Wes 8 — * 7 


a = 4 # K's er Po 7 1 
9 1 eee 414 La p 
: 2 PULSE ON . 


M- A R W N &: 2 vi 


3 


Ar y Parchedig 
| WILLIAM DAVIES 
I N | 
G AITELE NED Bs 


£ Yr hwn a ymadawodd a'r Bd, Ddydd % 
7 Gwener y 17 o Awſt, 147... 


s 65 
9 Ys y DIIVGCEIN TED FLwyDDeY o'r OfD, Wil 
75 0 


5 Ac a gladdwyd ym Mynwent C2/ie!! Nedd ; 


SO. 

. 2 . 

a» \ „ "ST: 

_ 5 of 
* 


2 = 


& Wedi treulio tros 30 o Flynyddau i bregethu 15 
7 Efengyl CRS ymblith y 0dcthodi/tiaid! * 
4 ! * 
+ ynghyd a bi 

d Rhai Gwerſi i eraill a fuant feirw yn yr Kere 0D, 5 
7 ' | | 15 
1 os WELL EAI WL LAME x 
4 = ants Wo 
SN _  TREPECEC A; 1 
aAAenATEHWVD XN 1 FLWYPDDYS 5 
| 1 W Mcab 5 | is i 


" « 


8 &c. 


A' My mae'r medeluyr bywiog 
Vn ffarwelo a'r maeſydd yd ? 
rel pe byddai bro a brynniau 
Wedi eu caſglu'n gryno ynghyd; 
Pa'm y diange y rhai gwrol ? 
Pam y rho! nt eu harfau 4awr ? 
Fel pe ” byddai wedi darfod 
Ddyddiau' r rhyfel yma *nawr, 


Pan mae 'redig, hau a chwynnu, 


Medi, a chludo'r *ſgubau'n dwrr ? 


Ieddyw'n llanw bro, a blaenau 


Brydain, a thu draw i'r d'wr ; 


Pan mae rhyfel ya cynhyddu, 
Pan mae ſaethau blin heb ball 
O un cwrr 'r gwerſyll tanbaid, 


Vn chedeg draw i'r all. 


De' a gogledd ſydd i'w galw, 

D wyrain a gorllewin bell; _ 

Ni bydd cwrr o'r ddae'r heb glywed' 
Atſain y newyddion gwell; 


. _ - *Rhaid cael gweithwyr i'r cynhauaf, 


Mae en helaeth, mae e'n fawr 


| 3 Ddalio't gwres, ac ddalio'r lludded, 


"Ac hieb ddodi clyn i lawr, _ 1 x2 Saas 
4. Pa'm y tynnodd ang i I, 


Dauvies twyn ces 1 


„ 
. : p 
e % "j * 
24 11 
' — A 4 
„ 15 lp 2 * 
ww : 1 -: 4 
"7 ” 


Nn Fr = 4 
* 9 8 
7 % di * a | — 


6-3-3 


Pwy ſy' i gario *mlaen ei yſtod 
Added ar y macſydd maith ? 
Pwy heb flino megis yatau 
Ac heb orphwys galgſo ynghyd ? 

Yn ddiachwyn, yn ddiduchan, 
Feichiau mawrion trymion yd, 


Y mae'r nefoedd fawr yn trefnu 
O11 fel mynno hi ei hun; 

Ac nid yw hi'n gotyn cynghor 
Nac i angel, nac i ddyn; 
Pethau dirgel nid 1'w chwilio 
Ydyw cwnſel Duwdod mawr ; 
Synnu, caru, a rhyfeddu, 

Y w dyledſwydd llwch y llawr: 
Y mae'n droſedd 1 ni ofyn 
Pa'm *raeth Davies fwyn i'r nef ? 
Pa'm mae'n aros yma lawer 


Llai defnyddiol nac oedd ef; 


Dae 'r a nef, ſy" wrth amnaid—Duwdod, 


Byw a marw ſy'n ei law; 


Pob digwyddiad *gylch y ddaear 
Yw ei drefniad yma a thraw. 


Dyn na chwilied i ddyfaderoedd 
Dirget gwnlel Tri yn Un; 
Myrdd o bethuu ſy ar y ddaear, 
Pa'm, wyr neb ond ef ei hun? 
Ni all rheſwm dall ei ganfod 
Dim o gamrau ei ſanctaidd droed, 
Ac ni wel ' mo lygad nattur 


Pa'm mae pethau'n llyn yn bod. 


Roedd yr awr, a'r lle, ar cyſtudd, 


* cymdeithion oedd ynghyd, 
trawodd angau Davies 
Vial ei drefnu cyn * byd; 
A 2 


13 


Kid oedd phyſic, nid oedd med{wn, 
Nid oedd meddyg is y nef 

Pe buaſent fil o filoedd 

Yn abl cadw ei fywyd ef, 


9 Yn ei rym, ac yn ei hoywder, 
Galwyd ffrynd y nef i'r lan; 
Trugain mlynedd ar y ddaear, 

| Drefnodl arfaeth yn ei ran; 

Yno *roedd rhaid iddo newid 

Ei berth'naſau, ei ffryns, a'i le, 

A rhoi ei gorph | i'r ddae” r i gadw 

Nes glanhau i fydreddi e'. 


20 Caſtell Nedd mewn Mynwent ehang 
*Roedd rhaid iddo lechu 'Jawr ; 
Lle mae dengmil neu fyrddiynau 
Yn ei gpwmpni ef yn aver; 
Ond 'fe gwyd wrth lais yr angel, 
Bloedd yr udgarn gryna'r bych, 
O'icholl ck” ble benna taenir 
Gaſglir yno yn gryno ynghyd. 
21 Ond ei enaid « ef eſzynodd, 
Vn law Seraphim 1'r lan; 
Ac *'fe gafodd byrth y ddinas 
Vn agored yn y fan; 
* Groeſo men ti fendigedig,“ 
Ebe'r Brenbin rodd ei wacd ; 
| % A pherchnoga'r wlad it' roddwyd, * 
„ Cyn bod daear gan fy Nhad,” 
m2 *Ti-mewn llafur, ti mewn lludded, 
r yn eitha gwres a gad; 
Swvyrn dy athrawiaethau cywir 
"Dedd fy iachawdwriacth rad; 
þ Buoſt ffyddlon, buoſt ddiwyd, | 
Had rhe ntl iaun, e 


5 N 


CE $-9 
Ni w'radwyddaiſt fy efepgyl 4 
Foreu'th fywyd na phrydnawn 

3 Ti ddioddefaiſt pan fi. gWaſgfa, 

Ac er clywed 'roit' yn fed; | 
Ni ddialeddaiſt, ac ni th alaiſt 
Ddrwg am ddrwyg, i neb o'r byd; 
Oen diniweid, diſtaw, tyner, 
Diddadleugwr, a di'ſtwr, 
Y mhob terfyſg a gwrthryfel, 
J llarieiddiaf ffeiniaf wr. 


x 4 Cariad oedd dy fwyd a'th ddiod, 
Serchog oedd dy eiriau gyd; 
Dy addfwynder ſugnodd yſpryd 
Rhai o oerion blant y byd; 
'Treuliaiſt d' amſer mewn fyddlondeb, 
Trwy dy ytfa is y nen; 

ae dy goron genni' nghadw, 


Heddyw cymmer hi ar dy ben, 


15 D'eſt i mewn i wlad o heddwch 
Gas ei ſylfaen cyn bod byd; 
Perffaith gariad, a llawenydd 
Sy' yma yn teyrnaſu gyd; 

Ni ͤddaw triſtch mud a galar 
Poen, nag ofon nag un wae, 
I dy flino, canys heddwch 
Sy yma fythol yn parhau, 


16 Ti gai dreulio trazywyddoldeb 
Maith di-ddiwedd yma'n rhad ; ' 
Yfed o ffynhonnau cariad 51 
Dardd © honof fi a Nhad; 2 | 
' Edryeh, ſynnu, ar ddyfnderoedd 
Dwyfol gariad Tri yn Un, 
: Drefnodd prynu myrdd myrddiynzu 
A dy hunan ydoedd un. nn, * 


7 K 5 * 8 
4 $\ 


.* 7 ” R . 
2 a g * * * PR = 4 
ö . 4 x! — ee wt . 
1 4 = wh Tas 1 * p at * > 7 + %* - 1 
— I IS — 1 I .. IT OS. . L. wa CELL. Wc! * 2 Job 


7 


18 Zyym dy euogrwydd a feddyliaiſt 


19 


Ddeſt fod felly trwy fy nghlwy, 


20 


Ond pan del, bydd fel yr haulwen, 


Bellach fyth ar ddelw Duw. 


LW 
Fil o we:tniau darfu it” ofni 
Dy bechodau ffiaidd cas; 
(ini gan eu grym a'u nifer 
Na chait' fyth i gario'r maes : 
Ond fe'i rnwymwyd hwy mewn cadwyn 
Oedd gadarnach na'u holl lid, 
Yn yr awr ar ben Calfaria 
Bun 1 farw tros y byd, 


Gan- waith fod yn fwy na'r Ne” ; 
A gymm'rais arnaf fi fy hunan 
Ac a delais yn dy le; 

Fe foddlonodd nefoedd i mi, 
*Nawr mae 'i phyrth hi nos a dydd 
Yn lawn agor, i rhai hynn 
*Rodd fy Yipryd i yn rhydd, 
Derbyn bellach d' Enw newydd, 
Newydd bethau ſy yma *gyd ; 
Fyrdd o weithiau ſy'n rhagori 

Ar ddim enwau ſy'n y byd; 
Merch y Brenhin mawr anfeidrol, 


Priodas ſerch tywyſog bywyd, 
Fydd dy enw bellach mwy. 
Ti gai aros mil neu ddwy-fil 
O flynyddau yn fy hedd, 
Cyn i'm alw'th gorph i fynu, 
Sydd yn gorwedd yn y bedd 


Heb un pechod ynddo'n fyw ; 
Ac fe dderbyn d'enaid cannaid, 


Dyrma's modd, medd fy nychymmig, 2 
Y grocſawyd ef i'r net; F 4 ey D, 
Iblid 


I blig 


22 


23 


of 
I blith miloedd o rai perffaith, 

oedd yn ei *nabod ef; 
22 


ttefield, Davie fwyn, a Harris, 


A phregethwyr gwreſog iawn, 
Wedi gorphen ar eu llafur, 
Er y cynnar hir brydnawn. 


Richard Hughes a welodd e' yno, 
Deithiodd holl fynyddau maith, 
Arfon arw, a Meirionydd, 

Flint a Dinbych lawer gwaith; 

Ac amgylchodd dir y deheu 

Gyd ag awel bur y Ne 

Fel dyn addfed i'r wlad nefol, 
*Chydig cyn ei ſymmud e'. 


* Pectwel yntau a'i groeſawodd, 
Wr ffyddlona erioed a gaed, — 
Newydd fyn'd, a newydd ddyſgu 
Pur ganiadau'r nefol wlad; 

Wedi gadael Llundain doblog 
Dengmil ynddi n athriſt iawn, 
Heb un gobaith mwy o'i glywed 
Fyth, na boreu na phrydnawn, 


24 Deugain agos 0 bregethwyr 


Oedd e'n 'nabod yn y nef, 

Ac fu'n ſeinio'r roar hyfryd, 
Yn ei ddyddiau byrrion ef; 
Ol a'u t ly nau aur yn canu, 
Yr un meſur a'r un gan, 

Ac a ganodd y cor nefol 

I'r bugeiliaid gwych o'r blaen, 


25 Fe oyfarfu a gwragedd ſerchog 


* Henry Pecauel, D. L. Ficar Bloxham, yn Sir Lincob., 


Cywir, diwair fu'n y byd, 
Vn famhaethod pur i'r Eglwys, 
Yno yn moliannu 'nghyd ; 


0 * 2 | 
0 f 
* * , 
o id * 
8 nods — ab. — — 3 — 11 * 


— 


Mr: 


ug 


Pye. wot w00 Sv afw 044.4 2 nts 
_— wel —_— yy - 


: 7 


, : 
„%% — TU + 4% a: +a 


* 


W 27 
—— 
——— — — ont — — 
- _ = . 


— — — ᷑T—⅙NVÄuñ i 
— X 
- 
, 


Hs 
Mrs Waikins, Pal o'r D'ryſtiuyn, 
Pri/; yn eu plith hwy gad, 

V edt carnu eu mantelli, 

Fel yr eira yn y gwaed, 

25 Fy nychymmyg ſydd yn haeru, 


da weled maes o law, 


mhlich myrddiwn pur. o wragedd, 


oft Fane Jones o'r Bala draw; 
Wedi derbyn myrdd eo wobrau, 
Am y myrdd o ſeigiau lawn, 


Rodd hi i'r pregethwyr ffyddlon, 


Oedd yn p«il'o foreu a nawn. 


27 Chwe'-chant leia oedd hi'n fwyda 


Bob rhyw Aſſfiaſrwn fawr';; 


.Gwyr a gwragedd, meibion merche d, 


Llanw'r loft, a llanw'r llawr, 
Acth ei chariad a'i lyſenni 
Vn finteoedd ar ei hol, 

Ac 'ſe gym'rodd y cor neſol 
Hi a bwythau yn eu col, 

28 Ac mae heddyw yn ffieiddio 
Dim ymddicied dirgel fu, 
Ganddi ar ei holl haelioni, 

I bwrcaſu gwobr try ; 
Dim ond ſeſu ſy'n ei meddwl, 
Duw'n Diodde* acm a'i bryd, 
Cariad, heddwch, a Hawenydd 
Sy'n ei llanw *nawr i gyd. 
o D'wed fy ffanſi bod hi'n erfyn 
®Y Tros ei Phriod ſy'n y byd, hs 
Os prioda, i gael mammaeth 


- 


Addfvryn, iſel, oſtyngedig, 
Wnclo oi feddiannau'n ffri, 


F'oi'r eg)wyit'n fammaeth glyd; 


[9-1 
Fel derbyniont hwynt eich deuodd, 


Yno *mewn i'r man mac hi. 


Fe pa's gweled yno Abra'm, 
Mr ffyddlona gawd erioed; 
Iſaac unwaith fu ar yr allor, 
Yn etifedd oedd i fod; 
Jacob a orchfygodd angel; 
Joſeph fu'n y pydew *lawr ; 
Hwy a'u hil grediniol ffyddlon, 
"Nawr o fewn y ddinas fawr, 


Fe ga's gweled mil o filoedd, 

O ferthyron c'lonnog hy, 

Aeth trwy ddioddehiadau mawrion, 
Ar cu taith 1'r nefoedd fry ; 

Maith amrywiol oedd eu poenau, 
Congewerafant oll trwy ffydd, 

Y maent yno heddyw'n canu, 


Wedi myn'd yn hollol rydd. 


'Fe ga's gweled Paul lafurus, 
Lanwodd byd a'i 'fengyl bur; 
Ioan garodd leſu'n fwyaf, 

Pan oedd yn yr anial dir: 

He ga's gweled Pedr g'lonnog 
Taran anghrediniol rat; 
Ac Apolos, pan y plennid 
Efengyl, fyddai'n dyfrhau. 


Fe ga's gweled Mrs. Edivarg, 
O Abermeiri 's gynnes glyd; 

A wnaeth defnydd o'i thalentau, 
Hyd yr eitha' yn y byd; 

Am el chyfedd n 
A llettya myrdd o ſaint, 

Yno'n derbyn mawr ogoniant, 
KNad.ges neb fynega ei faint. 


——ũ—äd — ' — — 


10 ] 

34 Ffynnon bywyd ocdd hi'n yfed, 
Heb ddim triſtwch na dim poen ; 
Cariad dwyfol anrhaethadwy, 
Duw a'r croeſhoeledig Oen; 
Treulio deng mil o flynyddau 
Mawrion meithion gyd a ni, 

| Megis munud fach yw hynny 

Heddyw yn ei chyfri hi, 

35 Ac ni chym'rai India'r dwyrain, 

| þ Ar gorllewin fawr am ddod, 
Y ma 1'r ddaear lle mae Satan, 
A'i biccellau tan yn bod; 
Colli'r preſennoldeb dwyfol 
Ddim ond hanner munud awr, 
Fyddai'n golled gan yr addfwyn, 
Fwy na chollir ddaear fawr, 

36 Ond rhyfeddu'r ydwyf bellach, 
P*odd 'ry'm ni'n cael aros cyd, 
Yn yr anial mae gelynion 

F n byddino'n dorf ynghyd ; 

Myrdd o demtafiyneu tanllyd, 

A rhai'n beunydd yn parhau, 
A phob rhwyd a myrdd o edau, 
Uffern ddyfwn yn eu gwau. 


37 Etto rhaid in' aros gronyn, 
I hela praidd o'i tyllau maes ; 
Rhaid pyſgotta'r llynnoedd dyfnion, 
V mae'r rhwydau etto'n llaes; 
Mae*n rhaid chwilio a lanterni, 
Holl gornelau Cymru lawn, 
I gael allen briod Teſu,- 
Q locheſau dyrus lawn. 


38 Er in golli Davies ffyddlon, + 
'* Cytyd Duy faith yn ei le; 


* 
» re 
* x * 4 


STD 

Ac arweinio gaethion Babel, 

Yn finteoedd maith i dre; 

J cloft, y dall, a'r feichiog ofnus, 
Hi ſy'n eſgor ar unwaith ; 
Ddilyn troed bugeiliaid c'lonnog, 
Trwy'r anialwch dyrus maith. 


Mae'r deheudir fawr ya feichiog, 

Hi gaift eſgor yn y man; 

Rhaid bydwragedd, rhaid mamma«.1n<4, 

I ymgeleddu'r eppil wan ; 

Par y nef i'r ddaear dyfu, 

Rhaid crymanau fedi'r yd; 

Rhaid bugeiliaid gwych i'w gad! 

Cludwyr da i'w gafylu ynghyd. 

Mae'r athrawon ſy'n amgylchu, 

Cymru yn eu rhwyſg a'u grym; 

Gan y gwres, y chwys, a'r Iludde: 

Bron a threulio eu nerth yn ddim 

Rhaid cael bechgyn gwrol bellach. ; 

Wedi eu gwneud o loyw hres, ' 

Allo ddiodde'r rhew a'r eira, * 
wyntoedd 'ſtormus, tarth a gwr: 8 


i debygwn mod i'n clywed, 
Pur ganiadau'r addfwyn Oen; 
Blynlymon faith ei ſylfaen, 

L Gaergybi draw yn Mon; 
mae adſain fwyn Calfaria, 
Wl ros yr Vydafa wenn ei brig, , 
ni'n tyſtio nad yw'n Harglwydd ; 
Ddim wrth W ynedd heddyw'n ddig. 
a alarwch mwy am Ddavies, ; 
nd dihattrwch at eich gwaith; 2 
mae'r maeſydd mawr yn wynnion; 1 
ae llafurwaith Duw ya faith: ech 


ff 
„ „ - us +», 1 1 7 1 
A — Wee 
—— — — aut = i EE * | | 


44 


Poh un bellach at ei araf, 
Am] yw talentau'r nef, 


Saw ſy'n ffyddlon gaiff ei dal 


Ar ei ganfed ganddo ef. 


43 Doed i wared i'r deheudir 
* Ddoniau gwynedd fel yn Ih ; 


Aed torfeydd o dir y dehau 

Trwy Feirionydd fynu fry; 

Fel b'o cymmyſg donian nefal 

Yn ri1oi'r gwleddoedd yn fwy lawns 
Falzr a phottelau llawnion 

O las foreu hyd brydnawn. 

'Rwy'n rhoi cynghor byrr i'w briod, 
Gaiodd polled uwch ei ffydd, 
Mon rhagor og gyfeillach 

Pur a'releſu * dydd; 

Fyth ni ſugna laeth yr Eglwys, 
Trwy un moddion is y Ne? 

Ind trwy aros mewn cymmundeb, 
Glan netolaidd a 


1 


Nh 

Le 2 

* 

RY 
f 


