DEO OPTIMO MAX. 

UNI ET TRINO. 

VIRGINI DEIPAR^, ET S. LUCiE 

Orthodoxorum Medicorum Patrono. 


QUyESTIO MEDICA. 

qVOBLIBETARI I S jD JSPVTATJONJBVS'^ 
mane difiutienda, in Scholis Medicorum^ die Martis triqe(im^ 
Man M. DCC X L I. 

M. LUDOVICO-ALEXANDRO VIEILLAKD,; 
Dodore Medico, Prxfide. 

An Secretionum diverjitatis caufa multiplex? 


U M O R U M alii primarii, alii fecundatii. Primarii Chyluj & fangui* , c*- 
tcriomnes^ecundariidicuntur. E chylo tamen fanguisjd fanguinc rcliqui 
quidem generancur. ( a ) Sanguis in aortx truncum fluidilTimus, fero luxu- 
rians , elaboratus cxprimitur. Can (i ) radices cralTus, torpidus , cffoerus 
fubit. In (c)artenis fluidifliina , tenuilllma, fubtiliflima, peliucida & homo- 
genca magis pars fubtrahicur , bumores confticutura recrementitios excrc- 
mcntrtios, reparantes , urinam , lympham, feincn, lac. Nec a folo Tanguine 
Tcruni &. adctivatis indc humoribus novi fecedunt, perfpiratio Sanfforiana, yapotcs humor 
oculi aqueus, materics nutritionis, fpiritus, fi demur, animales, aliique ( d ) plurcs hos inter 
& lympham pnmariam ab ultimis arteriohs fanguifens exclufain intermedii. Ubicumquc vero 
coiporis hoc fit, fecrctio audit, xafaque in quibus fundio hxc pcragitur , Secretoria nuncupan- 
tur.Venofo fanguini recrcmcnta occurrunt & chylus.jaduras refartura, fuperftici in pulmoni- 
bus adimilanda, novam iterandis neccflatio fecretionibus matericm fuppeditatura. Abdominalis 
(r)iTcnticulo,intcftinis,pancreate, velTca: biliariat tiinicis, mezenrerip, omento & licne 
rcfluus , in venam pmtarum defertur, hcpati per furculos atterio-formes diftribuendus ut ( f) 
indebilisutilifrima. cfficaciinmaquemutationi alPumptis inducenda: fecernacur, antequam in 
communcm fangiuficanonis otScinamconfluat. Scctetorumhumorum multiplex divcriitas tr) 
Ad quinque tamen clafles non incommode polTuat refcrri, Prima eorum fit qui i»ne aut alco- 
holein gelati|^m concrcfcunt, lymph* fanguinis, liquorisamnii, fucci gaftrtci & inteftinalis, 
linimenti Hwcryi/ j lymph* vaporum omnium. Sccundaclaffis fluida compleditur aquea coa- 
gulari ncfcia, falivam, lachrymas , ucinam , fudorem, perfpirationcm , & humorem’oculi 
aqucum. In tertia rccenfeantur ea qu* cavis glandularum collefta lentcCcunt Cccata abeunt 
incruftas, mucofa fcilicct priotcs claiTes intermedia , ocalorum Uppitudo, m’ucus faucium , 
nariuin , afper* atteri*, jEfophagi, inteftinorum, renum , urcterum & ve’fic*, gluten prcfla- 
tarum, & ctafiius feminis Vehiculuoj. Quart* claJlis fint fluidaokofa inflaminabilia, bilis, 
cerumen aurium , medulla,pinguedo , oleumcryptarum, febum, lac. UJtimaeandem fubti- 
lillimis dicctur, m-ucriei nutritionis , rori ccrebrofo, & feminiprolifico, quod auram vocant 
Icminalcm. Ahorum ufus jugis cfl & conftans ; aJiorum per intervalla major. Hos mora 'per- 
ncit glanduhs vcl receptaculis illap&s i illos produiSa ferunt fitcretoria in Joca dcllinata, vcl 



(a) Boerh. 5«- 
ftitut. Medic. 


(*) Fizes de 
natural, fcctec. 
bil. in jccore. 

(r) Bocih.itiV- 


(c) Vh. UU, 

(/) Id. ibii, 

Boerh. denacut. 


(x)Hai'ct.fuF. 

Bocrli.tietabric, 

divcrsiglandiU, 

P3g.4lJ. 






















in fTtretoria evomunt In allalocadacendos. Vetbo, duos non repeties, qui muniis dotibufque 
non difF^rant. 

I I. 

{^)I!cerb in. f fl ) Q A N G XT IN F, M ex diverlis globulorum feriebus componi, & itiinorcs majoribus 
O vebiculo infervirc docent microfcopia. Rubrum ( i) quemlibet in minorcs fex flavef- 
ViS. Mier^HaU rentes loivi, & borum fingulos minorum fex albicantium congcriem cflfe affetit Leuwcnoekjus. 
Ur tom ..cut, Sn Minores ctiamnum reiultb dati, halitus infenfibilis, fummat ( c ) exilkacis vafa, atque C d ) ipik 
(uml-aplK)riSj& ratio evincu'nc. An verb, eadnirfemper dccrefcaiu ferie ( quod rationi difTonum non eft) & 
thod” ^difcenr progrediatur diriilo , ( e) dubium. Machina: tamen conditio, & cicculationis 

Mtdicin. p.141! neceflttasvidcntur confentire. Contrarium (fj fuadcnt injcdla nihilo cxpcditius invenas, quaiu 
&/«?(?. dc viii- perduclus exhalantes redeuntia, & halituum velocitas, quorum fecretoria arubris remotiiTinra 
bus nicdicamen- funt. Ultima corporis fibrilla (|) omnem microfcopii opem eludit. Cujufcumquefuerit tenui- 
C°a^vetiet”i7?7.p. oculo fubjedla , fafciculus cft. Primaria tamen ftamina irroranda, lubricanda , nutrienda. 
34.& feif0.1'tit- Anne apsum hniccc operi fluidum a fanguifetisft'atim fecerni credis ? Noune vel ipfius pratpa- 
•wtneel(: paflim, rationi longa fecretoriorum lerie opus elle concipis ? Albumen ( b ) ovi *per innumeros tranlic 
fluiditatis &: fubtilitatis gradus , antequam in idoneum nutricndi pullr pabulum mutetur , & 
PHO. nsVv.’i'. lingulis globulorum feriebus determinanda erat diameter, ne divifioni minus refiftciis fan- 
p. a.'j. 7. 8.10.' guis, in minima, non falutatis venatum radicibus, laberetur. An banc folam humoribus fccre- 
ji. 12 If. if. tioni aptitudinem inefleputas? Alimentorum naturanvpropiilsinfpicc ,cbyli (/') otiginemper- 
J89. 4fi.-aliif. fcrutarc naiflr {k] fanguinis phenomena contemplare, fccretorum ( 1 1 diveriitatem 
?n kcu'cTobul! diro „ analyfim {m ) chymicam confulito. ne vel unicum globulum homogeneum (/) S- 
fang. aquar. |)erics. Singulis fua infunt & terra & aqua, oleo falique diversa ratione commixta, diverfa 
n°nT°rani fabuU gravit-is vel levitas fpecifica ; tenuitas velcraftities; fluiditas vel vifeofitas. Unde licet 

aflVdt.^ranfaa. ^^crctorum divcrfitas oriri poflit, fi exteras conditiones minus callueris, fecretionumi 

phifofuph. vol. mcchanifmum haudquaquaoi aflequeris» 

1- p- i9h 

(f) Leuxrcnock.yala viilit in ectebro fVi.iei minora globol'ofangiiineo, alia looooo.ies minorapilo barb*. Confer, obfe'rvat. 
Jutin. Tabor, Martini, (d) Booth, lociscitatis. (e) CjaiilT. Helv.oeeonom. animal. dcToUd. & llnid. (/) Vi'd. Haller.fup.Bocrh.. 
vol. 2. p. 408.( ^ ) Leiivcn. Ttanfaa.philofoph. V. f. p. 53o.{c/e^^. MuysiWrf. Hook ad Leuv. ( A) M.iljp. dc Ov. incub- 
(i) Boerh. inftit.Medic. lOf. ioi.(U GuillcUninde conftit.fang. (/) Vid. pofit prim. (») Booth. Elem. Chy.pail. VicuU', Tiaa.. 
iafl. pliilof. V. J, p. 141. Sc/ejiy. Boyl. aHiquc gturcs. (nj ClarilU Hclirctocconom. animal do lymph. Sc fang^ 

III. 

Q UAM in fanguine componendo folertcni vides, in partium fabrica & apparatu ordi- 
nandis providam naturam ftupeas. Suum utrunique fecrctionibus fymbolum confert. 
(4 ) Quo pro- Aortam ab incunabulis emergentem iiitu^re , nonne vides ut in arcurn ftatim fleditur ? Profe- 
yiiisccrdi enaf- qucre. Laicrales [a ) inde rainos enafei, ad'angulos primoobttifos, dein reftos , tandem acu- 
cfitut .irtcri*,CO tos ceinis?. Figutam contemplate. Ut eft accutat^ teres, (i) inter ramificationes ad fenfum 
xuhfum'A^'pau^ {c } cylindtica, rc fprfan (d) conica. Minutioribus furculis oculosadmovc. Hie plures, ( c ) 
•am i cotdc*^di. ibi pauciorcs, longius lies, illos brevius iter conficerc, alio? tota fui longitudine fimplices, 
Rantiim teSi, alios in propagincs divulfos, vel in plexus retkulares mir^ conformatos, divaticationibus mul- 
acuti"'cii'otrmn- *'P^i«tos, anaftomofibtis kiofcnlatas, vel in otbes linuatos, auc plicas convolucos deprehen- 
tur. Luculentu- des. Secrctoria quxris? Sedulum naturx inveftigatorem Kuyfehium adi. Sectetoria diametn's- 
Inm huj,u«excm- varia , nunc ( f) in glandulas vel reccptacula biate , nunc im ) communes durftu? cxcretorios 
coalcfcerc , vel in cellulas ( h ) lanuginis inftar aperiti, vcl ad fuperficics {/') patula terminari 
iotides'[ fed pra- docebit. Quid amplius > Ab ipfis fecrctoriis ( )' nova (ecrctoriapulTuIantamplitudinc diverfa, 

fcttim*interco. bic plura , illic pauciora. Glandulx, ccllulx, reccptacula poris pervia funt. An hxc incafsdm 
llaics, quarum multiplicata audes cogitate ? Natura * nil moHtur ftuftra, quicquld agit feiens agic, & diverfi- 
fljro''7nfetiorcs' ac fimplicitatis amans, infiniram fapicntiam.varietare infinira gloriatut patcfacerc. 

xcaum, infima pcigas. Trunci ramorumquc fedViones cumillufttifllmo (/) Helvetio commenfurare. 

•mninm acu- banc illanv fuperare fateberis , eoque majorem fieri quo rami multiplicantur. Keilium f m) 
turn angulum ]cgko. Setftioncm ramorum qui ex aorta immediate nafeuntur , eflead feftioncm ipfius aort.r, 
*° Co' fpeA 101740. ad 100000 docebetis , & proinde augmentum cavitatis in hifee ramis pr.Tcifniis efle 
iicict. noftcr! p,’ ur 1740. ilia autem ratio yaldi crefeit in ramufeulis fecundariis. Sic ex arteria jnefenterica vi¬ 
al. lera.}. & U- ginti cuni uno rami majores germinant. Sedlio trunci eft ri ii9. pattium. Primi rami fedlio 
'r*' 193<. tertiiii5d.nicnfuratur,& fic potto, ut omnium fumma fit 374i*,vtl quod 

t7i>7'pi*fidr idem eft, horumcc viginti cum uno ramorum cavitas plufquam dupla fit cavitatis trunci,und4 
yetroHideux oriuntur. Si hxc tecum mente («) revolvas, aorta cum omnibus fuis rarnificationibus fan- 
X ‘1 de guifecis & lymphaticis, conum exbibebit truncatum , cujus apex abfc-.ffus in cordc, bafis in ex-- 

*°(rfyB^c"nn. id tremis eft, partes va6fcoifint fpedtatx,totidem machinx funt,prxparandis 6c feparandis hu- 
videtut fentire moribus fabtefa<ftar» 
jMorgag. adv. 

arai.m. («) Nicol. dedirefl. Vafor.Ruvfch.paltiminEpillor.Tbcf.Tabul.baromnesdcmnnUravityariasartetiolajum difiiibu"-- 
rtoncr. (/■) deglaniJ. (im pile, pallini. Malp. dc gland, corglobat. Beeth. defabric, gland. ( ^ ) Maretia cctacca cx vena portar. in 
dua, Hcpar.tranfit. (h ) PalUin. (I) Vafaperfriratotia. (<0 Bocth. defahtii.gland. Gorthcr.de feerct .■' Nicnf. 1. c. p. iti. {1) Hill 
dr I'Acail,6c EpilloU Montagn;dc lecrcc. Colic patci 6c filius dcfccict, (m) Tastamendcfcccec. (.u)Cuillcl, deconftic. fang. 









C TTM (a) ex hydrometrlcis fluid! intra canales moti Velocitas fedionibus rec!procafit,fari- 

guinis a corde recedentis motutn fingulis paflibus rerardari fequitur. Si crefcenti conti- ( «) Ncurton, 
nub ftftioni moram a vaforam (b ) obliquitate, infledione, angulis & afFridu, ea propertione pt- i- 

audo, qua flucntum in plurcs rivulos fcinditur addideris, in extremis (r ) pacatutn ,»quabi- 

1cm , ientiffimum non miraberis. Neque in diverfis tantum , verum& in eadem arteris fedio- 'bcII. de 

nc varius circnlantis fanguinis motuseft, in () axi celcrrimus, indcque(c)ad vafonini pa- >not.liquid, per 
rietes gradatim imminutus, Hinc continua (/) malTularum rotatio. Cumquc (g) prxeedentes 
lefiftanc V Fubfequentes agant, verbcrentque parietes ad[/j ^ perpendiculum ubique extrufi , faii'g.V.'s. 
fingulas premi, reprimi, pelli, rcpclli, mifeeri invicem & confundi facile concipiesj uc neque (c )Le"u\ren- 
▼ifeidiora (/') uniti, neque motuum (^) ditedliones fervari valeant. Mobiliora ( / ) in incur- Arc.detca. 
Yato aorcac principio fuperiora parabola: occupant,. &a (»;) centro fui moms conantur per 
langentes erumpere, dcfatcatiflimam ( aicerebro fanguinis portionem latura, abeuntibus port in atier. *ran* 
afeenfum pcrpendicularem hinc & inde lateraliter 'per carotides externas, planorum inclinato- yidit. 

rum' muriia fopiusobeuntes, quae motus niiniis capacia, hctcrogcnea nimis, vel ipfofanguinc 
graviora funt. Nonne hinc limpidiillmi vaporis , rorifve medullofi , faliva:, muci ori?,. na- ftem. 
rium , finuum his communicantium , & ccruminis aurium fecretioni parululum lucis alFulget ? (O coni'pe^ 
Nonne ptyalifmi quern mercurius excitat caufapatet ? Ubi tutba fedari, ibi patrium qux fibi P-.f* 
magis conveniunt attraftio(o) fieri incipit, fanguifque his vel illis foetus particulis,in hxe vel ( p) ^ )^oe'rh is 

ilia fetti vafa , quorum oftialinearum dircdlionis partem conftituunt. Singulatum quippe maf- fabric, gland! it 
/ulatum nxotus ex redifo ( y) tranfycrfoquc compofitus ( quidquid in concratium fudaverit pro». ®hbi Guil 1. c. 
hue [r) MichclloUis ) (/) redlam axi pro diverfis velocitate& gravitate fpecifica diverfimodein- ■ 
clinatam defetibit. In plcxibus (t ) i;CTiCttlaribus humores variis divaricationibus dividuntur S; 01:^/ 
anaflromofibus confunduntur,concullionibus m oppofttosmotusagitantur.feparantur, mifccnl "ov. fcb. rheJr!! 
lur, fubiguntur, undcimpeditur concretio, confervatur fluor, homogeneus quafi evadit humor Michcl.defcpar.- 
lummxquc, pro cxilitate vaforum rete componetitium, tenuitatis. An hinc ( ut obiter-dicam ) 
fanguinis in gulmonibus elaboracio , cerebrofi roris, quem fpiritus dicunt, ppxparatio, & arte- 
riofx lymplix attenuatio, fubaftio, Ixvigatio ad fucci nuttitii gener^tionem intelliguntur ? Si (<) Keil. defe- 
fecrctoria tota fui longitudine fimplicia (int, vel folos admittunt globulos ultimos, vel fimul 
sdmittunt alios nVajores. Si piimunr, fecretus humor omnium tenuifllmus. Si fecundi'im, mi/- p?"!'' ’ 
tus erit craflior vel tenuiot pro niajori, vel minori numero diverfarum fccierum globulorum qui ('i.)Conrpeft,; 
admittuntur. Si in ramos lateraliter abeant ; vel plures emittunc, vei pauciorcs, fttidliores , I'crct. p. 51. 
vel latiores. Qux plurcs emittunt ,.fimpliciores, qux pauciorcs, magis compofttos humores 
leparant. Idem fere , vel non longb difpar effedus, ex duduum lateralium amplitudine & arf- p.ji.&yjq^^corl 
guftia, multiplex globulorum combinatio, multiplex humorum vatictas. Ubi* dudus fecretorii «h«r- de fecret. 
in rcceptacula aperiuntur , quern erudant liumor infpilTatur , five abfotbentia Vciiiculi partem / 
exfugant, five loci calor tenuiora di/Iipet, five tranfiens act quod fluidius eft abripiat. In qui- ftlt mcdi!'^airr 
bufdam tamen dilutioni caUtum eft , rciruiori pet eiilitlima appellente fluido. Hinc chylus itt & 
ladeis , glandulis mezaraicis & cyfterna lumbari fluwlior. Si produdi vafis fecretorii finis ex- (•> Kell. I. c, 
cretorium conftituar, nulla vel pauca admodum fit mutatio. Hinc petfpiratio halitiGs incon- 
fpicui formaeliminatur. Cav^ credas cum («) Go/thero ejufdcm plane indolis fanguinem ad (pfcoaCptOi 
lingula ferri cola. Ipfc fibi { v) diflentit,in emulgentibiis falinoiaqueum ; in Vetia portarum fecret. p. 
©Icofum, pinguem,alkalinum;. in fpcrmaticis gclatinofiim alferens. Hxc vel ipfi fenfusde- (?) cheyn. 
tegunt in canibus, 8f ut in nobis efficiat, multiplici artificio curavit fagax natura. Arterias e^fp."f«tst.°p* 
emulgentes, amplas, aortx non inclinatay, cotdi vicinas, ubi fangiiis plufquam media ( vv ) fui 10. 
parte aqueus eft, falibufque proin foetus, nafei voluit. Hepar a corde remotiffimum , habita pag, 

rationc circulationis locavit, ut qui per mefentericam fupetiorem ad illud tranfmittur fan- *{^1 I 
guis (X) 1457 ies (calculum Keilianum) tardids movcatur,quam fi per arteriam abaortd confp. fecr«. 1' 
genitam, & fine ulla ambage hepati iniplantatam traduccretur. Funditur(y) ex onicnto i7-^8. ij. 
cleum pingiic , venas {mezaraicas-lubeunt ex inteftinis chylus &bilis, fanguinem miniftraf ^ 
lien dilutillimum ,{ aa) lymphaticum, fummd divifum, aliqualem inquit Gortherus piurcdinem ("«) 
ibb] palfutn. Artcrix fpcrmaticx emulgentibus vicinx, exortu anguftx, ampliores fenfim fa- deftcret. ' 
dx , corporis pyramidalis Venulis hie & illic (cc) inoftutarrtur, aquofam magis partcnide- ('•') b. c. feai; 

pofiturx. Huic mecanifmo cxcretorium yblfalva dudutn a renibus fiiccenturiatis ortum, tefti- 
culis totum infertum ( dd ) adde,vcl arteriolas Domini ^»i(y,glandulis fimul & refticulis pro- fccret."bil.*!» 
Ipicicntcs , ab aorta furgentes, dexttam (upra, finiftram infra emulgentem, hanc inter & (per-* jecor.. 
maticatn ejufdcm latetis ( ce) natam oblervato, notabilem fanguini fpermatico mutationem in- (ip('<* 
ferri non dubitabis all'ercte, neque minds credas divetfumad cxtcia appelletc organa , quod- {irvari'*'in 
frngulatcm cujuflibct divctfitatcm nequeas alTignare; guine mitHi cv- 

. . . , . • c arcctia teroper- 

( Ar)L.c. (;')'Gonh.l. c. I*c. aliiqueplures.(:^) Boetfi. inftit. mcd. ro^. confer. Li(Khorn. licoflt 
l.Q.ifc) Lccl-tcalis, (4d)Giottt,de literal 17 Tianfadt. Philofo^. n. 3JM«) Tranlaa, philofop. n. jiiT. 













4 

V. 

fVT ^ ^ tamen fonnaliiler fangoini humores qui inde feparantur,* nec fiilitio hutn® 

’(«) Epiftol. analogo (ccrctionum opus tribuendum, utdocliflimi fenferunt ( a ) Uibnitus Sc{b) Johan- 
ad Mkhcllot.ad ncs Bernoullius, quibus obfequiofus nimis Mkhellotus ( c ) idem fibi invito, & quafi reicdis que 
fcMrarfl^M 7 . diiTeruerat, fuadere conams eft, Fermcnta glandulis indigena, mera W) 

849. 350- ^ figmenta.Partium& (e) pororum conformatio anatomicrepugnan$,rccretionibus advcrfatur.Sed 

(V) Epiftol. a diverfa: indolis (anguine,diverfa fluida C f) fcparari ; adivcrfx fabric* folidis, divcifa fluida 
ad Michelloc, admitti; admiffa diverfrmode immutari nemo diffitcbitur, ortam indd humorum divctfitatcm 
*Michd- nsmo mirabitur. Sequentia dc Ruyfchto habet Albertns Ualler (g) in commentariis fupra Boeyi- 
lot. i/irf.p. 357I havium .»» Totidem diverf* vaforum fabric* , quot diverfi liquores i fanguine feccdunt. Ne- 
jjque e* tamen divcrfitates qmncm natur* varietatcm exhauriunt, cum pratter ramorum 
(d) confpeft. sjjjiguios, cellularis tunic* ftridfior aut laftior habitus, proportio ramorum ad truncos , ra- 
'(")*Pkci"r.''de ” arteriarum ad dudus excretoriqs &c, mirificam varietatcm facers queant, quam augcnt 
circuit, fang. „ Jenu& qu* port attcrias accidunt liquori fecrcto , Folliculorum laxitas & nbcrtas varia , 3 c 
per minim. Mi- 5, rcj'o/bitiones liquidiflUm* partis liquoris jam excreti, & mora petfphin<Setes, rugas & plica* 
rat. conftea'’*’ excretorii, & confufio Hquidorum divetfi ingenii ,& innumcrabile* conditiones nec- 
fecret. ^ ’ dum cognit* , in infinitum augcrepolTunt varietatcm liquid! fecreti. 

(/) Fizes de 

mje- £rgo Secretionm diverjitatis caufa multiplex. 

ad*^p\*tei^*'’ Proponebat Parifiis AN DRiE AS CANTWEL, Hybernus, DoiSor Mcdicus Monfpel- 
Boerh. Vol. z. lienfis , Societatis Regi* Londinenfis Socius, legationis Anglican* Mcdicus ordinarius 
p. 40Z. 403. Facultatis Mcdicin* Parifienfis Baccalaureus, A. R. S.H. 1741. a fexta ‘ad meridiem. * 


DOMINI DOCTORES DISPUTATURIp 

M. Joannes Ifoard. M. Tujfanus . Cilbertus Bout- M-J^'fdovicut-lomnesLeThieul’ 

land. Her .Regis Confiliariut & in 

majori confilto Medicus ordi. 
narius. 

M. Banholomnus Murry. M. Gafpardus Cochon Du Puyt M. Nicolaus Le Roy de S. 4 ;« 

in arce matitima Rupifor- gnan. 
tenji Aiiaiomes & Chirurgia 
ProfeJfoT Regius. 

M, Carolus Payen, Chirargia M, lacobus.Ftancifcus Vandet~ M. David ya/Jf. 

Gallico Idiomatt Profejifor monde, 

Dejignam. 


Typis (^uiiiPA.Vp Univeriitatis & Facultatis MeJicin* Typographi, 










