra ſurnmos Rome ſe- 
nioris Epiſcopos . Vnde colligimus, poſlein 
Concilio Papz cauſam traftari,potle illum ac- 
cufari,poſſe mdicari, pole ctiam damnari, ſed 
hoc non temerCeſle faciendum, quod illiusſe- 
dis dignitati tributum eſt. Apud AmbroſivE- 
os 79. (qquz Epiſtola falſo Ambroſio tri- 
tur legimus Damaſum non auſum fuille 
ſunm iudicium preferre Concilio Capuendi, 
quod habitum eſt in cauſa cuiuſdam = 
Epil- 


— Mi. en A A. ——_ 


AQ =—__ 4% a_ == «a 0A wu TM cc R =OOU<- #4... mt aca 


. - Dueſtio quntd, 207. 
Fpiſcopi. Conciltum enim illud tradiderat Bos 
nolt cauſa quibuſdam Epiſcopis audiendam. 
Qyod cuma Concihio faftum efſert, Damaſus 
at,cums Conculum canſam commuſern alus Epiſco- 
rfibt mo poſſe competere waicand: formdm. Qui- 
o verbis ipſe Pontifex fatetur TS 
ſuam,quam Concilu etiatn particularis autho- 
ritatem. Nam hoc Capucnſe Concilmum parti- 
cularenon generale Concilum tuit. Ergo Papa 
non eſt,nec ohm ft ſupra Conclium.Sed jam 
yenio ad tria illa C oncika Papiltica, 1h qu; 
contra.Papam decretumeſt, intelligo vero C6- 
tantienſe, Bafilienſe, & Fiſlanum Concilium. 
Hzc tria Conciha non moddo decreverunt,ma- 
lorem eſle Concili,quam Papz authoritatem, 
rerumetiam id factis cooked fame Pa- 
pas nonnullos damnarunt , & depoſuerunt, 
odin hoc ſuo decreto non acquieſcerent- 
Papam exiſtmiſſlent ſupra Concilum fu- 
iſe, hoc nunquam fecifſent . Conſtantienſe 
Concilum fuit mdiftuma Papa ipſo,fic & Ba- 
lienſe,vtrumq; tamen contra Papam decrevit. 
Confiantienſe Concilum ſefl.4. ait Concrlinrs 
labere authoritatem a Chriſto immediate,cus om- 
wpoteſtas debeat obedire,ctiam Papabs. Etidem 
Concillum ſentetiam Petri de Luna damnavit, 
quiſe Papameſle dixit. Eins vero ſentetia fuit, 
Papam non habere ſuperius wdicium in terris, 
eſſe ſupra omne mdicium humanum , nec - 
poſſe ab - wk wdicari. Hanc ſententiam Con- 
alum pro haretica iudicavit. Et idem _ 
Oon- 


208 Controv.tertie de{ oncil. 

Concilum Toannem, 2 2. authoritateſua priyz- 
vit,& ab ofticio ſuo abdicavit. Concilium Bak. 
henſeſeſl. ; 2 .ait,de fide Carholica tenendum eſſe, 
Concilium eſſe ſupra Payrams, Quid? an nihil 
horum Conciliorum authoritas movebit? ims 
maxime procul dubio. Non enirn ſunt ex Ly. 
theranis colle&ta & congregata,ſed ex Carding. 
libus, Archiepiſcopis,& Epiſcopis Ponnficiis, 
Adverſarii nthil habent,quod reſpondeant, ni. 
fihxcConcilia non eſſe per omma approbata. 
Sed hoc mhil aliud eſt,quam tergiverſari, &(: 
im cauſa victos fateri. Quid illi approbent,no- 
ſtri non interelt.Sed iniquum certe eft, ut uni 
idemq); / oncihum ex una parte probent,qui 
nimirum illis placet,ex altera non probent;qui 
illorum ſententiz non favet. Num hoc xquum 
eſt,vt _— 111; quod placet,repuditt vero, 
quod difplicet?Ims aut tota / oncilia recipiant, 
aut tota reticiant. Sed de Conſtantienſi Conciho 
uum eſt vt melms ſentiant. Nam cum Ger- 
ſone Pariftenſi fic difputo in traftatu , Anin 
caufis fidei a Papa ad { oncilum provocare li 
ceat.Sy/ oncilum non fit ſupra Papam,tumſe- 
quetur male feciſle Concilum Conſtantienſe, 
nod Toannem viceſimum tertium deponeret, 
Martinum eligeret, nec Martinum fuiſlele- 

| SO Papam,qui ab hoc Concilioin locum 
oannis faffeftus elt,ſed Ioannem.Quod five- 
rum fit;tum ſequetur etiam omnes, quidein- 
ceps ſecuti funt, Papas ſchiſmaticos eſle,&non 
legitimos Papas, qui Martino,non Toanni = 

c 


ns = My ooK£kn 6Kdddo fr ie£6 i 4 ac as i: - - 


=S- &7 


Q £1 


DT EAqESR 


MY te 5» 


_———— > * ow 7 a. 


. Fx a MD 


Queſtia quinte. 209 
ceſſerunt. Nam quod Bellarminus ait,iſtos Pa- 
pas volentes ſe abdiciſſe, falliſſioum eſt. Miſer 
le loannes miſul mags cupiebat , quam vt lo- 
cum ſuum teneret , cumque cerneret ſe a Con- 
clo deponendum , autugit, & ficillum abſen- 
tem Corcilium damnavit , vt docet Platina in 
loan-23: Quid quod Martinus quintus in po 
ſtrema ſeſhhone huius Cocilj, approbat in Bl. 
la ſua omnia illa decreta,quz =_— Cocihoin 
materijs fadei fata ſunt, & laudat, & ſancit, nifi 
forte hc materia fidei non fit, Concilium e(- 
ſe ſupra Papam . Ad Baſilienſe vero Conci- 
hum quod attiriet , magna eius authoritas fuit. 
Inillo Concilio multi tuerunt , - Papz Eu- 
zenio reclamirunt hac de re . Et Parifienſes 
Theologi hoc Concilum laudarunt , enusque 
authoritatem defenderunt contra Leonem de- 
cimum , &illa laudatio atque defenſio extat , 
& typis edita eſt. Ft hxc tere polirema fue- 
runt Concilia habita ante centum , aut ad ſum- 
mum ante ducentos annos . Nec adhuc aliquo 
Concilio decretuin e{t, Papam efle ſupra Con- 
ahum . Auguſtinus in Epiſt. 162. teſtatur 
Concilium habere poteſtatem liganei & ſolve- 
d,& polle cauſam 4 Romano Pontifice mdi- 
catiiterym tudicare. Vbi haud obſcure innuit, 
06 eſſe Epiſcopi Romani ſummiauthoritatem, 
ham th in.eius nadicio effect acquieſcendiu. Atq3 
dem in lib. .de Baptiſm.contra Donatiſt.cap. 
3. ait poſſe per Concilia reprehendi , /iqaidm 
ſeriptis ant debt att” + frerit deviatum a 

r 


were 


210 Controv.tertie de Concil. 
vero.Quare maiorem tribuit Concilijs authori. 
tatem, quam vlli omnino Epiſcopo. Hierony. 
mus in Epiſt. ad Euagrium ( haberur etiam hoc 
teſhmonmum apud Gratianum diftin&. 93. ca- 
pite, Legima) lic {cribit. $; authoritas queritur, 
orbis maior eft yrbe. Loquitur autem de Epilco- 
po Romano.Etide Gratianus cauſa, 24.quzſt, 
1.capite, Ommbus,docet apud Eccleſiam eſſe pote- 
ftatem indiciariam ligands & ſolvends . Ex 
collig} poteſt,falſum efle illud, quod multi Pa 
piſtz dicunt , iudiciariam & Ecclefiaſticamin- 
riſditionem fic eſſe in Eccleſia, vt thefaurumin 
arca, cuius arcz ſolus Petrus, & illus fucceſlo- 
res Pontifices Romani,claves habent.Nam Ec- 
cleſia poteſt has claves,cum volueri, exercere, 
& arcam aperire. Et hincetiam refellitur opinio 
multorum Scholaſticorum, qui aunt Petrum 
immediate a Chriſto,reliquos vero Apoſtolos 
non a Chriſto immediate, fed a Petro claves & 
rrn{diftionem accepiſle. Hoc enim totum Fc- 
clefiz commiſſum fuit, vt teſtantur Hierony- 
mus, & Gratianus : Eccleſia vero in Conciho 
Occumenico reprzſentatur. Hanc noſtri ſen- 
tentiam multi T heologi & Canoniſtz contra 
Eugenium quarth tenuerunt in Concilio Baſi- 
henfi, & dixerunt, quz Thomas, & Bonaven- 
tura de primatu Papz afſeruerunt,ea de fingu- 
ſis Epiſcopis, nonde Concilio generali verael- 
ſe, &hac vii ſuntratione , quod Papa non fit 
—_ vniverſali Eccleſia, & cum ynus fit, 
Romana Ecclchia vna de iſto corpore , non 


potelt 


IE EES O22yunmÞ& MD Þ 2 Þ o-a—— 


5 


Dnueftio quiata. '2tt 
poteſt ilſius eſſe caput, cum nemoſfit caput ſui 
phus. Sic Cardinalis Cameracenfis intraftat. - 
poteſtate Ecclefiz ait , Eccleſiam debere obe- 
dre Pape , in fs que ad exits edificationem perti- 
wit, ſed fi abutatar ſua anthoritate, Poſſe a Conci- 
bo + Eccleſia maicari. Sic Gerſon in traftat.de 
poteſtate Eccleſiz ait,( onciliuem poſſe inriſdittio- 
wy authoritatrvam exercere in Papam , vipote 
dat lex drvina, ne aut Eccleſie noceat, art fi- 
oy exeticus, Sic Occamus in hb. 6. parte 
prima. Sic Nicolaus Cuſanus Cardinalisin bb. 
:.de Concordantia Catholica , capite vitimo. 
vic Abbas Paygormitanus in Concil. Bafilienſ. 
vic Vniverſitas Parifienſfis & Cracovienſhis . Iri 
Concilio Bafihenſi accurate traftata fuit hxc 
quzſtio. Ita non modo Scripturas ,ſed Conci- 
ha, &ipſos etiatn Adverſarios teſtes habemus. 
ntribus Papiſticis Conclijs , vt antea accepi- 
mus,definitum fuit contra Papa , innullo ve- 
tne Papiſtico © vo Concilio pro Papa. 
d ſatis agitata eſt hxc Quzftio , ac proinde 
hiceam concludimus. — =* 


. LS _ - 


. aft @. #- © _ a; **#. a. A. 


O 23 SE X- 


—S.-co MDT TT THAT S770 RS SS © 5, » 


Sexta Quaſtio, 
eAn Conciliapoſſint errare. 


CAPVT 1. 
De flats Yueſtions. 


5) x. C Queſtio,quam nune 
aggredimur,quz elt de fide 
& authoritate C6ciliorum, 
Jeſt omnium hujus Contro- 
Þ verſiz Quzſtionum gravil- 
ſima. Cum enira multafue- 


ha celebrata , & in | rw forſan futura int: 
quzri merito potelt,vtrum quicquid illa ſtatu- 
erint, fit neceſſarium,8& an omma illori decreta 
fine examinatione fint Ny ve , quaſi non 
poſlent aliquando in ſuis ſententijs & decreti 
errare. Non idem hac de re nobiſcum ſentiunt 
Adverfarij. Primo igitur loco quzremus, 

fit illorum ſententia, deinde quz noſtra, ms 
verdad argumenta vtriusque partis veniemus. 
Fuiſſe impia multa Conciha conſtat, in quibus 
hzrefis comprobara fuit , cumſmodi Gale Se- 
leucienſe, Ariminenſe, Epheſinum ſecundum, 
fatentur Adverſarij,in quibus fi numerum ſpe- 
&emus, multo plures Epiſcopi fuerunt , quam 
in alijs nonnullis legitimis & Catholicis Con- 
cilijs. Melchior Canus lib. 5. cap. 4. loc. com. 
varias Conciliorum rationes proponit NS 


ADneſtio ſexta. 213 
finfte propoſitiones quaſdam vel concluſio- 
nes recitat. Prima hzc eſt, Concilum generale, 
quod nec congregatum , nec confirmatum eſt 
athoritare Romani Pontificis, poſle in fide er- 
nre,curuſmodt: fuerat Ariminenſe, & Coſtan- 
tnopolitanum ſecundum fub Leone. Secmnda 
hzc eſt, Concilum generale, ctam a Romano 


Pontifice congregatum errare poſle, nif1 ab co 


confirmatum fuerit.cumſmodi fuit Epheſinum 
fcundum, in quo Leonis legati adfuerunt , & 
amen Dypoſcort hretici ſententia valuit.Terti4 
Cani concluſio hc eſt , Coneihum generale 4 
Romano Pontifice congregatum ſimul & con- 
frmatum, certam fidem facere dovmatum Ca« 
thohcorum,& contrarum tenere,heretica eſle, 
De Provincialibus vero Concilijs Rtatuit,ca que 
i Papa non confirmantur,poſle errare,que ve- 
10a Papa confirmantur,non pole, vt toti vim 
Conciliy & generals & particularis Papa pe- 
dere faciat. N6 eſt necefle ahorum Papiſtarum 
lententias repetere. Hzc eſt omnium,qui vide- 
nvolunt Catholici. Nam Bellarminus 1n hb. 2, 
de Conciljs, duas propoſitiones perſgquitur , 
lorem cap. 2. quz eſt kuiufmodi , Fide Ca- 
licatenendum eſt,Concilia generalia a ſfum- 
mo Pontifice confirmata errare non pole, nec 
infide , necin moribus , id eſt , intradendis 
morum przceptis toti Ecclefiz communibus: 
ateram cap. 5-quz hxc eſt , Concilia particu- 
aria a fummmo Pontifice approbata & confir- 
Mata , errarenun poſlunt in fide & moribus. 
O 3 Sed 


214 Controv.tertia de Concl. 


Sed huius \ gropolitonts minorem efle fidem 
ait,quam alterius , quod tamen ab illo fine ali- 
qua ratione aftirmatur , $1 totavis Concilu ex 
approbatione & confirmatione Romani Pon- 
tificis pendeat. Verum hoculle gicit,quia noyit 
multos Papiſtas de hac propoſitione dubitare, 
Ideo ait priorem propolitionem fide Cathols 
ca tene elle , hanc verd non . Atſifuz 
ſententiz memores {int Pontificii,qua ſtatuunt 
Papam in rebus fidei errare non pole, neceſle 
eſt fateantur ca omnia, quz ab illo confirman- 
tar de rebus fideyrata cſlc,live m generali, live 
in particulari Conciho ſanciantur . Iam vero 
cum fit tantum moment: in Papa , vt ſineeo 
nullam nec ——_—_ ncc, generale Concllii 
aliquam jn ſe vim habeat, merito queri potelt, 
quas partes Epiſcopi in Concihio habeant, ſun- 
ne tantum monitores aut.con{iliarn, an wdices 
Nam {i conſibarii tantung ſmat,cur nulli nfiE- 
i{cop1 ad Conciliaadnuttuntur?cur non pot 
usalu,qui multis Epiſcopts doftiores ſunt? Na- 
clantusClugienſis 1n tractat.de poteſtate P 
& Concilu ait, Pape poteſtatem eſſe Regan, 
us confiliarian Alm eſſe penitus dcfinitrvam han 
defintionts ambulatoric. Sed Papiltzxnunc volit 
Epiſcopos efle mdices. At quale quzlo eſt hoc 
Morum judiciuminum Ay ens Sic 11}; volit, 
Deum feciſle nullos nifi Epiſcopos in Cond 
mdices,illos non poſle in mdicando errare, eo 
guod Epiſcopi ſint,alios poſle, quantumvis & 
piſcopis multo doQtiores fucrint. Ergo (1d 
nun 


Dneftio ſexta. 21 s 
num fit dicium Epiſcoporum,num ut ratum 
firmumg; fit,requiritur Papz authoritas? Sed 
de Adverſariorum ſententia hattenus . 

Noltra vero ſententia eſt, Concilia poſle er- 
rare,non particularia modo, verictia generalia, 
ſve a Papa c6gregata & cofirmata fuerint. five 
non, idqz non in fato tantum, quod Adverſa- 
ri fatentur, verumetiam in hide & monbus. Et 
eraviſſe hoc modo multa Concilia docemus. 
Sed quubus argumentis Papiſtz probent Con- 
caliaa Romano Pontifice confurmata errare ng 
poſſe,videamus. 

CAPVT. 2. 
In quo Adverſariorum arguments 
proponuntnr C5 dilu- 
KnEKT, 

Ellarminus tribus tis vtitur . Pri- 
— ſumitur ex Sopturs teltimoniis.Er 
hec teſtimonia in quatuor claſſes diſtribuit, 
Prima claſſis compleitur ca teſtimonia, quz 
ſunt hurus Quzſtionis propria. Secunda vero 
illa,quz probant Ecclcham non pole errare. 
Terta continet illa teſtimonia, quz probant 
Papamnon poſſeerrare . Quarta denigz illa, 
par Y Epiſcopos omnes & Dottores 

z non polle errare. Secundi generis te- 
ſimonia antea a nobis traRtataſunt, cum in hac 
Queſtoneverſati fumus, An Ecclefia poſlit er- 
rare. Nulla > NG _ teſt] - 
quam quz in illa Quzſtione ab ipſo prius al- 
ba fant, Detertia vero claſle teſtimoniorum 


O 4 poltea 


416 Controvrertie de Concil. 
poſtea erit dicendum, cum ad illam Qyzftic. 
nem ventum fucrit, An Papa poſliterrare. Re. 
ſtat ergo nunc prima tantum * poſtrema claf- 
fis examinanda.Prima vero clafsis tria Scripty- 
rz loca continet. 
Primus locus habetur Matth. 18. 0. 76 
ſunt duo vel tres congregati in nome mcollic ego 
tn medio —— nde Adver farms vult c6- 
cludere,Concilia generalia non pofle errare in 
fide. Neq; tamen poteſt quis facile intelligere, 
uyomodo hoc ex illo loco colligi poteſt . Sed 
reſpondeo cum Calvino,Chriftum hic nullam 
mentionern facere vel Conciln generalis, vel ns 
errandi.Nam duo aut tres ton Eciune genera- 
le Concilum. Et ft Chriſtus fit m medio cori, 
qui in ſuo nomine congreganrtur, non ſequitur 
'Nos non errare. Non enim omnes, quibuſcum 
Chriltus adelt,ab errore hberi ſunt. Eeduo qui- 
dem ac tres,qui etia in Chriſt nomine conveni- 
bt,poſTunt falli,poſſunt in maltis errare, poſlit 
deniq; ea petere,quz peterida non ſunt, atqj ita 
ſpe ſua fruſtrari,& tamen Chriſtus inter eos 
ſe poteſt. Non enim ſemper ns errors Chriſtus 
detrahit,quibuſcum eſt. Et & hinc tale aliqud 
colligi poteſt , quale volunt Adverfarii, tum 
non modo Concihum cum /apa,verumetiam 
ſine Papa errare non poreſt, nee generaletan- 
tum,ſed ne Provinciale quidem, imone duo 
quidem aut tres pii m Chriſti nomine congre- 
ti errare poteriit,quod Papiſtz non dixennt. 
ellarminus natal eber quod probabiliter ob- 
Ny ci 


——c{cc__## _— a <&  E— a mc xa —c{ {cj c — — ——— A —_— —_— —_— "TI _ 


1. 


CC OUR TT THR” TSS ECYSTCSTHD 


= 


WT. T7T.S.T.H 


Lneftio ſexta. 217 

_——— __ tum ſfumi 2 minore ad majus. 
uomodo?d1 duo aut tres (inquit) co att 
tia Chriſt obunent "pars, Sl 
aDeo, quito mags Epiſcopi omnes in nomt- 
ne cius congregati,obtinebunt quod waſte pe- 
tit, id eſt, ſapienua & lume ad wudicida ca,quz 
ad totam Ecclefiam dinigendam pertinent . Fe 
impudenter affirmat, hzc verba pendere ex i]- 
bs quz prxceſſerunt in verf. 17.6 18. Die &e- 
tefe, ſs Eccleſiam non audterit fit tibt velut Eth. 
ncus & Publicanus, Etne quis(inquit)Eccleſi- 
am five congrezationem Przlatorum contem+ 


_nendam putaret, acdunxit Chriſtus continus, 


Amen dxco wobis, quecunque ligaveritis ſuper 
terram,erunt hgata im celo cc, Tum ait 1lla 
eſequuntur addi,» duo ant tres, ene quis 
jira de aſſi[tentia Dei , quando Epiſcopi 
congregati aliquem damnant vel abſolvunt.Ita 
hzc verba vult addita eſſe ad ſuperiora confir- 
mida,& de Epiſcopis propneintelligi,acft illo- 
ra ſcſus eſſet huwſmodi. StEcclefhain Concilio 
congregata aliqus dinat vel abſolvit, ego illam 
lve dinutione,five abſolutione approbo. Sed 
reſpondes 1:falfum efle,quodait hee verba in ef 
hat inferri. Ni verſ. 19. Chniſtus ait, a<a;v aig 
idr:ergo ad alam cauſam & materiam trafit,& 
novi narrations orditur, de coveniendo {cilicet 
= ways easresa Deo, quznobis ſunt ne- 
ariz. Atq; hoc quide ſeſu argumeti ſeque- 
turfirmum ex hoc loco 4 minori ad maius in 
kunc modum . Pauci,hoc eſt, duo, auttres, 
in 


= ». 
»- 


218 Controv.tertia de Concil. 
in Chriſti nomine congregau , impetrabunt ea 
omnia,que illis ſunt neceſlaria:ergo multo ma- 
gis multi. Sed quid hoc facit ad confirmandam 
authoritatem Concihorum , quod errare non 
pollint? De non errando in ligando , autin alis 
opinionibus,nullum hicyerbum habetur.Chri- 
{tusquidem non modo cum multis adelt, ve- 
rumetiam cum paucis , atque adeo cum uno; 
ergo f,Chriſtum adeſlc DE fit, nos non 
errare, vel 1 Chriſti praſentia cos , quibuſcum 
adeſt,ab omni erroreliberct, tum nullus unqui 
puuserrabit,nam de pzjs omnibus ant Chriſtus; 
Erq vobiſcum v/que ad conſurmationem ſeculi. 2. 
Reſpendeo : Si tutum & firmum argumentuma 
minori ad maius ex hoc loco colligi potelt, tum 
uud aut reRte ſcquitur,autnon ſequitur . Non 
iequi,non audent dicere . Sivero {cquatur,tum 
aufecedens verum elt, & tum duo aut tres in 
nomine Chriſti congregati errarenon poſſunt. 
Itanihil ex hoc loco ſingulare pro ſuis Cond- 
lis concludere poſtunt Adverſarij, nift ex duo- 
bus aut tribus poſſe conſtare. Nihil enim ex his 
verbis colligi poteſt pro authoritate Concilij 
generalis, quod non potelt afferr: pro authori- 
tate duorum aut trum. 2. Reſponaeo : non elle 
hanc rem ex multitudine , aut externa profeſſi- 
one z{timandam. Licet enim multi conveniit, 
quiſe & Chriſtanos & Epiſcopos profitean- 
tur:non tamen contimuo « _ - eſt, ut ca om- 
nia ſuſcipiamus,que ab illis defintuntur.Sed vi 
dendum eſt prius, an in Chriſti nomine fuerint 
con- 


Dneftio ſexta, + 219 
congregati,alioqui nullam apud nos authorita- 
tem e debent. Illud ergo nobis antea de- 
bet exploratum eſle, quam ils fidem adhibea- 
mus, Non enim omnes in nomine Chriſt con- 
Freganmure qui ſe Chniſtanos & Praxfules pro- 

tentur . Ergo nec ex hac parte ſequitur argu- 
mentum. Nam etft pauct vere pij audiuntur, ta- 
men multi non in Chriſt nomine, ſed contra 
Chriſtum congregati, ui Prxfules Antichriſti- 
ant, non audmuntur. Non ergo inter illos 
Chriſtus , ſed Satanas , & ſpiritus erroris verſa- 
tur, Probandum 1gitur eſt Adverarijs,cos om- 
nes in Chriſti nomine congregar , qui ſe pro 
Concilio venditant , quemadmodum Patres 
Tridentini fecerunt . Nam niſi hoc conſtiterit, 
nihil apud nos fidei aut authoritatis merentur, 
qua etft plurimi fuerint , tamen miſt in Chriſh 
nomine engage , turpiſſime errare poſ- 
ſunt. Iam vero illud, in Chriſh nomine congre- 
eari,duo ſignificat. Primwnen eſt,cos qui conve- 


nunt,eſle veros & finceros Det cultores, & ſa- ' 


uz rehigjonis profeflores , quam non alunde 
nit ex Scripturis didicerunt. Nam qui ah@ mo- 
do Deum colunt, quam quoille coh valt, qui- 
tumvis maximi Preſules fuerint in Ecclefia,nhon 
tamenin Chriſti nomine congregantur. Secwm- 
dum eſt,ut co animo conveniant,ut Chrilti ma- 
dato per omnia obediant, utque eas{ecum affe- 
Qiones afferant, ca ſtudia, cas voluntates , quz 
_ Chyſti miniſtros deceant, ut nihul przter 
cl gloriam querant,aut fibi proponant,ut ve- 
ritatem 


a+ +. « 


220 Controv.tertie de Concil. 
ritatem ex Scripturis inquirant , inventam alijs 
commendent , non ut-ſuum regnum ftabiliant, 
Chriſt diſcipulos perſequantur,hzxreſes defen- 
dant,& pravas conſuetudines in Ecclefiam Dei 
inducant . Si enim hac voluntate & hoc animo 
congregentur,non authore Chriſto, aut inillus 
nomune.congregantur , nec inter cos Chriltus, 
ſed Satanas domiatur.Neutro modo Papiſtica 
Concilia ſunt in Dei nomine congregata. Nam 
nec tales ſunt Dei cultores, qui ad illa Concilia 


veniunt, quales Deus requirit,nec hos affe&tus. 


ſecum afferugt , aut fines illos hbi propenunt, 
quos diximus,ſed longe alios. _ enim non 
videt in illoram Concilijs regnaſle ignorantii, 
idololatriam, crudelitatem, tyrannidem, odium 
Chriſt, aliaq3 huwufmodi, & cxcam ſuperftitio- 
nem,potius quam veram religionem? Sed quid 
fit in Chritti nomine congregari, Rilarius anti- 


quus ar 76K docet in conment.in hic 


locum. 6: awo atque tres (nquit) pars ſpritu ac 
voluntate collettt (int, ub1 ſe mediums vlorum police- 
tur futzrum. Ipſe enim, qx1 pax atque tharitas eff, 
ſedem atque habitationem tm bon & pacificts v6- 
bentatibus collocavit.Et Cypriamus in hb. de uni- 
tate Eecleſiz fic ſcribit . Zuomodo duo ant tre! 
in nomine Chriſti colligs,quos conſtat a Chri- 
ft1, ab eius Evangehio ſeparariErgo qui legiti 
mecongregantur,debent pari ſpirit ac volun- 
tate congregari,debent voluntates bonas & pa- 
cificasſeci afferre,& eiuſmodi,in quilus Chri- 
ſtus habitare velit:non debenta Chriſto kabe- 


jus 


= ce & Mm eo a” nh  aemn@@ ce. . as oo 


So YI 


fo 
— 


- 5-2 "=. 


C 


6 Queſtio ſexta. 221 
ms vangelio ſepatari. 4. Refpondeo : Panpiſtz 
hzc verba reſtrigeunt ad ſolos Epifcopee (e- 
os enim ſolos in Concilis ſuffragium decifi- 
yum habere volunt) & de illis tantum hunc 
locum intelligi volunt , quaſi Chriftus cum 
nullis,, nifi Epiſcopis , adeſle velit. Sed quis 
ferat eos fic loquentes , dum quz commus- 
nia ſunt omnibus Chriſtians, ad paucos re- 
ſtringunt ? Ergo hic erit ſenfus horum ver- 
borum ſecundum illos. Vbi duo aut tres E- 
piſcopi congregantur in nomime meo , nec 
tam pauci tantum , ſed quot poſſunt Conc- 
bum conſtituere (quod tamen hicnon ſtatui- 
tur)neque hoc adhuc ſufficit , niſi Epiſcopus 
Romanus 1js interfuerit ; tum Chriſtus erit in 
medio illorum . Quis ferat tam ſordidas & tam 
putidas interpretationes ? Yerum quem locum 
obtinent (quzſo) in Concilijs Epiſcopi ? quid 
azunt ? quorſum conveniunt? num ut mdicent, 
anut conſulant tantum & moneant ? Sunt ne i- 
vitur iudices,an monitores tantum & Confilia- 
nj? Hoc quidem aliqui exiſtimant, poſſe eos 
tantum monere in Concilijs , polle movere 
quzſtiones & difputare , ſednon poſle wudica- 
re. Naclantus Epiſcopus Clugjenfis (ut nos an- 
tea docuimus) mn trattat. de poteſtate Papz & 
Concilij, ait P.ape poteſtatem eſſe Regiam, Concily 
tantiem Confiliariam , Þ ape penirus defortruan., 
Concily definitions ambulatorie , hoc eſt , ut ego 
nterpretor,vagz,& incertz.Bellarminus vero, 
& qui nunc Govt leſuitz;, Epilcopos _— 

elle 


422 Controv.tertie de Concil, 


eſſe contendunt , ſed intelliguntprocul dubio 
mdicium ambulatorium,hoc eſt, plane nullum. 
Soli enim Papz revera wdicium deferunt. Sed 
quzro ab ilhs,vt antea,quale hoc fit Epiſcopo- 
rum in Concilns radicrum?num certum, an in- 
certnm?num drvinum,an humatuim? Certum 
efle volat & divinum Epiſcoporum imudicium, 
aliorum vero omnium incertum, licet Epiſco- 
pis multo do&tiores fuerint.Sed fi drvinumillo- 
rummdicium fit, num xquurn eſt,ut ex Pa 
pendeat , nec ſine enusanthoritate ratum & fir- 
mum {1t?num penes 1llum erit drvinum dic 
um probare n—_ robare?Iam vero 1 Conſi- 
hary tantum one & monitores, & difputatores, 
alii multi funt & acutiores diſputatores, & ma- 
g1s idohei monitores,quam Epiſcopi. Sed de 
hoc teſtimonio ſatis wwulta diximus. 

Secundum Scripturz teſhmonium 3 Bellar- 
mino allatia habetur Toan. r 6.1 3. Spiritus veri- 
tatts docebit 05 omme weritate,fic enim wulgatus 
interpres legit,ſed in Grzco codice aliter letj- 
tur,75 mwpue * onda; Idrynre Vude vis how mw 
dinvwar, Spirits weritatis deduret vos in omen 
veritatem. Non de folis Apoſtolis loquitur hic 
Chriſtus (inquit Bellarminus) ſed de Apoſto- 
lorum etiam ſucceſſoribus, Idq; probat ex Io- 
an. 14. 16. Fatcor hoc verum eſle. At Epil- 
copos ſeorſim exiſtentes (inquit) non docet 
Spiritus ſanftus omnem veritatem : ergo 
tem Epiſcopos omnes in vnum congregatos 
docebit omnem veritatem. Eſto. S _ 


SSES 3 8-8 SE a THEY TETYEY TTY Tr gry gre 


FS Do” Wh ET S 


N 


y- 
” 
ſ. 
e& 
1. 
0s 
ne 
vl 


Lnaftio ſexta. 223 

nihilhabemus , quod nobis fatisfacere poſſit , 
Quidenim hocad Concihaa Papisapprobata? 
Nam fine Papa Concilia poſſunt congregari . 
o poltremo admungit , non eſle matorem a+ 
lquam in Ecclefia Cathedram,per uaim Deus 
nos doceat , quam eſt fummi Pontificis Cathe- 
dra, adrunRo conſenſu generalis Concilij. Si 
hzc etiam Cathedra(inquit)falli poteſt,cum y- 
niverſam Ecclefiam docet,neſcioquomodo ve- 
na fitilla promiſſio, Docebit vos omnem verita- 
tem.Sane hx ſunt mirificx conclufiones. Hzc 
ic cohzrent, vt ſcopz diſſolutz , & arena ſine 
alce.Sed reſpondeo 1.& quero,vtrum iſta Chri- 
ſipromiſſio locum habuitin Apoſtolis titum 
congregatis,an in ſeparatis etiam? Primum il- 
hd non audentafhrmare. Namtum Apoſto- 
los Spiritus ſanftus ſeparatos non deduxit in 
omnem veritatem. At hocfalſum. Nam quz 
Paulus ſcripfit & docuitſeorfim a reliquis A- 
poſtolis, vera ſunt omnia. Deduxit cumSpiri- 
tus ſanctus etiam a reliquis ſeunum in omne 
reritatem. Idem quoque de reliquis Apoſtolis 
dcpoteſt . Ergo non modo de congregatis , 
verumetiam de f atishic locus intelligendus 
eſt, & fic non pertinet _ inſttutum . Hinc e- 
dim ſequitur, {1 teneat hoc argumentum in ſuc- 
aoeitus Apoltolorum,illos etiam ne ſepara- 
tos quidem poſle errare. 2. Demushocad A- 
poſtolos , & ad Apoſtolorum ſucceſlores per- 
inere; interim que ad omnes pertinet. Nam 
ton yu Petro hoc diftum eſt, ſed reliquis etii 
Apoſto- 


224 Controvtertie de Concil. 


Apoſtohs.Ergo non modo Petri, ſed reli 

a. etiam PN. vr van ſucceſſoribus a_ 
nit.Et fic non modo Romanus Pontifex,qui { 
Petri fucceſlorem efle 1atat , ſed & ali omne; 
Spiltopi,qui alorum —_— lucceſſo. 
res fant, vi huws promiſſionts ab errore liberi 
& immunes erunt. At iſh hunc Spiritum ſol 
Petri ſucceſſonbus promiſſum efle dicunt, & 
locum hunc ita interpretantur, ac 1 Petrumſo- 
lum,& cjus ſucceſlores Chriſtus-alloqueretur 
m hunc modum.Spiritus ſanftus te ( Petre) & 
omnes tuos ſucceſlores , in omnem veritatem 
deducet; de reliquis non perinde conſtat. Sed 
quicquid Petri ſucceſſores ex hoc loco , idem 
omnes omnium Apoſtolorum ſucceſlores v&- 
dicare poſſunt. z.Si demus locum huncad om- 
nes Epiſcoposin Concilio congregatos , aut 
quovis modo pertinerezrion tame ex eo fequi 
tur,cos errare non pofle. Aliud enim eſt, in on 
nem veritatem deduci,aliud, non errare . Sed 
hoc tantum ſequitur, cos in omnem veritaten 
neceſſariam deducendos efſe , non in omnen 
veritatem ſ{impliciter,idg; paulatim,& ſuccell- 
ve,non fimul,& uno momento. Nam ne Apo- 
ſtoli quidem ipſ1, ſtatim poſtquam Spariti far 
Ao donati ſunt, omnem veritatem ſunt edott 
ſed quanta-ſufficeret,nec ſtatim omnia,ſed pat 
laum ommia neceſ{aria intellexerunt . Si ers: 
Concilium erret1in realiqua,non propterea d 
cendum eſt , non fuiſſe cum illo Spiritum fat 
&um,quia intelligitur hic locus tantum de on 


EFERFFEP2.r.>r- 0 0YoOKEEOOMPUVMNOQQ Wy _—_—_—_—— es 


Lneſtioſexta. | 229 
ninecefſarta vernate, Et ſic quidem in ſeparatis 
tam Paltonbus & lipicoph tenet. Nec ad E+ 
popes tantum pertipet, ſed ad omnes ex x* 
hriſhanos. Sic enim Chriſtus de omm- 
bus loquitur Chriſtianis Matth. 28, &re vobs/* 
coun v/q,ad conſimnationem ſeculi. a Ecdfinon du» 
bito hzc ad ſucceſlores Apoſtolori pertinere, 
p65 mods Epiſcopos,verumetiam fideles quol- 
vis, prxcipue ramen ad Apoliolos ipſos ſpes 
fant, quemadimodum ex verbis fequentibus 
conſtat. Sequitur enim x m4 tgxdudve ay 4; 
wr, & ea que ventura ſunt declarabut vole. 
Apoltohs convenit.Null I 
RE Dork hoc abi ne Napa) 
dcabunt. Er Apoſtol plura 4 I Gn&g 
ſunt edo&ti,quam vik deinceps Epiſcopi , aut 
Con modes hoc um atunet, 


— nuncad rerviams & poſtremum hue 
jus prime daſlis teſhmonium, quod habetur 
Aﬀt.iz.22, Viſer off Spiruan ſanito,+ nobis. 
Hmc duo conchudu Bellarminus. Primms hoc 
&.$; illad Concihum aſlerit , decreta ſua elle 
decreta Spiritus ſanRizcerte idem aſlererepoſ- 
fant aha nary legitima Concilia . Secrndian 
bl hoc eſt.S; illi Concilio adfuit Spiritus ſanus, 
FJ quia id neceſle erat propter Ecclefiz conſerva- 
20 tonem:non minus aliis t ribus,novis hz- 

iehbus exorientibus,id nec - rin fuit,atg; e- 
tam erit. Re/pondeo 1:Non ſequitur primum ar- 
otras, op Concliun an allerere, 


de- 


SS SS BB aDO ONT OR oO TH oo: 7 


SE «© 


BE 


226 Controv.tertia de Concil. 
decretaſua,eſſe decreta Spiritusſan&ti,tumom- 
nia ſimiliter Concilia legitima- idem aſſerere 
poſſunt . Nam certumglt, hoc fuiſle ſin 
Concilium , & fingulanbus ps donath, 


propterpreſentiam Apoſtolorum.Quid enim? 
noſne Concilum Tridentinum, imo vel Nicz- 
num, huic Concilio Apoſtolico zquabimus, 
cui interfuerunt tam eximij viri, Petrus, Paulus, 
& rel1qui omnes Apoſtoli, qui Chriſtum audi- 
verant,quiq; extraordinariis Spiritus ſanQti do- 
nisprzditi erant? Abſit. 2. Reeder poſle alia 
_ Concilia ſtmiliter aflerere , decreta ſua 
e decreta Spiritus ſan&ti, fi huic Concilio {i- 
milia fuerint, & fi ecandem1 n ſervayerint, 
quam in hoc Concilio ſervarunt & ſecuti ſunt 
Apoſtoli. Si enim nihil nifi ex Scripturis ſta- 
tuerint & definierint , quod in hoc Concilio 
fatum eſt, & ft omnes quzſtionesad Scriptu- 
ras examinaverint, & Scripturz yocem in om- 
nibus ſuis decretis ſecuti fuerint, tum poſſunt 
aſſerere, Spiritum ſanAum fic decreviſſe. In- 
terim non hinc ſequitur , licere cuivis Conclio 
ſtatuere przter Scripturas , quicquid velit , 
dicere , hoc eſt decretum Spiritus ſan&ti. Nam 
Apoſtoli hoc decretum ex Scripturis ſanxe- 
runt. At Adverſarij noſtri in fuorum Condli- 
orum decretis ſine Scripturis,mo contra Scrip- 
turas definire ſolent.Ergo cum ſequitur Cond- 
lum authoritatem Spiritus ſan&i docentis in 
Scripturis,tum poteſt dicere, viſum eſt Spiritw 
ſanfto & nobis. Sed non hinc colligj potelt, 
quodvis 


*  £©A, =: on —_—_ — -, 


___—_ a a of = 3 2a py a 


. 


- W SY Wwe” SS © & FF T”® & 


Dneſtio ſexta. 227 
quodvis Concihum Scripturis obtemperatu- 
rum. Prius igitur videndum eſt, an 1d quod de- 
cermtur Spuritui fanctoplaceat , & deinde con- 
dudendumeſt cum Apoſtolis, vſumelt Spuri- 
tui ſanto & nobis. 2. Keſpoxdeo: Quod Apo- 
ſtoh dicunt, Y:/wms eſt $ pirum ſantto  nobis , 1|- 
lud verbum(zo4z5) forſan non placcbit Adver- 
farus. Nam intelbgitur non modo de Apoſto- 
Is,ſed de Presbyterts ettan & fratibus, vt con- 
{tat ex verſ. 23. Ab ills enim omnibus hoc de- 
cretum manavit, ab ils ommbus lterx mill z 
funt.Quzro igitur,num ulud Cocihum,in quo 
Presbvteri congregantur , atque ctiam fratres, 
hoc eſt , laic, &habent ſuffragium deciſivum, 
ut Adverſarij loquuntur,ns pollit errare. Hoc 
il1 non'audent afhrmare . Nam excludunt ex 
Concihjs Presbyteros & laicos , & ſolis Epiſco- 
pis hanc non. errand: immunitatem tribuuns. 
At hic decretum his verbis fatum eſt, /7/amw 
eſt Spirits ſanto & mobs, id elt, Presbytens & 
fratnbus. Ad ſecundum argumentum quod at- 
tinet,quod fuit humſmodt, Spiritus ſanctus hu- 
ic Concihio adfuit:ergo & alizs neceſlario adeſt; 
reſpondeo non ſequi . Etſ1 enim ad hareſes tol- 

, authoritas Spiritus ſan&ti requiritur: ta- 
men non eſt necell; hzreſes ſemper tolli. Eſt 


quidem neceſſarium, ut tollantur hzreſes , non 

tamen eſt neceſle, ut hge vel illotempore, & ab 

his vel illis homimbus tollantur. Imo Deus ſz- 

patitur Paſtores fall: , & hzreſes in multis 

Concilis corroborari , & in EecleftiaJate ſpargi 
P\ 


ac 


2283 Controv.tertie de Concil, 


ac diſſeminari, ut iniquitatem nonnullorum ul. 
ciſcatur . Sed Deus voluit hoc Concilium eſſe 
normam aliorum Conciliorum. Oportet ergo, 
cum hzrefes exoriuntur , convenire, & dare 0+ 
| ut tollantur , quod fiet,f1 Scripturam, & 
piritum Sanftum in Scriptura loquentem ſe. 

i velimus . Sed omnes non conveniunt ad a+ 
ha omnia Concilia tam pijs mentibus & affe- 
Aibus,quam Apoſtoli ad hoc Concilium con- 
venerunt.Quare et(1 illis Spiritus anus inter- 
fuit , non tamen de omnibus idem dici poteſt, 
o ad alia Concihia conveniunt . Atque'ta de 
ills teſtimoniis omnibus , quz hums quzſtio- 
nis propria ſunt,reſpondimus. 

Nunc ad quartam claſſem teſtimoniori ve- 
niamus,in qua ca teſtimonia continentur, quz 
docent Epiſcopos & DoRores uniuerſos fi- 
mul congregatos errare no poſle. Ait ergo E- 

iſcopos in Scripturis & Patribus y”=_ 
ſtores, Magiſtros, DoRores,Speculatores, 
Patres,Oculos. Et pro hoc ultimo titulo addu- 
cit Concilium Tolnanman oavum, cap. 4.& 
Ambroſ.inhb. de dignitate facerdotali,cap.6. 
Hzcnegari non poſſunt;ſunt enim in Scriptu- 
ris & Patribus manifeſta omnia . Sed quid 
ex his colligit Adverſarius? Hinc ſcilicet huiuſ- 
modi colhgit argumentum. $i nbemur a Deo 
Epiſcopos audire & ſequi , vt Przpoſitos , Pa- 
ſtores, DoRores,Speculatores,Patres; certe vel 
Wli nos fallere non poterunt, vel nos poterimus 
culpam in Deum rejicere : at ſinedubi lingut 
pit- 


COLI GS EEE CE TE | I PPYEPYYY JI Ep poppe 


Qugftio ſexta. 229 


Epiſcopi errare poſſunt,& aliquando errant, & 
inter ſe quand diſlentunt , vtneſciamus , 
quiſnam corumſequendus fit: ergo ſaltem om- 


nes mul , przſertim in nomine Domini con- 
gregati,quando vno ore nos docent,errare non 
poterunt.R eſpondeo 7: admirabilem efle &pe- 
ne incredibilem vecordiam & vertiginem Ieſu- 
itarum. Epiſcopi enim vocantur Przpoſiti, Pa- 
ſtores, Doctores, Speculatores, & Patres, & 
multis przterea nominibus ac titulis in Scrip- 
turis & Patrum ſcriptis ornantur , & nos ctiam 
los vt tales audire & ſequi tubemur,non quod 
th ſemper tales (int , ſed viſe debcre elle tales 
meminerint, & vt nos cos pro talibus agnoſca- 
mus,cum tales fucrint. Non enim wmbemur illos 
vel ſequi, vt duces, vel audire vt magjiſtros, niſi 
revera tales fuerint. Si verd Paſtorum tantum 
locum obtineant,& veri Paſtores non fint,tum 
los ſequi & audire prohibemur . Sic Matth. 
15.14.de Scribis & Phariſzis Chriſtus ait, Spu- 
te e07, ſent enim duces cect cecorum. Et Joan. 10, 
5. idem Chriſtus de ſuis ovibus verba faciens 
ait, Ahenum nequaquan ſequentur, ſed fugient ab 
e0,quia non norunt vocem alienorum.Et 7. 
1yait,{vete 4 Pſendoprophetis.Ergo non debe- 
mus ſemper eos audire , qui tenent loca Paſto- 
tum, ſed oportet prius diſquirere, fintne uh ta- 
les,quales fe haberi volunt, necne . Non enim 


ſquitur , Sedent in loco Paſtorum, poſlident 


Cathedras Epiſcoporum, profitentur ſe Eccle- 
hz DoRoreselle:ergo _ audiedi;quia Chub 
7 


230 Controv.terti« de Concil. 


flus ipſe prxmonuit duces cxcos fugiendos, & 
Peudoprophetas cavendos efle. 2.'R gſpondeo: 
& quzro, vtrum hocde Paſtonibus congrega- 
tis tantum,an de ſeparatis ettam przcipitur, vt 
eos {cilicet ſequamur, 1jsque obediamus. Side 
congregatistantum,tum fol: & ſeparati ns ſunt 
audiendi . At Chniſtus exam defſeparatis ai, 
Du vos audit,me audit, & Apoltolus Heb. 14, 
Obeaite prepoſitrs. Quare (1c contra Bellarmini 
argumentamur. Aut li non pofſunt fallere aut 
poſlumus culpam in Deum reijcere. Nam cer- 
te Deus ſlit audire,obedire,ſequi. Itaiſta rati- 
one non modo Epiſcopi congregati, ſec neſol 
quidem & ſeparati ns "hon fallcre. Nonne vidit 
cercus Teſuita , quam male hoc ſequatur argy- 
mentum? $11lh falluntur, & nos illos ſequmur, 
& ambo in fovei cadimus, non poſſumus Dei 
accuſare. Sic ſolet Deus ſxpe noſtram mgrat- 
tudinem vlcaſci ; vt cxcos nobis duces mittat. 
2.1g1tur r-ſpon4eo:Epiſcopos:th loca & Cathe- 
dras Paſtori obtiheant,tamen nec congreratos 
nec ſeparat»5 poſle nobis obtrudere, quicquid 
i voluerimit,ncc aberrore iberos & immunes 
elle.Sed no{trumelt examinare,& cavere,quid 
audiamus,ft fallinolumus. Oportet ergo inpn- 
mis diſquirere, & difpicere, num veri Paſtores 
{int.ngcne&; ft non (int, 1 nobis nd ſunt audiendi. 
Paſtores vero Papiſtici ſunt 13s Paſtoribus fhmi- 
les,de quibus Ezech. 2 4.2.& 2.legmus,quide- 
bebit quidem gres*® paſcere,atſeipſosnd greg? 
paſcebant. Si: ait Domus Tehova (incquit Pro- 

pheta) 


= = 3-4 


! &  KwUvorok£© Ayia 


—O 


OqIY Pp ZQ20c 2... 2 


Dneftio ſexta. 231 
pheta)ue Paſtoribuu 1/raelis,quipaſcebant ſemet- 
p/as,nomne greges 4 Paſtoribus paſcuntur ? «Adi- 
pem comeditis, > lanam mduuzs, quod cpimum eſt, 
mattatis,gregem non paſcitis. Atque ita de primo 
Adverſarij argumento ſatis multa diximus : 16- 

jorem enim aut accuratiorem reſponſione no 
Lfderat. Iam ſequiturvt ad reliqua veniamus. 
Secundrem vero Bellarmint argumentum ſu- 
mitur ex teſtimonio & traditione veterum Pa- 
trum. Atq; hoc quidem eſt quadripartitu. Pr:- 
menim ait, Patres afirmare,Concly generalis 
ſententiam eſle im cauſa fidet, vitimum Ecclefig 
udicium, a quo appellari non poſlit, quodque 
nullo modo irntar vel retrattari queat. Atq; in 
hunc finem aftert Athanafium in Epiſt.ad Epi- 
etum, Auguſticum in Epilt. 1 62. & Leonem 
Epiſt.5o.ad Martianum, in qua Epiſtola petit 
Leoab Imperatore, vt ſemel Jefinie in Conci- 
bis al:bus non retra&tentur.Et fic aly mul- 
6.R7ſpondes 1:Si demus Coclum generale efle 
vlimum inter homines 1udicrum; non tame ſe- : 
quitur eſſe ideo ſemper & neceſlarid verum , 
quod in C6cilio definitur. Quid enim impedit, 
quo _ fupremia & _ mdicu homes 
erret & fallatur? 2.R.gſpondeo;S1 proprie | 
mur, nullum Concilhj mdicium —” tank 
enim fidei nullum mudicem habemus,nifi Spiri- 
tum ſanftum in Scripturis loquentem. Hunc fi 
_ Conciliia(quod eius munus eſt)n6 er- 
it; fin minus,errare neceſle eſt. Ipſum ergo 
Ccilium n6 mdicat, ſed iudicii Spiritusfanti 
P 4 pro- 


332 Controv.tertie de(oncil. 
ciat. ;:Re/pondeo: hog Parres loquide 
E afnod Conciliis, in quibus $ wy ar 
adfuit,& vetitas ac fides Catholica confirma- 
ta,hzrefis vero damnata fuit, nempe de Con- 
cilio Niceno,Conſtitmopolytano primo,Chal. 
cedonenſi, & Epheſino primo. Si velimus efle 
Catholci,& Eccleſhiz filj, debemus ca ampletti 
& recipere,qur ab illis Concyus ron} 
finita ſunt,atq; in 1is acquieſcere, m—_——— 
ipſorum Concihorumauthoritatem,ſed prop- 
ter authoritatem Spiritus ſan&i,quam illa C5. 
cilia ſecuta ſunt. Decreta enim ſua omnia ex 
Scripturis confirmarunt.Sed hoc non probat 
nullam Concilum poſle errare . Secxnads ait 
Adverſanus, Patres & Conciha docere, cſle 
hZreticos & excommunicatidos omnes,qui nd 
equieſcunt x ns Concilns. Atque in hunc 
Gnern affert Ro Epilt. 78. i Linen 
Auguſtum , qui ait , non poſle inter Catholi- 
cos cenſeri,qu1 refiftunt Niczno vel Chalcedo- 
'nenhConctio,& alia quzdam cuſmodi teſti- 
monia. Reſpojudeo: tur hi Patres, quos 
affert Adverfarius, de illis Conalijs , in quibus 
fides Cathohca contra hzreticos propugnata 
fuit. Qui his Concilijs refiſtunt , jj revera Ca- 
tholia efſe non poſſunt, hon quod authorita- 
tem Conciliorum contemnannt,fed quod fidem 
in his Conciliis approbatam non recipiant. 
Non loquitur Leo de omnibus Conaliis in 
venere , ſed de generalibus tantum illis Conat- 
lus,quz ante ills tempora habita funt. Num 
prop: 


LE EE. EE as a& ana bk << 4 a > om un oh em as © © =» aa 


Wow 90. DD. WWgy 55S Hoi © T HH ”PYTYT =sS=r5” 


Dueftio ſexta> 2733 
propterea ſequitur, idem de omnibus Concliis 


concedendum efle ? certe , niſi 
conſtiterit ills _— e. Nos libenter cum 
Gregorio magno hb. 1. Epift. 24. profitemur, 
anathema 1js omnibus yon nr eſſe, quinon 
recipunt quinque illa generaha Conciha , 
ante Leonis & Gregor) tempora habitaſunt, 
nſque omni ex parte confentrunt. Nami certe 
fidem Catholicam negant,& haretici funt,non 
_ Coftciliorum authoritatem , ſed prop- 
ter Scripturarum do&trinam . Non ergo hinc 
ſequitur Concilia nunquamerrare , ſed 
verum ſtatuere, neceos omnes hzreticos elle, 
qui negant Concilia ſemper verum affimare, 
quia omnia Concihia Scriprurarum doArinam 
non ſequuntur . Terr: loco ait Bellarminus, 
Patres docere , decreta legitmorum Concho- 
rum generalium efle divina, & a Spiritu ſanto 
edita. Sic Conſtantinus m Epiſt. ad Ecclefias , 
x habetur apud Euſebmm1]. 3. de vita Con- 
| vr5 ran Concihj Niczni decreta, c/eſtia 
mandata. Sic Athanaſws in Epiſt.ad Epiſcopos 
Africanos. Verbum. Domins per Occumenican., 
Nicee /[ynodum manet in etermum. Sic Nazianze- 
nus in oratione in Athanafrum art, Fpiſc 
ad Concihum generale Nicenum a Spuritu 
fo congregatos efle. Sic Cyrillus in hb. 1. de 
Trinitate vocat decretum Conch 
Nicxni drvinuarm & [antt:ſſnmum » Sic 


Leoin Epiſt.53.ad Athanafii, & 54. ad Mar- 
tianam Imperatorem affirmat, Niczm Concly 
cano- 


234 Controwtertie de Concil. 


canonesper Spiritum ſantum ordinatos eſſe, 
& in Epilt.37. ad Leonem Auguſtum aſlerit, 
Concilium Chalcedonenfſe per Spiritum fan- 
ftum congregatum fuifle.SicGregorius Mag- 
nusin hb. 1.Epiſt.24.afhrmatſe venerari qua- 
tuor prima Concilia, ſicutquatuor Evangclia, 
Sic Nicolaus primus in Epiſt.ad Michaelem 
decreta Conciliorum vocat drvinitus inſpiratas 
ſententias.Deniqz Concilia ipſa afhrmant, ſen 
Spiritu ſanto congregata.Re/pondea: 1{taom- 
nia concedi poſle,{ineulla omnino noſtrz de- 
fenſionis damno aut detrimento . Quz enim 
in Conclliis ex Scripturis & authoritate Spari- 
tus ſan&i definiuntur,ca divina cefte quis nega- 
bit? vt quz in Concilio, Niceno definita ſunt 
contra Arium,quz in Conſtatinopolitano pri- 
mo cctra Macedonium, quz 1n Cokefos pri- 
mo contra Neſtorium, quz: in Chalcedonenſfi 
contra Eutycheter?Ergo vere Gregorius dice- 
rc potuit,ſe hxc Conciha vt quatuor Evangelia 
venerari.Quod tamen ille non dixit, quaſi que- 
cung; in his Conciliis definita ſunt, ea reveren- 
tia ac veneratione ampleCteretur(nam quod x» 
uatus fuut Romano Pontifici Epiſcopus Con» 
antinopolitanus , 1d nec Gregorius ipſc, nec 
Leo vaquam ferre potuit) ſed quod illam fide 
doftrinam,quz ab his quatuor Concilizs con- 
traillos quatuor hzreticos propugnata fuit, 
tam elſe veram, quamipfa Evangeha,minime 
dubitaret, Er id quidem nos concedimus,ve- 
rum non quodita Concilus iſtis viſum eſt, ſed 
quia 


Q=zhb cr, ny T ED EERNDT2a 


2 


wy 'p — £5 


= 2 0 a © © 


ji” 4 oo @—_ — - ww» 


Dneftio ſexta. 235 
_ ipfam fidem Evangelia tradiderunt. 
on 


tamen hinc ſequitur,omma,quz in Eccle- 
fa fuerunt,Conciha divina fuiſle, & ab errore 
lbera,ſed illa tantum,quorum decreta Scriptu- 
re & Spiritus fant authoritate nituntur,cuuſe 
mod: illa quatuor C6cihia prima fuerune. Qua- 
reex his Patrum teſhmonus nihil cotra nos c6- 
dud: poteſt . Quarto loco affirmat Bellar- 
minus Patres docere , & profiteri, morien- 
dum potius eſſe, quam recedendum a decre- 
ts generahum Conchlorum . Sic Ambroſi- 
us in Epilt. 32. Sequor ( inguit) rrattatums 
Nicent Concily, a quo me nec mors , nec olading 
poterit ſeparare. Sic Hilarius exilum _ eſt 
opter Nicznam fidem,yvt ipſe teſtatur in fine 
tbr deſrnodis. Et Vitor Africanus in hbris 
tnbus de V Vandalica perſecutione defcribit 
plurima celeberrima martyria Sanftorum, qui 
profhidein Concilio generali explicata mor- 
tui ſunt. Er Hieronymus in hbro contra Lu- 
cferianos,Joquens de Athanalto, Hilario, Eu- 
ſebio, aluſque ſan&rs confeflonbus: Qzomoas 
poterant(1nquit) adverrim /ynodum Nicenam fa- 
cere, propter quam exilia ſnſtinnerunt? R eſpon+ 
deo:vera hac efle . Quis enim pius Chriſtianus 
non mil'e mortes ſubiret pro illa fide, quz fuit 
n Niczna ſynodo propolita, cum ſalutis no- 
irz baſis fit? Decrevit enim 1lla fynodus, © hri- 
ſum efſe Patri 3uos749. Hac ſententia nullo 
modo d:mittenda, aut nobis extorquenda eſt, 


Quare mort potius debemus, quam vt ns 
= 


236 Comtrov.tertie de Concal. 
labefaftari finamus. Sed non ſequitur,Concil 
nulla poſſe errare; quia omnia Concilia non 
ſunt ewuſdem generis, fidei , & authoritatis cum 
Concilio Niczno . Munita eſt hac Condly 
Niczni ſententia authoritate Scripturz, & $pi. 
ritus fan&ti. Pro Scripturis vero moriendum 
eſt,ſed non pro Concilia Niczno ſimpliciter, 
Pro fide y_-_ ſynod1 Nicrnz mori oportet, 
non quia ab jpſa fynodo,ſed quia a Spiritu ſan- 
Ro in Scripturis proponitur . Nam Synodus 
non fait haius fidei 1nventrix , ſed hanc elle 
Scripturarum doGtrinam declaravit. Et quan- 
quam antea evo fuit fere 1nauditum, zamen 
nunc non tenere 3u«7/,clt fidem rejicere . Ni 
hzretici ſuos eſſe agnoverunt , qui 4werme non 
tenuerunt. 

Sequitur ter: & vitimum Bellarmini ar- 
,quod ſumitur a ratione naturali, ut 
itur ille . Sic enim Adverfanj no{tri ixpe 
ſolentin his cauſts de fide & rehgione, cum 
argumenta deficiunt,ad naturz ſubſidia confu- 
, & ex natura rationes petere . Nos vero 

ſumus , non naturz diſcipuh, etſ1 in« 
tegram ſinceramque naturam non reſpuimus. 
Sed Bellarmini rationes a natura corrupta & 
depravata ſumuntur. Quatuor ille affert ratio- 
nes huiufmodi,a ratione natural dufas. 

PR I Mf Aces ratioeft lmmſmodi. Si Con- 
clia lia poſſent errare , nullum efletin 
Ecclefia firmum iudicium , quo controverhiz 
componi , & unitas in Eccleſia ſervari pol 

« 7 


SES FRROAE_q::qNDODyD DPE<HZ2PEDtF_CND 25S D=©n -- 


SB Tags TT EH FIEHEESD SS 


5 an 


SS wW'qrc4c dd 6» SS 4c 


. tt x5 


Lneſtio ſexta, 237 

Nihil enim eſt maius generali Concilio legiti« 
mo & approbato . Reſpondeo 7 : Sivult Adver- 
farius Concilium generale cum Papa eſſe ſum- 
mum judicium , tumaut iudicium ſobus Papa 
flmmum non eſt,aut duo ſimul ſumma iudicia 
n Eccleſia crunt. Non audet,fat ſcio,dicere, Pa» 
pe non efle ſurmum iudicium,quiaillum Ad- 
verſari} Chriſt Vicarium in terris faciunt, & 
non poſle errare contendunt. Quare fi Chnſt 
wdicum ſurmmum fit , & cus quoque mdici- 
um ſummum eſle neceſle eſt. Sic Papz mdicio 
nullum planeerit auguſtius. Duo vero ſumma 
udicia ſtatuere,a ratione prorſus abhorret, mifi 
forte idem iudicium Papz ſolius fit, & Cond- 
bj cum Papa.Si Concilum addat aliquid ad iu- 
dum Pap#, tum non erit Papz iudicium 
lmmz authoritatis . Sed ft tota Eccleſia in u- 
num locum conveniret, poſsctne Chriſt mdi- 
cum firmius aut certius facere?nullo modo. Si- 
militer de Papa iadicandum eſt ſecundum Ad- 
verſarios. Sic Papz ſoliusmdiciumerit, Conci- 
linullum. 2. Nullum eſſe m Eccleſha iudici- 
um firmum,fi Concilia errant, falſum eſt. Nam 
eſt dictum Spiritus ſanAtim Scripturisloque- 
is. Hoc wdicum eſt firmum, hoc certumn eſt, 
hoc eſt divinum & perpetuum mdicium. Qui 
_ in _— ci mdicum _ 
agnoſcit, is Scripturas in & nut- 
mero habet. Hominum vero wdicium eſt infir- 
mum,quia & multa ignorant, & affeftibus pra- 
vs xpe indulgere (olent 3 atiudicium pn 


23 $ Controv. tertie de C oncil. 


fanivnum ſemper & idem eſt . Quare ſic dif. 
puto . Aut eſt Scripturarum aliquod indig- 
um,aut nullum. Nullum efle Sctipturarumiy- 
dictum, non audent(opinor)dicere. Vocantut 
enim Scripturz mdicia Dei,lex Dei, verbum 
Deiergo mn Scripturis nidicat,Joquitur,& do- 
cet od Done. H 1 vero aliquod fit Scripturarum 
indicium, nonne ud fummum & maximum 
eſt?nia Pape maius quam Scripturz,id e?, Da 
mdicrum crit? Quis 1d aufit affirmare? Niſ for- 
te,vr ſunt impudentes,negabuntAdverſariial- 
quod efle Scripturz mdicium. At hoc perinde 
eſt,acſ1 Scripturas 1pſas e medio tollerent. Ve 
rum hoc tacitum(inquiunt)eſt,& occultumn- 
dicuum.Imo apertum,& manifeſtum. $i occul- 
tum fit , iis tantum qui pereunt occultumeſ} 

orum mentes Deus huias mundi occxcavit, 
vteſt 2.Cor. 4.4. Quid? xquumne fuit , vtnos 
Deus ſemper viva voce Mhoquereturtacaceh 
. ti$eſt,qudd voluntatem ſuam Scripturis patefe- 
at*Si hodie ipſe loqueretur,ut olim , nulla ala 
voce uteretur,quam qua uſus eſt in Scripturis 
Index omriis voce ſua iudicat, Scriptura vero 
Dei voxeft,qua iple indicat.Quare videtis,qui 
inique de Scripturis iudicent & Ratuant Ad- 
verſarii, qui illus nulumeſle in caufis fidei ins 
dictum,inquo acquieſcamus,affirmant. Verum 
oportet nos eas detendere,& abillorum iniur- 
is accalumniis vindicare . Sed adhuc inſtant 
Adverſarii,& amunt,ſfic nunquam futurum eſl 


finem controverſiarum, fi ſolis —__ 
(1- 


JIG AN of Bk CES SE SPV _r_—__———_— er r= WE 


reſtio ſexta. 239 
dicum deferatur. 2. igitur reſpordeo : noth 
eſſe hoc expeftandum vnquam in hoc mun- 
do , vt omnium de fide & rehigione contro- 
yerfiarum finis fit , non quod obſcurum fit 
$ipturz iudicium , ſed propter homintm 
pravitatem ac perverſitatem. Quod nolunt ho- 
mines in Scripturis acquieſcere,ſcd harefes eti« 
amreclamantibus Scripraris obſtinate defen- 
dunt, & in yarias opiniones diſtrahuntur,, hoe 
| non Scripturarum vitio fit . Nam fi 
vllent homines perverſitatem fuam depoie- 
te, &m A_ ſettetitia placide acquieſ(- 
cere, {tatim m controverſiarum & con- 
tentionurn finis eſſet. Etideo datz fun Scrip- 
turz, vt in omni*controverſia , quid verum 
lit, intelligamus . Quod p 1 vero/in ij 
non acquieſcunt , eori culpa eſt . Sequuntur 
enim ſuas afteftiones , &lunt , vt Scrptura 
loquitur , durexaTaxprror , ſnopte marcio comden- 
net;.$1 verd Concilij eſlet iudicium fupremum, 
quod yult Adverſarius, tum merits affirmare 
| 19 pr fore finem controverfiarum. 

omines enim metes mutant, ſed Spiritus ſan- 
(tus ſemper eſt idem. Ergo ft vult Adverſarius 
tale aliquod eſſe udicium , quod cogat omnes 
homines,tam malos;quam bonos , tam eos qui 
ſunt perverſo ingenio , quam eos qui ingenio 
placido ſunt, in pace externa acquieſcere, & v- 
nan ſententiam ampleCt; nullum certe tale u- 
dium eſt . Eſſe enim aliquod ciuſmodi iu- 
dcium 3 Deodatum, eſt merum verumque 


coms- 


a GM Saw LLPL.NEIMCSMM LL. CDSG BEAESS SS. 


240 Controv.tertie de Concil. 

commentum , quia ſemper erunt pravi & per. 
verſi homines, ſemper hzreſes erunt. At Gol 
ciuſmod: eſle dictum , quod poteſt omne; 
controverſ1as tollere & componere, (1 velimus 
ineo acquieſcere ; grow" mdicium tale eſt, 


Atque ita de prima Adverſarj) ratione ſatiseſt 
a nobis reſponſum. 

SECVND A ciusratio fic ſc habet.Si non 
eſſet infallibile mdicium Concliorum geners- 
hum , poſlent merito xevocari in dubium om- 
nes damnatzhzreſes. Dicerct enim Arius er- 
riſſe Nicznum Concilum, Macedonius Con- 
ſRtantinopolitanum, Neſtormus Epheſinum, Eu- 

ches nenſe. o 1: Si cavis 
oncliorum eſlet, vt quod {cmel fit in illis ſtz- 
tutum, nunquam poſtcarevocari, aut in dubil 
vocari poſlet , tum poſt damnatum Ariumin 
Concilio Niczno , acquieviſſent omnes Chri- 
ſtiani in mdicio Concilij, & defaſſent deinceps 
de quzſtione in illo Concilio definita litigare. 
At conſtat multa poſtea eiadem dere Concilia 
habita eſſe, in quibus cadem Quzſtio denuo 
exagnata eſt.Sed objicient eos, qui non parue- 
runt authoritati Concilij Niczni , fuiſſe Aria- 
nos,ac proinde iſtaim reſponſione nullius plane 
momenti eſſe. Reſpondeo igitur 1:non fuillei- 
los omaes Arianos , quibus evo difplicuit. 
Conftat enim Epiſcopos illos,qui in Arimineli 
Concilio convenerunt , maxima ex parte Cx 
tholicos fuiſſe , qui tamen in Arianam hzreſio 
errore non voluntate inciderunt. Reſpuerunte- 
nm 


_ == -@ A A wy 


2 S> So a = = ﬀ=S = aAC a nr nudge =» © <6 642 o& -©@ ao = =_- on oy oa 


— ——_ 77 PEET MT —_T HwaOTT7T TT ”272 PP. & a = 7 


LDneſtro ſext.s. 241 
him & damnarunt 3-70 ob pacem Eccleſix, 
quod ceſ{it tamen poſtea in maiorem contenti- 
onem.Sed adhuc re pondeo: fi fwflet hoc <Siapect 
certa & neceſſarii,Concilia a Papa confirmath 
non polle errare,ne Ariat quidem \ reſtiuſ- 


ſent, aut {1 reſtitiſſent; damnati poſtea ob e- 
am rem fwiſſent, quod Concilip non obtem- 
perarent. Verum hoc ill1s nunquam objicieba- 
tur. Nuſquam enm damnatos tuiſſa Arianos 
legimus,quod dicerent revocari poſle, quz ſc- 
mel in Conclio decreta funt,aut quod Conci- 
hum errare pole crederent.Illi Scripturis po- 
ſtea oppugnati & damnati ſunt, non zuthori- 
tate alicuimus Concilu. Et oportet certe hareti+ 
cos omnes authoritate Scnipturz refutare . Na 
il: folent Concha negare, & non magni ta- 
cere. Sic 1lli Patres olum fecerunt,fic nobis faci- 
endum eft.2.Reſpondeo; illa prima Concilia n6 
polle merit in dubium vocari, nec poſſchx- 
reſes in 11hs Concalis damnatas wre revocari. 
Nos enim edo&t ſumus ex ſacris _—_— 
dogmata illa vera eſſe,quz ab lis Conciliis ſi- 
eta ſunt, & hzreſes ab iiſdem oppugnatas & 
damnatas faliſſimas eſſe . Quid enim? num 
in dubium vocandum , an Chriſtus fit De- 
us? an Spiritus ſanctus fit Deus? an Chriſti 

naturz ſint ; perſona una ? Nullo mo- 
do. Quare non debemus aut cum Ario, aut 
cum Macedonio , aut cum Neſtorio , aut 
em Eutychete ſentire , ſed cos omnes dam- 


nre & deteftari , of tam propter autho- 
| I 1113 


243 Controv.tertie de Concil. 
ritatem illorum Conciliorum,a quibus 


foru 
hzreſes dinatz ſut,quam propter plus Sp 


turz authoritatem. Hodie quidem ano 
revocantur hz hzreſes,ſed impie , cum nolunt 
_ lucem aſpicere omnibus inhis Conciliis ded 
ratam.Ethec maxima Conciliorum vrtilitas eſt, 
ut quod clauſum eſt aperiatur. Oportet vers 
nos has hzreſes codem modo nunc refutare & 
wmgular6quo Patres olim,nempe authoritate,& 
teſtimoniis Scripturarum,non objicere illis C6- 
calia.Nam huiuſmodi hzretici Concilia irride- 
bunt, & in nullo precio,aut numero habebunt, 
Quare nos in humſmodi arguments a Cond- 
liorum authonitate petitis tratandis & propo- 
nendis oleum plane & operam perderemus.Ft 

de ſecunda ratione ſatis multa d'ximus. 
Venionuncad TERT 1 AM, quz eſt hu- 
mſmodi. Si Conctha generalia errare poſlent, 
nulla effet certitude de multis facrz Scriptu- 
rzlibris. Nam de Epiſtola ad Hebrzos, deſc- 
cunda Epiſtola Petri, de ſecunda & tertialo- 
annis,de Epiſtolis Jacobi & Tudz, & de Apo- 
calypfi(quos libros,inquit,etiam Calviniſtzre- 
cipmunt)tamdin eſt dubitatum, donec a Cond- 
lio res declarata eſt. Reſp. 7:non poſlenos meri- 
to de ullmus Canonici hbri authoritate dubitare, 
» n6 _— Cocili alicuius ſententia interpoſs 
tam,ſed propter alias graviores cauſas, de qui- 
bus alibi diximus. 2.$1 iſta res a Concilio pen- 
deat,& in illus authoritate poſitaſit, ſemper er- 
mus dubii.Nam haRenus in nullo general: = 
0 


TZEBGEYSOR BLOROrgES Po pugoy tapas ooeaso 


Lneſtio ſexta. 243 
eli furt iſta res definita,nift volumus Florenti- 
num & Tridentina Concilia pro generalibus 
Conciltis habere, quz paucis abhinc annis ha- 
bita ſunt, & Papiſtica arq; Antichriſhana Con« 
cla fuerunt, Er fi hac Concihia probamus,na 
rem dubiam fuiſle tam mults ante ſeculis exi- 
ſimabinſus? z.Ke/pondeo: Bellarminum ipſum 
fecum pugnare,& (ibi aperte adverſari.Nam fi 
hoc ſolius Concilii fit, pronunciare hunc lbri 
eſſe Canonicum , illum vero non,tum Papa n6 

teſt hoc 1wdicare,& ſic Concilium erit ſupra 
vn cum illus tdicnum magis au- 
thenticum fit.” Autfi Papa poteſt,quod certs 
eum poſle neceſle eſt,fi verum fit, quod de illo 
tatuit Adverſarius,cum ſupra oncilum efle, 
quare per mille quadringentos annos nunqui 
hanc rem defituvit?g. De libris illis alibi 4 nobis 
teſpotiſum eſt,de quibus olim dubitatum fuit. 
Canonici hbri omnes fuiſſent habiti pro Ca- 
fionicis, etfi nullum unquam fuiſlet generale 
Concilium . Ergo hac comfmmentitia cauſa 


elt. 

Nunc venio ad 2 Y ART AI Bellar- 
mini rationem.quz eſt huiuſmodi . Si omriia 
Concilia pollent errare, illud certe ſequeretur, 
uomnia intolerabilem errorem adnuſerint, ac 
proinde niullo honore digna fint. Nam error in- 
tolerabilis eſt, proponere aliquid credendum, 

uam wb hdei, de quo non conl ter, 

an fit verum vel falſum:at Conalia przcipua, 
tNicznum,Conſtantinopolitanum , Epheft- 
Q. 3 nur. 


244 Controv.tertie de Concil. 


num,Chalcedonenſe,ediderunt nova Symbola 
fidei,aut certe novas ſententias, quas voluerunt 
haberi,tanquam articulos fidei.Qyis autem di- 
cereaudebit, illa ſoncilia quatuor intolerabi- 
IE errore continere,nulloq; honore digna eſle, 
cum ea videamus(inquit) etiam ab Adverſariis 
cum honore ſuſcipi, &non raro in teſtimonin 
verz do&rinz adduci?Reſtat igitur,vt firma & 
infallibilia eſſe credamus corum mdicia. Reſpi- 
deo, 1:Non ſequitur hoc argumentum , Errare 
poterant { oncilia:ergo erraverunt. Nam quod 
non erraverint quedam Concilia , hin fuit, 
quod verbum Dei ſequerentur,vtq; omnia de- 
creta ſua illi conſentanea eſſent , ſedulo cura- 
rent. Et certe quzcunque (oncilia fic faciunt, 
ea non crrant,que ſecus, ca errare neceſle eſt, 
2. Na Concilia non proponebant aliquid, 
ut articulum fidet , de quo non conftaret,ve- 
rumne an falſum efſet . Nam conftabat ele 
veriſſima , quz ab illis proponebantur, non 
opter iplorum Conciliorum , ſed propter 
= ck. a authoritatem . Antichriſtianum 
vero eft iIlud Concihum, & fummam Eccle- 
fi+ Dei iniuriam facit , quod aliqua huiuf- 
modi decretaſua authoritateproponit , quz ex 
Scripturis nequaquam conffans 3. .Edideriit 
revera Symbola quzdam antiqua illa Cond- 
ha, verumnonex ſuo ara” ex Scr1 
ris , quz ſciebant veriſlima eſſe. Et {oncili- 
1s quidem licet Symbola ciuſmodi edere,quz 
clara Scripturz authoritate nituntur. _ 


EQ P>P7Ti3l2 coo, s  , mw 


ESESFEEESS:ExxA2%Q00. 


. _— FS —_— JJ 


DneFtio ſexta. 245 
hxc ſunt omnia Bellarmini argumenta. 
Cardillus vero in diſputatione, 9, uno prx- 
daro argumento utitur,quod fic ſc habet. Spi- 
ritus ſan&tus Concilus generalibus przfidet:er- 
gonon errant. Reſpondeo: Spiritum ſanftum 
quidem eſſe magiſtrum veritatis, ſed non v- 
bique ommbus- C onciliis adefſe . Nam multi 
Epiſcopi in nonnulhs Concilns frequentiſſi- 
me convenerunt , qui tamen Spiritus ſan&ti 
magilterrum ſequuti non ſunt . = mhil 
15 quam verum quzrunt , idq; vbi quz- 
rendum eft, nimirum m Scnipturis , ii cer- 
te non errant. At hoc eſt abutiSpiritu ſan- 
to, ſequi ſuum imdicum , & dicere Spiritus 
nd wmdicum efle. Spiritus fanftus non alli- 
zaturad Conciha , fed Concilia ad Spiritum 
lantum. 

Melchior Canus lib.g.cap. 4. concluſ. 3.ſic 
ntiocinatur. Vel teneturpopulus ſtare definiti- 
om Conciln,vel non tenetur. $1 tenetur , tum 
errante Concilio,populus in errore eft.Si non 
tenetur , illad Chriſt diftum non valet, 22 
vs audit , me audit & praceptum illud, Sx- 
per Cathedram Moſis ſedent Scribe 6 Phariſts, 
Omnia ergo que dxxerimnt vobus ut ſervetis, ſer- 
vate + facite.Reſpondeo, 1: Populus non tenc- 
turſimpliciter omnes Paſtores audire, & om- 
na,quz docuerint,ſuſcipere, fed ea quz dixe- 
nat examinare , & f1 cum Scripturis conſenti- 
ant ecipere,ſin minus,rejicere. Ergo fi Conci- 
Waliquid non ver + 4——ot populo licet 

3 


Ic» 


246 Controv. tertie de Concil. 


repugnare. 2.Hzc Scripturz teſhmonia a Cx 
no allegata , nitil ad Concilium generale 
&ant. Nam Chriſtusait, 2 vos awatr,(cilictt 
Paſtores & Fpiſcopos vera docentes ,non, qu 
Concilum audit. Ergo fic nullus Paſtor erra- 
ret, & fic etiam ne Scribz quidem & Pharilzi 
errarent. 

Almd Cam argumentum eſt huwſmodi.Ec- 
clefia Cathohca ſemper accepit decreta (ond- 
horum, & habitos hzreticos abijs, pro hzreti- 
cis habuit. R ſpondeo: Hareticus nemo elt,qui 
Concihum,ſer! qui doftrinam Spiritus fan&iin 
Concilio propolitam reſpuit.Habiti autem he- 
retici ſunt magis,quod _— ſfuam — 
tem int wt. Verum f1mphciter non eſt pe- 
nes or; "ow facerc ho hazreticum ty 
progunciare tantum ex Spiritus ſanth authori- 
tate, aliquem hxreticum eſle. 

Rhemenſes duo Scnpturz loca afferunt in 
hac cauſa. Primus locus habctur Luc. 1. :.vbi 
Lucas ait ſe decile operam,vt ommia diſquire- 
ret, vel, fe omma alte repetita penitus aſlequu- 
tum efle, vnde colligunt,facrosauthores indu- 
{tri3 vſos eſſe, vt ventatemin 1js rebus , de qui- 
bus ſcriberent , inveſtigarent , & fic Spiritum 
Santam illos dwexille, & fimiliter Concilia fa- 
cere. Reſpondes 1:Qnod Patres in Concilio c6- 
grev,atos cum Luca Evangelifia comparant,n- 
epte faciunt. Lucz enim enam ſoli Spiritus fan- 
Qtus adfuit,& fuit ille extraordinarium Spiritu! 
Sanfti zpyaro,& ad ilhad munus cextraord; " 

f- 


a © = apo #.co © oo oo oo: 


—— 


9 Gar @G@aGaDPD rr R@aOGSS oe So A. o 


+ 
De- 
ct 
Jw 
Ta» 
Fl 


> 


T2 TB 8TYT 


” "WV WW 5” YT MMM 


Lnefio ſexta. 247 
deſignatus. Nullus inter cos Luce ſimilis eſt,;- 
mo ne omnes quidem f{1mul congregati funtilli 
fimiles. Tum enim poſlent Ecclefiz preſcribe- 
re,quid credendum , quidque faciendum eflet, 
& omnia illorum decreta eflent tanquam Evi- 
cla. 2.Fatentur Adverſarij, Concilia poſſein 
Elo errare . At Lucas innullo facto, aut fafti 
circumſtantia erravit , vequi Chriſt manusfu- 
erit . Ait enim ſe omnia penitus afſſequutum 
elle.» 

Alma argumentum colligunt Rhemenſes ex 
loan.-16.1 3. vbi Chriſtus Apoſtolis att . Cam 
venerit Spiritus ile veruatis , docebit vos ommens 
veritaters . V bi obſervari cupiunt , Spiritum 
anftum dici ſpiritum veritatis, vt Ecclefiz , & 
Papz Eccleſiz capiti fummoque ReRori , & 
Concilijs denique generalibus promittitur,non 
vt promittitur ages privatim fidehbus , & 
bonis viris , quia fingulos in omnemveritatem 
non deducit. Reſpondeo:Nili eflent omnium ho- 
minum im tiſſimi , non fic ſcriberent. 
Quid enim? nonne Chriſtus Apoſtolos hoc 
loco allocutus eſt? nonne illis ingulis Spiritum 
veritatis promiſit?ergo _ veritatis non mi- 
nus fingulis,quam toti Eccleſiz promittitur. I- 
dem Spiritus fingulis fidelibus promittitur, qui 
toti Ecclefiz. DiſrunRiſſimis enim locis idem 
Spiritus adeſſe poteſi.Ert de Adverſariorum ar- 
oumentis haftenus. _ 


Q_ 4 CAP. 


248 Controv.tertie de Concil. 


CAPVT 3. 
In que noſtra argrment a propo- 
W111 HY. 


Vac venioad arcem defenſionis noſtrz 
certis argumentorum prelidijs mumendi, 
Magna certe cauſa eſt,& quantulacung nobis 
videtur,ab Adverfanjs procul dubio maxima 
exiſtimatur.Morum argumenta quam infirma, 
quam inepta, quam futiha tuerunt , vidMmus: 
nunc noſtra proponamus, quibus Conciha er- 
rare poſſe probamus.Quanquam enim hocex 
eo ſequatur,quod Ecclehia potelt errare:tamen 
pronep tratatum requirit . Vtemur vero in 
ac cauſa quatuor argumentorum generibus. 
Primo, Scriptarz loca quzdam -proponemus 
Secrndo, rationes Scripture coſcentaneas. Terri, 
certos Concihorit errores proferemus. wart, 
Patrum atque altorum teſt1monia colligemus. 
Dg Concilijsnon multa legimus in Scriptu- 
ris. Calyvinus 1.4.inttit. cap.9.paragrapho 3.n6- 
nulla teſthmonia de Paſtoribus Ecdlefic in vete- 
n1 Teſtame#to cumulat. 1fai. 59.10. S pecularores 
ens rect omnes neque quicquam noverunt. Onnes 
canes muti,nec valent latrare . lacentes dormunt, 
C& amant dormitionem,s Paſlores wi mbil ſcrunt, 
nec mtelugunt , &- 15 onrwver/um reſpiciunt ad via 
{nas.Texem. 6.1 3.' A Propheta vſone 1d Sacerac- 
tem,qut/que ſellatur mendacivme. Fcidem 14.14 
Prophets mendarinm prophetant in nomine me. 
Oſez.9. 8.Specrlator Ephraim cuns Deo, laquet 
| ancopi 


hh x = mv ww wu «u6 Xa R8 Sn. nn ans DÞODJAQa Ao af Do im Ow acc os A — wc 


ms = © © os ww = 


Lreſtio ſexra. * 249 
ancupis,odium in domo Dei. Ezech.22.2 5. Comme 
ratio Prophetarum m medio eu, ſicut leo rugiens, 
& qu rapit predam,ſacerdotes ein wiolirunt lege 
mean, prophanaverunt [anita mea. Ex his & 
huiuſmod: Prophetari querelis colhg}1 poteſt , 
illus Eccleſiz Paſtores perditos fuiſſe, & non 
modo czcutiſle , verumetiam graviſſime erra- 
viſſe, & in maximus erronbus conſtitutos fuiſ- 
ſe:ergo non ſemper veritas in Concilio Paſto-" 
rum reperitur. Bellarminus ad iſta teſtimonia 
tipliciter ref] pondet.Prmoait, omnes in $ crip- 
turis ſpe reprehend: propter aliquos : ergo 
hzc teſtumonia n6 probare omnes veteris T e- 
ſtamenti Paſtores,Sacerdotes, & Prophetas, (1- 
mul aliquo tempore mendaces & ſceleratos 
fuſe,ſed rantum alquos. Reſponder: non eo 3 
nobis referri hxc teſtimomia, vt ex hirprobe- 
mus, omnes ſimul Paſtores & Prophetas vete- 
ns Teſtament: fuiſle ahquando tales , quales in 
his locis deſcribuntur , fed plurimos , & maxi- 
mam = & fatcor n6 ſemper Scripturam, 
cum fic loquitur, nullum excipere, vel vniver- 
ſos fine exceptione intelligere , ſed coplurimos 
tantum, & maiorem partem. S$iccum Paulus 
at Philipp. 2.Ommes que [ua ſunt queritt, no om- 
nes fine exceptione intelligit fed pleroſq;. Mul- 
benim Chriftum quzrebant,ſed plures ſua..Sic 
ei forſan inter Prophetas & Paſloresillos pau- 
« pij & boni fuerunt:ex his tamen locis coſtat, 
multitudine pravi fuiſle, & partem l6ge maxi- 
mam a fide &religione aberriſle. Iam _ in 

Oncis 


—___ -< 


250 » | Controv.tertie de Concil. 


Concilis non pauci vincunt,ſed plurimi, valent 
enum ſemper [x vincunt 1j,qu1 plures ſunt: ergo 
in ommbus Paftorum Conchjs non ſemper 
vincit veritas,quia maxima pars Paltorum me. 
dax & ſcelcrata efle poteſt . Secxmao ait Bellar- 
minus, nihil horum dici de Concihio Sacerdo- 
tum , fed in Paſtores & Prophetas , qui ſepara- 
um populum decipicbant. Reſponaeo: Qui lepa- 
rati tales crant, cos congregatos nihilo meliores 
fuiſſe minime dubiumeſt.Cum enim 1mpij Sa- 
cerdotes in unumcongregati fuerint , nuin ſpe- 
randurm aut expectandum elt , utillos Spintus 
ſanRus fubito quaſi «f+nequy quodam corr- 
piat? nequaquam certe . Atqui hxc Prophetz 
non de uno aut altero Sacerdote ſeparatim, ſed 
de ipſo ordine univerſo,totoque os Sacerdo- 
tum.collegio loquuntur. "pa 4-9. Obſtu- 
peſcent Sacerdotes,.+ Prophete terrebnutur. Non 
loquitur de uno Propheta , ſed de toto ordine 
Prophetarum, quales tum paſſim fuerunt . $i- 
militer Ezech. 7. 26. Lex peribit a Sacerdote, & 
con{ilium a /enibits . Siruliter Miche. 3.6, Nox 
v9b:s pro v1 tone erit,C05 tenebre pro druinatione,F 
occumbet /ol ſuper Prophetas , & obtenebrabitur 
ſuper eos dies . Num hoc fuiſlet falſum vaticini- 
um,f1in unum locum conveniſſent?minimeve- 
ro.Imo tum hoc quoque multo magjs verum 
filet. Atque hzc in ipſum Prophetarum col- 
legrum detonuit Deus. An credibile eſt Sacer- 
dotes illos,qui in Teremiam finguli tam acres & 
acetbi fucrunt,faftos eſle nutiores & Xquiores, 
cum 


— —_— —_ Ty < R Xu _=—_ mw Un wu oo  «urut»et þﬀF<4 es XMwm waa Aa . þ uw ii. he Aa NawHaAuniflw {Ku woe ——— MM el. aro Aw acne mw 


Lneftio ſexta. 251 
cam in unum coatti funt ? Nullo modo. Ludi- 
bria haxc ſunt. Nam impij & facrilegi Do@o- 
res, cum in unum locum conveniunt, & con- 

egantur , multo deteriores & pertinaciores 
m- . Obftrmant enim ſeſe , & mntis viribus 
maiorem — infhgunt. Propheta 


Ofeas cap.6.verl. 10. ipſam ſocietatem & con- 
eregationem Sacerdotum Jatronibus compa- 
rat, qui viarum anguſtias obſident . Et hic fuit 
ſtatus Paſtorum in veteri Teſtamento.Si Con- 
alum ex huiuſmod: Paſtoribus fuiſlet con- 

atum , quid boni ab1jzs ſperandum eflet ? 
Corlum: non animum mutant, qui ad Concili- 
um eunt,jjdem ſunt in Conchio, qui dom fue- 
runt. Tertioreſpondet Bellarminus, Ecclefiam 
novi Teſtament matores & certiores Dei pro- 
miſſiones habere , quam habuit Synagoga, ac 
proinde ommia, quz dicuntur in Scripturis ad- 
versus Prophetas & Sacerdotes veteris Teſta- 
menti, non poſle ad Sacerdotes novi Teſtame- 
titransferri. Reſpondeo : Quod ait maiores elle 
factas Eccleſiz promiſſiones,quam Synagogz, 
ſ1ntelligat Synagogam, id eft, Ecclekan' vetc- 
ris Teſtament: mags errare potuiſle,quam po- 
teſt Eccleſia Teſtamenti novi , in eo non modo 
ſecum,ſed & cum aliis Papiſtis pugnat. Semper 
enim illud nobis objacunt,quod habeturDeur. 
17.de Concilio Sacerdotum, cuuusmadicium 1n- 
fallbile fuiſſe vohunt. Nunc vero Bellarwinus 

fi timidus minus tribuit Synagogz, quam 


clefiz. Si vero Synagoga errare non penny 
oc 


252 Comtrov.tertie de { ontil. 
hoc fatum eſt terperpetuam Spiritusfan. 
a aſhſtentiam vers ſcquetur —_ minorez 
faQas efle promiſſiones Synagogz, quam Ec- 
clcfiz. Huc referri ſolet illud , quod habetur 
Malach. 2. Zabia ſacerdotis cnſtodient ſcrentiam, 
CO legem reqhlttrent ex ore euu . Hoc fi neceſlario 
verum fuit , tum Synagoga promiſſiones tam 
magnas habuit,quam habet Eccleſia. Sed vide- 
amusmaiores illas promiſſiones, quz Eccleſiz 
fatzſunt.Illke vero ſunt humſmodi, Swper har 
petram «aificabo Eccleſium meam, (5 porte mfero- 
rum non prevalebunt adverſics eam.Matth.16.Et 
quod habetur r. Tim. 3. Ecclefiam efſecolom- 
nam Of firmament 1M veritatis. Quo inloco vi- 
dete quzſo inſignem Adverſarij ſkuporem. Sic 
ille hxc, quz a Chriſto & Paulo dicuntur, Ec- 
clefiz novi Teſtamenti tribuit , ut neget Syna« 
gozz; quod non modo falfum,fed & impium 
eſt. Illa emm veteris Teſtamenti Eccleſia , cum 
& Catholica & vera Chriſti Eccleſia fuerit, non 
minus quam Eccleſia novi Teſtamenti , has 
' promiſſhones habuit. Ncnne enim ſuper pe- 
tram zdificata fuit Feclefia illa ? num portz 1n- 
ferorum adversus illam przvaluerunt ? Prxte- 
rea, num Eccleſia veteris Teftamenti non fuit 
columna & firmamentum veritatis ? Vbi quz- 
ſo veritas tum fuit , niſi in Eccleſia? Ergo nullo 
modo reſpondere poteſt , potuiſle veteris Te- 
Ramenti Ecclefiam errare, novi vero non poſle 
propter pronuſhiones . Nulla enim promilſio 


facta eſt uni, quz alteri non conyenit , quod ad 
hanc 


= KS.'yYyY7z HD =D '» xz ©Þo mm© 5 &Q - 


- 


e1 


A FHISSHTM79aD2 TY v OvDTDTYT2Sz 


Lueſtio ſexta. 253 
- Yhancrem ſpeRtat. Ergo noſtrum argumentum 
; Mex lis Scripturz locis dudtum tenet. Iam vero 
Calvinus ſecundo loco probat hoc idem pole 
uoque in Eccleſia novi Teſtament evenire. 
tque hue adducit 2. Pet. 2:1. Dnemadmodun 
fuerunt in populo vetert pſendoprophete , fic & m- 
ter vos erunt fals Dottores , ſettas perditionss m- 
ſmuantes, & 2. Thefl. 2. 4. ubi Paulus oftendit 
non alibi ſeſſurum Antichniſtum,quam intem- 
Dei. Przxterea AR. 20. 29. 1dem Paulus 
pheſinos pans in hunc modum alloqui- 
tur. Sczo quod poſt drſceſſum menm. intrabunt 1 
vor lups rapacesy hon parcentes gregs. Et ex vobis 
+" mA per | RL. perver/a , vt abducant 
#{cipulos poſt ſe. Et Matth. 24. 11.8 24. Chri- 
{tus ait. Cults P[endoprophete ſurgent,Chr (edu- 
cent mulros. Ex his & altjs teſtimomys poſſumus 
colligere, non eſle, quod ad hanc rem attinet, 
meliorem ſtatum Ecclefiz novi Teſtamenti , 
quam fuit olim veteris. Hic Bellarminus ait ſe 
mirari, h Calvinus , cum hxc ſcriberet, non ad 
ſc oculos refleCteret, ac diceret, Quid hi ego ip- 
rw ſim de m—_— _ - —_— 
pleudoprophetarum ? Sed mirandum wagjs, 
nn ipſum ſeſe non reſpexiſle, &le. 
cum cogitalle , fe efle unum ex falfis ills Pro- 
phetts. Eſt enim ille 14d 1442: 1xG, & 4d axe- 
fin; ex nova ſefta Teſuitarum. Sed quid reſp6- 
det? Ait ſcilicet hxc teſtimonia de Conctlus 
Epiſcoporum nonintelligi. Refpondes : Fateor 
quidem Petrum non loqui de Concilio , ſed 


quando 


a_ _— _ th - 


== a3» 


- * SITY EIS; 
4 ]c.4 


254 Comrov.tertie de Concwl. 


quando ait futuros efle tales inter nos DoQo- 
res falſos, y"_ fucrunt pſcudoprophetz in 
veteri populo Iudzorum , monet non minus 
nobis ab illis cavendum cfle, quam Iudzis 0- 
lim ſub veteri Teſtamento a hndoprophet 
cavendum fuit. Innuit enim non maioribus pri- 
vilegijs ornari paſtores novi Teſtamenti,quam 
veteris Teſtamenti paſtores olim ornati ſunt, 
Er loquitur Scriptura in his locis non minus de 
Epiſcop1s,quam de Presbyteris , aut ſacerdoti- 
bus . Nam Paulus ait in templo Det ſeſſurum 
eſſe Antichriſtum, in templo vero Epiſcopi 

rzcipue dominari volunt. EvARt. :0. idem 
ait, Ex vobis,ſcilicet-Epiſcopis,cxibunt lupi ra- 
paces. Nullum ergo hominum genus five con- 
gregatum , ſive ſeparatum , ab errore hberum 
eſt. Hzenim ſunt generales przmonitiones, 
non efſe ullis alligatam veritatem: ergo caven- 
dumeſle. Adducit deinde Calvinus Conclis 
um illud quadringentorum (—_— 
rum,quorum mentio fit r. Reg. 22. Conſtatil- 
los turpiſſime erriſlſe, & mentitos fuiſle ctiam 
in unum coattos,ut apparet ex verl. 6. & 22, 
Authores enim erant {ſimi conlily, quod eti- 
am peſſime cecidit . ——_ hortati ſunt Reges 
Achabum & lehoſaphatum, ut in bellum pro- 
fciſcerentur contra Ramoth Gilead , & hoc 
bellum proſpere illis ceſſurum eſſe polliati 
ſunt. At fefellit cos ſpiritus erroris . Ergo Pa- 
ſtores etiam in vnum locum congregati er- 


rare poſlunt . Sed reſhondet Bellarminus 1: 


hos 


NS EF aP _ ws, —_— > . © SS a£ © aL @ =Þ® @ ac £ a. om a... 


S8 CB TOE T5 5ST 


3 =- 8 T' 


m 
w 
J- 
*) 
J- 
Ic 
iti 
a- 
f« 
FT 
05 


Dngſtio ſexta. 255 


hos non fuiſle ar." Domini. Fateor ve- 
ros Prophetas non tuiſle. Sed hoc tamen non 
fuitommbus perſpe&tum , imo ne Toſaphato 
Regz bono.Sed probat Bellarminus hoc 1lli fu- 
iſle m—_—_— quzſ1vit a Rege Achab, an 
non eſlet aliquis Propheta Domini, per quem 
Dominus interrogar! poſlet.” Sed ho in- 
ſpiciamus , facile Adverſarium redarguemus . 
Nam ait Ioſaphat ver. 7. A» non eft hic Propheta 
lehowe ampl:zes?. Ergo hos quidem efle Prophe- 
tas Ichovz cxiſtimavit. Neſcierat hos mentitos 
eſe,at ſuſpicatus eſt . Nam fi perſuaſus fuiſlet 
illos efſe Pſcudoprophetas,quare illorum hor- 
tatu in bellum cum Athabo profe&tus eſt ? cur 
non potius ſtatim ———_ deſtitit ? videtur 
ergo illis aſſenſus eſle..2.Reſponder Bellarminus, 
Concilia non Prophetarum ſed Sacerdotum 
elle debere.Sic plus ille tnbuit in hac cauſa Sa- 
cerdotibus,quam Prophetis,quod tamen ab 11- 
lominime fieri oportuit. Quaſi vero Prophetz 
ctius falli poterant,quam ſacerdotes.Imo fi ve- 
1 Prophetz fuiſſent , certius illorum fuiſler , 
quam | fone mdicium. Nam Prophetz 
extraordinarijs Spiritus ſanti donis pracditi e- 
rant. Nati ſunt Sacerdotes.fa&ti vero Prophet 
Sedhacinre coniuntti ſunt cum Prophetis Sa- 
cerdotes Ierem. 26. 8.1 1. ex quo loco conſtat 
non Prophetas modd , ſed & Sacerdoteserral- 
ſe.Sed 2. reſpondet Bellarminus,Concilium il- 
udab Achabo Rege, non a fummo Pontifice 
coaftum fuiſle , ac proinde nihil mirum —_ 
; 


256 Controv.tertie de Concul. 


fi erravit. Reſþondeo : Quaſi tantiinterſit, a quo 
congregati fuerint pſcudoprophetz? homines 
jdem futuri erant , a quocunque fuiſlent con- 
gregati. Sed 1 a Pontifice congregati fuillent, 
non erraſlent, quia verd a Rege congregati 
ſunt ,errabant. At 1. Reg. 18. Elias magnam 
Prophetaram multitudinem congregandam 
curavit,ipſe maximus Propheta. Num 1deo re- 
tus judicirunt 2 num ob 1d minus errirunt, 

ua ab Ela ſunt congregati, ills ſcilicet maſly, 
vel faltem petinone 2? Quadringentes quin- 
quaginta prophetas Baalis , & prophetas lu 
quadringzentos,Elas aut convocavit, aut certe 
monuit convocandos . Non facile reperiemus 
frequentiorem conventum in Conciho aliquo 
Papiſtico. Sed tamen hi omnes peſſime errabit 
Nam in idololatria perfiſtebant , & conſpira- 
bant. Nihil ergo intereſt, 2 quo Paſtores con- 
gregentur. Quales enim domifuerint , talesin 
Concilio erunt, quia coehum non atimum mu- 
tant,qui ad Conciluum veniunt , quemadmodi 
antea a nobis diftum eft . Deinde verd adduct 
Calvinus & fimiliter Brentius Concilium Ju- 
dxorum in novo Teſtamento przfide Caia- 

ha, in quo excommunicati ſunt omnes , qui 

cſum eſle Chriſtum profitebantur , ut Toan, 
9. 2 7:legimus, in quo ctiam Chriſtus blaſphe- 
miz accufatus & mortis reus iudicatus eſt, ut 
habetur Toan.1 1. 52. & Marc. 14.64. Annon 
hoc Concihum fuit legitimum ? Erant hi facer 


dotes , fuit hoc Concilum i ſummo Pontih 
con- 


- ann OD. DAM 


”. i. wo» TY ws” Ls - 


as. ** tk i > a .m Wy, a = uw * A. 


Lneftio ſexta. 2 97 
con m , & Pontifex ipſe & prxfuit:nihil 
Acai, uod ad Coho egitimi for- 
mam pertineret Bellarminus aperte & ingenue 
fatetur,hoc Conclumerrafle. Ergo hac con- 
troverſia videtur iam ad exitum perdutta. Ni 
diquod Concilium in fide erriile fatetur Ad- 
verſarius- Quid ergo?num prodit ipſe cauſam 
ſuam? Nequaquam vero. Sed ait Pontifices & 
Concihia Iudzxorum non potuiſle errare, ante- 
quam Chriſtus veniret,ſed co praſente potuil- 
ſe,,mo fuille prediftum erraturos Tudzos, & 
Chnſtum negaturos, Iſai,6. Daniel,c. & ahbi. 
Smiliter Stapletonus hb. 2. cap. 1 2. non fuiſle 
feclefram,ſed Satanz Synagogam ait.Smiliter 
Andradius in hb. 1. de defenhion. Tridentint 
Concilii, hoc nonfuiſle legitimum Concihum 
at.Sumvliter Petrus Sotusin hbro contra Bren- 
tum de Conciliis,quo in libro hac de re mul- 
tadiſputat. Reſpondeo: Quod negant iſti hoc 
fuſſe legitimum Concilium,mirum eſt. Quare 
enim legitimum non fuit? quid defuit ? Nonne 
biſummus Pontifex fuit? norine reliqui fuerit 
kgitimi Sacerdotes?Non fuilſe,opinor,non dis 
cent. Nam Sacerdotium nondum ſublatum fu- 
t,quia Chriſtus nondum eſt mortuus. Ergo 
xdhuc Aaronicum Sacerdotium ſtetit. Vnde e- 
tam videamus , quam vanum illud fit, quod 
Bellarminus ait, Cohcha Tudeorum ante Chri- 
ſum non potuiſle errare, ſed poſtea potuille. 
Nam Chriſto przſente aut defiit Aaronicum 
# —uenmacy obo wo aun non- 


In I 


253 Conrov.tertie de Concil. 


$1defijt}amnovi Sacerdotmum c6ſtituti fuir, 
Atnulla adhucnova Sacerdotit: eft c6ſtituty, 
quia nondi Chriſtus incrucntu illud ſacrificiy 
in czna obtulerat,de quo ti multa Papiſte, atg; 
ita novi Teſtamen Sacerdotiii nondum conſh. 
tucrat. Aur hoc ergo legitimii fuit Sacerdotii, 
aut nullum fuit Sacerdotium 2 Chriſtonato ad 
Chriftum mortuum:at fine Sacerdotio null 
Eccleſia.Si non defijt,tum Chriſt preſentia $a- 
cerdotrum non mutavit,nifi forſanin Chriſtum 
ra aliqui conjicient. Et i illud Sacerdotia 
jſler,Chriſtus non templa, ns ſacrificiafre- 
quentiſſet.Sed quomodo nunc ſecum Papiſts 
conſentunt?Nia ex ed quod Caiaphas prophe- 
tavit, Papi ns poſle errare concludit, ne impii 
quide, quia Caiaphas impius vi Spiritusſand, 
E fummo Pontifici nunquidefuturu clic 
icat,prophetavit.Sic Rhemelſes,& omnes Pa- 
piſtz. Er Chriſti Eccleſia poſt aſcenſione incz- 
piſle dicunt. Sic Stapl. lib. 2.de princ-fidei dot. 
cap.11. Ergoanteillud tempus aut Synagoga 
Eccleſia fuit,aut nulla fu Ecclefia. Et Hoſws 
in lib. 2. contra Brentij prolegomena , quan- 
do vult reſpondereBrentio hoc Concilium ob- 
naenti , affirmat diſerte , ſententiam in hoc 
Concilio pronunciatam fuiſse veram, & Spirt- 
tum ſantum huic Concilio adfuiſse, & Leviti- 
co Sacerdotio non defuiſse Spiritum ſantum, 
ſpiritum veritatis , donec Chriſtus crucntum 
crihcium obtulerat . Similiter Canus lib. 5. 
cap-vit. in reſponſione ad ſecundum argumen- 
tum 


It, 
u, 
Tu 
q 
lu, 
ad 
Ila 
gs 
um 
ul 
res 
ſts 
IC» 
MI! 
Ht, 
{5c 
#8 
T- 
@Q, 
24 
us 
nN- 
b. 
OC 


Dreitio ſexta. 259 
tam. At Sacerdotes in hoc Conciliocongregati 
Chriſtum _— mdicirent . Ergo aut 
blaſphemavit ille, aut hoc blaſphemum iudicin 
kit Similiter deniq; Hardingus in reſponfione 
ad Apologiam Anglicanam parte, 6. cap. 6. 
ſet .3.Athic Bellarminus contra. Et fic Stap! 
tonus etiam aliquando. Nam hb. 2.de princip. 
do@rin.fidei,cap. 1 2. ait hos Pontifices & Sa- 
cerdotes non Dei Ecclefiam, ſed Satanz Syna+ 
ogam fuiſle. Videtis ergo illos vna cum ſecu- 
© ne—_—_ mutare. Vidit enim Bellarminus, 
huius Concili ſentenuam nullo modo potuiſle 
defend, Marci enim 14.64.& Matth. 26.65. 
definitum fuille legimus in hoc Concilio,Chri- 
{tum blaſphemiſſe. Hzc fuit huwus Concilii {E- 
tentia. Hoc vidit Bellarminus , ac proitde coa- 
(tus eſt alias latebras quzrere.Quod ergo nos 
_ ex _ ou colligere, adhuc integrii 
.Atq; e (unt;,quz ex Scripturis in hac 
caula \Fokis neoketine:Ogi plura teſtimonia 
deſiderat,referenduseſt ad Quzſtionem iliam, 
Þ prius a nobis trafata eſt,nepe, An Eccle- 
ſit errare. Omnia enim fere teſtimonia, 
qubus in illa cauſa vſ1 famus , hucreferri poſ- 
ſunt. Sed hic Bellarminus pungit Lutherum, 
verum fine cauſa . Ait enim Lutherum videri 
Concilium Apoſtohcum,cuius mentio fit Act. 
15.rep ere, quia dicit in aſlert.artic. 2 9. 
n 2.tom.operi ſuori, Iacobu muriſle Petri ſT- 
tf63.C6ſtat aute(inquit)ſentetia Petri , qui iu- 
dicaverat non debere Gentes cogi ad legal, 
R 2 iſle 


260 Controv.tertie de Concil, 


fuiſſe bonam &-veram , quia cam tuetur Pay- 
lus in tota Epiſtola ad Galatas : ergo ſenteatia 
Jacobi , quam Synodus tota ſecuta eſt,fuit ma- 
la & falſa, quz nimirum iuſſit Gentes abſtine- 
re a ſanguine &ſuffocato, quod nihil aliwd eſt, 
quam ludaizare . Hoc ille ex Lutheri verbis 
colligit.R 7/þondeo:Fateor hxc quidem Luther 
verba eſle, lacobum mutiſſe ſententiam Petr. 
Sed non ex eo ſ{cquitur , quod vult Bellarmi- 
nus,Petri ſententiam falſam fuiſſe. Nam addidit 
aliqquid Jacobus , quod Petrus prxtermiſit. 
Non ergo cius ſententiam vtfalſam reſpuit, ſed 
quod defuit , neceſlario explevit. Deindeait 
Bellarminus, Lutheri in hbrode Coclijs , par- 
- teprima,multa dicere de legeilla,quz ab A 
ſtolts in hoc C6cihio inſtituta erat, de abſtinedo 
aſanguine & ſuffocato. Reſpodeo:Facit id quide, 
& prxclare, fed quid tum? Eth(inquit)non au- 
det aſlerere fuiſſe malam legem , tamen inde 
probat Concilit nihil prodeſſe , quia n6 poteſt 
defend: iſtalex, mifi © mennen Conalu non ob- 
ligare.Ryſpondeo:hoceſle impudens mendacii. 
thil enim tale Lutherus habet. Sed eo tantum 
ſpeQant vniverſa,quz illo m loco diſputat Lu- 
therus,vtdoceat Concilia Papiſtica non eſleti- 
tifacienda , cumquod ipft Apoſtol decreve- 
runt;ab ijs non ſervetur : ergo non hunceſlefi- 
nem Concthorum , vt omnia illorum decreta 
ſemper rata cſſedebeant; Papiſtas fua Conclia 
vrgere,qui tamen hoc Conciium contemnunt, 


At fic illum interpretantur Adverſari , quah 


_ afhr- 


SS ATZRR2 ©3535” Ro Pon E6enMmMnmsy 


tad 


Dueftio ſexta. 261 
affirmaret , nullum eſſe vſum , nullum finem , 
nullam vtilitatem Conciliorum,cum tamen ip- 
ſc Concha ſpe laudet.Fateor Lutherum de 1]- 
lalege varie loqui , at non vt Concilia tollat aut 
damnet , ſed vt elevet & minuat nimiamillam 
authoritatem, quam nonnull: Concilijs tribue- 
bant. Sed vt aliquid della lege dicam, fuiſle 11- 
lm ohm varie intelle&am conſtat. Irenzus lib, 
3.cap. 1 2. quando repetit hoc decretum , prz- 
termittit ſuffocatum.Sumiliter Cyprianus in hb. 
3ad Quirinum illud vocabulum prxtermittit, 
& per ſanguinem intelligit ſanguinis effuſions. 
SImuliter etiam Ceda in comment.in illum lo- 
cum. At vero Bhryſoſtomus & Oecumenius 
hoc vocabulum habent , ſed per ſuffocatum 7dy 
vw intelligunt,quaſi ſenſus eſlet,abſtinendum 
eſſe a cxde,& ſanguinis effuſtone. At ali aliter. 
Sed tamen hxc lex fuit inter Chriſtianos ſerva+ 
adu. Nam Tertullianusin Apologetico ſuo 
.9.probat Chriltianos humano ſanguini n6 
inhiare, cum pecoris etiam co horreant. 
tt Patres in Conciho Gangrenſi cap. 2. repre- 
hendiat eos, qui damnarunt veſcentes carnibus, 
1996 air B+ 1, difadaNTe x, mrTe prefer [angui- 
wm, + 1dol:'s mmolatis, & ſuffocats. Haclex ad 
tous valuit,vt Gentes cum Tudzis melms coa- 
eſcerent. Auguſtinus in hb. 3 2. c6tra Fauſtum 
Manichzum cap. 1 3. docet multos intellexiſle 
Ilud,quod a fanguine fit abſtineda, de homict- 
d0,quaſi ſenſus eſſet , ne quis ſe homicidio e6- 
minaret.Sed mclius ait,illud fuiſſe ad tempns, 
R 3 do- 


262 Controv. tertie de Concil, 


donee duo parictes, vnus ex circumcfione, al. 
ter ex przputio , in lapide angulari concorda- 
rent. Ex his manifeltum eſt, legem fuiſle 
di obfervatam, non tamen ab ommbus perin. 
deintelleQam,iam vero prorſus abrogati eſle. 
Scripturz te{timomia a nobis explicata 
ſunt: nunc {equitur, vt ad ſecundum noſtri ar- 
entum veriamus,inquo rationes quzdam 
explicandz ſunt Scripturis conſentaneg. Prima 
ratio hzc eſt. $i Concilium firmatum authori- 
tatefurmmy Pontificis ita a Spiritu ſanto vu- 
bernatur, vt errare non vollit in cauſis Ale 
mdicandis , tum cus omnes definitiones erunt 
$36wmw5 , & Canonicis Scripturis pares, nam 
Scriptura eſt $650rw<rs . Sic nthil inter decreta 
Conciliorum,6& ſcripta Prophetarumac Apo- 
folorum intererit : Conſequens vers aperte 
falſum eſt:ergo & antecedens. Bellarminus hic 
rationem non attingit . Sed Canus hb.s. cap.z. 
ait ſe preſente quendam magnum Theologum 
conceſſifleiſtam conſequennam . Vidit mmi- 
rum hic egregius Theologus neceſlarium eſlc, 
fific a Spiritu (anfto Conclia regantur,yvt err» 
ren poſlint,nihil inter Apoſtolos,& Tatresin 
Concilio congregatos intere(ſe. Hoc eſt quod 
Gratianus ait Auguſtin teſtimonio abvſus di- 
ſtin&. 1 9.capite, /n (anomicis, Epiſtolas Paparum 
Decretales eſſe ( anomcas Scripturas. Et Innocent. 
m 3.lib.de cclebrat. Miſſz,capite,( un Marthe, 
ait Scripturam facram aſſerere , /nuriam facere 
AMartyri,qus orat pro Martyre. Hxc aut Pap, 


aul 


SAFSOEEY HEESSSSOPEREEAYOxTISAPSIOcO + AASSS S 6 


Lneftio ſexta. 267 
aut Concilj alicuius ſententia eft,nam in Scrip- 
turis nuſquam legitur. Sed Canus hanc opinio- 
nem improbat, & merito.Nam fi Concihorum 
decreta omnia fint $:4@rwaz(inquit)cur non re- 
digutur in codicem facrorum hibrori , aut cum 
Canonicis Scripturis annumeritur? Sed debuit 
Canus (vteſt acutus) confiderare , non minus 
quidſuz ſententiz conſentaneum eſlet , quam 
quid cauſe ipfus veritas poſtularet. Quomodo 
enim hic opmione improbarepoteſt , cum de- 
fendat CScthaita a Spiritu ſandto reg}, vtin ſuis 
n_—__ errare we ? Sienim _ crul- 

,vt vera,neceſ{ario recipienda ſunt, prop- 
ter Spiritus ſanQti afflati, tum c6cluſfio hos = 
gari n6 nihil planeintereſle inter defini- 
bones C6cihori, & facras Scripturas .Hic Ca- 
nus ſudat miſere. Ait duplex diſcrime efſe inter 
lacros Scriptores,& ſummiz Pontifice, Patresq; 
Concij. Prom diſcrimen eſt,quod ſacri Scrip- 
tores ex proxima Dei revelatione, & infpirati- 
one,ſcribut dogmata Catholicazat Patresin ('5- 
cho congregati human vil incedit,diſquirit, 

tant,a omnia diligenter examinit, 
& lic tande Det auxiho definitiones veras pro- 
poniit. Sed re 7:hoc nihil intereſle,quo- 
modo procedant Patres in Concilio —_ 
modo id coſtet,non errare in definitiomb? fuis. 
Quomodociq; enim procedit, & definitiones 
ſuas proponit,neceſſe eſt, vt 1js tiqui Jedavdoore 
aſeramur, five mox, five poſt _ interva- 
th, habita diſceptatione aut _—_ ione aliqua 

4 


pro- 


264 Controv. tertie de Concil, 
r. Sed tamen quod ait , Apoſtolis 
in Concilio Hieroſolymitano congregatis non 
ſtatim revelatum eſſe, quid 1n illa cauſa decer- 
nendum eflet; non afſentior . Nam Apoſtoli 
hoc norant, antequam Concihum congregati 
elt.Paulus per ahquot annos antea prxdicave- 
rat,ceremonias elle abrogatas:num cum nunc 
Incertum fuiſle exiſtunabunus?Fuit quidem,fa- 
teor,inillo Conctlio m3 ov/rrras {ed inter eos 
qui ex circumciſione erant , & legalibus cere- 
moniis nimum. erant additi , quos Petrusre- 
TA, Deum tentarent.2.R eſpondeo; 
Patresin Conciio congregati humani vi 
ad veram defirutionem tandem pervyeniunt , ut 
Ille git.tum illorum defuvtiones incerte ſemper 
fant neceſle eſt. Fzeri cnim poreſt,ut in viaaber- 
raverint,& non dilizenter daſputaverint,necres 
ipſas penitus exarainaverint , & diſquiſiennt. 
RD non poſlumus in quavis Concili defi- 
nitione continuo acquieſcere.- eAlterym Cani 
diſcrimen eft,quod facris Scriptoribus Spiritus 
an&tus in ſingulis ettam minimis adfuit,at non 
Conciliis.nift in rebus fide;in facto enim erra- 
re polle. Reſpondpo: hoc nihil eft, quia omni 
interim Conculiarum decreta de rebus fidei e- 
runt Scripturis Canonicis xquaha. Quare no- 
ſtrum adhuc argumentum firmurm eſt. 

-- Sereenda noſtra ratio muſmnodi eſt. In omni 
cxtu mu'titucinis interdum poteſt accidere, & 
ſxpeacadifle accepimus,ut maior pars vincat 
mcliorem : erzo inConcilus Eccleſuz,vbi defi- 


niud- 


— i cow MA MCDP2O2  UvDVY EH. 


— 


— 


= = MP AYY .2o 


EA 


id 239. WW 9 =v$ 


Lueſtio ſexta. 265 
nuntur omnia per plura ſuſſragia , facile fieri 
poterit,ut contingat error. Vinc1 poſſe meliors 

ema deteriore notum eſt,nam mal ſxpe 


=_ _—_ ctiam in Concilis fieri potelt, 
"4 x; 


in Concilio Ariminenh, & Ephelino ſe- 
cundo, pauci boni 4 multis malis vie ſunt.Bel- 
larminusreſpondet hb. 2.cap.9.in Conalio Ec- 
defiz hoc acciderenon Ie Reſpondes, Quid? 
Nonne fic in Concitio Ariminenk accidiſle le- 
gimus,& {1militer etiam in Epheſino ſecundo? 
nonne in his Concilus plures hzretici , quam 
Catholici fuerunt,atq); "_ modo veritas ſuccu- 
buit mulatudini?nonne in alits multis Concili- 
sſ1militer accidiſſe novimus > Sed reſpondet 
Bellarminus,a&ta hori Conciliorum fuifle po- 
ſte irritata,fic enim alle loquitur. Re/p:Hoc ni+ 
hil tereſt, mods hoc concedat, veritatem ali- 
uando vinci poſlein Condlio. Licet cnim po- 
fea ſe veritas colligat, hoc tamen non impedit, 
quo minus priusin C6ctho 4 maiori parte op- 
preſla fucrit. Nam quod poſt Concilum acci- 
dit.non pertinet ad Concihin. Deinde qued ait 
hxc Conciha irritata fuiſle,ludit. Quomodo e- 
nim(quzſo)hoc probare poteſt? A quo irritata 
ſunt? A Papa,inquit. Atille non potuit irnitare. 
$tbi forfan non placere declaravit, at irritare no 
potuit.Sed Spiritus fanftus(inquit)in Conclis 
mr Chniſtuseſtin ——— in 
nomine ipſ1us congregati ſunt. .At ti Spi- 
nitus ſanttns in his Concilis protidebet 


uam,inquiet. Quare ? Quia non ſunt in 
quaquam,inquiet. Quare ? Qu = 


266 Controv.tertis de Concil. 
Chriſti nomine congregata? At quare non ſunt 
in Chriſti nomine congregata? Hoc non exph. 
cat. At hoc certe explicadu crat. Hoc eft , quod 
nos antea diximus,oportere nobis antea colta- 
re,an in Chrilli nomine congregatum aliquod 
Concilhum fuerit,quim nobis conſtare potelt, 
Hlud Concilum efle legitimum. Nam fi in no- 
mine Chriſt: non congregata funt harc Conci- 
ha,quia-Papz authoritate non ſunt cogregata: 
mo Ephefinam Concilum fuit authoriate 
pz congregati,/ecxndo, tum hoc non habet 
locumin duobus aut tribus, nifi forte duos aut 
tres non =_ in Chriſt nomine convregari 
ſtatuat,nifi id Papa ſciat, & probet, quod et r1- 
Re Qrnaatoctem Clamengis in di{pu- 
tatione de Conciliis przclare ſcribit hac dere. 
Non omnes (inqquit)qus congregantur , mn { Jilts 
nomne congregantur. Non eſt put :ncum , carnale! 
fphos Eceleſfie,qui temporalia querunt, (piritnaha 
non cxrant,( oncifia antant, t iſ: m otto vivant, 
hos in Chriſti nomine congregari.Et ait, Eccleſuam 
ſo tempore firſſe plenam tal bus, 5 nullos fere, if 
tales imveniri. Ergo illorum ſtudia & defideria, 
tad Concilia conveniunt,nobis antea explo+ 
rata eſſe debent, num carnales fint , & carnalia 
quzrant,an fili fint Eccleſiz, &cceleſtia quz- 
rant. Atq3 hoc elt,quod Cyprianus ait in hbro 
de vnitate Eccleſiz, uomods i (Thriſti nomine 
poſſunt congregari,qui 4 ( hriſto &+ ems Evangelio 
axtw?Quare noftrum argumentum adhuc 
valet. $i plurium ſuffragia in Conciliis valent, th 


poſlunt 


FSEOESIPTY PP DPEREEASERXTRPOuOCSF::2=nr1" 1c Dy 


- 
4 


Mou 


— NT OT I ” 


Queſtia ſexta. 67 
ſſunt errare:at primum verii: ergo & ſecun- 
Fm. Nam lapientes pauciffimi ſunt, ſtultorum 
yerd infinitus ubiq; eſt numerus. In paucis Do- 
minus citnas ſervat veritatE 5 amen ware in 
multis . Quadringenti Prophetz menati ſunt, 
veritas in uno Maichea eſt inventa. Quare Ca- 
nus1. 5.loc.com.c.y .aliter reſpondet. Non enim 
convenit inter illum & Bellarmini. Negat Bel- 
arminus in Concilio Ecclefiz part meliorem 
ring , Canus concedit . Sic quam bene inter ſe 
conveniant, videtis.Sed quomodo non errabiit 
Concilia,ft maior pars vincat melior&? Namirums 
Papa(inquit)n0n renetur ſequipartenm maiore NA 
hic Papa fuccurrat neceſle eft, alioqui de cauſa 
attum 1 hoc eſt,quod nosan- 
tea dixximus, Epiſcopos in Conalio congrega- 
tos non eſle mdices, fed monitores tantum, ſolu 
omnium controverharum mdict eſſe Papam, 
rciquos verd nulli authoritatem habere . Sie- 
nim Epiſcopi eſſent iudices, ſecundum plures 
feret dicwum , & plurium iudicum ſententia 
valeret. Athocn6 ſemper fieriaffirmat Canus, 
ſed Papi poſle ſui ſententia plurium ſententis 
prexferre. Ni quantumvis mult(inquit)in con- 
trarrum ferantur, tamen Papa non tenetur illos 
ſequi.Ergoſolus Papa iudex eſt. In hoc tamen 
e diſſentit Canus a magiftro ſuo Io- 

annede Turre cremata,quiin hb. 3. fammz de 
cclefia cap.65. affirmat #: controverſia que dw- 
bis eff - nondum definita , argriendam_- > 4 014 - 


we parte. Imo in cap. 64. auſus eſt dicere, in 
hwuſmod: cauſa Concilyy potius quam Papz 


268 Controv.tertie de Concil. 


ſententiam ſequendam efle . Sicilli nihil inve. 
niuat, 4nquo conliltant. Non poſlunt enim ſe 
expcedire,quin fateantur neceſle eſt, Epiſcopa 
aut x»74 7pigoura cllc, aut corum ſaltem maxi. 
mam partem, & fic ſcquetur mehorem partem 
a maidre vinc}aliquando. 

Teritianoltra ratio in hunc modum eſt inſh- 
tuta. Legitmum Fccleſiz Concilium ex Epil- 
copis,Catholicis conſtat. Iam vero qui flint Ca- 
tholici Epiſcopi,nobis iSnotum eſt. Poſſunte- 
nim-ellc {chiſmatici & hzrerici,imo fiert potell, 
ut ne Epiſcop1, quidem fint, qui ſe pro Epiſco 
pisCatholicis venditant : ergo decreta Conclli- 
orum nov1is ſemper dubia & incerta erunt. Non 
poſſumus cnim certo credere, omma Concilio- 
rum decreta vera efle, quia poteſt alquod C6- 
cilium ex huiuſinodi Epiſcopis conltare. Bel- 
larminus in reſponſione ad hoc argumentum 
Papiſticam inſatuam prodit. Ait enum, Eriam 

ſruonmus Pontifex,c omnes Epi/copi,qu ad aliquod 
generale Concilum a ſummo Pontifice compocan- 
tur ,efſent corde heyetici, 6 ſola externa profeſſic+ 

ue Catholici: tamen Den HUN THAN permuſſurum, 

ut eimods Concilimm in decretis ſuis formands 

erraret. «Aſſiſtit enim Concilio (inquit) Speritus 

ſanttus , non tam propter i»/ion Conculizm, quam 
propter Ecclefiam untver/am , que dryno precepts 
teneluy Epsſcoporum [ententram non diſentere , -d 
venerari. [taque ne errares Eccleſia wntverſa ('N- 
quit: )dipw.sprovidentia faceret,ut etiam Conrili- 
wa ilind Epiſcoporia filorum,vollet ,nollet,ueriſſi- 
| Loted 


FT TD TNYyjcj TT  -- : 


a. 


= 9 z 


Dneſtio ſexta. 269 
nan fidem Eccleſie ſequendam proponeret.Hxc & 
auſmodi Papiſtica noſle eſt us Chriſtiano- 
rum,ne in fraudem Papiſticam incidant . Duo 
ſunt hic falſa & impia a nobis obſervanda. Pri- 
wow eſt, Spiritum ſan&tum non modo Conci- 
lo Epiſcoporum Catholicorum adeſle, ut non 
int errare,ſed & hareticorum corde.Secxz:- 
&m eſt,Spiritum ſan&tum efhcere, ut ill; hare- 
pci,velint,nolint, veriſſmam fidem proponant. 
Hzc efle falfa conſiat dupliciter . Prime, quia 
$piritus ſanftus non modo lnguas nolentes 
trahit,ſed corda etiam docet, & in veritatem in- 
ducit,&c cor ac linguam dividi non firut. Chri- 
ſtus enimtalem Spiwritus ſan&ti aſſiſtentiam pro- 
miſit,non quz lnguam nolentem trahat, & cor 
non moveat, ſed quz cor in veritate confirmet. 
Et quidem animis noſtris prius perſuadet Spi- 
ritus ſan&tus,quam linguas trahit. Joan. 14.16, 
17.Chriſtus diſcipulosſuos alloquens,ait ſe Pa- 
trem rogaturum,cumque illis alum conſolato- 
rem daturum,nempe Spiritum ventatis,qui(in- 
quit) {ce wap vjuiy , x os Crip tomy , Manet 
vor, in vobus erit. Ergo intus in corde & in a- 
nimo Spuritus ſan&ti ſedeseſt.Ftverſ.26. 914/ty 
buzs Term, x aoyuice ude Term d imp vid”, 
Docebit vos omnia , & ſuggeret 10bis omnza, = 
&xivobss.Quid hocaliud eſt,quam mentes do- 
cere,non linguas tantum , ut externa duntaxat 
profeſſio fiat?zIdeo Chriſhani 2wJifuxridicun- 
tur. Hoc idem eſt cum eo quod habetur Toan. 
16.1 3. (yon Vas tis Ghowy mw horas deducer 
vos 


PPT BEES mSs 


= it ©. 


—_ we.” FF > & = 


270 Conmrowtertie de Concil, 
v05 in omnen veritatem,vos(ait)nonlinguas tan: 
tum veſtras. Tum enim nos Spiritus in 
omnem veritatem deducit, cum corda noſtra 
inſtruit. Arque hzc loca afferunt Adverſatij,ut 
Spiritum ſanftum ſemper efle cum Eccleſia 
doceant,cique decſle. At hic Spiri- 
tus ſanftus eſt magjlter alius , quam qualemiſti 
deſcribunt.Non hnguas ducit in veritatem;cor- 
da vero init efle a veritate averſa; nonpatitur 
_— corde eſſe hareticum,&lingui Ca- 
licum. Ille vero Spiritus, quem Papiſtz fin- 
unt Concilijs adeſle,linguas tantum,non cor- 
da regit , nion finit linguas pronunciare falſum, 
ſed cor tamen efle hxreticum patitur Hoccine 
mm & Catholicum dogma eſt ? Imo ex hoc 

is manifeſtum eſt; abyſſum Papiſticz impic- 
eatis exhauriri nunquam poſle. Secxnds, ex eo 
conſtat hoc elle falfum, quod ait Adverſarms, 
quod ft qui fint corde hzretici , 1j non poſſunt 
in Concilio congregati ſimul ſententiam veram 
proferre , aut Catholicam fidem tueri . Namfi 
veram ſententiam proferant , & fidem Catholi- 
cam tueantur , aut gratil id faciant neceſſeeſt, 
aut vi,aut metu . Non gratia. Quomodo enim 
gratii induci poſſunt, ut ijs favcant , 4 quibus 
corde abhorrent, & animum alienum d 
Non metu; quia ſumma in jjs eſt poteſtas, ſum- 
mam in Ecclehia authoritatem t. Non vi. 
Nam quz vis excogitari poteſt, quz illos co- 
gat? non externa, nam nulla externa visid po- 
teſt, nec ullam exterpam; vim iph metuunt:non 
interna, 


>D TTE EDS FdEERWSE 


Pp” i PpPOvLcTRYT Tr RPST SY TTqrHYE 9 Þ- 


 % 9 © 0 WW. 05 a. a 28 


Dneftio ſexte. 271 
interna , quia voluntas cog} non poteſt, hoc e. 
nim et cum arbitrij libertate,ut quod in- 
Mlefivs effe falſum iudicat, id voluntas coga- 
tur dicereverum . Spiritus ſanctus ait, ex ab» 
dentia cordss os loqui. Luc. 6. 45. 6 «yas ar9ge- 
10 3.78 etyals no aupi t rag) os urs aergige 73 
naw, x5 mm argu; oh Ty mmps Mnowes 
# rwplla; duty wexpiper 7) mmpey » tn of 79 afeudoty- 
ur # 299di ag hare To tua dury. Bonis homo ex 
bono theſaxro rordis ſut profert bonum,5 malus 
lomo ex malo the/anro cordis [ut profert malii. Ex 
tundantia enim cordis loquitur os exe. Et Matth, 
12.33. mwnoeTt 73 ydger nan 3 Thr xgprip 
W714 19007 , i TUNoaT? 79 rd por nat, x Tor xep- 
Nu GVTS TTPY. in Þ TY XAPEE T9 Sird pop tyirwoxt= 
nw. eAut facite arborem bonam , & fruthumL cus 
bomm,ant facite arborem putrem, & frutlum eua 
putrem,nam e frutty arbor cognoſcutur.Et verl.; 

mos Auyads aye Agahtfiy momge! GYTS. wo 
pteſtis bona loqui,ciem ſitis mal; ? Quare tandem 
Bellarminus ait, hoc vehementer durum ac v1i0- 
lemurn eſſe,t Concilinm totum hereticornmy , re« 
mnante voluntate ac ſententia , decretum Catho- 
lewn conderet. Vidit tandem Iefuita durum & 
violenti eſſe. Tamen ait non eſſe __ Deo, 
Sed quale hoc eſt argumentum? Hoc poteſt fi- 
eri,quia nihil eſt Deo 1mpoſlibile: ergo fit, aut 
fftu eſt aliquando.Num huiuſmodi fundame- 
bs noſtra fides nititur?Imo in 1js que facitDeus, 


&ſe velle facere declarat,non in 1js quz poteſt, 
tides noſtra fundata eſt. Sed quomodo ___ 
2r- 


272 Cont#ovtertie de Concil. 
Bellarminus hoc non efle impoſlibile ? 2: 


Des (imquit ) aquando per inmentum corr! 


Prophete inſiprentiam. Prxclara ſimilitudo. De- 
us alin os aperuit : ergo _ repugnante 


voluntate veram poflunt Ecclefiz fidem {- 

quendam proponere. Num enimaſinus loquu- 

tus eſt repugnante voluntate?Quz voluntasin 

almo fuit hoc aut illud loquendi ? Aſininum 

profe&t9 hoc argumentum eſt. At impoſlibile 

eſt,quicquid contradiftionem implicat, in hoc 

autem eſt contradictio, velle & non velle idem 

Gmul. Sed quomodo probat Deum etiam hoc 

velle? Ait Spiritum ſanum aſliſtere Concilio, 

on tam propter { oncilium , quam propter Eccleſi 

am univerſam , quedimmo precepto tenetur Epiſ+ 
ſententiamt non di{cutere , ſed venerari. 

Hzc leſuitarum Theologja eſt, hac ſunt 2%u- 
ware Papiſtica,non Catholica. Sed reſpondeo 7: 
Spirituy ſanftum non eſlealligatum ad cetum 
hzreticorum Epiſcoporum . Nam hzretici 
ſunt , qui cordefunthzretici. Num his quzſo 
Spiritus ſan&tus inſerviet ? 2.1 Concilium po- 
telt eſſe legitimum, & Catholicum, quod con- 
ſatex Epiſcopis omnibus corde hzreticis, ore 
tantum & lingua, hoc eſt, externa tantum pro- 
fellione Catholicis, cur non Eccleſia tota pollit 
etiam ſimiliter eſle Catholica extra,intus hare- 
tica? At hoc abſurdum eſt. Quemadmodumer- 
go-Eccleſia Catholica non elt,quz conſtat tota 
ex hominibus corde hzreticis , linguk Catholi- 
cts:ita nec Concilium. Nam Concihum eſt Ec- 


cleſ 


+ WEL 


2.2 


- —_— 


Dneſtio ſexta. 273 
cleſia reprzſentativa. 3. Eccleſiamteneri , vt 
Epiſcoporum ſententiasnop difcutiat, ſed vene- 
retur,vb1 tandem haberur?Quis Propheta,quis 
Apoſtolus hoc iubet 2? Ims cavere wbemur 4 
Padopropheis ne in fraudem hxreticorum 
incidaiwus, Et r. Toan.q. t, ſcriptum legimus, 

Gere Te @rivucra , hoc ct , explorate, ex- 
aminate , diſcutite ſpiritus : Ergonon oportet 
nos acquieſcere in alicuius ſententia, miſt prius 
examinata & explorati. At illi przſcribunt, 
quzvolunt , & ea examinareprohibent. Quz 
hzc tyrannis eſt > Monltra hc opinionum 
ſunt. Videte,quantum veneni lateat ſub hac vna 
Papiſtica aſlertione. Et de tertia noſtra ratione 
hactenus. 

Nunc ad q#artam accedo , que in hunc mo- 
dum ſe habet. Sinon poſſunt Epiſcopi in Con- 
clio cogregati errare circa fidem: hoc fitaut ra- 
tione ſapientiz,aut ſanAitatis,aut poteſtatis,aut 
—_——" 4 Chriſto fatzx . At non ratione 
fapientie,quia non ſunt ſemper omnum homi- 
num ſapientiſſimnec propter ſanQtitatem,quia 
ſunt aliquando homines impuri,& fanRitas n6 
confirmat in fide;nec propter authoriats, quia 
Papz mator eſt authoritas quam Concilij,vt 1l- 
I volt, & tamen Papa poteſt errare,vt habetur 
pud Gratian.diſt.40. —_— t Papa;nec deniq; 

opter Chriſt: promiſſione, quia Chriſtus ns 
1179 de C5clio, & tame fide ſemper dura- 
turi eſſe ait. Toannes de Turre cremat4hb. 3. c. 
60.ait,Concilia non poſle _ propter C y' 

I i 


274 Controv.tertie de Concil. 

ſti promiſſionem. Quam quzfo?Propter illam 
nimirum,quz habetur Luc. 2 2.0rav1 prote Pe. 
tre, ne fides tua deficeret,& illam, Porte mferoram 
non pravalebunt adverins eam. Reſpondeo 1: Se- 
cum iſe pugnat. Nam concedit ple alibi, Pa- 
pan erarepoſle,quia hzreticus eſe poteſt.At 
quomodo hier poteſt , quin is qui errat,aliosin 
errorem ducat? 2.Quid hoc ad Concilium atti- 
net? Nam (1 Papa non errat,num ergo Conclli- 
um non errat? Quid enim ftreliqui in Concilio 
nolunt Par aſlentiri > Concilium non ſucce- 
dit Petro, fed _— De hoc loco poſtea nobis 
plura ſunt dicenda. 2. Portz inferorum contra 
pium nullum unquam przvalebunt: ergo fic 
nullus pus erraret unquam,f11j omnes ab erro- 
reliberi ſint, contra quos portz inferorum non 
przvalebunt. 

Dwintanoſtra ratio mn hunc modym eſt in- 
ſtituta. Hiſtorici null nifi Cacri certam fidem fa- 
cunt : at hoc autillud Conalum fuiſle legit 
mum,non ex facris hiſtorjs, ſed tantum exEc- 
clefiaſticiscognoſamus : quare non poſſumus 
certo ſtatuere, alicums Conali decreta vera el- 
ſe. Vega quidam, quiinterfuit Ccilio Triden- 
tino,magnopere uit hoc argumento conturba- 
tus. Ait vero tandem hb. z.cap. 39. Concilum 
efle legitimum , fide Catholica teneri a fideli- 
bus, non quia id hiſtorici teſtantur,ſed quiaip- 
ſum Conclum hoc definivit . At hocabſur- 
dum eft.Quid enim hoc ad fidem noſtramper- 


tinet, hoc aut illud Concilumlegitimum _ 
um 


te 


—_—_ TT RAY NS YN  @M2AYPT 


IT 2. 


. 


Dneſtio [exte. 275 
Tum inter hxc duo mihul intererit , Chriftum 
Da flum efle Patri 2uovngy, & Conclium Ni- 
cxnum elle legitmum. Sed Bellarminusiſtams 
reſponſtionem 1mprobat, & merito. Nam ait 1, 
vetera Concilia omnia non fic definiviſle,ex fi- 
de ſcthcet tenendum efle, ſuos conventus eſle 
legitymos, -. Aitnon poſle nobis conſtare,de- 
cretum hoc Jegitimum efle, nifi priusconſtite- 
rit, Conciliumpſum legitinum efle . Nam 1: 
ambigo (inquit) an fuenit legitimum Cocthum, 
antequam defmmiret ſe efle legintinum, ambigo 
etiam,an non erraveritin co ipſo decreto, quo 
ſe legitimum efle pronunciavit. Et ego 3, ad- 
do, nec hoc ab aliquo Concilio fuille decre- 
tum, al1qua ratione 4 nobis intelhg3 poſle, nif1 
ex ufforus Ecclefiaſticis. Frgo {1 hoc fit ex fide 
tenendum, hoc autflud Conclium efle legttt- 
mum,quia ipſum {*oncihum fic definivit, tum 
hides noſtra ex hiſtoriis Ecclefiaſticis pende- 
bitz at oportet fidem noſtram ex nulhs hiſto- 
nis nilt ſacris eanturn pendere.Quare Betlarmi- 
nus alter reſpondet ex Cano lib. 6.cap. ult.in 
reſponſione ad decrmum argumentum , fide 
Catholica tener , Conciha leginma non errare, 
ſed hoc aut 11lud Conalium efle levitmum , fi- 
dehamana fri, ut fuiſle quondam Cicero- 
nem, Catilnam, luhum,Cxſarem, Octavium. 
Reſpondeo : Bellarminus incidit m eofdem la- 
queos,quos voluit vitare. Nameth Conciha 
legitma non poſle errare , fit fide: Catholicz, 


tamen viſt hoc aut illud Conclum fullleleg ine 
S 3 mum. 


276 Controv.tertie de Concil. 


mum , ex fide etiam Catholica teneatur , e- 
jus decreta nulla erunt ex fide Catholica, ſed 
humani tantum . Nam unde ſcio Concili- 
um aliquod efle legitimum, hinc etiam ſao 
cius decreta legitima eſſe . Deantiquis Con- 
cilijs multa legimus, ſed in hiſtoris Eccle- 
fiafticis, & in atis Conciliorum , non in 
Scripturis. At he hiſtoriz non ſunt $«md- 
gv. Ergo dubium hoc ſemper , & incertum 
erit , an hoc aut illud decreverint, imo an 
legitima Concilia fuerint, nift velimus tan- 
tam fidem tribuere 1js hiſtorijs, in quibus ha- 
rum rerum mentio fit , Socratis nimirum, 
Sozoment , Theodoreti, & aliorum , quan- 
tum facrarum hiſtoriarum ſcriptoribus tri- 
buimus. Hac ergo in re hec Juba inſunt, 
Primum eſt, an hoc aut ill&d Concilium fuerit 
legitime congregatum . Hoc ver ſcirenullo 
modo poſſumus,niſfiex hiſtorijs & geſtis Con- 
ciliorum . Secradum elit, fueritne hoc aut illud 
Concilium authoritate Romami Pontificis con- 
firmatum . Hoc etiam non aliunde quam ex 
hiſtoricis cognoſcendum eſt , Socrate nim- 
rum,Sozomeno, Theodoreto, & aliis. Ergo fi- 
des noſtra ex ths pendebit. Terti, illud quo- 
que dubium eſt , num veri & legitimi Epiſco- 
pi fuerint , qui ad Concilium convenerunt. 
Ab huimſmod: enim decreta promulgari de- 
bent. At hoc etiam non aho modo, nihi ex hi- 
ſtoriis conſtabit . 2»artwm dubium eſt , num 
hi Epiſcopi ſponte an coadte ſententiam dixe- 
rink. 


SSOQO$BL=ESSFrDODER 


Dneftio ſexta. 277 
tint. Pmntwr & ultmum eſt, num hoc aut 
ilud dehmierunt . 1tta omnia non mſi ex hi- 
ſtoriis & a&is Conciliorum intellgi poſſunt. 
Quid ergo ? num hc ita eſſe credemus, utin 
teſtimomis hiſtoricorum acquieſcamus ? num 
hxreticus ſtatim ero , ft his de rebus dubitave- 
10? Nequaquam certe. Quare Conciliorum 
authoritas incerta eſt, ac proinde nullum 
decretum alicurus Conciliz ( quatenus eſt 
Concilij decretum ) fide Catholica eſt tenen- 
dum . 

Sexta noſtra ratio eſt huiufmodi. Conci- 
lia poſſunt in fato errare : ergo & in fide. Poſ- 
ſe in fato errare omnes Papiſtz concedunt , 
Bellarminus , Canus, Stapletonus , & ali. 
Antonius Delphinus in bb. 2. pag. 166. hoc 
exemplo utitur . $1 Paulus cum Lucretia clan- 
deſtinas nuptias contraxerit , & poſtea Ma- 
nam palam duxerit, ft res ad Concilium de- 
lata fuerit , iudicabit poſteriores nuptias va- 
lere oportere , & Paulo cum Maria manen- 
dum efle , non cum Lucretia. In quo fine du- 
bio (inquit) errabit Concilum, quia vera uxor 
Pauli eſt Lucretia 3 nam in fatto errare po- 
telt-( inquit ) non in ture. Sed quare non in 
ure ? Qui regitur a Spiritu ſanto. At fi 
bon errat Concilum , quia a Spiritu ſanto 

tur , tum nec in fafto errat , nam 

iritus ſanftus non inducit im errorem 
ka. Aiunt Spiritum fanftum eos in om- 
nem veritatem deducere: ergo & in verita- 
S 3 tema 


278 Controv.tertie de ( oncal. 


tem fai. Nam Spiritus ſanftus tam fattum 
quam 14s tenet. Quare ergo in fatto errare po- 
teſt Concihum, cum ipſum Spirimus ſanttus re- 
gat ? Reſponder Delphinus , quia in rebus fafti 
mdicant Patres & Epiſcopi in Concihio congre- 
zati ſecundum allegata & probata. Reſpondes: 
Hoc eft quod ego dico,Patrum iudicia in Con- 
cihjs humana efle , non divina. Hoc enim 
palam arguit, illorum judicium non nifi hure1- 
num efse , & non reg1 illos a Spuritu ſanto, 
qui etiam occultiflhma quzque | ooh: . Sed 
videre quzſo , quam prxclare {tolidus hic Pa- 
pilta ſecum confentiat. Prize ait.Concihum er- 
rare {ine dubio , ſt indicat Paulo manenduro ef. 
ſe cum Maria , quia hx nuptiz non erant legj- 
timz. Secxndo art,cum mdicat Concilum Pay- 
lo manendum efse cuin Maria, a Spiritu ſanfto 
dingi.Frgo ſequitar,Spiritumn fanctum illorum 
opimone 1n errorem dirigere , & erroris magte 
ſtrum,pravique & falft duce ac doftorem ef 
ſe , qui error certe perniciofus eſt . Sic llorum 
alscrtio non modo falfa fed etiam blaſphema 
et.Ergo concludo,Conciha,a quocunquecon- 
gregata ferint , non modo m facto, verumeti- 
am m rebus fidet errare poſe. 

famad terriwm noſtrum arzumentum acce- 
do,jn quo probabo Conalhi de fatto errifse. 
Proferam emm apertos, multipices,exploratos 
Conculorum errores. Atque hac quien inre 
maxima pars hums Quzxſtioms confiſtit . Er- 
ravit Concihum Arinnnenfſe , erravit _ 
enle, 


 — ——T_-_——___-_—--- 


Dneſtio ſexta. 279 
eſe, erravit Ephcfinum ſecundum , & alia 


og. { -ulta Concilia errarunt. Hzc tria Conciha 
eraſle ipf Papiſtz concedunt.Ergo Bellarmi- 

a; £ ous ait fruſtra objic1 iſta Concilia,cum non le- 
e. | gtima fucrint Conciha,ſed « fummp Pontifice 
obata. Verum reſpondeo,hge Concilia fu- 
iſle legitima per omnia,qux Concihum legitt- 
n mum faciunt. Nam prawo cogregata ſunt ab co, 
qu authoritatem congregandi Habuit. Deinde 
1 adtuerunt,quorum interfuit adeſle, veri ſci- 
1} licet &legitimi Epiſcopi.Non enim quia erri- 
_ EY runt hc Conclia,idcirco negandum eſt fuiſle 
legitina, quemadmodum nec cum qui menti- 
tur,continuo veraccm elſe negandumeſt , nam 
qu verax eſt,falla ali ——_—— potcſt.Cer- 
te quod ad externam formam attinet, vera & 
legitima Concilia fuerunt. Sed Bellarminus ait, 
Ariminenſe & Seleucienſe Concilium non fu- 
iſſe authoritate Romani Pontifhcis congregata. 
Reſpondeo 1:S1hec ſatis muſta cauſa fit, cur non 
fuerint legitima,tum ſimiliter mo C5- 
dlium Niczxnum primum fuille legitimum, 
nec reh1qua tria Concilia generahia,quz proxi- 
me ſecuta ſunt,umo ne oo quidE prima Con- 
alia. Nos enim prius 7 ante 9" C'6- 
aha non fuiſſe Romani Pontificis authoritate 
congregata.2.Deinde ad hxc Conciha, Arimi- 
nenle ſciicer,& Seleucienſe, magnus numerus 
piorum & (atholicorum Epiſcoporum venit, 
qu um ex hiſtorus conſtat; qui cer- 
tenon veniſſent,{i modo exiſtimiſlent ad Ro- 
S 4 manum 


280 Controvteftic de Concil. 
mani: Pontificem pertinere.C6cilia indicere & 


convocare. Tamen fraude circumventifunt, & 
hzreticz opinion aflenſerunt. $1 hoc Romani 
Pontificis jus elle exiſt1miflent, facile potuillet 
ille cos deprecant, vtabeſlent, & vemre recuſi- 
rent . Quare vel ex hoc manife{tum elt, non 
pertinere ad Romanum Pomthcem, Concila 
congregare. Deinde reſpondet Bellarminus, A+ 
r1minenſe & Seleucienſe Conalum vna cum 
- —_ ſecundo non fuille a Romano Pon- 
tifice approbata , ac proinde non fuille legiti- 
ma Conciha . Refpondeo: Romanum quidem 
Pontificem in eo reftefecifle, & quod fuit oſh+ 
cium ſuum , quod hxc Conciha non appro- 
bavit. Nam vis,& error, & hx: ef1s in illis Con- 
cilys valucrunt . Non twllet ergo Catholicus 
Epiſcopus,ft approbiſlet. Et quod illehacinre 
fecat , idem etiam alt Fpiſcoprpreter iltum te- 
cerunt. Sed non ideo nec erant. nec habita ſunt 
non legituna,quia a Romano Poulice non ſunt 
approbata.Prz0 er1m,lihoc evincit hon fuiſse 
legitima,quwia non fucrunt a Romano Pontifice 
approbata;tum ſe juetur queda decreta Coli 
Chalcedonenſis & Conſtantinopohtani primi 
non fuifse legittma. Nam decreta quardam funt 
in his Concihjs, quz Pontifex Romanusnon 
probavit,non Damaſus,non Leo, no ali,nem+ 
pe Epiſcopum Conitantmopolitanum Roma- 
no paren & equalem efye debere,& equalia v- 
wrusq; Ecclefizz, Romane ſcilicet & Conltanti- 
popohtanz privilegia,in poſterum eſe oporte- 
rc. 


Dueſtio ſexta. 28r 
re. Imo Leo in Epiſt.52.ad Anatolmm ait,hoc 
ilicite voluiſse multitudmem , & Patresilhus 
Concilij hoc cofftra regulas & Canones ſanx- 
ife. Ettamen valuerunt hxc decreta ctiam in- 
vito Romano Pontifice, & hxc cttam Concilia 
mhlo minus legitima ſemper habita ſunt, Se- 
cede , {1 hoc tuifset olm m orbe Chriltiano 
creditum & receptum , nuilum Concthum ef- 
ſe legitimum ſine ws rr Romam Pon» 
thas , tum m Conciho Arrminenk & Seleuci- 
enſtnihil aQtum , mthil concluſum,nihil definite 
tum fuiſſet, nec cauſa vita aut triumphandi ha- 
reticis ; aut dolendi Catholics , cx 11hs Con+ 
ahjs oblata fuiſlet . Sed levimus in hiſtorijs , 
his Concilijs magnum Ecclefiz damnum illa- 
tum eſſe, & magnam cladem fidei Chriſtianz 
nfliftam fuifle, quod non eveniſlet , fi hoc 
dogma orbi Chriſhano cognitum fuiſlet , Ro- 
manum Pontificem habere authoritacem ap- 
proband: Cgcilia,adeo vt ſinecius approbatio- 
ne legitima n6 eflent. Tertio, fi in omnibus Co 
his Romani Pontificis approbatio neceſlaria 
fuſſct,tum Patresolim v{ fuiſſent hac except» 
one & reſponſione, quando re habuerunt cum 
hzreticis, & hoc argumento vh fuiſſent ad in- 
fnngenda authoritats Concihiorum haretico- 
rum;quod tamen non fecerunt.Quare manite- 
ſm eſteos ns exiſtimille , hoc ad Romanum 
Pontificem pertinere, Auguſtinus cum mults 
hzreticis graviter diſputavit, a quibus inter alia 
azumenta Cocthorum ctam _—_—_— au- 

Os 


232 Controv.tertie de Concil. 


thoritate premebatur, tamen non legimus cum 
hac reſponſione aliquando viſum elle. Cum 
ellet huius Ariminenfis Cohcilij authoritate 
—_ fic reſpondet & ——— non 
iſle hoc Concilium a Romano Pontifice c6- 
gregatum & approbatum,ſed Nicxnum Con- 
cilum Adverſarijs remittit, vt Ariminenſis C6- 
cilij aurhoritate non premeretur . Sic enim ſcri- 
bitin hb. z.contra "* re NHNC NEC 6+ 
go Nicenun , nec tu debes Armimenſe tanquam 
premdrcatrizs proferre Conciluem , nec ego hui 
authoritate nec tu illus detiner'is, Sed cam: (ret 
Auguſtinus, non fuiſſe hoc Conalium a Ro- 
mano Pontifice approbatum , Nicznum vero 
fuiſſe, potuiſſet optime ſecundum Adverſarios 
Niczxnum Concilum vrgere , vtpote-a Papa 
approbatum, Ariminenſe vero vt ky illo repro- 
contemnere.Sed 1lle aperte art,quemad- 
modum ipſe Ariminenſts Conaly authoritate 
non tenebatur , ic nec hzreticos Niczni Con- 
cthj authoritate detineri . Ergo ad Scripturas 
provocat, you_ authoritati vtraqs parerete- 
tur. Ex his quz ditta funt, quatuor iſta 
colligimus. Primwn eſt , Concilia errare poſle 
etiam maxima & frequentiſſima,cuiuſmodi fu- 
erunt Ariminenſe & Seleucienſe Concilium , 
Secundwn eſt , non fuille hoc olim in Eccleſia 
Dei - 9" 7 nempe authoritate Ro- 
mani Pontificis approbari debere , quia tum 
Ariminenh & Seleucienſfh Concilio nulla fides 
adhibita fuiſlet.7errim eſt, polle ca,que ſeme! 
in 


Dneftio ſexta. 282 
in Concilizs definita ſunt, iterum in quaſtione, 
diſceptationemque vocari.Quare remittit Au- 

{mus Maximino Ariano Nicxnum Conct- 
um,f1 ipſe velleti]h Ariminenſe remittere. N6 
enim fic ait Auguſtinus, Debes m Conch au- 
thoritate acquicſcere,fuit hoc anteain Conciho 
definitum,non licetnunc denuo in dubwmm re- 
vocare; ſed ait, Ego tibi remittam Nicxnum 
Conclum,tu mihi remitte Ariminenſe, mitta- 
mus Concllaa, Scripturas proferamus. Laar- 
ww, quod colligimus, eſt, impuum omnino e{- 
ſe, & fider Catholicx wiurioſum , ex Concilijs 
veritatem ſuſpendere. Tum enim neceſle erit, 
vtde veritate nonnunquam dubitemus, imo vt 
aliquando errores ample&tamur. Nam cum in 
Concilijs res pendeat ex ſuffragys Epiſcopo- 
rum, fi plures impij quam pij fuerintin aliquo 
Concilio.congregati, veritatem in illo Concilio 
opprimi neceſle eſt. Quin & hinc etiam ſeque- 
tur, frequentiſhhma Concila maximz authori- 
tatis & det efle. Sic Artminenſe & Selcucienſe 
Concilmm maioris erunt fidet & authoritatis , 
quam Nicznumn, imo N:cxnum nihil pra his 
erit. Duplo enim plures fuerunt in his Conci- 
his Epiſcopt , quam in Niczno . N2m ad hxc 
Conciha omnes Epiſcopi Orientis & Occide- 
tis convenerunt. In Epiſtcla Ariminenſts Con- 
aly ad Conſtantmm fic ſcriptum legimus. Ar:- 
munm ex cunts Occidentts cryvitatibus omnes E- 
piſcops comventmus. Froo videtur,etiam Roma- 
num Epiſcopum eco veniſle.Orientales vero E- 


piſcopi 


_— 
26. ISL 


- *Y 


284 Controv. tertie de Concil. 


peel codem tempore Seleuciz ſubſtiterfi, 
num enim idemg; fuit Concilum, hcet duo- 
bus locis habitum. Nam voluit Imperator om- 
nes totius orbis Chriſtiani Epiſcopos congre- 
gari,qut quoniam in unum locum omnes con- 
verurenon potuerunt, Armin Occidentales 
Epiſcopi, Seleuciz vero Orientales congrega- 
tu ſunt. Siergo velimus de fide & authoriate 
alicuias Concihi ex numero & multitudine E- 
piſcoporum iudicare , tum huic certe Con- 
calio Nicenum cedat & poltponatur neceſle 
eſt, quod abſit . Zt Hieronymus in dialogo 
adverſus Luciferianos innuit, totum mundum Win : 
ad hoc Concilum conveniſle. Ergo hoc mo- Wric 
do melior erit cauſa erroris & falſitatis,quim hoc 
veritatis , 1 ex Conciliis veritatem ſfuſpenda- W&l. 
mus. Concilium Epheſinum ſecundum fuille Whoc 
generale,negari non poteſt. Convocatum fuit Wali: 
ab codem Theodofio Imperatore,qui primum Wtert 
Ephelmum Concilium congregavit . Aderant Weil 
ubiq; omnium Ecclefiarum Epiſcopi, vt con- Wron 
ſtat ex Epiſtola Imperatoris ad hoc C5cihum, Wtho 
quz habetur in Attione prima Concilii Chal- Wile 
cedonen(is. Aderant Patriarchz quatuor, A- Welr 
lexandrinus, Antiochenus,Conſtantinopolita- Fx! 
nus, Hierofolymitanus, & Romanus etiam P5- WJint: 
utex per legatos adfuit . Qyid hic defiderari WW v 
_ ,quod ad Concihum legittmum attinet? 


=, 


vin 
ror 
eſpondet Bellarminus, non fuiſſe approba- © pre 
tum authoritate Romani Pontificas.R g/pondeo: I 
Non {cquitur non fuiſle legitimum, quia Pon- 

tifex 


Dneftio ſexta. 28g 


ifex Romanus non habuit tum authoritatE ap- 
d1 Concilia. Quod ergo Papa illi non 
iſenſus eſt,hoc non ſatis eſt ad evertendi Con- 
ali authoritatem. Sienim Pontifex Romanus 
brozare potwſlet hoc Concilmum,& ſua ſolius 
uthoritate infringere,non opus fuiſſet, vt Con- 
alum Chalcedoniſe poſtea conveniret ad i]lud 
nfringendum. At Chalcedoneſe Concihit' po- 
ſte congregati eſt, vt hoc Ephefinum ſecun- 
bun Concihum infringeret. - pr nihil habet 
Adverfarii,quod probabiliter reſpondere poſ- 
funt,nifh Eufle hoc Concilia turbuler, & hxre- 
ſn in co fuifſe cofirmati. Quod ego certe ue- 
meſle fateor. Hanc enim ob cauſk appellatur 
hoc Cocthi in hiſtorus axcemey,quaſt predoni 
&latroni non Epifcopori Concilifi eflet. Sed 
hoc probat quod nos volumus,poſle nepe C&- 
ala generalia turbulenta efle,& prong In- 
terfut etiai ipſe Pontifex Romanus huic Co- 
alio per legatos : quare ergo illins authoritate 
non repreſſ{us ille tumultus fuit, {: iNIus t5ta ante 
thoritas erat,quita Adverſarit volit? Sed nihil 
ile olim potwt, prarutnfic poteRt. N6 enim fuit 
olm Papa,& Antichriſtus, vt nic eſt. Iam vers 
x hiſtoris coſtat, Arianos regnite Conſtantio 
ntra ſpacum triginta arnoru Conciliaad mi- 
timum decem habuiſſe,in quibus omnibus er- 
ror definitus & confirmatus , veritas vero de- 
preſſa fuit. Fuerunt illa {oncilianon pauca,ſed 
una,non minima,ſed maxima. Habuerunt 
Conciba Tyri, Hieroſolymis , Phil;ppis, 

S 


vr- 


286 Controv.tertie de Concil. 


Syrmii, Arimini , Seleuciz, Conſtantinops! 
duo, Antiochiz etiam, Alexandriz,& Med 
olanj, in quibus vifta veritas, damnatus Atha 
naſius , exploſum :wo#mg fuit. Homines ſcil 
cet fuerunt, fecerunt quod hominum eſt, crra 
verunt.S1 quis dixeritifta Concilia hareticafu 
ifle,hoc eſt quodnos dicimus, poſlle in Con 
cilus herchin propom & propugnari.Sed quc 
niam horum Conciliorum nunor eſt author 
tas, quia Ariana fucrunt , urgebimus aha,quz 
non tuerunt Ariana, nec ex Epiſcopis hzreti 
cis con{tabant. ©yprianus ſanctiſſnaus , & rc 
ligiofiſſimus Fpiſcopus, ſumma pictate przdiÞ $ 
tus,quictiam martyr fuit, habuit vnum,alteri E 
tertum {oncilum , vnd cum aliis multis pil 
Epiſcopis, in quibus omnibus definitum fuit 
_—_ ab hzreticis bapuzantur,eſle rebapti 
zandos. Auguſtinus in hb. 3. de Baptiſm. con 
tra Donatiſt.cap. 10. teltis eſt plura a Cypria 
no habita eſle Concilia,in quibus omnibus he 
definitum eit. Pamelus, qui ſcribit annotatic 
nes in Cyprianum,n annotat.in Epiſt. 73.nu 
mero,6.ait cerfo poſle deprehendi, fuiſle tr 
Concilia abillo hac dere congregata. Et Euſe 
bius hb. 7.cav.;3.ex Dionyho ait, illud dog 
definitum fuiſle & mis weryl 29s Th] maxim? « nu 
yoPus , 11 maximis Epiſcoporum /ynod's. Et CypriÞ hu 
anus apud Auguſtinum l:b. 2.de Baptiſm.con{ re 
tra Donatiſt.cap.9.meminit alterius cuiuſdan ſec 
concilij hac de re habiti ab Agrippino przdeYÞ © 
ceſlore ſuo. Quid? num Tridentina ConciliY ye; 
a 


- 


Lueſtio ſexta. 237 
0'Y cum his coparabimus/1llane errare potuerunt, 
114 boc non potuit?quis dixerit? Hinc concludo c- 
tam pios Epiſcopos in Concilio congregatos 
errare pole. 

Nunc reſtat, ut Ylorue Concthorum erro- 
res oſtendamus,quz iph etiam Adverſari pro 
legitimis agnoſcunt. Protero igitur primo loco 
Concilum Neocefarienſe,quod fuit ipſo etiam 
Niczno Concilio antiquius. Et quiquam par- 
ticulare fuit Concilum,tamen 7 3 quarto 

robatum &confirmatum fuit,ut patetapud 
a ciftin&t.20.canon. De bhbellis, & & 
i Synodo ctiam Niczna , ut diciturin Concilio 
MY Horentinoſeſl.7. Iam vero hoc Concilumer- 
ravit,cum canon. 7.ſecundas nuptias damnavir. 
Prohibet enim Presbyterum intereſle convi- 

vio ſecundarum nuptiarum. Verba {onclit 
hzc ſunt. Ilpeofu repos 65 yo pars Sryauerrav jb kom 
#3, &c. Quibus verbis aut damnavit pror- 

ſus ſecundas nuptias , aut eam maculam us aſ- 
— aliquid in illis vitii inefle innuat. At 
nuptiz ſunt a Spiritu ſanto probate Rom. 

7.3-& 3.Cor.7.29. Bellarminus dupliciter re- 
ſpondet,& hoc Concilum excuſat . Pris ait, 
Patres. huius Concilii non damnare ſecundas 
nuptias,ſed eas tantum, in quibus quis viva ad- 

huc uxore aham ducit,atq; 1ta duas ſimul uxo- 

res habet. Secwndo ait,dici pofle, non prohiberi 
ſecundum matrimonium , ſed folennitatem ſe- 
curidi matrimonit , cui ſolennitati proprie con- 
venit nomen nuptiarum. Celebritas enum nup- 
narum 


2898 Contrev.tertie de Concil 


naram (inquit) tantum ſemel in Eccleſia fieti © ile 
conſuevit, nimirum quando virgines coniun- W rw 
oftiur,vt lidorus teſtatur hb. 2.de othciis,cap. fu 
19.\anon Igitur ille prohiber (1nquit) ne Pres- © no 
byter celebritatt ſecundi Matrimonu interfit, © car 
quin potins pxmtentiam nmungat 11s,qu1 con- W Or 
tra morem Eccich!x m {ecundo matrimonio e« trig 
juſmod: cclebritatem aqhibuerint. Sed re/pon- YI vie 
deo 1:Concilum nullum verbum facere de co, Yin 
qui vivente adhue priori vxore aliam duct, I ſep 


atq; ita duas ſimul vxores habet, ſed palam & Wet: 
ſimpliciter damnite, vel faltem prohibere#+,«- Y At: 
pize. Atyzier vero ſunt, qui bis nuptias con- I han 
traxerunt, & tales etam polteairregulares fe- W ravi 
cerunt Papiſtz. Per Jry&us; vero cos intelligi, W tea 
qui ſecundas nuptias'contraxerunt; ex Conc- © No! 
ho Niceno patet Catione.$.vbi Cathari juben- I quil 
tur xowauriiy Tic Arya.uors , COMmMMMIONENL: habere Y ntir 
cum binzmis. Nolebat Conciltum procul dubio tem 
eos communionem habere cumillis, qui viuis © bcc 
adhucuxonbus ſuis,alas auxerunt. Per Jry«- 
wiey etiam ſecundas nuptias intelligi ex { onci- 
lio Laodiceno cap. 1 .patet,vbi Aryawe tanqui 
legitima commedatur. Concthi verba hxc ſunt. 
tad Yipme x, vom Sdrripos yu wor Tuvrar tive. 
Quare manife{tum efle conſtat huiusConclu 
errorem , quicquid Bellarminus reſpondeat. 
Sed quid elt quod conetur quiſquam hoc C6- 
alum excufare, cam idem Canone, 1. pro- 
hibeat Presbyteru yep nulli omnino Scrip- 


turx authoritate?Przterea cuiuſmodi,obſccro, 
illud 


Deftio ſexera. 295 
lad eſt; quod habetur Canon. 11. Presbytes 
rum non'elle ordinandum ante annum ztatis 
ſuz tugeſimum, quia Chriftus illo tandem an- 
no baptizatas eſt,& tum primum cxpit pradi- 
care? At Papiltz ipſt hanc legem abrogirunt. 
Ordinant emm multos Presbyteros ante annii 
tigeſinnum. Simile eſt quod habetur in canone 
rlumo huius Conclij,vbi Patresprazcipmnt,vt 
Inquaque civitate tum maxima tutn minitria 
feptem fint Diaconi.Quare?Quia regulz ſcli- 
etauthoritas id poſtulat , quz habetur AR.6. 
Athzcineptifſima elt ratio , & Adverſarij ipſt 
hanc queque legem abrogarunt.Quire aut er- 
rvit Concilum in hacregula, aut Papiſtz po- 
ſtea errirunt , qui hanc regulam non ſervant. 
Non eſt ergo quod huius Concilij authoritate 
quiſquam defendat. lam vero,2.reſpondeo,quod 
atinetadillam ſolennem. nuptiarum celebrita- 
tem, nullam  omnino verbum hac de re coin 
bco fieri, ſed de nuptijs tantum. Ergo hoc pla- 
ne ſtohdum commentum eſt.  Fatetur Adver- 
arias, ſecundas nuptias efle legitimas;; fednon 
eſſe ſolenniter & publice celebrandas , quod 
plane commentitium, Pontificiumn, & inepul{i- 
mum eſt. 

Jatn ſecndo loco protero Concilium Nicz- 
mm primum , quod fuit ommum nobiliſhmi 
&celeberrimum, & ab antiquiſiumis Concilys 
wpprobatum & confirmatum,& maximz lem- 
-_ Eccleſia Dei authoritatis. Sed quid?mur 

Concilium erravitlane m_ Duo erro- 
I res 


290 Controv.tertis de Concil. 

res huius Concilij 2 viris dotiſſtmis animads 
verſi ſunt. Prom error habetur in Canone 19, 
de hzreticis rebaptizandis. Sic enum 

in grzcis codicibus. Iubet ConciliumTvc © 
erlvarras; arabeuritiou, id clt, cos qui [ernti ſunt 
Panlum Samoſatenum,iterum baptizari. Hoc nie 
hil aliud eſt , quam quod Cypyianus antea de- 
creverat,quodque Anabapvitz poſtea docue. 
runt,& quod in vtriſque damnatur. ys error 
eſt. Sed1am reſpondet Bellarminus (& fanef 
vera ſit cius reſponſto,liberabitfide huius Cone 
cli)Paulianos ſcilicetnon baptiziſſe in nomi- 
ne Trinitatis,quia Chriſtum purum eſſe homi- 
nem credebant, & Trinitatem aperte negabit, 
acproindenon vere baptizaſſe.Quod fi verum 
ts _—_ Doneilanggs = 
dos fuiſle illos,qui ab ipfis ſunt baptizati. $ 
reſpondeo:thoc ab illo Fas bne omm omninoan- 
antiquitatis teſtimonio. Nihul tale de Paulo le- 
gimus apud Euſebrum,quod tamen ab illo non 
fuiſſet omiſfum , {i fic ſe res habuiſſet. . Quis e- 
nim potuiſſet formam Baptiſmi mutare,& non 
propter id ipſum ab aliquo ſaltem argui &re- 
prehendi?. Euſebius vero narrat,damnatum fu- 
iſe Paulum Samoſatenum , non quod mutaret 


formam Baptiſmi , ſed quod Arianuseſlet, & } 


Chriſti deitatem negaret. Quod ex eo adhuc 
magis apparet , quod Auguſiinus in hb.de hz- 
reſ.ad Quodvultdeum, affirmat Photinianos c- 
oſdem fuiſſe cum Pauhanis . Atilh Baptiſmi 
formam non mutirunt, nec aliter baptizarunt, 
quam 


FED CMMLM_TTELSSST TE T-S-TCM-S-*- 


Dneſtio ſexra. 291 
quamOrthodoxi. Huc etid accedit, quod Gra- 
banus cauſa i.quzt. r.capite, $1 ques confugerst, 
recitans Canonem illam Nicam Concilj , cam. 
Paulianis Cataphrygas contungi, qui Monta- 
niſtz fuerunt.Montaniſtas vero formam Bap- 
ſom immuriſſe,nullz hiſtoriz teſtantur. Ergo 
cum mbent Patres huius Concilij Paulianos 
awafanriftiiu , primo , inrraunt cos funtle antea 
baptrzatos, /ecrmmdo, declarant eandem fuiſle 1l- 
lorum fententiam, quz fuit antea.in Conciltjs 
diverfis a Cypriano &ſuisconchuſa , & inaths 
multis Concihjs definita. Dronyſius Epiſcopus 
Annochenus lb. 7. capite. 6. apud Eufebrary, 
at hoc definitum fufle t owwartwnworivrer ins 
wriew , & owvodus dPerguy , i wh ſins 
Eceleſns , © (ynodis frarrum . Sic Patres Ni- 
czni Condlij id fanxerant , quodin ahjs mul- 
ts Conciltis antea ſariciturm fuerat . Serandees 
hanes Concily error eſt de militia damnats. 
Nan. eanone 1 2. prohibet hoc Concilium: 
foeferiy: 3, id eſt; rediread militiam, qui 
angulam abjeci{fent. At Toarmes __ Luc. 
3nondamnat,ſed monet tantum mihtes, vt fint 
contenti ſuis ſtipendyjs, non vt arma abijciant, 
&caſtra deſerant. Reſponder Bellarminus,non a- 
lIterdamnari militiam ab hoc Concthio , quam 
quatenus fuit fignum idololatriz . Et videtur 
quidem hoc probabiliter ab eo dici, quia in ſu- 
periori canone Metio facta eſt Liciny Impera- 
toris Echnict , ſub quo multi Chriftiani milites 
Merebantur , quos impius I ———_ yel m_ 
2 ve 


202- Controv.tertie de Concil. 
vel przmio coegit, aut cingula abiicere,aut ali- 
—— cum ſynceritatefidei & reli- 
1001s Chriſtianz pugnaret. Jam vero quidam 
Chriftiani,qui cingulum abieciſſent,quia fidem 
negarenolebant,militiam repetebant,& impiis 
Ethnicorum Imperatorum mandatis obſeque- 
tes ſe przbebant. De his ait Bellarminus Con- 
cili decretum illud intelligendum efle.R e/ſpon- 
deo: Libenter ego quidem in hac reſponſione 
acquieſcerem, quia nollem celeberrimum hoc 
Concilum plus gravare, quam neceſle eſt,ni- 
fi viderem Patres quoſdam , etiam Epiſcopos 
Romanos,aliter hanclegem intellexaſle , & in- 
terpretatos eſſe. Sic Leo apud Gratianum di- 
ſtint. .de pornitentia,capite, ( ontrarinmwers. 
(ontrarium ommino eſt(nquit Leo)regulis Eccle- 
fiafticis, poſt penitentie attionem,redire ad militi- 
am ſecularem. Tam vero doceat Bellarminus,f 
poteſt,vbi has w—_ imalio aliquo Concilio, 
uam in Niczno inveniamus. Qusnon 
videt hunc canonem Concilii Niczni his ver- 
bis defignari?Przterea Syricius Papa, qui Le- 
one antiquior fuit,in Epiſt.g. cap. 3. fic ſcribit. 
Dn poſt remiſſionem peccatorum cingulum muli- 
tre ſecularis habuerit , ad clerum omnino admitti 
non debet.Non loquituris de militia cum idola- 
latria Cotta, tl de militia fimpliciter. At 
certum eſt, hcere homim Chriſtano, non mo- 
do ante,ſed & poſt penitentiam, {1 occafio ob- 
Jata fuerit , armatraQtare,&bellum gerere,at- 
que homines etiam in bello occidere. Videtis 
ergo 


a MmiauY = = Q A 


Dneſtio ſextn. 293 

o Patres Nicenos,id quod dixi ſtatuere,hoc 
non modo contra eos loqui, qui una cum 
militia idololatriam & fidei abnegationem con- 
mnxerunt, vt Sotus contra Brentum ait, verue- 
tam omnem in genere militiam damnare. 
Libenter ego quidem hoc Concilium de- 
fenderem , fed veritas potius defendenda 
eſt. Ergo fi Concillum Nicznum potuit er- 
rare,& aha C6ciha mult magis errare poſlunt. 
Tertio loco profero Concilium Chalcedo- 
nenſe. Non enim apud me propoſui omnia 
Concilia proferre, ſed ea tantum , quz explo- 
ratos habent errores. Hoc vero Concihum, fi 
modo Romano Pontificr credamus , erravit, 
ndo Epiſcopum Conſtantinopolitanum 
omano Pontifii exXquavit, quade re non- 
nulla antea diximus.Decrevit enim hoc Conci- 
lum, Epiſcopum {onftantinopolitanum Ro- 
mano Pontifici parem eſle,& iifdem illum,qui- 
bus hunc, privilegiis decoravit. Sed & alius er- 
roreſt Concilii hums,quem ctiam Potifex Ro- 
manus approbavit , de quo Bellarminus nulla 
verbum facit.Si enim credamus Conclio Con- 
{tantinopolitano ſecundo (quod fuit genera- 
le , & appellatur quintum Oecumenicum 
Concilum ) damnavit tria capita Concilij 
Chalcedonenſis,de Theodoro, Theodoreto,& 
Iba,afti.q. Er multz quide turbzpr hoc 
Cocilumfuerunt agitatz. Qua de re Sigonius 
lib. 20. de imperio Occidentali multa verba 
facit. Ergo Concillum Chalcedonenſe erravit. 
SJ Przte- 


294 Controw.tertie de Concil. 


Pratereaconſtat Gelafium Papam 1m ſeripto 
ſatis antquo & probxo nonnulla afta huus 
Concaly improbare & reprehendere. 

Lnarto loco profero Concilia Carthaginile 


tertium, quod eth particulare fuit , tamen quia 


conhrmatum eſt authoritate Romani Pontifi« 
cis,& aliorum Conalorum, obtinet vim Con- 
cilij —— Approbatum vero & confirmati 
fuit hoc Cocilum a Leone quarto , vt eſt apud 
Gratianum diſtin&. 20.capite De hbelks,aty; c- 
tiam 4 ſexta ſynodo generali. Hums Cocily 
errores ſunt. Vnus verus crrox eſt,alter opinio- 
ne tantum Adverſariorum.7rmw error habe+ 
tur cap. 33- Vbi wbet Concilum,yvt in oblatio- 
ne Euchaniſtz preces ſemper ad Deum Patrs 
dirigantur.S1 excludant filum & Spiritum ſan- 
ftum;magnus crroreſt,fi nonexcludant,quor- 
ſum ad illum folum preces dirigendas fl VO» 
lunt? Er Papiſtz ipf11n Euchariſhz celebratio- 
ne preces ad filium dirigunt. Tritum enim illud 
eſt,quod in illora Miſla habetur, Agw Des qu 
tollis peccata mundi,ſulcipe deprecationem noſtra. 
Deinde idem Concilium Canon. 26 . prxcipit, 
ne prime ſedis Fpiſcopus vocetur princeps 
Sacerdotu,aut ſummus Sacerdos, aut aliquid 
erſmodi. At Pontifex Romanus iamdudi his 
& hwuſmod! nommibus appellari ſe voluit. 
Gratianus vero hocin loco fu? imppudentii & 
perhciam prodit,cum addit ad hic Canonem, 
Excepto Pontifice Romano. Athac exceptio n6 
extat in Concilio. 

Dean 


2 SF FOIYEMMOQI RPO YA ELM SI RF EWWDSDTYCYCYS FarnySD 


© neftio ſexta. 295 
_——_ loco profero Concilum Conſtanti- 
tanum tertium, quod fuit ſextum gene- 
rale Concilwum. Hujus Conciln Canones quol- 
dam antea attigimus , qui multos in ſe errores 
habent. Reſpondet Bellarminus,hos Canones 
non efle ab ullo legitimo & probato Concilio 
editos. Agnoſcunt Adverſaru fuiſſe hoc gene- 
I , fed or: _ _—_ 
modo .R : At non pote 
|, improbare,ſ1 —_— 
ulla fit authoritas Romani Pontificis. Nam pre- 
terquam quod mult Papz hos Canones ci- 
tant, Adrianus primus in Epiſtola ad Tharafi- 
um,quz habeturin aftione, 2.ſeptimz ſynodi, 
aperte confirmat. Reſpondet Bellarminus, A- 
drianum recitare tantum ſententiam Tharaſfjj, 
&non refellere, quia unus ex iſtis Canonibus 
utilis erat ad quettenatah azebatur. Sed 
ego vos moneo , utlegatis1 verba Adriani, 
quz ſunt huiuſmodi. /» ſexte /pnodi drvint & le- 
galiter precdicatis (anonibus. Ex his verbis duo 
colligo.Primmn eſt, ſextam ſynodum edidiſſe 
Canones,quod negant Adverſarii . Secunda 
eſt, hos Canones pro legitimis habitos eſſe. Ns 
at Adrianus. I» ſexte ſynods devine & legabiter 
prediratis (anonibus. Quid hoc aliudeſt, quam 
confirmare Canones huius Concilii? Sed de 
o_ oncilio plura non addam. Progredior ad 
ua. 
Sexto igitur loco affero wm illud C5- 
cilum Nicemum ſecundum , de quo Bellar- 
T 4 minns 


a96 Controv, tertie de Concil. 


minus tam multa diſputavit ,vt nullum ego di- 
cendi finem facerem, {1 i]lus prolixitatem imi- 
tarer , & lingula quz ab illo diftaſunt, ſigilla- 
tim perſequerer. Sedego breviter & perſpicue 
loquar de hoc Concilio. Tllud ergo ſecundum 
Nicznum Concilin,quod fuit prime diſſimilli- 
mi,graviſliime & turpiſſime erravit.Na preter- 
quam quod imagines efle colendas ſtatuit,in eo 
eu errafle conſtat,quod Angelos.corpora ha- 
bere , & animas ite humanas corporeaselle de- 
finivit. In attione 5 .huius Concilij Ioannes E- 
piſcopus Thellalonicenſis verumq; affirmavit, 
& Tharalms vna cum tota fynodoapprobavit, 
qualicommunem Eccleſig Catkolice ſententia, 
ne quis putet fuiſle ſent&tiam vnius tantum aut 
alters Epiſcopi. Ait enim tota ſynodus, Enam 
Domune,ſic eſt. Et ob eandem cauſam conclule- 
runt,pingi polls Angelos, vtpote _—_— 
animas item humanas. Sed nec Angelus,nec a- 
nima,habet naturi corpoream, ideoq; nec An- 
gelus, nec anima,pipgi poteſt. Luc.2 4. legimus 
piritus carnem & ofla non habere . Et Colofl. 
I.appellantur inviſtbiles. Deinde propter ima- 


es defenſas fuilſe hoc Concilium a multis a- © 


ys Concilijs damnatum vt hzreticum legimus. 
Fucrat antea Concilium C —— CON- 
gregatum ſub Leone Imperatore-(quem immwi- 
azo dixerunt) & Coſtantino Copronymo,in 
quo imagines dinatz ſunt. Et hoc fuit Ent 
generale Concilium,verum & legitima, cu in- 
terfycrunt Epiſcopi,3 3 8, vt conſtat ex ſynodo 


Niczna | 


A. A an 2 Hm 3+ = 


Dneftio ſexta. 297 
Nicena ſecunda,atione 6.Sigebertus in Chro- 
nico ſuo ait interfuiſſe Epiſcopos, 3 30.Sed Bel- 
larminus ait non fuiſle hoc generale C6cilium, 
quia Pontifex Romanus non interfuit , nec per 
ſe,nec per legatos ſuos.Ryfpondeo:verum quide 
eſt,n6 interfuiſſe. Sed cauſa vna "ny nn 
cxpit eſſe perfidus &rebellis in Imperatorem 
Grzcum, & conatus eſt i]lms impertum covel- 
lere. Ala vero cauſa fuit , quianovit in illo C6- 
cilio imagines efle damnandas,quod ilh parum 
placuit. Squi certe aberit,fuo quide vitio abe- 
rant, nam omnes adeſle iu(h funt , & hoc ſuth- 
cit. Neqz propterea non generale fuit hocCon- 
alin,quia Pontifex Romanus 1]h non interfuit. 
Tum enim Conſtantinopolitani primia, quod 
fuit generale ſecundum,non erat generale,quia 
nec Pontifex Romanus,nec uſquam ens no» 
mine 11h Conciliointertuit. Hoc tuit igjtur ſep- 
timum generale Concilium.Sed in a&tis hoc ta- 
cetur,& Nicxnum ſecundum dicitur efle ſepti- 
mum . Fuit hoc Concilium poſtea congrega- 
tum ab Irene Imperatrice, toemini peſſima , 
crudeliſſimi , ſuperftitiofiſhma , quz filium 
ſuum primo in carcerem coniecerat , poſtea 
vero oculos 11h effoderat . Sic Imperatores 
pj imagines damnirunt & confregerunt , for- 
mina vero 1mpia patrocinio fuo —_— : 
Cum enim diſputatum eflet in Conciho.Con- 
ſtitinopolitano anno ſuperiore, & multi py E- 
piſcopi imagines damnirent, Irene illos omnes 


eſuis Ecclehijs deturbavit. Illis vero — 
| re 


298 Controv.tertie de Concil. 

reliquos Nicez denuo congregavit, 2 quibug 
wmagines ſunt confirmatz,&awracerpeca,id elt, 
«Smoretraa (tabilita eſt . Hinc infinita mala 
poſtea ſecuta ſunt. Sed hoc Concilum a mul. 
tis aliis Concilus non improbatum modd , ſed 
& damnatum fuit. Francoforti { oncalum con- 
gatum elt annis quinque polt Nicenum ſe- 
cundum { oncihum,cui ctiam interfuerunt le- 
gati Romani Pontificis, & 1pſe Carolus Mag- 
nus, in quo ſeptimum generale Concilum, 1d 
eſt, {on{tantinopolitanum ſecundum, fuit cor;- 
firmatum,quod maginesdamnavit,& Nicgna 
damnatum,quod imagines confirmevit. Hoc e+ 
nim Nicenum ſecundum Concilium non fuit 
imum generale Concilum(vt Papiſte vo- 
lunt)ſed Conſtantinopolitanum ſecundum, in 
quo imagines ſunt damnatz. Nicen::mm vero e- 
cundum fuit otavum genera'e ©oncihum, 
quemadmodum luculentiſſimi authores teſtan- 
tur, quos ſ1nunc recenſerem, nims longs ef- 


ſem. Vnde poſlumus intel[1gere,quam impu- | 


densfuerit Alanus Copus (vel potius Harps- 
fieldus)qui in in Dialooo 4. & 5 .ait damnatum 
eſſe a Francofordienſi Concilio Conſtantino- 
politanum ſecundum, non Nicxnum ſecun- 
dum , quod perinde eſt,ac (i diceret, & no- 
bis perſuadere conaretur , meridie tenebras 
efle. Iam vero de hac Copi ſententia Bellar- 
minus , ut ſciatis quam bellus homs fit, fic 
att. Optarem efſe veramys , ſed tamen (uſpicor 


ef falam-, Suſpicaris ? imd diſerte affirm 
£ 


EST 6.E-ESSSSSESISIIESL.SY 


Dueftio ſexta. 299 


efſe falfam. Nam ais omnes authores anti 
in hoc conſentire , ſeptimam cm 
ny H— or —_ ne du» 
bitemus, quam ſeptimam um intelhgas, 
addis ex uſdem pti_s aw decreverat i- 
magines eſſe adorandas. Illa vero non Con- 
ſtantmopoluana , ſed Niczna Synodus fur. 
Przterea conltat,fub Carolo Magno quinque 
alia Concilia habita fuiſſe, in quibus omnibus 
damnatum fuit Nicznum ſecundum. Hic ergo 
coguntur Adverſari confugere ad ſuam illam 
vm reſponſionem,Concilium ſcilicet Fri- 
cofordienſe fuiſle partim approbatum , partim 
non 9 rem nobiſcum parti- 
untur? Hoccine zquum eſt, ut illi refpuit quod 
iphs non placet,recipiant quod placet? Fuit hic 
lus R—_ maximus hoſtis imaginum, 
contra quas edidit quatuor hbros, quorum au- 
thoritatem Bellarminus quibus poteſt rationi- 
bus infringere conatur, quos tamen fatetur fine 
dubio ſcriptos eſſe tempore Caroli. Ftde Nicz+ 
no ſecundo Concilio ſatis multa drximus . Iam 

progredior, & opus inſtitutum pertexo. 
Septimo 1gitur loco profero ConciliumRo-. 
manum fub Stephano ſeptimo, vel, ut alij vo- 
lunt, ſexto, in quo Formoſus Pontifex damna- 
tus eſt, & i]hus ata omma ab . At alud 
Concilum poſtea habitum eft Ravennz ſub 
loanne nono, in quo Formoſus reſtitutus fuit, 
& Stephanus damnatus, omniaq; aRta Concilij 
illus,quod fub Stephano habitum tuit,funt ab- 
rogata. 


yoo Controv.tertie de { oncil. 


rogata: Horum alterum erriſle n&ceſle eſt .Nz 
[F Stephanus rete Formoſt ata abrogavit,ma- 
le certe fecit loannes nonus , qui-Stephani a- 
&a ommia abrogavit. Hzc nota funt. Leguntur 
enim in hiſtorns & a&is Concthorum , & his 
Concilijs non ali prxfuerunt,quam Pontifices 
Romani. Reſpondet Bellarminus,quzſtionem 
fuiſle de fatto, an Formolus fuiſſet verus &le- 
gitimus Papa. _—_— non putavit ele. lo- 
annes nonus poſtea invenit contrarium, & a- 
Ra Stephani damnavit. Reſpordeo 7 : Spiritum 
fantum non magis de fatto quam de 1ure er- Ws 
rare. Deus enim elt, & omnia novit. Nec deeſle Whit: 
folet Ecclefix in 1js rebus , quz ad cus falutem 5 
| zplt Adverfary fatentur . Nam ideo Yd 
cunt Spiritum ſanftum Ecclefiz datum elle, Yloa 
& Condlus przxeſle, ut Eccleftam nimirumin Yen 
omnem veritatem deducat. Ar damnart eum, Ytus 
qui non eſt damnandus,non modo a veritate a- qu 
reſt 

mo 

dan 

(tu! 

cal; 


henum eſt , ſed etia Ecclefiz periculoſfum,przx- 

ſertim tin Pontifice id fiat. Nam Formoſus fu- 

erat Papa , multas ordinationes fecerat, multos 

creaverat Epiſcopos & Presbyteros; nunc cius 

omnia ata infring1, omneſq; Epiſcopos &pre- 

$byteros ab 1illo creatos munere & miniſterio 
ſuo abdicari, quam perituloſum Ecclefiz fuit? Yabſ 
2.Quod ait Stephanum male informatum cen- Yeo 
ſuiſſe eum nonfuiſle Paparn, hoc non ſatis eſt. I den 
Nam definitiones Conciliorum non opiniones Tbar 
{untſedcerta mdicia , Aut igitur compertum Yu 
hoc habuit, aut non potuit fic 1udicare. Tudica- * 
vit 


| 
r 
$ 


$ 
N 
- 
1 
C 
] 
) 
) 
I 
, 


* neſtio ſexta, zor 
it enim Stephanus, tiquam re explorata; For- 
nolum non fuiſſe Pontificem, & ems ata om- 
jairritavit,utBellarmini verbo utar.Quare fic 
70 diſputo contra Adverſarium. Aut meritus 
f Formoſus damnationem,aut non. Sz non eſt 
meritus,tum hoc non fuit SpiritusſanRti judici- 

n. Si meritus eſt , cur poſtea abrogatum cit 
hoc rudicum-a Toanne nono? cur denuo re{tt- 
utus Formoſus ? z. Reſp. Facile conſtare ex hi- 
torijs & a&tis Concithorum, non modo Spiri- 
um ſanctummnon adtuiſleiſtis Conctlis,ſedip- 
os ctiam Pontificulos a Spiritu Satanz prxci- 

tes efle atos. Nam primo Formoſus habito 
mz Concilio a Stephano damnatus eſt , de- 
ade Stephanus a Toanne 9.(quem Plata facit 
lannem decimum ) coatto alio Concilio Rae. 
rennz eſt damnatus,, & Formoſus et reſtitu- 
tus, quod idem fattum eſt antea a Romano; 
1 Stephano ſacceſlit , & a Theodoro, eui hic+ 
nes ſucceſſit . Iam ergo Formoſus videtur 
reſtitutus,& Stephanus danatus. At Imupe For 
noſum Stephanus anteain Conalo Romano 
amnaverat , & corpus cus e fepulchro extra- 
tum habitu Ponaficah ſpoliaverat , idemq; ſe- 
alari ſepulturz mandaverat, duos cus digitos 
aſ{ciderat,quibus in conſecratione.uſus fuerat, 
wldemque in Tiberim projecexat , & omnia 
denique illus ata abrogaverat ... Crudele & 
barbarum . Sed hoc tamen eſt in Concilio fa- 
tum . Num exiſtimabimus huic Concilio 
prxfuiſſe Spiritumy ſanftum ? num Spiritum 
ln&tam tantz crudelitatis authorem fuiſle cen- 


302 Controv.tertie de Concil. 
ſebumus ? Sic omnino dicant Adverſari neceſl; 
eſt,qua fuithoc legitmum Conclium. Sed ait 
Bellarmimus, Loannem poſtea invemfſle, re me- 
-_ nveſtigata, Formoſum fuifle legitmum 
apam . Re "E CE 

cuit pale d Nam ft Formoſus| fwl- 
2 tum Spiritus fanQusin ts Ste 
o hoc inveniflet. Num enim potuit hoc 
ſan&tus invenire in Conciho ſub Ioan- 

ne , non. potuit in Concilio fub Stephano? In- 
credibile. Veriun Stephanus non mods non 
invenit,fedplante contrarium iudicavit . Suntne 
quzſo iudicia _— fan&i contraria:Formo- 
ſum enim effe Epiſcopum legitimam , & non 
eſſe,ſunt conitraria . Alterum decrevit Foanaes 
nonus in Concilis Ravennz habito , alterum 
vero ma in Coricilio Romano. 2. & 

: Concedamus Ioannem nonum in illo 

ſuo Concibs. , re melius. inveſtigata ( ut niquit 
rs inveruſle, Formolum elle legnti- 


opurn, ac proinde reſtituendum e- 


Sch afta omnia confirmanda : tum hoc 
cemfurs Spiritusſan&ti decretum . At 1 hoc 
ER ſan&i fuir,quare obſecroab- 

—_— poſtea a Sergio tertio, qui 
non mod6 Formoſum'iterum damnavit, eruſq; 
ata ommia. abrogavit, verumetiam erudelitate 
belluz firmlior homini, Formoſi corpus 
rurſume© fepulchroextraxit, caput amputavit, 
_ denique in Tiberim projecit, quod thi 
2 piſcatoribus"mventum , & poſteain baſilica 
ſand 


ES PPETYTEZED PPWrP Tip 


TS EY 


5” 
Po, 


—_— ww - c£c6q c”EM_N=£=3+E re M === = a= = XX oC 


OE CE —— - dA LY _- - n__ * S # 


Dneſtio ſexta. 203 
fanfti Petri Romz ſepultum , ab irnaginibus a» 
doratum Fuiſſe dicitur . Vnde conicttum eſt, 
Formoſum imulte tratatum fuiſle . Bellarmi- 
nas iſta leviter tranſit, & timideattingit. Hic er< 
go habemus duo contraria iudicia Concilio. 
tum,quorum akerum falſum ſit neceſle eſt. 
Otizuo loco profero Concillum Romanum 
ſub Nicolao ſecundo, in quo definitum fuit, 
non modo Sacramentum corporis Chriſti , ſed 
pſum etiam verum Chnſti corpus traftari & 
ngi manibus Sacerdotum,& fidehum denti- 
bus atteri. At hoc eſt falfiſſimum. Nam etfi tra- 
Rar] aka Chriſh corpus , cum tamen glorio- 
ſum ft , nec manibus trangi , nec dentibus teri 
poteſt. Illud enim corpus moriatur & corrum- 
patur neceſle eſt, quod frangitur & teritur, at 
Chriſti corpusnunc nec mori poteſt, neccor- 
rmpi.Hoc habetur inillo Concilio. Et hac de 
re ſcribit Gratianus de conſecratione, diſtin. 
1.capite, Ego Berengarus. Coattus eſt bonus 1l- 
k vir Berengarius gammdey co modo,quo dix- 
mus , & in cam ſententiam, quam-commemo- 
nymus. Hwuus vero palinodiz verba fuerunt 
ab Huberto quodam Germano deſcripta , ho- 
mine incrudito, & inſulſo. Vix.intelhig}. poreſt, 
quid-ſibi; velint, Senfus vero hic fwt, verum 
Chriſt corpus tratari, frangz, &dentibusatte- 
n.De quibus verbisipſa Gloſſa ait,nifi caute & 
ſobrie- exponantur , habere plus in fe erroris, 
quam habuit ipſa- Berengary fententia. Sed 
quomodo minus hc verba interpreta« 
tur 


204 Controv.tertie de Concil. 

tar videamius. Berengarius ait in recantatione 
ſua, verum Chriſti corpus trangj &teri, hoe 
eft(inquit Bellarminus) non nudum fionum, 
ſed fignum habens realiter conitunftum Chri- 
ſt corpus , vel verum Chriſt corpus ibi prz- 
ſens exiſtens frariz1 & teri , non tamen in ſe, (ed 
in ſ1gno. Sic Bellarminus caute verba palino- 
diz interpretatur. Sed reſpondeo 7 : Concilium 
dicere , verum -Chriſti corpus traQtart , frangj, 
& teri, non {1gnum , cum quo coniunRuin eſt 
verum Chriſt corpus . Alud eſt Chriſti cor- 
pus, aliud fignum cum quo Chriſti corpus 
coniungitur. Pugnat ergo Bellarminus cum ip- 
{mus Concilij verbis. $i Concilium fic dixiſlet, 


quemadmodum ille loquitur, aperta fuiſlet lli- | 


us ſententia . Sed Conciltum ait , panern & vi- 
num poſt conſecrationem efle verum corpus 


& ſanguinem Chriſti, & hoc corpus frang!' 


manibus,8&teri dentibus. Ergo iam figna hac 
non modo haberit corpus Chriſt coniunttum, 


ſed ſunt ipſum verum Chriſti corpus. Quod (t 


ſ1gna frangantur, & ſigna ſunt ipſum corpus & 
fanguis Chriſt, tum ſcquitur nullo modo vita- 
r! polle,quin ipſum corpus frangatur. Sed ver- 
ba ſunt adhuc magjs perſpicua. Nam dicitur in 
Concilij decreto, corpus & ſanguinem Domi- 
ni non modo in Sacramento , ſed ſenſualiter in 
veritate , manibustraftari, frangi; & atten . Si 
corpus Chriſti in veritate & ſenſualiter tra&ta- 
tur ; frangitur, atteritur, tum non eſt hoc idem, 
quod ſ1ghum cum corpore Chriſti coniuntti 

tra- 


Dneſtio ſexta. .303 
tratar1 , frang} , & atteri . Nam decretum ait, 
non ſolum 1m Sacramento, id eſt ; non ſfolum 
1m fi2no , hxc omnia fiert . Sic videmus abſur- 
dam elle Bellarmini expoſitionem. 2. Intel- 
hzemus iſtam Bellarmini interpretationem a 
Papiſtis etiam iphs reprehend) , Nam Clau- 
dus Santefius in repetitione 9. capite 6. Be- 
rengar1) ſententiam be proponit . /lle afſere- 
bat (inquit) #n Sacramento widert , tangi , & per- 
cipt corpus ( hri#ti, nou m proprio ſnppojuto . Sed 
Eccleſia (inquit) contra decicit , non mods in Sa- 
cramento , ſed im veritate + ſenſnaliter corpus 
ip/om + ſanguinem Chrifli widert , tangs , dem+ 
tb atters. Deinde Canus lib. 5. capite vl- 
timo,inreſponſione ad vittmum argumenturn, 
concedit ipſam Chriſti carnem videri & tangy, 
& Chriſti corpus ficin panis locum ſucceſlif- 
ſe, vt ſibi omnia, quz crant panis, vendicet . 
Sed quarenon ait frangz ctiam & tert Chnſti 
corpus ? Id quidem voluit, fed non aulus eſt 

rteloqui . Nam,yt manibus traftatur , ſic 
certe frangitur & retitur. Sed non aperte af- 
firmat Canus, Chriſt corpus teri & frangj . 
Tantum ait, polt confecratonem omnia cor- 
port Chriſt: convenire , quz pam antea con- 
ventebant ; corpus enim Chriſt: tix viden), tra- 
Qari , & geſtari . Sed non auſus eſt viterius 
progredt, & reliqua fimiliter achurigere, nem- 
pe teri & frangi . Non enim auſus eſt palam 
proloqui; ne exploderetur . Iam vero Alanus 


noſter egregjus 1lle Cardinalis in hb. 1. de Eus 
V 1 cha«- 


306 Controv.tertie de Concil, 


chariſtix Sacramento cap. 37. apertiſſime lo- 
quitur , & non dubitat afhrmare, ipfiſſimum 
corpus & ſanguinem ( hriſts vere a nobis contre- 
Hlarimanducari,circumpgeſtari.carm noſtre immiſ- 
cert, manquid adhuc altquid defideratis ? im» 
3 etian, dentibus terign hoc ant illo vaſe col- 
locart , & ſenſibilter ſacrificars , non minis quam 
ante conſecrationem pants trattlabatur , Et hanc 
Bellarmini expolitionem de frattione in {igno 
reprehendit,aitque hancfratturam in ipſo corpo- 
re conſtitm. Be mus vero ait, certun eſſe & 
ſemper fuiſſe,.corpus Chrifti non poſſe frangi as te- 
ri mi in (gno,ſrve Sacramentogta vi dicatur fran- 
gt ac ters,clm ſignum eins.td eſt, pecies pants fran- 
tur & teritur. Non audet ergo Bellarminus 
Concilium eo modo interpretari , _ al) Pa- 
piltz interpretantur. Pudwi ſcilicet illum vt 
te hominem modeſtiorem in hize modum Fn 
bere. At Claudrum Santefrum, Canum, Alani, 
non puduit. Quanquam in eo falfus ett Canus, 
cum negatChnſt corpus mentibus atteri , nift 
vicum fit Typographi, & pro dentibus,pona- 
tur, mentibus. Aperte-tamen ait, ipſum verum 
Chriſt corpus manibus traftari. Roffenfis in 
ib. 2.contra Oecolampadium,cap.1 2.non au- 
det hoc decretum defendere. Nam ille ait,q» 
Berengarits in alterum latins nimnum exorbita([et, 
ideo ( oncilinem plus equo in alterum nunc traht, 
hoc eſt, inclinare. Hoc perinde eſt, ac {1 diceret, 
Concilium erriſle. Similiter Catetanus in tra- 
Aatu de Fuchariſtia cap. 3. negat hanc tuiſſe 
, meyt- 


* 


— a 


At oe A Aa F. FRY 


| Dueſtio [exta. 207 
mentem horum Pawum , Chriſti corpus ſumi 
corporaliter & perceptibiliter , cum tamen d1- 
ſerte dicant ſenſualiner tra&tari . Imo ne Lom- 
bardus quidem ipſe audet hoc decretum defen- 
dere ib. :.ciſtin&t. 1 2. Ataltj Papiſtz ſumma 
cum impudentia defendunt . In hoc igitur de- 
creto,quemadmodum in iſto Conciho propo- 
firum fuit, maximus error eſt, & infigne pecca- 
tum,a quo atiimus p1j cutusque hominis debet 
abhorrere. Hoc enim dicere, c{t veritatem cor- 
_ Chriſti plane deſtruere.Etde hoc Conci- 
oſta dixifle fufhciar. * 

Nono loco profero aliud Concilium gene- 
rale, nempe nenſe ſub Alcxandro ter- 
tio , in parte. cap. 1. vbi legmmus , poſt con- 
ſenſfum legittmum viriusque partis de prz- 
ſenti matrimoniolicete alteri etiam repugnan- 
te altero Monaſterium ingredi . Sed forſan 
non putabunt Adverſary hunc alquem erro- 
tem eſle. Eſt tamen error Anachriſtanus , a- 
perte cum Scriptura pugnans , nuptias legiti- 
mas dirimere. Nam qui ſemel legnimo con- 
ſenſu (ele invicem ob{tmmxerunt , eos Deus 
contunxit , adeo vt neuter 1n poſterum altero 
ſuperſtite ſui wuris fit. Non heet ergo alterutr , 
przſertim altero non conſentiente, promiſlum 
revocare. 

Decimoloco profero alind Conahum Late- 
rancnſe fub Innocemio tertio,vbi defimtuma fu- 
iſſe legimus cap. 1.vtramg; creaturam & vif1bi- 
lem & invifibilem ab initio temporis ex nhilo 


V 2 CrCa- 


308 Controv.tertie de Concil. 
creatam fuiſſe.Si hoc Catholicum fit fidei dog- 


ma, tum Patres lh errirunt, mo hzretici ſunt , 
qui Angelos ante mundum 6 ante temporis i- 
nitium conditos fuiſle dixerunt. Ergo Nazian- 
Zenus erravit in oratione five concione , 1. de 
natal: Domini. Simhter Bafilms im homilia x, 
in hexaemeron. Similiter Ambroſius in hex- 
acm.hb.r. cap.5. Similiter etiam Hicronymus 
in epiſt.ad Tit.cap. 1. Similiter Damaſcenus in 
lib.2.cap. 3. Sinuliter denique Thomas Aqui- 
nas in prima parteſummz , quzlt. 67. artic. 3. 
ubi ait hac opinionem non efle fidet contrarii. 
At fi illa Concilij definitio Catholica fuit , tum 
aliter ſentire,eſt fidei contrarmm . Sed deiſta 
opinione nos m__— non laborabimus. 
Ex hoc eodem Conclio alum adhuc errorem 
profero, qui habetur in cap. 13. In illoca- 
= prohibet Innocentius, ne poſtea nova a- 
1qua religio, hoc eſt,novus aliquis ordo rehgj- 
oforum inftitueretur , ſed ft quis vellet ad re- 
lgionem converti ( hoc eſt , religioſum ordi- 
nem ingredt ) aliquam ex veteribus & appro- 
batis chgeret & ſuſciperect . Quz cauſa fue- 
rat huius decreti , neſcio . Sed forſan tanta 
tunc temporis religioſorum ordinum multi- 
tudo fuit , vt modus neceſlario ſtatuendus &- 
ſet. Sinuſta ratio huius legis condendz fuit, 
tum Tefuitz antea damnati funt, quam inlu- 
cem editi . Hzc enim nova religio eſt , no- 
vus ordo,nova feta, poſt Innocentij tempora, 
ante annos ſeptuaginta aut circiter ab Ignatio 
quo- 


= 


= 2 FyIYSY JIN 


Dneſhio ſexta. 309 
quodam Layola inſtituta. Et de hoc Concilio 
non dicemus. 

Vndecimo loco profero Concillum Conſtan- 
tienſe ſeſl. 1 3. ubi fic decretum fuiſle legimus. 
Licet in promitrva Eccleſia Sacramentum recipe- 
retur a fidel:bus (ub utrague ſpecie , tamen poitea 
a conficientibits ſub utraque ſpecie , a laicts tantrums 
modo ſub ſpecie pants [1:/c1pratuy. Prohibet ergo 
Concilum, populum ſub utraque ſpecie com- 
municare , & anathema 1js denunciat , qui hoc 
audent facere . Decretum erroris & blaſphe- 
mizz plenum . Prime enim fatentur Fatres 1]- 
lus Conahy , Chriſtum inftituiſle , ut ſub utra- 

ue ſpecie populus communicaret , & hanc 
Chril 1 inſtitutionem a primitiva Eccleſia ob- 
ſervatam fuiſle : tamen przcipiunt , ut nullus 
presbyter ſub pocena excomunicationis populo 
deinceps ſub utraque ſpecie adminiſtraret. Sic 
prohibent , quod Chriltus prxcepit, & dam- 
nant, quod ille inſtituit. Demmde laudant confue- 
tudinem perverſam Ecclefiz tum receptam , & 
am tum Chriſti inſtitution , tum primitive 
Ecclefiz conſuetudini przterunt , & anathema 
denunciant aliter ſentientibus, & hanc denique 
conſuetudinem pravam pro lege in polterum 
habendam efle ana. Terttwo dicunt Chri- 


ſtum ſub alterutra ſpecie integruri percipi. 
Quod fi verum fit, cur quzſo Chriſtus duas 

ies inſtituit , &cur Eccleſia olim primitiva 
b duabus ſpeciebus communicavit ? Item 


in ſeſſione 19. eruſdem Concilj alius error re- 
3 peritur, 


210 Controv.tertie de Concil. 


tur , fidem ſcilicet non efle cum heretic 
ſervandam . Sed forſan hxc non tuit Conch 
ſententia , nam negant Adverſari.A nullo e. 
nm homine proban potelt hzc ſententia, niſi 
qui humanitatem omnem exuerit. Molanus 
uidam Papiita tres hbros edidit hac de re. 
= forſan iniurtam facimus Concilio , cum 
ll; hoc decretum affingimus. Legite ergo ipfu 
dectetum,cums hic ſenſus elt, non obltite wy 

peratoris ſalyo conduttu, licere mdici com 
tenti & Eccleftaſtico de hzreticorum erronbus 
inquirere, alias contra eos debite procedere,e- 
o dm penire quanta wſtutta ſradebit j5 ſuos er- 
rores revocare pertinaciter recuſaverint.ctiom/i de 
falvo condutt confii, ad locum venermt tudictt, a- 
has non venteri.Fattum eſt hoc decretum pro- 
= loinem Hus ab illo Concilio damnatum, 
extremo ſupplicio afteum, contra publici 
fidem Sigiſmundi Imperatoris, At forſan nulla 
hic fuit Concilu culpa,ſed S1g1ſmund: Impera- 
toris. alla eſt enim fides Huſlo data a {ond- 
lio,ſed a Sigiſmundo.Q md hoc ad Concilium? 
Nec hic decreti ſenſus eſt,ft Eccleſia aut {ond- 
lum, fed {1 ſeculans aliquis Princeps falvum 
conduttum dederit , tamen Concilium poſſe 
punire. At Concilt etam ipſius culpa fuit. Per- 
ſuaſit enim Concilium S1g1lmundo,neceſſarid 
id fieri oportuiſſe, quod faftum eft,nec teneri 
illum im 1ſta cauſa fidem fervare,fed fide data li- 
berari.Ni ſequitur in code decreto, promittent? 
falatem, fi alias fecerit quod tn: 10/0 eft,ex hoc nou 
van 


eſtio ſexta. . 31r 

remanſiſſein aliquo obligatum.Quid hoc aliud eſt; 
quam non tener, vt fidem ſervet?Ettamen Mo- 
lanus contra aſlerit. Ergo Sigiſmundus faltem 
obligatus crat, at in decreto non efle obligatus 
ronunciatur.Sed quzro ab illis,quis Huſum 
exuſſit?Reſpondebunt: non efle hoca Conci- 
lo factum,quia ſecularis magiſtratus hoc mu- 
nus & ofhcium erat. Refte. At Sigiſmundus a 
Concilio perſuaſus hoc fecit , Hinc colligo, ſi 
Concilium potuit iure Czſari perſuadere, vt fi- 
dem frangeret, tum & ipſum {onclium potu- 
iſe hoc ſupplicio Huſſum afficere.Quid quod 
ad marginem illus decreti extat hac annotati« 
uncula , appoſita ab illo, qui Concilum cdidit, 
Hereticis ſas hereſes pertinacuter defendentibus, 
ſaboum conduttum non patrocmari?Molanus lib. 
2.cap.7. ait hoc efſe annotatum loco non op- 
portuno.Sed cur ipſe veri efle huius annotati- 
onis ſententiam probat in codem capite ſimili- 
tudine quadam?zv? j; latroner(1nquit) & mncends- 
aris ad { ameram vocati vemrent , tamen non ob- 
fante ſaluo condutu punri poſſent. Sic iam aper- 
te Molanus fecum pugnat,& prodit eam ſen- 
tentiam,quam vehementiſſime vidert vult am- 
ple&ti & defendere , Quanquam enim videri 
vult,Concilum {onſtantienſe detendere , & 
probare ſimul, dem cum. hzreticis efle fer- 
vandam : tamen revera ſentit ſervandam non 
elle. Ex hac igitur illus confeſſione,& ex ver- 
bisdecreti patet,hanc eſſe Adverfariorum hac 


de re ſententii, cu hareticis ſcilicet non eſle ſer- 
V 4 vandam 


212 Comrov.tertie de Concil. 


vandam fidem,ſed poſlc illos etiam hide data ad 
Conciha convocatos mihilo minus extremo 
ſupplicio affici,nift ſententiam ſuam mutare , i- 
mo abturare,& abjcere volucrint . Et tamen 
Molanus in toto ſuo libro contra hanc ſenten- 
tiam diſputat. Coclzus vero afhrmat,hdem da- 
tam Fail Huſlo veniendi ad Conalum,non 
autem a Conciho redeund!, quia in diploma- 
te iltius falvi conducttus nulla mentio fit rede- 
undi.Praeclarum commentum. At hoc infidio- 
ſum plane fuiſſet. Et Molanus ait hoc ſemper 
intell:gi in omm diplomate falvi conductus,li- 
cet non expriwatur. Ergo fetcllit fiden Sig 
ma z ex authorttate illus C- c1l1. Alit- 
to quod in illo Concilio definitumelt, Concili- 
um eſle ſupra Papam,quod Papiliz falfum cf 
ſe contendunt.Sed hac de re antea in ſuperior 
quzſtione drximus. Idem etiam in Conctho 
Baſilienſtdecretum eſt. Sed negant Adverſarj 
hxc Concilia in his decretis valere. 
Progredior,& pollremo loco profero Con- 
cilum Lateranenſe ſub Leone decimo fell.1 4. 
vbi probantur & confirmantur montes pietz- 
tis(hoc eſt,vnoverbo, ufura & faneratio)qui 
a Pio ſecundo fucrant inſtituti. Mons veropic- 
tatis fuit cumwulatus eris accrvusfublevidis pau- 
perum miſerns deſtinatus,vnde licuit quibuſvis 
mutuo accipere,modo pignora deponerent,& 
{ingul!s menſ1bus ahquid folveret propter mu- 
trum. Nthil differt ab uſura,qu ſemper dina« 
navit, & impiteſle exiſtimavit Ecclclia Catho« 
Jica- 


oo, Co 2 oO BB Az, =» NN zz 


a 


Lueitio ſexta. 313 
lica. At ſttabilitum eſt hoc decretum in Conci- 
lio Lateranenſi ſub'graviſſimo anathematifmo, 
ne quis in polterum 1mpugnaret.C{ onſtat aut} 
hos montes m_ a multis fuifle reprehenſos. 


Dominicus Sotus magnus Theologus,quiin- 
terfuit huic Conciho,in hb. 6. de ture & waſtitia, 
cap. 1.queſt.6. hos montes damnat, & ait ezu(- 
modi ratzonemu ab viure ſordibus neutiquam 
elui poſle, idq; ratiombus deinceps probat.In 
uo ſecutus eſt Caietanum,qui cum huic Con- 
aho intereſlet , tamen traftatum quendam de 
his montibus (criplit, & ait humſmod: mutua- 
tonemeſle ill1citam & ufurariam. Nec poſlant 
Adverſariiſe excuſare, quod hi montem non 
fic damnant,ut erat in Concilio probatus. Nam 
Caietanus quandam particulam deſiderat, quz 
non extat aut in Bulla, aut in Concilii decreto. 
Sed Martinus Azpilcueta cap. 17.numer.2 3 2. 
& (aictanum & Dominicum reprehendit, & 
ic montem pietatis defendit,quemadmodum 
ab illis improbatur, quia exigua illa fumma 
tut pro vieu & falarioeorum, qui pecuniam 
cuſtodiebant,mutuabantur, recuperabant. Sed 
hoc nihil ad rem. Nam f{imili modo poſſunt 
omnes fxneratores ſuas vſuras detendere . S1 
ver> privatus non petcſt hoc modo vſurarius 
eſſe, neque domus certe tota aut ſocietas aliqua 
poteſt. Legite Dominic Soti & Caictani tra- 
Qatus hac de re, ex quibus intelligetts nul- 
Ii legitima ratione decretum hoc defendi 


paſle. 


Iam 


314 Controv.tertie de Concil. 


Jam vero poſtremo loco Tridentini Conci- 
lij tot mihi crrores & hxreſes liceret comme- 
morare,quot ſuntillus Concly capita.Sed hoc 
Concilum a Chemnitio viro graviſlimo & do- 
@iſimo ſatis exagitatum eſt , ut mihi non ne- 
celle fit aliquid adjicere. 

Nunc aha quzdam teſtimonia ex Patnibus 

ofcremus. Primum teltimonium elt Nazian- 
zemi in Epiſt.ad Procopium, 42. ubi lic ſcribit, 
tx® «fv $7w,6) JS T 35 yeatn, or Tarr 0V)M0+ 
yo peu [or Ar oxvagy on wdyuts ovicd's THxG id op 
xp150pyrundy AUny FC391 (4I).01 $9xvIcg , # oe Fuxlw, 
Epo,frwvera [eribere ogortet ta animo affettin ſum, 
ut omnia Epr/coporum Concilia fugiam , quoniam 
mullins Concily finem letum fanſlumg, via, nec 
quod depuliionem_ malorum potixes,quam acceſſi- 

nem Of mcrement:m habuerit Hoc teftimonium 
non eo adducimus , ut omnia Conciha damne- 
mus,fed ut ex Concilizs non pedeamus. Bellar- 
minus reſpondet 1. Nazianzenum queri, nul- 
lum ſuo tempore fieri potuiſle legititmum C5- 
cilium. Reſpondeo, Nihil minus. Nam fuit voca- 
tus ad illud Concilium , quod crat legitimum, 
nempe ad Concilum Conſtantinopolitanum 
"xe" , cut etiam interfuit, & orationem ha- 
uit ad centum & quinquaginta Patres illus 
Concily,quz extat . Sed quare non potuit fieri 
legitimum Concilum tempore Nazianzeni ? 
Nonne tum Princeps piuseratinonne tum Da- 
maſus Papa fuit ? Tamen Nazianzenus maluit 
non venire. 2. ReſpondetBellarminus, Nazi- 
anzenum 


i a> #@<S aa Xa awww Hl ——. a as ac i£#tw. 4 i£@om=<© os TD. ;cT7 oo od. waw- 


: So 


Dnueſtio ſexta. 3r5 
anzenum fuiſſe ſtremuum prxdicatorem Ni- 
cxn1 Concilij. Reſpondes : Non ille fuit Concily 
przdicator,ſed fidet, quam Concilum pie edi- 
derat.Sed hoc n6 it, illum ſenſifle;Conal- 
um illud non otellle errare . Nam illus verba 
ſunt generalia,raym ou»\cy ow, & udrute oureds. 
Non modo ergo cum apertt hzretict,, verume- 
tiam cum Catholici conveniunt, Conciha erra- 
re poſſunt. Sed quomodo hoc fieri poteſt, cum 
non pollint errare legitima Concha ? Athoc 
fuit ignotum Nazianzeno. Nam f11lli tale al- 

id notum fuſſet , tum lle Concilia expetij{- 
et. Sed non modo non expetebat , verumetiam 
refugiebat. Quare? quia pullius Conciliz bon 
exitum videbat. Et quamobrem id quzſo?quia 
non tam aunp quam ax Sixlu x2xay habebant. 
Sed quid tandem in cauſa fuit,cur mala per C6- 
cilia non depellerEtur, fed pots augerentur ? 
Hoc fa&tum elt (inquit Nazianzenus) propter 
Epiſcoporum CAGIEIKL AY IX CAapyiar. Quid ? an 
non Niczni Conchj optimus finis fuit? imo ne 
Niczni quidem : nam cluvies malorum illud 
Concilum ſecuta eft , quemadniodum ex hi- 
ſtoris conſtat. Hac de re fic ſcribit Hilarius ad 
Conſtant. Imperat. Con/cy nobzs /nmms invicew, 
poſt Nirent comventrs /ynoanm , nil aliud,qua 
fidems ſcrib1,dum m verbis pugna eft, dum de nous- 
tatibus queſtio eft,dum de ambiguts occaſio eft, dum 
de authoribus querela eſt , drm de ſIudis certamen. 


eſt , dum in conſenſu difficultas eft,dum alter alters 
anathema eſſe cepit , prope iam. nemo Chriſts eft. 


Hz 


316 Controv.tertiede Concil, 


Hz turbz ſecutz ſunt Nicznam ſynodum,non 
iphus quidem ſfynodi, ſed hominum improbo- 
rum vito.-Etde Nazianzeno hattenus. 
Secnndurm noſtrum teſtimonium eſt ex Au- 
euitino,qui in lib. ;.contra Maximinum, cap. 
14. lic ſcribit. Nec ego Nicenum, nec tu debes A. 
rimnenſe tanguam premadicatiuris proferre Concie 
| ego hues authoritate , nec tu illus detine- 
ris. Scriptrrarum anthoritatihus, non quorums, 
propryh, fed ntriſque communibus teitibus , Res 
cum re,cauſa cum canſa, ratio cum ratione Concer- 
tet. Reſpondet Bellarminus, Auguſtinum non 
velle.id-dicere , non rener1 ullo modo Maximi- 
nam auctoritate Conahj Nicxm,fed non tene- 
nina diſputatione , quia Auguſtinusid pow! 
mittebat. X-{pondeo : At tea Conciliorum legi- 
timorum fides & authoritas fit ex 1ure divino, 
ut.crrare nullo modo poſſint, & ft hoe dogma 
tunc temporis pallim in orbe Chriſtiano recep- 
tum furflet; ne inilla quidem difputatione vel 
M:xaminus hoc Concihum reſpuere auſus fu- 
iſlet, vel Auguſtinus tale quicquam promitte- 
re debunitet , przſertim cum hoc Conalmm 
omnm exceptione matus eflet. Sed ait Bellarmi- 
ms, Maximinum objeciſſe Niczno Concilio 
Concithum Ariminenſe, & Auguſtino non vi- 
ſum eſſe opereprecium,tunc tempus conſume- 
rein oltendedo Concili Nicxnum fuiſleleg}- 
timum, & Ariminenſe 1]legitimum, cum habe- 
ret mel1ora argumenta ex Scripturis, idcirco 0- 


mifſ1s Conctlys ad Scripturas veniſle . Sed re- 
ſponadee: 


—_ -__w—_—_ 


<q = & = tw & wa 


| — 9 —1 


2 ®@ Q aA 


th 


Dueſtio ſexta. 317 
ſpondeo : Ferxprecium fuiſſe Auguſtino, vin- 
dicare Concilijs eam authoritatem , quam Scri- 
pturz ills tribuunt , nec debuiſle il hoc mole- 
{tum videri. Quanquam & hoc etiamillum a- 
liqua ex parte przftitiſle, nemini obſcurum eſ- 
ſepoteſt . Cum enim dogma illud Scyipturis 
conſentaneum efle doceat, quod in Concilio 
Niczno definitum fuit,illud verd cumScriptu- 
ris pugnare , quod Concilum Ariminenſe de- 
crevit , quis non videt ipſum haud obſcure mm- 
nuere , legitimum fuille 1llud Concilium, hoc 
vero illegitimum ? Sed ne videretur Adverfari- 
um nuda Concily authoritatepremere , & qui- 
dem emſmods Concilt , quod illius caufa ma- 
nifeſte praiudicaret , Scripturara mahuit quam 
Concihj authoritate niti. Verum ſfubiunezit Bel- 
larminus, Auguſtinum alioqui putaviſle,Con- 
alum Nicznum ſummz fuilſe authornans, & 
eportuiſſe omnes il} acquieſcere, idque patere 
ex verbis przcedentibus; ubt fic ait. Hor eff s/lud 
homonſion,quod in Concitio Niceno adveriics here- 
ticos eArianos a Catholicts Patribus veritatis au- 
thoritate , & auttoritatts veritate firmatumL eff. 
Quid enim eft veritas authoritatis (imquit)nifi 
vera & certa authoritas ? Reſpondeo : Quan- 
quam magnam fuiſle illus Concllit authort- 
tatem negari non _ : tamen quis non 
videt, his verbis prxdicari ab Auguſtino, non 


C6cili ipfius,fed Scripturz authoritatem,qua 
fret Patres illus Conctlit fuum illud iucvng ce 


tra Arianos hzreticos planiſſime confirmarit? 
Nam 


218 Controv. tertie de Concil. 
Nam cum ait Auguſtinus,fuiſſe hocYogma ab 
lis veritatis authoritate & auRoritatis veritate 
firmatum,quid aliud , quzſo, per veritatemin- 
telligit,quam verbum illud divinum, ſacroſan- 
&tum, & 39d5x. de quo Chriſtus Toan. 1 7, 
1 7. d4a70y euT26 ou TH djn2rice og0 Ay Or 5 ods tn 
Sia 9, Santlifica eos tua veritate;ſermo ule tun 
veritas eff. | 

Almanoſtrum teſtmonium ſumitur ex eo- 
dem Auguſtinoinhb 2. de Baptiſm.cap. 3.vbi 
ait Auguſtinus, Concilia plenaria priora a po- 
ſterioribus emendari. Nec dici poteſ?, eum lo- 
qui de plenarijs improprie, id eſt, nationalibus, 

uwia paulo antea dixcrat; Concilia Regionalia 

Provincialia debere cedere plenarijs, & tunc 
ſubdit, inter ipſa plenaria , priora a polteriori- 
bus emendari. Qu6d f priora illa antiquiſfima 

Conciha emendatione indigebant , quot erro- 
ribus ſcatebunt 1ſta recentiora?vtrefte Hermis 
nus lib. 2.cap. :6.Prolegom.Bellarminus tripli- 
citer reſpondet. Pram ait, forte loqui Augulti- 
tum de Coricilijs illegitimis,quz pet polterio- 
ra legittma emendantur,vt accidit{1nquit)Con- 
ciho Epheſinoſecundo, quod in Chalcedon#(i 
emendatum eſt. R 7/hondeo:Prxclare fibi in hac 
re{ponſione conſuluiſle videtur Tefuita,quipro 
certo hic aliquid aſleverare n6 audear, ſed cum 

hxfitationeloquatur. Veram mihi licebit fine 

omni hefitatiorie reſpondere, Auguſtinum hoc 
in loco de legitimis tantum Concilijs loqui. 1d 
quod ex co facillime cvinci poteſt, quod com- 


Par. 


neſtio ſexra. 319 
parationem inſtituat inter ſanftas Scripturas 
Canonicas, tam veteris quam novi Teſtamen- 
ti,& Epiſcoporum etiam ſanftorum & legjti- 
morum(qualis tuit Cyprianus, & collegz ems 
in Conciho Carthaginenſi congregati) tum li- 
teras privatas,tum etiam Cociha publica:quod 
de his ditbitari & diſceptari pollit, de illis mini- 
mez in his, (1 _ a veritate deviatum fuerit, re- 
prehendi poſſit & emendan, inillis vero njhil 
tale reperiri poſlit, quod vel emendatione ege- 
at,vel reprehen{1o0nem cumuſquam mereatur.Ia 
vero Scripturay cum Concilus illegitimis hoc 
modo comparare,q@m ineptum fuecrit,omnes 
intelligunt.Nec tam emendanda quidem ſunt 
Concilia illegitima, ft vere & omm ex parte il- 
legitima fuerint, quam infringenda prorſus,& 
abroganda,& f1 1d fieri Pollet,e nts penitus 
tollenda.Secxndo reſpondet Bellarminus, ft de 
legitimis Conciliis loquatur Auguſtinus, tum 
agere cum de quzſtionibus fat, non 1uris, in 
qualibus quzſtionibus(inquit)non dubium eſt 
Concilum errare poſle.Et probat Auguſtina 
videri poſle de ciuſmodi quzſtionibus agere, 
= przcipua quzſtio Catholicorum cum 

onatiſtiserat de Cxciliano , libroſhe ſacros 
tradidiſſet hoſtibus fide, an non? Rg/pondeo: 
Mirum eſt Bellarminum, virum alioqui acu- 
tum ſatis & perſpicacem,in re tam manifeſta ta 
iter hallucinatum eſle. Erfi enimhec quz- 

ſtio de librorum ſacrorum traditione inter Ca- 
tholicos & Donatiftas agitata dm fuerit: in his 


amen 


220 Controv.tertie de Concil. 


tamen libris Auguſtino mime propoſfitum 
fint illam quzeſtionem mtingersfal aliam poti- 
us,de qua erat » Cypriano cur aliis Epiſcopis 
in Conctlio Carthaginenhi diſceptatum , de iis 
ſcilicet rebaptizandts,qui ab hxreticis baptiza- 
ti erant,quam efle fide & 1uris, non fat qua- 
ſhonem,omnes intelligunt.Id vero ex eo con- 
{tare potelt, quod in ipfo principio primi hbri 
habetur,vbi fic ſcribit Auguliinus. /» #ts /ibris 
cjU0s adverſns Epiſtolam Parmeniani, quam dei 
ad Twommm,ſerip rs prom:/mus nos auligentits 
n:12ſttonem Baptiſm: traTiaturos, Dnod etiamſi nd 
1 promitteremus,drbitunt® tamen a nob:s flagitd- 
tibuy fratribus meninimns & aonoſcimns. Dug- 
propter mn hoc opere,adusyante Domino (#lcepims 
on ſolemn ea refellere,que de has ve nobis Donati- 
fre obteftare conſucrunt , ſed etiam de beatiſſimi 
Martyris (ypriant authoritate,onde ſnam perver- 
frratem ne veritatis mpets cadat fulcire conantur, 
que Domunus doneverit aicere , vt intelligant om- 
nes,4ut non ſtudio partinnm cacati indicant, non ſol 
#05 1104 adtuvari authoritate (5 riant, ed per ip/a 
m4xime convinci at, ſubvert. Manifeſltum ergo 
eſt, Auguſtinum hoc in loco de queſtionibus 
fidei five 1uris potius quam de qurftionibus fa- 
& agere. Hzc enim de hzreticorum Baptiſmo 
queſtio, fidei non fatiquzſtio fuit. Tertio te- 
'  fpondet Bellarminus , vel potius reſponderi 
poſle ait ( fic enim ille in ſuis refpontcnibe 
vacillare folet) ft contendant adhuc Adverſari, 
Auguſtinum loqui de univerſalibus gp 
nibus: 


— 
— 


7. i. - 


kt 


2 =y 


Dudeſtio ſexta. 321 
buz:emendar: priora Concilia per poſterior, 
good precepta morum , non quoad dogmata 

dei. Przcepta enim morum mutantur(anquit) 
zwuxta temporum,locorumy& perfonarum mu- 
tationes, & illx mutatiqnes dicuntur emendati- 
ones,non quod res mala eflet eo temporg , quo 
elt inflituta , {ed quod mala eſle cxperit muta- 
tas circumftantijs . . Reſpondeo: In renon ob- 
ſcura moleſtiam ftbi facefſit non neceſſariam 
Teſuita.  Quzſtionem enim illam de non repe- 
tendo hzreticorum Baptiſino, de qua Augu- 
ſtinus in illo leco,atque adeo in'totojllo opere 
agit,nce defacto,nec de monibus, ſed de fide & 
docrina inſtitutarh elle, omnes norunt. Sed 
ſubiungit Beflariminus, vtramque ſolutionem 
ſuam, & hanc ſcilicet,& priorem,cx verbis Aus 
aſtini confirmari , qui dieit-tunc emendari 
Conciha ,. quando experiments al:quo aperitnr, 
quod clauſum erat. Experimento enim (inquit) 
aperiuntur quz tones de fafto, vel de morihus, 
non quzſtiones juris vniverſales. RgFondeo ; 
Singularem Adverſarij fraudem atque verſuti- 
am hoc in loco obſervare,operxprecium cerge 
erit . Statim enim poſt hc verba., ex quibys 
jlle vtramq} ſuam foluttonem confirmari poſle 
putat, ſequuntur apud Auguſtinum alia , quz 
quia contra illum , erusque defenfionem maxi- 
me faciebant,conſulto reſecanda & prxtermit- 
tendaefle cenſuit . Ait enim Augultinus,non 
modo tunc emendari Concilia , qza74o expe- 
rimento aliguo aperitir, quod clau/um erat , ve- 
| I ruine- 


333 Controv. tertie de Concil. 
rumetiam .quando cognoſcitur , quod latebat . 
Jam vero quemadmodum quzſtiones de fa- 
&o,velde ——_ prius clauſz crit, 

ſunt experimento ca aperiri:ita quzltio- 
nes 1uris enter" ſive on de fide 
& dodtrina,quz antea latebant;poſſunt poſtea, 
cligentiori adhibita diſquiſitione,cognoſci.Ita 
hoc Auguſtini teſtimonium ab omnibus, vt 
ſpero, Adverſarij calumnijs vindicavimus. 

 Tertiam noſtrum teſtimonium ſumitur ex 
Leone,qui in Fpiſt.5 3.ad Anatolwum,& 5 4-ad 
Martianum , & 55. ad Pulcheriam , agpoſcit 
Chalcedonenſem Synodum legitimam aiſle . 
& ramE non dubitat <& attribuere ambitionem, 
& inconſultam temeritatem : ergo | wma ille 
legitimum Concilum poſle errare.Citatur hoe 
Leonis tefimoniutm a Calvino in hb.q.inſtitut. 
cap.9.parag.1 1.Reſpondet Bellarminus,& in- 
genue agnoſcit, Concilium legitimum errare 
polle , in kis quz non legitime agzt. Itaille im- 
prudens fatctur , Concilium ctiam legitimum 
polle quedam non legitime agere,& in 1js qui- 
dem errare. Quaſi vero quiſqui vnquam dixe- 
rit aut ſomniaverit, Cocilia etiam omnm ex par- 
te legitima, in1js quz legitime agunt, errare. Si 
enim errant , non agunt legitime , fi legitime a- 
gant,non errant. Concilum enim legitime di- 
citur agere,non modo cum eos damnat, 6 ana- 
thematis fulmine perſtringit , qui damnandi & 
anathematizandi ſarit , verumetiam cum illa 


dogmata ſtatuit & defendit , quz cum Scriptu- 
ris 


my ca ay @ah ed o£&atw oa th, oc aa to aA»c.c.. 2A cx. at a oat. od: © a#tS. @ 8R8V«a-o am wc 


— £&& 


«_ 2: 2 


@ERULSO Sr mMUFP.” 


ww » & th Xx 


RT. 2 ac 1L”L 3 EE & @&A 


Dneſtio ſexta; 323 
fs faeri$ conſentiunt, quemadmodum &e contra 
legitime agere dicitur,non tnodo cum eos da- 
nat, qui damnand1 non ſunt , verumetiam cum 
ea ſtatuiit & decermit, que cum Sacrarum Scrip- 
turarum ſentetitia & authoritate pugnant. Ergo 
cum errat Concthum legitimum , in ijs tantum 
erret neceſle eſt,quz non legitirhe agit, in reh- 

15 vero nullus aut efle poteſt error , autag- 
noſci debet.Quare hxc frivola & futilis Bellar- 
mini reſporiſto eſt. Sed ſubjungit, & diſerte af< 
firmat , Koc ipſum Concihum Chalcedonenſe, 
gn fuit viiur»E quatuor primis,& precipuis; 

generalibus Concilijs, ertafle in decretoillo, 
m quo anteponit Epiſcopum Conſtantinopo= 
litanum Alexandrino & Anttocheno . Frgo 
Conciha generalia & legitima ex ipſius Advers 
farij cobelloine Gl crow, labi,decipi poſſunt. 
Quanquam re vera nullus hic hums Concilij 
error fuit, cum iſta @p:#e{e Epiſcopo Conſti« 
tinopolitano a Patribus huius Concihy conceſs 
fa,ordinistantum non poteſtatis aut juriſdii- 
onis eſlet. Et hinc quidem apparet, quam exi= 
gu olim Pontificis Romani poteſtas atque au- 

ritas fuit, quo ctiam invito , valdeq; repug- 
nante,hoc tamen Concthj decretum obtinuit. 

Hari noſtrum teſtimonium eſt Iſidori 

d Gratiamim diſt. 50.can. Domino» ſanto. Al 
ſerit Iſidorus, Concilia aliquido inter ſe diſſen- 
tire,& tum ſtandum efle antiquionibus, magis- 
= probatis. Quz regula contraria eſtregulz 


uguſtin, qui polteriora Conictha antepone- 
X 2 bat 


224 Controv.tertie de Concil. 


bat prioribus.Et praterca ex ea colligitur,Cons 
cilia inter ſealiquando pugnare, & proinde ali- 
corum errare. Reſpondet Bellarminus, Ifi- 
orum loqui de Conciliis, quorum non eſt cer- 
ta authoritas,quz videlicet non ſunt a Pontifice 
expreſse confirmata,quz Concilia (;jnquit) in- 
ter ſe pugnare polle, & errare, non negamus, 
R e/pond:o: Loquitur Ilidorus eo in loco de 
( oncilio Ancyrano , vel ut Gratianus ſcribit, 
Anchuitano, quod an expreſse fuerit a Pon- 
tfice confirmatum , haud (cio, inter alla vero 
Concilia,quz vel omnino,vel gx parte repro- 
bat1 fuerint , neab ipſo quidem Bellarmino 
numeratur . Verum regulam illam Iſfidori de 
C56clus legitimis,quorum certa eſt authoritas, 
imecthgendam elle , ex ipſis Ifidori verbis ſatis 
intelligi poteſt,quz lic ſe habent apud Gratia- 
num. 2 notie/cangue in geſtis ( onciliorum diſcors 
ſententia tnvevitur , illass ( oncly ſententia magis 
teneatur, cnins. antiquor C potior extat anthori- 
ras. Loquiturergo Ihdorus in genere de omni- 
bus ſoncilus,& diſerte fatetur diſcordes ſents- 
tiasetiam in iis Concilus inveniri poſſe,quorit 
e't antiqua,legitima, probata, & certa authori- 
tas,& tum demum fequendameſle ait illus C6- 
cilii ſententiam, cuius prz reliquis,ft plura fue- 
rint, vel przaltero. {1 mn duobus tantum hec (e- 
tentiarum diſsenſ1o reperiatur, antiquior fit & 
potior authoritas. Quid quod gloſlator ipſe in 
Gratianum aflerat, tenere hanc regulam Iſidori 
n iis Conciliis, quorum Canones & mlte in- 
in 


Aneſtioſexta. 325 
ſtituti, & inſtin&u Fpiritus ſanAti promulga- 
ti ſunt, quz nullis, opinor, Concihis tnbucn- 
da efle concedet Bellarminus , nift quorum 
certa & legitima eſt authorita?Hzc ergo Bel- 
larmini reſponſionuſlo certo fundamento,ſed 
__ conieCtura nititur. Sed ſubiun- 

it, II1dorum non e cum Auguſtino, 
Sin Ifdorus ha fhdei rag Au- 
guſtinus vero de quzſtionibus fa, vel mo- 
rum przceptis. Reſpondeo: Ifidorus in gene- 
re loquitur de omnibus quzſtionibus, quz in 
Conclliis defiviri ſolet. — vero non 
tantum de quzfhonibus fadti,vel morum pre- 
ceptis,verumetiam de gu ſtomibus fidet loqui, 
nos antea docuimus. tdekes teltimonio ſatis 
multa a nobis dia ſunt. 

Duintum nottrum teſtimonium ſumitur ex 
Gratiano , quiſzpe docet,diſcordare inter ſe 
Conciliorum decreta , & apud quem decre- 
tum quoddam hoc titulo inſcribitur,concordan- 
tia diſcordantiarum. Reſpondet Bellarminus, 
Gratianum loqui de dE ordamti apparcnt- 
bus,non veris. Nam {1 verz eſlſent(inquit) con- 
cordari non poſlent. R gſhondes : Sunt in Con- 
cilus non apparentes tantum, verumetiam ve- 
rz diſcordantiz. Id ex Auguſtmo patet, quiin 
lib. 2.de Baptiſm.cap.3. diferte ait ,Concilia c- 
tiam gencralia ſzpe corrig} priora a poſteriort- 
bus, & emendani, quoniam. in prioribus {cili- 
cet manifeſt: errores continebantur,qui necef- 


X 3 fario 


326 Controv.tertie de Concil, 


fario corrigendi & emendandi funt, Exem 
fi quzrantur,in promptu ſunt.Conclium Car- 
thaginenſe tertjum cap. 26. (quemadmodum 
habetur apud Gratian. diſt. 3 g.cap. Prime ſedi) 
exc{municationem lli denunciat,qui fe profi- 
teatur Epiſcopum univerſalem,aut Pontificem 
ſupremum.E contra Tridentinum Concilium 
anathema ei pronunciat , quicunque Roma» 
nam Epiſcopum cmuſmod: ttylis non exorna- 
verit. Vtramq; Concilium legitimum fuille, 
negare non poſſunt Adverſarn, quia -vrerumq; 
fuit a Ponuhce Romano approbatum & con- 
firmati,hoc a Pio quarto, illud a Leone quar- 
to. Prxterea idem Concihum Carthaginenſe 
cum Concilio Laodiceno apertiflime pugnat. 
Nam Concilium illud Carthaginenſe can. 47. 
in Canone Scripturarum .hbros Apocryphos 
numerat, Tobiam, Iudith , Baruch, Sapienti- 
am,Eccleſiaſticum, & hbros Machabxorum. 
E contra Concilium Laodicenum cap. vit.iſtos 
omnes hbros a Canonerxeiicit. Idem de Con- 
cilio Conſtantienti & Bafilienſt dici poteſt, 
quorum prius ſe{l. 1 2, excommunicat omnes 
ſub utraq3 ſpecie communicantes , poſterins 
vero ſel. 30. communtrattaia Od Gans 
ſpecic omnibus fidelibus, qui voluerint,conce- 
dit. Plura pollent exempla cumulari, ſed iſta 
ſufficiant. Noſtrorum hbri humſfmodi exem- 
plis paſhtm abundant. Ex his evinci potelt,C6- 
cilia etiam a Romano Epiſcopo confirmata, 
non 


© neftio ſetta. 227 
non er tantum, & in ſpeciem, ſed 
yere etiam & reipſa inter ſe diſcordare. 

Sexturm & vItimum noſtrum teſtimoniuma 
Bellarmino citatum ſumitur ex codem Grati- 
ano,qu diſt. 1 8.can. 1.ait Conciha Epiſcopalia 
eſle invalida ad definiendum & conltituenda, 
non autem ad corrigendum . Neſcio quis no+ 
rum hoc teltmomo in hac cauſa uſus fuerir, 
Non magni certe momenti eſt. Tamen quid 
Bellarminus reſp6deat videamus. Ait ille Con- 
alia Epiſcopalia a Gratiano vocari,non quzli- 
ber Concilia,ſed tantum provincialia,in quibug 
foli Epiſcopt , non Archiepiſcopi, aut Patriar- 
chx conveniunt.Eſto.Iſta autem Concilia (in- 

uit)ordinarie non inſtituuntur ad dogmata fi- 
lo conſtituenda(id enim proprium elt genera- 
lum Conciliorum) ſed tantum ad reſtituend5 
diſciplini Ecclefiaſtici, & mores corrigendos. 
Itaque ex ſe & ordinane invalida ſunt ad con» 
ſtituenda dogmata fidei.Si tamen,inquit,aliqua 
vrgete neceſſitate definiit aliquid de tide,& co- 
ra decreti 4 ſede Apoſtolica approbetur, nihul 
obſtat,qud minus validaeſle poſlint.Ry/podeo: 
Ergo accedente Pontificis Romani autho- 
ritate,ciusque approbatione & confirmatione 
adiunRa,quodyis Concilium etiam provincia- 
le, parem ctiam cum frequentifhimis Concilys 
gencralbus authoritatem habebit , pariterq; e- 
ritab errore liberum. Hocillein capite quinto 
haius ibri multis ratiombus probat,ne particu- 
laria quidem Concilia,fi fuerint a fumamo Pon- 
X 4 tice 


328 Controv.tertie de Concil. - 


rifice c6firmata , in fide aut moribus errare pol- 
ſe.Quod h verum fit,quidm Epiſcopalia , hoc 
eſt,provincialia Conci 1a,zque valica fintad fi- 
deci _—_— conſtituenda,ac generaha,cum ne 
general, _ quicquam Natuere pollnt, 
quod vim legis habeat, aut extra erroris aleam 
poſitum fit, niſi Pontficis Romani authoritas 
acceſlerit. Atq; hzc funt ommianoſtraa Patn- 
bus deſumpta teſ'impnia,quz & Bellarmino d- 
tantur, quibus nos ynum aut alterum adiunge- 
mus. 
_* Hieronymus in Epiſt. ad Galatas hzc yerba 
habet.sS par ſantl dotirina eft que Canon be 
teris proaua eft,contra quam * quid ſlatuant Con- 
cilia, nefas dzco, Exaſtimavit ergo ille Concilia 
poſle aliquid ſtatuere contra Sprritus fanfti do- 
&rinam 1n facris Seripturis tradita, & tum qui- 
dem errare,& a veritate deviare; Ita Ambroſi- 
us in Epiſt. 32. Nicenum Concihymrecipit, 
Ariminenſe repudiat,quia cum Scripturis Hud 
congruebat,hoc vero pugnabat. Sic enim ſcri- 
bit. Hauc fidem Galle tenent hane Hiſhante , & 
cam pia drvint Spuritns confeſſione cuſtodiunt.Et in 
hb. 1.de fide cap.$. idew Ambrofius hzc verba 
habet. St woftr ſecundum Scrimpturgs dixerunt 
Patres, Ergo exiſthmavit ille Conclij cuiusque 
ſententiam ex Scripturis eſle dijudicapdam , a 
whbus 1 tantillum deflexerit , in grrorem ifici- 
dat rieceſſe eſt. Sed totam hanc quzſtionem v- 
no aut altero Auguſtin teſtimonio cocludam. 
Primum Auguſtin teſtimonium habetur in - 
| pr. 


Lueeſtio ſexxta. 329 
pilt. i r 2. vbihzc verba habentur. Neque quo- 
rumbibet difÞmtationes, quantvis Catholcoram & 
laudatorum hommum,velut Scripturas habere dee 
bemus,vt nobis now lceat ſabua honorificentia que 
iis debetur hominibus aliquidin corum [criptts m- 
probare, atque reſpuere, /i forte mvenerimu quod 
alter (enſerint quam weritas habet, drvino adiuto- 
riowvel ab alys intelleflawel a nobts. Talts ego ſum 
m ſcripts ahorum, quales ego volo eſſe intellefores 
meorm. eAttermm Augultini teſtimonium ha- 
betur hb. 2.contra Creſcon. cap.z 1. vbi fic ſcri- 
bit . Duia Panbu dicit Ecclefiam eſſe ſubditam 
( hriflo,nonagitur deber ſe { hriſto preponere , cum 
ille ſemper veraciter tndicet, Eccleſiaſtics antem tn 
dices ficut homines plerumg, fallantur . Tertinns 
Auguftini teſtmpnium habetur in Epiſt.19.ad 
Hicronymum. E go ſolss ers Seripturarum librs, 
qu tam ( anonici appellantur, hunc timorem & ho- 
norem didics deferre , vt nullum eorum authorem 
ſcribendo aliquid exraſſe , firmſſmue credam , alios 
antem ita lego, vt, quatalibet ſanttitate daclrinag, 
prepolleant non ideo verum purem, qffa ipfi ita [en- 
ſernnt, ſed qua miht vel per illos amthores Canon- 
cos, vel probabili ratione , quod a veruate non ab- 
horreat er/nadere poruerunt. _— & vl- 
timum Auguſtin teſtimonium habetur in E- 


piſt.11 2. ad Paulinam. $5 divinarum Scriptura- 
rum,carum ſcilicet que ( afonice mn Eccleſia nomi- 
nantur perſpicua alquid firmatur authorutate, ſme 
vlla dubitatione credendum eft. Alys vero teff1bus 
vel teſtimonijs , quib1s aliquid credenaum eſſe ſna- 


* detair,, 


330 Controv.tertie de Concil. 


deter tibs credere vel non credere kceat , Quantum 
merits ea admonentem ad faciendam fidem vel has 
bere vel non habere perpenderis. Ita Auguſtinus 
ſolas Scripturas facras ab crrqrehberas eſle af- 
firmat, alas folas ciuſmodi eſſe, inquibus nihil 
improbari,aut reſpui debet, &a quibus provo- 
carenon liceat: Epiſcoporum vero vel ſciun- 
Corum, vel in Concilijs coniunAorum ſcriptis 
qui hzctribuunt , ca Scripturis ſacris & Cano- 
nicis. zquant, quod fine blaſphemia fieri non 
Dotelt. tigifur nunc Adverſarij,& Conci- 
Lis,  velint, zquale cum Scripturis authorita- 
tem tribuant,quod certe faciunt, cum Concilia 
errare non poſle docent & defendunt, ideoque 
ad Scripturz examen revocari minime pati- 
untur. Etde hac Quzſtione, dequehac tota 
Controverſia,hxcdpciſle ſufficiat. 


Rueſtioni ſexe on, 


Ml ©. «a T% 


SDESET SES 


Preleftio habita Februarii +7. 


Anno Dom. 1 5 9'4.coram honoratiſſimss Comitibus, 
E youre, $ alopienſ Rutlandienſi ; uluſtriſſms Bas 
rombiua, D'D.CMonnioy, Burroes, C —__— 

F S, heafield, Riche : ornatiſſimis equitibug, 

Gmil. Bowes,Carol.Candiſh, Rb.S 14s 
ney, Georg Savel; + mul- 

tis generofis. 


s —_— 7 m_ 1  $ bY 


| 1. Tim. 2. 4. 
| 'Os adym ayer WA was , 6s Fir mwory 
HpRiag iadriy, . quoſos homies wult [er- 


wars, 


agnitionem veritanrs 
Venre. 


> (E895 Ocusinfignis,ſed notus ma- 
vis quam intelleCtus . Si ve- 
2170 quod Clcmens in axvs{:w- 
Rf [mg (criplit, jjs qui dſapl- 
£ - nas tradunt, Sr ppote ms S6iuy 


precor "& ſao , cccleſtis ille paracletus magi- 
ſter autorq) veri, aderit, dabitgue non no 4 
ex hoc ditto Apoſtolico difficultates ſuſtuliſſe, 


at mentem tamen Apoſtoli aperuiſle. Difficis- 
am 


2 

rm vero facili; venia, Tertullianus inquit: quam 
eo m3935 nvploro hoc tempore; quo minusip« 
ſe mihi confido in hac tam muſitata coroni, c4- 
que ommum , quas viderum, ſplendidiſſ1mi di- 
&turo. Locum meum hunc veterem 2gnoſco, 
ſed noyum genus aud1torum,floremgue ipſum 
Curiz conſpicto ; quz quando otcurrit oculis 
nova & tam plena maieſtatis frequentia ; per- 
ſtringor ammo, hamo natura timicus , &teto 
corpore collibor, meq; loquin6in Academia, 
ſed in Curia, aqua ſemper refugi,cenſeo. Sed 
nullus nuncaut ſubterfug aut vente locus:nos 
agamis quod no[trum eſt, quodg; pollumus; 
cxtera Deo curz erunt. 

Apoſtolus igitur fermonem de precibusin- 
ſtituens, pro quovis hommum gencre precan- 
dum efle docuit:inprimis autem & ſeorſ1m pro 
| Regibus & principibus viris, quos Deus ad 
fummum honoris atque authoritatis gradum 
evexit,ut non modd triquillitatis & pacis pub- 
licz cuſtodes eſlent, ſed honeſtatis etiam verz- 
que pictatis vindices; neiſlorum funionem 
omnem adres duntaxat, forenſes pertinere ex- 
iſtimemus. Argum@tum a fine ducitur. Hz cu- 
rz,vigilic,artesdebent eſſe Principum , provi- 
deve,f1 — ut popuius non modo in pace 
vivat , ſed Deum ſantte caſteg; colat: ergo no- 
ſtrum eſt, Deo ſalutem Principum aſſidurs & 
folicitis precibus commendare. Quod quidem 
ft ullus populus facere unqui debuit,nos max- 
ime aportet,nift ingratiſfimi ſimus , pro noſtrz 

optumZ 


oat. Da ans tirfac ft. @&4&> aA ww ea ounpr Ga wn oo cDc<2eo ffs @ . .” fo oc mom tx aa on 2a _ O© ad ooo cw an aw 


Z 
ime Principis, dicam,an paretis, incolum!s 
tate, Deo ſzpius & ſtudioſius, quam pro capi- 
tibus noſtris ſupplicare : eoque nic magis,quo 
plures paſſim voltant ficary & venefici emitla- 
rij,mancipia Satanz & Papz,qui ſummam pi- 
etatem in ſummo ſcelere ponunt, & ſez ſuz 
eſſe putant, non modo viles animas ut pecudes 
trucidare, ſed Principes & viros primarios, 
quos Pontifex aut proſcribit, aut non amat,tol- 
lere de medio,fpollint. Apoſtolus autem lon- 
ge aliter , adeo abeſle a Principum perſonis vi- 
olandis, ne dum interficiendis oportere , ut pro 
lis perpetuo precandum efle doceat,idque pi- 
um, Deoque noſtro ſervatori gratum ſl: CON» 
firmet.Quod {i pium ſit, Deoque placeat, vota 
facere pro vita Principum , certe impium & 
Deo odioſum eſt,deillorum pernicie cogitare, 
quicquid contra imp) atque infeſti Tefuite per- 
ſuaſerint.. Santum enim eſt, non quod ill; vo+ 
lunt, fed. quod Deus mandavit : quicum toti 
mortalium generifavet , tum pres Princi- 
pes ſingular: quodam favore profequitur , 3s 
A407” Army Sapamu x Tar ewnne, Uf divinus Po- 
eta, 3# J) d)3s Canans , Sed ia Apoſto!lus allurgit 
altius :» & quia videri. potuit fruſtra. eſlc pro 
Principibus precari , quod tum quidem Ev.1n- 
elio ſu;nmi comtentione reſtiterint, & Chriſti 
FedeGam furiohillime vexarint, non tamen 
proinde de illis de{perandum eſle monet, ar- 
Jumento 4 genere : Dens tam clemens eſt, ut 
omanes homines falvart velit , & venire ad no- 
fitiam 


4 
titiam veritatis , quz' via eſt ad falutem :-& 
go non eſt putandum, Deiclementiam prx. 
clufam efle- Regibus, qui certe inter homines 
Dijj ſunt; & <1, ut Clemens ait, omnis homo 
eſt gexm puny, quanto magis Principes, quis 
bus Deus tanquam miniſtris aut vicariis, aut 
quodammodo collegis ſuis utitur : quiqueut 
ille ſapiens Rex dixat , gov a9pwmys utantur, 
ſed interim iFvar iodw9 habent * Hos Deus 
falvos eſſe nolit,cui cordi eſt falus omnium ? ut 
etiam in argumento maioris comparatio lateat, 

Sed quemadmodum Dens falutem omnmm 
velit,magrna inter Theologos & difſenſio & di- 
ſceptatio eſt , de qua hodie mihidicetidurn eſſe 
vidio. Quzramus igitur veritatem vero fince- 
roque ſtudio, cum multi mirentur, quo pato 
eveniat, ut tanta homimim multitudo pereat,f 
verum dixit Apoſtolus , velle Deumi ſervar 
omnes. Non potuit Deus ſervare quos yoluit? 

Dei voluntas tmpediri poſlit? An aliquid forti- 

us Deo? gre cum tani multi non perveniant 
neque ad ſakitem neque ad veritatis agnitions, 

aut non voluit Deus ſervare omines,aut aſcopo 
ſuo & propoſito miultum aberravit. Fatendum 
eſt igitur, non fimphlciter & abſolute Deum 
hoc vellede omnibus, ca volitate quam Scrip- 
tura evJxizy vocat; quando impediri eam aut 
fruſtrari nulla ratio concedit . Si enim Deus 
quod cupiat, exoptet, expetat , efficere neque- 

——_ non eſt:f1nolit , nonigitur 4+ 

£3. Abfit anobis, ut fieri non credamns ; quod 

£6 


— _ —_— — —— PE x I” TE TRY — as _ 


i &# KF WF ®F << 3 TE TT TT YR em” oe OO ITY 


S Q © 


OAT ERTHESSOASTAARAnDINTRIDTSESEESSSS T 


| s 

Deo placuit;cumScriptura fecifſe clamat,quic- 
quid voluit in ccelo terrag} . Et Pontificij The- 
ologi(Scotus & Octamusin1.d.46.& alj)nul- 
lam in Deo voluntatem beneplaciti reperin af- - 
firmant , quz non impleatur. Er certe qui non 
facit,quodex animo defiderat,cum aut infirmi- 
tate aliqua. prohiberi , aut contrariz voluntati 
cedere neceſle eſt : quorum neutrum de Deo 
cogitare fas eſt. Mox 1gitur obtinemus ſine cer- 
tamine,non {ic Deum velle faluttem amnium, 
ut quorundam . Certe enim Chriſtus Luc. 12. 
32. parvum gregem ſuum prohibet timere, 
quia de Knot © raTHp, pu cuitviſumg; eſt, 
lis regnir dare. Et Apoſtolus, Eph. 1.5.aitnos 
przdeſtinatos eſlead adoptionem x7 hw cwet- 
ziav 7% SranuaT@ cum, ſecundiom beneplacitume. 
voluntaris ſux. Certum igitur eſt,fic horum 

tere Deo ſalutem,ut ei nihil Deo charms fit. Si 
fic omnes ſcrvari vellet, ſobcitius in lapidem aur 
carbonem verteretur quam E—_—_ 
nteriret. Aghuc igitur pergamus , ut hqueat 
quomodo Deus ſervari velit omnes. Damiſce- 
nus magnus Theologiz magjſter hb. 2. cap. 
29. de fide orthodox. diſtinftionem quandam 
adhibet, quam ipſe finxit,non didicit, volunta- 
tis antecedentis & conſequentis: vocat-Sranue 
arory4,doy & imafoor. Velle Neum or3ry rides 
omnes ſervari, non imo. Senſus eſt , Deum 
omnes ad fox licitatern & ſalutem condidiffe, & 
omnia ijs adwumeta ad hos fines neceſlaria ſub- 


miniſtrare, idque ibi cx animo proponere, ut 
omnes 


6 


omnes beatos faciat, nifiperipſos ſteterit: ſe 
multos hac benignitate abuti ; & ſuz ſaluti ad- 
ver{ari,ideoque nolle cos fetvari. Hzc opinio 
ſa\utem omnwum ab ca conditione ſuſpendit, 
pſ1 velint: poſle omnes ſervarifi velint , nullos 
awnari,huſ1, quod falutem reſpuerint, quapo- 
tir1in corum arbitrio & poteſtate fuerat. Mult 
hanc ſententiam ut ommum zquiſſimam,& mw- 
ſtitiz divinz convenientiſſimi ampleRtuntur, 
pm Papiſtz; qui libero arbitrio plus tri- 
uunt,quam fides Catholictpermittit. Vera ne 
fit, ſtatim audietis. Nunc quid alij ſtatuerint,cx- 
ponamus. Thomas in hunc locum,ciulque dif- 
cipulus Caietanus,& Marſthus in r.d:45-art.1. 
multuque aljj, atunt Apoſtolum de voluntate 
ſigni loqui,non beneplaciti . Nam voluntatem 
brneplaciti in Deo w; eformaliter:camque im- 
re ſemper: {19h rion eſſe formaliter in Des, 
elle effeftun Dei proponentis omnibus 
hominibus przcepta ſalutis, doriniq3 Evan- 
gelij,quemadmodum Es 9 punit pec- 
catores, 1js iraſc1 dicitur , cum nulla iri Deo ira 
formaliter potienda fit. Illam dici tram, & hanc 
voluntatem , ſed impropne. Velle ergo omnes 
falvos eſſe, quia omnibus proponit documenta Þ 
falutis. Non hzc aupera,non pridiana diſtin- | 
Atio eſt,a Petro Martyre, aut Iohanne Calvino 
excogiata,ſed ab ipfis Scholaſticis uſurpata:u- 
tinam nullas nobis peiores reliquiſſent. De hac 
quid ſentiani,, mox expromam . Nunc quid 
Auguſtinus tradidit , andiamus, cuius non un- 


merito 


FA = 2©MM0' a wat A a. «© ”" oo © "= 


=»  # k A 


: 7 
meritd nobis graviſſima* authoritas videtrl. de»! 
bet in hac caufa, in quatantopere fele exercuc- 
rt, home & ingenis praſtuns, & falfarum opi- 
nionuini debellator ftrenuus. Is ſaxpe hunc bo 
ci traRtavit, ſed alner atq; ahter expoſuit, in re 
tamen non diſſimiliter. Epiſt. +07. Enchir.cap. 
toz:Hypognoſt.hb.6.Deprzdeſt.Sanftorum 
cap.8mon de omnibus univerlam,ſed de omni- 
bus, qui ſervantur. Vt quando unus P:xdago- 
gus docet puerosin aliqua civitate, ſolemus di- 
cerealla docere omnes euſde civitatis pueros, 
h6 fimpliciter omhes, .cum multi ſint qui a ne- 
mine doceaiitur fed qui docenr omnes: Et fic 
Roi.5.18.iri uno omnes1uſhhcart dicitur, ut 

oimnes in uno codemnantur. Certe non ſunguli 
iuſtificantur ; ſed qui iuſtificantur , in uno om- 
nes wltici piſcuntar./Hanc expoſmonem 
Anſelmus'Cantuarienfis Archiepiſcopus. {e+ 
—__ Commentarijs in Inanc locum . Idem 
uguſtmiusin Enchirid.cap. 163.& decorrep; 
& grate. 14.aithocinlocodiſtributionem fiert 
ro genetibus fingulorum, non fingulis genes - 
rit, i& eld nor fingulos omni ordinu Dei ſer- 
vare decreviſſe aut popultorum,ſed nullumfta- 


1 tum homifnum , nec populum a ſalute excludi; 
1 Sic Chniſtns Marth. 2 34 decimaris omne oba,nd 


eſt, quivis ſpeciem oleris . Sic Chriſtus Marth; 
4- —_ morbum ſ{aniſle dicitur , & in Arca 
Nohe ;omnia animal fervata ſunt : & tamen 
nec Chriſtus zgrotos omnes reſtituit ſamtati, 
& hominum pecudumque o_—_ myriades 
- I 


nn 


$ 
In. diluvio perierunt. 
 Utzexpoſitiones Thomz & Augyſtini , is 
quibus pleriq; & graviores ſanioresq; T heolo- 
1 ſemper acquieverunt,terminis non ſenſu.dif- 
t. Sive enim dicamus, velle omnes ſervari 
voluntate figni non beneplaciti, five omnes qui 
ſervantur,frve genera ſingulorum, huc redut1c- 
ſus, non efle in decrceto aut propoſito Dei,ho- 
mines vniverſos ſ{crvare, ut quidam opinantur. 
Tum enim nihil poſlet vniverſi generzs humwa- 
nifalutemimpedite:& 6 aliquid obſiſteret, at 
facile cf[et Deoyſi vellet , impedimenta omwnia 
removerc,atq; omnium {alutem expedirc.Sed 
vult Deus (inquiunt:nonnulli)ſi nos volumus; 
& niſi defuerimus ipſinobis; DeusnoſtraGalu- 
tem ardenter expetit;.nos ſalutem & fzheitate 
noſtram ſponte prddunus , qua. ſeryarinolu- 
mus,quod (1 vellemus, facile pofſertus. Heenie 
opinio increbreſcit::. qua eſt pens & pura 
puta Pelagiana.Ert quidem negandum ao eſt, 
nos magnopere'deeflc nobis in hoe. pegotio 
falutis: vt merito. propter hanc incuriam.dam- 
nemur . Nihil fere minoris, quamdalutera no- 
ftram zſ{timamus, nullus rei tan prodigi ſu- 


—_—_— ropriz ſalutis.Sed dicendum tame * 


nonett , elle in arbitrio noſtro,ſervan, fi yolu- 
mus,aut hzredjtatem celeſtem noſtrz yolynta- 


tis merito tributam efle. Hzxc illa yvoluntas cſt - 


antecedens,commentum Damaſcenzhaxc con- 
ditip divinz voluntatis, a qua falus omnium 
pendeat;hanc doftrinam Rhemenſes og, 


AO DO EoAS OR” = ES Gam in2> ts. » 9 


'- 3-26 - 5 .S5..SW.. 


119 
& Catharius; & multi preteret lefuue 2m» 
plexi fumt * & a tacile: 1r-afnres ouinum ani- 
mosqz1llabitue,& non videtur-a-rauone atq; x- 
quitate abhorrere. Vult Deus, ſed quia nolu- 
mus nos alfalute — rationes pau- 


. 


culas contra proferamus, vt yuſgaris huwus op1- 
monis;an qua wihil aut fabtile aut reconditum, 
no 'nec fanutn aut/ſoldum ell, tallitaten 1e- 


' err opinions ſequimar,;vultDeus 
omnes ſervan.6 vchnt omneg. 7'rwmo, dilutam 
admockim & frigidam voluntatem Deo tribu- 
emus.Leviter vault qui non vult,orf alus velit; 
Abſitut alus noſtra tam teri noſtrz voluntas 
us frlopendeat:aut Deus non mags velit {alu- 
ten noltram,quam ph nos . Quomodo zvitur 
P ropheta att, inventum elle Dew ab Þs, qui ily 
lum non! HangSermngo, crit igntur mncerta 
& mutabils yoluntas Dei:& in Deo-formaluer 
mutatid .;;Nam certe niltmutabilius voluntate 
homitum Ita Deus nun vult, nunc non vult; 
fervart homineg'{ Dei voluntas homnum-vo- 
luntatem ſequatur. Arq; hoc modoin Dei vor 
lrtate mille mutationes ponentur. Abſurdum, 
«&2100349,ndignum Deo, &naturz divinz co» 
trarum.7e#t:0,aut full cxitomning predeſti- 
Hatio,auteius cauſa hominum voluntas erit. Y- 
tag; 1amdudum ex. omtlbus Theelogorum 
ſchohs exploſum elt. Nam przdeſtinationem, 
eamg; c&ertam, Scriptara, Auguſtinus,& nulh 


Theologi fortius quam Scholaſtici colirinant. 
T Cuius 


10 
Cuius nulla alia ratio afferri poteſt, przterqus 
voluntas Dei,ve Auguſtinus & Thomas mil- 


hes. At frvoluntas noſtra ratio & contitio ſit © 


falutis noftre;tu nulld in Deo certa przdeſtinas 
tio ſtatui potelt,quia tuſh Deus' vellet ſalutem 
noſtram conditionaliter: aut fi verbs pradeſti- 
natio ponatut,camneceſſe eſt noſtrz volunta« 
ti accommodat i efſe:Sed Auguftinus & Tho- 
mas invictis rationibus docent , adeo non elle 
voluntatem noſtram przdeſtinationis divinz 
cauſam , vt contra divina prxdeſtinatio cauſa 


fit exas voluntatis ,” qua nosmetipſi falvos efle | 


volumus Quantum mter has tones inter» 
valli eſt, 2»arro,hxc opinio infantes omnes 1i- 
pulatqul voluntate fua ad Chriſtirvenite; & (a- 

utem oblatam ample&i nequeat: Si ergo De- 
us vul omnes ſervari,ſed non nifi e4lege,ut ip- 
ſi velint: tum infantes omnesab omni ſpe falutis 
excluſiſſimi ſunt, cum nullam falutis'ſuz aut 
voluritatem autinteMligEtam habeant. At Pau» 
lus aliter , fanorum hberos ſanRoveflepro- 
nunciat: fr fani;ergo ad Ecclgham pertinent; 
ergo ſervati pofſunt; ergo illorumfalus non a 
propria volunte. 2»:to, hoc eſt ponere libe- 


rum arbitriam,non ur Papiſte modd ſolent,ſed | 


ut Pclagiatieſte iriinobis,ſervari fi volumus. I- 
eitur & nos Papiſtas immerito acouſamus de 
libero arbitrio, & Pelaguur Auguſtinus olim 
miuſtiſlIime hoe tomine damwfavit. Forfan non 
hoc nomine damnatus eft Pelagius: :Hocipſo 
mquam notrine & crimine. Auguſtirius epilt. 

107. 


SS MRBOY MAbBs Saw on,mgnnae po worm fur fp = as wc 


Q * 


SI T2322 


107.contra Pelagium ſententias quaſdam pro- 
ponens,multi(inquit)/alvi non fixpt, non quia 1/7. 
ſed quia Dexs non wwlt. Itane Deus non vult 
multos ſervari;quig; aliter exiſtimant, Pelagia- 
niſunt, nec gs omnino, qua locutione 
fit ditum , quod omnes homines falvos hieri 
Deus velit?Sic ſane Auguſtinus,fi non Pelagio 
potius quam Auguſtino afſentiendum fit. ; 4 
rum ibi, quarta fententia eſt contra Pelagium, 
gratiam Dei non dari hominibus ſecundum aut 
opera aut voluntatem. Ati Deus dat gratiam, 
_= homo gratiam recipere vult,gratia ſecun- 
um voluntatem datur, quod Pelagianum eſt. 
Concilium Arauſicanum ſecundum, quod c6- 
tra Pelagianos certa capita promulgirit, z.cap. 
ait,qui gratiam Dei poſle conferri invocatione 
humana gdixerit,cum Efaiz Prophetz contra- 
dicere:&'quarto,ſi quis contendit voluntatem 
noſtram expeRare RR ut a peccato purge- 
mur, non etiam ut velimus purgar, in nobis 
fieri per infuſionem Spiritus and, eum Spirit» 
tui ano reliſtere.S1 Deus vult, quia nos volu- 
mus,tum Deus noftram voluntatem expect, 
non infundit : quod in Pelagio Cocilum dam- 
navit,nos in Papiltis & novis Pelagianis proba- 
renon polſumus. Scxto & poſtremo , ineptum 
eſt dicere, Deum velle nos ſcrvari, ft volumus 
nos, cum nos nec velle poſſimus , nift ut veli- 
mus Deus faciat , & Deus non omnibus 
tribuit hanc voluntatem. Omnibus autem dati 


elle hanc gratiam & voluntatem, viq; adeoPe- 


Y 3 lagianum 


12 


lagiani eſt, vt ml ipſe Pelagnis extuflerit, uod 
Cotholico: _— Patres mags offenderet, 
Auzuſtnus eÞHE. i 07.CaÞ.4. Sean non omn- 
bus homumnibus dari pratian-Et ud celebre Au- 

(tint; car: Deus trahat hune,non trahat illtim, 
wh velle dynascare, k non V's eryare, Etde pecca- 
torum merit. & remiſ[. ib. 2.cap.#$. Bonamvo- 
luntatem Der qmibuſdam darivoluit ; qubuſdam 
notuit. Quare Thomas acutiſlime de veritate , 
Dnod ommnibns dathy, 1d naturale eſſe. Erit 19itur 

aria non iam Sratia,ſed natut#;fi omnibus da- 


fuerit,fi omnes trahantur a Patre,ſi'vniverſa- 


lis, id eſt, vniverſis cominun:cata'gratia fit. Er 
quid iam prohibet Pelagnum ex'mferis evoca- 


re , &laureatym in Dirvorum altbutn referre? / 


Auguſtinum,Profperum,tam multos Eeclefiz 
'Patres,de eceleſti regno, vt male fidegpoſleflo- 
"res detrahere,atq; ad inferos afnandare? Sed ia- 


ceat Pelagins in puteo infernalreum putidiſſi- | 


mi hzrefi a3i,nos vt Pelatij nomen odimus, ita 
Pelagi) opiniones repulluſantes refecemus. * 
Sed antequam hunc locum conch1do, ex his 
quz difta fant , propofitiones, mit vt Schola- 
rum verbo vtar,corollaria ſex deducam. Prima 
proy2/irre ef. Pradeltinatorum certus eſt nume- 
rus,qui nec anger nec minut pote(t. Auguſtin 
hc verba ſimr; de corrept. & grat. cap. 1 3. & 
Thomzin prim#part.q. 2 24art. 3.vbi etiam ait 
certume!{T6,n5 modo ratione cognitionis, quia 
fer quotf1t falvidi(fic entm'certus eft nymerus 
Deo guttarum pluviz,& arenz majis, & capit- 
| lorum 


JOS OxEFES 


PE >= 


13 

lorum noftrorum capitum) ſed ratione eleftio- 
nis & defuutionis. Non igitur falus noſtratam 
kxovinculo noſtrz voluntatis continetur. So- 
lus Deusbunc numerum novit,noſtrumeſt,cx 
regula charitatis de omnibus mdicare, donec 
Deus wdicia ſua palam protulerit. Secunda , 
cauſamprxdeſtinationis nullam poſſenomina- 
ri ,- przterquam Det gratuitam,& hberam , & 
licern voluntatem . Sic Auguſtinus con- 

ſtamter,poſtquam eſt a Pelagianis bene exerci- 
tatus, &&quodammodo politus : ante quidem 


pn , ſederrorem ſuum agnovit. Nec 
homas ab Auguſtino latum vnguem diſce- 


dit. Hic in 1.p.q. 2 3.art.5. fichabet. Cur Deus 
quoſdam elegerit , quoſdi vero reiccerit, a 
cauſam aſſignari extra Dei, es nempe gloria: 
ſed quare hunc elegent, n6illum, nulli cauſam 
afferr; poſle, preterquam Dei ſ1mplicem atque 
abſolutam voluntatem. Ve qui zdificat, aliara 
materiz partem in umo, aliam in ſummo collo- 
cat;quia perfeftum opus inſtituit : ſed (: _= 
ras,cur hunc lapidem in imo potius quam ſum- 
| mopoſuecry, non aliud audies, nif1 quod ci fic 

lacueritz -& ca ratione contentus efle debes. 
Nos Deum iniuſtum efle clamabimus, niſi de 
quaqueactione noſtrz moroſkitati ſarisfecerit ? 
Diſcurre in hoc labyrintho, &te fatiga pluſcu- 
lum:nil proficies,exitum non invenies . Ita eti- 
am'ing.ad Rom. & contra Gentiles lib. 3. cap, 
161,& multis alijs in locis:Tertia, Deus fine 1n- 


aaſtitia potcſt dc homunibus vaiverlis ſtatuere, 
> Y 4 quicquid 


i | Tu | 

icquid ipsi placuerit, in alterutramm 
F4 Aboſtolusn 9-ad Roman. fi 7 numer 
probat, quod documentum Apottelicam tam 
eft iſluſtre, ut nullas clufiones patiatur-. Quare 
Auguſtinus iſtis quzſtionibus prefſus, duo ſe 
dicit habcre,quz reſpondeat; non eſt miquitas 
apud dett;& 0 altitudo! habet ennnilleyitz ne- 
ciſq} ius.Yliſſes fil ſui aratro cavitneperſtrin- 
geret. Et pie. Homini n6 licet hominemne filum 
occidere : filius erym eſt, non crearura,nonfig- 
mentum. Atnos De KT1 ue TH ſumus; DaouuTea, 
mtiuara. Ergo in'nos abſolutam poteſtatem 
habet. Quare fi nosnon ſervanms alum ab in- 
teritu, cum in noſtra poteſtare-ſit,,chomicidz 
ſumus : Deus fine culpa perire innumerabiles 
permittit. 2#arra, Nemo ad ſalutem- aſpirare 
potelt , nit c1 divinitas data fuerit voluntas & 
facultas. Chriſtus ait, Nemo ad me venir, mi ci 
datoon frerit : exam , Nemo ad me went tf pas 
ter mens traxerit eum: & Paulus, Nil operari bo- 
1m antwelle poſſums ex nobis.ReFe Proſper ad 


cap.Gal obie&.8; Sine Doi gratia nemo carrit ad 
gratiam.Pelagius olim contrazſed coanvietusau- | 
thoritate Scripturarum;- obmutcſcere coattus | 


elt: Taceant diſcipuli Pelagjj,necilli confutato 


magiſtro obſtrepere aufint. 22v:4, Deusnon | 
dat gratiam ſuam omnibus, non vocat omnes, | 


non inſpirat omnibus eamvoluntatem,ut veni- 


ant:non omnes Chriſtum , unicam viam ad ſa- * 
lutem, cognoſcunt.- Paulus A&. r q;Dexs tnte- | 
bac foit onnes gentes in ſues ipſarum vys ambula- | 


rR |} 


is 
re: & Propheta , Olm non popwhns, olme non dil - 
a: & nunc'tertiapars hominum adeo non eft 
rzdita fide & nontia Chriſt,,ut ne fami Chri- 
[titemui rumore audierint. Auguſtinus adeo 
non dari omnibus gratiam ait , utne vocentur 
quidem omnes ad gratiam. Non vacarjomnes 
hamines ad gratis, Augultino Dplagiant quaſi 
crrorem invidioſum obnciebant . Se Proſper 
ad capitula Gallorum obicR: 4; veriſſimum ef- 
ſe probat,quod/Auguſtinus docuit. Sexra, De- 
usnon vult omnes mortales in genere,volunta- 
te © evddxiarſervari; tumenim quenquam dam- 
nari cſlet impoſſibile. Quid? falſamne Seri 

ram'efle dicemu$quz 1. Sam. 2: filins El: fa- 

cerdotis teſtatur n6 auſcultifle pijs monggis 
rentis,quia Deus voluit illos perdere? Hos De- 
us volens permiſitruere in exitium: fruſtra ex» 
a fuitquicquid pater quotidie illis confilij da» 
t, uteosad bonam frugt revocaret. Non au- 
feultabit, imo n6 poterant auſcultare, quia illos 
Deus devoverat neci. Quos igitur ſervare vult, 
corum mentes inclinat gratia ſud ad obſequen- 
1 dur vocibus divinis: cxteros in duritia & ne- 
quitia ſua progredi ſinit : omnes naſcimur irz 
& exatij —_ : nec poſſumus ex hac miſe- 
J ria liberari , nifi nos Deus extrahat gratia ſui, 


| ille non impartitur omnibus, quia non 

vule. ReQte igitur Auguſtinus epiſt. 106. Za- 
| der mriſericord.am Dei,qui hberatur non culpet in- 
J 4rinm, quiprnitur. Quare nunc concludo cum 
J Auguſtino Epiſt. 107. hzc verba Apoſtol, 
Deres 


26 
Deus welddmnet homines ſervart, 6,190 egd,ne- 
Tomortens percatoris , alio modo imtelligenda el: 
{,& pole intellgi , quam ut buicapertiflimg 


news 197-2j nolente Deo falyos non hieri, 
'contraria June «, Log Augult. de: pracdelt. « 
ca YW | 
grate Scends hab; nobilGms aus 
ditores; fleloco difhicih, de quarſtione lubrica, 
derccunifemper tum nunc neceſfaria, contra 
Pelagiumd, cuius opiniones ita poptalares ſunt; 
ingerboqzhumano aptz atq; amice, vtparum 
abfuge,quin Auguſtinus, quod Prlagium re- 
meine — — ih ego 
{ miſt quod firmiſÞ@mis Scriptaris, 
cum. 7 er Auguſte, yecrife Ecclefis tes 
ſtityands nitatur . Nec. poſſum. non reſiſtere 
Pelagio, qui quanquam olimab Auguſtino e- 
greg1e refutatus elt, ſubinde tamen non con» 
quievit, & turbas dedit , atque in Academias, 
yrbes, Aulas, irrupit. Qua nquam autem non- 
nulla funt in hac _ ad fallendum accom- 
modata , non tamen difficile erit fibilum ſer» 
rw. agnoleere, fiquis pauliſper attenderit ad | 
Etcerte verum Phutarchus duxit, 7a | 


Nagar air ziey has 12 ques Tha finio. 


up ond wacone 5:3 oaoph 


—_ Dew ES 1 


Index locorum S. Scriptare, 
QVLIN HOC LIBRO Cl 


| Famtur + explicantur. 


by "40" 
C. v. p. 
18'25 1g 
281 177 


Denteronom. 


17 9 177 
O43 251 


1."Regum. 

2 ' '35,178 
8:1 55 
28 19 15 
256 
"5 

254 


22' 6 


C. v. p. 
of *-v WM 


I. Chron. 
29 4 55 


Proverbia. 
1. 8 174 


E/avas. 
dA. 
59 10 248 


Flierenaas. 
3 15 82 
4 9 250 
6 13 248 


7 55 
22 254 


I. Reomm. 
oy— ""Y 
S..- JF 


I. Chron. 
3 s --Y 


2 ©55 } 


14 14 245 
26 B 255 
II -255 


Exzeohsel. 
7 26 250 
bs be 
34 2 230 

'3 330 


C. V. Þ. 
Damel. 
9 .:26 257 
» - Hoſeas. 

2 19 156 
6 .T©O 251k 
g- 8; 248 


| . Aicheas, 
31'6: 250 


Index Incorum S. Seriprare: 


CORD 45 
. 19 30 
217 
20 15) 
17 
26 
20 
\ EC 
2316 
oc. 
19 29 30 
$3 9 174 
24 11 253 
24 253 
26 65 259| 
$3: 19 116 
225 
20 116 
Marc 
14" 64 256 
259 
1617 '39 
t Laces. 
d-9 246 
6" 45 271 
$232 274 
> Joarnnes. 
z © 49 156 


1C7y- P- 
{2.3 ©.43 29 
19 $33 '256 
10:5 -229 | 
11 43 256 
13-16. 193 
193 
14 14 30 
16 222 
269 
17 269 
26. 269 
16 '13 223 
247 
263 
| 270 
| 278 
19 1 185 
21 16 83 
Ilg 
116 
| I52 
Aita Hoot 
L,:23:16 
190 
26 190 
4 7 =. 
13 1 
6-3 i6 
| 4 


3 00 
199 
5. 190 
6 190 
8 14 191 
193 
7% 34 18g 
Is 3 193 
15.1 198 
2 96. 
5 98 
6 1 CFC. 
16 
95 
96 
98 
119 
264 
12 98 
io1 
20 260 
261 
22 95 
g98 
1ol 
225 
23 99 
227 
29 ' 260 
; 7 361 
16 4 96 


Index locorum S. Scrmthre. 


> +) 
4 


29 253 
"254 


25'11 181 | 


C. v. p- 


1 '21_148 


Ad Ephefios. C.: Y. P- 


5 I 48 
13 15 252 
8|/5 19 160 


2 44 Hebreos, A 


12 161 2 149, 


25 15 | 
k 113 17 230 
eAd' Phitip. 
3's "up 
2 9 148 ZPet 
21 249[2' 13 57 
23 30 k i 
4d Coloſſ. 
x 18 148 
i9 149 


112156 _ Ut. Ne... amp Po 
weren't Pf, Ad Theſſ:[4" 1 ; | 273 u, 
eAdGalates.\2 4 253] po | 
2 ' ix 182] - 25417 - 
— 5-284 IeAdTmm. (3.5 = 
4* SF-774]8 337 [203 130, 
IU YC To CYL, | 
tt 1 FIN IS. p . My 


| Toden Revue, - 


Q_T'2 


* Numetis paginam denotat.* 


2 


A; Eneas Sylora ona po- ( ani regule, woods 
{ Ifipe dittus Fate. indicandum ſit de Conci- 
a 4 are eye foe lus non errantibuu. 213. 
—— 0n:>  Kerewitew racommuice, 
cl + devs aw 475 quid ſemficat apud $0- 
audrie \edehat cratem. 44-45. . 
Wins ex utnor \ Patri- , (hriſtns oft Paterfa- 
archis,42. "  milias 6, ccleſre . 15 1. eff 
Anzwchia erat Patri-. Paſtor Eccleſia. 152.153 
evhyge-4e: age? off capmt Eccleſia. 1 54.cT i 
pellationes olims Sponſus Eccleſie. 1 56. 1Y 14» 
cnr 95 Romano Ponts- homo, in teris agens, tn- 
foci. 16.3,non fre a ge- ferior erat Imperatore. 
weralibu Cociligs ad Pas 1 80.cHj6s NOY7A younul- 
pas 4-interdigag rt xortes JS 0. oy 
_— ſe Cecil +4 
My t mmpro /tranorum part 
wo FT 195 £20. Fe A ps | 
199., * 
| fthanapw gon ee baleey rn. Toi: 
profts Contily, Nicgi. quotuplex,y,ouft velge 
125.126. nerale, vel nationale, vel 
4 ToWIX 1, 7 ,COYMMLY part! 
C. aiaphe propheria vey 7880: 1xta Bel, 
re mn evincit (oncitia 7,8,gencralia,ſunt Eecle 


Owe o puſſe. 258.259. fie repreſentativa, 19 
102 


Q 


ms 


INDEX. 

w_ as errare paſſer Anthores, 5 1. particula- 
12,215,178, Ec. riaa Papa approbata nou 
4 in fatlo, ex Papiſtarii poſſe errare_ mata Papi» 
confeſſione.27 7,278 x c0- ſtarts 3» 2 146, 100 gene- 
mm Catalogs #,65 c.eco- rabia 11m partuularia 4 
wm authoritas non.-eſt Papa approbata poſſe er- 
neglgenda, 15 £0Yu mts rare, 24.5, (fc andiciuns 
ale: gue 1641475:82» generalis Conculis, uicet ſit 
00.0 ntiltas varia,y dt, niiumum indicum bumay 
i 19629122,2 34 400p0/- numtamenfallpoſſe, 2 3, 
hout condere artichles fi- cins proprietoqutao mule 
det,r g ſtrnt publica conſi> lum oft indicia, 234, Os 
foria,2 1 , ex Scriptwris ſi ſit 110 eft infallibile 244 
de Hereſibus &: Hereti- quare eorum decreta dis 
as pronuntiare debent , cantur drvina, 2 34 , ly 

12,226, A quo cogenda, dant authoritatem S 

27,0 Ci COMM CONUVOCA- LIES 24.2424-3; yROYH + 
Wie oft quiddam monmuop, creta non ſunt Wemden, 
Eo bumanum urven- 262,263, leguimaeſſe 
12,7 7 36x rs per/o- poſſunt ſing_qpprobatione 
ws-conftare: debent.'g 8, Romani Poneefitis,, 28 n, 
19-6 c. Eorym fines. pra Judeormm ante Chriſtzm 
upMs Guir $445 aftte potuifſe errare. 257 
re Papa ſont, aubue oft  Concihia varia. eAt- 
nter Papiſtas, 1414145, riochenams gn babir 

kunt ſupra Papam, 16g, tWMs ws, Oo 
WW &c. preſcribehant: olim Aridminenſe == 
i egos Romano Patificing 1 bitums. 19 .cxravt.. 278, 

vcilin generaleſunnitur 279. £145 authongatemts 


| ODS pro Nauianali clevat earſins i $2, 
, ages CAPs 24 3. etihterfuerunt pine 


" 2” LA _ Sad. . — CcYw_ w 


p rY100114 


C NPE" 
Provintiale! "206,207 Chart: 135 « 


hafinenſe terti- Conſtiktidopolitens 
— "2944. POSI " 


ſexth, 


Cart 
Aur elinis.r 29 ſech 


ein prefuit 


b. 8; ein pref 
atthoritaterns CMenas vet ts 


& 139 

Roman — "Conf FE 
teri. 0 uns errores ; 
halted: quen- Sqn; / 
3 babiten.8 4 Martia- | e 
wo 1ndbtth. #4. irs ſum rey ob p | # 
_—_—_—  equavit *þ d 
#1 38: & w | 
Ns þ Mu \Conftaritr- HT I 

nopolitarwMcs "Romano: SR > ws: 

307 29 SBgSSFADRS Chg 00 


convocatins. 207 abut er- 1s hs Pot $0;;204 
: 395: hucinn "REA 204 


Yang, wv : 
a Pt- Naas) 
very — Fr arwepichery 


a9 


IN DE X 

4 quo indiftum erat . 6 2, ſecundunn. © 9 
eine ſrmmuas Preſes ipſe- MNeoce/arienſe appro- 
| mM. i 27 "bation a Romano Ponti- 
E pheſinum fecrndann, fice.2 87.cims ertores ali- 
10.errauit. 278,259. ce- quor. 287,07. 
lebre nemers Epiſcopors Nicenum primum, 1c 
284,285, appellatur ab pore Conſtantins . 8. ſub 
hiftoriets anus, 10,28 5 [ul hab. : 3. $8. 

Florentinoom. 10 rat primumy penerdle 

Francofordienſe , [ub Concilimm: 2 3:4 Conſl4- 
Carols Magno. 11 thio maitium. 59,05. e> 


| | Flierofo LIE t7. x whty C: onft ntins 
| pore e ApoſtolorumL. qua REM. 1 30,46. ents 


a egarun. 7, error de rebuptizand's 
Sc dad preg. harevicis. 289, 590. di 
of rye erat ob Pr: efenria alter error de CAL litia 
| e Apoſtolortim ut non er- damnard. 291,292 
rarer. 226 '  Nicenntn ſecundum, 
Tudeormm de proden- fab Irene. g.erat Idelola- 
do Chrifto,quale. 257 triewn. #4. ei vary er- 
Lateraniſ# primumi, o rores. 295,296,060. 
ſernnaxon. os PianmadecrevitCi- 
FertSH00H8. Ds C3845 C7 + enlarge eſſe /*pra Papa. 

þ ror quam. 30> 21.207 
FHATTINA.Y Ci o7-- Remanum ſub Sylve- 
ror quiaam. 302,308 ſtro, dubie hg 454 
Quint ms. 10 160.co5 error quida.1b1. 
Lateranen/e ſub Ls. Romanim quartum. 
one decimo. 10. cit er- £04677 a Theodorico, 50 
roy. 312,213; Romanuwmn. ſub Ste- 


Lregdrnen/e prima. 9 phano erraoit. 299 
F 2 Ro- 


INDYX. 
- Romanian ſab Nico» t01 
Lao ſecundo erravit. 30 3. (ontroverſie cur now 
 Sardicenſe. 11. Co- componantur in Eccleſia. 
Panty & Conftantis ans 238,239 


thoruate coatlum. 65 (ſam Cardinala 
Enus "a Hoſaus Cor- ſeribit 8 generalia (on« 
dub 139 ciliaprima,ab Imperato- 
Sclencienſe errauit. re fiuſſe indii74, 75, 36, 
278,06c. & ys Imperatores pre- 

Sinueſſanum an ul fuſe. 139 
fruit non eſt certum. 159 er & (onculio- 

Ss e, tt. literas rum e144 
mandatorias Felici ſerip- temp 
Ft de receptione Liber, 

195.196 

Toletanum tertijs di- pheſino Concilio, 136 
cituy generale cram tan- D 
them fuerit Nationale.s1 Damah; ſolertia in E- 

Viennenſe. 9,10 piſtola ad Concilums Co- 

( onftantinopolis dice= ftantinopolitanum. 117 
batur nova Roma. 41, Decretales Epiſtole 
42 ſedes Imperi illuc magna ex parte Joppefe 
erat tranſlata. 202 fitte. 

( onſtantinopolitanus Definire m (1 cis 
Patriarcha Romano ex- grad ſranificet. 83,44 
equatis. 198,20 1,202 & quinam olam d:- 

onſtantinus magna cebantar, 248 
Preſes fuit Niceni (on- Dioſcorus quare di- 
city. 130,0c. — Ephe(- 

Conſnetudo peſſanta n0. £348,162 
Scripture interpres , 99, E 


error. 266 


VU» RM *+# 37 7" DO us ep 


M5 


2. » T 


2.2 


INDEX. 


Feelefia Z F rant. wn 
Repsb. differat. 2 3. eft CREE 
water fideluan. 174,175 276, ex eo non certi ſic 

Ys ue9 eſt ſupra mus Concilia no poſſe er- 

vepi{copum ure divine. rave. 276 
ofthe ſuf- Formoſy atta 4 Ste- 
aginm deciſruumin Co- phano irrita redduntur, 


180,81, hc. fob nou 301,302, 
EE 


eripſerant im C onculi- 
4 90 .00mmes Ds Vc enerale Concili 4» 
Chriſts,inxta cAmbro Hiftoricos interadum 


wn.iby, ex Jeſuitarum fpamitur pro Nationals. 
doltrina ſequitur eos ta- 51 Fj 
th monitores non indi= Hereſes optime dam- 
cer eſſe in{ oncilys. 2 14, nantar m { onciliis. 21 
221,242 ,267,quibus t>  Hoſins Cordubijfi vir 
anbis in Scripturis exor- magne authoritatis, 126, 
nati + cur. 228, 229, 127, a fit Legatus Po- 
nulo donantar previle tificis R pmant, in Conci« 
you errands in Conc lio Niceno,126,127,128 
27 35274 Primus ramen ſubſeripfit, 
Epiflole decretaler,vid. 128 
Decretales Epiſtole. / 
Euſtathins Antioche= Iacobuu Preſes erat in 
nias -Epiſcopus "non fuit $ Hieroſolymitana. 
re aries 2 me EE 
eilio Niceno, 129,130 121,193- 
Excommunicati qua-  Imperator quomodo 
re olam qui decretis Con- Pair & quamers Ovie 


ovfiorum not acquieve- ;4,0ins erat olim cogre- 
Z 2 gare 


— DA n= —_— —__ 


v* Lol | 2 - g 2 347 = — "_— 


INDEX. 


gare Concilia 37, ewe ia de exequando Epiſcapo 
coartlatum imperiti. ;9, Conſtantmopoktano Ro- 
genebalia prima ( oncilia mau0.20 2,2 34,280,281 
ab eomdifta.s8,t5c.30, Lex de ſanruine & 
eins anthoritas ſupra pas /iffocato de qua AF. 15, 
palem olam. 66, awe qnamiin duravit , 260, 
preſidere Gonciliis intra 261 
fines impery. 44 Ziberins & Palix vna 
Iulins Pontifex Rp- Pontifitatis geſſericr. 196 
manus tempore Concily A 
Nicen primi.i2,5#8,gra- MMetropolite 4 quo co- 
witer reprehenſus a Pas ftnti,q 1,0 quia 0b CAN 
tribms Antwchens, I97, fam. 1542 * in 
eus frans in Epiſiola ad  Adoderatores in Con- 
Orientales. 45146 culys conſtituent. 91,93 
Turisaectih Ecclefraſits  Afonarhi antiquitia 
ca primario competit Ec- m nnllo ordine Eccleſia- 
clefax tort ; & /erundarms. ſtrco, 0.6 2:0 
fonduls Gs i178 N | 
fo 210 Nazdantzentſentrentta de 
& 2 generakhbiu Conritys, 1 3, 
Lacs olum —_ 1451 $4214, 314 
runt (onciliis. 96,97," Nettavins prefer Ci- 
ſubſeripſerunt definieao. cily Conftanrinopolitans 
$7,194,056. yon t3sS 
.laeo promms, Papa am. * Nil Epiſropus Theſ- 
bytzeſins. 3437471 ,tribus [alonicenſis ſeripfit contra 
& primas Imperatori #s. primannn Pape > 
Canextys congregadrs,y i, *Nomen Chrifh gud 
ſemper reftiree deryero' ſrmifcer th” Seripturic. 
Fmt ——— 29,00.94d Pore 
4 


_R_ = HC a A as - 


_ 
Py, 


IND E x. 
Chrifts congregari. 29, more anti 
ec. 219,420,266 anthoritatis fuit prent 
O nunc eſt, 285 

Ords inConcitus cele= TPatriarche otm Sine 

brands ſervadns, g 1,92 gnli ſnaram provinciarie 
P epi/copos cogregabant £0 

" Pape non eff congre- equalens inter {e habue- 
gare concilia ture arvino. rut anthoritatem. Jhid. 
36, non eſt Monarcha fails funt ſanftionibus 
Eccleſiafticns 39» 40.0- Imperatorum.4 2, eorum 
lim erat primus Patri- erat Cocilys generabbus 
archa,41,42,eus non eſt intereſſe.47. 
prefidere Concilus. 113, Petrus nonfuit Paſtor 
&&c.hoc nomen commune Apoſiolornm, 34. non fu 
olim . reliquis Epiſcopis Preſes Concily Apoſto- 
117,0n eft Paterfamb- lorum de quo eAtt. 1 JS 
as Ercleſpe, 151, noneſt 118, &c. 193. Car ci 
Paſtor Etcheſie.1y 2,1 z, date clrves. 182 .reliquit 
non eft caput Ectlefie Apoſtolss frmnl ſumptis." 
1$4187,188,189, non inferior erat.1g.4. de cine © 
eft ſponſus Eccleſia, i 1 56, ſucceſſere variant antho- 
1 57.4 nemine indlicandius res. 194 
wexta Bellarthinam. 142, Pontifex Romanus 
144170, hrorhaber pri- cur promits "Patriarcha 
ware poteſtatem ligand; 20 7 
& falvedi, fed ab Eccle. Populus om mterfu- 
fa; 17 8, poteſt ins haveſmr it Concilys,98,97,0 ine 
ieidere; 18 5,cum mttt- diciy emteypoſiat Concili- 
Km 1nox eft 1 071008 ; 69 
Eccleſia,2 37,90 dat au- Prelati ſol non deber 
thoritatem wli libro Ca- habere 4 _ decifee 


INDEX 


weantndrorea a $0;01,-ofins, 
OF#fe. 


- Prefudentia i in Conte 
ties pertinet ad Impera- 
tores Priacipes » H14, 


Preſbyteri obm imnterfu- 


ernnt Concilys. gf, & 
furabery5y wii dee 
ciſruum 96,9 7,00. 

Principum Chriſtia- 
norum eſt Concihia con- 
gregare Natinakia. $6, 
> Oecumenices convoca- 
dis opem ſnam preftare. 
38,05 prefidere in ſdem 
11406 . * 

 Prophete Iſraes.. 
litas mag _— erro- 
_—_ Sacerdotes,2s5 5 

R. 


Reves apud Iſraclitas 
Concilia indicebant. 5 x5, 


$6,corum eff Concilia 
CONUOCATE. 


'28.f 

FS y &* 

RY acerdotinns «Aaros 

mcis _ poſt advent 

257,258 

's criptura in Concilys 

&- norma maicandi & 
iwdex,22,226;2 31, ems 

indiciy oft ſupremn, 2 38, 

ex hac heretics refellends 

241 . 
Spirits $.n0 3 alligatus ad 
Coctlia.245,2 72, no lin- 


guas tat ſed corda etia 


aocet. - 269,270 
Swubſcribeve 1de olim 
erat definire, 104. 
Subſcriptiones pluri« 
mori Z Con ior @ tuhis foe: 
dei.. 134 
Eurolet Tewinas ques. 6, » 
x27" images; Que. 16d. 
dixuedurxct Gut. , : 
Sytveſtty Papa ante- 
Nicena Synodi mortuns + 
eft, * \..\ 43,58,128- 
hus. Papa non" 

coegit Conculinny Y nc 


4/0] F® ; 


> ee, 5 BINIS 


TE EE 


ERRATA SIC CORRIGITO 


Pag. Lin. Pro Lege 
s 6, 28.2 6ngv gs! y 
78, 17. qnorum quorum. 


83. 27. pracribend preſaibcndi. 
8. 14. 18, 28. 

I35. 18, Theoderetus Theodorctus. 
147. 15. Antichriſti- Antichiiſtianiſſi- 


niſkmu mum. 
189. 10. vin UnHtpdoy, 
261. 13. Ceda Beda. 


261. 14. Bryſoltomus Chryſoſtomus. 
265. 30. ſanfns _— 


296. 28.29./ic repone. & alterum ſub Conſt5- 
tino Copronymo,in quibus vtriſq; 
imagines damnatz ſunt.Et hoc po- 
ſterius. 

298. 25. fe lege. Conſtantinopolitanum fe- 


cundum eixorduey9 


Cxztera benevolo leftori corrigen« 
darclinquimus. 


