De Ordine , 
Sive Tot 


= De venuſta & eleganti 


= 
tum vocabulorum, tum t 
1 membrorum ſententiz i 
collocatione. j 

Rel His ; 

quædam adjiciuntur 

De vittis Ordinis : : 


| 

Item . 2 

De variis modis wy quibus, . pro — 
verborum numero, ordo ſententiæ — 


rranſponi botelt. 


c ite, Of ate y ne 65 hot inſanis oft: 
ſententioſe autem, ſine verborum & e G modo, 
infantia. Cic. Orat. 236. 


$7 vitioſus eſt ordo, licet & juncta ſit, 6 apte cadet 9 5 
3c tamen merito incompoſita dicatur. 8 Inſt, 


LONDINE, 1 

Apud R. RonixsoN in cœmeterio D. 
Pauli, & SAMUELEM BALLARD in | 
Vico Lil . Mee. 4 

A 


4 — FR ny, ot OE nt, r 
2 8 8 A ade. og 1 — 3 — ©... 
CC = EIN 99 
— * 3 a - 20 * 
2 des - 


- 
* 
£4 
by 
<Y 
5 
1 
j 
7 
a 
3, 
x 


REY - 
Lectori 8. 


Wentam apts & venuſta compoſitio vim 
— atq; ſuavitatem orationi adferat, ut per ſe 


manifeſtum eſt, ita ex eo etiam apparet, quod 
optimi quique ſcriptores ei baud parum ſtuduiſſe 
videntur. Compoſitionis autem tres partes ſta- 
tuit Quintilianus, Inſt. ix. 4. ſcil. ordinem, 
juncturam, & numerum. E quibus ordo 
merito primus ponitur, cum & natura pracedit. 
Eft autem recta & concinna tum verborum, 
tum partium ſeu membrorum ſententiæ, in 
orationis contextu, collocatio. Attamen hanc, 
qui artis dicendi pnæceptiones tradiderunt, ſeu 
quod ex uſu facile ſatis comparari exiſtimarent; 
ſeun quod rem adeo variam eſſe & mutabilem vi- 
derent, que ad certas regulas vix reduci poſſet ; 
ſeu ob aliam quamcung; rationem id ewvenerit ; 
certe ut non prorſus neglexerunt, ita minus ac- 
curate, quam duas reliquas, tractarunt. Mi- 
bi igitur diu perſuaſum fuit, qui ea, que apud 
ſeriptores de hoc argumento ſparſim tradita ſunt, 
colligeret, certoque ordine diſponeret, illis etiam 
adjectis, que diligent; veterum lectori non oc- 
currere baud poſſunt ; eum juventuti, Latini 
ſermonis ſtudioſe, non inutilem operam ſumptu- 
rum. Quod cum a nemine adhuc plene factum 
viderem, hanc in me provinciam ſuſcipere non 
abs re judicavi ; quam, ſi ob nullam aliam cau- 
am, novitatis ſaltem gratia haud ingratam 
| fore ſperarim. eApud veteres, quantum mih; 
obſervare licuit, de ordine parum legitur, 


niſi que Dionyſius Halicarnaſſeus, <*? cvris, 


 Ovey. & Quintilianus, eaque perpauca, tra- 
diderunt. Inter recentiores pracipuam bie dili- 
2 1 5 gentlam 


© 3 

diligentiam poſuit Franciſcus Sylvius in Pro- 
gymnaſmatis; cui ex omnibus me longe plu- 
rimum debere confiteor. Ordinem vero Come- 
nii, in Grammatica ſua eleganti, præcipue 
ſecuti ſumus. At nullum alium parabilem, un- 
de, quod ad rem noſtram faceret, aliquid ſperari 
poſſer, inconſultum preterivimus. De ordinis 
utilitatibus, non eſt hic pluribus dicendi locus. 
Nemo tamen paulo humanior, haud parum qui- 
dem elegantiæ, plurimum etiam perſpicuitatis, 5 
orationi hujus beneficio adferri, non facile agnoſ- 
cet. Inter virtutes autem orationis, que tres 
numero ſunt, ut ſit emendata, ornata, dilu- 
cCida, poſtremæ primas tribuit Quintil. Inſt. 
viii. 2. Quamobrem nec pars hac Latinæ lin- 
gue nitoris contemni prorſus, negligive ab illius 
ſtudioſis debet. Sed cum totum hic fere judicium 
{ape penes ſit aures, vix ulla tam certa, & ſtabilia 


 pracepta tradi poſſunt, a quibus non ſolum praſtan 


 Tiſſimorum auctorum uſus,ſed varietas etiam, ac 
numeri ratio, quæ in hac re pracipue regnat, 
diſcedere aliquem haud raro moneant. Quæ 
tamen aurei illius avi veteribus (Ciceroni, dico, 
qui illius fuerunt equales) frequentius, nec 
fine ornatu uſitata fuerunt, ea potiſſimum ſcri- 
pPſimus, plurimis minutis ſcienter omiſſis, qua 
ſingula obſervaſſe nimis longum fuiſſet atque 
operoſum, Quid, quod in re adeo incerta & 
commutabili, minus forſan reprehenſtonis neg- 
 ligentiee aliquid mereatur, quam nimis affectata 
e obſcura diligentia? ni & bic quædam, 
negligentia diligens dicatur, ut alia de cauſa 
dixit Cicero, Orat. 78. Interim tamen non- 
nulla, tyronum gratia, qua argumenti hujus 
natura minus contineri videantur, admifta eſſe 
agneſcimus; ejuſmodi vero ſunt, que baud 
incommode ad illud referri poſſint, 2 praterea 


(v.) 


; in Notis plerumque reponuntur. WF opuſculi 


autem partitionem quod attinet, illam rationem 
ſecuti ſumus, ut a minimis incipientes, quaſi per "on 


 - gradus quoſdam ad majora, quoad licuit, pro- 
greſſum fecerimus. Quapropter primum de vo- 
cis Fe partibus, dein de vocabulis in ſim- 


plici ſententia ſeparatim diſponendis, tum de — 
mnembrorum ſententiæ compoſitæ collocatione præ- 


r 
n 
R 


cepta tradidimus: quorum ſingula optimrum 
ſceriptorum, maxime vero Ciceronis exemplis, 
. iluſtranda curavimus. At cum haud vetus & 


” tritum magis, quam veritati conſentaneum eſt | 
* diftum, contraria e regione ſui poſita magis eluce- | 
- ſcere ; poſtquam de ordinis wirtutibus, quibus 1 
” mimirum ſuavitas & concinnitas compoſitions | 
Y conciliari poſſint, actum fuit, filo orationis in- | 


wver[o, de præcipuis illius Vitiis quc dam dixi- 


| 

mus. Quanquam enim de hiſce ex ſuperioribus | 

aliquo modo judicium fieri poſſet, cum claram 

tamen & diſtinctam alterius cognitionem alterum | 

non præbeat, quo non tantum quid ſequi, ſed 
quid vitari etiam oportet, melius perciperetur, 

plenior utriuſque doctrina ſeparatim neceſſaria 
videbatur. Denique nonnulla de variis modis, 
quibus, pro verborum numero, ordo ſententiæ mu- 
tetur, in fine addidimus. Eitſi enim hoc argu- 

mentum de præcedentis eſſentia non fit, quod | 

aliud fit quamlibet ſedem cuicunque vocabulo te- | 


4 mere in ſententia dare, aliud ſingulis vocibus | 


4 proprium locum et gradum aſſignare ; ab eo ta- | 
4 men, quatenus & hic ordo quidam ſpectatur, N 
non prorſus alienum judicavimus. Qua propter | 
cum nec illi admiſcere vellemus, quod non co- 
beorreret; nec prorſus omittere, quod ullam | 
cum co convenientiam haberet ; ad calcem ſingu- 1 

lari capite rejecimus. Vale. ps | 


L ToOIE _ 


TOISNEANISKOIS, TOIS 
l Tau aredaGuot. 


Tagore LUV AU areeẽE O chot pidor]o 
Miſjies*, trdofov, goTa, N - | 

 TaFiy rh g May Y, emmAouov waver, 4ANTHY, 
_ TiewrTed Y &ppoiCoxorv, 1T dyinor vouov. 
Ti N dc. Suvlativ ugvanTeis WIKGV 3 

_ THEN 0 A migeuys Qeevds. 
*AAA85 e £9 Aoyor a1 nihad gre Con Ng, 
 Euv]ativ ueydaos dee tJoj]o toro 
Toy de Te ,n, Tat Sradef]a pviyicous, 

Eo n00vars SENATIW didlo. = 


+ Wis M. 


pag. 11. verſ. 26, leg, te ille. p. I 9. v. 23. ordinem- 


De 


- . 1 2 3 = "> 2 
EN 8 - 2 WWW 
n CR IOW LID r. e 9 - 

<7. Ia. 1 — * - 4 I + 4 _ 

4 wn - A 2 7 — — - 

2 bee I 8 Y 83 EE LA 

ALY: = 0 T A ” „ 


* — = 
+ 3 $0 
LR 


OE 
3 


71 


e 
— 


De Ordine , 


Sir 


De venuſta & eleganti : 


tum vocabulorum, tum 
membrorum ſententiæ 
collocatione. KC. 


Carur T 


De vocis compoſit 14 portidus. 


I. Vo compoſiti partes, alia voce in- 


terveniente, interdum dividuntur. Com- 


mutata tota ratio eſt ſenatus, judiciorum, rei to- 
ius publicæ. Cic. Ep. i. 8. Quotus enim quiſque 


eſt, qui epiſtolam paulo graviorem Ferre poſſit? 


Ib. i. 3. Habeo, judices, quem vos ſocium veſtræ 
religionis, Juriſque Jurandi facile eſſe Patiamini. Id. 
pro Cal. 54. © 


Not. Antequam, poſtquam, cl, priuſquam, 3 . 
magnopere, & ſimilia, peculiarem quandam elegantiam diviſa 


babere videntur, Ante enim preterlabitur, quam ercepra eſt. 


Cic, de Orar, ii. log. Poſt diem quartum, quam eſt in Britan- 
nzam ventum. Cæſ. B. G. iv. 28. Peſtea vero quam profectus 
es, Cic, Ep. v. 2, Omnia pram experiri verbis, quam armis 
ſapientem decet. Ter, Eun. iv. 7, Sepe virtus plus proficit 


ad miſericordiam commovendam, quam humilitas. Cic, de In- 
- your, i, ult. Thazs maxi mo ze orabat opere. Ter, Eun, ili. 3, 


II. Partium 


— : 5 Pt — W * 
*** 


II. Partium ordo interdum mutatur. I pro? ſo. 
quar. Ter. And. i. 1, Faciam tamen ſatis 2 „Oise. 
ad Att. v. 18, Præter arma & naves nihil erat ſu- 
per. Corn. Nepos in Alcibiad. s. 

Vor. Obſervare, quam imitari, hanc partium vocis inver- 
ſionem erit forſan conſultius. Certe rariſſime, nec fine ſumma 
cautione, in uſum vocari debet. Vide quæ plura de ea diximus 
infra, Pag. 34. I. i. | | „„ „ 


— 


Carur H. 


5 — 
er 


De wocabuloram in ſimplici ſenten- 


Præcepta Generalia. 


I. VOces rectæ regentes antecedunt: caſus ob- 
V liqui in principio, verbum in fine, caſus 
nominativi in medio collocantur. Adoleſcentibus 
Hona indole præditis ſapientes ſenes delectantur. Cic. 
J od 
Not. Quod de verbo monet Quintilianus, reliquis etiam hic 
merito tribui debet. Verbo, inquit, ſenſum cludere multo, ſi com- | 
pofitio patiatur, opti mum eſt, At fi id aſperum erit, cedat hic 3 
1 rie Sumer;s, Inſt. ix. 4 . I 
Il. Vocabula eadem iterata, item quæ eundem 
aut contrarium, ſimilem aut diverſum habeant 
fignificarum, quorumve ab altero alterum factum 
ſit, prope ſe diſponantur. Que in terris gignuntur, 
ad uſum hominum omnia creantur; homines autem 
Hhominum cauſa generati ſunt, ut pſi inter ſe, aliis 
alii prodeſſe poſſent. Cic. de Off. i. 22. Ves oro 
443 obſecro, judices, KC. Id. pro Sex. R. 9. Neque 
vero me punitet mortales inimicitias, ſempiternas 
amicitias habere. Id. pro R. Poſt. 32. Quibus rebus 
exculta hominum vita, tantum diſtat a vidu © cul. 
tu beſtiarum. Id. de Off. 11. 15. Quid eff autem 
nequius, aut turpius , effeminato viro 2 Id. Tulc. Ll, 
36. A wiris virtus nomen eſt mutuata. Ib. ii. 43. 


* 


by 
Þ 
1% 
”* 
x 
2 
. 
© $0 
bus 
42 
"A 
[4 
+ Nat) 
- * 
* N o 
* 
* 
* 
17 
1 
8 
45 
8 
* 
7 1 
39 
1 
1 
125 5 
* 
4 


Not. 1. Si alterum contrariorum, aut diverſorum a præpoſitione 


pendeat, alteri non ineleganter præ ponas. Quid enim tam di- 


ſtans, quam a ſeveritate comztas? Cic. Orat, 34. | 
2. Ad hoc præceptum etiam referri debet, quod ſcribit Fabi- 


us. Qua dam, inquit, erdine permutato fiunt ſupervacua, ut ra- 5 
tres gemini. Nam fi praceſſerint gemini, fraties addere now off 

. neeelſe | 

recte obſervat Voſs. Part. Or. v. 1. Nam & fratres, inquit, 


- Inſt, is, 4. Hoc autem parum idoneum eſſe exempltr 


eſſe poſſunt, qui nen ſunt gemini, & contra, Ideoq; aliter locu- 


_ 72 ſunt optimi ſcriptores, Cic. ii. de Div. Proclus & Euiyſthe- 
nes, Lace ſdæmoniorum reges, gemini fratres fuerunt, Plautus 


Perſ. iv, 6. Geminum autem fratrem ſervire audivi hic meum. 


III. Dignitate præſtantius, tempore aut natura 


prius communiuſve, præcedere debet. Mors in 
claris viris & feminis dux in cælum ſolet eſſe. Cic. 
Tuſc. 1. 27. Hunc ſibi ex animo ſcrupulum, qui ſe 
| dies nocteſq; ſtimulat ac pungit, ut  evellatis poſtu- 
lat. Id. pro Sex. R. 6. Hominem adoleſcentem non 
tam allicere volui, quam alienare nolui. Id. Ep. ii. 


Nor. Ordo hic non ſemper obſervatur. Dixit enim Cic. Nocres 
atque dies. de Orar. i. 260. Qui proxims Rheno flumim ſunt. 


Cæſ. B. G. iii, 11. Frequentius tamen hoc fit apud poetas. 
Ovid. 1. Falt. 30. 1 | 5 . | 


Lapſaq; ſub tefras, ortaq; figna canet. 


IV. Inter adjectivum & ſubſtantivum, ante- 
cedens & relativum, ſubjectum & verbum, par- 
ticipium & verbum ſum in paſſivorum & de- 


ponentium præteritis, præpoſitionem & ejus ca- 


ſum ; vocabula deniq; in quacunque convenientia, 

aut conſecutione ad ſe invicem relata ; breve 

quiddam, & quod cum utroque, aut ſaltem alte- 
ro conveniat, ſæpiſſime, nec fine ornatu interſeri- 
tur. Res, cum hec ſcribebam, erat in extremum 
adducta diſcrimen. Cic. Ep. xl. 6. Cæterorum 
exempla nuſquam non apud auctores compare- 
V. Nomen proprium multarum ſyllabarum, eti- 


am commune tum ſubſtantivum tum adjectivum, 


præſertim ſi ſententiæ ſubjectum ſit; comparati- 
va & ſuperlativa, item omnis, nominaq; negan- 
tia, verbum finitum ex multis ſyllabis conſtans, ur 
etiam ſum omnium modorum & temporum, ge- 
rundia quoqʒ abſolute poſita; ſententiarum prin- 


cipium ornant. Diomſius tyrannus Sracuſis expulſus 


©. 


: E. 10 7 
Corinthi Pueros doce bat. Cic. Tuſc. iii. 27. Reli- 


- quorum exempla ubique occurrunt. 
VI. Eadem vocabulorum genera non minus or- 


nate periodum ſæpe claudunt. Rapit enim homi- 
nem Poſtumius Romam, fortaſſe etiam Poſtumia. Cic. 


ad Att. v. 21. Omne quod honeſtum ſit, id eſt prop- 
ter fe expetendum. Id. de Fin. 111. 36. 

VII. Inter vocabula duo conjunctione vincta 
haud ineleganter aliquid, quod cum utroque 
conveniat, ponitur. Magnum opus emnino atq; 


 arduum, rs. conamur. Cie. Orat. 33. 


Pris Singularia anicuique orationis 
N eee, 


N omina. 


„ ADjcaium precedar, Aro ſequa: 


tur. Phyſica ratio non inelegans incluſa eſt 4 


in impias fabulas. Cic. de Nat. i Ll. 64. 


Nor. 1. Hoc non perperuum eſſe, nemo per ſe facile non vide- 
bir, Sed non abs re forſan ecit obſervare, contrariam ratio- | 


nem pracipue locum habere, tum in adjectivis duarum ſylla- 
barum, quæ ſubſtantivis ex pluribus ſyllabis conſtantibus haud 


raro ſubjiciuntur; 3 tum in comparativis & ſuperlativis, ut etiam 
univerſalibus, particularibus quibuſdam, & partitivis, nec non 
pronominibus adjectivis, quorum ſubſtantiva ſæ pe præcedunt. 
Su ſceptas publice religiones diſpuratio talis extinguar. Cic, de, 


Nat. iii. in tragm. 


2. Inter adjectivum & ſubſtantivum ſi quid inter ponatur, 


parum refert utrum prius, utrum poſterius colloces; ſubſtantivum 
tamen crebrius præponi ſolet. 


3. Si duo adjectiva, alterum nominale, n pronominale, 


: eidem ſubſtantivo attribuantur, nominali præ poſito, inter illud 
KX ſubſtantivum, pronominale interjiciatur. - Subficiva quædam 

tempora ee, * A. ferne non Patior. Cic, de Legibus 
| 1. 9. E 


4. Sin autem inter adje&ivum pronominale & ſubſtancivum, | 
quod cum utroque, aut alterutro conveniat, interſeras, majori 
id fiet elegantia. Accedzt, quo factlius percipi, cognoſcique, jus 


_ czvile poſit, mira quedam in  cognoſcendo Juavitas & delecta- 
10. Cic, de Orat. 4 193. 


5. Quod ſi in hujuſmodi ſermone adjectiva duo nominalia 
finr, vinculo juncta, inter utrumque pronomen adje&ivum col- 


locetur. guod in vobis egregiam quandam ac Pr «claram zndo- 
"oy ad Em oe PROS 8 de Orat. I, 113. 


II. Cog- 


© 9 


[ 5 


II. Cognomina nominibus propriis præpoſita 


haud parum gratiæ orationi conciliant. Phalereus 
Demetrius meo Judzcio prefiitit ceteris. Cic. Orat. 


9 

III. Inte: prænomen & nomen, aut inter no- 
men proprium & cognomen ; nonnunquam pro- 
nomen, ſæpius verbum inguzt, ſæpiſſime conjun- 
ctionem ſubjunctivi ordinis interponi obſerves. 


Tiberius enim Gracchus tamdiu laudabitur, dum me- 


moria rerum NRemanarum manebit. Cic. de Off. ; 


11. 42. 


IV. Dignitatis vel officii nomen, aliudve quic- 


quid ad laudem, vituperationem, aut declarati- 


onem quamcunqʒ nominibus propriis fir additum, 
11s in oratione elegantius præponitur. Augurem Ti- 


reſiam, quem ſapientem fingunt poetæ, nunguam in- 
ducunt deplorantem cacitatem ſuam. Cic. Tuſc. v. 


115. Vir magni ingenii, ſummaq; prudentia L. Cot- 


ta. Id. de Leg. iii. 45. Homo audaciſſimus Ca- 
Filing in ſenatu accuſatus obmutuit. Id. Orat. 129. 


Nomen quod orationis eſt ſubjectum, ei 
quod attributi locum obtinet, proxime præponi- 


5 5 tur. | Perſequi Cefar Pompeium : 2 Die. ad Att. vii. 
23. Tu illum corrumpi ſints. Ter. Adel. i. 2. 


Not. Aliquando poſt ponitur. Negue tu um Jatis moveras, 


| nec zlle te, Ter, Heaut, 1. 1. 


VI. Subſtantivum genitivi caſus, quod ab al-: 
rero ſubſtantivo regitur, regenti non invenuſte ali- 


1 quando præponitur. Nihil ex inſi diis agendum mp 


tant, veritatis cultores, e inimici. E de 


1; 129. 


VII. Ablativos cauſa, 2 gratia, & ergo, ls geni- 


tivus præcedit. Aut voluptates omittantur, majo- 
rum voluptatum adipiſcendarum cauſa z aut dolores 
| ſuſcipiantur, majorum dolorum effugiendorum gratia. 
Cic. de Fin. 1. 36. Si quid contra alias leges, 0 


legis ergo factum ſit. Id. ad Att. 111. 23. 
VIII. Vocandi caſus ſecundum, tertium, aur 


etiam quartum aliquando locum in oratione ob- 


tinet. Auimadverti, Brute, ſpe Catonem, &c. Cic. 
pref, in Nan Mud far, Leli, ita neceſſe eſt, 


2 Id. 


1 


1141. 


Id. de Amic. 16. Non eram neſcius, Brute, Sc. Id. 
de Fin. i. .. 


Nor. Pronomen ei derten precedir, Leanquam te, Marce 
fil, Kc. Cic. de Off. i. I, | | 


Appendixe de Numeralibus. 


po IN numeris cardinalibus, ut vocantur, poſt 
cdiecem uſq; ad xvi. vox compoſita adhibetur, 
in qua minor numerus præcedit. Sic dicimus, 


: undecim, duodecim, tredecim, eee quinde- | 


cim, ſexdecim. J) 8 


Not. Hos autem numeros veteres nonnunquam Aivite extu- 
lüſſe videntur, conjuctione ſci}, cum minore majori ſubjectis. 


: Fundos decem & tres reli quãt. Cic. pro Sexe R. 20. Sententi- 


is decem & ſex ahſolutio conſici poterat. Id. pro Cluent. 74. 
II. Poſt ſexdecim ad xx. majore numero præpo- 


ſito, conjunctionem cum minore ſubjici præcipit 


Priſcianus, lib. de Numeris, &c. Dicendum eft 
_ Igirur, decem E ſeptem, decem & oft, decem & no- 


dem, viginti. ; 


Not. Num hoc autem perperuo teneri debet, Aubitere videtur | 
Vvoſſius. Verba illius adſcribam. Aut codzces, inquir, ſunt 
corruptꝭ, aut, quod reticet Priſczanus, etiam diccre liceat, 
ſeprendecim, oQodecim, novendecim, Num in Verrinis Cicero- 
nis, & Suetontt Nerone, ſeprendecim legas: uti c&odecim & 
novendecim, zn Ewutropiz Brevzarzo, Traque Linacer exiſlumat 
wtroque modo dict, Sed Elias Vinetus cenſet, quiz de co tace- 
at Prniſczanus, veteres non zta locutos, ac Cicei one m, Suetonã- 


um, Eutropium, wſos bzs Notes, xvii, xviii, xix; qu4s li- 


brarii vocibus integizs, ſed minus Latinis, expreſſerint, t- 
cunque oft, tutius ſequimur Priſcianum; praſertim cum in an- 
11 q, codd. fic lenge frequentzus legatur. Ariſt, Lib, de Con- 
ſtruct. 68. Exemplis hiſce a Voſho citatis, aliud apud Cicero- 
nem _ adjici poſſit, quod ex verbis lepis Agrariæ profect,. u 


vox ſepremdecim legitur. Cont, Rull. ii. 16. 


III. In ordinalibus poſt duodecimum ufqz 7 
Xx. voce compoſita utimur, minore numero præ- 


eunte; ſed ſi major numerus præcedat, interpo- 


nitur conjunctio. Sic, tertiuſdecimus, decimus 
& tertius, Cc. Ita Cic. Staleni ſententia ſeptima- 
decima. pro Cluent. 74. Octavodecimo die exclu- 


dunt, ſtatimq; concipiunt. Plin. I. x, c. 58. 


Not. Hos numeros ita ſcribi jubet Priſcianus, in Feed | 


tamen codicibus legi dec2muſtertius, decimuſquarius, &c. dicto 


jam loco obſervat Voſſius. Sed & hic quoque, ex mente vine- 


IV. A 


ti, tutius elle. Priſcianum e ibidem docet. 


[ 13. 7 


IV. A vigints ad centum tum in. cardinalibus; 


tum in ordinalibus, intercedente conjunctione, 
minor numerus præcedit; ea omiſſa, major. Pu- 
erum æſtu Q itinere feſſum, in ſpecu ſeptem & quin- 
guaginta dormiſſe annos. Plin. I. vii. c. 52. Livia 
Rutilii nonaginta ſeptem annos exceſſit. Ib. c. 48. Pla- 
to uno & odtogeſimo anno ſcribens mortuus eſt. Cic. 


de Sen. 13. Quinguageſimo uno raptus anno. Plin. 


I. Vill c. 


Not. 1. Hunc ordinem etſi longe uſitatiſſimum, non tamen per- 
petuum fuiſſe, ex nonnullis bonorum ſcriptorum locis apparet. 


Uno in præſentia contenti erimus, alia inter legendum occurrent. 


Cenator poſt ſexageſi mum & quintum annum in curiam venzre non 


cog tur, nec vetatur Sen. Controv. 1, ult. . 
2, Diſtributiva etiam nomina huic p: æcepto ſubjici notat voſ- 


ſius. Sic cum vincvlo dicimus, finguli & vi ent, hini & tri- 


ceni, &c. Sed ſine vinculo, vzcenz fingulz, triceni bam, &c. 
V. Supra centum, five adhibeatur conjunctio, 
five ſubtrahatur, major numerus præponi ſolet. 


Leontinus Gorgias centum & ſeptem complevit an- 

nos. Cic. de Sen. 13. Centum viginti annos Par- 
me tres edidere. Plin. 1. vii. c. 49. Centeſima 
lux eſt hæc ab interitu P. Clodii, &, ut opinor, alt- 
ra. Cic. pro Mil. 98. Poſt Leuctricam pugnam die 
ſeptingenteſimo ſexageſimo quinto, Id. ad Att. vi. 1. 

Not. Interdum & hic minor numerus przponitur, ſequente ; 
conjunctione cum majori. Ut tamen in ſepti mum & quinqua- 
geſimum & centeſimum vite duraret annum. Plin. I. vii. c. 52. 


VI. Quod de nominibus dictum fuir, pari eti- 


am ratione de adverbiis numeralibus intelligi de- 
ber. Ita: S-ſtertium ter S | quadragies rogabamus. 
Cic. pro Flacc. 30. rr 


Pronomina. 


I. Dos. tria, plurave pronomina conjunctim 


— fine alius vocabuli interjectn, fereq; in 


principio poſita, non parum venuſtatis orationi 


adferunt. Ego te plane rogo, atq; ita, ut magis 


ex animo rogare nihil poſſim. Cic. Ep. xiii. 8. Ego, 
gue te velle arbitrabor, omnia ſtudioſe diligenterq; | 


curabo, Ib. xlii. 7. 


ligere. Id. v. de Fin. 26. = | 
IV. Ejuſdem generis pronomen participio, & 
nonnunquam nomini adjectivo, cujus eſt ſubje- 
ctum, poſtponitur. Exiſtimant enim diis immorta- 


L 14] 


II. Pronomen primitivum inter poſſeſſivum 6: 


juſque ſubſtantivum apte includitur. Suo ſibi gla- 


dio hunc fugulo. Ter. And. v. 8. 


III. Pronomen primitivum verbo infinito, quo- 
cum coheęret, ſpe ſubjicitur; ſed ſi verbum pro- 
nomen illud poſt ſe regat, verbo elegantius præ- 
poni videtur. Demoſthenes dolere ſe aiebat, ſi quan- 
do opificum antelucana victus eſſet induſtria. Cic. 


iv. Tuſc. 44. Intelligamus omne animal ſeipſum di- 


libus ſe facilius ſati gacturos, fi eorum plaga percul- 


ſi, afflictos ſe, & ſtratos eſſe fateantur, Cic. iii. 
Tuſc. 72. Ad quietum me licet venias. Ib. v. go. 
V. Pronomina 1% & idem alii pronomini pri- 


mitivo, quod comitantur, nunc præcedunt, nunc 


ſequuntur. Chryſippus, ipſe alle divinationis au- 
ctor, nunquam illa dicet facta fortuito, Cic. ii. de 
Div. 61. Ila ipſa rerum humanarum domina, for- 
tuna. Id. pro Marcel. 7. Idem iſte Mithridates nos 
docuit. Id. pro lege Man. 19. Hos egſdem motus 
concitati animi refte, ut opinor, perturbationes dixe- 


7imus. Id. ii. Tuſc. 7. — 


Not. 1. Nonnunquam hæc duo conjunguntur, imd eſt etiam 
ubi tertium ſibi adſciſcunt comitem, nulla prorſus ratione ordi- 


nis habita. Ego enim ipſe cum codem zpſo non invitus erra- 


verim. Cic. i. Tuſc. 40. Tpſe tile animus idem meus. Id. poſt 
edit. in Senar. 33. „ | 


2. Tſe & i dem ab altero illo pronomine ſejunQa inveniuntur. 


Id, cum ſibi ipſum monſtrum eſt, c. Cic. de Aruſp. reſp. 26. 


Idem, inquam, ego, Cc. Id. alicubi ad Att. | 
VI. Relativum ui, interrogativa quis, nunquis, 
quot us, etiam uter, quot, qualis, quantus, cum ali- 


Is nonnullis ; item que his reſpondent, neuter, tot, 
talis, tantus, & ſimilia, vocabulo, cujus ditioni 
obtemperant, præeunt. Sed ut facillime quales ſi- 
mus, tales eſſe videamur, etſi in eo ipſo vis maxima 
eſt, ut ſimus ii, qui haberi velimus, tamen quædam 
præcepta danda ſunt. Cic. iii. Off. 44. Reliquorum 
exempla in bonis ſcriptoribus legendis facile ob- 2 
VVV | 


Not, 


— 


Py 


; Cie. ad, Att. X. 4. 


(15) 


Not. 1. Non eſt tamen hoc perpetuum. Quum eſſet tal is, 
qual em te eſſe video. Cic. pro Mur. 32, Acceſſit bis tot doftrina 


paulo aſperior. Ib. 60. 


2. Plerzque piæpoſitiones etiam hic excipiendæ ſunt, ques 
caſum ſuum præcedunt, cujuscunque is tandem generis ſit. 


VII. Relativum ui ſubſtanti vo ſuo, quocum 
in eodem caſu convenit, ornate præponitur. Po- 
pulo ut placerent, quas feciſſet . Ter. Andr. 
in prol. 


Nor. Contrarium tamen aliquando uſu venit. n quens 
dediſti nobis, quas turbas dedit? Ter, Eun, iv, 3. Vrbem quam 
ſtatuo, veſtra eſt, Virg. En. i. 577, Sed poetarum, NO ora- 


torum, hæc conſtructio magis propria videtur. 


VIII. Genitivi caſus cajus & quorum, cum ſub- 
ſtantivo cui præpoſitio præcedat conſtructi, 
utrique eleganter præponi poſſunt. Cujus e ludo, 
tanquam ex equo Trſano, meri principes exierunt. 


_ Cic. ii. de Orat. 94. Quorum e numero primus eft 
auſus Leontinus Gorgias in conventu Sea queſti- 
onem. Id. il. Fin. 1. 


Not. Aliquando inter utrumque non male collocantur. De 


| cujus ne . c e Cic. iii. de Or 5 1 IS 


Verba. 


'L Vito enam e mute, ſi compolitio | 


patiatur, optimum eſt. Ira fit, ut is aſſentatori- 


bus patefaciat aures ſuas maxime, qui ipſe ſibi aſſente- 
tur, & ſe maxime ipſe delectet. ic. de Amic. 97. 


Not, Hoc Quintiliani præceptum eſt. ix. 4. Wi & rationem 


affert: In verbis enim, inquit, ſermonis vis ineſt. 


II. Modo infinito finitus elegantius ſubjicirur. 


Tantum acceſſit, ut mihi nunc c denique amare e videur. 5 


Cic. E EP. IX, 14. 


Participia. 


1 IN tit & deponentium præteritis, ver- 


bo ſum participium, non ſine elegantiæ cujuſ- 
dam ſpecie, interdum poſtponitur. Prætereo alla 
prima de Buthrotiis, que mihi ſunt incluſa medullis. 


— : . . e 
. wa — ov, „ 3 „ - * * ty gs p bw TA 5 pars — — — — f - L 
_ tals ; N 3 . 1.906 3 * 
o _— — 2 ” 1 — — wu — — 
23233 . /Äĩ2?7t r - a oe — — — 8 . 
2 rm _—_— . 4 . . F 7 1 


rr 


[167 


Not. Peculiarem quandam venuſtatem ordo hic habere vide- 


tur, cum 0tatio a participio finiatur. Ita noſtros animos cum 


corporibus copulatos, ut vivos cum mortuis wy" DE ek Cic. 
Horteal, in frag m. . 


Adverbia. 


1 "Omparandi, dubirandi, hortandi, inrerro- 


gandi, negand1, & prohibendi, aliaque non- 


| nulla adverbia vocabulis, quibus adherent, præ- 
ponuntur. Exemplorum ubique copia: unum 
igitur hic ſufficiet. Nad mihi videtur vel maxime 


confirmare, deorum providentia conſuli rebus humanis. 


Die. ii. de nat. Deor. 162 
II. Duo adverbia ejuſdem prope ſignificarionis, 
conjuncte ſibi poſita, haud parum vis oration ad- 
ferunt. Statuebam mali quidem certe nibil perti: 
meſcendum. Cic. pro P. Sext. 24. ; 
Not. 1, His tertium haud raro, nonuuNquam forſan & quar- 
tum, ſed diverſæ ſignificationis, accedit. Nunc CRM profe- 
Ho Rome es, Cic, ad Att. vi. 7. 5 
2. Aliquando tamen ſejungi obſervare Reet. Tu me conſil iaro 
fortaſſe non emperitsi mo, Name —— bene volo certe uſus 
offs. ic. Ep. i. 97. = 
III. Ex his adverbiis, utpote, utputa, puta ; ma- 
: lum etiam, & nempe, quippe; item nimium, "ſeili- 
cet & videlicet : tria prima in principio fere ; 
quartum in medio poſt primum vel ſecundum vo- 
cabulum; duo proxime ſequentia frequentius in 
: principio, in medio rarius; tria poſtrema in me- 
dio ſæpius, rarius in initio collocantur. Uger : 
ol- 
| to apud Cic. Ep. X. 32 Cæterorum exeitipla 2 
1 ſim. £ 


cum ſingule quedam cohortes ſeditionem fecerint 


Not. Scilicet & videlicer etiam in ; Gig Wen five ironiæ, ſi- 
ve affirmationi inſerviunt. 74 opulus curat ſcilicet. Ter And. i. 
2. Continuo injeciſſe verba tibi Dromone m ſcilicet, fponſe ve- 


ſtem, &c, 1d, Heaut. v. 1. Hic de . verbis errat 1 . 
_ gue hic ſumus locutt, Ib ii. 3. 


IV. Nomina & adverbia cum ne compoſi ta non- 


nunquam pro non accipiuntur, iiſdemq; vocibus 
ex quibus prererea compoſita ſunt, nonnihil in 
medio interjecto, præcedunt. Nunquam commo- 
dius ungquam ues aud 11. Ter. Heaur: iii. 2. 


Con- 


/ ᷣͤ I RIS 


N ⁵ ͤwb 1 ˙— . ²˙ Ee goat 


#3 


2328 


C 


tione ordinis; quæ in orationis principio locum 


5 Sed hoe poſterius poetis relinquamus. 


obtinent. 8 5 
Nor. 1. Apud Terentium tamen ad imum locum ſemel re jici in- 


- 
* 


2 
Conjundiones. 


Um ex conjunctionibus aliæ præponuntur, 
aliæ poſtponuntur, aliæ communes ſunt, ra- 


ſortiuntur, in primis ſunt ſequentes: Ac, aſt, at. 
que, aut, at, et, nam, nec, neque, ni, niſi, quare, 


quin, ſed, ſeu, fi, ſin, ſive, vel, verum. 


Not. Si, ut in media oratione collocatum venuſtatis aliquid 
habere videtur, fic præcipue ſi verbo proxime præponatur. A- 


due ea fi oblivzone non poſſet, tamen taciturnitate ſua tecta eſſe 
Paiateretur. Cic, per Cluent, 18. Id ſi feceris, erit mihi vehemen- 
_ F#fſime gratum. Id. Ep. xiii, 32. „ N 


II. Quz in medio orationis collocantur, ſunt 
autem, enim, quidem, quoque, vero; item que, ne, 


de, encliticæ, ut appellant. 5 
Not. 1. Enimaliquando, ſed raro admodum, præ ponitur. Eni m 


 zftec captio'ſt. Plaut. Epid, v. 2. Hoc autem obſervandum po- 


tius, quam in uſum trahendum foiſan videatur. 


2. Que interdum alii verbo jungitur, quam nativus vocabulo- 


rum ordo exigere videtur. Eſt profecto deus, qui, que nos geri- 


mus, auditque et videt. Plaut. Capt. ii, 2. Sic Tibull. El, i. 3. | 
5 MNleſſellam terra, dum ſequiturque mar. 


3. Eſt leve quiddam, quod tamen omittere noluimus, eandem 


conjunctionem que unius ſyllabæ vocabulis aliquando ſubnecti: 


Duque opti me dicunt, quique 2d facillime atque ornatiſſime ſa- 


cere poſſunt. Cic, i. de Orat, 19. Hique ſe in Africam contulerunt. 


Id. Ep. iv. 7. 


III. Reliquæ conjunctiones nunc primam, nunc 


mediam in ſententia ſedem, fine ullo diſcrimine 


venitur. Nil cum eſt, nil defit tamen. Eun, ii. 2. 6 . | 
2. Vt in medio ſenſu, & verbo proxime præeunti, non deeſt 
ſua gratia. Tta confuſa eft oratio, ite perturbata, nihil ut fir 


primum, nihil ut ſecundum. Cie. iii. de Orat. 30. Addi poſſunt 
ne, dum, cur, cum, quum, & pronomen qui. | 


IV. Inter non ſolum, non tantum, non modo; & 


quæ his etiam e regione reſpondent, ſed etiam, ve- 
rum etiam, ſed quoque, & verum quogue; vel inter 


utrumque, vel tantum inter priora, vel tantum 


inter poſteriora; breve quiddam non ſine venuſta- 


te interponitur. Tertium elegans eſt, ſecundum 
- OF es, Pee TT elegantius, 


1181 


elegantius, primum elegantiſſimum. Habere ques 


ſui remp. non modo turpe eſt, ſed ſceleratum etiam & 


nefarium. Cic. ii. Off. 77. Non enim philoſophi ſo- 
lum, verum etiam majores noſtri.ſuperſtitionem a reli- 
 gione ſeparaverunt. Id. 11. de nat. Deor. 71. Oc- 


currebat enim, poſſe reperiri non invidos ſolum, qui- 


bus referta ſunt omnia; ſed fautores etiam mearum lau- 
dum. Id. Orat. 140. 


Not. Aliquando inter neutrum quicquam interponitur. Non 


modo parum commode, ſed etiam as &  Aegitioſe dict a oe | 
be. Cic, i, de Orat. ws | | 


Prepoſtiones 


1. Re ofitiones fere omnes, quod & nomen 
ipſum indicar, caſui tuo plurimum 3 
ni volunt. 


Nor. Earum tamen nonnullæ varias petiuntur trajectiones, qua 


caute imitandæ ſunt. Nam primum, caſum aliquando proximz 
ſequuntur. Nunc jusjurandum verum ie adver ſum dedi. Plaut. 
Amphi. iii, 2. Hunc adverſus Ii mot heus bellum gelſit. Corn. 


Nep. in Timoth. ſub. fin, Athenzenſes diem cer tam Chabriæ præ- 


flztuerunt, quam ante domum niſi red Het, c. Id. in Chabria, 3. | 
Vita eſt eadem, & ani mus te erga idem ac fuit. Ter. Heaut. ii. 3. 

Deinde, eſt ubi aliquid inter caſum ac przpolitionem trajectam in- 
_ terſeritur, in primis vero apud poetas. His accenſa ſuper. Virgil. i. 
En. 33. Denique non raro in medio propoſitio collocatur, Nulla 
An re. Cic. i. de Orat. 2189. Hanc ob. cauſam. Id. Orat. 94. 


II. Tenus & verſus (6 inter præpoſitiones hæc 
poſterior annumerari debeat) caſui ſuo ſemper 
poſtponuntur. Tauro tenus regnare juſſus. Cic. pro 

Dejor. 36. Cumarum tenus caluerunt. Id. Ep. viii. 1. 
Dimittere ſe inguinibus tenus in aquam calidam. Cel- 
ſus i. 3. Verti mea Minturnis Arpimon verſus. Cic. 
ad Att. xvi. 10. 
Nor. Legitur aliquando tenus inter ſubſtantivurn be ad jeivum 


incluſa. JAdrzatzco. PAIGE mars. Florus 1. 1 15. Sic * i 
An, 741. EN. | 
Primague ltbato Ss tenus 5 attigit ore. 


III. Præpoſitio cum ablativis me, te, ſe, nobis, 
vobis, quo vel qui, & quibus, fingulari modo in 
compoſitione, ſoni cauſa (ut affirmar Cic. Orat. 
154.) ſubjicitur. Ex eo eſt mecum © tecum, non 
cum me & cum te, ut eſſer fi mile * vobiſcum ate 
que rob iſcum. Ib. . 5 Nor. 


.— and In 
En 2 She I 2 75” ak 3 
r e 

— e : 


ccc 


. 
Not. Plinius tamen hoc ſemel non obſervavit. Malus eſt ver, 
cum quo domi nus luctatur. Lib, xviii. c. 5. 


IV. In obteſtationibus per a caſu feparata orati- 
onis initio ponitur, præcipue apud comicos, reli- 


quoſque poetas. Per te deos oro. Ter. And. iii. 3, 


Fer has 40 te lacrymas, Ge. Virg. xil. En. 56. 


Interjeftiones, 


1. Interjectiones aliæ aliam ſedem ſortiun- 


tur, nam quo in loco affectum loquentis aptius 
exprimunt, eo oprime collocantur. Sed ad ſe- 
- quens caput melius recerri | Pole videntur. | 


Carur III. 


De banium in ſententia compo ta 


collocatione. 


Præcepta generalia, | 


; . PRinceps hic præceptum eſt, tam in x vocibus 


fingulis, quam in totis membris, pro par- 
tium numero & ratione, eo elegantiorem eſſe or- 


dinem, quo crebrior ſit trajectio, modo nulla ob- 


ſcuritas aut ambiguitas orationi exinde oboriatur. 
Romani enim fcriprores, ut in ſententiæ ſimpli- 
cis vocabulis, fic & in compoſitæ partibus, gram- 


maticum & nativum ordinum raro admodum ſer- 


vant ; fed aurium gratiſicationi plurimum ſtuden- 


res (ratione autem ad perſpicuitatem habita) quo 
numeroſius, jucundius, mollius oratio flueret, va- 


rie inter ſe tranſponunt, ee e. Sed clarior 


res fiet exemplis. 


1. Oro, æquo animo hoc feras. Ter. Phorm. v. 4 
2. Aue animo hoc feras, oro. 


> 3. £9%3 


[ 20 4 58 
3. quo animo, oro, hoc feras. | 
4. Hoc feras, oro, aquo animo. 55 
Sic illud Ciceronis tranſponas: 
1. Ea animi elatio, quæ cernitur in periculis 8 
| laboribus, fe juſtitia vacat, in vitio eſt. Off. i. 62. 
2. Ea animi elatio, quæ cernitur in periculis 
laboribus, in vitio eſt, fi juſtitia vacat. 

3. Animi elatio que [L vel, Que animi elatio] cer- 
nitur in . 24 ee hf Juſtitia vacat, ea in 

vitio eſt. 

44. Que animi elatio cernitur in Prriculis 8 labs: 
74bus, ea in vitio eſt, fi juſtitia vacat, 

5. Animi elatio que cernitur in periculis T le: 
boribus, ea, ſi juſtitia vacat, in vitio eſt, 

6. Si juſtitia vacat ea animi elatio, 2 cernitur 
in Natel. S laboribus, in vitio eſt. 

7. Si juſtitia vacat, ea animi elatio in vitio et, 

que cernitur 1n periculis & laboribus, © 

8. Si Juſiitia vacat, animi elatio que cernitur = 
in periculis & laberibus, es in vitio eff” 
9. Si ea animi elatio Juſtitia vacat, que cerni- 
tur in periculis & laboribus, in vitio eſt. 5 

10. Si ea animi elatio, que cernitur in prriculi 

E laboribus, Juſtitia vacat, in vitio eſt. 

II. $i enimi elatio, que cernitur in pericall 8 : 
laboribus, juſiitia vacat, ea in vitio oſt. = 
12. Si ea, que cernitur in periculis 8 taboribus, 

* agnimi elatic juſtitia vicat, in vitio eſt. | 
1 13. Ea animi elatio in vitio eſt, que cernitur 

in periculis & laboribus, ſi juſtitia vacat. 

Vides hic quot modis utriuſqʒ ſententiæ par- 
res trajici & inter ſe componi poſſunt. In prio- 
ri ſententia nativus membrorum ordo primus po- 

nitur, in poſteriori poſtremus. Et quemadmo- 

dum in illa quidem ea collocatio nulli ex reli- 
quis forſan cedar, ubi propter ſententiæ brevi- 
= 7 tatem vis ejus & concinnitas ex ſingularum po- 

Fs: tius vocum. quam membrorum diſpoſitione pen- 

1 deat; ita in hac longe aliter rem ſe habere, 
nemo non per ſe facile videbit. Ex tot enim 

EY  Fariationibus, etſi non omnes ſint æque elegan- 
1 | res 


C 
N wy 
11 
= 
AY 
3 
1 
"ug 
* 
— 
2 
* 4 * 
1 TY 
4 
1 
1 


33 
. 


L 21 ] 


tes & ornatæ, neſcio tamen quam fere ultime 


haud anteponas ; niſi ſeptimam fortaſſe, quæ ad 


illam proxime accedit. „ 
Not. 1. Membra copulata & disjuncta, etſi alia ſæpe intra ſe 


includant, ipſa tamen in fe. non involvuntur, niſi cum omnia 


unum & idem verbum, nomen, aut participium ſortiantur. Vbz 
friget, huc evaſit, quam pridem pater mihi & mater mortui eſſent. 


2. $1 partes partibus opponantur, nullam trajectionem admittunt. 


Si quantum in agro loci ſque deſertis audac a poteſt, tantum in ſo- 
ro atque in judici is i mpudentia valeret ; non minus nunc in cau- 


*, 


fe cederet A, Cocina Sex, Abutis i mpudentia, quam tum in 
vi facienda ceſſit audacia, Cic. pro Cæci n. . 
II. In amplificando levioribus graviora ſubjici 
debent. Ex cupiditatibus odia, diſcidia, diſcordiæ, 
ſeditiones, bella naſcuntur, Cic. 1. de Fin. 44. Abi. 


it, exceſſit, evaſit, erupit. Id. ii. in Cat. 1. 


Not. 1, Hoc præceptum ita tradit Quintil, ix. 4, Cavendum eſt, | 


inquit, ne decreſcat oratio, & fortiori ſubjungatur alzquid in- 


fir mius; ut ſacrilego fur, aut latroni petulans. Augeri enim 


debent ſententiæ & ſurgere ; ut optime Cic. Tu, inquit, iſtis fau- 


cibus, iſtis lateribus, iſta gladiatoria totius corporis firmitate. 


2. Nonnunquam conjunctiones aliaque vocabula inter ponuntur. 
eAſſuefattus frigore, & fame, & ſitt, ac vigilias perferendis, 
fortis ab zwlis prædicabatu /. Cic. ii. in Catil, 9. Siczliam 
provinczam C. Verres per triennium depopulatus eſſe, Siculorum 


 civitates vaſtaſſe, domos exinaniſſe , fana ſpoliaſſe dicitur. Id. 0 


Div. in Verr, 11 


III. In extenuando contrarius ordo locum ha- 
ber. Sic a me defenditur, ut ejus nulla fraus, nulla 
avaritia, nulla perfidia, nulla crudelitas, nullum pe- 
tulans dictum in vita proferatur, Cic. pro Mur. 14. 

Not. Sed & hic, ſi animum potius dicentis, quam res ipſas ſpecte- 


mus, oratio creſcere videbitur, ut Voſſ. obſervar, Inſt, Orat. iv, 2, 


ſect. 5. Nam, ut bene notat Valla, alia quzdam ett conditio compo- 
ſitionis in negando, quam in affirmando, quia diverſum his ab 
illo ordinem tenemus: ut ſi dicenti: Ego n ſemper favz, ſemper 
benefeci. ſemper donavi, ſemper etiam vitam reſlitui reſponde- 


as: Tu mihi unquam vitam veſtituiſti nunquam donaſti, nun- 


quam bene feciſſi, nunquam faviſli: in utroque modus auge ndi eſt. 
IV. Certum incerto eleganter poſtponirur, cum 


adverbio certe. Cic. Tu me conſiliario fortaſſe non 


* 


V. In re aliqua conſtituenda præcedant par- 
res, toto in extrema ſententia ſequenti. Multo la- 
bore, aſſiduo ſtudio, varia exercitatione, pluribus ex- 

: 55 | pexrimentis, 


imperitiſſimo, fideli quidem & benevolo certe uſus 


* * e a 


2 


— 3 ͤ ²˙ a — Sh 


— 2 : — __ 
** — — — 


* 
9 


D 
5 


* 


L 22] 
perimentis, altiſſima prudentia, preſentiſſimo conſis 
lio conſtat ars dicendi. Quintil. ii. 12. 
VI. Diviſi totius partes in fine non ineleganter 
ponuntur. Omne corpus aut aqua, aut aer, aut ig- 
nis, aut terra eſt; aut id, quod eſt coneretum ex his, 


aut ex aliqua parte eorum. Cic. iii. de nat. Deor. 30. 


Not. 1. Si partes, vel membra plura enumeramus, pro primo 
unn, pro ſecundo alterum, pro tertio nonnunquam alzud, ſed ſæ- 
Pius tertium dicimus, ac fic deinceps. De riſu quinque ſunt, que 
querantur ; unum quidfit, alterum unde fit, tertium ſitne orato- 


735 velle ri ſum movere, quartum quatenus, quantum que fint 


genera ridiculi. Cic. ii. de Orat, 237. | 8 
2. Si duæ tantum partes fint, pro uno alterum dicere poſſis. 
cum duo gener a ſint facetiarum, alterum aquabiliter in omni 
ſer mone ſu ſum, alterum peracutum e breve. Cic. ii, de Orat. 218. 
3. Sin autem inter plures ordo quidam in nume rando ſervan- 


dus eſt, primum, ſecundum, &c. dices: Mee totzus orationis 


tres ſunt rat tones; una conciliandorum hominum, altera docendo- 


rum, terfia concitandorum. Harum trium partium, pri ma lenz- 


tatem, ſecunda acumen, tertia vim deſiderat. Cic. ii. de Orat. 128. 


Vide & elegantiſſimum exemplum, ex quinque partibus conſtans, 


apud eundem, De Invent, 1. 17. : 
4, Per adverbia etiam fit enumeratio, ponendo ſc, pro primo pri- 


mu n; deznde pro ſecundo; pro tertio tum, poſtea,praterea,aut ſi quid 
lit iſt iuſmodi; pro quarto, fi plura quatuor ſint, poft, vel dende, 
vel tum repetitum, nam magna eſt in hiſce apud auctores varietas; 


pro ultimo poſtre mo, vel ad extremum. Ita Cic. i. de Orat. 142. 
Cum eſſet omni s oratoris Ves ac facultas in quinque partes diſtribu- 
ta; ut deberet reperire primum quid diceret; deinde inventa nen 


ſolum ordi ne, ſed etzam momento qunadam atque judicio diſpen- | 


fare atque componere ; tum ea deni que veſtire atque ornare oratto- 


ne; polt memorza ſepzre; ad extremum agere cum dignitate & ve, 
nuſtate. f a Ss ot. III 


5. Quum duo paria dicuntur, tum ge minatur. Diſſerens in u- 
3ramque partem, tum Grace, tum Latine, abduco parumper ani- 


mum a mol eſtiis. Cic, ix. ad Att, 4. 


6. Si ſint imparia, leviore cum quum vel cum præeunte, quod 
gravius eſt cum tum ſubſequitur. Cum ſpe ſum maxima, tum 


major etzam ani mo. Cic. i. Qu. fr. 2. 


7. Cum plura ſint membra, præcedente cum, reliqua diſtribu- 
tio per tum nonnunquam ericirur ; vel poſt ſecundum, loco tum, 
fy vel ac adhiberi poreſt. Scripti controverflarum genera quinque 


| junt: nam cum verba ipſa videntur cum ſententia fcriptorzs dzj- 
| fidere;, tum inter ſe due leges, aut plures diſcrepare; tum id, quod 
| ſcraptum eſt, duas aut plures res ſigniſicare; tum ex eo, quod ſcri- 


ptum eſt, aliud quoque, quod non ſcriptum eſt, inveniri; tum vis 
verbz quart, Cic. i. de Invent. 17. Hoc exornatzonzs genus (ſcil. 
Contrarinm) cum commodum eſt auditu, propter brevem & abſo- 
lutam concluſionem; tum vero vehementer 24, quod opus eſt 


oratort, comprobat contraria re; & ex eo, quod dubium non eſt, 


expedit illud, quod dubium eſt, Ad Herenn. iv, 26. : 

8. Præcipue, maxi me, &c, vel ſuperlativum nomen, in po- 
Reriori membro, tum haud raro adjungi invenias, Frequentius, 
! n | autem 


> e pn 
. 2 7 he : ERS 
6 ; Int ot 2 TY „„ p 
"df S — > ow" LE I 5 

e SES FIND ; * 1 = 

9 PX 2 FRG ” 
K r 

oh 2 


N . r — 

0 5 RN — n * 8 1 2 — Rs 

h £ i 8 ear oat, fag te AE re ads ot ee E I, 3 
*. x £56 * ON: 4287 2 Sax) W 20000000 = * 5 
AQ, — F 5 8 I. r 

8 : ö 5 Nr 4 2 

r De IE; DLO RTS K 3 

* Fs 1 * > 2 1 2 d 


e  _ 
autem hoc fit, quum generale quiddam per cum effertur, quod 
poſtea a ſingulari aliquo exuperari per um ſignificatur. 3 

ni re, tum in hoc maxime negotio. Cic. iv. Ep. 2. FS 
9. In diſtributionibus etiam partes non male a præpoſit ione 5x 
aliquando diſtinguuntut. Ea (ſcil. Continuatione) ute mur commo- 
Aiſi me tripertito; in ſententia, in contrario, in concluſtone. 
Ad Herenn. iv. 27. 


VI. Quum poſteriora duo duobus prioribus re- 
ſpondeant, ordinem hunc retinemus, ut horum 
priori illorum prius, poſteriori poſterius conveni- 
at. Annum j am audientem Cratippum, idque Athe- 
nis, abundare oportet præceptis, inſtitutiſque philo- 
ſophie, propter ſummam & dodctoris auctoritatem, & 
urbis; quorum alter te ſcientia augere poteſt, altera 


Not. Inverſus autem ordo iſte, quo, ex quatuor propoſitis, ter- 


tium ad ſecundum, quartum ad primum refertur, nomen figurz 


v1204.6 dedit, a forma X literæ apud Grecos. Virg, Ecl. vii- 


cCompulerantque greges Corydon, & Thyrſis in unum ; 
Tunis oves, Corydon diſtentas latte capellas, 


* Pracepta Singularia, wnicuique orationis 


pPauarti accommodata. 
Nomina. 


1. SOperlativo comparativum ejuſdem nominis 
P elegahrer poſtponitur, quod ſuperlativi ſig- 
nificatum quodam modo ſuperare videatur. II 
perſuade, eſſe te quidem mibi chariſſimum; ſed mul- 
to fore chariorem, ſi talibus monumentis, præceptiſque 
1 , 
Not. Hanc etiam elegantiæ figuram per adverbia comparativi & 
ſuperlativi gradus exprimere licet, Cum ip ſum Furnium per fe 


vidi libentiſime; tum hoc libentzus, quod illum audiens te vie 
debar audi re. Cic. Ep» X. 3. 1 e _ 1 


II. Pulcherrima loquendi forma eſt, in qua po- 


fſitivum ſuperlativo ejuſdem membri præcedens, 


mox, in ſuperlativum conyerſum, poſitivo prio- 


is iſtius ſuperlativi pari ratione ſubjicitur. Scævo-- 
2 la juris peritorum eloquentiſſimus, eloguentium juris 


#3 
 _ 
1 gh 
1 20 
1, 
7 2; * 
"=" 
o . 


2 ſmus. Cic. de clar. Orat 148. 


elegantium parciſſimus, Scavola parcorum elegantiſ- 


III 


0 15 ONES | 
III. Non fine venuſtate vis acquiritur oratie- 
ni, cum per ſingulos orationis gradus fit quædam 
gradatio. Malum patrem familias, quiſquis in- 
terdiu faceret, quod noctu poſſet, niſi in tempeſtate 
celi; prjorem, qui profeſtis diebus ageret, quod feri- 
aàtis deberet; peſimum, qui ſereno die ſub tecto po- 
tius her aretur, quam in agro. Plin. I. xviii. c. 6. 
IV. Nomina quale, quantum, quot, que 11s re- 
ſpondent, tale, tantum, tot, eleganter præponun- 
tur; licet contrarium in frequenti uſu apud au- 
ctores ſiet. Exemplum utriuſque dabimus. Sie 
Pri nceps ille philoſephiæ diſſerebat : Qualis cujuſque 
animi affectus eſſet, talem eſſe hominem; qualis au- 
tem ipſe homo eſſet, talem eſſe ejus orationem. Cic. 
v. Tuic. 47. Moveor enim tali amico orbatus, qua- 
lis, ut arbitror, nemo unquam erit. Id. de Amic. 
10. | BE ire pr 
VVV. x. Sine ullo vocabulo interpoſito non ineleganter hæc non- 
nu juam uſurpata myenuntur. Haber zlla quidem tantum, quan- 
tum nunquam mihi in mentem ventt optare. Cic. xii. Ep. 1. 
2᷑. Adver bia quæ relationem inter ſe habent, cujuſmodi ſunt abt, 
20. ; co, quo; tamadzu, quamdiu; tanto, quanto; torres, quo- 
res; &c. ejuimodi nominum, de quibus ſub hoc præcepto Ari 
mus, ritum ſequuntur, Nihil 1gitur opus eſt exemplis. Ry 
3. Antedeceme nomine vel pronomane, relativi officio adver- 
bium fungi poteſt. Non, bercle, verbis, Parmeno, dici poteſt tan- 
tum, quam re ipſa navigano incommoda eſt, Ter. Hec. iii. 4. 
Se eſſe eum, unde ftbz, fi non populi & reges, at omnes ſui cives 


conſilium expetant. Cic. i. de Orat. 199. — 
e,, --6 
| I. TY & ile cum ad duo ante dicta referuntur, 
JJ urtrum alteri præcederet non tam curaſſe 
1 videntur ſcriptores; quam ut hic ad poſterius & pro- 
14 Pius, ile ad prius & remotius referretur. Cum duo 
[+ | genera ſint facetiarum; alterum equabiliter in omni: 
E187 -- --. ſermone fuſum, alterum peracutum & breve ; illa a 
| 35 veteribus ſuperior cavil/atio, hec altera dicacitas no- 
B87 minata eſt. Cic. ii. de Orat. 218. Mihi quidem 
LE videtur idem fere ggecidere iis, qui ante meditantur, 
1 4 5 quod its, quibus medetur dics ; niſi quod ratio 1 1 
11 dam ſanat illos, hos ipſa natura. Cic. iii. Tuſc. 
Fit! 38. Divitias alii præponunt, bonam alii valetudi- 


nem, 


ves 


"71. 
nem, ali potentiam, alii honores, multi etiam vo- 
luptates : beluarum hoc quidem extremum eſt ; illa 


autem ſuperiora caduca, © incerta, poſita non tam in 
noſtris conſiliis, quam in fortune *emeritate, Cic. de 


Amic. 20. 2 | 
Not. 1. Aliquando tamen hic ad prius, ille ad poſterius refer- 
quod diligenter con ficiamus tabulas? qua de cauſa? quia hac ſunt 


menſtrua, ille ſunt æternæ. Cic, pro Roſc. Com, 7. 
2. Quum longior oratio auditoris, aut lectoris animum turbare 


poſſit, pro relativorum altero antecedens commode repetitur. 
Inter hominem & belluam hoc maxi me intereſt ; quod hec tan- 


tum, quantum ſenſu move tur, ad id ſolum quod ade, quodque 
pra ſens eſt, ſe accommodat, paul ulum ad modum ſentiens tꝛæte- 
ritum, aut futurum ; homo autem, quod rationis eſt par ticeps, &c. 


Facile totius vite cur ſum videt, ad camque degendam parat res 
nmeceſſari as. Cic, i. Off. 11 | 


4 


< 


3. Adverbiis hc & illic eodem modo, quo de hc & ille jam 
diximus, utuntur ſcriptores. Sic 2n foro puerz a centumtrali- 
bus caufis auſpicantur, ut ab Homero in ſcholis. Num hic 


quoque, ut zllic, pri mum cæpit eſſe, quod maximum eſt, Plin. 
Epilt. ii. 14. Sic & Ter. Andr. iv. 1. 
Quis tu es? quis mihi es? cur meam tibi? heus, 
Proxi mus ſum egomet mihi; attamen ub fides, 
Sz roges, nihil pudet: hic, ubi opus eſt, 


Non verentur ; illic, ubi nibil opus eſt, ibi verentur. 


4. Apud poetas etiam pro hic & alle, hic geminatum legitur. 
A Virg, Ecl. __ e | | BR 


Non me carminibus vincet, nec Thracius Orpheus, 
Nec Linus; huic mater quamvzs, atque huic pater adſit; 


Or phei Calliopea, Lino for moſus Apollo. | 
5. Quoties antecedens unicum eſt, promiſcue nunc hc, nunc 


ille adhibetur. Ts, erzt Voconius &c. hunc ego artte dileæi, alle 
meus in urbe, ille ſeceſſu contubernalis, cum hoc ſeria, cum 


hoc jocos mi ſcui. Plin. Ep. ii. 13. 1 5 | 
6. De pronominibus agentes, etiam illud, quod ad pleniorem 


illorum doctrinam faciat, haud omittendum duximus, licet non 


tam ad ordinem collocandi, quam ad ſig nificationem ſpectare vi- 


deatur. Inter hic, zſte, ille, fic diſtiuguunt grammatici, quod 
hic mihi proximum oſtendat; zſte, qui apud te eſt, indicet; ade, 
qui ab utroque remotus eſt. Alii ita pronunciant: bic ad 


primam, iſte ad ſecundam, zlle ad tertiam perſonam Tefertur. 
Attamen cum ab optimis ſcriptoribus hoc diſcrimen non ſemper 
obſervatur, haud diu in exemplis cumulandis morabimur, 7:ſdem 


'enzm hic ſapiens, de quo loquor, oculis, quibus ifte veſter, calum, 


terram, mare intuebitur. Cic, iv. Acad, 105. Academia illi ac 


_ Lyceo tuum hoc ſuburbanum gymnaſium ænte ponam. Idem 1. de 


Orat. 98. 


7. Quod de hic, iſte, ille dictum fuir, de adrerbiis hic, iſtic, | 
zie, ab iis proſectis, etiam obſervari ſolet. Exempla paſſim, 


D 1]. Rem 


Præci pue apud comicos. 


tur. . eſt, quod negligenter ſcribamus adver ſari a? 1 eſt, 
di | 


WAY ——ů ——— RA "ts 


A " 
TY OT TENT. Mo. > Q LAS 


3 — —_— N ä and 
. 


[26 } 
II. Rem ante dictam demonſtrando, prono- 
men hoc ſubjici ſolet; quemadmodum res dicenda 


præponendo illud plerumque indicatur. Neque 
enim tantum mali eſt peccare principes, quanquam 
eſt magnum hoc per ſe ipſum maium ; quantum illud, 
quod permulti imitatores principum exiſtunt. Cic. iii. 


de Leg. 31. Verum illud verbum eſt, vulgo quod dici 
folet : Om nes ſibi malle melius oe, Tow alils. | Te- 


rent. Andr. ii. 5 


Not. Contrarium autem aliquando locum laber, ex Series 
exemplis manifeſtum erit. De, Verum ſcientem, taci tum, cauſam 
tradere adver farits, etzam 24 facere x coegtt ? Ph. Illud durum. 
Ge. Fgo expediam. Ter, Phor, i. 5. Catcre igitur hoc fgnifi- 


cat : eyere eo, quod habere velis. Cic. i. Tuſc. 88, 


III. Relativum qui varie in oratione colloca- 


tur, prout antecedentis caſuum duorum, ad quos 


ſpectat, uterque, aut alter tantum, aut ncuter 


exprimitur. Quoties uterque exprimitur, mem 
brum, quod refertur, poſtponi ſolet. Ultra eum 


lecum, quo in loco Cermani conſederant. Cl. de B. 


G. i. 49. Qui de ca re poſſet dicere aliquid, in qua re 
nulla ſubeſſet ſuſpicio. Cic. pro $.Rolc. 28. 5-5: 
IV. Si prior rantum caſus effertur. relativum 
membrum nunc ſubjicitur, nunc in medio poſt 


antecedens interſeritur. Acceps ab Ariſtocrito 


tres literas, quas ego lacrymis prope delevi. Cic. 


Ep. xiv. 3. Stoici, qui omnes inſipientes inſanos eſſe 
dicunt, nonne iſia colligunt 2 Id. iv. Tuſc. 54. 


Not. Cum hic, is, vel alle, fit antecedens relativo qui, proxi- 


mum ante relativum venuite ponitur. Opor tet & cum, 4% paret, 
ſperare ſe aliqguo tempore i mperaturum; & lum, qui imperat, 
cogitare brevi tempore ſibi eſſe parendum. Cic, iii. de Leg. 5. 

V. Poſteriori tantum caſu expreſſo, ei relativum 
Qui, torumque illud membrum alteri præponitur. 


uam ille triplicem putavit eſſe rationem, in quin- 


que partes diſtribui debere reperitur. Cic. i. Off. 10. 


Not. 1. Sed antecedenti nonnunquam haud præit relativum. 
Natcratem quem convenzre volut, zn navi non erat, Plaur, Am: 


phitr. ive 1. | 
| 2. Eſt ubi & in hoc loquendi mode 1 membres inter⸗ 
Jicirur. Non ſuſlineo eoſdem repetere conviftus, ne, quos r 


rexcrim Cabos, venena fiant. Quint. Declam, iv. 
. Biſce locutionibus major accedit venuſtas, ſi pronomen de- 
aoultrativum alter um embrum ingrediatur. Ego te obſecrare, 


obreſtari qu 


3, 5 3 8 * 8 F y 1 — ; ” 1 "Se" 8 ; X D 2 To 
a ER SE IR rnd IIS. wt a. T4 CHA r - . 


* G * þ « 
1 5 — Wh . Sean . 0 - 5 7 
5d 8 . ou 1.4 * 2 1 \ * » 1 int * "> 4 . RE 1 ” A - -F 

7 ne S N 8 r 1 1 IT 1 5 
. SER OE 1 — n n 3 8 a n A : . WES - 

- S . o Oe DT n E K 33 n 
2 42 — TITS 8 8 N e ＋ e 2 2 82 . . 2 n PS 18 — 
SK 2 f 5 = e of k ho 5 AS, Dees : 5 > 


abr e 


WY „ _ 
8 . 4 7 
8 5 

N 8 2 


- $2 


ENTS > LINE * 


[271 


obreſtar:que non dubitem, fic ad nos conformatus revertare; ut, 
quam expettationem tui CURR Þanc Jujlinere, ac tueri poſſis, 
Cic. Us Ep. 1. | 


VI. Quoties utrumque antecedens müppfimk⸗ 


tur, haud magni refert, quo in loco relativum 


membrum collocerur. Que ſcſe voluit in ignem 


conjicere, prohibui, Ter. And. i. 1. Ti, quod tuo 


commodo fiat, quam primum velim venias. Cic. iv. 


Ep. 2. Tertiam ad te hanc epiſtolam ſeripſi i codem die, 


magis inſtituti mei tenendi cauſa, quia natius eram, 


cui darem, quam 281 e quid W Ib. | 


xvi. 6. 
VII. Relativum gud nonnunquam inter duo 


antecedentia collocatur, quæ licet re & ſenſu idem 


ſint, vocabulo tamen Aifferunt. Quod cum fir, 


relativum membrum nunc poſterius, nunc in me- 
dio, poſt alrerum antecedens, ponitur. Eft in 


carcere locus, quod Tullianum appellatur. Saluſt. B. 
Catil. 55. In coitu vero, quod interlunium vogant, 
cum apparere deſierit. Plin. I. xviti. c. 32. 


VIII. Relativum etiam cum antecedente non 
expreſſo, ſed e ſenſu integræ clauſulæ concepto, 
convenire reperitur: qua conſtructione eundem 
ordinem ac in ſuperiori obſervare licer. Feci, quod 
ante me nemo, ut ipfe me per [iteras conſolarer: Juem | 


librum ad te mittam. Cic. xii. Att. 14. Ego, que fe- 
liciſſima vel laſſitudo, ve / Jatietas eſt, virtute eee 


Quint. Decl. iv. 


IX. Cum qui relativo idem in oppolits membro 
reſpondeat, relativum membrum nunc priorem, 


nunc poſteriorem locum obtinet, aliquando etiam 
in medio alterius interponitur. Iidem abeunt, qui 


ven rant. Cic. iv. de Fin. 7. [luc eſt ſapere 3 . "gud 
Faciundum fortaſſe ſit poſt, idem hoc nunc ft f fecerts. : 


Idem, qui ſemper fueras, inventus : 


Ter. Hec, iv. 3 
es. Cic. v. in * 39. 


Not. 1. Licet extra rem, non tamen abs re tot fan videatur hic 


notaſſe, non tantum qua, fed etiam ac, atque, & yel que in altero 


membro dem excipere, Vita eſt eadem, atque ani mus te 42 
dem, ac fut. Ter. Heaut. ii. 3, Idem vi detur eſſe. atque 7d. Cic 


pro Dom. 51. Dianam, & Luna m, eandem eſſe putant. Id. Ut, 


de nat. Deor. 63, Non idem nene, comm ſſatoramque con- 


D 2 2. Horum 


= ä ——— ̃ ——U—̃ /⁊ꝗ4 —— 2 


28] 
2. Horum loco recentiores ſcriptores cum poſt dem haud raro 


uſur pant, fed ſine ulla veterum auctoritate, ut cenſet Voſſius, Ari - 
ſtarch. l. de Conſtruct. c. 58. Hoc inter alios non reſugit politiſſi- 


mus alioquin ſcri ptor Corderius: Idem tecum opto, atque 1 | 


Col. 1. 27, 


. Exdem etiam voces ſequuntur alzus, niſi quod pro qui, con- 


junctio quam adhibenda eſt. De exemplis, ut in re clara, 9 
ſedebimus. | 


X. Quid abſolute poſitum, & ſolum, ſequente 
quod, in interrogationibus ſententiæ principium 
decorat. Quid, quod ſapientiſſimus Pu” *qny: 
fi mo animo omoritur ? Cic. de Sen. —— 


Verba. 


: 1.JDem verbum, quo pracedens emen knie = 


ebarur, in principio ſequentis repetitum, vim 


orationi conciliat. Gabinius illud, quoquo conſi io 


fecit, fecit certe ſuo, Cic. pro Poſt. 21. 


II. Verba gueſo, inquit, ait, opinor, puto, arbi- 


tror, credo, fateor, in media oratione collocantur: 
quorum quæſo fere ſecundam, reliqua nunc ſecun- 


dam, nunc tertiam, quartam etiam, vel quintam ali- 
quando, ſedem occupant. I/tzs, quæſo, inquit, iſia hor- 
ribilia minitare purpuratis tuis. Cic. i. Tuſc. 102. 


Capius, opinor, olim: Non omnibus dormio. Id. vii. 
Ep. 24. Iamen, ut arbitror, in veritate ey, 
Id. pro Cluent. 176. 


Not. Eft quando Zuquzt non tantum ſub 1 ſed etiam ad 


ſinem relegatur. Multz iniqui atque inſideles regno, pauci ſunt 
bonz, inquit Accius. Cic. iii, Off. 84+ Socrates in pompa, cum 


magna vis auri, argentique en quam multa non e 


inſuit. Id. v. Tuſe. 91. 


III. De verbis malo, pref, e Ee. vide infra, 


| Fag. 32. III. in Not. 


Fit ticipia. by 


1. Allan EY TR ut loquuntur,poſitus, vel in 
principio, vel in medio, idque præſertim ante 


verbum orationis precipuum, collocari ſolitus eſt. 
Fradtis Brutianis Caſſaniſque partibus, Antonius 
| fan ſmarinas obiturus provincias ſubſtitit. Vell. Pa- 


Fere: Il, 74+ Ut medici cauſa morbi vents, curatio- 
nem 


8 N * ly . : 


| Ib. 9. 


[29] 


nem eſſe inventam putant; ſic nos, cauſa ægritudinis 


reperta, medendi facultatem reperiemus. Cic. ili. 


Not, 1. In fine aliquando, ſed rarius ponitur, Maxi mas vi- 


tutes jacere omnes neceſſe eſt, voluptate dominante. Cic. ii, de Ein. 


117. Maximam lam voluptatem habe mus, que percipitur, omni 
dolore detracto. Ib. i. 37. 1 | 
2. Inveniuntur duo ablativi hujus forme in eadem ſententia, 
imo aliquando etiam tres, Carthagine capta, uxor Aſdrubalis, 


exprobrata ez impzetate, quod a Scipione ſoli fibs impetrare 


vitam contentus fuiſſet ; dextra lavaque communes filios, mor- 
tem non recuſantes, trahens, incendio ſe flagrantzs patiie in 


jecit. Val, Max. ili. 8, Subdudtis navibus, caſtriſque regie 
munitzs, eaſdem coptas, quas ante, pr eſidzo navi bus reliquzt, Cf. 


de B. G. v. By Ceſar, expoſito exercztie, ac loco caſtris i4oneo 


capto, ubz ex captivis cognovit, quo zn loco bhoſtium copies 
conſediſſent, cohortibus x, ad mare relictis, & equitibus ccc. 


qui pr æſidio navibus eſſent, de 112. vigilza ad hoſtes contendit. 


3. Non abs re forſan erit hic notare, aliquando participium, 
aliquando nomen tantum exprimi, altero intellecto. Thy per- 


miſſo, ut ſeu dicere prins, ſeu au lire mallet, ita capit tyrannus, 
Liv. XxXXxiv« 31. Aſolvitur, comperto, fifa in eum cri mina. 


Tac. iv. Ann. 36. Non Adebes dubitare, quin aut, aliqua repu. 


_ blica, ſis futurus, qui eſſe debes; aut, perdita, non afiic{zore 
VVV 
orbis Imperium ocoupare, aut mibi, Romanis militibus ; aut, 
me rege, Romanis, Flor, i, 18. - bs 


Aqverbia. 


I. IV E particulis diſtributionibus inſervientibus 


vide ſupra, Pag. 22. VI. Not. 1. 


II. De adverbiis relationis vim habentibus vi- 


de pr Fg .] 
III. Magis quam aliorum vocabulorum interje- 


ctione eleganter haud raro ſeparantur. Niſi magis 
erit parricida, fi quis conſularem patrem, quam ſi 


quis humilem necaverit. Cic. pro Mil. 17. 


Not. 1. Aliquando tamen fine ulla voce media alterum ab alte: 


ro excipitur. Sententiis magis, quam verbis abundantes. Cic, ii. 


2. Antequam, poſiquam, poſtcaquam, priuſquam, pluſquam, 
mag nopere, &c. quomodo ad hoc præceptum pertinent, vide 
ſupra, Pag, 7. in Not, e „ 


IV. Denique in eo ſententiæ loco ponitur, quo 


multa ſummatim dicenda reſtant. Tmpla deorum 


immor- 


— 
— tl 


— 


1 


immortalium, refla urbis, vitam omnium civium,. 
 Traliam denique totam, ad exitium & vaſtitatem vo- 
cas. Cic. i. in Cat. 12. Ad quos olim & ita ambu- 
antes, & in ſolio ſedentes domi, ſic adibatur, non 
ſolum ut de jure civili ad eos, verum etiam de filia 
collocanda, de fundo emendo, de agro colendo, de 
omni denique aut officio, aut * en, 8 
Id in. de Orat. 13 —— 
V. Cum vel quum pro quando poſitæ, tum vel 
tunc in altero membro relponder. idque triplici - 
ratione. Nam aut cum in priori membro ponitur, 


wear — 


4 
4 
1 
& 
. 
f 
15 
S 
4 
NJ; 
F 
* 


. EGG 


&& tum in poſteriori ; aut contra; aut tum in fine ; 
præcedentis, & cum in ſequentis 1 initio. Singulo- _ 
rum exempla dabimus. Cum ratione animus mo» 
verur, placide atque conſtanter; tum illud gaudium 
dicitur: cum autem inaniter, G © effuſe animus ex= 
wultat; tum illa letitia geſtiens, vel nimia dici poteſt, 1 
Cic. iv. Tuſc. 13. Quod maxime tum ſolet evenire, | 


cum ſtudioſe de abſentibus, detrahendi cauſa, Sc. di. 
citur. Id. i. Off. 134. Ludo autem & joco uti ilo © 
quidem licet, ſed ſicut ſomno & quietibus cæteris, 
tum, cum gravibus ſeriiſque rebus ſatirfecerimus. 4 
| VI. Jo dubitationibus & quzſtionibus particu- 
la utrum, ne, an, anne, necne, varie uſurpantur. Si 
dubium, aut quæſtio de uno tantum ſit, an, ne, 
vel anne, plerumque adhibetur; ſi de pluribus f 
vero dubitatur, aut quæritur, trum, ne, vel an 


IT ING "I an 
4 < — 
A 


8 n r : 1 p X 2 
N es * = ot ſhe Re ML 88 
Nr 3 r CS AT 
88 5 Ro > 4 "FA 2 0 . 4 2 $6588 x NE we 2 8 Be 1 2 | 63 
9 Con — __ 1 — 323 3 . 
gene 3 B> ; a TIRES OS . nd 


præcedente, an, anne vel necne ſequitur. Exem- : 
pla hic ordine exhibebimus. Haud ſcio an gue 
dixit, ſint vera omnia. Ter. Andr. iii. 2. An hoc 4 
in 7 Y nihil ſieri? Cic. vii. Ep. 18. Viſam ne 10 1 
die hac quicquam turbaverint. Plaut. Capt. 1. 2. 1 


Jamne vides bellua? jamne ſentis ꝰ Cic. in Piſ. 
i. Neſcio anne quinquevirum quidem quenquam, * 
Id. iv. Acad. 136. Anke eſt intus Pamphilus? Ter. 
Andr. v. 2. Utrum ea veſtra, an noſtra cu pa fit. Cic. 
iv. Acad. 95. Querendum, utrum una ſpecies, an- 
nme plures. Id. Orat. 206. Focone, an ſerio illec dit 
cat neſcio. Ter. Heaut. iii. 2, Quæſivi a Catilina, 3 
an nocturno conventu apud M. Leccam 1 wc 3 
e. Cic. LL. in Cat. 13. 1 Not. 


3 Ph 
Ys _ — 
* OR 8 
by 2 8 
FD 


amne, an predicem, Ter. Eun. iv. 4. 


1 

Nor. 1. Si plura ſint membra an raro in principio, ſed in reli. 
quis omnibus ponitur. Quo etiam in caſu, particula in primo 

haud raro & eleganter omittitur. In quo quæſitum eſt, toto- 
ne circuitu illo orationzs, an in prancipiis ſolum, an in ex- 


tremis, an in utraque parte, numerus tenendus fit. Cic. Orat. 204. 
Refert etiam qui audiant, ſenatus, an populus, an judices: fre- 


quentes, an pauci, an ſinguli Id. iii. de Orat. 211, 
2. Utrum adſciſcit nonnunquam ne, & 


3. Anne aliorum vocabulorum inter poſitione nonnunquam di- 
viditur, An tu dialecticiſne imbutus quidem es? Cic. i. 
4. In dubitationibus, cum ex duobus contrariis, uno tantum 
propoſito, alterum non poteſt ignorari, hoc aliquando omittitur. 
Remus, dubium an juſſu fratris, occiſus elt. Florus. i. 1. 


Conjunctiones 


II Nſententia ex pluribus membris affrmanti- 
bus conſiſtente, conjunctio in reliquis ſæpe o 


miſſa, poſtremum præcedentibus eleganter con- 


nectit. Ignis ille corporeus, vitalis, & ſalutaris, 


„„ ⁵ ( %%%/«c% ( 
Not. 1. Poly ſyn deton, quod vocant, orationem amplificat. Afie _ 
tam opima ft & fertilis, ut & ubertate agrorum, & varictaie 
fructuum, & magnitudine paſtionis, & multitudine earum rerum, 
que exportantur, facile omnibus terris antecellat. Cic. pro leg. 
Manil. 14. Et 2nzmzco proderas, & amicum ledebas, & tibi iii 
non conſulebas. iv. ad Herenn, 26. Nec rei publica conſuluiſli, 
nec amicis profuiſti, nec ini micis reſtitiſti. lid. 
2, Aſyndeton contra expeditam orationem efficit, remque ſigni- 


omnia conſervat, alit, auget, ſuſtinet, ſenſuque F; 


2. ficantius exprimit. Veni, vidi, vici. Suet. in J. Cæſ. vit. 37. Tnz- 


{> 
74 
o 
T/ 
ns 


Ph 

$ 
1 
by 


1 

7 94 
1 
2 
br 
4 


5 > 


micos invidia, injuriis, potentia, perſidia ſuſtuliſti. Ad Her. W_ 
r y en 


II. Cum tria copulativis conjunctionibus con- 


naectenda ſunt, fi que ſecundo annexa præcedat 


ac vel ©, inter eam & tertium inſertæ, florida 


. elegans erit ſententia. Non paticbatur eos, quos 


A 
TAS. 
8 


judicabat non poſſe oratores evadere, operam apud ſæſe 
perdere, dimittebatque: & ach guamcunque artem pu- 
tabat eſſe aptum, ad eam impellere atque Hortari ſole- 
bat. Cic. 1. de Orat. 126. Arguti, certique & cir- 


cumſcripti verborum ambitus. Id. Orat. 38. 


III. Quam ratione comparativi inter duo nomi- 
na poſita, diverſo modo una cum membro ſuo col- 
locatur. Nunc enim in medio, nunc in fine o- 


KE 32 F- 


cum Gast Prius majori cum elegantia feti 
cenſerur. Quod cum fir, comparativum ſequi, 
quam præcedere quam, comprius videtur. Sin- 
gulorum exempla exhibebimus. Morbi pernicio- 
frores, plureſque ſunt animi, quam corporis. Cic. ili. 
Tuſc. 5. Si propter alias res virtus expetitur, me- 
[i= Tins wy aliquid, quam virtutem, neceſſe eſt. Id. i. de 
1 Leg. 52. Themiſtocles jure laudetur, & ſit ej us no- 
. men, quam Solonis, illuſtrius. Cic. i. Off. . 


| Not. Verbum malo, pr æſto, al iaque nonnulla, vim comparationis | 

huabentia, hunc uſum cum particvla quam ſequuntur, Malim equi- 
dem indiſertam prudentiam, quam ſtultitiam loquacem. Cic, iii. 
Ora. 142, Cato ipſe jam ſervire, quam fug nare, m mavult. Id. ad 
Att. vii. 15, Tacere priiterce pbiloſophos, quam 24, qui ſe audiſ- 
ſent, nacere. Id. 111, de nat. Deor. 77. e 12 85 Facere, | 
Prallat i njuri am. Id. v. Tuſc. 56. : 


* REN a b Ac Aran , 4 
FOO) ERS” el ͤ IAIN e's 1 a DE RI n 1 
3 F ne on ps og PPP 


ER * 
at th 


„ 85 1 Elegantius, quam uſitatius eſt dicendi 
[| 2 genus, quoties quam inter duo comparativa poni- 
B tur. Sed nos veremur ne parum hic liber mellis, & 
bl: -  abſinthii multum habere videatur, ſitque ſalubrior eu- 

d - dts, quam dulcior. Quint ili. Inſt, 1. 0 

"-*Þ, tm locutionibus iſtis, quæ per tam & quam # 
L! - diſtinguuntur, quam cum poſteriori membro, in al- 
8 tero illo, præeunte ramen tam, haud ineleganter : 
f nonnunquam includitur. Quorum neutrum tam facile, 
quam tu arbitraris, conceditur. Cic. i. de Div. 10. 

Not. Tam ſepius repetitum invenitur, ubi ſermo de eodem 
1 continuatur. Nunquam reo cuzquam tam humilz, tam ſordi do, 
tam nocenii, tam alzeno, tam freciſe "gens; e hic 225 
Cic. ad Att. viii. 4. if 
#? VI. Tantum abeſt 3 ut poſt ſe haber, ales: 1 
rium membri ſibi conjuncti, alterum oppoliri. l 
|  Tantum autem abeſt ab eo, ut malum mors ſit, ut ve- 
rear, ne homini nihil fit non malum aliud certe, fed 9 


vir firgulos confecerunt, Cic, xiii. Att, 21, 


bonum aliud potius. Cic. 1 i. Tue. 76, — 
ö 1 ere, Not. poſter ius ut nonn quam omittitur, &i verbum in modo bb, 
Fs indicativo retinetur. Tanthm Porro aberat, ut bi nos ſeriberent, | A 


VI. Ubi non & ſed in duobus contrariis mem- Þ 
£ bris ſibi opponuntur, omiſla particula ſed, oppoſi- 
| Tun. yocabulum eam ſubſecuturum alteri mem- 
. bro e present. Quo res clarior hat, 1 utri- 


"99 3 


_ uſqueexemplum proferemus. Senatus religionis cas 
lumniam, non religione, ſed malivolentia, & illius 
regic largitionts invidia comprobat. Cic. i. Ep. I, 
Heæc inter peſui, ut quoſdam nimis jejuno animo, & 
anguſto monerem, uti excellentium civium virtutem 
 imitatione dignam, non invidia, putarent. Id. xiv. 


---.- .- -- Prapolitiones. 


I. DE præpoſitionibus nihil hoc loco, iis quæ 
ſuperiori capite diximus, addendum - re- 
EE rei foro pd wo puns = Ma wy 


Interjectiones In > 


=_ J Nrerjectionum ſedem etſi nomen ipſum in- 
1¶I dicarequodammodo videatur, cum (ut Voſſ. 
- 2X Adcribir, iv. Analog. 27.) inde nomen ſortitæ ſunt, 
3ducdd interjiciuntur; non raro tamen ab jiſdem 
/- = orauoincipit. Sed utrobique integrum ſententiæ 
membrum per ſe efficiunt. Hinc Priſcianus, 1, xv. 
m extr. ait: Si dicam : Papz! quid video ? vel per 
al- 7 fe, Papæ! etiamſi non addatur miror, habet in ſe 
Niuus verbs ſignificationem. 


tt 


— 


5 


De vitiis ordinis. 
L Præcepta generalia. 


1. GkRammaticum ordinem, quoad liceat, in ora⸗ 
P rionis contextu evitandum, ſupra diximus, 
= Pag- 19. Cap. III. pr. JI. ey 


II. Quzcunque obſcuritatem orationi inducunr, 
ber ent, | 


aut male illam ſonantem reddunt, vitii loco ponen- 
i da ſunt. De quorum prioribus ſigillatim age- 1258 
mus; poſteriora leviter tetigiſſe ſufficiet, cum ad 
aliam compoſitionis partem, nempe juncturam, 


Fouus ſpectant. 5 mY 
NR En CC 


. ˙· : _ 


— — 


n! EE a IT CERES 


———— 


J 
- 
> 
4 
s 
y — 
of 
© > 
* 
1 
"4 
2. 
iy 
. 4. 
x4 
„ 
2 
% 
7 
7 
oF 
> 
44 
A. 
fy 
% 
1 
4 
4 


341 


Not. Aliquando tamen tum obſcuritas, tum aſperitas, alia- 
que in ſono pro vitns plerumque habita, cum materiæ accommo- 


dantur, in virtutes tranſeunt. De 3 rhetores videndi. 


Pracepta e 


 Olearitatem parit : 


4. Hus baton, hoc eſt, verborum agen, cujus 


genera ſunt quatuor. 
i. Tmeſis, ſeu vocis ſectio, in vitio fere eſt, ſi fir i in- 
verſa; aut etiam durior, cujuſmodi plerumque eſt 


ea vocis ſimplicis, cujuſve partes multorum verbo- 
rum interjectu ſeparantur. Singularum exempla 
ſcquuntur. Ad quo te expediat lequi : pro, quoad. 
Atranius apud Non. Saxo cere eemminuit brum, 

Ennius apud Calpurnium Piſonem. Obſervar 


tamen Voſſ. Inſt. Or. v. 4. 6. 5. cerebri diminutio- 


nem quodammodo vocis diviſione repræſentari. 8 
Tolerabilem igitur exiſtimat præ illa 8 En 
Gracchi, apud eundem Piſonem : _ 


Præfracte oblatam ſtultum eſt medi ſpernere cinam. 


15 Poſtremum genus cum ipſe Cicero haud refu- 
git, illius exemplum ſequentes, raro admodum & 
caute potius uſurpabimus, quam prorſus damna- 

bimus. Me certe in omnibus rebus ſatis naſtræ Cone. 

junctioni amorique facturum. Ep. iv. 8 
Not. Nec primum iſtud genus, ſcil. inverſa, omnino damnan- 
dum videatur, cum optimi ſcriptores uſum ejus aliquando haud 
recuſarunt. Vide ſupra, Pag. 8. Cap. J. pl. II. . 

ii. Anaſtrophe, five. inverſia, trajicit verbum i in 

codem membro. Aurum in Mfpicere vult, ne ſurrep- 

For et et : pro nga”. Plaut. f in rol. ad 
Aulul. | 


RY e, Huc etiam referri ek quoties priepoſitio caſum ſuum 
ſequitur. Quod ſi raro admodum & prudenter adhibeatur, ele- 


gantiſſimorum ſcriptorum auctoritate, quo minus pro vitio habea- 


tur, detendi poſſir. Vid. ſupra, Pag. 18. I. in Not. | 
. Synchyſis, Latine confuſio jo, ſeu contuybatio, 
verbum ex uno membro in aliud trajicit. Sed hoc 
ſæpius inter poetas, quam prorſæ Sranonts ſripto· : 


res occurrit. Hor. 1 Us Sat. 3 


Nuiſlui: 


9 


Idem 1. Sat. 5 


& moriamur, & in media arma fuamus. 


[35 


Quiſquis erit vitæ, ſcribam, color 
F Sedulus hoſpes 


| 


ſcribi debere certum eſt; rem tamen alter comparari poſle, ex 


uno & altero Virgilii loco oſtendemus. In quibus ordo verborum 


impeditus, quo rerum perturbatio, de quibus ibi ſermo fit, tam 


artificioſe exprimitur, adeo non pro vitio cenſeri debet, ut ſum- 
mum potius poetæ ingenium demonſtret. Alterum eſt, An, i. 11 2. 


Tres notus abreptas in ſaxa latentia torquet; 
Saxa, vocant Ttali, medis que in Nudſ ius, Aras. 


Synchyſis in poſteriori verſu conſiſtit. Ubi Servius, 0740 eſt, in- 


quit, Quæ ſaxa latentza in mediis fluttibus, Itali aras vo- 
cant. . Ny . 
Alterum exemplum legitur, ii. En. 3499. 
Z= uvenes fortiſſima, fruſtra, 
Pectora: fi vobis audentem extrema cupzdy 
Certa ſequz : que ſit rebus fortuna videtzs :© 5 
Exceſſere omnes, adyt is art ſque relictis, + h 
Di, quibus imperium hoc ſteterat: ſuccurritis urbz 
Incenſæ: moriamur, & in media ama ruamus. 


Ordo eſt, ut exhibet nobis Donatus : Juvenes, fortiffima pe- 
fora : que ſit rebys fortuna videtzs ; exceſſere omnes, adytis ariſe 
que relictis, dit, quibus imperium hoc ſteterat: fruſtra ſuccur 
ritis wrbs incenſe; ft vobis audendi extrema cu i ao, eamugr, 


iv. Parentheſis, ſeu interpoſitio, eſt, ut ſcribit Fa- 
bius 1x. 3. dum continuationi ſermonis medius ali- 
quis ſenſus intervenit. Si longior autem fir, vel 
nimis crebra, inter vitia plerumque, ſaltem ſi 
commode vitari poſſit, merito reponi videtur. 
Attamen a priori præſertim genere ne præſtantiſ- 
ſimi quidem, tum prorſæ, tum ſtrictæ orationis 
ſcriptores, aliquando abſt inuerunt. Cic. pro Sull. 


40. O Dii immortales (vobis enim tribuam, quæ 


veſtra ſunt: nec vero poeſſum meo tantum ingenio 
dare, ut tot res, tantas, tam varias, tam repenti nas, 
in illa turbulentiſſima tempeſtate reipublice mea ſpon- 
te diſpexerim) vos profecto animum meum conſer- 
vandæ patriæ cupiditate incendiſtis. Maro Xii. 


Interea reges (ingenti mole Latinu. 
Quadiijugo vehitur curru, cui tempora circum 


1 | Aura 


Pene, macros, a, it, turdos dum veiſat in igni. 


Not. Synchyſin communiter in vitiorum numerum merito ad- 


| 

} 
4 
| 
4 
1 
1 


E 
j* 
4 


[ 36 ] 


Aurati bis ſex radii fulgentia cingunt, 

Solis avi ſpeciem : bigis it Turnus in albis, 
Bina manu lato criſpans haſtalia ferro : 
Hinc pater Æneas, Romans ſtirpis origo, 
Sidereo flagrans clypeo, & celeſtibus armis; 
Et juxta Aſcanius, magne ſpes altera Rome) 
Procedunt caſtris. 


Porro nec ab altero genere omnino abſtinuit 


Cicero, apud quem plures etiam interpoſitiones, 


in eadem periodo leguntur. Danda opera eſt, ne 
| (quod apud majores noſtros ſæpe fievat, propter ærarii 
tenuitatem, aſſiduitatemque bellorum) tributum ſit 


conferendum, idque ne eveniat, multo ante erit pro- 


 videndum : ſin qua neceſſitas hujus muneris alicui 
reipublicæ obvenerit, (malo enim quam noſtre omina- 


ri, neque tamen de noſtra, ſed de omni republica diſ- 
puto) danda erit opera, ut omnes intelligant (fi ſal- 
vi efſe velint) neceſſitati eſſe parendum. Cic. 11. Off. 
74. Sed pulcherrimum eſt illud exemplum a 
Franciſco Sylvio Progymn. ii. 2. conſictum, quo 
quantas orationi tenebras frequens parentheſis 
offundat, demonſtrarer. Occupato mihi (hæc enim 
pregymnaſmata ſcribebam, que ut abſolvere propera- 
rem, quotidianis amicorum convitiis pene exurdatus 
Jum) nuntius triſtis (quia literas ad me tuas perdi= 
 derat) valere te nuntians (quo delectatus ſum) ver- 
bis multis a me (quem tibi amicum eſſe non ignora- 


lat) contendit, ut ad te ſcribendo eum (quod impru- 


dens amiſiſſet) excuſarem. Hæc ille. Quam po- 
ſtea orationem ita, ſublatis interpoſitionibus, 
clarlorem facit. Quotidianis amicorum convitiis 


pene exurdatus ſum, ut progymnaſmatis his manum 


 extremam imponerem, lis ergo abſolvendis quum oc- 


cupatus eſſem, ad me nuncius a te venit. Ts autem 
 Propterea triſtis erat, quod literas ad me tuas perdide- 
rat. Valere te mibi nunciavit, que res me delefta- 


vit. Quoniam vero me tibi amicum eſſe nen ignora- 
bat, verbis multis a me contendit, ut ad te ſcribendo 


eum excilſarem, quod eas imprudens amiſiſſet. 


Nog 


3 


OR 1 * . C 6 EIS > d CIS. 
3 . O 4 * 3 4 . . - * 1 
. * 8 TFT 3 n — 
» > . * £2 wa, on Can loa hal % 4 "OS * == 2 
n HERE > 15 EIS; <a 6 — 2 % ; 


= 
e. 


„%% ͤã—Ä—ͤ—ü K 1 Bn. * FW ; 
bs Gn OE SET < Sa 3 . 4 


e 
a * 


. 0 8 
r * FAS 
* . S „ Jaws,” 
_- F OE ANG So Ia D — 5 
VCP 


_ OR 
. 
ON 


"Fg 
* 


| Not. Quo obſcuritas evitetur, poſt parentheſin lo ngiore 1 8 . 
vel plura verba, quæ illam proxime anteceſſerunt, haud invenuſte 


aliquando repetuntur. Haſta pofita pro ade Jovis Statoris, bona 


(miſerum me conſumptzs enim lacrymis, tamen Znfixus ant mo 
heret dolor) bona, inquam, C. Pompeii Magni voci acerbiſſima ſub- 


jecta praconis. Cic. ii. Phil. 64. „ | 

II. Amphibolia, h. e. ſermonis ambiguitas, Hæc 
dubia verborum conſtructione ſenſum incertum 
reddit. Sed interea mihi ſenex narrabat, ſe huno 

negligere cognatum ſuum. Ter. Phor. ii. 3. Ordo 


eſt, cognatum ſuum negligere ſe. 


Male ſonantem orationem reddit: 


I. QI quid literarum conjunctione efficttur, 


_ quod a verecundiæ approbatione abhorreat. 


Caſtra eo die Punioa capi potuerint. Liv. xxiv. 42. 
Ubi ex duarum ſyllabarum commifſſione fit turpe 
vocabulum caca. % ¾ ̃ ꝶ [f 


II. Vecalium literarum colliſio, qua vaſta & 


hians fit oratio; aut diverſi contra inſtrumenti 
conſonantium concurſus, unde horrida & aſpera 
redditur; item frequens ejuſdem literæ iteratio, 
ſive ea fir vocalis, five conſonans'; quotiens etiam 
ultima præcedentis vocabuli ſyllaba eadem ſit, ac 
prima ſequentis; unius itidem, aut plurium ſyllaba- 
rum voces perpetuatæ; vocabula denique ſimiliter 
cadentia. Hæc autem ſingula exemplis illuſtrare 
non viſum eſt, eo quod hujus loci non magis pro- 
pria ſunt, quam quæ a rheroribus de pedibus prin- 
cipio & fini periodorum idoneis traduntur : quum _ 
illa (ut diximus) juncture, hæc numeri ſunt mate- 
ria. Sic enim illa tria inter ſe diſtinguuntur, ordo, 
junctura, & numerus; quod erdo ſit locorum & gra- 
duum, junctura conſecutionis, numerus ſoni & vocis; 
ut oprime ſcribir facundiſſimus Sturmius, De uni- 
vers. rat. eloc. rheror, iii. 4. Verum enimvero 
XZ qulorarione numeroſa, concinna, ornata, materiæ 
X accommodara, quæ rum auribus, rum animo ſa- 


tisfaciat, deleCtarur, nz illum in ſingulis compo- 
ſitionis partibus probe verſari oporter. Feliciſſimus 


enim ferme, cenſente Fabio, «ſcum & refiy onde, 


5 


5 5 8 ” , * — * 
444444 „„ 0 ER ö 
—yjͤ— — 2 + : t 
_ wy * LJ + xa We. 2 F * » 
5 271. 46h 4 : - _ = 5 
-” Sons ae © 
- 2 


my 


3 4 oe I 
— OE mats a 0 of * 
* = x wy * 


4 


— 


kc” 


\ 4 
* 
+ 
RY — 


133 
4 — — —— ——— 


— — 
- 1 
* FA * 

— — 


—— — — 
A Zn . * 


5 5 7 
: SIG A 
4 eat . . 


[38] 


& apta junctura, & cum bis numerus epportune ca- 
dens e I. ix. * | 


3 
. n 


car ur . 


— 


De variis modis, quibus, pro ver bo- 
rum numero, « ordo to ſentente rranſ- | 


Toni boteſt. 


| ow ns  Praceptum generale. 


'F 5 | Ex I wal gie 12 ; | | WES 
_* | | per conficies e 


| Re hujus rei expediendz haud minus facilis 
& prompta eſt, quam ubertas ejus & fœcun- 
SN ditas illis, qui nunquam id animadverterunt, ne- 
{9 ceſſario miranda. Perpetua autem numerorum 
multiplicatione abſolvitur, ordine ab uno incipi- 
ente, qui per reliquos ita gradatim producitur, 
dum ad eum perventum fir, quem variare propo- 
nas. Sede ex tabula ſequent res FANNIE evacket. = 


6 


24 


24— 


120 


SES 
* 
„ 


—— 5040 


3 


40320 


| | 40320— SE 


9 ee ee _ 


Nen 


3628800 | 
- 39916800 


— 1. 


= © 7 . 
: ne ar 


. 
— . £0: % . * "FS. _ p 
— rr Tongs = owe EOF Soar ns we Fa, 
* on — * ** 8 


. 


mutatur: 


—— 2 — 4 
2 — Sz 


39916800 


Er fic in reliquis. 


Not. Carmina etiam Proteica nonnulli tuſermac poetæ, fe dicta, 
quod 1ifdem vocabulis, eodemque metri genere ſervatis, non ſine 
ſummo artificio plurimas converſiones, veluti formas, ſubeunt. 
Sic apud Paſcafium in Poeſi artifcioſ. verſus ale bis. miles 


Li eic | 


Tu mea lux vite, virgo, ſpes maxima, {alve. 
| Kem auétor elt, extare cum commentariolo Erycii Puteani & 


Juſti Lipſii, verſum ſequentem de Chriſto ſervatore, qui ſexies | 


1 centies e & 4. E l verti queat: 


1 5 Pracepta ſin gular ria. 


* JEnrentia ex duobus vocabulis conſtans, du 
plicem tantum tranſpoſitionem admittit. 
Feſtina lente. 
Lente feſtina. 


ari pore.” 


-_ hs Veritas odium parit. 

= | | Veritas paris odium. 
a Odium veritas parit. 
7 Odium parit veritas. 
= Parit veritas odi um. 


Parit odium veritas. 


3  quaruor mutationes patirur. 

3X | Honos eft premium virtutis. 
| Honos eſt virtutis premium. 
HFHonos premium eſt virtutis. 
Honos premium virtutis eſt, 
Honos virtutis eſt premium, : 
Honos virtutis premium eſt. 


Sinti mutationes tandem efficerentur. 
IV. Quinque vocabula centies vicies 8 


ſigillatim incipiendo ſententia patiatur, centies 


a. 


SITE 


ur, fons, ſpes, pax, mons, petra, Chriſtus . : 


Il. Quæ tria vocabula compledtirur, ſexies vari- 5 


"nix. Sententia quatuor voces continens, viginti | 


In omnibus his ſex variationibus vocabulum 
honos primam ſedem occupar, qua pari ratione 
trium reliquorum ſingulis tributa, quatuor & vi- 


ni poſſunt. Exemplo profert Comenius (Gramm. 
eleg. p. 25.) illud Ciceronis, Deſine bonos petulanti 
conſectari lingua, Cujus viginti quatuor tranſpoſi- 
tiones exhibet, quæ omnes a voce deſine incipiunt. 
Quapropter cum tot mutationes a cæteris quatuor 


& vicies eam omnino var iari i poſſe manifeſtum 


1 . 
LE Pw 


* * 3 att 266 . à . 


2 


75 
* 
* 


