'  (L.  V  t 


f-.  •  . 


'  k.  ' 


, 

,  4  -  *  *  "  ■  *  \ 


'  ■;  ■  r  LATii 


/■  , 


HARVARD  UNIVERSITY 


LIBRARY 


OF  THE 


MUSEUM  OF  COMPARATIVE  ZOOLOGY 


GIFT  OF 


•  '  V  /  ?  1  '  \ 

:  ■ '  V  <  ‘ 

>'r  i '  .  •  t 


.  ■  ,v«  v 

v;«  •' 


:  -•  T* 


■ 


-  r.-'  <  * . 


• .  -/“*  /: 
: 


-r>>  •  .->■ 


O  j2»y , ' 
St*  ► . 

V--<-  X 

Wm. 


-\ 

.  ;■£ 


■;  LA. 
?./ 


...  „  ■ 
-1  ‘  ; 


-  is-?— 


'  i  ■ .  />.  .  •->  ■ 


x  -X  '  *,  _  c  -  •  •  - 1  r 

V-'W' 


'  -V-'1  - 

{,-*  '■  w  - 


- 

“jai 


;  1?* 


/:  •  ■  ,y 

1  ’ 


Vi 


V 


•  W--.  ... 


S  ri. 


'  \V  >  ' 


r 


-  *• -  . 


!‘i  '  .  ...-iV- 

‘t 


A  - 


. Cv-  ?  •  ■  ■  .: 

'  /  ■  :  -  >  ; 

4  ;  f  •  t  &  •  < 

i  -  .  -  • .  .  *. . - 

■  ^  '  ■ 


‘  '  / 


/  & 


‘  X 


-•  r 


■ . 

.Av 


■  -■  ■  •••  .  ;  .  r 

-  A  ...  •  -A  .  •  ■  .  "  *■  S..- 

.  ... .  * .  • 


I  f  frfi 


/0(i|  (t  i  y 


i  u 


f  l  0  V  ’ 


- 

;  v.  -  ^  '  -  -  '  y  '■  -  ’  ■ 

U  '  :  ■  ^  £  ~:§M  ,■  Stl %  ftSfi 

V  -  ••  '  '  —  -.i •  ' 

:  *  -  .  f;:  3  ■  43J3-  ■-  %  r  .  \ 

. 

•'  -  -  =5  ■ 

'  -  .  - 

■  ■«  ■ 

x-v*  ■  cX3x-:"V«.--  -  -  ■  5 

;  --  •  .  ..  *  i  3  - 

-  -  -  ‘  .  '  -  .  £  - 

■  : L;  - ..  V  %  -  '  :  :  -  3  ■  ■  ■  .  ■  '  - 

'  >.  V  #  -3  >  i  -- 

■  '  ‘  -  s  )■:  |  •  "  -  '  .  j  |  ■  ?3 

%  k  •-  -  ;  -  x  -  3 

,  -X  .  .V.  ;  ...^  ■  •  -  .  •■  r-.r‘  >  "-■■ 

'  :  .  -  ;  i  ■  3*7.' 


•  •• 


■ 


YS if  u  >■' 


X  e-M'*  *>0 1 fvCt  »5I- »’ 

* 


—  231  — 


den  aangemerkt  als  een  volledig  bewijs,  dat  de  kinaboom. 
met  goed  gevolg  op  Java  is  genaturaliseerd. 

Java-Courant  8  Julij  1857  No.  54. 


Over  eenige  Reptilien  van  Celebes. 

In  de  bestuursvergadering  der  Natuurkundige  Vereeni- 
ging,  gehouden  den  7Q  Augustus  berigtte  ik  omtrent  eenige 
reptilien  van  Manado  der  Vereeniging  toegezonden  door 
haar  lid  den  Leer  A.  J.  F.  Jansen ,  resident  van  Manado. 
Deze  reptilien  bevond  ik  te  zijn,  zeer  fraai  bewaarde 
exemplaren  van  Crocodilus  biporcatus  Cuv. ,  Cylindrophis 
melanota  DB.,  TriglypLodon  irregulare  DB.  en  Triglypho- 
don  gemmicinctum  DB. — Hoezeer  de  kennis  der  herpetologi- 
scbe  fauna  van  Celebes  nog  veel  te  wensclien  overlaat , 
is  reeds  bijkans  een  50  tal  soorten  van  reptilien  van  daar 
bekend  geworden,  t.  w.  3  scliildpadden ,  9  hagedissen ,  31 
slangen  (waaronder  6  ecbte  giftslangen  (3  land-  en  3  zee- 
slangen)  en  5  kikvorsclien ,  t.  w. 

1  Cistudo  amboinensis  Gr. 

2  Chelonia  midas  Schw. 

3  »  imbricata  Schw. 

4  Crocodilus  biporcatus  Cuv. 

5  Varan  us  bivittatus  DB. 

6  Platydactylus  guttatus  Cuv. 

7  »  monorcliis  ScLl. 

8  Histiurus  amboinensis  Cuv. 

9  Draco  lineatus  Daud. 

10  Dibamus  Novae  Guineae  DB. 

11  Gongylus  (Euprepes)  Sebae  DB. 

12  Gongylus  (Lygosoma)  smaragdinus  DB. 

13  Typhlops  braminus  Cuv.  »  Manado? 

14  Python  sp?  »  Manado. 


van  Manado. 
»  Manado. 

>»  Manado. 

»  Manado, 


15  Xenopeltis  unicolor  Rwdt. 

16  Cbers.ydrus  fasciatus  Cuv. 


17  Calamaria  lumbricoidea  Schl. 

van 

Man  ad  a 

18  Rabdion  Forsteri  DB. 

Manado  ? 

19  »  torquatum  DB. 

Makassar. 

20  Cylindropbis  melanota  DB. 

» 

Manado. 

21  Dendropbis  pecta  Boie. 

22  Gonyosoma  oxycepbalus  DB. 

» 

Manado. 

23  Elapbis  (Compsosoma)  melanurus  DB. 

24  »  (  »  )  subradiatus  DB. 

25  Lycodon  aulicum  Boie. 

» 

Makassar. 

26  Leptopbis  olivaceus  DB. 

27  Ampliiesma  cbrysargum  DB. 

28  Dryinus  nasutus  Merr. 

}y 

Manado. 

29  Tragops  prasinus  Wagl. 

» 

Manado. 

80  Eurostus  plumbeus  DB. 

» 

Makassar. 

31  Cerberus  boaeformis  DB. 

» 

Makassar. 

32  Triglypbodon  gemmicinctum  DB. 

» 

Manado,  Tondano, 

33  n  Drapiezii  DB. 

n 

Manado. 

34  n  fiavescens  DB. 

H 

Makassar. 

35  »>  irregulare  DB. 

36  Dipsas  multimaculata  Sclil. 

n 

Manado,  Makassar, 

37  Naja  tripudians  Wagl. 

») 

Makassar. 

38  Pelamis  bicolor  Daud. 

39  Platurus  fasciatus  Daud. 

n 

Manado. 

40  Hydropbis  pelamidioides  Sclil. 

41  Botbrops  viridis  Wagl. 

» 

Manado. 

42  n  Wagleri  Blkr, 

43  Rana  macrodon  Kubl. 

i) 

Tondano. 

44  »  tigrina  Daud. 

» 

Manado. 

45  Polypedates  leucomystax  Tscbudi. 

» 

Manado. 

46  Bufo  asper  Sckl. 

» 

Manado. 

47  »  scaber  Daud. 

» 

Manado. 

Het  zal  gemakkelijk  zijn  deze  lijst  to  verrijken,  wanneer 
hot  voorbeeld  van  den  heer  Jansen  navolging  mogt  vinden. 


—  233  — 


Ilet  schijnt  ook  liiet  twijfelachtig,  dat  Celebes ,  behalve  nog 
vele  reeds  van  andere  eilanden  bekende  reptilien,  menige 
soort  voedt,  welke  in  de  registers  der  wetenschap  nog  niet 
verm  eld  is. 

Batavia  18  Julij  1857. 

P.  Bleeker. 


Over  eenige  Reptilien  van  het  eiland  Banka. 

Voor  zoover  ik  lieb  kunnen  nagaan  was  het  eiland  Banka 
in  een  herpetologisch  opzigt  tot  nog  toe  zoo  goed  als  on- 
bekend.  De  heer  F.  Epp ,  die  in  zijne  „  Schilderungen 
aus  Ostindiens  Archipel ,  Heidelb.  1841”  eene  schildering 
der  fauna  van  Banka  heeft  gegeven ,  spreekt ,  wat  de  rep¬ 
tilien  van  dit  eiland  betreft,  slechts  van  Crocodilus  biporca- 
tus  Cuv,  van  eene  soort  van  leguaan  en  van  verschillende 
soorten  van  hagedissen ,  slangen  en  schildpadden ,  zonder 
de  soorten  zelve  te  noemen. 

De  heer  C.  J.  Temminck,  in  zijne  „  Coup  d’oeil  sur  les 
possessions  neerlandaises  dans  l’lnde  Archipelagique”,  van  de 
fauna  van  Banka  sprekende ,  laat  zelfs  de  reptilien  van  dit 
eiland  geheel  onaangeroerd. 

De  heer  H.  Schlegel ,  in  zijne  verschillende  herpetologische 
werken ,  maakt  slechts  melding  als  op  Banka  voorkomende 
van  Python  reticulatus  Gr.  en  Bothrops  viridis  Wagl. 

De  drie  genoemde  zijn  de  eenige  soorten ,  welke  in  de 
registers  der  wetenschap ,  als  op  Banka  levende,  zijn  inge- 
schreven. 

De  heeren  J.  J.  Lindgreen ,  offieier  van  gezondheid  der 
le  kl. ,  en  J.  F.  Gijsbers,  offieier  van  gezondheid  der  2e  Id., 
beide  vroeger  op  Banka  geplaatst,  hebben  zich  met  welwil- 
lendheid  de  moeite  gegeven  ,  eenige  reptilien  uit  de  omstre- 
ken  van  Muntok,  de  hoofdplaats  van  het  eiland,  te  verza- 


—  234 


melen  en  mij  toe  te  zenden ,  en  daaraan  is  liet  te  danken, 
dat  ik  de  herpetologische  kennis  van  Banka  eene  kleine 
sclirede  voorwaarts  kan  brengen.  Be  ontvangene  soorten 

O  O 

waren  de  yolgende. 


1  Platydactylus  guttatus  Cuv. 

2  Hemidactylus  marginatus 

Cuv. 

3  »  frenatus  Sekl. 

4  »  variegatus  DB. 

5  »  platurus  Blkr. 

6  »  mutilatus  Wiegm. 

7  Varanus  bivittatus  DB. 

8  »  cklorostigma  DB. 

9  Leiolepis  guttatus  Cuv. 

10  Calotes  (Broncliocela)  cris- 

tatella  DB. 

11  Draco  volans  L. 

r 

12  Tacky dromus  sexlineatus 

Daud. 

13  Gongylus  (Euprepes)  Se- 

bae  DB. 

14  Pilidion  lineatum  DB. 

15  Python  reticulatus  Gr. 

16  Xenopeltis  unicolor  DB. 


17  Dendrophis  picta  Boie. 

18  »  octolineata  DB. 

19  Elaphis  (Coraposoma)  me- 

lanurus  DB. 

20  »  (  »  )  radiatus  DB. 

21  Tropidonotus  sundanensis 

Blkr.  n,  sp. 

22  »  vittatus  Sckl. 

23  Tragops  prasinus  Wagk 

24  Hypsirhina  enkydris  DB. 

25  Triglypliodon  dendropki- 

lum  DB. 

26  Elaps  furcatus  Sckn. 

27  Naja  tripudians  Wagk 

28  Hydrophis  gracilis  Sckl. 

29  Platurus  fasciatus  Daud. 

30  Rana  tigrina  Daud. 

31  Polypedates  erythraeus 

Blkr. 

32  Bufo  scaber  Daud. 


Hierbij  gevoegd  twee  der  drie  bovengenoemde  soorten 
t.  w.  Crocodilus  biporcatus  Cuv.  en  Botliroj^s  viridis  Wagl. 
komen  tlians  op  Banka  34  soorten  van  kruipende  dieren , 
t.  w.  ,  14  kagedissen ,  17  slangen  en  3  kikvorscken. 

Ilet  valt  in  bet  oog,  dat  deze  soorten  nog  slechts  een 
gering  aantal  voorstellen  van  de  soorten  van  reptilien ,  welke 
op  en  om  Banka  leven.  Geene  enkele  sckildpad  is  van 
daar  nog  soortelijk  aangeduid  en  bet  lijdt  evenmin  twijfel, 
dat  ook  ten  opzigte  van  de  orden  der  kagedissen ,  slangen 


—  235  — 


en  kikvorschen  nog  talrijke  soorten  op  Banka  te  verzamelen 
zijn ,  in  tie  bovengegevene  lijst  niet  vermeld.  Tot  die  ver- 
zameling  en  opzending  herwaarts  nader  uit  te  lokken ,  is  een 
bijdoel  van  dit  berigt. 

Batavia  July  1857.  P.  Bleeker. 


Opsomming  der  soorten  van  Reptilien ,  tot  dus  verre 
van  het  eiland  Java  lekend  geworden. 

Dezelfde  welwillende  medewerking  van  talrijke  vrienden 
en  in  de  uitbreiding  der  wetenschap  belangstellende  personen, 
welke  ik  ten  opzigte  mijner  ichthyologisehe  nasporingen  heb 
mogen  ondervinden ,  lieb  ik  ook  mogen  genieten ,  seclert  ik 
mijne  onderzoekingen  tot  de  Beptilien  en  Scliaaldieren  van  den 
Indisclien  arcliipel  heb  uitgebreicl.  Mijn  kabinet  lieeft  daardoor, 
ook  wat  deze  beide  laatstgenoemde  clierklassen  betreft,  spoedig 
eene  aanmerkelijke  uitbreiding  erlangd  en  mij  in  staat  gesteld  , 
talrijke  nieuwe  feiten  te  voegen  bij  de  ten  opzigte  der  soen  da¬ 
rn  oluksche  herpetologie  en  karcinologie  reeds  bekende.  Mijne 
karcinologisclie  bijdragen  worden  uitgegeven  in  de  Acta  So- 
cietatis  Scientiarum  Indo-Neerlandicae,  terwijl  een  uitgebreide 
arbeid  over  de  reptilien  van  den  Indischen  arcliipel  bestemd  is 
voor  en  gedeeltelijk  reeds  verzonden  aan  de  Ivoninklijke  Aka- 
demie  der  wetenscliappen  te  Amsterdam.  Hier  wil  ik  sleclits 
geven  een  overzigt  der  reptilien  van  Java,  voor  zooverre  ze  door 
de  onderzoekingen  van  vroegere  schrijvers  zijn  bekend  gewor¬ 
den,  terwijl  ik  daarbij  zal  voegen  eene  lijst  van  die  soorten, 
welke  ik  op  Java  zelf  lieb  verzameld  of'  aan  de  belangstellende 
medewerking  van  mijne  vrienden  te  danken  lieb.  De  nieuwe 
soorten,  claartoe  belioorende,  in  mijn  grooter  werk  beschre- 
ven  zijnde,  bepaal  ik  mij  bier  sleclits  tot  de  vermelding 
barer  namen.  Ik  wil  evenwel  niet  nalaten ,  reeds  tbans  mijne 


236 


erkentelijk  openlijk  te  betuigen  aan  de  toezenders ,  aan  wi a 
ik  de  kennis  van  meerdere  zeldzame  en  nieuwe  soorten  te 
danken  lieb,  en  liet  is  mij  aangenaam  ten  deze  mijnen  dank 
te  betuigen  aan  de  HIT.  C.  A.  Bensen,  Officier  van  ge¬ 
zondheid  le  kl.  te  Soerabaja ,  C.  P.  Brest  van  Kempen , 
Resident  van  Djokjokarta,  Jkhr  Mr.  II.  C.  Yan  der  Wijck, 
Resident  der  Preanger-regentschappen ,  Dr.  J.  K.  Pioem , 
Geneeslieer  te  Tjandjoer,  J.  E.  Teijsmann  le  Hortulanus 
bij  ’s lands  plantentuin  te  Buitenzorg,  Dr.  F.  Junghuhn, 
Inspekteur-adviseur  voor  wetenschappelijke  zaken  te  Lem- 
bang,  Dr.  A.  Bernstein,  Geneeslieer  te  Gadok,  P.  L.  Be¬ 
ring  Liesberg,  Majoor  adjudant  van  den  gouverneur  gene- 
raal  te  Buitenzorg,  W.  Kock,  Kapitein  der  infanterie  te 
Batavia,  O.  F.  J.  U.  Pluguenin,  Ingenieur  van  bet  mijn- 
wezen  te  Buitenzorg,  D.  C.  Noordziek,  Adsistent  resident 
te  Toelongagoong ,  Dr.  C.  L.  Dolescball ,  Officier  van  ge- 
zondheid  2e  kl.  thans  te  Amboina,  J.  G.  X.  Broekraeijer , 
Officier  van  gezondheid  le  kl.  te  Soerabaja  en  J.  B.  Quartero 
oud  Officier  van  gezondheid  2e  kl.  te  Pasoeroean. 

De  soorten  door  verschillende  schrijvers  tot  nog  toe  van 
Java  vermeld  zijn: 


1  Cistudo  amboinensis  Gr. 

2  »  Diardii  DB. 

3  Teleopus  luxatus  Le  Conte. 

4  Emys  trijuga  Scbweig. 

5  »  sub  trijuga  Schl.  Mull. 

6  »  crassicollis  Bell. 

7  »  spinosa  Bell. 

8  Gymnopus  javanicus  DB. 

9  »  sub  planus  DB. 

10  Cbelonia  midas  Scbw. 

11  Crocodilus  biporcatus  Cuv. 

12  »  vulgaris  Cuv. 


13  Platydactylus  guttatus  Cuv. 

14  »  homaloceplialus  Cuv, 

15  Hemidactylus  frenatus  Schl; 

16  »  marginatus  Cuv. 

17  Gymnodactylus  marmoratus 

DB. 

18  Varanus  bivittatus  DB. 

19  »  nebulosus  DB. 

20  Calotes  (Broncliocela)  crista- 

tella  DB. 

21  i)  (  »  JjubataDB. 

22  »  (  »  )  tympanis- 

triga  DB. 


—  237  — 


23  Dopliyrus  tigrinus  DB. 

24  a  Kulilii  Boie. 

25  Arpepliorus  tricinctus  A. 

Dam. 

26  Draco  fimbria  tus  Kuhl. 

27  a  volans  L. 

28  a  liaematopogon  Boie. 

29  Tachvdromus  sexlineatus 

Daud, 

30  Tropidosaura  montana  Boie. 

31  Gongylus  (Euprepes)  SebaeDB 

32  a  (  a  )  Ernestii  DB. 

33  a  (Eameces)  punctatns  DB. 

34  a  (Lygosoma)brachypo- 

da  DB. 

35  a  (  »  )  sanctum  DB. 

36  a  (  a  )  smaragdinum  DB. 

37  a  (  a  )  transversale  A. 

Dum. 

38  Cyclodus  Boddaertii  DB. 

39  Ablepbarus  Peronii  DB? 

40  Pilidion  lineatum  DB. 

41  Optlialmidion  crassum  DB. 

42  a  fuscum  DB. 

43  Typhlops  ater  Sclil. 

44  »  braminus  Cuv. 

45  Pytbon  molurus  Gr. 

46  a  reticulatus  Gr. 

47  Enygrus  carinatus  Wagl. 

48  Cylindropliis  rufa  Gr. 

49  Xenopeltis  unicolor  Rwdt. 

50  Acrocbordus  javanicus 

Hornsfc. 

51  Chersydrus  fasciatus  Cuv. 

52  Xenodermus  javanicus  Rwdt. 


Oligodon  subquadratum.  DB. 
Calamaria  Linnei  Boie. 
a  versicolor  Ranzani. 

a  pavimentata  DB. 

a  quadrimaculata  DB. 

a  modesta  DB. 

a  Gervaisii  DB. 

a  vermiformis  DB. 

a  lumbricoidea  Boie. 
Rabdosoma  lineatum  DB. 

a  longicaudatum  DB. 
Elapoidis  Tuscus  Boie. 
Plagiodon  Heleuae  DB. 

a  erytbrurus  DB. 

Corypliodon  Blumenbachii  DB. 
a  korros  DB. 

a  subluteseens  DB. 

Dendropbis  formosa  Sclil. 
a  octolineata  DB. 

»  picta  Boie. 

Gonyosoma  oxycepliaius  DB. 
Elapbis  (Compsosoma)  ra- 
diatum  DB. 

a  (  a  )  melanurus  DB. 
Ablabes  (Ablabes)  baliodei- 
rus  DB. 

»  (Enicognathus)  gemi- 
natus  DB. 

Lycodon  aulicum  Boie. 

a  Miilleri  DB. 

Ophites  subcinctus  Wagl. 
Pareas  carinata  Wagl. 

a  laevis  DB. 
Aplopeltura  boa  DB. 
Stenognathus  modestus  DB. 


53 

54 

55 

56 

57 

58 

59 

60 

6L 

62 

.63 

64 

65 

66 

67 

68 

69 

70 

71 

72 

73 

74 

75 

76 

77 

78 

79 

80 

81 

82 

83 

84 


—  238 


85  Brachyorrlios  albas  Kulil.  117 

86  Leptopliis  albomaculatus  DB.  118 

87  Tropidonotus  trianguligerus  119 

Schl.  120 

88  »  quincunciatus  Schl,  121 

89  »  vittatus  Schl.  122 

90  Stegonotus  Mulleri  DB.  123 

91  Simotes  octolineatus  DB. 

92  »  purpurascens  Blkr.  121 

93  Amphiesma  subminiatum  DB. 

91  »  rhodomelas  DB.  125 

95  »  chrysargum  DB. 

96  Dryinus  nasutus  Merr.  126 

97  Tragops  prasinus  Wagl.  127 

98  Psammophis  pulverulentus  128 

Bole.  129 

99  Opetiodon  cynodon  DB.  130 

100  Ilypsirhina  enhydris  DB.  131 

101  Eurostus  plumbeus  DB. 

102  »  alternans  DB.  132 

103  Homalopsis  buccatus  Fitz.  133 
101  Cerberus  boaeformis  DB.  131 

105  Chrysopelea  ornata  Boie. 

106  Triglyphodon  tessellatum  135 

DB.  136 

107  »  dendropliilum  DB.  137 

103  »  gemmicinctum  DB. 

109  »  jaspideum  DB.  138 

110  »  Drapiezii  DB.  139 

111  Dipsas  multimaculata  Boie.  110 

112  Flaps  furcatus  Sclm.  Ill 

113  »  bivirgatus  Schl.  112 
111  Dimeresurus  Boiei  Blkr.  113 

115  Bungarus  annularis  Daud.  141 

116  »  semifasciatus  Kuhl.115 


Bungarus  flaviceps  Keinh. 
Naja  tripudians  Wagl. 
Pelamis  bicolor  Daud. 
Hydropliis  striatus  Schl. 

»  fasciatus  Schn. 

»  gracilis  Schl. 

»  anguillaeformis  Ph. 
Schmidt. 

»  muraenael’ormis  Ph. 
Schmidt. 

r>  microcephala  Ph, 
Schmidt. 

i)  viperina  Ph.  Schmidt. 

»  anomala  Ph.  Schmidt. 

»  Schlegelii  Ph.  Schmidf. 
»  Werneri  Ph.  Schmidt. 
Echidna  elegans  Merr. 
Trigonocephalus  rhodosto- 
ma  DB, 

Bothrops  viridis  Wagl. 

»  nigromarsrinatus  DB.? 

o  o 

»  puniceus  Blkr  ^  Atroposf 
puniceus  Rwdk 
Epicrium  glutinosum  Wagl. 
Oxyglossus  lima  Tsclmdi. 
Leptobrachium  Hasseltii 
Tschudi. 

Pana  tigrina  Daud. 

»  grunniens  Daud. 

»  macrodon  Kuhl. 

>>  Kulilii  Schl. 
Megalophrys  montana  Kuhl. 
Polypedates  ery  thraeus  Blkr. 

)>  chalconotus  Blkr. 
leucomystax  Tschudi. 


146  Ixalus  aurifasciatus  DB. 

147  Hyla  cyanea  Daud. 

148  Rhacophorus  Rein  ward  fcii 

Boie. 


153  Hylaedactylus  lividus  Blkr. 

154  Hylaedactylus  baleatus 

Tschudi. 

155  Bufo  cruentatus  IMus.  L.  B. 


149  Hylodes  corrugatus  A.  Dum.  156 

150  Micrhyla  acliatina  Tschudi.  157 

151  Cornufer  dorsalis  A.  Dum.  158 

152  Hylaplesia  borbonica  Boie. 


» 


asper  Sclil. 
scaber  Daud. 
biporcatus  Sclil. 


Een  groot  gedeelte  dezer  soorten  bevindt  zich  reeds  in 
mijn  kabinet,  lioezeer  ik  niet  alle  van  Java  zelf  ontving. 
Ik  laat  de  lijst  dier  soorten  bier  volgen ,  benevens  eene  op- 
gave  van  de  plaatsen ,  waar  de  voorwerpen  gevangen  zijn. 
In  die  lijst  komen  tevens  voor  eenige  andere  soorten ,  tot 
nog  toe  niet  van  Java  of  in  de  wetenschap  bekend ,  doch 
van  verscliillende  plaatsen  van  Java  ontvangen. 


Systematische  namen.  .Plaats  v.  voorkomen  op  Java . 


1  Cistudo  amboinensis  Gr.  Batavia. 

2  *  »  gibbosa  Blkr,  n.  spec,  Batavia. 

3  5)  Diardii  DB.  Bebak. 

4  Gymnopus  javanicus  DB.  Batav. ,  Bekassi,  Tjikao. 

5  Chelonia  midas  Scbw.  Batavia. 

6  *  »  polyaspis  Blkr  n.  spc.  Batavia. 

7  Crocodilus  biporcatus  Cuv.  Batav,,  Buitz.,  Pasoeroean. 

8  Platydactylus  guttatus  Cuv.  Bat.,  Buitz.,  Gadok,  Serang,  Le- 

bak,  Tjiandjoer,  Pasoer. 

9  »  bomalocepbalus  Cuv.  Ser. ,  Buitz.,  Gadok. 

10  IJemidactylus  marginatus Cuv.  Bat.,  Buitz.,  Ser.,  Lebak, 

11*  Ilemidactylus  javanicus  Blkr,  Bat.,  Lebak. 
n.  spec. 

12  »  frenatus  Scbl.  Bat.,  Ser. ,  Leb. ,  Tjiandj.,  Mid¬ 

den-Java, 


i 


13  *  Ilemidactylns  variegatus  DB,  Gadok. 

14*  »  platurus  Blkr,  Bat. ,  Leb.,  Buitz. ,  Tjiandj. 

15*  »  mutilatus  Wiegm.  Batavia. 

1G  Gymnodactylus  marmoratus  Buitenzorg. 


DB. 

17  Varanus  bivittatus  DB. 

18  Calotes  (Broncliocela)  crista- 

tella  DB. 

19  »  (  »  )  jubata  DB. 

20  Lopliyrus  tigrinus  DB. 

21  Draco  volans  L. 

22  5>  fimbriatus  Kuhl. 

23  Tachydromus  sexlineatus 

Daud, 

24  Gongylus  (Eumeces)  puncta- 

tus  Wiegm. 

25  »  (Euprepes)  Ernes tii  DB. 

26  »  (  »  )  Sebao  DB. 

27  »  (Lygosoma)bracliypusDB. 

28  »  (  ))  )  smaragdinus  DB. 

29  Cyclodns  Boddaertii  DB. 

30  Pilidion  lineatum  DB. 

31  Oplitlialmidion  crassumA.Dum. 

32  »  fuscum  A.  Dum. 

33  Typblops  ater  Scbl. 

34  »  braminus  Cuv. 

35  Python  molurus  Gr. 

36  «  reticulatus  Gr. 

37  Xenopeltis  unicolor  DB. 

38  Enygrus  carinatus  Wagl. 

39  Acrochordus  javanicus  Hrnst. 


Bat.,  Anjer,  Pandeglang,  Gadok, 
Pas. 

Mijne  voorwerpen  alle  van  bui- 
ten  Java. 

Bat. ,  Leb. ,  Ser, ,  Buitz. ,  Gad. , 
Tjiandj.,  Pasoer. 

Sumatra. 

Bat. ,  Buitz. ,  Gad.,  Ser. ,  Leb. , 
Tjiandj.,  Pasoer.,  Djokdjokrt. 
Borneo. 

Pandegl. ,  Buitz.,  Gad.,  Tjiandj. 
Buitenzorg. 

Buitenzorg. 

Bat. ,  Ser. ,  Leb. ,  Buitz. ,  Gad. , 
Tjiandj.,  Pasoer, 

Lebak ,  Buitenzorg. 

Mijne  voorwerpen  alle  van  da 
Molukken. 

Ceram. 

Buitz. ,  Ambarawa,  Salatiga, 
Batav. ,  Leb.,  Buitz. 

Bat. ,  Buitz. 

Buitenzorg. 

Bengalen. 

Bat,  Buitz.  Ngrowo. 

Batavia. 

Buitenzorg. 

Mijne  voorw.  alle  v.  d.  Mol. 
Batavia. 


—  241  — 


40  Oligodon  sulb quadrature.  DB. 

41  Cylindropliis  rufa  Gr. 

42  Calamaria  Linnei  Boie. 

43  Coryphodon  korros  DB. 

44  »  Blumenbachii  DB. 

45  DendropMs  formosa  Sclil. 

46  »  picta  Boie. 

/  - 

47  »  octolineata  DB. 

48  Gonyosoma  oxycephalus  DB. 

49  Elaphis  (Compsosoma)  me- 

lanurus  DB, 

50  »  (  »  )  radiatus  DB. 

52  Ablabes  (Enicognatbus)  ge- 

minatus  DB. 

52  *  »  (  »  )  javanicus 

Blkr,  n.  spec. 

53  *  »  (Ablabes)  balio- 

deiroides  Blkr,  n.  sp. 

54  Lycodon  aulicura  Boie. 

55  Ophites  subcinctus  Wagl. 

56  Pareas  carinata  Wagl, 

57  Brachyorrhos  albus  Ivulil, 
58*  Leptophis  Dumerilii  Blkr, 

n.  spec. 

59  »  albomaculatus  DB  ? 

60  Tropidonotus  quincunciatus 

Schl. 

61  »  vittatus  Schl. 


Pandegh,  Buitz.,  Gad,,  Ambar., 
Salatiga. 

Bat.,  Ser.,  Buitz.,  Ambar.,  Salat. 

Djokdjok.,  Ngrow.,  Pasoer. 
Gadok. 

Bat. ,  Pandegl. ,  Buitz.,  Gadok , 
Tjiandj.,  Djokdjok.,  Ngrow. 
Pasoer. 

Bengalen. 

Buitenzorg. 

Bat.,  Ser.,  Leb.,  Buitz.,  Gadok, 
Tjiandj.,  Amb.,  Salat.,  Djok- 

djokarta,  Ngrow.  Pasoer, 
Buitenzorg. 

Bat.,  Pandegl.,  Buitz.,  Gad. 
Buitz.,  Gad.,  Tjiandj. 

Bat.,  Leb.,  Buitz.,  Salat.,  Ambr, 
Pandegl.,  Buitz.,  Ambar,,  Salat. 

Buitenzorg. 

Pandegl.  Buitenzorg 

Batav.,  Ser.,  Gad.,  Midden- Jav. 
Buitenzorg,  Gadok. 

Bat.,  Ser.,  Pandegl.,  Buitz.,  Mid¬ 
den-Java, 

Sumatra ,  Molukken. 

Buitenzorg. 

Buitenzorg. 

o 

Bat.,  Buitz.,  Ngrow.,  Pasoer. 

Bat.,  Band.,  Leb.,  Buitz.,  Gadok 
Ambar,,  Salat.,  Djokdj. 

16 


3C  SEIilE  DL  IT. 


62  Tropidonotus  trianguligerus 

Sclil. 

63  *  Coronella  prosopeion  Blkr, 

n.  spec. 

64  Simotes  octolineatus  DB. 

65  »  purpurascens  Blkr. 

66  Ampliiesma  rliodomelas  DB. 

67  »  clirysargum  DB. 

68  »  subminiatum  DB, 

63  Tragops  prasinus  Wag-1. 

70  Dryinus  nasutus  Merr. 

71  *  Hemiodontus  leucobalia  DB. 

72  Psammophis  pulverulentus 

Bole. 

73  Opetiodon  cynodon  DB. 

74  Hypsirhina  enbydris  DB. 

75  Eurostus  plumbeus  DB. 

76  Homalopsis  buccalus  FB. 

77  Cerberus  boaeformis  DB. 

78  Cbrysopelea  ornata  Boie. 

79*  ))  rliodopleuron  Boie. 

80  Triglypbodon  dendropliilum 

DB. 

81  »  gemmicinctum  DB. 

82  Dipsas  multimaculata  Boie 

83  Flops  bivirgatus  Sclil. 

84  »  furcatus  Seim. 

85  Dimeresurus  Boiei  Blkr  ^ 

Naja  bungarus  Schl. 

86  Bungarus  annularis  Daud. 

87  »  semifasciatus  Kuhl. 


uitz.,  Gad.,  Tjiandj.,  M. 
Java. 

Midden- Java. 

Buitenzorg. 

Sumatra. 

Buitenzorg. 

Buitenzorg,  Gadok. 
at.,  Ser.,  Bnitz.,  Gad.,  Pas., 
Ngrow. 

at.,  Ser.,  Buitz,,  Gad., Tjiandj., 
Pasoer. 

Bengalen. 

Batavia. 

Sumatra,  orneo. 

? 

Batavia. 

Batavia,  Gadok. 

Bat.,  Ser.,  Buitz.,  Arnbar.,  Salat. 
Batavia. 

Arnbar. ,  Salatiga. 

Buitenz. 

Gad.,  Tjiandj.,  Djokdjok. 
Celebes. 

Buitz.,  Gad.,  Amb,,  Salat., 
Ngrow. 

Bintang. 

Buitz.,  Gad.,  Tjipannas. 

Buitz. 

Bat.,  Buitz.,  Tjiandj.,  Ngrow. 
Bat.,  Pand.,  Buitz.,  Gad.,  Tji¬ 
andj.,  Arnbar..  Salat.,  Djokdj., 
Pasr.,  Ngrow. 

Bat.,  Buitz.,  Gad. 


88  Naja  tripudians  Wagl. 


S9  Hydropliis  striatus  Sclil. 


90 

?>  gracilis  Sclil. 

91 

Pelamis  bicolor  Daud. 

92 

Echidna  elegans  Merr. 

93 

Trigonocepbalus  rbodostoma 
Rwdt. 

, 

94 

*  Botbrops  Scblegelii  Blkr. 

95 

»  Wagleri  Blkr. 

96 

viridis  Wagl. 

97 

Leptobracliium  Ilasseltii 

Tscliud. 


98  Oxyglossus  lima  Tscliud. 

99  Megaloplirys  montana  Kuld. 

100  Rana  tigrina  Daud. 

101  Polypedates  erythraeus  Blkr. 

102  *  »  Junghuhnii  Blkr. 

103  »  leucomystax  Tscliud. 


Java-zee. 

Straat-Banka. 

Zee  van  Borneo. 

Bengalen. 

Bat.,  Ser.,  Lebak,  Buitz.,  Ngrow. 

Midden-Java. 

Djokdjok. 

Ambar.,  Salat.,  Ngrow. 
Tjiandjioer. 

Batav.  Gadok. 

Gad.,  Tjiandjoer. 

Bat.,  Ser  ,  Lebak.,  Buitz,,  Ga¬ 
dok.,  Tjiandj.,  Djokdj. 
Lebak. 

Tjiandj.  Meer  van  Paten gan. 
Bat.,  Ser.,  Leb.,  Tjiandj.,  Buitz. 
Gadok. 


104  Hyla  cyanea  Daud.  Buitenzorg. 

105  Rhacopliorus  Rein  ward  tii  Boie.  Buitz.,  Tjiandj.  Gadok. 

106  Micrbyla  achatina  Tschudi.  Tjiandjoer. 

107  Hylaedactylus  baleatus  Tscli.  Buitz. 

108  Bufo  asper  Sclil.  Leb  ,  Buitz.,  Tjiandj. 

109  »  scaber  Daud.  Bat.,  Ser.,  Buitz.,  Tjiandj. 

110  »  biporcatus  Sclil.  Ser.,  Leb.,  Buitz.,  Gad.,  Tjiandj. 


De  hier  boven  met  een  *  gemerkte  soorten  ,  ten  getaie  van 
14,  waren  nog  niet  van  Java  bekend  en  doen  alzoo  bet 
geheele  cijfer  der  Javasehe  soorten  van  reptilien  tot  173 
stijgen.  Piet  komt  mij  evenwel  niet  onwaarscbijnlijk  voor, 
dat  de  onder  de  door  de  vroegere  berpetologen  van  Java 
opgegeven  soorten  meerdere  voorkomen ,  welke  op  Java  niet 
te  liuis  beliooren.  Men  weet,  hoe  bet  soms  gaat  met  in  ver- 
re  landen  gemaakte  verzamelingen ,  en  hoe  ligtelijk  daar- 


—  244 


door  verwarringen  betreffende  dejuiste  woonplaats  ontstaan. 
Zoo  is  liet  mij  zelven  meermalen  gebeurd,  dat  ik  ver- 
zamelingen  ontving  van  Java,  welke  gezegd  werden  uit 
Javasche  soorten  te  bestaan ,  terwijl  ik  daarin  dadelijk  meer- 
dere  soorten  herkende ,  welke  op  de  Moluksc-he  eilanden 
te  huis  behooren ,  zooals  Trigljpbodon  irregulare  DT3. , 
Acantbopbis  cerastinus  Daud. ,  Liasis  ametliystinus  Gr. 
enz. 

Neemt  men  evenwel  de  genoemde  173  soorten  aan  als 
bet  gebeel  der  tbans  met  zekerbeid  van  Java  belcende  rep- 
tilien ,  dan  blijkt  bet,  dat  daarvan  bebooren  tot  de  orde  der 
Scbildpadden  1  2  ,  tot  die  der  Efagedissen  34 ,  tot  die  der  Slan¬ 
gen  102  en  tot  die  der  Kikvorschen  25  soorten. 

Wat  de  102  soorten  van  slangen  belreft,  indien  men  de- 
ze  naar  den  gifttoestel  onderscheidt ,  bebooren  63  soorten 
daarvan  tot  de  onschadelijke ,  18  soorten  tot  de  onecbte  gift- 
slangen  (slangen  met  gesleufde  gifttanden  acbter  in  de  bo- 
venkaak)  en  24  soorten  tot  de  echte  giftslangen,  en  wel  13 
soorten  tot  de  land-  en  11  soorten  tot  de  zee-slangen. 


Batavia  Julij  1857. 


P.  BlEFJvEIS. 


Over  eenige  Vischsoorten  gevangen  bij  Prigi  aan  Java's 

Zuidkust, 


De  beer  D.  C.  Noordziek ,  adsistent-resident  van  Toe- 
long-agong,  beeft  mij  dezer  dagen  welwillend  doen  toeko- 
men  eene  verzameling  vischsoorten ,  gevangen  aan  Java's 


—  245  — 


(residence  Kediri).  Ik  beb  die  verza- 
bevonden  te  bestaan  uit  de  voDende  soorten. 


Zuidkust,  bij  Prigi 
meling 

1  S  err  anus  formosus  CV. 

2  hexagonatus  CV, 

3  Mesoprion  clecussatus  K.  v.  H. 

4*  »  coeruleopunctatus  Blkr. 

5*  »  striatus  Blkr. 

6  Holocentrum  orientale  CV. 

7  Apogon  novemfasciatus  CV. 

14  Acantliurus  triostegus  CV. 

15  Glypliisodon  antjerius  K.  v.  H. 

16*  »  modestus  Sclil.  Miill, 

17  j)  septemfasciatus  CV. 

18*  )3  raliti  CV. 

19  Julis  (Julis)  dorsalis  QG. 
20*  3)  (  ))  )  lunaris  CV. 

21  33  (IJaliclioeres)  annula¬ 

ris  K.  y.  H. 

22  3)  (  33  )  casturi  Blkr. 

23*  Engraulis  encrasiclioloides 

Blkr. 


8  Upeneus  Russellii  C  V. 

9*  Zanclus  cornutus  CV. 

10*  Platax  vespertilio  Rupp. 
11*  Elacate  mot  tali  CV. 

12  Ampliacantlius  marmora- 

tus  QG. 

13  Acantliurus  matoides  CV* 
24*  Muraena  pantherina  J. 

Mccl.  ^  Siderea  pan- 
tlierina  Kp. 

25  33  isingteena  Eiclids. 

26*  33  variegata  Blkr. 

27*  j)  bullata  Richds. 

28*  33  colubrina  Richds. 

29*  >3  batuensis  Blkr. 

30*  33  Petelli  Blkr. 

31*  33  tessellata  Eiclids. 

32  Balistes  praslinus  Lac. 


Eene  vroegere  verzameling  van  visscben  van  Prigi  van  den 
beer  Noordziek,  bestaande  nit  73  soorten  is  besehreven  in 
bet  13e  deel  van  bet  Natuurkundig  Tijdscbrift  voor  hfeder- 
landscb  Indie  bladz.  479  — 480.  De  bierboven  genoemde 
met  een  #  gemerkte  soorten,  ten  getale  van  16,  kwamen 
in  de  vroegere  verzamelii**fhiiet  voor  en  zijn  alzoo  te  be- 
scbouwen  als  nieuw  voor  de  kennis  der  plaatselijke  fauna 
van  Prigi.  Zij  brengen  bet  aantal  thans  van  Prigi  beken- 
de  vischsoorten  op  89.  Geene  enkele  der  bovengenoemde 
soorten  is  nieuw  voor  de  wetenschap,  dock  eenige  daar- 
van  waren  mij  nog  niet  van  Java  bekend,  t.  w.  Mesoprion 
coeruleopunctatus  Blkr,  Muraena  pantberina  J.  Mccl.,  Mu- 


—  246  — 


raena  colubrina  Richds.  en  Muraena  batuensis  Blkr.  In 
het  geheel  ken  ik  thans  reeds  ruim  1000  yischsoorten  van 
Ja\  a. 

Batavia ,  20  Julij  1857.  P.  Bleeker. 


Personation . 

Benoemd  tot  Membre  delegue  cle  la  Societe  imperiale  zoo- 
logique  d1  acclimatation  a  Paris,  het  Lid  der  Vereeniging 
de  heer  Dr  G.  Wassink. 

Benoemd  tot  Korrespondent  van  de  Afdeeling  Wis-  en 
Natuurkunde  van  de  Koninklijke  Akademie  van  we- 
tenschappen  te  Amsterdam,  het  Lid  der  Vereeniging, 
de  heer  Dr  G.  Wassink. 

Benoemd  tot  Inspekteur  voor  scheikundige  onderzoekingen 
in  Nederlandsch  Indie,  het  Korresponderend  Lid  der 
Vereeniging  de  heer  Dr.  J.  E.  De  Vrxj,  Lektor  in 
de  scheikunde  te  Rotterdam. 

Benoemd  tot  Hoofdingenieur  voor  astronomische  plaatsbe- 
palingen  in  Nederlandsch  Indie,  het  Korresponderend 
lid  der  Vereeniging  de  heer  J.  A.  C.  Oudemans  ,  bui- 
teno'ewoon  Idoogleeraar  te  Utrecht. 

Van  verlof  uit  Nederland  te  Batavia  terugkomen  de  Leden 
der  Vereeniging  Jkhr  T.  J.  H.  Gevers ,  Majoor  der 
Genie  en  J.  N.  Stevens,  Officier  van  Gezondheid  der 
2®  ldasse. 

Benoemd  tot  Resident  van  Samarang ,  het  Lid  der  Ver¬ 
eeniging  Mr.  D.  C.  A.  Gkaaf  van  Hogendorp. 

Benoemd  tot  Bevelhebber  der  Timorsche  expeditie  het  Lid 
der  Vereeniging  de  Kolonel  L.  J.  Kroll. 

Benoemd  tot  tweeden  Bevelhebber  der  Timorsche  expeditie 


N 


•'  ■'*r  ; 


VISSCHEN 


VAX 

JAVA’S  ZUIDKUST 

BOOR 

P.  B  L  K  K  EE  SS0 


Eene  derde  verzameling  van  zeevisschen  van  Prigi , 
mij  even  als  de  beide  vorige  geworden  door  den  lieer 
D.  C.  Noordziek,  heeft  mij  op  nieuw  eenige  soorten 
doen  kennen ,  deels  nieuw  voor  de  plaatselijke  fauna 
van  Prigi  deels  voor  die  van  Java.  Deze  verzameling 
bevatte  de  volgende  soorten, 

1*  Apogon  liypselonotus  Blkr. 

2  »  novemfasciatus  CV. 

3*  Holocentrum  diaclema  CY, 

4*  Pterois  volitans  CY. 

5*  Cliaetodon  citrinellus  Broitss. 

6*  Acanthurus  strigosus  Benn. 

7  ))  triostegus  CV. 

8*  Dinematiclithys  iluocoeteiodes  Blkr, 

9*  Pomacentrus  bankanensis  Blkr. 

10  Glyphisodon  antjerius  K.  v.  H» 

11  »  septemfasciatus  CV. 

12  »  unimaculatus  K.  v.  H, 


160 


13*  Julis  ( J alls)  celebicus  Blkr. 

'14*  »  (  n  )  dorsalis  QG-. 

15  n  (  Haliclioeres)  annularis  K.  v.  H. 

16  »  (  »  )  casturi  Blkr, 

17*  n  (  »  )  hortulanus  CV. 

18  »  (  »  )  pliekadopleura  Blkr, 

19*  Saurus  synodus  CV, 

20  Moringua  microehir  Blkr, 

21*  Muraena  buroensis  Blkr, 

22*  »  cblorostigma  Blkr, 

23  Balistes  lineatus  Bl. 

m 

Van  de  genoemde  soorten  zijn  nieuw  voor  de  ken- 
nis  der  plaatselijke  fauna  van  Prigi  de  13  met  een  * 
gemerkte,  welke  het  aantal  van  Prigi  thans  bekende 
visch soorten  brengen  op  102.  Van  die  13  soorten  zijn 
nieuw  voor  de  kennis  der  fauna  van  Java,  Holocen- 
trum  diadema  CV.,  Chaetodon  citrinellus  Brouss. ,  Di- 
nematichtliys  iluocoeteoides  Blkr,  Muraena  buroensis 
Blkr  en  Muraena  cblorostigma  Blkr.  Ik  bond  deze 
laatste  voor  dezelfde  als  Thyrsoidea  chlorostigma  Kp, 
welke  tot  nog  toe  slechts  van  Sechellen  vermeld  was. 
Ik  laat  bare  bescbrijving  bier  volgen. 

Muraena  chlorostigma  Blkr. 

Muraena  corpore  elongato,  compresso,  altitudine  13  ad  13  J-  in 
ejus  longitudine;  capite  acuto  7-|  circiter  in  longitudine  corporis, 
duplo  circiter  longiore  quam  alto;  oculis  diametro  9  circiter  in 
longitudine  capitis;  naribus  anterioribus  tubulatis,  posterioribus 
non  tubulatis;  linea  rostro-dorsali  rostro  et  vertice  convexa,  su¬ 
pra  oculos  concaviuscula ;  rostro  acuto  convexo  oculo  non  multo 
(minus  duplo)  longiore,  non  ante  maxillam  inferiorem  prominen- 
te;  rictu  post  oculum  producto  2|  circiter  in  longitudine  capitis; 
dentibus  acutis,  palatinis,  nasalibus  inframaxillaribusque  bise- 
riatis,  vomer  in  is  uniseriatis;  dentibus  palatinis  conicis  serie  exter- 


1G1 


na  utroque  latere  p.  m.  22,  serie  interna  serie  externa  longiori- 
bus  mobilibus  utroque  latere  12  ad  15;  dentibus  nasalibus  serie  ex¬ 
terna  (peripliericis)  p.  m.  16,  serie  interna  p.  m.  10  peripheries  Ion- 
gioribus  mobilibus ,  mediano  subulato  unico  ceteris  non  multo  lon- 
giore;  dentibus  vomerinis  conicis  brevibus  p.  m.  12;  dentibu3 
maxilla  inferiore  serie  externa  utroque  latere  p.  m.  30  conicis, 
serie  interna  symphysi  approximata  utroque  latere  4  serie  exter¬ 
na  longioribus  mobilibus;  poris  supra  maxillam  superiorem  uni- 
seriatis  conspicuis ;  apertura  brancliiali  vix  infra  mediam  corpo¬ 
ris  altitudinem  sita  oculo  non  vel  vix  majore;  linea  laterali  in- 
conspicua;  pinna  dorsali  ante  aperturam  brancliialem  incipiente  cor- 
pore  minus  duplo  liumiliore;  anali  postice  in  anteriore  corporis 
dimidio  incipiente  dorsali  duplo  circiter  liumiliore;  caudali  obtuse 
rotundata;  corpore  pinnisque  fuscescente-violaceis  ubique  ocellis 
luteis  vel  margaritaceis  nigro  annulatis  nullibi  regulariter  seriatis 
ornato,  ocellis  capite  corporeque  antice  ceteris  minoribus  et  con- 
fertioribus,  capite  18  p.  m.,  trunco  usque  ad  apicem  caudalis  80 
ad  90  p.  m.  in  serie  longitudinali ;  iride  coerulescente  pupillam 
versus  aurea. 

D.  304  p.  m.  A.  210  p,  m.  C.  10  p.  m.  ^D.  A.  C.  524  p. 

Synon.  Thyrsoideci  choloro stigma  Kaup.  Uebers.  der  Aale,  Arch. 

Naturgescli.  XXI  I.  p.  63. 

Hab.  Prigi,  Java  austro-orientalis ,  in  mari, 

Longitudo  speciminis  unici  397,"' 

Aanm.  Van  de  40  soorten  van  Muraena,  welke  zicli 
thans  in  mijn  kabinet  bevinden,  zijn  er  slechts  vier, 
welke  met  elkander  gemeen  liebben  tweereijige  gehe- 
melte-  en  neustanden  en  twee-  tot  drie-reijige  onderkaaks- 
tanden  en  eenreijige  ploegbeenstanden ,  t.  w.  Muraena 
mieropoecilus  Blkr,  Muraena  buroensis  Blkr,  Muraena 
bullata  Richds,  (in  jeugdigen  leeftijdstoestand)  en  Mu¬ 
raena  micropterus  Blkr,  doch  bij  geene  dier  soorten 
zijn  de  verdere  bijzonderheden  der  dentitie  dezelfde, 
terwijl  zij  alle  bij  den  eersten  oogopslag  van  de  on- 
derwerpelijke  soort  te  onderkennen  zijn  door  een  ge- 


162 


heel  verschillend  kleurcnstelsel.  Aan  eene  verwisseling 
met  de  genoemde  soorten  in  alzoo  niet  te  denken. 

Meerdere  soorten  van  Muraena  echter  hebben ,  even 
als  de  boven  beschrevene,  ligcbaam  en  vinnen  met  witach- 
tige  of  geelachtige  oogjes  geteekend,  zooals  Muraena 
pardalis  T.  SchL,  Muraena  pavonina  Richds.,  Muraena 
ocellata  Richds. ,  Muraena  guttata  Richds.  en  Mu¬ 
raena  punctata  Richds.,  doch  deze  soorten  hebben,  be- 
halve  andere  bijzonderheden  in  de  vlekteekening ,  alle 
een  ander  tandenstelsel ,  andere  vormen  en  gedeeltelijk 
zeer  ontwikkelde  achterste  neusbuisjes  (Muraena  pavo¬ 
nina  en  Muraena  pardalis).  Indien  het  door  den  heer 
Kaup  opgestelde  geslaclit  Thyrsoidea  aannemelijk  mogt 
wezen,  wat  ik  zeer  betwijfel,  zou  onderwerpelijke  soort 
zeer  zeker  daartoe  behooren ,  en  ik  geloof  zelfs  dat  zij 
geene  andere  is  als  de  soort  van  de  Sechellen,  door 
den  heer  Kaup  onder  de  naam  van  Thyrsoidea  chlo- 
rostigma  vermeld,  doch  niet  genoeg  in  bijzonderheden 
beschreven  om  over  de  identiteit  dier  soort  met  de  on- 
werpelijke  met  voldoende  zekerheid  te  oordeelen. 


Batavia ,  9  December  1857. 


Z.  7- 


BIJDEAGE 


/ 


TOT  DE  KENNIS  DEE 

Vise H FAUNA 

VAN  DEN 

GORAM-ARCHIPEL, 

DOOR 

S®,  El  Jj  K  K  It  K  El. 


De  Goram-archipel  bestaat  uit  clrie  groepen  van  ei- 
landen ,  welke  zicli  ten  zuidoosten  van  het  groote  ei- 
land  Ceram  uitstrekken.  Deze  drie  groepen  dragen 
de  namen  van  Ceram-laut-,  Goram-  en  Matabela-eilanden. 
Zij  worden  in  den  regel  jaarlijks  bezoebt  door  een  der 
nederlandsche  oorlogsvaartuigen ,  aan  boord  hebbende 
een  ambtenaar  van  het  gouvernement  der  Molukken 
ter  regeling  van  de  zaken  of  beslissing  der  geschillen , 
onder  de  bewoners  dier  eilanden  niet  zeldzaam.  Het 
is  aan  deze  omstandigheid  te  danken ,  dat  ik  iets  kan 
bijdragen  tot  de  kennis  der  vischfauna  van  een’  archipel, 
van  welken  tot  heden  toe  nog  geene  enkele  vischsoort 

O  O 

in  de  wetenschap  is  bekend  geworden. 

De  heer  Jkhr  C.  F.  Goldman ,  gouverneur  der  Mo- 
lnksche  eilanden ,  is  mij  ook  liierin  weder  met  zijne  ge- 


198 


wone  vriendschappelijke  bereid vvilligheid  van  dienst  ge- 
weest  door  de  belangen  der  wetenschap  ten  dezen  aan 
te  bevelen  bij  den  heer  W.  F.  C.  Van  Helsdingen,  amb- 
tenaar  van  zijn  gouvernement,  vroeger  reisgenoot  van  den 
heer  C.  Bosscher  op  zijne  togten  naar  de  Zuidooster-  en 
Zuidwester-eilanden  en  thans  zijn  vervanger  in  die  moei- 
jelijke  betrekking.  De  heer  Van  Helsdingen  heeft  zich  met 
de  meeste  welwillendheid  beijverd  ,  bij  zijn  jongst  ver- 
blijf  op  de  Ceramlaut-  en  Goram-eilanden ,  daar  een  aan- 
tal  vischsoorfcen  bijeen  te  brengen.  Deze  soorten  zijn 
mij  dezer  dagen  in  uitmuntend  goed  bewaarden  toestand 
ge worden  en  stellen  mij  in  staat,  door  hare  talrijkheid 
eene  eerste  niet  onbelangnjke  bijdrage  te  leveren  tot 
de  kennis  der  natuur  van  die  zoo  weinig  bezoehte  en 
niet  minder  weinm  bekende  eilanden. 

O 

De  soorten  in  de  verzameling  van  den  heer  Van 
Helsdingen  bevat  zijn  de  hieronder  genoemde. 

1*  Holocentrum  binotatum  QG.,  Nat.  Tijdschr,  Ned.  lud.  XV 
p.  207. 

2  »  punctatissimum  CY,  ibid.  IY  p.  248. 

3  »  sammara  CY. ,  ibid,  ill  p.  555. 

4  Myripristis  murdjan  Riipp.,  ibid.  1Y  p.  109. 

5  »  parvidens  CAr.  ?  ibid  II  p.  234. 

6  Serranus  Hoevenii  Blkr,  Verh.  Bat.  Gen.  XXII  Perc,  p.  36. 

7  n  lanceolatus  CY. ,  ibid.  Perc,  p.  35. 

8  »  myriaster  CY. ,  Nat.  T.  Ned.  Ind.  YI  p.  192. 

9  Mesoprion  bottonensis  Blkr  IMesoprion  jantliinurus  Blkr, 

ibid.  II  p.  170,  YI  p.  52. 

10  »  monostigma  CY. ,  Verb.  Bat.  Gen.  XXII  Perc.  p.  42. 

11  »  semicinctus  CY. ,  Nat.  T.  Ned.  Ind.  V  p.  331. 

12  Letlirinus  latifrons  Hupp.,  ibid.  II  p.  220. 

13  »  ornatus  CY.  Letlirinus  xanthotaenia  Blkr,  ibid. 

II  p.  176. 

14  Scolopsides  cancellatus  CY.,  Verb.  Bat.  Gen.  XXIII  Sciaen. 


199 


15  Scolopsides  lineatus  QG.,  Nat.  T.  Ned.  Ind.  V.  p.  73. 

16  Diagramma  crass  i. spin  urn  Rupp.,  Verb.  Bat.  G-en.  XXIII 

Seiaen.  p.  26. 

17  »  lineatum  CY.,  Nat.  T.  Ned.  Ind.  IV  p.  112. 

18  »  radja  Blkr,  ibid.  Y  p.  336. 

19  Cirrliitielubys  oxyceplialus  Blkr  un  Cirrliites  oxycepbalus 

Blkr,  ibid,  VIII  p.  408. 

20*  »  oxyrbyncbos  Blkr,  ibid.  XV  p.  205. 

21  Percis  cylindrica  CY,,  ibid.  II  p.  235. 

22  Grammistes  orientalis  Bl.  8 elm.,  ibid.  IY  p,  105. 

23  Therapon  servus  CV.,  Yerli.  Bat,  Gen.  XXII  Perc.  p,  49. 

24  Clieilodipterus  quinquelineatus  CV.,  Nat.  T.  Ned.  Ind.  Ill 

p.  253. 

25  Apogon  amboinenais  Blkr,  ibid.  Y  p.  320. 

26  »  bandanensis  Blkr,  ibid.  Y.  p.  95. 

27  »  frenatus  Valenc.  Apogon  vittiger  Benn.,  Act.  Soc. 

8cient.  Ind.  Neerl.  I  Yisscli.  Amb.  p.  25. 

28  »  Hartzfeldii  Blkr,  Nat.  T.  Ned.  Ind,  Ill  p.  254, 

VI  p.  482. 

29  »  Hoevenii  Blkr,  ibid.  VI  p.  482, 

30  »  hypselonotus  Blkr,  ibid.  YIII  p.  309. 

31  »  moluccensis  Yalenc,  ^  Apogon  ebrysosoma  Blkr,  ibid. 

Ill  p.  256. 

32  »  multitaeniatus  Ehr.,  Verb.  Bat.  Gen.  XXII  Perc.  p.  28. 

33  »  novemfasciatus  CY.,  Nat.  T.  Ned.  Ind.  Ill  p.  113. 

3  4  »  orbicularis  K.  v.  H.  ibid.  Ill  p.  254,  Act.  Soc. 

Sclent.  Ind.  Neerl.  I  Yisscli.  Amb.  p.  28. 

35  Upeneus  oxyceplialus  Blkr,  Act.  Soc.  Scient.  Ind.  Neerl.  I. 

Yisscli.  Manad.  p.  45, 

36  »  trifasciatus  CY. ,  Nat.  T.  Ned.  Ind.  II  p.  237. 

37  Upeneoides  variegatus  Blkr.  Act.  Soc.  Scient,  Ind.  Neerl. 

II  8e  Bijdr.  Amb.  p.  48. 

38  Pterois  antennata  CY. ,  Nat.  T.  Ned.  Ind.  Y.  p.  72. 

39  Seorpaena  bandanensis  Blkr  ^  Scorpaena  aplodactylos  Blkr, 

ibid.  II  p.  237,  III  p.  698. 

40  Scorpaenodes  polylepis  Blkr  ^  Scorpaena  polylepis  Blkr, 

ibid.  II  p.  173. 


200 


41  Platyceplialus  insidiator  Bl.  Selin.,  Verh.  Bat.  Gen,  XXII 

Sclerop.  p.  6. 

42  Cliaetodon  auriga  Forsk.  Nat.  T,  Ned.  Ind.  V  p,  161, 

43  n  dorsalis  Rwdt,  ibid.  II  p.  240. 

44  »  ephippium  CY.,  ibid  Y  p.  337,  VI  p.  325. 

45  »  princeps  CV.,  Verh.  Bat.  Gen.  XXIII  Chaet.  p.  19. 

46  »  semeion  Blkr,  Nat.  T.  Ned.  Ind.  YIII  p.  450. 

47  »  vagabundus  BL,  Verh.  Bat.  Gen.  XXIII  Chaet.  p.  18. 

48  »  vittatus  CV.  ib.  Chaet.  p.  18. 

49  »  virescens  CV.  ibid.  Chaet.  p.  17. 

50  Heniochus  chrysostomus  Lay  Benn.  ts  Heniochus  melanistion 

Blkr,  Nat.  T.  Ned.  Ind.  VI  p.  98. 

51  Zanclus  cornu tus  CV.,  Verh.  Bat.  Gen.  XXII 1  Chaet. 

p.  22. 

52  Holacanthus  nox  Blkr,  Nat.  T.  Ned.  Ind.  V  p.  338.  . 

53  »  semicirculatus  CV.,  ibid.  VIII  p.  414. 

54  n  xanthometopon  Blkr,  ibid,  IV  p.  258. 

55  Platax  Boersii  Blkr,  ibid.  Ill  p.  158. 

56  »  vespertilio  Cuv.  ;=j  Platax  Blochii  CV.,  Verh.  Bat. 

Gen.  XXIII  Chaet.  p.  27. 

57  Psettus  rhombeus  Cuv.,  ibid.  Chaet.  p.  29. 

58  Caranx  Forsteri  CV.  ibid.  XXIV  Makr.  p.  57.  Nat.  T. 

Ned.  Ind.  IV.  p.  164. 

59  Carangichthys  typus  Blkr,  Nat.  T.  Ned.  Ind,  III  p.  760. 

60  Gnatlianodon  speciosus  Blkr,  Verh.  Bat.  Gen.  XXIV  Makr. 

p.  72. 

61  Gazza  equulaeformis  Rupp.,  Nat.  T.  Ned.  Ind.  IV  p.  261. 

62  Equula  filigera  CV.,  Verh.  Bat.  Gen.  XXIV  Makr.  p.  79  ‘ 

Nat.  T.  Ned.  Ind.  Ill  p.  165. 

63  Amphacantlius  marmoratus  QG.  m  Ampliacanthus  scaroides 

Blkr,  ibid  IV  p.  262. 

64  »  margaritiferus  CV.,  ibid.  XIII  p.  334. 

65  Acanthurus  humeralis  CV.,  ibid  III  p.  762. 

66  »  matoides  CV.,  Verh.  Bat.  Gen.  XXIII  Teuth.  p.  12. 

67  »  strigosus  Benn.,  Nat.  T.  Ned.  Ind.  IV.  p.  264. 

68  »  triostegus  CV.,  Verh.  Bat.  Gen,  XXIII  Teuth.  p.  13. 

69*  »  goramensis  Blkr,  Nat.  T.  Ned.  Ind.  XV  p.  208. 


201 


70  Naseus  amboinensis  Blkr  Keris  amboinensis  Blkr,  ibid. 

.  Ill  p.  272. 

71  »  annulatus  Blkr  ^  Priodon  annularis  CV.,  ibid.  Ill 

p.  558,  IX  p.  304. 

72  Mngil  melanochir  Iv.  V.  II.  ibid.  Ill  p.  423. 

73  Atherina  duodecimalis  CV.,  ibid.  II  p.  485. 

74  »  lacunosa  Forst.,  ibid.  V  p.  504, 

75  Petroskirtes  taeniatus  Blkr  Petroskirtes  paradiseus  Blkr 

Aspidontus  taeniatus  Q.,  ibid.  VI  p.  495. 

76  »  rhinorhynchos  Blkr,  ibid.  Ill  p.  273. 

77  »  Temminckii  Blkr,  ibid.  II  p.  213. 

78  Gunnelliclithys  pleurotaenia  Blkr,  Act.  Soc.  Sclent.  Ind, 

Neerl.  10e  Bijdr.  Visscli.  Celeb,  p.  10. 

79  Callionymus  ocellatus  Pall.,  Nat.  T.  Ned.  Ind,  VIII  p.  422. 

80*  »  goramensis  Blkr,  ibid.  XV  p.  214, 

81  Salarias  quadripinnis  C  V.  ^  Salarias  priamensis  Blkr,  Verh. 

Bat.  Gen.  XXII  Blenn.  p,  19,  Nat.  T.  Ned.  Ind. 
IV.  p.  268. 

82  »  Sebae  CV.,  Nat.  T.  Ned.  Ind.  X  p.  373. 

83  Opistognatbus  solorensis  Blkr,  ibid.  V  p.  81. 

84  Dinematichtliys  iluocoeteoides  Blkr,  ibid.  VIII  p.  319. 

85  Gobius  petrophilus  Blkr,  ibid,  IV  p.  476, 

86  »  periophtlialmoides  Blkr,  ibid.  I  p.  249. 

87  »  phalaena  CV.  ibid.  II  p.  244. 

88*  »  notacantbus  Blkr,  ibid.  XV  p.  210. 

89  »  spkynx  CV.,  VI  p.  103. 

90  Gobiodon  erytlirophaios  Blkr,  ibid.  XI  p.  409. 

91  »  melanosoma  Blkr  ^  Gobius  melanosoma  Blkr,  ibid. 

Ill  p.  703.  * 

92  »  quinquestrigatus  Blkr  ^  Gobius  quinquestrigatus 

CV.  ibid.  V  p.  82. 

93  »  xanthosoma  Blkr  ;rj  Gobius  xantliosoma  Blkr ,  ibid. 

Ill  p.  703. 

94*  Eleotriodes  Helsdingenii  Blkr,  ibid.  XV  p.  212. 

95  »  muralis  Blkr  Eleotris  muralis  QG.,  ibid.  Ill  p.  276. 

96  »  sexguttatus  Blkr  ^  Eleotris  sexguttata  CV.  ibid. 

I  p.  253,  Act.  Soc.  Scient.  Ind.  Neerl.  II  6®  Bijdr. 
Sumatr.  p.  42. 


14 


202 


97  Antennarius  moluccensis  Blkr,  Nat.  T.  Ned.  Ind.  Y1II  p.  424. 

98  »  nummifer  Blkr,  ibid.  VI  p.  497. 

99  »  raninus  Cant.,  ibid.  Ill  p.  707,  Act.  Soc.  Scient.  Ind. 

Neerl.  10e  Bijdr.  Viscbf.  Celeb,  p.  12. 

100  »  polyopbthalmus  Blkr,  ibid.  Ill  p.  644. 

101  Amphisile  scutata  Cuv. ,  ibid.  II  p.  245, 

102  Pseudocbromis  fuscus  Mull.  Troscb.,  ibid.  Ill  p.  708,  IX  p.  69. 

103  »  tapeinosoma  Blkr,  ibid.  IV  p.  115. 

101  Pseudoplesiops  typus  Blkr,  ibid.  XV.  p.  217. 

105  Plesiops  coeruleolineatus  Iviipp.  ^3  Plesiops  mela3  Blkr,  ibid. 

IV  p.  116. 

106  Premnas  biaculeatus  Blkr,  ibid.  VI  p,  105. 

107  Ampliiprion  bifasciatus  CV.,  ibid.  Ill  p.  282. 

108  »  cbrysargurus  Richds.  ( sub  nora.  Araph.  xantbu- 

rus  Blkr  (nec  CV.),  ibid.  Ill  p.  560. 

109  »  percula  CV. ,  ibid.  Ill  p.  287. 

110  n  perideraion  Blkr,  ibid.  IX  p.  437. 

111  Dascyllus  aruanus  CV. ,  II  p.  247,  VI  p.  108. 

112  »  melanurus  Blkr,  ibid.  VI  p.  109. 

113  »  trimaculatus  Riipp.  ^  Dascyllus  niger  Blkr,  Verb. 

Bat.  Gen,  XXI,  Labr.  cten.  p.  10. 

114  »  xantbosoma  Blkr,  Nat.  T.  Ned.  Ind.  II  p.  247. 

115  Pomacentrus  bankanensis  Blkr  (sub  nom.  Pom.  taeniop3  CV?) 

ibid.  Ill  p.  729. 

116  n  cbrysopoecilus  K.  v.  H.,  ibid.  Ill  p.  284. 

117  »  moluccensis  Blkr',  ibid.  IV  p.  118. 

118  »  notopbthalmus  Blkr,  ibid,  IV  p.  137., 

119  »  pavo  Lac.,  ibid.  Ill  p,  247. 

120  »  punctatus  CV.  ^  Pomacentrus  prosopotaenioides 

Blkr  ^  Pomacentrus  cyanospilos  Blkr,  ibid.  Ill 
p.  286,  709. 

121  Glypbisodon  antjerius  K.  v.  H. ,  ibid.  p.  454. 

122  »  coelestinus  CV. ,  Verb.  Bat.  Gen.  XXI  Labr.  cten. 

p.  15. 

123  »  Scblegelii  Blkr,  Nat;  T.  Ned.  Ind.  IV  p.  138. 

124  »  unimaculatus  CV,  ibid.  IV  p.  284. 

325  i)  uniocellatus  QG, ,  ibid.  IV  p.  284. 


203 


12G  Glyphisodon  waigiensis  CY. ,  ibid.  1Y  p.  484. 

127  Heliases  ternatensis  Blkr,  ibid.  X  p.  377, 

128  Labroides  lajtovittatus  Blkr,  Act.  Societ.  Scient,  Ind.  Neerl. 

II  8e  Bijdr.  Amb.  p.  73. 

129  5)  paradiseus  Blkr,  Nat.  T.  Ned.  Ind.  II  p.  249. 

130  Tautoga  melanopterus  CY. ,  Y erli.  Bat.  Gen.  XXII  Gladsch, 

Labr.  p.  16,  17. 

131  »  notophthalmus  Blkr,  Act.  Soc.  Scient.  Ind.  Neerl. 

I  Visseli.  Manad.  p.  53. 

132  Cheilio  hemichrysos  CY. ,  Nat.  T.  Ned.  Ind.  II  p.  255. 

133  Jnlis  (Julis)  celebicus  Blkr,  ibid.  IX  p.  313. 

134  »  (  »  )  dorsalis  QG.,  ibid.  Ill  p.  564. 

135  »  (Halicboeres)  balteatns  QG. ,  ibid.  II  p.  253. 

136  »  (  »  )  bandanensis  Blkr,  ibid.  II  p.  254. 

137  »  (  »  )  binotopsis  Blkr,  ibid.  Ill  p.  731, 

138  )>  (  »  )  casturi  Blkr,  ibid.  Ill  p.  768. 

139  »  (  »  )  elegans  K.  v.  H.,  ibid.  Ill  p.  289. 

140  »  (  n  )  Harloffii  Blkr,  Verh.  Bat,  Gen.  XXII  Gladsch. 

Labr.  p.  22. 

141  n  (  »  )  Hoevenii  Blkr,  Nat.  T.  Ned.  Ind.  Ill  p,  250. 

142  i>  (  »  )  hortulanus  CY. ,  ibid.  IV  p.  486. 

143  »  (  »  )  kallosoma  Blkr,  ibid.  Ill  p.  289, 

144  »  (  »  )  leparensis  Blkr,  ibid.  Ill  p.  730. 

145  »  (  »  )  melanurus  Blkr,  ibid.  Ill  p.  251,  V  p«  87. 

146  »  (  i)  )  spilurus  Blkr,  ibid.  II  p.  252, 

147  Novacnla  julioides  Blkr,  ibid,  II  p.  254. 

148  Ckeilinus  decacanthus  Blkr,  ibid.  II  p.  256. 

149  »  hexataenia  Blkr,  Act.  Soc.  Scient,  Ind.  Neerl,  II 

8e  Bijdr.  Amb.  p.  84. 

150  »  fasciatus  CV.  Verh.  Bat.  Gen.  XXII  Gladsch.  Labr. 

p.  31. 

151  Plotosus  anguillaris  Lac.  ^  Plotosus  lineatus  CV, ,  ib.  XXL 

Silur.  Bat.  p,  57 ,  Prodrom.  Iclith.  Arch.  Ind. 

152  Hemiramphus  Buffonis  CY.  Nat.  T.  Ned,  Ind.  Ill  p.  711. 

153  »  dispar  CV. ,  ibid.  VI  p.  498, 

154  Saurus  synodus  CV,  ibid.  II  p.  257. 

155  Saurida  nebulosa  CV. ,  ibid.  Ill  p.  292. 


204 


56  Fierasfer  Brandesii  BIkr  s  Oxybeles  Brandesii  Blkr,  ib. 

I  p.  276,  VII  p.  163, 

157  Muraena  variegata  Richds,  ibid.  Ill  p.  295,  Verh.  Bat. 

Gen.  XXV  Mur.  p.  47. 

158  »  Richardsonii  Blkr,  ibid.  II  p.  296,  ibid.  XXV 

Mur.  p.  45. 

159  Ostracion  cornutus  L.,  Verh.  Bat.  Gen.  XXIV  Balist. 

Ostr.  p,  32. 

160  Balistes  aculeatus  Blkr,  ibid.  XXIV  Balist.  p.  15. 

161  »  lineatus  Bl.  Sehn.  ib.  XXIV  p.  14,  Nat.  T.  Ned. 

lnd.  II  p.  260. 

162  »  praslinus  Lac.,  Verh.  Bat.  Gen.  XXIV  Bal.  p.  14. 

163  »  viridescens  Lac.,  Nat.  T.  Ned.  Ind.  VII  p.  375. 

164  Monacanthus  janthinosoma  Blkr,  ibid.  VI  p.  503. 

165  »  trichurus  Blkr,  ibid.  IV  p.  125. 

166  Anosmius  Bennetti  Blkr  ;=j  Tropidichthys  Bennetti  Blkr, 

ibid.  VI  p.  504. 

167  Gastrotokeus  biaculeatus  Heck.  s  Solegnathus  Blochii  Blkr, 

Verh.  Bat.  Gen.  XXV  Trosk.  Vissch.  p.  24. 

Van  de  opgesomde  167  soorten,  zijn  de  met  een  * 
gemerkte  nieuw  voor  mijn  kabinet,  en  tevens,  met  uit- 
zondering  sleehts  van  Holocentrum  binotatum  QG. , 
nieuw  voor  de  wetenschap,  t.  w.  Cirrhitichthys  oxy- 
rhynclios,  Acanthurus  goramensis,  Gobius  notacanthus, 
Eleotriodes  Helsdingenii ,  Callionymus  goramensis  en 
Pseudoplesiops  typus.  De  geslachten  Eleotriodes  en 
Pseudoplesiops  zijn  hieronder  voor  het  eerst  beschreven , 
Eleotriodes  naar  in  de  wetenschap  reeds  bekende  ty- 
pen,  Pseudoplesiops  naar  eene  nieuwe,  de  eenige  mij 
tot  nog  toe  bekende,  soort. 


DESCRIPTIONES  SPECIERUM  DIAGNOSTICAE. 


CIRRHITEOIDEI. 

Cirrhitichth/8  oxyrhynchos  Blkr. 

✓ 

Cirriticlith.  corpore  oblongo  compresso,  altitudine  4  fere  in  ejus 
longitudine,  latitudine  2  circiter  in  ejus  altitudine;  capite  valde 
acuto  3*  circiter  in  longitudine  corporis;  altitudine  capitis  li  cir¬ 
citer  in  ejus  longitudine;  oculis  diametro  3^-  circiter  in  longitu¬ 
dine  capitis;  orbitis  lineam  rostro-dorsalem  attingentibus ;  linea 
rostro-dorsali  capite  concaviuscula,  nucha  convexa;  fronte  inter 
oculos  concaviuscula  et  vertice  squamosis;  cirris  nasalibus  gra- 
cilibus;  rostro  valde  acuto  cum  maxilla  superiore  oculo  paulo 
longiore;  osse  suborbitali  alepidoto  sub  oculo  oculi  diametro  du- 
plo  humiliore  edentulo;  maxillis  aequalibus,  superiore  sub  oculi 
margine  anteriore  desinente;  dentibus  maxillis  pluriseriatis  serie- 
bus  internis  parvis,  serie  externa  conicis  internis  majoribus; 
maxilla  inferiore  utroque  latere  medio  dentibus  4  ad  6  caninoi- 
deis  inaequalibus ;  maxilla  superiore  caninis  vel  caninoideis  nul- 
lis ;  dentibus  vomerinis  parvis  in  vittam  formem,  palatinis  par¬ 
vis  utroque  latere  in  vittam  gracilem  rectam  dispositis ;  praeo- 
perculo  obtuso  rotundato  dimidio  superiore  tantum  dentieulis  con- 
spicuis  serrato;  operculo  spinis  2  valde  planis  obtusis ,  membrana 
producta  trapezoidea;  squamis  cycloideis,  lateribus  40  p.  m,  in 
serie  longitudinali ;  linea  laterali  parum  curvata  singulis  squamis 
tubulo  simplice  sursum  spectante  notata ;  pinna  dorsali  spinis  me- 
diocribus  5a  et  6a  spinis  ceteris  longioribus  corpore  duplo  humi- 
lioribus,  spina  penultima  spina  ultima  paulo  breviore,  membrana 
interspinali  valde  incisa  inter  singulas  spinas  lobulo  spinam  supe- 
rante  penicilligero ;  dorsali  radiosa  radio  lo  parum  producto  spi¬ 
na  ultima  multo  longiore,  radiis  ceteris  sensim  decrescentibus 
posterioribus  ceteris  brevioribus;  pectoralibns  superne  obtusis,  ra- 


206 


diis  inclivisis  5  superioribus  ceteris  longioribus  analera  attingentibns ; 
ventralibus  post  basin  pectoralium  insertis  acntis  et  caudali  ex» 
tensa  subtruncata  angulis  acuta  5  circiter  in  longitudine  corporis ; 
anali  spina  2a  crassa  spina  dorsi  longissima  multo  longiore,  parte 
radiosa  obtusa  postice  angnlata;  colore  corpore  pinnisque  roseo; 
capite  fasciis  3 ,  corpore  fasciis  9  vel  10  transversis  fuscis  irregu- 
laribus  corpus  totum  fere  cingentibus  leviter  oblique  postrorsum 
descendentibus ;  dorso  sub  dimidio  dorsalis  radiosae  posteriore 
macula  rotunda  profunde  fusca  basin  pinnae  intrante;  pinnis 
roseis,  dorsali  spinosa  analique  fusco  maculatis. 

B,  6,  D.  10/12  vel  10/13.  P.  1/8/5.  V.  1/5.  A.  3/6  vel  3/7.  C 
1/13/1  et  lat.  brev. 

Habit.  Groram  insul.  in  mari. 

Longitudo  speciminis  unici  51/" 

Het  naaste  verwant  aan  Cirrhitichthys  oxycephalns 
Blkr,  onclerscheidfc  onderwerpelijke  soort  zich  daarvan 
door  nog  aanmerkelijk  spitseren  snuit,  lageren  en  be- 
trekkelijk  langeren  kop ,  kortere  en  tevens  slankere  rug- 
doornen,  minder  ver  achter  de  borstvinbasis  ingeplante 
buikvinnen,  vrij  regelmatig  dwars  geband  zijn  des  iig- 
chaams,  de  aanwezigheid  van  een  verdeelden  borstvin- 
straal  meer  en  van  een  on  verdeelden  borstvinstraal  min¬ 
der.  enz. 

s  C' 

Van  Cirrhitichthys  oxycepbalus  Blkr,  vroeger  onder 
den  naain  van  Cirrhites  oxycephalus  (Nat.  Tijdschr. 
Ned.  Ind.  Dl.  VIII  p,  406)  naar  een  enkel  voorwerp 
beschreven ,  bezit  ik  thans  een  achttal  voorvverpen ,  vvelke 
mij  liebben  doen  zien ,  dat  ook  bij  deze  soort ,  even  als 
bij  de  onderwerpelijke  en  bij  Cirrhitichthys  graphido- 
pterus,  het  tusschenrugdoornsvlies  penseelvormig  bo- 
ven  de  doornspitsen  verlengd  is. 


207 


HOLOCENTROIDEI. 

Holocentrum  binotatum  QG.  Zool.  Voy.  Astrol.  Ill 
p.  079  Atl.  Poiss.  tab.  14  fig.  4. 

IIoloc.  corpore  oblongo-compresso ,  altitudine  3J  circiter  in  ejus 
longitudine,  latitudine  2  fere  in  ejus  altitudine;  capite  acutiuscu- 
lo  convexo  4  fere  in  longitudine  corporis,  paulo  longiore  quam  al¬ 
to;  linea  rostro-dorsali  convexa;  oculis  diametro  2=  fere  in  lon¬ 
gitudine  capitis;  orbita  ubique  glabra;  spina  infraorbitali  nulla; 
osse  nasali  apice  rostri  obtuse  desinente ;  osse  suborbitali  vix 
emarginato  inferne  dentibus  conspicuis  subaequalibus  postrorsura 
spectantibus  serrato;  maxilla  superiore  maxilla  inferiore  non  vel 
vix  breviore  sub  medio  oculo  circiter  desinente,  parum  protrac- 
tili ;  dentibus  maxillis,  vomerinis  et  palatinis  parvis ,  maxillis  se- 
rie  externa  ceteris  paulo  majoribus;  praeoperculo  margine  poste- 
riore  dentibus  20  p.  m. ,  margine  inferiore  dentibus  8  p.  m.  bene 
conspicuis,  angulo  spina  bisulcata  aperturam  branchialem  superante 
oculo  multo  breviore ;  operculo  spinis  2  ceteris  majoribus  subaequa¬ 
libus  ;  suboperculo  superne  et  inferne  et  interoperculo  sub  spina  prae- 
operculari  dentibus  conspicuis  serratis ;  vertice  utroque  latere  cris- 
tis  5  ad  7  divergentibns ;  osse  suprascapulari  et  scapulari  denti- 
culatis;  linea  dorsali  valde  convexa;  linea  ventrali  rectiuscula; 
squamis  lateribus  43  p.  m.  in  serie  longitudinali,  squamis  singulis 
margine  libero  denticulis  pluribus  conspicuis;  pinna  dorsali  par¬ 
tem  spinosam  inter  et  radiosam  usque  ad  basin  fere  incisa,  spinosa 
obtusa  spinis  mediocribus  2a,  3a  et  4a  spinis  ceteris  longioribus 
corpore  duplo  fere  liumilioribus ,  membrana  interspinosa  medioeri- 
ter  excisa;  dorsali  radiosa  antice  acutiuscula  rotundata  margine 
superiore  convexa  dorsali  spinosa  altiora  altitudine  If  circiter  in 
altitudine  corporis;  pinnis  pectoralibus  acutiuscule  rotundatis  5f 
ad  5f,  ventralibus  acutis  convexis  5  fere,  caudali  valde  emargi- 
nata  lobis  acutiuscule  rotundatis  5}  circiter  in  longitudine  corpo¬ 
ris  ;  anali  obtusa  convexa ,  spina  3a  radio  lo  non  vel  vix  brevi¬ 
ore  crassa  spina  dorsi  longissima  longiore  If  circiter  in  altitu¬ 
dine  corporis ;  colore  corpore  superne  pulcbre  aureo-rubro,  inferne 
dilutiore;  vittis  dorso  lateribusque  utroque  latere  longitudinalibus 


208 


dilute  roseis  10  vel  11;  pinnis  roseis ;  dorsal!  spinam  lm  inter  et 
3m  macula  magna  nigra. 

o  o 

B.  8,  D.  11—1/13  vel  11—1/14.  P.  2/13.  V.  1/7.  A.  4/10  vel 
4/11.  C.  5—1/17/1—5. 

Synon.  Holocentre  double  tache  QG.  Zool.  Voy.  Astrol.  Ill  p. 
679,  Atl.  Poiss.  tab.  14  fig.  4. 

Habit.  Goram  insul.  in  mari. 

Longitude  speciminis  unici  53/'' 

A  an m.  Ik  geloof  in  het  hier  beschreven  voonverp 
teruggevonden  te  hebben  de  soort,  onder  boven  gege- 
venen  naam  beschreven  en  afgebeeld  door  Quoy  en  Gai- 
mard,  naar  een  voorwerp,  hetwelk  bijkans  de  dubbele 
lengte  had  van  het  mijne.  Men  kencle  haar  tot  nog  toe 
slechts  van  Nieuw-Guinea  en  Guam.  Zij  is  na  verwant 
aan  Holocentrum  melanotopterus  Blkr,  doch  onderscheidt 
zich  nog  door  meerdere  bijzonderheden  claarvan,  door 
de  kleur  der  doornachtige  rugvin ,  het  met  afgeronde 
van  de  snuitspits,  grootere  buikvinnen,  enz. 

TEUTHIDES. 

Acantlurus  goramensis  Blkr. 

Acantb.  corpore  subrhomboideo ,  diametro  dorso-ventrali  (spi¬ 
nam  dorsi  inter  et  spinam  ventralem)  1^  circiter  in  ejus  lon- 
gitudine  absque,  If  fere  in  ejus  longitudine  cum  pinna  caudali; 
latitudine  corporis  4  ad  5  in  diametro  dorso-ventrali ;  capite  3 
et  paulo  in  longitudine  totius  corporis ,  altiore  quam  longo ;  oculis 
diametro  2  \  circiter  in  longitudine  capitis ;  linea  rostro-frontali  valde 
concava ;  linea  interoculari  convexa ;  sulco  praeoculari  trigono  valde 
conspicuo;  rostro  acuto  oculo  diametro  altiore;  dentibus  cunei- 
formibus  utraque  maxilla  p.  m.  12,  maxilla  superiore  dimidio 
apicali  utrinque  serratis  multilobis,  maxilla  inferiore  apice  ser- 
ratis  4-  ad  6-lobis ;  praeoperculo  valde  obtusangulo  angulo  rotun- 
dato ;  operculo  carina  unica  media  subverticali ;  osse  scapulari 
non  striato;  squamis  minimis,  capite  corporeque  antice  puncti- 


209 


formibus,  corpore  postice  ceteris  majoribus  sed  parura  conspicnis 
protuberanti a  conica  vel  setiformi  oculo  armato  tantum  conspi- 
cua  munitis;  linea  lateral!  conspicua  simplice  antice  valde  cur- 
vata  cauda  supra  spinam  caudalem  decurrente;  spina  caudali 
oculo  multo  breviore;  pinnis  dorsali  et  anali  trigonis  acutis  dia- 
metro  dorso-ventrali  multo  minus  duplo  humilioribus,  dorsali 
autem  anali  altiore  spina  postica  spinis  ceteris  longiore  diametro 
dorso-ventrali  duplo  circiter  breviore;  pinnis  pectoralibus  acu¬ 
tis  3{,  ventralibus  acutis  6f,  caudali  extensa  convexiuscula 
angulis  acuta  5  circiter  in  longitudine  corporis;  colore  corpore 
fuscescente-violaceo ,  capite  regioneque  tboracica  fuscescente-au- 
rantiaco,  pinnis  verticalibus  profunde  violaceo-fusco:  vittis  cor¬ 
pore  transversis  gracilibus  aequidistantibus  coeruleis  16  p.  m.  qua- 
rum  anticis  10  vel  11  fascia  suprascapulo-laterali  oblique  descen- 
dente  grisea  cruciatis;  capite  et  trigono  thoraco-ventrali  punctis 
confertis  dilute  coeruleis ;  iride  flavo  et  fusco  tincta ;  pinnis  pec¬ 
toralibus  aurantiacis,  ventralibus  fuscis. 

B.  5.  D  5/21  vel  5/25.  P.  2/13.  V.  3/5.  A.  3/20  vel  3/21.  Ch 
1/14/1  et  lat.  brev, 

Hab,  Goram  ins.  in  mari. 

Longitudo  speciminis  unici  36."' 

Aanin.  Acanthurus  goramensis  is  na  verwant  aan 
Acanthurus  scopas  CV.  (Acanthurus  rhombeus  v.  Kittl.) 
en  onderscheidt  zich  daarvan  voornamelijk  slechts  door 
kleurteekening ,  hooger  meer  ruitvormig  ligchaam  en  hoo- 
gere  spitsere  rugvin  en  aarsvin.  Piet  is  mogelijk  dat  de 
hoogte-evenredigheden  van  ligchaam  en  vinnen  bij  de- 
ze  soort  met  toenemenden  leeftijd  wijzigingen  onder- 
gaan,  behoorende  mijn  voorwerp  blijkbaar  tot  den  nog 
jeugdigen  leeftijdstoestand,  maar  zij  onderscheidt  zich 
dan  toch  nog  door  de  ongeveer  ten  getale  van  16  aan- 
wezige  dunne  smalle  op  gelijke  afstanden  van  elkander 
geplaatste  vertikale  blaauwe  bandjes,  welke  van  achter 
het  operkel  tot  aan  den  staartdoorn  zich  van  ruglijn 


210 


tot  aan  cle  buiklijn  toe  uitstrekken.  Bij  Acantliu- 
rus  scopas  CV.  zijn  ook  in  clen  jeugdigeren  leeftijdstoe- 
stand  vinnen  in  ligchaam  betrekkelij k  hooger  (Acanthu- 
rus  altivelis  CV.)  dock  de  zeer  fijne  streepvormige 
bandjes  liebben  daar  dezelfde  overlangsche  rigting  als 
bij  de  oudere  voorvverpen. 

GOBIOIDEI. 

Gobius  not  acanthus  Blkr. 

Gob.  corpore  elongato  compresso,  altitudine  5?  circlter  in  ej  us 
Iongitudine,  latitudine  1|  fere  in  ejns  altitudine;  capite  obtuso  convexo 
4|-  circiter  in  Iongitudine  corporis ;  latitudine  capitis  2  fere,  altitudi¬ 
ne  1{-  circiter  in  ejus  Iongitudine;  oculis  diametro  3  circiter  in 
Iongitudine  capitis,  valde  approximatis ,  totis  vel  totis  fere  in  dimidio 
capitis  anteriore  sitis;  rostro  valde  obtuso  convexo;  maxilla  superio- 
re  maxilla  inferiore  vix  breviore  sub  oculi  parte  anteriore  desinen- 
te;  dentibus  maxillis  pluriseriatis ,  maxilla  superiore  serie  exter¬ 
na  seriebus  internis  longioribus  conicis  leviter  curvatis  postrorsum 
decrescentibus ,  maxilla  inferiore  dimidio  anteriore  serie  externa 
seriebus  ceteris  longioribus  dente  serie  externa  postico  canino  pos¬ 
trorsum  et  extrorsum  curvato;  rictu  obliquo;  sulco  oculo-scapu- 
lari  conspicuo;  capite  ubique  alepidoto;  squamis  occiput  inter  et 
pinnam  dorsalem  lm  6  vel  7,  lateribus  28  p.  m.  in  serie  longi- 
tudinali;  appendice  anali  conica  acuta;  pinnis  dorsalibus  appro¬ 
ximatis;  dorsali  spinosa  valde  acuta  corpore  altiore  spina  la  valida 
tota  ossea  pungente,  spinis  ceteris  gracilibus  flexilibus  dimidio 
apicali  filiformibus  4a  et  5a  ceteris  longioribus;  dorsali  radiosa 
corpore  bumiliore  antice  spina  valida  pungente  radio  sequente 
breviore  armata,  postice  angulata;  pectoralibus  acute  rotundatis 
5 1  circiter,  ventrali  acuta  4  circiter,  caudali  obtusa  rotundata 
4J-  circiter  in  Iongitudine  corporis;  anali  corpore  liumiliore  postice 
quam  antice  multo  altiore  acutangula ;  colore  corpore  roseo-viridi, 
inferne  margaritaceo-roseo;  squamis  corpore  singulis  ocellis  minimis 
vel  punctis  margaritaceis  violaceo  annulatis  1  ad  3;  maculis  la¬ 
teribus  fuscescentibus  majoribus  3  ad  5  in  seriem  longitudinalem 


211 


dispositls;  capite  genls  operculisquo  ocellis  et  vittulis  brevlbus 
dilute  coeruleis  violaceo  annulatis  vel  limbatis ;  pinna  dorsali  spi- 
nosa  roseo-aurantiaca  vitta  longitudinali  obliqua  diffusa  violacea 
apicem  spinarura  longissimarura  versus  adscendente;  pinnis  ceteris 
aurantiaco-roseis,  dorsali  radiosa  punctis  coerulescentibus  et  fusco 
leviter  arenata,  pectoralibus  merabrana  interradiali  punctis  mini¬ 
mis,  anali  vittulis  brevibus  obliquis  margaritaceis ;  caudali  media 
basi  radiisque  dimidio  pinnae  superiore  maculis  aliquot  parvis 
fuscescente  -rubris. 

B.  4.  D.  6—1/9  vel  6—1/10.  P.  18.  V.  1/5.  A.  1/10  vel  1/11. 
C.  5/13/5  vel  6/13/6  lat.  brev.  inclus. 

Habit.  Goram  insul.  in  mari. 

Longitudo  speciminis  unici  60/ " 

Aanm.  Onder  cle  meer  dan  70  soorten  van  Gobius 
CV.  welke  ik  thans  van  den  Indischen  arcliipel  bezit 
zijn  er  slecbts  twee/bij  welke  de  eerste  straal  van  de 
2e  rugvin  een  echte  beenige  en  stekende  doom  is  , 
t.  w.  Gobius  caninoides  Blkr  en  de  onderwerpelijke. 
Beide  soorten  bezitten  ook  verwantschap  wat  den  bouw 
der  overme  vinnen  en  van  het  tandenstelsel  en  de 

O 

grootte  der  selmbben  betreft ,  maar  zij  verschillcn 
overigens  nog  zeer  aanmerkelijk  van  elkander,  vermits 
bij  Gobius  caninoides ,  afgescheiden  van  verschillen  in 
de  kleurteekening  van  kop  en  vinnen,  kruin,  wangen 
en  operkels  beschubt  zijn ,  de  doornen  der  eerste  rug¬ 
vin  niet  zoo  draadvormig  verlengd,  het  profiel  minder 
stomp,  enz.  Opmerkelijk  ook  is  Gobius  notacanthus 
wegens  den  sterk  ontwikkelden  geheel  beenigen  en 
stekenden  doom  in  de  eerste  rugvin ,  welke  echter 
korter  is  dan  de  doom  welke  den  eersten  rugvinstraal 
vervangt. 


212 


ELEOTRIOiDEI. 

Eleotriodes  Blkr. 

Pinnae  clorsales  2.  Dentes  maxillis  uni-  ad  pluri- 
seriati,  maxilla  inferiore  uni-  ad  biseriati.  Palatum 
edentulum.  Praeoperculum  radiique  branchiostegi  ana- 
canthi.  Nares  non  tubulatae.  Membrana  branchio- 
stega  radiis  5. 

Aanm.  Ik  neem  den  geslachtsnaam  Eleotriodes  aan 
voor  een  aantal  soorten,  behoorende  tot  het  geslacht 
Eleotris,  zooals  het  door  Cuvier  werd  opgevat,  welke 
de  bovengenoemde  kenmerken  met  elkander  gemeen 
hebben.  Daartoe  behooren  Eleotris  strigata  CV.}  Eleo¬ 
tris  muralis  QG.,  Eleotris  sexguttata  CV.,  en  de  hieron- 
der  beschrevene  nieuwe  soort  van  Goram.  Deze  4  soor¬ 
ten  hebben  alle  eenreijige  bovenskaakstanden  en  de  on- 
derkaakstanden  aan  de  zijden  eenreijig  en  slechts  voor  in 
de  kaak  tweereijig.  Nog  eenige  andere  door  mij  ontdekte 
soorten  zijn  tot  hetzelfde  geslacht  te  brengen,  zooals 
Eleotris  microlepis,  Eleotris  heteropterus  en  Eleotris 
periophthalmus.  Bij  deze  drie  soorten  zijn  de  boven-  en 
onderkaakstanden  op  meerdere  reijen  geplaatst,  zoodat 
zij  tot  eene  eigene  groep  in  het  geslacht  te  brengen  zijn. 

Eleotriodes  Helsdingenii  Blkr. 

Eleotriod.  corpore  elongato  compresso,  altitudine  7  et  paulo 
in  ejus  longitudine  absque  fills  caudalibus,  latitudine  1|  circiter 
in  ejus  altitudine;  capite  depressiusculo  convexo  4{  ad  4*  in  longi¬ 
tudine  corporis  absque  filis  caudalibus;  altitudine  capitis  cir¬ 
citer,  latitudine  1|  circiter  in  ejus  longitudine;  oculis  diaraetro 
4£  ad  5  in  longitudine  capitis,  postice  in  dimidio  capitis  anteri- 
ore  sitis,  minus  diametro  1  distantibus;  rostro  convexo  oculo 


213 


paulo  longiore ;  rictu  obliquo ;  maxilla  snperiore  valde  protractili 
maxilla  iuferiore  non  breviore,  sub  medio  oculo  circiter  desinen- 
te;  dentibus  maxilla  snperiore  uniseriatis  conicis  curvatis  inae- 
qualibus,  anterioribus  caninoideis,  anticis  2  convergentibus;  den¬ 
tibus  maxilla  iuferiore  antice  biseriatis,  postice  uniseriatis,  anti¬ 
cis  conicis  curvatis  caninoideis  quorum  posteriore  canino  vero  ce¬ 
teris  majore  et  magis  curvato;  sulco  oculo-scapulari  conspicuo; 
squamis  corpore  minimis  130  p.  m.  in  serie  longitudinali,  squa- 
mis  caudalibus  squamis  corpore  anterioribus  vix  majoribus;  ca- 
pite  nuchaque  totis  alepidotis;  regione  posttemporali  squamulis 
minimis  in  cute  sparsis ;  appendice  anali  conica ;  pinnis  dorsalibus 
basi  contiguis;  dorsali  spinosa  dorsali  radiosa  altiore,  acute  rotun- 
data,  spinis  gracilibus  flexilibus  3  ceteris  longiore  corpore  humi- 
liore,  6;i  sat  longe  a  spina  5a  remota;  dorsali  radiosa  minus  tri- 
plo  longiore  quam  alta,  postice  acuta  radio  postico  radiis  ceteris 
longiore;  pinnis  pectoralibus  valde  latis  obtusis  5et  paulo,  ventralibus 
acutis  7  ad  7J-  in  longitudine  corporis  absque  filis  caudalibus; 
caudali  obtusa  rotundata  radiis  radios  3  medios  limitantibus  in 
fila  productis ;  anali  dorsali  radiosa  vix  breviore  et  liumiliore, 
antice  quam  postice  multo  humiliore,  postice  acuta;  colore  cor¬ 
pore  superne  roseo-viridi,  inferne  roseo-margaritaceo ;  vittis  cor¬ 
pore  2  longitudinalibus  violaceo-fuscis,  superiore  rostro-oculo-cau- 
dali,  inferiore  maxillo-infraoculo-caudali;  pinna  dorsali  spinosa 
roseo-liyalina  dimidio  superiore  fascia  longitudinali  lata  nigrican- 
te  luteo  limbata ;  dorsali  radiosa  roseo-hyalina  margine  superiore  fus- 
co-violacea  et  vitta  intramarginali  lutea;  pectoralibus  roseo-hyalinis 
basi  vitta  longitudinali  fusco-violacea ,  postice  axillam  versus 
macula  oblonga  violacea ;  ventralibus  analique  flavescentibus ;  cau¬ 
dali  flavescente-rosea  margine  superiore  et  inferiore  fusco-viola¬ 
cea,  medium  versus  vittis  2  longitudinalibus  fusco-violaceis  vit¬ 
tis  descriptis  ceplialo-caudalibus  incipientibus  et  usque  supra  fila 
caudalia  productis. 

B.  5  D.  6—1/11  vel  6—1/12.  P.  23  vel  24.  V.  1/5.  A.  1/11 
vel  1/12.  C.  8/13/13  lat.  brev.  incl. 

Habit.  Goram  ins.  in  mari. 

Longitud.  speciminis  unici  120"'  absque  filis  caudalibus,  141'" 
cum  filis  caudalibus. 


214 


Aanm.  Deze  soort  is  zeer  gemakkelijk  lierkenbaar 
aan  hare  twee  overlan^sche  violetbruine  li^chaamsban- 
den,  welke  zich  tot  aan  de  toppen  der  staartvindraden 
verlengen.  Deze  staartvindraden  zijn  mij  van  geene  enke- 
le  soort  van  Eleotrioiden  bekend.  Ik  heb  gemeend  de 
soort  te  moeten  noemen  naar  den  heer  W.  F.  C.  Van 
Helsdingen,  aan  wien  de  eerste  kennis  der  visclifauna  van 
den  Goram-archipel  te  danken  is. 

CALLIONYMOIDEL 

Cctllionymus  f/oramensis  Blkr. 

Callion.  corpore  elongato  depresso,  altitudide  8  circiter,  lati- 
tudine  maxima  5*7 ,  capite  acuto  convexo  4  fere  in  longltadine  cor¬ 
poris  absque  pinna  caudali;  latitudine  capitis  iy  fere  ad  1^-,  alti- 
tudine  2  circiter  in  ejus  longitudine;  oculis  diametro  3  circiter 
in  longitudine  capitis,  maxime  approximatis ;  orbitis  parum  ele- 
vatis  edentulis;  linea  rostro-frontali  convexiuscula;  rostro  acuto 
oculo  non  vel  vix  longiore;  processu  praeoperculari  oculo  longi- 
ore  margine  externo  basin  versus  spina  unica  antrorsum  spectan- 
te,  margine  posteriore  apicem  versus  dentibus  5  vel  6  curvatis 
magnis  armato;  foramine  brancliiali  supero,  longe  ante  basin  pin¬ 
nae  pectoralis  sito;  appendice  anali  elongata  conica;  linea  latera- 
li  conspicua  antice  valde  curvata  nucba  linea  intermedia  cur- 
vata  cum  linea  laterali  lateris  oppositi  unita  regione  operculari 
et  suboculari  non  conspicua;  linea  laterali  accessoria  lateribus 
inferne  paulo  post  initium  analis  incipiente  et  basi  caudalis  infer- 
ne  desinente;  pinna  dorsali  spinosa  spinis  gracilibus  la  sequentibus 
multo  longiore  filiforme  producta;  dorsali  radiosa  corpore  alti- 
ore  angulata  emarginata  radiis  2  posticis  ceteris  multo  longiovi- 
bue ;  pinnis  pectoralibus  irregulariter  flabelliformibus  3f  ad  4,  ven- 
tralibus  indivisis  oblique  convexis  apice  acutis  3  circiter  in  lon¬ 
gitudine  corporis  absque  pinna  caudali;  anali  corpore  paulo  vel 
non  liumiliore  membrana  interradiali  profunde  incisa ,  postice  acuta, 
radiis  2  ultimis  radiis  ceteris  multo  longioribus ;  caudali  irregulariter 

O  7  O 

rbomboidea  postice  acutiuscule  vel  obtusiuscule  rotundata  3|-  ad 


4  in  longitudine  totius  corporis;  corpore  superne  roseo,  interns 
albido-roseo,  superne  lateribusque  fusco  arenato  maculisque  ir- 
regularibus  albido-roseis  fusco  vel  violaceo  limbatis  variegato ;  iri- 
de  rosea  aureo  limbata;  rostro  genisque  vittulis  gracilibus  cur- 
vatis ,  lateribus  inferne  punctis  numerosis  sparsis  coerulescente-mar- 
garitaceis ;  pinnis  dorsalibus  liyalinis  punctis  sat  numerosis  sparsis 
dilute  coeruleis,  dorsali  spinosa  insuper  violascente  leviter  reticu¬ 
lata,  dorsali  radiosa  insuper  maculis  rotundis  sparsis  punctis  coe¬ 
ruleis  majoribus  violascentibus  ;  pectoralibus ,  ventralibus  et  ana- 
li  dilute  roseo-aurantiacis  pnnctis  vel  maculis  oblongis  parvis  nu- 
merosis  dilute  coeruleis  et  maculis  parvis  parcis  violascentibus; 
anali  margine  libero  albida  vittaque  intramarginali  diffusa  fusco- 
violacea;  caudali  roseo-aurantiaca  membrana  punctis  oblongis  vel 
vittulis  gracillimis  brevibus  dilute  coeruleis,  dimidio  inferiore 
maculis  fuscis  in  series  5  vel  6  transversas  dispositis. 

B.  6.  D.  4 — 10  (omn.  simplic.),  P.  2/13/1  vel  2/12/1.  Y,  1/5. 
A.  8  simpl,  C.  2/7/2  vel  3/6/3. 

Hab.  Goram  insul.  in  mari. 

Longitud.  2  speciminum  64"'  et  68.'" 

Aanm.  Onderwerpelijke  soort  is  kenbaar  aan  liaar  wei- 
nig  breed  ligchaam,  dubbele  zijlijn  van  welke  de  bene- 
denste  even  achter  het  begin  der  aarsvin  ontspringt  en 
aan  de  basis  der  staartvin  eindigt,  bijzonderheden  van 
kleurteekening  en  vinbouw,  de  5  of  6  tanden  van  den 
preoperkeldoorn ,  enz. 

PSEUDOCHROMIDES. 

pseudoplesiops  Blkr. 

Pinna  dorsali  unica  radiis  simplicibus  omnibus  flexi- 
libus.  Squamae  cycloideae.  Dentes  maxillis  et  vomerini 
pluriseriati ;  dentes  palatini  nuli.  Praeoperculum  et  os 
suborbitale  edentula.  Pinnae  ventrales  jugulares  radiis  2 
anticis  cartilagineis  valde  productis.  Membrana  branchi- 


216 


ostega  radiis  6.  Ossa  pharyngealia  inferiora  duplicia 
contigua.  Pseudobranchiae  pectiniformes. 

Aanm.  Ilet  geslaeht  Pseudoplesiops  is  in  raeerdere 
opzigten  merkvvaardig,  daar  het  een  voorbeeld  te  ineer 
is  van  de  uitzonderingen,  welke  zicli  onder  de  groote  nog 
heden  door  vele  ichthyologen  aangenomene  orde  der 
Acanthopteri  voordoen  ten  opzigte  van  den  vinbouw.  Bij 
onder werpelijk  geslaeht  is  geen  enkele  vinstraal  doom- 
achtig,  zelfs  niet  de  voorste  buikvinstraal,  hoezeer  de- 
ze  nog  de  minste  buigzaamheid  bezit. 

In  een  ander  opzigt  is  het  opmerkelijk  door  zijne 
cykloide  schubben  en  levert  het  een  nieuw  voorbeeld  op 
bij  de  vele,  in  vroegere  verhandelingen  reeds  door  mij 
aangetoond,  van  het  weinig  natuurlijke  eener  verdee- 
ling  der  groote  afdeelingen  van  de  visschen  naar  het 
getand  of  niet  getand  zijn  der  schubben. 

lnderdaad,  indien  men  Pseudoplesiops  in  de  svstemen 
van  Cuvier  of  van  den  heer  Agassiz  wilde  rangsehikken , 
zou  men  het  eene  plaats  moeten  aanwijzen  geheel  buiten 
zijne  natuurlijke  verwantschap ,  terwijl  het  in  zijn’  ge- 
heelen  bouw  en  habitus  aantoont,  dat  het  zijne  natuur¬ 
lijke  plaats  erlangt  bij  de  Pseudochromiden. 

In  het  natuurlijk  stelsel  behoort  het  gerangsehikt  te 
worden  tusseken  Plesiops  en  Pseudochromis.  Het  heeft 
geheel  den  habitus  van  Pseudochromis,  in  welk  ge- 
slaclit  men  reeds  bij  sommige  soorten  de  vindoornen  tot 
eenige  weinige  ziet  verminderd,  maar  het  onderscheidt 
zich  daarvan ,  niet  alleen  door  volstrekte  afwezigheid  der 
vindoornen ,  maar  ook  door  de  afwezigheid  van  gehemel- 
tetanden  en  den  afwijkenden  bouw  der  buikvinnen  en  de 
gladrandige  schubben.  Door  alle  deze  kenmerken  ver- 
schilt  het  evenzeer  van  Plesiops,  maar  het  heeft  den  bouw 


217 


tier  buikvinnen  van  Plesiops,  dat  is  de  twee  voorstc  stra- 
leu  kraakbeenaclitig  geleed,  onverdeeld  en  draadvormig 
verlengd. 

De  definitie  der  Pseudochromiden  van  de  liecrcn  J. 
Muller  en  Troschel  belioort  wegens  dit  geslaclit  ten  op- 
zigte  der  geliemeltetanden  en  plaatsing  der  buikvinnen 
eene  kleine  wijziging  te  ondergaan.  De  bouw  en  plaat¬ 
sing  der  buikvinnen  van  Pseudoplesiops  duiden  ook  op 
eene  verwantscliap  met  sommige  geslachten  van  Elen- 
nio'ideii. 


Pseudo pie  slops  l// pus  Blkr. 


Pseudopies,  corpore  oblongo  compresso,  altitudine  3|-  circiter  in 
ejus  longitudine  absque  pinna  caudali;  latitudine  corporis  2  circiter 
in  ejus  altitudine;  capite  acuto  3^  circiter  in  longitudine  corporis  abs¬ 
que  pinna  caudali,  paulo  longiore  quam  alto;  linea  rostro-fron- 
tali  declivi  rectiuscula;  oculis  diametro  3  circiter  in  longitudine 
capitis;  rostro  acuto  oculo  multo  breviore;  maxillis  aequalibus, 
superiore  sub  medio  oculo  desinente  2|  circiter  in  longitudine  ca¬ 
pitis;  dentibus  maxillis  pluriseriatis  serie  externa  seriebus  internis 
majoribus  utraque  maxilla  insuper  antice  caninis  4  curvatis,  ma¬ 
xilla  inferiore  serie  externa  utroque  ramo  mediis  inaequalibus 
ceteris  longioribus  subcaninoideis;  dentibus  vomerinis  parvis  plu¬ 
riseriatis  in  vittam  ✓•n  formera.  dispositis;  labiis  carnosis  ;  praeoper- 
culo  rotundato  margine  undulato  edentulo;  operculo  anacantlio; 
squamis  cycloideis ,  praeoperculo  in  series  4  transversas  dispositis 
lateribus  3G  p.  m.  in  serie  longitudinali;  linea  laterali  singulis  squa¬ 
mis  poro  parum  conspicuo  notata,  antice  adscendente,  tunc  lineae  dor- 
sali  approximata,  sub  radiis  dorsalibus  posterioribus  interrupta?;  pin- 
nis  dorsali  et  anali  indivisis  antice  corpore  plus  duplo  postice 
corpore  minus  duplo  humilioribus  ,  radiis  simplicibus  et  fissis  omni¬ 
bus  tlexilibus  apicem  versus  filiformibus ,  radiis  membrana  totis 
unit  is  postrorsum  sensim  accrescentibus ;  pinnis  pectoralibus  ro- 
tundatis  4  circiter,  ventralibus  radiis  2  anterioribus  articulatis 
filiformibus  3  l'ere  in  longitudine  corporis  absque  pinna  caudali; 

15 


r  218  * 

(caudali  magna  parte  abrupta);  colore  corpore  plnnisque  flaves- 
cente-roseo;  iride  roseo-flava ;  orbita  annulo  nigro  notata. 

B.  6.  D.  1G/9  vel  10/10,  P.  .2/14,  V  2/3.  (omn.  simpl.).  A,  7/9. 
C.  1/15/1  vel  17  et  lat.  brev, 

Hab.  Goram  insul.  in  mari. 

Longitndo  speclminis  unici  absquC  pinna  caudali  46." 

Aanm.  Mijn  voonverp  lieeft  cle  staartvin  grootendeels 
verloren  en  ook  den  staart  zelven  beschadigd,  dock  be- 
vindt  zicli  overigens  in  een’  goeden  toestand  van 
bewaring,  zoodat  ik  voor  de  juistlieid  der  besckrevene 
kenmerken  kan  instaan,  tenzij  welligt  de  kleur  van 
ligchaam  en  vinnen  liooger  rood  is  geweest  dan  de  be- 
schrijving  aanduidt. 

Scry) si  Batavia  Calendis  Novcmbris  1S57. 


2  / 


DESCRIPTIONES 
SPECIERUM  PISCIEM  JAYANENS1UM 

NO  VARUM  VEL  MINUS  COG-NIT  ARUM 
DIAGNOSTICAE , 

AUCT. 

.  1».  II  ffi  E  K  li  K  R. 

Toen  ik ,  tlians  ruim  12  jaren  geleden,  mijne  ichtbyologi- 
sche  nasporingen  omtrent  den  Indischen  Arcliipel  begon , 
was  ik  er  verre  af  te  vermoeden,  tot  de  nitkomsten  te  zul- 
len  geraken,  welke  ik  sedert  heb  verkregen. 

Door  mijne  standplaats  aan  Java  gebonden  en  zonder  be- 
trekkingen  elders  in  den  Indischen  Archipel,  bepaalde  ik  mij 
in  de  eerste  jaren  van  mijn  verblijf  in  deze  gewesten  meer 
uitsluitend  tot  bet  onderzoek  der  vischfanna  van  Java,  zijn- 
de  mij  eerst  in  1848  en  vooral  na  1850  liet  voorregt  te  beurt 
gevallen,  van  de  meest  verschillende  oorden  van  den  In- 
disclien  Arcliipel  en  zelfs  van  Bengalen ,  Japan  en  Australia  , 
mij  visclisoorten  ter  onderzoeking  te  zien  toegezonden. 

Java  was ,  reeds  tijdens  bet  begin  mijner  nasporingen,  van 
alle  eilanden  van  den  Indischen  Arcliipel ,  in  een  ichtliyolo- 
gisch  opzigt  het  meest  bekend ,  voornamelijk  door  de  ver- 
zamelingen  van  de  voormalige  Natuurkundige  kommissie , 
welker  bewerking,  door  den  vroegtijdigen  dood  van  Kuhl 
en  Van  Ilasselt,  voornamelijk  lieeft  plants  geliad  door  Cuvier 
en  den  beer  Valenciennes. 


—  324 


Maar  alle  onderzoekingeri  van  vroegere  jaren  hadden  tot 
op  het  jaar  1845  nog  geene  driehonderd  soorten  van  Java 
doen  kennen  en  van  die  soorten  waren  er  nogvele,  welker 
kennis  weinig  bepaald  en  volstrekt  onvoldoende  bleef. 

Spoedig  was  ik  tot  de  overtuiging  gekomen ,  in  lioe  hoo- 
ge  mate  deze  tak  van  kennis  ook  nog  voor  Java  te  wen schen 
overliet.  In  weinige  jaren  tijds  erlangde  ik  van  Java 
meerdere  lionderden  soorten  en  thans  reeds  draag  ik  ken¬ 
nis  van  ruim  1000  soorten  van  Java ’s  zoete  en  kustwateren  , 
welke  zicb ,  eenige  tientallen  uitgezonderd,  alle  in  mijn 
kabinet  bevinden. 

Hoezeer  ik  verreweg  het  grootste  gedeelte  mijner  Java- 
sche  visschen  zelf  heb  verzameld ,  te  Batavia  en  tijdens  mij- 
ne  talrijke  togten  over  Java,  heb  ik  geen  gering  gedeel¬ 
te  daarvan  te  danken  aan  de  bereidvaardigheid  van  meer¬ 
dere  vrienden  en  in  de  wetenschap  belangstellende  mannen, 
die  mij  met  de  meest  belanglooze  welwillendheid  van  ver- 
schillende  plaatsen  van  Java  verzamelingen  liebben  doen  toe- 
komen,  door  welke  ik  vooral  in  staat  gesteld  word,  omtrent 
de  geographische  verbreiding  der  visschen  over  en  om  Java 
talrijke  gegevens  mede  te  deelen. 

Zoo  ontving  ik  op  verschillende  tijdstippen  min  of  meer 
belangrijke  voorwerpen  van  de  heeren 

C.  A.  Bensen,  Officier  van  gezondheid  le  kl. ,  van  Bantam. 

J.  G.  X.  Broekmeijer,  Officier  van  gezondheid  le  kl. ,  van 
Pasoeroean  en  Malang. 

Dr.  O.  Brummer,  Officier  van  gezondheid  2e  Id.,  van  Kediri. 

S.  Van  Deventer ,  Adsistent-resident  van  Buitenzorg ,  van 
Pasoeroean  en  het  meer  van  Grati. 

Dr.  C.  L.  Doleschall ,  Officier  van  gezondheid  2e  kl. ,  van 
Karangbollong. 

G.  IT.  G.  IlarlofF,  Oud  Officier  van  gezondheid  le  kl. ,  van 
Soerakarta  en  Pagotang,  aan  Java’s  zuidkust. 


325  — 


Dr.  J.  Hartzfeld ,  Officier  van  gezondiieid  le  kl. ,  van 
Soerabaja. 

O.  F.  W.  J.  Huguenin ,  Ingenieur  van  het  mijnwezen,  van 
Buitenzorg. 

Dr.  F.  Junghuhn,  van  de  Preanger-regentscliappen  en 
bet  meer  van  Pandjalloe ,  in  Cheribon. 

N.  M.  Klein ,  Tabaksfabrikant  te  Penawangan ,  van  Poer- 
wodadi- 

C.  P.  Brest  van  Kempen,  Resident  van  Bantam,  van  Bantam 
en  Lebak. 

N.  J.  H.  Kollmann,  Kontroleur  der  le  klasse,van  Bantam 
en  Pandeglang. 

D.  C.  Noordziek,  Adsistent-resident  van  Toelong-agoong , 
van  Priffi,  aan  Java’s  Zuidkust. 

O.  Yan  Polanen  Petel ,  Adsistent-resident  van  Malang,  van 
Malang’s  zuidkust. 

J.  F.  Schultze ,  Adsistent-resident  van  Ambal,  van  Ka- 
rangbollong,  aan  Java’s  Zuidkust. 

J.  E.  Teijsmann  ,  Eerste  liortulanus  van  ’s  lands  plantentuin 
te  Buitenzorg,  van  Buitenzorg  en  de  Preanger-regent¬ 
scliappen. 

R.  P.  Tolson ,  Koopman,  van  Java’s  westlioek. 

Jklir  Mr.  H.  C.  Yan  der  Wijck,  Resident  der  Preanger- 
regentscliappen  ,  bet  regentscliap  Tjandjioer. 

II,  Zollinger ,  te  Banjoewangi ,  van  Bondowosso. 

Ik  acbt  bet  een’  pligt,  welks  vervulling  mij  tevens  boogst 
aangenaam  is ,  bier  openlijk  mijne  erkentelijkbeid  voor  die 
toezendingen  te  betuigen. 

In  een  afzonderlijk  artikel ,  betwelk  ik  in  een  volgend 
nummer  van  dit  Tijdscbrift  lioop  openbaar  te  maken,  zal  ik 
eene  volledige  lijst  geven  van  alle  viscbsoorten  ,  welke  mij 
tot  nu  toe  van  Java  zijn  bekend  geworden ,  met  bijvoeging 
der  inlandsclie  namen ,  voor  zooverre  ik  ze  beb  kunnen  uit- 
vorscben  en  der  plaatsen  van  voorkomen. 

3e  SERIF.  DL.  V  22 


—  326  — 


llier  volgen  de  korte  beschrijvingen  van  eenige  soorten 
van  Java,  gedeeltelijk  reeds  geruimen  tijd  geleden  opgemaakt, 
gedeeltelijk  ontworpen  naar  voorwerpen,  eerst  in  de  jongste 
maanden  in  mijn  bezit  gckomen. 

SC1AENOIDEI. 

Johnius  diacanthus  Cant.  Mai.  Fish.  p.  67.* 

John,  corpore  oblongo  compresso,  altitudine  4|  ad  4|  in  ejus 
longitndine,  latitudine  1^  circiter  in  ejus  altitudine;  capite  4|  ad 
4^  in  longitudine  corporis;  altitudine  capitis  1J-  ad  1|,  latitudine 
2  fere  ad  2  in  ejus  longitudine;  oeulis  diametro  4£  ad  in  lon¬ 
gitudine  capitis;  linea  rostro-dorsali  vertice  concaviuscula ;  rostro 
acutiusculo  convexo  oculo  longiore,  non  ante  os  prominente,  antice 
poris  5  valde  conspicuis;  maxilla  superiore  maxilla  inferiore  paulo 
longiore,  paulo  vel  vix  post  oeuli  inarginem  posteriorem  desinen- 
te,  2 1  ad  2|  in  longitudine  capitis;  ore  antico,  rictu  parum  obli- 
quo;  dentibus  maxillis  bene  conspicuis,  maxilla  superiore  serie 
externa  utroque  latere  p.  m.  18  dentibus  seriebus  intends  multo 
majoribus  postrorsum  decrescentibus  caninis  nuliis;  maxilla  infe- 
.  riore  dentibus  dentibus  maxilla  superiore  extends  multo  minori- 
bus;  mento  poris  5  bene  conspicuis;  praeopereulo  leviter  obtusan- 
gulo  angulo  rotundato,  margine  posteriore  anguloque  dentato;  li¬ 
nea  dorsali  valde  convexa;  linea  ventrali  rectiuscula;  linea  late- 
rali  usque  sub  medio  pinnae  dorsalis  radiosae  curvata,  singulis 
squamis  ramosa;  squamis  lateribus  55  p.  m.  in  linea  laterali;  squa- 
mis  postanalibus  squamis  postscapularibus  et  dorsalibus  majoribus; 
pinna  dorsali  parte  spinosa  parte  radiosa  multo  minus  duplo  bre- 
viore  sed  ea  multo  altiore  acuta  spinis  gracilibus  3a  et  4a  spinis 
ceteris  longioribus  1 J  circiter  in  altitudine  corporis,  spina  1&  mi¬ 
nima,  ultima  penultima  longiore;  pinnis  pectoralibus  acutis  6  ad 
C)t,  ventralibus  acutis  ad  7*-,  caudati  rhomboidea  junior ibus 
postice  acuta,  adultis  obtusiuscula,  4|  ad  7  et  paulo  in  longitu¬ 
dine  corporis;  anali  obtusa  rotundata  dorsali  radiosa  altiore  spina 
2a  mediocri  radio  1°  multo  breviore,  laevi,  2\  ad  in  longitu- 


dine  capitis:  colore  corpore  superne  dilute  ad  profunde  viridescente- 
griseo,  inferue  argenteo,  griseo  vel  flavescente;  squamis  corpore 
plus  minusve  fusco  arenatis;  piunis  flavescentibus ,  plus  minus ve 
fusco  arenatis,  dorsali  et  caudali  maeulis  rotundis  interspinalibus 
et  interradialibus  fuscis;  dorso  lateribusque  junioribus  maeulis  ro¬ 
tundis  fuscis;  pinnis  pectoralibus ,  ventralibus  analique  junioribus 
frequenter  totis  nigris. 

B.  7.  D.  11/22  ad  11/24  vel  10—1/22  ad  10—1/24.  P.  2/17 
v.  2/18.  V.  1/5.  A.  2/7  vel  2/8.  C.  1/15/1  et  lat.  brew 
Syn.  Lutjanus  diacanthus  Lac.  Poiss.  IV  p.  195,  244. 

Lutjan  diacanthe  Lac.  ibid. 

Nella  katchelee  Russ.  Cor.  Fish.  II  fig.  115. 

Katchelee  Russ.  ibid.  II  fig.  116. 

Sciaena  platycephala  K.  v.  H.  sec.  ic.  inedit. 

Johnius  cataleus  Cuv.  Regn.  anim.  ed.  2a  II  p.  172,  ed. 
Poiss.  p.  81. 

Corvina  catalea  CV.  Poiss  V  p.  95,  Voy.  Ind.  Orient.  Be- 
lang.  Zool.  p.  360.  Richds.  Rep.  15k  Meet,  Brit.  Assoc. 
Fish.  Chin,  Jap.  p.  226.  Blkr,  Verb.  Bat,  Gen.  XXIII 
vSciaen.  p.  18. 

Johnius  ponctue  CV.  Poiss.  V  p.  95. 

Corvina  platycephala  K.  v.  H.  sec.  CV.  Poiss.  V  p.  98. 
Johnius  d  tete  plate  CV.  Poiss.  V  p.  98. 

Corvina  nalla  katchelee  Richds.  Rep.  15h  Meet.  Brit,  As¬ 
soc.  Fish.  Chin.  Jap.  p,  226. 

Sciaena  maculata  Gr.  Illustr.  Ind.  Zool.  II  tab.  89  fig.  3. 
Ikan  Tambareh  Mai.  Fret.  Malacc. 

Ilcan  Samgeh  Mai.  et  Sineus.  Bataw 
Ikan  Tigowodjo  Javan.  Samarang. 

Ikan  Ganglomo  Javan.  Surabaja. 

Habit.  Batavia,  Samarang,  Surabaja,  Java  insulae,  in  rnari. 
Kammal,  Madura  insulae,  in  mari. 

Banka  ins.  in  mari. 

Longitudo  14  speciminum  165'"  ad  874. 


Aanm.  Ik  kan  thans  met  zekerheid  zegsren ,  dat  Sciaena 


—  328 


platycephala  K.  v.  H.,  in  de  groote  Ilistoire  naturelle  des 
Poissons  aangeduid  onder  den  naam  van  Corvina  platyce¬ 
phala,  tot  Johnius  diacanthus  Cant,  of  Corvina  catalea  CV,  be- 
hoort,  zijnde  zij  daarvan  slechts  de  oudere  leeftijdstoestand. 
De  grootere  voorwerpen  der  soort,  welke  te  Batavia  nu  en 
dan  worden  ter  markt  gebragf,  hebben  een  zeer  smakelijk 
vleesch  en  worden  tegen  hooge  prijzen  verkoclit. 

De  vlekteekening  van  ligchaam  en  vinnen  gaat  in  den  ver 
gevorderden  leeftijd  gewoonlijk  geheel  verloren,  terwijl  de 
kleuren  der  gepaarde  vinnen  lichter  worden.  Ik  lieb  voor¬ 
werpen  gezien  van  meer  dan  1  meter  lengte. 

CHAETODONTOIDEI. 

Chaetodon  decussatus  CY.  Poiss.  YII  p.  41. 

Chaet.  corpore  disciformi,  diametro  dorso-ventrali  2  circiter  in 
longitudine  corporis;  capite  acuto  3|  ad  4  in  longitudine  corporis ; 
oculis  diametro  2|  ad  3  in  longitudine  capitis;  linea  rostro-dorsali 
capite  concava  nucha  vix  convexa  linea  rostro-ventrali  non  vel 
paulo  tantum  longiore ;  nostro  acuto  squamoso;  praeoperculo  obtus- 
angulo  rotundato  angulo  denticulato-crenato ;  squamis  lateribus  35 
p.  m.  in  serie  longitudinali;  pinnis  dorsali  et  anali  obtusangulo- 
rotundatls;  dorsali  spinosa  spinis  4a,  5a  et  6a  spinis  posterioribus 
subaequalibus  paulo  longioribus;  psctoralibus  acute  rotundati3  4 
circiter,  ventralibus  acut'is  radio  1°  in  filum  breve  productis  44- 
ad  4  J ,  caudali  extensa  convexa  6  fere  in  longitudine  corporis ;  co¬ 
lore  corpore  luteo;  fascia  oculari  violaceo-fusca  albido  limbata,  to- 
tum  oculum  amplectente,  inferne  interoperculo  desinente,  superne 
spinam  dorsi  lm  attingente  et  tota  nucha  cum  fascia  lateris  oppo- 
siti  unita;  fronte  verticeque  vittis  transversis  5  vel  6  aureis ;  cor¬ 
pore  striis  violaceis  quasi  subcutaneis  notato,  striis  antero-supe- 
rioribus  p.  m.  6  a  pinna  dorsi  spinosa  oblique  antrorsum  regionem 
nucho-scapularem  versus  descendentibus,  striis  postero-inferioribus 
p.  m.  14  a  stria  antero-superiore  postica  postrorsum  caudam  pin- 
namque  analem  versus  descendentibus;  fascia  latissima  trans versa 


329 


violaceo-nigra  dorsalem  radiosam  totam  fere,  caudam  totam  fere 
et  pinnae  analis  partem  basaiem  posteriorem  et  partem  centralem 
amplectente;  dorsali  spinosa  lutea  superne  violascente-nigro  lim- 
bata;  pectoralibus  ventralibusque  flavescentibus ;  anali  parte  lata 
nigra  excepta  pulchre  flava  vitta  intramarginali  nigro-fnsca;  pin¬ 
na  caudali  dimidio  basali  pulchre  flava,  tertia  parte  posteriore  vio- 
lascente-hyalina,  media  vitta  trans versa  gracili,  dimidio  basali  vitta 
transversa  lata  semilunari  fusco-violaceis. 

B.  6.  D.  13/25  vel  13/26  vel  11/26  vel  11/27.  P.  2/14.  Y.  1/5. 
A.  3/20  ad  3/22.  C.  1/15/1  et  lat.  brev. 

Syn.  Rhombotides  5  Klein,  Miss.  Pise.  IV  p.  36  tab.  9  fig.  2? 

Painah  Russ.  Cor.  Fish.  I  p.  65  fig.  83. 

Chaetodon  vagabandas  L.  ?  Russ,  ibid.,  Benn.  Ceyl. 

'Fish.  p.  7  tab.  7  (nec.  Bl.  nee  CY.) 

Che'todon  croise  CY.  Poiss.  VII  p.  41. 

Gcd-lellci  Cingal. 

Tarate  Indig.  Ponticer. 

Habit.  Ivarangbollong ,  Prigi,  Java  australis,  in  mari. 

Longitudo  4  speciminum  76'"  ad  118'". 

Aanm.  Het  komt  mij  zeer  twijfelachtig  voor,  dat  de  aan- 
gehaalde  afbeelding  van  Klein  tot  de  ondenverpelijke  soort 
betrekking  heeft,  vermits  eensdeels  de  kleurverdeeling  op 
die  afbeelding  onduidelijk  is  en  niet  jnist  aan  die  van  Chae- 
todon  decussatus  CY.  beantwoordt  en  ten  andere  in  Klein’s 
beschrijving  sprake  is  van  17  rugdoornen ,  welke  ook  in  de 
afbeelding  zijn  aangegeven. 

De  soort  wordt  grooter  dan  mijne  voorwerpen.  Zij  was 
tot  nog  toe  niet  van  den  Indisclien  Archipel  bekend. 

OSPHROMENOIDEL 

Anabas  scandens  Cuv.  Regn.  anim.  ed.  3a  Poiss.  73  fig.  2, 
tab.  74  fig.  1.  Hist.  Poiss.  YII  p.  249  tab.  193.  Blkr, 
Verb.  B.  G.  XXIII  Vissch.  Doolh.  Kieuw,  p.  8  ex  parte. 


—  330 


Swains.  Fish.  Amph.  II  p.  237.  Cant.  Ann.  Nat.  Hist. 
IX  p.  28,  Catal,  Mai.  Fish.  p.  82.  Richds.  Eep.  1 b'1 
Meet.  Brit.  Assoc.  Fish.  Chin.  Jap.  p.  250.  JerdonMadr. 
Journ.  XV  p.  144. 

Anab.  corpore  oblongo  compresso,  altitudine  spinam  dorsi  lm 
inter  et  spinam  ventralem  3|  ad  3|  fere,  supra  spinam  analem 
1  3  ad  3 1  in  ejus  longitudine,  latitudine  (capite)  2  fere  ad  1J 

in  ejus  altitudine;  capite  obtusiusculo  convexiusculo  3|  ad  4  in 
longitudine  corporis;  altitudine  capitis  11  ad  1|  in  ejus  longitu¬ 
dine;  oculis  diametro  3  et  paulo  ad  4t  in  longitudine  capitis,  di- 
ametro  1  et  paulo  ad  11-  distantibus ;  linea  rostro-dorsali  convexa 
vertice  vulgo  rectiuscula;  rostro  obtuso  oculo  breviore;  maxillis 
aequalibus,  superiore  sub  pupillae  parte  anteriore  desinente  3  et 
paulo  in  longitudine  capitis;  dentibus  maxillis  pluriseriatis ,  serie 
externa  seriebus  internis  majoribus ;  dentibus  vomerinis  anticis 
parvis  in  vittam  brevem  semilunarem,  vomerinis  posticis  valde 
conspicuis  obtusis  in  figuram  T  formem  dispositis;  osse  suborbitali, 
angulo  praeoperculi  (speciminibus  pluribus),  operculo,  suboper- 
culo  interoperculoque  dentatis;  dentibus  angulo  operculi  et  subo- 
perculi  elongatis;  squamis  ctenoideis,  lateribus  31  in  serie  longi- 
tudinali,  15  vel  16  in  serie  transversali;  linea  laterali  singulis 
squamis  tubulo  simplice  utroque  latere  poro  vel  fovea  munito  no- 
tata,  sub  spinis  dorsi  penultimis  interrupta ;  pinnis  dorsali  et  ana- 
li  parte  spinosa  parte  radiosa  humilioribus ,  dorsali  spinis  5a,  6a, 
7a,  8a  et  9a  spinis  ceteris,  anali  3pinis  4a,  5a  et  6a  spinis  ceteris 
longioribus ;  dorsali  et  anali  radiosis  rotundatis,  dorsali  anali  paulo 
altiore  corpore  duplo  vel  plus  duplo  humiliore;  pectoralibus  obtusis 
rotundatis  5  ad  5|,  ventralibus  acutiuscule  rotundatis  7  ad  8, 
caudali  obtusa  rotundata  4  A  ad  5  in  longitudine  corporis;  colore 
corpore  superne  nigricante-  vel  violascente-olivaceo ,  inferne  plus 
minusve  aurantiaco;  vittis  junioribus  maxillo-  praeoperculari  et 
maxillo-interoperculari  fuscescentibus ;  membrana  operculari  ma¬ 
cula  nigra;  cauda  juvenilibus  macula  rotunda  nigricante;  pinnis 
membrana  violascente-hyalinis  vel  violaceis,  radiis  violascente-oli- 
vaceis  vel  nigricantibus ,  ventralibus  frequenter  aurantiacis. 


Q  *)  I 

0-J  I  — 


B.  G.  D.  17/9  vel  17/10  ad  18/10  vel  18/11.  P.  2/13  ad  2/15. 

V.  1/5.  A.  10/10  vel  10/11  vel  11/11.  C.  1/14  /I  et  lat.  brev. 
Syn.  Verhensvisch  Nieuli.  Gedenkw.  Zee-  en  Lantr.  fig.  cop. 
Willughb.  App.  p.  4  tab.  4  fig.  4. 

Pelxe  porce  Lusit.  Willughb.  App.  p.  4  tab.  4  fig.  4. 
Perea  scandens  Dald.  Trans.  Linn.  Soc.  Ill  p,  62. 
Anthias  testudineus  Bl.  Ausl.  Fiscli.  tab.  322. 

Schildkroten fisch  Bl.  ibid. 

Tortue  Bl.  ibid. 

Amphiprion  scansor  et  Amphiprlon  et  Cephalopholis  scansor 
et  testudineus  Bl.  Schn.  Syst  posth.  p.  204  et  570. 
Lutjanus  testudo ,  Lutjanus  scandens ,  Lutjan  tortue  et  Lu~ 
tjan  grimpeur  Lac.  Poiss.  IV  p.  235,  239. 

Spams  testudineus  ShSiw.  Gen.  Zool.  IV  p.  471. 

Coins  cobojius  Bucli.  Gang.  Fish.  p.  98,  370,  tab.  13  fig.  33. 
Anabas  grimpeur  Diet.  Scienc.  natur.  Atl.  Ichthyol. 
Anabas  testudineus  Cuv.  Ilegn.  anim.  ed.  la  II  p.  340,  ed. 
2a  II  p.  226,  ed.  3*  Text,  Poiss.  p.  158.  Griff*.  Class. 
Pise.  p.  218  tab.  52  fig.  1. 

Anabas  sennal  CV.  Poiss.  VII  p.  249. 

Anabas  spinosus  Gray  111.  Ind.  Zool.  II  tab.  89  fig.  1. 
Kletterjisch  Oken  Thierr.  Atl.  fig. 

Pannei-eri  Tamul. 

Nabiemci  Birmann. 

Sennal  Tranqueb. 

Panne~ere  Co  roman  d. 

C-oi  vel  Coimas  Bengal. 

Geteh-geteh  Manadon. 

Betok,  Betik ,  Beta ,  Puju  et  llaroan  Mai. 

Habit.  Batavia,  Dano  lac.,  Serang,  •Tjiringin,  Perdana,  Tjibi- 
liong,  Pandeglang,  Tjimanok,  Cheribon,  Lacus  Pandjallu, 
Gombong,  Samarang,  Ambarawa,  Patjitan,  Surakarta, 
Modjokerto,  Surabaja,  Kediri,  Grati,  Pasuruan,  Java 
insulae  in  fluviis,  lacubus  et  paludibus. 

Boleling,  Bali  septentrionalis ,  in  fluviis. 

Bangkallang,  Sumanap,  Madura  insulae,  ip  fluviis  et 
paludibus. 


—  332  — 


Lacus  Sinkara,  Pajakombo,  Lacus  Meninju,  Padang,  Pii- 
aman,  Ulakan,  Trussan,  Benculen,  Telokbetong,  Palem- 
bang,  Labat ,  Moarakompeli,  Sumatra  insulae,  in  fluviis 
et  paludibus. 

Toboali,  Banka  insulae,  in  fluviis. 

Rio,  Bintang  insulae,  in  fluviis. 

Maros,  Tondano,  Manado,  Celebes  insulae,  in  fluviis  et 
lacubus. 

Bandjermasin,  Prabukarta,  Pengaron,  Kabajan,  Sam¬ 
bas,  Pontianak,  Borneo  insulae,  in  fluviis  et  paludibus. 

Longitudo  plus  quam  60  speciminum  67'"  ad  17P''. 

Aanm.  Belial ve  de  voorwerpen ,  naar  welke  ik  de  boven- 
staande  beschrijving  heb  opgemaakt,  bezit  ik  nog  eene  rei 
van  een  veertigtal  voorwerpen  van  verschillende  grootte , 
welke  van  de  kleinste  tot  de  grootste  van  de  beschre- 
vene  verscliillen  door  slanker  ligchaam ,  doch  overigens  gee- 
ne  kenmerken  aanbieden ,  welke  op  een  bepaald  soortelijk 
verschil  duiden.  Ik  bewaar  deze  voorwerpen  in  mijn  kabi- 
net  onder  den  naam  van  Anabas  scandens  CY.  varietas  gra¬ 
cilis.  De  voorwerpen  van  Anabas  scandens  verscliillen  nog 
aanmerkelijk  in  habitus  en  kleuren  naar  de  leeftijden  en  woon- 
plaatsen.  Yaste  klimaats-verscheidenheden ,  naar  de  eilanden 
van  voorkomen,  heb  ik  tot  nog  toe  niet  kunnen  ontdekken, 
daar  de  voorwerpen ,  welke  ik  van  verschillende  eilanden  van 
den  Indischen  Archipel  ontvangen  heb,  overeenkomstige  kleur 
en  vormschakeringen  aanbieden  als  mijne  javasche  voorwer¬ 
pen. 

TEUTHIDES. 

Amphacanthus  dorsalis  CY.  Poiss.  X  p.  101.  M.  Schl.  Yerh. 

Nat.  Gesch.  Overz.  Bez.  Yissch.  p.  10,  13,  pi.  2  fig.  1. 

Blkr.  Yerh.  Bat.  Gen.  XXII  Teuth.  p.  9. 

Ampbac.  corpore  oblongo  compresso,  altitudine  3*  ad  31  in  ejus 


—  333 


longitudine,  latitudine  2*  circiter  in  ejus  altitudine;  capite  ad 
5*  in  longitudine  corporis,  aeque  alto  circiter  aclongo;  linea  in- 
teroculari  convexiuscula ;  linea  rostro-dorsali  ante  oculos  convexa 
vertice  concaviuscula;  orbita  antice  prominente  scabriuscula ;  ocu- 
lis  diametro  3  ad  2-f  in  longitudine  capitis,  in  medio  capite  cir¬ 
citer  sitis;  rostro  obtuso  convexo,  absque  maxilla  superiore  oculo 
breviore;  osse  suborbitali  angulo  oris  oculi  diametro  plus  duplo 
humiliore;  maxilla  superiore  prominente,  paulo  ante  oculum  de- 
sinente;  dentibus  maxillis  acutiusculis  aequalibus,  infra  apicem 
vulgo  utroque  latere  apice  laterali  accessorio  munitis ;  operculo 
et  osse  scapulari  vix  vel  non  striatis ;  squamis  minimis  bene  con- 
spicuis;  pinna  dorsali  partem  spinosam  inter  et  radiosam  valde 
emarginata,  spinis  mediocribus,  leviter  sulcatis,  mediis  ceteris  lon- 
gioribus  24  ad  2|-  in  altitudine  corporis,  spina  la  spina  ultima 
longiore;  dorsali  radiosa  dorsali  spinosa  humiliore  obtuse  rotun- 
data;  pectoralibus  apice  acutis  64  ad  63-,  ventralibus  angulatis  8 
circiter,  caudali  extensa  subsemilunariter  emarginata  lobis  acutis 
54  ad  5  in  longitudine  corporis  ;  anali  spinis  leviter  sulcatis  spina 
media  spinis  ceteris  longiore  2J-  ad  2|  in  altitudine  corporis;  co¬ 
lore  corpore  superne  olivaceo  vel  aureo-olivaceo  vel  fusco,  macu- 
lis  margaritaceis  distantibus  lineam  dorsi  versus  rotundis,  ceteris 
oblongis  rotundis  majoribus;  corpore  inferne  albido ,  griseo  vel  fus- 
cescente;  regione  suprascapulari  macula  rotunda  fusca  oculo  non 
vel  vix  majore;  pinnis  aurantiacis,  ventralibus  tan  turn  albidis; 
pinnis  dorsali  et  anali  fuscescente-aurantiaco  nebulatis  vel  va- 
riegatis;  ventralibus  aurantiaco  maculatis;  caudali  fasciis  diffusis 
transversis  fuscescente-aurantiacis. 

B.  5.  D.  1  proc.  +  13/10  vel  13/11.  P.  2/14  vel  2/15.  V.  1/3/1. 

A.  7/9  vel  7/10.  C.  1/15/1  et  lat.  brev. 

Syn.  Amphacanthus  niaculatas  K.  v.  H.  Mss. 

Amphacanthe  a  dos  tachete  CV.  Poiss.  X  p.  105. 

Teuthis  dorsalis  Cant.  Cat.  Mai.  Fish,  p,  209. 

Leervisch  Neerl.  Ind.  Orient. 

Umn  Bronang-bronang  Mai.  Batav. 

Than  Samadar  et  IJcan  Madar  Javan.  Samar. 

Kitang  Mai.  Fret,  malacc. 


Habit.  Batavia,  Bantam,  Aujer,  Samarang,  Java  insulae,  in 
mari. 

Benculen,  Paclang,  Sibogha,  Sumatra  insulae,  in  mari. 

Nias  insul.  in  mari. 

Batu  insul.  in  mari. 

Gussongassam ,  Banka  insulae,  in  mari. 

Macassar,  Manado,  Celebes  insulae,  in  mari. 

Ternate,  in  mari. 

Labuha,  Batjan  insulae,  in  mari. 

Amboina,  in  mari. 

Wabai,  Ceram  insulae,  in  mari. 

Timor-kupang,  Timor  insulae,  in  mari. 

Longitudo  17  speciminum  120'"  ad  210."' 

Aanm.  Ampliacantlius  dorsalis  is  te  Batavia  de  bet  meest 
voorkomende  soort  uit  de  familie  der  Teuthieden.  Haar  vleesch 
is  smakelijk,  even  als  dat  harer  overige  geslachtsgenooten , 
welke  in  de  baai  van  Batavia  voorkomen.  De  aangehaalde 
afbeelding  is  vrij  goed. 

Amphacanthus  mar  yariti  ferns  CV.  Poiss.  X  p.  106  (nec 
synon.).  Richds.  Rep.  15b  Meet.  Brit.  Assoc.  Fisb.  Chin. 
Jap.  p.  243  (nec  synon.  except.  A.  albopunctato  T.  Schl.  ?). 

Ampbae.  corpore  oblongo  compresso,  altitudine  3  ad  31  in  ejus 
longitudine,  latitudine  3  circiter  in  ejus  altitudine;  capite  ad 
5 1  in  longitudine  corporis,  aeque  alto  circiter  ac  longo;  linea  in- 
teroculari  convexiuscula ;  linea  rostro-dorsali  ante  oculos  convexa , 
vertice  concaviuscula ;  orbita  antice  prominente  scabriuscula;  oculis 
diametro  2£  ad  3  in  longitudine  capitis,  majore  parte  in  dimidio 
capitis  posteriore  sitis;  rostro  obtuso  convexo,  absque  maxilla  supe- 
riore  oculo  breviore;  osse  suborbitali  angulo  oris  oeuli  diametro  plus 
duplo  humiliore;  maxilla  superiore  prominente,  paulo  ante  oculum 
desinente;  dentibus  maxillis  truncatiusculis  vel  acutiusculis  aequa- 
libus,  infra  apicem  frequenter  utroque  latere  apice  laterali  acces- 
sorio  munitis;  operculo  et  osse  scapulari  conspicue  s triads ;  squa- 


335  — 


mis  minimis  bene  conspicuis ;  pinna  dorsal!  partem  spinosam  inter  et 
radiosam  valde  emarginata,  spinis  mediocribus  leviter  sulcatis  me- 
di  is  ceteris  longioribus  3  ad  34  in  altitudine  corporis,  spinal  spina 
ultima  longiore;  dorsali  radiosa  dorsali  spinosa  kumiliore  obtuse 
rotundata;  pectoralibus  apice  acutis  6  ad  7,  ventralibus  angulati3 
8  ad  11,  caudali  extensa  subsemilunariter  emarginata  lobis  acu¬ 
tis  4£  ad  5  in  longitudine  corporis;  anali  spinis  leviter  sulcatis 
2«,  3a  et  4a  spinis  ceteris  longioribus  3  ad  3|  in  altitudine  cor¬ 
poris,  parte  radiosa  dorsali  radiosa  humiliore  obtusa  convexa; 
colore  corpore  superne  umbrino-olivascente  vel  umbrino-violascente 
vel  umbrino-roseo,  inferne  vulgo  dilutiore  vel  roseo-albido ;  capite 
corporeque  ubique  guttulis  parvis  lineam  dorsalem  versus  capite- 
que  rotundis ,  lateribus  oblongiusculis  numerosis  vel  numerosissimis 
margaritaceis ;  macula  saprascapulari fusca  nulla;  pinnis  aurantiaco- 
hyalinis,  imparibus  plus  minusve  fuscescente  vel  profunde  olivaeeo 
variegatis. 

B.  5.  D.  1  proc.  +  13/10  vel  13/11.  P.  2/13.  V.  1/3/1.  A.  7/9 
vel  7/10.  C.  1/15/1  et  lat.  brev. 

Syn.  Amphacanthe  perle  CV,  Poiss.  X  p.  106. 

Amphaccmthus  albopunctcitus  T.  Sclil.  Faun.  Jap.  Poiss.  p. 

128? 

Habit.  Batavia,  in  mari. 

Tjirutjup,  Biliton  insulae,  in  aquis  duvio-marinis. 

Boleling,  Bali  insulae,  in  mari. 

Batu  insul.  in  mari. 

Manado,  Celebes  insulae,  in  mari. 

Ternata,  in  mari. 

Longitudo  26  speciminum  110'"  ad  273."' 

Aanm.  Deze  soort  is  zoo  na  verwant  aan  Amphacanibus 
dorsalis  CV.,  dat  ik  langen  tijd  geaarzeld  heb,  baar  als  eene 
eigene  species  te  bescbouwen.  Sedert  in  de  gelegenbeid,  eene 
groote  rei  voorwerpen  van  beide  soorten  van  verscbillende 
leeftijdstoestanden  met  elkander  te  vergelijken,  is  mij  het  soor- 
telijk  verscbil  meer  bepaaldelijk  gebleken.  De  onderwerpe- 
lijke  Ampbacantbus  is  standvastig  in  bare  verscbillende  leef- 


—  336 


tijdstoestanden  hooger  van  ligchaatn  dan  Amphacantlius  dor¬ 
salis,  en  heeft  de  vlekjes  van  rug  en  zijden  veel  kleiner  en 
talrijker,  terwijl  er  de  groote  bruine  bovenschouderblads- 
vlek  van  Amphacantlius  dorsalis  ontbreekt.  Afgescheiden  van 
deze  verscliillen  is  nog  te  wijzen  op  de  rugdoornen  ,  welke 
bij  Amphacantlius  dorsalis  betrekkelijk  langer  zijn,  terwijl  bij 
laatstgenoemde  soort  de  middelste  aarsvindoorn  de  langste 
is  en  de  borstvin  1  tot  2  stralen  meer  bezit  en  operkel  en 
bovenschouderbladsbeen  niet  of  naauwelijks  gestreept  zijn. 

De  soort,  welke  ik  beschouw  als  te  zijn  Amphacantlius 
canaliculatus  Bl.  Schn.  (Chaetodon  canaliculatus  Park) ,  wel¬ 
ke  door  den  heer  Valenciennes  vermoed  is  dezelfde  te  zijn 
als  zijne  Amphacanthus  margaritiferus,  wijkt  in  vrij  talrijke 
opzigten  van  de  onderwerpelijke  af,  vooral  door  aanmerke- 
lijk  hooger  ligchaam ,  sterk  gegroefde  rug-  en  aarsvindoor- 
nen,  dwarsche  voorhoofds-  en  snuit-banden,  blaauwe  ronde 
vlekken  op  kop  en  ligchaam,  sterk  gestreept  operkel  en  bo¬ 
venschouderbladsbeen  ,  enz.  (vergel.  Nat.  Tijdschr.  Ned.  End. 
Ill  p.  580). 

MUGILOIDEI. 

Mugil  hontah  Puss.  Corom  Fish.  II  p.  64  tab.  180. 

Mug.  corpore  subelongato  vel  elongato  compresso,  altitudine 
5J  ad  4 1  in  ejus  longitudine;  capite  acuto  depresso  5j  ad  in 
longitudine  corporis;  altitudine  capitis  1£  circiter,  latitudine  14- 
ad  lj  in  ejus  longitudine;  oculis  diametro  4-1  circiter  in  longitu¬ 
dine  capitis,  2 A  ad  21  in  capitis  parte  postoculari,  diametris  2 
circiter  distantibus ;  iride  postice  menbrana  palpebrali  semitecta ; 
linea  rostro-dorsali  vertice  declivi  recta;  rostro  leviter  convexo 
oculo  non  vel  vix  longiore;  naribus  anterioribus'  rotundis  poste- 
rioribus  subrimaeformibus  majoribus;  osse  suborbitali  leviter  emar- 
ginato,  denticulis  angulo  libero  Fene  conspicuis;  osse  maxil- 
lari  superiore  ore  clauso  conspicuo;  labio  superiore  carnoso 


337 


non  papillato;  denticulis  maxillis  conspicuis;  maxilla  superiors 
valde  deorsum  protractili;  tnberculo  inframaxillari  sympliysiali 
subcouico;  dentibus  palatinis  in  tliurmas  2  elongatas  collocatis; 
lingua  peripheria  tburmis  denticulorum  parvis  obsita;  foramine  prae- 
vomerino  nullo;  praeoperculo  acutangulo  angulo  rotundato,  mar- 
gine  posteriore  obliquo  emarginato ;  squamis  lateribus  35  p.  m.  in 
serie  longitudinali;  pinnis  dorsalibus  plus  longitudine  pinnarum 
pectoralium  distantibus;  dorsali  spinosa  dorsali  radiosa  paulo  Immi- 
liore,  spinis  crassis  2a  ceteris  longiore;  dorsali  radiosa  acuta  vix 
emarginata  corpore  multo  humiliore ;  pectoralibus  longitudine  caput 
absque  rostro  subaequantibus ;  ventralibus  angulatis  pectoralibus  vix 
brevioribus ;  anali  acuta  vix  emarginata  dorsali  radiosa  non  vel  vix 
humiliore  spina  3*  radio  1°  duplo  fere  breviore;  caudali  extensa 
vix  emarginata  5  circiter  in  longitudine  corporis;  colore  corpore 
superne  olivaceo-viridi,  inferne  griseo  vel  argenteo ;  lateribus  vittis 
5  ad  8  longitudinalibus  nigricantibus ;  pinnis  dorsalibus  et  caudali 
sordide  viridescentibus ,  ceteris  albescentibus  vel  flavescentibus. 

B.  6.  D.  4—1/8.  P.  2/14  vel  2/15.  Y.  1/5.  A.  3/9  vel  3/10. 

C.  14  et  lat,  brev. 

Syn.  Mugil  cephalotus  CY.  Poiss.  XI.  p.  18  (ex  parte). 

I  lean  Belanahh  Mai.  Batav. 

Habit.  Batavia  in  mari. 

Longitudo  2  speciminum  254'"  et  310."' 

Aanm.  Russell’s  B  on  tali ,  tot  welke  ik  de  boven  beschre- 
vene  specimina  breng,  sebijnt  eene  andere  soort  te  zijn  als 
Mugil  ceplialotus  CY.  —  Mugil  bontah  wijkt  in  talrijker  opzig- 
ten  af  van  Mugil  ceplialus  CY.  dan  Mugil  cephalotus  CY., 
mist  ook  den  zwartachtigen  hand  op  de  basis  der  borstvin  en 
schijnt  korter  van  ligehaam  te  zijn. 

Mugil  belanah  Blkr. 

Mug.  corpore  elongato  antice  cylindrico  postice  compresso,  alti- 
tudine  5J  circiter  in  ejus  longitudine;  capite  acuto  convexo  5  ad 
5^  in  longitudine  corporis;  altitudine  capitis  lj  circiter,  latitu- 


538  — 


dine  1}-  ad  lj  in  ejas  longitudine;  oculis  diametro  4  ad  4 J  in 
longitudine  capitis,  2  ad  21  in  capitis  parte  postoculari,  1  \  ad 
2  distantibus;  iride  postice  membrana  palpebrali  semitecta;  linea 
rostro-dorsali  vertice  convexa;  rostro  leviter  convexo  oculo  non 
vel  vix  breviore;  naribus  anterioribus  rotundis,  posterioribus 
subrimaeformibus  majoribus;  osse  suborbitali  profunde  emargina- 
to  denticulis  angulo  praesertim  conspicuis;  osse  maxillari  superi- 
ore  ore  clauso  conspicuo  et  angulum  suborbitalem  superante;  la- 
bio  superiore  carnoso  non  papillato;  denticulis  maxillis  con¬ 
spicuis;  maxilla  superiore  deorsum  valde  protractili;  tuberculo 
inframaxillari  symphysiali  subconico;  dentibus  palatinis  in  thur- 
mas  2  oblongas  collocatis ;  lingua  periplieria  tburmis  denticu- 
lorum  parvis  obsita ;  foramine  praevomerino  nullo ;  praeoperculo 
acutangulo  angulo  rotundato  margine  posteriore  obliquo  emargina- 
to;  squamis  lateribus  35  p.  m.  in  serie  longitudinali ,  parte  ba- 
sali  striis  6  ad  14;  squamis  axillaribus  parvis;  pinnis  dorsalibu3 
longitudine  pinnarum  pectoralium  distantibus;  altitudine  aequali- 
bus,  corpore  multo  humilioribus ;  dorsali  spinosa  spinis  crassis  laet 
2a  subaequalibus ,  dorsali  radiosa  acuta  non  vel  vix  emarginata ;  pin¬ 
nis  pectoralibus  capite  absque  rostro  brevioribus ;  ventralibus  angu- 
latis  pectoralibus  paulo  brevioribus ;  anali  acuta  non  vel  vix  emargi¬ 
nata,  dorsali  radiosa  non  humiliore,  spina  3a  radio  1°  duplo  fere 
breviore;  caudali  vix  emarginata  5 A  ad  5i  in  longitudine  corpo¬ 
ris  ;  colore  corpore  superne  profunde  viridi  inferne  argenteo ;  pinnis 
dorsalibus  et  caudali  viridescentibus,  ceteris  hyalinis  vel  flavescen- 
tibus;  caudali  postice  fusco  marginata. 

B.  6.  D.  4—1/8  vel  4—1/9.  P.  2/14.  Y.  1/5.  A.  3/9  vel  3/10. 

C.  14  et  lat.  brev, 

Syn.  Ilcan  Belanakh  Mai.  Batav, 

Habit.  Batavia,  in  mari. 

Longitudo  6  speciminum  130"'  ad  201.'" 

Aanm.  Deze  soort  is  na  verwant  aan  Mugil  bontah  Kuss. 
cn  wijkt  voornamelijk  van  liaar  af  door  bolle  kruinlijn  en 
het  gemis  van  overlangsche  ligchaamsbanden. 


339 


Mug  it  Dussumieri  CV.  Poiss.  XI  p.  109?  Blkr  Journ.  Ind. 
Archipel.  II  Ichtli.  Sumbaw.  p.  637. 

Mug.  corpora  elongato  antice  cylindrico  postice  compresso,  al- 
titudine  ad  6  in  ejus  longitudine;  capite  acuto  depresso  5  ad 
5 1  in  longitudine  corporis;  altitudine  capitis  1|-,  latitudine  1|  ad 
1?  in  ejus  longitudine;  oculis  diametro  4  ad  4|  in  longitudine  ca¬ 
pitis,  2  ad  2J-  in  parte  capitis  postoculari,  1J  ad  2  distantibus; 
iride  postice  membrana  palpebrali  partim  tecta;  linea  rostro-dor- 
sali  vertice  declivi  rectiuscula;  rostro  leviter  convexo,  juniori- 
bus  oculo  paulo  breviore,  adultis  oculo  paulo  longiore;  naribus 
anterioribus  rotundis ,  posterioribus  subrimaeformibus  majoribus; 
osse  suborbitali  valde  emarginato,  denticulis  margine  inferiore  et 
angulo  valde  conspicuis ;  osse  maxillari  superiore  ore  clauso  con- 
spicuo  et  angulum  suborbitale  superante;  labio  superiore  carnoso 
non  papillato;  denticulis  maxillis  conspicuis;  maxilla  superio¬ 
re  deorsum  valde  protractili;  tuberculo  inframaxillari  symphysiali 
subconico;  dentibus  palatinis  in  thurmas  2  oblongas  collocatis; 
lingua  peripberia  thurmis  denticulorum  parvis  obsita;  foramine  prae- 
vomerino  nullo;  praeoperculo  acutangulo  angulo  rotundato,  mar¬ 
gine  posteriore  obliquo  emarginato;  squamis  lateribus  35  p.  m.  in 
serie  longitudinali,  singulis  parte  basali  striis  6  vel  7 ;  pinnis  dorsa- 
libus  minus  longitudine  pinnarum  pectoralium  distantibus,  altitu¬ 
dine  subaequalibus ,  corpora  multo  humilioribus ;  dorsali  spinosa 
spinis  crassis,  la  et  2a  subaequalibus;  dorsali  radiosa  acuta  paulo 
emarginata ;  pinnis  pectoralibus  capite  absque  rostro  vix  breviori- 
bus ;  squamis  axillaribus  brevibus ;  pinnis  ventralibus  angulatis  pec¬ 
toralibus  vix  brevioribus;  anali  acuta  vix  emarginata  dorsali  radi¬ 
osa  non  vel  vix  humiliore,  spina  3a  radio  1°  minus  duplo  breviore; 
caudali  leviter  emarginata  5  circi  ter  in  longitudine  corporis ;  colore 
corpore  superne  profunde  viridi,  iuferne  argenteo;  pinnis  dorsali  et 
caudali  viridescentibus,  ceteris  hyalinis  vel  flavescentibus ;  caudali 
postice  nigricante  marginata. 

B.  6.  D.  4 — 1/8  vel  4 — 1/9  vel  4 — 1/10.  P.  2/14.  Y.  1/5.  A. 
3/9  vel  3/10.  C.  14  et  lat.  brev. 

Syn.  Muge  de  Dussumier  CY.  Poiss.  XI  p.  109  ? 

I  kart  Belcmakh  Mai.  Batav. 


% 


340  — 


Habit.  Batavia,  in  mari,  ct  Bima,  Sumbawa  insulae,  in  mari. 

Longitudo  10  speciminum  192'"  ad  310."’ 

BLENNI01DEI. 

Clinus  xanthosoma  Blkr. 

Clin,  corpore  elongato  compresso,  altitudine  ad  5  1  in  ejus  lon- 
gitudine,  latitndine  1*  circiter  in  ejus  altitudine;  capite  acuto  5 
ad  5|  in  longitudine  corporis;  altitudine  capitis  l*.  circiter  in  ejus 
longitudine;  oculis  diametro  3*-  ad  3i  in  longitudine  capitis,  dia- 
metro  l.  vel  minus  diametro  i.  distantibus;  orbita  superne  cirro 
fimbriato  oculo  breviore ;  rostro  obtusiusculo  oculo  multo  breviore ; 
cirro  nasali  cirro  orbitali  breviore  et  graciliore ;  maxillis  aequalibus , 
superiore  sub  oculi  parte  posteriore  desinente  parum  protractili ;  la- 
biis  latis  membranaceis ;  dentibus  maxillis  serie  externa  conicis 
curvatis  subaequalibus  iis  seriebus  internis  majoribus  ;  dentibus  vo- 
merinis  et  palatinis  parvis  pluriseriatis ,  vomerinis  in  vittam  sub- 
semilunarem,  palatinis  utroque  latere  in  tburmam  brevem  collo- 
catis ;  praeoperculo  rotundato ;  operculo  postice  emarginato ;  squa- 
mis  capite  trigonisque  pectoralibus  lateralibus  et  inferiore  nullis, 
cetero  corpore  minimis  in  cute  sparsis;  linea  laterali  post  apicem 
pinnae  pectoralis  valde  defiexa,  basi  pinnae  caudalis  desinente; 
pene  curvato  in  filum  producto;  pinna  dorsali  spinosa  duplice  par¬ 
te  anteriore  triaculeata  spinis  spinis  parte  posteriore  longioribus  1* 
quam  2a  et  3a  longiore  supra  marginem  praeoperculi  posteriorem  sita, 
3a  longe  a  4a  remota  et  cum  ejus  basi  tantum  membrana  humili  unita; 
spinis  dorsalis  spinosae  parte  posteriore  postrorsum  sensim  accres- 
centibus  corpore  humilioribus  membrana  interspinali  parum  emar- 
ginata,  spina  postica  radio  lo  humiliore;  dorsali  radiosa  brevi 
trigona  radio  postico  cum  basi  pinnae  caudalis  unita ;  pectoralibus 
obtusis  rotundatis  5^  circiter,  ventralibus  7  circiter,  caudali  con- 
vexa  6i  ad  6*  in  longitudine  corporis;  anali  spina  2a  spina  la  lon¬ 
giore  radio  1°  breviore,  parte  radiosa  parte  posteriore  breviore 
parte  anteriore  altiore  rotundata  dorsali  radiosa  non  humiliore, 
membrana  parte  anteriore  interradiali  profunde  incisa;  colore  cor¬ 
pore  pitmisque  pulchre  citrino. 


—  311 


B.  6.  D.  3—27/1  vel  3—27/5.  V\  13.  V.  3.  A.  2/21.  C.  15  lat, 
brev.  inclus. 

Habit.  Karangbollong ,  Java  australis,  in  mari. 

Longitndo  3  speciminum  55'"  ad  82"'. 

Aanm.  Tot  nog  toe  was  geene  enkele  soort  van  Clinus 
van  den  Indisclien  Archipel  bekend.  He  onderwerpelijke 
soort  lieeft  groote  verwantschap  met  Clinus  superciliosus  CV. 
van  de  Kaap  de  Goede  Hoop  ,  dock  deze  lieeft  de  rugdoornen 
allelioog  vereenigd,  den  kop  sleclits  4  maal  in  de  lengte  des 
ligcliaams,  als  formule  der  vinstralen  D.  33/5  ad  40/9.  A. 
2/25  ad  2/31.  P.14  et  Y.  2 ,  enz.  De  getallen  der  vin¬ 
stralen  en  doornen  blijven  bij  mijne  drie  voorwerpen  verre 
beneden  het  laagste  uiterste  van  die  der  door  den  beer  Valen- 
ciennen  waargenomene  exemplaren  van  Clinus  superciliosus. 

LABROIDEI. 

Julis  (. Halichoeres )  javanicus  Blkr. 

Jul.  (Halicli.)  corpora  oblongo  compresso,  altitudine  circiter 
in  ejus  longitudine,  latitudine  2  circiter  in  ejus  altitudine;  capite 
acuto,  4 1  circiter  in  longitudine  corporis;  altitudine  capitis  It 
circiter  in  ejus  longitudine;  oculis  diametro  4  fere  in  longitudine 
capitis;  linea  rostro-frontali  declivi  rectiuscula;  rostro  acuto  ocu- 
lo  non  vel  vix  longiore ;  dentibus  maxillis  conicis  mediocribus  an- 
ticis  2  caninis  mediocribus  curvatis;  dente  angulo  oris  mediocri 
prominente ;  squamis  nuclialibus  et  tlioracicis  squamis  ceteris  mul- 
to  minoribus  28  p.  m.  in  linea  laterali ;  linea  la terali  ante  flexuram 
ejus  caudalem  singulis  squamis  ramosa;  pinnis  dorsali  et  anali  basi 
alepidotis ;  dorsali  spinis  mediocribus  pungentibus  postrorsum  sen- 
si  m  accrescentibus,  spina  postica  spinis  ceteris  longiore  corpore  multo 
plus  dupio  humiliore;  dorsali  radiosa  dorsali  spinosa  paulo  altiore, 
radiis  postrorsum  sensim  decrescentibus ,  postice  angulata ;  pccto- 
ralibus  acute  rotundatis  6  fere,  ventralibus  acutis  8  et  paulo, 
caudali  obtusa  convexa  61  circiter  in  longitudine  corporis;  anali 
3C  SEKIE  DL,  VI,  23 


—  312  — 


dorsali  radiosa  non  vel  vix  humiliore  postice  angulata ;  colore  cor- 
pore  superne  roseo-viridi  inferne  margaritaceo  vel  flavescente-roseo ; 
dorso  lateribnsque  macnlis  verticalibus  oblongis  vel  subsemiluna- 
ribns  violaceis  subreticulatim  unitis;  capite  superne  violascente 
inferne  margaritaceo-roseo  vel  flavescente-roseo  vittis  vel  maculis 
conspicuis  nullis;  pinnis  dorsali  et  anali  pulchre  roseo-rubris  vel 
carmosinis  luteo  marginatis,  dorsali  ocellis  aurantiacis  margari¬ 
taceo  cinctis  in  series  2  ad  4  longitudinales  dispositis ,  anali  ocel¬ 
lis  nullis  inferne  violascente;  pectoralibus  roseis  basi  carneis  basi 
superne  macula  parva  trigona  violaceo-nigra ;  ventralibus  flaves- 
cente-roseis ;  caudali  roseo-rubra  vel  carmosina  angulis  superiore 

et  inferiore  late  flava,  parte  rubra  ocellis  numerosis  aurantiacis 

\ 

margaritaceo  cinctis  in  series  6  p.  m.  transversas  dispositis. 

B.  6.  D,  9/12  vel  9/13.  P.  2/13.  Y.  1/5.  A.  3/12  vel  3/13.  C. 

1/12/1  et  lat.  brev. 

Hab.  Karangbollong ,  Java  australis,  in  mari. 

Longitudo  speciminis  uniei  85.'” 

Aanm.  Deze  soort  is  verwant  aan  Julis  (Haliclioeres)  mo- 
la  CY. ,  Julis  (Haliclioeres)  Harloffii  Blkr,  enz. ,  docli  verschilt, 
bebalve  door  habitus  en  andere  bijzonderheden  der  kleur- 
teekening,  door  afwezigheid  van  donkere  rugvinvlekken  en 
van  alle  vlek-  of  bandteekening  op  de  wangen. 

Ik  heb  het  bovenbeschreven  voorwerp  te  danken  aan  den 
beer  F.  J.  Scbultze ,  adsistent-resident  van  Ambal ,  in  de 
residentie  Bagelen. 

SCAROIDEL 

Sccirus  bataviensis  Blkr. 

Scar,  corpore  oblongo  compresso,  altitudino  3f  circiter  in  ejus 
longitudine  absque  processubus  caudalibus,  latitudine  2  circiter  in 
ejus  altitudine;  capite  ore  clauso  obtuso  convexo,  linea  anterioreellip- 
soidea,.3f  in  longitudine  corporis  absque  processubus  caudalibus, 
paulo  longiore  quam  alto;  vertiee  sat  clevato;  linea  rostro-dorsali 


ubique  convexa ;  oculis  diametro  5-|-  circiter  in  longitudine  capitis , 
minus  diametro  1  a  linea  rostro-frontali  remotis;  naribus  minimis 
distantibus  punctiformibus;  rostro  convexo  cum  maxilla  superiore, 
ore  clauso,  oculo  duplo  circiter  longiore;  maxillis  basi  pallide 
roseis  marginem  liberum  versus  viridescente-roseis ,  superficie  gla- 
bris,  margine  polycrenulatis ;  maxilla  superiore  angulo  oris  den- 
tibus  1  vel  2  extrorsum  spectantibus ;  labiis  maxillas  totas  fere 
tegentibus  tenuibus;  squamis  limbo  praeoperculi  nullis,  lateribus 
24  vel  25  in  serie  longitudinali ;  linea  lateral!  vix  ramosa;  pinna 
dorsali  spinis  flexilibus  subaequalibus,  anterioribus  autem  sequen- 
tibus  brevioribus;  pectoralibu3  acutis  4-J-  fere,  ventralibus  acu- 
tis  6  et  paulo,  caudali  postice  convexa  angulis  producta  absque 
angulis  61  circiter  in  longitudine  corporis  absque  processubus 
caudalibus;  anali  postice  acuta;  colore  corpore  pulclire  viridi; 
squamis  corpore  singulis  basi  vitta  lata  trans versa  rosea;  ros¬ 
tro  fronteque  violascente-roseis ;  genis  viridescente-roseis;  squa¬ 
mis  opercularibus  et  interopercularibus  maculis  irregularibus  ro¬ 
seis;  labiis  tricoloribus  margine  libero  coeruleis,  vitta  intramar- 
ginali  rosea  et  vitta  3a  viridi;  vitta  supralabiali  superiore  (3a) 

et  infralabiali  marginali  post  angulum  oris  unitis  et  in  vittam 

* 

viridem  oculi  marginem  antero-inferiorem  attingentem  productis; 
vittis  postocularibus  viridibus  2  brevibus ;  oculo  margine  pu- 
pillari  argenteo ,  medio  et  inferne  aureo ,  superne  late  viridi ;  pin¬ 
na  dorsali  pulclire  rubra  antice  et  superne  coeruleo  marginata  et  vitta 
media  longitudinali  viridi ;  pectoralibus  roseis  basi  et  margine  an- 
teriore  coeruleis ;  ventralibus  coeruleis  vitta  intramarginali  longi¬ 
tudinali  rosea;  anali  rosea  antice,  inferne  et  postice  coeruleo 
marginata,  vitta  media  longitudinali  lata  diffusa  viridi;  caudali 
rosea,  marginibus  superiore  et  inferiore  coerulea,  vittis  3  vel  4 
transversis  latis  coerulescente-viridibus ,  vittis  superne  et  infer¬ 
ne  postrorsum  curvatis. 

B.  5.  D.  9/10  vel  9/11.  P.  2/12.  Y.  1/5.  A.  3/9  vel  3/10.  C. 

1/11/1  et  lat.  brev. 

Habit.  Batavia,  in  mari. 

Longitude  speciminis  unici  3 60 'A 

Aanm.  Yele  der  talrijke  soorten  van  Scarus  zijn  moei- 


jelijk  tc  onderkenncn ,  wanneer  zij  ccnigcn  tijcl  in  alkoliol 
bewaard  zij n  geweest.  Do  klcuren  gaan  gewoonlijk  bij 
dit  geslaclit  spoedig  verlorcn  on  bare  schakering  verdwijnt 
dikwerf  gebeel.  Ik  bezit  tlians  32  soorten  van  Scar  us  van 
den  Indiscben  Arcliipel ,  welke  ik,  op  zeer  enkele  soorten 
na ,  alle  in  den  versclien  toestand  lieb  waargenomen  en 
naar  dien  toestand  doen  afbeelden.  Geen  dier  soorten  komt 
genoegzaam  met  de  onderwerpelijke  overeen  om  doze  er 
toe  terug  te  brengen.  Zij  is  voornamelijk  kenbaar  aan  ba¬ 
re  blaauwe  randlipbanden  en  aan  de  eigenaardigbeid ,  dat  de 
bovenste  of  derde  bovenlipsband  (groene)  zicb  met  den  rand- 
band  der  onderlip  vereenigt  en  dan  als  een  groene  band 
naar  bet  oog  stijgt  en  zijnen  vooronderrand  bereikt.  De 
diagnose  wordt  voorts  in  den  versclien  toestand  gemakkelijk 
gemaakt  door  den  overlangsche  groenen  rugvin-  en  aarsvinband 
en  dwarscbe  blaauwe  staartvinbanden.  Zijn  de  kleuren  ver- 
loren  gegaan  of  onkenbaar  geworden ,  dan  wordt  men  in  de 
diagnose  geliolpen  door  de  bijkans  mikroskopiscb  kleine 
neusgaten ,  den  ellipsvormigen  scliedelomtrek  (bij  gesloten 
kaken)  en  de  breede  lippen ,  welke  de  kaken  gebeel  of  na- 
genoeg  gebeel  kunnen  bedekken. 

In  de  groote  Histoire  naturelle  des  Poissons  zie  ik  geene 
soort  van  Scarus  bescbreven ,  op  welke  de  kleurteekening 
van  de  bier  bescbrevene  past. 

SILUROIDEI. 

Claricis  Teijsmanni  Blkr. 

Clar.  corpore  elongato  antice  cylindrico,  posticc  compresso,  al- 
titudine  9|  circiter  in  cjus  longitudine;  capite  depresso  5  J  in  lon- 
gitudine  corporis ;  latitudine  capitis  1 ,  altitudine  2  et  paulo  in 
ejus  longitudine;  impressionibus  frontali  et  occipitali  valde  distan- 
tibus,  ovalibus ,  frontali  occipitali  vix  majore;  oculis  diametro  10 
vel  11  circiter  in  longitudine  capitis;  dentibus  vomerinis  obtusius- 


o 

O 


L5 


culis  in  vittam  transvorsam  curvatam  medio  quam  latcribus  lati- 
orem  dispositis;  cirris  nasalibus  apicem  ossis  interparietalis  paulo 
superantibus ;  cirris  supramaxillaribus  ct  inframaxillaribus  exter- 
nis  subaequalibus  apicem  pectoralium  paulo  superantibus,  infra- 
maxillaribus  medium  fere  pectoralium  attingentibus ;  osse  interpa- 
rietali  lato  apice  rotundato;  pinnis  dorsali,  caudali  et  anali  con- 
tiguis  basi  vix  vel  noil  unitis,  postice  rotundatis,  caudali  6£ 
in  longitudine  corporis;  pectoralibus  ventralibusque  rotundatis; 
pectoralibus  spina  ossea  superne  antice  scabriuscula  non  dentata; 
parte  ejus  ossea  capite  plus  duplo  breviore;  ventralibus  pectorali¬ 
bus  minus  duplo  brevioribus ;  colore  corpore  pinnisque  fuscescente- 
olivaceo;  corpore  guttulis  luteis  ex  parte  in  series  12  vel  13  trans- 
versas  dispositis,  ex  parte  sparsis. 

13.  9.  D.  74.  P.  1/7.  Y.  1/5.  A.  60.  C.  19.  p.  m. 

Habit.  Tjikoppo,  provinciae  Buitenzorg,  900  metr.  p.  m.  supra 
mare. 

Longitudo  speciminis  unici  110’”. 

Aanm.  De  onderwerpelijke  soort  is  onder  de  soorten  van 
Clarias  mijner  verzameling  het  naaste  verwant  aan  Clarias 
leiacantbus  Blkr.  Zij  is  onder  de  soorten  met  van  elkander 
afgezonderde  ongepaarde  vinnen  gemakkelijk  berkenbaar  aan 
liaar  slank  ligcliaam ,  betrekkelijk  korten  kop,  ongetanden 
borstvindoorn ,  lange  voeldraden  enz. 

Ik  noem  haar  ter  eere  van  den  beer  J.  E.  Teijsmann 
te  Buitenzorg  ,  aan  wiens  welwillende  toezending  ik  de  kennis 
van  meerdere  visclisoorten  van  de  bergstroomen  van  den  Ge- 
deli  en  Pangerangob  te  danken  beb, 

CYPPvINOIDEI. 


Ct/primis  fiavijiiuuis  K.  v.  II.  CY.  Poiss.  XYI.  p.  52  tab.  457. 


Cyprin.  corpore  oblongo  compresso,  altitudine  31  ad  4-J  in  ejus 
longitudine,  latitudine  1|  ad  2  in  ejus  altitudine;  capite  3f  ad 
4|  in  longitudine  corporis;  altitudine  capitis  li  circiter  in  ejus. 


—  340  — 


longitudine ;  linea  rostro-frontali  declivi  rectiuscula;  oculis  diarae- 
tro  3|-  ad  4i  in  longitudine  capitis,  diametro  1|-  ad  1|-  di- 
stantibus;  rostro  acuto  oculo  non  vel  paulo  tantum  longiore; 
maxilla  superiore  deorsum  valde  protractili,  maxilla  inferiore  pau¬ 
lo  longiore,  ante  oculum  desinente ;  cirris  maxillaribus  brevissi- 
mis  cirris  labialibus  plus  duplo  brevioribus,  labialibus  junioribus 
oculum  attingentibus,  aetate  provectioribus  oculum  non  attingentibus ; 
dentibus  pliaryngealibus  biseriatis  molaribus  2/3  |  3/2  vel  1/3  1  3/1; 
praeoperculo  rotundato  limbo  poris  conspicuis  seriatis  obsitoi 
operculo  valde  striato ;  dorso  elevato  ventre  multo  convexiore ; 
osse  scapulari  obtuso  rotundato;  squamis  parte  libera  et  ba- 
sali  striis  divergentibus ,  lateribus  35  vel  36  in  serie  longitudinali , 
11  ad  13  in  serie  transversali ;  linea  laterali  singulis  squamis  tu- 
bulo  brevi  simplice  notata,  antice  declivi  postice  rectiuscula,  li- 
neam  rostro-caudalem  non  attingente;  pinna  dorsali  paulo  ante 
pinnas  ventrales  incipiente,  longitudine  3|-  ad  3-t  in  longitudine 
corporis ,  obtusa ,  leviter  emarginata ,  spina  corpore  duplo  circiter  liu- 
miliore  apice  tlexili  postice  dentibus  bene  conspicuis;  pectorali- 
bus  rotundatis  ventrales  attingentibus  vel  subattingentibus;  ventra- 
libus  acutis  rotundatis  pectoralibus  paulo  brevioribus;  anali  maxi¬ 
ma  parte  sub  pinna  dorsali  sita,  acuta,  non  emarginata,  spina 
valde  dentata;  caudali  valde  emarginata  lobis  acutis  vel  acutius- 
cule  rotundatis  4  ad  4|-  in  longitudine  corporis;  colore  corpore 
pulcberrime  aureo ,  vel  aureo-viridi,  vel  profunde  viridi,  vel  dorso 
nigro  lateribusque  aureo;  pinnis  aureo-rubris  vel  aureo-flavis  vel 
dilute  roseis,  interdum  violaceo  vel  nigro  nebulatis. 

B,  3.  D.  4/16  ad  4/18.  P.  1/13  ad  1/15  V.  1/8.  A.  3/5  vel 
3/6.  C.  1/17  /I  et  lat.  brev. 

Syn.  Cyprinus  floripenna  Y.  Hass.  Konst-  en  Letterb.  1823, 
Bullet.  Fe'russ.  1824  Zool.  p.  375. 

Carpe  aux  nageoires  jaunes  CY.  Poiss.  XYI  p.  52  tab.  457. 

Cyprinus  vittatus  CY.  ibid. 

Carpe  aux  bandes  vertes  CY.  ibid. 

Ikan  Tarnbra  et  Ikan  Tambra  mas  Indig.  Jav.  occid. 

Habit.  Batavia,  Buitenzorg,  Tjampea,  Tjipannas,  Bandong, 
Tjibulu,  Javae  occidentalis ,  in  fluviis  et  piscinis. 


347  — 


Longitudo  2G  speciminum  11 7n/  ad  218"', 

Aanm.  Cyprinus  flavipinnis  K.  v.  H.  lieeft  in  habitus  veel 
van  Cyprinus  carpis  L.  en  verschilt  daarvan  voornamelijk 
slechts  door  grootere  oogen  en  minder  bol  profi el.  Yelevoor- 
werpen  hebben  zelfs  de  fraai  goudglanzig  groene  kleur  der 
gewone  europesclie  harpers. 

Cyprinus  vittatus  CY.  komt  mij  voor  dezelfde  soort  te  zijn 
als  Cyprinus  flavipinnis.  Bij  enkele  voorwerpen  vertoont 
zich  reeds  tijdens  het  leven  eene  overlangsche  bandteekening 
bij  andere  eerst  na  langere  bewaring  in  wijngeest.  De  kleu- 
ren  vertoonen  bij  de  verschillende  voorwerpen  zoo  talrijke 
schakeringen ,  dat  men  bij  oppervlakkig  onderzoek  daarin 
ligtelijk  soortelijke  verschillen  zou  meenen  te  vinden.  In 
plaats  van  het  cijfer  der  rugvinstralen  27  (waarschijnlijk  eene 
drukfout) ,  in  het  groote  vischwerk  opgegeven,  lezemenl7. 

De  groene  versclieidenheid  wordt  in  westelijk  Java  een- 
voudig  Than  Tarnbra ,  de  goudkleurige  daarentegen  Ika7i 
Tarnbra  mas  genaamd.  De  soort  behoort  tot  de  smakelijk- 
ste  zoetwatervisschen  van  Java,  en  wordt  daarom  in  de  bo- 
venlanden  vrij  algemeen  in  vijvers  gehouden.  Alle  mijne 
voorwerpen  behooren  tot  den  jeugdigen  en  middelbaren  leef- 
tijd,  daar  de  soort  eene  lengte  bereikt  van  meer  dan  400"'. 

Yan  Hasselt  beweerde  dat  Cyprinus  flavipinnis  uit  China 
naar  Java  is  overgebragt.  Opmerkelijk  is  het  zeker ,  dat  zij 
de  eenige  echte  karpersoort  is ,  welke  tot  nog  toe  in  den 
Indischen  Archipel  in  vrijen  toestand  is  waargenomen  en 
dat  hare  verbreiding  zieh  tot  Java  en  wel  tot  slechts  de 
westelijke  helft  van  dit  eiland  bepaalt.  Indien  zij  ecliter  in 
China  te  huis  behoorde ,  zou  men  haar  zeker  van  daar  wel 
kennen. 

Barbus  koilometopon  Blkr. 

Barb,  corpore  oblongo  compresso,  altitudine  3  circiter  in  ejus 


3 -is  8 


longitucline ,  latitudine  2§  circiter  in  ejus  altitudine ;  capito  acnto 
5  ad  5£-  in  longitudine  corporis;  altitudine  capitis  1 J,  latitudine 
1.1  circiter  in  ejus  longitudine;  oculis  diametro  3  et  paulo  in  lon- 
gitudine  capitis,  14  in  parte  capitis  postoculari,  1  \  distantibus; 
linea  rostro-dorsali  vertice  et  nucha  valde  concava;  rostro  acuto 
convexo  oculo  breviore  non  ante  os  prominente;  maxilla  superiore 
maxilla  inferiore  longiore,  mediocriter  deorsum  protractili,  3£-  in 
longitudine  capitis,  vix  ante  oeulum  desinente;  maxilla  inferiore 
symphysi  non  uncinata  leviter  tuberculata;  rictu  obliquo;  labiis 
gracilibus  teretibus;  cirris  labialibus  cirris  maxillarlbus  multo  Ion- 
gioribus  pupillam  vix  attingentibus ;  operculo  duplo  altiore  quam 
longo  margine  inferiore  convexo;  dentibus  pharyngealibus  uncina- 
to-contusoriis  2.  3.  5  I  5  3.  2 ;  osse  scapulari  trigono  obtuse  ro- 
tundato ;  dorso  valde  angulato  ante  pinnam  dorsalem  convexo  ven¬ 
tre  convexo  altiore;  squamis  parte  libera  longitudinaliter  striatis, 
30  in  linea  laterali,  11  in  serie  verticali  quarum  6  supra  lineam 
lateralem ;  linea  laterali  curvata  infra  lineam  rostro-caudalem  des- 
cendente,  singulis  squamis  tubulo  simplice  brevi  notata;  pinna 
dorsali  acuta  emarginata  altitudine  1|  circiter  in  altitudine  cor- 
poris;  spina  dorsali  crassa,  capite  longiore,  dentibus  magnis  ser- 
rata,  radio  ventrali  posteriori  subopposita,  apice  flexili ,  parte 
ossea  5  circiter  in  longitudine  corporis;  pectoralibus  acutis  ventrales 
attingentibus  5£-  ad  5J,  ventrali  bus  acutis  5|  ad  6,  caudali  lobis 
acutis  3 1  ad  4  fere  longitudine  corporis;  anali  acuta  emarginata 
dorsali  multo  humiliore,  multo  minus  duplo  altiore  quam  basi 
longa,  radio  3°  simplice  cartilagineo ;  coloro  corpore  superne 
dilute  viridi,  marginibus  squamarum  profundiore,  inferne  argen- 
teo;  pinnis  flavescente-  vel  roseo-hyalinis. 

B.  3.  D.  4/8  vel  4/9.  P.  2/14.  Y.  2/8.  A.  3/6  vel  3/7.  C.  7/17 /7 
vel  8/17  /8  (lat.  brev.  inclus.) 

Syn.  I  ban  Lawdk  vel  I  ban  Lalawah  Mai.  Batav. 

Habit.  In  fluminibus  Tjiliwong  et  Becassi,  provinciae  Batavia. 

Longitudo  2  speciminum  153m  et  1G4'7'. 

Aanm.  Verwant  aan  Barbus  bramoides  CY. ,  is  de  onder- 
werpelijke  soort  gemakkelijk  daarvan  te  onderkennen  aan  liaar 


349  - 


hoi  proficl  en  spitseren  cn  lageren  kop,  veel  kortere  snuit- 
draden ,  1  straal  meer  in  do  aarsvin ,  enz. 

Barbus  hypselonotus  Y.  Hass.  Konst-  cn  Letterb.  1823.  CV. 
Poiss.  XY1 ,  p.  126. 

Barb,  corpore  oblongo  compresso,  altitudine  3{  circiter  in  ejus 
longitudine,  latitudine  2|  circiter  in  ejus  altitudine;  capito  obtu- 
siusculo  5  et  paulo  in  longitudine  corporis;  altitudine  capitis  1J- 
circiter,  latitudine  1-J  circiter  in  ejus  longitudine;  oculis  diametro 
circiter  in  longitudine  capitis,  1  in  parte  capitis  postoculari, 
ad  I  distantibus;  linea  rostro-dorsali  rostrum  inter  et  nucbam 
declivi  rectiuscula;  rostro  obtuso  convcxo  subtruncato  oculo  mul- 
to  breviore  non  ante  os  prominente;  maxilla  superiore  maxilla 
inferiore  longiore,  mediocriter  deorsum  protractili,  3  circiter  in 
longitudine  capitis,  sub  oculi  limbo  anteriore  desinente;  maxilla 
inferiore  sympliysi  non  uncinata  vix  tuberculata ;  rictu  obliquo ; 
labiis  gracilibus;  cirris  labialibus  cirris  maxillaribus  longioribus 
opercula  subattingentibus,  maxillaribus  pupillam  attingentibus ;  oper- 
culo  minus  duplo  altiore  quam  longo,  margine  inferiore  rectius- 
culo;  dentibus  pbaryngealibus  uncinato-coclilearibus  2.  3.  5  I  5.  3. 
2;  osse  scapulari  trigono  obtuso  rotunda  to;  dorso  angulato  antice 
convexo  ventre  convexo  altiore;  squamis  parte  libera  longitudi- 
naliter  vel  non  striatis,  30  vel  31  in  linea  latorali,  11  vel  12  in 
serie  verticali  quarum  6  supra  lineam  lateralem ;  linea  laterali  cur- 
vata,  infra  lineam  rostrocaudalem  descendente,  singulis  squamis 
tubulo  simplice  notata;  pinna  dorsali  acuta  emarginata  altitudine 
1|  ad  It  in  altitudine  corporis;  spina  dorsali  crassiuscula  capito 
paulo  longiore,  dentibus  magnis  serrata,  pinnis  ventralibus  op- 
posita,  apice  flexili ,  parte  ossea  6  ad  6i-  in  longitudine  corporis; 
pinnis  pectoralibus  acutis  ventrales  subattingentibus  6|-  circiter, 
ventralibus  acutis  7  circiter ,  caudali  lobis  acutis  3 1  ad  3|-  in  lon¬ 
gitudine  corporis ;  anali  acuta  emarginata  dorsali  multo  liumiliore , 
paulo  altiore  quam  basi  longa ,  radio  simplice  tertio  cartilagineo ; 
colore  corpore  superne  dilute  viridi ,  inferne  argenteo;  pinnis  flaves- 
cente-  vel  roseo-liyalino ;  pinna  dorsali  superne  nigricante  arenata. 


— .  350 


B.  3.  D.  4/8  vel  4/9.  P.  2/15.  V.  2/8.  A.  3/5  vel  3/G  vel  3/7. 
C.  7/17  /7  vel  1/17  /IS  (lat.  brev,  inclus.) 

Syn.  Barbus  hypoeconatus  Bull.  Fe'russ.  1824  Zobl.  p.  375. 

Barbeau  hypsylonote  CY.  Poiss.  XYI  p.  126. 

Jlegis  S  unclan. 

Habit.  Tjampea,  provinciae  Buitenzorg  Java  occidentals,  in 
flumine  Tjidani. 

Bongitudo  2  speciminum  75//;  et  78///. 

Aanm.  De  korte  aanduiding  dezer  soort  in  cle  groote  His- 

loire  naturelle  cles  Poissons  is  volstrekt  onvolcloende  ter  her- 

kenning  der  soort  en  ik  zou  derkalve  omtrent  de  identiteit 

mijner  voorwerpen  daarmede  in  lret  onzekere  verkeeren ,  in- 

dien  ik  niet  in  bet  bezit  was  van  eene  teekening  van  Bar- 

bus  hypselonotus ,  nagelaten  door  Yan  Hasselt  en  genomen 

naar  een  voorwerp  van  71"'  lengte,  gevangen  te  Lebak  in 

de  residence  Bantam.  De  soort  is  herkenbaar  aan  hare  lan- 

ge  lipvoeldraden ,  sterk  bewapenden  rugcloorn,  lioog  lig- 

chaam,  stompen  snuit  en  aan  hare  30  of  31  schubben  op  eene 

overlangsche  rei.  Mijne  beide  voorwerpen  erlangde  ik  tij dens 

een  kortstondig  verblijf  te  Tjampea.  Zij  zijn  de  eenige,  wel- 

ke  ik  tot  nog  toe  heb  waargenomen. 

/ 

Barbus  hunter  Blkr. 

Barb,  corpore  oblongo  compresso,  altitudine  ol  circiter  in  ejus 
longitudine  cum,  2%  circiter  in  ejus  longitudine  absque  pinna  cau- 
dali ;  capite  obtuso  convexo  5  circiter  in  longitudine  corporis  cum, 
4  fere  in  longitudine  corporis  absque  pinna  caudali;  altitudine  ca¬ 
pitis  li  ad  lj-  in  ejus  longitudine;  oculis  diametro  3-*-  circiter  in 
longitudine  capitis,  It-  circiter  in  parte  capitis  postoculari;  linea 
rostro-dorsali  capite  et  dorso  convexa ,  nucha  antice  vix  concavius- 
cula ;  fronte  convexa ;  rostro  obtuso  convexo ,  oculo  breviore ,  non  ante 
os  prominente;  maxilla  superiore  maxilla  inferiore  longiore,  34  fere 
in  longitudine  capitis,  sub  oculi  limbo  anteriore  desinente ;  maxilla 


(351  — 


inferiore  symphysi  non  uncinata;  rictu  obliquo ;  labiis  gracilibus  te- 
retibus;  cirris  labialibus  cirris  maxillaribus  longioribus,  labialibus 
pupillam  vix,  maxillaribus  oculi  marginem  anteriorem  vix  attin- 
gentibus ;  operculo  minus  duplo  altiore  quam  longo,  margine  infe¬ 
riore  rectiusculo ;  osse  scapulari  obtuso  rotundato ;  dorso  angulato 
ante  pinnarn  dorsalem  valde  convexo  ventre  convexo  altiore ;  squa- 
mis  24  p.  m.  in  linea  laterali,  9  in  serie  transversali  quarum  5 
supra  lineam  lateralem ;  linea  laterali  curvata  infra  lineam  rostro- 
caudalem  descendente,  singulis  squamis  tubulo  simplice  notata; 
pinna  dorsali  acuta  non  emarginata,  corpore  duplo  circiter  burni- 
liore;  spina  dorsali  gracili,  denticulis  parvis  conspicuis  serrata, 
capite  breviore,  apice  flexili,  pinnis  ventralibus  opposita,  parte 
ossea  8  ad  9  in  longitudine  corporis;  pectoralibus  acutis  ventra- 
les  fere  attingentibus  6,  ventralibus  acutis  6§-  circiter,  caudali  lo- 
bis  acutis  44  ad  4  f  in  longitudine  corporis ;  anali  acuta  non  emar¬ 
ginata  dorsali  humiliore,  multo  minus  duplo  altiore  quam  basi 
longa ,  radio  simplice  3°  cartilagineo ;  colore  corpore  superne  viridi 
inferne  argenteo;  pinna  caudali  flava  dimidio  basali  maxima  par¬ 
te  rubra;  pinnis  ceteris  roseis  vel  rubris,  dorsali  et  anali  fusco 
marginatis. 

B.  3.  D.  4/8  vel  4/9.  P.  2/14.  Y.  2/8.  A.  3/5  vel  3/6,  C.  7/17 /7 
(lat.  brev.  inclus.). 

Syn.  Bunter  Sundan. 

Habit.  Tjampea,  Java  occidentalis ,  in  flumine  Tjidani. 

Longitudo  speciminis  unici  115."' 

Aanm.  Het  eenige  voorwerp,  hetwelk  ik  van  cleze  soort 
bezat ,  is  verloren  geraakt.  Ik  had  er  evenwel  eene  naauw- 
keurige  afbeelding  van  doen  vervaardigen ,  tot  welke  ik  mij 
bij  het  ontwerpen  der  bovenstaande  beschrijving  heb  moeten 
bepalen. 

Barbus  polyspilos  Blkr. 

Barb,  corpore  oblongo  compresso,  altitudine  34  ad  34  in  ejus 
longitudine  cum,  3  fere  in  ejus  longitudine  absque  pinna  caudali ; 


latitudine  corporis  2  ct  paulo  ad  2  J-  in  ejus  altitudine;  capite  acu- 
tiusculo  4 1-  ad  5  in  longitudine  corporis  cum,  34  ad  4  fere  in 
longitudine  corporis  absque  pinna  caudali;  altitudine  capitis  1^.  ad 
14,  latitudine  14  ad  1|  in  ejus  longitudine;  oculis  diametro  3  ad 
3  et  paulo  in  longitudine  capitis,  H  ad  If  in  capitis  parte  post- 
oculari,  1  ad  li  distantibus;  linea  rostro-dorsali  capite  declivi 
rectiuscula  vel  convexiuscula  nuclia  non  vel  vix  concava;  rostro 
acutiusculo  convexiusculo ,  oculo  breviore,  non  ante  os  prominon- 
te;  maxilla  superiore  maxilla  inferiore  longiore,  3|  ad  3f  in  lon- 
gitudine  capitis,  vix  ante  oculum  vel  sub  oculi  margine  anteriore 
desinente,  mediocriter  deorsum  protractili;  maxilla  inferiore  sym- 
physi  non  uncinata  leviter  tuberculata ;  rictu  obliquo ;  labiis  me- 
diocribus  teretibus;  cirris  labialibus  cirris  maxillaribus  longiori- 
bus  praeoperculi  marginem  posteriorem  vel  opercula  subattingen- 
tibus ,  maxillaribus  sub  oculi  dimidio  posterlore  desinentibus ;  oper- 
culo  minus  duplo  altiore  quam  longo,  margine  inferiore  reetius- 
culo ;  dentibus  pliaryngealibus  uncinato-coclilearibus  2.  3..  5  15.  3. 

2;  osse  scapulari  obtuse  rotundato;  dorso  angulato  ante  pinnam 
orsalem  convexo  ventre  convexo  altiore;  squamis  radiatim  stria- 
dtis  centro  frequenter  reticulatis,  25  in  linea  laterali,  9  in  serio 
transversali,  quarum  5  supra  lineam  lateralem;  linea  laterali  cur- 
vata,  lineam  rostro-caudalem  attingente,  singulis  squamis  tubu- 
lo  simplice  notata;  pinna  dorsali  acuta  angulata,  margine  superiore 
rectiuscula  vel  vix  concaviuscula ,  altitudine  1-t  ad  If  in  altitu¬ 
dine  corporis;  spina  dorsali  subgracili  dentibus  parvis  bene  con- 
spicuis  serfata  capite  breviore,  ventralibus  opposita,  apice  flexili> 
parte  ossea  7  ad  7 f  in  longitudine  capitis;  pinnis  pectoralibus 
acutis  junioribus  ventrales  attingentibus  vel  subattingentibus,  aeta- 
te  proveetis  ventrales  non  attingentibus  5f  ad  54,  ventralibus  an- 
gulato-rotundatis  obtusis  6|  ad  7b,  caudali  lobis  acutis  4  et  pau¬ 
lo  ad  4f  in  longitudine  corporis;  anali  acuta  non  emarginata  dor¬ 
sali  humiliore  minus  duplo  altiore  quam  basi  longa,  radio  sim- 
plice  3°  cartilagineo ;  colore  corpore  superne  viridi,  inferne  argenteo; 
squamis  dorso  lateribusque  singulis  centro  macula  rotunda  fus-  I 
cescente;  macula  insuper  violaceo-coerulea  majore  dorso  basi  radi¬ 
orum  dorsalis  anteriorum  approximata  et  cauda  in  linea  laterali 


I  kisi  caudal  is  approximate!;  pinnis  flavcsconte-  vcl  rubcsccntc- liy- 
alinis,  anali  inferne  leviter  fusco  marffinata. 

O 

B.  3.  D.  4/8  vel  4/9.  P.  2/15  vcl  2/16.  V.  2/8.  A.  3/5  vcl  3/6. 

C.  7/17/7  (lat.  brev.  incl.) 

Syn.  Hunter  Sundan. 

Habit.  Perdana,  Tjibiliong,  provinciae  Bantam  Java  occiden¬ 
tals,  in  fluviis. 

Longitudo  7  speciminum  57  ad'7'  109'". 


Aanm.  Deze  soort  is  bet  naaste  verwanfc  aan  Barbus  bi- 
no  tat  us  Kuhl  dock  ondersebeidt  zicli  er  van  door  minder 
slant  ligcliaam,  langeren  bop,  veel  minder  bol  probe] ,  plat 
voorboofd  en  door  de  viekteekeninjj  der  sebubben .  Deze 
vlekken,  een  op  bet  midden  van  elke  schub,  teekenen  bet  lig- 
ebaam  met  even  veel  overlangsche  bruinaebtige  banden  als 
er  overlangscbe  reijen  sebubben  zijn  en  doen  de  soort  zeer 
gemakkelijk  van  de  verwante  onderkennen. 


Barbus  obtusirostris  Y.  Hass.  Konst-  en  Letterb.  1823  ,  Bull. 
Feruss.  1824  Zook  p.  375.  CY.  Poiss.  XYI  p.  125. 

Barb,  corpore  oblongo  compresso,  altitudine  4|  in  ejus  longi- 
tudine  cum,  3|  circiter  in  ejus  longitudine  absque  pinna  caudali; 
latitudine  corporis  1|  circiter  in  ejus  altitudine;  capite  obtuso 
convexo  valde  truncato  5  in  longitudine  corporis  cum ,  3f  ad  3 1 
in  longitudine  corporis  absque  pinna  caudali;  altitudine  capitis 
1]  circiter,  latitudine  1|  circiter  in  ejus  longitudine;  oculis  diame- 
tro  2 1  circiter  in  longitudine  capitis,  1|  circiter  in  capitis  parte 
postoculari,  1  circiter  distantibus;  linca  rostro-dorsali  ubiquc  con- 
vexa;  fronte  convexa;  rostro  obtusissimo  truncato,  oculo  multo 
breviore,  non  ante  os  prominente;  maxilla  superiore  maxilla  in- 
feriore  breviore,  3^-  circiter  in  longitudine  capitis,  ante  oculum 
desinente,  mediocriter  deorsum  protractili;  maxilla  inferiore  sym- 
pliysi  non  uncinata  leviter  tuberculata ;  cirris  labialibus  cirris  ma- 
xillaribus  longioribus  praeoperculi  marginem  posteriorem  attin- 
gentibus  vel  subattingentibus ,  maxillaribus  sub  oculi  dimidio  pos- 


—  354 


teriore  desinentibus ;  operculo  minus  duplo  altiore  quam  longo , 
margine  inferiore  rectiusculo  vel  convexiusculo ;  dentibus  pliaryn- 
gealibus  uncinato-coclilearibus  2.  3.  5  1  5.  3.  2 ;  osse  scapulari  tri- 
gono  obtuse  rotundato ;  dorso  angulato  ante  pinnam  dorsalem  con- 
vexo  ventre  rectiusculo  multo  altiore;  squamis  radiatim  striatis 
centro  frequenter  reticulatis  23  vel  24  in  linea  laterali,  8  in  serie 
transversali  quarum  4  supra  lineam  lateralem;  linea  laterali  levi- 
ter  curvata,  lineam  rostro-caudalem  subattingente,  singulis  squa¬ 
mis  tubulo  simplice  notata;  pinna  dorsali  acuta  non  emarginata, 
altitudine  14  circiter  in  altitudine  corporis;  spina  dorsali  gracili 
dentibus  bene  conspicuis  serrata,  capite  breviore,  ventralibus  op- 
posita,  apice  ilexili,  parte  ossea  6  circiter  in  longitudine  corporis ; 
pinnis  pectoralibus  acutis  ventrales  attingentibus  et  ventralibus 
acutis  6  circiter,  caudali  lobis  acutis  3|  circiter  in  longitudine 
corporis ;  anali  acuta  non  emarginata  dorsali  liumiliore ,  duplo  fere 
altiore  quam  basi  longa ,  radio  simplice  3°  cartilagineo ;  colore 
corpore  superne  viridi,  inferne  argenteo;  squamis  dorso  lateribus- 
que  violascente  marginatis ;  dorso  basi  pinnae  macula  oblonga  lon- 
gitudinali  violaceo-coerulea ;  pinnis  flavescente-  vel  rubescente-ky- 
alinis. 

B.  3.  D.  4/8  vel  4/9.  P.  2/14  vel  2/15.  Y.  2/8.  A.  3/5  vel  3/6. 

C.  7/17  /7  vel  8/17  /8  (lat.  brev.  inclus.). 

Syn.  Barbecue  a  musean  obtus  CV.  Poiss.  XYI  p.  125. 

Banter  Sundan. 

Habit.  Tjampea,  Java  occidentalis  provinciae  Buitenzorg,  in 
flumine  Tjidani. 

Longitudo  speciminis  unici  49.7// 

Aanm.  Yerwant  aan  Barbus  binotatus  Kulil  laat  deze  klei- 
ne  soort  zich  er  echter  zeer  gemakkelijk  van  onderkennen 
door  haren  stompen  kop  met  afgeknotten  snuit  en  uitpuilen- 
de  onderkaak ,  alsmede  door  spitsere  en  betrekkelijk  groote- 
re  vinnen ,  door  hare  4  reijen  schubben  bo  veil  de  zijlijn, 
enz.  Mijn  voorwerp  breng  ik  zonder  aarzeling  tot  Barbus 
obtusirostris  CY. ,  welke  ter  boven  aangehaalde  plaatse  kor- 
telijk  is  aangeduicL 


Barbus  Hasseltii  Blkr. 


Barb,  corpore  oblongo  compresso,  altitudine  3|  circiter  in  eju^ 
longitudine;  capite  5  circiter  in  longitudine  corporis;  altitudine 
capitis  li  circiter  in  ejus  longitudine;  oculis  diametro  3|- circiter 
in  longitudine  capitis ;  rostro  convexo  oculo  longiore ;  cirris  labia- 
libus  cirris  maxillaribus  longioribus ,  oculum  attingentibus ;  maxilla 
superiore  ante  oculum  desinente ;  osse  scapular!  trigono  acuto;  linea 
rostro-dorsali  vertice  declivi  rectiuscula;  dorso  antice  elevato 
ventre  vix  convexiore;  lineis  dorsali  et  ventrali  rotundatis;  linea 
lateral!  concava  infra  lineam  rostro-caudalem  desinente,  lineae 
ventrali  vix  plus  quam  lineae  dorsali  approximata;  squamis  late- 
ribus  40  p.  m.  in  serie  longitudinal! ,  10  p.  m.  in  serie  verticali; 
inguinibus  squamis  elongatis;  pinna  dorsali  acuta  vix  emargina- 
ta  corpore  minus  duplo  humiliore,  spina  glabra  ante  pinnas  ven- 
trales  inserta;  pinnis  pectoralibus  et  ventralibus  acutis,  subaequa- 
libus,  capite  brevioribus,  pectoralibus  ventrales  non  attingenti¬ 
bus;  anali  acuta  vix  emarginata  corpore  minus  duplo  humiliore; 
caudali  profunde  incisa  lobis  acutis  4 t  circiter  in  longitudine  cor¬ 
poris  ;  colore 

D.  4/9.  P.  1/15.  V.  1/8.  A.  3/5.  C.  19  et  lat.  brev. 

Habit.  Sadingwetan,  in  fluviis. 

Longitudo  figurae  descriptae  120/" 

Aanm.  Bovenstaande  beschrijving  is  opgemaakt  naar  eene 
teekening,  nagelaten  door  Knhl  en  Yan  Hasselt,  zijnde  ik 
zelf  niet  in  het  bezit  dezer  soort.  Zij  laat  zich  tot  geene 
der  bekende  soorten  van  Barbus  terugbrengen ,  waarom  ik 
liaar  opdraag  aan  een  der  voortreffclijke  natuurkundigen  ,  die 
haar  hebben  doen  afbeelden.  Op  de  teekening  staat  uitge- 
drukt,  dat  deze  soort  leeft  in  een  riviertje  bij  Sadingwetan, 

Labeobarbus  tambra  Blkr. 

Labeob.  corpore  oblongo  compresso,  altitudine  4  et  paulo  ad 
Ij-  circiter  in  ejus  longitudine,  latitudine  2  circiter  in  ejus  alti= 


Online;  capitc  acutiusculo  5  fere  ad  5 ’  in  longitudinc  corporis; 
altitudine  capitis  1}  ad  1?,  latitudine  If  ad  I  f  in  ejus  longitudi- 
ne;  oculis  diametro  of  ad  5|-  in  longitudine  capitis,  diametro  If 
ad  2d  distantibus;  linea  rostro-dorsali  rostro  et  nucha  convexa; 

o 

rostro  convexo  acutiusculo  oculo  vix  ad  dnplo  fcrc  longiore;  ma¬ 
xilla  superiore  maxilla  inferiore  longiore ,  verticaliter  deorsum  val- 
dc  protractili,  sub  oculi  margine  anteriore  desinente ;  labiis  carno- 
sis  inferiore  in  lobum  latum  obtusnm  pa  rum  productum  exeunte; 
cirris  maxillaribus  cirris  labialibus  brevioribus ,  maxillaribus  angu- 
lum  oris  parum  superantibus ,  labialibus  praeoperculi  limbum  poste- 
riorem  fere  attingentibus  vel  paulo  superantibus;  operculo  longitudine 
lg  ad  If  in  ejus  altitudine;  dentibus  pharyngealibus  molaribus  2.  3. 
5  |  5.  3.  2. ;  osse  scapular!  trigono  postice  obtuse  vel  obtusiuscule 
rotundato ;  dorso  elevato  angulato  antice  valde  convexo  ventre 
multo  altiore;  linea  laterali  concava  lineam  rostro-caudalem  non 
vel  vix  attingente;  squamis  parte  libera  longitudinaliter  striatis, 
lateribus  22  vel  23  in  serie  longitudinali ,  7  vel  8  in  serie  ver¬ 


tical! ;  pinna  dorsali  acuta  vix  emarginata  corpore  humiliore  spina 
glabra  pinnis  ventralibus  subopposita ;  pinnis  pectoralibus  et  ven- 
tralibus  acutis ,  pectoralibus  ventrales  non  attingentibus  6  et  pau¬ 
lo  ad  5f,  ventralibus  6f  ad  7  circiter ,  caudali  profunde  incisa  lobis 
acutis  superiore  inferiore  longiore  4f  ad  4  J- circiter  in  longitudine 
corporis;  anali  junioribus  acuta,  aetate  provcctis  acuta  vel  acu- 
tiuscule  rotundata  corpore  humiliore ;  colore  corpore  superne  oliva- 
ceo  vel  violascente-olivaceo ,  infeme  dilute  olivascente  vel  argenteo; 
squamis  corpore  singulis  basin  versus  membrana  nitore  metallico 
splendida  conspicua  tectis;  pinnis  fiavescentibus ,  aetate  provectis 
olivascentibus  vel  violascentibus. 

B.  3.  D.  4/8  vel  4/9  vel  4/10.  P.  2/14  ad  2/16.  V.  2/7  vel  2/8. 

A.  3/5  vel  3/6.  C.  19  et  lat.  brev. 

Syn.  Barbus  tarribra  CV.  Poiss.  XVI  p.  143. 

Barbeau  tarribra  CV.  ibid. 

Ik  an  Tarribra  Sundanens, 

Habit,  Buitenzorg,  Bandong,  in  fluviis,  Pasuruan  in  piscin, 
Banjubiru  diet. 

Longitudo  4  speciminum  150'”  ad  652.'" 


357 


Aanm.  De  beer  Valenciennes  bragt  deze  soort  tot  bet  ge- 
slaclit  Barbus,  waarschijnlijk  omdat  liij  cle  lipvorming  bij  het 
door  hem  waargenomen  gedroogd  voorwerp  niefc  kon  nagaan. 
De  kenmerken,  waardoor  zij  van  Labeobarbus  tambroides  Blkr 
verschilt,  heb  ik  reeds  elders  yermeld  (Natuurk,  Tijdschr. 
Xed.  Ind.  VII  p.  93).  Sedert  echter  heb  ik,  door  het  out* 
vangen  van  nieuwe  voorwerpen  van  onderwerpelijke  soort, 
ontwaard,  dat  de  verschillen  ten  opzigte  van  de  getallen 
der  vinstralen  niet  stand vastig  zijn.  Daarentegen  zijn  de 
lipkwabben ,  zelfs  bij  de  grootste  exemplaren  van  Labeobar¬ 
bus  tambra ,  weinig  ontvvikkeld  en  stomp  afgerond  en  de 
schubben  niet  meer  dan  ten  getale  van  22  of  23  op  eene 
overlangsche  rei  aanwezig.  Door  deze  kenmerken  zijn  voor- 
al  de  groote  voorwerpen  zeer  gemakkelijk  van  elkander  te 
onderscheiden.  Hoezeer  de  lipkwabben  bij  Labeobarbus  tam¬ 
broides  met  toenemenden  leeftijd  zich  meer  ontwikkelen, 
zijn  zij  toch  bij  jeugdige  exemplaren  reeds  aanmerkelijk  groo- 
ter  dan  bij  voorwerpen  van  gelijke  grootte  van  Labeobar¬ 
bus  tambra.  Standvastig  zijn  er  ook  3  tot  4  schubben  meer 
op  eene  overlangsche  rei  aanwezig  t.  w.  25  of  26  (niet  23 
zooals  in  mijne  vroegere  beschrijving  van  Labeobarbus  tam¬ 
broides  1.  c.  als  drukfout  is  ingeslopen). 

Gobio  ?nicrocephalus  Blkr. 

Gob.  corpore  subelongato  compresso,  altitudine  4|  in  ejus  lon- 
gitudine,  latitudine  2  in 'ejus  altitudine;  capite  5|  in  longitudine 
corporis;  altitudine  capitis  1[-,  latitudine  1|  in  ejus  longitudi¬ 
ne;  oculis  diametro  3  et  paulo  in  longitudine  capitis,  diametro 
1J-  distantibus;  rostro  acutiusculo,  rotundato,  ante  os  prominen 
te,  oculo  vix  longiore,  poris  conspicuis  nullis;  maxilla  superio- 
re  maxillainferiore  longiore,  ante  oculum  desinente;  labiis  car- 
nosis;  cirrisoculum  non  vel  vix  attingentibus ;  dentibus  pharyn- 
gcalibus  compressoriis ;  ossc  seapulari  trigouo  acuto;  linea  ros- 

3e  SERIE  DL  HI.  24 


— -  358  — 


tro-dorsali  vertice  concava;  dorso  ventre  altiore;  lineis  doraa- 
li  et  ventrali  rotundatis;  linea  laterali  antice  declivi,  post  pinnas 
pectorales  recta,  lineam  rostro-caudalem  non  attingente;  squamis 
parte  libera  longitudinaliter  striatis,  lateribus  33  p.  m.  in  serie 
longitudinali ,  11  p.  m.  in  serie  verticali;  pinna  dorsali  ante  pin- 
nas  ventrales  incipiente,  acnta,  vix  emarginata,  corpore  vix  hu- 
niiliore ;  pinnis  pectoralibus  et  ventralibus  acutis  aequalibus  capite 
paulo  brevioribus,  pectoralibus  ventrales  non,  ventralibus  analem 
non  attingentibus ,  anali  acuta  vix  emarginata  altitudine  1\  in  al¬ 
ii  tudine  corporis;  caudali  profunde  excisa  lobis  acutis  aequalibus  4 \ 
in  longitudine  corporis;  colore  corpore  superne  viridi ,  inferne  ar- 
genteo,* pinnis  flavescente  vel  byalino. 

B.  3.  D.  4/8  vel  4/9.  P.  2/14.  Y,  2/8.  A.  3/5  vel  3/6.  C.  19 
et  lat.  brev. 

Syn.  Ilmn  Wcidon  gnnung  Mai.  Batav. 

Habit.  Batavia,  in  fiuviis. 

Longitudo  speciminis  unici  71'", 

Gobio  javanicus  Blkr, 

Gob.  corpore  elongato  compresso  altitudine  5  ad  54  in  ejus  lon¬ 
gitudine,  latitudine  2  circiter  in  ejus  altitudine;  capite  5  ad  5 \ 
in  longitudine  corporis;  altitudine  capitis  11,  latitudine  1|  in  ejus 
longitudine;  oculis  diametro  3  circiter  in  longitudine  capitis,  dia- 
inetro  1  ad  1|-  distantibus;  rostro  acuto,  rotundato,  ante  os  pro- 
ininente,  oculo  non  longiore,  poris  conspicuis  nullis;  maxilla  su- 
periore  maxilla  inferiore  longiore  ante  oculum  desinente;  labiis 
carnosis;  cirris  oculum  non  vel  vix  attingentibus;  dentibus  pba- 
ryngealibus  compressoriis  2/3  414  3/2;  osse  scapulari  trigono  acuto ; 
linea  rostro-dorsali  vertice  convexiuscula ;  dorso  ventre  vix  al¬ 
tiore;  lineis  dorsali  et  ventrali  rotundatis;  linea  laterali  antice 
declivi,  post  pinnas  pectorales  rectiuscula,  infra  lineam  rostro- 
caudaiem  descendente ;  squamis  parte  libera  longitudinaliter  stria¬ 
tis,  lateribus  33  p.  m.  in  serie  longitudinali,  10  vel  11  in  serie 
verticali;  pinna  dorsali  ante  pinnas  ventrales  incipiente,  altitudi¬ 
ne  corporis  altitudinern  aequante,  acuta,  levitcr  emarginata;  pinnis 
pectoralibus  aeutiusculis,  capite  vix  brevioribus,  ventrales  non 


—  359 


attingentibus ;  ventralibus  acutis  pectoralibus  longitudine  aequali- 
bus,  analem  non  attingentibus;  anali  acuta  leviter  emarginata ,  al- 
titudine  lj-  circiter  in  altitudine  corporis;  caudali  lobis  acutis ,  su- 
periore  inferiore  paulo  longiore  4  in  longitudine  corporis;  colore 
corpore  superne  viridi  f  inferne  argenteo;  pinnis  flavescente-hyali- 
nis ,  dorsali  et  caudali  interdum  nigricantibus  vel  violaceis ;  vitta 
ceplialo- caudali  viridi- aurea. 

B.  3.  D.  4/8  vel  4/9.  P.  2/14  vel  2/15.  Y.  2/8.  A.  3/5  vel  3/6. 

C.  19  et  lat.  brev. 

Syn.  Ikan  Wctdon  gunung  Mai.  Batav. 

Habit.  Batavia,  in  fluviis. 

Longitudo  plus  quam  200m  speciminum  41m  ad  72'A  - 

Aanm.  Deze  soort  onderscheidt  zicb  van  de  voorgaande 
voornamelijk  door  slanker  ligchaam,  lageren  rug  en  bol  kop- 
profiel,  zoodat  zij  er  bij  den  eersten  oogopslag  van  te  on- 
derkennen  is.  Overigens  is  de  verwantsckap  tusschen  beide 
soorten  zeer  groot. 


liohita  hoilogeneion  Blkr. 


Boliit.  corpore  oblongo  compresso,  altitudine  4  circiter  in  ejus 
longitudine,  latitudine  2±  circiter  in  ejus  altitudine;  capite  depres- 
so  6  circiter  in  longitudine  corporis;  altitudine  capitis  1 J ,  latitu- 
dine  1-t  circiter  in  ejus  longitudine;  oculis  diametro  4  in  longitu¬ 
dine  capitis,  diametris  2|-  circiter  distantibus;  rostro  lato  depresso 
rotundato ,  ante  os  prominente ,  oculo  longiore ,  carnoso ,  antice  po¬ 
rts  numerosis  valde  conspicuis ;  maxilla  superiore  ante  oculum  de- 
sinente ;  cirris  maxillaribus  cirris  labialibus  longioribus  oculum  non , 
cirris  labialibus  oculum  vix  attingentibus ;  labiis  papillis  conicis  sub- 
limbriatis ;  linea  menti  valde  concava ;  dentibus  pbaryngealibus  com- 
pressoriis  rectiusculis  3/4  51 5  4/3;  osse  scapulari  trigono  obtuso; 
linea  rostro-dorsali  vertice  concava;  dorso  elevato  ventre  mul- 
to  altiore ,  lineis  dorsali  valde ,  ventrali  leviter  rotundatis ;  linea  la¬ 
teral  recta  lineam  rostro -caudalem  non  attingente  ;  squamis  parte 
libera  longitudinaliter  striatis ,  lateribus  42  p.  m.  in  serie  longitu- 


360 


dinali,  15  p.  m.  in  serie  verticali;  pinna  dorsal!  longitudine  4  in 
longitudine  corporis,  ante  ventrales  incipiente,  elevata,  corpora 
paulo  liumiliore ,  angulata,  non  emarginata,  radio  nullo  producto; 
pinnis  pectoralibns  acutis  yentralibus  paulo  sed  capite  non  bre- 
vioribus;  yentralibus  obtusis  analem  attingentibus ;  anali  acuta  non 
emarginata  corpore  multo  humiliore ;  caudali  mediocriter  excisa  lo- 
bis  obtusis  4-  et  paulo  in  longitudine  corporis ;  colore  corpore  fusco- 
olivaceo ;  lateribus  singulis  squamis  gutta  flavescente-rubra  vel 
aurantiaca;  pinnis  fuscis  vel  nigricantibus. 

B.  3.  D.  4/17  vel  4/18.  P.  2/17.  Y.  2/8.  A.  3/5  vel  3/G.  C.  19 
et  lat,  brev. 

Syn.  I  Jean  Millem  Mai.  Batav. 

Habit.  Batavia,  in  lluviis. 

Longitudo  speciminis  unici  29  i'7'. 

Aanm.  Deze  soort  lieeft  zoo  groote  overeenkomst ,  mot 
Rohita  chrysophekadion  Blkr,  dat  zij  ligtelijk  daartoe  zou 
kunnen  gebragt  worden.  Aanvankelijk  hield  ik  kaar  ook 
voor  liet  wijfje  van  Rohita  chrysophekadion,  doch  nadat  ik 
bij  laatstgenoemde  species  zoowel  bij  de  wijfjes  als  bij  de 
mannetjes  de  achterste  onverdeelde  rugvinstraal  verlengd  en 
de  aarsvin  uitgerand  vond ,  moest  ik  deze  meening  laten 
varen.  Rohita  koilogeneion  onderscheidt  zich  van  Rohita 
chrysophekadion  voornamelijk  door  lagere  rugvin  en  uitge- 
rande  aarsvin ,  terwijl  ook  in  den  regel  het  aantal  borstvin- 
en  rugvinstralen  er  een  weinig  talrijker  schijnt  te  zijn. 

LABEO  Cuv.  Yal. 

Oris  margo  triplex.  Labia  glabra  nee  crenulata  nec  fimbriata, 
inferius  lobum  carnosum  efdciens.  Rostrum  prominens  carnosum. 
Cirri  2  labiales.  Spina  dorsalis  vel  analis  dentata  nulla. 

Labeo  erythropterm  Yal.  Hist.  Nat.  Poiss.  XVI  p.  271. 

Lab.  corpore  subelongato  compresso,  altitudine  5  fere  in  ejus 
longitudine,  latitudine  1|  circiter  in  ejus  altitudine;  capite  convexo 


361  — 


rotundato  5*  circiter  in  longitudine  corporis ;  altitudine  capitis  1  \ 
circiter,  latitudine  1J  fere  in  ejns  longitudine ;  oculis  diametro  3J 
ad  3f  in  longitudine  capitis ,  diametro  1|  circiter  distantibus ,  maxi¬ 
ma  parte  in  posteriore  dimidio  capitis  sitis ;  linea  interoculari  con- 
vexa;  rostro  valde  convexo  rotundato  oculo  minus  duplo  longiore, 
carnoso,  poris  numerosis  conspicuis  obsito,  ante  os  prominente; 
maxilla  superiore  maxilla  inferiore  longiore,  ante  oculum  desinen- 
te ;  labiis  valde  carnosis  glabris  non  rugosis,  inferiore  lobo  acces- 
sorio  lato  pendulo  angulis  rotundato ;  cirris  labialibus  minimis ; 
operculo  plus  duplo  altiore  quam  longo ,  margine  inferiore  convexi- 
usculo;  dentibus  pharyngealibus  compressoriis  non  uncinatis  2/3 
/4  l  4/3/2  vel  2/3/5  1  5/3/2;  osse  scapulari  trigono  acute  rotun¬ 
dato  ;  linea  rostro-dorsali  dorso  anteriore  nucbaque  convexa ;  dor- 
so  ventre  altiore;  linea  laterali  antice  declivi  post  pinnas  pectora- 
les  rectiuscula,  lineam  rostro-caudalem  non  vel  vix  altingente, 
singulis  squamis  tubulo  simplice  brevi  notata ;  squamis  parte  libera 
longitudinaliter  striatis,  42  vel  43  in  linea  laterali,  12  vel  13  in 
serie  transversali,  quarum  6  vel  7  supra  lineam  lateralem;  squa¬ 
mis  ventre  ante  pinnas  ventrales  squamis  ceteris  minoribus;  in- 
guinibus  squamis  elongatis;  pinna  dorsali  medio  ejus  ventralibus 
opposita,  acutissima,  valde  emarginata,  corpore  paulo  liumiliore; 
pinnis  pectoralibus  acutis  ventrales  subattingentibus  et  ventralibus 
acutis  analem  non  attingentibus  subaequalibus  5|  circiter,  cauda- 
li  profunde  incisa  lobis  acutis  subaequalibus  3  J  circiter  in  longi¬ 
tudine  corporis ;  anali  dorsali  vix  liumiliore  acuta  parum.  emargina¬ 
ta  ,  plus  duplo  altiore  quam  basi  longa ;  colore  corpore  superno 
lateribusque  olivascente-violaceo ,  inferne  flavescente-margaritaceo  ; 
squamis  dorso  lateribusque  singulis  macula  oblonga  vel  rotunda 
aurea;  pinnis  radiis  aurantiaco-roseis ,  membrana  coerulescente-hy- 
alinis,  plus  minusve  violaceo-nigricante  arenatis. 

B.  3.  D.  4/11  vel  4/12.  P.  2/15.  Y.  2/8.  A.  5/5  vel  3/6.  C.  7/17  17 
lat.  brev.  incl. 

Syn.  Dijolochellos  erythropterus  Van  Hass.  ap.  CV.  Poiss.  XYI 
p.  271. 

Labeon  a  nageoires  rouges  Vab  1.  c.  XYI  p.  271  ♦ 

Habit.  Lebak,  provinciae  Bantam,  in  fluviis. 

Longitudo  speciminis  unici  150"'. 


—  SG2  — 


Aanm.  Eerst  zeer  onlangs  kwam  ik  in  het  bezit  van  de 
onderwerpelijke  soort,  door  de  welwillendheid  van  den  beer 
C.  P.  Brest  van  Kempen ,  resident  van  Bantam ,  aan  wien 
ik  eene  belangrijke  verzameling  van  Bantam sclie  visschen  en 
reptilien  te  danken  lieb.  Oostelijker  dan  Bantam  is  deze 
soort  nog  niet  van  Java  bekend  en  zelfs  in  Bantam  schijnt 
zij  nog  zeldzaam  te  zijn.  Mijne  besclirijving  wijkt  in  en- 
kele  bijzonderheden  af  van  die  van  den  lieer  Valenciennes, 
verscbillen  gedeeltelijk  toe  te  scbrijven  aan  de  omstandigbeid, 
dat  mijn  voorwerp  naar  den  tamely k  verscben  toestand  is 
bescbreven  en  van  geringer  afmetingen  dan  bet  door  den 
beer  Valenciennes  te  Leiden  waargenomene. 

De  onderwerpelijke  soort  beboort  gelieel  tot  bet  geslaclit 
Labeo,  zooals  bet  door  den  beer  Valenciennes  is  gekenmerkt, 
en  niet,  zooals  ik  vroeger  vermoedde,  tot  bet  geslaclit  Lo- 
bocbeilos. 

Lobocheilos  lucas  Blkr. 

Lobocbeil.  corpore  subelongato  compresso,  altitudine  4i  ad  5 
in  ejus  longitudine,  latitudine  2  ad  1|  in  ejus  altitudine;  capite 
acutiusculo  convexo  4J  ad  5  in  longitudine  corporis;  altitudine 
capitis  1-|  ad  1J-,  latitudine  If  ad  If-  in  ejus  longitudine;  oculis 
diametro  of  ad  4  in  longitudine  capitis,  diametro  1 f-  ad  2  distan- 
tibus;  rostro  oculo  longiore,  carnoso,  poris  conspicuis  obsito ,  acu¬ 
tiusculo,  rotundato,  ante  os  prominente ;  maxilla  superiore  maxilla 
inferiore  longiore  ante  oculum  desinente;  labiis  carnosis,  inferiore 
lobo  lato  accessorio;  cirris  maxillaribus  et  labialibus  brevibus 
oculum  non  attingentibus ;  dentibus  pbaryngealibus  compressoriis 
3/4/515/4/3;  osse  scapulari  trigono  acutiusculo;  linea  rostro- 
dorsali  vertice  declivi  convexiuscula ;  dorso  ventre  vix  altiore; 
lineis  dorsali  et  ventrali  rotundatis ;  linea  laterali  antice  declivi , 
post  pinnas  ventrales  rectiuscula;  squamis  parte  libera  longitudi- 
naliter  striatis,  lateribus  40  p.  m.  in  serie  longitudinali ,  12  p.m. 
in  serie  vertieali;  pinna  dorsali  ante  pinnas  ventrales  incipiente, 


3G3 


corpora  non  ve!  vix  altiore,  acuta,  emarginata;  pinnis  pectoral!- 
bus  et  ventralibus  acutis  subaequalibus  capite  brevioribus ,  pecto- 
ralibus  ventrales  non,  ventralibns  analem  non  attingentibus ;  anal! 
acuta  emarginata  eorpore  liumiliore;  caudali  profunde  excisa  lobis 
acutis  3j|  ad  4  in  longitudine  corporis;  colore  eorpore  superne  vi~ 
ridi,  inferne  argenteo;  cauda  macula  magna  nigricante  ad  basin 
pinnae  caudalis;  pinnis  hyalinis  vel  roseo-liyalinis. 

B.  3.  D.  4/10  ad  4/12.  P.  2/14  vel  2/15.  Y.  2/8.  A.  3/5  vel 
3/6.  C.  19  et  lat.  brev. 

Syn.  I  Jean  Lucas  et  IJcan  Wadon  gunung  Mai.  Batav. 

Habit.  Batavia,  in  fluviis. 

Longitudo  20  speciminum  90'"  ad  93'A 

Aanm.  Bij  enkele  specimina  is  de  staartvlek  onduiclelijk 
of  zelfs  niet  voorbanden.  Zulks  staat  ecliter  niet  in  verband 
met  den  leeftijd  desdiers,  want  bij  meerderen  mijner  grootste 
zoowel  als  mijner  kleinste  voorwerpen  is  die  vlek  zeer  duidelijk. 

Lobocheilos  rohitoides  Blkr. 

Loboclieil.  eorpore  elongato  compresso,  altitudine  5  in  ej us  Ion- 
gitudine,  latitudine  2  in  ejus  altitudine;  capite  acuto  non  convexo 
6  fere  in  longitudine  corporis;  altitudine  capitis  1|,  latitudine  1*- 
circiter  in  ejus  longitudine;  oculis  diametro  3  et  paulo  in  longi¬ 
tudine  capitis,  diametris  2  fere  distantibus;  rostro  acuto,  rotun- 
dato,  oculo  longiore,  poris  conspicuis  obsito,  ante  os  prominente; 
maxilla  superiore  maxilla  inferiore  longiore  ante  oculum  desinente; 
cirris  labialibus  cirris  maxillaribus  longioribus  oculum  attingentibus , 
cirris  maxillaribus  angulum  oris  non  attingentibus ;  dentibus  pharyn- 
gealibus  compressoriis  ex  parte  uncinatis  3/4/  515/  4/3;  labiis  crassis 
,  quasi  crenulatis ,  inferiore  lobo  lato  accessorio ;  osse  scapulari  trigono 
obtusiusculo ;  linea  rostro-dorsali  vertice  declivi  rectiuscula ;  dorso 
ventre  vix  altiore;  lineis  dorsali  et  ventrali  rotundatis;  linea  late- 
rali  antice  declivi,  post  pinnas  pectorales  rectiuscula;  squamis 
parte  libera  longitudinaliter  striatis,  lateribus  33  p.  m.  in  serie 
longitudinali ,  10  p.  m.  in  serie  verticali;  pinna  dorsali  ante  pin¬ 
nas  ventrales  incipiente  eorpore  non  vel  vix  liumiliore,  acute  emar- 


564 


ginata;  pinnis  pectoralibus  et  ventralibus  acutis  subaequalibus, 
capite  vix  brevioribus ,  pectoralibus  ventrales  non,  ventralibus 
analem  non  attingentibus;  anali  acuta  vix  emarginata  corpore  hu- 
miliore;  cauclali  profuncle  excisa  lobis  acutis  4  in  lomritudine  cor- 
poris ;  colore  corpore  superne  viridi,  interne  argenteo ;  fascia  cephalo- 
caudali  violaceo-nigricante ;  pinnis  liyalinis  vel  roseo-hyalinis. 

B.  3.  D.  4/11  vel  4/12.  P.  2/14  vel  2/15.  V.  2/8.  A.  3/5  vel 
3/6.  G.  10  et  lat.  brev. 

Syn.  I  Jean  Lucas  Mai.  Batav. 

Habit.  Batavia,  in  fluviis. 

Longitudo  speciminis  unici  G87". 

Aanm.  Dezc  soort  naclert  bet  meest  van  alle  species  van 
Lobocheilos  tot  het  geslacht  Roliita  door  hare  min  of  meer 
gekartelde  lioezeer  niet  met  tepeltjes  of  franjes  bezette  lippen. 
Van  Lobocbeilos  lucas  ondersclieidt  zij  zicli,  belialve  door 
kleurteekening,  door  aanmerkelijk  kleineren  kop,  korteren 
snuit,  minder  scliubben,  enz. 

Colitis  KuJilii  CV.  Poiss.  XVIII  p.  58. 

Cobit.  corpore  elongate)  compresso,  altitudine  8  ad  8 in  ejus 
longitudine ,  latitudine  2\-  ad  3  in  ejus  altitudine,  capite  convexo 
8  ad  9  in  longitudine  corporis;  altitudine  capitis  1|-  circiter  in 
ejus  longitudine;  oculis  minimis  in  anteriore  dimidio  capitis  sitis 
rostro  rotundato;  spinis  suborbitalibus  utroque  latere  2  sub  ocu- 
lo  sitis,  spina  posteriore  spina  anteriore  longiore;  cirris  maxilla - 
ribus  6  carnosis  oculitm  non  vel  vix  attingentibus;  squamis  oculo 
nudo  vix  conspicuis;  linea  dorsali  vix  convexa ;  pinna  dorsalipin- 
nas  vent-rales  inter  ct  analem  inserta,  anali  plus  quam  ventrali¬ 
bus  approximata,  rotundata,  corpore  liumiliore ;  pectoralibus ,  ven¬ 
tralibus  et  anali  rotundatis;  pectoralibus  capite  paulo, -ventralibus 
capite  multo  brevioribus;  anali  corpore  liumiliore;  caudali  trun- 
cata  angulis  rotundata  9  circiter  in  longitudine  corporis;  colore 
corpore  roseo-viridi,  dorso  lateribusque  fasciis  12  ad  14  latis  trans- 
versis  fuscis;  pinnis  flavescente-roseis ;  caudali  dimidio  basali  fusca. 


B.  3.  D.  1/7.  P.  1/8.  V.  1/C.  A.  1/7.  C.  10  et  lat.  brev. 

Syn.  Acanthophthalmus  fasclatus  V.  Hass.  Algem.  Konst-  en 
Letterb.  1823.  Bullet.  Ferussac  1824. 

Loche  de  Kuhl  CY.  Poiss.  XYIII  p.  58. 

Serowot  Sundan. 

Habit.  Batavia ,  in  fluviis. 

Longitudo  20  speciminum  72  m  ad  80"'. 

Aanm.  Bij  mijne  voorwerpen  vine!  ik  de  staartvin  niet 
iiitgerand,  zooals  de  heer  Yalenciennes  aan^eeft. 

O  7  O 

Cobitis  Hcisseltii  CY.  Poiss.  XYIII  p.  56. 

Cobit.  corpore  elongato  antice  subcylindraceo  postice  compresso, 
altitudine  6  ad  7  in  ejus  longitudine;  capite  convexo  6  in  longi- 
tudine  corporis;  altitudine  capitis  1*  circiter  in  ejus  longitudine; 
oculis  diametro  6  ad  7  in  longitudine  capitis ,  in  anteriore  dimidio 
capitis  sitis;  rostro  obtuso  convexo;  spinis  suborbitalibus  utroque 
latere  2  sub  oculo  sitis,  posteriore  longiore;  cirris  8  oculum  non 
vel  vix  attingentibus ;  linea  dorsali  leviter  convexa ;  squamis  oculo 
nudo  conspicuis ;  pinna  dorsali  pinnas  ventrales  inter  et  analem 
sita,  ventralibus  multo  magis  quam  anali  approximata,  rotunda- 
ta,  obtusa,  corpore  non  vel  vix  altiore;  pectoralibus  capite  vix 
brevioribus  ventralibus  vix  longioribus ;  anali  rotundata  corpore 
liumiliore;  caudali  truncata  angulis  rotundata,  5  ad  5|  in  longi¬ 
tudine  corporis ;  corpore  superne  viridi ,  inferne  margaritaceo ;  vitta 
ceplialo-caudali  fusca ;  dorso  maculis  parvis  fuscis ;  vitta  oculo-ma- 
xillari  fusca;  pinnis  flavescente-  vel  roseo-hyalinis  punctis  fuscis 
variegatis. 

B.  3.  D.  1/7.  P.  1/7.  Y.  1/7.  A.  1/6.  C.  14  vel  16  et  lat.  brev. 

Syn.  Loche  de  Ilasselt  CY.  Poiss.  XYIII  p.  56. 

Djcler  et  Serowot  Sundanens. 

Habit.  Batavia,  Buitenzorg,  Tjampea,  Tjilankahan,  Java  in¬ 
sulae,  in  fluviis. 

Longitudo  14  speciminum  34m  ad  39m. 


3G6 


Aanm.  Ilet  vermoederi  van  den  beer  Valenciennes  is  juist, 
dat  deze  soort  S  cirri  bezit.  De  staartvin  is  echter  niet  uit- 
gesneden.  De  soort  schijnt  niet  veel  grooter  te  worden  dan 
mijn  grootste  voorwerp. 

OPHISUBOIDET. 

Muraenichthys  Schnitzel  Blkr. 

Muraenichth.  corpore  antice  cylindraceo,  postice  compresso ,  al- 
titudine  26  circiter  in  ejus  longitudine;  capite  acuto  7  et  panto 
in  longitudine  corporis,  quadruplo  fere  longiore  quam  alto;  oculis 
diametro  12  circiter  in  longitudine  capitis ;  naribus  anterioribus  tu- 
bulatis,  posterioribus  paulo  ante  oculi  marginem  anteriorem  in  la- 
bio  superiore  perforatis;  rostro  acuto,  convexo,  oculo  duplo  fere 
longiore,  paulo  ante  maxillam  inferiorera  prominente ;  poris  rostra - 
libus  vel  periorbitalibus  conspicuis  nullis ;  rictu  post  oculum  pro- 
ducto  21  circiter  in  longitudine  capitis;  dentibus  conicis  acutis; 
dentibus  palatinis  et  inframaxillaribus  inaequalibus  anterioribus 
triseriatis  ceteris  biseriatis ;  dentibus  nasalibus  in  tliurmam  ovalem 
collocatis  centralibus  peripbericis  longioribus;  dentibus  vomerinis 
biseriatis  anticis  tliurmae  dentium  nasali  contiguis;  apertura 
branch  iali  oculo  vix  majore,  lineae  ventral!  approximata;  li- 
nea  lateral!  conspicua,  tubulis  conspicuis  notata;  pinna  dorsali 
postice  in  2a  quarta  corporis  parte  incipiente,  corpore  triplo  cir¬ 
citer  humiliore;  anali  postice  in  corporis  dimidio  anteriore  inci¬ 
piente  dorsali  altiore;  caudali  acutiuscule  rotundata ;  colore  corpore 
superne  dilute  viridi,  inferne  margaritaceo ;  pinnis  flavescente-hya- 
linis;  corpore  superne  fuscescente  arenato. 

Habit.  Karangbollong,  Java  australis,  in  mari. 

Xiongitudo  speciminis  unici  9 W". 

Aanm.  De  onderwerpelijke  is  de  de  vierde  soort  van  Mu- 
raeniclitliys ,  welke  mij  is  bekend  geworden.  Zij  ishetnaaste 
verwant  aan  Muraenichthys  gymnotus  Blkr  van  Amboina 
(Act.  Soc.  Scient.  Ind.  Neerk  II  8e  Bijdrage  Amboina  p. 
90) ,  bij  welke  de  rugvin  insgelijks  een  weinig  achter  den 


anus  bcgint,  clocli  bij  welke  de  lioogte  des  Hgcbaam  onge- 
veer  32  maal  gaat  in  zijne  lengte,  de  kop  10}  maal  in  de 
lengte  des  ligchaams ,  de  bekspleet  31  maal  in  de  lengte 
des  kops ,  enz.  Het  is  mij  niet  gelukt  de  tedere  vinstralen 
naauwkeurig  te  tellen. 

Ik  noem  de  bier  besclirevene  nieuwe  soort  ter  eere  van  den 
beer  J,  E.  Scbultze ,  adsistent-resident  van  Ambal ,  aan  wien 
ik  eene  belangrijke  verzameling  visscben  van  de  zuidkust  van 
Java  te  danken  beb ,  bij  welke  deze  soort  zicli  bevond. 

BALISTEOIDEL 

Monacanthus  isogramma  Blkr. 

Monac.  corpore  oblongo  compresso,  diametro  dorso-anali 
circiter  in  ejus  longitudine  absque  filo  caudali;  latitudine  corpo¬ 
ris  3}  circiter  in  diametro  dorso-anali ;  capite  acuto  4  et  paulo 
in  longitudine  corporis  absque  filo  caudali,  multo  altiore  quam  longo ; 
oculis  diametro  3}  circiter  in  longitudine  capitis,  plus  diametro 
}  a  linea  rostro-frontali  remotis;  linea  rostro-frontali  declivi  rec¬ 
ta  inferne  tantum  concaviuscula ;  rostro  acuto  oculo  plus  duplo 
longiore ;  dentibus  utraque  maxilla  serie  externa  6  acutis,  anticis  apice 
obliquis  vel  emarginatis,  angularibus  rotundatis;  apertura  bran- 
cliiali  ante  basin  pinnae  pectoralis  superiorem  desinente,  oculo 
non  vel  vix  longiore;  squamis  toto  corpore  parvis,  singulis  spi- 
nulis  parvis  scabris,  spinulis  postrorsum  curvatis  longitudinaliter 
seriatis,  unde  corpore  quasi  longitudinaliter  striato;  linea  laterali 
inconspicua;  cauda  setis  vel  spinis  majoribus  nullis;  spina  dorsali 
supra  oculi  partem  posteriorem  inserta,  acuta,  rostro  longiore, 
sat  gracili,  scabra,  postice  utroque  latere  dentibus  mediocribus 
deorsum  spectantibus  armata;  pinnis,  caudali  excepta,  radiis 
omnibus  simplicibus;  dorsali  radiosa  antice  elevata  acutiuscula 
non  emarginata,  diametro  dorso-anali  minus  triplo  bumiliore; 
pectoralibus  acutiuscule  rotundatis,  capite  multo  minus  duplo 
brevioribus;  ventrali  triangulari  squamis  majoribus  polyacantbis 
valde  scabra,  spina  infra  pinnam  convexiusculam  prominente  den¬ 
tibus  mediocribus  armata;  anali  obtusa  rotundata  antice  quam 
postice  altiore  diametro  dorso-anali  plus  triplo  bumiliore ;  can- 


363  — 


dal!  postice  convexa  obtusangnla  radio  sub  super  o  in  filutn  pinna 
multo  breviorem  producto;  corpore  aurantiaco-umbrino ,  fuscescen- 
te  irregulariter  nebulato ;  pinnis  radiis  aurantiacis,  membrana  coeru- 
lescente-hyalinis ;  caudali  vestigiis  fasciarum  2  transversarum 
fuscescentium. 

B.  5.  D.  2-31  ad  2-33.  P.  13.  A.  31  ad  33.  C.  1/10/1. 

Habit.  Batavia,  in  marl. 

Longitudo  2  speciminum  absque  filo  caudali  92'"  et  95 

Aanm.  Deze  soort  behoort  tot  de  groep  van  Monacan- 
tlius  choirocephalus  Blkr,  Monacanthus  nemurus  Blkr  en 
Monacanthus  komuki  Blkr  enz. ,  van  welke  zij  ecliter  ge- 
makkelijk  te  onderkennen  is  aan  cle  eigenaardige  vorm  en 
plaatsing  der  schubdoorntjes,  welke  bet  ligchaam  een  over- 
langs  gestreept  voorkomen  geven.  Bovendien  valt  bet  bij 
vergelijking  van  deze  soorten  met  elkander  terstond  in  bet 
oog,  dat  bet  ruwe  der  buid  veel  grover  is  bij  de  onder- 
werpelijke.  Bij  Monacanthus  sulcatus  Holl.  zijn  de  doom- 
tjes  insgelijks  op  overlangsche  reijen  geplaatst,  maar  de  af- 
beeldino’,  door  den  beer  Hollard  van  Monacanthus  sulcatus 
gegeven ,  wijkt  in  meerdere  opzigten  van  mijne  voorwer- 
pen  af,  voornamelijk  ten  opzigte  van  de  grootte  der  door- 
nen  en  bet  vaneenstaan  bunner  reijen  veel  korteren  rug- 
doorn,  enz.  Ik  beb  den  soortnaam  mijner  voorwerpen  ont- 
leend  aan  de  regelmatige  overlangscbe  strepen ,  door  de 
bescbrevene  schubdoorntjes  gevormd. 

Scripsi  Batavia  Calendis  J’anuarii  mdccclvi  ad 

Aprilis  MDCCCLVII. 


HOL ACANTHUS  PSEUDANNUL ARIS 

EENE  NIEUWE  SOORT  VAN  BATAVIA, 

DOOR 


a3,  SI  3j  13  S2  M.  E  H3, 


Ik  heb  lang  geaarzeld  het  voorwerp  hieronder  be- 
schreven ,  te  beschouwen  als  behoorende  tot  eene  van 
Holacanthas  annularis  Lae.  verscliillende  soort.  Vor- 
men,  getallen  der  vinstralen  en  besokubbing  verschiL 
len  niet  en  ook  het  kleurenstelsel ,  schuinsche  ge- 
bogene  oveiiangsche  blaauwe  banden  op  een’  fraai 
oranjerooden  grond,  is  in  de  lioofdtrekken  hetzelfde. 
De  voornaamste  reden  waarom  ik  geneigd  ben  de  lrier 
besclirevene  soort  als  meer  dan  eene  verscheidenheid 
te  beschouwen  ,  is  gelegen  in  de  blaauwe  dwarsche 
banden  van  den  kop  en  het  voorste  gedeelte  des  lig- 
chaams,  welke  bij  rnijne  talrijke  voorwerpen  van  ver- 
schillende  grootte  van  Holacanthus  annularis  Lac.  vol- 
strekt  ontbreken,  terwijl  bovendien  de  plaatsing  der 
overlangsche  blaauwe  banden,  welke  alle  juist  hunnen 
oorsprong  nemen  op  den  achtersten  dwarschen  band , 
eenigzins  verschilt  van  die  bij  Holacanthus  annularis, 
waar  de  4e  band  van  boven  in  den  oksel  begint  en  de 
5e  band  beneden  de  borstvin. 

Ik  ontdekte  mijn  voorwerp  eenige  maanden  geleden 

12 


170 


te  Batavia  op  cle  vischmarkt.  Het  is  het  eenige  tier 
soort ,  mij  tot  nog  toe  onder  de  oogen  gekomen. 

HolacantJuis  pseudannularis  Blkr. 

Holacanth.  corpore  oblongo  compresso,  diametro  dorso-ventra- 
li  2  circiter  in  longitudine  corporis;  latitudine  corporis  3£  fere  in 
diametro  dorso-yentrali;  capite  valde  obtuso  5  fere  in  longitudine 
corporis,  multo  altiore  quam  longo ;  fronte  squamosa ;  oculis  diame¬ 
tro  2 1  in  longitudine  capitis ;  linea  interoculari  convexiuscula ;  linea 
rostro-dorsoli  tato  capite  valde  declivi  rectiuscula  nucha  convexa, 
linea  rostro-ventrali  non  vel  vix  breviore;  osse  suborbitali  oculi 
diametro  hum iliore  rotundato  dentibus  conspicuis  nullis;  praeoper- 
ciilo  margine  posteriore  denticulato,  margine  inferiore  edentulo, 
spina  oculo  breviore;  squamis  lateribus  non  squamatis  60  p.  m. 
in  serie  longitudinal!;  squamis  capite  thoracicisque  valde  parvis; 
pinna  dorsali  spinosa  spina  posteriore  spin  is  ceteris  longiore,  spi- 
nis  antrorsum  sensim  decrescentibus ,  membrana  interspinali  inter 
singulas  spinas  valde  incisa;  dorsali  radiosa  acuta  diametro  dorso- 
ventrali  minus  duplo  humiliore;  pinnis  pectoralibus  acute  rotun- 
datis  4i,  ventralibus  acutis  radio  lo  producto3|  circiter,  caudali 
extensa  convexa  angulis  acuta  5  circiter  in  longitudine  corporis; 
anali  obtusa  rotundata  dorsali  radiosa  humiliore  spinis  2a  et  3a 
subaequalibus  spina  la  non  multo  longioribus;  coloro  capite,  cor¬ 
pore  pinnisque  dorsali  et  anali  aurantiaco-rubro  marginem  earum 
pinnarum  liberum  versus  violascente;  capite  corporeque  vittis  vel 
fasciis  pulchre  coeruleis  longitudinalibus  et  transversis  curvatis 
percursis;  vittis  transversis  caput  et  trunci  partem  anteriorem  occu- 
pantibus,  vitta  anteriore  rostro-dorsali  linea  fronte  media  unica, 
vitta  2a  angulo  aperturae  branchialis  anteriore  incipiente  angulum 
oris  versus  adscendente  ante  oculum  decurrente  et  vertice  super- 
ne  desinente,  vitta  3a  medio  praeoperculi  margine  inferiore  in¬ 
cipiente  oculum  versus  adscendente  et  paulo  supra  oculum  desi¬ 
nente,  vitta  4a  basi  spinae  ventralis  incipiente  praeoperculum 
ante  ejus  spinam  attingente  margini  oculi  posteriori  approximata 


171 


ct  nucha  paulo  aute  spinam  dorsalem  lm  cum  vitta  lateris  op- 
ponti  unita,  vitta  5a  supra  basin  ventralis  incipiente  ante  basin 
pectoralis  adscendente  regionem  suprascapularem  percurrente  et 
basin  spinae  dorsalis  3ae  attingente,  vitta  6a  supra  anum  incipien¬ 
te  post  axiliam  adscendente  pinnam  dorsalem  spinam  C111  et  7m  inter 
attingente  et  apicem  partis  radiosae  versus  desinente ;  capite  insuper 
vittis  2  coeruleis  longitudinalibus  rostro-opercularibus  inferiore 
sub  oculo  decurrente;  regione  suprascapulari  annulo  coeruleo  vit- 
tam  transversam  descriptam  5m  amplectente;  fasciis  corpore  lon¬ 
gitudinalibus  coeruleis  vittis  transversis  multo  latioribus  curvatis 
oblique  postrorsum  adscendentibus  omnibus  vitta  descripta  trans- 
versa  6a  incipientibus  et  apicem  pinae  dorsalis  radiosae  versus 
desinentibus  curvatis,  superiore  linea  laterali  2a,  3a  et  4a  regione 
postscapulari,  5a  axilla  incipientibus;  cauda  postice  vitta  transversa 
coerulea;  pinna  anali  vittis  2  vel.  3  longitudinalibus  curvatis  coe¬ 
ruleis;  pectoralibus  aurantiacis  basi  vittis  2  transversis  coeruleis; 
ventralibus  aurantiaco-rubris  vittis  coeruleis  longitudinalibus  or- 
natis;  caudali  flavido-alba  margine  posteriore  dilute  violaceo-hy- 
alina  vitta  intramarginali  aurantiaca. 

B.  6.  D.  13/22  vel  13/23.  P.  2/16.  Y.  1/5.  A.  3/21  vel  3/22. 
C.  1/15/1  et  lat.  brev, 

Syn.  I  lean  Kambing  Mai,  Batav. 

Habit,  atavia,  in  mari. 

Longitudo  speciminis  unici  112"". 


Batavia,  November  1857. 


SCHEIKUNDIG  ONDERZOEK 


EENBR 

HEETE  ZOETWATERBRON 

IN  HEX 

DISTKIKT  TJONGEAN,  AFDEELING  SOEMEDANG. 


DOOR 

A.  «K.  V  fiS  F4T  M  A  !¥. 


De  beschrijving  dezer  bron  vindt  men  opgegeven 
door  den  heer  P.  Vollenhoven  ,  in  Let  Natimrkundig 
tijdschrift  dl.  Ill  aflev.  4.  Genoemde  heer  heeft  aan  de 
Matiiurkundige  Vereeniging  te  Batavia,  eenige  flesschen 
water  van  verschillende  gedeelten  dier  bron  ter  schei- 
knndig  onderzoek  aangeboden,  welke  mij  door  den  heer 
Altheer  zijn  ter  hand  gesteld ,  met  verzoek  een  scheikun- 
dig  onderzoek  te  widen  bewerkstelligen,  hetgeen  ik 
volgaarne  op  mij  genomen  heb. 

De  kleine  hoeveelheid  water,  welke  beschikbaar  was, 
heeft  eene  kwantitatieve  bepaling  onmogelijk  gemaakt, 
zoodat  ik  mij  slechts  tot  een  kwalitatief  onderzoek  heb 
moeten  bepalen.  Het  spreekt  wel  van  zelf  dat  hierdoor 
het  onderzoek  veel  van  zijn  waarde  verliest,  maar  het 


V  * 


259 

cle  verblijven  van  liet  perkvolk  op  het  perk  Klein- 
Waing  en  gelegen  op  Groot  Banda,  zijn  omgewaaid. 

In  den  naclit  van  den  27sten  op  den  28sten  Decem¬ 
ber,  omstreeks  3  ure ,  werd  een  lfgte  sckok  van  aard- 
beving  gevoeld. 

Javasche  Courant  6  Maart  No.  19. 


Gemiddelde  Thermometer  stand  te  Samar  inda ,  Dost  Jcust 
van  Borneo  in  het  jaar  1855. 

Wij  ontvingen  van  den  lieer  J.  Wolff  te  Sama- 
rinda  eenige  meterologische  observation ,  gedaan  in 
het  jaar  1855  ,  waaruit  wij  de  volgende  gemiddelde 
opg  aven  mededeelen. 


Maandek. 

Therm.  Fahr. 
6  uur 
’s  morgens. 

2  uur 
’s  middags. 

6  uur 

’s  avonds. 

J  anuary 

74.38 

85.39 

80.61 

February 

74.66 

85.28 

80.25 

Maart 

75.12 

87,38 

81.14 

April 

74.86 

86.81 

80.70 

Mei 

74.79 

86.41 

80.74 

Juny 

75.00 

85.65 

80.13 

July 

74.51 

86.48 

80.00 

Augustus 

74.48 

86.41 

80.38 

September 

74.50 

84.66 

77.80 

Oktober 

74.69 

85.09 

80.09 

November 

75.60 

86.11 

80.38 

December 

74.90 

85.67 

80.16 

2  GO 


Ojjsomming  der  tot  dus  verve  van  het  eiland  Suma¬ 
tra  behend  geioordene  JRejrtilien. 


De  onclervolgende  lijst  wercl  door  mij  opgemaakt  tij- 
dens  een  onderzoek  van  een  aantal  reptilien  van  Su¬ 
matra  toegezonden  mij  door  den  heer  E.  W.  A.  Lu de¬ 
icing.  Van  talriike  belangstellende  heeren  ontving  ik 
van  tijd  tot  tijd  reptilien  van  daar,  zooals  van  de 
heeren  M.  Tli.  Reiche,  II.  Von  Rosenberg,  E.  E.  M. 
Helmkampff,  A.  W.  P.  Weitzel,  A.  Lind  man,  A. 
Bierwirt,  II.  L.  Van  Bioemen  Waanders.  Ik  heb 
daardoor  in  het  gelieel  67  soorten  van  Sumatra  leeren 
kennen  waaronder  meerdere  nieuwe  soorten ,  welke  in 
mijne  Prodrome  d’une  faune  herpetologique  de  Y  Ar- 
chipel  indien  nader  zijn  beschreven.  Ik  maak  van  de- 
ze  gelegenheid  gebruik  aan  genoemde  heeren  mijnen 
dank  te  betuigen  voor  de  welwillendheid  waarmede  zi j 
mijne  onderzoekingen  zoo  belangeloos  hebben  widen 
bevorderen. 


1  Testuclo  emys  S.  Mall. 

2  Emys  crassicollis  Bell. 

3  »  platynota  Gr. 

4  »  Spengleri  Scliw. 

5  »  spinosa  Bell. 

G  Cistudo  amboinensis  Gr. 

7  Diardi  DB. 

8  Gymnopus  subplanus  DB. 

9  »  javanicus  DB. 

10  Clielonia  imbrlcata  Sclnv. 

11  »  vlridis  Sclnv. 

12  Spliargis  coriacea  Merr. 


Tlaais  van  voorkomen. 
An  eh. 


I 

Siboglia. 


: 

Pa  dang. 


13 

14 

15 

1G 

17 

18 

19 

20 

21 

22 

23 

24 

25 

26 

27 

28 

29 

30 

31 

32 

33 

34 

35 

3G 

37 

38 

39 

40 

41 

42 

43 

44 

45 

4G 

47 

48 

49 


201 


Crocodilus  biporcatus  Cuv, 

»  vulgaris  Cuv. 

o 

Platydactylus  monarclius  Sclil. 

»  homalocepbalus  Cuv. 

»  vittatus  Cuv. 

Hemidactylus  frenatus  Sclil. 
i)  Ludekingii  Blkr. 

j»  marginatus  Cuv. 

»  platurus  Blkr. 

»  variegatus  Cuv. 

»  zosterophorus  Blkr. 

Gymnodactylus  marmoratus  Cuv. 

Varanus  bivittatus  DB. 

Broncliocela  cristatella  Kp. 

Leiolepis  guttatus  Cuv. 

Lopliyrus  tigrinus  DB. 
i)  sumatranus  Sold. 

»  Kublii  Boie. 

Draco  fuscus  Daud. 

»  viridis  Daud. 

»  fimbriatus  Kulil. 

»  baematopogon  Boie. 

Tacbydromus  sexlineatus  Daud. 

Eumeces  punctatus  Wiegm. 

Euprepes  Ernesti  DB. 

»  Sebae  DB. 

Tropidslepisma  polyleucozona  Blkr. 

Pilidion  lineatum  DB. 

Typblops  Mulleri  Sold. 

»  nigro-albus  DB. 

Pytbon  reticulatus  Gr. 

»  molurus  Gr. 

Xenopeltis  unicolor  DB, 

Cbersydrus  fasciatus  Cuv. 

Oligodon  subquadratum  DB. 

Cylindropbis  rufa  Gr. 

Calamaria  Temminckii  DB. 


Plaals  van  voorkomen. 
Pad,  Palemb. 

Again. 

Again. 

Again. 

Palemb. 

Agam.  Padang. 
Pad.  Palemb, 
Padang. 

Padang. 

Pad,  Sibogba. 
Pad.  Sibogba, 

Padang. 

Palembang. 

Pad.  Palembang, 
Padang. 

Palembang. 

Palembang, 

Padang. 

Radjabassa, 

Padang. 

Palembang. 

Padang. 

Radjabassa. 

Padang. 

p 


26:2 


50  Braehyorrhos  albus  Kuhl. 

51  Coryphodon  korros  DB. 

52  Dendrophis  sumatrana  Blkr, 

53  »  octolineatus  DB. 

54  ))  picta  Boie. 

55  Gonyosoma  oxycephalus  DB. 

56  Compsosoma  melanurus  DB. 

57  »  radiatum  DB. 

58  Ablabes  baliodeiroides  Blkr. 

59  Lycodon  aulicum  Boie. 

60  Spbecodes  albofuscus  DB, 

61  Ophites  subcinctus  Wagl. 

62  Odontomus  subannulatus  DB, 

63  Tropidonotus  sundanensis  Blkr. 

64  »  trianguligerus  Sclil. 

65  »  vittatus  Schl. 

66  Amphiesma  chrysargum  DB. 

67  3)  Lindmani  Blkr. 

68  )3  subminiatum  DB. 

69  Simotes  octolineatus  DB. 

70  3)  purpurascens  Blkr. 

71  Tragops  prasinus  Wagl, 

72  Dryinus  nasutus  Merr. 

73  Psammophis  pulverulentus  Boie. 

74  Hypsirhina  enliydris  DB. 

75  Eurostus  plumbeus  DB. 

76  Homalopsis  albomaculatus  DB. 


Finals  van  voorhomen. 
Pad.  A  gam. 

Pad.  Palemb, 

Palemhang. 

Palembang, 

Pad.  Radjab.  Palemb. 
Singkel,  Palemb. 
Padang. 

Pad.  Sibogha. 
Padang. 


O' 


Sinkel. 


Padang. 


Sibogha. 

Padang, 

Palembang. 

Padang. 

Palembang. 

Palemb.  Padang, 

Single  el. 

Palembang. 

Pad.  Ag.  Palemb. 


Radjab.  Palemb. 
Padang. 

Palemb. 


77 

Cerberus  boaeformis  DB. 

Padang. 

78  Chrysopelea  ornata. 

Padang. 

79 

))  rhodopleuron  Bole. 

Palembang. 

80  Dipsadomorus  indicus  DB. 

81 

Triglyphodon  dendrophilum  DB. 

Palembang. 

82 

3)  gemmicinctum  DB. 

Radjabassa. 

83 

Elaps  bivirgatus  Schl. 

A  gam. 

84 

))  melanototaenia  Blkr. 

Sibogha. 

85 

3)  trilineatus  DB. 

Pad.  Agam. 

86 

))  furcatus  Schn, 

2C3 


Plaals  van  voorJcomen. 


87  Bimeresurus  Boiei  Blkr. 

88  Bungarus  semifasciatus  Kulil. 

89  »  annularis. 

90  Naja  tripudians  Wagl. 

91  Trimeresurus  opbiopliagus  BB. 

92  Hydrophis  gracilis  Scbl, 

93  »  scliistosa  Scbl. 

94  »  striatus  Sclil. 

95  Platurus  fasciatus  Baud. 

v 

96  Pelamis  bicolor  Baud. 

97  Trigonoceplialus  rliodostoma  Rwdt. 

98  Tropidolaemus  Wagleri  BB. 

99  Botlirops  formosus  Blkr. 


Westkust. 

Singkel,  Palemb, 

Palembang. 

Padang,  Oostkust. 


Pa  dang, 
Siboglia. 

O 

Siboglia. 


Padang. 


100 

101 

102 

103 

104 

105 

106 

107 

108 
109 


»  viridis  Wagl. 

Kana  tigrina  Baud. 

Megalopliys  montana  Kulil, 

»  rostrata  S.  Mull. 
Rhacopliorus  Reinwardtii  BB. 
Hyla  cyanea  Baud. 
Polypedates  erytliraeus  Blkr, 

»  clialconotus  Blkr. 


Padang,  Troessan , 
Again,  Palembang. 
Batang-singalang. 
Westkustii, 

Padang. 

Padang,  Agam. 
Again, 


»  ?  leprosus  zi  Hyla  leprosa  S,  Mull.  Padang. 
v  Jungliulinii  Blkr. 


110  Micrhyla  achatina  Tscbudi.  Agam. 

111  Kalopbrynus  pleurostigma  Tscbudi. 

112  Hylaedactylus  baleatus  Tscbudi.  Agam. 

113  Bufo  asper  Sclil.  Agam. 

114  n  scaber  Baud. 


Batavia ,  November  1857. 


P.  Bleeker. 


264 


JPersonnlien. 


Overgeplaatst  als  Militaire  Kommandant  van  Buiten- 
zorg,  het  Lid  der  Vereeniging  de  Kapitein  der  In¬ 
fan  terie  de  heer  W.  Kock. 

Op  verzoek  eervol  ontslagen  uifc  5s  lands  dienst  de  geo- 
graphische  ingenieur  voor  Nederlandsch  Indie  de 
de  heer  G.  A.  De  Lange,  Besturend  lid  der  Ver- 
eeniging. 

Bestemd  voor  eene  Kommissie  naar  Nieuw-Guinea, 
de  HH.  Dr.  J.  II.  Croockewit  IIz.  Besturend  lid 
en  H.  Yon  Rosenberg,  gewoon  lid  Vereeniging. 

Te  Batavia  uit  Nederland  aangekomen  de  Korrespon- 
derende  Leden  der  Vereeniging,  de  HH.  Dr.  W. 
H.  De  Vriese,  Hoogleeraar  belast  met  eene  we- 
tenschappelijke  zending,  Dr.  J.  A.  Oudemans,  Hoofd- 
ingenieur  voor  de  geograpliische  dienst  in  Nederlandsch 
Indie,  en  Dr.  J.  E.  De  Vrij,  Inspekteur  voor 
scheikundige  onderzoekingen. 

Vertrokken  naar  de  Lampongs  tot  het  doen  eener 
botanische  reis,  het  Lid  Korrespondent  der  Vereeni¬ 
ging  de  heer  J.  E.  Teijsmann. 

Benoemd  tot  Tvveeden  Stadsgeneesheer  te  Samarang  het 
Lid  der  Vereeniging  de  heer  Dr.  J.  Eintiioven. 

Benoemd  tot  Adsistent  resident  van  Sintang,  het  Lid 
der  Vereeniging,  de  heer  II.  Von  Gaferon. 

Bevorderd  tot  Kapitein-luitenant  ter  zee  titulair  en  be¬ 
noemd  tot  direkteur  der  fabriek  van  Nijverheid  en 
het  Stoomwezen  te  Soerabaja,  het  Lid  der  Vereeni¬ 
ging  de  heer  D.  L.  Wolfson. 

Overgeplaatst  naar  Soerabaja  het  Lid  de  heer  D.  A.  J. 
B.  De  Graaf,  Ilavenmeester  te  Makassar. 


4 'GO 


#9  /j 
f 

ner  ondergeschikten ,  welke  liet  in  ds  zon  had  la  ten  liangen , 
onbruikbaar  gemaakt.  Het  gelukte  raij ,  ook  dit  werktuig, 
in  weerwil  van  de  geringe  hulpmiddelen  ,  welke  ik  op  reis 
natuurlijkerwijze  ter  mijner  beschikking  beb ,  te  berstellen. 

In  mijn  volgend  rapport,  in  de  niaand  Julij  in  te  dienen, 
hoop  ik  te  kunnen  berigten ,  dat  mijne  metingen  in  Bage- 
len  zullen  afgeloopen  zijn1k 

De  geographisc/ie  ingenieur. 

G.  II .  De  Lange. 


Over  het  voorkomen  van  olifanten  en  tijgers  op  _ Borneo . 

In  bet  vierde  deel  (nieuwe  serie  eerste  deel)  van  dit 
Tijdscbrift  vindt  men  op  pag.  427  navolgende ,  zinsnede. 

„  Een  ooggetuige  verzekert,  dat  in  bet  landscbap  van 
„  Tjina-batangan ,  om  de  noord,  olifanten  en  tijgers  worden 
„  gevonden  ,  en  van  die  streken  veel  ivoor  wordt  uitgevoerd. 
„  Bezuiden  voornoemd  landscbap  worden  geene  olifanten  of 
„  tijgers  aangetroffen.  Deze  zonderlinge  natuurkundige  om- 
„  standigbeid  enz."  (H.  Yon  Dewall,  Aanteekeningen  om- 
trent  de  noordoostkust  van  Borneo). 

Een  nader  onderzoek  betrekkelijk  bet  al  of  niet  aanwe- 
zig  zijn  der  genoemde  dieren  op  Borneo,  zoude  voor  de 
natuurlijke  gescliiedenis  van  dezen  arcbipel,  niet  zonder 
belang  wezen ;  bet  voorkomen  op  dit  groote  nog  maar  wei- 
nig  bekende  eiland,  behoort  volgens  mijn  gevoelen ,  vol- 
strekt  niet  tot  de  onmogelijkheden.  Ook  aan  de  leden  der 
voormalige  natuurkundige  kommissie  kwam  iets  ter  oore ,  no¬ 
pens  bet  voorkomen  van  olifanten  aldaar,  gelijk  zulks  blijkt 
uit  de  tabel  van  den  beer  Salomon  Muller ,  dienende  tot  Over- 
zigt  der  zoogdieren  van  den  indischen  arcbipel,  alwaar  onder 
de  zoogdieren  van  Borneo  ook  „  Elephas ,  aangeteekend 
staat,  boezeer  begeleid  van  een  vraagteeken.  (Zie  verder 
bet  werk  „  De  zoogdieren  van  den  Indischen  arcbipel  door 
genoemd’  scbrijver,  op  pag.  3S  en  39). — 

3e  SERIE  DE  III. 


31 


—  470  — 


Naar  mijn  inzien  kan  liet  niet  moeijelijk  wezen ,  zekere 
berigten  op  de  plaats  zelve  in  te  winnen ,  omtrent  liet  aan- 
wezig  zijn  van  twee  zoo  in  ’t  oog  vallende  diersoorten ,  als 
olifant  en  tijger  zijn.  Ik  vermeende  de  oplettendheid  van 
natnuronderzoekers  liierop  te  moeten  vestigen ,  zoomede  die 
van  andere  personen ,  welke  gelegenlieid  en  goeden  wil  er 
toe  liebben. 

H.  Yon  Rosenberg. 


JBerigt  omtrent  eenige  Reptilien  van  Sumatra ,  Borneo ,  Batjan 

en  Boero , 

Meerdere  in  den  laatsten  tijd  ontvangene  verzamelingen 
van  reptilien  van  den  Indisclien  Arcliipel,  gaven  mij  aan- 
leiding,  in  de  bestuursvergadering  der  Natuurkundige  Yer- 
eeniging  in  Nederlandscli  Indie,  gekouden  den  lla  Junij 
IS57  daaromtrent  te  berigten. 

Dit  berigt  luidde  als  volgt. 

„  De  reptilien ,  aangeboden  door  den  heer  Ludeking  en 
gevonden  op  Sumatra’s  westkust ,  zijn  de  volgende. 

1  Hemidactylus  platurus  Blkr,  n.  sp. 

2  Hemidactylus  zosteropliorus  Blkr,  n.  sp. 

3  Bronchocela  cristatella  Kp. 

4  Draco  fuscus  Daud. 

5  Euprepes  Sebae  DB. 

6  Coryphodon  korros  DB. 

7  Compsosoma  melanurus  DB. 

8  Ophites  subcinctus  Wagl. 

9  Brachyorrhos  albus  Kulil. 

10  Ampbiesma  chrysargum  DB. 

11  Tropidonotus  trianguligerus  Sclil. 

12  Tragops  prasinus  Wagl. 

13  Chrysopelea  ornata  Boie. 

14  Ablabes  baliodeiroides  Blkr,  n.  sp. 

15  Rana  tigrina  Daud. 

16  Bolypedates  erytbraeus  Blkr. 


471 


Ten  opzigte  der  beschrijvingen  vail  de  niemve  soorten 
verwijs  ik  naar  mijn1  uitvoerigen,  ter  perse  te  leg-gen,  arbeid 
over  de  reptilien  van  den  Indischen  Archipel. 

Tot  heden  toe  lieb  ik  in  bet  geheel  van  verschillende  gedeel- 
tcn  van  Sumatra  ontvangen  de  volgende  soorten  van  reptilien. 


1  Gymnopus  javanicus  DB. 

2  Spliargis  coriacea  Merr. 

3  Crocodilus  biporcatus  Cuv. 

4  Hemidactylus  marginatus  Cuv. 

5  »  zosteropborus  Blkr  n.  sp. 

6  »  variegatus  Cuv. 

7  >?  platurus  Blkr ,  n.  sp. 

8  Varanus  bivittatus  DB. 

9  Broncbocela  cristatella  Kp, 

10  Lopbyrus  tigrinus  DB. 

11  »  sumatranus  Scbl. 

12  Draco  fuscus  Daud. 

13  »  viridis  Daud. 

11  Tachydromus  sexlineatus  Daud. 

15  Euprepes  Ernesti  DB. 

16  »  Sebae  DB. 

17  Tropidolepisma  polyleucozo- 

na  Blkr,  n.  sp. 

18  Pytlion  reticulatus  Gr. 

19  Xenopeltis  unicolor  DBt 

20  Oligodon  subquadratum  DB. 

21  Cylindrophis  rufa  Gr. 

22  Corypliodon  korros  DB. 

23  Dendropliis  sumatrana  Blki’,  n.sp. 

24  »  picta  Boie. 

25  »  octolineata  DB. 

26  Gonyosoma  oxycephalus  DB. 

27  Compsosoma  melanurus  DB. 

28  )»  rad  latum  DB. 

29  Ablabes  baliodeiroidesBlkr.  n.sp. 

30  Lycodou  aulicum  Boie. 


Van  Sibogba. 
n  Padang. 

n  Fadang ,  Palembang, 

))  Palembang. 

»  Fadang  took  op  Nias). 

3)  Fadang,  Palembang. 

»  Fadang  (ook  opNias  en  Java). 
)7  Padang ,  Sibogba. 

37  Fadang,  Sibogba. 

77  Fadang , 

Pale  mb  an  s'. 


7) 


7) 


Fadang,  Palembang, 
Fadang. 


37  Palembang. 
37  Palembang. 
)>  Fadang. 


3) 

3) 

3) 

3) 

37 

3) 

37 

3) 

33 

33 

37 

3) 

37 

3) 


Radjabassa. 

Palembang, 

Fadang. 

Radjabassa. 

Fadang. 

Padang ,  Palembang. 
Palembang. 

Pad. ,  Radjab.,  Palemb. 
Palembang. 

Singkel ,  Palembang, 
Padang. 

Padang ,  Sibogba. 
Padang.  (ook  op  Java). 
Singkel. 


472  — 


31  Ophites  subcinctus  Wagl.  Van  Padang 

32  Bracliyorrhus  alb  us  Kuhl.  »  Padang, 

33  Tropidonotus  sundanensis  Blkr, 


b.  sp.  » 

34  »  vittatus  Schl.  » 

35  n  trianguligerus  Schl.  » 

36  Simotes  octolineatus  DB.  » 

37  »  purpurascens  Blkr  m  Xe- 

nodon  purpurascens  Schl.  » 
3S  Amphiesma  chrysargurn  DB.  » 

39  »  subminiatum  DB.  » 

40  »  Lindmani  Blkr,  n.  sp.  » 

41  Tragops  prasinus  Wagl.  » 

42  Psammophis  pulverulentus  Bole.  » 

43  Hypsirhina  enhydris  DB.  » 

44  Eurostus  plumbeus  DB.  » 

45  Cerberus  boaeformis  DB.  » 

46  Chrysopelea  ornata  Bole.  » 

47  »  rhodopleuron  Boie,  » 

48  Triglyphodon  dendropliilum DB.  » 

49  »  gemmicinctum  DB.  » 

50  Elaps  melanototaenia  Blkr,  n.  sp.  » 

51  Bungarus  semifasciatus  Kuhl.  » 

52  Naja  tripudians  Wagl.  » 

53  Hydrophis  gracilis  Schl.  » 

54  Platurus  fasciatus  Daud.  r> 

55  Trigonocephalus  rhodostoma 


Sibogha  (ook  op  Banka  ea 
Borneo'. 

Palembang, 

Padang. 

Singkel. 

Q 


Palembang. 

Padang. 

Palembang. 

Palembang. 

Padan  g ,  Palemban  or. 
Radj  abassa ,  Palembang. 
Padang. 

Palembang. 

Padang. 

Padang. 

Palembang. 

Palembang. 

Radj abassa. 

Sibogha. 

Singkel ,  Palembang. 
Palembang. 

Oostkust. 

Sibogha. 


Rwdt. 

56  Rana  tigrina  Daud. 

o 


»  Sibogha. 

»  Pad.,  Troessan,  Palemb. 


57  Polypedates  erythraeus  Blkr.  »  Padang. 

58  Hyla  cyanea  Daud.  »  Padang. 


Eene  kleine  verzameling  reptilien  van  Batjan  was  aan- 
geboden  door  den  heer  J.  G.  T.  Bernelot  Moens  en  bestond 
uit  cle  yolgende  soorten. 


1  Cistudo  amboinensis  DB. 

2  Varanus  bivittatus  DB. 


3  Brachyorrhos  albus  Kuhl. 

4  Enygrus  carinatus  Wagl. 


—  473  — 


5  CorypTiodon  korros  DB.  8  Triglypliodon  irregulare  DB. 

G  Leptopliis  batjanensis  Blkr,  n,  sp.  9  Platurus  fasciatus  Baud 
7  Cerberus  boaeformis  DB. 


Eenige  reptilien  van  Boero,  afkomstig  van  eeno  verzame- 
ling  van  den  beer  D.  S.  lloedfc,  bleken  te  zijn  de  vol~ 
gende  soorten. 


1  Cistudo  amboinensis  Gr.  3  Eumeces  Lessonii  DB. 

2  Platydactylus  vittatus  Cuv.  4  Triglyphodon  irregulare  DB, 

De  hieronder  genoemde  slangen  van  Borneo's  westkust, 
werden  aangeboden  door  den  heer  J.  W.  Eoelandt. 

1  Pilidion  lineatum  DB.  11  Psammophis  pulverulentus  Boie, 

2  Cylindropbis  rufa  Gr.  12  Chrysopelea  ornata  Boie. 

3  Ehabdosomaborneense  Blkr, 

n.  sp.  13  Eurostus  heteraspis  Blkr,  n.  sp. 

4  Xenopeltis  unicolor  DB.  14  Triglypliodon  gemmicinctum 

5  Python  reticulatus  Gr.  DB. 

6  Gonyosoma  oxycephalus  DB.  15  Bungarus  annularis  Daud. 

7  Compsosoma  melanurus  DB.  16  Naja  tripudians  Wagl. 

8  Dendrophis  picta  Boie.  17  Trimeresurus  ophiophagus  DB. 

9  Amphiesma  Lindmani  Blkr,  18  Pelarais  bicolor  Daud. 

10  Simotes  octolineatus  DB.  19  Tropidolaemus  Schlegelii  Blkr. 


In  liet  geheel  zijn  mij  van  Borneo  tot  nog  toe  geworden 
55  soorten  van  reptilien  t.  w.  2  soorten  van  scliildpadden  , 
10  van  hagedissen,  37  van  slangen  en  6  van  kikvor- 
sclien ,  t.  w. 


1*  Cistudo  borneensis  Blkr,  n,  sp.  Van  Sintang  aan  de  Kapoeas. 
2*  Gymnopus  javanicus  DB.  »  Bandjermasin. 

3  Gavialis  Schlegelii  S.  Mull.  »  Bandjermasin. 

4*  Platydactylus  borneensis  Blkr, 


n.  sp. 

5  Hemidactylus  marginatus  Cuv. 
6*  )>  fraenatus  Schl. 

i  7*  »  variegatus  CV. 

8  Bronchocela  cristatella  Kp, 


»  Bandjermasin. 
»  Bandjermasin. 
»  Bandjermasin. 
»  Bandjermasin. 
v  Bandjermasin. 


9*  Draco  fimbriatus  Kuhl. 

10  »  yiridis  Daud. 

1  i  Tachydromus  sexlineatus  Daud. 
12  Euprepes  Sebae  DB. 

13*Pilidion  lineatum  DB, 

14  Python  reticulatus  Gr. 

1 5*  Xenopeltis  unicolor  DB. 

16  Acrochordus  javanicus  Hornst. 

17  Cylindrophis  rufa  Gr. 

IS*  Calamaria  borneensis  Blkr, 

n.  sp. 

19*  Rabdosoma  borneensis  Blkr, 
n.  sp. 

20*  Coryphodon  korros  DB. 

21*  Dendrophis  formosa  Sclil. 

22  »  picta  Boie. 

23  Gonyosoma  oxycephalus  DB. 
24*  Compsosoma  melanurus  DB. 

25*  i)  radiatum  DB. 

26*Ablabes  polyhemizona  Blkr, 

n.  sp. 

27*Pareas  carinata  Wagl. 

28*  Tropidonotus  sundanensis 
Blkr  n.  sp. 

29*  Simotes  octolineatus  DB. 

30*  Ampliiesma  pindmani  Blkr,  n.  sp. 

31  »  flaviceps  DB. 

32  Tragops  prasinus  Wagl. 

33*  Hemiodontus  leucobalia  DB. 

34*  Psammopliis  pulverulentus  Boie. 

35  Hypsirhina  enhydris  DB. 

36  Euros tus  plumbeus  DB. 

37*  »  heteraspis  Blkr,  n.  sp 

38  Ilomalopsis  buccatus  Fitz. 

39  Cerberus  boaeformis  DB. 

40*  Chrysopelea  ornata  Boie. 


Van  Bandjermasin. 

»  Bandjermasin. 
n  Bandj.  Pontian. ,  Sintang. 

»  Bandjermasin. 

»  Sinkawang. 
n  Bandj erm.,  Sinkawang. 

»  Bandjermasin,  Sinkawang. 
»  Bandjermasin. 

»  Bandjerm.,  Sinkaw.,  Sint. 

»  Sintang. 

n  Bandj er mas.,  Sinkawang, 

»  Bandjermasin. 
v  Bandjermasin. 
n  Bandjerm.,  Sinkaw.,  Sint. 
n  Bandjerm.,  Sinkaw. 

»  Sinkawang. 

»>  Sintang. 

»  Sinkawang. 

»  Bandjermasin. 

»  Sintang  fook  op  Banka  ea 
Sumatra). 

Bandjermas.,  Sinkawang. 
Sinkaw.  (ook  op  Sumatra). 
Bandjermasin. 
Bandjermasin. 
Bandjermasin. 
Bandjermas.,  Sinkaw. 
Bandjermasin. 
Bandjermasin. 

Sinkawang. 

Bandjermasin. 
Bandjermasin. 

Bandjermas.,  Sinkaw. 


—  475 


41  T  riglypliodon  gemmicinctum  DB.  Van  Bandjermas.,  Sinkaw. 
42*  Bipsas  multimaculata  Boio.  »  Bandjermasin. 

43*  Trimeresurus  ophiophagus  DB.  »  Sinkawang. 

44*  Bungarus  annularis  Baud.  »  Sinkawang. 

o  o 


45  Naja  tripudians  Wag I. 

46*  Hydropliis  scliistosus  Daud. 
47*  Pelamis  bicolor  Baud. 

48  Tropidolaemus  Schlegelii  Blkr* 

49  »  formosus  Blkr. 

50*  Rana  tigrina  Baud. 

51*  Polypedates  erythraeus  Blkr. 

52  Bufo  asper  Sclil. 

53  »  scaber  Baud. 

54*  )»  biporcatus  Sclil. 

55*  Nectes  pleurotaenia  Blkr. 


»  Sinkawang. 

»  Bandjermasin. 

)>  Sinkawang. 

»  Sinkawang, 

»  Bandjermasin. 

»  Bandjerm.,  Sintang. 
»  Bandjermasin. 

»  Sintang. 

»  Bandjermasin. 

»  Bandjermasin. 

))  Bandjermasin, 


Van  deze  soorten  zijn  niet  minder  dan  33  (de  met  een 
*  gemerkte)  ,  nieuw  voor  de  kennis  der  fauna  van  Borneo. 
Ten  opzigte  der  soorten,  nieuw  voor  den  wetenschap,  ver- 
wijs  ik  insgelijks  naar  mijn  werk  over  de  Reptilien  van  den 
Indischen  Archipel. 

Het  aantal  van  Borneo  bekende  reptilien  bedroeg  tot  op 
mijne  onderzoekingen  ongeveer  45,  van  welke  ik  slechts  21 
soorten  van  gezegd  eiland  ontving,  zoodat  het  aantal  van 
daar  bekende  reptilien  thans  ongeveer  78  bedraagt.” 


Batavia  Mei  1857. 


P.  Bleeker. 


Over  eenige  Viechverzamelingen  van  verschillende  gedeel- 

ten  van  Java. 

In  de  laatste  maanden  zijn  mij  meerdere  verzamelingen  van 
visschen  van  verschillende  streken  van  Java,  ter  onderzoeking 
aangeboden  en  gedeeltelijk  reeds  in  de  bestuursvergaderingen 
der  Natuurkundige  Vereeniging  in  Nederlandsch  Indie  ver- 

o  o  o 

meld.  De  bedoelde  verzamelingen  bevond  ik  zamengesteld 
te  zijn  als  volgt. 


47G 


I.  Zoelwatervisschen  van  Lebak ,  vein  den  beer  C.  P.  Brest 

van  Kempen. 


1  An  abas  scan  dens  CV. 

2  Trichopus  trieliopterus  CV. 

3  »  striatus  Blkr. 

4  Opbicepbalus  striatus  Bl. 

5  Mastacembelus  maculatus 

Rwdt. 


14  Luciosoma  seti°;erum  Blkr. 

15  Capoeta  macrolepidota  CV. 

16  Leuciscus  oxygaster  CV. 

17  Dangila  Cavieri  CV. 

18  Rohita  vittata  CV. 

19  Lobocbeilos  falcifer  Blkr. 


6  Mastacembelus  unicolor  K.  y.  H.20  »'  Scbwanefeldii  Blkr. 

7  Gobius  celebius  CV.  21  Labeo  erytbropterus  CV. 

8  Pimelodus  platypogon  K.  v  IX.  22  Crossocheilos  oblongus  Blkr. 


9  Clarias  punctatus  CV. 

10  Barbus  maroinatus  CV. 

11  »  binotatus  Kulil. 

12  »  laevis  CV. 

13  Labeobarbus  t  am  bra  Blkr. 


23  Cobitis  fasciata  CV. 

21  Homaloptera  polylepis  Blkr, 

25  n  Wassinkii  Blkr. 

26  Monopterus  javanensis  Lac. 


27  tSyngnatlius  braebyurus  Blkr, 

2.  Zoelwatervisschen  van  Bantam ,  van  den  beer  C.  P.  Brest 

van  Kemven . 


1  Anabas  macrocephalus  Blkr.  8  Clarias  punctatus  CV. 

2  »  scan  dens  CV.  9  Barbus  binotatus  Kulil. 

3  Ospbromenus  olfax  Comm.  10  Cobitis  fasciata  CV. 

4  Opbicepbalus  marginatus  CV.  11  Notopterus  lopis  Blkr. 

5  »  striatus  Bl,  12  Anguilla  sidat  Blkr. 

6  Apocryptes  cliangua  CV.  13  Monopterus  javanensis  Lac. 

7  Bagrns  micracantbus  Blkr.  14  Syngnathus  braebyurus  Blkr. 

8.  Zoelwatervisschen  van  JBuitenzorg ,  van  den  heer  0> 

F.  W.  J.  Iluguenin. 

1  Opbicepbalus  marginatus  CV.  7  Barbus  bilitonensis  Blkr. 

2  »  striatus  Bl.  8  Cobitis  fasciata  CV. 

3  Mastacembelus  maculatus  Rwdt.  9  »  Kublii  CV. 

4  Bagrus  Hoevenii  Blkr  10  I"  a  neb  ax  Buchanani  CV. 

5  »  nemurus  CV,  11  Ilemirampbus  fluviatilis  Blkr. 

6  Barbus  binotatus  Kulil. 


477 


4.  Zoetivalervisschen  van  Tjikoppo ,  w.  to.  raw  den 

P anger  ang  oh. 

1  Ophicepkalus  striatus  Bl.  4  Clarlas  Teysmanni  Blkr. 

2  Pimelodus  cyanochloros  Blkr.  5  Lenciscus  cyanotaenia  Blkr. 

3  Clarias  punctatus  CV.  6  Cobitis  fasciata  CV. 

5.  Zoetwatervisschen  van  Tjipannas ,  n.  helling  van  den 

Gedeh ,  rau  dero  heer  J.  E.  Teijsmann. 

1  Ospkromenus  olfax  Comm.  11  Barbus  marginatus  CV. 

2  Trichopus  tricliopterus  CY.  12  Labeobarbus  tambroides  Blkr. 

3  Betta  trlfasciata  Blkr.  13  Cyprinus  flavipinnis  K.  v.  II. 

4  Opliiceplialus  marginatus  CY.  14  LeuciscuslateristriatusK.y.II. 

5  jj  striatus  Bl.  15  Cobitis  fasciata  CY. 

6  Mastacembelus  maculatusRwdt.16  »  Kulilii  CY. 

7  Bagrus  nemurus  CY.  17  Homaloptera  polylepis  Blkr. 

8  Pimelodus  platypogon  K.  v.  II.  18  IPemiramplius  fluviatilis  Blkr. 

9  Clarias  punctatus  CY.  19  Monopterus  javanensis  Lac. 

10  Barbus  binotatus  Kuhl. 


6.  Zoetwatervisschen  van  Tjiandjoer ,  van  Jkhr  Mr  IT, 

C.  Van  der  WijcJc. 


1  Ospkromenus  olfax  Comm. 

2  Tricliopus  tricliopterus  CY. 

3  »  striatus  Blkr. 

4  Opliiceplialus  marginatus  CY. 

5  »  striatus  Bl. 

G  Mastacembelus  maculatus  Buvdt 

7  )»  unicolor  K.  v.  PI. 

8  Bagrus  nemurus  CY. 

9  »  planiceps  CY. 

10  Pimelodus  cyanocliloros  Blkr. 

11  »  rugosus  Blkr. 

12  Bagarius  Buclianani  Blkr. 

13  Clarias  punctatus  CY. 

14  Cyprinus  flavipinnis  K.  v.  IP, 


15  Barbus  binotatus  Kulil. 

16  »  bilitonensis  Blkr. 

17  »  javanicus  Blkr. 

18  v  marginatus  CY. 

19  Leuciscus  cyanotaenia  Blkr. 
.  20  Loboclieilos  falcifer  Blkr. 

21  Crossocheilos  oblongus  Blkr. 

22  Cobitis  fasciata  CY. 

23  ))  oblonga  CY. 

24  Homaloptera  Zollingeri  Blkr. 

25  Aplockeilus  javanicus  Blkr. 

26  Ilemirampkus fluviatilis  Blkr. 

27  Monopterus  javanensis  Imc. 


478 


7.  Z eevisscJieii  van  Karanglollong ,  aan  Java's  Zuidkusl, 

van  Dr  C.  L.  Doleschall. 


1  Apogon  novemfasciatus  CV.  11  GlyphisodonantjeriuaK.  v,  !I. 

2  Grammistes  orientalis  Bl.  Schn,  12  »  bonang  Blkr. 

3  Serranus  hexagonatus  CV.  13  »  raliti  CV. 


4  ».  macrospilos  Blkr. 

5  Holocentrum.  orientale  CV. 

6  »  punctatissimum  CV. 

7  Chaetodon  vagabundus  Bl. 

8  Amphacantlms  marmoratus  C  V.  18 

9  Acantliurus  lineatus  Lac.  19 

10  ))  trios  tegus  CV. 


14  »  septemfasciatus  CV. 

15  Julis  (Julis)  Souleyeti  CV. 

16  »  (Halicboeres)  casturiBlkr. 

»  (  »  )  bandanensis  Blkr, 

»  (  »  )  Hyrtlii  Blkr. 

»  (  »  )  phekadopleuraBlkr. 


17 


8.  Visschen  van  Karangbollong ,  aan  Java's  Zuidkust , 
van  den  heer  J.  F.  ScJiultze. 


1  Ambassis  batjanensis  Blkr; 

2  Apogon  novemfasciatus  CV. 

3  Grammistes  orientalis  Bl.  Schn. 

4  Serranus  boenack  CV. 

5  »  liexagonatus  CV. 

6  v  Hoevenii  Blkr. 

7  »  macrospilos  Blkr. 

8  Mesoprion  octolineatus  Blkr. 

9  »  striatus  Blkr. 

10  »  monostigma  CV. 

11  Holocentrum  orientale  CV. 

12  »  punctatissimum  CV. 

13  Dules  taeniurus  CV. 

14  Tlierapon  tlieraps  CV. 

15  Scorpaena  polyprion  Blkr. 

16  Scorpaenodes  polylepis  Blkr. 

17  Chaetodon  auriga  Forsk. 


22  Caranx  ForsteriCV. 

23  Amphacantlms  marmoratus 

CV. 

24  Acanthurus  matoides  CV. 

25  »  lineatus  Lac. 

26  v  melanurus  CV. 

27  »  strigosus  Benn. 

28  »  triostegus  CV. 

29  Naseus  amboinensis  Blkr. 

30  Mugil  heterocheilos  Blkr. 

31  Salarias  cyanostigma  Blkr. 

32  »  melanocephalus  Blkr. 

33  v  sumatranus  Blkr. 

34  »  vermiculatoides  Blkr. 

35  Clinus  xanthosoma  Blkr. 

36  Gobius  petrophilus  Blkr. 

37  Eleotri3  strigata  CV. 


18 

»  biocellatus  CV. 

38 

Glyphisodon  antjeriu3  K.  v.  Hi 

19 

33  decussatus  CV. 

39 

»  bengalensis  CV. 

20 

»  vagabundus  Bl. 

40 

>3  bonang  Blkr. 

21 

Ilolacanthus  semicirculatus 

CV. 

41 

»  lacrymatus  QG. 

470 


42 

Glypbisodon  modes tus  Sold. 

51  Julis  (Halicboeres)Hyrtlii  Blkr. 

Miill. 

52  »  ( 

»  )  Reicbei  Blkr. 

43 

rabti  CY. 

53  »>  ( 

»  )  pliekadopleuraBlkr. 

44 

v 

septemfasclatus  CY. 

54  »  ( 

»  )  notopsis  K.  v.  H. 

45 

V 

sordidus  CY. 

55  »  ( 

v  )  pseudominiatus 

46 

)) 

unimaculatus  CY. 

Blkr. 

47 

Julis 

(Julis)  cupido  T.  Scbl.  56  »  ( 

»  )  javanensis  Blkr. 

48  »  (  »  )  Jansenii  Blkr.  57  Tantoga  notoplitlialmus  Blkr. 

49  »  (  »  )  Souleyeti  CY.  58  Muraenicbtbys  Scbultzei  Blkr. 

50  »  (  Haliclioeres  )  annula-  59  Muraena  Blocliii  Blkr. 

ris  K.  v  H.  60  »  variegata  Richds. 

9.  Zeevisschen  van  .Prigi,  aan  Java's  Zuidkust ,  van  den 

heer  D.  C.  Noordzieh. 

1  Apogon  novemfasciatus  CY.  23  Chaetodon  auriga  Forsk. 


2 

Serranus  formosus 

CY. 

24 

)>  decussatus  CV. 

3 

n  liexagonatus 

CY, 

25 

»  pr  in  ceps  CY. 

4 

»  macrospilos 

Blkr. 

26 

»  vagabundus  Bl. 

5  Mesoprion  decussatu3  Iv.  v  H,  27  Scatopbagus  argus  CV. 

6  v  fulviflamma  Blkr. 

7  »  octolineatus  Blkr. 

8  Holocentrum  orientale  CY. 

9  Therapon  tlieraps  CY. 

10  Silla2:o  malabarica  Cuv. 

O 

11  Polynemus  plebejus  Brouss. 

12  Upeneus  Busselli  CY. 

13  Upeneoides  ylttatus  Blkr. 

11  Pterois  antennata  CY. 

15  Scorpaena  polyprion  Blkr. 

16  Scorpaenodes  oxycephalus 

Blkr. 

17  Platycephalus  insidiator  Bl. 

18  Pristipoma  guoraca  CY. 

19  »  nageb  Biipp. 

20  Diaorramma  Sebae  Blkr. 

O 

21  Letbrinus  opercularis  CY. 

22  Gerres  filamentosus  CY. 


28  Toxotes  jaculator  CV. 

29  Scomber  loo  CY. 

30  Tracliinotus  Baillonii  CY. 

31  Caranx  ekala  CY. 

32  Selar  Kuhlii  Blkr. 

33  Ampbacantbus  marmoratus 

CY. 

31  »  vermiculatus  CY. 

35  Acantburus  matoides  CY. 

36  »  triostegus  CY. 

37  Mugil  coeruleomaculatus  Lac. 

38  a  melanocliir  Iv.  v.  H. 

39  Salarias  periophtbalmus  CY. 

40  »  quadripinnis  CV. 

41  »  sumatranus  Blkr. 

42  Plesiops  corallicola  Mus.  L.  B. 

43  »  coeruleolineatns  Blipp. 

44  Pomacentrus  katunko  Blkr. 


480 


45  Glyphisodon  antjeriua  K.  v.  II. 

46  »  coelestinus  CV. 

47  »  septemfasciatii3  CV. 

48  »  unimaculatus  CV. 

49  Julis  (J tills)  dorsalis  QG. 

50  »  (Haliclioeres)  casturi  Blkr. 

51  »’  (  »  )  annularis  K.  v.  H. 

52  n  (  »  )  leparensis  Blkr. 

53  .  n  (  »  )  miniatus  K.  y.  II. 

54  »  (  »  )  phekadopleuraJBlkr. 

55  »  (  »  )  polyophthalmus  Blkr. 

56  Scarus  psittacus  Forsk. 

57  Belone  leiurus  Blkr. 

58  Hemiramplius  Dussumierii  C V. 

59  Spratella  kowala  Blkr. 


GO  Chatoessus  selangkat  Blkr. 

61  S au ri da  nebulos a  C  V. 

62  Rhombus  pantherinus  RLipp 

63  Plagusia  Blochii  Blkr. 

61  Conger  Noordziekii  Blkr. 

65  Moringua  microcbir  Blkr. 

66  Opbisurus  boro  Buck. 

67  Muraena  isingteena  Richda. 

68  Muraenoblenna  tigrina  Kp. 

69  Balistes  cinctus  Lac. 

70  lineatus  Bl. 

71  »  praslinus  Lac. 

72  »  viridescens  Lac. 

73  Triacanthus  brevirostris 

Valenc. 


Van  cle  in  de  verschillende  verzamelingen  aanwezicfe  soor- 

O  O 

ten ,  waren  bijkans  alle  nieuw  voor  de  kennis  der  plaatse- 
lijke  fauna,  van  waar  zij  afkomstig  zijn.  Vele  andere  soor- 
ten  waren  tot  nog  toe  niet  van  Java  bekend,  vooral  onder 
die  van  Karangbollong  en  Prigi.  Enkele  soorten ,  nieuw 
voor  de  wetenscliap,  zijn  in  een  afzonderlijk  artikel  in  het 
13e  deel  van  het  Natuurkundig  Tijdschrift  voor  Neder- 
landsch  Indie  beschreven. 

Ik  merk  nog  op,  dat  langs  Java’s  zuidkust  vele  soor¬ 
ten  voorkomen ,  welke  ik  nooit  van  de  noordkustwate- 
ren  van  dit  eiland  ontvangen  heb ,  en  dat  in  het  algemeen 
de  vischfauna  der  zuidkust,  naar  de  bestaande  gegevens  te 
oordeelen ,  groote  overeenkomst  heeft  met  die  der  Westkust 
van  Sumatra,  terwijl  de  fauna  der  noordelijke  kuatwateren 
van  Java,  meer  overeenkomst  aanbiedt  met  de  vischfauna 
der  Oostkust  van  Sumatra,  of,  beter  gezegd,  met  die  der  kust- 
wateren  van  Singapore,  Bintang,  Banka  en  Biliton. 


Batavia  April  1857. 


P.  Bleeker. 


1)  IJ  1)  11  AGE 


TOT  DE  KENNIS  DER 

ICHTHYOLOGISCHE  FAUNA  VAN  TIMOR, 

DOOR 

S*r.  BLEEKEIS. 


Deze  kleine  bijdrage  heeft  haar  ontstaao  te  danken  aan  de 
welwillendheid  van  den  heer  G.  F.  Goldmann,  gouvernements 
kommissaris  voor  Timor,  die  vdor  zijne  jongste  reis  naar  Ti¬ 
mor,  ter  overname  der  onder  he t  gezag  van  Nederland  over- 
gegane  Portugesche  bezittingen  in  den  oostelijken  Arcbipel , 
mij  aanbood,  te  trachten  op  Timor  eene  verzameling  van  na- 
turalien  voor  mij  te  maken.  Deze  verzameling,  in  uitmuntend 
bewaarden  toestand  mij  geworden ,  bevat  28  vischsoorten, 
welke  voor  verreweg  bet  grootste  gedeelte  nog  onbekend 
waren  van  Timor  en  voor  een  klein  gedeelte  nieuw  zijn  voor 
de  wetenscbap. 

Nieitegenstaande  Timor  in  deze  eeuw  door  talrijke  natuuron- 
derzoekers  is  bezocht  geworden  ,  beeft  de  ichthijologische 
kennis  van  dit  belangrijke  eiland  slecbts  weinig  daarbij  ge- 
wonnen,  en  zelfs  het  nieuwere  prachtwerk  over  de  Nederland- 
scbe  overzeescbe  bezittingen,  waarin  iritvoerig  over  Timor  ge- 
bandeld  wordt,  heeft  die  kennis  niet  verrijkt.  De  tot  beden 
bekend  gemaakte  opgaven  omtrent  Timorschc  visschen  beeft 
men  voornamelijk  te  danken  aan  Quoy  en  Gaimard,  docb  die 
opgaven  omvatten  naauwelijks  30  species,  alien  van  zeevisschen, 


160 


terwijl  men  nog  heden  omtrent  de  stellig  zeer  merkwaardige 
vischfauna  der  zoete  wateren  in  volstrekte  onwetendheid  ver- 
keert. 

De  tot  nu  toe  door  verschillende  schrijvers  van  Timor  op- 
gegevene  species  zijn,  voor  zoover  mij  bekend  is,  de  volgen- 
den  : 

1.  Apogon  novemfasciatus  CV.  17.  Carangoides  blepharis  Blkr. 

2.  Serranus  merra  CV.  18.  Equula  oblonga  CV. 

3.  ,,  punctulatus  CV.  19.  Amphacanthus  doliatus  CV. 

4.  Mesopriou  Galveti  Blkr.  —  Dia-  20.  ,,  nebulosus  QG. 

cope  Galveti  QG.  21.  Prionodon  annularis  CV. 

5.  Girrhites  aprinus  CV.  22.  Salarias  quadripinnis  CV. 

6.  Therapon  servus  CV.  23.  Periophthalmus  Freycineti  CV. 

7.  Holocentrum  diadema  CV.  24.  Dascyllus  aruanus  CV.  . 

8.  Platycephalus  timoriensis  CV.  25.  Glyphisodon  unimaculatus  CV. 

9.  Pterois  volitans  CV.  26.  ,,  azureus  QG. 

10.  ,,  zebra  CV.  27.  ,,  uniocellatus  QG. 

11.  Apistus  marmoratus  CV.  28.  Plotosus  macrocephalus  CV. 

12.  Bentex  hexodon  QG.  29.  Saurida  nebulosa  CV. 

13.  Chaeiodon  virescens  CV.  30.  Oxybelus  Eiomei  Richards. 

14.  ,,  Sebanus  CV.  31.  Garcharias  (Prionodon)  mela- 

15.  Molocanthus  semieirculatus  CV.  nopterus  QG. 

16.  Platax  punctulatus  CV.  32.  Taeniura  lymma  MH. 

De  verzameling  van  den  beer  Goldmann  bevat  de  hieronder 
genoemde  soorten.  Achfcer  de  sijstematische  namen  laat  ik 
volgen  de  Timoresche,  waaronder  zij  te  Timor  koepang,  hare 
vindplaats,  bekend  zijn.  Slechts  van  7  soorten  waren  de  naam- 
briefjes  losgeraakt,  zoodat  ik  de  namen  met  meer  met  juist- 
heid  tot  de  species  heb  kunnen  terug  brengen. 

1.  Apogon  novemfasciatus  CV. 

2.  Ambassis  Bussuraierii  CV.  rr:  HLadir.  Verh.  Bat.  Gen.  XXII  Percoi’d. 

3.  Therapon  servus  CV.  —  Samgeh.  Ibid. 

4.  Sphyraena  jello  CV.  =  Manira.  Ibid. 

5.  Polynemus  plebejus  Brouss.  Ibid. 

6.  Sillago  acuta  CV.  =  Tjiratjat.  Ibid. 

7.  Upeneoides  bivittatus  Blkr.  —  Banang.  Ibid. 

8.  Heterognathodon  bifasciatus  Blkr.  =:  Mohung.  Ibid.  XXIII  Sciaenoid. 

9.  Lethrinus  opercularis  CV.  rr  Panan.  Ibid.  Sparoid. 


161 


10.  Gerres  kapas  Blkr.  Nat.  Tijdschr.  N.  Inti.  II  p.  482. 

11.  Ghaetodon  virescens  CY.  =  Kelipik.  Yerh.  Bat.  Gen.  XXIII  Chaetod. 

12.  Caranx  Forsteri  CY.  —  Kawan.  Ibid.  XXIY  Makreelacht.  Yissch. 

13.  Equula  filigera  CY.  ==  Peperrek.  Ibid. 

14.  Amphacanthus  dorsalis  CY.  —  Pahat.  Ibid.  XXIII  Teuthid. 

15.  Acanthurus  matoi'des  CY.  Ibid. 

16.  Mugil  parsia  HB.?  —  Belanakh. 

17.  Batrachus  diemensis  Richards,  rr  Angik. 

18.  Gobius  phalaena  CY.  —  Lapik.  Nat.  Tijdschr.  Ned.  Ind.  II  p.  244. 

19.  , ,  Goldmanni  Blkr. 

20.  Plesiops  melas  Blkr.  Yerh.  Bat.  Gen.  XXII,  Ichth.  Bali. 

21.  Pomacentrus  katunko  Blkr.  rrr  Katumko. 

22.  Julis  (Halichoeres)  interruptus  Blkr.  Nat.  Tijdschr.  N.  Ind.  II  p.  252. 

23.  ,,  (  ,,  )  miniatus  K.  Y.  H. 

24.  ,,  (  ,,  )  Schwarzii  Blkr.  —  Tombilang.  Yerh.  Bat.  Gen. 


XXII  Ichth.  Bali. 


)  binotopsis  Blkr.  ~  Lambuwon. 

)  kawarin  Blkr.  =  K.awarin. 

)  timorensis  Blkr.  =  KLeilu  moquas. 


28.  Engraulis  encrasicholoi'des  Blkr.  Yerh.  Bat.  Gen.  XXIY  Haring.  Y. 

Slechts  drie  dezer  soorten  t.  w.  Apogon  novemf asciatus  CV. , 
Therapon  servus  CV.  en  Chaetodon  virescens  CV.  behooren 
tot  de  vroeger  reeds  van  Timor  bekende.  25  zijn  alzoo 
nieuw  voor  de  fauna  van  Timor.  Nieuw  voor  de  wetenschap 
zijn  daarvan  slechts  k,  t.  w.  Gobius  Goldmanni,  Pomacen¬ 
trus  katunko ,  Julis  (Halichoeres)  timorensis  en  Julis  (Halichoe¬ 
res)  kawarin.  Insgelijks  door  mij  ontdekt,  doch  in  vroeger 
uitgegevene  verhandelingen  reeds  bckend  gemaakt ,  zijn  Gerres 
kapas ,  Plesiops  melas ,  Julis  (Halichoeres)  interruptus ,  Julis 
(Halichoeres)  Schwarzii,  Julis  (Halichoeres)  binotopsis  en  En¬ 
graulis  encrasicholoi'des.  De  verhandeling,  waarin  laatstge- 
noemde  soort  is  beschreven,  is  reeds  sedert  lang  afgedrukt, 
doch  wordt  eerst  in  hefc  2iste  deel  der  Verhandelingen  van 
het  Bataviaasch  Genootschap  van  Ivunsten  en  wetenschappen 
publiek  gemaakt. 

In  het  geheel  ken  ik  thans  alzoo  de  volgende  57  vischsoor- 
ten  van  Timor. 


162 


1.  Apogon  novemfasciaius  CY. 

2.  Ambassis  Bussumieris  CY. 

3.  Serranos  merra  C^ . 

4.  , ,  punctulatus  cv. 

5.  Mesoprion  Calveti  Blkr. 

6.  Cirrhites  aprinus  CY. 

7.  Therapon  servos  CY. 

8.  Holocentrum  diadema  CY. 

9.  Sphyraena  jello  CY. 

10.  Polynemus  plebejus  Brouss. 

11.  Sillago  acota  CY. 

12.  Upeneoides  bivittatus  Blkr. 

13.  Platycephalus  timoriensis  CY. 

14.  Pterois  volitans  CY. 

15.  ,,  zebra  CY. 

16.  Apistns  marmoratus  CY. 

17.  Heterognatiiodon  bifasciatus  Blk 

18.  Dentex  hexodon  QG. 

19.  Lethrimis  opercularis  CY. 

20.  Gerres  kapas  Blkr. 

21.  Ghaetodon  virescens  C\. 

22.  ,,  Sebanus  CY. 

23.  Holocantbus  semicirculatus  CY 

24.  Platax  pvmctuiatus  CY. 

25.  Caranx  Forsteri  CY. 

26.  Carangoides  blepharis  Blkr. 

27.  Equula  filigera  CY’ 

28.  ,,  oblcraga  CY. 

29.  Amphacanthus  doliatus  CY. 

30.  ,,  nebulosus  QG. 

31.  ,,  dorsalis  CY. 


32.  Acanthurus  mato'ides  CY. 

33.  Prionodon  annularis  C "V . 

34.  Mugil  parsia  IIB.  ? 

35.  Salarias  quadripinnis  CY. 

36.  Batrachus  diemensis  Richards. 

37.  Gobius  phalaena  CY. 

38.  ,,  Goldmanni  Blkr. 

39.  Periophthalmus  Freycineti  CY. 

40.  Plesiops  melas  Blkr. 

41.  Pomacentrus  katunko  Blkr. 

42.  Dascyllus  aruanus  CY. 

43.  Glyphisodon  unimaculatus  CY. 

44.  ,,  azureus  QG. 

45.  ,,  uniocellatus  0G. 

46.  Julis  (Halichoeres)  inter ruptus 

Blkr. 

.47.  ,,  (  ,,  )  miniatus  K.  y.  H. 

48.  ,.  (  ,,  )  Schwarzii  Blkr. 

•49.  ,,  (  ,,  )  binotopsis  Blkr. 

50.  ,,  (  ,,  )  kawarin  Blkr. 

51.  ,,  (  ,,  )  timorensis  Blkr. 

52.  Engraulis  encrasicholoides  Blkr. 

53.  Plotosus  macrocephalus  CY. 

54.  Saurida  nebulosa  CY. 

55.  Oxybelus  Homei  Richards. 

56.  Garcharias  (  Prionodon  )  mela- 

nopterus  QG. 

57.  Taeniura  lymma  MH. 


Het  blijkt  alzoo,  dat  zelfs  thans  nog,  niettegenstaande  ik 
de  kennis  der  Timorsche  vischfauna  bijkans  heb  kunnen  ver- 
dubbelen,  van  die  fauna  nog  slechts  zeer  weinig  bekend  is. 
Ik  hoop  daaraan  weldra  meer  te  kunnen  toebrengen,  ver- 
mits  mij  nieuwe  verzamelingen  van  Timor  zijn  toegezegd  ge« 
worden. 


DESCRIPTIONES  SPECIERUM  DIAGNOSTICAE. 


PERCOIDEI. 

Apogon  novemfasciatus  CV.  Poiss.  II  p.  114. 

Apog.  corpore  oblongo  compvesso,  altitudine  4  circiter  in  ejus  longitu- 
dine,  latitudine  1£  circiter  in  ejus  altitudine;  capite  31.  ad  3|.  in  longitu- 
dine  coi'poris ,  longiore  quam  alto ;  oculis  diametro  2-|  circiter  in  longitu- 
dine  capitis;  linea  rostro-frontali  convexa;  praeoperculo  rotundato ,  denti- 
culis  conspicuis ;  squamis  lateribus  26  p.  m.  in  serie  longitudinali ,  9  p.  in. 
in  serie  verticali;  linea  laterali  arborescente ;  dorso  subelevato;  pinna 
dorsali  spinosa  radiosa  multo  humiliore,  spina  3»  spinis  ceteris  longiore; 
dorsali  radiosa  et  anali  angulatis ;  pectoralibus  ventralibus  paulo  longiori- 
bus;  ventralibus  analem  non  attingentibus;  caudali  emarginata  angulis 
acuta;  colore  corpore  roseo-argenteo ,  dorso  fascia  media  longitudinali 
fusca;  lateribus  fasciis  4  longitudinalibus  fuscis ,  3  superioribus  in  cauda- 
lem  coeuntibus ;  operculo  margine  macula  fusca  profundiore;  pinnis  rubris, 
dorsali  radiosa  analique  basi  fascia  longitudinali  obliqua  fusca. 

B.  7.  D.  7-1/9  vel  1/10.  P.  2/12.  Y.  1/5.  A.  2/8  vel  2/9.  C.  17  et 
lat.  brev. 

t 

Synon.  Apogon  a  neuf  rubans  CV.  Poiss.  II  p.  114. 

Apogon  balinensis  Blkr.  Bijdr.  tot  de  kennis  der  Perco'id.  p.  28. 

Yerh.  Bat.  Gen.  XXII. 

Habit.  Timor  kupang,  Padang  Sumatrae  occidentalis ,  et  Boleling 
Bali  septentrionalis ,  in  mark 

Longitudo  5  speciminum  55’”  ad  70’”. 

Aanm.  Deze  soort  beschreef  ik  vroeger  als  eene  nieuwe, 
doch  eene  nadere  vergelijking  mijner  oudere  en  sedert  nog 
van  Sumatra  en  Timor  ontvangene  exemplaren,  doet  mij  haar 
tot  Apogon  novemfasciatus  terugbrengen.  Cuvier  spreekt  in 
zijne  korte  beschrijYing  niet  van  de  bruine  banden  langs  de 


164 


basis  der  2de  rug-  en  aarsvin  en  noemt  de  bruine  ligchaams- 
*  banden  zwart. 

SCOMBEROIDEI. 

Caranx  Forsteri  GV.  Poiss.  IX.  p.  81  ? 

Car.  corpore  oblongo  compresso,  altitudine  3  ad  3§.  in  ejus  longitudine, 
latitudine  3  ad  2 j.  in  ejus  altitudine;  capite  obtuso  convexo  4  ad  4*.  in 
longitudine  corporis,  aeque  alto  ac  longo  vel  (junioribus  praesertim)  paulo 
altiore  quam  longo;  oculis  diametro  3  ad  3i  in  longitudine  capitis;  osse 
suborbitali  postice  oculi  diametro  duplo  circiter  humiliore  antice  subra- 
diatim  tubulato;  maxilla  superiore  vix  protractili  sub  oculi  dimidio  poste- 
riore  desinente;  maxilla  inferiore  prominente;  dorso  valde  convexo,  linea 
rostro-dorsali  regulariter  rotundata;  ventre  parum  convexo;  triangulis  pec- 
toralibus  lateralibus  et  inferiore  totis  squamosis;  linea  laterali  usque  sub 
pinnae  dorsalis  radiosae  la  quinta  parte  curvata,  postice  scutis  28  ad  33, 
maximis  latitudine  5£  ad  7|.  in  altitudine  corporis;  pinnis  acutis  radio 
producto  nullo;  dorsali  spinosa  dorsali  radiosa  humiliore;  pectoralibus 
falcatis,  junioribus  capite  non  velvix,  aetate  media  adultisque  capite  multo 
longioribus;  ventralibus  capite  duplo  vel  plus  duplo  brevioribus;  spinif 
analibus  posteriore  anteriore  longiore ;  caudali  lobis  acutis  5  ad  4|-  in  lon¬ 
gitudine  corporis;  colore  corpore  superne  junioribus  coerulescente- ,  ado- 
lescentibus  et  adultis  fuscescente-viridi ,  inferne  junioribus  flavescente, 
adultis  argenteo;  corpore  junioribus  fasciis  5  ad  7  transversis  nigricanti- 
bus,  aetate  provectioribus  fasciis  nullis ;  macula  supraoperculari  nigra  punc- 
tiformi;  pinnis,  junioribus  dorsali  la  nigricante,  ceteris  flavis,  dorsali  2a 
apice  nigra,  caudali  fusco  marginata;  adultis  dorsalibus  et  anali  violaceo- 
nigricantibus ,  dorsali  2a  nigro  marginata,  anali  apice  alba,  pectoralibus 
violascente-hyalinis ,  ventralibus  albis,  caudali  violaceo-nigricante  nigro 
marginata. 

B.  7.  D.  1  proc.  +  7-1  /20  vel  7-1  /21  vel  8-1  /19  vel  8-1  /20  P. 

2/17  ad  2/19.  Y.  1/5.  A.  2-1/15  ad  2-1/17.  C.  17  et  lat.  brev. 

Synon.  Ikan  Babara,  Yalentijn  Ind.  Amb.  III.  p.  463  fig.  371? 

Babara  Renard  Poiss.  Mol.  II,  tab.  29  fig.  141? 

Carangue  de  Forster  CV.  Poiss.  IX.  p.  11? 

Caranx  sexfasciatus  QG.  Zool.  Voy.  Freycin.  tab.  65  fig.  4. 

Carangue  a  six  bandes  CV.  Poiss.  IV.  p.  83. 

Square  mackerel  Reeves. 

Tong  tji  et  Tang  tji  Chinens. 

Ikan  Kuvoeh  Mai.  Batav. 

Habit.  Timor  Kupang,  Batavia  et  Padang,  Sumatrae  occidentals,  in  mari. 

Longitudo  32  speciminum  80”’  ad  305’”. 


Equula  filigera  GY.  Poiss.  X,  p.  67  tab.  284. 

Equul.  corpore  oblongo  compresso ,  altitudine  2j-  ad  2*.  in  ejus  long!- 
tudine  ,*  capite  acuto  4  ad  4*.  in  longitudine  corporis ;  fronte  spinis  4  valde 
conspicuis  armata;  linea  frontali  concava;  mento  concavo;  ore  deorsum 
protractili  dentibus  parvis;  oculis  diametro  21.  ad  3  in  longitudine  capitis,* 
praeoperculo  obtusangulo  inferne  denticulato  ;  dorso  elevato  angulato  ventre 
convexiore;  spinis  ad  basin  pinnae  dorsalis  et  analis  valde  conspicuis; 
squamis  corpore  minimis  sed  conspicuis;  linea  laterali  ad  pinnam  cau- 
dalem  desinente;  pinnis  acutis;  dorsali  spina  2a  valde  elongata  flexili  in- 
terdum  pinnam  caudalem  attingente;  pectoralibus  capite  multo  brevio- 
ribus  sed  ventralibus  multo  longioribus;  anali  spina  2a  magna  interdum 
filiforme  elongata  flexili;  caudali  profunde  excisa  lobis  acutis;  colore 
corpore  argenteo;  dorso  lateribusque  interdum  maculis  vel  fasciis  diffusis 
plumbeis  quasi  subcutaneis  vix  conspicuis;  rostro  fusco;  axillis  nigris; 
linea  laterali  antice  flava;  pinnis  immaculatis,  dorsali  et  ventralibus  hy- 
alinis,  ceteris  flavis. 

B.  4.  D.  8/16  vel  8/17.  P.  2/17  vel  2/18  V.  1/5.  A.  3/14  vel  3/15. 

C.  17  vel  19  et  lat.  brev. 

Synon.  Clupeo  Commers.  man.  inedit. 

Clupea  fasciata  Lacep.  Poiss.  V.  p.  463.  Cuv.  Mem.  du  Mus. 

I.  tab.  23.  fig.  2. 

Clupee  a  bandes  Lacep.  ib, 

Karah  Russell  Corom.  Pish.  I.  p.  51  fig.  66. 

Equula  fasciata  C V.  Poiss.  X.  p.  70. 

Equula  a  bandes  CV.  ibid. 

Equula  cava  et  Icarah  CV.  ibid. 

Equula  longispinis  CV.  ibid.  p.  69. 

Equula  longue-epine  CV.  ibid. 

Equula  porte-ff  CV.  ibid.  p.  67. 

Ikan  Eeperrelc  Mai.  Batav. 

Ikan  Eettah  Jav.  Jamar. 

Habit.  Timor  Kupang,  Batavia  et  Samarang,  et  Padang,  Sumatra© 
occidentals,  in  mari. 

Longitudo  64  speciminum  65’”  ad  105’”. 

Aanm.  Onder  mijne  talrijke  exemplaren  bevinden  zich  alle 
verscheidenheden,  welke  Cuvier  als  vier  soorten,  Equula  fili¬ 
gera  ,  Eq.  longispinis,  Eq.  cara  en  Eq.  fasciata  heeft  opgebragt. 
Het  lijdt  bij  mij  geen  twijfel  of  deze  4  soorten  behooren  tot 
eene  enkele  teruggebragt  te  worden. 

De  banden  of  vlekken  bij  deze  soort,  zoowel  als  bij  eenige 


166 


hieronder  nog  le  beschrijvene ,  zijn  dof  en  onduidelijk ,  als  het 
ware  onderhuidsch,  en  laten  zich  slechts  waarnemen  wanneer 
men  den  viscli  in  zekere  rigtingen  tegen  het  licht  houdt. 

MUGILOIDEI. 

Mugil  parsia  Ham.  Bach.  Gang.  Fish,  p.  21 fab. 
17  fig.  21  GY.  Poiss.  XI  p.  107? 

Mug.  corpore  oblongo-elongato  valde  compresso,  altitudine  4|.  ad  5  in 
ejus  longitudine;  capite  obtusiusculo  ,  convexo,  4\.  ad  51.  in  longitudine 
corporis;  altitudine  et  latitudine  capitis  1|-  ad  1-|-  in  ejus  longitudine ;  ocu- 
lis  diametro  Si  circiter  in  longitudine  capitis,  11.  ad  1§.  in  capitis  parte 
postoculari,  1-|  ad  !§.  a  se  invicem  distantibus ;  membrana  palpebrali  iridem 
non  tegente;  linea  rostro-dorsali  vertice  convexiuscula;  rostro  convexo  oculo 
breviore;  naribus  anterioribus  rotundis  posterioribus  subrimaeformibus  majo- 
ribus;  osse  suborbitali  parum  emarginato  denticulis  bene  conspicuis;  osse 
maxillari  superiore  ore  clauso  non  conspicuo;  labio  superiore  membranaceo 
non  papillato;  denticulis  maxillaribus  inconspicuis ;  maxilla  superiore  deorsum 
valde  protractili;  tuberculo  inframaxillari  quadrat  0;  dentibus  palatinis  in 
thurmas  oblongo  -  rotundatas  collocatis;  lingua  peripheria  thurmis  den- 
ticulorum  parvis  obsita;  impressione  praevomerina  profunda  cordiformi; 
praeoperculo  acutangulo  angulo  rotundato,  margine  posteriore  obliquo  e- 
marginato ;  squamis  lateribus  40  ad  45  in  serie  longitudinali ,  parte  basali 
striis  4  ad  6 ;  squamis  axillaribus  longis;  pinnis  dorsalibus  minus  longitu¬ 
dine  pinnarum  pectoralium  a  se  invicem  distantibus,  altitudine  subaequalibus , 
corpore  rnulto  humilioribus;  dorsali  spinosa  spinisgracilibus  la  ceteris  longiore; 
dorsali  radiosa  acuta  emarginata ;  pinnis  pectoralibus  capite  absque  rostro  lon- 
gioribus;  ventralibus  angulatis  pectoralibus  multobrevioribus;  anali  acuta,  pan- 
lo  emarginata,  altitudine  pinnam  dorsali  radiosam  aequante,  spina  3a  radio 
1°  duplo  circiter  breviore;  caudali  semilunariter  emarginata  4i  ad  4|-  in 
longitudine  corporis;  colore  corpore  superne  viridi  inferne  argenteo ;  pin¬ 
nis  verticalibus  viridescentibus  ,  caudali  postice  nigro  marginata;  pectora¬ 
libus  et  ventralibus  hyalinis  vel  flavescentibus;  pectoralibus  supra  basi 
macula  nigra. 

B.  6.  D.  4-1/8  vel  1/9.  P.  2/15  vel  2/16.  V.  1/5.  A.  3/10  vel  3/11. 

C.  14  et  lat.  brev. 

Synon.  Muge  parsia  CY.  Poiss.  XI  p.  107  ? 

Ikan  Belanakh  Mai.  Batav. 

Habit.  Batavia,  Timor  kupang,  in  mari. 

Bongitudo  4  speciminum  90’”  ad  212’”. 


167 


Aanm.  Deze  soort  heeft  zeer  groote  verwantschap  met  Mugil 
amnesias  CV.  doch  laat  er  zich  van  onderkennen ,  doordien 
bij  laatstgenoemde  species  minder  schubben  op  eene  overlang- 
sche  rei  gaan,  de  uitgespreide  staartvin  afgeknot,  het  achter- 
ste  gedeelte  des  oogs  door  een  ooglidvlies  bedekt  is,  de  borst- 
yinnen  en  aarsvin  een  straal  minder  tellen  enz.  Bij  de  groo¬ 
te  gelijkenis  der  soorten  van  Mugil  op  elkander  en  het  wei- 
nig  yoldoende  der  bestaande  beschrijvingen ,  is  het  dikwijls 
zeer  moeijelijk,  naar  deze  laatsten  alleen  de  soorten  te  bepalen. 
In  alle  opzigten  gelijken  de  bovenbeschrevene  exemplaren 
het  meest  op  de  afbeelding  en  omschrijving  van  Mugil  parsia 
HB.,  zonder  dat  ilc  echter  over  de  identiteit  beslissend  durf 
oordeelen. 

GOBIOIDEI. 

Go  bins  Goldmanni  Blkr. 

Gob.  corpore  elongato  antice  cylindraceo,  posticc  compresso,  altitudine 
G  in  ejus  longitudine ;  capite  obtuso  convexo  4|  in  longitudine  corporis ; 
latitudine  capitis  If,  altitudine  If  in  ejus  longitudine;  oculis  diametro  4 
circiter  in  longitudine  capitis,  maxime  approximatis,  in  anteriore  dimidio 
capitis  sitis  ;  vertice  usque  ad  oculos  squamoso  ;  sulco  temporali  conspieuo; 
rostro  obtuso  oculo  breviore;  maxilla  superiore  inferiore  paulo  longiore,  yalde 
protractili;  dentibus  maxillis  pluriseriatis  serie  externa  majoribus;  maxilla 
inferiore  dentibus  caninis  2  lateralibus  divergentibus  curvatis;  rictu  obliquo 
sub  oculo  desinente;  squamis  lateribus  28  p.  m.  in  serie  longitudinali ; 
appendice  anali  conica;  pinna  dorsali  spinosa  corpore  et  pinna  dorsali  ra- 
diosa  postica  humiliore  ,  obtusa;  dorsali  radiosa  postice  angulata  corpore 
altiore;  pectoralibus  et  ventralibus  longitudine  subaequalibus ,  5  circiter  in 
longitudine  corporis;  anali  angulata  postice  corpore  non  liumiliore;  cau- 
dali  obtusa,  rotundata,  4f  circiter  in  longitudine  corporis;  colore  corpore 
superne  olivaceo,  inferne  dilutiore;  dorso  lateribusque  superne  punctis  ni- 
gris  ocellisque  numerosis  luteis ;  lateribus  inferne  fasciis  pluribus  transver- 
sis  luteis;  pinnis  dorsalibus  rufescentibus  punctulis  nigris;  pectoralibus, 
ventralibus  caudalique  rufescente-olivaceis ;  anali  antice  fusca  postice  flava 
nigro  marginata. 

B.  4.  D.  6-1/10  vel  1/11.  P.  19.  Y.  1/5.  A.  1/9  vel  1/10.  C.  14  et 
lat.  brev. 

Habit.  Timor  kupang,  in  mari. 

Longitudo  speciminis  unici  63’”. 


168 


Aanm.  De  rijkdom  van  den  Indischen  Archipel  aan  Gobioi- 
den  schijnt  onuitputtelijk.  Ik  ken  er  thans  reeds  104  soorten 
van,  terwijl  in  het  groote  vischwerk  van  de  geheele  bekende 
aarde  in  1837  slechts  143  soorten  beschreven  zijn.  Gobius 
timorensis  behoort  tot  de  groep  van  het  geslacht  Gobius  met 
2  hondstanden  in  de  onderkaak,  stompen  kop,  stompe  staart- 
vin  en  groote  schubben,  waarvan  reeds  elders  talrijke  Neder- 
landsch  Indische  soorten  door  mij  beschreven  zijn. 

PEDICEL  ATI. 

Batrachus  diemensis  Richards.  Ann.  Nat.  Hist.  X  p. 
8o2.  Zool.  Ereb.  Terr.  Fish.  p.  17  tab.  8.  fig.  1,  2. 

Batrach.  corpore  antice  cylindraceo,  postice  compresso,  altitudine  5  in 
ejus  longitudine;  capite  obtuso ,  convex© ,  3*.  ad  3|.  in  longitudine  cor¬ 
poris;  altitudine  capitis  ]-|  ad  2,  latitudine  1|-  ad  1-|.  in  ejus  longitudine; 
oculis  diametro  3  ad  6  circiter  in  longitudine  capitis;  linea  rostro-frontali 
convexa;  cute  orbitali ,  vertice,  rostro  et  maxillis  cirris  pluribus  ramosis  et 
simplicibus  obsitis;  maxillis  aequalibus;  dentibus  intermaxillaribns  conicis 
parvis  biseriatis;  inframaxillaribus  anticis  pluriseriatis,  lateralibus  uniseria- 
tis,  conicis;  vomerinis  et  palatinis  bi-  vel  pluriseriatis,  conicis;  operculo 
spinis  2  superiore  inferiore  plus  duplo  longiore  ;  suboperculo  operculo  inajore 
spinis  2  superiore  inferiore  duplo  longiore ;  cute  laevi  squamis  inconspicuis  ; 
linea  laterali  utroque  latere  duplice  ,  poris  distantibus  notata;  pinna  dor- 
sali  spinosa  parva,  spina  2a  oculo  non  longiore ,  spina  3a  cum  dorsali  ra- 
diosa  unita;  dorsali  radiosa  corpore  vix  humiliore ;  pectoralibus  rotundatis 
5  ad  5  et  paulo,  ventralibus  acutissimis  4*.  circiter  in  longitudine  corpo¬ 
ris;  anali  rotundata  dorsali  humiliore;  caudali  obtusa,  rotundata,  4£  ad  5 
in  longitudine  corporis;  colore  corpore  nigricante  et  fusco  vel  viridi  ne- 
bulato  vel  subreticulato ;  pinnis  junioribus  nigricante-viridibus ,  adultis 
fusco  et  nigro  marmoratis  vel  reticulatis ;  dorsali  radiosa  analique  nigri¬ 
cante  marginatis. 

B.  6.  D.  3-20.  P.  23  ad  25.  V.  2.  A.  16  C.  14. 

Synon.  Batrachoides  diemensis  Lesueur  Journ.  Acad.  Nat.  Sc.  Philad. 
p.  402. 

Batrachus  quadrispinis  CV.  Poiss,  XII  p.  363. 

Batrachoide  a  quatre  Opines  CV.  ibid. 

Habit.  Timor  kupang ,  et  Wahai,  Ceram  septentrionalis  ,  in  mark 

Longitudo  2  speciminum  65’”  et  170’”. 


169 


Aanm.  Het  grootste  mijner  twee  specimina  gelijkt  volkomen 
op  de  afbeelding  van  den  heer  Richardson,  boven  aangehaald. 
Slechts  is  het  gewolkt  zijn  van  ligchaam  en  vinnen  er  nietzoo 
duidelijk  waar  te  nemen. 

LABROIDEI  GTENOIDEI. 

i 

Pomacentrus  katunko  Blkr. 

Pomocentr.  corpore  oblongo  compresso,  altitudine  2 in  ejus  longitu- 
dine,  latitudine  3  fere  in  ejus  altitudine;  capite  obtuso  4  in  longitudine 
corporis,  aeque  alto  ac  longo;  oeulis  diametro  3  in  longitudine  capitis; 
linea  rostro-frontali  declivi  convexiuscula;  osse  suborbitali  dentato  vel 
potius  quasi  eroso ;  dentibus  maxillis  aequalibus  obtusis ;  praeoperculo 
subobtusangulo ,  angulo  rotundato ,  margine  posteriore  obliquo ,  dentibus 
valde  conspicuis;  operculo  spinis  2  planis  obtusis  yix  conspicuis ;  squamis 
lateribus  25  p.  m.  in  serie  longitudinali ;  pinnis  dorsali  et  anali  radiosis 
rotundatis;  dorsali  spinosa  radiosa  humiliore,  inter  singulas  spinas  lobata, 
spina  postica  ceteris  longiore;  ventralibus  pectoralibus  paulo  longioribus, 
longitudine  caput  aequantibus;  anali  spina  2a  la  duplo  longiore;  caudali 
emarginata  lobis  rotundatis,  superiore  inferiore  longiore  4  in  longitudine 
corporis;  colore  corpore  olivaceo-yiridi  marginibus  squamarum  profundiore; 
cauda  superne  macula  nigra;  pinnis  profunde  viridibus;  ventralibus  apice 
nigricantibus. 

B.  5.  D.  13/14.  P.  2/15.  V.  1/5.  A.  2/14.  C.  15  et  lat.  brev. 

Synon.  IJcan  Katunko  Timorens. 

Habit.  Timor  kupang,  in  mari. 

Longitudo  speciminis  unici  61”’. 


Aanm.  Deze  soort  zou  eenigermate  behooren  tot  het  ge- 
slacht  Pristotis  van  den  heer  Ruppell.  De  vergelijking  mijner 
thans  reeds  vrij  talrijke  soorten  van  Pomacentrus  heeft  mij 
evenwel  doen  zien,  dat  de  aan-  of  afwezigheid  der  operkel- 
doornen  geen  karakter  van  genoeg  gewigt  geeft,  om  de  soor¬ 
ten  van  Pomacentrus ,  waar  die  doornen  bestaan  ,  onder  een 
nieuw  geslacht  te  brengen,  zooals  de  heer  Ruppell  heeft  ge~ 
daan.  Rij  sommige  soorten  zijn  namelijk  die  doornen  zoo 
weinig  ontwikkeld,  dat  men  aan  hun  bestaan  zou  kunnen 
twijfelen  of  wel,  dat  men  in  verlegenheid  zou  zijn,  ze  met  den 


170 


naarn  van  doornen  te  bestempelen.  Ik  geloof  daarom  ,  dat 
het  geslacht  Pristotis  behoort  te  vervallen  en  met  Pomacentrus 
vereenigd  te  worden. 

De  bovenbeschrevene  soort  heeft  in  habitus  veel  van  Poma¬ 
centrus  littoralis  K.  v.  H.  doch  meer  afgeronde  vinnen  ,  andere 
kleuren,  talrijker  vinstralen  enz. 


LABROIDEI  GIJGLOibEI. 

Julis  (Halichoeres)  hinotopsis  Blkr.  Verb.  Bat.  Gen. 
xxii  Ichth.  Bali  (diagnosis  emendata). 

Jul.  (Haliclioer.)  corpora  oblongo  compresso ,  altitudine  4£  fere  in  ejus 
longitudine ,  latitudine  2  in  ejus  altitudine ;  capite  acuto  4  fere  in  longitu- 
dine  corporis;  altitudine  capitis  1|-  circiter  in  ejus  longitudine;  oculis  dia- 
metro  3  et  paulo  in  longitudine  capitis;  linea  rostro-frontali  declivi  recti- 
uscula;  labiis  carnosis;  dentibus  maxillaribus  mediocribus ,  caninis  anticis 
et  angularibus  mediocribus,  curvatis ;  linea  laterali  ramosa  vel  subramosa; 
squamis  lateribus  25  p.  m.  in  serie  longitudinali ;  pinnis  dorsali  et  anali 
basi  glabris  postice  angulatis;  ventralibus  2  circiter,  pectoralibus  l-i  circi¬ 
ter  in  longitudine  capitis;  caudali  integra  postice  convexa ;  corporg  super- 
ne  lateribusque  violaceo-nigricante  rufoque  reticulatis ,  fasciis  insuper  4  vel 
5  diffusis  transversis  profundioribus;  capite  vittis  flexuosis  rubro-violaceisj 
cauda  superne  ad  basin  pinnae  caudalis  macula  nigra  rubro  ammlata ; 
ventre  flavo;  pinna  dorsali  violascente  ocellis  numerosis  rubris  maculisque 
2  nigris,  la  spinam  lm  inter  et  2®,  2a  rubro  cincta  radium  1®  inter  et 
3m;  pinnis  pectoralibus  et  ventralibus  flavis,  pectoralibus  basi  vitta  trans- 
versa  violascente;  anali  rubra  ocellis  aurantiacis  ;  caudali  aurantiaca. 

B.  6.  D.  9/11  vel  9/12.  V.  1/5.  A.  3/11  vel  3/12.  C.  14  et  lat.  brev. 

Synon.  Ikan  Lambuivon  Timorens. 

Habit.  Timor  kupang,  et  Boleling  Bali  septentrionalis ,  in  mari. 

Longitudo  2  speciminum  50’”  et  60’”. 

Aanrn.  Ik  beschreef  deze  soort  reeds  in  rnijne  Bijdrage  tot 
de  kennis  der  Ichtbijologische  fauna  van  het  eiland  Bali.  Thans 
heb  ik  echter  de  kleuren  naauwkeuriger  kunnen  opgeven, 
zijnde  die  bij  het  Timorsche  specimen  zeer  fraai  bewaard  ge- 
bleven. 


171 


Julis  (Halichoeres)  timorensis  Blkr. 

Jul.  (Haliclioer.)  corpore  oblongo  compresso ,  altitudine  4  in  ejus  lon- 
gitudine ,  latitudine  2  et  paulo  in  ejus  altitudine;  eapite  acuto  4  in  lon- 
gitudine  corporis;  altitudine  capitis  14.  in  ejus  longitudine;  oculis  diame- 
tro  34.  in  longitudine  capitis;  linea  rostro-frontali  declivi  rectiuscula;  labiis 
carnosis;  dentibus  maxillaribus  mediocribus,  caninis  anticis  ct  angularibus 
parvis,  leviter  curvatis;  linea  dorsali  linea  ventrali  non  convexiore;  linea 
laterali  ramosa;  squamis  lateribus  28  p.  m.  in  serie  longitudinali ;  pinnis 
dorsali  et  anali  basi  glabris  postiee  angulatis ;  pinnis  pectoralibus  14.,  ven- 
tralibus  2  circiter  in  longitudine  capitis;  caudali  integra  postice  conveax 
64.  in  longitudine  corporis;  colore  corpore  margaritaceo-aurantiaco ;  eapite 
lateribusqne  vittulis  serpentinis  et  maculis  elongatis  longitudinalibus  pro- 
funde  aurantiacis;  lateribus  insuper  guttulis  nigris  sparsis  irregulariter 
seriatis ;  pinnis  verticalibus  aurantiacis,  ceteris  flavis;  dorsali  vittis  obli- 
quis  rubris  maculisque  2  nigris,  1“  punctiformi  spinain  lm  inter  et  2m,  2a 
iride  pellucida  cincta  radium  lm  inter  et  3m;  anali  basi  maculis  rubro-vio- 
laceis. 

B.  6.  D.  9/11  vel  9/12.  P.  2/11.  Y.  1/5.  A.  3/11  vel  3/12.  C.  14  et 
lat.  brev. 

Synon.  Ikan  Keilu  moquas  Timor. 

Habit.  Timor  kupang,  in  mari. 

Longitudo  speciminis  unici  68”’, 

Aanm.  De  verscheidenheid  in  de  kleurteekening  der  soor- 
ten  van  Julis  schijnt  oneindig.  De  bovenbeschrevene  soorfc 
is  een  der  sierlijkst  geteekende  en  hare  kleurteekening  bij  den 
eersten  oogopslag  herkenbaar  even  als  die  der  rneeste  soorten 
van  dit  geslacht.  De  zwarte  vlekjes  der  zijden  staan  in  groep- 
jes  van  2  tot  4  bij  elkander* 

Julis  (Halichoeres)  miniatus  K.  v.  H.  Poiss.  XII  p. 
337  (diagnosis  emendata). 

Jul.  (Halichoer.)  corpore  oblongo  compresso,  altitudine  4  circiter  in 
ejus  longitudine,  latitudine  2  circiter  in  ejus  altitudine;  eapite  acuto  3*. 
ad  4  in  longitudine  corporis;  altitudine  capitis  1£  circiter  in  ejus  longitu¬ 
dine;  oculis  diametro  3|.  circiter  in  longitudine  capitis;  linea  rostro-fron¬ 
tali  declivi  rectiuscula;  labiis  carnosis;  dentibus  maxillis  mediocribus, 
eaninis  curvatis  anticis  magnis,  angularibus  mediocribus;  linea  dorsali  li¬ 
nea  ventrali  convexiore;  linea  laterali  ramosa;  squamis  lateribus  23  p.  m. 
in  serie  longitudinali ;  pinnis  dorsali  et  anali  basi  glabris  postice  angula- 


172 


tis ;  pinnis  pcctoralibus  1|-,  ventralibus  2  in  longitudine  capitis;  caudali 
integra,  leviter  convexa,  6  in  longitudine  corporis ;  colore  corpore  superne 
rubro  inferne  flavo ;  dorso  et  lateribus  superne  maculis  nigricantibus  fascias 
transversas  subsimilantibus ;  lateribus  striis  flavis  obliquis  et  macula  maxi¬ 
ma  carmosina  supra  anum  sita ;  capite  vitta  oculo-maxillari  et  postoculari 
transversa  nigricantibus;  pinnis  rubris  yel  roseis;  dorsali  maculis  rotundis 
nigris  rubro  annulatis  2  ,  anteriore  spinam  lm  inter  et  2m,  posteriore  ra¬ 
dium  1™  inter  et  3m,  vittis  insuper  pluribus  yiolascente-nigris  transversis 
obliquis;  anali  yittis  pluribus  transversis  obliquis  rubro-violaceis ;  caudali 
radiis  mediis  guttulis  rubro-violaceis. 

B.  6.  I>.  9/11  vel  9/12.  P.  2/12.  V.  1/5.  A.  5/11  vel  3/12.  C.  14  et 
lat.  brev. 

Synon.  Girdle  rouge  CV.  Poiss.  XIII  p.  337. 

Habit.  Timor  kupang,  Boleling  Bali  septentrionalis  et  Sibogha  Su- 
matrae  occidentalis ,  in  mari. 

Longitudo  4  speciminum  45”’  ad  83’”. 

Aanm.  Ik  beschreef  deze  soort  kortelijk  in  mijne  Bijdrage 
tot  de  kennis  der  Ichthijologische  fauna  van  Bali.  Mijn  Timo- 
reesch  specimen  heeft  de  kleuren  nog  zeer  frisch,  zoodat  ik 
die  thans  vollediger  heb  kunnen  beschrijven  dan  vroeger. 

Julis  (Halichoeres)  kawarin  Blkr. 

Jul.  ('Halichoer.)  corpore  oblongo  compresso ,  altitudine  4  fere  in  ejus  longi¬ 
tudine,  latitudine  2*  circiter  in  ejus  altitudine;  capite  acuto  4  et  paulo  in 
longitudine  corporis;  altitudine  capitis  1^.  en  1^- in  ejus  longitudine;  oculis 
diametro  4  in  longitudine  capitis ;  linea  rostro-frontali  declivi  rectiuscula ; 
labiis  carnosis ;  dentibus  maxillis  mediocribus  caninis  anticis  angularibus- 
que  mediocribus  curvatis;  linea  dorsali  linea  ventrali  non  convexiore; 
linea  laterali  ramosa;  squamis  lateribus  28  p.  m.  in  serie  longitudinali ; 
pinnis  dorsali  et  anali  basi  glabris  postice  angulatis:  pinnis  pcctoralibus 
et  ventralibus  longitudine  aequalibus,  3|.  circiter  in  longitudine  capitis; 
caudali  integra  postice  convexa  6|.  in  longitudine  corporis;  colore  corpore 
superne  viridi  inferne  flavo;  dorso  lateribusque  superne  maculis  irregula- 
ribus  violaceis  et  lateribus  maculis  irregularibus  rubris  subreticulatis ; 
capite,  rostro ,  genis  operculisque  vittis  rubro-violaceis;  macula  postoculari 
oblonga  profunde  coerulea  flavo  limbata;  pinnis  verticalibus  rubris;  dor¬ 
sali  rubro  dilutiore  et  profundiore  ocellata  et  macula  nigra  spinam  ulti- 
mam  inter  et  radium  2m;  anali  basi  maculis  magnis  rubro-violaceis,  in¬ 
ferne  guttulis  violascentibus ;  caudali  postice  violasccnte  ;  pectoralibus  fla¬ 
vis  radio  1°  rubro. 


173 


B,  6.  D.  9/11  vel  9/i  2.  P.  2/12.  V.  1/5.  A.  3/11  vel  3/12.  C.  14  et 
lat.  brev. 

Synon.  Ucan  Kawarin  Timoreus. 

Habit.  Timor  kupang,  in  mari. 

Longitudo  speciminis  nnici  91”’. 

Aanm.  Deze  soort  is  na  verwant  aan  Julis  miniatus  K.  v.  H. 
doch  er  gemakkelijk  van  te  onderkennen  door  hare  enltele 
rugvinvlek ,  andere  kleuren  en  grootere  buikvinnen. 

In  mijne  verhandeling  over  de  Gladschubbige  Labroiden 
welke  te  Batavia  voorkomen,  beschreef  ik  5  soorten  van  Ju¬ 
lis  van  den  Indischen  Archipel,  dat  is,  alle  soorten  welke 
ik  toen  (1847)  bezat.  Sedert  is  mijn  kabinet  met  talrijke  soor¬ 
ten  van  Julis  van  deze  gewesten  verrijkt,  zoodat  ik  er  thans 
reeds  niet  minder  dan  24  bezit,  waarvan  22  behooren  tot  de 
afdeeling  Halichoeres ,  dat  is:  die  soorten,  welke  vooruitsteken- 
de  hoektanden  in  den  belt  hebben  en  de  rug-  en  aarsvinnen 
aan  de  basis  onbeschubt.  In  het  geheel  bezit  ik  thans  reeds 
nagenoeg  60  soorten  van  Gladschubbige  Lipvischen ,  terwijl 
mijne  verzameling  in  1847  slechts  25  soorten  daarvan  telde. 

GLUPEOIBEL 

Engraulis  encrctsicholo'ides  Blkr.  Verh.  Bat.  Gen.  XXIY 
Haring,  p.  37. 

Engraul.  corpore  elongato  compresso,  altitudine  5  ad  5 A  in  ejus  longi- 
tudiue,  latitudine  2|.  circiter  in  ejus  altitudine ;  capite  convexo,  acuto,  44- 
ad  5  in  longitudine  corporis;  altitudine  capitis  ad  14.  in  ejus  longitu- 
dine;  oculis  totis  velatis,  diametro  34.  ad  4  in  longitudine  capitis;  rostro 
ante  maxillas  prominente;  convexo,  acuto,  oculo  breviore;  maxilla  supe- 
riore  ante  inferiorem  prominente,  postice  acuta,  ante  aperturam  brancliia- 
lem  desinente;  dentibus  maxillaribus ,  vomerinis  palatinisque  value  parvis, 
maxillis  numerossimis  vix  conspicuis;  squamis  transversim  striatis ,  lateri- 
bus  30  ad  35  in  serie  longitudinali ;  axillis  inguinibusque  squamis  elon- 
gatis;  linea  laterali  inconspicua;  pinna  dorsali  tota  ante  pinnam  analem 
postice  in  anteriore  dimidio  corporis  sita,  acuta,  corpore  humiliore;  pin- 
nis  pectoralibus  acutis ,  capite  multo  brevioribus,  radio  producto  nullo; 
ventralibus  pectoralibus  paulo  brevioribus;  anali  corpore  duplo  humiliore, 

in.  13. 


174 


longitudine  5|.  circiter  in  longitudine  corporis;  caudali  profunde  incisa 
lobis  acutis  5  circiter  in  longitudine  corporis;  colore  dorso  griseo-coeru- 
lescente,  capite,  lateribus,  ventre  pinnisque  flavescente. 

B.  12.  D.  3/12.  P.  1/13.  Y.  1/6.  A.  2/24  ad  2/26.  C.  19  et  lat.  brev. 

Synon.  Ikan  Tri  Mai.  Batav. 

Habit.  Timor  kupang ,  Batavia ,  Surabaja,  Kammal,  in  mari. 

Longitudo  14  speciminum  86’”  ad  120’”. 

Aanm.  Ik  heb  aan  deze  soort  den  naam  gegeven  naar  hare 
verwantschap  met  de  Ansjovis  (Engraulis  encrasicholis  Cuv.) , 
welke  echter  ranker  van  ligchaam  is,  eene  aanmerkelijk  kortere 
aarsvin  heeffc  enz. 


Scripsi  Batavia  Calendis  Januarii  mdccclii. 


NIEUWE  BIJDRAGE 


TOT  DE  KENNIS  DRR 


ICHTHYOLOGISCHE  FAUNA 


VAN 


T  I  M  O  R. 


DOOR 


Ur.  W.  BEjEEKER. 


In  1852  maakte  ik  mijne  eerste  Bijdrage  tot  de  kennis  der 
ichtbyologische  Eauna  van  Timor  bekend  in  den  3n  Jaargang 
van  het  Natuurkundig  Tijdschrift  voor  Nederlandsch  Indie. 
Ik  bragt  daarin  bet  aantal  bekende  soorten  van  Timor  op  57, 
of,  Diploprion  bifasciatum  K.  v.  H.  en  Tetr adclon  papua  Blkr. , 
welke  ik  verzuimd  bad  daarin  op  te  nemen,  mede  gerekend, 
op  59. 

Aan  de  welwillendheid  van  den  heer  J.  B.  ITonig,  officier 
van  gezondbeid  te  Timor  Koepang,  heb  ik  eene  verzameling 
viscbsoorten  van  Timor  te  danken,  welke  op  mijn  verzoek  was 
gemaakt  en  uit  de  volgende  40  soorten  bestaat. 


1.  Apogon  clirysosoma  Blkr. 

2.  „  timorensis  Blkr. 

3.  Serrauus  crapao  CV. 

4.  Mesoprion  fulviflamma  Blkr. 

5.  „  marginatus  Blkr. 

6*  „  jantliinurus  Blkr. 


7.  *  Therapon  servus  CV. 

8.  „  Cuvieri  Blkr.  —  Pelates 
sexlineatus  CV. 

9.  Dales  rupestris  CV. 

10.  Percis  cylindrical  CV. 

11. *  Sillago  acuta  CV. 


n 


—  204 


12  Scorpnena  bandancnsis  Blkr. 

13.  Scolopsides  cancellatus  CV. 

14.  Lcthrinus  xanthotaenia  Blkr. 

15.  Gerrcs  oyena  CV. 

1G.  Cliactodon  ocellatus  Bl. 

17.  Pempheris  moluica  CV. 

18.  „  oualensis  CV. 

19. *  Curanx  Forsteri  CV. 

20. *  Equula  filigera  CV. 

21.  Amphacanthus  scaroi'des  Blkr. 

22.  Acanthurus  melanurus  CV. 

23.  *  Acantliurus  matoides  CV. 

24.  Mugil  borneensis  Blkr. 

25.  „  labiosus  CV. 

26.  Atherina  lacunosa  Forst. 

27.  Salarias  Forsteri  CV. 

28.  ,,  suinatranus  Blkr. 


29.  Gobius  petropliilus  Blkr. 

30.  „  periophthnlmo'ides  Blkr. 

31.  Pomacentrus  1  i tt oralis  Iv.  v.  II. 

32. *  Julis  ( Ilalichocrcs^  binotopsis 

Blkr. 

33.  „  (Halichoeres)  dieschismen- 
acanthoides  Blkr. 

34.  Cheilinus  ceramcnsis  Blkr. 

35.  Scams  naevius  CV.  —  Calliodon 

clilorolepis  Richds.  Sulph.  Ichtli. 
tab.  G4  fig.  4? 

36.  Hemiramphus  Dussumierii  CV. 

37.  Ilareugula  moluccensis  Blkr. 

38.  *  Saurida  nebulosa  CV. 

39.  Tetraodon  laterna  Richds. 

40.  Hippocampus  kudu  Blkr. 


Slechts  7  dezer  soorten,  de  met  een  *  gemerkte,  waren  reeds 
van  Timor  bekend,  zoodat  ik  de  kennis  van  Timor  ten  dezen 
opzigte  weder  kan  vermeerderen  met  die  van  33  species.  On- 
der  deze  species  is  er  slechts  een  nieuw  voor  de  wetenscliap, 
t.  w.  Apogon  timorensis ,  terwijl  nog  eenige  andere,  liieronder 
insgelijks  besclirevene ,  nieuw  zijn  voor  den  Indischen  Arclii- 
pel  en  voor  mijn  kabinet,  t.  w.  Dulis  rupestris  CV.,  Therapon 
Cuvieri  Blkr.,  Chaetodon  ocellaius  Bl.  en  Mugil  labiosus  CV. 

Thans  zijn  alzoo  de  volgende  92  soorten  als  Timorsche  vis- 
schen  te  vermelden. 


1.  Apogon  clirysosoma  Blkr.  Nat.  T.  N.  Ind.  Ill  p.  25G. 

2.  „  novemfasciatus  CV.  ibid.  Ill  p.  163. 

3.  „  timorensis  Blkr.. 

4.  Ambassis  Dussumierii  CV.  Verh.  Bat.  Gen.  XXII  Perc. 

5.  Diploprion  bifasciatum  K.  v.  IT. 

6.  Scrranus  crapao  CV.  Verh.  Bat.  Gen.  XXII  Perc. 

7.  „  merra  CV. 

8.  „  punctulatus  CV.  Nat.  T.  Ned.  Ind.  Ill  p.  570. 

9.  MesOprion  Calveti  Blkr.  =  Diacope  Calveti  CV. 

10.  „  fulvi-flamma  Blkr.  Nat.  Tijdschr.  N.  Ind.  Ill  p.  553. 

11.  „  janthinurus  Blkr.  ibid.  VI  p.  52. 

12.  „  marginatus  Blkr.  ibid.  Ill  p.  554. 

13.  Cirrhites  aprinus,  CV. 


14.  Thcrapon  Cuvieri  Blkr.  =  Pclates  sexlineatus  CV.  etc. 

15.  „  serves  CV.  Verb.  Bat.  Gen.  XXII  Perc. 

16.  Deles  rupestris  CV. 

17.  Iiolocentrum  diadema  CV.  Nat.  T.  N.  Ind.  Ill  p.  259. 

18.  Pei cis  cylindrica  CV.  ibid.  II  p.  235. 

19.  Sphyraena  jello  CV.  Verb.  Bat.  Gen.  XXII  Perc. 

20.  Sillago  acuta  CV.  ibid. 

21.  Polynemus  plebejus  Brouss.  ibid. 

22.  Upeneoides  bivittatus  Blkr.  ibid. 

23.  PJatycephalus  tiraoriensis  CV. 

24.  Pterois  volitans  CV.  Verb.  Bat.  Gen.  XXII  Sclerop. 

25.  „  zebra  CV.  Nat.  T.  Ned.  Ind.  Ill  p.  265. 

26.  Scorpaena  bandanensis  Blkr.  ibid.  II  p.  237. 

27.  Apistes  rnarmoratus  CV. 

28.  Scolopsides  cancellatus  CV.  Verb.  Bat.  Gen.  XXIII  Sciaen. 

29.  Heterognathodon  bifasciatus  Blkr.  ibid. 

30.  Dentex  hexodon  QG. 

31.  Letbrinus  opercelaris  CVr.  Verb.  Bat.  Gen.  XXIII  SparoiJ. 

32.  „  xanthotaenia  Blkr.  Nat.  T.  N.  Ind.  Ill  p.  176. 

33.  Gerres  kapas  Blkr.  ibid.  II  p.  482. 

34.  „  oyena  CV.  Verb.  Bat.  Gen.  XXIII  Maen. 

35.  Cbaetodon  ccellatus  Bl. 

36.  „  Sebanus  CV. 

37.  „  virescens  CV.  Verb.  Bat.  Gen.  XXIII  Chaet. 

38.  Ilolacanthus  semicircelatus  CV.  Nat.  T.  N.  Ind.  Ill  p.  452. 

39.  Platax  punctulatus  CV. 

40.  Pempberis  inolucca  CV.  Verb.  Bat.  Gen.  XXIII  Chaet. 

41.  „  oualensis  CV.  Nat.  T.  N.  Ind.  II  p«  242. 

42.  Caranx  Forsteri  CV.  Verb.  Bat.  Gen.  XXIV  Makr.  Visscb. 

43.  Carango'ides  blepharis  Blkr.  ibid. 

44.  Equula  filigera  CV.  ibid. 

45.  „  oblonga  CV.  ibid. 

46.  Amphacunthus  doliatus  CV.  Nat.  T.  N.  Ind.  IV  p.  605. 

47.  „  dorsalis  CV.  Verb.  Bat.  Gen.  XXIII  Tcuth. 

48.  „  nebulosus  QG. 

49.  „  scaroides  B  kr.  Nat.  T.  Ned.  Ind.  IV  p.  262. 

50.  Acantburus  matoides  CV.  Verb.  Bat.  Gen.  XXIII  Tenth. 

51.  „  inelammis  CV.  Nat.  T.  N.  Ind.  Ill  p.  271. 

52.  Priodon  annularis  CV.  ibid.  Ill  p.  558. 

53.  Mugil  borneensis  Blkr.  ibid.  II  p.  201. 

54.  n  labiosus  CV. 

55.  ,,  parsia  II.  Beeb?  Nat.  T.  N.  Ind.  Ill  p.  166. 

56.  Atherina  laeunosa  Forst.  ibid.  V  p.  504. 

57.  S.darias  Forsteri  CV.  ibid.  I  p.  255. 


58.  Salaries  quadripinnis  CV.  Verb.  Bat.  Gen.  XXII  Blenn.  Gob. 

59.  ,,  sumatranns  Blkr.  Nat.  T.  N.  Incl.  I  p.  256. 

60.  Gobius  Goldmanni  Blkr.  ibid.  Ill  p.  167. 

61.  ,,  periophthalmoide.s  Blkr.  ibid.  I  p.  249. 

62.  „  petrophilus  Blkr.  ibid.  IV  p.  476. 

63.  „  phalaena  CV.  ibid.  II  p.  244. 

64.  Periophthalinus  Ereycineti  CV. 

65.  Batrachus  diemensis  Richards.  Nat.  Tijdschr.  N.  Ind.  Ill  p.  168. 

66.  Plesiops  coeruleolineatus  Rupp,  s  Plesiops  melas  Blkr.  ibid.  IV  p.  116. 

67.  Poraacentrus  katnnko  Blkr.  Nat.  T.  N.  Ind.  Ill  p.  169. 

68.  „  littoralis  K.  y.  H.  ibid.  IV  p.  483. 

69.  Dascyllus  aruanus  CV.  Nat.  Tijdschr.  N.  Ind.  VI  p.  108. 

70.  Glyphisodon  azureus  QG. 

71.  „  unimaculatus  CV.  Nat.  T.  N.  Ind.  IV  p.  284. 

72.  ,,  uniocellatus  QG.  ibid.  IV  p.  119. 

73.  Julis  (Halichoeres)  binotopsis  Blkr.  Nat.  T.  N.  Ind.  Ill  p.  731. 

74.  ,,  (  „  )  dieschismenacantho'ides  Blkr.  ibid.  IV  p.  121. 

75.  ,,  (  ,,  )  interruptus  Blkr.  ibid.  II  p.  252. 

76.  ,,  (  ,,  )  kawarin  Bikr.  ibid.  Ill  p.  172. 

77.  ,,  (  ,,  )  miniatus  K.  v.  H.  ibid.  Ill  p.  171. 

78.  ,,  (  ,,  )  Schwarzii  Blkr.  Verh.  Bat.  Gen.  XXII  Ichth.  Bali. 

79.  ,,  (  ,,  )  timorensis  Blkr.  Nat.  T.  N.  Ind.  Ill  p.  171. 

80.  Cheilinus  cerainensis  Blkr.  ibid.  Ill  p.  290. 

81.  Scams  naevius  CV.  —  Calliodon  chlorolepis  Richards,  ibid.  Ill  p.  769. 

82.  Plotosus  macrocephalus  CV. 

83.  Hemiramphus  Dussumierii  CV.  Verh.  Bat.  Gen.  XXIV  Snoek.  vissch. 

84.  Harengula  moluccensis  Blkr.  Nat.  T.  Ned.  Ind.  IV  p.  609. 

85.  Engraulis  encrasicholoides  Blkr.  ibid.  Ill  p.  173.  Verh.  Bat.  Gen. 

XXIV  Haring. 

86.  Saurida  nebulosa  CV.  ibid.  Ill  p.  292.  Ibid. 

87.  Oxybelus  Homei  Richards. 

88.  Tetraodon  Interna  Richards.  Nat.  T.  N.  Ind.  Ill  p.  299.  Verh.  Bat. 

Gen.  XXIV  Blootk.  Vissch. 

89.  „  papua  Blkr.  Verh.  Bat.  Gen.  XXIV  Blootk.  vissch. 

90.  Hippocampus  kuda  Blkr.  Verh.  Bat.  Gen.  XXV  Trosk.  vissch. 

91.  Carcharias  (Prionodon)  melanopterus  QG.  ibid.  XXIV  Plagiost. 

92.  Taeniura  lymma  ME.  ibid. 


DESCIUPTIONES  SPECIEUUM  DIAGNOSTICAE 


PERCO'iDET. 


Apogon  timorensis  131kr. 

Apog.  corpore  oblongo  compresso,  altitudine  3A  circitcr  in  cjus  longi¬ 
tudine,  latitudine  2  fere  in  ejus  altitudine;  capitc  3|.  circitcr  in  longitu- 
dine  corporis,  paulo  longiore  quam  alto;  oculis  diainetro  2-|  ad  21.  in 
longitudine  capitis,  multo  minus  diametro  1  distantibus;  linea  rostro-dor- 
sali  fronte  et  vertice  declivi  rectiuscula  rostro  convexiuscula;  orbita,  osse  ■ 
suborbitali,  crista  praeoperculi  intramarginali ,  suboperculo  interopcrculo- 
que  edentulis;  maxilla  superiore  maxilla  inferiore  vix  vel  non  breviorc, 
sub  oculi  dimidio  posteriore  desinente;  dentibus  maxillis  pluriseriatis  par¬ 
vis  subaequalibus,  vomerinis  in  tlmrmam  ^  formem,  palatinis  utroquc  la¬ 
tere  in  vittam  gracilem  dispositis;  praeopercnlo  rotundato  margine  denti- 
culis  parvis  parum  conspicuis  serrato ;  operculo  spinula  plana  vix  conspi- 
cua;  lineis  dorsali  et  ventrali  convexitate  subaequalibus;  osse  suprascapu- 
lari  denticulato ;  squamis  lateribus  25  vel  26  in  serie  longitudinali ,  8  vel 
9  in  serie  transversali ;  linea  laterali  non  ramosa;  pinna  dorsali  spinosa 
dorsali  radiosa  paulo  bumiliore  spinis  validis  3*  ceteris  longiore  et  crassi- 
ore  corpore  multo  minus  duplo  humiliore;  dorsali  radiosa  angulata  con- 
vexa  corpore  multo  humiliore  spina  radio  lo  multo  minus  duplo  breviore; 
pectoralibus  obtusis  rotundatis  5  et  paulo,  ventralibus  acutis  4|,  caudali 
emarginata  lobis  obtusis  rotundatis  4|  circiter  in  longitudine  corporis; 
anali  obtusa  convexa  dorsali  radiosa  paulo  humiliore;  colore  corpore  au- 
reo;  fasciis  2  latis  transversis  fusco-violaceis ,  anteriore  sub  pinna  dorsali 
spinosa  ventrem  attingente,  2*  sub  pinna  dorsi  radiosa  trigona  apice  ba¬ 
sin  analis  fere  attingente;  pinnis  roseis  vel  rubris ,  dorsali  spinosa  api- 
cem  versus  nigra. 

B.  7.  D.  7—  1/9  vel  7—  1/10.  P.  2/14.  V.  1/5.  A.  2/8  vel  2/9.  C. 

17  et  lat.  brev. 

Habit.  Timor  kupang,  in  mari. 

Longitude  spcciminis  unici  80"'. 


Aanm.  DezS  soort  is  zecr  na  verwant  aan  Apogon,  banda - 


nensis  Blkr. 


Zij  luat  cr  zich  echter  gemakkelijk  van  onderken - 

1G 


—  208  — 


lien  door  hare  si  an  here  gedaante,  minder  stompen  hop  en  klei- 
nere  oogen  en  voorts  nos;  door  hare  sterlcer  ontwikkelde  rug- 

o  o  o 

doornen  (waarvan  de  derde  slechts  weinig  korter  is  dan  de  lang- 
ste  rugvinstraal  en  slechts  ongeveer  1|  maal  gaat  in  de  lioogte 
des  ligehaams),  getand  bovenschouderbladsbeen ,  enz. 

Diploprion  K.  v.  H.  Cuv.  Val. 

Pinnae  dorsales  2  approximatae  alepidotae ;  ventrales  tliora- 
ciae,  caudalis  convexa.  Praeoperculum  margine  dentatum  cris¬ 
ta  intramarginali  glabrum.  Ossa  suborbitalia  edentula.  Dentes 
setacei  maxillis,  vomerini,  palatini.  Lingua  edentula.  Opercu¬ 
lum  tri-  vel  quadri-aculeatum.  Membrana  brachiostega  radiis 
7.  Spinae  anales  2.  Squapiae  parvae  ctenoideae. 

Aanm.  Dit  geslaeht  is  het  eerst  gekenmerkt  door  Kuhl 
en  Van  Hasselt  naar  een.  voorwerp  van  Java.  De  eenige 
tot  nog  toe  bekende  soort  heeft  ook  tandjes  aan  het  tusschen- 
operkel,  doch  hieraan  is  geene  generische  waarde  te  hechten, 
evenmin  als  bij  Serranus  en  Ambassis,  waar  meerdere  soorten 
die  tandjes  bezitten,  doch  meerdere  andere  niet.  Die  tandjes 
zijn  echter  een  geschikt  kenteeken  ter  onderscheiding  der  soor¬ 
ten.  Het  geslaeht  schijnt  in  zijne  geografische  verbreiaing  be- 
perkt  te  zijn  tot  de  zeeen  van  zuidoostelijk  Azie  en  den  In- 
dischen  Archipel,  zijnde  het  tot  nog  toe  niet  anders  aange- 
troffen  dan  in  zuidelijk  Japan,  langs  de  kusten  van  China  en 
lungs  die  van  Java,  Celebes  en  Timor. 


J)iplo prion  bifascialum  K.  v.  H.  CV.  Poiss.  II  p.  101  tab.  21, 
Richards.  Rep.  Ichth.  Chin.  Jap.  in  Rep.  15th  Meet. 
Brit.  Assoc,  p.  22  L  Temm.  Schleg,  Paun.  Jap.  Poiss. 

p.  2. 

Diplopr.  corpore  oblongo  compresso,  altitudine  2£  ad  2*  in  ejus  longi- 
tudinc,  latitudine  3  et  paulo  in  ejus  altitudine;  capite  obtuso  3*  ad  31- 
in  longitudine  corporis,  aeque  alto  circiter  ac  longo ;  oculis  diaraetro  4*. 
circiter  in  longitudine  capitis;  rostro  obtuso  oculo  vix  longiore;  linea  ros* 


—  209 


Iro-frontali  declivi  rcctiuscula;  vertice  rugoso;  osse  suborbitali  reticulate- 
rugoso  oculo  non  linmiliorc;  maxilla  stiperiore  protractili  maxilla  inferio- 
rc  breviorc  sub  medio  oculo  desinente ;  rictu  valde  obliquo;  maxillis  den- 
tibus  setaceis  parvis  pluriseriatis,  symphysi  nullis,  vomerinis  in  thurmas 
2  parvas  distantes,  palatinis  utroque  latere  in  vittam  gracilem  dispositis ; 
praeoperculo  obtusangulo  crista  intramarginali  edentulo,  margine  denticu- 
latodcnticulis  margine  inferiore  denticulis  margine  posteriore  majoribus; 
interoperculo  serrato;  operculo  rogoso  superne  et  antice  tantum  squa- 

moso,  spina  media  spina  superiore  paulo  spina  inferiore  multo  longiore; 

\ 

squamis  ctenoideis  sessilibus  lateribus  parvis  90  jj.  m.  in  serie  longitudi- 
nali;  linea. laterali  valde  curvata  tubulis  simplicibus  contiguis  notata;  pin- 
nis  dorsalibus  basi  unitis  altitudine  subaequalibus  corpore  plus  duplo  humi- 
lioribus;  dorsali  spinosa  angulata  membrana  spinas  superante,  spina  3aspinis 
ceteris  longiore,  postica  la  brcviore;  dorsali  radiosa  obtnsa  convexa; 
pectoralibus  obtusis  rotundatis  5*.  ad  5i,  ventralibus  acutissimis  3|, 
caudali  convexa  5  ad  5^  in  longitudine  corporis;  anali  formam  dorsa¬ 
lis  radiosae  referente  et  ea  vix  humiliore  spinis  parvis,  2*  la  longiore 
oculo  breviore;  colore  corpore  pulcbre  flavo,  fasciis  2  transversis  viola- 
ceo-nigris  fascia  Is  oculari  oculo  non  vel  vix  latiore,  2*  latissima  dorso- 
anali ;  pinna  dorsali  spinosa  nigricante-violacea,  ventralibus  aurantiacis 
apicem  versus  fusco-violascentibus;  pinnis  ceteris  pulcherrime  llavis. 

B.  7.  D.  S— 1/13.  P.  1/15.  V.  1/5.  A.  2/12  vel  2/13.  C.  15  vel  17 
et  lat.  brev. 

Synon.  Diploprion  a  deux  bandes  CV.  Poiss.  II  tab.  21. 

Hwang  te  Yu  Sinens.  ' 

Seivase  Japonens. 

Habit.  Celebes,  Timor,  Java,  in  mari. 

Longitudo  specixninis  unici  225"'. 

*  Aanm.  De  aangeliaalde  afbeelding  vertoont  dc  2°  rugvin  en 
de  aarsvin  te  laag  en  te  afgerond,  de  staartvin  insgelijks  to 
afgerond,  en  het  rugdoornvlies  nitgesneden ,  doch  laat  overigens 
weinig  te  wensclien  over.  Iloezeer  Diploprion  hifasciatum  bij 
Java  en  Timor  gezegd  wordt  voor  te  komen ,  beb  ik  tot  nog 
toe  geen  enkel  voorwerp  nit  den  Indischen  Archipel  kunnen 
magtig  worden,  zijnde  bet  bovenbeschrevene  afkomstig  van 
Nagasaki  en  mij  door  de  wel willen  dheid  van  den  beer  Wolf  , 
gewezen  pacbter  van  den  Japanscben  hand  el  ,  geworden. 

j Oules  rupestris  CY.  Poiss.  Ill  p.  89 

Dul.  corpore  oblongo  compresso,  altitudine  .3*  circiter  in  ejus  longifcu 


210 


dine,  latitmline  2*.  circitcr  in  ejns  altitudine;  capite  ncuto  3*  ad  4  fere 
in  longitudine  corporis,  longiore  quam  alto;  oculis  dinmetro  3  ad  3*.  in 
longitudine  capitis;  linea  rostro-frontali  declivi  recta;  maxilla  superiore 
maxilla  inferiore  breviore  sub  medio  ocnlo  desinente;  dentibus  maxillis, 
vomerinis,  palatinis  ct  pterygo'ideis  parvis  bene  conspicuis,  maxillis  scrie 
externa  seriebus  internis  paulo  majovibus;  osse  suborbitali  pracoperculo- 
que  dentibus  minimis  sed  conspicuis;  praeoperculo  rcctangulo  angulo  ro- 
tundato;  opcrculo  spinis  2  inferiore  superiore  multo  longiore;  ossibus  sca- 
pulari  et  suprascapulari  denticulatis ;  linea  laterali  antice  tantum  leviter 
eurvata;  squamis  lateribus  40  p.  m.  in  serie  longitudinal!;  lineis  dorsali 
ct  ventrali  convexis;  pinna  dorsali  profunde  incisa  parte  spinosdf  parte  ra- 
diosa  altiore  spina  5*  spinis  ceteris  longiore  corpore  paulo  plus  duplo  hu- 
miliore,  spina  penultima  spina  ultima  multo  breviore,  spina  ultima  parte 
radiosa  paulo  liumiliore;  dorsali  radiosa  angulata  non  emarginata;  pecto- 
ralibus  obtusis  et  ventralibus  acutis  post  basin  pectoralium  insertis  7  cir¬ 
citcr  in  longitudine  corporis;  caudali  emarginata  lobis  (ex  parte  abruptis) ; 
anali  spina  3a  spinis  ceteris  longiore  radio  1°  breviore,  parte  radiosa  vix 
liumiliore  leviter  emarginata;  colore  corpore  superne  coerulescente ,  infer- 
ne  argenteo;  rostro  fuscescente;  corpore  squamis  plurimis  macula  oblonga 
traijsversa  violaceo-fusca;  pinnis  aurantiacis  vel  flavis;  dorsali  spinosa  ni- 
gro  marginata;  dorsali  radiosa  caudalique  dimidio  libero  violaceo-nigris , 
nigro  lobis  caudalis  medio  proftindiore. 

13.  G.  D.  10/10  vel  10/11  vel  10/12.  P.  2/11  vel  2/12.  Y.  1/5.  A. 

3/10  vel  3/11.  C.  17  et  lat.  brev. 

Synon.  Cenlropomus  rupestris  Lacep.  Poiss.  IV  p.  252,  273. 

Centropome  de  roche  Lacep.  ibid. 

Doules  de  roche  CV.  Poiss.  Ill  p.  89,  YII  p.  359. 

Poisson  de  roche  Gall.  B  orb  on. 

Habit.  Timor  knpang. 

Longitudo  3  speciminum  86'"  ad  102'". 

Aanm.  De  nitvoerige  beschrijving  van  Bides  rupestris  CY. 
in  de  groote  Histoire  naturelle  ties  Poissons  past  zeer  goed  op 
mijne  voorwerpen.  Slechts  wordt  er  gezegd ,  dat  de  lioogte  des 
ligehaams  er  naauwelijks  meer  dan  3  maal  gaat  in  zijne  leng- 
te,  dat  de  lengte  van  den  kop  er  meer  dan  4  maal  gaat 
in  de  lengte  des  ligehaams,  dat  liet  schouderblad  ongetand  is, 
et  dat  de  langste  rugdoornen  3  maal  gaan  in  de  lioogte  des 
ligehaams.  Alle  deze  verschillen  kunnen  toe  te  schrijven  zijn 
aan  den  ouderen  leeftijdstoestand  van  het  voorwerp,  door  Cu¬ 
vier  beschreven  en  hetwelk  8  duimen  (paryssche ?)  lang  was, 
zoodat  ik  niet  aarzel  mijne  voorwerpen  tot  Bides  rupestris  te 
brengen.  De  soort  was  tot  nog  toe  slechts  bekend  van  Mau¬ 
ritius  en  Bourbon. 


—  211 


Therapon  Cuvieri  Bllcr. 

Therap.  corporc  oblongo  compresso ,  altitudine  S|.  ad  4  in  cjus  longi- 
tudine,  latitudine  2  circiter  in  cjus  altitudinc;  cap i to  4  circiter  in  longi- 
tudine  corporis,  longiore  quamalto;  linea  rostro-dorsali  declivi  rectiuscula 
vostro  convcxiuscula;  oculis  diametro  3  ct  paulo  in  longit, udine  capitis; 
osse  suborbitali  dentieulis  bene  conspicuis ;  jnaxilla  superiore  maxilla  in- 
feriore  vix  longiore  sub  oculi  marginc  anteriore  desinente;  dentibus  maxil- 
lis  seric  externa  seriebus  intends  majoribus  acutis  simplicibus  acqualibus; 
palato  edentulo;  praeoperculo  rotundato ,  marginc  libero  dentibus  ralde 
conspicuis .  serrato ;  opereulo  spinis  2  medioeribus  inferioro  superiore  lon¬ 
giore;  osse  scapulari  dentibus  bene  conspicuis  serrato;  squamis  lateribus 
G5  p.  m.  in  serie  longitudinali ;  linea  dorsali  linea  ventrali  multo  convexi- 
orc;  pinna  dorsali  spinosa  dorsali  radiosa  altiore  spinis  5a  et  6a  spinis 
ceteris  longioribus  corpore  minus  duplo  humilforibus,  spinis  1*  et  2*  spina 
postica  multo  brevioribus,  spina  postiea  radio  dorsali  1°  multo  minus 
duplo  breviorc;  dorsali  radiosa  angulata  obtusa  margine  superiore  convexa; 
pectoralibus  obtusis  rotundatis  5  ad  5*,  ventralibus  acutis  5  ct  paulo 
ad  51.,  caudali  vix  emarginata  angulis  rotundata  5  circiter  in  longitudine 
corporis;  anali  angulata  non  emarginata  spinis  2a  et  3*  subaequalibus  ra- 
diis  anterioribus  brevioribus;  colore  corpore  superne  griseo-coerulescente 
inferne  argentco;  vittis  corpore  longitudinnlibus  viridi-fuscis  6,  1*  dorsa¬ 
li  basi  dorsalis  spinosae  approximata,  2®  supra-oculo-dorsali  dorsalis  ra- 
diosac  basin  posteriorem ,  3*  oculo-dorsali  dorsum  caudae,  4a  rostro-ocu- 
lo-caudali  et  5*  maxillo-infraoculo-caudali  basin  caudalis,  6a  thoraco-ana- 
li  analis  partem  posteriorem  attingentibus;  pinnis  flavescentibus ,  dorsa¬ 
li  spinosa  nigro  marginata  ct  spinam  4m  inter  et  8m  interdum  macula 
magna  diffusa  nigra. 

B.  6.  1).  12/10  vel  12/11.  T.  2/12  vel  2/13.  V.  1/5.  A.  3/10  vei 
3/11.  C.  17  et  lat.  brev. 

Synon.  Pclates  sexlineatus  CV.  Poiss.  Ill  p.  110  Cuv.  Regn.  anim.  ed. 
luxe,  Poiss.  tab.  12  fig.  1  (junior). 

Pclates  cl  six  lignes  CV.  ibid.  (jun.). 

Pclates  quinquelineatus  CV.  Poiss.  Ill  p.  Ill  Less.  Voy.  Coq. 
Zodl.  II  p.  223  (aet.  proved.). 

Pclates  a  cinq  lignes  CV.  ibid.,  ibid.  (aet.  proved.). 

Pclates  quadrilineatus  CV.  Poiss.  Ill  p.  109  tab.  55,  Less. 
Voy.  Coquill.  Zool.  II  p.  223  (aet.  proved.). 

Pclates  a  quatre  lignes  CV.  ibid.,  ibid.  (aet.  proved.). 

Habit.  Timor  kupang,  in  mari. 

Longitudo  10  speeiminum  49"'  ad  72'". 

Aanm.  Onder  den  geslachtsnaam  van  delates  lieeft  Cuvier 
eene  soort  gebragt ,  welke  liij  als  3  soorten  of  verscheidenheden 
onder  de  in  de  synonymic  aangchaal.de  namen  lieeft  beschre- 


212 


veil.  Deze  soort  is  dezelfde  als  cle  bovenbeschrevene ,  doch 
deze  beschrijving  lieeft  slechts  betrekking  tot  jeugdige  voor- 
werpen,  bij  welke  alle  6  ligchaamsbanden  nog  duidelijk  waar- 
neembaar  zijn.  Ik  zie  niet  in,  waarom  deze  soort  van  Thera - 
pon  afgesclieiden  is.  Zij  heeft  alle  karakters  van  dit  geslacht 
en  hoezeer  Cuvieu  in  zijne  diagnose  van  Therapon  spreekt 
van  ploegbeens-  of  geliemeltetandjes  en  van  den  sterken  oper- 
keldoorn,  is  geen  dezer  kenmerken  op  alle  zijne  soorten  toe- 
passelijk,  zooals  Cuvier  zelf  erkende  ten  opzigte  van  liet  tan- 
denstelsel,  terwijl  bij  Therapon  cjuadrilineatus  CV.  b.  v.  de 
operkeldoornen  eer  minder  dan  meer  ontwikkeld  zijn,  dan  bij  * 
zijne  soorten  van  Relates.  Zelfs  is  het  moeijelijk,  laatstge- 
noemde  soort  anders  van  de  onderwerpelijke  te  onderscheiden 
dan  door  hare  groote  donkere  bovenoperkelvlek  en  het  stand- 
vastig  aanwezig  zijn,  ook  bij  de  jongere  voorwerpen,  van 
slechts  4s  overlangsche  ligchaamsbanden.  Ik  heb  daarom  de 
soort  tot  Therapon  teruggebragt  en  hare  verschillende  soort- 
namen  veranderd  ter  voorkoming  van  verwarring.  De  soort 
was  reeds  bekend  van  Nieuw-ITolland  en  de  Sandwichs-eilanden. 


CHAETODONTOIDEI 


Chaetoclon  ocellatus  BL  Ansi.  Eisch.  Ill  p.  105  tab.  211  fig.. 
2.  CY.  Poiss.  YII  p.  58. 

Chaetod.  corpore  disciformi ,  diametro  dorso-ventrali  2  et  paulo  in  Ion- 
gitudine  corporis;  capite  acuto  o|  circiter  in  longitudine  corporis;  oculis 
diametro  21.  circiter  in  longitudine  capitis;  linea  rostro-dorsali  fronte  eon- 
vexiuscula  rostro  concava  linea  rostro-ventrali  paulo  Iongiore;  rostro  acu- 
to  oculo  breviore;  praeoperculo  denticulis  oculo  armato  tantum  conspi- 
cuis;  squamis  lateribus  25  p.  m.  in  serie  longitudinali ;  pinnis  dorsali  et 
anali  radiosis  obtusis  rotundatis,  dorsali  spinosa  spinis  4%  5“  et  6a  spinis  ceteris 
longioribus;  pectoralibus  obtusis  et  ventralibus  acutis  4*  circiter,  caudali 
extensa  truncata  5  circiter  in  longitudine  corporis;  colore  corpore  roseo- 
Uavescente;  fascia  oculari  nigra  oculo  non  latiore  nueba  fascia  cum  lateris 
oppositi  unita;  rostro  davo;  fascia  nucbo-opcrculo-ventrali  roargaritacea; 
fascia  dorso-thoracica  nigricante  diffusa;  corpore  postice  fasciis  2  transver- 
sis  margaritaceis  anteriore  inter  partes  posteriores  dorsalis  radiosae  et  a- 


213 


nails  radiosae,  postcriore  cauda  basi  pinnae  caudal  is;  pinna  dorsali  an- 
rantiaca,  radiosa  medio  magna  rotunda  nigra  annulo  rubro  cincta;  pecto- 
ralibus  flavis;  ventralibus  analique  aurantiacis;  caudali  dilute  violacea 
basin  versus  vitta  transversa  fusccscente. 

B.  6.  D.  12/25  vel  12/26.  P.  2/14.  V.  1/5.  A.  3/20  vcl  3/21.  C.  17 
et  lat.  brev. 

Synon.  Pfauenauge  Bl.  Ausl.  Fisch.  Ill  p.  105,  tab.  211  fig.  2. 

Oeil  de  Paon  Bl.  ibid. 

Chttodon  otilU  CV.  Poiss.  VII  p.  58. 

Habit.  Timor  kupang,  in  mari. 

Longitudo  speeiminis  unici  35'". 

Aanm.  Mijn  voorwerp  beantwoordt  zeer  goed  aan  de  af- 
beelding  en  besclirijving  van  Chaetoclon  ocellatus  Bl.,  vooral 
wanneer  men  in  liet  oog  houdt,  dat  die  af beelding  naar  cen 
zeer  verkleurd  exemplaar  is  genomen.  Wanneer  de  opgave  der 
rugvinstralen  van  Bloch  fontief  gedrukt  is  en  12/24  moet 
beteekenen  in  plaats  van  12/34,  komen  de  door  Blocti  op- 
gegevene  getallen  der  stralen  meer  overeen  met  die  van  mijn 
exemplaar,  dan  de  in  de  groote  Histoire  naturelle  des  Pois¬ 
sons  vermelde.  Dit  vischje  was  wel  bekend  van  Oost  Indie, 
dock  tot  nog  toe  kende  men  geene  juiste  plaats  van  voorkomen 
er  van. 


MUGILOIDEL 


Mugil  labiosiis  CY.  Poiss.  XI  p.  93. 

Mug.  corpore  elongato  compresso,  altitudinc  5  circiter  in  ejus  longi- 
gitudine;  capite  acuto  rohitoideo  5  fere  in  longitudine  corporis ;  altitudine 
capitis  ad  1 X- ,  latitudine  li  circiter  in  ejus  longitudine;  oculis  diame- 
tro  3  circiter  in  longitudine  capitis,  1  a  ad  1^-in  capitis  parte  postoculari , 
li  circiter  distantibus  ;  membrana  palpebrali  iridem  non  vel  vix  tegente; 
linea  rostro-dorsali  vertice  declivi  rectiuscula;  rostro  ante  os  prominente 
oculo  breviore  ;  naribus  posterioribus  oblongis  naribus  anterioribus  rotun- 
dis  majoribus  ;  osse  suborbitali  maxime  emarginato,  postice  truncato  den- 
ticulato  denticulis  parum  conspicuis;  osse  maxillari  superiore  ore  clauso 
conspicuo  angulum  suborbitalem  superante  ;  labio  superiore  maxime  car- 
noso  plicato  non  papillato;  maxilla  superiore  deorsum  valde  protract!  1  i ; 
maxilla  inferiore  symphysi  incisura  obtusangula  profunde  emarginata  tuber 


—  214 


■\ 

cnlo  sympbyseali  humillimo  vix  conspicuo ;  dentilms  mnkillis  nnllis;  linen 
rostro-inframaxillari  concava;  foramine  praevomcrino  nullo;  praeoperculo 
acutangulo  angulo  rotundato,  margine  posteriore  obliquo  emarginato;  squamis 
lateribus  .36  p.  m.  in  serie  longitudinali,  parte  basali  striis  4  ad  7;  squamis  ma- 
xillaribus  Brevibus;  pinnis  dorsalibus  dimidia  longitudine  pectoralium  a  se  in- 
vicem  remotis,  altitudine  aequalibus,  corpore  multo  humilioribus;  dorsali  spi- 
nosa  spinis  validis  la  ceteris  longiore  et  crassiore;  dorsali  radiosa  squamosa 
acuta  Ieviter  emarginata;  pectoralibus  acutis  toto  capite  paulo  longioribus;  ven¬ 
tral  i  bus  acutangulis  pectoralibus  multo  brevioribus;  anali  squamosa  acu¬ 
ta  emarginata  dorsali  radiosa  altiore  spina  2>a  radio  1°  minus  duplo  bre- 
viore;  caudali  emarginata  4-|  circiter  in  longitudine  corporis;  colore  cor¬ 
pore  superne  viridi  marginibus  profundiore  ,  inferne  argenteo  ;  pinnis  fla- 
vescentibus  vel  aurantiacis  ex  parte  fusco  arenatis;  pectorali  basi  superne 
macula  parva  nigra  vel  coerulea. 

B.  6.  D.  4—1/7  vel  4—1/8.  P.  2/15.  V.  1/5.  A.  3/9  vel  3/10  vel 
3/11.  C.  14  et  lat.  brev. 

Synon.  Muge  Uppu  CV.  Poiss.  XI  p.  93. 

Habit.  Timor  kupang,  in  mari. 

Longitudo  speciminis  unici  95’”. 

Aanm.  Behoorende  door  hare  lipvorming  tot  de  tijpe  van 
Mugil  labeo  C  Y. ,  Mugil  crenilabis  Rorsk.  en  Mugil  fasciatus 
CY.  laat  deze  soort  zich  gemakkelijk  herkennen  van  de  haar 
verwante  soorten  door  den  rohita-achtigen  habitus  van  haren 
kop,  door  bnitengewoon  sterk  uitgerand  onderoogkuilsbeen , 
welks  breed  achterste  gedeelte  als  door  een1  smallen  steel  van 
het  overige  gedeelte  is  afgescheiden ;  voorts  door  hare  digt  bij- 
eenstaande  rugvinnen,  lange  borstvinnen,  het  zwarte  vlekje 
boven  aan  basis  der  borstvin,  het  ongeband  zijn  des  ligchaams, 
het  onder  den  onderoogkuilbeenshoek  uitpuilend  bovenkaaks- 
been,  enz.  Zij  was  tot  nog  toe  slechts  bekend  van  de  Roode 
zee. 


Scrip  si  Batavia  Calendis  Februarii  mdcccliv 


V  E  E  S  L  A  G 


O  M  T  II  E  N  T 

EENIGE  VISCHSOORTEN 

VAN 

TIMOR-KOEPANG  EN  TIMOR-DELHI 

D  O  O  It 

5*.  SI  Ij  K  K  El  55  II. 


Heeds  een  paar  keereii  was  ik  in  de  gelegenheicl  iets  tot 
de  kennis  der  vischfauna  van  liet  eiland  Timor  bij  te  dragen , 
cn  wel  in  liet  begin  van  1852  (1),  door  eene  verzaraeling 
van  den  beer  Jhhr  C.  F.  Goldmann ,  toen  gouvernements 
kommissaris  voor  Timor,  tlians  gouvernenr  de  Moluksclie  ei- 
landen,  en  een  paar  jaar  later  (2),  door  een  verzameling  mij 
wehvillend  aaimeboden  door  den  beer  J.  P.  II  on  in; ,  toenmaals 
te  Timor-koepang  geplaatst.  In  die  beide  bijdragen  bragt  ik 
liet  aantal  van  Timor  bekende  vischsoorten  op  92.  Onlanga 


(1)  Bijdrage  tot  de  kennis  der  i clitlj yologisclie  fauna  van  Timor.  Nat.  Tijdschr. 
Nederl.  Indie  III  1852  p.  158 — 174. 

(2)  Nieuwe  bijdrage  tut  de  kennis  der  ichthyologiscbe  fauna  van  Timor.  Nat. 
Tijdsclir.  Nederl.  Ind.  VI  1854  p.  203—214. 


/ 


—  388  — 


ontving  ik  weder  een  paar  verzamelingen  van  gonoemd  eiland. 
De  eene  heb  ik  te  danken  aan  den  lieer  Don  Luis  Augusto 
d1  Almeida  Macedo,  gouverneur  der  Portugesclie  bezittingen 
te  Timor-delhi,  de  andere  aan  den  beer  Dr.  J.  TV  E.  Arndt, 
officier  van  gezondheid. 

De  verzameling  van  Timor-delhi  bestaat  sleclits  uifc  eeni- 
ge  weinige  soorten ,  alle  in  zoetwater ,  niet  ver  van  zee  ge- 


vangen.  Deze  soorten  zijn  : 

1  Caranx  Forsteri  CV. 

2  Acanthurus  matoides  CV. 
3*  Mugil  brachysoma  CV. 

4  Atherina  lacunosa  Forst. 

De  visschen,  mij  door  den 
ren  tot  volgende  soorten. 

Apogon  hypselonotus  Blkr. 
2*  Serranus  hexagonatus  CV, 
3*  »  margin  alls  CV. 

4  Mesoprion  bottonensis  Blkr. 

5  n  fulviflamma  Blkr. 

6  Therapon  servus  CV. 

7  Sillago  malabarica  Cuv. 

8  Percis  cylindrica  C  V. 

3*  Heterognathodon  xanthopleu 
ra  Blkr. 

10*  G-erres  macrosoma  Blkr. 

11*  Zanclus  cornutus  CV. 

12*  Scatophagus  argus  CV. 

13*  Toxotes  jaculator  CV. 

14*  Chorinemus  tol  CV. 

15*  Gazza  tapeinosoma  Blkr. 

18  Equula  filigera  CV. 

17*  Atherina  duodecimalis  CV. 
18  Salarias  quadripinnis  CV. 
19*  Eleotriodes  muralis  Blkr. 


5*  Eleotris  IToedtii  Blkr. 

6*  Megalops  indicus  CV. 

7*  Anguilla  australis  Richds. 

beer  Arndt  afgestaan,  behoo- 

20*  Eleotriodes  strigatus  Blkr. 
21*  Callionymus  ocellatus  Pall. 
22  Batraelius  diemensis  Richds. 
23*  Pomacentrus  fasciatus  CV. 
24*  Glyphisodon  septemfasciatus 
CV. 

25*  Clieilio  auratus  CV. 

26*  Julis  (Halichoeres)  elegans 

K,  v.  H. 

27*  »  (  »  )  Harlofm  Blkr. 

28*  »  (  »  )  melanurus  Blkr. 

29*  Novacula  taeninrus  Blkr, 
30*  Callyodon  waigiensis  CV. 

31  Engraulis  encrasicholoides 
Blkr. 

32*  Muraena  ceramensis  Blkr. 
33*  »  variegata  Richds. 

34*  Balistes  lineatus  Bl. 

35*  »  praslinus  Lac. 

36*  Monacanthus  IIouttuvniBlkr 

\j 


389  — 


37  *  Ostracion  eornutus  E.  40*  Carcharias  (Scoliodon)  Wal- 
S8*  Arothron  melanorliynchos  Blkr,  beehmi  Blkr, 

39  Hippocampus  kuda  Blkr.  41  Taeniura  lymma  MH. 

Van  de  48  bovengenoemde  soorten  der  beide  verzame- 
lingen  is  er  geene  enkele  nieuw  voor  de  wetenscbap,  en 
slechts  eene  enkele,  Anguilla  australis  Riclids.,  beyond  zicli 
nog  niet  in  mijn  kabinet. 

Daarentegen  zijn  velen  dier  soorten  nieuw  voor  de  ken- 
nis  der  fauna  van  Timor.  Deze  laatst  bedoelde  soorten  zijn 
hierboven  met  een  #  gemerkt  en  ten  getale  van  34,  waar- 
door  het  geheele  aantal  thans  van  Timor  bekende  visch- 
soorten  gebragt  wordt  op  126. 

f  -  - 

Anguilla  australis  Riclids.  Zool.  Trans.  Ill  p,  157  Zool.  Ereb. 

Terr.  p.  112  tab.  45  fig.  1-5,  ICaup  Uebers.  Aale,  Arch. 

Naturgesch.  Jahrg.  22,  1  p.  56, 

Anguill.  corpore  valde  elongato ,  antica  cylindraeeo,  postica 
compresso ,  altitudine  18  circiter  in  ejus  longitudine;  capite  acuto 
depresso,  corpore  non  latiore,  7f  ad  7§-  in  longitudine  corporis; 
altitudine  capitis  2|-  circiter,  latitudine  2§-  circiter  in  ejus  longi¬ 
tudine;  oculis  diametro  9  ad  10  in  longitudine  capitis,  plus  di- 
ametro  1 1-  distantibus ;  rostro  obtusiuscule  rotundato  7  circiter  in 
longitudine  capitis,  basi  duplo  latiore  quam  longo;  maxilla  su- 
periore  maxilla  inferiore  breviore;  rictu  sub  oculi  margine  poste- 
riore  desinente  4  circiter  in  longitudine  capitis;  dentibus  palati- 
nis  et  inframaxillaribus  pluriseriatis  conicis  aequaiibus;  dentibus 
nasalibus  et  vomerinis  in  tkurmam  oblongam  ante  dentes  palati- 
nos  postiores  acute  desinentem  dispositis;  labii.s  carnosis;  naribus 
posticis  oculo  approximatis  rotundis ,  anticis  rostri  apici  approxi- 
matis  tubulatis ;  poris  conspicuis  nares  maxillasque  cingentibus ; 
linea  laterali  poris  conspicuis  notata;  squamis  tessellatis;  pinna 
dorsali  vix  ante  anum  incipiente  circiter  corporis  totius  long!- 
tudinis  efficiente,  corpore  triplo  circiter  bumiliore;  pectoralibus 
obtusis  rotundati3  3|-  circiter  in  longitudine  capitis;  anali  pos¬ 
tice  in  anteriore  dimidio  corporis  incipiente,  corpore  triplo  cir- 

3e  SERIE  DL  III.  26 


390  — 


ter  humiliore ;  caudali  obtusa  rotundata;  colore  corpore  superne 
olivaceo,  inferne  flavescente  vel  margaritaceo-roseo ,  pinnis  fia- 
vescente-aurantiaco. 

B.  11.  D.  220  p.  m.  P,  16  vel  17.  A.  200  p.  m.  C.  12  p.  m. 

Hub,  Timor-dellii ,  in  fluviis. 

Longitudo  speciminis  unici  362'" 

Aanm.  Deze  aal  staat  in  verwantschap  tusschen  Anguil¬ 
la  mowa  Blkr  en  Anguilla  sidat  Blkr,  beide  soorten  van 
het  geslacht ,  bij  welke  de  rugvin  ongeveer  boven  den  anus 
begint.  Zij  verschilt  van  die  beide  door  korteren  en  bree- 
deren  snuit  en  korteren  band  neus-ploegbeenstanden,  en  ove¬ 
rmens  nog  van  Anguilla  mowa  door  kleinere  oogen  en  aan- 
merkelijk  kortere  borstvinnen  en  van  Anguilla  sidat  door 
kleinere  bekspleet,  welke  bij  Anguilla  sidat  tot  achter  het  oog 
reikt.  De  beschrijving  en  afbeelding  van  Anguilla  australis  van 
den  heer  Richardson  met  mijn  voorwerp  vergelijkende,  ontwaar 
ik  geene  kenmerken,  welke  op  een  soortelijk  verschil  duiden. 
Indien  deze  soortelijke  gelijkheid  inderdaad  bestaat ,  waaraan 
ik  geene  reden  heb  te  twijfelen,  zou  deze  aalsoort  de 
eenige  tot  nog  toe  bekende  zoetwatervisch  zijn ,  welke  de 
Indische  archipel  met  de  australische  eilanden  Auckland, 
Nieuw-Zeeland  en  Van  Diemensland  gemeen  heeft  en  eene 
nieuwe  bevestiging  leveren  van  een  reeds  bekend  feit,  dat 
namelijk  Timor  in  een  botanisch  en  zoologisch  opzigt  een 
overgang  maakt  tusschen  Australie  en  de  Zuidaziatische  ei¬ 
landen. 


Batavia  April  1857. 


VIERDE  BIJDRAGE 


TOT  D  E  KENNIS  DEK 


ICHTHYOLOGISCHE  FAUNA 

VAN 

TIMOR. 

VISSCHEN  VAN  ATAPQEPOE, 

DOOR 

U  Fj  IS  13  &  12  R. 


In  een  drietal  vroeger  openbaar  gemaakte  bijdragen 
(1)  over  de  vischfauna  van  Timor  bragt  ik  het  aantal 
der  van  dat  eiland  bekende  vischsoorten  op  126. 
Die  soorten  waren  grootendeels  gevangen  in  de  baai 
van  Timor-koepang ,  aan  het  westelijkste  gedeelte  des 
eilands  en  slechts  een  zevental  soorten  was  afkomstig 


(1)  Bijdrage  tot  de  kennis  der  ichtkyologisclie  fauna  van  Timor.  Natuurk. 
Tijdsckr.  Ned.  Ind.  Ill  (Jan.  1852)  p.  158-174. 

Niernve  bijdrage  tot  de  kennis  der  ichthyologiscke  fauna  van  Timor.  Ibid.  VI 
(Febr.  1854)  p.  202-214. 

Veralag  omtrent  eenige  visclisoorten  van  Timor-koepang  en  Timor-delhi.  Ibid. 
XIII.  (April  1857)  p.  387 — 390. 

DL,  XVII,  9 


130 


van  de  noordoostkust  des  eilands,  uit  de  omstreken  van 
Timor -del  hi. 

Zeer  welkom  alzoo  was  mij  de  toezending  eener  uifcmun- 
tend  bewaarde  verzameling  van  fraaije  voorwerpen  van  vis- 
schen  van  Atapoepoe,  gelegen  aan  de  noordkust  des 
eilands  nabij  de  oostelijke  grens  der  Nederlandsche  be- 
zittingen  aldaar.  Ik  had  die  verzameling  te  danken 
aan  de  welwillendheid  van  den  heer  Dr.  O.  Brummer 
officier  van  gezondheid  der  2e  klasse,  aan  wien  ik  in 
vroeger  jaren  reeds  een  aantal  zoetwatervisschen  van 
Oost-Java  te  danken  had,  en  die  mij  thans  op  nieuw 
door  de  onderwerpelijke  toezending  wel  aan  zich  heeft 
widen  verpligten. 

De  verzameling  van  den  heer  Brummer  bestaat  uit 
de  volgende  soorten : 


1*  Holocentrum  leonoides  Blkr. 

2*  »  violaceum  Blkr. 

3*  Serranus  leucogrammicus  II  well  22 
4.  »  marginalia  CV. 


5.  »  punctulatus  CV. 

6.  Mesoprion  bottonensis  Blkr. 

7*  »  decussatus  CV. 

8*  »  octolineatus  Blkr. 

9*  »  quadriguttatus  Blkr. 

10.  Lethrinus  ornatus  CV. 

11*  »  malisenoides  CV. 

12*  Heterognathodon  nemurus 
13*  Pristipoma  basta  CV. 

14*  Sphyraena  Commersonii  CV. 
15*  »  Forsteri  CV. 

16*  Gerres  filamentosus  CV. 

17*  Chaetodoa  baronessa  CV. 
18*  »  dorsalis  Rwdt. 

19*  »  princess  CV. 


20*  Chaetodon  strigangulus  Sol. 
21*  »  unimaculatus  Bl. 

Taurichthys  varius  CV. 
23*  Pimelepterus  altipinnis  C  V. 
24*  Scomber  loo  CV. 

25*  Trichiurus  haumela  CV. 
26*  Equula  gomorah  CV. 

27*  Ampbacantlius  margariti- 
ferus  CV. 

28*  »  vermiculatus  CV. 

29*  Acantlmrns  lmeatus  Lac. 
scopas  CV. 
strigosu's  Benn. 
trios tegus  CV. 

33*  Naseus  lituratus  CV. 

31-  Muo-il  axillaris  CV. 

o 

35*  Glypliisolon  leuco^aster 
Blkr 

36*  Scams  nucliipunctatus  C  V. 


Blkr  30* 
31* 
32* 


131 


37*  Muraena  Brummeri  Blkr  40.  Balisles  lincatus  B1-. 

38.  »  variegata  Ricbds.  41,  »  praslinus  Lac. 

39*  Balistes  conspicillum  Bl. 

Schn. 

AUe  bovengenoemde  soorten  zijn  nieuw  voor  de  ken* 
nis  der  plaatselijke  fauna  van  Atapoepoe,  maar  boven- 
dien  is  verre  we^  het  o-rootste  credeelte  er  van  ook  nieuw 

o  o  o 

voor  de  kennis  der  fauna  van  het  eiland  Timor.  Dese 
soorten,,  ten  getale  van  niet  minder  dan  33,  zijn  hier- 
boven  met  een  *  aangeduid.  Sleclits  eene  enkele  soort , 
Muraena  Brummeri,  is  nieuw  voor  de  wetenschap. 
Men  kent  thans  de  volgende  soorten  van  Timor. 

Secies  piscium  timorenses  Jiucusque  cognitae . 

1.  Holocentrum  diadema  CV. ,  Natuurk.  Tijdscbrift  v.  Ned. 

Indie  III.  p.  259. 

2.  »  leonoides  Blkr,  Verh.  Bat.  Gen.  XXII  Fere.  p.  54. 

3.  »  violaceum  Blkr,  Nat.  Tijdschr.  Ned.  Ind.  Y.  p.  335. 

4.  Diplopion  bifasciatum  K.  v.  H. ,  Nat.  T.  Ned.  Ind.  VI  p.  208. 

5.  Apogon  molaccensis  Yal.  ^  Apogon  ebrysosoma  Blkr,  Nat. 

T.  N.  Ind.  III.  p.  256. 

6.  »  hypselonotus  Blkr,  Nat.  T.  N.  Ind.  VIIX  p.  309. 

7.  »  novemfasciatus  C V. ,  N.  T.  N.  Ind.  Ill  p.  1 63. 

8.  5>  timorensis  Blkr,  Nat.  T.  N.  Ind.  VI  p.  206. 

9.  Ambassis  Dussumierii  CY.  Yerli.  Bat.  Gen.  XXII  Pere.  p. 

30.  Kadir  Timor. 

10.  Serranus  crapao  CY.,  V.  B.  G.  XXII  Perc.  p.  37. 

11.  »  hexagonatus  CY. .  N.  T.  N.  Ind.  YI.  p.  191. 

12.  »  leucogrammicus  Rwdt,  Verb.  Bat.  Gen.  XXII  Perc. 

p.  33. 

13.  »  marginalis  CY. ,  V.  B.  Gen.  XXII  Perc,  p.  34. 

14.  »  merra  CV. 

15.  »  pimctulatus  CY. ,  Nat.  T,  N,  Ind.  Ill  p.  570. 

16.  Cirrbites  aprinus  CY. 


132 


1  7. 

18. 

19. 


20. 


21. 

22. 

23. 

24. 

25. 

26. 


27. 

28. 

29. 

30. 

31. 


33, 

31. 


36. 

37. 

38. 

39. 

40. 

41. 

42. 

43. 

41. 


Mwsoprion  Calveii  Blkr  Diaeope  Calveti  CV. 

n  fulviilamma  Blkr,  Nat.  T,  Ned.  Ind.  Ill  p.  ij  if3t 
»  bottonensis  Blkr  s  Mesoprion  janthinurus  Blkr, 

N.  T.  N.  Ind.  YI  p.  52. 

»  decussatus  K.  v.  H.,  Yerli.  Batav.  Gen.  XXII  Fere, 
p.  43. 

»  marginatus  Blkr,  N.  T,  N.  Ind.  Ill  p.  554. 

»  oetolineatus  Blkr,  V.  B.  Gen.  XXII  Perc.  p.  44. 

»  quadriguttatus  Blkr.,  Nat.  T.  N,  Ind.  II  p.233. 
Letlirinus  opercularis  CY. ,  Yerli,  B.  Gen.  XXIII  Spar.  p. 
14 ,  Panan  Timor. 

»  mahsenoides  CY. ,  Yerli.  B.  G.  XXI 1 1  Spar.  p.  15. 

»  ornatus  C Y.  pj  Letlirinus  xantliotaenia  Blkr ,  N. 

T.  N.  Ind.  II  p.  127. 

Dentex  liexodon  QG. 

Heterognatliodon  bifasciatus  Blkr ,  Y.  B.  G,  XXIII  Sciaen. 
p.  30.  Mohung  Timor. 

j>  nemurus  Blkr,  Nat.  T.  N.  Ind.  Ill  p.  751. 

»  xantbopleura  Blkr ,  Verh.  Bat.  G.  XXIII  Sciaen, 
p.  31  (  N.  T.  N.  Ind.  1  p.  101. 

Scolopsides  cancellatus  CV.,  V.  B.  G,  XXIII  Sciaen.  p.  28. 
Dales  rupestris  CV. ,  N.  T.  N.  Ind.  Yl  p,  209. 

Therapon  Cuvieri  Blkr,  N.  T.  N.  Ind.  YI  p.  211. 

v  servus  CY.,  Yerli.  B.  G.  XXII  Fere.  p.  49,  &a;n- 
geh  Timor. 

Pristipoma  basta  CY. ,  Yerli.  B.  G.  XXIII  Sciaen.  p.  20. 
Fercis  cylindrica  CY. ,  Nat.  T.  N.  Ind.  II  p.  235. 

Sillago  malabarica  CY.  ^  Sillago  acuta  CY. ,  Y.  B.  G.  XXII 
Fere.  p.  61.  Tjiratjat  Timor. 

Platyceplialus  timoriensis  CY. 

Fterois  volitans  C  Y. ,  Yerli,  B.  G.  XXII  Sclerop.  p,  7. 

»  zebra  CY. ,  Nat.  N.  Ind.  Ill  p.  265. 

Scorpaena  bandanensis  Blkr,  N.  T.  N.  Ind.  II  p.  237. 
Apistus  marmoratus  CY. 

Upeneoidcs  vittatus  Blkr,  Act.  Soc.  Sclent.  Ind.  Ned.  II 
8e  Bijdr.  Amb.  p.  42.  Bccnang  Timor. 
Polynemus  plebejus  Brouss. ,  Y.  B.  G.  XXII  Fere.  p.  58. 


133 


45.  Gerres  filamentosus  CY.,  V.  13.  G-.  XXIII  Maen.  p.  10. 

46.  »  kapas  Blkr,  N.  T.  N.  Ind.  II  p.  482. 

47.  »>  macrosoma  Blkr,  N.  T.  N.  Ind.  VI  p.  56. 

48.  »  oyena  CY.,  V.  B.  G.  XXIII  Maen.  p.  12. 

49.  Cliaetodon  baronessa  CY. ,  N.  T.  N.  Ind.  II  p.  239. 

50.  »  biocellatus  CY. ,  sub  nom.  Chaetod.  ocellat.  BL,  N. 

T.  N.  Ind.  YI  p.  212. 

51.  »  dorsalis  Rwdt,  Nat.  T.  N.  Ind.  II.  p.  210. 

52.  »  princeps  CY,,  Verb.  B.  Gen.  XXIII  Cbaet.  p.  19. 

53.  »  Sebanus  CV. 

54.  »  strigangulus  Sol.,  Nat.  T.  N,  Ind,  II  p.  239. 

55.  i)  unimaculatus  Bl. ,  Nat.  T.  N.  Ind.  II  p.  241, 

56.  »  virescens  CY.  Verb.  B.  Gen.  XXIII  Cbaet.  p.  17. 

Kalipik  Timor. 

57.  Tauriclitbys  varius  CY.,  Y.  B.  Gen,  XXIII  Cbaet.  p.  25. 

58.  Zanclus  coruntus  CY. ,  Y.  B.  G.  XXIII  Cbaet.  p.  22. 

59.  Scatopbagus  argus  CY. ,  V.  B.  G,  XXIII  Chaet.  p.  24. 

60.  Holacantlius  semicirculatus  CY. ,  N,  T.  N,  Ind.  VIII  p.  414. 

61.  Fla  tax  punctulatus  CY. 

62.  Pempberis  moluca  CV, ,  Y.  B.  Gen.  XXIII  Cbaet,  p.  SO, 

63.  »  oualensis  CY.,  N.  T.  N.  Ind.  II  p.  242. 

64.  Pimelepterus  altipinnis  CY. ,  N.  T.  N.  Ind.  Ill  p.  727. 

65.  Toxotes  jaculator  CV. ,  V.  B.  G.  XXIII  Chaet.  p.  31. 

66.  Scomber  loo  CV.,  Y.  B.  G.  XXIV  Makr.  p.  35. 

67.  Cliorinemus  tol  CY.  Verb.  Bat.  Gen.  XXI Y  Makr.  p.  43,. 

68.  Tricliinrus  haumela  CY. ,  V.  B.  G.  XXI Y  Makr.  p.  41. 

69.  Caranx  Forsteri  CY. ,  Y.  B.  G.  XXIY  Makr,  p.  5-7,  N.  T. 

N.  Ind.  Ill  p.  164.  Kawan  Timor. 

70.  Carangoides  blepharis  Blkr,  Y.  B.  G.  XXIY  Makr.  p,  67, 
7L  Gazza  tapeinosoma  Blkr,  N.  T.  N.  Ind.  IY  p.  260. 

72.  Equula  filigera  CV. .  Y.  B.  G.  XXIY  Makr,  p,  79.  N,  T. 

N.  Ind.  Ill  p.  165,  Pep  err  eh  Timor, 

73.  »  gomorah  CY,  Y.  B.  G.  XXLV  Makr.  p.  82. 

74.  »  oblonga  CY.,  V.  B.  Gr  XXIY  Makr.  p,  84. 

75.  Sphyraena  Commersonii  CY.,  Y.  B.  G.  XX YI  Spbyr.  p, 

13,  N.  T.  N,  Ind.  VII  p.  425, 

76.  »  Forsteri  CY. ,  V.  B,  G.  XX YI  Spbyr.  p.  13,  N. 

T.  N,  Ind.  VII  p.  424. 


184 


77.  Sphyraena  jello  CV.,  Y.  B.  G.  XXYI  Sphyp.  p.  12,  N. 

T.  N.  Ind.  YII  p.  369.  Manirci  Timor. 

78.  Amphacanthus  doliatus  CY. ,  N.  T.  N.  Ind.  1Y  p.  605. 

79.  »  dorsalis  CY.,  Y,  B.  G.  XXIII  Teutli.  p.  9. 

Pahat  Timor, 

80.  »  xnargaritiferus  CY.,  N.  T.  N.  Ind.  XIII  p,  334. 

81:  »  marmoratus  QG.  ^  Amphacanthus  scaroides  Blkr, 

N.  T.  N.  Ind.  IY  p.  262. 

82.  »  nebulosus  QG. 

83.  »  yermiculatus  CY. ,  V.  B.  G.  XXIII  Tenth,  p.  11. 

84.  Acanthurus  lineatns  Lac.,  N.  T.  N.  Ind.  IY  p.  263. 

85.  »  matoides  CY.,  Y.  B.  G.  XXIII  Tenth,  p.  12. 

86.  »  melanurus  CY. ,  N.  T,  N.  Ind.  Ill  p.  271. 

87.  i)  scopas  CV. ,  N.  T.  N.  Ind.  II  p.  318. 

88.  »  strigosus  Benn.,  N.  T.  N.  Ind.  IV  p.  102,  264. 

89.  »  triostegus  CY.,  Y.  B.  G.  XXIII  Tenth,  p.  13. 

90.  Naseus  annulatus  Blkr  ^  Priodon  annularis  C  V. ,  N.  T.  N. 

Ind.  Ill  p.  558,  IX  p.  304. 

91.  »  lituratus  CY.,  N.  T.  N.  Ind.  Ill  p.  763. 

92.  Atherina  duodeeimalis  CV. ,  N.  T.  N.  Ind.  II  p.  485. 

93.  »  lacunosa  Forst.  N.  T.  N.  Ind.  Y  p.  504. 

94.  Mugil  axillaris  CV.  Mugil  parsia  Buch.  ?  Blkr  ol.  N.  T. 

N.  Ind.  III.  p.  166.  Belanalc  Timor. 

95.  »  borneensis  Blkr,  N.  T.  N.  Ind.  II  p.  201. 

96.  »  labiosus  CY. ,  N.  T.  N,  Ind.  VI  p.  213. 

97.  »  sundanensis  Blkr  ^  Mugil  brachysoma  Blkr,  N.  T. 

Ind.  IV  p.  265,  IX  p,  399. 

98.  Salarias  Forsteri  CV. ,  N.  T.  N.  Ind.  I  p.  255. 

99.  »  -  quadripinnis  CY.,  Y.  B.  Gen.  XXII  Blenn.  Gob. 

p.  19. 

100.  »  sumatranus  Blkr,  N,  T.  N.  Ind.  I  p.  256. 

101.  Callionymus  ocellatus  Pall.,  N.  T.  N.  Ind.  VIII  p.  422. 

102.  Eleotriodes  muralis  Blkr  &  Eleotris  muralis  QG.  Nat. 

T,  N.  Ind.  Ill  p.  276. 

103.  »  strigatus  Blkr  ^  Eleotris  strigata  CV.  Act.  Soc. 

Ind.  Neerl.  I  Vissch.  Amb.  p.  48. 

104.  Eleotris  Hoedtii  Blkr,  N.  T.  N.  Ind.  YI  p.  496. 


135 


105. 

10G. 

107. 

108. 

109. 

110. 

111. 

112. 

113. 

111. 

115. 

116. 
117. 
118 

119. 

120. 
121. 
122. 


123. 

121. 

125. 

126. 

127. 

128. 

129. 

130. 

131. 


Gobius  Goldmani  Blkr,  N.  T.  N.  Ind.  Ill  p.  167. 
j)  perioplithalmoides  Blkr,  N.  T.  N.  Ind.  I  p.  219. 

»  petropbilus  Bkr,  N.  T.  N.  Ind.  IY  p.  476. 
j)  phalaena  CV.,  N.  T.  N.  Ind,  II  p.  244. 
Perioplithalmus  Freycineti  CY 

Batrachus  diemensis  Richds. ,  N.  T,  N.  Ind.  Ill  p.  1.68, 
Angik  Timor. 

Plesiops  coeruleolineatus  Rupp.  £3  Plesiops  melas  Blkr ,  N. 

T.  N.  Ind.  IV  p.  116. 

Pomacentrus  fasciatus  CY,  Nat.  T.  N.  Ind.  IV  p.  482. 

»  katunko  Blkr,  N.  T.  N.  Ind.  Ill  p.  169,  Katunko 
Timor. 

»  littoralis  K.  v,  H.,  N.  T.  N.  Ind.  IV  p.  483, 
Dascyllus  aruanus  CY.,  N.  T.  N.  Ind.  YI  p.  108. 
Glyphisodon  azureus  QG. 

»  lencogas ter  Blkr ,  Y.  B.  Gen.  XXI  Labr,  cten.  p.  26, 
»  nnimaculatus  CV.  V.,  N.  T.  N.  Ind.  IY  p.  284. 

»  uniocellatus  QG..,  N.  T.  N.  Ind.  IV  p.  119. 

»  septemfasciatus  CY. .  Nat.  T.  N.  Ind.  Ill  p.  582. 
Cheilio  auratus  CY. ,  Nat.  T.  N.  Ind.  II  p.  221. 

Julis  (Halicboeres)  binotopsis  Blkr,  N.  T.  N.  Ind.  Ill  p* 
731.  Lambuwong  Timor. 

„  (»)  dieschismenacantlioides  Blkr,  N.  T.  N.  Ind, 

IY  p.  121. 

„  (»)  elegans  K.  v.  H.,  N.  T.  N.  Ind.  Ill  p.  289. 

„  (>,)  Harloffii  Blkr,  Y.  B.  Gen.  XXII  Gladscli, 

Labr.  p.  22. 

»  (»)  interruptus  Blkr,  N.  T.  N.  Ind.  II  p.  252, 

v  (»)  kawarin  Blkr,  N.  T.  N.  Ind.  Ill  p.  172,  Ka- 

warm  Timor. 

»  (»  melanurus  Blkr,  N.  T.  N.  Ind.  Ill  p,  251  , 

Y  p.  87. 

»  (»)  miniatus  K.  v.  H.,  Act.  Soc.  Sclent.  Ind.  Neerl. 

I  Vissch.  Amb.  p.  60, 

),  »  Scbwarzii  Blkr,  Y.  B.  G.  XXII  IcTith,-Bali. 

p.  7.  Tombilang  Timor. 

„  timorensis  Blkr,  N.  T.  N.  Ind.  Ill  p.  171, 

Keilu  moqnas  Timor. 


136 


132.  Novacula  taeniurus  Blkr  ^  Novacula  ceplialotaenia  Blkr, 

N.  T.  N.  Ind.  VI  p.  333.  Act.  Soc.  Sc.  Ind. 
Neerl,  I.  Vissch.  Manad,  p,  62, 

133.  Cheilinus  ceramensis  Blkr,  N.  T.  N.  Ind.  Ill  p.  290. 

134.  Scarus  nnchipunctatus  C  V. ,  V,  B.  G.  XXII  Gladsch.  Labr. 

p.  62. 

135.  v  naevius  CV.  ^  Calliodon  clilorolepis  Riclids.,  N.  T. 

N.  Ind.  Ill  p.  769. 

136.  Callyodon  waigiensis  CV. ,  Nat.  T.  N.  Ind,  II  p.  256. 

137.  Plotosus  macrocepbalus  CV. 

138.  Hemiramplius  Dussumierii  CV.,  V.  B.  G,  XXIV  Snoek.  p.  18. 

139.  Harengula  moluccensis  Blkr,  N.  T.  N.  Ind.  IV  p.  609. 

140.  Engraulis  encrasicboloides  Blkr,  N.  T,  N.  Ind.  Ill  p.  173, 

V.  B.  G.  XXIV  Har.  p.  37. 

141.  Megalops  indicus  CV.,  V,  B.  G.  XXIV  Cliir.  p.  15. 

142.  Saurida  nebulosa  CV. ,  V,  B.  G.  XXIV  Okir.  p.  30.  N. 

T.  N.  Ind.  Ill  p.  292. 

143.  Fierasfer  Iiomei  Kp,  S  Oxybeles  Homei  Richds, 

144.  Moringua  bicolor  Kp. 

145.  Muraena  Brummeri  Blkr,  N.  T.  N.  Ind.  XVII  p.  137. 

146.  »  ceramensis  Blkr,  V.  B.  G.  XXV  Mur.  p.  51.  Nat. 

%  T.  N.  Ind.  Ill  p.  297. 

147.  rt  variegata  Riclids. ,  V.  B.  G.  XXV  Mur.  p.  47.  Nat. 

T.  N.  Ind.  Ill  P.  295. 

148.  »  venosa  Kp. 

149.  Anguilla  australis  Riclids.,  N.  T.  N.  Ind.  XIII  p.  389. 

150.  Arothron  laterna  Blkr,  ^  Tetraodon  laterna  Riclids. ,  N.  T. 

N,  Ind.  Ill  p.  299,  V.  B.  G.  XXIV  Blootk.  p.  23. 

151.  »  melanorkynchos  Blkr,  N.  T.  N.  Ind.  X  p.  111. 

152.  Anosmius  striolatus  Blkr  ^  Tetraodon  papua  Blkr  ^4  Tropi- 

dichtliys  striolatus  Blkr,  N.  T.  N.  Ind.  VI  p.  503. 

153.  Balistes  conspicillum  Bl.  Sclm.,  N.  T.  N.  Ind.  Ill  p.  780. 

154.  »  lineatus  Bl.  N.  T.  N,  Ind.  II  p.  260,  V.  B.  G.  XXIV 

Balist.  p.  14. 

155.  »  praslinus  Lac.,  V.  B.  G.  XXIV  Bal.  p.  14, 

156.  Monacantlius  Houttuyni  Blkr,  N.  T.  N.  Ind.  V  p.  351. 

157.  Ostracion  cornutus  L.,  V,  B,  G.  XXIV  Bal.  Ostr.  p  32 


137 


15S.  Hippocampus  kud a  Blkr,  Y.  B.  G.  XXY  Trosk.  p  26. 

N.  T.  Ind.  Ill  p.  82,  305.  306. 

159.  Carcharias  (Scoliodon)  Walbeehmi  Blkr,  N.  T.  N.  Ind.  X 

p.  353. 

160.  »  (Prionodon)  melanopterus  QG. ,  Y.  B.  G.  XX1Y. 

Flag.  p.  33. 

161.  Taeniura  lymma  MIL,  V.  B.  G.  XXIY  Plag.  p,  78,  N. 

T.  N.  Ind.  Ill  p,  85. 

Ik  laat  hier  volgen  de  beschrijving  der  eenige  nieuwe 
soort  van  de  verzameling  van  den  heer  Bnunmer. 

Mur ciena  Brunmeri  Blkr. 

Muraen.  corpore  valde  elongato  compresso ,  altitadine  46  circi- 
ter  in  ejus  longitudine;  capite  acuto  13|  circiter  in  longitudine 
corporis;  altitudine  capitis  3|  ad  3|  in  ejus  longitudine;  oculis 
diametro  20  circiter  in  longitudine  capitis ;  naribus  anterioribus 
tubulatis,  posterioribus  non  tubulatis;  linea  rostro-dorsali  rostro 
et  yertice  convexa,  fronte  concava;  rostro  acuto  convexo  oculo 
duplo  vel  plus  duplo  longiore;  poris  maxillaribus  conspicuis  nul- 
lus;  rictu  post  oculos  producto  longitudine  4  circiter  in  longitudi¬ 
ne  capitis;  maxillis  aequalibus ;  dentibus  acutis  ossibus  omnibus 
uniseriatis,  dentibus  palatinis  compressiusculis  utroque  latere  8 
vel  9  anterioribus  posterioribus  longioribus;  dentibus  nasalibus  pe- 
ripliericis  9  ad  11  conico-compressiusculis  palatinis  anterioribus 
vix  vel  non  longioribus ,  mediis  2  conico-subulatis  periphericis  vix 
majoribus;  vomere  media  ejus  longitudine  dente  unico  tantum  co- 
nico  brevi ;  dentibus  inframaxillaribus  compressiusculis  utroque  late¬ 
re  12  ad  14  anterioribus  posterioribus  majoribus;  apertura  branchial! 
in  media  altitudine  corporis  sita  oculo  multo  majore ;  linea  lateral! 
inconspicua;  pinna  dorsali  vertice  longe  ante  aperturam  branclii- 
alem  incipiente,  antice  corpore  minus  duplo  liumiliore,  postrorsum 
altitudine  sensim  accrescente,  post  anum  corpore  non  liumiliore  vel 
altiore ;  anali  vix  ante  medium  corpus  incipiente  dorsali  duplo 
circiter  liumiliore;  caudali  acutiuscule  rotundata;  colore  corpore 


138 


pinniscjue  umbrino-luteo ;  pinnis  albo  marginatis;  capite  rostro, 
fronte,  vertice  antice,  genis  maxillaque  inferiore  maculis  minimis 
inaequalibus  punctiformibus  nigris  notato;  iride  flava;  tubulis 
nasalibus  postice  sulpimreis  antice  fuscis. 

D.  628  p.  m.  C.  10  p.  m.  A.  355  p.  m.  ;=}  D.  C.  A.  993  p.  m. 

Iiab.  Atapupu,  Timor  septentrionalis ,  in  mari. 

Longitudo  speciminis  nnici  690.’” 

Aanm.  De  onderwerpelijke  nieuwe  soorfc  lieeffc  cle 
kleuren ,  uitgezonderd  de  zwarte  kopspikkels,  van  Mu- 
raena  albimarginata  T.  SchL,  en  ook  in  tandenstelsel 
veel  overeenkomst  daarmede,  dock  zij  verschilt  er  ove- 
rigens  nog  aanmerkelijk  van  door  buitengewoon  slank 
ligchaam  en  buitengewoon  talrijke  vinstralen.  Van  de 
41  soorten  van  Muraena  welke  ik  thans  bezit  en  be- 
sckreven  heb  en  welke.  met  uitzondering  sleehts  van 
eene  enkele  (Muraena  minor  T.  Sclil.) ,  alle  in  den  In- 
dischen  Arcliipel  leven ,  heeft  Muraena  Brummeri  verre 
weg  liet  slankste  ligchaam  en  het  grootste  aantal  vin- 
straLen ,  wat  kan  blijken  uit  volgend  overzigt ,  in  het- 
wellc  de  verhouding  der  hoogte  des  ligehaarns  en  van 
de  lengte  van  den  kop  tot  de  geheele  lengte  des  lig- 
chaams,  alsmede  de  getallen  der  rugvin-  en  aarsvin-stra- 
len  zijn  aangegeven,  zooals  ik  ze  bij  de  door  mij  be- 
sekrevene  voorwerpen  heb  waargenomen. 


Altitudo 

Longi- 

Radii 

Species. 

corporis. 

tudo 

capitis. 

dorsales. 

anales. 

Muraena  albimarginata  T, 
Schl. 

24  ad  26 

9  ad  10 

385 

275 

»  Agassizi  Blkr. 

6{ 

328 

235 

»  amblyodon  Blkr. 

13 

73  ad  7} 

256 

150 

139 


Radii 

Altitudo 

Longi- 

Species. 

tudo. 

corporis. 

capitis. 

dorsales. 

an  ales. 

Muraena  batuensis  Blkr. 

18  ad  19 

8| 

310 

194 

» 

Blocliii  Blkr. 

23 

10 

310 

200 

i) 

Boscliii  Blkr. 

18 

8 

300 

180 

» 

Brummeri  Blkr. 

46 

13) 

628 

355 

» 

bullata  Richds. 

21  ad  22 

81 

340 

210 

» 

buroensis  Blkr. 

13  J- 

7|  ad  7 f 

296 

192 

» 

cancellata  Richds. 

14  ad  20 

7  ad  7| 

340  ad  354 

234ad258 

» 

catenata  Blkr. 

21  ad  22 

9 

375 

255 

» 

ceramensis  Blkr. 

18 

7  ad  8 

340 

240 

» 

colubrina  Richds. 

16  ad  211 

8  ad  9 

352 

236 

» 

Duivenbodei  Blkr. 

15 

7 

285 

175 

» 

florisiana  Blkr. 

17 

7 

308 

215 

» 

griseo-badia  Ricbds. 

17  ad  18 

si 

308 

212 

» 

isingteena  Richds. 

16  ad  22 

7  ad  7) 

350 

270 

» 

macrurns  Blkr. 

42  ad  43 

11| 

493 

326 

» 

melanospilos  Blkr. 

18 

Q2 

J5 

340 

230 

micropoecilus  Blkr. 

18 

9 

330 

268 

» 

minor  T.  Schl. 

21 

71 

340 

230 

» 

micropterus  Blkr. 

22 

10 

pane,  coiisp. 

pane,  consp. 

» 

monochrous  Blkr. 

21 

S\ 

353 

240 

» 

pardalis  T.  Sclil. 

131 

n 

302 

238 

Petelli  Blkr. 

19  ad  20 

02 

J  3 

347 

250 

» 

Pfeifferi  Blkr, 

20  ad  21 

7‘  ad  8 

312 

210 

pantherina  Lac, 

15  ad  17 

71  ad  7) 

320  ad  370 

210ad  220 

» 

polyophthalmus 

Blkr. 

19  ad  20 

8 

290 

220 

polyuranodon  Blkr. 

22 

9 

364 

220 

» 

polyzona  Blkr. 

15  ad  16 

n 

325 

240 

» 

prosopeion  Blkr. 

17 

10J 

285ad350 

190  ad  245 

» 

psendothyrsoidea 

Blkr. 

12 

7 

320 

220 

» 

Richardsonii  Blkr. 

17  ad  20 

7)  ad  71 

310ad350 

220  ad  240 

» 

schism  atorhy  n  cho  s 

200 

Blkr. 

14 

61 

345 

» 

scoliodon  Blkr. 

20 

7 

316 

218 

» 

tessellata  Richds. 

151  acl  20 

8  ad  8J 

325  ad  330 

225  ad  235 

tile  Cant. 

16  ad  23 

8 

318  ad  325 

161  ad  172 

» 

Troschelii  Blkr. 

20 

8 

348 

225 

)> 

variegata  Richds. 

18 

9 1 

17  2 

360 

220 

» 

zebra  Cuv. 

17 

91  ad  9 rt 

355 

ISO 

140 


Ten  opzigte  van  cle  slankheid  des  ligchaams  komt 
alzoo  slecli ts  Muraena  macrurns  eenigzins  Muraena  Brum- 
merinabij,  dock  de  getallen  der  vinstralen ,  althans  die 
der  rugvin  versekilt  nog  zeer  aanmerkelijk.  Overigens 
is  Muraena  macrurus  eene  gekeel  versckillende  soort 
met  tweereijige  gekemelte-  en  onderkaakstanden ,  voor 
in  het  middelste  derde  gedeelte  des  ligchaams  begin- 
nende  aarsvin,  enz. 

Ik  heb  de  hier  besclirevene  soort  genoemd  ter  eere 
van  haren  toezender  deli  keer  Dr.  0.  Brummer. 

Batavia ,  Julij  1858. 


441 


lis.  Os  tetragonum.  Dentes  serie  externa 
curvati  mobiles. 

Poecilia  Bl.  Schn.  Spec.  cogn.  9. 

§§’  Maxilla  superior  rotundata.  Os  semirotundum. 
Fundulus  Lac.  Spec.  cogn.  12. 

Cohors  2.  Aplocheilini. 

Cyprinodontoidei  pinna  dorsali  brevi  parti  analis  elongatae 
posteriori  opposita,  squamis  magnis;  pinnis  ventralibus. 

A.  Dentes  vomerini.  Dentes  maxillis  pluriseriati  serie  externa 
majores.  Maxilla  superior  depressa  valde  protractilis.  B.  5  v.  6. 
Panchax  Yal.  Spec.  cogn.  5. 

A.  Dentes  vomerini  nulli.  Dentes  maxillis  uniseriati.  Maxilla 
superior  non  protractilis.  Squamae  deciduae.  B.  5. 

Aplocheilus  McCl.  Spec.  cogn.  5. 

Cohors  3.  Orestiasini. 

Cyprinodontoidei  pinnis  ventralibus  nullis,  ventre  alepidoto, 
maxillis  non  depressis,  squamis  capite  nuchaque  subscutiformibus, 
membrana  branchiostega  radiis  5. 

A.  Dentes  maxillis  pluriseriati  parvi.  Pinnae  dorsalis  et  analis 
pluriradiatae  oppositae. 

Orestias  Yal.  Spec.  cogn.  10. 

Cohors.  4.  Anablepini. 

Cyprinodontoidei  corpore  elongato  cylindraceo,  pinna  dorsali 
brevi  tota  post  analein  brevem  rejecta,  pupilla  frenulo  corneae 
quasi  duplice,  membrana  branchiostega  radiis  S. 

A.  Dentes  maxillis  pluriseriati  serie  externa  majores  mobiles. 
Squamae  magnae  vel  mediocres.  Ovarium  duplex. 

Anableps  Art.  Spec.  cogn.  5. 


YIJFDE  BIJDRAGE 


TOT  DE  KENNIS  DEE  YISCHEAUNA , 

VAN 

TIMOR 

(VISCHSOORTEN  VAN  ATAPOEPOE) 

DOOR 

P.  BLEEEE9I. 


De  heer  Dr.  O.  Brummer,  aan  wiens  verzameling  van 
Atapoepoe  mijne  Vierde  Bijdrage  tot  de  kennis  der  ich- 
thyologische  fauna  van  Timor  haar  ontstaan  te  danken 
had,  heeft  mij  op  nieuw  in  de  gelegenheid  gesteld  eene 
bijdrage  tot  de  kennis  dier  fauna  te  geven,  door  eene 
nieuwe  bezending  van  vischsoorten,  bij  dezelfde  plaats  gevan- 
gen.  Deze  soorten  zijn  de  hieronder  genoemde. 

1  *  Scyllium  maculatum  Gr. 

2  Garcharias  (Prionodon)  melanopterus  QG. 

5  *Trygon  uarnak  Rupp. 

4  *Diodon  punetatus  Cuv. 

5  Balistes  lineatus  Bl. 

6  »  verrucosus  L.  =  Balistes  praslinus  Lac. 

7  *Synaptura  lieterolepis  Blkr. 

8  *Scarus  psittacus  Forsk. 

9  »  nuchipunctatus  Yal. 

10  *  »  rivulatoides  Blkr. 

11  *  Callyodon  carolinus  Yak? 


12 

13 

14 

15 

16 

17 

18 

19 

20 

21 

22 

25 

24 

23 

26 

27 

28 

29 

50 

51 

32 

33 

34 

33 

36 

37 

38 

39 

40 

41 

42 

43 

44 

45 

46 

47 


443 


*  Cheilinus  chlorurus  Blkr  — Sparus  clilorurus  Bl. 

»  trilobatus  Lac. 

*  Cossypliodus  macrodon  Blkr. 

*  Julis  (Halichoeres)  hortulanus  GV. 

*  Glyphisodon  waigiensis  CV. 

*  Holocentrum  sammara  Ehr. 

Serranus  hexagonatus  GV. 

»  horridus  K.  v.  H. 

»  myriaster  GV. 

»  rhyncholepis  Blkr. 

*  »  Sebae  Blkr. 

Mesoprion  decussatus  GV. 

»  fulviflamma  Blkr. 

*  Lethrinus  latifrons  Riipp. 

Scolopsides  cancellatus  CV. 

Therapon  servus  GV. 

*Diagramma  Goldmani  Blkr. 

»  haematochir  Blkr. 

*  Upeneus  barberinus  GV. 

Upeneoides  vittatus  Blkr. 

Toxotes  jaculator  CV. 

*  Chaetodon  auriga  Forsk. 

»  epliippium  GV. 

»  vagabundus  Bl, 

Spbyraena  Commersonii  CV. 

Scomber  loo  GV. 

Caranx  Forsteri  GV. 

v  janthinospilos  Blkr. 

Amphacanthus  marmoratus  QG. 

Acanthurus  matoides  GV. 

»  triostegus  CV. 

*Belone  leiuroides  Blkr. 

Hemiramphus  Dussumieri  Val. 

»  far  Riipp.  =  Hemiramphus  Commersonii  Val. 
Megalops  setipinna  Richds.  =  Megalops  indicus  Val. 

*  Muraena  lita  Richds. 


444 


48  Muraena  variegata  J.  R.  Forst. 

Behalve  Balistes  lineatus ,  Balistes  verrucosus ,  Scarus 
nuchipunctatus ,  Mesoprion  decussatus  ,  Sphyraena  Commer- 
sonii,  Scomber  loo  en  Muraena  variegata,  zijn  de  genoem- 
de  soorten  nieuw  voor  de  kennis  der  plaatselijke  fauna 
van  Atapoepoe,  van  waar  thans  in  het  geheel  82  visch- 
soorten  in  de  registers  der  wetenschap  zijn  te  schrijven. 
De  soorten,  hierboven  met  een  *  gemerkt,  ten  getale  van 
28 ,  zijn  tevens  nieuw  voor  de  kennis  der  fauna  van 
het  eiland  Timor,  waardoor  het  aantal  bekende  Timor- 
sche  visschen,  in  mijne  laatste  bijdrage  over  dit  eiland 
op  161  gebragt,  tot  189  stijgt.  Geene  enkele  soort  is  nieuw 
voor  de  wetenschap,  doch  Callyodon  carolinus  Yal.?,  hier- 
onder  nader  beschreven,  was  tot  nog  toe  niet  van  den 
Indischen  archipel  bekend  en  bevond  zich  ook  vroeger 
niet  in  mijn  kabinet. 

Callyodon  carolinus  Val.,  Poiss.  XIV  p.  216? 

Callyod.  corpore  oblongo  compresso,  altitudine  3y2  circiter  in 
ejus  longitudine,  latitudine  2%  circiter  in  ejus  altitudine;  capite 
convexiusculo  4y5  circiter  in  longitudine  corporis,  vix  longiore 
qnam  alto;  oculis  diametro  4  fere  in  longitudine  capitis,  diame- 
tro  1  distantibus;  linea  rostro-frontali  concaviuscula;  osse  sub- 
orbitali  sub  oculo  oculi  diametro  vix  humiliore;  naribus  approxi¬ 
mate,  posterioribus  rotundis,  anterioribus  cirro  simplice ;  maxilla 
superiore  dentibus  subimbricatis  anterioribus  bi-ad  tri-seriatis  pos¬ 
terioribus  multo  majoribus  postice  utroque  latere  dentibus  2  cur- 
vatis  postrorsum  spectantibus;  maxilla  inferiore  dentibus  imbri- 
catis  anterioribus  posterioribus  majoribus;  linea  laterali  rarnosa 
sub  posteriore  parte  pinnae  dorsalis  radiosae  vix  interrupta ;  squa- 
mis  lateribus  24  in  linea  laterali,  9  in  serie  transversali;  pinnis 
dorsali  et  anali  basi  vagina  squamosa,  dorsali  postice  rotundata, 
anali  postice  angulata,  dorsali  spinis  llexilibus  subaequalibus 
membrana  interspinali  vix  emarginata;  pinnis  pectoralibus  apice 
angulatis  postice  obtuse  rotundatis  6  fere,  ventralibus  acute 
rotundatis  7  et  paulo,  caudali  postice  convexa  angulis  acuta 


445 


paulo  producta  5 y5  circiter  in  longitudine  corporis;  colore  cor- 
pore  yiolaceo;  squamis  corpore  rubro  punctulatis ;  pinnis  dor- 
sali,  anali  caudalique  yiolaceo-nigris,  caudali  postice  roseo  mar- 
ginata;  pinnis  pectoralibus  radiis  aurantiacis ,  membrana  roseo- 
hyalinis,  basi  macula  magna  transversa  nigra;  pinnis  yentralibus 
purpureis  yittulis  transyersis  pluribus  nigricantibus. 

B.  5.  D.  9/10  vel  9/11.  P.  2/11.  V.  1/5.  A.  5/9  vel  5/10.  C.  1/11/1 
et  lat.  brev. 

Syn.  Callyodon  des  Carolines  Val.,  Poiss.  XIYp.  216?. 

Hab.  Atapupu,  in  mari. 

Longitudo  speciminis  unici  147."' 

Aanm.  Mijn  voorwerp  wijkt  niet  noemenswaardig  af  van 
de  beschrijving ,  door  den  heer  Valenciennes  van  Callyo¬ 
don  carolinus  gegeven ,  weshalve  ik  geen’  grond  vind  haar 
als  eene  daarvan  verschillende  soort  te  beschouwen.  De 
bijzonderheden  van  de  kleuren  der  vinnen  zijn  echter  niet 
door  den  heer  Valenciennes  vermeld. 

Batavia ,  December  1859. 


i 


DERDE  BIJDRAGE 


TOT  DE  KENN1S  DER 

VISCHFAUNA  VAN  SINGAPOERA, 

DOOR 

P.  BLEEKEE. 


Deze  bijdrage  heeft  haar  ontstaan  te  danken  aan  mede- 
deelingen  van  den  Graaf  Francis  De  Castelnau.  Deze  be- 
roemde  reiziger  heeft  tijdens  zijn  verblijf  te  Singapoera  zich 
onledig  gehouden  met  de  studie  der  visschen  aldaar  en 
van  alle  door  hem  waargenomen  soorten  schetsen  vervaar- 
digd,  welke  mij  welwillend  ter  inzage  en  bepaling  werden 
ter  hand  gesteld  en  welke,  met  groote  getrouwheid  ont- 
worpen,  de  soorten  bijkans  zonder  uitzondering  met  ge- 
mak  hebben  laten  herkennen.  Ik  heb  reeds  vroeger  kor- 
telijk  omtrent  die  schetsteekeningen  berigt  in  het  20e  deel 
van  het  Natuurkundig  Tijdschrift  voor  Nederlandsch  Indie 
(bladz.  216  en  256)  en  aangetoond,  hoe  talrijke  soorten 
daardoor  van  Singapoera  zijn  bekend  geworden,  van  daar 
vroeger  noch  door  den  heer  Cantor,  noch  door  mij  ver- 
meld.  Ik  vat  die  berigten  hier  te  zamen ,  onder  bijvoeging 
van  nog  eenige  namen  van  vroeger  niet  van  Singapoera 
vermelde  soorten,  in  eene  nieuwe  rei  teekeningen  van  den 
Graaf  De  Castelnau  afgebeeld  en  gedeeltelijk  tevens  in  na- 
tura  mij  aangeboden.  Ik  heb  van  eenige  met  zekerheid 
als  nieuw  bepaalbare  soorten  de  korte  beschrijvingen  hier- 
onder  laten  volgen ,  onder  aanduiding  dat  ze  door  den 
heer  De  Castelnau  zijn  ontdekt.  Slechts  van  eene  enkele 


Z  E  S  D  E  B  LT  D  It  A  G  E 


TOT  i)E  KENNIS  DEE  ViSCHEAIJNA 

VAN 

0  u , 

DOOR 

P.  B  1  E  E  E  E 


Op  het  punt,  na  een  19  jarig  verblijf  in  Nederlandsch 
Indie  naar  Europa  te  vertrekken,  gewerd  mij  nog  eene  ver- 
zameling  vischsoorten  van  Timor,  wclke  mij  met  wehvil- 
lendheid  werd  afgestaan  door  den  beer  Dr.  G.  \Y  ass  ink , 
chef  der  geneeskundige  dienst  in  Nederlandsch  Indie.  Ik 
heb  den  tijd  nog  kunnen  vinden  deze  verzameling  te  on- 
derzoeken  en  bevonden  dat  zij,  behalve  een  drietal  voor 
de  wetenschap  nieuwe  soorten,  nog  een  aantal  andere  soor- 
ten  bevatte,  welke  tot  dusverre  niet  van  het  eiland  Timor 
waren  vermeld. 

in  mijne  vorige  bijdragen  2)  over  dit  onderwerp ,  bragt 


g  Bijdrage  tot  cle  kennis  der  ichthyologische  fauna  van  Timor.  Nat.  Tijdschr. 
Ned.  Ind.  Ill  (Jan.  1852)  p.  158 — 174, 

Nieuwe  bijdrage  tot  de  kennis  der  ichthyologische  fauna  van  Timor.  Ibid. 
VI  (Febr.  1854)  p.  202—214. 

Verslag  omtrent  eenige  vischsoorten  van  Timor-koepang  en  Timor-delhi.  Ibid. 
XIII  (April  1857)  p.  387—390. 

Vierde  bijdrage  tot  de  kennis  der  ichthyologische  fauna  van  Timor.  Visschen 
van  Atapoepoe.  Ibid.  XVII  (July  1858)  p.  129 — 140. 

Vijfde  bijdrage  tot  de  kennis  der  vischfauna  van  Timor.  Vischsoorten  van 
Atapoepoe.  Ibid.  XX  (Decemb.  1859)  p.  442—445. 


r 


248 


ik  het  aantal  van  Timor  bekende  vischsoorten  op  189  of, 
eene  naamsoort  van  dat  cijfer  afgetrokken,  op  188.  Door 
de  verzameling  van  den  heer  Wassink  wordt  dit  cijfer  ver- 
hoogd  tot  225.  Zij  bestond  nit  de  bieronder  genoemde 
so  or  ten. 

1  Balistes  lineatus  Bl.  8dm. 

m 

2  Monacanthus  pardalis  Rupp. 

5  Ostracion  cornutus  L. 

4  *  Psilonotus  margaritatus  Blkr. 

5 *  Scarus  aeruginosas  Vai. 

6  *  »  sumbawensis  Blkr. 

7  Scarichthys  naevius  Blkr. 

8 *  Cheilinus  decacanthus  Blkr. 


9  * 

Jul is  (Halichoeres)  bandanensis  Blkr. 

10* 

-  ( 

)  leparensis  Blkr. 

11 

»  ( 

» 

)  melanurus  Blkr. 

12* 

»  ( 

jj 

)  modestus  Blkr. 

15* 

»  ( 

)) 

)  phekadopleura  Blkr. 

14* 

»  ( 

» 

)  pseudominiatus  Blkr. 

15* 

”  ( 

V 

)  strigiventer  Benn. 

16* 

Cheilio 

hemic hrysos  G  V. 

17* 

Labroides 

latovittatus  Blkr. 

18*  Tautoga  notophthalmus  Blkr. 

19  Pomacentrus  katimko  Blkr. 

20  *  »  bankanensis  Blkr. 

21  *  Glyphisodon  coelestinus  CV. 

22  *  »  antjerius  K.  v.  H. 

25  *  »  lacrymatus  QG. 

24*  »  rahti  CV. 

25  »  unimaculatus  GV. 

26  m  uniocellatus  QG. 

27  *  Heliases  coeruleus  GV. 

28  Plesiops  coeruleolineatus  Rupp. 
59  Therapon  servus  GV. 

50  Serranus  hexagonatus  CV. 


249 


51*  Serranus  pardalis  Blkr. 

52  Mesoprion  deciissatus  K.  v.  II. 
55  »  boutonensis  Blkr. 

54  »  fulviflamma  Blkr. 

55  Lethrinus  ornatus  CV. 

56  *  Scorpaena  polyprion  Blkr. 

57*  Apogon  multitaeniatus  Ehr. 

58  »  no vem  fascia  tus  CV. 

59*  »  Wassinki  Blkr. 

40  *  Upeneus  Russelli  CV. 

41  Chaetodon  auriga  Forsk. 

42  *  »  lunula  CV. 

45  »  vagabundus  Bl. 

44  Holacanthus  semicirculatus  CV. 

45  Equula  filigera  CV. 

46  Amphacanthus  marrnoratus  QG. 

47  *  Acanthurus  mata  CV. 

48  Mugil  labiosus  CV. 

49  *  »  coeruleomaculatus  Lac. 

50  *  »  vaigiensis  QG. 

51  Atherma  duodecimalis  CV. 

52  *  »  Temmincki  Blkr. 

55  Batrachus  diemensis  Bichds. 

54  Percis  cylindrica  CV. 

J 

55  *  Oxymetopon  typus  Blkr. 

56  *  Gobius  intertinctus  Bichds. 

57  »  phalaena  CV. 

58  *  Gobiodon  melanosoma  Blkr. 

59*  »  quinquestrigatus  Blkr. 

60  *  »  xanthosoma  Blkr. 

61  *  Salarias  cyanostigma  Blkr. 

62  »  quadripinnis  CV. 

65*  Muraena  amblyodon  Blkr. 

64  *  »  dizona  Blkr. 

65  *  »  isingteena  Bichds. 

66  »  pantherina  McGl.  — 


Muraena  lita  Bichds. 


De  met  een  *  gemerkte  soorten  waren  vroeger  niet  in 
de  registers  der  fauna  van  Timor  opgenomen.  Daaronder 
beschouw  ik  als  nieuw  voor  de  wetenschap  Apogon  Was- 
sinki,  Oxymetopon  typus  en  Muraena  dizona. 

De  soorten  thans  van  Timor  bekend  zijn  de  volgende: 
Species  Piscium  Timoren.se  hucusque  cognitae. 

1  Scyliium  maculatum  Gr. ,  Verb.  Bat.  Gen.  XXIV  Plag.  p.  16. 

2  Carcharias  (Scoliodon)  Walbeehmi  Blkr,  N.  T.  N.  I.  X  p.  553. 

5  »  (Prionodoh)  melanopterus  QG. ,  Verb.  Bat.  Gen.  XXIV 

Plag.  p.  53. 

4  Taeniura  lymma  MIL ,  Verb.  Bat.  Gen.  XXIV  Plag.  p.  78,  Nat. 

T.  Ned.  Ind.  Ill  p.  85. 

5  Trygon  uarnak  Rupp. ,  Yerh.  Bat.  Gen.  XXIV  Plag.  p.  69. 

6  Diodon  hystrix  L.  =  Diodon  punctatus  Cuv. ,  Verb.  Bat.  Gen. 

XXIV  Blootk.  p.  19. 

7  Psilonotus  margaritatus  Blkr  —  Tropidichthys  margaritatus  Blkr, 

Nat.  T.  Ned.  Ind.  VI  p.  501. 

8  »  striolatus  Blkr  —  Anosmius  striolatus  Blkr  —  Tropidicb- 

thys  striolatus  Blkr,  Nat.  T.  Ned.  Ind.  VI  p.  505. 

9  Arotbron  laterna  Blkr  —  Tetraodon  laterna  Ricbds. ,  Nat.  T. 

Ned.  Ind.  Ill  p.  299,  Verb.  Bat.  Gen.  XXI Y  p.  25. 

10  »  melanorhynchos  Blkr,  Nat.  T.  Ned.  Ind.  X  p.  Ill. 

11  Ostracion  cornutus  L.,  Verb.  Bat.  Gen.  XXIV  Bal.  Ostr.  p.  35. 

12  Balistes  conspicillum  Bl.  Schn. ,  Nat.  T.  Ned.  Ind.  Ill  p.  780. 

15  »  lineatus  Bl. ,  Nat.  T.  Ned.  Ind.  II  p.  260,  Yerh.  Bat. 

Gen.  XXIV  Bal.  p.  14. 

14  »  verrucosus  L.  —  Balistes  praslinus  Lac.,  Verb.  Bat.  Gen. 

XXIV  Bal.  p,  14. 

15  Monacanthus  pardalis  Riipp.  —  Monacanthus  Houttuyni  Blkr, 

Nat.  T.  Ned.  Ind.  Y  p.  551. 

16  Synaptura  heterolepis  Blkr  ,  Act.  Soc.  Reg,  Scient.  Ind.  Neerl. 

I  Vissch.  Amb.  p.  65. 

17  Hippocampus  kuda  Blkr ,  Verb.  Bat.  Gen.  XXIV  Trosk.  p.  26, 

Nat.  T.  Ned.  Ind.  Ill  p.  82,  505,  506. 

18  Scarichthys  naevius  Blkr— Scarus  naevius  CY. ,  Nat.  T.  Ned. 

Ind.  Ill  p.  769. 

19  Gallyodon  carolinus  CV. ,  Nat.  T.  Ned.  Ind.  XX  p.  444. 

20  »  waigiensis  CV. ,  Nat.  T.  Ned.  Ind.  II  pj  256. 


251 


21  Scarus  aeruginosus  CV.  ?,  Verh.  Bat.  Gen.  XXII  Gl.  Labr.  p.  58. 

22  »  nuchipunctatus  GY. ,  Verh.  Bat.  Gen.  XXII  Gl.  Labr.  p.  02 

25  »  psittacus  Forsk. ,  Nat.  T.  Ned.  Ind.  IY  p.  495. 

24  »  rivulatoides  Blkr  ,  Yerh.  Bat.  Gen.  XXII  GL  Labr.  p.  55. 

25  »  sumbawensis  Blkr,  Nat.  T.  Ned.  Ind.  XI  p,  404. 

26  Gheilinus  ceramensis  Blkr ,  Nat.  T.  Ned.  Ind.  Ill  p.  290. 

27  »  chlorurus  Blkr  —  Gheilinus  guttatus  Blkr  ,  Verb.  Bat. 

Gen.  XXII  Gl.  Labr.  p.  56. 

28  »  decacantbus  Blkr ,  Nat.  T.  Ned.  Ind.  II  p.  256. 

29  »  trilobatus  Lac. ,  Verh.  Bat.  Gen.  XXII  GL  Labr.  ]).  54. 

50  Novacula  taeniurus  Blkr  —  Novacula  cepbalotaenia  Blkr,  Act. 

Soc.  Reg.  Scient.  Ind.  Need  I.  Visscb.  Manado  p.  62. 

51  Cossyphodes  rnacrodon  Blkr  r=Cossyphus  macrodon  Blkr,  Verb. 

Bat.  Gen.  XXII  Gl.  Labr.  p.  10. 

52  Labroides  lattovittatns  Blkr,  Act.  Soc.  Reg.  Scient.  Ind.  Need. 

II  8e  Bijdr.  Amb.  p.  75. 

55  Tautoga  notopbthalmus  Blkr  ,  Act.  Soc.  Reg.  Scient.  Ind.  Need. 
I  Vischs.  Manad.  p.  55. 

54  Cheilio  auratus  CV. ,  Nat.  T.  Ned.  Ind.  II  p.  224. 

55  Julis  (llalichoeres)  bandanensis  Blkr  ,  Nat.  T.  Ned.  Ind.  II  p.  254. 

56  »  (  »  )  binotopsis  Blkr,  Nat.  T.  Ned.  Ind.  Ill  p.  751. 

57  »  (  »  )  diescbismenacantboides  Blkr,  N.  T.  N.  I.  IV  p.  421. 

58  »  (  »  )  elegans  K.  v.  H. ,  Nat.  T.  Ned.  bid.  Ill  p.  289. 

59  »  (  »  )  Harloffi  Blkr,  Verb.  Bat.  Gen.  XXII  Gl,  Labr.  p.  22. 

40  »  (  »  )  hortulanus  CV. ,  Nat.  T.  Ned.  Ind.  IV  p.  486. 

41  »  (  »  )  interruptus  Blkr,  Nat.  T.  Ned.  Ind.  II  p.  252. 

42  »  (  »  )  kawarin  Blkr,  Nat.  T.  Ned.  Ind.  Ill  p.  472. 

45  »  (  »  )  leparensis  Blkr,  Nat.  T.  Ned.  Ind.  Ill  p.  750. 

44  »  (  »  )  melanurus  Bkr,  N.  T.  N.  Ind.  Ill  p.  451,  V  p.  87 

45  »  (  »  )  miniatus  K.  v.  H.,  Act.  Soc.  Reg.  Sc.  Ind.  Need.  I. 

Visscb.  Amb.  p.  60. 

46  »  (  «  )  modestus  Blkr,  Verb.  Bat.  Gen.  XXII  Gl.  Labr.  p.  26. 

47  »  (  »  )  phekadopleura  Blkr  ,  V.  B.  G.  XXII  Ichtb.  Bali  p.  8. 

48  »  (  »  )  pseudominiatus  Blkr ,  Act.  Soc.  Reg.  Sc.  Ind.  Need. 

I.  Vissch.  Amb.  p.  62. 

49  »  (  »  )  Schwarzi  Blkr,  V.  B.  Gen.  XXII  Ichtb.  Bali  p.  7. 

50  »  (  »  )  strigiventer  Benn.,  Nat.  T.  Ned.  Ind.  II  p.  251. 

51  »  (  »  )  timorensis  Blkr,  Nat.  T.  Ned.  Ind.  Ill  p.  174. 

52  Pomacentrus  bankanensis  Blkr  =  P.  taeniops  CV?  Blkr,  nec 

CV.,  Nat.  T.  Ned.  Ind.  Ill  p.  729. 

55  »  fasciatus  CV.,  Nat.  T.  Ned.  Ind.  IV  p.  482. 


54 

55 

56 

57 

58 

59 

60 

61 

62 

65 

64 

65 

66 

67 

68 

69 

70 

71 

T2 

Jo 

74 

75 

76 

77 

78 

79 

80 

81 

82 

85 

84 

85 

86 

87 

88 

89 

90 

91 

92 

95 


9K9 

W  O  mi 


Pomaccntrus  katunko  Blkr,  Nat.  T.  Ned.  Ind.  Ill  p.  169. 

»  littoralis  K.  y.  H.,  Nat.  T.  N.  Ind.  VI  p.  485. 

Bascyllus  ar nanus  CV.,  Nat.  T.  Ned.  Ind.  VI  p.  108. 

Glyphisodon  antjerius  K.  y.  H.,  Nat.  T.  N.  Ind.  VIII  p.  454. 

»  azureus  QG. ;  GV.,  Poiss.  V  p.  559. 

»  coelestinns  CV.,  V.  B.  G.  Nil  Labr.  cten.  p.  15. 

»  lacrymatus  QG.,  Nat.  T.  N.  Ind.  VIII  p.  505. 

»  leucogaster  Blkr,  Verb.  B.  Gen.  Labr.  cten.  p.  26. 

»  rahti  GV.,  Nat.  T.  Ned.  Ind.  Ill  p.  287. 

»  septemfasciatus  G  V,  Nat.  T.  Ned.  Ind.  Ill  p.  582. 

»  imimaculatus  GV.,  Nat.  T.  Ned,  Ind.  VI  p.  284. 

»  unioeellatus  QG.,  Nat.  T.  Ned.  Ind.  IV  p.  119. 

»  waigiensis  CV. ,  Nat.  T.  Ned.  Ind.  IV  p.  484. 

Ileliases  coernleus  CV. ,  Nat.  T.  Ned.  Ind.  VIII  p.  455. 

Plesiops  coeruleolineatus  Rupp.  =  Plesiops  melas  Blkr,  Nat. 

T.  Ned.  Ind.  IX  p.  116. 

Iloiocentrum  diadema  GV.,  Nat.  T.  Ned.  Ind.  Ill  p.  259. 

»  leonoides  Blkr,  Verb.  Bat,  Gen.  XXII  Perc.  p.  54. 

»  sammara  Ehr.,  Nat.  T.  Ned.  Ind.  Ill  p.  555. 

»  yiolaceum  Blkr,  Nat.  T.  Ned.  Ind.  V  p.  555. 

Buies  rupestris  GV. ,  Nat.  T.  Ned.  Ind.  VI  p.  209. 

Therapon  Cuvieri  Blkr ,  Nat.  T.  Ned.  ind.  VI  p.  21 1 . 

>>  servus  GV.,  Verb.  Bat.  Gen.  XXII  Perc.  p.  49. 

Pristipoma  basta  GV. ,  Verb.  Bat.  Gen.  XXIII  Sciaen.  p.  20. 

Diagramma  Goldmani  Blkr,  Nat.  T.  Ned.  Ind.  IV  p.  602, 

»  haematochir  Blkr,  Nat.  T.  Ned.  Ind.  VI  p.  175. 

Serranus  crapao  GV. ,  Verb.  B.  Gen.  XXII  Perc.  p.  57. 

»  bexagonatus  CV,,  Nat.  T.  Ned.  Ind.  VI  p.  191. 

»  horridus  K.  v.  II.,  Verb.  Bat.  Gen.  XXII  Perc.  p.  56. 

»  leucogrammicus  Rwdt,  Verb.  B.  Gen.  XXII  Perc.  p.  55. 
»  marginalis  CV.,  Verb.  B.  Gen.  XXII  Perc.  p.  54. 

»  rnerra  GV.,  Poiss.  II  p.  245. 

»  myriaster  CV.,  Nat.  T.  Ned.  Ind.  XI  p.  192. 

»  pardalis  Blkr ,  Verb.  Bat.  Gen.  XXII  Perc.  p.  57. 

»  punctulatus  CV. ,  Nat.  T.  Ned.  Ind,  III  p.  570. 

»  rhyncholepis  Blkr,  Nat.  T.  Ned.  Ind.  Ill  p.  749. 

*  Sebae  Blkr ,  Nat.  T.  Ned.  Ind.  VI  p.  488. 

Mesoprion  Calveti  Blkr  =  Biacope  Calveti  CV.,  Poiss.  II  p.  324. 

»  boutonensis  Blkr,  Nat.  T.  N.  Ind.  II  p.  170,  VI  p,  52. 

»  decussatus  K.  v.  II.,  Verb.  Bat.  Gen.  XII  Perc,  p.  45. 

»  iiilvillamma  Blkr,  Nat.  T.  Ned.  Ind.  Ill  p.  558. 


94 

95 

96 

97 

98 

99 
100 

101 

102 

105 

104 

105 

106 

107 

108 

109 

110 
1  i  1 
112 
115 

114 

115 

116 

117 

118 

1 1 9 

120 
121 
122 
125 

124 

125 

126 


127 

128 
129 


Mesoprion  marginatus  Blkr  ,  Nat.  T.  Ned.  Slid.  Ill  p.  554. 

»  oetolineatus  Blkr,  Verli.  Bat.  Gen.  XXII  Perc.  p.  44. 

»  quadriguttatus  Blkr  ,  Nat.  T.  Ned.  Ind.  II  p.  255. 
Lethrinus  latifrons  Rupp.,  Nat.  T.  Ned.  Ind.  II  p.  220. 

»  mahsenoides  GY.,  Verb.  Bat.  Gen.  XXIII  Spar.  p.  15. 

»  opercularis  GY.,  Yerli.  B.  Gen.  XXIII  Spar.  p.  14. 

»  ornatus  CY.  =  Lethrinus  xanthotaenia  Blkr,  Nat.  T. 
Ned.  Ind.  II  p.  127. 

Dentex  hexodon  QG.;  CY.,  Poiss.  VI  p.  180. 

Ileterognathodon  bifasciatns  Blkr,  Y.  B.  G.  XXIII  Sciaen.  p.  50. 
>»  nemurus  Blkr,  Nat.  T.  Ned.  Ind.  Ill  p.  754. 

»  xanthopleura  Blkr ,  Yerh.  Bat.  Gen.  XXIII  Sciaen  p.  51, 
Nat.  T.  Ned.  Ind.  I  p.  101. 

Scolopsides  canceliatus  GV.,  Yerh.  B.  G.  XXIII  Sciaen.  p.  28. 
Cirrliites  aprinus  CY.,  Poiss.  Ill  p.  56. 

Gerres  fiiamentosus  CY.,  Yerh.  Bat.  Gen.  XXIII  Maen.  p.  10. 
»  kapas  Blkr,  Nat.  T.  Ned.  Ind.  II  p.  482. 

»  macrosoma  Blkr,  Nat.  T.  Ned.  Ind.  YI  p.  56. 

»  oyena  GY.,  Yerh.  Bat.  Gen.  XXI IS  Maen.  p.  12. 
Scatophagus  argus  GY.,  Yerh.  B.  Gen.  XXIII  Chaet.  p.  24. 
Pimelepterus  altipinnis  GY.,  Nat.  T.  Ned.  Ind.  Ill  p.  727. 
Diploprion  bifasciatum  K.  v.  H.,  Nat.  T.  Ned.  Ind.  YI  p.  208. 
Apogon  hypselonotus  Blkr,  Nat.  T.  Ned.  Ind.  Y1II  p.  509. 

»  moluccensis  Yal.  =  Apogon  chrysosoma  Blkr,  Nat.  T. 
Ned.  Ind.  Ill  p.  256. 

»  multitaeniatus  Ehr.,  Verb.  Bat.  Gen.  XXII  Perc.  p.  28. 
»  novemfasciatus  Blkr,  Nat.  T.  Ned.  Ind.  Ill  p.  165. 

»  timorensis  Blkr,  Nat.  T.  Ned.  Ind.  YI  p.  206. 

»  Wassinki  Blkr,  Nat.  T.  Ned.  Ind.  XXII  p.  257. 
Ambassis  Dussumieri  GY.,  Yerh.  Bat.  Gen.  XXII  Perc.  p.  50. 
Pterois  yolitans  GY..  Yerh.  Bat.  Gen.  XXII  Seler.  p.  7. 

»  zebra  CY.,  Nat.  T.  Ned.  Ind.  Ill  p.  265. 

Scorpaena  bandanensis  Blkr,  Nat.  T.  Ned.  Ind.  II  p.  257. 

»  polyprion  Blkr,  Y.  B.  G.  XXII  Seler.  p.  7,  Ichth.  Baii  p.  5. 
Apistus  rnarmoratus  GV.,  Poiss.  IY  p.  506. 

Sillago  malabarica  Guv.  —  Sillago  acuta  GY.,  Nat.  T.  Ned.  Ind. 
XVH  p.  159,  160. 

Upeneus  barberinus  GY.,  Nat.  T.  Ned.  Ind.  II  p.  172. 

»  Russelli  GY.,  Yerh.  Bat.  Gen.  XXII  Perc.  p.  62. 
Upeneoides  vittatus  Blkr,  Act.  Soc.  Reg.  Sc.  Ind.  Neerl.  II  8e 
Bijdr.  Arab.  p.  42. 


254 


450 

451 

452 
455 

154 
455 
45G 
457 
4  58 
459 

440 

441 
142 
145 
i  44 

445 

446 

447 

448 

149 


450 

451 

452 


455 

454 


156 

457 

458 

159 

460 

464 


Toxotes  jaculator  CV. ,  Verb.  Bat.  Gen.  XXIII  Chaet.  p.  54. 
Chaetodon  auriga  Forsk.“  Chaetodon  Sebanus  CY.,  Nat.  T.  Ned. 
Ind.  Y  p.  464. 

»  baronessa  CV.,  Nat.  T.  Ned.  Ind.  II  p.  259. 

»  biocellatus  CY.  snb  nom.  Cbaet.  ocellat.  Blkr.  Nat.  T. 
Ned.  Ind.  YI  p.  242. 

»  dorsalis  Rwdt,  Nat.  T.  Ned.  Ind.  II  p.  240. 

»  ephippium  CV. ,  Nat.  T.  Ned.  Ind.  Y.  p.  557  ,  YI  p.  525. 
»  lunula  GY. ,  Nat.  T.  Ned.  Ind.  IY  p.  57. 

»  princeps  CV. ,  Yerh.  Bat.  Gen.  XXIII  Cbaet.  p.  49. 

»  strigangulus  Sol. ,  Nat.  T.  Ned.  Ind.  II  p.  259. 
i)  unimaculatus  Bl. ,  Nat.  T.  Ned.  Ind.  II  p.  244. 

»  vagabundus  Bl. ,  Verb.  Bat  Gen.  XXIII  Chaet.  p.  48. 

»  vireseens  CY. ,  Yerh.  Bat.  Gen.  XXIII  Chaet.  p.  47. 
Taurichthys  varius  CV. ,  Verh.  Bat.  Gen.  XXIII  Chaet.  p.  25. 
Zanclus  cornutus  CY. ,  Verb.  Bat.  Gen.  XXIII  Chaet.  p.  22. 
Holacantlms  semicirculatus  CV.  ,  Nat.  T.  Ned.  Ind.  YIII  p.  414. 
Platax  punctulatus  CY. ,  Poiss.  Y1I  p.  471. 

Pempberis  moluca  CY.  ,  Verb.  Bat.  Gen.  XXIII  Chaet.  p.  50, 
»  oualensis  CV. ,  Nat.  T.  Ned.  Ind.  II  p.  242. 

Sphyraena  Commersonii  CV. ,  Yerh.  Bat.  Gen.  XXVI  Sphyr. 
p.  15,  Nat.  T.  Ned.  Ind.  VII  p.  425. 

»  Forsteri  CY.,  Verb.  Bat.  Gen.  XXVI  Sphyr.  p.  15,  Nat.  T. 
Ned.  Ind.  YU  p.  424. 

»  jelio  CY.,  Verh.  Bat.  Gen,  XXIV  Sphyr.  p.  12,  Nat.  T. 
Ned.  Ind.  VII  p.  569. 

Scomber  loo  CY. ,  Yerh.  Bat.  Gen.  XXIV  Makr.  p.  55. 
Trichiurus  haumela  CY. ,  Act.  Soc.  Reg.  Sc.  Ind.  Neerl.  YIII  45 
Bijdr.  Born.  p.  56. 

Chorinemus  tol  CY. ,  Yerh.  Bat.  Gen.  XXIV  Makr.  p.  45. 
Caranx  Forsteri  CV. ,  Verh.  Bat.  Gen.  XXIV  Makr.  p.  57, 
Nat.  T.  Ned.  Ind.  Ill  p.  464. 

»  janthinospilos  Blkr,  Act.  Soc.  Beg.  Sc.  Ind.  Neerl.  I  Vissch. 
Anil),  p.  45. 

Carangoides  blepharis  Blkr,  Yerh.  B.  C.  XXI Y  Makr.  p.  67. 
Gazza  tapeinosoma  Blkr,  Nat.  T.  Ned.  Ind.  IV  p.  260. 
Equula  filigera  CV. ,  Yerh.  Bat.  Gen.  XXIV  Makr.  p.  79,  Nat. 
T.  Ned.  Ind.  Ill  p.  165.  6 

»  gomorah  CY. ,  Yerh.  Bat.  Gen.  XXIV  Makr.  p.  82. 

»  oblonga  CV.,  Yerh.  Bat.  Gen.  XX1Y  Makr.  p.  84. 
Ainphacanthus  doliatus  CV.,  Nat.  T.  Ned.  Ind.  IV  p.  605. 


255 


102  A mphacanthus  dorsalis  CV.,  Verb.  Bat.  Gen.  XXIII  Tenth,  p.  9. 

1 03  »  margaritiferus  CV. ,  Nat.  T.  Ned.  Ind.  XIII  p.  334. 

164  »  marmoratus  QG.  =  Amphacanthus  scaroides  Blkr,  Nat. 

T.  Ned.  Ind.  IV  p.  262. 

165  >j  nebulosns  QG. ,  CV. ,  Poiss.  X  p.  121. 

166  »  vermiculatus  CV. ,  Verb.  B.  Gen.  XXIII  Tenth,  p.  11. 

107  Acanthnrns  lineatus  Lac.,  Nat.  T.  Ned.  Ind.  IV  p.  263. 

108  »  matoides  CV. ,  Verb.  Bat.  Gen.  XXIII  Tenth,  p.  12. 

109  »  niata  CV. ,  Nat.  T.  Ned.  Ind.  VII  p.  p.  432. 

170  »  meianurns  CV. ,  Nat.  T.  Ned.  Ind.  Ill  p.  271. 

171  »  scopas  CV. ,  Nat.  T.  Ned.  Ind.  II  p.  348. 

172  »  strigosus  Berm.,  Nat.  T.  Ned.  Ind.  IV  p.  102,  264. 

173  »  triostegus  CV.,  Verb.  Bat.  Gen.  XXIII  Teuth.  p.  13. 

174  Naseus  annnlatus  Blkr  =  Priodon  annularis  CV.,  Nat.  T.  Ned. 

Ind.  Ill  p.  558,  IX  p.  304. 

175  »  .lituratus  CV.,  Nat.  T.  Ned.  Ind.  Ill  p.  765. 

170  Polynemus  plebejus  Brouss.,  Verh.  B.  Gen.  XXII  Perc.  p.  58. 

177  Atherina  duodecimalis  CV.,  Nat.  T.  Ned.  Ind.  II  p.  485. 

178  y>  lacunosa  Forst.,  Nat.  T.  Ned.  Ind.  V  p.  504. 

179  »  Temmincki  Blkr,  Nat.  T.  Ned.  Ind.  V  p.  506. 

ISO  Mugil  axillaris  CV?,  Nat.  T.  Ned.  Ind.  XVI  p.  280,  Act.  Soc.  R. 
Sc.  Ind.  Neerl.  IX  9e  Bijdr.  Sumatra  p.  5. 

181  >»  borneensis  Blkr,  Nat.  T.  Ned.  Ind.  XVI  p.  278,  Act. 

Soc.  R.  Sc.  Ind.  Neerl.  VIII  15°  Bijdr.  Born.  p.  55. 

182  »  coeruleomacnlatus  Lac.,  Nat.  T.  Ned.  Ind.  XVI  p.  279, 

Act.  Soc.  R.  Sc.  Ind.  N.  IX  9e  Bijdr.  Sumatra  p.  5. 

183  »  labiosus  CV.,  Nat.  T.  Ned.  Ind.  XVI  p.  278,  Act.  Soc.  R, 

Sc.  Ind.  N.  IX  *9e  Bijdr.  Sumatra  p.  6. 

184  »  sundanensis  Blkr,  Nat.  T.  Ned.  Ind.  XVI  p.  276,  Act. 

Soc.  R.  Sc.  Ind.  N.  VIII  15°  Bijdr.  Borneo  p.  45. 

185  »  vaigiensis  QG.,  Nat.  T.  Ned.  Ind.  XVI  p.  276,  Act.  Soc, 

Reg.  Sc.  Ind.  N.  VIII  15e  Bijdr.  Borneo  p.  45. 

186  Platycephalus  timoriensis  CV.,  Poiss.  IV  p.  286. 

187  Callionymus  ocellatus  Pall.,  Nat.  T.  Ned.  Ind.  VIII  p.  422. 

188  Batrachus  diemensis  Ricbds.,  Nat.  T.  Ned.  Ind.  Ill  p.  108. 

189  Percis  cylindrica  CV.,  Nat.  T.  Ned.  Ind.  II  p.  235. 

190  Eleotris  Hoedti  Blkr,  Nat.  T.  Ned.  Ind.  VI  p.  496. 

191  Eleotriodes  muralis  Blkr  —  Eleotris  muralis  QG.,  Nat.  T. 

Ned.  Ind.  Ill  p.  276. 

192  »  strigatus  Blkr  —  Eleotris  strigata  CV.,  Act.  Soc.  Reg, 

Sc.  Ind.  Neerl.  I  Vissch.  Amb.  p.  48. 


195  Oxymetopon  typus  Bikr,  Nat.  T.  Ned.  lud.  XXII  p.  259. 

194  Periophthalmus  Freycineti  Val.,  Poiss.  XII  p.  148. 

195  Gobius  Golmani  Blkr,  Nat.  rf.  Ned.  Ind.  Ill  p.  167. 

196  »  intertinctus  Richds.,  Nat.  T.  Ned.  Ind.  Ill  p.  275. 

197  »  periophthalmoides  Blkr,  Nat.  T.  Ned.  Ind.  I  p.  249. 

198  »  petrophilus  Blkr,  Nat.  T.  Ned.  Ind.  IV  p.  476. 

199  »  phalaena  CV.,  Nat.  T.  Ned.  Ind.  II  p.  244. 

200  Gobiod'on  melanosoma  Blkr  —  Gobius  melanosoma  Blkr,  Nat. 

T.  Ned.  Ind.  Ill  p.  703. 

201  »  quinquestrigatus  Blkr  =  Gobius  quinqiiestrigatus  CV.. 

Nat.  T.  Ned.  Ind.  Y  p.  82. 

202  »  xanthosoma  Blkr --Gobius  xanthosoma  Blkr,  Nat.  T. 

Ned.  Ind.  Ill  p.  703. 

205  Salarias  cyanostignia  Blkr ,  Verb.  B.  G.  XXII  Bienn.  Gob.  p.  18. 

204  »  Forster!  CV.,  Nat.  T.  Ned.  Ind.  I  p.  255. 

205  »  quadripinois  CY. ,  Verb.  B.  G.  XXII  Bleim.  Gob.  p  19. 

206  »  snmatranus  Blkr,  Nat.  T.  Ned.  Ind.  I  p.  256. 

207  Fierasfer  Homei  Kp  =  Oxybeles  Homei  Richds.  =  Oxybeles 

Brandesii  Blkr,  Nat.  T.  Ned.  Ind.  I  p.  276,  VII  p.  165. 

208  Plotosus  macrocephalus  Yal.,  Poiss.  XV  p.  517. 

209  Belone  leiuroides  Blkr,  Verb.  Bat.  Gen.  XXII  Snoek.  p.  25,  Nat. 

T.  Ned.  Ind.  I  p.  479. 

210  Hemiramphus  Dussumierii  Yal.,  Yerh.  B.  G.  XXIV  Snoek.  p.  18. 

2 11  »  far  Rupp.  =  Hemiramphus  Commersonii  Yal. ,  Yerh.  B. 

Gen.  XXIV  Snoek.  p.  17. 

212  Megalops  setipinna  Richds.  =  Megalops  indicus  Yal,  Verb.  B. 

Gen.  XXIV  Ear.  p.  15. 

215  Harengula  moluccensis  Blkr,  Nat.  T.  Ned.  Ind.  IV  p.  609. 

214  Engraulis  encrasicboloides  Blkr,  Nat.  T.  Ned.  Ind.  Ill  p.  175, 

Yerh.  Bat.  Gen.  XX I Y  Ear.  p.  57. 

215  Saurida nebulosa  VaL,  V  erb.  Bat.  Gen.  XXIV  Cliir.  p.  50,  Nat. 

T.  Ned.  Ind.  ill  p.  292. 

246  Anguilla  australis  Richds.,  Nat.  T.  Ned.  Ind.  XIII  p.  589. 

217  Moringna  bicolor  Kp,  Uebers.  Aale  Arch.  Naturg.  XXII,  I  p.  70. 

218  Muraena  amblyodon  Blkr,  Act.  Soc.  Reg.  Sc.  Ind.  Neerl.  1 

Yissch.  Manad.  p.  72. 

219  »  Brummeri  Blkr,  Nat.  T.  Ned.  Ind.  XV E  p.  157. 

220  »  ceramensis  Blkr,  Yerh.  Bat.  Gen.  XX Y  Mur.  p.  51,  Nat. 

T.  Ned.  Ind.  Ill  p.  297. 

221  »  dizona  Blkr,  Nat.  T.  Ned.  Ind.  XXII  p.  260. 

222  »  isingteena  Richds.,  Nat.  T.  Ned.  Ind.  IX  p.  277. 


V 


257 

223  Muraena  pantherina  McCl.  —Muraenalita  Richds.,  Verb.  B.  Gen. 

XXV  Mur.  p.  47,  Nat.  T.  Ned.  Ind.  Ill  p.  294,  X  p.  583. 

224  »  variegata  Richds.,  Verli.  Bat.  Gen.  XXV  Mur.  p.  47,  Nat. 

T.  Ned.  Ind.  Ill  p.  295. 

225  »  venosa  Kp,  Uebers.  Aale,  Arch.  Naturg.  XXII,  I  p.  58. 


Fam.  GHEILODIPTEROIDEI. 


Apogon  Wassinhi  Bikr. 


Apog.  corpore  oblongo  compresso ,  altitudine  04  circiter  in  ejus 
longitudine ,  latitudine  if  circiter  in  ejus  altitudine;  capite  54 
circiter  in  longitudine  corporis,  paulo  longiore  quam  alto ;  oculis 
diametro  24  circiter  in  longitudine  capitis,  diametro  4  circiter 
distantibus ;  linea  rostro-frontali  declivi  rectiuscula  rostro  antice 
tantum  convexa;  orbita,  osse  suborbitali,  crista  praeoperculi  in- 
tram  arginali ,  suboperculo  interoperculoque  edentulis;  maxilla 
superiore  maxilla  inferiore  paulo  breviore,  sub  oculi  dimidio  pos- 
tenore  desinente;  dentibus  maxillis  pluriseriatis  minimis  subae- 
qualibus ,  vomerinis  in  vittam  /\  formem ,  palatinis  utroque  latere 
in  vittam  gracilem  dispositis  ;  praeoperculo  rotundato  margin e  den- 
ticulis  parvis  conspicuis  serrato;  operculo  angulo  spina  plana 
vix  conspicua;  osse  suprascapulari  leviter  denticulato  ;  dorso  sat 
elevato  angulato  ventre  altiore ;  squamis  lateribus  25  vel  26  in 
seric  longitudinali,  9  p.  m.  in  serie  transversali;  linea  laterali  - 
singulis  squamis  tubulo  dicliotomo  vel  tricliotomo  notata;  pinna 
dorsali  spinosa  pinna  dorsali  radiosa  humiliore,  spinis  mediocribus 
5a  ceteris  longiore  et  crassiore  corpore  minus  duplo  humiliore;  pinna 
dorsali  radiosa  acuta,  nec  emarginata  nec  convexa,  altitudine  1 4  cir¬ 
citer  in  altitudine  corporis  spina  radio  1°  multo  minus  duplo  brevio¬ 
re;  piunis  pectoralibus  rotundatis  41  ad  44,  ventralibus  acutis  54  cir¬ 
citer,  caudaii  mediocriter  emarginata  lobis  acute  rotundatis  44 
circiter  in  longitudine  corporis;  auali  angulata  vix  emarginata 
dorsali  radiosa  paulo  humiliore ;  colore  corpore  aureo ,  pinnis 
roseo;  rostro  vitta  coerulea  trigona  apice  antrorsum  spectante; 
rostro  genisque  fusco  arenatis;  vitta  maxillo-suboperculari  nitente 
margaritacea;  iride  violascente;  vittis  corpore  utroque  latere  2 

DL.  XXII  17 


258 


yel  5  longitudinalibus  rubris  quasi  subcutaneis. 

B.  7,  D.  7  —  4/9  yel  7  —  4/10.  P.  2/42.  Y.  4/5.  A.  2/8  vel  2/9. 

C.  4/45/4  et  lat.  brev. 

Hab.  Timor-kupang,  in  mari. 

Longitudo  speciminis  unici  69'". 

Aanm.  De  onderwerpelijke  soort  is  na  verwant  aan 
Apogon  hypselonotus  Blkr  doch  onderscheidt  er  zich  vol- 
doende  van  door  slanker  ligchaam,  een  doom  meer  in  de 
le  rugvin,  2  stralen  meer  in  de  borstvin,  uitpuilende 
onderkaak  en  bandteekening  van  ligchaam  en  achterkaaks- 
streek.  Ik  heb  baar  genoemd  ter  eere  van  haren  toezen- 
der,  den  beer  Dr.  G.  Wassink,  chef  der  geneeskundige 
dienst  in  Nederlandsch  Indie. 

Fam.  GOBIOIDEI. 


Oxymetopon  Blkr. 

Corpus  elongatum  valde  compressum.  Caput  valde  com- 
pressum  superne  carinatum.  Nares  non  tubulatae.  Dentes 
maxillis  pluriseriati  serie  externa  seriebus  internis  majores. 
Maxilla  superior  antice  caninis  4  extra  seriem  dentium 
externam  insertae.  Maxilla  inferior  antice  caninis  4  quo¬ 
rum  2  majores  intrasymphysiales,  2  minores  extrasym- 
pbysiales  sat  longe  infra  caninos  intrasymphysiales  inserti. 
Dentes  vomerini  vel  palatini  nulli.  Ossa  opercularia  vel 
branchiostega  denticulis  vel  spinis  nullis.  Ossa  pharynge- 
alia  inferiora  trigonum  efficientia  conti gua  sed  non  unita, 
dentibus  pluriseriatis  minimis  acutis  armata.  Sc|uamae  ctenoi- 
deae.  Linea  lateralis  nulla.  Pinnae  dorsales  2,  basi  conti- 
nuae,  anterior  spinosa  spinis  flexilibus,  radiosa  ut  et  pin¬ 
nae  analis  elongatae.  Pinnae  ventrales  discretae,  post  basin 
pectoralium  insertae  radiis  1/4.  Membrana  branchiostega 
radiis  5. 


Aanm.  De  visch,  welke  tot  opstelling  van  dit  geslacht 


259 


heeft  gediend,  heeft  een'  eigenaardigen  habitus,  welke  meer 
doet  denken  aan  de  geslachten  Cichlops  en  Novacula  (Xy- 
richthys)  dan  aan  een  geslacht,  hetwelk  zonder  twijfel  ver- 
want  is  aan  Eleotris  en  meer  in  het  bij zonder  aan  die  groep 
van  het  Cuviersche  geslacht,  welke  ik  onder  den  generischen 
naam  van  Eleotriodes  heb  vereenigd  (Nat.  Tijdschr.  Ned. 
ind.  XV  p.  212).  Onder  de  Eleotrinen  heeft  het  inderdaad 
de  meeste  voorname  kenmerken  met  Eleotriodes  gemeen, 
doch  het  is  daarvan  nog  bepaald  generisch  te  onderschei- 
den  door  het  buitengemeen  platte  bandvormige  ligchaam, 
de  vleezige  met  scliubben  bekleede  kiel  in  welke  de  huid 
van  voorhoofd,  kruin  en  nek  eindigt,  en  door  het  tandenstelsel, 
hetwelk  voornamelijk  het  bijzondere  vertoont ,  dat  de  4, 
hondstanden  der  onderkaak,  twee  aan  twee  op  verschillen- 
de  vlakken  of  reijen  boven  elkander  zijn  geplaatst,  welke 
reijen  door  eene  van  de  overige  onderkaakstanden  door- 
loopende  rei  kleine  tanden  van  elkander  zijn  afgezonderd. 
Misschien  is  ook  de  aanwezigheid  van  slechts  4  verdeelde 
stralen  in  de  buikvin  hier  van  generische  waarde. 


Oxymclopon  typus  Blkr. 

Oxymet.  corpore  elongato  valde  compresso,  altitudine  7>/2cir- 
citer  in  ejus  longitudine  cum,  51/ 4  circiter  in  ejus  longitudine 
absque  pinna  caudali,  latitudine  4  circiter  m  ejus  altitudine; 
capite  valde  compresso  obtuso  93A  circiter  in  longitudine  corporis 
absque  pinna  caudali,  vix  altiore  quam  longo;  fronte,  vertice 
nuchaque  in  cristam  carnosam  squamosam  desinente ;  linea 
rostro-dorsali  ante  oculos  concava,  fronte,  vertice  nuchaque  valde 
convexa;  oculis  verticaliter  in  dimidio  capitis  anteriore  sitis, 
diametro  5  7*  circiter  in  longitudine  capitis,  diametro  1  fere  di- 
stantibus;  naribus  oculo  approximate ,  patulis,  posterioribus  an- 
terioribus  mintfribus;  rostro  brevissimo;  rictu  maxime  obliquo; 
maxilla  superiore  protractili,  valde  oblique  descendente,  sub  oculi 
dimidio  anteriore  desinente,  2  circiter  in  longitudine  capitis; 
maxilla  inferiore  ante  maxillam  superiorem  prominente;  dentibus 
maxillis  pluriseriatis ;  maxilla  superiore  dentibus  seriebus  internis 
minimis,  serie  externa  sat  conspicuis  curvatis,  symphysin  versus 


260 


caninis  4  curvatis  externis  internis  longioribus ;  maxilla  inferiore 
dentibus  seriebus  internis  minimis,  serie  externa  iis  seriebus  in¬ 
ternis  majoribus  sed  dentibus  intermaxillaribus  serie  externa  bre¬ 
vioribus,  symphysin  versus  caninis  4  curvatis  seriebus  distinctis 
a  serie  dentium  parvorum  separatis  insertis,  iis  serie  interna 
intrasymphysialibus  elongatis ,  iis  serie  externa  extrasymphysi- 
alibus  sat  longe  infra  eos  serie  interna  insertis  iisque  brevioribus; 
apertura  branchiali  sub  praeoperculi  margine  posteriore  desinente; 
rost.ro,  genis  operculisque  alepidotis;  vertice  squamoso;  squamis 
corpore  magnitudine  inaequalibus  caudalibus  iis  corpore  antice  con- 
spicue  majoribus,  105  p.  m.  in  serie  longitudinali;  appendice  anali 
oblonga  obtusa;  pinnis  dorsalibus  basi  tantum  continuis,  spinosa cor¬ 
pore  paulo  humiliore  acuta  spinis  gracilibus  flexilibus  6a  lon¬ 
ge  post  5m  sita ,  radiosa  corpore  duplo  circiter  humiliore  obtusa 
convexa;  basi  2  in  longitudine  corporis  absque  pinna  caudali;  pinnis 
pectoralibus  obtusis  rotund atis  et  ventralibus  acutis  capitc  non 
vel  vix  brevioribus;  anali  dorsali  radiosa  vix  brcviore  et  vix 
humiliore,  obtusa,  convexa;  pinna  caudali  acuta  radiis  mediis 
in  fila  productis  %lJ3  ad  5V4  in  longitudine  totius  corporis;  colo¬ 
re  corpore  superne  roseo  vel  viridescente-roseo ,  inferne  marga- 
ritaceo;  iride  liava;  genis  vittis  2  longitudinalibus  obliquis  brevi- 
bus  coeruleis;  pinnis  dorsalibus  roseo-hyalinis  vittis  5  vel  4  lon¬ 
gitudinalibus  coeruleis;  pectoralibus  flavescente-roseis  basi  carnosa 
inferne  stria  brevi  coerulea;  ventralibus  aurantiacis;  anali  vio- 
lacea;  caudali  aurantiaco-rosea  membrana  inter  singulos  radios 
ocellis  parvis  coerulescentibus. 

B.  5.  D.  6 — 1/31.  P.  20  vel  21.  V.  1/4.  A.  1/31.  C.  30  lat.  brev.  incl. 

Hab.  Timor-kupang  in  mari. 

Longitudo  speciminis  unici  159'". 

Fam.  MURAENOIDEI. 

Mur aena  dizona  Blkr. 

Mur.  corpore  elongato  compresso,  altitudine  18  circiter  in  ejus 
longitudine;  capite  acutiusculo  83/4  circiter  in  lorfgitudine  corpo¬ 
ris;  oculis  diametro  8  circiter  in  longitudine  capitis;  maxillis 
eaqualibus;  rictu  vix  post  oculum  producto,  capite  plus  duplo 
breviore;  dentibus  conicis  acutiusculis,  palatinis,  nasalibus,  vo- 
merinis  et  inframaxillaribus  omnibus  biseriatis?,  nasalibus  infra- 
maxillaribusque  anterioribus  dentibus  ceteris  paulo  majoribus;  co- 


261 


lore  corpore  pinnisque  nigricante-violaceo ;  capite  villis  2  trans- 
versis  luteis,  antcriore  frontali,  posteriore  nuchali,  parte  capitis 
inferiore  desinentibus. 

Hab.  Timor-kupang,  in  mari. 

Longitudo  speciminis  unici  56"r. 

4 

Aanm.  Ik  (laid  deze  soort  bier  slechts  aan.  Mijn  voor- 
werp  is  van  geringe  afmetingen  en  behoort  waarschijnlijk 
tot  den  zeer  jeugdigen  leeftijdstoestand.  De  formule  der 
vinstralen  zou  ik  niet  hebben  kunnen  opgeven  dan  met 
opoffering  van  bet  voorwerp.  De  soort  is  gemakkelijk  te 
herkennen  aan  de  twee  dwarsche  geelachtige  bandjes  over 
den  kop. 

Scrip  si  Baiaviac  Calendis  Julii  MDGGGLX. 


% 


OVER 

i 

DE  NIEUWSTE  VOEDERINGEN 

*- 

DER 


LANDBOUW  -  SCHEIKUNDE 


DOOR 


D.  W.  ROST  VAN  TONNINGEN. 


Behoort  het  tot  een  der  gewone  verschijnselen  in  de 
kennis  der  natuurwetten ,  welke  laatste  door  kundige  mannen 
opgespoord  en  op  bun  gezag  algemeen  als  de  ware  aan- 
genomen  werden ,  dat  deze  na  verloop  van  korten  of  lan- 
gen  tijd ,  bleken  niet  meer  in  overeenstemming  te  zijn  met 
de  resultaten  der  onderzoekingen  van  andere  geleerden ,  en 
daarom  noodzakelijk  eene  wijziging  moesten  ondergaan ,  zoo 
vertrouw  ik ,  dat  de  thans  volgende  regelen ,  welke  als  het 
uitvloeisel  van  eenen  dergelijken  toestand  te  beschouwen 
zijn ,  niet  als  van  belang  ontbloot ,  zullen  aangemerkt  wor- 
den. 

Het  onderwerp  toch,  dat  wij  thans  gaan  behandelen,  is 
overwaardig  om  door  iederen  deskundige  te  worden  beoe- 
fend  en  getoetst,  omdat,  indien  de  stellingen  die  ik  hier- 
onder  zal  laten  volgen  de  ware  zijn,  dan  ook  de  gezigts- 


2^  7 


7 


/ 


B  IJ  D  R  A  G  E 


TOT  DE  KENNIS  DER 


I  CHTHY  OLOGISCHE  FAUN  A 


YAW  DE 


KOKOS-EILANDEN. 


DOOR 


SSr.  P.  BLEEEEE. 


De  Kokoseilanden,  gelegen  tusschen  96°  51'  en  97°  o.  1.  en 
12°  4'  en  12°,  14'  z.  b. ,  worden  bewoond  door  eene  achtings- 
waardige  familie,  welker  nijverheid  deze  afgelegene  riffen  tot 
bebouwde  oorden  heeffc  hervormd  en  welker  chef,  de  heer  J.  C. 
■Boss,  van  tijd  tot  tijd  de  daar  gewonnen  produkten  met  eigen 
schepen  te  Batavia  ter  markt  komt  brengen.  Overtnigd  van 
den  wetenschappelijlcen  zin  van  den  heer  Boss,  noodigde  ik 
hem,  tijdens  zijn  verblijf  te  Batavia  in  December  1853,  uit,  bij 
zijne  terugkomst  te  Nieuw  Selma,  de  plaats  zijner  inwoning, 
mijn  kabinet  gedachtig  te  willen  wezen.  Die  nitnoodiging 
bleef  niet  zonder  vrucht  en  in  de  vorisre  maand  werd  ik  aan- 

O 

genaam  verrast  door  eene  fraaije  verzameling  visschen  van  de 
Kokos-eilanden  bestaande  uit  29  soorten. 

Yan  de  ichthyologische  fauna  der  Kokos-eilanden  weet  men 
tot  nog  toe  zeer  weinig.  De  heer  Leonard  Jenyns  heeffc  in 
de  Zoology  of  the  Yoyage  of  HM.  ship  Beagle,  afdeeling  vis¬ 
schen,  gepubliceerd  te  Londen  in  1840,  voor  die  kennis  de 
eerste  bouwstoffen  geleyerd ,  of  liever  eenige  door  den  heer 


—  38 


Darwin  op  de  Keelingeilanden  (1)  verzamelde  visschen  besclire- 
ven  en  gedeeltelijk  doen  afbeelden.  Maar  het  geheele  aantal 
dier  soorten  bedroes;  slechts  11  t.  w. 


1.  MesoDrion  marginatus  Blkr. 

2.  Mulloi'des  flavolineatus  Blkr. 

3.  Gerres  oycna  CV. 

4.  Chaetodon  auriga  Forsk. 

5.  Seriolichthys  bipinnulatus  Blkr. 

6.  Acanthurus  triostegus  B3.  Schn. 

7.  Mugil  macroclieilos  Blkr.  —  Mu¬ 

gil  - - ?  Jen. 


8.  Salarias  quadricornis  CV. 

9.  S eavus  chlorodon  Jen. 

10.  ,,  Jenynsii  Blkr.  =  Sca¬ 
ms  - - -  ?  Jen. 

1 3 .  Gastropbysus  implutus  331kr.  =  Te- 
traodon  implutus  Jen, 


Yan  deze  soorten  heb  ik  in  de  verzameling  van  den  beer 
Koss  teruggevonden  Meso  prion  marginatus ,  Chaetodon  auriga , 
Acanthurus  triostegus  en  Mugil  macroclieilos.  25  andere  soor¬ 
ten  dier  verzameling  zijn  nieuw  voor  de  Kokoseilanden  en 
daaronder  een  zestal  tevens  nieuw  voor  de  wetenscliap ,  terwijl 
in  het  geheel  9  dier  soorten  zich  nog  niet  in  miju  lcabinet 
bevonden.  De  bedoelde  25  soorten  brengen  het  aantal  mij 
thans  van  de  Kokoseilanden  bekende  op  de  volgende  36. 


3.  Apogon  novemfasciatus  CV. 

2.  Serranus  hexagonatus  CV. 

3.  „  urodelus  CV. 

4.  Mesoprion  marginatus  Blkr. 

5.  „  monostigma  Blkr. 

6.  Mulloi'des  flavolineatus  Blkr. 

7.  Lethrinus  cocosensis  Blkr. 

8.  Gerres  acinaces  Blkr. 

9.  „  ovena  CV. 

10.  Chaetodon  auriga  Forsk. 

11.  Pimeiepterus  altipinnis  CV. 

12.  Caranx  Forsteri  CV. 

13.  Seriolichthys  bipinnulatus  Blkr. 

14.  Amphacantlius  hexagon atus  Blkr 

15.  Acanthurus  mato'ides  CV. 

16.  „  triostegus  CV. 

17.  „  velifer  Bl. 

18.  Mugil  macroclieilos  Blkr. 

19.  „  Kossii  Blkr. 


20.  Salarias  quadricornis  CV? 

21.  Gobius  cocosensis  Blkr. 

22.  „  ophthalmotaenia  Blkr. 

23.  Pomacentrus  prosopotaenioi'des 

Blkr. 

24.  Glyphisodon  biocellatus  CV. 

25.  ,,  Rossii  Blkr. 

26.  Bascyllus  aruanus  CV. 

27.  Scarus  chlorodon  Jenyns. 

28.  ,,  Jenynsii  Blkr. 

29.  „  mastax  Riipp. 

30.  Rhombus  sumntrnnus  Blkr. 

31.  Saurus  s}rnodus  CV. 

32.  Muraena  cancellata  Richards. 

33.  Gastrophysus  implutus  Blkr.  =  Te- 

trabdon  implutus  Jen. 

34.  Balistes  aculeatus  Bl. 

35.  „  vidua  Soland. 

3  6.  Ostracion  cubicus  Bl. 


(\)  Het  Ivcclingeiland  ligt  een  weinig  ten  noorden  van  de  Kokosci- 
landen  tusschen  96°  51'  en  96°  53'  o.l,  en  li°  49'  en  11®  51'  z.  b.  J)e 
Engelsehen  senijnen  eehter  de  benaming  Keeling-islands  ook  op  de  Ko- 
kos-eilanden  toe  te  passen. 


PEUCOiDEI. 


Serranus  urodelus  CV.  Poiss.  II  p.  227. 

Serran.  corpore  oblongo  compresso,  altitudine  3.*  ad  4  in  ejus  Iongitu- 
dine,  latitudine  2  circiter  in  ejus  altitudine;  capite  acuto  3|.  eirciter  in 
longitudine  corporis;  altitudine  capitis  li.  ad  1*  in  ejus  longitudine;  ocu- 
]is  diametro  5  circiter  in  longitudine  capitis ;  linea  rostro-frontali  convexius- 
cula;  rostro  maxillisque  squamosis  ;  maxilla  superiore  maxilla  inferiorc  bre- 
viore  longe  post  oculum  desinente,  dentibus  pluriseriatis  serie  externa  conicis 
seriebus  internis  setaceis  antice  Iongioribus  in  tliurmas  2  collocatis  et  insuper 
caninis  2  magnis;  maxilla  inferiore  dentibus  antice  pluriseriatis  serie  in¬ 
terna  Iongioribus  antice  caninis  2  mediocribus;  praeoperculo  rotnndato 
margine  posteriore  dentibus  parvis  numerosis  parum  conspicuis  serrato ; 
suboperculo  interoperculoque  margine  vix  vel  non  denticulatis;  operculo 

it 

spinis  3  media  superiore  et  inferiore  minus  dnplo  longiore;  dorso  elerato 
convexo;  ventre  rectinsculoj  squamis  ciliatis  lateribus  85  p.  in.  in  serie 
longitudinali ;  pinnis  dorsali  et  anali  rotundatis,  dorsali  spinosa  dorsali 
radiosa  humiliore  spina  1*  spina  3"  duplo  circiter  breviorc,  spinis  poste¬ 
riori  bus  subaequalibus  corpore  minus  triplo  humilioribus ,  membrana  inter 
singulos  spinas  leviter  lobata;  pectovalibus  obtuse  rotundatis  4|-  ad  4|, 
ventralibus  acute  rotundatis  circiter,  caudali  obtusa  rotundata  5i  cir¬ 
citer  in  longitudine  corporis;  colore  corpore  pulclire  rubro  caudalem  ver¬ 
sus  fuseescente;  capite  dorso  caudaque  squamis  plurimis  puncto  dilute 
coeruleo  notatis;  pinna  dorsali  spinosa  rubra  membrana  parte  emarginata 
profunde  aurantiaca;  dorsali  radiosa  antice  rubra  postice  violacea,  basi 
coeruleo  punctata  superne  rubro  guttata,  margine  superiore  duplicc  coe¬ 
ruleo  et  fusco-violaceo ;  pectoralibus  pulchre  rubris  late  aurantiaco  mar- 
giuatis;  ventralibus  rubris  antice  liigricante-violaceo  marginatis;  anali  pro¬ 
funde  violacea  dimidio  basali  coeruleo  punctata,  dimidio  inferiore  rubro 
guttata,  margine  inferiore  duplice  coeruleo  et  fusco-violaceo;  caudali  basi 
et  medio  tota  longitudine  fusco-violacea  coeruleo  dense  guttulata,  angulis 
superiore  et  inferiore  late  rubris  coeruleo  et  violaceo  marginatis,  rubrum 
inter  et  fusco-violaceum  superne  et  infern e  fascia  obliqua  curvata  lata  lu- 
tea  stria  margaritaoea  percursa,  fasciis  apici  pinnae  approximatis. 

B.  7.  D.  9/15  vel  9/16.  P.  2/16.  Y.  1/5.  A.  3/9  vel'3/10.  C.  1 7  et 
lat.  brev. 

Synon.  Perea  urodela  Forst.  Descript,  animal,  ed.  Lichtenst.  1844  p. 

221. 

Bodianus  miniatus  Bl.  Selin,  var.  Syst.  posth.  p.  333  No.  10. 

Mdrou  urodeh  CY.  Poiss.  II  p.  227. 

Habit  Nova  Selina,  Ins.  Cocos,  in  mari. 

Longitudo  2  speciminum  144"'  et  145"'. 


40 


Aanm.  De  beschrijving  van  Porster,  hoezeer  uitvoerig,  is 
weinig  kenmerkende  en  die  van  Cuvier  bepaalt  zicb  slecbts 
tot  eenige  weinige  woorden.  Porster  vond  deze  soort  bij  bet 
eiland  Santa  Christina  of  Waitaho  en  sedert  schijnt  zij  bet  eerst 
door  mij  op  nieuw  waargenomen  te  zijn.  De  soort  beboort  ge~ 
wis  tot  een  der  fraaiste  van  liaar  geslacht  en  is  zeer  kenbaar 
aan  bare  fraai  roode  kleuren  en  scbuinscbe  staartvinbanden. 

SPAROIDEI. 

lethrinus  cocosensis  Blkr. 

Lethrin.  corpore  oblongo  eompresso,  altitudine  4  in  ejus  longitudine, 

latitudine  2§.  ad  2p  in  ejus  altitudine;  capite  acuto  3|.  circiter  in  longi- 

tudine  corporis;  altitudine  capitis  1|.  circiter  in  ejus  longitudine-;.  oeulis 

#  . 

diametro  3-*-  circiter  in  longitudine  capitis,  minus  diametro  1  distantibus; 
linea  interoculari  convexiuscula ;  linea  rostro-frontali  fronte  convexiuscu- 
la,  rostro  declivi  recta;  rostro  acuto  oculo  longiore;  osse  suborbitali  ocu- 
]i  diametro  non  humiliore;  maxilla  superiore  maxilla  inferiore  vix  lon¬ 
giore  ante  oculum  desinente;  labiis  non  papillatis;  dentibus  maxillis  an- 
tice  pluriseriatis  serie  externa  conieis  majoribus,  postice  uniseriatis  coni- 
cis  posticis  autem  valde  obtusis  subglobosis;  cauinis  insuper  utraque 
maxilla  antice  4  intermaxillaribus  inframaxillaribus  majoribus;  praeoper- 
culo  subrectangulo  angulo  rotundato  margine  posteriore  leviter  emar- 
ginato;  operculo  spina  plana  brevi;  squamis  lateribus  50  p.  m.  in  serie 
longitudinali ;  pinna  dorsali  parte  spinosa  parte  radiosa  liumiliore  spinis 
omnibus  osseis  5*  ceteris  longiore  corpore  triplo  fere  liumiliore,  parte  ra¬ 
diosa  obtusa  rotundata;  pectoralibus  acutis  circiter,  ventralibus  acutis 
6  circiter,  caudali  excisa  lobis  acutis  5  circiter  in  longitudine  corporis; 
anali  spina  3*  spinis  anterioribus  longiore,  parte  radiosa  obtusa  rotundata 
dorsali  radiosa  humiliore;  colorc  corpore  superne  olivaceo  inferne  roseo 
vel  margaritaceo;  corpore  fasciis  4  vel  5  latis  longitudinalibus  aurantiacis 
vel  rubris;  squamis  dorsi  plurimis  macula  coerulescente;  membrana  oper- 
culari  rubra;  pinnis  pulchre  aurantiaco-rnbris  immaculatis,  dorsali  spinosa 
fusco-marginata. 

B.  6.  D.  10/9  vei  10/10.  P.  2/11.  Y.  1/5.  A.  3/S  vel  3/9.  C.  17  et 
lat.  brev. 

Habit.  Nova  Selma,  in  mari. 

Longitudo  speciminis  unici  162'". 

Aanin.  Ik  bezit  nog  eene  soort  van  Lethrinus  van  den  In- 
dischen  Arcbipel  met  overlangsche  roode  banden ,  welke  ik 
vroeger  naar  een  paar  jeugdige  voorwerpen  onder  den  naam 


41  — 


van  Lethrinus  xanthotaenia  (Nat.  T.  N.  Ind.  II  p.  176)  be- 
sclireven  lieb  en  mij  na  bet  ontvangen  van  nog  talrijke  grootere 
voorwerpen  voorkomt  dezelfde  te  zijn  als  Lethrinus  ornatus 
CV.  Deze  verscliilt  echter  van  de  onderwerpelijke  door  veel 
hooger  ligchaam ,  veel  stomperen  kop,  grootere  oogen  enz.  welke 
verschillen  zeer  in  bet  oog  vallen  bij  voorwerpen  van  dezelfde 
grootte.  Bij  de  Lethrinus  van  Nieuw  Selma  schijnen  boven- 
dien  de  roode  overlangscbe  banden  door  eenige  insgelijks  roode 
dwarsche  banden  vereenigd  te  zijn,  wat  echter  bij  mijn  voorwerp 
niet  duidelijk  genoeg  is  om  bet  in  de  diagnose  op  te  nemen. 

TEUTHTDES. 

AmphacantJms  hexagonatus  Blkr. 

Amphac.  corpore  oblongo  compresso,  altitudine  2*.  eirciter  in  ejns  lon¬ 
gitudine,  latitndine  3*.  eirciter  in  ejus  altitudine;  capite  4*.  eirciter  in  lon- 
gitudine  corporis,  vix  longiore  quam  alto;  linea  interoculari  convexa;  li- 
nea  rostro-frontali  ante  oculos  convexiuscula  rostro  declivi  rectiuscula; 
orbita  antice  prominente  denticulata;  ocalis  diametro  3  et  paulo  in  longi- 
tudine  capitis,  majore  parte  in  capitis  dimidio  posteriore  sitis;  rostro  ob- 
tnsiusculo  absque  maxilla  oculo  non  vel  vix  breviore;  osse  suborbitali  an- 
gulo  oris  oculi  diametro  humiliore;  maxilla  superiore  prominente,  minus 
ejus  longitudine  ante  oculum  desinente;  dentibus  maxillis  acutis  aequali- 
bus  infra  apicem  vulgo  utroque  latere  apice  laterali  accessorio  munitis; 
operculo  et  osse  scapulari  parum  striatis;  squamis  parvis  bene  conspicuis; 
pinna  dorsali  partem  spinosam  inter  et  radiosam  parum  emarginata  spinis 
mediocribus  mediis  ceteris  longioribus  3A.  ad  3*.  in  altitudine  corporis  spi¬ 
na  1*  spinis  posterioribus  minus  duplo  breviore;  dorsali  radiosa  dorsali 
spinosa  altiore  obtuse  rotundata;  pectoralibus  apice  acute  rotundatis  6 
eirciter,  ventralibus  angulatis  8  eirciter,  caudali  profunde  exisa  lobis  acu¬ 
te  rotundatis  4*  eirciter  in  longitudine  corporis;  anali  spina  posteriore 
spinis  ceteris  longiore  3  eirciter  in  altitudine  corporis,  parte  radiosa  dor¬ 
sali  radiosa  non  altiore  obtuse  rotundata ;  corpore  coeruleo  maculis  pie- 
risque  hexagonis  aureis  confertissimis  notato  maculis  quasi  filis  retis  tan- 
tum  separatis;  pinnis  dorsali  et  anali  coerulescentibus,  parte  spinosa  fus- 
co  marginatis  maculis  oblongis  vcl  vittis  obliquis  aurantiacis,  parte  radiosa 
radiis  praesertim  maculis  numerosis  rotundis  aureis;  pectoralibus  radiis 
praesertim  maculis  numerosis  rotundis  aureis;  pectoralibus  radiis  aurantia¬ 
cis  membrana  coerulescentibus;  ventralibus  violascentibus  coeruleo  reticu- 
latis,  caudali  membrana  coerulescente  radiis  aurantiaca,  membrana  prae¬ 
sertim  maculis  numerosis  rotundis  aureis. 


42 


B.  5.  D.  1  proc. +  13/10  vel  13/11.  P.  2/15.  V.  1/3/1.  A.  7/9  vei 
7/10.  C.  17  et  lat.  brer. 

Habit.  Nova  Selma,  in  man'. 

Longitudo  speciminis  unici  182'". 

Aanm.  Deze  soort,  vcrwant  aan  Ampliacanthws  guttatus ,  on- 
dersclieidt  zicli  echter  voldoende  daarvan ,  belialve  door  het  dig- 
ter  bijeenstaan  en  meestal  zesboekige  der  oranje-  of  goudkleu- 
lige  vlekken,  door  aanmerkelijk  slanker  ligchaam,  spitseren 
kop ,  niet  bollen  snuit,  enz. ,  welke  verschillen  vooral  good  in  bet 
oog  vallen  bij  voorwerpen  van  beide  soorten  van  gelijke  groot- 
te.  Bij  Ampliacanllins  chrysospilos  Blkr.  is  bet  ligchaam  ins- 
gelijks  blaauw  en  met  goudkleurige  vlekjes  geteekend  docb  de 
vlekjes  zijn  er  rond,  verder  van  een  staande  en  kleiner,  de 
vinnen  ongevlekt,  de  sniiitvoorhoofdslijn  bol,  enz. 

Acantlmrus  velifer  Bl.  Ausl.  Biscb.  IX  p.  106,  tab.  427  fig. 
1.  Lacep.  Poiss.  IV  p.  547.  Biipp.,  Atl.  B.  N.  Afr.  P. 
B.  M.  p.  58  tab.  15  fig.  2.  N.  W.  P.  Ab.  P.  B.  M. 
p.  131.  CV.  Poiss.  X  p.  184. 

Acanth.  corpore  oblongo  compresso,  altitudine  2£  circitcr  in  ejus  lon- 

gitudino,  latitudine  4  fere  in  ejus  altitudine;  capite  5  circiter  in  longitu- 

dine  corporis,  absque  crista  interparietali  aeque  alto  circiter  ac  longo,  cum 

crista  interparietali  multo  altiore  quam  longo;  oculis  diametro  4  et  paulo 

» 

in  longitudine  capitis;  linea  rostro-frontali  rostro  valde  concava ;  linea  in- 
teroculari  convexa;  sulco  praeoculari  trigono  valde  conspicuo;  rosto  acuto 
oculi  diametro  plus  duplo  altiore;  dentibus  cuneiformibus  maxilla  supe- 
riore  14  vel  16  dimidio  apicali  utrinque  serratis  7-11-lobis,  maxilla 
inferiore  18  vel  20  apice  3  -  ad  5-lobis;  praeoperculo  valde  obtusangulo 
angulo  rotundato;  operculo  non  vel  vix,  osse  scapulari  valde  striatis; 
squamis  minimis  conspicuis  capite  dorsoque  antice  graniformibus  capite 
parcioribus  dorso  antice  confertissimis ,  regione  postscapulari  punctiformi- 
bus  vix  conspicuis,  regione  thoraco-ventrali  graniformibus  granulatis  val¬ 
de  conspicuis,  corpore  medio  et  postiee  squamaeformibus  ctenoideis  sca- 
bris  parvis  bene  conspicuis,  150  circiter  in  serie  longitudinal!  inter  basin 
caudalis  et  apicem  pectoralis;  linea  laterali  conspicua  simplice  ;  cauda  spi¬ 
na  oculo  non  vel  vix  breviore;  pinnis  dorsali  et  anali  obtusis  rotundatis; 
dorsali  parte  spinosa  parte  radiosa  humiliore  spina  postica  spinis  ceteris 
longiore;  dorsali  radiosa  altitudine  1|-  circiter,  anali  2  circiter  in  altitu¬ 
dine  corporis;  pectoralibus  acute  rotundatis  4£  circiter,  ventralibus  acutis 
6.|  circiter,  caudali  extensa  truncata  angulis  acuta  radiis  angularibus  5| 
ad  5*.  in  longitudine  corporis;  colore  corpore  violaceo-coeruleo ;  capite 


43 


guttulis  numcrosis  dilute  coeruleis  et  fascia  nncho-oculari  nigricante;  re- 
gione  thoracica  guttulis  coeruleis  numerosis ;  corpore  vittis  27  vel  28  trans- 
versis  parum  obliquis  postrorsum  deseendentibus  aureis  dimidio  corporis 
inferiore  in  guttas  aureas  transeuntibus ;  pinnis  profunde  fusco-violaceis, 
dorsali  et  anali  vittis  longitudinalibus  curratis  aureis  dorsali  p.  m.  12, 
anali  p.  m,  8,-  caudali  basi  guttis  aliquot  coerulescentibus,  postice  coeru- 
leo  marginata. 

B.  fi.  D.  4/27  vel  4/28.  P.  2/14.  V.  1/5.  A.  8/22  vel  3/23.  C.  16 
et  lat  brev. 

Synon.  fygeltrciger  Bl.  Ansi.  Fisch.  1.  c. 

Yoilier  Bl.  Ausl.  Fiscli.  ibid. 

Sail  Bl.  Ausl.  Fisch.  ibid. 

Teuthis  australis  J.  Gray.  Narrat.  surv.  intertropic.  Australia 
by  J.  J.  King-  Append  p.  435  c*  ? 

Acantlmre  voilier  Lacep.  Poiss.  IV  p.  547.  CV.  Poiss.  X  p.  184. 

-Felefel  Arab. 

Habit.  Nova  Selma,  in  mari. 

Longitudo  speciminis  unici  240'". 

Aanm.  De  sclnibvorming  dezer  fraaije  soort  is  in  de  groote 
Histoire  naturelle  des  Poissons  zeer  oppervlakkig  beschreven, 
en  de  kleurteekenino;  o  n  voile  disr  en  foutief.  De  afbeeldino-  van 

o  o  o 

den  beer  Euppell  geeft  de  ldeuren  juister  terng.  De  donkere 
dwarsche  banden  zijn,  met  nitzondering  van  den  oogband,  bij 
mijn  voorwerp  niet  zigtbaar,  wat  aan  den  ver  gevorderden  leef- 
tijdstoestand  zal  toe  te  sclirijven  zijn.  In  een  artikel  over 
Acantlmrns  hypselopterus  Blkr.  heb  ik  er  reeds  op  geduid, 
dat  de  in  de  groote  Histoire  naturelle  des  Poissons  tot  Acan- 
thurus  velifer  nebra^te  afbeeldingen  van  Yalentijn  en  Be- 

O  O  O 

nae.d,  geenszins  daartoe  bebooren,  maar  tot  eene  eigen e  soort, 
welke  ik  daar  voorgesteld  heb  AcaniJmrus  Jcipas  te  noemen. 

MUGILOiDEL 
macro cheilos  Blkr. 

Mug.  corpore  elongato  compresso ,  altitudine  5|-  ad  5^.  in  ejus  longitu- 
dine;  capite  obtusiusculo  5*.  circiter  in  longitudine  corporis ;  altitudine 
capitis  1|-  circiter,  latitudine  ]■§.  circiter  in  ejus  longitudine;  oculis  dia- 
metro  4  fere  in  longitudine  capitis  ,  2  fere  in  capitis  parte  postoculari  r 
2  et  paulo  distantibus;  membrana  palpebrali  iridem  vix  tegente;  linea 
rostro-dorsali  vertice  declivi  convexiuscula ;  rostro  obtuso  ante  os  promB 
nente  cum  labio  superiore  oculo  vix  vel  non  breviore;  naribus  oblon* 
gis  posterioribus  anterioribus  multo  majorilnis;  osse  suborbitali  non  emar» 


—  44 


ginato  margine  inferiore  postice  et  margine  postcriore  truncato  leviter 
dentieulato;  osse  maxillari  superiore  ore  clauso  vix  conspicuo  angulum 
suborbitalem  superante;  labio  superiore  maxime  earnoso  latissimo  mar¬ 
gine  inferiore  papillato,  papillis  uniseriatis  valcle  conspieuis  obtusis  plus 
minusve  fimbriatis  vel  denticnlatis ;  maxilla  superiore  deorsum  valdo 
protractili;  maxilla  inferiore  tubereulo  sympbyseali  quadrato ;  labio  in¬ 
feriore  sympbysi  emarginato  papillato  papillis  uniseriatis  valde  con- 
spicuis  obtusis  plus  minusve  fimbriatis  vel  denticulatis ;  linea  rostro-in- 
framaxillari  vix  coneava;  impressione  praevomerina  parum  profunda; 
dentibus  palatinis  parvis  utroque  latere  in  thurmam  oblongam  curvatam 
postiee  in  palato  sitam  dispositis;  lingua  thurmulis  dentieuiorum  pnrvo- 
rum  scabra;  praeopereulo  marginem  posteriorem  versus  fossis  pluribus 
brevibus,  margine  posteriore  obliquo  angulo  rotundato  ;  squamis  lateribus 
41  vel  42  in  serie  longitudinali  ,  parte  basali  striis  4  ad  8;  squamis  axil- 
laribus  elongatis;  pinnis  dorsalibus  paulo  plus  dimidia  longitudine  pecto- 
ralium  a  se  invieem  remotis ,  corpore  multo  humilioribus ,  spinosa  radio- 
sa  paulo  liumiliore  spinis  mediocribus  1®  ceteris  longiore  sed  2*  et  3*  non 
crassiore;  dorsali  radiosa  squamosa  acuta  emarginata;  pectoralibus  aeutis 
longitudine  caput  aequantibus;  ventralibus  aeutis  longitudine  1£  circiter 
in  longitudine  pectoralium;  anali  vix  vel  non  ante  dorsalem  2m  ineipien- 
te,  squamosa,  dorsali  radiosa  altiore  acuta  emarginata,  altiore  quam  ba- 
si  longa;  caudali  profunde  emarginata  lobis  aeutis  44.  circiter  in  longitu¬ 
dine  corporis;  colore  corpore  superne  viridescente  iuferne  argenteo  ;  pin- 
nis  flavescente-  vel  violascente-liyalinis ,  pectoralibus  basi  superne  macula 
nigricante,  caudali  postice  fusco  leviter  marginata. 

B.  6.  D.  4  —  1/7  vel  4—  1/8.  P.  2/16.  V.  1/5.  A.  3/9  vel  3/10.  C. 

14  et  lat.  brev. 

Habit.  Nova  Selma,  in  mari. 

Longitudo  speciminis  unici  3 1  O'". 

Aanm.  De  aan  den  rand  getepelde  lippen,  de  buitengewoon 
vleezige  hooge  bovenlip,  de  talrijke  sebubben,  bet  niet  uitge- 
rande  onderoogkuilsbeen ,  de  diep  uitgesnedene  staartvin,  het 
betrekkelijk  digt  bijeenstaan  der  rugvinnen,  zijn  de  voornaam- 
ste  karakters  ter  herkenning  dezer  soort.  Yerwant  aan  Mugil 
crenilabis  Eorsk.  CY. ,  ondersebeidt  deze  zicb  evenwel  doordien 
de  kop  er  slechts  5  maal  en  de  staartvin  bijkans  6  maal  gaan 
in  lengte  des  ligebaams  en  bet  ligchaam  zelf  hooger  is. 

In  de  Zoology  van  de  Beagle,  Bisb.  p.  81  en  82,  heeft  de 
heer  L.  Jenijns  eene  soort  van  Muo'il  naar  een  slecbt  bewaard 

O 

voorwerp  kortelijk  besebreven  docb  er  geerd  naam  aan  gegeven. 
Die  beschrijving  beantwoordt  zoo  goed  aan  mijn  voorwerp,  dat 
zij  zonder  twijfel  tot  Mugil  macrocheilos  terug  te  brengen  is. 


Mugil  Rossii  Blkr. 


Mug.  corpore  elongato  comprcsso ,  altitudine  5|.  ad  5*  in  ejns  longitu* 
dine;  capite  acuto  4*  circiter  in  longitudine  corporis;  altitudine  capitis  li 
ad  1|.,  latitudine  1|.  circiter  in  cjus  longitudine;  oculis  diametro  3|  circi¬ 
ter  in  longitudine  capitis,  2  fere  in  capitis  parte  postoculari,  2  et  paulo 
distantibus;  membrana  palpebrali  iridem  vix  vel  non  tcgente;  linea  ros- 
tro-dorsali  vertice  declivi  rectiuscula;  rostro  con",  exo  obtusiusculo  non  an¬ 
te  os  prominente  oculo  breviore;  naribus  posterioribus  oblongis  anteriori- 
bus  rotundis  mnjoribus;  osse  suborbitali  mediocriter  emarginato ,  margi- 
ne  inferiore  et  margine  posteriore  truncato  denticnlato ;  osse  maxillari 
superiore  angulum  suborbitalem  superante  ore  clauso  inconspicuo;  la- 
biis  denticulatis  denticulis  parum  conspieuis,  labio  superiore  parum  car- 
noso  gracili ,  labio  inferiore  symphysi  emarginato;  maxilla  superiore  de- 
orsum  Table  protractili ;  maxilla  inferiore  symphysi  tuberculo  quadrato- 
conico;  linea  rostro-inframaxillari  concaviuscula;  impressione  praevome- 
rina  magna  profunda;  dentibus  palatinis  parvis  utroque  latere  in  thurmas 
2  parvas  valde  distantes  dispositis  thurma  posteriore  oblonga  thurma  an- 
teriore  multo  majore;  lingua  tliurmulis  denticulorum  parvorum  scabra;. 
praeoperculo  marginem  posteriorem  versus  fossis  pluribus  brevibus,  mar¬ 
gine  posteriore  obliquo  angulo  rotundato;  squamis  lateribus  28  p.  m.  in 
serie  longitudinali  parte  basali  striis  5  ad  8;  squamis  axillaribus  non 
elongatis;  pinnis  dorsalibus  longitudinis  pinnae  pectoralis  circiter  a  se 
invicem  remotis  corpore  multo  liumilioribus,  spinosa  radiosa  humiliore. 
spinis  crassiusculis  1»  sequentibus  longiore  et  crassiore;  dorsali  radiosa 
squamosa  acuta  vix  emarginata  pectoralibus  acutis  longitudine  1|.  circi¬ 
ter  in  longitudine  capitis;  ventralibus  acutis  longitudine  circiter  in 
longitudine  pectoralium;  anali  maxima  parte  ante  dorsalem  radiosam  sita 
squamosa  acuta  vix  emarginata;  dorsali  radiosa  non  altiore,  multo  altio- 
re  quam  basi  longa;  caudali  parum  emarginata  angulis  acuta  4 1  ad  4|. 
in  longitudine  corporis;  colore  corpore  superne  viridescente  inferne  ar- 
genteo;  pinnis  fluvescente- vel  violascente-hyalinis,  pectoralibus  nigricante- 
violaccis. 

13.  4.  D.  4—  1/7  vel  4—  !/8.  P.  2/14.  V.  1/5.  A.  3/8  vel  3/9.  C.  14 
et  1  at.  brer. 

Habit.  Nova  Selma,  in  mari. 

Longitudo  speeiminis  unici  264"'. 

Aanm.  Deze  soort  is  na  verwant  aan  Mugil  melanochir  K. 
v.  H.  dock  deze  heeft  betrekkelijk  korteren  en  bolleren  kop, 
veel  kleinere  oogen ,  welker  diameter  meer  dan  tweemaal  gaat 
in  bet  achteroogsgedeelte  van  den  kop ,  enz.  Ik  noem  de  onder- 
werpelijke  soort  ter  eere  van  den  toezender  den  beer  J.  C.  Boss. 


GOBIOJLDEI. 


Gobius  ophtludmolaenia  Blkr. 

Gob.  corpore  elongato  compresso  ,  altitudine  5|.  ad  in  ejus  Iongitudi- 
ne,  latitudine  circiter  in  ejus  altitudine;  capite  obtuso  convexo  4£  ad 
4*  in  longitudine  corporis;  latitudine  capitis  1  \  ad  1®.  circiter,  altitudine 
li  ad  6i  circiter  in  ejus  longitudine;  oculis  diametro  4  fere  in  longitu¬ 
dine  capitis,  valde  approximate,  maxima  parte  in  capitis  dimidio  anterio- 
re  sitis;  rostro  obtuso  convexo;  maxilla  inferiore  non  vel  vix  longiore, 
deorsum  valde  protractili,  ante  oculum  desinente;  dentibus  maxillis  plu- 
riseriatis  serie  externa  majoribus,  maxilla  superiore  anticc  utroque  latere 
caninis  3  parvis,  maxilla  inferiore  utroque  latere  antice  caninis  5  poste- 
riore  curvato  ceteris  majore;  rictu  obliquo;  sulco  oculo-scapulari  conspi- 
cuo ;  rostro  alepidoto;  genis,  operculis  verticeque  squamosis,  squamis  8 
p.  m.  in  serie  longitudinali  oculos  inter  et  pinnam  dorsalem  lm;  squamis 
lateribus  27  p.  m.  in  serie  longitudinali;  appendice  anali  conica  brevi ; 
pinnis  dorsalibus  approximatis ,  spinosa  radiosa  et  corpore  humiliore  spi- 
nis  flexilibus  non  productis;  dorsali  radiosa  radio  1°  flexili,  masculis  pos¬ 
tice  acuta  corpore  vix  vel  non  humiliore,  feminis  obtusa  corpore  humilio- 
re;  pectoralibus  superne  filosis,  obtusis  rotundatis  4*.  ad  4|.,  ventrali  a- 
num  attingente  4®.  ad  5  et  paulo,  caudali  obtusa  convexa  5  circiter  in- 
longitudine  corporis  anali  dorsali  radiosa  non  vel  vix  humiliore,  postice 
masculis  acuta  feminis  obtusa;  colore  corpore  superne  dilute  viridi,  in- 
ferne  dilute  roseo  vel  margaritaceo ;  dorso  lateribusque  maculis  fuscescentibus 
nebulaeformibus  fascis  obliquas  irregulares  6  p.  m.  similantibus  et  insuper 
punctis  numerosis  fuscis  et  dilute  coeruleis;  capite  vitta  oculo-postmaxillari 
transversa  violaceo-coerulea;  rostro  genisque  guttulis  pulchre  flavis ;  vertice 
punctis  fuscis,  operculo  vittis  2  vel  1  obliquis  carmosinis;  pinna  dorsali 
spinosa  coerulescente  antice  maculis  parvis  nigricantibus  postice  maculis 
aurantiacis  oblongis  in  series  5  vel  6  longitudinales  dispositis ;  dorsali  radiosa 
coerulescente  membrana  maxima  parte  fuscescente,  superne  fusco  macula- 
ta;  pectoralibus  et  ventrali  coeruleo  dilutiore  densissime  arenatis  et  fusco- 
violaceo  reticulatis;  anali  dimidio  basali  albida  inter  singulos  radios  ma¬ 
cula  oblonga,  carmosina  dimidio  libero  violacea;  caudali  aurantiaca  mar- 
gine  inferiore  late  violacea,  membrana  radiisque  punctis  numerosis  fus¬ 
cescentibus  et  coeruleis. 

jB.  4.  D.  6 — '1/11  vel  1/12.  P.  14  vel  15.  V.  1/5.  A.  1/11  vel  1/12. 

C.  26  p.  m.  (lat.  brev.  inclus.). 

Habit.  Nova  Selma,  in  mari. 

Hongitudo  4  speciminum  58"'  ad  64"'. 

Aanm.  Deze  Gobius  is  zeer  na  verwant  aan  Gobius  cane- 
rensis  Blkr.  (Nat.  T.  N.  Ind.  IV  p.  269)  van  Sumatra,  zoowei 
wat  kleurteekening*  en  habitus,  als  beschubbiiig  eu  tandenstelsel 


betreft.  Gobius  cauerensis  lieeffc  evenwel  liet  oog  grooter,  7 
of  8  bruine  smalle  overlangsclie  bandjes  over  liet  ligchaam ,  de 
borstvin  met  kleine  bruine  puntjes  bezet,  de  borstvinnen  be- 
trekkelijk  korter,  een  rugvinstraal  minder  enz. 

Gob  ms  cocoseusis  Blkr. 

Gob.  corpore  elongato  antice  cylindraceo  postice  compresso ,  altitudine 
6  circiter  in  ejus  longitudine;  capite  obtuso  convexo  5*.  circiter  in  longi- 
tudine  corporis:  latitudine  capitis  14  circiter,  altitudine  1£  circiter  in 
ejus  longitudine;  oculis  diametro  3  circiter  in  longitudine  capitis,  totis  in 
capitis  dimidio  anteriore  sitis,  valde  approximatis;  rostro  obtuso  convexo; 
maxilla  superiore  maxilla  inferiore  vix  longiore,  parum  protractili ,  sub 
oculi  parte  anteriore  desiuente;  dentibus  maxillis  pluriseriatis  serie  exter¬ 
na  majoribus  caninis  vel  canino’ideis  nullis ;  rictu  obliquo;  sulco  oculo- 
scapulari  conspicuo;  capite  toto  alepidoto;  regione  interparietali  nuda  us¬ 
que  ad  spinam  dorsi  primam  sese  extendente;  squamis  lateribus  34  p.  m. 
in  serie  longitudinali ;  appendice  anali  oblonga  obtusa;  pinnis  dorsalibus 
approximatis;  dorsali  spinosa  dorsali  radiosa  humiliore  spinis  flexilibus 
non  productis ;  dorsali  radiosa  obtusa  corpore  humiliore;  pectoralibus  ob- 
tusis  rotundatis  superne  filosis  5|.  circiter,  ventrali  anum  non  attingente 
6  circiter,  caudali  obtusa  convexa  5  circiter  in  longitudine  corporis;  ana¬ 
li  obtusa  dorsali  radiosa  vix  vel  non  altiore;  colore  corpore  superne  viri- 
di  inferne  margaritaceo-roseo;  dorso  lateribusque  fuscescente  reticulato- 
nebulatis  mediis  lateribus  maculis  irregularibus;  coeruleis  insuper  maculis 
fuscis  irregularibus  8  p.  m.  in  seriem  longitudinalem  dispositis;  capite 
fusco  arenato  et  genis  praesertim  coeruleo  guttulato;  pinna  dorsali  spino¬ 
sa  flavescente  fusco  arenata;  dorsali  radiosa  caudali que  aurantiacis  radiis 
maculis  fuscis  variegatis;  pectoralibus,  ventrali  analique  flavescentibus 
immaculatis. 

13.  4.  D.  6  —  1/9  vel  6—1/10.  P.  18  vel  19.  V.  1/5.  A.  1/8  vel  1/9. 

C.  28  p.  m.  flat.  brev.  inclus.). 

Habit.  Nova  Selma,  in  mari. 

Longitudo  speciminis  unici  46"'. 

Aaiim.  De  tweede  Gobius,  welke  ik  van  Nieuw  Selma  ont- 
ving,  belioort  tot  de  groep  van  liet  geslacht  met  stompen  onbe- 
scliubten  kop,  stompe  staartvin,  middelmatig  groote  scliubben 
en  zonder  hondstanden.  Zij  is  verwant  aan  Gobius  pelrophi- 
lus  Blkr.  (Nat.  T.  N.  Ind.  IV  p.  476)  dock  deze  heeft  den  kop 
grooter,  de  nek-ruglijn  besclmbt,  de  bekspleet  grooter,  ande- 
re  kleuren,  enz.  Zij  heeft  ook  vrij  veel  overeenkomst  met  Go¬ 
bius  Reichei  Blkr.  (Nat.  T.  N.  Ind.  V  p.  509),  bij  welke  ech- 


—  48  — 


ter  de  kop  insgelijks  betrekkelijlc  grooter  is,  de  borstvin  gevlekt  , 
de  schubben  minder  talrijk  zijn  (26  op  eene  ovexlangscbe  rei), 
de  rugvin  een  straal  minder  heeft,  enz. 

LABROiDEI  CTENOIDEI. 

Glyphisodon  Rossii  Blkr. 

Gtyphis.  corpore  oblongo  compresso,  altitudine  3*.  ad  3£  in  ejus  lon- 
gitudine,  latitudine  2£  circiter  in  ejns  altitudine;  capite  obtuso  44  ad  4®. 
in  longitudine  corporis,  aeque  alto  circiter  ac  longo;  oculis  diametro  3.*. 
ad  3i  in  longitudine  capitis;  linea  rostro-dorsali  ante  oculos  convexiuscu- 
la;  linea  interoculari  convexa;  rostro  oculo  breviore;  osse  suborbitali 
angulo  oris  oculi  diametro  duplo  circiter  humiliore;  maxillis  subaequalibus 
superiore  sub  oculi  parte  anteriore  desinente;  dentibus  utraque  maxilla  p. 
m.  40;  praeoperculo  obtuse  rotundato;  operculo  spinis  2  parvis  planis; 
squamis  lateribus  28  p.  m.  in  serie  longitudinali ;  linea  laterali  sub  radiis 
dorsalis  anterioribus  interrupta;  pinnis  dorsali  et  anali  radiosis  dimidio 
basali  tantum  squamosis;  dorsali  radiosa  obtusa  rotundata  corpore  minus 
duplo  liumiliore;  dorsali  spinosa  dorsali  radiosa  humiliore  spinis  posticis 
spinis  ceteris  longioribus,  membrana  inter  singulas  spinas  emarginata 
lobata;  pectoralibus  obtusis  rotundatis  5  circiter,  ventralibus  acutis  44- 
ad  4*,  caudali  emarginata  lobis  obtusis  rotundatis  4  et  paulo  ad  4|.  in 
longitudine  corporis;  anali  obtusiuscule  rotundata  dorsali  radiosa  non 
humiliore  spina  2*  radiis  mediis  multo  breviore;  colore  corpore  superne 
olivaceo-violascente  inferne  olivaceo-aurantiaco ;  squamis  singulis  capite 
gutta,  corpore  stria  transversa  vel  macula  oblonga  transversa  eoerulea; 
membrana  operculari  postice  violaceo-nigra ;  pinna  dorsali  spinosa  tota, 
dorsali  radiosa  antice  et  tota  basi  profunde  violaeeis;  dorsali  radiosa 
dimidio  supero-posteri ore  aurantiaca;  pinnis  pectoralibus  caudalique  auran- 
tiacis;  ventralibus  analique  fusco-violaceis. 

B.  6.  D.  13/13  vel  13/14.  P.  2/ la  vel  2/16.  V.  1/5.  A.  2/13  vel 
2/14.  C.  15  et  lat.  brev. 

Habit.  Nova  Selma,  in  mari. 

Longitudo  2  speeiminum  79"'  et  96"'. 

Aanm.  Deze  Glyphisodon  staat  in  verwantscliap  tnssclien 
Glyphisodon  unimaculatus  CY.  ( Glyphisodon,  balinensis  Blkr. 
olim)  en  Glyphisodon  modesties  Schl.  Mull.  Zij  is  echter  nog 
slanker  dan  beide,  mist  de  zwarte  rugvin vlek  van  eerstgenoem- 
de  en  heeft  1  rug-  en  1  aarsvinstraal  meer  dan  beide,  terwijl 
bij  Glyphisodon  ?nodestus  de  klenr  des  ligehaams  veel  lichter 
en  geelachtig  is,  enz. 

Scripsi  Batavia  Calendis  Junii  mdcccliv. 


0  V  E  it 


E  E  N  I  G  E 


VAN  DE 


KOKOS-EIL  ANDEN, 

DOOR 


11  r.  I®.  15  S3  K  It  K  11. 


Kort  nadat  mijne  Bijdrage  tot  de  kennis  d-er  icbtbyologiscbe 
fauna  van  de  Kokos-eilanden  was  afgedrukt  (1),  ontving  ik 
op  nieuw  eenige  viscbsoorten  van  daar  door  de  welwillendbeid 
van  den  beer  J.  C.  T.  Boss,  t.  w.  Serranus  urodelus  CY. , 
Holocentrum  poecilopterus  Blkr ,  Pentapus  aureolineatns  CY. , 
Platax  Poersii  Blkr,  Platax  teira  CY. ,  Cbeilinus  diagrammns 
CY.  (varietas  fascia  caudali  transversa  lata  rosea  pinnaque  caudali 
tota  aurantiaca),  Oxybelus  Brandesii  Blkr  en  Alutarius  laevis 
Cuv. 

Serranus  urodelus  CY.  was  reeds  van  de  Kokos-eilanden  be- 
kend,  doch  de  overige  acbt  soorten  niet.  Twee  daarvan  ,  Holocen- 
trum  leo  CY.  en  Holocentrum  poecilopterus  Blkr  bevonden  zich 
nog  niet  in  mijn  kabinet  en  laatstgenoemde  bescbouw  ik  als  nieuw 
voor  de  wetenscbap-  Beide  soorten  zijn  bieronder  bescbreven. 


(1)  Nataurkundig  Tijdscla’ift  voor  Nedeidandsch  Indie  Dl.  TIT  p.  37 — 18. 


—  354  — 


In  mijne  bovengenoemde  bijdrage  bragt  ik  bet  aantal  van 
de  Kokos-eilanden  bekende  vischsoorten  op  36.  De  acht  ge- 
noemde  daarbij  voegende  stijgt  dat  aantal  thans  tot  44,  t.  w. 

1.  Apogon  novemfasciatus  CV.  Nat.  Tijdschr.  Ned.  Ind.  Ill  p.  163. 

2.  Scrranus  hexagonatus  CY.  ibid.  VI  p.  191. 

'3.  „  urodelus  CV.  ibid.  VII  p.  39. 

4.  Mesoprion  marginatus  Blkr.  ibid.  Ill  p.  554. 

5.  „  monostigma  Blkr.  Verh.  Batav.  Gen.  XXII.  Pert*. 

6.  Holocentrum  leo  CV.  Nat.  Tijdschr.  N.  Ind.  VII  p’  355. 

7.  „  poecilopterus  Blkr.  ibid.  VII  p.  356. 

8.  Mullo’ides  flavolineatus  Blkr.  ibid.  Ill  p.  697. 

9.  Pentapus  aureolineatus  CV.  ibid..  VI  p.  55. 

10.  Lethrinus  cocosensfs  Blkr.  ibid.  VII  p.  40. 

11.  Gerres  acinaces  Blkr.  ibid.  VI  p.  194. 

12.  „  oyena  CV.  Verb.  Bat.  Gen.  XXIII  Maen. 

13.  Chaetodon  auriga  Forsk.  Nat.  Tijdschr.  Ned.  Ind.  V  p.  164. 

14.  Platax  Boersii  Blkr.  ibid.  Ill  p.  758. 

15.  „  teira  CV.  Verh.  Bat.  Gen.  XXIII  Chaet. 

16.  Pimelepterus  altipinnis  CV.  Nat.  Tijdschr.  Ned.  Ind.  Ill  p.  727. 

17.  Caran x  Forsteri  CV.  Verh.  Bat.  Gen.  XXIV  Makr. 

18.  Seriolichthys  bipinnulatus  Blkr.  Nat.  Tijdschr.  Ned.  Ind.  VI  p.  196. 

19.  Amphacanthus  hexagonatus  Blkr.  ibid.  VII  p.  41. 

20.  Acanthurus  mato'ides  CV.  Verh.  Bat.  Gen.  XXIII  Teuth. 

21.  „  triostegus  CV.  ibid. 

22.  „  velifer  Bl.  Nat.  Tijdschr.  Ned.  Ind.  VII  p.  42. 

23.  Mugil  macrocheilos  Blkr.  ibid.  VII  p.  43. 

24.  „  Rossii  Blkr.  ibid.  VII  p.  45. 

25.  Salarias  quadricornis  CV  ? 

26.  Gobius  cocosensis  Blkr.  Nat.  Tijdschr.  Ned.  Ind.  VII  p.  46. 

27.  „  ophthalmotaenia  Blkr.  ibid.  VII  p.  47. 

28.  Pomacentrus  prosopotaenio'ides  Blkr.  ibid.  Ill  p.  286. 

29.  Glyphisodon  bioeellatus  CV.  ibid.  IV  p.  286. 

30.  „  Rossii  Blkr.  ibid.  VII  p.  48. 

31.  Dascyllus  aruanus  CV.  ibid.  VI  p.  10S. 

32.  Cheilinus  diagrammus  CV.  =  Sparus  radiatus  Bl.  Sckn.  Verh.  Bat. 

Gen.  XXII  Gladsch.  Labr. 

33.  Scarus  chlorodon  Jen. 

34.  „  Jenynsii  Blkr. 

35.  „  mastax  Rupp.  Nat.  Tijdschr.  Ned.  Ind.  VI  p.  199. 

36.  Rhombus  sumatranus  Blkr.  ibid.  I  p.  409.  Verh.  Bat.  Gen.  XXIV 

Pleuron. 

37.  Saurus  synodus  CV.  ibid.  II  p.  257.  ibid.  XXIV  Chiroe.  etc. 

38.  Oxybeles  Brandesii  Blkr.  ibid.  I  p.  276.  ibid.  XXIV  Chiroe.  etc. 

39.  Muraena  cancellata  Richds.  ibid.  V  p.  531,  ibid.  XXV  Muraen. 


—  355 


40.  Gastrophysus  implutub  Bikr  =  Tetraodon  implutus  Jap. 

41.  Balistes  aculeatus  Bl.  Yerh.  Bat.  Gen.  XXIV  Balist. 

42.  „  vidua  Soland.  Nat.  Tijdschr.  Ned.  Ind.  Ill  p.  565. 

43.  Alutarius  laevis  Cuv.  ibid.  Ill  p.  304.  Yerh.  Bat.  Gen.  XXIV  Balist. 

44.  Ostracion  cubicus  B!.  Verh.  Bat.  Gen.  XXIV  Balist.  Ostrac. 

Yan  deze  soorten  zijn  tot  nog  toe  slechts  van  de  Kokos- 
eilanden  bekend  Holocentrnm  poecilopterus  Blkr  ,  Lethrinus 
cocosensis  Blkr,  Amphacnthus  hexagonatns  Blkr,  Mugil  ma- 
croclieilos  Blkr,  Mugil  Bossii  Blkr,  Gobius  cocosensis  Blkr, 
Glyphisodon  Eossii  Blkr,  Scams  chlorodon  Jen.,  Scarus  Je- 
nynsii  Blkr.  en  Gastrophysus  implutus  Blkr. 

DESCRIP  TIONES  SPECIERUM  DI AGN  O  STIC  AE. 

Holocentrum  leo  CY.  Poiss.  Ill  p.  152.  Less.  Zool.  Yoy.  Co- 
quille  II  p.  222.  CY.  Begn.  anim.  ed.  luxe,  Poiss.  Atl. 
tab.  14  fig.  1. 

Holoeentr.  eorpore  oblongo  eompresso,  altitudine  3-J.  circiter  in  ejus 
longitudine,  latitudine  2£  circiter  in  ejus  altitudine;  capite  acuto  3p  cir¬ 
citer  in  longitudine  corporis;  altitudine  capitis  1-J.  ad  in  ejus  longitu¬ 
dine;  linea  rostro-frontali  valde  concava;  oculis  diametro  4-*.  circiter  in 
longitudine  capitis;  orbita  postice  superne  tantum  denticulata  dentibus  vix 
conspicuis ;  spina  infraorbitali  nulla;  rostro  acuto  oculo  longiore;  osse 
suborbitali  valde  emargiuato  interne  spinis  2  anteriore  praeoculari  poste- 
riore  sub  oculi  parte  anteriore  deorsum  spectante,  curvatura  suborbita¬ 
li  semilunari  dentibus  2  tantum  distantibus;  maxilla  superiore  maxilla 
inferiore  paulo  breviore  valde  protractili  sub  oculi  parte  anteriore  desi- 
nente;  dentibus  maxillis,  vomerinis  et  palatinis  minimis;  praeoperculo 
margine  posteriore  dentibus  14  ad  20  inferioribus  ceteris  majoribus  basi 
latis,  margine  inferiore  dentibus  parvis  vel  nullis,  spina  maxima  capite 
minus  triple  breviore  bisulcata;  operculo  spinis  2  validis  superiore  infe¬ 
riore  longiore;  suboperculo  inferne  interoperculoque  sub  spina  praeoper- 
culari  leviter  denticulatis ;  vertice  utroque  latere  carinis  7  vel  8  divergen- 
tibus;  osse  suprascapulari  denticulato;  ossibus  scapularibus  edentulis;  li- 
neis  dorsali  maxime  eonvexa,  ventrali  rectiuscula;  squamis  lateribus  46  p. 
in.  in  serie  longitudinali  singulis  denticulis  margine  libero  mediocribus  con- 
spicuis;  pinna  dorsali  partem  spinosam  inter  et  radiosam  usque  ad  basin 
fere  in  cisa,  spinosa  elevata  spinis  validis  3*  ceteris  longiore  2£  circiter  in 
altitudine  corporis  inembrana  interspinali  non  incisa  apices  spinarum  at- 


—  350 


tingcntc;  dorsali  rndiosa  acutiusrule  rotund  at  a  dorsali  spinosn  paulo  nl- 
liore;  pcetornli bus  neutis  veutralibus  acutis  6  eireiter,  caudali  pro- 

i'uiulo  incisa  lobis  acutiuscule  rotundatis  aequalibus  5*  eireiter  in  longi- 
utdine  corporis;  anali  obtusiuscula  rotundatu,  spina  3*  latissima  crassa 
radio  1°  breviore  spina  dovsi  3*  paulo  longiorc;  colorc  corporo  pulchre 
rubro  ,  faseiis  li it  1 1  is  .  p inn  is  aurantiaco-nibro  ;  dorsali  spinosa  flavo  nebu¬ 
la  ta. 

B.  S.  D.  11  —  1/15.  p.  1/14.  V.  1/7.  A.  4/11.  C.  6.19.4. 

Syiion.  I/olucentre,  lion  C V.  Poi  S  S  •  III  p.  159. 

Lion  Incol.  Ins.  Scycheb. 

Ilabit.  Ins.  Cocos,  in  mari. 

Longitude  speciminis  uniei  310"'. 

Aanra.  Mijn  voorwerp  bescliouw  ik  als  te  belioorcn  tot  II o- 
locentrum  leo  CV.  De  doorntjes  van  oogkassen  cn  onderoog- 
knilsbeenderen  schijnen  door  den  leeftijd  des  diers  wat  versle- 
ten  te  zijn.  Opmerkelijk  bij  deze  soort  is  de  geweldige  pre- 
operkeldoorn ,  liet  niet  uitgesneden  zijn  van  bet  rugdoornvliesj 
lietwelk  van  den  eenen  doorntop  naar  den  volgenden  gaat 
cn  niet  zicli  zooals  gewoonlijk  min  of  ineer  ver  beneden  den 
volgenden  doorntop  vastlieclit.  De  afbeelding  in  de  praclituit- 
gave  van  Cu  vie  ids  Degne  animal  vertoont  deze  b  i  j  zon  derliei  d 
niet  en  ook  bet  profiel  minder  hoi  dan  mijn  voorwerp. 

Het  komt  mij  zeer  twijfelaclitig  voor  of  Eenakd’s  Chouwer 
Ladd  tot  deze  soort  behoort,  waarom  ik  deze  nit  de  synony- 
mie  heb  we^ixelaten. 


Ilolocentrum  poecilop  terns  Blkr. 

Hoi oc.  eorpore  oblongo  eompresso,  altitudine  3®.  eireiter  in  ejus  lon- 
gitudine,  latitudino  2  fere  in  ejns  altitudine;  capite  acuto  3*.  ad  3*  in 
lougitudme  corporis;  altitudine  capitis  1  J.  ad  11  in  ejus  longitiidine ;  li- 
nea  rostro-frontali  declivi  con vcxiuscula;  oculis  diametro  2-}r  eireiter  in 
longitiidine  capitis;  orbita  snperne  postiecque  denticulata  ceterum  glabra; 
spina  infraorhitali  nulla;  rostro  acuto  oculo  breviore;  ossc  snborbitali  val- 
de  emarginato ,  inferne  spinis  2  antcriore  praeoculari  posteriore  sub  me¬ 
dio  oculo  sito  deorsmn  postrorsum  spectnntc,  eurvatura  suborbitali  semi- 
lunavi  dentibus  4  vel  5  postrorsum  spectantibus ;  maxillis  aequalibus  su¬ 
perior  sub  oculi  parte  posteriore  desinente,  valde  protractili ;  dentibus 
maxillis,  vomcrinis  et  palatinis  minimis;  praeorereulo  margine  posteriore 


den til> us  40  ad  50  grtu-ilibus,  mnrgine  inferiore  denti bus  4  ve]  5,  spina 
mngua  bisulcata  c'upite  quadruple  ciroiter  breviore;  opcrculo  spinis  2  va¬ 
lid  ts  supcriore  inferiore  longiorc;  suboperculo  superne,  iuteropercuio  sub 
spina  praeoperculari  dentatis;  vertiee  utroque  latere  cristis  8  vel  9  diver- 
genlibus;  osse  suprascapulari  dentata ;  ossibus  seapularibtis  edentulis;  li- 
ncis  dorsali  valde  convexa,  ventrnli  rectiuseula;  squamis  lateribus  5 ‘2  p. 
m.  in  serie  longitudinali  singulis  deilticulis  marg'ine  libero  parvis  conspicuis 
pinna  dorsali  partem  radiosam  inter  et  spinosam  usque  ad  basin  fere  ineisa; 
spinosa  obtttsa  spinis  medioeribtts  4a  et  5a  spin  is  ceteris  longioribus  2|. 
cireiter  in  altitudine  corporis,  membrana  interspinali  valde  excisa;  dor¬ 
sali  radi  os  a  acute  rotundata  parte  spinosa  rnulto  altiore  corpore  minus 
duplo  humiliore;  pectoralibns  acute  rotundatis  51,  ventralibus  acutis  0 
fere,  eaudali  profunde  incisa  lobis  acute  rotundatis  superiore  inferiore 
longiore  51  circiter  in  longitudine  corporis;  anali  at-ute  rotuudata,  spina 
3*  radio  1°  non  breviore  crassa  spina  dorsali  longissiina  duplo  fere  lon¬ 
giore;  eolorc  eorpore  pulchre  rubro  singulis  squamis  medio  macula  niten- 
te  roseo,  maculis  roseis  fascias  longitudinales  12  p.  m.  efficientibus ;  pin- 
nis  roseo-rubris ;  dorsali  spinosa  flava  oc.ellis  magnis  roseis  in  series  2 
longitudinales  dispositis,  membrana  interspinali  apice  spinarnm  macula 
trigona  dilute  rosea. 

B.  8.  D.  11  —  1/14.  r.  2/12.  V.  1/7.  A.  4/10.  C.  0.19.3  vel  5.19.3. 

Habit.  Ins.  Cocos,  in  u  »ri. 

Longitudo  s])eciminis  unici  197"'. 

Aanm.  Deze  soort  is  na  verwant  aan  Holocentrum  Here 
CY.  en  Holocentrum  tieremdes  Blkr. —  Holocentrum  Here  CY. 
ecliter  heeft  12  rugdoornen  en  de  operkeldoornen  van  gelijke 
lengte  en  volgens  de  afbeelding  in  de  Zoologie  der  reis  van 
de  Coquille  te  oordeelen,  welke  mij  ecliter  voorkomt  gebrekkig 
te  zijn,  de  doornachtige  rugvin  lager  en  ongevlekt,  enz.  Bij 
Holocentrum  tiereozdes  Blkr  gaat  de  bovenkaak  slechts  tot  bij- 
kans  onder  bet  midden  van  bet  oog  en  zijn  er  slechts  onge- 
veer  40  schubben  op  eene  overlangsche  rei,  terwijl  er  de 
rugvinvlekjes  ontbreken. 

De  soorten  van  Holocentrum,  welke  ik  tlians  van  den  Indi- 
schen  Archipel  bezit  zijn,  behalve  de  beide  bovengenoemde:  Ho¬ 
locentrum  orientale  CY.  i=:  Holocentrum  marginatum  CY.  (van 
Java,  Sumatra,  Singapore,  Celebes,  Halmaheira,  Batjan  en  So- 
lor) ,  Holocentrum  operculare  CY.  (van  Sumatra  en  Banda) , 
Holocentrum  violaceum  Blkr  (van  Amboina),  Holocentrum  sam- 
mara  CY.  (van  Sumatra,  Sumbawa,  Bloris,  Banda,  Amboina, 


358 


Ceram  en  Ternate),  Holocentium  cornutum  Blkr  (van  Amboi¬ 
na,  Ceram  en  Bloris),  Holocentrum  punctatissimum  CV.  (van 
Sumatra) ,  Holocentrum  leonoides  Blkr  (van  Celebes ,  Amboina 
en  Banda) ,  Holocentrum  tiereoides  Blkr  (van  Amboina) ,  en 
Holocentrum  diadema  Lacep.  (van  Amboina  en  Bloris) ,  dus  in 
bet  gebeel  11  soorten. 

Scripsi  Batavia  Calendis  Octobris  mdcccliv. 


I)  E  R  D  E  BUD  RAGE 


TOT  DE  KENNIS  DER 


ICHTHYOLOGISCHE  FAUNA 

VAN  DE 

KOKOS-EILANDEN, 

DOOR 

Hr.  1°.  DIdEKKJER. 


Nieuwe  bezendingen  van  de  Kokos-eilanden ,  mij  geworden 
door  de  welwillendheid  van  den  beer  J.  G.  C.  Ross,  zoon  van 
wijlen  den  heer  J.  C.  Ross,  wiens  verzamelingen  mij  aanleiding 
gaven  tot  mijne  eerste  Bijdragen  (1)  tot  de  kennis  der  visclifanna 
van  deze  eilanden,  stellen  mij  in  de  gelegenbeid ,  de  kennis 
dier  fauna  weder  met  die  van  eenige  soorten  te  verrijken.  In 
bet  begin  van  December  1851  ontving  ik  van  den  beer  J.  C. 
G.  Ross  een  24  tal  vischsoorten  van  de  Kokos-eilanden  t.  w. 


1*  Amphiprionichthys  apistus  Blkr.  R':  Salaries  Hasseltii  Blkr. 

2!:  Synanceia  brachio  CV.  9!:  ,,  melanocephalus  Blkr. 

3  Chaetodon  aurijra  CV.  10!:  ..  sumatranus  Blkr. 

4*  „  epbippium  CV.  11  Gobius  coeosensis  Blkr. 

5"  „  lincolatus  QG.  zz  Chae-  12*  Plesiops  cocruleolinentus  Biipp. 

todon  lunatus  Ehr.  CV.  13*  Pomacentrns  uynnospilos  Blkr. 
6*  Trachinotus  mookalee  CVr.  14  „  prosopotacnioides  Blkr. 

7!<  Salarias  arenatus  Blkr.  15*  Pomacentrns  taeniops  CV. 


(1)  Bijdrage  tot  dc  kennis  der  ichtliyologische  fauna  van  de  Kokos-ei- 
landen.  Nat.  Tijdschr.  Ned.  Ind.  1)1.  VII  1354  p.  3G — 43. 

Over  eenige  nieuwe  visschcn  van  de  Kokos-eilanden.  Ibid  p  353 — 358. 

VIII.  13 


* 


DESCRIPTION ES  SPECIERUM  DI AGNOSTICAE. 


SCLEROPAREI. 

Am  p h p hio nic h t it y s  Blkr. 

Caput  corpusque  compressa.  Dentes  rnaxillis  parvi  pluriseriati, 
vomerini  palatinique  nulli.  Ossa  suborbitalia ,  praeoperculnm 
operculumque  aculeata.  Operculum  et  suboperculum  exigua 
membranam  bracliiostegam  sexradiatam  non  tegentia.  Apertura 
branchialis  ampla  verticalis.  Pinnae  dorsalis  et  analis  a  cau- 
dali  sejunctae,  dorsalis  nnica  partem  spinosam  et  radiosam  inter 
emarginata.  Pinnae  ventrales  thoracicae  rudimentariae.  Radii 
dorsales,  anales  caudalesque  fissae;  radii  pectorales  simplices 
uniti.  Spinae  anales  2. 

Aanm.  De  algemeene  habitus  van  dit  geslaclit  herinnert  da- 

delijk  de  geslacliten  Premnas  en  Amphiprion,  de  indruk  van 

welken  habitus  nog  versterkt  wordt  door  de  doornen  van  onder- 

Qoj?;kuilsbeen  en  kieuwdekselbeenderen.  De  schublooze  huid  en 

de  onafgebrokene  zijlijn  verbieden  echter  reeds  bij  den  eersten 

\ 

oogopslag  het  tot  de  Kamschubbige  Labroiden  te  brengen,  ter- 
wijl  een  nader  onderzoek  oolc  aantoont,  dat  de  onderste  keelgats- 
beencleren  niet  vereenigd  zijn  en  het  achterste  onderoogkuils- 
been  zicli  tot  nabij  den  bovenaehterrand  van  het  preoperkel  uit-  x 
strckt.  Merkwaardig  bij  dit  geslaclit  is  het  niet  bedekt  zijn  van 
het  kieuwvlies  door  het  operkel  en  onderoperkel ,  welke,  weinig 
ontwikkeld,  naar  boven  zijn  ternggedrongen  en  het  kieuwvlies 
beneden  zicli  geheel  vrij  laten. 

Het  geslaclit  behoort  mijns  inziens  tot  de  Scleroparei  en  in 
de  nabijheid  van  Apistus,  Aploactis  en  Minous,  van  welke 
hot  echter  door  meerdere  kenmerken  en  habitus  nog  aanmerkc- 

I 

Jijk  verschilt. 


—  173 


Amphiprionichthys  apistus  Blkr. 

Amphiprionielith.  corpore  oblongo  valde  compresso,  altitudine  2*  ad 
2*-  in  ejus  longitudine,  latitudine  34  circiter  in  ejus  altitudine ;  capite 
obtusissimo  convexo  3|.  circiter  in  longitudine  corporis,  paulo  altioro 
quam  longo ;  oculis  diametro  4  fere  in  longitudine  capitis;  linea  ros- 
tro-dorsali  valde  convexa;  vertice,  fronte  rostroque  tuberculis  conicis 
osseis  scabris;  genis  cirris  brevibus  villosis;  rostro  obtuso  oculo  bre- 
viore;  osse  suborbitali  anteriore  oculo  non  vel  paulo  humiliore  inferne 
spinis  2  vel  3  deorsum  postrorsum  spectantibus  spina  posteriore  anteriori- 
bus  longiore;  maxilla  superiore  ramis  lateralibus  subverticaliter  descen- 
dentibus  rcaxillam  inferiorem  amplectentibus ;  dentibus  maxillis  pluriseria- 
tis  parvis  sed  bene  conspicuis;  praeoperculo  subrectangulo  margine  poste- 
viore  parce  dentato ,  angulo  dentibus  3  magnis  spinacformibns  ;  interoper- 
culo  postice  spina  postrorsum  spectante;  bperculo  parvo  postice  spinis  2 
planis  obtusis;  suboperculo  margiuem  operculi  inferiorem  vix  superante  ; 
radiis  membrana  branchiostega  omnibus  conspicuis  nudis;  cute  laevi  ale- 
pidota  regione  scapulo-thoracica  decursuque  lineae  lateralis  cirris  brevibus 
villosa;  linea  laterali  parum  curvata  caudam  attingente;  pinna  dorsali  su¬ 
pra  angulum  operculi  posteriorem  incipiente,  partem  radiosam  inter  et 
spinosam  emarginata,  parte  spinosa  parte  radiosa  humiliore  spinis  brevi¬ 
bus  mediis  ceteris  longioribus  corpore  plus  quadruple  humilioribus ,  parte 
radiosa  obtusa  convexa  corpoisc  minus  quadruplo  humiliore;  pectoralibus 
latis  obtusis  rotundatis  capite  duplo  ciiciter  brevioribus;  ventralibus  rudi- 
mentariis  spina  brevi  crassa  radiis  vix  conspicuis;  anali  dorsali  spinosa 
multo  humiliore  obtusa  convexa;  caudali  obtusa  rotundata  ad  6  in 
longitudine  corporis;  colore  corpore  aurantiaco-fusco  dorso  profundiore; 
capite  corporeque  ubique  dense  punetis  irregularibus  fuscis  arenatis;  pin- 
nis  fuscis,  pectoralibus  ceteris  dilutioribus. 

B.  6.  D.  8/14.  B.  14  (omn,  simplj.  V.  1/2  vel  1/3.  A.  2/12.  C.  2i 
vel  22  (lat.  brev.  inclus.). 

Habit.  Ins.  Cocos,  in  mari. 

Longitudo  2  speeiminum  36’”  et  41”’. 

Aanm.  De  vorm  van  ligehaam  en  vinnen  en  zelfs  de  bewa- 
pening  van  de  onderoogkuilsbeenderen  dezer  soort  doen  dade- 
lijk  denken  aan  Premnas  biaculeatus ,  dock  de  verdere  bijzon- 
derheden  der  organisatie  doen  de  soort  in  de  nabijheid  vail 
Apistus  en  Minous  brengen. 

BLENNIOIDET. 

S alarms  arenatus  Blkr. 

Salar.  corpore  elongato  compresso,  altitudine  7  et  paulo  in  ejus  longi- 


—  174 


tudine;  capite  oblique  trur.cato  5*.  in  longitndine  corporis  altiore  qtinm 
lato;  altitudine  capitis  1*  cireiter  in  cjus  longitudine;  fronte  obtusangula 
rotundata;  oculis  diametro  3|  cireiter  in  longitudine  capitis;  crista  vcl 
tentacnlis  occipitalibns  nullis:  tentacnlis  superciliari  et  nasali  clivisis  subae- 
qualibus  oculo  brevioribus;  maxilla  inferiore  utroque  latere  canino  conico 
brevi;  cute  laevi;  linea  laterali  curvata  paulo  post  apicem  pinnae  pectoralis 
desinente;  pinnis  dorsali  et  anali  cum  caudali  non  unitis^  dorsali  partem 
spinosam  inter  et  radiosam  profunde  excisa,  parte  radiosa  parte  spinosa 
altiore  corpore  humiliore;  pectoralibus  obtusis  rotundatis  5  cireiter,  ven- 
tralibus  81.  cireiter,  caudali  obtusa  rotundata  51.  ad  5*.  in  longitudine  cor¬ 
poris;  anali  dorsali  radiosa  paulo  humiliore;  colore  corpore  superne  aureo 
iuferne  aurantiaco-roseo;  corpore  maculis  numerosis  irregularibus  violaceo- 
purpureis  variegato,  spatiis  inter  maculas  dorso  lateribnsque  violaceo  punc- 
tatis;  regione  suprascapulari  macula  nigricante;  capite  aurantiaco  viola- 
ceo-purpureo  maculato  et  dense  arenato ,  regione  postoculari  vitta  trans- 
versa  nigro-violacea ,  regione  inframaxillari  vittis  aliquot  purpureis  ;  pin¬ 
nis  aurantiacis,  dorsali  singulis  spinis  radiisque  maculis  parvis  2  vel  3 
fuscis,  caudali  singulis  radiis  maculis  5  parvis  quadratic  fuscis  in  Yittas 
transversas  seviatis. 

B.  6.  I).  12/ 15.  P.  14.  V.  2.  A.  17.  C.  17  ("lat.  brev.  inclus.). 

Habit.  Ins, 'Cocos,  in  inarm 

Longitydo  specimens  uiiici  62'". 

Aanm.  In  habitus  en  kleurteekeninsj  verwant  aan  Salarias 

O 

Forsteri  GY.,  onderscheidt  onderwerpelijke  soort  zicli  echter 
daarvan  door  eenige  bijzonderlieden  in  de  kleurteekening,  door 
de  aanwezigheid  van  2  hondstanden  in  de  onderkaak,  door 
minder  afgeknot  profiel,  door  aanmerkelijk  geringer  aantal  rug- 
en  aarsvinstralen ,  enz.  Salarias  striatus  GY.  moet  insgelijks  eene 
verwante  soort  zijn,  docli  deze  is  liooger  van  ligchaam ,  lieeft 
nekdraden  dock  geene  neusdraden,  D.  12  v.  13/10.  A.  18, 
andere  bijzonderlieden  der  kleurteekening,  enz. 

Salarias  Hassellii  Blkr,  Nat.  Tijdschr.  'Ned.  Ind.  I  1850  p.  257 
sec.  figur.  Hasselt. 

Salar.  corpore  elongato  compresso,  altitudine  7-|  ad  S  in  ejus  longitu¬ 
dine;.  capite  truncato  rostro  convexo  51.  ad  6*.  in  longitudine  corporis,  al¬ 
tiore  quam  lato ;  altitudine  capi.is  cireiter  in  ejus  longitudine;  fronte 
subrectangula  rotundata;  oculis  diametro  3  ad  3*.  in  longitudine  capitis; 
crista  occipitaii  masculis  elevata  semielliptica ,  feminis  nulla;  tentaculis  su- 
praciuari  et  nasali  oculo  brevioribus  arborescentibus ;  maxilla  inferiore  ca- 
ninis  nullis;  cute  laevi;  liut’a  laterali  ante  apicem  pinnae  pectoralis  dost' 


175  — 


nente;  pinna  dorsali  cnm  basi  caudalis  unita,  partem  radiosam  inter  et  spi- 
nosam  profunde  emarginata,  parte  radiosa  parte  spinosa  vix  altiore  cor- 
pore  humiiiore;  pectoralibus  obtusis  rotundatis  6  ad  ,6V,  ventralibus  8|  ad 
9|.,  caudali  obtusa  rotundata  5*  ad  6  in  longitudine  corporis;  anali  dorsali 
radiosa  liumiliore;  colore  corpore  superne  coerulescente-vel  violascente-ro- 
seo  ,  iuferne  margaiitnceo-roseo  ,  capite  violascente;  dorso  lateribiiisque  vittis  4 
vel  5  diftusis  longitudinalibus  flavis  vel  luteis  et  insnper  vestigiis  fascia- 
ruin  violaceavum  transversarum  diffusis  ;  cauda  plerumque  punctis  violaceis 
longitudinaliter  subseriatis;  pinna  dorsali  violascente-fusca  maseulis  quam 
feminis  niulto  profundiore,  dimidio  basali  vittis  obliquis  diffusis  coerules- 
centibus,  superne  eoeruleo  marginata  infra  marginem  vitta  duplice  longi- 
tudinali  fnsca  et  aurantiaca;  pectoralibus^ventralibusque  aurantiacis;  anali 
feminis  aurantiaca  maseulis  fuscescente  eoeruleo  et  fusco  profundiore  mar¬ 
ginata;  caudali  feminis  aurantiaca,  maseulis  fusea  aurantiaco  marginata 
membrana  inter  singulos  radios  vitta  longitudinali  coerulescente-rosea. 

B.  6.  D.  12/23.  P.  14.  V.  2.  A.  24  vel  25.  C.  17  (lat.  brev.  inclus.) 

Habit.  Ins.,  Cocos,  in  mari. 

Longitudo  18  speciminum  60’”  ad  l0o”\ 

Aanm.  Ik  lioud  deze  soort  voor  dezelfde,  als  die,  welke  ik 
in  het  eerste  deel  van  diet  Natnnrkimdig  Tijdschrift  voor  Ne- 
derlandscii  Indie  besclireven  lieb  onder  den  naam  van  Salarias 
Hasseltii ,  naar  eene  aldaar  gelithografieerde  schetsteelcening , 
door  Van  Hasselt  nagelaten  en  genomen  naar  een  voorwerp 
van  Tjilankanhan,  aan  de  zuidkust  van  Ban  ten,  van  het  eiland 
Java.  Toen  tot  die  ongekleurde  schets  beperkt,  kon  ik  de  be- 
schrijving  sleclits  daarnaar  geven  en  de  enkele  daarin  voorko- 
mende  onnaanwkeurigheden  niet  aantoonen,  zooals  bijvoorbeeld 
de  te  o-roote  liooo-te  van  de  eerste  rnarvin  en  het  niet  vereenio'd 

o  o  o  o 

zijn  der  rugvin  met  de  staartvin.  Be  ldenren  mijner  voorwer- 
pen  van  de  Kokos-eilanden  schijnen  niet  bijzonder  goed  be- 
waard  gebleven  te  zijn,  zoodat  eene  herziening  daarvan  naar 
versclie  exemplaren  nog  wenschelijk  is. 

Salarias  quadricornis  CV.  moet  na  aan  Salarias  Hasseltii 
verwant  zijn,  doch  bij  deze  soort  gaat  de  hoogte  des  ligchaams 
sleclits  5|-  of  6  maal  in  zijne  lengte,  bevindt  zieli  een  cir¬ 
rus  aan  beide  zijden  van  den  nek,  is  het  ligcliaara  met  8  paar 
dwarsche  bruine  banden  geteekend,  lieeft  de  aarsvin  overlang- 
sebe  banden,  ontbreken  de  -overlangsche  banden  des  ligchaams, 
enz.  Indien  de  nekdraden  niet  standvastig  bij  alle  mijne  voor- 


176 


werpen  ontbraken,  zou  ik  geneigd  zijn,  hunne  overige  geringe 
verschillen  te  brengen  op  verscheidenheden  of  bewaringstoe- 
standen  van  Salarias  quadricornis  CV.,  welke  ook  reeds  bij  de 
Kokos-eilanden  schijnt  gevonden  te  zijn,  althans  indien  Salarias 
quadricornis  CV?  Jen.  nit  de  Zoologie  van  de  Beagle  inderdaad 
Salarias  quadricornis  CY.  voorstelt. 


LABROIDEI  CYCLOiDEI. 


Julis  ( Julis )  Souleyetii  Valeric.  Poiss.  XII  p.  334.  Zool.  Voyage 
Bonite  I  p.  190.  Atl.  Poiss.  tab.  6  fig.  2. 

Jul.  corporo  oblongo  compresso  ,  altitudine  41  circiter  in  ejus  longitu- 
dine,  latitudine  2  fere  in  ejus  altitudine;  capite  acuto  4  circiter  in  Ion- 
gitudine  corporis;  altitudine  capitis  14  circiter  in  ejus  longitudine;  oculis 
diarnetro  4*.  circiter  in  longitudine  capitis  ;  linea  rostro-frontali  declivi  rostro 
rectiuscula  fronte  convexa;  labi is  carnosis  ;  maxilla  superiore  maxilla  infe- 
y iore  vix  longiore  ante  oculum  desinente;  dentibus  maxillis  conicis  acutis 
antic;s  2  caninis  superi oribus  inferioribus  longioribus;  maxilla  superiore 
nngulo  oris  dente  prominente  nullo ;  squa  is  lateribus  29  vel  30  in  serie  lon- 
gitudinali;  linea  latcrali  singulis  sqmtmis  tubulo  ramoso  notate;  pinnis  dorsali, 
anali  caudalique  basi  squamosis,  dosali  analique  postice  angulatis;  dorsali  ra- 
diosa  dorsali  spinosa  altiore  corpore  plus  duplo  luimiliorc;  pectoralibus  acute 
rotundatis  5|  circiter,  ventralibus  acute  rotundatis  9  circiter,  caudali  postice 
leviter  convexa  angulis  acuta  6|.  circiter  in  longitudine  corporis;  colore 
corpore  superne  flavo  inferne  margaritaceo-roseo;  fasciis  medio  corpore  2 
cephalo-cauda.ibus  diffusis  luteis;  capite  corpore  vittulis  et  maculis  rubro- 
violaceis  variegato;  rostro,  operculis  et  vertice  vittulis  parcis;  rostro  antice 
vitta  trans versa  post  angulum  oris  mires  versus  curvata;  lateribus  antice 
vittulis  transversis  leviter  curvatis;  dorso  ,  lateribus  postice  caudaquc  ma¬ 
culis  rotundis  sed  plerisque  oblougis  angulatis  transversis  in  series  3  du- 
plic.es  vel  ttiplices  longitudiuales  irregulares  dbposiiis;  pinna  dorsali  basi 
et  medio  flava  ,  inter  flavum  fascia  lata  undulatim  emarginata  rubro-viola- 
coa,  supra  flavum  roseo-rubra,  margine  snpeiiore  dilute  coerulea,  superne 
spinam  lm  et  Sm  inter  macula  niagna  nigra;  pectoralibus  roseis ,  apiccm  ver¬ 
sus  violaccis  ,  basi  vitta  transversa  flava;  ventralibus  roseis;  anali  basi  ru- 
bro-violacea ,  medio  flava,  inferne  roseo-rubra,  margine  infeiiure  dilute 
coerulea  ;  caudali'  flava ,  radiis  maxima  parte  rosea. 

B.  6.  D.  8/13  vel  8/14.  P.  2/1  f.  V.  1/5.  A.  3/11  vel  3/12.  C.  14  et 
lat.  brev. 


177 


Synon.  Girdle  de  Soulcyet  CV.  Poiss.  XIE  p.  334-.  Zool.  V oy.  Bonite 
I  p.  130.  Atl.  Poiss.  tab.  6  fig.  2. 

Habit.  Ins.  Cocos,  in  inaii* 

Longitudo  speciminis  unici  111'". 

Aanm.  De  besclirijving  van  Julis  Souleijeiii  in  de  groote 
Histoire  naturelle  des  Poissons  beantwoordt  vrij  goed  aan  mijn 
voorwerp,  ofsclioon  die  der  kleuren,  door  den  ouderdom  der 
voorwerpen,  welke  de  heer  Valenciennes  ter  zijner  beschik- 
king  bad,  veel  te  wensclien  overlaat. 

Yergelijk  ik  mijn  voorwerp  met  de  bovenaangebaalde  af- 
beelding,  dan  kan  ik  aan  de  identiteit  van  beide  soorten  niet 
twijfelen,  doch  die  afbeelding  laat  nog  veel  te  wenscben  over, 
vooral  wat  de  klenren  aangaat,  niettegenstaande  Souleijet  in 
de  korte  aanteekening,  die  hij  in  de  reis  der  Bonite  van  de 
soort  geeffc,  beweert,  dat  de  klenren  zijner  afbeelding  beter 
zijn  dan  de  door  den  heer  Valenciennes  opgegevene.  Daar 
de  kleuren  van  mijn  voorwerp  zeer  goed  zijn  bew'aard  gebleven 
heb  ik  ze  beter  kunnen  vermelden  dan  mijne  voorgangers. 

De  soort  was  reeds  bekend  yan  Mauritius  en  Oewaoe. 

PLEURONECTEOIDEI. 

Rhombus  ])avo  Blkr. 

Rhomb,  corpore  ovali,  altitudine  2^.  circiter  in  ejus  longitudine;  capita 
non  cornuto  4^-  circiter  in  longitudine  corporis,  nltiore  quam  longo;  oculis 
sinistiis  dianretro  li  circiter  distantibus  ,  diametro  5  et  paulo  in  longitudi¬ 
ne  cajiis,  inferiore  toto  fere  ante  superiorem  sito ;  linca  rostro-dorsali 
ante  oculos  concava;  regione  interoculari  antico  alepidota;  lictu  curvato; 
maxillis  aequalibus,  supcriore  3  fere  in  longitudine  capitis  sub  medio  ocu- 
li  infeiioiis  circiter  desinente,  inferiore  antice  oblique  truncato  p  dentibus 
maxillis  parr  is  intermaxillaribus  inframaxillaiibus  brevioribus  subaequalibua 
utroque  latere  p.  in.  30;  praeopei culo  obtusangulo  angulo  votundato,  mar- 
gine  iufeii'M’e  concuvo;  squamis  latere  oculaii  cteno'idcis ,  latere  anopbthal- 
mo  cycloid <; is ,  latere  oculari  90  p.  m.  in  serie  longitudinal);  Hnea  laterali 
antice  ourvatura  valde  convexa  flexura  longitudine  capitis  duplo  circiter 
breviore;  pirn, is,  c.mdali  excepta ,  nidi is  omnibus  siuiplicibus,  dorsali  et 
anali  rotundaus  altitudine  4  ad  5  in  altitudine  corporis;  dorsali  rostro 
paulo  supra  oculutn  iufeiiorem  incipientc;  pectorali  sinistra  acuta  5*.  circi¬ 
ter,  dextra  obtusa  8  circiter,  candali  obtusa  subrhomboidea  rotundata  6 


—  178 


di  cker  in  longitucline  corporis;  ventraii  sinistra  ventrali  dextra  multo  latiore 
pectorali  sinistra  cluplo  circiter  breviore;  c  bore  corpole  pinnisque  latere  oculavi 
pulchre  flavo-aurantiaco :  corpora  pinnisque  ocellis  numerosis  majoribus  ct 
i!  in  o  lib  us  rotundis,  oblongis  et  irregularibus  margaritaceis  coeruleo-roseo 
annulati.s,  singulis  ocellis  plerumque  centro  puncto  nigricante-fusco  auran- 
tiaco  eincto;  inaculis  insnper  corpore  praesertim  magnis  rotundis  diffnsis 
fuscis  quarum  5  vel  6  in  liuea  lateral!;  spatiis  inter  ocellos  macula, sqtie  fus- 
cas  puncth  parcis  nigricante-fuseis  ;  radiis  pectorali  sinistra  fusco  parce  va- 
riegatis;  corpore  latere  anopbthalmo  albidoj  pinnis  pectorali  ventralique 
dextris  aurantiaeis  immaculatis. 

B.  6.  D.  99  vel  100.  P.  sinistr.  12,  dextr.  11.  V.  sinistr.  et  dextr.  G.  A. 

78.  C.  1/15/2. 

Habit.  Ins.  Cocos ,  in  mari. 

Longitudo  speeiminis  unici  1 83'". 

Aanm.  Deze  fraaije  soort  is  verwant  aan  Rhombus  pan- 
therinus  Rupp.,  voornamelijk  wat  klenrteelcening  betreft.  Zij  is 
eebter  gemakkelijlc  herkenbaar  aan  hoi  profiel,  verder  van  een 
staande  oogen,  gedeeltelijk  schnblooze  tusschenoogstreek,  tal- 
rijker  schubben  en'  vinstralen,  enz.  In  habitus  en  vlektee- 
kening  heeft  zij  nog  meer  van  Rhombus  argus  CY.  ( JPlehronec - 
tes  argus  Bl.  Ausl.  Pi  sell.  tab.  48)  van  de  Antillen,  doch  de 
rug-  en  aan  vinstralen  zijn  er  aanmerkelijk  talrijker,  vermits  de 
formule  dier  stralen  bij  Rhombus  argus  Cuv.  volgens  Bloch 
zou  zijn  D.  79  A.  69.  Rhombus  man’eus  ( Fleur onectes  mancus ) 
heeft  volgens  de  fraaije  afbeelding  van  Broitssonet  insgelijks 
veel  van  de  ondervverpelijke,  doch  de  snuit  heeft  er  een  kegel- 
vormig  uitsteeksel,  de  oogen  staan  er  verder  van  een  en  de 
borstvin  reikt  er  tot  bijkans  aan  den  staart.  Dit  laatste  '  ken- 
merk  schijnt  echter  niet  soortelijk  te  zijn ,  hebbende  ik  kor- 
telings  onwaard,  dat  de  wijfjes  van  Rhombus  pantherinus  Itiipp. 
de  borstvin  der  linkerzijde  veel  korter  dan  den  kop  hebben 
terwijl  deze  vin  bij  de  mannetjes  soms  tot  nabij  den  staart 
toe  verlengd  is.  Yroeger  slechts  wijfjes  van  Rhombus  panthe- 
rinus  Rupp,  bezittende  hield  ik  ze  wegens.  de  kortheid  der 
borstvin  voor  eene  van  Rhombus  pantherinus  Rupp,  verschillen- 
de  soort,  welkein  het  24edeel  Yerhandeliugen  van  het  Bataviaasch 
Genootschap  van  Kunsten  en  Wetenschappen  en  in  het  le  deel 
van  het  Natuurkundig  Tijdschrift  voor  Nederlandsch  Indie 


179  — 


oncler  den  den  naam  van  Rhombus  sumairanus  Blkr  beschre- 
ven  is. 

Rhombus  cocosensis  Blkr. 

/  i 

Rhomb,  corppre  ovali,  altitudine  2*.  circiter  in  ejns  longitudine;  capite 
non  cornuto  4|-  circiter  in  longitudine  corporis,  paulo  altiore  quam  longo ;  o- 
calis  sinistris  diametro  §-  circiter  distantibus,  superiore  non  vel  vix  ante 
inferiorem  prominent^  eoque  paulo  majore,  diametro  4  et  paulo  in  longi* 
tudine  capitis;  Huea  rostro-dorsali  ante  oculos  concaviuscula ;  regionc  inter- 
oculari  antice  alepidota;  rictu  curvato;  maxillis  subaequalibus  superiore 
24-  circiter  in  longitudine  capitis  sub  oculi  inferioris  parte  anteriore  desinen- 
te  ;  maxilla  inferiore  antice  oblique  truncato,  dentibus  maxillis  parvis,  inter- 
maxiilaribus  inframaxillaribus  brevioribus  anterioribus  posterioribus  majori- 
bus  utroque  latere  22  p.  m.,  inframaxillaribus  inaequalibus  utroque  latere 
p.  m.  15;  praeoperculo  obtusangulo  angulo  rotundato  margin e  infereriore 
concaviusculo;  squamis  latere  oculari  cteno'ideis,  latere  anophthalmo  cy- 
cloideis,  latere  oculari  45  p.  m.  in  serie  longitudinali ;  linea  laterali  antice 
curvatura  valde  convexa  fiexura  longitudine  capisis  minus  duplo  breviore; 
pinnis  ,  caudali  excepta,  radiis  omnibus  simpiicibus  ,  dorsali  et  anali  rotun- 
datis,  corpore  quadruplo  circiter  humilioribus ,  anali  dorsali  vix  altiore, 
dorsali  radiis  anterioribus  radiis  mediis  vix  brevioribus,  radio  anteriore  apice 
rostri  approximate,  pectorali  sinistra  acuta  7-|,  pcctorali  dextra  obtusa  Set 
paulo,  caudali  subrliomboideo-rotundata  obtusa  5®.  circiter  in  longitudine 
corporis,  ventrali  sinistra  pectorali  sinistra  vix  breviore;  colore  corpore 
pinnisque  latere  oculari  umbrino-viridescente ,  ocellis  numerosis  margarita- 
ceis  coeruleo  cinctis,  maculis  ocellis  majoribus  sed  parcioribus  irregularibus 
fuscis,  punetisque  majoribus  minoribusque  fuscis  numerosis  variegatis ;  la- 
tere  anophthalmo  albido;  pinnis  ventrali  pectoralique  dextris  flavescentibus 
immaculatis. 

B.  6.  1).  77.  P.  sinistr.  13,  dextr.  10.  Y.  dextr.  et  sinistr.  6.  1A..  59. 

C.  1/15/1. 

Habit.  Insul.  Cocos,  in  mari. 

Longitudo  speciminis  unici  S9";. 

Aanm.  Rhombus  cocosensis  staat  in  verwantschap  tusschen 
Rhombus  pantherinus  B/iipp.  en  Rhombus  lentiginosus  Eicluls. 
Zij  onderscheidt  zich  van  eerstgenoemde  door  eenigzins  hoi 
profiel ,  minder  ver  van  een  staande  oogen,  minder  talrijke  rug- 
vinstralen  enz. ;  van  laatstgenoemde  door  verder  van  een  staan- 


—  ISO 


de  oogen,  welke  in  dezelfde  vertikalc  lijn  zijn  gelcgen,  door 
kleinere  tanden,  enz.,  en  van  beide  en  andere  verwante  soorten 
bovendien  en  voornamelijk  door  hare  groote  schubben,  waarvan 
er  bij  de  beide  genoemde  species  7  0  tot  meer  dan  8  0  op  eene 
overlangsche  rei  gaan. 

Scripsi  Batavia  Calenclis  JJecembris  mdcccijv. 


V  I  E  R  D  E  BIJDRAGE 


TOT  DE  KENNIS  DEE 


ICHTHYOLOGISCHE  FAUNA 


VAN  DE 


KOKOS-EILANDEN 


DOGE, 


Is.  B  Ti  E  B  M.  B  M. 


In  Eebruarij  en  April  1855  ontving  ik  weder  een  aantal  visschen 
van  de  Kokos-eilanden,  welke  ik,  even  als  de  vroeger  van  daar 
ontvangene,  te  danken  beb  aan  den  beer  J.  G.  C.  Ross.  Deze 
nieuwe  verzamelingen  mnnten  weder  nit  door  goede  bewaring 
en  rijkdom  aan  soorten ,  nieuw  voor  de  kennis  dier  kleine  eilan- 


dengroep.  Zij  waren  zamengeste 

],  *Apogon  bandanensis  Blkr. 

2.  „  novemfasciatus  CV. 

3.  * Cheilodipterus  quinquelineatus 

CV. 

4.  Serranas  hexagonatus  CV. 

5.  *  Hoi o centrum  saramara  CV. 

6.  *Myripvistis  murdjan  Rupp. 

7.  *'Upcneus  barberinus  CV. 

8.  *Percis  caudimaculata  Riipp. 

9.  *Soorpaena  bandanensis  Blkr. 

10.  *  ,,  polylepis  Blkr. 


nit  de  volgende  soorten. 

11.  Synanceia  braeliio  CV. 

12.  *Seolopsides  cancellatus  CV. 

13.  Lethrinus  cocosensis  Blkr. 

14.  Chaetodon  auriga  Forsk. 

15.  ,,  ephippium  CV. 

16.  *  „  semeion  Blkr. 

17.  *Zanclus  eornutns  CV. 

18.  Amphacanthus  hexagonatus  Blkr. 

19.  Acanthurus  Riippellii  Blkr. 

20.  „  triostegus  CV. 


—  446 


21. 

*  Mngil 

poernleomaeulatus  Lae 

22. 

Sularias 

i  rnelanooephalys  Blkr. 

23. 

sumatranus  Blkr. 

24. 

*  Gobiu; 

h  eoeosensis  Blkr. 

25. 

ophthalrnotaenia  Bikr. 

26. 

phalaena  CV. 

27. 

*  Eieotr 

is  cyanostigma  B  kr. 

28. 

*Antennarius  numinifer  Blkr. 

29. 

Pomacentrus  prosopotae  monies 

Blkr, 

30. 

Da.soyll 

us  aruanus  CV. 

31. 

Glynhis 

lodou  antjerins  K.  v.  H. 

32. 

*Heliases  eoeruleus  CV.  ?  ? 

3o. 

*  Labr<  ' 

l  les  paradiseus  Blkr. 

34. 

*  Tan  to 

ga  melaptcrus  CV. 

35.  * J ulis  (Halichoeres)  spilnrns  Blkr* 

36.  *GoraphosuH  melanotus  Blkr. 

37.  *Cheilinus  ohlorurus  Blkr. 

38.  *  ,,  tetrazona  Blkr. 

39.  *FJpibuIus  insidiator  CV. 

40.  *  Seams  eoenileopunetatus  Hupp. 
4  1.  *Callyodon  waigiensis  CV. 

42.  *Hemuamphus  Dussomierii  CV. 

43.  Rhombus  pautherinus  Riipp. 

4  4.  *Muraena  Agassizi  Bikr. 

45.  *  „  eolubrina  Riehds. 

46  *  ,,  mieropoeeilus  Bllcr. 

47.  Bal  istes  aculeatus  L. 

48.  *  Onraeion  eornutus  L. 


In  mijne  laatste  Bijdrage  tot  de  kennis  i cli t h ij olo gi s cli e  fauna 
van  de  Kokoseilanden  (1)  bragt  ik  liet  aantal  van  daar  beken- 
de  vischsoorten  op  61  of  eigenlijk  op  59,  aangezien  Pomacen¬ 
trus  cijanospilos  Blkr  mij  sedert  gebleken  is  dezelfde  soort  te 
zijn  als  Pomacentrus  prosopotaenlo'ides  Blkr  (2)  en  Glijphlsodon 
Possii  Blkr  dezelfde  als  Glijpklsodon  blocellatus  CV.  welke  zelve 
geene  andere  soort  is  als  Glijphlsodon  antjerins  K.  v.  H.  De 
in  bovenstaande  lijst  met  een  *  gemerkte  soorten,  ten  getale 
van  30,  komen  in  die  bijdrage  niet  voor  en  zijn  alzoo  nieuw 
voor  de  fauna  der  Kokoseilanden.  6  dier  soorten,  t.  w.  Chaeto- 
don  se  melon  Blkr,  Eleotris  cijanostigma  Blkr,  JJellases  coernleus 
CV?,  G om.phosus  melanotus  Blkr,  Muraena  Agassizi  Blkr  en 
Mwraena  mieropoeeilus  Blkr  zijn  nieuw  voor  mijne  verzameling 


(1)  Derde  Bijdrage,  enz.  Nat.  T.  Ned.  Ind.  VIII  p.  170 — 180. 

(2)  Pomacentrus  cy a, nostigma  stelt  den  jeugdigeren  leeftijdstoestand  voor 
van  Pomacentrus  pxosopotaenioid.es.  In  dien  jeugdigen  leeftijdstoestand  is  het 
onderoogkuilsbeeri  nog  ougetand;  doeh  deze  tanden  ontwikkelen  zich  later, 
wat  ik  bij  eene  rei  van  voorwerpen  van  versehillende  grootte  heb  waar- 
genomen.  lets  dergelijks  heeft  plaats  bij  Pomacentrus  albifasciaius  M  S<  hl. 
( Pomacentrus  leucopieura  Blkr)  en  missdiien  ook  bij  nog  andere  soorten. 
Het  ongetand  zijn  van  het  onderoogkuilsbeen  is  dns  sleehts  van  betrekke- 
lijke  waarde  bij  de  bepaling  der  soorten  van  dit  geslacht. 


—  417  — 


on  cle  twee  eerst-en  de  twee  laatstsrenoemde  tevens  liieuw  voor 

O 

de  wetenscliap.  Gomphosus  melanotus  is  reeds  gebrekkig  afge- 
beeld  in  de  werken  van  Valentijn  en  Henaud,  doch  in  de 
latere  tij den  niet  nader  bescbreven  of  afgebeeld. 

*.  I 

Door  de  gemelde  soorten  stijgt  het  aantal  der  tlians  van  de 
Kokoseilanden  bekend  gewordene  visschen  tot  de  hieronder  ge- 
lioerade  89. 

Species}  piscium  Cocosenses  hucusque  cognitae. 

1.  Apogon  banclanensis  Blkr,  Nat.  T.  N.  Ind.  YI  p.  95. 

2.  »  novemfasciatus  CV.,  ibid.  Ill  p.  163. 

3.  Cheilodipterns  quinqnelineatus  CV. ,  ibid.  Ill  p.  253 

4.  Serranus  hexagonatus  CV. ,  ibid.  VI  p.  191. 

5.  ,,  urodelus  CV. ,  ibid.  VII  p.  39. 

6.  Mesoprion  marginatus  Blkr,  ibid.  Ill  p.  554. 

7.  ,,  monostigma  CV. ,  Verb.  Bat.  Gen.  NXII  Pere. 

8.  Holoeentrum  leo  CV. ,  Nat.  T.  N.  Ind.  VII  p.  355. 

9. *  ,,  poecilopterus  Blkr,  ibid.  VII  p.  356. 

10.  ,,  sammara  CV. ,  ibid.  Ill  p.  555. 

11.  Mijripristis  murdjan  Riipp.  ibid.  IV  p.  102. 

12.  Pereis  caudimaculata  Riipp.  ibid.  V  p.  163. 

13.  Upenens  barberiuus  CV. ,  ibid.  II  p.  172. 

14.  Mulloides  flavolineatus  Blkr,  ibid.  Ill  p.  697. 

15.  Scorpaena  bandanensis  Blkr,  ibid.  II  p.  237. 

16.  ,,  polijlepis  Blkr,  ibid.  II  p.  173. 

17.  Amphiprionichthijs  apistns  Blkr,  ibid.  VIII  p.  172. 

18.  Sijnanceia  brachio  CV. ,  Verh.  Bat.  Gen.  XXII  Sclerop. 

19.  S -olopsides  cancellatus  CV. ,  ibid.  XXIII  Sciaen. 

20.  Pentapus  aureolineatns  CV.,  Nat.  T.  N.  Ind.  VI  p.  55. 

2!.  Lethrinus  cocosensis  Blkr,  ibid.  VII  p.  40. 

22.  Gerres  acinaees  Blkr,  ibid.  VI  p.  194. 

23.  ,,  oijena  CV.,  Verh.  B.  Gen.  XXIII  Maen. 

24.  Chaetodon  auriga  Porsk.,  Nat.  T.  Ned.  Ind.  V.  p.  164. 

25.  ,,  ephippium  CV.,  ibid.  V  p.  337. 

26.  ,,  lineolatns  QG.,  ibid.  VI  p.  323. 

27.  ,,  semeion  Blkr,  ibid.  VIII  p. 

28.  Zanclus  cornutus  CV.,  Verb.  B.  Gen.  XXIII  Cliaet. 

29.  Platax  Boersii  Blkr.,  Nat.  T.  Ned.  Ind.  Ill  p.  758. 

30.  ,,  teira  CV. ,  Verh.  Bat.  Gen.  XXIII  Chaet. 

31.  Piinelepterus  altipinnis  CV.,  Nat.  T.  Ned.  Ind.  1 1 1  p.  727. 

32.  Trachinotus  mookalee  CV.,  Verh.  Bat.  Gen.  XXIV  Makr. 

33.  Caruux  Forsteri  CV.,  ibid.  Nat.  T.  N.  Ind.  Ill  p.  164. 


—  448  — 


34.  Seriolichthijs  bipinnulatus  Blkr,  ibid.  VI  p.  196. 

35.  Amphacantlms  hexagonatus  CV. ,  ibid.  YII  p.  41. 

36.  Acantlmrus  matoides  CV. ,  Verh.  Bat.  Gen.  XXIII  Tenth. 

37.  „  triostegus  CV.,  ibid. 

38.  ,,  Riippellii  Blkr  ^4  Acanthurus  velifer  Blkr ,  Nat.  T.  N.  Ind.  VII 

p.  42  (nec  Bl.J). 

39.  Mugil  coeruleomaculatus  Lac.  ibid.  II  p.  484. 

40.  ,,  macrocheilos  Blkr,  ibid.  VII  p.  43. 

41.  ,,  Rossii  Blkr,  ibid.  VII  p.  45. 

42.  Salaries  arenatus  Blkr,  ibid.  VIII  p.  173. 

43.  ,,  Hasseltii  Blkr,  ibid.  VIII  p.  174.  £ 

44.  ,,  melanocephalus  Blkr,  Verh.  Bat.  Gen.  XXII  Blenn. 

45.  ,,  quadricornis  CV. ? 

46.  ,,  sumatranus  Blkr,  Nat.  T.  Ned.  Ind.  I  p.  256. 

47.  Gobiits  eoeosensis  Blkr,  ibid.  VI  p.  46. 

48.  ,,  ophthalraotaenia  Blkr,  ibid.  VTII  p.  47. 

49.  ,,  phalaena  CV.,  ibid.  II  p.  242. 

50.  Eleotris  cijanostigma  Blkr,  ibid.  VIII  p.  452. 

51.  Antennarius  nummifer  Blkr,  ibid.  VI  p.  497. 

52.  Plesiops  cocruleolineatus  Rupp.  ibid.  IV  p.  116. 

53.  Pomaoentms  prosopotaenio'ides  Blkr,  ibjd.  Ill  p.  2S6  ~  Pomacentms 

cijanospilos  Bikr,  ibid.  VI  p.  709  (junior). 

5  1.  ,,  taeniops  CV. ,  ibid.  V  p.  251. 

55.  Dasi-ijllus  aruanus  CV. ,  ibid.  VI  p.  108. 

56.  Glyphisodon  antjerius  K.  v.  II.,  ib.  VIII  p.  45  4  Glyphisodon  biocella- 

tus  CV.,  ibid.  IV  p.  286  z3  Glyphisodon  Rossi i  Blkr,  ib.  VI I  p.  48. 

57.  „  sordidus  CV.,  Verh.  B.  Gen.  XXI  Labr.  cten. 

58.  ,,  unimaculatus  CV,,  Nat.  T.  N.  Ind.  IV  p.  284. 

59.  Ileliases  coeruleus  CV?,  ibid.  VIII  p.  455. 

60.  Labro’ides  paradiseus  Blkr,  ibid.  II  p.  249. 

61.  Tautoga  melapterus  CV.,  Verh.  Bat.  Gen.  XXII  Gladsch.  Labr. 

62.  Julis  (Haliehoeres)  Souleyetii  CV.,  ibid.  VIII  p.  176. 

63.  ,,  (  ,,  )  spilurus  Blkr,  ibid.  II  p.  252. 

64.  Gomphosus  mclanotus  Blkr,  ibid.  VIII  p.  457. 

65.  Gheilinus  chlorurus  Blkr  Spams  chlorurus  B 1.,  Verh.  Bat.  Gen.  XXII 

Gladsch.  Labr.  (sub.  nom  Cheilin.  guttat.  B  kr.) 

66.  ,,  radiatus  Blkr.  ^  Spams  radiatus  Bl.  Sehn.  zz  Cheilinus  dia- 

grainmns  CV.,  ibid. 

67.  ,,  tetrazona  Blkr,  Nat.  T.  N.  Ind.  ibid.  IV  p.  293. 

68.  Epibulns  insidiator  CV.,  Verh.,  Bat.  Gen.  XXII  Gladsch.  Labr.  Nat. 

T.-N.  Indie  VIII  p.  458. 

69.  Scares  chlorodon  Jen.  '  , 

70.  ,,  coeruleopunctatus  Riipp.,  Nat.  T.  N.  Ind.  VII  p.  110. 

7  1.  ,,  Jenynsii  Blkr  ^  Scams - ?  Jen.  Zool.  Beagle. 

72.  ,,  niastax  Riipp.,  Nat.  T.  N.  Ind.  VI  p.  199. 


—  449 


73.  Callyodon  waigiensis  CV.,  ibid.  II  p.  256. 

74.  Hemiramplius  Dussumierii  CV.,  Verb.  Bat.  Gen.  XXIV  Snoek. 

75.  Saurus  sijnodus  CV.  Nat.  T.  N.  Ind.  II  p.  257.  Verb.  B.  Gen.  XXI  Snoek. 

76.  Rhombus  cocosensis  Blkr,  Nat.  T.  N.  Ind.  VIII  p.  178. 

77.  ,,  pantherinus  Rupp.  ^  Rhombus  sumatranus  Blkr,  ibid.  I  p.  409. 

Verh.  Bat.  Gen.  XXIV  Pleur. 

78.  ,,  pavo  Blkr,  Nat.  T.  N.  Ind.  VIII  p.  177. 

79.  Oxybeles  Brandesii  Blkr,  ibid.  I  p.  276,  VII  p.  162. 

80.  Muraena  Agassizi  Blkr,  ibid.  VIII  p,  458. 

81.  ,,  cancellata  Ricbds.,  ibid.  V  p.  531,  VIII  p.  326. 

82.  ,,  colubfcina  Ricbds.,  ibid.  VI  p.  335. 

83.  ,,  micropoecilus  Blkr,  ibid.  VIII  p.  459. 

84.  Gastrophysus  implutus  Blkr  ^  Tetraodon  implutus  Jen. 

85.  Balistes  aculeatus  Bl.,  Verh.  B.  Gen.  XXIV  Balist. 

86.  ,,  vidua  Soland.,  Nat.  T.  N.  Ind.  Ill  p.  565. 

87.  Alutarius  laevis  Cuv.,  ibid.  III  p.  304,  Verb.  B.  Gen.  XXIV  Balist. 

88.  Ostracion  cornutus  L.,  Verb.  Bat.  Gen.  XXIV  Ostrac. 

89.  ,,  cubicus  Bl.,  ibid. 


I 


DESCRIPTIONS  SPECIEMJM  DIAGNOSTICAE. 

CHAETODONTOIDEL 
Chaetodon  semeion  Blkr. 

Chactod.  corpore  disciformi,  diumetro-dorso-ventrali  2£  ad  2-J.  in  lon- 
gitudine  corporis;  capite  valde  acuto  41.  ad  41  in  longitudine  corporis; 
oculis  diamctro  3*.  circiter  in  longitudine  capitis;  linea  rostro-dorsali  ca¬ 
pite  valde  concava  nucha  convexiuseula  linea  rostro-ventrali  breviore ; 
rostro  acuto  squamoso;  praeoperculo  non  vel  vix  denticulato;  squamis 
lateribus  35  p.  m.  in  serie  longitudinali ;  pinnis  dorsali  et  anali  obtusis 
rotundatis;  dorsali  spinis  posticis  subaequalibus  spinis  ceteris  longioribus, 
radiis  3  anticis  in  taeniam  gracilem  caudalem  attingcntem  productis;  pin¬ 
nis  pectoralibus  acute  rotundatis  5  circiter,  ventralibus  acutis  6-J.  circiter, 
caudali  extensa  postice  medio  convexa  radiis  externis  productis  4*.  ad  4^. 
in  longitudine  corporis;  colore  corpore  pnlclierrime  fiavo-aurantiaco ;  fronte 
vertieeque  roseis;  fascia  oculari  violaceo-nigra  nucha  paulo  ante  spinam 
dorsalem  lm  cum  fascia  lateris  oppositi  unita  infra  oculuin  latissima  oculo 
multo  latiore;  squamis  dorso  lateribusque  singulis  basi  puneto  violaceo- 
purpureo;  pinnis,  caudali  excepta,  flavo-aurantiacis;  dorsali  fascia  lata 
violaceo-nigra  dimidio  dorsalis  spinosae  posteriore  incipiente  et  radiis  dor- 
salibus  posticis  desinente,  vagina  dorsalis  spinosae  squamosa  superne  vitta 
duplice  violaceo-nigra  et  coerulea  limbata,  vitta  dorsalem  radiosam  su¬ 
perne  intrante  et  colore  dilutiore  usque  ad  angulum  fasciae  dorsalis  la- 
tioris  posteriorem  producta;  dorsali  radiosa  et  anali  radiosa  tertia  parte  li¬ 
bera  quadricoloribus  flavis,  margaritaceo-roseis ,  violacco-fuscis  et  auran- 
tiacis,  aurantiaco  marginem  externum,  violaceo-fusco  vittam  intramargina- 
lem  ceteris  graciliorem  efficientibus ;  anali  basi  fascia  lata  trigona  viola¬ 
ceo-nigra  trigono  basi  radios  posticos  attingente,  apice  ante  mediam  pin- 
nam  producto;  caudali  basi  marginibusque  superiore,  inferiore  et  posterio¬ 
re  aurantiaca  dimidio  posteriore  violascente-rosea,  radiis  media  pinna  stria 
fusca  limbatis. 

B.  6.  D.  14/27  vel  14/28.  P.  2/14.  V.  1/5.  A.  3/24  vel  3/25.  C.  1/13/1 
et  lat.  brev. 

Habit.  Ins.  Cocos,  in  mari. 

Longitudo  2  speciminum  189’”  ad  20 1”’. 

Aamn.  Deze  fraaije  Chaetodon  is  zeer  gemakkelijk  herken- 


/ 


—  451  — 

baar  aan  hare  verlengde  voorste  rugvinstralen  en  staartvinrand- 
stralen,  aan  hare  talrijke  rngdoornen  en  rugvin- en  aarsvinstra- 
len ,  aan  de  breede  donkere  banden  over  rugvin  en  aarsvin , 
aan  de  purperkleurige  vlekjes  of  stippen  op  de  schubben  van 
rug  en  zijden,  enz. 

TEUTHIDES. 

Acanthurus  RiippeUii  Blkr ,  Nat.  Tijdschr.  Ned.  Ind.  VIII  p. 
316  (junior). 

Acanth.  corpora  oblongo  compresso,  altitudine  2£  circiter  in  ejns  lon- 
gitudine,  latitudine  3.*.  circiter  in  ejus  altitudine;  capite  4  circiter  in  lon- 
gitudine  corporis,  absque  crista  interparietali  aeque  alto  circiter  ac  longo; 
oculis  diametro  2i  circiter  in  lo'ngitudine  capitis;  linea rostro-frontali  con- 
cava;  linea  interoculari  convexiuscula;  fronte  plana;  sulco  praeoculari  tri go- 
no  valde  conspicuo;  rostro  acuto  oculi  diametro  multo  altiore;  dentibus 
cuneiformibus  utraque  maxilla  p.  m.  14,  maxilla  superiore  dimidio  api- 

cali  utrinque  serratis  7- ad  1 1-  1  obis ,  maxilla  inferiore  apice  serratis  3»  ad 

* 

5-  lobis;  praeoperculo  valde  obtusangnlo  angulo  rotundato;  operculo  non, 
osse  scapulari  valde  striatis;  squamis  minimis  capite  corporeque  antice 
punctiformibus  corpore  postice  squamaeformibus  vix  conspicuis;  linea  late¬ 
ral!  conspieua  simplice  antice  valde  curvata  cauda  supra  spinam  caudalem 
decurrente;  spina  caudali  oculo  plus  duplo  breviore;  pinnis  dorsali  et  anali 
obtusis  rotundatis;  dorsali  parte  spinosa  parte  radiosa  humiliore  spina  pos- 
tica  spinis  ceteris  lotigiore;  dorsali  radiosa  antice  quam  medio  et  postice 
altiore  altitudine  1^.  circiter  in  altitudine ,  3  circiter  in  longitudine  corporis 
anali  corpore  duplo  fere  humiliore;  pectoralibus  acutis  4  circiter,  ventra- 
libus  acutis  6  circiter,  caudali  extensa  convexa  angulis  acuta  4*.  ad  4*  in 
longitudine  corporis;  colore  corpore  coerulescente-violaceo  vittis  transver- 
sis  obliquis  gracilibus  aurantiacis  postcephalicis  p.  m.  17  plurimis  violaceo 
limbatis;  fasciis  3  nigricante-violaceis  latis,  la  nucho-oculo-ventrali ,  2ft 
dorso-  opei culo-  ventrali ,  3a  caudali,  fasciam  lm  inter  et  2m  fascia  auranti- 
aca  vitta  violacea  tota  longitudine  percui'sa;  rostro  aurantiaco  rivulato; 
regione  mento-ventrali  aurantiaca;  pinnis  dorsali  et  anali  profunde  viola- 
ceis ,  doi-sali  dimidio  anteriore  inter  singulas  radios  vitta  aurantiaca  trans- 
versa,  dimidio  posteriore  vittis  6  vel  7  aurantiacis  longitudinalibus;  anali 
dimidio  anteriore  maculis  rotundis  et  oblongis  aurantiacis  longitudinaliter 
subseriatis,  dimidio  posteriore  vittis  3  vel  4  longitudinalibus  aurantiacis; 
pinnis  pectoralibus  membrana  margaritaceo-hyalinis  radiis  aurantiacis ;  ven- 
tralibus  aurantiacis  apicem  versus  violascentibus;  caudali  antice  violascente 
vittis  2  vel  3  irregularibns  aurantiacis,  postice  profunde  violacea  aurantia- 
co  marginata. 

vm.  34 


452 


B.  f>.  D.  3/29  vel  3/30.  P.  2/U.  V.  1/5.  A.  3/22  vel  3/23.  C.  5/14/5. 

Synon.  Acanthurus  velifer  Rupp.  At!.  R.  N.  Afr.  R.  R.  M.  p.  58  tab.  15 
fig.  2.  N.  W.  R.  Abyss.  R.  R.  M.  p.  131.  CV.  Poiss.Xp.  184. 
Blkr,  N.  Tijdschr.  N.  In  cl.  VII  p.  42  (nec  Cl.  nee  Lac>y)  net.  adulta. 

Acanthurus  voilier  CV.  Poiss.  X  p.  184. 

Tale f tl  Arab. 

Habit.  Ins.  Cocos,  in  mari. 

Longitudo  speciminis  unici  93’”. 

Aanm.  Hoezeer  vrij  na  verwant  in  kleurteekening  aan  Acan- 
thurus  velifer  Bl.  is  dit  voorwerp  in  habitus  gelijk  aan  het  voor- 
werp  van  240”’  lengte,  hetwelk  ik  in  het  7e  deel  van  het 
Natuurkundig  Tijdschrift  (p.  43)  onder  den  iiaam  Acanthurus 
velifer  heb  beschreven  doch  sedert  tot  eene  eigene  soort  ge- 
bragt.  Mijn  specimen  is  slechts  22”’  langer  dan  het  grootste 
mijner  voorwerpen  van  Acanthurus  velifer  Bl,doch  veel  slanker 
van  ligehaam,  veel  spitser  van  profiel  en  heeft  de  rugvin  be- 
trekkelijlc  aanmerkelijk  lager  en  stomper  afgerond.  Het  aantal 
rugdoornen  en  vinstralen  schijnt  bij  de  soort  aan  kleine  ver- 
schillen  onderhevig  te  zijn.  De  dwarsche  oranjekleurige  banden 
des  ligehaams  gaan  met  toenemenden  leeftijdin  reijen  van  ronde 
vlekken  over. 

ELEOTRIOIDEI. 
ffleotris  cyanostigma  Blkr. 

Eleotr.  corpore  elongato  compresso,  altitudine  5  circiter  in  ejns  longitu- 
dine,  multo  altiore  quara  lato;  capite  obtuso  c.onvexo  4|  circiter  in  longi- 
tudine  corporis;  altitudine  capite  l£  circiter,  latitudine  1*.  circiter  in  ejus 
longitudine;  linea  rostro-dorsali  capite  valde  convexa;  oeulis  diametro  3 
circiter  in  longitudine  capitis,  valde  approximatis ;  orbitis  glabris ;  rostro 
alepidoto  oculo  breviore ;  naribus  non  tubulatis;  maxillis  aequalibus,  su- 
periore  sub  medio  oculo  circiter  desinente;  dentibus  maxillis  pluriseriatis , 
maxilla  superiore  serie  externa  seriebus  internis  multo  majoribus  aequalibus, 
maxilla  inferiore  serie  externa  antice  tantnm  seriebus  internis  majoribus,  dente 
xnajore  postico  curvato  canino;  sulco  oculo-scapalari  conspicuo  ;  praeoper- 
culo  rotundato  toto  margine  glabro;  capite  fronte ,  vertice  ,  genis  opercu- 
lisque  squamis  magnis  tecto;  squamis  cteno'ideis,  regionem  interocularem 
inter  et  pinnam  dorsalem  lm  7,  lateribus  25  p.  m.  in  serie  longitudinali ;  squa¬ 
mis  lateribus  postice  et  antice  aequalibus;  appendice  anali  graeili  elongata ; 
pinna  dorsali  spinosa  spiiiis  gracilibus  flexilibus  spina  3ain  filum  corporis 


i 


—  453  — 


altitudine  multo  longiorem  producta;  dorsali  radiosa  postico  quam  antice 
altiore  corpore  non  raulto  Irumiliore  angulata;  pectoralibus  obtusis  et  ven- 
tralibus  acutis  4  ad  4|.,  caudali  obtusa  convexa  4£  ad  4-|  in  longitudine 
corporis;  anali  postice  quam  antice  altiore,  corpore  non  vel  vix  humiliore 
acutangula;  colore  corpore  superne  violascente-viridi ,  inferne  aurantiaco- 
viridi;  squarnis  capite  corporeque  singulis  puncto  vulgo  nnico  coeruleo 
annulo  profundiore  cincto;  lateribus  insuper  maeulis  majoribus  5  vel  6 
violaceo-fuseis  in  seriera  longitudinalem  dispositis;  pinnis  dorsalibus  spi- 
nis  radiisque  aurantiacis  rnembrana  fusco-violaceis ,  dorsali  spinosa  fascia 
longitudinali  obliqua  leviter  curvata  nigra,  dorsali  radiosa,  anali  et  cau¬ 
dali  rnembrana  inter  singulos  radios  punctis  aliquot  uniseriatis  coeruleis 
annulo  profundiore  clnctis;  anali  dimidio  basali  aurantiaca  dimidio  libero 
violaceu;  pectoralibus  ventralibusque  aurantiacis;  caudali  radiis  aurantiaca 
rnembrana  violacea. 

B.  6.  D.  6—1/11  vel  6—1/12.  P.  17.  Y.  1/5.  A.  1/10  vel  1/11.  C. 

26  (lat.  brev.  inclus.). 

Habit.  Ins.  Cocos,  in  mari. 

Longitudo  2  speoiminum  45’”  et  48’”. 

i 

\ 

Aanm.  Deze  soort  is  kenbaar  aan  hare  groote  s  chub  ben,  stom- 
pen  kop,  geheel  besclmbte  wangen  en  operkels,  aan  de  honds- 
tanden  in  de  onderkaak,  draadvormig  yerleugden  rugdoorn,  be- 
trekkelijk  talrijke  rugvinstralen ,  aan  de  ldeine  blaauwe  donker 
gezoomde  vlekjes  op  ligchaam  en  ongepaarde  vinnen,  enz.  Zij 
behoort  tot  eene  eigen e  groep  in  haar  geslacht,  welke  groep 
nog  bet  roeeste  veiwant  is  aan  die  van  Eleotris  cyprinoides 
CY.  en  JEleotris  leuciscus  Blkr. 

In  de  groote  Histoire  naturelle  des  Poissons  is  onder  den 
naam  van  ILleotris  margaritacea  eene  soort  van  Eleotris  be- 
schreven,  of  liever  aangeduid,  welke  door  Quoy  en  Gaimaud 
van  Yanikoro  naar  Erankrijk  gebragt  is  en  welke,  even  als  de 
bovenbeschrevene,  groote  schubben  en  reijen  van  blaauwe  stip- 
jes  op  het  ligchaam  en  de  staartvin  heeft.  Daar  van  deze  soort 
evenwel  gezegd  wordt,  dat  zij  dezelfde  getallen  der  stralen  beeft 
als  ILleotris  maclag ascariensis  CY.  (D.  6  —  9.  A.  7  etc.)  en  in 
de  beschrijving  geene  sprake  is  van  bet  tandenstelsel,  van  de  ver- 
lenging  des  derden  rugdoorns ,  enz.,  is  bet  niet  vermoedelijk ,  dat 
mijne  voorwerpen  tot  Eleotris  margaritacea  CY.  behooren. 


454 


LABKCiiDEI  CTENOIDEI. 

Glyphisodon  antjerius  K.  v.  H.  CY.  Poiss.  A  p.-  360. 

Synon.  Glyphisoclon  cT Antjer  CV.  Poiss.  V  p.  360. 

'  '  Gly phisodoh  biocetlatus  CV.  Poiss.  V  p.  36 1 .  Schleg.  Mull.  Overz. 

Amphipr.  Premn.  Verb.  N.  Gesch.N.  Ov.  Bez.  Yissch.  p.  24 
tab.  6  fig.  4,  Blkr.  Nat.  T.  N.  Ind.  IV  p.  287.  (an  ct  QG. 
Zobl.  Voij.  Ur  an.  p.  389?). 

Glyphisoclon  biocelle  CY.  Poiss.  V  p.  361.  (an  et  QG.  Zool.  Yoij 
Ur  an.  p.  389  ?). 

Glyphisoclon  zonatus  CV.  ibid.  V  p.  361  Schl.  Mull.  1.  c.  p.  24. 

Glyphisodon  a  ceinture.  CY.  ib.  Y  p.  361. 

Glyphisoclon  punctulatus  CV.  ib.  V  p.  362. 

Glyphisodon  pointille  CV.  ib.  V  p.  362  (van  Guam). 

Glyphisodon  andjerinus  Schl.  Mull.  1.  c.  p.  24  tab.  6  fig.  3, 

Chaetodon  Brownriggii  Benn.  Ceyl.  Fisch.  N.  8. 

Glyphisodon  Brownriggii  CV.  Poiss.  V  p.  362. 

Glyphisodon  de  Brownrigg  CV.  Poiss.  Y  p.  362. 

Glyphisodon  Bossii  Blkr,  Nat.  T.  Ned.  Ind.  VII  p.  48. 

Kaha  Baitikyah  Cingalens. 

Habit.  Ins.  Cocos,  in  mari. 

Ins.  Batu,  in  mari. 

Cauer,  Priaman,  Surnatrae  occidentals ,  in  mari 

Aanm.  Eene  rei  van  meer  dan  20  voorwerpen  dezer  soort  van 
20’”  tot  96'',,  lengte  heeffc  mij  doen  ontwaren ,  dat  zij  belangrijke 
veranderingen  in  de  klenrteekening  ondergaat  met  toenemenden 
leeftijd.  De  beide  zwarte  Tugvinvlekken ,  de  blaanwe  overlang- 
sche  snuitrugband,  en  de  blaauwe  oogkaak-  en  rug-  en  aars- 
vinbandjes  verdwijnen  allengskens  naarmate  de  voorwerpen  ou- 
der  worden  en  ook  de  blaauwe  scliubstipjes  zijn  in  den  gevor- 
derden  leeftijd  weinig  of  niet  meer  zigtbaar  of  gaan  tot  enkele 
langwerpige  vlekken  of  strepen  over.  Daarentegen  zijn  de  oude 
voorwerpen  in  den  regel  met  een1  vrij  breeden  geelachtig-parel- 
kleurigen  dwarschen  band  geteekend ,  die  ongeveer  onder  den  4.i 
tot  7a  rugdoorn  begint  en  nabij  de  buiklijn  onder  de  achter- 
belft  der  borstvin  eindigt.  Sporen  van  dezen  band  zie  ik  reeds 
bij  enkele  voorwerpen  van  551” — 60’”  lengte,  bij  welke  de  zwarte 
Tugvinvlekken  en  de  blaauwe  snuit-rugband  nog  bestaan. 

Ik  teeken  hier  nog  aan ,  dat  zelfs  bij  de  kleinere  voorwerpen 


soms  de  voorste  of  achterste  zwarte  rugvinvlek  ontbreekt,  de 
blaanwe  snuitrugband  van  zeer  smal  tot  zeer  breed  verschilt  en 
ook  de  blaanwe  schubstipjes  bij  sommige  voorwerpen  van  de- 
zelfde  lengte  in  grootte  aanmerkelijk  verschillen.  Een  dier  voor¬ 
werpen  met  enkele  rugvinvlek  is  naar  eene  teekening  van  Iyuhe 
en  Van  Hasselt  als  eene  eigene  soort  opgebragt  in  de  groote 
Histoire  naturelle  des  Poissons  onder  den  naam  van  Glyphisodon 
antjerius  K.  v.  II.,  welke  naam  y  als  de  oudste  aan  de  soort  ge- 
geven,  behonden  belioort  te  blijven.  Andere  voorwerpen  met  zigt- 
baren  parelkleurigen  rug-buikband  zijn  terzelfder  plaatse  beschre- 
ven  onder  den  naam  van  Glyphisodon  zonatus  CV.  I\rog  andere 
voorwerpen,  bij  welke  de  banden  niet  zigtbaar  waren  maar  wel 
de  scbubvlekjes,  stellen  Glyphisodon  punctatus  CV.  Voortskomt 
het  mij  boogstwaarschijnlijk  voor  dat  Bennett’s  Chaelodon  Broivn- 
riggi  alrnede  eene  minder  juiste  voorstelling  is  van  dezelfde  soort. 
Eindelijk  nog  is  mijne  Glyphisodon  liossii  insgelijks  tot  de¬ 
zelfde  soort  te  brengen.  Ik  stelde  haar  op  naar  een  paar  groo- 
tere  voorwerpen,  bij  welke  de  dwarscbe  ligchaamsband  even  zeer 
ontbreekt  als  de  overlangsche  snnitrugband  en  de  beide  rug- 
vinvlekken.  Vijf  nominate  soorten  bebooren  alzoo  nit  de  lijst 
der  bekende  Glyphisodontes  weg  te  vallen. 

Bebalve  de  plaatsen,  van  waar  ik  de  onderwerpelijke  soort 
heb  ontvangen,  is  zij  ook  nog  aangetroffen  bij  Java,  Nienw- 
Guinea,  Ceylon,  Guam,  Oealan,  Strong  en  Vanikoro. 

Ileliases  coeruleus  CV.  Poiss.  V  p.  372  ?? 

Ilelias.  corporc  oblongo  compresso  ,  altitudinc  in  ej as  longitudine 
latitudine  2|  circiter  in  ejus  altitudine ;  capite  5  A  circiter  in  longitudine 
corporis,  paulo  altiore  quarn  longo  ;  oculis  diametro  3  circiter  in  longitu¬ 
dine  capitis;  linea  rostro-dorsali  vertice  et  rostro  convexa  ;  osse  suborbi¬ 
tal  i  oculi  diametro  plus  dnplo  liumiliore;  maxillis  subaequalibus,  superiore 
sub  oculi  parte  anteriore  desinente;  dentibus  maxillis  seriebus  internis  mi¬ 
nimis  vix  conspicuis  serie  externa  valde  conspicuis,  maxilla  superiore  p.  m.  56, 
maxilla  inferiore  p.  m.  30  antice  4  ad  6  conicis  obtusiusculis  prominentibus  ; 
praeoperculo  subrectangulo  angtilo  rotundato,  margins  posteriore  leviter 
emarginato;  squamis  lateribus  28  p.m.  in  serie  longitudinali ;  linea  laterali 
s tib  initio  pinnae  dorsalis  radiosae  interrupta;  pinnis  dorsali  et  anali  radiosis 
obtusis  votundatis,  dorsali  anali  altiore  corpore  duplo  fere  humiliove;  dor- 


45  G 


s  nl  i  spinosa  dorsali  radiosa  lmmiliore  spinis  2«,  3t  et  4,  spin  is  ceteris  longio- 
ribus;  pectoralibus  acutiuscnlis  5  fere,  ventralibus  aeutis  o*. ,  caudali  pro- 
fiinde  exoisa  lobis  aeutis  (an  filigeris?)  cireiter  in  longitudine  corporis; 
anali  spina  21  spina  1*  plus  duplo  longiore  sed  radio  1°  multo  breviore; 
colore  eorpore  superne  coerulescente-viridi  inferne  margaritaceo ;  squamis 
capite  dorsoque  singulis  macula  nitente  dilute  viridi;  vitta  rostro-oculari 
gracili  coerulea;  pinna  dorsali  nigrieante-violacea  parte  radiosa  postice  di- 
lutiore;  pinnis  pectoralibus,  ventrulibusque  margaritaceo-flav'escente-'byali- 
nis,  pectoralibus  basi  superne  macula  parva  coerulea;  caudali  et  anali  di¬ 
lute  violaceis;  caudali  radiis  externis  coerulea. 

13.  5.  D.  12/10  vel  12/11.  P.  2/16.  V.  1/5.  A.  2/10  vel  2/M,  C. 

1  / 1  3/ 1  et  lat.  brev. 

Synpn.  Ueliase  bleu  CV.  Poiss.  V  p.  372  ?? 

Habit.  Ins.  Cocos,  in  mari. 

Longitudo  speciminis  unici  SO’” 


Aanm.  Deze  soort  is  zeer  na  verwant  aan  Ileliases  frenatus 
CY.  Poiss.  Y  p.  373?  Blkr  (Nat.  Tijdschr.  Ned.  Ind.  Ill  p. 
710)  (1)  dock  yerschilt  er  van  door  aanmerkelijk  slanker  lig- 
chaam  en  kleineren  lcop.  Bij  voorwerpen  van  Ileliases  frenatus 
mijner  verzameling,  van  gelijke  lengte  als  bovenbesclireven  spe¬ 
cimen,  gaat  de  hoogte  des  ligehaams  sleclits  2 A  inf  de  lengte 
des  ligehaams  zonder  de  staartvindraden  en  de  kop  sleclits  41- 
tot  4|-  in  dezelfde  lengte.  Beze  verschillen  geven  aan  beide 
soorten  een’  in  het  oog  vallend  verschillen  den  habitus,  wanneer 
men  ze  bij  elkander  ziet. 

Yan  Ileliases  coeruleus  CY.  (Poiss.  Y  p.  372)  van  Nieuw- 
Guinea  en  Ulea  worden  nagenoeg  dezelfde  klenren  opgegeven 
als  die  van  mijn  voorwerp.  Evenwel  zon  Ileliases  coeruleus  13 
doornen  hebben  in  de  rugvin,  terwijl  er  geene  sprake  is  van  het 
blaauwe  bandje  tnsschen  oog  en  snnit.  Ik  breng  mijn  voorwerp 
daarom  sleclits  aarzelende  er  toe.  Indien  de  aamvezicdieid  van 

O 

een  rngdoorn  meer  bepaald  op  een  soortelijk  verschil  duidt,  zal  mijn 
voorwerp  als  eene  eigene  soort  beschonwd  moeten  worden.  In 
dit  geval  zou  ook  mijne  Ileliases  frenatus  CY.  ?  de  eigenlijke 


/ 


(1)  In  mijne  basehrijving  ter  aangehaulde  plantse  is  eene  zinstorende 
drukfout  ingeslopen,  door  het  weglaten  van  de  woorden  ,,linea  latcrali” 
uit  den  13"  regel  dier  beschrijving ,  welke  woorden  voor  de  woorden  „sub 
anteriore”  moeten  gedacht  worden. 


—  457  — 


Heliases  frenatus  CV.  met  zijn,  vermits  alle  mijne  voorwerpen 
daarvan  slechts'12  rugdoornen  bezitten.  De  kortheid  der  be- 
schrijvingen  in  de  Histoire  natnrelle  des  Poissons,  waarin  geene 
opgaven  voorkomen  aangaande  de  betrekkelijke  hoogte  des 
ligchaams  en  de  lengte  van  den  kop,  laat  niet  toe,  over  mo- 
gelijk  bestaande  andere  verschillen  te  oordeelen. 

LABEOIDEI  CYCLOIDEI. 


Gomphosus  melanotus  Blkr. 


Gomphos.  corpore  subelongato  compresso ,  altitudine  4*.  circiter  in  ejus 
longitudine,  latitudine  2-£  circiter  in  ejus  altitudine;  capite  acutissimo  3£ 
circiter  in  longitudine  corporis,  duplo  fere  longiore  quam  alto;  oculis  clia- 
metro  4-  circiter  in  longitudine  capitis,  1*.  circiter  in  capitis  parte  posto- 
culari;  rostro  acutissimo  producto,  absque  maxilla  superiore  aeque  longo 
ac  basi  alto ;  dentibus  maxillis  conicis  anticis  2  caninis  mediocribus  curva- 
tis;  lictu  longitudine  4  circiter  in  longitudine  capitis,  tota  ejus  longitudine 
circiter  ante  oculum  desinente;  squamis  lateribus  26  p.  m.  in  serie  longitu¬ 
dinal;  linea  laterali  singulis  squamis  tubulo  bifurco  notata;  pinnis  impari- 
bus  basi  squamosis,  dorsali  parte  spinosa  parte  radiosa  humiliore,  spina 
postica  spinis  ceteris  longiore;  dorsali  radiosa  analique  postice  angulatis 
radiis  anticis  radiis  posticis  longioribus;  pectoralibus  acute  rotundatis  5®. 
circiter,  ventralibus  acutis  8*.  circiter,  caudali  obtusa  convexa  6|.  circiter 
in  longitudine  corporis;  colore  corpore,  capite  superne  dorsoque  antice  vio- 
laceo,  labiis,  lateribus,  dorso  postice  caudaque  aurantiaco,  genis  opercu- 
lis  et  regione  thoracica  roseo;  fascia  rostro-oculo-operculari  fusco-violacea; 
dorso  antice  maculis  nigro-violaceis  vittas  transversas  curvatas  in  regione 
violascente  subefficientibus ;  pinna  dorsali  spinosa  tota  fusca  violaceo-nigro 
limbata;  dorsali  radiosa  analique  parte  basali  jaurantiaco- rubi is  parte  libera 

fusco-violaceis  aurantiaco  marginatis;  pectoralibus  aurantiaco-flavis  basi  su- 

,  / 

perna  macula  parva  nigro-violacea;  ventralibus  aurantiaiis;  caudali  basi 
aurantiaca,  medio  fusco-violacea,  margine  posteiiore  late  flava. 

B.  6.  I).  8/13  vel  S/14.  P.  2/13.  Y.  1/5.  A.  3/11  vel  3/12.  C.  1/12/1 
et  lat.  brev. 

Synon.  Ikan  Pangerang  ,  Pangerang  of  Prins  Valent.  Ind.  Amb.  <V.  Ill 
p.  503  no.  504. 

Jdom  babi  Ren.  Poiss.  Mol.  I  tab.  5  fig.  36. 

Jvffertie.  Petite  Demoisselle  ibid.  I  tab.  14  fig.  83. 

Habit.  Ins.  Cocos,  in  mari. 

Longitudo  speciminis  unici  79”. 


Aanm.  Deze  soort  belioort  tot  een  cler  in  den  nieuweren  tijd 


458  — 


nog  niet  teruggevondene  of  althans  door  de  schrijvers  op  nieuw 
vennelde  Valentijnsche  en  Benardsche  visschen.  De  afbeeldin- 
gen  vail  Valentijn  en  Renaud  zijn  zeer  gebrekkig,  doch  laten 
de  soort  goed  lierkennen.  Mijn  voonverp  is  veel  kleiner  dan 
de  afbeeldingen  van  Renaiid  en  bijkans  even  groot  als  die  van 
Valentijn.  De  soort  is  zeer  gemakkelijk  herkenbaar  aan  hare 
scherp  geteekende  kleuren,  betrekkelijk  korten  snuit,  enz. 

Epibulus  insicliator  CV.  Poiss.  XIV  p.  82.  Blkr,  Verh.  Bat. 

Gen.  XXII  Gladsch.  Labr.  p.  40. 

Aanm.  Ik  ontving  van  de  Kokos-eilanden  een  jeugdig  exem- 
plaar  der  bruine  varieteit  van  deze  merkwaardige  soort  van  951” 
lengte.  Dit  exemplaar  heeft  op  bijkans  alle  schubben  zoowel  op 
den  kop  als  op  het  ligchaam  van  1  tot  3  lichtblaanwe  stipjes, 
welke  stipjes  bij  toenemenden  leeftijd  geheel  verdwijnen. 

MU  RAENOIDEI. 

Muraena  Agassizi  Blkr. 

Muraen.  corpore  elongato  compresso,  aliitudiue  14^-  ciiciter  in  ejas  lon¬ 
gitudine:  capite  acuto  6f  fere  in  longitudine  corpoiis,  duplo  circiter  lon- 
giore  qaam  alto;  oeulis  diametro  11  ad  12  circiter  in  longitudine  caj  iti"- ; 
linea  rostro-frontali  fronte  concava;  naribus  anterioribus  tubulaiis,  poste- 
rioiibus  non  tubulatis;  rostro  acuto  apice  tantum  convexo  oculo  duplo  fere 
longiore,  non  ante  maxillam  inferiorem  prominente;  lictu  longe  post  ocu- 
los  prodncto  ciiciter  in  longitudine  capiiis;  denlibus  aeutis,  palatiuis 
biseriatis  utroque  latere  seiie  externa  18  ad  20  p.  rn.  subanticis  2  vel  1 
ceteiis  multo  majoribus,  serie  interna  1  vel  2  subulatis  molilibus;  nasnli- 
bus  periphericis  uni-ieiiatis  12  ad  14  inaequalibus  ex  parte  denlibus  palati- 
nis  majoribus,  mediis  2  vel  3  subnlatis  elongatis  molilibus;  vomerinis  co- 
nicis  aeutis  9  vel  10,  anticis  2  ad  4  piseriatis  ceteris  uniseriaiis  utroque 
latere  p.  m.  24  anticis  3  vel  4  lateralibus  multo  longioribus;  apertnra  bran- 
cliiali  oculo  non  majore  in  media  aliitudiue  corpoiis  sita;  linea  laterali  in- 
conspicua;  pinna  doisali  ante  aperturam  branchialem  incipient©  corpore  du¬ 
plo  ciiciter  humiliore ;  anali  in  media  corporis  longitudine  incipiente,  dorsa- 
li  plus  duplo  liumiliore;  corpore  pinnisque  pulchre  profunde  flavis  maculis 
minoribus  et  majoribus  irregularibus  polymorphis  variegatis  ,et  ex  parte  sub- 
marmoraiis,  maculis  dimidio  corporis  posteriore  maculis  ceteris  vulgo  ma¬ 
joribus;  regione  p os t maxi  1  lari  stiiis  longitudinalibus  violaceis;  anali  vittia 


459  — 


violaceo-fuscis  longitudin&libus  obliquis  p.  m.,  10  vittis  posfccrioribua  ditnidio 
pinnae  posteriore  incipientibna. 

D.  328  p.  m.  A.  235  p.  m.  C.  12  p.  m. 

Ilabit.  Ins.  Cocos,  in  man. 

Longitudo  speciminis  unici  650’”. 

Aanm.  Deze  Muraena  behoort  tot  cle  groep  van  Mnraena  can- 
ccllata  Eichds.,  Muraena  tessellata  Bichds.  enz.  doch  nog  tot 
eene  onderafdeeling  daarvan,  wegens  bare  van  voren  tweereijige 
ploegbeenstanden.  Zij  is  de  eenige  mij  tot  nog  toe  bekende  soort 
welke  bij  tweereijige  geliemelte-  en  eenreijige  neiis-  en  on- 
derkaakstanden ,  tweereijige  ploegbeenstanden  bezit.  Leeds  daar- 
aan  herkenbaar,  wordt  hare  onderkenning  nog  gemakkelijk  ge- 
maakt  door  hare  fraai  hooggele  klenr  en  eigenaardige  vlektee- 
kening,  door  de  schuinsche  overlangsche  violetbruine  aarsvin- 
strepen,  enz. 

Ik  noem  haar  ter  eere  van  den  beroemden  zooloog  en  ich- 
thyoloog,  den  heer  Louis  Agassiz. 

Muraena  micro poecilus  Blkr. 

Muraen.  corpora  elongato  cornpresso,  aliitudine  13  cireiter  in  ejus  lon- 
gitudine;  capite  acuto  9  cireiter  in  longitudine  corporis,  plus  duplo  longioro 
quamalto;  oculis  diametro  7  ad  3  in  longitudine  capitis;  naribus  anterioii- 
bus  tubulatis  posterioribus  non  tubulatis;  rostro  acuto  convexo  oculo  rnulto 
minus  duplo  longioro  vix  ante  maxillam  inferiorem  prominente;  rictu  post 
oculos  producto  2a.  ad  2^.  in  longitudine  capitis;  povis  maxiilis  conspicuis 
4  vcl  5  ric  ui  approximates  longitudinaliter  seriaiis;  dentibus  acutis,  pa- 
latiuis  liseriatis  utroque  latere  serie  externa  7  vel  8  conieis  ,  serie  interna 
2  vel  3  mobilibns  subulatis  longis;  dentibus  nasalibus  pcriphericis  co- 
nicis  biseiiatis  utroque  latere  seiie  externa  7  vel  8,  serie  interna  3  vel  4 
moliibus  brevibus,  mediis  2  vel  3  subulatis  dentibus  ceteris  omnibus 
longioribus;  dentibus  vomeiinis  uniseriatis  conicis  obtusiusculis  p.  m.  11; 
dentibus  iuframaxillaribus  biseiiatis  utroque  latere  serie  externa  p.  m.  14 
compressis,  serie  interna  2  tanturu  cocicis  subsubulatis  longioribus  sjmpliysi 
approximates ;  apertnra  branebiaii  ocuto  non  vel  vix  majore  im  media  al- 
titudine  corporis  sita;  linea  laterali  poiis  distant i>  us  vix  conspicua;  pinna  dorsali 
ante  aperturam  branchialem  incipiente  corpore  plus  duplo  liumiiiore;  anali 
amice  in  4a  quarta  corporis  parte  incipiente  dorsali  plus  duplo  liumiiiore; 
corpore  pnmisque  utnbiinis  p  unci  is  et  rnatulis  minimis  fuscis  dense  arenato- 
maculatis;  pinnis  aurantiaco  -marginals ;  poiis  maxiilis  in  centre  maculae 
parvae  rotuudae  sitis. 

Till 


35 


460 


I).  330  p.  m.  A.  26S  p.  m.  C.  12  p.m.  =  L>.  A.  C.  610  p.  m. 

Habit.  Ins.  Cocos,  io  maii. 

Longitudo  speciminis  unici  219’”. 

Aanm.  Deze  Muraena  nadert  in  ver  wants  chap  nog  het  mees- 

te  tot  Muraena  griseo-badia  Bichds. ,  zoowel  in  habitus  als  in 

ldeurteekening.  Bij  laatstgenoemde  soort  zijn  evenwel  de  peri- 

ferische  neustanden  eenreijig,  de  tanden  der  binnenreijen  van 

gehemeltebeenderen  en  onderkaak  veel  talrijker,  begint  de  aars- 

vin  juist  in  het  midden  van  de  lengte  des  ligchaams  en  heeft 

een  veel  minder  aantal  stralen,  enz.  Wat  het  tandenstelsel  betreft 

behoort  Muraena  micropoecilus  tot  de  groep  van  Muraena  Blochii 

Bllcr  en  Muraena  micropterus  Blkr  (Yerh.  Bat.  Gen.  XXY 

Muraen.  p.  42),  doch  zij  verschilt  nog  aanmerkelijk  van  deze 

beide.  Bij  Muraena  micropterus  Blkr  is  de  ldeurteekening  ge- 

•  heel  anders,  zijn  de  rug-  en  aarsvin  als  tot  eene  lage  kiel  in 

ontwikkeling  teruggebleven ,  de  onderkaakstanden  veel  talrijker, 

enz.,  terwijl  bij  Muraena  Blochii  de  neus-  en  ploegbeenstanden 

minder  talrijk  en  de  gehenieltetanden  talrijker  zijn,  de  aars- 
'  * 

vin  in  de  achterhelft  des  ligchaams  begint  en  het  ligchaam 
meer  gewolkt  of  gemarmerd  is,  enz. 

Scripsi  Batavia  Calendis  Aprilis  mdccclv. 


VIJFDE  BIJDRAGE 

TOT  DE  KENNIS  DER 

ICHTHYOLOGISCHE  FAUNA 

VAN  D  E 

KOKOS-EILANDEN 


DOOR 

P.  BLGEIiSIR. 


Naclat  ik  in  ongeveer  drie  jaren  tijds  geene  nieuwe 
vischsoorten  van  de  Kokos-eilanden  had  erlangd,  zijn 
onlangs  weder  eenige  verzamelingen  van  daar  mijn  ka- 
binet  komen  verrijken.  Ik  heb  deze  verzamelingen  te 
danken  aan  de  welvvillendheid  van  den  beer  Dr  A. 
J.  Anderson,  geneesheer  op  de  Kokos-eilanden  en  J. 
G.  C.  Ross ,  tegenwoordigen  beheerder  dier  eilanden. 

Ik  heb  in  de  onlangs  gezondene  vischsoorten  aanlei- 
ding  gevonden  tot  het  opstellen  dezer  bijdrage  (1). 

(1)  Mijne  vroegere  bijdragen  betrekkelijk  dit  ondenverp  zijn  te 
vinden  als  volgt. 

Bijdrage  tot  de  kennis  der  iclithyologische  fauna  van  de  Ko¬ 
kos-eilanden.  Natuurk.  Tijdsclir.  Ned.  Ind.  VII  (1854)  p.  37 — 48. 

Over  eenige  nieuwe  visschen  van  de  Kokos-eilanden.  Ibid.  VII 
(1854)  p.  353—358. 

Derde  Bijdrage  tot  de  kennis  der  ichtliyologische  fauna  van  de 
Kokos-eilanden.  Ibid.  VIII  (1855)  p.  169 — 180. 

Vierde  Bijdrage  tot  de  kennis  der  ichtliyologiscke  fauna  van 
de  Kokos-eilanden.  Ibid.  VIII  (1855)  p.  445—460. 


458 


Hoewel  slechts  24  in  getal,  waren  15  daarvan  mij  nog 
niet  van  cle  Kokos-eilanden  bekend,  zoodat  het  aantai 
tbans  van  daar  bekende  soorten  op  104  gebragt  wordt , 
terwijl  5  daarvan  nieuw  zijn  voor  de  kennis  der  fauna 


van  den  Indischen  Archipel 
wetenschap. 

en 

3 

tevens  nieuw  voor 

De  bedoelde  24  soorten  zijn 

de 

volgende. 

1  Scorpaena  bandanensis  Blkr. 

13 

Muraena  Blocliii  Blkr. 

2  Synanceia  brachio  CV. 

14 

» 

buroensis  Blkr. 

3  Chaetodon  vittatus  CV. 

15 

)) 

colnbrina  Riclids. 

4  Gobius  cocosensis  Blkr. 

16 

» 

pardalis  T.  Sclil. 

5  »  pbalaena  CV. 

17 

polyzona  Blkr. 

6  Antennarius  nummifer  Blkr. 

18 

» 

prosopeion  Blkr. 

7  »  tuberosus  Blkr. 

19 

» 

tessellata  Riclids. 

8  Tautoga  melanopterus  CV. 

20 

» 

variegata  Forst. 

9  Epibulus  insidiator  CV.  21  Ostracion  cornutus  L. 

10  Ophisurus  colubrinus  Riclids.  22  Syngnathus  Andersonii  Blkr. 

11  Leiuranus  Lacepedii  Blkr.  23  »  melanopleura  Blkr. 

12  Muraenoblenna  tigrina  Ivp.  24  »  tetrophthalmus  Blkr. 

De  laatstgenoemde  drie  soorten  zijn  nieuw  voor  de 
wetenschap  en  hieronder  beschreven ,  even  als  Anten- 
narius  tuberosus,  welke  nieuw  is  voor  mijn  kabinet. 

De  soorten  tlians  van  de  Kokos-eiianden  bekend 
zijn  de  volgende. 

Species  piscium  Cocosenses  hucusque  cog  nit  ae. 

1  Holocentrum  leo  CV.,  Nat.  Tijdschr.  Ned.  Ind.  VII  p.  355. 

2  »  poecilopterus  Blkr,  ibid.  VII  p,  356. 

3  »  sammara  CV.,  ibid  III  p.  555. 

4  Myripristis  murdjan  Rupp.,  ibid.  IV  p.  102. 

5  Cheilodipterus  quinquelineatus  CV.,  ibid.  Ill  p.  253. 

6  Apogon  bandanensis  Blkr,  ibid.  VI  p.  95. 

7  .  »  novemfasciatus  CV.,  ibid.  Ill  p.  163. 

8  Serranus  hexagonatus  CV.,  ibid.  VI  p.  191. 

9  »  urodelus  CV.,  ibid.  VII  p.  39. 


10 

11 

12 

13 

14 

15 

16 

17 

18 

19 

20 

21 

22 

23 

24 

25 

26 

27 

28 

29 

30 

31 

32 

33 

34 

35 

36 

37 

38 

39 


459 


Mesoprion  marginatus  Blkr,  ibid.  Ill  p.  554. 

»  monostigma  CV.,  Verb.  Bat.  Gen.  XXII  Perc.  p.  42. 
Letlirinns  cocosensis  Blkr,  Nat.  T.  Ned.  Ind.  YII  p.  40. 
Pentapus  aureolineatus  CV.,  ibid.  VI  p.  55. 

Scolopsides  cancellatus  CV..  Verh.  Bat.  Gen.  XXIII  Sciaen. 

p.  28. 

Scorpaena  bandanensis  Blkr,  Nat.  T.  N.  Ind.  II  p.  237. 
Scorpaenodes  polylepis  Blkr  ps  Scorpaena  polylepis  Blkr,  ibid. 

II  p.  173. 

Synanceia  brachio  CV.,  Verb.  Bat.  Gen.  XXII  Scilerop 
p.  9. 

Ampbiprionichthys  apistus  Blkr,  Nat.  T.  Ned.  Ind.  VIII 
p.  172. 

Percis  caudimaculata  Rupp.,  ibid.  V  p.  163. 

Upeneus  barberinus  CV.,  ibid.  II  p.  172. 

Mulloides  flavolineatus  Blkr,  ibid.  Ill  p.  697. 

Gerres  acinaces  Blkr,  ibid.  VI  p.  194. 

»  oyena  CV.,  Verb.  Bat.  Gen.  XXIII  Maen.  p.  12. 
Cbaetodon  auriga  Forsk.,  Nat.  T.  Ned,  Ind.  V  p.  164. 

»  epliippium  CV.,  ibid.  V  p.  337. 
n  lineolatus  QG.,  ibid.  VI  p.  323. 
n  semeion  Blkr,  ibid.  VIII  p.  450. 

»  vittatus  CV.,  Verh.  Bat.  Gen.  XXIII  Cbaet.  p.  18. 
Zanclus  cornutus  CV.,  ibid.  XXIII  Cbaet.  p.  22. 

Platax  Boersii  Blkr,  Nat.  T.  N.  Ind.  Ill  p.  758. 

»  teira  CV.,  Verh.  Bat.  Gen.  XXIII  Chaet.  p.  28, 
Pimelepterus  altipinnis  CV.,  Nat  T.  Ned.  Ind.  Ill  p.  727. 
Tracbinotus  mookalee  CV.,  Verb.  Bat.  Gen.  XXIV  Makr. 
p.  47. 

Caranx  Forsteri  CV.,  ibid.  Makr.  p,  57.,  Nat.  T.  N.  Ind. 

III  p.  164. 

Seriolichthys  bipinnulatus  Blkr,  Nat.  T.  N.  Ind.  VI  p,  196. 
Amphacanthus  hexagonatus  Blkr,  ibid.  VII  p.  41. 
Acantburus  matoides  CV.,  Verb.  Bat.  Gen.  XXIII  Teuth. 

p.  12. 

»  Ruppellii  Blkr  Acantburus  velifer  Blkr,  Nat.  T. 
N.  Ind.  VI  p.  42  (nec  Bl.) 

i)  triostegus  CV.,  Verb.  Bat.  Gen.  XXIII  Teuth.  p.  13. 

30 


460 


40  Mugil  coeruleomaculatus  Lac.,  N.  T.  N.  Ind.  II  p.  484, 

Arch.  Indie.  Iclitb.  Prodrom. 

41  »  macroclieilos  Blkr,  ibid.  VII  p.  43,  ibid. 

42  »  Kossii  Blkr,  ibid.  VII  p.  45,  ibid. 

43  Salarias  arenatus  Blkr,  ibid  VIII  p.  173. 

44  »  Hasseltii  Blkr,  ibid.  VIII  p.  174. 

45  »  melanocepbalus  Blkr,  Verb.  Bat.  Gen.  XXII  Blenn. 

Gob.  p.  18. 

46  »  quadricornis  CV?  Jen.  Zool.  Beagle, 

47  »  sumatranus  Blkr,  Nat.  T.  Ned.  Ind.  I  p.  256. 

48  Gobius  cocosensis  Blkr,  ibid.  VII  p.  46. 

49  »  ophthalmotaenia  Blkr,  ibid.  VII  p.  47. 

50  »  pbalaena  CV.,  ibid.  II  p.  242. 

51  Eleotriodes  cyanostigma  Blkr  s  Eleotris  cyanostigma  Blkr, 

ibid.  VIII  p,  452. 

52  Antennarius  nummifer  Blkr,  ibid.  VI  p.  497. 

53  »  tuberosus  Blkr  a  Chironectes  tuberosu3  Cuv.,  ibid. 

XV  p.  463. 

54  Plesiops  coeruleolineatus  Rupp.,  ibid.  IV  p.  116. 

55  Pomacentrus  punctatus  QG.  a  Pomacentrus  prosopotaenioides 

Blkr  prj  Pomacentrus  cyanostigma  Blkr,  ibid.  Ill 
p.  286,  VI  p.  709. 

56  n  taeniops  CV.,  ibid.  V  p.  251. 

57  Dascyllus  aruanus  CV.,  ibid.  VI  p.  108. 

58  Glypliisodon  antjerius  K.  v.  H.,  ibid.  VIII  p.  454  ^  Gly- 

pliisodon  biocellatus  CV.,  ibid.  IV  p.  286  ;z3  Gly- 
pbisodon  Eossii  Blkr,  ibid.  VII  p.  48. 

59  »  sordidus  CV.,  Verb.  Bat.  Gen.  XXI  Labr.  cten.  p.  16. 

60  n  unimaculatus  CV.,  Nat.  T.  Ned.  Ind.  IV  p.  284. 

61  Heliases  coeruleus  CV?,  ibid.  VIII  p  455. 

62  Labroides  paradiseus  Blkr,  ibid.  II  p.  249. 

63  Tautoga  melanopterus  CV.,  Verb.  Bat.  Gen.  XXII  Gladsch. 

Labr.  p.  16. 

64  Julis  (Halichoeres)  Souleyeti  CV.,  Nat..  T.  Ned.  Ind.  VIII 

p.  176. 

65  »  )  spilurus  Blkr,  ibid.  II  p.  252. 

66  Gompbosus  melanotus  Blkr,  ibid,  VIII  p.  457. 

67  Cbeilinus  cblorurus  Blkr  ^  Clieilinus  guttatus  Blkr  ^  Spa- 


461 


nts  chlorurus  Blkr,  Verh.  Bat.  Gen.  XXII  Gladsch. 
Labr.  p.  36. 

68  Ckeilimis  radiatus  Blkr  Cheilinus  diagrammus  CV,  S3  Spa- 
rus  radiatus  Bl.  Selin.,  ibid.  XXII  Gladsch.  Labr. 
p.  38, 

69  »  tetrazona  Blkr,  Nat.  T.  Ned.  Ind.  IV  p.  293, 

70  Epibulus  insidiator  CV.,  Verb.  Bat,  Gen.  XXII  Gladsch. 
Labr.  p.  40,  Nat.  T.  Nd.  Ind.  VIII  p.  458. 

71  Scarus  chlorodon  Jen.  Zool.  Beagle. 

72  »  coeruleopunctatus  Riipp.,  Nat.  T,  Ned.  Ind.  VII  p.  110. 

73  »  Jenynsii  Blkr  &  Scarus  .....?  Jen.  Zool.  Beagle. 

74  »  mastax  Riipp.,  Nat.  T.  Ned.  Ind.  VII  p.  199. 

75  Callyodon  waigiensis  CV.,  ibid.  II  p.  256. 

76  Hemiramphus  Dussumierii  CV.,  Verh,  Bat.  Gen.  XXIV  Snoek. 

p.  18. 

77  Saurus  synodus  CV,,  Nat.  T.  Ned.  Ind.  II  p.  257,  Verh; 
Bat,  Gen.  XXIV  Chiroc.  p.  28. 

78  Rhombus  cocosensis  Blkr,  Nat,  T.  Ned.  Ind.  VIII  p,  178. 

79  »  pantherinus  Riipp.  a  Rhombus  sumatranus  Blkr,  ibid. 
I  p.  409. 

80  »  pavo  Blkr,  ibid,  VIII  p.  177. 

81  Fierasfer  Brandesii  Blkr  ^  Oxybeles  Brandesii  Blkr,  ibid. 
I  p.  276,  VII  p.  162. 

82  Ophisurus  colubrinus  Richds.,  ibid.  XI  p.  106. 

83  Leiuranus  Lacepedii  Blkr,  Verh.  Bat,  Gen.  XXV  Mur.  p.  36. 

84  Muraenoblenna  tigrina  Kp,  Act.  Soc.  Scient,  Ind,  Neerl.  II 
8e  Bijdr.  Amb,  p.  93. 

85  Muraena  Agassizi  Blkr,  Nat.  T.  Ned.  Ind.  VIII  p.  458. 

86  »  Blochii  Blkr,  ibid.  VII  p.  102,  Verh.  Bat.  Gen.  XXV 
Mur.  p.  49. 

87  »  buroensis  Blkr,  Nat.  T.  Ned.  Ind.  XIII  p,  79. 

88  »  cancellata  Richds.,  Nat.  T.  Ned.  Ind.  V  p.  531,  VIII 

p.  326. 

89  »  colubrina  Richds.,  ibid.  VI  p.  335. 

90  »  micropoecilus  Blkr,  ibid.  VIII  p.  459. 

91  »  pardalis  T.  Schl.,  Act.  Soc.  Scient.  Ind.  Neerl.  Ill  4e 
Bijdr.  Jap.  p.  30,  Nat.  T.  Ned.  Ind.  XVI  p.  206. 

92  »  polyzona  Richds.,  Act.  Soc.  Scient.  Ind,  Ind.  Neerl.  I 
Vissch.  Manado  p.  73. 


462 


93  Muraena  prosopeion  Blkr,  Nat.  T.  Ned,  Ind.  IV  p.  300,  Verb. 

Bat.  Gen.  XXV  Mur.  p.  73. 

94  »  tessellata  Kichds.,  ibid.  Y  p.  530,  ibid.  XX Y  Mur.  p.  74. 

95  »  variegata  Forst.,  ibid.  Ill  p.  295,  ibid.  XXV  p.  47. 

96  Gastropbysus  implutus  Blkr  ?=$  Tetraodon  implutus  Jen. 

Zocil.  Beagle. 

97  Balistes  aculeatus  B1 ,  Verb.  Bat.  Gen.  XXIV  Balist.  p.  15. 

98  »  vidua  Soland.,  Nat,  T.  Ned.  Ind.  Ill  p.  565. 

99  Alutarius  laevis  Cuv.  ibid.  Ill  p.  304,  Verb.  Bat.  Gen.  XXIV 

Balist.  p.  21, 

100  Ostracion  cornutus  L.,  Verb.  Bat.  Gen.  XXIV  Balist,  Ostrac. 

p.  32. 

101  »  cubicus  Blkr,  ibid.  Balist.  Ostrac.  p.  35. 

102  Syngnatbus  Andersonii  Blkr,  Nat.  T.  Ned.  Ind.  XV  p.  465. 

103  »  melanopleura  Blkr,  ibid.  XV  p.  464. 

104  »  tetropbthalmus  Blkr,  ibid.  XV  p.  467. 


DESCRIPTIONS  SPECIERUM  DIAGNOSTIC  AE, 


CHEIRONECTEOIDEL 

Antennarius  tuberosus  Blkr. 

Antenn.  corpore  ovali  compresso ,  altitudine  2|-  circiter  in  ejus 
altitudine ,  latitudine  1|  circiter  in  ejus  altitudine;  oculis  diame- 
tro  4  circiter  in  longitudine  maxillae  superioris ;  rictu  subverti- 
cali  postrorsum  descendente ;  dentibus  acutis ,  intermaxillaribus  et 
inframaxillaribus  anterioribus  triseriatis  posterioribus  uniseriatis; 
dentibus  vomerinis  et  palatinis  triseriatis  vel  biseriatis  in  tliurmas 
4  oblongas  non  contiguas  arcum  efficientes  dispositis;  apertura 
branchiali  rotunda  oculi  diametro  subaequali;  cute  toto  corpore 
spinulis  parvis  conspicuis  scabra ;  tuberculis  scabris  vel  fimbriis 
cutaneis  capite  corporeque  nullis  conspicuis;  linea  laterali  non  vel  vex 
conspicua;  radio  rostro  libero  tuberculo  scabro  apice  rostri  inserto 
maxilla  superiore  vix  breviore  appendice  fimbriata  vel  lobata 
nulla;  pinna  dorsali  spinosa  spina  la  libera  obtusa  horizontaliter 
antrorsum  flexili ,  spina  2»  spina  la  duplo  circiter  longiore  obtusa 
cute  scabra  involuta  parum  mobili  maxilla  superiore  breviore; 
dorsali  radiosa  liumili  obtusa  convexa  rotundata  medio  quam  an- 
tice  et  postice  paulo  altiore;  pectoralibus  ventralibus  longioribus 
et  duplo  circiter  latioribus  ;  anali  obtusa  rotundata  dorsali  radiosa 
vix  vel  non  altiore  sed  plus  duplo  breviore;  caudali  flabelliformi 
ad  5 1  in  longitudine  corporis  ;  corpore  pinnisque  pulchre  au- 
rantiaco- rubris ;  vertice  usque  ad  apicem  spinae  clorsi  2»e  roseo; 
capite,  corpore  piunaque  dorsali  radiosa  nigricante-fusco  reticula¬ 
ris  cellulis  retis  polymorphis  sat  latis,  filis  retis  regione  posttlio- 
racica,  supra-anali  et  dorsali  nebulas  efficentibus ;  pinnis  pecto¬ 
ralibus,  ventralibus,  anali  caudalique  medium  versus  fascia  lata 
nigra  et  dimidio  posteriore  vel  inferiore  totis  nigro  marginatis. 
b.  6.  D.  1  fil  lib.  •+•  2 — 12  (omn,  simpl.).  P.  11  (simpl.).  V.  5 
(simpl.).  A.  7,  (5s  et  6s  fiss.).  C.  1/7/1. 


464 


Synon.  Antenncirius  bigibbus  nigro  et  griseo  variegatus.  Comm. 
Mss.  ap.  Lac.  Poiss.  I  p.  325. 

Loplde  double  bosse  Lac.  Poiss,  I  p.  325. 

Chironectes  tuberosus  Cuv.  Sur  le  Genre  Chironectes  Mdra. 
Mus.  Hist.  nat.  Ill  1817  p.  432,  CV.  Poiss.  XII 
p.  320. 

Chironecte  bossu  Cuv,  ibid.  CV.  ibid. 

Antennarius  unicornis  E.  F,  Benn.  Observat.  Fish.  Coll. 
Zobl,  Soc.  Zool.  Journ.  HI  p.  374  tab  9  fig.  1. 

Hab.  Nova-selma,  in  mari. 

Longitudo  speciminis  unici  GO'”. 

Aanm.  Deze  soort  was  tot  nog  toe  slechts  bekencl  van 
Madagascar  en  Mauritius.  De  aangehaalde  afbeelding 
van  Bennett  is  vrij  goed,  doch  vertoont  het  ligchaan 
glad,  het  donkere  netwerk  te  beperkt  en  de  kleurteeke- 
nino:  der  borst-  en  buikvinnen  en  aarsvin  niet  naauwkeu- 
rig.  Mijn  voorvverp  is  slechts  eenige  millimeters  langer 
dan  die  afbeelding. 

SYNGNATHOIDEL. 

Syngnathus  vielanopleura  Blkr. 

Syngn.  corpore  valde  elongate,  antice  heptagono,  postice  tetra- 
gono,  altitudine  21  circiter  in  ejus  longitudine,  latiore  quam  alto ;  ! 
capite  5|  circiter  in  longitudine  corporis;  oculis  diametro  5  ad 
5^  in  longitudine  capitis;  orbita  superne  crenulato-denticulata;  I 
linea  rostro-frontali  ante  oculos  concaviuscula ;  rostro  capitis  parte  < 
postoculari  longiore  compresso ,  aeque  lato  circiter  ac  alto,  triplo 
ad  quadruplo  longiore  quam  parte  gracillima  alto,  interne  antice  ! 
utroque  latere  processu  dentiformi;  cristis  rostro  superne  3  ser- 
ratis ,  crista  media  cristis  lateralibus  majore  plus  minus ve  inter- 
rupta  usque  ad  apicem  rostri  producta  denticulis  denticulis  cristis 
lateralibus  majoribus  serrata;  cristis  rostro  insuper  praeorbitalibus 
2  brevibus  conspicue  denticulatis ;  vertice  depresso  cristula  me- 
diana  vix  conspicua  nec  crenulata  nec  denticulata;  operculo  di- 


465 


midio  superiore  cristulis  3  glabris  postrorsum  divergentibus ;  scu- 
tis  trunco  19,  cauda  14,  scutis  singulis  transversim,  laminis  in- 
tersuturalibus  ovalibus  radiatim  striatis ,  carinis  elevatis  non  cre- 
nulatis  postice  spinam  efficientibus ;  carina  ventris  media  humili 
sacco  embryonali  rima  longitudinaliter  a  gula  usque  ad  anum  bi- 
valva  subocculta;  cauda  absque  pinna  trunco  cum  capite  plus 
duplo  breviore;  pinna  dorsali  longe  ante  anum  scuto  trunci  15°  in- 
cipiente  et  scuto  caudali  3°  desinente,  corpore  humiliore;  pecto- 
ralibus  bene  conspicuis;  anali  parva  sed  bene  conspicua;  caudali 
flabelliformi  rostro  longiore ;  colore  corpore  aurantiaco ;  fascia  utro- 
que  latere  violaceo-nigra  rostro-caudali  capite  graciliore,  corpore 
caudaque  latissima ;  cauda  superne  aurantiaca ,  inferne  violaceo-ni¬ 
gra  ;  ventre  lfnea  mediana  violaceo ;  pinnis  dorsali  roseo-hyalina ,  pec- 
toralibus  analique  violaceis ,  caudali  aurantiaco-rosea  postice  fascia 
latissima  transversa  irregulari  violaceo-nigra. 

D.  24.  P.  20  vel  21.  A.  4.  C.  10. 

Habit.  Nova-selma,  in  mari. 

Longitudo  speciminis  unici  63."' 

Aanm.  Deze  sclierp  geteekende  soort  belioort  tot  die 
groep  van  Syngnathus,  voor  welke  de  heer  Kaup  den 
naam  van  Doryrampkinae  heeft  voorgesteld  en  welke 
hij  verder  nog  verdeeld  heeft  in  de  geslacliten  Dory- 
rampkus,  Choeroichthys ,  Doryichthys  en  Hemimarsu- 
pium ,  geslacliten  van  welke  mij  tot  nog  toe  geene  be- 
schrijvingen  zijn  bekend  ge worden. 

De  soort  is  zeer  gemakkelijk  herkenbaar  aan  den 
breeden  violet-zwarten  band  welke  zich  van  den  snuit 
tot  de  staartvin  uitstrekt  en  de  geheele  hoogte  der  zij- 
den  en  van  den  staart  inneemt  doch  op  den  kop  aan- 
merkelijk  smaller  is.  Zij  is  ook  opmerkelijk  wegens  de 
getande  kammen  op  den  snuit. 

Syngnathus  Andersonii  Blkr. 

Syngn.  corpore  valde  elongato  antice  lieptagono,  postice  te- 


466 


tragono,  altitudine  16  ad  18  in  ejus  longitudine,  altiore  qnam 
lato;  capite  9  circiter  in  longitudine  corporis;  oculis  diametro  5 
circiter  in  longitudine  capitis;  cristis  orbitali,  praeorbitali  rostro- 
que  denticulatis  vel  crenulatis  nullis ;  linea  rostro-frontali  ante  oculos 
concava;  rostro  capitis  parte  postoculari  non  longiore,  compresso, 
plus  duplo  longiore  quam  parte  gracillima  alto,  inferne  processu- 
bus  dentiformibus  nullis;  vertice  depresso  cristula  mediana  vix 
conspicua  nec  crenulata  nec  denticulata ;  opereulo  crista  mediana 
bumili  laevi,  supra  et  infra  cristam  striis  divergentibus ;  scutis 
trunco  16,  cauda  27  vel  28,  scutis  singulis  transversim,  laminis 
intersuturalibus  ovalibus  radiatim  striatis,  carinis  humilibus  nec 
dentatis  nec  aculeatis;  carina  ventris  media  carinis  ceteris  vix 
altiore;  sacco  embryonali  caudali  rima  longitudinali  bivalvi  ab 
ano  usque  ad  scutum  caudale  14m  vel  15m  sese  extendente;  cau-r 
da  cum  pinna  trunco  absque  capite  duplo  longiore ;  pinna  dorsali  vix 
ante  anum  scuto  trunci  16°  incipiente  et  scuto  caudae  4°  desinente, 
corpore  liumiliore;  pectoralibus  bene  conspicuis;  anali  parva  sed 
bene  conspicua;  caudali  flabelliformi  capitis  parte  postoculari  vix 
vel  non  longiore;  colore  corpore  nigricante-violaceo ,  ventre  dilu- 
tiore;  iride  nigricante  margaritaceo  radiatim  striata;  capite  mar- 
garitaceo  maculato  et  variegato;  trunco  margaritaceo  punctulato 
et  ocellato,  ocellis  lateribus  suturis  scutorum  sitis  in  series  3 
longitudinales  dispositis ,  ocellis  scutis  trunci  2°,  7°  et  12°  in  vittam 
transversam  unitis;  capite,  dorso  caudaque  superne  fasciis  11  trans- 
versis  margaritaceis ,  fasciis  la  et  2a  cephalicis,  3a,  4a,  5a,  6a 
et  7a  dorsalibus ,  posterioribus  4  caudalibus ;  pinnis  dorsali  roseo- 
liyalina ,  pectoralibus  et  anali  violaceo-byalinis  ,  caudali  nigrican¬ 
te  roseo  marginata. 

D.  19  vel  20.  P.  14.  A.  3  vel  4.  C.  10. 

Ilab.  Nova-selma,  in  mari. 

Longitudo  speciminis  unici  49"'. 

Aanm.  Syngnathus  Andersonii,  dus  genoemd  ter  eere 
van  den  heer  Dr.  Anderson ,  van  de  Kokoseilanden , 
aan  wien  hare  ontdekking  te  danken  is,  behoort  tot 
de  door  den  heer  Kaup  voorgestelde  subfamilie  Syn- 
gnathinae,  wegens  de  plaatsing  van  den  embryo-zak  aan 


467 


cle  ondervlakte  van  den  staart.  De  geslacliten,  in  welke  de 
heer  Kaup  zijne  Syngnathinae  verdeeld  heeft  (Halicam- 
pus,  Corythoichthys,  Trachyramphus ,  Ichthyocampus , 
Syngnatlius,  Leptonotus,  Siphonostoma  en  Stigmato- 
pora)  zie  ik,  Stigmatopora  alleen  uitgezonderd,  nergens 
nader  aangeduid,  zoodat  ik  nocli  over  hunne  waarde 
oordeelen  kan  nocli  ook  mijne  soorten  er  toe  terug 
brengen. 

De  soort  is  zeer  fraai  geteekend  en ,  wat  hare  kleuren 
betreft,  verwant  aan  Syngnatlius  brachysoma  Blkr,  wel¬ 
ke  echter'  overigens  eene  geheel  andere  soort  is ,  bij  wel¬ 
ke  de  staart  korter  is  dan  de  romp. 

Syngnatlius  tetropJdhalmus  Blkr. 

Syngn.  corpore  valde  elongato,  antice  heptagono,  postice  tetra- 
gono,  altitudine  20  ad  21  in  ejus  longitudine,  altiore  quam  lato; 
capite  10  circiter  in  longitudine  corporis;  oculis  diametro  51- 
circiter  in  longitudine  capitis;  cristis  orbitali,  praeorbitali  rostro- 
que  denticulatis  vel  crenulatis  nullis ;  linea  rostro-frontali  ante  ocu- 
los  concava;  rostro  capitis  parte  postocularinon  longiore,  compresso, 
plus  duplo  longiore  quam  parte  gracillima  alto,  inferne  processu- 
bus  dentiformibus  nullis ;  vertice  depresso  postice  cristula  mediana 
vix  conspicua  nec  crenulata  nec  denticulata;  operculo  crista  me¬ 
diana  nulla  sed  ubique  striis  divergentibus ;  scutis  trunco  17,  cauda 
29,  scutis  singulis  tranversim  ,  laminis  intersuturalibus  ovalibus  ra- 
diatim  striatis ,  carinis  humilibus  nec  dentatis  nec  aculeatis ;  carina 
ventris  media  carinis  ceteris  vix  altiore ;  cauda  cum  pinna  trunco 
absque  capite  duplo  circiter  longiore;  pinna  dorsali  scuto  trunci 
16°  incipiente  et  scuto  caudali  4°  desinente,  corpore  humiliore ; 
pectoralibus  bene  conspicuis;  anali  brevi  parum  conspicua ;  cauda¬ 
li  flabelliformi  capitis  parte  postoculari  paulo  breviore;  corpore 
pinnisque  dilute  roseis  margaritaceo  punctulato-arenatis ;  operculo 
fuscescente-violaceo  annulo  duplice  margaritaceo  et  fusco  cincto; 
maculis  praeoculari ,  suboculari  et  gulari  fuscis  margaritaceo  mar- 
ginatis. 


46  S 


D.  21.  P.  15  veMG.  A.  3  vel  4.  C.  10. 

Ilab.  Nova-selma,  in  mari. 

Longitiido  speciminis  unici  61'". 

Aanm.  Onderwerpelijke  soort  behoort  tot  dezelfcle 
groep  als  Syngnathus  Anderson li  Blkr.  Bij  den  eer- 
sten  oogopslag  is  men  verleid  het  operkel,  wegens  zij- 
ne  eigenaardige  kleurteekening  voor  het  oog  aan  te 
zien.  Ik  heb  aan  dit  kenmerk  den  soortnaam  ontleend. 

Scrip  si  Batavia  Calendis  Junii  1858. 


/ 


/ 


NIEUWE  BIJDRAGE 


TOT  DE  KENNIS  DER 


ICHTHYOLOGISCHE  FAUNA 


VAN 


B 


I, 


DOOR 


I*r.  ff>.  BLUEHER. 


Thans  8  jaren  geleclen  schreef  ik  eene  eerste  Bijdrage 
tot  de  kennis  der  ichthyologische  fauna  van  Bali ,  welke  in 
liet  22e  deel  der  Verhandelingen  van  Bataviaascli  Genoot- 
scliap  van  kunsten  en  wetenschappen  is  opgenomen.  De 
bouwstoffen  voor  die  Bijdrage  waren  gering  en  bestonden 
sleclits  uit  29  soorten,  welke  evenwel  tot  nu  toe  de  gc- 
lieele  kennis  betreffende  Bali’s  vischfauna  daarstelde.  Ik 
bepaalde  die  soorten  te  Willem  I,  alwaar  ik  destijds  ge- 
plaatst  was,  ver  verwijderd  van  mijn  kabinet ,  lietwelk 
ik  te  Batavia  had  achtergelaten  en  verstoken  van  vele  letter- 
kundige  bulpmiddelen ,  over  welke  ik  te  Batavia  had  kun- 
nen  beschikken.  Enkele  soortbepalingen  in  die  Bijdrage 
zijn  mij  later  gebleken  onjuist  te  zijn,  tcrwijl  mijne  nieuwere 
studien  mij  geleid  hebben  tot  liet  wijzigen  van  meerdere 
soortnamen.  Ik  zal  die  namen  eerst  tot  de  thans  door  mij 
aangcnomene  terugbrengen.  Zij  zijn: 


—  292  — 


1  Apogon  novcmfasciatus  CV.'  &  Apogon  balinensis  Blkr  ol. 

2  Scorpaena  polyprion  Blkr. 

3  Pristipoma  liasta  CV.  s=:  Pristipoma  kaakan  CV.  sec.  Blkr  ol. 

(nec  CV.).  , 

4  DiaoTarama  orientale  CV. 

5  Megalaspis  Rottleri  Blkr  s=:  Caranx  Bottler!  CV. 

6  Selar  Hasseltii  Blkr  {—  Caranx  xantburus  K.  v.  H. 

7  Carangoicles  atropus  Blkr  £2  Caranx  nigripes  CV. 

8  »  gallichtbys  Blkr  jn  Gallichtliys  major  CV. 

9  Salarias  quadripinnis  CV. 

10  Trypaugen  vagina  CV. 

1 1  Plesiops  coeruleolineatus  Biipp.  ts  Plesiops  melas  Blkr  ol. 

12  Pomacentrus  vanicolensis  CV.  Pristotis  fuscus  Blkrol. 

13  Glypbisodon  pliaiosoma  Blkr. 

14  »  unimaculatus  CV.  Glypliisiodon  balinensis  Blkr  ol. 
Id  Julis  (Halicboeres)  binotopsis  Blkr. 

16  »  (  »  )  miniatus  K.  v.  II. 

17  »  (  »  )  molaCuv.  &  Jul(Halicb.)notoplithalmusBlkrol. 

18  »  (  »  )  pardaleocepbalus  Blkr. 

19  »  (  »  )  pliekadopleura  Blkr. 

20  »  (  »  )  Scbwarzii  Blkr. 

21  Scarus  balinensis  Blkr. 

22  Astronestlies  clirysopbekadion  Blkr  ts  Stomianodon  cliryso- 

phekadion  Blkr  ol. 

23  Meletta  Scbrammii  Blkr  ts  Alausa  Schrammii  Blkr  ol. 

24  Alausa  melanurus  CV. 

25  Engraulis  Russellii  Blkr  t;  Engraulis  balinensis  Blkr  ol. 

26  Plagusia  melanopterus  Blkr  ts  Plagusia  monopus  Blkr  ol. 

27  Muraena  Troscbelii  Blkr  t=i  Muraena  grisea  Cuv  ?  Blkr  ol. 

28  Balistes  praslinus  Lac.  ts  Balistes  melanopleura  Blkr  ol. 

29  Ostracion  cornutus  L. 

Eenige  maanden  gcleden  werd  als  gekommitteerde  van 
liet  nederlandsclie  gouvernement  te  Boleling  geplaatst  de 
beer  P.  L.  Van  Bloemen  Waanders ,  aan  wien  de  weten- 
sebap  reeds  is  verpligt  door  de  verzamelingcn  van  vissclien 
uit  de  binnenlanden  van  Palembang ,  welke  bet  cerste  licbt 


—  293  — 


over  de  vischfauna  van  die  gewesten  hebben  doen  opgaan.  De 
beer  Van  Bloemen  Waanders ,  op  nieirvv  liebbende  willen  bij- 
dragen  tot  uitbreiding  der  ichthyologische  kennis  van  Ne- 
derlandsch  Indie,  heeft  ook  op  zijne  nieuwe  standplaats  zich  cle 
moeite  gegeven  een  aantal  vischsoorten  van  Bali  bijeen 
te  brenffen  en  die  naar  Batavia  over  te  maken.  Aan  die 

O 

verzameling  is  deze  bijdrage  te  danken.  Zij  bestaat  uit  cle 
volgende  soorten. 


Pisces  Ballnenses  collectionis  W ciandersianae* 


1  Ambassis  Dussumierl  CV.  26  Gerres  oyena  CV. 

2  Sen-anus  variolosus  CV.  27  Anabas  scandens  CV. 

3  Mesoprion  amboinensis  Blkr.  28  Trichopus  tricliopterus  CV. 


4 

5 


bottonensis  Blkr,  29  Ophicephalus  striatus  Bl. 
coeruieopunctatus  Blkr.  30  Caranx  Forsteri  CV. 

»  mclampygus  CV, 


»  gomorab  CV. 


6 

decussatus  CV. 

31 

7 

». 

gembra  CV. 

32 

8 

n 

lineolatus  Blkr. 

33 

9 

5) 

lutjanus  CV. 

34 

10 

marginatus  Blkr. 

35 

11 

» 

vitta  Blkr. 

36 

12  Therapon  servus  CV. 

13  Spliyraena  Forsteri  CV. 

14  »  obtusata  CV. 


»  tapeinosoma  Blkr. 

37  Amphacanthus  margaritife- 

rus  CV. 

38  »  marmoratus  CV. 


15  Polynemus  microstoma  Blkr.  39  Acanthurus  mato'ides  CV. 

16  Upeneus  barberinus  CV.  40  »  strigosus  Benn. 


17  »  pleurospilos  Blkr. 

18  »  Russellii  CV. 

19  Upeneoides  vittatus  Blkr. 

20  *  Pristipoma  hasta  CV. 

21  Scolopsides  monogramma 

K.  v.  II. 

22  Dentex  griseus  T.  Sclil. 

23  Lethrinus  opercularis  CV. 

24  »  ornatus  CV. 

25  »  rostratus  K.  v.  II. 

oe  SE1JIE ,  DL.  III. 


41  Mugil  sundanensis  Blkr. 

42  G-obius  grammepomus  Blkr. 

43  »  tambujon  Blkr. 

44  Sicydium  balinense  Blkr. 

45  »  cynocepbalus  Blkr. 

45  »  micrurus  Blkr. 

46  »  xanthurus  Blkr. 

47  »  zosterophorum  Blkr. 

48  Eleotris  taenionotopterus  Blkr. 
49BelobranchustaeniopterusBlkr. 

19 


—  201  — 


50  (Julius  niger  Blkr.  64  Be’one  cylindrica  Blkr. 

51  Antennarius  pinniceps  Comm.  65  Harengula  melaaiirus  Blkr. 

52  Fistularia  immaculata  Comm.  66  »  moluccensis  Blkr. 

53  Pomacentrus  melanopterus  67  Spratella  tembang  Blkr. 

Blkr.  68Engraulis  encrasiclioloidesBlkr. 

54  Julis  (Ilaliclioeres)  balteatus  69  »  setirostris  CY. 

QG.  70  Satirus  myops  Cuv. 

55  »  (  ”  )  Harloffii  Blkr.  71  »  synodus  CY. 

56  '»  (  »  )  interruptus  Blkr.  72  Rhombus  Mogkii  Blkr. 

57  »  (  »  )  kallosoma  Blkr.  73  Plagusia  marmorata  Blkr. 

58  Novacula  pentadactyla  CY.  74  Anguilla  Elphinstonei  Syk. 

59  n  punctulata  CY.  75  »  sidat  Blkr. 

60  C ally odou  hypselosoma  Blkr.  76  Arothron?  kappa  Blkr, 

61  Clarias  punctatus  CY.  77  Anosmius  Bennetti  Blkr. 

62  Barbus  bilitonensis  Blkr.  78  Balistes  lineatus  Bi. 

63  Leuciscus  cyanotaenia  Blkr. 

Op  Pristipoma  hasta  CY.  na,  zijn  alle  deze  soorten  nieuw 
voor  de  kennis  van  Bali ,  zoodat  het  aantal  bekende  balische 
visschen  door  de  verzameling  van  den  beer  P.  L.  Yan  Bloe- 
men  Waanders  gebragt  wordt,  van  slechts  29,  op  niet  min¬ 
der  dan  106  ,  welk  cijfer  echter  natuurlijk  sleclits  een  go¬ 
ring  gedeelte  van  de  op  en  om  Bali  levende  visschen  voor- 
stelt. 

De  visschen  van  den  beer  Yan  Bloemen  Waanders  ver- 
spreiden  het  eerste  licht  over  de  zoetwater-fauna  van  Bali. 

Men  weefc ,  dat  van  de  eilanden ,  gelegen  beoosten  de 
drie  groote  Soenda-eilanden ,  tot  nog  toe  geene  enkele  soort 
van  karperachtige  visschen  is  bekend  geworden ,  zelfs  niet 
van  het  groote  eiland  Celebes,  waar  tocli  stroomgebieden 
zijn  van  aanmerkelijke  uitgestrektheid.  In  een  zoogeogra- 
phisch  opzigt  is  bet  van  veel  belang,  de  grens  te  bepalen 
van  bet  voorkomen  van  de  familie  der  cyprinoiden.  Nu  toont 
de  verzamelino;  van  Bali  aan,  dat  dit  eiland  noo;  vertegenwoor- 
digers  dezer  familie  voedt  en  wel  Barbus  bilitonensis  Blkr 
en  Leuciscus  cyanotaenia  Blkr,  twee  op  Java  zeer  gewone 


zoetwntervormen.  De  grens  voor  do  cyprinoiden  is  door 
dit  feit  een  weinig  oostelijker  verscboven.  De  vraag  blijft 
nil,  of  ook  op  Lombok,  Sumbawa,  Flores,  enz.  nog  kar- 
peracbtige  visscben  voorkomen,  zijnde  van  de  zoetwaterfau- 
na  dier  eilanden  tot  nog  toe  geene  enkele  soort  bekend  ge- 
worden. 

Wat  betreft  de  merkwaardige  visscben  met  doolliofvormi- 
ge  kieuwen ,  iveet  men ,  dat  deze  zicli  verder  oostwaarts 
tot  op  de  Moluksche  eilanden  uitstrekken  en  bet  baart  al- 
zoo  geene  verwondering ,  dat  de  meest  algemeen  op  de 
Soenda-eilanden  voorkomende  soorten  dier  familie,  Anabas 
scandens  CY. ,  Trichopus  tricbopterus  CY.  en  Opbiceplia- 
lus  striatus  Bl.,  ook  op  Bali  leven. 

Andere  zoetwatervisscben  van  Bali  zijn  Anguilla  Elpbin- 
stonei  Sykes  en  Anguilla  sidat  Blkr,  beide  soorten,  welke 
almede  ook  op  Java  leven. 

Nog  andere  zoetwatervisscben  van  Bali  zijn  de  liierbo- 
ven  genoemde  Gobioiden  en  Eleotrioklen.  Niet  alle  zijn 
evenwel  als  ecbte  zoetwatervisscben  te  bescbouwen  en  le¬ 
ven  ook  in  de  brakke  wateren  der  riviermondingen ,  met 
uitzondering  misscbien  slecbts  van  enkele  soorten  van  Si- 
cydium.  Slecbts  uit  deze  afdeeling  der  visscben  levert  de 
onderwerpelijke  verzameling  nieuwe  vormen  voor  de  we- 
tenscbap,  en  wel  twee  merkwaardige  soorten  van  Sicydium 
en  eene  aan  Eleotris  belobrancba  CY,  verwante  soort,  welke 
ik  met  laatstgenoemde  onder  een  eigen  geslacbt  breng, 
lietwelk  ik  voorstel  Belobrancbus  te  noemen. 

De  onderwerpelijke  verzameling  duidt  genoegzaam  aan, 
dat  de  viscbfauna  van  Bali  nog  ruim  stof  tot  navorschino- 
aanbiedt  en  dat  het  allezins  wenschelijk  is,  dat  de  bestaande 
kennis  ten  deze  door  de  toezending  van  nieuwe  verzame- 
lingen  kunne  worden  uitgebreid. 


DESCRIPTIONES  SPECIEHUM  DIAGNOSTICAE. 


GOBIOIDEI. 

Sky dium  zosteropliorum  Blkr. 

Sicyd.  corpore  elongato,  antice  cylmdraceo,  postice  compresso, 
altitudine  8  circiter  in  ejus  longitudine;  capite  obtuso  convexo, 
5  et  paulo  in  longitudine  corporis;  altitudine  capitis  2  fere,  lati- 
tudine  1|  circiter  in  ejus  longitudine;  oculis  diametro  3|  circiter 
in  longitudine  capitis,  diametro  1  fere  distantibus ;  rostro  obtuso 
convexo  vix  ante  os  prominente;  rictu  obliquo  sub  medio  oculo 
desinente;  dentibus  labialibus  inconspicuis ;  dentibus  maxillis  uni- 
seriatis  conicis  acutis  curvatis  distantibus  utroque  latere  5  vel  G 
inaequalibus  mediis  ceteris  longioribus;  Iabio  superiore  carnoso, 
nec  crenulato  nec  papillato ;  toto  capite  nucbaque  alepidotis;  squa- 
mis  ctenoideis  denticulis  oculo  nudo  conspicuis;  squamis  lateri- 
bus  32  p.  m.  in  serie  Iongitudinali ,  caudalibus  lateralibus  anteri- 
oribus  majoribus;  appendice  analiconica  acuta;  pinna  dorsali  spi- 
nosa  rotundata  corpore  paulo  humiliore,  spinis  flexilibus  mediis 
ceteris  longioribus,  spina  producta  nulla;  dorsali  radiosa  dorsali 
spinosa  vix  vel  non  altiore  postice  acntangula;  pectoralibus  ob- 
tusis  rotundatis  5  et  paulo,  ventrali  patellaeformi  10  ad  11,  cau- 
dali  obtusa  convexa  4A  circiter  in  longitudine  corporis ;  anali  dor¬ 
sali  radiosa  vix  humiliore,  postice  acutangula;  colore  corpore 
roseo-viridi ,  inferne  dilutiore;  capite  toto  violaceo;  zonis  viola- 
ceo-fuscis  corpus  totum  cingentibus  4;  zona  anteriore  latissima 
ante  spinam  dorsi  lm  incipiente  et  sub  initio  dorsalis  radiosae 
desinente,  zonis  2a  et  3a  gracilibus  dorsalem  radiosam  inter  et 
analem  sitis,  zona  4a  caudali  zonis  2a  en  3a  paulo  latiore  medio 


—  297  — 


basin  caudalis  inter  et  analem;  squamis  spatiis  interfascialibus 
singulis  vittula  intramarginali  fusca  semilunari;  pinnis  dorsalibus 
et  anali  leviter  nigro  marginatis;  dorsali  spinosa  fusco-violacea 
superne  tantum  flavo-aurantiaca ;  dorsali  radiosa  dimidio  basal  i 
violascente,  dimidio  superiore  aurantiaco-flava ;  pectoralibus,  ven- 
tralibus  analique  aurantiacis;  caudali  dimidio  basali  aurantiaca, 
dimidio  libero  violaceo-niora. 

B.  4.  D.  6—1/9  vel  6  -1/10.  P.  15.  Y.  1/5  |  5/1.  A.  1/9  vel 
1/10.  C.  9/11/10  vel  10/11/11  (lat.  brev  incl.). 

Habit.  Boleling,  Bali  septentrionalis ,  in  fluviis. 

Longitudo  speciminis  unici  51'". 

Aanm.  Deze  soort  is  zeer  merkwaardig  in  haar  geslaclit. 
Ik  heb  zelfs  geaarzeld  haar  tot  het  geslaclit  Sicydium  te 
brengen ,  vermits  ik  bij  mijn  voorwerp  geene  liptandjes 
heb  kunnen  ontwaren  en  de  bovenkaakstanden  er  gevormd 
zijn  even  als  de  onderkaakstanden,  in  plaats  dat  zij  als  bor- 
stelvormige  tandjes  zeer  digt  bijeenstaan.  Overigens  ech- 
ter  bezit  zij  den  habitus ,  snuit- ,  buikvin-  en  schubbouw  van 
Sicydium ,  zoodat  ik  gemeend  heb  haar  in  dit  geslaclit  te 
moeten  laten.  Behalve  door  de  genoemde  eigenaardiglieden , 
is  zij  zeer  kenbaar  aan  hare  scherpe  kleurteekening. 

Sicydium  balinense  Blkr. 

Sicyd.  corpore  elongato,  antice  cylindraceo,  postice  compresso, 
altitudine  8  circiter  in  ejus  longitudine;  capite  obtuso  convexo  5 
et  paulo  in  longitudine  corporis;  altitudine  capitis  2  fere,  latitu- 
dine  If  circiter  in  ejus  longitudine;  oculis  diametro  3|^  circiter  in 
longitudine  capitis,  diametro  1  fere  distantibus;  rostro  obtuso  con¬ 
vexo  vix  ante  os  prominente;  rictu  obliquo  sub  medio  oculo  de- 
sinente;  dentibus  labialibus  inconspicuis ;  dentibus  maxillis  uni- 
seriatis ,  maxilla  superiore  parvis  confertis  aequalibus  utroque  la¬ 
tere  p.  m.  20,  maxilla  inferiore  conicis  curvatis  distantibus  inae- 
qualibus  utroque  latere  p.  m.  10;  labio  superiore  nec  crenulato 
nec  papillato ;  capite  toto  nuchaque  antice  alepidotis ;  squamis  cte- 
noideis,  denticulis  oculo  nudo  conspicuis;  squamis  media  nucha 
7,  p.  m  ,  lateribus  35  p.  m.  in  serie  longitudinali ,  squamis  can- 


—  298  — 


clalibus  squamis  nuclialibus  et  laterallbus  anterioribus  mul to  ma- 
joribus;  appendice  anall  conica;  pinna  dorsal!  spinosa  Immili,  ro- 
tnndata,  corpore  plus  duplo  liumiliore,  spinis  flexilibus  mediis  ce¬ 
teris  Iongioribus,  spina  producta  nulla;  dorsali  radiosa  dorsali 
spinosa  vix  altiore  postice  acuta;  pectoralibus  obtusis  rotundatis 
5^-  fere,  ventrali  patellaeformi  9|  ad  10,  caudali  obtusa  ro tun- 
data  5  ad  5  A  in  longitudine  corporis;  anali  dorsali  radiosa  non 
vel  vix  liumiliore,  postice  acutangula;  colore  corpore  roseo-viridi, 
inferne  dilutiore;  rostro  violascente;  vitta  oculo-maxillari  viola- 
cea;  vitta  ceplialo-caudali  fusca;  dorso  lateribusque  insuper  nebu- 
lis  diffusis  violascente-fuscis ;  squamis  lateribus  plurimis  singulis 
vitta  intramarginali  semilunari  fusca;  pinnis  aurantiaco-flavescen- 
tibus;  pectoralibus  media  basi  macula  fuscescente ;  caudali  postice 
violascente, 

B.  4,  D.  6—1/9  vel  6—1/10.  P.  17  vel  18.  V.  1/5  |  5/1.  A.  1/9 
vel  1/10.  C.  10/11/9  vel  11/  11/10  (lat.  brev.  incl.) 

Habit.  Boleling,  in  fluviis. 

Longitudo  2  speciminum  48'"  et  51'". 

Aanm.  Deze  soort  is  volkomen  gebouwd  naar  de  type 
van  Sicydium  zosteropborum  Blkr ,  en  bezit  in  vormen  en 
ligchaams-evenrediglieden  daarmede  groote  overeenkomst. 
Zij  is  daarvan  echter  gemakkelijk  te  onderkennen  door  ge- 
lieel  andere  kleuren ,  door  de  nekschubben  en  talrijke  kaaks- 
tanden. 


ELEOTRIOIDEL 

Eleotris  taenionotopterus  Blkr. 

Eleotr.  corpore  oblongo  compresso,  altitudine  4  et  paulo  in  ejus 
longitudine,  latitudine  2  circiter  in  ejus  altitudine;  capite  acuto 
compresso  circiter  in  longitudine  corporis;  altitudine  capitis 
1|-  circiter,  latitudine  2  et  paulo  in  ejus  longitudine;  linea  ros- 
tro-dorsali  capite  declivi,  supra  oculos  concaviuscula;  oculis  dia- 
metro  3  j  circiter  in  longitudine  capitis ,  minus  diametro  1  distan- 


—  209 


tibus;  orbitis  glabris;  rostro  acuto  oculo  breviore;  naribus  anterioribus 
tubulatis;  maxilla  superiore  maxilla  inferiore  breviore,  ante  oculum 
desinente;  rictu  parvo;  dentibus  maxillis  pluriseriatis ,  serie  externa 
seriebus  internis  majoribus ,  caninis  vel  caninoideis  nullis ;  sulco 
oculo-suprascapulari  parum  conspicuo;  capite  toto?  squamoso; 

squamis  ctenoideis,  rostrum  inter  et  pinnam  dorsalem  lm . (?) ,  la- 

teribus  28  p.  m.  in  serie  longitudinali ;  appendice  anali  oblonga 
lata  biloba;  pinna  dorsali  spinosa  angulata  corpore  plus  duplo 
liumiliore,  spinis  flexilibus  2a  et  3a  ceteris  longioribus;  dorsali 
radiosa  obtusa  rotundata  corpore  multo  minus  duplo  liumiliore; 
pectoralibus  obtusis  rotundatis  et  ventralibus  acutis  6  circiter, 
caudali  obtusa  rotundata  5  fere  in  longitudiue  corporis;  anali  dor¬ 
sali  radiosa  liumiliore  sed  non  breviore,  postice  angulata;  colore 
corpore  viridi-roseo  ?  interne  dilutiore,  fascia  oculo-gulari  lata 
fusca;  pinnis  dorsalibus  nigris,  dorsali  spinosa  macula  media  basi 
et  parte  infra-apicali  albis ;  dorsali  radiosa  vittis  3  obliquis  al- 
bis  antrorsum  adscendentibus ,  vitta  media  a  basi  pinnae  posteri- 
ore  usque  ad  apicem  ejus  anteriorem  poi  recta,  vittis  ceteris  par¬ 
tem  pinnae  minorem  tantum  amplectentibus;  pectoralibus  roseis 
basi  vitta  tramversa  violacea;  vertralibus  et  anali  roseis,  anali 
inferne  fuscescente;  caudali  aurantiaco-rosea ,  basi,  medio  et  pos¬ 
tice  fuscescente. 

13.  6.  D.  6—1/9  vel  6—1/10.  P.  14.  V,  1/5.  A.  1/10  vel  1/11. 

0.  8/11/8  p.  m.  (lat.  brev.  inch). 

Habit.  Boleling,  in  fluviis. 

Longitudo  2  speciminum  40' "  et  53' A 


Aanm.  Deze  kleine  soort  belioort  tot  de  groep  van  Ele- 
otris  cyprinoides  CY.  en  Eleotris  leuciscus  Blkr ,  welke  zicli 
door  karperachtigen  habitus  van  de  overige  groepen  van 
bet  geslacht  ondersebeidt.  Zij  is  ook  na  verwant  aan  bei- 
de  genoemde  soorten ,  doch  gemakkelijk  te  herkennen  aan 
bare  zwarte  rugvinnen ,  van  welke  de  voorste  met  2  witte 
vlekken ,  de  achterste  met  drie  schuinsehe  witte  banden  ge- 
teekend  is.  Bij  mijne  voorwerpen  zijn  de  kleuren  der  vin- 
nen  beter  bewaard  gebleven  dan  die  des  ligehaams ,  waar 
vele  sebubben  ontbreken. 


—  300  — 


Ik  vermoed,  dat  ook  Asterropteryx  semipunctatus  Rupp, 
tot  deze  groep  behoort ,  altlians ,  indien  mag  voorondersteld 
worden ,  dat  eenige  der  door  den  heer  Riippell  opgegevene 
kenmerken  van  dit  geslacht  (geleede  rugdoornen ,  eenreijige 
kaakstanden  en  3  kieuwstralen) ,  bij  zijn  eenig  voorwerp 
van  slechts  18  strepen  lengte  waargenomen,  niet  gelieel 
aan  de  natuur  beantwoorden. 

Belobranchus  Blkr. 

Pinnae  dorsales  2.  Dentes  maxillares  pluriseriati.  Pala¬ 
tum  totum  edentulum.  Nares  oculo  approximatae ,  anterio- 
res  tubulatae.  Praeoperculum  anacanthum.  Radiis  membra- 
na  brancliiostega  6 ,  quorum  1  vel  plures  spina  antrorsum 
spectante. 

Aanm.  Naarmate  men  meer  soorten  van  bet  groote  Cu- 
vierscbe  geslacht  Eleotris  leert  kennen ,  blijkt  het ,  dat  die 
soorten  zich  onder  verscliillende  groepen  laten  brengen , 
aan  welke  eene  generische  waarde  niet  is  te  ontkennen , 
daar  de  karakters,  door  welke  men  die  geslachten  kan  aan- 
duiden ,  beantwoorden  aan  andere  natuurlijke  kenmerken , 
habitus ,  overeenkomstigen  ligchaams-  en  vinbouw ,  tanden- 
stelsel,  bescliubbing,  enz. 

Zoo  maakte  Eleotris  belobrancha  CV.,  tot  nog  toe  eene 
afzonderlijke  type  in  het  geslacht  Eleotris  uit.  Eene  twee- 
de ,  door  mij  ontdekte  soort ,  voegt  een1  nieuwen  overeen¬ 
komstigen  vorm  bij  die  type,  welker  voornaamste  kenmerk 
gelegen  is  in  het  doornvormige  naar  voren  gerigte  uitsteek- 
sel  van  een  of  meer  der  kieuwstralen.  Deze  tweede  soort, 
welke  hieronder  is  beschreven ,  is  zeer  na  verwant  aan  Eleo¬ 
tris  belobrancha  CV.,  welke  ik  thans,  naar  haren  ontdek- 
ker V  Belobranchus  Quoyi  noem. 


301 


Belobranchus  taeniopterus  Blkr. 

Belobr.  corpore  elongato ,  antice  cylindraceo ,  postice  compresso, 
altitudine  6|-ad7  in  ejus  longitudine;  capite  acutiusculo  depresso 
4?  ad  4 1  in  longitudine  corporis;  altitudine  capitis  1  *[  circiter, 
latitudine  1?  ad  1|-  in  ejus  longitudine;  linea  rostro-frontali  con- 
vexiuscula;  oculis  diametro  3|-  ad  3 in  longitudine  capitis,  dia- 
metro  |  ad  distantibus ;  rostro  brevissimo  obtuso  convexo  oculo 
duplo  breviore;  maxilla  superiore  maxilla  inferiore  paulo  bre- 
viore,  sub  pup  ilia  desinente;  rictu  valde  obliquo;  dentibus  ma- 
xillis  pluriseriatis  serie  externa  seriebus  ceteris,  antice  prae- 
sertim,  majoribus,  maxilla  superiore  aequalibus,  maxilla  infe¬ 
riore  inaequalibus  caninis  veris  nullis;  labiis  carnosis;  sulco 
oculo-suprascapulari  conspicuo;  apertura  branchiali  verticali;  ra¬ 
dio  brancliiostego  lo  spina  valde  conspicua  antrorsum  spectan- 
te;  squamis  ctenoideis,  capite  nullis,  nucha  minimis  20  p.  m., 
lateribus  65  p.  m.  in  serie  longitudinali,  squamis  caudalibus  squa¬ 
mis  dimidio  corporis  anteriore  multo  majoribus;  regione  postgu- 
lari  alepidota;  appendice  anali  oblonga  rotundata;  pinna  dorsali 
spinosa  obtusa  rotundata,  corpore  multo  humiliore,  spinis  flexili- 
bus  mediis  ceteris  longioribus;  dorsali  radiosa  analique  obtusis 
rotundatis  subaequalibus ,  dorsali  spinosa  altioribus ,  corpore  liumi- 
lioribus;  pectoralibus  basi  squamosis,  obtusis,  rotundatis,  radiis 
super  ioribus  brevibus  filosis  5  circiter,  ventralibus  acutis  6  circi¬ 
ter,  caudali  obtusa  rotundata  5|  ad  6  fere  in  longitudine  corpo¬ 
ris;  corpore  aurantiaco-fusco ,  inferne  dilutiore,  vittis  diffusis 
transversis  irregularibus  6  p.  m.  aurantiacis ;  capite  vittis  ocu- 
lo-opercularibus  diffusis  3  vel  4  fusco-violaceis ;  pinnis  flaves- 
cente- aurantiacis,  dorsali  spinosa  vittis  2  curvatis  longitudinalibus 
fusco-violaceis,  margini  pinnae  superiori  parallelis;  dorsali  radio¬ 
sa  vittis  4  vel  5,  anali  vittis  3  vel  4  longitudinalibus  fuscis;  pec¬ 
toralibus  et  caudali  vittis  pluribus  transversis  fuscis,  pectoralibus, 
vitta  basali  excepta,  parum  conspicuis,  caudalibus  maxime  con- 
spicuis. 

13.  G.  D.  6—1/7  vel  6—1/8.  P.  19  vel  20.  Y.  1/5.  A.  1/7  vel 
1/8.  C.  12/12/11  vel  13/12/11  (lat.  brev.  inch). 

Habit.  Boleling,  in  fluviis. 

Longitudo  5  speciminum  48’”  ad  57’”. 

oc  SEllIE ,  PL.  III. 


20 


302 


Aanm.  Alle  mijne  yoorwerpen  zijn  aanmerkelijk  kleiner 
clan  die,  welke  ik  thans  van  Belobranclius  Quoyi  Blkr  (Eleo- 
tris  belobrancba  CV.)  bezit.  De  soort  onderscheidt  zicli  van 
laatstgenoemde  voornamelijk  door  kortere  bovenkaak ,  en 
vooral  van  voren  slankeren  kop ,  terwijl  er  de  kleurteekening 
van  ligcbaam  en  vinnen  eene  geheel  andere  is. 

CHIEONECTEOIDEI. 

Antennarius  pinniceps  Comm.  ap.  CV.  Poiss.  XII  p.  305 , 

Blkr,  Act.  Societ.  Scientiar.  Ind.  Xeerl.  Besclir. 

Vissch.  Amboin.  p.  49. 

Aanm.  Mijn  voorwerp  van  Bali  lieeft  zoo  gelieel  clezelfde 
vormen  en  kleuren  als  mijne  beicle  voorwerpen  van  genoem- 
cle  soort  van  Bali,  clat  liet  daarvan  op  geenerlei  wijze  te 
onderkennen  zou  zijn ,  tenzij  door  den  snuitdraad ,  welke  in 
plaats  van  aan  bet  einde  regelmatig  in  drie  vleezige  lappen 
verdeeld  te  zijn,  in  eene  vliezige  langwerpige  kwab  eindigt, 
welke  zeer  talrijke  fimbrien  afgeeft.  Dit  doet  mij  vermoe- 
den ,  dat  in  den  vorm  der  snuitdraadaanhangsels  geene  ze- 
kere  soortelijke  kenmerken  te  vinden  zijn. 


Scripsi  Batavia  Calcndis  Septembris  mdccclvi. 


DERDE  BIJDRAGE  (1) 

TOT  D  E  K  ENNIS  DEE 

ICHTHYOLOGISCHE  FAUNA 

VAN 

BALI, 


DOOR 

P.  13  1j  BKHi;  13 . 


In  September  1856  was  ik  in  de  gelegenheid  de 
ken n is  der  vischfauna  van  Bali  eene  sell  rede  voorwaarts 
te  brengen  door  eene  verzameling,  mij  geworden  door 
den  lieer  P.  L.  Van  Bloemen  Waanders,  adsistent  resi¬ 
dent  te  Boleling.  Dezelfde  verdienstelijke  ambtenaar 
heeft  de  welwillendheid  gehad  mij  onlangs  eene  nogrij- 
kere  verzameling  van  visschen  van  de  noordkust  van 
Bali  te  doen  toekomen  en  daardoor  ben  ik  op  nieuw  in 


(1)  Mijne  vorige  bijdragen  over  dit  ondenverp  zijn  te  vinden 
als  volgt. 

Bijdrage  tot  de  kennis  der  ichthyologisclie  fauna  van  Bali. 
Verhandel.  van  liet  Batav.  Genootsch,  v.  Kunst.  en  Wetensch. 
Dl.  XXII.  1848—1849. 

Nieuwe  bijdrage  tot  de  kennis  der  iclitbyologische  fauna  van 
Bali.  Natuuvk.  Tijdscbr.  v.  Ned.  Ind.  Dl.  XII.  1856—1857  p. 
290—302. 


1 


142 


siaat  gesteld  de  kennis  der  visehfauna  van  dit  eiland 
uit  te  breiden. 

De  nieuwe  verzameling  van  den  lieer  Van  Bloemen 
Waanders  was  zamengesteld  als  volgt: 

Pices  b  aline  uses  collcctionis  Waandersianae . 


2* 


3* 


4* 

5 

6* 

7* 

8* 

9* 

10 

11* 

12 

13 

11 

15 

16* 

17* 

18 

19 

20* 

21 

22* 

23* 

24 

25* 

26* 


Dales  marginatus  CV. 
Apogon  hypselonotns  Blkr. 
j)  macropterus  K.  v.  II. 
3)  monochrous  Blkr. 

)3  noyemfasciatus  CV. 
Ambassis  buroensis  Blkr. 
Serranus  bontoides  Blkr. 

3>  celebicus  Blkr. 

33  Waandersii  Blkr. 
Mesoprion  amboinensis  Blkr. 
33  annularis  CV. 

3)  coeruleopunctatus  Blkr 
£3  Mes.  rivulatus  CV. 
33  decussatus  CV. 

)3  lutjanus  CV. 

»  marginatus  Blkr. 

))  octolineatus  Blkr. 

33  rangus  CV. 

Letbrinus  opercularis  CV. 

>3  rostratus  K.  v.  H. 
Dentex  balinensis  Blkr. 
Therapon  servus  CV. 

3>  tlieraps  CV. 
Pristipoma  caripa  CV. 
Scolopsides  monogramma  K. 
v.  II. 

Cacsio  coerulaurcus  Lac. 
Pterois  zebra  CV. 


27*  Scorpaenopsis  oxycepbalu3 
Blkr. 

28*  Apistus  amblycephaloides 
Blkr. 

29*  Platyceplialus  pristiger  CV. 
30*  Sillago  macrolepis  Blkr. 

31*  Jobnius  soldado  Cant  ^Cor- 
vina  miles  CV. 

32*  3)  Goldmani  Blkr  US  Cor- 

vina  Goldmani  Blkr. 
33*  Umbrina  Dussumieri  CV. 
34*  Gerres  filamentosus  CV. 

35*  33  macrosoma  Blkr. 

36*  Upeneoides  sulphurous  Blkr. 

37  33  vittatus  Blkr. 

38  Polynemus  microstoma  Blkr. 

39*  33  plebejus  Brouss. 

40*IIeniochus  macrolepidotus  C  V. 
41*  Drepane  punctata  CV. 

42*  Platax  vespertilio  Cuv. 

43*  Piraelepterus  altipinnis  CV. 
44*  Spbyraena  jello  CV. 

45  )3  obtusata  CV. 

46*  Scomber  loo  CV. 

47*  Chorinemus  sancti  Petri  CV. 
48*  Tracbinotus  Baillonii  CV. 
49.  Caranx  Forsteri  CV. 

50*  Carangichthys  typus  Blkr. 
51*  Carangoides  blepharis  Blkr. 


143 


52*  Carangoides  eitula  Blkr. 
53$  Trichiurus  savala  CY, 

54*  Gazza  minuta  Iliipp, 

55.  »  tapeinosoma  Blkr. 

56.  Equula  gomorah  CV. 

57*  »  gracilis  Blkr. 

58*  »  insidiatrix  CY. 

59*  »  oblonga  CY. 

O 

60*  Ampliacanthus  javus  CY. 
61.  »  marmoratus  QG. 

62*  Acanthurus  mata  CY. 

63.  »  matoides  CY. 

64*  »  melanurus  CY. 

65*  Naseus  amboinensis  Blkr. 
66*  Mugil  axillaris  CY.  ? 

67*  »  bontah  Blkr. 

68*  »  Engeli  Blkr. 

69*  Atberina  argyrotaenia  Blkr. 
70*  »  duodecimal^  CY. 

71*  »  lacunosa  CY. 

72*  Gobius  petropliilus  Blkr. 

73*  Trichonotus  setiger  Bl.  Selin. 
74*  Eclieneis  neucrates  L. 

75.  Fistulariaimmaculata  Comm. 
76*  Ampliiprion  trifasciatns  CV. 
77*  Pomacentrus  littoralis  K. 
v.  H. 

78.  »  melanopterus  Blkr. 

79*  Dascyllus  trimaculatus  Rupp. 
80*  Julis  (Julis)  Girardi  Blkr. 

81.  »  (Haliclioeres)  interrup- 

tus  Blkr. 

82.  »  (  »  )  kallosoma  Blkr. 

83.  Novacula  pentadactyla  CY. 

81.  i)  punctulata  CY. 

85*  »  tetrazona  Blkr. 


86*  Belone  leiurus  Blkr. 

87*  Hemiramplins  balinensis 
Blkr. 

88*  »  Dossnmierii  CY. 

89*  »  Georgii  CY. 

90*  Exocoetus  unicolor  CY. 

91*  Albula  bananus  CY. 

92*  Scopelus  brachygnatbos 
Blkr. 

93.  Saurus  synodus  CY. 

94.  »  myops  CY. 

95.  Harengula  melanurus  Blkr. 

96.  »  moluccensis  Blkr. 

97.  Spratella  tembang  Blkr. 

98*  Engraulis  Brownii  CV. 

99.  »  encrasiclioloides 

Blkr. 

100*  ))  rhinorhynebos  Blkr, 

101.  »  Russellii  Blkr. 

102*  »  Zollingeri  Blkr. 

103*  Rliombus  aspilos  Blkr. 

104.  )>  Mogkii  Blkr. 

105*  »  pantberinus  Riipp. 

106.  Plagusia  marmorata  Blkr.' 
107*  Muraena  griseo-badia 
Ricbds. 

108*  Monacantbus  penicillige- 
rus  Cuv. 

109.  Ostracion  cornutus  L. 

110*  Arotbron  liypselogeneion 
Blkr. 

Ill*  Gastropbyrus  argenteus  J. 
Mull. 

112*  Syngnatbus  beptagonus 
Blkr, 


144 


De  in  bovenstaande  lijst  met  een  *  gemerkte  soor- 
ten,  ten  getale  van  78,  waren  nog  niet  van  Bali  be* 
ken  cl. 

Eenigen  dier  soorten  t.  w.  Serranus  Waandersii  Bllcr; 
Centex  balinensis  Blkr,  Sillago  macrolepis  Blkr,  Julis 
(Julis)  Girardi  Blkr,  Novacula  tetrazona  Blkr  en 
Hemirampbus  balinensis  Blkr,  zijn  nieuw  voor  de  ken- 
nis  der  fauna  van  den  Indisehen  Archipel  en  tevens 
nieuw  voor  de  wetenschap. 

Door  de  bedoelde  soorten  stijgt  hefc  aantal  thans  van 
Bali  bekende  vischsoorten  van  107  tot  185  t.  w. 

Species  Piscium  Balinenses  Jiucusgue  cognitae, 

1.  Dules  marginatus  CV«,  Nat.  Tijdsclir.  Ned.  Ind.  Ill  p: 

573. 

2.  Apogon  hypselonotus  Blkr,  ibid.  YIII  p.  309. 

3.  »  macropterus  K.  v.  H.,  ibid.  II  p.  168. 

4.  »  monocbrous  Blkr,  Act.  Soc.  Scient.  Ind.  Neerl. 

I  Vissch.  Manad.  p.  34. 

5.  »  novemfasciatus  CY.,  Nat.  T.  N.  Ind.  Ill  p.  113. 

6.  Ambassis  buroensis  Blkr,  ibid.  XI  p.  396. 

7.  »  Dussumierii  CY.,  Verb.  Bat.  Gen.  XXII  Perc.  p. 

30. 

8.  Serranus  bontoides  Blkr,  Nat.  T.  N.  Ind.  YIII  p.  405. 

9.  »  celebicus  Blkr,  ibid.  II  p.  217. 

10.  )>  variolosus  CY.,  Yerb.  B.  Gen.  XXII  Perc.  p.  35. 

11.  »  Waandersii  Blkr,  Nat.  T.  N.  Ind.  XYII. 

12.  Mesoprion  amboinensis  Blkr  fc=s  Mesoprion  melanospilos  Blkr, 

Nat.  T.  N.  Ind.  Ill  p.  259,  750. 

13.  »  annularis  CV.,  Yerb.  Bat.  Gen.  XXII  Perc.  p.  47. 

14.  »  bottonensis  Blkr  Mesoprion  jantbinurus  Blkr ,  Nat. 

T.  N.  Ind.  II  p.  170,  VI  p.  52. 

15.  »  coeruleopunctatus  Blkr,  ibid.  II  p.  169. 

16.  »  decussatus  CV.,  Yerb.  B.  Gen.  XXII  Perc.  p.  43. 

17.  »  gembra  CY.,  Nat.  T.  N.  Ind.  IY  p.  246, 


145 


18.  Mesoprion  lineolatus  Blkr,  Verh.  B.  Gen.  XXII  Perc.  p.  46. 

19.  »  lutjanus  CV.  ^  Mesoprion  madras  Blkr ,  ibid.  XXII 

Perc.  p.  44. 

20.  »  marginatus  Blkr,  Nat.  T.  N.  Ind.  Ill  p.  554. 

21.  »  octolineatus  Blkr,  Verh.  B.  Gen.  XXII  Perc.  p.  40. 

22.  »  rangus  CV.,  Nat.  T.  N.  Ind.  XVII  p.  154. 

23.  »  vitta  Blkr,  Verh.  B.  Gen.  XXII  Perc.  p.  44. 

24.  Lethrinus  opercularis  CV. ,  ibid.  XXIII  Spar.  p.  14. 

25.  »  ornatus  CV.  a  Lethrinus  xantlio taenia  Blkr,  Nat,  T. 

N.  Ind.  II  p.  176. 

26.  »  rostratus  K.  v.  H.  V.  Bat.  Gen.  XXIII  Spar.  p.  13, 

27.  Dentex  balinensis  Blkr,  N.  T.  N.  Ind.  XVII  p.  155. 

28.  »  griseus  T.  Schl.,  ibid.  VIII  p.  80. 

29.  Therapon  servus  CV. ,  Verh.  B.  Gen.  XXII  Perc.  p.  49. 

30.  »  theraps  CV. ,  ibid.  p.  50. 

31.  Pristipoma  caripa  CV.,  ibid.  XXIII  Sciaen.  p,  21. 

32.  »  hasta  CV, ,  ibid.  XXIII  Sciaen.  p.  20. 

33;  Scolopsides  monogramma  K.  v.  H, ,  ibid.  XXIII  Sciaen.  p.  29. 

34.  Diagramma  orientale  CV. ,  ibid.  XXIII  Sciaen,  p.  23. 

35.  Caesio  coerulaureus  Lac.  ibid.  XXIII  Maen.  p.  8. 

36.  Pterois  zebra  CV. ,  Nat.  T.  N.  Ind.  Ill  p.  265. 

37.  Scorpaena  polyprion  Blkr,  Verh.  Bat.  Gen.  XXII  Sclerop. 

p.  7,  Ichth.  Bali  p.  5. 

38.  Scorpaenopsis  oxycephalus  Blkr  s  Scorpaena  oxycephalus 

Blkr,  ibid  XXII  Sclerop  p.  7. 

39.  Apistus  amblycephaloides  Blkr.  N.  T.  N.  Ind.  IV  p.  250, 

40.  Platycephalus  pristiger  CV. ,  ibid.  XII  p.  205. 

41.  Sillago  macrolepis  Blkr,  ibid.  XVII  p.  166. 

42.  Johnius  soldado  Cant,  s  Corvina  miles  CV.,  Verh.  B.  Gen. 

XXIII  Sciaen.  p  17. 

43.  »  Goldmani  Blkr  Corvina  Goldmani  Blkr,  N.  T.  Ned. 

Ind.  VII  p.  271. 

44.  Umbrina  Dussumierii  C  V.,  Verh.  B.  Gen,  XXIII  Sciaen.  p.  19. 

45.  Gerres  filamentosus  CV. ,  ibid.  XXIII  Maen.  p.  10. 

46.  »  macrosoma  Blkr,  Nat.  T.  N.  Ind.  VI  p.  56. 

47.  »  oyena  C V. ,  Verh.  B.  Gen.  XXIII  Maen.  p.  12, 

10 


DL.  XVII. 


146 


48.  Upeneus  barberinns  CV.,  Nat.  T.  N.  Ind.  Ill  p.  172# 

49.  j>  pleurospilos  Blkr,  ibid.  IY  p.  110. 

50.  »  Pusselli  CV.,  Verh.  B.  Gen.  XXII  Perc.  p.  62. 

51.  Upeneoides  snlpbureus  Blkr,  Act.  Soc.  Scient.  Ind.  N  eefl. 

II  8e  Bijdr.  Amb.  p.  45. 

52.  »  vittatus  Blkr,  ibid.  II  8e  Bijdr.  Amb.  p.  42. 

53.  Folynemus  microstoma  Blkr,  Nat.  T.  N.  Ind.  Up.  217. 

54.  »  plebejus  Brouss. ,  Yerli.  B.  Gen.  XXII,  Perc.  p.  58. 

55.  Heniocbns  macrolepidotus  CY.,  ibid.  XXIII  Cbaet.  p.  21. 

56.  Drepane  punctata  CY.,  ibid.  NX1II  Chaet.  p,  23, 

57.  Platax  vespertilio  Cuv.  ^  Platax  Blocbii  CY.,  ibid  XXIII 

Chaet.  p,  27. 

58.  Fimelepterus  altipinnis  CV.,  Nat.  T.  N.  Ind.  Ill  p.  727. 

59.  Sphyraena  Forsteri  CV.,  Yerh.  Bat.  Gen.  XXVI  Sphyraen. 

p.  13,  N,  T.  N,  Ind.  YII  p.  424. 

60.  »  jello  CV.,  ibid.  XXVI  Sphyraen,  p.  12,  N.  T.  N. 

Ind.  VII  p.  369, 

61.  »  obtusata  CY.,  ibid.  XXVI  Sphyraen.  p.  17,  N.  T. 

N.  Ind.  YII  p,  364. 

62.  Anabas  scandens  CY.,  Nat.  T.  N,  Ind.  XIII  p.  329. 

63.  Trichopus  trichopterus  CY,,  Yerh.  B.  Gen.  XXIII  Doolh. 

K.  p.  10. 

64.  Ophicephalus  striatus  Bl.  ibid.  XXIII  Doolh.  K.  p.  13. 

65.  Scomber  loo  CY.,  ib.  XXIV  Makr.  p.  35. 

€6.  Chorinemus  sancti  Petri  CY,  ibid.  XXIV  Makr.  p.  45. 

67.  Trachinotus  Baillonii  CY.,  ibid.  XXIY  Makr.  p.  46. 

68.  Megalaspis  Ilottleri  Blkr,  ibid.  XXIV  Makr.  p.  49. 

69.  Caranx  Forsteri  CY„  ibid.  XXIY  Makr.  p.  57,  Nat,  T.  N. 

Ind.  Ill  p.  164, 

70.  »  nielampygus  CY.,  Nat.  T.  N.  Ind.  VI  p.  58. 

71.  Selar  Hasseltii  Blkr,  ibid.  I  p.  359,  Verh,  B.  Gen.  XXIY 

Makr.  p.  53. 

72.  »  torvus  Blkr,  Yerh,  B.  G.  XXIV  Makr.  p.  51. 

73.  Carangichthys  typus  Blkr,  Nat.  T.  N.  Ind.  Ill  p.  760. 

74.  Carango'des  atropus  Blkr,  ib.  I  p.  366,  Y.  B.  G.  XXIY 

Makr.  p.  66, 


147 


75.  Carangoides  blepharis  Blkr,  Verh.  B.  G.  XXIV  Makr.  p.  67. 

76.  »  citula  Blkr,  ibid.  XXIV  Makr.  p.  65. 

77.  »  gallichthys  Blkr,  ibid.  XXIV  Makr.  p.  68. 

78.  Trichiurus  savala  CV.,  ibid.  XXIV  Makr.  p.  41. 

79.  Gazza  equulaeformis  Riipp.,  Nat.  T.  N.  Ind.  IV  p.  261. 

80.  »  minnta  Blkr,  ibid.  IV  p.  259. 

81.  »  tapeinosoma  Blkr,  ibid.  IV  p.  260. 

82.  Equula  filigera  CV.,  ibid.  Ill  p.  165,  Verb.  B.  G.  XXIV 
Makr.  p.  79. 

83.  »  gomorab  CV.,  V.  B.  'G.  XXIV  Makr.  p.  82. 

84.  »  gracilis  Blkr,  N.  T.  N.  Ind.  VII  p.  249. 

85.  »  insidiatrix  CV.,  Verb.  B.  G.  XXIV  Makr.  p.  84, 

86.  »  oblonga  CV.,  ibid.  XXIV  Makr.  p.  84. 

87.  Amphacanthus  javus  CV.,  ibid.  XXIII  Tenth,  p.  9. 

88.  »  margaritiferus  CV„  N.  T.  N.  Ind.  XIII  p.  334. 

89.  »  marmoratus  Q.G.  ^  Ampbacantbus  scaroides  Blkr, 
ibid.  IV  p.  262. 

90.  Acanthurus  mata  CV.,  ibid.  VII  p.  432. 

91.  »  matoides  CV.,  Verb.  B.  G,  XXIII  Teutb.  p.  12. 

92.  »  melanurns  CV.,  N.  T.  N,  Ind.  Ill  p.  271. 

93.  »  strigosus  Benn,  ibid.  IV  p.  102,  264. 

94.  Naseus  amboinensis  Blkr  ^  Keris  amboinensis  Blkr,  ibid* 
111  p.  272, 

95.  Mugil  axillaris  CV.?  Blkr,  Nat.  T.  N.  Ind.  XVI  p.  279. 

96.  -  »  bontah  Blkr,  ibid.  XVI  p.  278, 

97.  »  Engeli  Blkr,  ibid.  XVI  p.  277. 

98.  »  sundanensis  Blkr,  ibid.  XVI  p.  276. 

99.  Atherina  argyrotaenia  Blkr,  Journ.  Ind.  Archipel.  Ill  1849* 
Contr.  Icbtb.  Celeb,  p,  72. 

100.  »  duodecimals  CV.,  N.  T.  N.  Ind  II  p.  485. 

101.  »  lacunosa  Forst  ibid.  V  p.  504. 

102.  Salarias  quadripinnis  CV..  V.  B.  G.  XXII  Blenn.  Gob.  p.  19. 

103.  Gobius  grammepomus  Blkr,  N.  T.  N.  Ind.  IX  p.  2C0, 

104.  »  petropbilus  Blkr,  ibid.  IV  p.  476. 

105.  »  tambujon  Blkr,  ibid.  VII  p.  319. 

106.  Sicydium  balinense  Blkr,  ibid,  XII  p,  297. 


148 


% 


107.  Sicydium  cynocephalus  Blkr,  ibid,  IX  p.  201. 

108.  »  micrurus  Blkr,  ibid.  V  p.  341. 

109.  »  xanthurus  Blkr,  ibid.  IV  p.  271. 

110.  »  zosteropborum  Blkr,  ibid.  XII  p.  296. 

111.  Trypauclien  vagina  CV.,  Verh.  B.  Gen,  XXII  Gob.  p.  37. 

112.  Eleotriodes  taenionotopterus  Blkr  ^  Eleotris  taenionotopterus 

Blkr,  N.  T.  N.  Ind.  XII  p.  298, 

113.  Belobrancbus  taeniopterus  Blkr,  N.  T  N.  Ind.  XII  p.  301. 

114.  Culms  niger  Blkr  ^Eleotris  nigra  QG.,  V.  B.  G.  XXV 

Nalez.  Ielitli.  Beng.  p.  105. 

115.  Trichonotus  setiger  Bl.  Scbn.  ^  Tricbonotus  polyopbtbalmus 

Blkr,  N,  T.  N.  Ind.  V.  p.  243,  VII  p.  251. 

116.  Antennarius  pinniceps  Comm.,  Act.  Soc.  Scient.  Ind.  Neerl. 

I  Visscli.  Amb.  p.  49.  Nat.  T.  N.  Ind.  XII  p.  302. 

117.  Ecbeneis  neucrates  L.,  Verh.  B.  Gen.  XXIV  Cliiroc.  etc.  p.  22. 

118.  Fistularia  immaculata  Comm.,  Nat.  T.  N.  Ind.  Ill  p.  281. 

119.  Plesiops  coeruleolineatus  Rupp.  ;=j  Plesiops  melas  Blkr,  ibid. 

IV  p.  116. 

120.  Amphiprion  trifasciatus  CV.,  ibid  III  p.  767. 

121.  Pomacentrus  littoralis  K.  H.,  ibid.  IV  p.  483. 

122.  j)  melanopterus  Blkr,  ibid  III  p.  562. 

123.  »  vanicolensis  CV.  Pristotis  fuscus  Blkr,  Verb,  B. 

Gen.  XXII  lchth.  Bali  p.  9. 

124.  Dascyllus  trimaeulatus  Riipp.  Dascyllus  niger  Blkr,  ibid. 

XXI  Labr.  cten.  p.  10. 

125.  Glyphisodon  phaiosoma  Blkr,  ibid.  XXII  lcbtb.  Bali  p.  9. 

126.  »  unimaculatus  CV.,  Nat.  T,  N.  Ind.  IV  p.  284. 

127.  Julis  (Julis)  Girardi  Blkr,  N.  T.  N.  Ind.  XVII  p.  167. 

128.  »  (Halicboeres)  balteatns  QG.,  Nat.  T.  N.  Ind.  II  p.  253. 

129.  »  (  i)  )  binotopsis  Blkr,  ibid.  Ill  p.  731. 

130.  »  (  »  )  Harloffii  Blkr,  Verh.  B.  Gen.  XXII  Gladscb. 

Labr.  p.  22. 

131.  »  (  »  )  interruptus  Blkr,  Nat.  T.  N.  Ind.  II  p.  252. 

132.  v  (  »  )  kallosoma  Blkr,  ibid.  Ill  p.  289. 

133.  »  (  »  )  miniatus  K.  v.  H.,  Act.  Soc.  Sc.  Ind.  Neerl.  I 

Visscb,  Amb.  p.  60. 


149 


134.  J alls  (Ilalichoeres)  mola  Cuv.  tuJulis  (Haliclioeres)  notoph- 

thalmus  Blkr,  Verli.  B.  Gen.  XXII  Gladsch, 
Labr.  p.  22. 

135.  »  (  »  )  pardaleoceplialus  Blkr,  ibid.  XXII  Iclith.  Bali 

p.  8. 

136.  »  (  »  )  phekadopleura  Blkr,  ibid.  XXII  Iclith.  Bali  p. 

8. 

137.  »  (  »  )  Schwarz  ii  Blkr,  ibid.  XXII  lchth.  Bali  p.  7. 

138.  Novacula  pentadactyla  CV.,  Nat.  T.  N.  Ind.  11  p.  222. 

139.  ))  punctulata  CV.,  ibid.  V  p.  170. 

140.  »  tetrazona  Blkr,  ibid.  XVII  p.  169. 

141.  Scarus  balinensis  Blkr,  Verli.  B.  Gen.  XXII  lchth.  Bali 

p.  8. 

142.  Callyodon  hypselosoma  Blkr,  N.  T.  N.  Ind.  VIII  p.  425. 

143.  Clarias  batrachus  CV  ts  Clarias  punctatus  CV.,  V.  B. 

Gen.  XXI  Silur.  bat.  consp.  p.  53,  Arch.  Ind. 
lchth.  Prodr.  1.  p.  343. 

144.  Barbus  bilitonensis  Blkr  ts  Barbus  blitonensis  Blkr,  N.  T. 

N.  Ind.  III.  p.  96. 

145.  Leuciscus  cyanotaenia  Blkr,  Verh.  B.  Gen.  XXIII  lchth. 

M.  O.  Java  p.  21. 

146.  Belone  gigantea  T.  Schl  ts  Belone  cylindrica  Blkr,  Verh. 

B.  Gen.  XXIV.  Snoek.  p,  13. 

147.  »  leiurus  Blkr,  ibid.  XXIV  Snoek.  p.  13,  N.  T.  N. 

Ind.  I  p.  94. 

148.  Hemiraraphus  balinensis  Blkr,  N.  T.  N.  Ind.  XVII  p.  170. 

149.  »  Dussuraierii  CV.,  Verh.  B.  G.  XXIV  Snoek.  p.  18. 

150.  »  Georgii  CV.,  ibid.  XXIV  Snoek.  p.  19. 

151.  Exocoetus  unicolor  CV.,  ibid.  XXIV  Snoek.  p.  21. 

152.  Albula  bananus  CV.,  ibid.  XXIV  Chiroc.  etc.  p.  11. 

153.  Scopelus  brachygnathos  Blkr,  Act.  Soc.  Sc.  Ind.  Need.  I 

Vissch.  Manad.  p.  65. 

154.  Astronesthes  chrysophekadion  Blkr  t=i  Stomianodon  chryso- 

phekadion  Blkr,  V.  Bat.  Gen.  XXII  lchth.  Bali 
p.  10,  XXIV  Chiroc.  etc.  p.  21.  N.  T.  N. 
Ind,  I  p.  424, 


150 


155.  Saurus  my  ops  CV.  •=;  Saurus  tracliinus  T.  Sclil.,  N.  T.  N.  Ind 

III  p,  291,  Y.  B.  G.  XXIV  Chiroc.  etc.  p.  29. 

156.  »  synodus  CY.,  ibid.  II  p.  257,  V.  B.  G.  XXIY 

Chiroc.  etc.  p.  28. 

157.  Harengula  melanurus  Blkr,  Nat.  T.  N.  Ind.  Y  p.  215. 

158.  »  moluccensis  Blkr,  ibid.  IV  p.  609. 

159.  Spratella  tembang  Blkr,  Yerh.  B.  G.  XXIY  Haring,  p.  28. 

N.  T.  N.  I.  Ill  p.  774. 

160.  Meletta  Schrammii  Blkr  ts  Alausa  Schrammii  Blkr,  V.  B. 

G.  XXII  Ichth.  Bali  p.  11,  XXIY  Har.  p.  30. 

161.  Alausa  melanurus  CY,  ibid.  XXII  Ichth.  Bali  p.  10,  XXIV 

Har.  p.  32, 

162.  Engraulis  Brownii  CY.,  ibid.  XXIV  Har.  p.  39. 

163.  »  encrasicholoides  Blkr,  ibid.  XXIV  Har.  p.  37, 

N.  T.  N.  Ind.  Ill  p.  173. 

164.  »  rliinorhynckus  Blkr,  Yerh.  B.  Gen.  XXIV  Har. 

p.  41,  N.  T.  N.  Ind.  IY  p.  434. 

165.  »  Kussellii  Blkr,  V.  B.  G.  XXIY  Har.  p.  38. 

166.  »  setirostris  CY.,  ibid.  XXIY  Har.  p.  44. 

167.  »  Zollingeri  Blkr,  ibid.  XXIV  Har.  p.  38,  Nat.  T. 

Ned.  Ind.  XVII  p.  172. 

168.  Rhombus  aspilos  Blkr,  ibid.  XXIY  Pleur.  p,  16,  Nat.  T. 

N.  Ind.  I  p.  408, 

169.  »  Mogkii  Blkr,  N.  T.  N.  Ind.  YII  p.  256. 

170.  »  pantherinus  Rupp  fz:  Rhombus  sumatranus  Blkr. 

N.  T.  N.  Ind.  I  p.  409,  VIII  p.  177. 

171.  Plagusia  marmorata  Blkr,  ibid.  I  p.  411,  Yerh.  B.  G. 

XXIV  Pleur.  p.  20. 

172.  »  melanopterus  Blkr,  ibid.  I  p.  415,  Yerh.  B.  G. 

XXIV  Pleur.  p.  25. 

173.  Anguilla  marmorata  QG.  fz:  Anguilla  Elphinstonei  Syk.,  Nat. 

T.  N.  Ind.  IV  p.  504 ,  Yerh.  B.  Gen.  XXV  Mur. 
p.  15,  65. 

174.  »  sidat  Blkr,  Yerh.  Bat.  Gen.  XXV  Mur.  p.  17. 

175.  Muraena  griseobadia  Richds.,  N.  T.  N.  Ind.  VIII  p.  325. 

176.  »  Troschelii  Blkr,  N.  T.  N,  Ind.  VII  p.  101,  V, 

B.  G.  XXV  Mur.  p.  46. 


151 


177.  Balistes  lineatus  Bl.  Schn. ibid.  II  p.  260,  V.  B.  G. 

XXIV  Balist.  p.  14. 

178.  »  praslinus  Lac.,  Yerh.  B.  Gen.  XX1Y  Balist.  p.  14. 

179.  Monacanthus  penieilligerus  Cuv. ,  N.  T.  N.  Ind.  XY1I 

p.  173. 

180.  Ostracion  cornutus  L. ,  Yerli.  B.  G.  XXIV  Bal.  Ostrac. 

p.  32. 

181.  Arothron  hypselogeneion  Blkr  Tetraodon  hypselogeneion 

Blkr,  N.  T.  N.  Ind.  Ill  p.  300,  V.  B.  G; 
XXIV  Blootk.  p.  24. 

182.  »  ?  kappa  Blkr  Tetraodon  kappa  Kuss.,  ibid.  Ill 

p.  301,  V.  B.  G.  XXIV  Blootk.  p.  13,  XXV 
Nal.  Beng.  p.  160. 

183.  Gastropbysus  argenteus  J.  Miill.  zz  Tetraodon  argenteus 

Lac.,  ibid.  Ill  p.  737. 

184.  Anosmius  Bennetti  Blkr  s=s  Tropidicbtbys  Bennetti  Blkr, 

ibid.  VI  p.  504. 

185.  Syngnathus  heptagonus  Blkr,  Verh.  B.  Gen.  XXV  Trosk. 

Vissch.  p.  23. 


152 


DESCRIPTIONES  SPECIERUM  DIAGNOSTICAE. 


SERRANOIDEI. 

Serr anus  Waandersii  Blkr. 

Serran.  corpore  oblongo  compresso,  altitudine  4  circiter  in  ejus 
longitudine,  latitudine  2  fere  in  ejus  altitudine;  capite  3!  ad  3| 
in  longitudine  corporis;  altitudine  capitis  1*  circiter  in  ejus  lon¬ 
gitudine;  oculis  diametro  4  in  longitudine  capitis,  plus  diametro 

distantibus;  linea  rostro-frontali  convexa,  ante  oculos  tantum 
concaviuscula ;  rostro  toto  fere  squamoso,  oculo  breviore ;  osse 
supramaxillari  postice  superne  squamis  minimis ;  maxilla  inferiore 
inferne  squamosa ;  maxilla  superiore  maxilla  inferiore  breviore  sub 
oculi  parte  posteriore  desinente,  longitudine  2|  ad  2*-  circiter  in 
longitudine  capitis ,  dentibus  pluriseriatis  serie  externa  conicis  se- 
riebus  internis  setaceis  anticis  longioribus  in  thurmas  2  colloca- 
tis  et  insuper  caninis  2  mediocribus;  maxilla  inferiore  dentibus 
antice  pluriseriatis  serie  interna  longioribus  antice  insuper  cani¬ 
nis  2  vel  4  parvis;  dentibus  vomerinis  et  palatinis  pluriseriatis 
parvis ,  vomerinis  in  vittam  ^  formem ,  palatinis  utroque  latere  in 
vittam  gracilem  dispositis;  praeoperculo  obtusangulo  angulo  ro- 
tundato ,  margine  posteriore  dentibus  parvis  numerosis  inferioribus 
ceteris  majoribus  ;  suboperculo  interoperculoque  margine  glabris; 
operculo  spinis  3  media  ceteris  subaequalibus  majore  ;  dorso  ele- 
vato  convexo;  ventre  rectiusculo;  squamis  ciliatis  corpore  non 
squamatis  lateribus  115  ad  120  in  serie  longitudinali;  linea  late¬ 
ral!  valde  sed  regulariter  curvata;  pinna  dorsali  parte  spinosa  par¬ 
te  radiosa  vix  liumiliore  spinis  mediocribus  4»  et  5»  ceteris  longi¬ 
oribus  corpore  plus  duplo  humilioribus ,  membrana  interspinali 
mediocriter  incisa  non  lobata ,  parte  radiosa  obtusa  convexa  rotun- 
data ;  pinnis  pectoralibus  obtusis  rotundatis  5 ,  ventralibus  acute 
rotundatis  6*  circiter,  caudali  extensa  leviter  convexa  angulis 


153 


acuta  5  et  paulo  in  longitudine  corporis;  anali  obtusa  rotundata 
spina  3a  spinis  anterioribus  longiore  3  circiter  in  longitudine  ca¬ 
pitis;  corpore  superne  aurantiaco-fusco ,  lateribus  fuscescente-au- 
rantiaco,  inferne  roseo-aurantiaco  ,  reti  dilute  coeruleo  ubique  tec  to, 
cellulis  retis  hexagonis  et  pentagonis  26  p.  m.  in  serie  longitu- 
dinali;  capite  superne  violaceo-fusco,  lateribus  fuscescente-auran- 
tiaco ,  inferne  aurantiaco-roseo ,  fronte  et  vertice  maculis  rotun- 
diusculis  sat  confertis  aureis,  genis  operculisque  reti  dilute  coe» 
ruleo  ornatis  cellulis  retis  hexagonis;  pinnis  pectoralibus  auran- 
tiacis ,  ceteris  fusco-violaceis,  omnibus  reti  coeruleo  ornatis  cel¬ 
lulis  retis  hexagonis  et  pentagonis;  dorsali  radiosa,  anali  radio3a 
et  caudali  postice  flavo  marginatis. 

B.  7.  D.  11/16  vel  11/17.  P.2/16,  V.  1/5.  A.  3/8  vel  3/9. 

C.  1/15/1  et  lat.  brev. 

Hab.  Boleling ,  Bali  septentrionalis,  in  mari. 

Longitudo  speciminis  unici  253'". 

Aanm.  Deze  soort  is  door  hare  kleurteekening  en 
lichtblaauw  netwerk  met  zeshoekige  of  vijfhoekige  ma- 
zen  op  ligchaam  en  vinnen,  na  verwant  aan  Serranus 
hexagonatus  CV.  en  Serranus  stellans  Richds. ,  doch 
gemakkelijk  kenbaar  aan  hare  naauwelijks  bolie  hoe- 
kige  staartvin,  aanmerkelijk  ldeinere  schubben,  goud- 
kleurige  kruin-  en  snuitvlekken  en  onder  het  oog  ein- 
digende  bovenkaak.  Zij  is  in  kleurteekening  des  lig- 
chaams  ook  verwant  aan  Serranus  diktiophorus  Blkr 
van  Celebes,  doch  bij  deze  zijn  de  straalachtige  vin- 
lien  met  groote  ronde  bruine  vlekken  geteekend,  is 
de  doornachtige  rugvin  hooger  dan  de  straalachtige. 
enz.  Ik  noem  onderwerpelijke  soort  ter  eere  van  den 
heer  P.  L.  Van  Bloemen  Waanders  te  Boleling ,  aan 
wien  hare  ontdekking  te  danken  is. 


154 


CHRYSOPHRYOIDEI. 

Mesoprion  rangus  CV.  Poiss.  II  p.  3G5. 

Mesopr.  corpore  oblongo  compresso,  altitudine  3£  ad  3|  In  e- 
jus  longitudine,  latitudine  2  circiterin  ejus  altitudine;  capite  acu- 
to  circiter  in  longitudine  corporis ;  altitudine  capitis  li  cir- 
citer  in  ejus  longitudine;  oculis  diametro  3  et  paulo  in  longitu¬ 
dine  capitis ,  diametro  |  circiter  distantibus ;  linea  rostro-frontali 
concaviuscula ;  osse  suborbitali  sub  oculo  oculi  diametro  duplo 
humiliore;  rostro  yalde  acuto  oculo  non  breviore;  maxillis  sub- 
aequalibus,  superiore  sub  dimidio  oculi  anteriore  desinente,  2  J 
circiter  in  longitudine  capitis;  dentibus  maxilla  superiore  serie 
externa  conicis  antice  caninis  6  mediocribus ;  maxilla  inferiore 
dentibus  serie  externa  conicis  lateralibus  aliquot  caninoideis  an- 
ticis  majoribus;  praeopereulo  postice  et  inferne  denticulato  den¬ 
tibus  angulo  dentibus  ceteris  majoribus,  margine  posteriore  inci- 
sura  semilunari  parum  profunda;  tuberculo  interoperculari  incisu- 
ram  praeopercularem  intrante  nullo;  operculo  spinis  2  planis  pa¬ 
rum  conspicuis;  dorso  medio  quam  antice  altiore;  squamis  lateri- 
bus  55  p.  m.  in  serie  longitudinali ;  pinna  dorsali  parte  spinosa 
parte  radiosa  altiore  spinis  gracilibus  4a,  5a  et  6a  ceteris  longio- 
ribus  2\  ad  2\  in  altitudine  corporis,  la  ceteris  breviore ;  dorsali 
radiosa  obtusa  convexa  radiis  longissimis  corpore  triplo  circiter 
humilioribus ;  pinnis  pectoralibus  acutis  4^  ad  4  \%  ventralibus 
acutis  6J  circiter,  caudali  extensa  vix  concava  angulis  acuta  41 
ad  4|  in  longitudine  corporis;  anali  spina  media  spina  3»  vix 
longiore  spina  dorsali  5a  paulo  breviore  sed  crassiore,  parte  ra¬ 
diosa  oblique  truncata  angulis  rotundata,  antice  parte  spinosa 
paulo  altiore ,  corpore  plus  duplo  humiliore ;  colore  corpore  pulchre 
roseo-rubro  inferne  roseo;  vittis  flavis  utroque  latere  sub  linea 
laterali  5  vel  6  horizontalibus ;  dorso  utraque  serie  squamarum 
vitta  aurantiaca  oblique  postrorsum  adscendente  supra  medias 
squamas  decurrente;  iride  flava  et  rosea;  pinnis  pulchre  flavis, 
ventralibus  et  anali  albo  marginatis,  dorsali  spinosa  flavescente- 
hyalina,  caudali  medio  violascente;  macula  laterali  nigra  nulla. 


155 


B.  7.  D.  10/13  vel  10/14.  P.  2/14.  V.  1/5.  A.  3/8  vel  3/9, 
C.  1/15/1  et  lat.  brev. 

Syn.  Rangoo  Russ.  Corom.  Fish.  I  fig.  94. 

Mesoprion  rangoo  CV.  Poiss.  II  p.  365. 

Hab.  Boleling,  Bali  septentrionalis ,  in  mari. 

Longitudo  speciminis  unici  205 

Aanm.  Ik  geloof  in  mijn  voorwerp  teruggevonden 
te  hebben  Russell’s  Rangoo  of  desoort,  door  Cuvier  on- 
der  den  naam  van  Mesoprion  rangus  beschreven.  Kuhl 
en  Van  Hasselt  von  den  haar  op  Java,  van  waar  ik 
haar  tot  nog  toe  niet  heb  bekomen.  De  afbeelding 
van  Russell  geeft  den  habitus  der  soort  goed  terug, 
met  uitzondering  van  de  gedaante  der  ongepaarde  vin- 
nen.  Mijn  voorwerp  zich  in  een’  voortreffelijken  toe- 
stand  van  bewaring  bevindende,  heb  ik  de  bestaande 
beschrijvingen  der  kleuren  kunnen  verbeteren. 

Dentex  balinensis  Blkr. 

Dent,  corpore  subelongato  compresso,  altitudine  4*  ad  4-J  in 
ejus  longitudine  cum ,  3  |  ad  3|  in  ejus  longitudine  absque  pinna 
caudali;  latitudine  corporis  14  circiter  in  ejus  altitudine;  capite 
valde  convexo  4 |  ad  44  in  longitudine  corporis  cum,  34  ad  34 
in  longitudine  corporis  absque  pinna  caudali;  altitudine  capitis  1-l¬ 
ad  1|  in  ejus  longitudine;  oculis  diametro  2\  circiter  in  longitu¬ 
dine  capitis,  minus  diametro  4  distantibus;  linea  rostro-frontali 
ante  oculos  valde  convexa;  rostro  obtuso  convexo  oculo  duplo 
circiter  breviore;  osse  suborbitali  granulato,  inferne  emarginato, 
postice  obtuse  rotundato  supra  angulum  oris  oculi  diametro  longi- 
tudinali  quintuplo  circiter  liumiliore;  maxillis  aequalibus,  superi- 
ore  sub  oculi  parte  anteriore  desinente,  24  circiter  in  longitudine 
capitis;  dentibus  maxillis  pluriseriatis  parvis,  serie  externa  serie- 
bus  internis  majoribus,  utroque  latere  30  p-  m.  inaequalibus ;  maxil¬ 
la  superiore  antice  utroque  latere  caninhi  4  vel  5  in  aequalibus, 


156 


angularibua  ceteris  paulo  majoribus;  maxilla  inferiore  caninis  nul- 
lis ;  praeoperculo  squamis  in  series  3  dispositis ,  margine  posteriore 
denticulato,  angulo  inferneque  edentulo,  limbo  alepidoto  parte  squa- 
mata  triplo  circiter  graciliore;  operculo  spina  plana  parum  con- 
spicua;  squamis  ctenoideis,  lateribus  48  ad  50  in  serie  longitudi- 
nali;  linea  laterali  lineae  dorsi  subparallela;  pinna  dorsali  spinis 
gracilibus,  totis  osseis,  sat  validis,  non  productis,  posterioribus 
sex  subaequalibus  corpore  paulo  plus  duplo  humilioribus,  membra  - 
na  inter  singulas  spinas  vix  emarginata;  dorsali  radiosa  dorsa¬ 
li  spinosa  non  altiore  postice  obtusangula;  pinnis  pectoralibus 
acutis  4f  circiter,  ventralibus  acutis  radio  1°  parum  producto 
7  circiter ,  caudali  profunde  incisa  lobis  acutis  superiore  inferiore 
multo  longiore  paulo  producto  4|  circiter  in  longitudine  corporis  ; 
anali  spina  3a  spinis  ceteris  longiore  parte  radiosa  non  vel  vix 
emarginata  postice  acutangula  paulo  humiliore ;  colore  corpore 
superne  roseo  j  inferne  argenteo ;  vitta  axillo-caudali  nitide  flava ; 
iride  flava  et  rosea,  superne  macula  fusca;  pinnis  roseo-hyalinis , 
dorsali  pulcbre  flavo  marginata  vitta  inframarginali  violascente- 
hyalina;  ventre  pinnisque  ventralibus  sulphureis. 

B.  6.  D.  10/9  vel  10/10-  P.  2/15.  V-  1/5.  A.  3/7  vel  3/8.  C.  1/15/1 
et  lat.  brev. 

Hab.  Boleling,  Bali  septentrionalis,  in  mari. 

Longitudo  speciminis  unici  151'". 

Aam.  De  onderwerpelijke  Dentex  is  weder  een  nieu- 
we  vorm  onder  de  talrijke  en  zeer  na  aan  elkander 
verwante  soorten  der  groep  van  het  geslacht  met  slank 
ligchaam,  met  10  rugdoornen  ,  zonder  hondstanden  in 
de  onderkaak,  met  fijn  getand  preoperkel,  ongeveer 
50  schubben  op  eene  overlangsche  rei,  rooskleurig  lig¬ 
chaam  en  vinnen,  niet  uitgesneden  rngvinvlies,  geheel 
beenachtige  niet  verlengde  rngdoornen  en  zeer  lage 
onderoogkuilsbeenderen .  Zij  is  van  hare  verwanten 
nog  gemakkelijk  te  herkenncn  aan  haar  buitengewoon 


157 


laag  onderoogkuilsbeen ,  groote  oogen  en  stompen  kop, 
aan  de  evenredigheden  van  hoogte  en  lengie  van  lig- 
cliaam  en  vinnen  en  aan  hare  dentitie. 

SILLAG  OIDEI, 

Sillayo  malabarica  Cuv.  Regn.  Anim.  II  p.  149. 
Cant.  Catal.  Mai  Fish.  p.  21. 

Sillag.  corpore  elongato  compresso,  altitudine  6*.  ad  6f  in  ejus 
longitudine,  latitudine  If  ad  1|-  in  ejus  altitudine;  capite  acuto 
vix  vel  non  convexo,  4  4  ad  4*  in  longitudine  corporis;  altitudine 
capitis  If  ad  2  in  ejus  longitudine ;  oculis  diametro  3  ad  4  in 
longitudine  capitis,  diametro  4  ad  4  distantibus;  rostro  alepidoto 
vix  vel  non  convexo,  juvenilibus  oculo  non  vel  vix  longiore, 
aetate  provectis  et  adultis  oculo  multo  longiore;  naribus  sat  lon- 
ge  ante  oculum  perforatis ,  subaequalibus,  posterioribus  patulis, 
anterioribus  valvula  claudendis ;  maxilla  superiore  maxilla  inferiore 
longiore  et  latiore,  deorsum  protractili ,  longe  ante  oculum  desinente; 
dentibus  maxillis  multiseriatis  parvis  subaequalibus ;  dentibus  vome- 
rinis  parvis  pluriseriatis  in  vittam  ^  formem  vel  semilunarem  dispo- 
sitis ;  praeoperculo  rotundato  conspicue  denticulato ;  spina  opercu- 
lari  parva  bene  conspicua;  squamis  genis  interocularibusque  cy- 
cloideis,  vertice,  operculis  totoque  corpore  ctenoideis,  basi  inter- 
dum  squamulosis,  lateribus  70  ad  73  in  serie  longitudinali ,  dorso 
antice  4  4  vel  5  in  serie  transversali  spinam  dorsi  lm  inter  et 
lineam  lateralem;  squamis  lateribus  ventreque  squamis  ceteris 
vix  majoribus;  linea  laterali  mediocriter  curvata;  pinnis  dorsali- 
bus  subcontiguis ;  dorsali  spinosa  acuta  corpore  vix  vel  non  hu- 
miliore,  spinis  gracilibus  flexilibus  non  productis  anterioribus 
squamatis  ceteris  longioribus ;  dorsali  radiosa  dorsali  spinosa-  hu- 
miliore,  antice  quam  postice  altiore,  dorsali  spinosa  multo  mi¬ 
nus  duplo  longiore,  leviter  emarginata ,  antice  angulata;  pinni9 
pectoralibus  acutiusculis  64  ad  74,  ventralibus  acutis  spina  gra- 
cili  radio  1°  plus  minusve  producto  84  ad  64,  caudali  extensa 


V 


158 


leviter  emarginata  superne  angulata  inferne  vulgo  rotundata  6-f¬ 
ad  7-|  in  longitndine  corporis;  anali  dorsali  radiosae  forma,  Ion- 
gitudine  et  altitudine  subaequali;  col-ore  corpore  snperne  flaves- 
cente-olivaceo,  inferne  argenteo-hyalino ;  fascia  ceplialo-caudali 
argentea  valde  diffusa  quasi  subcutanea;  lateribus  interdum 
fusco  arenatis;  iride  inferne  flava,  superne  fusca;  pinnis  ventrali- 
bus  et  anali  flavescentibus  albo  marginatis,  ceteris  hyalinis  plus 
minusve  fusco  arenatis.  (Variat  pinnis  dorsalibus  inter  singulas 
spinas  radiosque  maculis  3  ad  5  fuscis). 

*  B.  6.  D.  11-1/21  vel  11-1/22.  P.  1/14  ad  1/16.  Y  1/5.  A.  2/22 
vel  2/23.  C.  1/15/1  et  lat.  brev. 

Syn.  Sciaena  malabarica  Bl.  Scbn.  Syst.  posth.  p.  81  tab  19. 

Soring  Russ.  Corom.  Fisb.  II  p.  9  fig.  113. 

Sillago  been  ou  Peche  bicout  de  Pondichery  CV,  Poiss. 
Ill  p.  296. 

Sillago  acuta  CY.  Poiss.  Ill  p.  296,  Blkr  Verh.  Bat. 

Gen.  XXII  Perc.  p.  61. 

P^che  bicout  Gall.  Pondich. 

Whiting  Angl. 

Peixe  beicudo  Lusitan.  Pondich. 

Kigingan  Ind.  Pondich. 

Koulhenga  vel  Koulanga  Incol.  Tranqueb. 

Pangimas ,  Chala  Indig.  Calcutta. 

Pajus ,  Peren ,  Sperin  Mai.  Batav. 

Burdjun  Sundan.  Bantam, 

Podjor ,  Waridjung  Javan. 

Katjangan  Madur. 

XJbi  Mai.  Pinang. 

Hab.  Java  (Batavia,  Bantam,  Tjilatjap,  Samarang,  Suraba¬ 
ja,  Pasuruan),  in  mari. 

Madura  (Bangkallang),  in  mari. 

Sumatra  (Padang,  Priaman,  Trussan,  Siboglia,  Telok- 
betong) ,  in  mari. 

Nias  y.  in  mari. 

Bintang  (Rio) ,  in  mari. 

Banka  (Gussong-assam),  in  mari. 


159 


/ 


Billton  (Tjirutjup),  in  mari. 

Borneo  (Sampit,  Pontianak,  Sinkawang) ,  in  mari  et 
fluviis. 

Celebes  (Macassar,  Bulukomba,  Bontliain,  Manado),  in 
mari. 

Sumbawa  (Bima),  in  mari, 

Sangi,  in  mari. 

Batjan  (Labulia) ,  in  mari. 

Amboina  (Amboina),  in  mari. 

Beram  (Wahai),  in  mari. 

Timor  (Timorkoepang) ,  in  mari. 

Longitudo  35  speciminum  72"'  ad  280"'. 

Aanm.  In  de  bestaande  bescbrijvingen  der  soorten 
van  Sillago  zijn  de  kenmerken  niet  met  genoegzame 
juistbeid  aangegeven  om  de  herkenning  dier  soorten  ge- 
makkelijk  te  maken.  Zoo  zou  men,  naar  de  bescbrijvingen 
te  oordeelen,  de  onderwerpelijke  soort  moeijelijk  van  Sil¬ 
lago  sibama  Riipp  (Sillago  erythraea  CY)  onderkennen  , 
boezeer  naar  de  afbeelding  dier  soort  van  den  beer 
Riippell  te  oordeelen,  de  tweede  rugvin  er  in  verbou- 
ding  tot  de  eerste  rugvin  zeer  aanmerkelijk  korter  is. 

Goede  kenmerken  ter  onderscbeiding  der  soorten  heb 
ik  gevonden,  in  het  aantal  scbubben  op  eene  overlang- 
scbe  rei,  in  bet  aantal  scbubben  op  eene  dwarscbe  rei 
tusscben  den  ln  rugdoorn  en  de  zijlijn ,  in  het  getand 
of  niet  getand  zijn  der  wang-  en  tusschen-oogschubben , 
in  de  geaardheid  van  den  buikvindoorn ,  en  in  de  ge- 
tallen  der  vinstralen ;  alle  kenmerken  welke  volstrekt  zijn, 
terwijl  voorts  in  de  hoogte-  en  lengte-evenredigheden  van 
ligcbaam ,  kop ,  oog  en  vinnen  nadere  hulpmiddelen  ter 
herkenning  der  soorten  gelegen  zijn. 

Sillago  malabarica  is ,  behalve  van  de  bovengenoemde 
vindplaatsen ,  ook  bekend  geworden  van  Singapore,  Pi- 


160 


nang,  Malakka,  China  (Macao)  en  Bengalen  en  Hin- 
clostan.  Zij  behoort  tot  de  meest  smakelijke  visschen 
van  Batavia  en  zou  daar  meer  op  de  tafels  der  Euro- 
peanen  komen,,  indien  de  voorwerpen,  te  Batavia  ge- 
vangen  wordende,  in  den  regel  niet  slechts  tusschen 
een  of  twee  decimeters  lang  waren.  Grootere  voorwer- 
pen  zijn  zeldzaam  en  nooit  heb  ik  voorwerpen  van  meer 
dan  1  tot  3  voeten  lengte  gezien,  zooals  ze  op  de  kus- 
ten  van  Hindostan  gevangen  worden. 

De  3  soorten  van  Sillago  mijner  verzameling  laten 
zich  naar  volgend  schema  herkennen. 

I  Spinae  dorsales  non  productae.  Oculi  diametro  2|  ad  4-|  in 
longitudine  capitis. 

A.  Squamae  70  ad  75  in  serie  longitudinali- 

a.  Spina  ventralis  gracilis  normalis. 

f  Squamae  vel  5  ad  6  in  serie  transversa  spinam 
dorsi  lm  inter  et  lineam  lateralem.  Squamae  genis  et 
interoculares  cycloideae- 

*  Corpus  immaculatum.  D  11-1/21  vel  11-1/22.  A 
2/22  vel  2/23.  Caput  non  vel  vix  convexum. 

Sillago  malabarica  Cuv. 

*  Corpus  maculis  fuscis  variegatum.  D  11-1/19  vel 
11-1/20.  A  2/18  vel  2/19.  Caput  valde  convexum. 

Sillago  maculata  QG. 

|  Squamae  3  in  serie  transversa  spinam  dorsi  lm  inter 
et  lineam  lateralem.  Squamae  genis  interocularesque 
ctenoideae.  D  11-1/22  vel  11-1/23.  A  2/22  ad  2/21. 

Sillago  japonic  a  T.  Schl. 

b.  Spina  ventralis  incrassata  cartilaginea  cum  radio  ven- 
truli  1°  coalita. 


161 


f  Squamae  5  in  serie  transversa  spinarn  dorsi  lm  inter  et 
lineam  lateralem.  Squamis  genis  interocularesque  cte= 
noideae.  I)  11-1/21  vel  11-1/22.  A.  2/23  vel  2/24^ 

Sillago  chondropus  Blkr. 

B.  Squamae  50  ad  55  in  serie  longitudinal!, 
a  Spina  ventralis  gracilis  normalis. 

f  Squamae  4  in  serie  transversa  spinarn  dorsi  l«n  inter 
et  lineam  lateralem.  Squamae  genis  interocularesque 
cycloideae.  D  11-1/19  ad  11-1/21-  A  2/19  vel  2/20, 

Sillago  macrolepis  Blkr. 

De  nadere  beschrijvingen  der  genoemde  soorten  laat 
ik  hier  volgen,  ofschoon  slechts  eeo  daarvan  tot  nog 
toe  van  Bali  bekend  is. 

Sillago  maculata  QG.  Zool. ,  Voy.  Uranie  p.  261  AtL 
tab.  53  fig.  2,  CV.  Poiss.  Ill  p.  308,  Blkr,  Verb, 
Bat.  Gen.  XXII  Perc.  p.  62. 

Sillag.  corpore  elongato  compresso,  altitudine  6  iere  ad  6  et 
paulo  in  ejus  longitudine,  latitudine  1|  ad  11  in  ejus  altitudine; 
capite  acuto  convexo  4  fere  ad  4  in  longitudine  corporis;  altitu¬ 
dine  capitis  1|-  ad  H  in  ejus  longitudine;  oculis  diametro  3  ad  31 
in  longitudine  capitis,  diametro  £  ad  1  distantibus;  rostro  alepidoto 
convexo  aetate  provectioribus  oculo  longiore,  juvenilibus  oculo  non 
longiore;  naribus  sat  longe  ante  oculum  perforatis,  posterioribus 
patulis,  anterioribus  posterioribus  minoribus  valvula  claudendis  j 
maxilla  superiore  maxilla  inferiore  longiore  et  latiore,  deorsum 
protractili,  longe  ante  oculum  desinente;  dentibus  maxillis  plan’- 
seriatis  parvis,  maxilla  superiore  serie  externa  seriebus  cete* 
ris  non  majoribus;  dentibus  vomerinis  pluriscriatis  parvis  in  vit- 
tam  ^  formen  dispo9itis ;  praeoperculo  obtuso  rotundato  leviter  den 
ticulato;  spina  operculari  parum  conspicua;  squamis  genis  inter* 
ocularibusque  cyclonleis,  operculis,  vertice  corporeque  ctenoideis., 

11 


DL,  XVII. 


162 


lateribus  70  p.  m.  in  serie  longitudinali ,  (lorso  antice  5  vel  6  in 
serie  transversali  spinam  dorsi  lm  inter  et  lineam  lateralem ;  squa- 
rais  lateribus  ventreque  squamis  ceteris  non  vel  vix  majoribus; 
linea  laterali  mediocriter  curvata;  pinnis  dorsalibus  subcontiguis ; 
dorsali  spinosa  acuta  corpore  humiliore,  spinis  gracilibus  flexili- 
bus  non  productis  anterioribus  squamatis  ceteris  longioribus ;  dor¬ 
sali  radiosa  dorsali  spinosa  humiliore  antice  quam  postice  altio- 
re,  dorsali  spinosa  multo  minus  duplo  longiore,  leviter  emarginata, 
antice  angulata  acutiuscula;  pinnis  pectoralibus  acutiusculis  6|  ad 
6i,  ventralibus  acutis  spina  gracili  radio  1°  plus  minusve  producto 
6  et  paulo  ad  7*,  caudali  extensa  leviter  emarginata  angulo  supe- 
riore  acuta  inferiore  rotundata  6f  ad  6^  in  longitudine  corporis; 
anali  dorsali  radiosae  forma,  longitudine  et  altitudine  subaequali; 
colore  corpore  superne  olivaceo,  lateribus  dilutiore,  inferne  argenteo; 
vitta  cephalo-caudali  argentea  vel  lutea  quasi  subcutanea;  dorso 
lateribus que  maculis  olivascente-fuscis  irregularibus  majoribus  et 
minoribus  variegatis ;  iride  inferne  flava,  superne  fusca ;  pinnis  ven- 
tralibus  et  anali  flavis,  dorsalibus  et  pectoralibus  hyalinis,  dorsali 
spinosa  superne  fuscescente  et  inferne  maculis  fuscescente-olivaceis 
tlncta ;  dorsali  radiosa  fusco  marginata  et  vittis  2  longitudinalibus 
fuscescente-olivaceis;  caudali  medio  albida,  superne  et  inferne  fla¬ 
va,  vittis  3  transversis  aurantiacis,  postice  albido  et  fusco  mar- 
ginata;  pectoralibus  basi  vulgo  vittula  transversa  violascente, 

B  6.  D  11  —  1/19  vel  11  —  1/20.  P.  1/15,  Y  1/5.  A,  2/18  vel 
2/19.  C.  1/15/1  et  lat.  brev. 

Syn.  Sillago  macule  QG.  Zool  Voy  Uranie  p.  261  tab.  53  fig. 

2,  CV.  Poiss.  Ill  p.  303. 

Pajus ,  Peren  Mai.  Bat. 

Ppiermg  Neerl,  Batav. 

Hab.  Java  (Batavia),  in  mari. 

Bintang  (Rio),  in  mari. 

Lepar,  mari, 

Celebes  (Macassar),  in  mari. 

Longitudo  19  speciminum  75'"  ad  182  ". 

Aanm.  Quoy  en  Gaimarcl  ontdekten  deze  soorfc  fce 
Sydney  en  gaven  er  cene  good  herkenbare,  hoezeer  wei- 
nig  korrekte,  afbeelding  van.  Ik  vond  liaar  cerst  to 


1G3 


Batavia  terug  en  ontving  later  ook  voorwerpen  van  Bin- 
tang,  Lepar  en  Celebes,  zoodat  zij  door  den  geheelen  Soen- 
daschen  arcliipel  schijnt  voor  te  komen.  Belialve  door  bare 
meer  gedrongene  vormen  en  bolleren  kop  en  vlekfcee- 
ning,  onderscheidt  zij  zich  standvastig  van  Sillago  mala- 
barica  door  minder  talrijke  rugvin-  en  aarsvinstralen. 

Sillago  japonic  a  T.  Schl.  Faun.  Japon.  Poiss.  p.  23, 
tab.  10  fig  1,  Richds.  Rep.  I5h.  Meet.  Brit.  Assoc. 
Rep.  Fish.  Chin.  Jap.  p.  223,  Blkr,  Act.  Soc.  Scient. 
lnd.  Neerl.  Ill  Vierde  Bijdr.  Ichth.  Jap.  p.  11. 

Sillag.  corpore  elongato  compresso,  altitudine  6t  ad  7  et  paulo 
in  ejus  longitudine,  latitudiae  1^  circiter  in  ejus  altitudine ;  ca- 
pite  acuto  convexiusculo  4*  ad  4*-  fere  in  longitudine  corporis ; 
altitudine  capitis  1J  ad  2  fere  in  ejus  longitudine;  oculis  diame- 
tro  4  circiter  in  longitudine  capitis,  diametro  1  fere  distantibus; 
rostro  alepidoto  convexo  vel  convexiusculo,  oculo  junioribus  et 
adultis  sat  multo  longiore;  naribus  sat  longe  ante  oculum  per- 
foratis,  subaequalibus ,  posterioribus  patulis,  anterioribus  valvula 
claudendis ;  maxilla  superiore  maxilla  inferiore  longiore  et  latio- 
re,  deorsum  protractili,  longe  ante  oculum  desinente;  dentibus 
maxiliis  pluriseriatis  parvis  serie  externa  seriebus  internis  pau¬ 
io  majoribus;  dentibus  vomerinis  parvis  pluriseriatis  in  vittam 
formem  dispositis ;  praeoperculo  rotundato  leviter  denticulato ; 
spina  operculari  parva  bene  conspicua;  squamis  toto  capite  cor- 
poreque  ctenoideis,  lateribus  basi  non  squamatis  74  p.  m.  in  se¬ 
rie  longitudinali,  dorso  antice  3  tantum  in  serie  transversali  spi- 
nam  dorsi  inter  et  lineam  lateralem  ;  squamis  lateribus  ventreque 
squamis  ceteris  non  vel  vix  majoribus;  linea  laterali  mediocriter 
curvata;  pinnis  dorsalibus  subcontiguis ;  dorsali  spinosa  acuta, 
corpore  non  multo  humiliore,  spinis  gracilibus  flexilibus  non  pro¬ 
duces,  anterioribus  squamatis  ceteris  longioribus;  dorsali  radiosa 
dorsali  spinosa  humiliore,  antice  quam  postice  altiore,  dorsali  spi¬ 
nosa  multo  minus  duplo  longiore,  leviter  emarginata,  antice  an- 
gulata  acutiuscula;  pianis  pectoralibus  acutiusculis  7  ad  7‘-,  ven- 


164 


tralibus  acutis,  spina  gracili,  radio  i°  plus  minusve  produc'to, 
9a  ad  8,  caudali  extensa  leviter  emarginata  angulis  acuta  vel  acu« 
tiuscula  71  circiter  in  longitudine  corporis;  anali  dorsali  radiosae 
forma ,  longitudine  et  altitudine  subaequali ;  colore  corpore  superne 
flavescente-olivaceo,  inferne  flavescente-argenteo;  iride  inferne  flava, 
superne  fusca;  fascia  ceplialo-caudali  argentea  quasi  subcutanea 
diffusa;  pinnis  ventralibus  et  anali  flavis,  ceteris  hyalinis,  caudali 
postice  vulgo  violascente  vel  fuscescente. 

B.  6.  D.  li— 1/22  vel  11—1/23.  P.  1/13  vel  2/13.  V.  1/5. 
A.  2/22  ad  2/24.  C.  1/15/1  et  lat,  brev. 

Syn.  Kizuko  Japonens. 

Sha-tsivan }  Sha-tsan  Chin. 

Hab.  Java.  Archipel.  Molucc. ,  in  marl? 

Nagasaki,  in  mari. 

Longitudo  7  speciminum  165'"  ad  233'"- 

Aanm.  Pe  aangehaalde  afbeelding  der  Fauna  Japo 
idea  is  vrij  voldoende,  doch  vertoont  niet  den  zilver- 
kleurigen  ligchaamsband ,  terwijl  er  de  iris  foutief  is 
gekleurd.  Zooals  ik  reeds  elders  aanteekende,  is  de  soort 
voornamelijk  van  de  na  aan  haar  verwante  Sillago  ma- 
labarica  herkenbaar,  doordien  er  zich  slechts  3  schub- 
ben  bevinden  tussehen  den  In  rugdoorn  en  de  zijlijn. 
Zij  is  overigens  wat  slanker  van  ligehaam,  lieeft  de 
oogen  betrekkelijk  kleiner,  de  schubben  van  wangen  en 
voorhoofd  getand  en  niet  gladrandig,  enz. 

De  soort  komt,  behaive  in  Japan,  ook  in  China  (Kan- 
tonvoor  en  ik  geloof  zelfs,  dat  twee  mijner  voorwerpen  , 
welke  bij  mijne  voorwerpen  van  Sillago  malabarica  be- 
waard  werden ,  van  Java  of  de  Molukken  afkomstig 
zijn,  hoezeer  ik  zulks  niet  met  zekerheid  kan  bepalen. 

/ Sillago  c/iondropus  Blkr,  Verb.  Batav.  Genootsch.  v. 
kunst.  en  wet.  XXII.  Perc.  p.  61. 

Sillag.  corpore  elongate  eompresso,  altitudine  7*  ad  71  in  ejus 


165 


longitudine,  lutitudine  I4  ad  1‘  in  ejus  altitudine;  capite  acuto- 
vix  vel  non  convexo,  4*  ad  5  in  longitudine  corporis;  altitu- 
dine  capitis  2  circiter  in  ejus  altitudine;  oculis  diametro  34  ad 
44  in  longitudine  capitis,  diametro  I  ad  4  distantibus;  rostro  ale- 
pidoto  vix  vel  non  convexo ,  junioribus  et  adultis  oculo  multo  lon- 
giore;  naribus  non  longe  ante  oculum  perforates ,  subaequalibus , 
posterioribus  patulis,  anterioribus  valvula  claudendis;  maxilla  su~ 
periore  maxilla  inferiore  longiore  et  latiore,  deorsum  protractili, 
longe  ante  oculum  desinente ;  dentibus  maxillis  multiseriatis  parvis, 
maxilla  superiore  serie  externa  seriebus  ceteris  paulo  majori- 
bus;  dentibus  vomerinis  pluriseriatis  parvis  in  vittam  ✓s  formem 
dispositis;  praeoperculo  rotundato  superne  tantum  leviter  vix  con- 
spicue  denticulato  vel  crenulato  ;  spina  operculari  parva  bene  con- 
spicua;  squamis  capite  ubique  et  corpore  ctenoideis,  basi  squa- 
mulosis,  lateribus  71  ad  75  in  serie  longitudinal!,  dors 0  antice  5  in' 
serie  transversali  spinam  dorsi  lm  inter  et  lineam  Iateralem :  squa¬ 
mis  lateribus  ventreque  squamis  ceteris  vix  majoribus;  linea  la- 
terali  parum  curvata;  pinnis  dorsalibus  subcontiguis ;  dorsali  spi- 
nosa  acuta  corpore  paulo  vel  non  altiore,  spinis  gracilibus  flexili- 
bus  non  productis  anterioribus  ceteris  longioribus ;  dorsali  radiosa 
dorsali  spinosa  humiliore,  antice  quam  postice  altiore,  dorsali  spi- 
nosa  non  multo  minus  duplo  longiore,  leviter  emarginata,  antice 
angulata;  pinnis  pectoralibus  acutiusculis  7  et  paulo  ad  74,  ven- 
tralibus  rotundatis,  spina  cartilaginea  incrassata,  radio  1°  cum  spi¬ 
na  coalito  non  producto  84  ad  11,  caudali  extensa  leviter  emar¬ 
ginata  superne  angulata  inferne  vulgo  rotundata  64  ad  7-4  in  lon¬ 
gitudine  corporis;  anali  dorsali  radiosae  forma  et  longitudine  sub-- 
aequalised  ea  multo  humiliore,  antice  rotundata;  colore  corpore 
superne  flavescente-olivaceo,  inferne  argenteo-hyalino;  fascia  cepha- 
lo-caudali  argentea  valde  diffusa  quasi  subcutanea;  iride  inferne 
Hava,  superne  fusca ;  pinnis  ventralibus  et  anali  flavescentibus  albo 
marginatis,  ceteris  hyalinis. 

B  6.  D.  11-1/21  vel  11-1/22-  P  2/13  ad  2/15.  V  1/5-  A  2/23. 

vel  2/24.  C  1/15/1  et  lat.  brev- 
Svnon-  Pajus ,  Pcren ,  Speren  Mai.  Hatav- 
Spiering  Neerl.  Batav- 
Ilab.  Java  (Batavia),  in  mari. 

Longitudo  3  speciminum  134"  ad  224'"- 


166 


Aanm.  Ik  kan  thans  met  zekerheid  bepalen,  dat  Sil¬ 
lago  chondropus  eene  eigene,  van  Sillago  raalabarica 
Cuv.  verschillende,  soort  is.  De  kraakbeenachtige  uit- 
zetting  en  verdikking  van  den  buikvindoorn  en  de  ver- 

o  o 

eeniging  van  den  eersten  buikvinstraal  met  dien  doom 
komen  op  dezelfde  wijze  bij  mijne  drie  voorvverpen 
voor  en  alie  hebben  de  buikvin  zelve  afgerond.  Zij  ver- 
schilt  voorts  van  Sillago  malabarica  door  slanker  ligchaam, 
talrijke  scliubjes  op  den  grond  der  schubben  van  bet 
ligchaam,  getande  (ktenoide)  en  aanmerkelijk  talrijkere 
wangsehubben  en  tusschenoogschubben ,  lagere  aarsvin 
(welke  een  straal  meer  heeft  dan  bij  Sillago  malabari¬ 
ca)  ,  enz. 

Sillago  macrolepis  Blkr. 

Sillag.  corpore  elongato  compresso,  altitudine  6  fere  ad  in 
ejns  longitudine,  latitudine  14  ad  Is  in  ejus  altitudine;  capite 
acuto  valde  convexo,  4  ad  4£  in  longitudine  corporis;  altitudine 
capitis  circiter  in  ejus  longitudine;  oculis  diametro  21  circi- 
ter  in  longitudine  capitis ,  diametro  4  circiter  distantibus ;  rostro 
alepidoto  convexo  junioribus  et  aetate  provectis  oculo  breviore; 
naribus  oculo  approximatis ,  posterioribus  patulis ,  anterioribus 
posterioribus  non  minoribus  valvula  claudendis ;  maxilla  superiore 
maxilla  inferiore  longiore  et  latiore ,  deorsum  protractili ,  longo  ante 
ocalum  desinente;  dentibus  maxillis  pluriseriatis  parvis,  maxilla 
superiore  serie  externa  seriebus  ceteris  paulo  majoribus;  denti¬ 
bus  vomerinis  pluriseriatis  parvis  in  vittam  formcm  dispositis ; 
praeoperculo  obtuso  rotundato,  junioribus  angulum  versus  leviter 
denticulato,  aetate  provectis  denticulis  conspicuis  nullis;  spina 
operculari  parum  conspicua ;  squamis  genis  interocularibusquo 
cycloideis,  operculis,  vertice  corporeque  ctenoideis,  lateribus  basi 
non  squamatis,  50  ad  55  in  serie  longitudinali ,  dorso  antice  4  in 
serie  transversali  spinam  dorsi  lm  inter  et  lineam  lateralem ; 
squamis  lateribus  infra  lineam  lateralem  et  squamis  postgulari- 


107 


bus  et  ventralibus  sqnamis  ceteris  conspicue  majoribus;  linea 
laterali  mediocriter  curvata;  pinnis  dorsalibus  subcon tiguis ;  dor- 
sali  spinosa  acuta  corpore  paulo  liumiliore  spinis  gracilibus ,  flexi- 
libus ,  non  productis ,  anterioribus  squamatis  ceteris  longioribus ;  dor- 
sali  radiosa  dorsali  spinosa  liumiliore ,  antice  quam  postice  alti- 
ore,  dorsali  spinosa  multo  minus  duplo  longiore,  leviter  emargi- 
nata,  antice  acutiuscula ;  pinnis  pectoralibus  acutiusculis  6-|-  ad 
61,  ventralibus  acutis  spina  gracili  radio  anteriore  in  filum  pro- 
due  to  5*-  ad  6|,  caudali  extensa  non  vel  vix  emarginata  angulis 
acuta  vel  rotundata  5|  ad  6  in  longitudine  corporis ;  anali  dor¬ 
sali  radiosce  forma ,  longitudine  et  altitudine  subaequali ;  colore 
corpore  superne  olivascente  marginibus  squamarum  fusco ,  inferne 
flavescente  vel  argenteo ;  rostro  capiteque  superne  fuscescentibus ; 
iride  inferne  flava,  superne  violaceo-fusca ;  vitta  ceplialo-caudali 
diffusa  gracili  violascente-coerulea  quasi  subeutanea ;  pinnis  ven¬ 
tralibus  et  anali  flavescentibus ,  ceteris  hyalinis  plus  minusve  ni- 
gricante-fusco  arenatis. 

B.  6.  D.  11—1/19  ad  11—1/21.  P.  1/14  vel  1/13,  V.  1/5.  A. 

2/20  vel  2/19.  C,  1/15/1  et  lat,  brev, 

Syn,  Pajus ,  Perm ,  Speren  Mai.  Batav- 

Hab.  Batavia,  in  mari, 

Boleling,  Bali  septententrionalis ,  in  mari. 

Longitudo  14  speciminum  68'"  ad  135"'. 

Aanm.  Sillago  macrolepis  is  zeer  gemakkelijk  her- 
kenbaar  aan  hare  groote  oogen  en  hare  beschubbing, 
gaande  er  ongeveer  20  schubben  minder  op  eene  over- 
langsche  rei  dan  bij  Sillago  malabarica,  Sillago  macu- 
lata  QG.,  Sillago  japonica  T.  Schl.  en  Sillago  chon- 
dropus  Blkr,  terwijl  ook  de  soorten,  van  welke  mij  de 
formule  der  schubben  niet  bekend  is,  talrijker  schub- 
ben  schijnen  te  bezitten  en  Sillago  domina  CV.  er  85 
tot  90,  en  Sillago  punctata  CV.  zelfs  170  op  eene 
overlangsche  rei  heeft. 


168 


LABRICHTHYOIDEI, 

Julis  (Julis)  Girardi  Blkr. 

Jul.  (Julis)  corpore  elongato  compresso,  altitudine  5  in  ejus 
Iongitudine ,  latitudine  1*  circiter  in  ejus  altitudine;  capite  acuto 

ad  41  in  Iongitudine  corporis;  altitudine  capitis  li  fere  in 
ejus  Iongitudine;  oculis  diametro  circiter  in  Iongitudine  capi¬ 
tis;  linea  rostro-frontali  declivi  convexiuscula ;  rostro  acutiuscu- 
lo  convexo  oculo  breviore;  dentibus  maxillis  conicis  mediocribns 
eurvatis  anticis  2  caninis  mediocribus  curvatis,  intermaxillaribus 
inframaxillaribus  longioribus  divergentibus ;  dente  angulo  oris  pro- 
minente  nullo;  squamis  nuclialibus  et  thoraeicis  squamis  ceteris  multo 
minoribus ,  27  p.  m,  in  linea  laterali ;  linea  laterali  singulis  squamis 
tubulo  simplice  notata ,  sub  radiis  dorsalibus  posterioribus  valde  de- 
flexa;  pinnis  dorsali  et  anali  basi  alepidotis;  dorsali  spinis  medio¬ 
cribus  pungentibus  postrorsum  sensim  accrescentibus,  spina  pos- 
tica  spinis  ceteris  longiore  corpore  duplo  circiter  humiliore;  dor¬ 
sali  radiosa  dorsali  spinosa  paulo  altiore,  radiis  postrorsum  sensim 
decrescentibus ,  postice  angulata ;  pinnis  pectoralibus  acute  rotun- 
datie  5*  ad  5^,  ventralibus  acutis  81  ad  8f,  caudali  obtusa  convexa 
7  circiter  in  Iongitudine  corporis;  anali  dorsali  radiosa  non  vel 
vix  humiliore  postice  angulata ;  colore  corpore  superne  roseo-viridi 
marginibus  squamarum  fuscescente,  inferne  flavescente-margarita- 
ceo ;  rostro  et  fronte  umbrino-fuscis ;  fascia  utroque  latere  fronto- 
operculari  et  cephalo- caudali  lata  fuscescente;  iride  flava,  superne 
fusca;  pinnis  flavescente-roseis ,  caudali  superne  et  inferne  pulclire 
viridi;  pectoralibus  membraua  violascentibus,  superne  basi  macu¬ 
la  parva  trigona  nigricante. 

B.  G.  D.  9/11  vel  9/12.  P.  2/12.  Y.  1/5.  A.  3/11  vel  3/12.  C. 

1/12/1  et  lat.  brew 

Syn.  Pivot  Ren.  Poiss.  Mol.  I  tab.  4  fig.  28?. 

Hab.  Boleling,  in  mari. 

Longitudo  speciminis  unici  82'". 

Aanin.  Ofschoon  clen  algemeenen  habitus  van  het  on- 
dergeslacht  Halichoeres  bezittencle  en  claarbij  9  rugdoor- 
nen  en  den  grond  van  rugvin  en  aarsvin  schubloos,  mist 
ondcrvverpelijke  soort  de  hoektanden  in  de  bovenkaak  en 


169 


behoort  alzoo  tot  het  ondergeslacht  of  de  groep  J ulis. 
Ilet  komt  mij  niet  onwaarschijnlijk  voor  dat  Renard’s 
Pivot  dezelfde  soort  voorstelt,  hoezeer  de  afbeelding, 
zoo  als  alle  van  Renard ,  uiterst  gebrekkig  is.  Ik  noem 
haar  ter  eere  van  den  heer  Charles  Girard,  een  der 
meest  verdienstelijke  ichthyologen  in  Noord-Amerika. 

Novacula  tetrazona  Blkr. 

Novae-  corpore  oblongo  compresso,  altitudine  3|  circiter  in  ejus 
longitudine,  latitndine  24  ad  2|  in  ejus  altitudine;  capite  antice 
carinato  obtusissimo  44  ad  44  in  longitudine  corporis,  paulo  altiore 
quam  longo;  linea  rostro-frontali  ante  oculos  valde  convexa,  rostro 
subverticali  convexiusculo ;  oculis  diametro  34  ad  3|  in  longitudine 
capitis,  minus  diametro  4  a  linea  rostro-frontali  remotis;  osse  sub- 
orbitali  sub  oculo  oculi  diametro  paulo  altiore;  naribus  minimis 
vix  conspicuis;  maxillis  subaequalibus ,  superiore  3  ad  3  et  paulo 
in  longitudine  capitis;  dentibus  maxillis  pluriseriatis,  seriebus  in- 
ternis  obtusis,  serie  externa  conicis  acutiusculis  internis  longiori- 
bus;  utraque  maxilla  antice  caninis  2  mediocribus  curvatis ,  inter- 
maxillaribus  divergentibus  ore  clauso  inframaxillares  amplectenti- 
bus;  regione  infraoculari  posteriore  squamis  parcis;  operculo  ubi- 
que  alepidoto;  squamis  lateribus  28  p.  m-  in  serie  longitudinali ;  li¬ 
nea  lateral*!  sub  radiis  dorsalibus  penultimis  interrupta,  regione 
suprascapulari  valde  convexa,  tunc  rectiuscula,  singulis  squamis 
tubulo  simplice  notata;  pinna  dorsali  duplice,  anteriore  bira- 
diata,  acutissima ,  libera ,  non  cum  dorsali  posteriore  unita,  supra 
oculi  partem  posteriorem  inserta,  radiis  flexilibus  divergentibus 
1°  quam  2°  duplo  circiter  longiore  corpore  paulo  altiore  vel  non 
bumiliore;  dorsali  posteriore  parte  spinosa  parte  radiosa  pau¬ 
lo  bumiliore  spinis  gracilibus  osseis  pungentibus  posteriore  ce¬ 
teris  longiore  membrana  inter  singulas  spinas  non  incisa,  par¬ 
te  radiosa  corpore  minus  quadruplo  bumiliore  postice  angulata; 
pectoralibus  obtusis  convexis  64  circiter,  ventralibus  acutis  5? 
ad  G4,  caudali  obtusa  convexa  64  circiter  in  longitudine  corpo¬ 
ris;  anali  dorsali  radiosa  altiore,  convexa,  spinis  gracilibus  3»  ce¬ 
teris  longiore  radio  1°  breviore;  colore  corpore  flavescente-roseo, 


170 


corpore  inferne  dilutiore ;  fasciis  corpore  5  latissimis  transversis 
nigris  vel  fuscis ,  anteriore  obliqua  fronto-oculo-operculari ,  2a  dor- 
so-ventrali  dorsalem  spinosam  amplectente,  3a  et  4a  dorso-analibus 
dorsalem  radiosam  et  analem  amplectentibus  ;  5a  caudali  basin  pin¬ 
nae  candalis  tegente;  squamis  spatiis  interfascialibus  plerisque  ma¬ 
cula  irregulari  fusca;  iride  fusco  et  roseo  tincta;  vitta  suboculo- 
postmaxillari  fusca  gracili;  rostro,  fronte  mentoque  linea  media 
vitta  nigricante  vel  fuscescente-violacea;  pinnis  ventralibus  et  dor- 
sali  anteriore  nigris  vel  profunde  fuscis ,  ceteris  flavescente-roseis , 
pectoralibus  basi  vitta  transversa  violaceo-fusea,  dorsali  radiosa  in 
parte  fasciae  corporis  3^e  et  4»e  macula  nigerrima  annulo  pellucido 
violascente  cincta. 

B,  6.  ~D  2—7/12  vel  2— 7/13.  P  2/10.  V.  1/5.  A  3/12  vel  3/13. 

C.  3/12/3  vel  4/12/4. 

Hab.  Boleling,  in  mari. 

Longitudo  2  speciminum  95'"  et  112'". 

Aanm.  De  onderwerpelijke  Novacula  is  zeer  gemak- 
kelijk  herkenbaar  aan  hare  4  breede  zwarte  of  bruine 
dwarsche  ligchaamsbanden.  Zij  behoort  overigens  tot 
de  groep  van  het  geslacht  met  zeer  spaarzame  onder- 
oogschubjes ,  vrij  staande  buigzame  eerste  rugvinstralen 
en  groote  ligchaamsschubben. 

SCOMBRESOCIOIDEI, 

Hemiramphus  balinensis  Blkr. 

Hemir.  corpore  elongato  quadrilatero ,  altitudine  17  ad  14|  in 
ejus  longitudine,  latiore  quam  lato;  capite  2£  ad  3  fere,  rostro 
3x  fere  ad  4  et  paulo  in  longitudine  corporis;  maxilla  superiore 
latiore  quam  longa ;  dentibus  maxillis  pluriseriatis  parvis  aequa- 
libus;  maxilla  inferiore  parte  prsedentali  4|  ad  6|.  in  longitudi¬ 
ne  corporis;  oculis  diametro  11-  circiter  in  capitis  parte  postocu- 
lari,  diametro  1  fere  distantibus;  osse  suborbitali  anteriore  oblon- 
go  oculo  non  vel  vix  breviore;  membrana  submaxillari  humili 
trigona  postice  rotundata;  papilla  nasali  lobum  latum  rotunda- 


171 


turn  efficiente;  squamis  lateribus  60  p.  m.  in  serie  longitudinal!; 
pinnis  dorsali  et  anali  forma,  longitudine  et  altitudine  cequalibus, 
totis  oppositis,  corpore  bumilioribus,  acutis  vel  acutiusculis ,  einar- 
ginatis  radiis  abnormibus  vel  productis  nullis;  pinnis  pectoralibu3 
acutis  capitis  parte  postoculari  paulo  longioribus ;  ventralibus  an- 
tice  in  4a  quinta  corporis  parte  sitis ,  capitis  parte  postoculari 
brevioribus,  angulatis,  radio  postico  radiis  ceteris  breviore ;  cauda- 
li  profunde  excisa  lobis  acutis  inferiore  superiore  breviore  7  ad  8 
fere  in  longitudine  corporis;  colore  corpore  superne  viridi  margi- 
nibus  squamarum  fusco,  inferne  margaritaceo-argenteo ;  vitta  cepba- 
lo-caudali  argentea  nitente  viridi  vel  coerulescente  limbata;  iride 

i 

flava  superne  fusca;  rostro  maxillisque  superne  fusco-violaceis ; 
maxilla  inferiore  lobo  apicali  carnoso  pulcbre  rubro ;  pinnis 
hyalinis  vel  flavescente-hyalinis ;  pectoralibus  basi  superne  macu¬ 
la  parva  violascente. 

B.  12.  D.  2/14.  P.  1/9  vel  1/10.  V.  1/5.  A.  2/15  ad  2/17.  CX 
1/13/1  et  lat.  brev. 

Hab.  Boleling,  in  mari. 

Longitudo  8  speciminum  160'"  ad  220'". 

Aanm.  Onderwerpelijke  soort  staatin  verwantschap  tiis- 
schen  Hemiramphus  Dussumieri  CV.,  Hemiramphus  Gai- 
mardi  CV  en  Hemiramphus Reynaldi  CV.  Zij  isherkenbaar 
onder  hare  vervvaiiten  aan  haar  slank  ligchaam  a  hare  be- 
trekkelijk  lange  onderkaak,  kleine  oogen,  zeer  ontwikkelde 
lange  onderoogkuilsbeenderen,  geheel  tegen  elkander  over- 
staande  rugvin  en  aarsvin,  van  welke  echter  laatstgenoemde 
een  tot  drie  stralen  meer  heeft  dan  de  rugvin,  grootere 
lioogte  en  dikte  des  ligchaams,  enz.  Hemiramphus  ery- 
throrhynchos  Les.,  van  Mauritius  zou  mij ,  naar  de  korte 
beschrijving  daarvan  van  den  heer  Valenciennes,  voor- 
komen  dezelfde  soort  te  kunnen  zijn ,  indien  daarvan 
niet  gezegd  werd  dat  de  bek  er  meer  dan  5  malen  gaat 
in  de  lengte  des  ligchaams. 


172 


CLUPEOIDEL 

Engraulis  Zollingeri  Blkr ,  Contrib.  lchth.  Celeb. 

Jo  urn.  Ind.  Archip.  Ill  1849  p.  73,  Verb.  Bat.  j 
Gen.  XXIV  Haring.  Visscb.  p.  38. 

Engraul.  corpore  elongato  compresso,  altitudine  6  ad  6*  in 
ejus  longitudine,  latitudine  li  ad  2  fere  in  ejus  altitudine;  capi- 
te  acuto  convexiusculo  4i  ad  4  4  in  longitudine  corporis ;  altitu¬ 
dine  capitis  1|  ad  14  in  ejus  longitudine;  oculis  diametro  4 
fere  in  longitudine  capitis;  rostro  valde  prominente,  acuto,  con- 
vexo,  oculi  diametro  breviore;  maxilla  superiore  ante  maxillam 
inferiorem  prominente,  postice  subtruncata,  ante  prmoperculi  mar  - 
ginem  posteriorem  desinente;  dentibus  maxillis,  palatinis  et  vo- 
merinis  minimis,  maxillis  numerosissimis  oculo  nudo  conspicuis, 
vomerinis  utroque  latere  in  tburmam  minimam  antice  in  palato  , 
palatinis  utroque  latere  in  vittam  gracillimam  longitudinalem  dis- 
positis ;  squamis  nee  striatis  nec  reticulatis  40  ?  p.  m.  in  serie 
longitudinali;  axillis  inguinibusque  squamis  elongatis;  linea  late- 
rali  inconspicua ;  pinna  dorsali  majore  parte  in  anteriore  dimidio 
corporis  sita,  post  basin  pinnarum  ventralium  incipiente  et  sat  lon- 
ge  ante  pinnam  analem  desinente,  spina  nulla  conspicua,  acuta, 
corpore  lrumiliore;  pinnis  pectoralibus  acutis,  radio  producto  nul- 
lo,  capite  duplo  circiter  brevioribus;  ventralibus  acutis  pectorali- 
bus  brevioribns;  anali  corpore  duplo  circiter  humiliore,  longitu¬ 
dine  8  ad  8^  in  longitudine  corporis ;  caudali  profunde  incisa  lobis 
acutis  6  circiter  in  longitudine  corporis ;  colore  corpore  liyalino- 
flavescente ;  fascia  ceplialo-catidali  latissima  argentea ;  pinnis  flaves- 
cente-hyalinis, 

B.  11.  D.  13  vel  14.  P.  13  ad  16.  V.  1/6.  A.  2/15  vel  2/16. 

C.  1/17/1  et  lat.  brev. 

Hab.  Java  (Batavia) ,  in  mari, 

Bali  (Boleling),  in  mari. 

Celebes  (Macassar),  in  mari. 

Longitudo  7  speciminum  62'"  ad  90 

Aanm.  Ik  bescbreef  deze  soort  reeds  kortelijk  in  bet 
jaar  1848 ,  doch  het  voorvverp,  toen  ter  mijner  bescbik- 


173 


king,  is  sedert  verloren  gegaan.  Eerst  in  den  jongsten 
tijd  zijn  mijn  eenige  nieuwe  voorwerpen  geworden,  4 
welke  ik  te  Batavia  bekwam  en  3  welke  zich  in  de 
verzameling  van  Boleling,  van  den  heer  P.  L.  Van  Bloemen 
Waanders  bevonden.  Ik  heb  daardoor  mijne  vroeger 
gegevene  weinig  voldoende  beschrijving  der  soort  kun- 
nen  verbeteren.  De  soort  staat  in  vervvantschap  nabij 
Engraulis  Russellii  Blkr,  doch  zij  onderscheidt  er  zich 
van,  doordien  er  de  rugvin  gelieel  voor  de  aarsvin  ge- 
legen  is,  de  oogen  kleiner  zijn,  de  aarsvin  betrekkelijk 
korter  is  en  minder  stralen  heeft,  enz. 

BAL1STE01DE I. 

Monacanthus  penicillin  er  us  Cuv.  Regn.  an.  ed  2  a  II 
p.  374  tab.  9  f.  3.,  Cant.  Catal.  Mai.  Eish.  p.  351 , 
Hollard  Monogr.  Balist.  Ann.  Scienc.  Nat.  4  serie, 
II  Zool.  p.  350  tab.  13  fig.  2. 

Monac.  corpore  oblongo  compresso ,  diametro  dorso-anali  2  fere 
in  ejus  longitudine;  latitndine  corporis  3£  circiter  in  diametro 
dorso-anali ;  capite  acuto  3J-  circiter  in  longitndine  corporis,  al- 
tiore  qnam  longo;  ocnlis  diametro  4  circiter  in  longitndine  capi- 
cis;  linea  rostro-frontali  concaviuscula ;  rostro  acuto,  oculo  triplo 
circiter  longiore;  dentibus  utraque  maxilla  serie  externa  6acutis, 
anticis  apice  obliquis  vel  emarginatis ,  angularibus  rotnndatis ; 
apertura  branchiali  ante  basin  superiorem  pinnre  pectoralis  de- 
sinente,  oculo  diametro  non  breviore;  squamis  toto  corpore  spi- 
nosis  spinis  valde  conspicuis,  squamis  capite  ventre  et  regione  post- 
et  sub-axillari  stellatis ,  dorso ,  lateribus  caudaque  pectinatis  pluri- 
ad  bi-aculeatis ;  cirris  capite  corporepue  insuper  maxime  conspi¬ 
cuis  sat  parcis  distantibus  ex  parte  oculo  longioribus  carnosis 
fimbrlatis;  linea  laterali  inconspicua;  spina  dorsali  paulo  post  ocu- 
luminserta,  rostro  breviore ,  acuta,  crassa,  scabra,  cirris  carnosis 


174 


fimbriatis  munita,  utroque  latere  postice  dentibus  4  vel  5  vali- 
dis  deorsum  spectantibus  armata;  pinna  dorsali  radiosa  obtusa 
rotundata,  diametro  dorso-anali  plus  quadruplo  humiliore,  radio 
producto  nullo,  membrana  inter  singulos  radios  basi  pinnae  per¬ 
forata  vel  subperforata;  pinnis  pectoralibus  oblique  obtuse  rotun- 
datis  capite  duplo  circiter  brevioribus;  ventrali  triangular!  squa- 
mis  radiatim  vel  stellatim  aculeatis  valde  scabra,  spina  sat  longe  in¬ 
fra  pinnam  prominente  dentibus  sat  magnis  armata,  radiis  mem- 
branam  non  vel  vix  convexam  non  superantibus ;  anali  obtusa  an- 
gulatim  rotundata  diametro  dorso-anali  plus  quadruplo  humiliore, 
membrana  inter  singulos  radios  basi  pinnae  perforata;  caudali 
obtusa  valde  convexa  radio  producto  nullo  3f  fere  in  longitudi- 
ne  corporis;  corpore  flavo  vel  umbrino-flavo  fusco  diffuse  nebu- 
lato  et  vittis  pluribus  gracilibus  longitudinalibus  nigris  plus  mi- 
nusve  interrupts  circum  oculum  radiatim  dispositis  ornato;  iridi 
rosea  vel  flava ,  marginem  externum  versus  maculis  fuscis  notata ; 
pinnis  radiis  flavis  vel  aurantiacis ;  membrana  margaritaceo-hya- 
linis,  dorsali  radiosa,  caudali  et  anali  membrana  inter  singulos 
radios  guttulis  3  ad  8  nigricante-violaceis ;  cirris  corpore  omni¬ 
bus  nigricante-violaceis. 

B.  5.  D.  1 — 25.  (omn.  simpl.).  P.  12  (omn.  simpl.),  A.  23  (omn. 
simpl.).  C.  1/10/1. 

Syn.  Balites  penicilligerus  Peron  Mus.  Paris. 

Batistes  spinosissimas  QG.,  Zool.  Voy.  Uranie  p.  211. 

Batiste  Pettion  QG-.,  ibid.  p.  211  Alt.  tab.  45  fig.  3 — 8. 

Chaetodermis  penicilligerus  Swains.  Fish.  Kept.  II  p.  327. 

Hab.  Boleling,  in  mari, 

Longitudo  speciminis  unici  148'". 

Aanm.  De  drie  aangehaalde  afbeeldingen  dezer  soort 
laten  alle  in  meerdere  opzigten  te  vvenschen  over,  al- 
hoewel  zij  de  soort  zeer  goed  laten  herkennen.  Mijn 
voorwerp  is  slechts  weinig  kleiner  dan  de  afbeelding  in  de 
Uranie ,  welke  genomen  is  naar  een  voorwerp ,  bij  hetwelk 
de  lmiddraden  waren  verloren  gegaan ,  want  de  sterke 
ontwikkeling  dier  draden  bij  mijn  voorwerp  bewijst,  dat 


175 


die  draden  niet  verdwijnen  bij  toenemenden  leeftijd  des 
diers.  De  getallen  der  vinstralen  scliijnen  bij  de  ver- 
schillende  voorwerpen  eenigzins  te  verscliillen.  De  soort 
werd  door  Quoy  en  Gaimard  gevonden  in  de  Zeelion- 
denbaai  in  Nieuw-Holland  en  de  heer  Hollard  vermeldt 
haar  ook  van  China.  Uit  den  Indischen  archipel  was 
zij  tot  nog  toe  slechts  bekend  van  Pinang  en  Singapore. 

Batavia ,  Juny  1858. 


✓ 


V  E  R  S  L  A  6 

VAN  EENE  REEKS  VAN 


PROEYEN  MET  SUIKERRIETSAP , 


IN  VERBAND  MET  DB  FABRIKAADJE, 

DOOR 

P.  F.  H.  FROIflBER 


Het  doel  van  dezen  arbeid  was,  om  zoo  veel  mo- 
gelijk  toe  te  lichten ,  welke  stoffen ,  bij  de  fabriek- 
matige  bereiding  van  s uiker  uit  rietsap  ,  daarop  eene  , 
hetzij  voor-  hetzij  nadeelige  werking  uitoefenen  ;  de 
hoeveelheid  kristalliseerbaar  produkt  vermeerderen  of 
vermin deren.  Daarbij  werd  ook  de  invloed  der  tem- 
peratuur  ,  bij  het  achtereenvolgens  verkoken  tot  tjeng 
en  tot  stroop ,  onderzocht  en  bepaald ,  zoo  mede  die 
van  den  toegang  der  lucht  op  het  sap ,  na  met  zekere 
stoffen  vermengd  te  zijn. 

Er  werd ,  zoo  veel  dit  op  kleine  schaal ,  aan  een 
laboratorium  gelijk  het  hier  aanwezige ,  doenlijk  is  , 


VIERDE  BIJDRAGE 
TOT  DE  KENNIS  DER  VISCHFAUNA  VAN 

BALI, 

DDOR 

% 

P.  BLEEKEE. 


Deze  kleine  Bijdrage  tot  cle  kennis  der  vischfauna  van 
Bali  heeft  haar  ontstaan  te  danken  aan  eene  verzameling, 
bestaande  voornamelijk  nit  vischsoorten ,  gevangen  in  de 
zoete  wateren  van  Bali  en  mij  met  de  meeste  welwillend- 
heid  aangeboden  door  den  beer  A.  II.  G.  Blokzeyl,  ambtenaar 
te  Djembrana. 

Deze  verzameling  bevatte  de  volgende  soorten. 

1  Arotbron?  kappa  Blkr. 

2  Dales  margin atus  GY. 

5  Mesoprion  gembra  CV. 

4  »  Rasselli  Blkr. 

5  Chrysophrys  calamara  CV. 

6  Ambassis  batjanensis  Blkr. 

7  Gerres  filamentosus  GY. 

8  Sillago  malabarica  Guv. 

9  Scatophagus  argus  CY. 

10  Caranx  Forsteri  GY. 

11  Equula  ensifera  CY. 

12  Ophicephalus  striatus  Bl. 

15  Mugil  axillaris  CV.  ? 

14  »  bontah  Blkr. 

lo  Gobius  grammepomus  Blkr. 

16  »  kokius  CY. 

17  »  Blokzeyli  Blkr. 


240 


18  Culms  niger  Blkr. 

49  Butis  gymnopomus  Blkr. 

20  Platyptera  aspro  K.  v.  H. 

21  Systomus  (Barbodes)  maculatus  Blkr. 

22  Rasbora  argyrotaenia  Blkr. 

23  Megalops, setipinn a  Richds. 

24  Chatoessus  chacunda  YaL 

23  Monopterus  javanensis  Lac. 

26  Anguilla  sidat  Blkr. 

Hoezeer  er  zich  onder  cleze  soorten  slechts  eene  enkele 
bevindt  welke  nieuw  is  voor  de  wetenschap ,  waren  toch 
verscheidene  derzelve  tot  dusverre  niet  van  Bali  bekepd, 
t.  w.  Mesoprion  Russelli,  Ghrysophrys  calamara,  Ambassis 
batjanensis,  Sillago  malabarica ,  Scatophagus  argus ,  Equula 
ensifera,  Gobius  kokius ,  Gobius  Blokzeyli,  Butis  gymno¬ 
pomus,  Platyptera  aspro,  Megalops  setipinna ,  Chatoessus 
chacunda  en  Monop  terns  javanensis. 

In  mijne  derde  bijdrage  J)  over  dit  onderwerp  kon  ik 
183  vischsoorten  opsommen  als  tot  de  fauna  van  het  eiland 
Bali  behoorende.  Door  de  verzameling  van  den  beer  Blokzeyl 
stijgt  dit  cijfer  tot  198. 

De  beschrijving  der  eenige  voor  de  wetenschap  nieuw 
soort  laat  ik  hier  volgen. 

Gobius  Blokzeyli  Blkr. 

Gob.  corpore  elongato  compresso,  altitudine  6  circiter  in  ejus 
longitudine  cum,  4*/5  circiter  in  ejus  longitudine  absque  pinna 
caudali;  latitudine  corporis  \* l/9  circiter  in  ejus  altitudine;  capite 
obtuso  convexo  43/4  circiter  in  longitudine  corporis  cum,  32/.- 
circiter  in  longitudine  corporis  absque  pinna  caudali;  altitudine 
capitis  4 7,  circiter,  latitudine  2  fere  in  ejus  longitudine;  oculis 

9  Mijne  vorige  bijdragen  tot  de  ichthyologie  van  Bali  zijn  o,  genome n  in  de 
Verhandelingen  van  het  Betaviaasch  Genootschap  van  kunsten  en  wetenschap  - 
pen  en  in  het  Natuurkundig  Tijdschrift  voor  Nederlandseh  Indie  t.  w. 

1.  Bijdrage  tot  de  kennis  de”  ichthyologische  fauna  van  Bali.  Verh.  Bat. 
Gen.  XXII  1848-1849. 

2.  Nieuwe  bijdrage  tot  de  kennis  der  ichthyologische  fauna  van  Bali.  Nat. 
T.  Ned.  Ind.  Dl.  XII  1856—1857  p.  290-302. 

3.  Derde  bijdrage  tot  de  kennis  der  ichthyologische  fauna  van  Bali,  Nat. 
T.  Ned.  Ind.  Dl.  XVII  1858-1859  p.  141  —  175. 


cute  eephalica  velatis  (non  palpebratis)  diametro  52/5  ad  55/4  in 
iongitudine  capitis,  diametro  */5  ad  4/4  distantibus,  in  anteriore 
dimidio  capitis  sitis;  capite  vertice  et  operculo  superne  antice 
tan  turn  squamoso;  rostro  obtuso  convexo  oculo  breyiore ;  naribus 
oculo  approximatis  non  tubulatis;  rictu  parum  obliquo;  maxillis 
aequalibus,  superiore  sub  medio  oculo  circiter  desinente;  denti- 
bus  maxillis  pluriseriatis  serie  externa  iis  seriebus  interms  paulo 
majoribus  caninis  vel  caninoideis  nullis;  sulco  oculo-scapulari 
parum  conspicuo;  squamis  ctenoideis  magnitudine  subaequaiibus 
nuchalibus  tan  turn  ceteris  minoribus  50  p.  m.  in  serie  longitudi- 
nali;  appendice  anali  oblonga  conica;  pinnis  dorsalibus  approximatis, 
spinosa  angulata  radiosa  vix  humiliore  spinis  flexilibus  2a  et  5a 
ceteris  longioribus  corpore  humilioribus,  radiosa  obtusa  postice 
quam  antice  non  altiore,  radio  1°  simplice  llexiii;  pinnis  pecto- 
ralibus  acutiuscule  rotundatis  radiis  filosis  nullis  5  circiter,  ven- 
trali  acuta  ol/2  circiter,  caudal!  obtusiuscule  rotundata  4 1/5  cir¬ 
citer  in  Iongitudine  corporis;  pinna  anali  dorsal!  radiosa  liumili- 
ore  postice  quam  antice  altiore  acutangula;  colore  corpore  su¬ 
perne  olivaceo,  in  feme  margaritaceo ;  fascia  suboculari  violaceo- 
nigra  lata  ab  orbitae  margine  inferiore  oblique  postrorsum  raargi- 
nem  praeoperculi  infenorem  versus  descendente;  squamis  dorso 
lateribusque  singulis  basi  macula  oblonga  vel  subsemilunari  trans- 
versa  nigra  sub  marginibus  squamarum  superpositarum  pellucidis 
conspicuis;  pinnis  dorsalibus  radiis  aurantiacis  membrana  roseo- 
hyalinis,  dorsal!  spinosa  vittis  5  gracilibus  longitudinalibus 
irreguiaribus  nigricantibus,  dorsal!  radiosa  membrana  inter  sin  - 
gules  radios  maculis  parvis  angulatis  nigris  series  5  ad  S  longi- 
tudinales  efficientibus ;  pinnis  pectoralibus  aurantiaco-roseis.  basi 
carnosa  vitta  diffusa  transversa  violascente;  pinnis  ventralibus 
aurantiacis;  pinna  anali  rosea  margin em  liberum  versus  late 
a  iolaceo-nigra  margine  ipso  aurantiaca;  pinna  caudal!  aurantiaca 
membrana  inter  radios  plerosqne  maculis  aliquot  minimis  nigri¬ 
cantibus. 

B.  4.  I).  0—1/11  vel  G— 1/12.  P.15.  V.l/S  |  5/1 .  A.  1/11  vel  1/12. 

C.  28  vel  50  lat.  brev.  in  cl. 

Hab.  Bali ,  in  fluviis. 

Longitudo  2  speciminum  7iY"  et  (J7"'. 

Aanm.  Van  alle  mijne  archipelagische  soorten  van  Go- 
bius  is  de  onderwerpelijke  liet  naaste  verwant  aan  Gobius 
gynmopom  us ,  met  vvelke  zij  algemeenen  bouw  van  iig- 

I)L.  XXII 


16 


242 


chaam  en  tandenstelsel  gemeen  heeft.  Zij  verschilt  er  ecliter 
van  door  de  aanwezigbeid  van  schubben  boven  op  bet 
operkel ,  door  veel  lagere  en  minder  boekige  rugvinnen 
en  aarsvin,  door  een  straal  minder  in  de  2e  rugvin  en  in 
de  borstvinnen,  door  veel  kortere  staartvin  en  door  eene 
zeer  afwijkende  kleurteekening  van  ligchaam  en  rugvinnen. 

Ik  beb  de  soort  genoemd  ter  eere  van  haren  ontdekker 
den  beer  G.  Fi.  Blokzeyl. 

Batavia  Junv  1860. 

'  j 


•  » 


ENUMERATIO 

SPECIERUM  PISCIUM  JAVANENSIUM 

HUCUSQUE  COGNITARUM 

AUCT. 

I?.  BS  Ij  E  K II E  R. 


1  Holocentrum  diadema  CY.,  Natuurkundig  Tijdschrift  voor 
Nederlandsch  Indie  III  p.  259. 

Hab.  Prigi,  Javae  australis,  in  mari. 

2*  »  laticeps  CY,,  Poiss.  Ill  p.  157,  Y1I  p.  896,  Gu- 

rara  Mai. 

Hab.  Batavia,  in  mari. 

o  »  orientate  CY,,  Yerhandelingen  van  het  Bataviaasch 

Genootscbap  van  Kunsten  en  Wetenscliappen 
XXII  Perc.  p.  53,  B along  mejrah ,  Mas  laiuut  ^ 
Sowangi  bata  Mai. 

Hab.  Bantam,  Batavia,  Karangbollong ,  Pri- 
gi ,  in  mari. 

4  »  punctatissimum  CY.,  Nat.  T,  Ned.  Ind.  IV  p.  218. 

Hab,  Karangbollong,  in  mari. 

5  »  sammara  CY.,  Nat.  Tijdschr.  Ned.  Ind.  Ill  p.  555. 

Hab.  Malang  australis,  in  mari. 

6  Myripristis  hexagonus  CV.  ^  Myrispristis  botche  CY.  ?, 
Verb.  Bat.  G-en.  XXII  Perc.  p.  52,  Mas  lawut , 
Sowangi  Mai. 

Hab.  Batavia,  in  mari. 

»  murdjan  Rdpp.,  Nat.  Tijdschr.  Ned.  Ind.  IY  p. 
109,  Mas  lawut ,  Sowangi  Mai, 

Hab.  Batavia,  in  mari. 


7 


360 


8  Priacanthus  Blochii  Blkr  s  Priacanthus  japonicus  CV? 

(nec  CV.)  Nat.  T.  Ned.  Ind.  II  p.  174,  IV  p. 
156,  Striding  tambalcJco  Mai. 

Hab.  Batavia,  in  mari. 

9  »  holocentrum  Blkr,  Verh,  Bat.  Gen.  XXII  Perc.  p. 

48,  Siriding  tambakko ,  Tommongon  Mai, 

Hab.  Batavia,  Tjiringin,  Bantam,  in  mari. 

10  »  macracantlius  G  V.,  Verh.  Bat.  Gen.  XXII  Perc.  p.  48. 

Plab.  Batavia,  in  mari. 

11  Dules  marginatus  CV.,  Nat.  T.  Ned,  Ind.  Ill  p.  573,  Tjo~ 

rintjang  Sand. 


Hab.  Tjitjurup,  Tjitarik,  in  fluviis. 

12  »  taeniurns  CV.  Perea  ciliata  CV?,  Verh,  Bat.  Gen. 

XXII  Perc.  p.  49. 

Hab.  Batavia,  Bantam,  Karangbollong ,  Pa- 
gotang,  in  fluviis. 

13  Cheilodipterus  octovittatus  CV.  ^  Cheilodipterus  heptazo- 

na  Blkr,  Verh.  Bat.  Gen.  XXII  Perc.  p.  29, 
Glaga  gigi  Mai. 

Hab.  Batavia,  in  mari. 

14  »  qmnquelineatusCV.,  Nat.  Tijdschr,  Ned,  Ind.  Ill  p.253. 

Plab,  Batavia,  in  mari. 

15  Apogon  chrysotaenia  Blkr,  Nat.  Tijdschr,  Ned.  Ind.  II 

p.  168,  Glaga  Mai. 

Hab.  Batavia  s  in  mari. 

16  »  hyalosoma  Blkr  s  Apogon  thermalis  Blkr  (nec  CV.), 

Nat.  T.  Ned.  Ind.  V  p.  329,  Glaga  laivut  Mai. 
Hab.  Batavia,  Samarang,  in  mari  et  aquis 
fluvio-marinis. 

17  »  hypselonotus  Blkr,  Nat.  Tijdschr.  Ned.  Ind.  VIII  p.  309. 

Hab.  .Prigi,  Malang  australis ,  in  mari. 

18  »  koilomatodon  Blkr,  Nat.  T.  Ned.  Ind.  IV  p.  131. 

Hab,  Batavia,  in  mari. 

19  »  macropterus  K.  v.  H.,  Nat.  T.  Ned.  Ind.  II  p. 

168,  Glaga  Mai. 

Hab.  Batavia ,  in  mari  et  aquis  fluvio-marinis, 

20  »  macropteroides  Blkr,  Nat.  T.  Ned.  Ind.  Ill  p.  724. 

Glaga  Mai. 

Hab.  Batavia,  in  mari  et  aquis  fluvio-marinis. 


361 


21  Apogon  modestus  Blkr,  Nat.  T.  Ned,  Ind.  VII  p.  315. 

Hab.  Bantam,  in  mari. 

22*  »  nigripinnis  CV.,  Poiss.  II  p.  113, 

Hab,  Java. 

23  »  novemfasciatus  CV.,  Nat.  T.  Ned.  Ind.  Ill  p.  113. 

Hab.  Karangbollong,  Prigi,  Malang  austra¬ 
lis,  in  mari, 

24  j)  Novae  Guineae  Valenc,,  Nat.  T,  Ned.  Ind.  VII  p. 

316,  Glaga  Mai. 

Hab.  Bantam,  Batavia,  in  mari. 

25  »  orbicularis  K.  v.  H.,  Nat.  T.  N.  Ind.  HI  p.  254,  Acta 

►Societatis  Scient.  Ind.  Neerl,  1  Vissch.  Amb.  p.  28. 
Hab.  Java,  in  mari. 

26*  »  poecilopterus  K,  v.  H.,  CV,  Poiss.  Ill  p.  114. 

Hab.  Java. 

27  »  quadrifasciatus  CV.,  Verb.  Bat.  Gen.  XXII  Perc. 

p.  21.  Glaga ,  Mai. 

Hab.  Bantam,  Batavia,  in  mari. 

28*  »  trimaculatus  CV.,  Poiss.  II  p.  115. 

Hab.  Java. 

29  »  truncatus  Blkr,  Nat, T.  Ned.  Ind.  VII  p. 415,  Glaga  Mai. 

Hab.  Batavia ,  in  mari. 

30  Apogonicbtbys  glaga  Btkr  :=!  Apogon  glaga  Blkr ,  Verb.  Bat. 

Gen.  XXII  Perc.  p.  29,  XXVI  N.  Nalez.  Iclitbyol, 
Jap.  p.  57,  Glaga ,  Mai.,  Siriding  Mai.  Clierib., 
Pemperreng  Jav. 

Hab.  Batavia,  Cberibon,  Tjilatjap,  Sama- 
rang,  in  mari, 

31*  »  punctulatus  Blkr  :=3  Apogon  punctulatus  Rupp.  Ver- 

zeicbn.  Mus.  Senck.  Fiscli.  p,  2. 

Hab,  Mare  javanicum. 

32  Diploprion  bifasciatum  K.  v.  H,,  Nat.  T.  Ned.  Ind.  VI  p,  208. 

Hab.  Batavia  ,  in  mari, 

33  Ambassis  batjanensis  Blkr,  Nat.  T.  Ned.  Ind.  IX  p.  196. 

Hab.  Karangbollong,  in  mari. 

34  »  Dusumierii  CV.  Priopis  argyrozona  K.  v.  H.,  Verh. 

Bat.  Gen.  XXII  Perc.  p.  30,  Siriding  Mai.,  S erg  an 
Jav.,  PangJcah  Mad. 


Hab.  Batavia,  Bantam,  Cheribon,  Tegal, 
Samarang,  Patjitan,  Rembang,  Surabaja, 
Pasuruan,  in  mari. 

85  Ambassis  interrupta  Blkr,  Nat.  T,  Ned.  lnd.  Ill  p.  G96, 

Siriding  Mai. 

Hab.  Batavia,  in  mari. 

86  »  macracanthus  Blkr,  Nat.  T.  Ned.  Ind.  IV  p.  455, 

Slid  ding  Mai, 

Hab.  Batavia,  in  mari. 

37  »  nalua  CV. ,  Nat.  T.  Ned.  Ind,  IV  p.  453,  Siriding 

Mai.,  Tonlcai  Jav.  Mad. 

Hab.  Batavia,  Bantam,  Samarang,  Sura¬ 
baja,  Pasuruan,  in  mari  et  aquis  fluvio- 
marinis. 

38  Grammistes  orientalis  Bl.  Schn.,  Nat,  T.  Ned.  Ind.  IV  p.  105. 

Hab,  Karangbollong,  in  mari, 

39  Lates  nobilis  CV.,  Verh.  Bat.  Gen,  XXII  Perc.  p,  27, 

Kakap  ,  Pelcth ,  Petehan  Mai,,  Tjabeh ,  Tekong , 
Dubit  Mad. ,  Kaalkop  Neerl, 

Hab,  Bantam,  Batavia,  Pakis,  Cheribon,  Te¬ 
gal,  Samarang,  Rembang,  Surabaja,  Besuki, 
in  mari  et  aquis  fluvio-marinis, 

40  Psammoperca  waigiensis  Blkr  Labrax  waigiensis  CV., 

Nat,  T.  Ned.  Ind.  11  p,  479. 

Hab.  Batavia,  in  mari. 

41  Serranus  altiveliodes  Blkr,  Verh,  Bat.  Gen,  XXII  Perc. 

p.  38,  Krapo  bio  so  Mai. 

Hab.  Batavia,  in  mari. 

42  »  bataviensis  Blkr,  Verh.  Bat.  Gen.  XXII  Perc  p,  38 

(an  Serranus  dichropterus  CV?) ,  Krapo  bcbeh,  Ka¬ 
kap  be beh  Mai. 

Hab.  Batavia,  Bantam,  in  mari. 

43*  »  boelang  CV.,  Poiss.  II  p.  229,  VI  p.  387, 

Hab.  Fretum  sundaicum. 

44  »  boenack  CV.,  zd  Serranus  zananella  CV?,  Verh.  Bat. 

Gen.  XXII  Perc.  p  31,  32,  Krapo  Mai. 

Hab.  Batavia,  Tjilatjap,  Samarang,  in  mari. 
45*  »  bontoo  CV.,  Poiss.  II  p.  25,  VI  p.  893. 

Hab.  Batavia,  in  mari. 


363 


4G 


47* 


48 


49 


50 


51* 


52 


53 


54 


55 


56 


57 


58* 


59 


Serranus  celebicus  Blkr,  Nat.  T.  Ned.  Ind.  II  p.  217. 

Ilab.  Batavia,  in  mari. 

))  corallicola  K.  v.  II.,  CY.  Poiss,  II  p,  251. 

Ilab.  Batavia,  in  mari, 

»  crapao  CY.,  Verb.  Bat,  Gen.  XXII  Perc.  p.  37, 
Krapo  lumpur  Mai.,  Balong  Sund. 

Ilab.  Batavia,  Bantam,  Samarang,  Surabaja, 
Pasuruan,  in  mariet  aquis  flnvio-marinis, 

»  cyanostigma  K.  v.  II.,  Verb.  Bat.  Gen.  XXII,  Perc. 
p.  32,  Krapo  Jcarang  Mai. 

Hub,  Batavia,  Bantam,  in  mari, 

»  formosus  CY.,  Verb.  Bat,  Gen.  XX 11  Perc.  p.  32. 
Krapo  Mai. 

Ilab.  Batavia,  Prigi,  in  mari 
»  geograpliicus  K.  v,  II,,  CV.  Poiss.  II  p.  210. 

Plab.  Batavia ,  in  mari. 

»  Gaimardi  CY?  Blkr,  Nat  T.  Ned.  Ind.  1Y  p.  455, 
Krapo  tatol  Mai. 

Ilab.  Batavia,  in  mari. 

»  guttatus  CV.  Serranus  cyanostigmatoides  Blkr, 
Verb.  Bat.  Gen.  XXII  Perc.  p.  31,  Krapo  Mai. 
Ilab.  Batavia,  in  mari 

»  liexagonatus  CV.,  Nat.  T.  Ned.  Ind.  YI  p.  191,  Kra¬ 
po  Mai. 

% 

Ilab.  Batavia,  in  mari. 

»  Hoevenii  Blkr,  Verb  Bat  Gen,  XXII  Perc.  p.  36, 
Krapo  Mai, 

Ilab.  Batavia,  Ivarangbollong,  in  mari. 

»  borridus  CY.,  Verb.  Bat.  Gen.  XXII  Perc.  p.  36, 
Krapo  bebeh ,  Kalcap  bebeh ,  Krapo  tnatjan  Mai. 
Ilab.  Batavia,  in  mari. 

j>  lanceolatus  CY.,  Verb.  Bat.  Gen.  XXII  Perc.  p.  35. 
Krapo  bebeh  Mai. 

Ilab.  Batavia,  Samarang,  in  mari. 

»  lemniscatus  CV. ,  Poiss.  II  p.  178  (an  potius  Meso- 
prion  sp.?). 

Ilab.  Fretum  sundaicum. 

»  leucogrammicus  Rwdt,  Verh,  Bat.  Gen.  XXII.  Perc.  p. 
33,  Krapo  Mai. 

Ilab.  Batavia,  in  mari. 


24 


364 


60 

61 

62 

63 

64 

65 


Serranus  macrospilos  Blkr,  Nat.  T.  Ned.  Ind.  IX  p.  499. 

Hab.  Karangbollong,  Prigi,  in  mari, 
n  marginalis  CV,,  Verb.  Bat.  Gen.  XXII  Perc.  p.  34. 
Krapo  mejrah  Mai. 

Hab.  Batavia,  in  mari. 

»  microdon  Blkr,  Nat.  T.  Ned.  Ind.  XI  p.  86,  Krapo  Mai. 
Ilab.  Batavia,  in  mari. 

»  microprion  Blkr,  Nat.  T.  N.  Ind.  Ill  p.  552,  Krapo  Mai. 

Hab.  Batavia,  Malang  australis,  in  mari, 
»  myriaster  CV.,  Nat,  T.  Ned.  Ind.  VI  p.  192. 

Hab.  Batavia,  in  mari. 

»  nebulosus  CV.,  Verb.  Bat,  Gen.  XXII  Perc.  p.  34. 
Krapo  Mai.,  Balong  Sand.,  Ukou  Jav. 


66* 

67 

68 

69 

70* 

71 

72* 


Hab.  Batavia,  Bantam,  Tjilatjap,  in  mari, 
j)  pantberinus  CV.,  Poiss,  II  p.  249. 

Hab,  Java. 

»  pardalis  Blkr,  Verb.  Bat.  Gen.  XXII  Perc.  p.  37, 
Krapo  Mai. 

Hab.  Batavia,  Bantam,  in  mari. 

»  polypodopbilus  Blkr,  Verb.  Bat.  Gen.  XXII  Perc. 
p.  87.  Krapo  tutol  Mai. 

Hab,  Batavia,  in  mari, 

»  polypbekadion  Blkr,  Nat.  T.  Ned,  Ind.  VII  p.  417, 
Krapo  bcbeh  Mai. 

Hab.  Batavia,  in  mari. 

>?  reticulatus  K.  v.  II.  CV.,  Poiss.  II  p.  210. 

Hab.  Batavia,  in  mari. 

v  sexfasciatus  K.  v.  H.,  Verh.  Bat.  Gen,  XXII  Perc. 
p.  38,  Krapo  bebeh  Mai.,  Balong  Sund. 

Hab.  Batavia,  in  mari. 

»  Sonneratii  CV.  Poiss.  II  p.  250. 

Hab.  Java, 


73*  »  suillus  CV.,  Poiss.  II  p.  250. 

Hab.  Batavia,  in  mari, 

74  »  urodelus  CV.?  Nat.  T.  Ned.  Ind.  VII  p.  38. 

Hab.  Java, 

75  n  variolosus  CV,,  Verb.  Bat.  Gen,  XXII  Perc.  p.  35. 

Krapo  tutol  Mai.,  Balong  Sund.  Jav.,  Jacob- Evert  sen 
Neerl. 


76 

77* 

78 

79 

80 

81 

82 

83 

84 

85 

86 


365 


Hub.  Batavia,  Bantam,  Tjilatjap,  Sama- 
rang,  Surabaja,  Besuki,  in  mari. 
Serranicbtbys  altivelis  Blkr  t=2  Serranus  altivelis  CV.,  Verh. 
Bat.  Gen.  XXII,  Perc.  p.  33 ,  Krapo  Mai. 

Hab.  Batavia,  Bantam,  in  mari 
Plectropoma  ephippium  CV.,  Poiss.  II  p.  307. 

Hab.  Java.? 

»  leopardinum  CV.,  Nat.  T.  Ned.  Ind.  VI  p.  420., 
Kalcap  hebeh ,  Laildi  Mai. 

Hab.  Batavia,  in  mari. 

»  maculatum  CV.,  Nat.  T.  Ned.  Ind,  VII  p.  418, 
Kalcap  hebeh ,  Laudi  Mai. 

Hab.  Batavia,  in  mari. 

n  oligacanthus  Blkr,  Nat.  T.  Ned.  Ind,  VII  p.  410. 
Kalcap  hebeh ,  Laildi  Mai. 

Hab.  Batavia,  in  mari. 

Myriodon  scorpaenoides  Bris. ,  Nat.  T.  Ned.  Ind.  II  p.  480. 

Hab.  Batavia,  in  mari. 

Mesoprion  annularis  CV  t=c  Mesoprion  sanguineus  Blkr, 
Verb.  Bat.  Gen.  XXII  Perc.  p.  47,  48,  Tamhak 
mejrah ,  Kalcap  mejrah ,  Banbangan  ,  Temhola  Mai. 
Kelellet}  Tembangan ,  Sepah,  Sarongan  Jav.,  Basso- 
pah  Mad. 

Hab.  Batavia,  Bantam ,  Tjiringin,  Chcribon, 
Tjilatjap,  Samarang,  Patjitan,  Surabaja, 

'  Pasuruan,  Probolingo,  Besuki,  in  mari. 

»  cbrysotaenia  Blkr,  Nat.  T.  Ned.  Ind.  II  p.  170, 
Act.  Soc.  Sc.  Ind.  Neerl.  I  Visseli.  Manad.  p.  40. 
Hab.  Batavia,  in  mari. 

»  coeruleopunctatus  Blkr  ^  Diacope  rivulata  CV.,  Nat. 
Ned.  Ind.  II  p.  169.  T. 

Hab.  Prigi,  in  mari. 

))  decussatus  CV.,  Verh.  Bat,  Gen.  XXII  Perc.  p.  43. 
Tembola  Mai, 

Hab.  Batavia,  Bantam,  Djungkulon,  Prigi, 
in  mari. 

»  crythropterus  CV.  ^  Mesoprion  xantbopterygius  Blkr , 
Verb.  Bat.  Gen.  XXII  Perc.  p.  46.  47,  Djambian 
Mai. 


Ilab.  Batavia,  in  mari. 


3Gf> 


87  Mesoprion  fulviflarama  Blkr,  ^  Mesoprion  unimacnlatus  QG. 

CY.  Nat.  T.  Neel.  Ind.  Ill  p.  551  Djennehah  Mai. 
Ilab.  Batavia,  Bantam,  Prigi,  Banjuwan- 
gi,  in  mari. 

88  »  gembra  CV.  ^  Mesoprion  immaculatus  Blkr,  Nat. 

T.  Ned.  Ind.  IY  p.  246,  Djennahah ,  Djambian 
Mai. 


89 


90 

91 


92 


93 


94 


95* 


96 

97* 


Hab.  Batavia,  in  mari  et  aquis  fluvio-marinis. 
»  Johnii  CY.  ^  Mesoprion  unimacnlatus  Blkr  (nec 
QG.  nec  CY),  Verb.  B.  Gen.  XXII  Perc.  p.  42. 
Djennahah  Mai.,  Tambangan  Jav. ,  Petehan ,  Tja- 
beh  ivcltu  Mad. 

Hab.  Batavia,  Bantam,  Tegal,  Samarang, 
Surabaja,  Pasuruan,  in  mari. 

»  lineolatus  Blkr.  Verb.  Bat.  Gen.  XXII  Perc.  p.  46, 
Djambian  Mai. 

Hab.  Batavia,  in  mari. 

»  lutjanus  CY.  Mesoprion  madras  Blkr  (nec  CY.) 
Verb.  Bat.  Gen.  XXII  Perc.  p.  44,  Djambian  Mai. 
Hab.  Batavia,  Bantam,  in  mari. 

»  marginatus  Blkr,  Nat.  T.  Ned.  Ind.  Ill  p.  554, 
Tambah  Sund. 

Hab.  Batavia,  Bantam,  Tjiringin,  in  mari. 
»  monostigma  CY.?  Verb.  Bat.  Gen.  XXII  Perc.  p.  42, 
Djennahah  Mai. 

Hab.  Batavia,  Karangbollong,  in  mari. 

»  octolinealus  Blkr  ^2  Diacope  octolineata  CV. ,  Verb. 
Bat.  Gen.  XXII  Perc,  p.  40,  Tanda-tanda  Mai. 
Hab.  Batavia,  Bantam,  Karangbollong,  Pri¬ 
gi,  Banjuwangi,  in  mari. 

»  quinquelineatus  C  Y.^u  Diacope  coeruleomaculata  Riipp. 
CY.  Poiss.  II  p,  336. 

Habit.  Java. 

»  rangu3  CY.,  Poiss.  II  p.  365. 

Habit.  Java. 

»  rubellus  CY.  Poiss.  II  p.  360. 

Hab.  Java, 


98 


» 


Russellii  Blkr  ;=$  Diacope  notata  CV.  Verb.  Bat.  Gen. 
XXII  Perc.  p.  41  Djennaha  Mai. 

Hab.  Batavia,  in  mari. 


367 


99  Mesoprion  Sebae  Blkr,  Verb.  Bat,  Gen.  XXII  Perc.  p.  45, 
Djennaha  Mai. 

Hab.  Batavia,  in  mari, 

100  »  striatus  Blkr  rzj  Mesoprion  janthinuropterus  Blkr, 

Nat,  T.  Ned.  Ind.  Ill  p.  751,  Tanda-tanda  Mai. 
Hab.  Batavia,  Karangbollong,  Prigi,  in  mari. 

101  »  vitta  Blkr  ^  Mesoprion  enneacanthus  Blkr  ^  Meso¬ 

prion  pliaiotaeniatus  Blkr  ts  Serranus  vitta  QG. 
CV. ,  Tanda-tanda ,  Djambian  Mai.,  Song-tjiam 
Chin.  Batav.  Yerh.  B.  Gen,  XXII  Perc.  p,  40,  43,  44. 
Hab.  Batavia,  in  mari. 

102  Lethrinus  liarak  Kupp.  Verh.  Bat.  Gen.  XXIII.  Spar.  p. 

15,  Matahari  Mai.,  Ling-tjam  Chin.  Bat. 

Hab.  Batavia,  in  mari. 

103  »  leutjanus  CY?  Verb.  Bat.  Gen.  XXIII  Spar,  p,  14, 

Matahari  Mai. 

Hab.  Batavia,  in  mari. 

104  »  mahsenoides  Ehr.?  Yerh.  Bat.  Gen.  XXIII  Spar.  p. 

15,  Matahari  Mai.,  Ling-tjam  Chin.  Bat. 

Hab.  Batavia,  in  mari. 

105*  »  olivaceus  CV.,  Poiss.  VI  p.  219. 

Habit.  Anjer,  in  mari, 

106  )>  opercularis  CV.,  Verh.  Bat.  Gen.  XXIII  Spar,  p.  14, 

Matahari  Mai.,  Ling-tjam  Chin.  Bat ,  Djampian  Sund. 
Hab.  Batavia,  Bantam,  Samarang,  in  mari. 

107  »  ornatus  CV  ^  Lethrinus  xanthotaenia  Blkr,  Nat.  T. 

Ned.  Ind.  Ilp.  176,  Matahari  Mai. ,  Ling-tjam 
Chin.  Bat. 

Hab.  Batavia,  in  mari. 

108  >f  rostratus  K.  v.  H.  Verh.  Bat.  Gen.  XXIII  Spar.  p. 

13,  Matahari  Mai.,  Ling-tjam  Chin.  Bat.,  Djampian 
Sund. 

Hab.  Batavia,  Bantam,  Samarang,  in  mari. 

109  Chrysophrys  calamara  CV.,  Verh,  Bat.  Gen.  XXIII  Spar. 

p,  10,  Behukung ,  Okeh ,  Kapas  Mai.,  Katumbol 
Jav, 

Hab.  Batavia,  Tjilatjap,  Samarang,  Sura¬ 
baja,  in  mari  et  aquis  fluvio-marinis. 

110  Dentex  Blochii  Blkr  Sparus  japonicus  BI.,  Nat.  T.  Ned 

Ind.  II  p.  176, 

Hub.  Batavia,  Pasuruan,  in  mari. 


368 


111*  Dentex  cynodon  CV.,  Poiss,  VI  p.  178. 

Hab.  Java.? 

112  »  griseus  T.  Schl.  1=:  Dentex  letbrinoides  Blkr,  Verb. 

Bat.  Gen.  XX1I1  Spar.  p.  11,  Nat.  T.  Ned.  Ind. 
I  p,  102,  Verb.  Bat.  Gen.  XXVI  Nieuwe  Nal. 
Icbtb.  Jap.  p.  88.,  Nat.  T.  Ned.  Ind,  VII  p  80  ~ 
Lobotes  microprion  Blkr,  ibid  II  p.  175,  (jun.). 
Hab.  Batavia,  in  mari. 

113*  »  marginatus  CV.,  Poiss.  VI  p.  182. 

Hab.  Java. 

114  »  ruber  CV.,  Verb.  Bat.  Gen.  XXIII  Spar.  p.  12.,  Gu - 

risi  mejrah,  Passir-passir  Mai.,  Gresik  Jav.  Mad. 
Hab.  Batavia,  Pasuruan,  Besuki,  in  mari. 

115  »  taeniopterus  CV.,  Verb.  Bat,  Gen,  XXIII  Spar.  p.  11, 

Guri si  mejrah,  Passir-passir  Mai,,  Djamben  Sund, 
Gresik  Jav.  Mad, 

Hab.  Batavia,  Tjiringin,  Anjer,  Pasuruan, 
Besuki,  in  mari. 

116  »  tambulus  CV.,  Verb.  Bat.  Gen.  XXIII  Spar,  p,  12, 

Gurisi  mejrdh ,  Passir-passir  Mai. 

Hab.  Batavia,  in  mari. 

117  »  tambuloides  Blkr,  Nat,  T.  Ned.  Ind.  IV  p.  465,  Gu¬ 

risi  mejrah  Mai. 

Hab,  Batavia,  in  mari. 

118  »  tolu  CV.,  Verh.  Bat.  Gen.  XXlll  Spar.  p.  13.,  Gu¬ 

risi  mejrah ,  Passir-passir ,  Mai,,  Djamben  Sund. 
Hab.  Batavia,  Bantam,  in  mari. 

119  Scolopsides  bilineatus  CV.,  Verb.  Bat.  Gen.  XXIII  Sciaen. 

p.  28.,  Passir-passir  Mai. 

Hab.  Batavia,  in  mari, 

120  »  cancellatus  CV.,  Verb.  Bat.  Gen,  XXIII  Sciaen.  p.  28, 

Passir-passir  Mai. 

Hab.  Batavia,  in  mari. 

121*  »  kate  CV.,  Poiss.  V  p.  247,  Rupp.  Verz,  Samml.  Mus. 

Senck.  Fisch.  p.  9. 

Hab.  Java. 

122  )>  lycogenis  CV.,  Verb.  Bat.  Gen.  XXIII  Sciaen.  p.  27, 

Passir-passir  Mai. 

Hab,  Batavia,  in  marl. 


369 


123  Scolopsides  margaritifer  CV.,  Verb.  Bat.  Gen.  XXIII  Sciaen. 

p.  30,  Passir-passir  Mai. 

Hab.  Batavia,  Bantam,  in  mari. 

124  »  monogramma  K.  v.  H.,  Verh.  Bat.  Gen.  XXIII  Sciaen, 

p.  29,  Passir-passir  Mai. 

Hab.  Batavia.  Anjer,  Bantam,  in  mari, 
125*  »  pectinatus  CV.,  Poiss.  V  p,  260. 

Hab.  Java. 

126  »  personatus  CV.,  Nat.  T.  Ned.  Ind,  III  p.  575. 

Hab.  Java. 

127  »  taeniopterus  CV.,  Verb.  Bat  Gen.  XXIII  Sciaen.  p, 

29,  Passir-passir  Mai. 

Hab.  Batavia,  in  mari. 

128  »  torquatus  CV.,  Verb.  Bat.  Gen.  XXIII  Sciaen.  p.  29, 

Passir-passir  Mai. 

Hab.  Batavia,  in  mari, 

129  »  Vosmaeri  CV.  tz  Scolopsides  aurata  Cant.,  Verb.  Bat. 

Gen.  XXIII  Sciaen.  p.  27,  Passir-passir ,  Betolc- 
laivut  Mai. 

Hab.  Batavia,  Bantam,  in  mari. 

130  Iieterognatbodon  macrurus  Blkr,  Verb.  Bat.  Gen.  XXIII 

Sciaen.  p.  31,  Nat.  T.  N.  Ind.  I  p.  101,  Passir- 
passir  Mai. 

Hab.  Batavia,  in  mari. 

131  »  microdon  Blkr,  Nat,  T.  Ned.  Ind.  IV  p.464,  Passir- 

passir  Mai. 

Hab.  Batavia,  in  mari. 

132  »  xantbopleura  Blkr,  Verh.  Bat.  Gen.  XX1I1  Sciaen. 

p.  31,  Nat.  T.  N.  Ind.  II  p.  101,  Passir-passir , 
Ponto-ponto  Mai. 

Hab.  Batavia,  in  mari. 

133  Pentapus  setosus  CV.,  Nat.  T.  Ned.  Ind.  II  p.  175,  Passir- 

passir  Mai. 

Hab.  Batavia,  Bantam,  in  mari. 

134  Hiagramma  crassispinum  Rupp.,  Verb.  Bat.  Gen.  XXIII 

Sciaen.  p.  26,  Bibir  tebel  Mai.,  Pelabatu  Jav. 

Hab.  Batavia,  Samarang,  in  mari. 

135  »  Lessonii  CV. ,  Nat.  Tijdschr.  Ned.  Ind.  IV  p.  463, 

Radjabau  Mai. 

Ilab.  Batavia  ,  in  mari. 


370 


136  Diagramma  plectorhynchos  CV.  *=;  Diagramma  pardalis  K. 

v.  II.  ,Verh.  Bat.  Gen.  XXIII  Sciaen.  p.  20,  Gcldji 
Mai. 

Habit.  Batavia,  in  mari. 

137  »  punctatum  Elir.  Diagramma  pictum  C  V.,  Yerh.  Bat. 

Gen.  XXIII  Sciaen.  p.  25,  Gaclji  Mai. 

Hab.  Batavia,  Bantam,  in  mari. 

138  »  Sebae  Blkr,  Yerh.  Bat.  Gen.  XXIII  Sciaen.  p.  2  4, 

Gadji  Mai. 

Hab.  Batavia,  Prigi,  in  mari. 

139  Lobotes  erate  CY.,  Yerh.  Bat.  Gen.  XXIII  Sciaen.  p.  26, 

Kakap  batu ,  Sa  mp  an g  Mai.,  Pelabatu ,  Kalcap  te- 
lasi  Jav. ,  Tjabeh  watu  Mad. 

Hab.  Batavia,  Samarang,  Surabaja,  Pasu- 
ruaq ,  in  mari. 

140  Datnia  argentea  CY.  Datnia  cancellatoides  Blkr  (jun.), 

Yerh.  Bat.  Gen.  XXII  Perc.  p.  52,  Nat.  T.  N. 
Ind,  IY  p.247,  Krot-Tcrot  Mai.,  Otottoh  Jav.  Mad. 
Hab.  Batavia,  Pasuruan,  in  mari. 

141  »  cancellata  CV.,  Nat,  T.  Ned.  Ind.  VIII  p,  438. 

Hab.  Java,  in  mari. 

142  Therapon  Cuvieri  Blkr,  Nat.  T.  Ned.  Ind.  VI  p.  211,  Le- 

loring  Sund. 

Hab.  Bantam,  in  mari. 

143  »  obscurus  CV.,  Yerh.  Bat.  Gen.  XXII  Perc.  p.  51, 

Kerrong-kerrong ,  Djampian  Mai. 

Hab.  Batavia,  in  mari 

144  »  puta  CY.  Therapon  ghebul  Ehr.,  Yerh.  Bat.  Gen. 

XXII  Perc.  p.  50,  51,  Kerrong-kerrong ,  Djampian 

Mai, 

Hab.  Batavia,  Bantam,  in  mari. 

145  »  quadrilineatus  CV.  p=i  Therapon  xanthurus  CY. , 

Yerh.  Bat.  Gen,  XXII  Perc.  p.  51,  Kerrong-kerrong 
Djampian  Mai. 

Hab.  Batavia,  in  mari. 

146  »  servus  CY. ,  Yerh.  Bat.  Gen.  XXII  Perc,  p.  49, 

Djambron ,  Kerrong-kerrong-batu ,  Krot-krot  Mai. 
Sund.  Jav. ,  Errong-errong  Jav. ,  Longkerong  Mad. 
Hab.  Batavia,  Bantam,  Anjer,  Tjiringin, 


371 


Cheribon,  Tegal,  Samarang,  Rembang, 
Surabaja,  Pasuruan ,  Banj uwangi ,  in 
mari  et  aquis  fluvio-marinis. 

147  Therapon  tlieraps  CY.,  Verb.  Bat.  Gen,  XXII  Fere.  p.  50, 

Djambron ,  Kerrong-Jcerrong  batu ,  Krot-lcrot  Mai. 

Ilab.  Batavia,  Bantam,  Tjiringin,  Anjer, 
Cheribon,  Tegal,  Samarang,  Patjitan, 
Karangbollong ,  Prigi,  Surabaja,  in  ma¬ 
ri  et  aquis  fluvio-marinis. 

118  Pristipoma  argyreum  CY.,  Verb.  Bat,  Gen.  XX1IX  Sciaen. 

p.  22,  Krot-lcrot  Mai.  Sund.,  Popondolc  Sund. 

Hab.  Batavia,  Bantam,  Anjer,  in  mari, 

119  »  caripa  CY.,  Yerb.  Bat.  Gen.  XXUi  Sciaen.  p.  21, 

Krot-lcrot  Mai.  Jav.  Sund. 

Ilab.  Batavia,  Bantam,  Anjer,  Samarang, 
in  mari. 

150*  »  chrysobalion  K.  v.  H.  CY  Poiss.  Y  p.  185. 

Hab.  Java. 

151  5>  guoraca  CY.,  Yerb.  Bat.  Gen.  XXIII  Sciaen.  p.  22, 

Krot  Mai.  Sund. 

Hab.  Batavia,  Prigi,  in  mari. 

152  »  basta  CY.  Yerb.  Bat.  Gen.  XXIII  Sciaen.  p.  20, 

Krot  Mai.  Jav  Krolcot  Jav.,  Towotto ,  Mengantih  Mad. 

Hab.  Batavia,  Bantam,  Anjer,  Tjilatjap, 
Samarang,  Patjitan,  Surabaja,  Probo- 
lingo,  Pasuruan,  Besuki,  Banj  uwangi, 
in  mari. 

153  »  nageb  Rupp.  Yerb.  Bat.  G-en.  XXIII  Sciaen.  p.  21, 

Krot  Mai.,  Towotto  Mad. 

Hab.  Batavia,  Bantam,  Samarang,  Prigi, 
Surabaja,  Pasuruan,  in  mari, 

151  »  paikeeli  CY.,  Yerb,  Bat.  Gen.  XXIII  Sciaen.  p.  20, 

Krot  Mai. 

Hab.  Batavia,  in  mari. 

155  i)  therapon  Blkr,  Yerb.  Bat.  Gen.  XXIII  Sciaen.  p.  27, 

Nat.  T.  Ned.  Ind.  1  p,  100,  Krot  Mai. 

Hab.  Batavia,  in  mari. 

24* 


37  Z 

15G  Upeneus  barbei’inus  CV.,  Nat,  T.  Ned.  Ind.  Ill  p.  172  Bi- 
dji-nangka  karang  Mai. 

Hab,  Batavia,  in  mari. 

157  »  luteus  CV. ,  Verb.  Bat.  Gen.  XXII  Fere.  p.  63, 

Bidji-nangka  leaning  Mai. 

Hab,  Batavia,  in  mari. 

158  »  Ilussellii  CV. ,  Verb.  Bat.  Gen.  XXII  Fere.  p.  62, 

Bidji-nanglca  karang  Mai. 

Hab,  Batavia,  Prigi,  in  mari. 

159  Upeneoides  sundaicus  Blkr,  Act.  Soc.  Sc.  Ind.  Neerl.  II 

8e  Bijdr,  Amb.  p.  47,  Bidji-nangka  Mai. 

Hab.  Batavia,  Bantam,  Samarang,  Surabaja, 
in  mari. 

160  »  sulplnireus  Blkr,  Act.  Soc.  Sc.  Ind.  Neerl.  II  8C  Bijdr. 

Amb.  p.  45,  Bidji-nangka  Mai ,  Kunir,  Kakunir  Sund, 
Kuniran  Jav. ,  Kuning  Mad. 

Hab.  Batavia,  Bantam,  Clieribon,  Tegal, 
Samarang,  Kembang,  Surabaja,  Pasuru- 
an ,  in  mari. 

161  ))  variegatus  Blkr,  Act.  Soc.  Sc.  Ind.  Neerl.  il  8e  Bijdr. 

Amb.  p.  48 ,  Bidji  nangka  Karang  Mai.,  Kakunir 
Sund. 

Hab.  Batavia,  Bantam ,  in  mari. 

162  »  vittatus  Blkr,  Act.  Soc.  Sc.  Ind,  Neerl.  II  8°  Bijdr, 

Amb.  p.  42,  Bidji-nangka  Mai.,  Kakunir  Sund. 

Hab.  Batavia,  Bantam,  Tjiringin,  Sama¬ 
rang,  Surabaja,  Prigi,  in  mari. 

163  Pterois  antennata  CV.,  Nat,  T.  Ned.  Ind.  V  p.  72. 

Hab.  Prigi,  in  mari. 

'161  »  kodipungi  Blkr,  Nat.  T.  Ned.  Ind.  Ill  p.  450,  Kra- 

po  matjan ,  Bambii  Mai. 

Hab.  Batavia,  in  mari. 

165  »  volitans  CV.,  Verb.  Bat.  Gen.  XXII  Selerop.  p.  7., 

Krapo  matjan ,  Bambu  Mai. 

Hab.  Batavia,  Tjilatjap,  Prigi,  Pasuruan, 
in  mari. 

1 66**  Scorpaena  picta  K.  v.  IL  CV.,  Poiss,  IV  p.  236. 

Hab.  Batavia? 


167 

168 

160 

170 

171 

172 

173 

174 

175 

176 

177 

178 

179 


373 


Scorpaena  polyprion  Blkr ,  Verb.  Bat.  Gen.  XXII  Scler.  p.  7 , 
Icbtb.  Bali,  p.  5. 

Hab.  Karangbollong ,  Prigi,  in  mari, 
Scorpaenodes  diabolus  Blkr  ^  Scorpaena  diabolus  C  V.,  Nat. 
T.  Ned.  Ind.  Ill  p.  266. 

Hab.  Java. 

n  oxycepbalns  Blkr  zl  Scorpaena  oxyceplialus  Blkr,  Verb. 
Bat.  Gen.  XXII  Scler  p.  7,  Krapo  sejtan  Mai. 
I  lab.  Batavia,  Prigi,  in  mari. 

»  polylepis  Blkr  :=!  Scorpaena  polylepis  Blkr,  Nat. 
T.  Ned.  Ind.  II  p.  173. 

Hab.  Karan  abollons;,  in  mari. 

Minous  monodactylus  CY.  zZ  Scorpaena  biaculeata  K.  v.  II, 
Verb.  Bat.  Gen.  XXII  Scler.  p.  9,  Kipung  Mai., 
Termontoh  Jav. 

Hab.  Batavia,  Cberibon,  in  mari. 

Apistus  alatus  CV.,  Nat.  T.  Ned.  Ind.  II  p.  174. 

Hab.  Batavia,  in  mari. 

»  barbatus  CY  zZ  Apistus  melas  Blkr,  Nat.  T.  Ned. 
I  p.  2G.,  Act.  Soc.  Sclent.  Ind.  Neerl.  I  Vissch. 
Amb.  p.  36, 

Hab.  Batavia,  in  mari. 

»  cottoides  CY.,  Nat.  T.  Ned.  Ind.  1Y  p.  459. 

Hab,  Batavia,  in  mari, 

n  depressions  Ricbds.^  Apistus  binotopterus  Blkr,  Nat. 
T.  Ned.  Ind.  I  p.  26. 

Hab.  Patjitan,  in  mari. 

»  tracbinoides  CY.,  Yerh.  Bat.  Gen.  XXII  Scler.  p.  8. 
Termontoh  Mai. 

Hab.  Batavia  Cheribon,  Surabaja,  in  mari. 
Synanceia  bracbio  G  V.,  Yerh.  Bat.  Gen.  XXII  Scler.  p.  9. 

Hab.  Batavia,  Pasuruan,  in  mari. 

»  elongata  CY.,  Yerli.  Bat.  Gen.  XXII  Scler.  p.  10, 

o  1 

Matjan  Mai. 

Hab.  Batavia,  in  mari. 

»  borrida  CY.,  Yerh.  Bat.  Gen.  XXII  Scler.  p.  SO, 
Tapoi  Jav.  Mad. 


374 


Hab.  Batavia,  Pasuruan,  in  mari. 

180  Platycepbalus  bataviensis  Blkr,  Nat.  T.  Ned  .  Ind.  VI  p. 

460,  Bobossok  Mai. 

Hab.  Batavia,  in  mari. 

181  »  bobossok  Blkr,  Nat.  T.  Ned.  Ind.  VI  p.  461,  Bobos¬ 

solc  Mai. 

Ilab.  Batavia,  in  mari. 

182  »  insidiator  Bl.  Selin.  Verb.  B.  Gen.  XXIIScler.  p.  6, 

Bobossok  Mai.,  P ahet-paha  Mad. 

Hab.  Batavia,  Surabaja,  Prigi,  in  mari. 

183  »  polyodon  Blkr,  Nat.  T.  Ned.  Ind.  IV  p.462,  Bobos- 

sole  Mai. 

Hab.  Batavia,  in  mari. 

184  t}  punctatus  CV. ,  Nat.  T.  Ned.  Ind.  I  p.  25,  Bobossok 

Lanjan  Sund, 

Hab.  Batavia ,  Bantam ,  in  mari. 

185  n  scaber  CV.,  Verh.  B.  Gen.  XXII  Scler.  p.  6,  Bobos¬ 

solc  ^  Muntokrebo  Mai.,  Pahat ,  Petok ,  Kupang ,  Te- 
Iceh  Jav. ,  Pcthah-pahcth  Mad.,  Larijan  Sund. 

Hab.  Batavia,  Bantam,  Cheribon,  Tegal, 
Samarang,  Surabaja,  Pasuruan,  in  mari. 
188  Percis  caudimaculata  Rupp.,  Verb.  Bat,  Gen.  XXII  Perc. 

p.  54,,  Nat.  T.  Ned.  Ind.  V  p.  168,  Marabahan 
Mai. 

Hab.  Batavia,  in  mari. 

187  »  tetracantbus  Blkr,  Nat.  T,  Ned.  Ind.  IV  p.  458, 

Marabahan  Mai. 

Plab.  Batavia,  in  mari. 

188  »  xanthozona  Blkr,  Verb.  Bat.  Gen.  XXII  Perc.  p.  55, 

Marabahan  Mai. 

Hab.  Batavia,  in  mari. 

189  Sillago  cbondropus  Blkr,  Verb.  Bat.  Gen.  XXII  Perc. 

p.  16  (an  ead.  spec,  ac  Sill,  malabarica  Cuv.?), 
Pcijus ,  Peren ,  Sperbi  Mai.,  Spiering  Neerl. 

Hab.  Batavia,  in  mari. 

»  ciliata  CV.,  Poiss.  Ill  p.  306. 

Hab.  Java? 


190* 


191  Sillago  maculata  QG.,  Verh.  Bat.  Gen.  XXII  Perc.  p.  G2, 

Fajus ,  Peren  Mai.,  Spiering  Neerl. 

Hab.  Batavia,  in  mari. 

192  »  malabarica  Cuv.  pi  Sillago  acuta  CY.,  Verb.  Bat. 

Gen.  XXIII  Perc.  p.  61,  Fajus ,  Peren ,  Sperm 
Mai.,  Gegillih ,  Burdjun  Sund„  Bodjor ,  Wdridjung , 
Jav.  Katjangan  Mad.,  Spiering  Neerl. 

Hab.  Batavia,  Bantam,  Djungkulon,  Tji- 
latjap,  Samarang,  Prigi,  Surabaja,  Pa- 
suruan,  in  mari. 

193  Otolithus  ar-genteus  K.  v.  II.  s  Otolithus  lateoides  Blkr, 

Verb.  Bat.  Gen.  XXIII  Sciaen.  p.  15,  16,  Nat. 
T.  N.  Ind.  I  p.  98,  Gigidjaran  Mai.,  Sam-geh  Cliin, 
Bat.,  MelontoTc ,  Tigowodjo ,  Klotoh  Jav.  Grabak 
Sund. ,  Keronher  Mad. 

Hab.  Batavia,  Bantam,  Clieribon,  Tegal , 
Samarang,  Surabaja,  in  mari. 

194  j)  macrophthalmus  Blkr,  Verh.  B.  Gen.  XXIII  Sciaen. 

p.  16,  Nat,  T.  Ned,  Ind.  1  p.  99,  Betja  prut , 
Gigidjaran  Mai.,  Sam-geh  Chin.  Bat.,  Tigowodjo 
Jav.,  Grabah  Jav.  Mad. 

Hab.  Batavia,  Bantam,  Samarang,  Pasu- 
ruan,  in  mari. 

195  »  maculatus  K,  v.  H.,  Verh.  Bat.  Gen.  XXIII  Sciaen., 

p.  15,  Gigidjaran  Mai, 

Hab.  Batavia,  in  mari, 

196  »  microdon  Blkr,  Verh.  Bat.  Gen.  XXIII  Sciaen.  p.  16 

Nat.  T,  Ned.  Ind.  I  p.  99.,  Sam-geh  Chin.  Bat., 
Gomeh-gomeh ,  Gigi-djaran  Mai.,  Tigowodjo ,  Gang- 
lomo  Jav. 

Hab.  Batavia,  Samarang,  Surbaja,  in  mari. 

197  Johnius  diacanthus  Cant,  a  Corvina  catalea  CV.  s  Cor- 

vina  platycephala  K.  v.  II.,  Verh,  Bat.  Gen  XXIII 
Sciaen.  p.  18.,  Nat.  T.  Ned.  Ind.  XIII  p.  326, 
Sam-geh  Chin,  Bat.,  Tigowodjo ,  Ganglomo  Jav. 
Hab.  Batavia,  Samarang,  Surabaja ,  in  mari. 

198  m  Kuhlii  Blkr  =4  Corvina  Kuhlii  CV.,  Verh.  Bat.  Gen. 

XXIII  Sciaen.  p.  18.,  Sam-geh  Chin.  Bat.  Tigo¬ 
wodjo  Jav.,  Kehemeh  Sund. 


376 


Hab.  Batavia,  Bantam ,  Sam  a  rang,  in  mari. 

199  Johnius  miles  Blkr  s  Corvina  miles  CV.,  Yerh.  Bat.  Gen. 

XXIII  Sciaen.  p.  18.,  Sam-geh  Chin.  Bat.,  Tigo- 
wodjo  Jav. ,  Tokotok  Mad. 

Hab.  Batavia,  Bantam,  Tegal,  Samarang, 
Pasuruan,  in  mari. 

200  »  plagiostoma  Blkr  ;=*  Corvina  plagiostoma  Blkr, 

Yerh.  Bat.  Gen.  XXIII  Ichth.  Mad.  p.  10,  XXIII 
Sciaen.  p.  17.  Nat.  T,  Ned.  Ind.  Ip.  100,  Gang - 
lomo  Jav. 

Hab.  Surabaja,  in  mari. 

201  Umbrina  Dussumierii  CY.,  Yerh.  Bat.  Gen.  XXril  Sciaen. 

p.  19.,  Sam-geh  Chin.  Bat.,  Tigowodjo ,  KroTcot  Jav., 
Siliman  Mad. 

Hab.  Batavia,  Tjilatjap,  Samarang,  Pasu¬ 
ruan,  in  mari. 

202  »  Kuhlii  CY.,  Yerh.  Bat.  Gen.  XXIII  Sciaen.  p.  19, 

Sam-geh  Chin.  Bat.,  Lemah  Sund.,  Tigowodjo ,  Gang- 
lomo  Jav. 

Hab.  Batavia,  Bantam,  Tegal,  Samarang, 
Surabaja,  Pasuruan,  in  mari  et  aquis 
fluvio-marinis. 

203  Caesio  coerulaureus  Lac.,  Yerh.  Bat.  Gen.  XXIII  Maen. 

p.  8,  Pisang-pisang  Mai. 

Hab.  Batavia,  in  mari, 

204  »  chrysozona  K.  v.  II.,  Yerh.  Bat.  Gen.  XXIII  Maen. 

p.  9.,  Pisang-visang  Mai. 

Hab.  Batavia,  Bantam,  in  mari. 

205  »  erythrogaster  K.  v.  H.,  Yerh.  Bat.  Gen.  XXIII  Maen  ? 

p.  9,  Ekor-kuning  Mai. 

Hab.  Batavia,  Bantam,  in  mari, 

206  »  lunaris  Ehr.,  Nat.  T.  Ned.  Ind.  II  p.  177. 

Hab.  Batavia,  in  mari. 

207"  »  pinjalo  Blkr,  Yerh.  Bat.  Gen.  XXIII  Maen.  p.  10 

Nat.  T.  Ned.  Ind.  I  p.  103,  Pinjalo  Mai. 

Hab.  Batavia,  in  mari. 

208  »  pisang  Blkr,  Nat.  T.  Ned.  Ind.  IV  p.  113,  Pisang -  i 

pi  sang  Mai. 


377 


Hub.  Batavia,  in  inari. 

209  Caesio  xanthonotus  Blkr,  Nat.  T.  Ned.  Ind.  IV  p.  4G6, 

Elcor-kuning-pisang  Mai. 

Hub.  Batavia,  in  mari. 

210  Polynemus  diagrammicus  Blkr,  Verh.  Bat.  Gen.  XXII 

Perc.  p.  60,  Kuru  Mai. 

Ilab.  Batavia,  in  mari. 

211  »  heptadactylus  CV.  Verb.  Bat.  Gen.  XXII  Perc.  p. 

60 ,  Kuril  Mai..  Laos  Jav. 

Ilab.  Batavia ,  Ckeribon,  Samarang,  in  mari. 

212  ))  hexanemus  CV.,  Verh.  Bat.  Gen.  XXII  IV rc  p.  59. 

Kuril  Mai.,  Laosson  Jav.  Mad. 

Ilab.  Batavia,  Bantam,  Anjer,  Samarang, 
Pasuruan,  in  mari, 

213  »  indicus  Shaw  ^  Polynemus  uronemus  CV.,  Verb.  Bat. 

Gen.  XXII  Perc.  p.  58.,  Nat,  T.  Ned.  Ind.  VII 
p.  427,  Kuru-lawut  Mai. 

Ilab.  Batavia,  Surabaja,  Pasuruan,  in  mari 
et  aquis  fluvio-marinis. 

214  »  melanocbir  CV?,  Verb.  Bat.  Gen.  XXII  Perc.  p. 

60,  Kuril  Mai. 

Ilab.  Batavia,  in  mari. 

215  »  plebejus  Brouss.,  Verb.  Bat,  Gen.  XXII  Perc.  p.  58, 

Kuru  Mah,  Kesumbang  Jav..  Sumbal  Mad. 

Ilab.  Batavia.  Samarang,  Surabaja,  Prigi, 
in  mari. 

216  »  sextarius  Bb,  Verb.  Bat.  Gen.  XXII  Perc.  p.  59, 

Kuru  Mai. 

Ilab.  Batavia,  in  mari. 

217  »  tetradactylus  CV.,  Verb.  Bat.  Gen.  XXII  Perc.  p.  57, 

Kuru  Mai.,  Lalawut  Sund.,  Baling ,  Kesumbang 
Jav.,  Latjih  Mad. 

Ilab.  Bat.  Bantam,  Djungkulon,  Tjilatjap, 
Samarang,  Surabaja,  Pasuruan,  in  mari. 

218  »  tridactylus  Blkr,  Verb.  Batavia,  Gen.  XXII  Perc. 

p.  57,  Kuru  Mah,  Suro  Jav,  Mad. 

Ilab.  Batavia,  Pasuruan,  in  mari. 


378 


219  Sphyraena  brachyrhynchos  Blkr,  Verh,  Bat.  Gen.  XXVI, 

Spliyr.  p.  21,  Nat.  T.  Ned.  Ind.  VIII  p.  368. 
Alu-alu  Mai, 

Hab.  Batavia,  in  mari. 

220  »  Oommersonii  CV.,  Verb.  Bat.  Gen.  XXVI  Spbyr. 

p.  13,  Nat.  T.  Ned.  Ind.  VII  p.  425,  Alu-alu 
JSnoJc  Mai.,  Tunel  Jav.,  Snoek  Neerl. 

Hab.  Batavia,  Samarang,  Surabaja,  in  mari. 

221  »  Forsteri  CV.,  Verb,  Bat.  Gen.  XXVI  Spbyr.  p. 

13,  Nat.  T.  Ned.  Ind.  VII  p.  424,  Alu-alu  Mai. 
Hab.  Batavia,  in  mari. 

222  »  jello  CV.,  Verb.  Bat.  Gen.  XXVI  Spbyr,  p.  12, 

Nat.  T.  Ned.  Ind.  VII  p.  369,  Alu-alu ,  Snok 
Mai.  Jav.,  Langsar  Sund.,  Tunel  Jav.  Teres  Mad,, 
JSnoeli ,  Koningsvisch  Neerl. 

Hab.  Batavia,  Bantam,  Tjiringin,  Sama¬ 
rang,  Surabaja,  Pasuruan,  in  mari, 

223  »  langsar  Blkr,  Verh.  Bat.  Gen.  XXVI  Spbyr.  p.  19, 

Nat.  T.  Ned.  Ind.  VII  p.  367,  Alu-alu ,  Lang¬ 
sar  Mai. 

Hab,.  Batavia,  in  mari. 

224  »  obtusata  CV.,  Verb.  Bat.  Gen.  XXVI  Spbyr.  p. 

17,  Nat.  T.  Ned.  Ind.  VII  p.  364.  Alu-alu  Mai.  Jav., 
SnoeJc  Neerl. 

Hab.  Batavia,  Bantam,  Surabaja,  in  mari. 

225  Gerres  abbreviatus  Blkr,  Verh.  Bat.  Gen.  XXIII  Maen. 

p.  11,  Nat.  T.  Ned.  Ind.  I  p.  103.,  Kapas-kapas 
Mai. 

Ilab.  Batavia,  in  mari. 

226  »  acinaces  Blkr,  Nat.  T.  Ned.  Ind.  VI  p.  194,  Kapas- 

kapas  Mai. 

Hab.  Batavia,  in  mari, 

227  »  filamentosus  CV.,  Verh.  Bat.  Gen.  XXIII  Maen. 

p.  10.,  Kapas-kapas  Mai.,  Babintong  Sund.,  Kum- 
par  Mad. 

Hab.  Batavia,  Anjer,  Djungkulon,  Bantam, 
Cheribon,  Samarang,  Prigi,  Surabaja, 
Pasuruan,  in  mari. 


379 


228 

229 

230 

231 

232 

233 

234 

235 

236 

237 

238 

239 

210 


Gerres  kapas  Blkr,  Nat.  T,  Ned.  Ind.  II  p.  482,  Kapas- 
kapas  Mai. 

Hab.  Batavia,  in  mari. 

n  macracantbus  Blkr,  Nat.  T.  Ned.  Ind.  VI  p.  195, 
Kapas-kapas  Mai. 

Hab.  Batavia,  in  mari, 

»  oyena  CV.,  Verb.  Bat.  Gen.  XXIII  Maen.'  p,  12, 
Kapas-kapas ,  Hajam  Mai.,  Terontong ,  Singran , 
Gelomo  Jav.,  Kumpar ,  Dodok  Mad.,  Bebintang  Sund. 

Hab.  Batavia,  Bantam,  Tjilatjap,  Sama- 
rang,  Patjitan,  Surabaja,  Pasuruan,  in  marl. 

v  poeti  CY,  Verb,  Bat.  Gen.  XXIII  Maen.  p.  11, 
Kapas-kapas,  Hajam  Mab,  Bekututan  Jav,  Kop- 
peh ,  Kumpar  Mad. 

Hab.  Batavia,  Surabaja,  Pasuruan,  in  mari* 
Pentaprion  gerreoides  Blkr,  Verb.  Bat.  Gen.  XXIII  Maen, 
p.  13,  Hajam  Mai. 

Hab.  Batavia,  Anjer,  in  mari. 

Cbaetodon  auriga  Forsk. ,  Nat.  T.  Ned.  Ind.  V  p.  164. 

Hab.  Batavia,  Karangbollong,  Prigi,  in  mari. 

»  baronessa  CY. ,  Nat.  T.  Ned.  Ind.  II  p.  239. 

Hab.  Batavia,  in  mari. 

»  Bennetti  CY.,  Nat.  T.  Ned.  Ind.  IV  p.  467. 

Hab.  Batavia,  in  mari. 

»  biocellatus  CY. ,  Nat.  T.  N.  Ind.  XI  p.  403  S  Cbae¬ 
todon  ocellatus  Blkr,  ib.  VI  p.  213  (nec  Bl.) 

Hab.  Karangbollong,  in  mari. 

»  cbrysozonus  K.  v.  H. ,  Verh,  Bat.  Gen.  XXIII  Chaet 
p.  17,  Kepper  lawut  Mai. 

Hab.  Batavia,  in  mari. 

»  citrinellus  Brouss.,  Nat.  T.  Ned.  Ind.  V  p.  50. 

Hab.  Prigi,  in  mari. 

v  collare  Bl.,  Verb.  Bat.  Gen.  XXIII  Cbaet.  p.  19, 
Kipas  Mai. 

Hab.  Batavia,  in  mari. 

»  decussatus  CY.,  Nat.  T.  Ned.  ind.  XIII  p.  328. 

Ilab,  Karangbollong ,  in  mari. 

25 


380 


211  Chaetodon  nesogallicus  CV. ,  Nat.  T.  Ned.  Ind.  II  p.  210. 

Hab.  Java. 

»  octofasciatus  Bl. ,  Verb.  Bat.  Gen.  XXIII  Chaet. 
p.  1G,  Kepper  laivut  Mai. 

Hab.  Batavia,  Bantam,  in  mari. 

»  oligacantlms  Blkr,  Verb.  Bat.  Gen,  XXIII  Cbaet. 
p.  16,  Nat.  T.  Ned.  Ind.  I  p.  105,  Kepper  laivut 
Mai.,  Kiper  Sand. 

Hab.  Batavia,  Bantam,  in  mari. 
v  princeps  CV.,  Verb.  Bat.  Gen.  XXIII  Chaet.  p.  19, 
Hab.  Prigi,  Malang  australis,  in  mari. 
a  speculum  K.  v.  H. ,  Nat.  T.  Ned.  Ind.  II  p,  239. 
Hab.  Batavia,  in  mari. 

»  vagabundus  Bl. ,  Verb.  Bat.  Gen.  XXIII  Cbaet.  p.  18. 

Hab.  Karangbollong ,  Prigi,  in  mari. 
v  vittatus  C  V. ,  Verb.  Bat.  Gen.  XXIII  Cbaet.  p.  18. 
Hab.  Batavia,  in  mari. 

248  Cbelmon  rostratus  CV.  v  Verb.  Bat.  Gen.  XXIII  Cbaet.  p.  20, 

Kepper  laivut  Mai. 

Ilab.  Batavia,  Bantam,  in  mari. 

249  Heniochus  macrolepidotus  C  V.,  Verb.  Bat.  Gen.  XXIII  Cbaet. 

p.  21,  Gctjam  Mai. 

Hab.  Batavia,  Bantam,  Tjilatjap,  in  mari. 

250  »  monoceros  CV.,  Verb.  Bat.  Gen.  XXIII  Cbaet.  p.  21 , 

Gctjam  Mai. 

Hab.  Batavia  ,  in  mari. 

251  Zanclus  cornu tus  CV.,  Verb,  Bat.  Gen.  XXIII  Cbaet.  p.  22, 

Gctjam  Mai. 

Hab,  Batavia,  Prigi,  in  mari. 

252  Epliippus  orbis  CV.,  Verb.  Bat,  Gen.  XX1I1  Cbaet.  p.  22, 

Patipo  Mai,  Tima-tima  Sund. 

Hab.  Batavia,  Bantam,  in  mari. 

253  Drepane  punctata  CV,  ^  Drepane  longimana  CV,  Verb. 

Bat.  Gen.  XXIII  Cbaet.  p.  23,  Kettang-kettang , 
Tappi-tcippi ,  Kiper -laivut  Mai.,  Kiper-tebel  Jav. 
Mad,  Papatik  Sund. 

Hab.  Batavia,  Bantam,  Tjilatjap,  Samarang, 
Surabaja,  Pasuruan,  in  mari. 


242 

243 

244 

245 

246 

247 


381 


254  Scatopliagus  argus  CV. ,  Verb.  Bat.  Gen.  XXIII  Cliaet.  p.  24, 

Kepper  Mai,  Kiper  Sand.,  Bindan  Jav. 

Hab.  Batavia,  Bantam,  Cheribon ,  Tjilatjap, 
Karangbollong,  Samarang,  Patjitan,  Prigi, 
Surabaja ,  Pasuruan ,  in  mari. 

255  Taurlcbtbys  varius  CV.,  Verb.  Bat.  Gen.  XXIII  Cliaet.  p.  25, 

Karbo  Mai. 

Hab.  Batavia ,  in  mari. 

250  Holacantbus  annularis  Lac.,  Verb.  Bat.  Gen.  XXIII  Cliaet. 

p.  26,  Kambing  Mai.,  Lay  or  an ,  Bandera  Jav. 
Hab.  Batavia,  Tjilatjap,  in  mari, 

257  »  chrysocephalus  Blkr,  Nat.  T.  Ned.  Ind.  VIII  p.  428. 

Hab.  Anjer,  in  mari. 

258  »  lepidolepis  Blkr,  Nat.  T.  N.  Ind.  IV  p.  758. 

Hab.  Batavia,  in  mari. 

259  »  mesoleucos  CV.,  Verb.  Bat.  Gen.  XXIII  Cliaet.  p. 

26,  Kambing -ekor-kuriing  Mai. 

Hab.  Batavia,  Bantam,  in  mari; 

260  5>  navarcbus  CV.,  Nat.  T.  N.  Ind.  VI  p.  99. 

Hab.  Batavia,  in  mari. 

261  »  pseudannularis  Blkr,  Nat.  T.  N.  Ind.  XV  p,  170, 

Kambing  Mai. 

Hab.  Batavia,  in  mari. 

262  »  semicirculatus  CV. ,  Nat.  T.  N,  Ind.  VIII  p.  414. 

Hab.  Karangbollong,  in  mari. 

263  »  sexstriatus  K.  v.  H. ,  Verh.  Bat.  Gen.  XXIII  Cliaet. 

p.  25,  Kura-kura ,  Kambing  Mai. 

Hab.  Batavia  in  mari. 

264  5)  trimaculatus  Lac.,  Nat.  T.  N.  Ind.  II  p.  242, 

Hab.  Batavia,  in  mari. 

265*  Platax  artliriticus  CV.,  Poiss.  VII  p,  172. 

Hab.  Batavia,  in  marie. 

266  »  batavianus  CV.,  Verb.  B.  Gen.  XX111.  Cliaet.  p.  28  , 

Gampret  Mai. ,  Babal  Sund. 

Hab.  Batavia,  Bantam,  in  mari. 

267  »  gampret  Blkr,  Verh.  Bat.  Gen.  XXIII  Cliaet.  p.  22, 

Nat.  T.  N.  Ind.  p.  105,  Gampret  Mai. 


382 


Hub.  Batavia,  Surabaja,  in  marl. 

263  Platax  orbicularis  CV.,  Nat.  T.  N.  Ind.  YII  p  81,  Gam - 
pret  Mai. 

Hab.  Batavia,  in  mari. 

263  »  teira  CV.  s  Platax  xanthopus  Blkr,  Yerh.  Bat, 

Gen,  XXIII  Chaet.  p.  28,  Nat.  T.  N.  Ind.  I  p.  105, 
Gampret  Mai. 

Ilab.  Batavia,  Surabaja,  in  mari. 

270  r>  vesper tilio  CY.  ^  Platax  Blochii  CV.,  Verb.  Bat. 

Gen.  XXIII  Chaet.  p.  27,  Gampret  Mai. 

Hab.  Batavia,  Bantam,  Surabaja,  Prigi,  in 
mari. 

271  Psettus  rhombeus  CY.,  Verb.  Bat.  Gen.  XXIII  Chaet.  p. 

29,  Tappi-tappi  Mai. 

Hab.  Batavia,  in  mari. 

272*  Pimelepterus  indieus  K.  v.  H.  CY.  Poiss.  YII  p.  201. 

Hab.  Java. 

273  »  lembus  CY.,  Nat.  T.  Ned.  Ind.  IV  p.  469. 

Hab,  Batavia,  in  mari. 

274*  »  marciac  QG.  CY.,  Poiss.  YII  p.  199. 

Hab.  Batavia,  in  mari. 

275*  »  Beynaldi  CV.,  Poiss.,  YII  p.  204. 

Hab.  Fret,  sundaicum. 

276  Pempheris  mangula  CV  Yerh.  Bat,  Gen.  XXIII  Chaet. 

p,  30,  Bata  Mai. 

Hab.  Batavia,  in  mari. 

277  »  moluca  CV.,  Verb.  Bat.  Gen.  XX11I  Chaet.  p.  30, 

Batu  Mai. 

Hab.  Batavia,  in  mari. 

278  »  oualensis  CY.,  Nat.  T.  Ned.  Ind.  II  p.  242. 

Hab,  Batavia,  in  mari. 

279  Toxotes  jaculator  CY.,  Yerh.  Bat.  Gen.  XXIII  Chaet.  p.  31, 

Sumpit  Mai.  Blibiram  Jav. 

Hab.  Batavia,  Tjilatjap,  Prigi  in  mari. 

280  Anabas  macrocephalus  Blkr,  Nat.  T.  Ned.  Ind.  YII  p.  430, 

Bet  ok  Mah,  Be  tile  Sund. 

Hab.  Batavia,  Tandjongoost,  Serang,  Buiten- 
zorg,  Tjampea,  Tjandjur,  in  fluviisetpa- 
ludibus. 


231 


sm 

Anabas  scandens  CV  Nat.  T.  Ned.  Ind  XIII  p.  329,  Betok 
Mai.,  Betik  Sand. 

Hub.  Batavia,  Tandjong-oost,  Tjampea, 
Serang,  Rankasbetong,  Pandeglang,  Tji- 
ringin,  Tjimanok,  Lebak,  Perdana,  Tji- 
biliong,  Dano,  Tjimanok,  Buitenzorg,  Tji- 
kao  ,  Bandong,  Lelies,  Cheribon,  Pandj al¬ 
ia,  Gombong,  Ambarawa,  Surakarta,  Pa- 
tj itan ,  Samarang ,  Surabaj a ,  Modj okerto , 
Kediri,  Pasuruan,  Grati,  in  fluviis,  lacu- 
bus  et  paladibus. 

282  Polyacanthus  Hasseltii  CV.,  Verh.  Bat.  Gen,  XXII  Doolb, 

K.  p.  9  ,  Tambakan ,  Katoprak  Mai. 

Hab.  Batavia,  in  fluviis  et  paludibus. 

283  Helostoma  Temminckii  K.  v.  H.,  Verh,  Bat.  Gen.  XXIII 

Doolli.  K.  p,  9,  Tambakan ,  Gurami  lawut  Mai. 

Hab.  Batavia,  Tandjong-oost,  Tjampea,  Tji- 
kao,  in  fluviis  et  paludibus. 

284  Osphromenus  olfax  Comm.,  Verh.  Bat.  Gen.  XXIII  Doolh, 

K.  p.  10,  Gurami  Mai.  Jav.  Mad. 

Hab.  Batavia,  Serang,  Perdana,  Lebak, 
Buitenzorg,  Tjipanas,  Tjandjur,  Pandjal- 
lu ,  Kuningan ,  Lelies ,  Parongkalong ,  Tji- 
andjur,  in  fluviis,  lacubus  et  paludibus. 

285  Trichopus  striatus  Blkr,  a  Osphromenus  vittatus  K.  v.  H. 

Verh.  Bat.  Gen.  XXIII  Doolh.  K.  p.  11,  Nat.  T. 

Ned.  Ind.  p.  107,  Tjupang ,  Sepat  anak  Mai.,  Pettek 

Sand. 

Hab.  Batavia,  Serang,  Lebak,  Tjampea, 
Buitenzorg,  Bandong,  Lelies,  in  fluviis 
et  paludibus. 

286  »  trichopterus  CV. ,  Verh.  Bat.  Gen.  XXI11  Doolh. 

K.  p.  10,  Sepat  Mai.  Sund.  Jav. 

Hab.  Batavia,  Tandjongoost,  Serang,  Tji- 
ringin,  Perdana,  Lebak,  Dano,  Rankas- 
betong,  Buitenzorg,  Tjipanas,  Lelies,  Ga- 
rut,  Pandjallu,  Cheribon,  Kuningan,  Gom- 


384 


bong,  Samarang,  Surakarta,  Ambarawa, 
Surabaja,  Modjokerto,  Pasuruan,  Grati, 
in  fluviis,  lacubus  et  paludibus. 

287  Betta  trifasciata  Blkr  &  Anostoma  pictum  v.  Hass.,  Yerh.  Bat. 

Gen.  XXIII  Doolh.  K.  p.  12,  Ichth.  M.  Oost-Jav. 
p.  14,  N.  T.  N.  Ind.  I  p.  107.  W adder  bettah ,  Tem- 
peleh ,  Tampelleh  Sund. 

Hab.  Buitenzorg,  Tjipanas,  Pandjallu,  Ga- 
rut,  Ambarawa,  in  fluviis,  lacubus  et  pa¬ 
ludibus. 

288  Ophicephalus  lucius  K.  v.  H.  Verb.  Bat.  Gen.  XXIII  Doolh. 

K.  p.  13,  Gains  tjina  Mai. 

Hab.  Batavia,  Tjibiliong,  Lelies,  Samarang, 
in  fluviis  et  paludibus. 

289  »  raicropeltes,  K.  v.  H.  Yerh.  Bat.  Gen,  XXIII  Doolh. 

K.  p.  12,  Gabus)  Tomang  Mai. 

Hab.  Batavia,  in  fluviis  et  paludibus. 

290  n  marginatus  CY.  Yerh.  Bat.  Gen.  XXIII  Doolh.  Iv. 

p.  14.,  Gabus  Mai.  Jav.,  Bogo}  Heed  jo  gaddo  Sund., 
Kutkuto  bengo  Jav. 

Hab.  Batavia,  Serang,  Tjibiliong,  Buitenzorg, 
Tjipanas,  Pandeglang,  Tjimanok,  Tjitju- 
rup,  Tjiandjur ,  Lelies,  Banjumas,  Gom- 
bong,  Purworedjo,  Garut,  Patjitan,  Sa- 
marang,  Surabaja,  Pasuruan,  Malang, 
NgaAtang,  Bator,  in  fluviis,  lacubus  et  pa¬ 
ludibus. 

291*  »  planiceps  K.  v.  H.  CV.,  Poiss.  YII  p.  318, 

Hab.  Java. 

292  »  strlatus  Bl.,  Yerh.  Bat.  Gen.  XXIII  Doolh.  K.  p.  13, 

Gabus  Mai.,  Bajong  (jun).  Gabus  (adult).  Sund.,  DeluJc 
Jav,  Kuto  Jav.  Mad. 

Hab.  Batavia,  Serang,  Rankasbetong,  Tji- 
ringin.  Perdana,  Tjibiliong,  Pandeglang, 

-y 

Dano,  Lcbak ,  Buitenzorg,  Tjipanas,  Tji- 
koppo,  Tjiandjur,  Lelies,  Bandong,  Pan¬ 
djallu,  Banjumas,  Gombong,  Purwore- 


385 


djo,  Ambarawa,  Surakarta,  Samarang, 
Kediri,  Surabaja,  Pasuruan,  Grati,  Lesti, 
in  fluviis,  lacubus  et  paludibus. 

203*  Mugil  amarulus  CV.,  Poiss.  XI  p.  08. 

Hab.  Java. 

204  »  axillaris  CV.  ?  ^  Mugil  cylindricus  CV.?  Blkr,  Nat. 

T.  Ned.  lnd.  IV  p.  266,  Prodr.  Ichtli.  Arch,  ind. 
Ilab.  Batavia ,  Samarang ,  Surabaja ,  in  mari 
et  aquis  fluvio-marinis. 

205  >?  bontah  Blkr  a  Mugil  belanakli  Blkr  s  Mugil  Dus- 

sumierii  Blkr  (nec  CV).,  Nat.  T,  Ned.  Ind.  XIII 
p.  336,  337,  339,  Pr,  iclith,  Arcb,  Ind.,  Belanalc 
sipit  Mai. 

Hab.  Batavia,  Samarang,  Surabaja,  Bc- 
suki,  in  mari, 

206  3>  borneensis  Blkr  Mugil  adustus  Blkr,  Nat.  T. 

Ned.  Ind.  II  p.  201,  V  p,  503,  Prodr.  Iclith. 
Arch.  Ind, 

Hab.  Patjitan,  in  aquis  fluvio-marinis, 

297  >3  ceramensis  Blkr,  Nat,  T.  Ned.  Ind,  III  p.  700,  Pr. 

Iclith.  Arch.  Ind. 

Hab,  Malang  australis,  in  mari. 

298  33  coeruleomaculatus  Lac.,  Nat.  T.  Ned.  Ind.  II  p,  484, 

Pr,  Ichtli.  Arch.  Ind. ,  Gadeh  Mai. 

Hab.  Batavia,  Prigi,  in  mari. 

200  33  cunnesius  CV,?  Blkr,  Nat.  T.  Ned.  Ind.  IIIp,  454, 

Pr.  Ichtli.  Arch.  Ind.,  Belanalc ,  Gadeh  Mai.,  Gad- 
deli  Sund.,  Gaddah ,  Grek  Jav.,  Kodoh  Mad. 

Hab.  Batavia,  Bantam,  Tegal,  Pekalongan, 
Samarang,  Surabaja,  Pasuruan,  Besuki, 
in  mari  et  aquis  fluvio-marinis. 

300  3>  Engeli  Blkr,  Prodr.  iclith.  Arch,  ind.,  Belanalc  Mai. 

Hab.  Batavia ,  in  mari. 

301  33  lieterocheilos  Blkr,  Nat.  T.  N.  Ind.  IX  p.  108,  Pr. 

Ichtli.  Arch.  ind. 

Hab.  Karangbollong ,  Prigi,  in  mari. 

302  33  macrocheilos  Blkr,  Nat.  T.  N.  Ind.  VII.  p.  43  Pr. 

Ichtli.  Arch.  ind. 

Hab.  Prigi,  in  mari. 


3  86 


SO 3  Mugil  Speiglerl  Blkr,  Prodr.  ichth.  Arch,  ind.,  Belanak  MaL 

Hab.  Batavia,  in  mari. 

304  n  sundanensis  Blkr  ;=j  Mugil  brachysoma  Blkr ,  N.  T. 

N.  Ind.  IV  p.  265,  IX  p.  399,  Pr.  Iclith.  Arch,  ind., 
Belanak  Mai. 

Hab.  Batavia,  Bantam,  Djunkulon,  Pasu- 
ruan,  in  mari  et  aquis  fluvio-marinis. 

305  jj  Troschelii  Blkr,  Prodr.  Ichth.  Arch,  ind.,  Belanak  Mai. 

Hab.  Batavia,  in  mari. 

306  »  vaigiensis  QG.  Mugil  melanochir  K.  v.  H.  Mugil 

macrolepidotus  Biipp.,  Nat.  T.  Ned.  Ind.  Ill  p.  423, 
Prodr.  Ichth.  Arch,  ind.,  Belanak  djumpul  Mai. 

Hab.  Batavia,  Samarang,  Surabaja,  Prigi, 
in  mari. 

307  »  Valenciennesii  Blkr,  Pr.  Ichth.  Arch,  ind.,  Belanak.  Mai. 

Hab.  Batavia,  in  mari. 

308  Atherina  duodecimal^  CV. ,  Nat.  T.  Ned.  Ind.  II  p.  485. 

Hab.  Batavia ,  Samarang,  Surabaja,  in  mari, 
809  n  lacunosa  Forst.,  Nat.  T,  Ned.  Ind.  V  p.  504. 

Hab.  Batavia,  in  mari. 

310  »  Valenciennesii  Blkr,  Nat,  T.  Ned,  Ind.  V  p.  507. 

Hab.  Batavia,  in  mari. 

311  n  Temminckii  Blkr,  Nat.  T.  Ned.  Ind.  V  p.  506. 

Hab.  Batavia,  in  mari. 

312  lihynchobdella  ocellata  CV,,  Verb.  Bat.  Gen,  XXIII  Notac. 

p.  5,  Sisili ,  Sili  Mai.  Jav„  Sesselleh  Sund. 

Hab.  Batavia,  Perdana,  Tjikao,  Pandjallu, 
Buitenzorg,  Kuningan,  Purworedjo,  Su¬ 
rakarta,  Surabaja,  Modjokerto,  Kediri, 
Pasuruan,  in  fluviis,  lacubus  et  paludibus. 

313  Mastacembelus  maculatus  Rwdt.  N.  T,  N.  Ind.  Ill  p.  93, 

Ahrelot  Sund. 

Hab,  Buitenzorg,  Serang,  Lebak,  Tjitjurup, 
Tjipanas,  Tjiandjur,  Lelies,  in  fluviis. 

314  n  unicolor  K,  v.  H.,  Verh.  Bat.  Gen.  XXIII  Notacanth. 

p.  5,  Brot ,  Berot  Mai.  Sund.  Jav. 

Hab.  Batavia?  Serang,  Bankasbetong,  Le- 


387 


bak,  Buitenzorg,  Tjipanas,  Tjiandjur, 
Kuningan,  Lelies,  Surakarta,  Modjoker- 
to,  Surabaja,  Gerapol,  Lesti,  in  fluviis, 
lacubus  et  paludibus. 

315  Cepola  abbreviata  CV.,  Act.  Soc.  Sc.  Ind.  Neerl.  Ill  6e 

Bijdr.  Sumatra  p.  38. 

Hab.  Anjer,  in  mark 

316  Kurtus  indicus  Bl. ,  Verh.  Bat.  Gen.  XXIV  Makr.  p.  78, 

Tjintct  madu  Mai.,  Semar ,  Mem ,  Semarun  Jav.,  Turn- 
pung  roso  Mad. 

Hab.  Batavia,  Tegal,  Surabaja,  Pasuruan, 
in  mari. 

317  Scomber  brachysoma  BIkr,  Verb.  B.  Gen.  XXIV  Makr.  p,  34, 

Nat.  T.  Ned.  Ind.  1  p.  356,  Gombong ,  Kembong 

Mai. 

Hab.  Batavia,  in  mari. 

318  »  kanagurta  CV.,  Verb.  Bat,  Gen.  XXIV  Makr.  p.  34, 

Gombong ,  Kembong  Mai.  Jav.,  Banjor,  Komba  Sund. 
Hab.  Batavia,  Bantam,  Anjer,  Tjiringin, 
Cberibon,  Samarang,  Pasuruan,  in  mari. 

319  »  loo  CV„  Verb.  Bat.  Gen.  XXIV  Makr.  p.  35,  Kom- 

bong  lalaki  Mai. 

Hab.  Batavia,  Pasuruan,  Prigi,  in  mari. 

320  Thynnus  macropterus  T.  Sclil.  Verh.  B.  G.  XXIV  Makr. 

p.  36,  TetojigJcol ,  Tonggol  Mai. 

Hab.  Batavia,  in  mari. 

321  »  pelamy3  CV.,  Act,  Soc.  Sc.  Ind.  Neerl,  I  Visscb.  Amb. 

p.  41. 

Hab.  Fretum  Sundaicum. 

322  »  tbunnina  CV.,  Verb.  Bat.  Gen.  XXIV  Makr.  p.  36, 

Tetonglcol  Mai.,  Tonggol  Jav.  Sund. 

Hab.  Batavia,  Bantam,  Tjiringin,  Cheribon, 
Samarang,  Pasuruan,  Besuki,  in  mari. 

323  »  tonggol  BIkr,  Verb.  Bat,  Gen.  XXIV  Makr.  p.  89, 

N.  T.  N.  Ind.  I  p.  356,  Tonggol  Mai.,  Tetonglcol 
Sund. 

Hab,  Batavia,  Tjiringin,  in  mari. 

324  Cybium  guttatum  CV.,  Verb,  B.  Gen,  XXIV  Makr,  p.  38, 


388 


Tengiri  Mai.  Sund.,  Ajong-ajong  Mad.,  Tjangen 
(jun.),  Tengiri  (adult.)  Sund. 

Hab.  Batavia,  Bantam,  Tjiringin,  Sama- 
rang,  Surabaja,  Pasuruan,  in  mari. 

325  Cybium  konam  Blkr,  Verb.  B.  Gen.  XXIV  Makr.  p.  39, 

N.  T,  Ned.  Ind,  I  p.  357,  Tengiri  Mai.  Sund. 

Hab,  Batavia,  Bantam,  Tjiringin,  Samarang, 
in  mari. 

326  »  lineolatum  CV,,  Verb.  B.  Gen.  XXIV  Makr.  p.  40, 

Tengiri  Mai.,  Melating  Mad. 

Hab.  Batavia,  Tegal,  Samarang,  Rem- 
bang,  Surabaja,  Pasuruan,  in  mari. 
327*  Tliyrsites  atun  CV,,  Poiss.  VIII  p.  144. 

Hab.  Java. 

328  Tricbiurus  haumela  CV.,  Verb,  Bat,  Gen.  XXIV  Makr. 

p.  41,  Lajor  Mai.  Sund.  Jav.,  Ladjor  Mad. 

Ilab.  Batavia,  Anjer,  Tjiringin,  Bantam, 
Tegal,  Samarang,  Rembang,  Surabaja, 
Pasuruan,  in  mari. 

329  »  savala  CV.  ^  Tricbiurus  armatus  Gr.,  Verb.  Bat. 

Gen.  XXIV  Makr.  p.  41,  Lajor  Mai. 

Ilab.  Batavia,  Bantam,  Tegal,  Samarang, 
Rembang,  Surabaja,  Pasuruan,  in  aquis 
fluvio-marinis. 

330  Elacate  mottab  CV.,  Verh.  Bat.  Gen.  XXIV  Makr.  p.  42, 

Gabus  lawut ,  Buntut  Icarbo  Mai. ,  Mondoli  Jav. 

Hab.  Batavia,  Samarang,  Pasuruan,  Prigi, 
in  mari. 

331*  Cborinemus  aculeatus  CV.,  Poiss.  VIII  p.  282.  Sp.  propr. ? 

Hab.  Java. 

332  »  Commersonianus  CV.,  Verb.  Bat.  Gen.  XXIV  Makr. 

p.  44,  Talang,  Bawon  bambu  Mai.,  Taking  ,  Bengbeng 
Sund.,  Badong  Jav.,  Walegring  Jav.,  Tuntjen  Mad. 
Hab.  Batavia,  Bantam,  Anjer,  Tjiringin, 
Tegal,  Samarang,  Pasuruan,  in  mari. 

333  »  sancti  Petri  CV.,  Verb.  Bat.  Gen.  XXIV  Makr.  p.  45, 

Peseh-peseh ,  Talang ,  Dawon  bambu  Mai.,  Walegring 
Jav.  Mad. 


334 

335 

336 

no7 

oo/ 

338- 

339 

310 

341 

342 

313 

344 


389 


Hub.  Batavia,  Samarang.  Pasuruan,  in  mari, 
Chorinemus  tol  CV.,  Verb.  Bat.  Gen.  XXIV  Makr.  p.  43 , 
Talcing ,  Daivon  bambu  Mai. 

Hab.  Batavia,  Bantam,  Anjer,  in  mari. 
ii  toloo  CV.,  Verb.  Bat.  Gen.  XXIV  Makr.  p.  45,  Ta¬ 
lcing  ,  Daivon  bambu  Mai. 

Ilab.  Batavia,  in  mari. 

Tracliinotus  Baillonii  CV.,  Verb.  B.  Gen.  XXIV  Makr.  p. 
46,  Kuweh  Mai. 

Hab.  Batavia,  Prigi,  in  mari. 

»  mookalee  CV. ,  Verb.  Bat.  Gen.  XXIV  Makr.  p.  47, 
Buna  wciru ,  Kuweh  Mai.,  Borang  Jav,,  Loivctng  Jav. 
Mad. 

Hab.  Batavia,  Samarang,  Surabaja,  Pasu- 
ruan,  in  mari. 

»  oblongus  CV.,  Poiss.  VIII  p.  321. 

Hab.  Java. 

Megalaspis  Pot  tier  i  Blkr,  Verb.  Bat.  Gen.  XXIV  Makr.  p. 

49 ,  Tetengheh  Mai.,  Tjengkeh ,  Tangurongan,  Tjan- 
tran  Sund.,  Pcmga  Jav.,  Tengurengan  Jav.  Mad. 

Hab.  Batavia,  Bantam,  Tjiringin,  Clieri- 
bon,  Pasuruan,  Besuki,  Banjuwangi,  in 
mari. 

Decapterus  kurra  Blkr,  Verh.  Bat.  Cen.  XXIV  Makr.  p. 

50,  N.  T.  N.  lnd.  I  p.  358,  Lajang  Mai.  Sund. 

Hab.  Batavia,  Tjiringin,  Pasuruan,  in  mari. 
»  macrosoma  Blkr,  Verb.  Bat.  Gen.  XXIV  Makr.  p. 
87,  Nat.  T.  N.  Ind.  I  p.  358,  Lajang  Mai. 

Hab,  Batavia,  in  mari. 

Selar  boops  Blkr,  Verb.  Bat.  Gen.  XXIV  Makr.  p.  51,  Se- 
lar  gintong  Mai.,  Selar  bintong  Sund. 

Hab.  Batavia,  Tj  iringin,  in  mari. 

»  brevis  Blkr,  Verh.  Bat.  Gen.  XXIV  Makr.  p.  54, 
Nat. 

T.  N.  Ind.  1.  p.  361,  Selar  Mai. 

Hab.  Batavia,  in  mari. 

))  Broekmeyeri  Blkr,  Nat.  T.  Ned.  Ind.  IV  p.  398. 
Hab.  Pasuruan,  in  mari, 


390 


345  Selar  Hasseltii  Blkr  *3  Caranx  affinis  Iv.  v.  H.  Verb. 

B.  Gen.  XXIV  Makr.  p.  53 ,  N.  T.  N.  Ind.  I  p, 
359,  Selar  kaning  Mai.,  Selar  batang ,  Selar  hiclju, 
Djemkan  Sund.,  Lajang  Jav. 

Hab.  Batavia,  Bantam,  Tjiringin,  Cheribon 
Surabaja,  Prigi,  in  mari. 

346  »  Ivulilii  Blkr  ^  Caranx  xanthurus  K.  v.  H.  Verb.  B. 

Gen.  XXIV  Makr.  p,  54,  N.  T.  N.  Ind.  I  p.  36a, 
Selar  kuning ,  Selar  bulat ,  Selar  tipis  Mai. ,  Bagat 
Sund. 


347 


348* 


349 

350 


351 

352 


Hab.  Batavia,  Tjiringin,  Cheribon,  Sura¬ 
baja,  Pasuruan,  Prigi,  in  mari. 
a  malam  Blkr,  Verb.  Bat.  Gen.  XXIV  Makr.  p.  55,  N. 
T.  N.  Ind.  I  p.  362. ,  Selar  malam  Mai. 

Hab.  Batavia,  in  mari, 

n  microchir  Blkr  a  Caranx  microchir  CV,  Poiss.  IX  p.  44. 
Hab.  Fret,  Sundaicum. 

»  macrurus  Blkr,  Verh.  Bat.  Gen.  XXIV  Makr.  p.  52, 
N.  T.  N.  Ind,  1  p.  459  Selar  Mai. 

Hab.  Batavia,  in  mari. 

»  para  Blkr,  Verb.  Bat.  Gen.  XXIV  Makr.  p.  56  Se¬ 
lar  Icodja  Mai.,  TjanJcran  Sund. 

Hab.  Batavia,  Bantam,  Tjiringin,  Cheribon, 
Tegal,  Samarang,  Surabaja,  Pasuruan  in 
mari. 

»  torvus  Blkr,  Verb.  Bat.  Gen.  XXIV  Makr.  p.  51 , 
Selar  gintong  Mai. ,  Gintong  Sund. 

Hab.  Batavia,  Bantam,  Tjiringin,  in  mari. 
Selaroides  leptolepis  Blkr;=i  Leptaspis  leptolepis  lBkr,  Verb. 

B.  Gen,  XXIV  Makr.  p.  71 ,  87,  Selar  kuning  Mai. 
Sund. 


Hab.  Batavia,  Tjiringin,  Bantam,  in  mari. 
353  Caranx  cynodon  Blkr,  Verb,  Bat.  Gen.  XXIV  Makr.  p.  57, 
N.  T,  N.  Ind.  I  p.  362,  Kuweh  Blilin  Mai. 

Hab.  Batavia,  in  mari. 

»  ekala  CV.,  Verb,  Bat.  Gen.  XXIV  Makr.  p.  59,/iw- 
ivch  lilin  Mai.,  Putian  Jav.  Mad.,  Djidjerukan ,  Dje- 
rukan  Sund. 


354 


391 


Ilab.  Batavia,  Bantam,  Tjilatjap,  Pasuru- 
an,  in  mari, 

355  Caranx  Forsteri  C V.,  Yerh.  B.  Gen.  XX1Y  Makr.  p.  57, 

N.  T.  N.  Ind.  Ill  p.  164,  Kuweh  Mai. ,  Djideru- 
kan ,  Djerukan  Sund. 

Hat).  Batavia,  Bantam,  Tjiringin,  Perdana, 
Djungkulon,  Karangbollong,  in  mari  et 
ostiis  fluviorum. 

356  »  jarra  CY,  Verb.  B.  Gen.  XXIV  Makr.  p.  58. 

Ilab.  Java,  in  mari. 

357*  »  (?)  Peronii  CY.,  Poiss.  X  p.  84. 

Hab.  Java. 

358  Carangoides  atropus  Blkr  ^  Seriola  melanoptera  K.  v.  II., 

Yerh.  B.  Gen.  XXIY  Makr.  p.  66,  N.  T,  N.  Ind. 
I  p.  366,  Kuweh ,  Mai,  Pettah ,  Damong  Jav. 

Hab.  Batavia,  Bantam,  Surabaja,  Pasuru- 
an,  Banjuwangi,  in  mari. 

359  »  aureoguttatus  Blkr,  Nat.  T.  Ned.  Ind.  IY  p.  470,  Ku¬ 

weh  tutol  Mai. 

Hab,  Batavia,  in  mari. 

360  »  blepharis  Blkr,  Verh.  B.  Gen.  XXV  Makr.  p,  67, 

Kuweh  rombeh ,  Gay  am  Mai. 

Hab.  Batavia,  in  mari. 

361  »  clirysophryoides  Blkr,  Yerh.  B.  Gen.  XXIY  Makr.  p. 

63,  N.  T.  N,  Ind.  I  p.  366,  Kuweh  Mai. 

Hab,  Batavia,  in  mari. 

362  »  citula  Blkr,  Yerh.  Bat.  Gen.  XXIY  Makr,  p.  65, 

Kuweh  rombeh  Mai,,  Gerong  Sund. 

Hab.  Batavia,  Bantam,  Anjer,  Tjiringin, 
Pasuruan,  in  mari. 

363  »  dinema  Blkr,  Yerh.  B.  Gen.  XXIY  Makr.  p.  63,  N. 

T.  N.  Ind.  I  p.  365,  Kuweh  Mai. 

Hab.  Batavia,  in  mari. 

364  »  fulvoguttatus  Blkr,  Yerh.  B.  Gen.  XXIV  Makr,  p. 

89,  N.  T.  N.  Ind.  II  p.  178,  Kuweh  Mai. 

Hab.  Batavia,  in  mari. 

365  Carangoides  gallichthys  Blkr,  ^  Gallickthys  major  CY.  a 

Scyris  indica  CY.,  Verh,  B,  Gen.  XXIV  Makr, 


366 

367 

368 

369 

370 

371 

372 

373 

371 

375 


392 


p.  68,  Kuweh  rombeh  Mai.,  Djebus  Jav.  Mad.,  Lowamj 
Sund. 

Hab.  Batavia,  Bantam,  Samarang,  Pasuru- 
an,  Banjuvvangi,  in  mari. 

»  gymnostethoides  Blkr,  Verb.  B.  Gen.  XXIV  Makr. 
p.  61,  Nat.  T,  Ned,  Ind.  I  p.  364,  Kuweh  lilin 
Mai. 

Hab.  Batavia,  in  mari. 

»  hemigymnostetbus  Blkr,  Verb.  B.  Gen,  XXIV  Makr. 
p.  61,  N,  T.  N.  Ind.  I  p.  364,  Kuweh  Mai. 

Hab.  Batavia,  in  mari, 

»  oblongus  Blkr,  Verb.  Bat.  Gen.  XXIV  Makr.  p.  62, 
Kmc  eh  Mai, 

Hab.  Batavia,  in  mari. 

»  praeustus  Blkr,  Verh.  B.  Gen.  XXIV  Makr.  p.  60, 
N.  T.  N.  Ind.  I  p.  363,  Selar  malam ,  Selar  Ku- 
ning  Mai. 

Hab.  Batavia,  Bantam,  Pasuruan,  in  mari. 

r>  malabaricus  ^  Carangoides  talamparab  Blkr^  Ca- 
ranx  malabarieus  CV.,  Verb.  B.  Gen.  XXIV  Makr. 
p.  64,  Galam ,  Kuweh  tjermeh  Mai. 

Hab.  Batavia,  Bantam,  in  mari. 

Leioglossus  carangoides  Blkr,  Verb.  B.  Gen.  XXIV  Makr. 

p.  70,  Nat,  T.  Ned.  Ind.  I  p,  367,  Kuweh  rombeh 
Mai. 

Hab.  Batavia,  in  mari. 

Gnatlianodon  speciosus  Blkr,  Verh.  B.  Gen.  XXIV  Makr. 
p.  72,  Kuweh  Mai.,  Badong  Jav. 

Hab.  Batavia,  Anjer,  Samarang,  Surabaja, 
in  mari. 

Seriola  Kiippellii  CV,,  Verb.  Bat.  Gen.  XXIV  Makr.  p.  73. 

Hab.  Batavia,  in  mari. 

»  tapeinometon  Blkr,  Nat.  T.  Ned.  Ind.  V  p,  80 ,  Sclar 
ubur-ulour  Mai. 

Hab.  Batavia ,  in  mari. 

Seriolichthys  bipinnulatus  Blkr  s  Seriola  bipinnulata  QG, 
Nat.  T.  Ned.  Ind.  VI  p.  196. 

Hab.  Batavia,  in  mari. 


393 


37G  Lactarius  delicatulus  CY. ,  Verb.  Bat.  Gen.  XXIV  Makr. 

p.  74,  Susu  Mai.,  Lema ,  Tcmnah  Jav.,  Lelemah 
Mai.  Sund. ,  Konterah  Mad. 

Hab.  Batavia,  Bantam,  Anjer,  Tegal, 
Samarang,  Rembang,  Surabaja,  in  mari. 
377*  jSTomeus  Peronii  CV. ,  Poiss.  IX  p,  183. 

Hab.  Batavia,  in  mari. 

378  Psenes  javanicns  CV,  p=!  Temnodon  javanieus  K.  v.  H., 
Verb.  Bat.  Gen.  XXIV  Makr.  p.  74,  Act.  Soc. 
Sc.  Ind.  Neerl.  II  8°  Bijdr.  Amb.  p.  59. 

Hab.  Java. 

379  Stromateus  niger  Bl.  ^  Apolectus  stromatens  CV. ,  Verb. 
Bat.  Gen.  XXIV  Makr.  p.  77,  Nat.  T.  Ned.  Ind. 
I  p.  370,  Bawal  Mai.,  Dorang  J av.,  Kappah  Mad. 

Hab.  Batavia,  Bantam,  Tjiringin,  Pakies, 
Cberibon,  Tegal,  Samarang,  Surabaja, 
Pasuruan,  in  mari. 

380  Stromateoides  atoukoia  Blkr,  Verh.  Bat.  Gen.  XXIV  Makr. 
p.  76,  Nat.  T.  Ned.  Ind.  I  p.  369,  Bawal puti  Mai. 

Hab.  Batavia,  Samarang,  Rembang,  Su¬ 
rabaja,  in  mari. 

381  »  cinereus  Blkr,  Verb.  Bat.  Gen.  XXIV  Makr.  p.  75, 

Nat.  T.  Ned.  Ind.  I  p.  368,  Bawal  puti  Mai., 
Ketjappan  Sund. ,  Njorinjoran  Mad, 

Hab,  Batavia,  Bantam,  Tegal,  Samarang, 
Rembang,  Surabaja,  Pasuruan,  in  mari. 

382  Equula  bindoides  Blkr,  Verh.  Bat.  Gen,  XXIV  Makr. 

p.  83,  Nat.  T.  Ned.  Ind.  I  p.  372,  Peperrek  Mai., 
Pepettek  Sund. 

Hab.  Batavia,  Anj  er,  Tjiringin,  in  mari. 

383  »  dacer  CV,  Verb.  Bat,  Gen.  XXIV  Makr.  p.  81 , 

Peperrek  Mai.,  Pettah,  Petek  Jav.,  Gempar  Mad. 

Hab.  Batavia  ,  Cberibon  ,  Tegal,  Samarang, 
•  # 

Patjitan,  Rembang,  Pasuruan,  in  mari. 

381  »  ensifera  CV,  Verh.  Bat.  Gen.  XXIV  Makr.  p.  80, 

Peperrek  Mai. ,  Pepettek  Sund. 

Hab.  Batavia,  Bantam,  Anjer,  Tjiringin, 

Perdana,  Djungkulong,  Pasuruan;  Ban- 


394 


juwangi,  Patjitan,  in  mari  et  ostiis  fiu- 
viorum. 

385  Equula  filigera  CV,  Verh.  Bat.  Gen.  XXIV  Makr.  p.  79, 

Nat.  T.  Ned.  Ind,  111  p.  165,  Peperrek  Mai., 

Pettah  Jav.,  Pepettek  Sund. 

Hab.  Batavia,  Bantam,  Anjer,  Tjiringin, 
Samarang,  Surabaja,  in  mari. 

386  r  gerreoide3  Blkr,  Verb.  Bat.  Gen.  XX 1Y  Makr,  p.  81, 

Nat.  T.  Ned,  Ind.  I  p.  371,  Peperrek  Mai, 

Hab.  Batavia,  Bantam,  in  mari. 

387  »  gomorah  CV. ,  Verh,  Bat.  Gen.  XXIV  Makr.  p.  82, 

Peperrek  Mai.,  Pettah ,  Dodok  Jav.,  Gempar  Mad, 
Hab.  Batavia,  Anjer,  Cheribon ,  Tegal , 
Samarang,  Patjitan,  Rembang,  Surabaja, 
Pasuruan,  in  mari  et  ostiis  fluviorum. 

388  r>  insidiatrix  CV.,  Verh.  Bat.  Gen,  XXIV  Makr,  p.  84, 

Peperrek  dawon  kellor  Mai.,  Pettak ,  Pettek  Jav., 

Koppeh  Jav.  Mad. 

Hab.  Batavia,  Anjer,  Bantam ,  Samarang, 


Patjitan,  Rembang,  Surabaja,  in  mari  et 
ostiis  fluviorum. 

389  »  interrupta  CV,  Verh.  Bat.  Gen,  XXIV  Makr.  p. 

85,  Peperrek  Mai, 

Hab.  Batavia,  Anjer,  in  mari. 

390  »  lineolata  CV.,  Verh,  Bat.  Gen.  XXIV  Makr.  p.  83, 

Peperrek. 

Hab.  Batavia,  Banjuwangi,  in  mari. 

391  »  nblonga  CV.,  Verh.  Bat,  Gen.  XXIV  Makr,  p.  84, 

Peperrek  Mai.,  Bobondol  Sund. 

Hab.  Batavia,  Anjer,  Tj  iringin,  in  mari. 

392  Gazza  equulaeformis  Rupp.,  Nat.  T.  Ned.  Ind.  IV  p.  261, 

Peperrek  gigi  Mai.,  Bolondul  Sund. 

Hab,  Batavia,  Bantam,  Anjer,  in  mari. 

393  3)  minuta  Blkr  ^  Equula  minuta  CV. ,  Nat.  T,  Ned. 

Ind.  IV  p.  259 ,  Peperrek  gigi  Mai. 


394 


Hab  Batavia,  in  mari. 

tapeinosoma  Blkr,  Nat.  T,  Ned.  Ind.  IV  p.  260, 
Peperrek  gigi  Mai.#  Bobondol  Sund. 


895 


Hab,  Batavia,  Bantam,  Anjer,  Tjiringin, 
Banjuwangi,  in  mari, 

395  Mene  maculata  CV,  Verb.  Bat.  Gen.  XXIV  Makr.  p.  86, 

Gollolc  kassut,  Kadi  Mai.,  Ettem  Sund. 

Hab,  Batavia,  Tjiringin,  Samarang,  in  man. 

396  Amphacanthus  concatenatus  CV.,  Act.  Soc.  Sc.  Ind.  Neerl, 

I  Vi3scb.  Amb.  p.  46. 

Ilab.  Java. 

397  »  corallinus  CV,  Verb,  Bat.  Gen.  XXIII  Teutli.  p.  11, 

Bronang-bronang  kuning  Mai.,  Leervisch  Neerl. 

Hab.  Batavia,  in  mari. 

398  »  dorsalis  CV,  Verb.  Bat.  Gen.  XXIII  Teutb.  p.  9, 

Biaivas ,  Brondng-bronang  Mai.,  Madar ,  Samadar  Jav. 
Sund.,  Leervisch  Neerl, 

Hab.  Batavia,  Bantam,  Anjer,  Samarang. 
in  mari. 

339*  »  firmamentum  CV.,  Boiss.  X  p.  104. 

Hab.  Samaramr. 

400  »  guttatus  Bl.  Scbn. ,  Verh.  B.  Gen.  XXIII  Teutb. 

p.  10,  Bronang-bronang  Mai.,  iSadclr  Jav,,  Leervisch 
Neerl. 

Hab.  Batavia,  Surabaja,  in  mari. 

401  »  hexagonatus  Blkr,  Nat.  T.  Ned.  Ind.  VII  p.  41,  Bro¬ 

nang-bronang  Mai. 

Hab.  Batavia,  in  mari. 

402  »  javus  CV,  Verb.  Bat,  Gen.  XXIII  Teutb,  p,  9, 

Bronang-bronang  Mai.,  Madar,  Samadar  Jav.  Sund,, 
Mussadar  Mad. 

Hab.  Batavia,  Bantam,  Samarang,  Surabaja, 
Pasuruan,  in  mari, 

403  »  labyrintbodes  Blkr,  Nat.  T.  Ned.  ind.  IV  p.  371, 

Brona:ig-bronang  Mai. 

Hab.  Batavia,  in  mari, 

404  »  margaritiferus  CV,  Nat.  T.  Ned.  Ind.  XIII  p,  334, 

Bronang-bronang  blal. 

Hab.  Batavia,  in  mari. 

405  »  marmoratus  CV.  ^  Ampbacantbus  scaroides  Blkr, 

Nat.  T.  Ned.  Ind.  IV  p.  262. 


26 


406 

407 

408 

409 

410 

411 

412 

413 

414 

415 

416 

417 


396 


Hal).  Karangbollong ,  Prigi,  in  mari. 
Ampbacantlius  melanospilos  Blkr,  Nat.  T.  Ned.  lnd.  YII 
p.  431 ,  Bronang-bronang  Mai. 

Hab.  Batavia ,  in  mari. 

»  puellus  Schl.  s  Amphacanthus  cyanotaenia  Blkr ,  Nat, 
T.  N.  Ind.  IV  p.  606. 

Hab.  Batavia,  in  mari. 

»  vermiculatus  CY. ,  Yerb.  Bat.  Gen.  XXIII  Teutb. 
p.  11,  Bronang-bronang  Mai.,  Samadar  Jav.,  Leer - 
v'tsch  Neerl. 

Hab.  Batavia,  Samarang,  Surabaja,  in  mari. 
»  virgatus  CY, ,  Verb,  Bat.  Gen.  XXIII  Teuth,  p. 
11,  Bronang-bronang  Mai.,  Leervisch  Neerl. 

Hab.  Batavia,  Duizend-insnl.,  in  mari. 
Acantburus  lineatus  Lac.,  Nat.  T.  Ned.  Ind.  IV  p.  263. 

Hab.  Karangbollong,  in  mari. 

»  mataCV.,  Nat.  T.  Ned.  Ind.  YII  p.  434,  Abu-tamh , 
Bulan  baling  Mai. 

Hab.  Batavia,  in  mari, 

»  matoides  CY.,  Verb.  Bat.  Gen.  XXIII  Teutb.  p.  12, 
Bulan  baling ,  Abu-tanah  Mai. 

Hab.  Batavia,  Samarang,  Pasuruan,  Prigi, 
in  mari. 

)?  melanurus  CV.,  Nat.  T.  Ned.  Ind.  Ill  p,  271. 

Hab.  Karangbollong,  in  mari. 

)>  pentazona  Blkr,  Verb.  B.  Gen.  XXIII  Teutb.  p.  13, 
Nat,  T.  Ned,  Ind.  I  p.  107,  Bronang-bronang  Mai. 
Hab.  Batavia,  in  mari, 

»  strigosus  Benn.,  Nat.  T,  Ned.  Ind.  IV  p.  264,  102, 
Abu-tanah  Mai. 

Hab.  Batavia,  Samarang,  Pasuruan,  Prigi, 
in  mari. 

»  triostegus  C  V. ,  Verb.  Bat.  Gen,  XXIII  Teutb.  p  13, 

Bronang-bronang  Mai. 

Hab.  Batavia,  Djungkulong,  Karangbol¬ 
long,  Prigi,  Pasuruan,  in  mari, 

Naseus  amboinensis  Blkr  a  Keris  amboinensis  Blkr,  Nat. 
T.  Ned.  Ind.  Ill  p.  272, 


418 

419 

420 

421 

422 

423 

424 

425 

426 

427 

428 

429* 

430 


397 


Hal).  Karangbollong ,  in  mari. 

Naseu-s  Ylamingii  C Y. ,  Nat.  T,  Ned.  Ind.  IV  p.  472,  Galah 
barang  Mai. 

Hab.  Batavia,  in  mari. 

Gobius  anjerensis  Blkr,  Nat.  T.  Ned.  Ind.  I  p.  251. 

Hab.  Anjer,  in  mari. 

»  baliurus  K.  v.  II?,  Verb.  Bat.  Gen.  XXII  Gob,  p.  3 h 
Hab.  Batavia,  in  mari, 

»  Bontii  Blkr,  Verb.  Bat,  Gen.  XXII  Gob.  p.  27, 
P untang  Jav. 

Hab.  Surabaja,  in  mari. 

n  caninus  CY. ,  Verb.  Bat.  Gen.  XXII  Gob.  p.  27, 
Bossob ,  Bobossob,  Tenguling  Jav.,  Bilir  Sund. 

Hab.  Batavia,  Bantam,  Cbcribon,  Tjila- 
tjap,  Samarang,.  Surabaja,  in  mari  et 
aquis  fluvio-marinis. 

n  cblorostigma  Blkr,  Verb.  Bat.  Gen.  XXII  Gab.  p. 
27,  P untang ,  Jav.,  Toloblowan  Mad. 

Hab.  Batavia,  Surabaja,  Pasuruan,  in  ma¬ 
ri  et  aquis  fluvio-marinis. 

»  clilorostigma.toicLes  Blkr,..  Verb.  Bat.  Gen.  XXII  Gobi 
p.  26,  P untang  Jav. 

Hab.  Surabaja,  in  aquis  fluvio-marinis. 

»  celebius  CY.  s  Gobius  pbaiosoma  Blkr  ^  Gobius 
fusiformis  Blkr,  Verb.  B.  Gen.  XXII  Gob.  p.  30, 
N.  T.  N.  IncL  VIII  p.  18,  Lamutjang  Jav. 

Hab.  Batavia,  Tjiringin,  Tjibiliong,  Lebak, 
Purworedjo,  Patjitan,  in  mari  et  fluviis. 
»  criniger  CV.,  Nat.  T.  N.  Ind.  Ill  p.  453,  Bilir  Sund. 
Hab.  Bantam,  in  mari. 

5>  cyanomos  Blkr,  Verb.  Bat.  Gen,  XXII  Gob.  p.  25, 
P untang  Jav. 

Hab.  Surabaja,  in  aquis  fluvio-marinis. 

»  cyanotaenia  Blkr,  Nat.  T.  Ned.  Ind.  IV  p.  475, 
Hab.  Batavia,  in  mari. 

»  elegans  K.  v.  H,  CV.  Foiss.  XII  p.  44.  “ 

Hab.  »Tava. 

»  eleotriodes  Blkr,  Verb.  Bat.  Gen.  XXII  Gob.  p.  25. 


398 


Hab.  Batavia,  in  mari. 

431  Gobius  gastrospilos  Blkr,  Nat.  T.  Ned.  Ind.  IV  p.  477,  Bio - 

doJch  Mai. 

Hab.  Batavia,  in  mari. 

432  »  giliris  Buch,,  Yerli,  B.  Gen,  XXII  Gob.  p.  24,  Bo- 

bossoJc  Mai, 

Hab.  Batavia,  in  ostiis  fluviorum. 

433  »  grammepomus  Blkr  a  Gobius  melanocepbalus  Blkr  ^ 

Gobius  personatus  Blkr,  Verb.  B.  Gen.  XXII  Gob. 
p.  33,  34,  Nat,  T.  N.  Ind.  IX  p.  200,  Kaclangan , 
PusOy  Bosoh  Jav. 

Hab.  Tjiringin,  Tjibiliong,  Banjumas,  Pur- 
woredjo,  Patjitan,  in  fluviis. 

434  »  gymnopomus  Blkr,  Nat.  T.  N.  Ind.  IY  p.  270. 

Hab.  Tjiringin,  in  ostiis  fluviorum. 

435  »  gymnocepbaius  Blkr,  Nat,  T.  Ned.  Ind.  IY  p.  473, 

Blodoh  Mai. 

Hab.  Batavia,  in  mari. 

436  »  javanicus  Blkr,  Nat.  T.  Ned.  Ind.  XI  p.  88. 

Hab.  Patjitan,  in  fluviis. 

437  »  kokius  CV. ,  Yerb.  Bat.  Gen.  XXII  Gob,  p.  24, 

Bobossok,  Mai.,  Belosso  Sund.  Bloso,  Bluso,  Bossok , 
Njerreh  Jav.,  Djambudur ,  ICodjol ,  Tonguloba  Mad. 
Hab.  Batavia,  Bantam,  Perdana,  Tjikao, 
Tjilatjap,  Tegal,  Pekalongan,  Samarang, 
Patjitan,  Surabaja,  Pasuruan,  in  mari  et 
fluviis. 

438*  »  Kuhlii  Blkr,  Nat,  T.  Ned.  Ind.  I  p.  251. 

Hab.  Menes,  in  flumine  Tjiurang. 

439  »  melanostigma  Blkr ,  Yerb.  B.  Gen.  XXII  Gob.  p.  32. 

Hab,  Batavia,  in  mari. 

440  »  melanurus  Blkr,  Yerb.  Bat,  Gen.  XXII  Gob.  p.  31, 

Nat.  T.  Ned.  Ind.  XIY. 

^  Hab,  Java. 

V 

441  »  modestus  Blkr,  Yerb,  Bat.  Gen.  XXII  Gob.  p.  28, 

Puntclng  Jav. 

Hab.  Surabaja,  in  aquis  fluvio-marinis. 
442*  »  mystacinus  CV  ^  Gobius  pulverulentus  K.  v.  H., 

CY.  Poiss.  XII  p.  94. 


399 


443* 


444 


445 

446 

447 

448 


449 


450 


451 


452 


453 


454 


455 


Hab,  Java. 

Gobius  niveatus  CV,  Poiss.  XII  p.  81. 

Hab.  Java. 

»  oligolepis  Blkr  ^  Gobius  spilurus  Blkr,  Verb.  Bat, 
Gen.  XXII  Gob.  p.  32,  Nat.  T.  Ned.  Ind.  V 
p.  509 ,  Puntang  Jav. 

Hab.  Patjitan,  Surabaja,  Pasuruan,  in  flu  - 
viis  et  aquis  fluvio-marinis. 

»  oxypterus  Blkr,  Nat.  T.  Ned.  Ind.  IX  p.  400. 

Hab.  Lacus  Grati. 

»  pasuruensis  Blkr,  Verb.  Bat.  Gen.  XXII  Gob.  p.  32. 

Hab.  Pasuruan,  in  ostiis  fluviorum. 

»  petropliilus  Blkr,  Nat.  T,  Ned.  Ind,  IY  p.  476. 

Hab.  Batavia,  in  mari. 

»  pbaiospilosoma  Blkr,  Verb,  Bat.  Gen.  XXII  Gob. 
p.  30. 

Hab.  Pasuruan,  in  ostiis  fluviorum. 

»  pleurostigma  Blkr,  Verb.  Bat.  Gen.  XXII  Gob.  p.  28 , 
Puntang  Jav. 

Hab.  Surabaja,  in  aquis  fluvio-marinis. 

»  poicilosoma  Blkr,  Yerh.  Bat.  Gen.  XXII  .  Gob.  p.  31 , 
Bloso  Jav. 

Hab,  Pasuruan,  in  ostiis  fluviorum. 

»  polycynodon  Blkr  (an  Gobii  kokii  CY.  juven.  ?), 
Verh.  Bat.  Gen.  XXII  Gob.  p.  25. 

Hab.  Surabaja,  Pasuruan,  in  aquis  fluvio- 
marinis. 

)>  polyopbtbalmus  Blkr,  Nat.  T.  Ned  Ind.  IY  p,  474 , 
Blodolch  Mai. 

Hab.  Batavia,  in  mari. 

»  pbaiomelas  Blkr,  Yerb.  Bat.  Gen.  XXII  Gob.  p.  28 , 
Puntang  Jav. 

Hab.  Surabaja,  in  aquis  fluvio-marinis. 

»  stetboplitlialmus  Blkr,  Nat.  T.  Ned,  Ind,  I  p.  248. 
XV  p.  236. 

Hab.  Anjer,  in  mari. 

))  tambujon  Blkr,  Nat.  T.  Ned,  Ind.  VII p.  319,  Tam- 
lujon  Sund, 


400 


45 6  Gobius  Temminckii  Blkr,  Yerh.  Bat.  Gen.  XXII  Gob.  p.  33, 
Puntang  Jav. 

Hab.  Surabaja,  in  aquis  fluvio-marinis. 
457*  »  tjilankabanensis  Blkr,  Nat.  T.  N.  Ind.  I  p.  251. 

Hab.  Tjilankalian ,  in  fluviis. 

458*  »  unicolor  K.  v.  II.  CY.  Poiss.  XI 1  p.  66. 

Ilab.  Java,  in  fluviis. 

459  »  xantliozona  Blkr,  Verb.  Bat.  Gen.  XXII  Gob.  p.  31, 

Puntang  Jav. 

Hab.  Batavia,  Surabaja,  in  mari  et  aquis 
fluvio-marinis, 

460  Oxyuricbtbys  belosso  Blkr  ^  Gobiu3  belosso  Blkr,  Nat. 

Ned.  Ind.  YII  p.  316,  Belosso  Sund. 

Hab  Tjiringin,  in  ostiis  fluviorum. 

461  »  microlepis  Blkr,  Gobius  microlepis  Blkr,  Verb.  B. 

Gen.  XXII  Gob.  p.  35,  N.  T.  N.  Ind.  VII  p. 
436,  Puntang  Jav.,  Belosso  Mai. 

Hab.  Batavia,  Surabaja,  in  mari  et  aquis 
fluvio-marinus. 

462  »  tentacularis  Blkr^  Gobius  tentacularis  CV.  Go¬ 

bius  macrurus  Blkr,  Verb.  Bat.  Gen.  XXII  Gob, 
p.  35,  Nat.  T.  N.  Ind.  VII  p.  431,  Puntang  Jav., 
Belosso  Mai. 

Hab.  Batavia,  Surabaja,  in  mari  et  aquis. 
fluvio-marinis. 

*63*  Gobiodon  histrio  K.  v.  H.  s  Gobius  bistrio  CV,  Poiss.  XII 

p.  100. 

Hab.  Bantam,  in  mari. 

464  Apocryptes  bracbypterus  Blkr.  Nat-  T.  Ned.  Ind.  IX  p.  401. 

Ilab.  Lacus  Grati. 

465  »  cbangua  C  V.,  Verb.  B.  Gen.  XXII  Gob.  p.  36,  Njanjdn% 

Jav. 

Hab.  Batavia,  Bantam,  Anjer,  Surabaja, 
in  mari  et  ostiis  fluviorum. 

466  »  glypbisodon  Blkr,  Verb.  Bat.  Gen.  XXII  Gob.  p.  36 

Ilab.  Batavia,  in  mari. 

»  Heulci  Blkr,  Verb.  Bat.  Gen.  XXII  Gob.  p.  37,  Njan- 
jan  Jav, 


467 


401 


Ilab.  Surabaja,  in  aquis  fluvio-marinis. 

Apocryptes  macrolepis  BIkr,  Nat,  T.  Ned.  Ind.  II  p.  66. 

Hab.  Surabaja,  in  aquis  fluvio-marinis. 

»  madurensis  Blkr,  Verb.  B.  Gen.  XXII  Gob.  p.  35. 

Hab.  Surabaja,  in  Freto  Madura. 

Sicydium  cynoeeplialus  CY.  ^  Gobius  Ilasseltii  Blkr  ol,  ^ 
Sicydium  lagoceplialus  Blkr  oi.  (nec  CV.),  Yerh. 
Bat.  Gen,  XXII  Gob.  p.  39,  N.  T.  N.  Ind.  I.  p. 
250,  IX  p.  201,  Utjang  Jav.,  Djeler  djcdun  Sund, 

Hab.  Garut,  Lelies,  Purworecljo,  in  fluviis, 
»  microcepbalus  Blkr,  Nat.  T.  Ned.  Ind.  VII  p.  437. 

Hab.  Tjibiliong,  in  fluviis. 

»  Parvei  Blkr,  Nat.  T.  Ned,  Ind.  IY  p.  426. 

Hab.  Garut,  in  fluviis. 

Periopbthalmus  argentilineatus  CV.,  Nat.  T.  Ned.  Ind.  Ill 
p.  276. 

Hab.  Java. 

»  dipus  Blkr,  Nat.  T.  N.  Ind,  VII  p.  320  Periopb- 
tkalmus  Koelreuteri  Blkr,  ib.  I  p.  252  (necCV.), 
Blodo  Sund. 

Hab.  Tjiringin,  in  ostiis  fluviorum, 

»  Sclilosseri  CY. ,  Verb.  B.  Gen.  XXII  Gob,  p.  39, 
Gabus  Iciwut  Mai.,  Blodohh  Jav. 

Hab,  Anjer,  Djunkulon,  Batavia,  Samarang, 
Surabaja,  in  mari  et  ostiis  fluviisrum. 

Boleoplitbalmus  Boddaerti  CV„  Verb.  B.  Gen,  XXII  Gob. 
p.  40,  Blodo  tjina  Mai.,  Blodokh  Jav. 

Hab.  Batavia,  Samarang,  Surabaja ,  in  mari 
et  ostiis  fluviorum 

Trypaueben  vagina  CV.,  Verh.  Bat.  Gen.  XXII  Gob.  p.  37, 
Tungon ,  Djanjcm ,  Tribang  Jav. 

Hab.  Tjilatjap,  Surabaja,  Banjuwangi,  in 
mari  et  ostiis  fluviorum. 

Amblyopus  eruptionis  Blkr,  Verb.  B.  Gen.  XXII  Gob.  p.  38. 

Hab.  Surabaja,  in  fluviis. 

»  gracilis  CV?,  Verb.  B,  Gen,  XXII  Gob.  p.  38. 

Hab.  Surabaja,  in  fluviis. 

Eleotris  canina  Blkr,  Verb.  Bat.  Gen.  XXII  Blenn.  Gob,  p.  20. 


402 


Hab.  Surabaja,  in  aquis  fluvio-marinis. 

4.81  Eleotris  melanurus  Blkr,  Verb.  B.  Gen.  XXII  Blenn.  Gob. 

p.  21. 

Hab.  Pasuruan,  in  aquis  fluvio-marinis. 

482  »  opliicephalus  K.  v.  H.,  Yerh.  Bat.  Gen.  XXII  Blenn 

Gob.  p.  22 ,  Gabus  laiout  Mai.,  Galong  Jav. 

Hab.  Batavia,  Tjilatjap,  in  mari  et  ostiis 
fluviorUm. 

483  »  Tolsoni  Blkr,  Nat.  T.  Ned.  Ind.  VI  p.  542. 

Hab.  Djungkulon,  in  fluviis. 

484  n  ?  viridis  Blkr,  Yerh.  Bat.  Gen,  XXII  Blenn.  Gob. 

p.  22 ,  P untang  Jav, 

Hab.  Surabaja,  in  aquis  fluvio-marinis. 

485  Butis  gymnopomus  Blkr  prj  Eleotris  gymnopomus  Blkr, 

Nat.  T,  Ned.  Ind.  IV  p.  274,  Tungulian  Sund. 
Hab.  Perdana,  Patjitan,  in  fluviis. 

486  »  humeralis  Blkr  Eleotris  humeralis,  CY.  Blkr, 

Yerh.  Bat.  Gen.  XXII  Gob.  p,  22,  Bloso-ivatu  Jav. 
Hab.  Batavia,  Samarang,  Surabaja,  Pasu¬ 
ruan,  in  mari  et  aquis  fluvio-marinis. 

487  )>  koilomatodon  Blkr  ^  Eleotris  koilomatodon  Blkr, 

Yerh.  B,  Gen.  XXII  Blenn.  Gob.  p.  21,  Punlang 
Jav. 

Hab.  Batavia,  Surabaja,  in  mari  et  aquis 
fluvio-marinis. 

488  »  melanostigma  Blkr  ^  Eleotris  melanostigma  Blkr, 

Yerh.  B.  Gen.  XXII  Blenn.  Gob.  p.  23,  P untang 
Jav,,  Babalak  Sund. 

Hab.  Batavia,  Perdana,  Surabaja,  in  aquis 
fluvio-marinis. 

489  »  prismaticus  Blkr  ^  Eleotris  prismatiea  Blkr,  Yerh. 

B.  Gen.  XXII  Blenn.  Gob.  p.  23,  P untang  Jav. 
Hab.  Surabaja,  in  aquis  fluvio-marinis. 

490  Culius  niger  Blkr  Eleotris  nigra  QG.,  Yerh.  B,  Gen., 

XXY  Nal.  Ichtii.  Beng.  p.  105,  Bogo-pinang  Sund. 
Hab.  Perdana,  Tjiringin,  in  fluviis. 

491  ))  pseudacantliopomus  Blkr^  Eleotris  brachyurus  Blkr^j 

Eleotris  pseudacantliopomus  Blkr,  Yerh.  B.  Gen,’ 


403 


XXII  Blenn.  Gob.  p,  20,  Nat.  T.  N.  Ind.  IV  p. 
276,  Njerreh  Jav. 

Habit.  Patjitan,  in  fluviis. 

492  Eleotriodes  Hasseltii  Blkr  ^  Eleotris  Hasseltii  Blkr,  Nat. 

T.  N.  Ind.  I  p.  258,  XI  p.  412. 

Hab.  Anjer,  in  mari. 

493  »  periophthalmus  Blkr  ^  Eleotris  periophthalmus  Blkr, 

Nat.  T.  Ned.  Ind.  IV  p.  477. 

Hab.  Batavia,  in  man. 

494  »  strigatus  Blkr  ^  Eleotris  strigata  CV,,  Act.  Soc.  Sc. 

Ind.  Neerl.  I  Vissch.  Amb.  p,  48. 

Hab.  Karangbollong,  in  mari. 

495  Philypnus  ocellicauda  Kichds  Philypnus  opbiceplialns  Blkr, 

Verb.  B.  Gen.  XXII  Blenn.  Gob,  p.  20,  Kotatji- 
na  Jav. 

Ilab.  Surabaja,  in  aquis  fluvio-marinis. 

496  Platyptera  aspro  K.  v.  H. ,  Nat.  T.  Ned.  Ind.  IX  p.  810, 

TcingJcap  batu  Mai.,  Kanajapan  Sund. 

Hab.  Bantam,  Tjitarik,  in  fluviis. 

497  Clinus  xantliosoma  Blkr,  Nat.  T.  N.  Ind,  XIII  p.  340, 

Hab.  Karangbollong,  in  mari. 

498*  Salarias  aiticus  CV.,  Poiss.  XI  p.  249. 

Hab.  Java. 

499  »  cyanostigma  Blkr,  Verh.  B.  G.  XXII  Blenn.  Gob.  p.  18. 

Hab.  Karangbollong,  Pagotang,  in  mari. 

500  »  Hasseltii  Blkr ,  Nat.  T.  Ned.  Ind.  I  p.  257 ,  VIII  p.  17. 

Hab.  Tjilankahan,  in  mari. 

501*  »  Kuhlii  Blkr,  Nat.  T.  N.  Ind.  I  p.  258. 

Hab.  Tjilankahan,  in  mari. 

502  »  lineatus  CV.,  Verb.  B.  Gen.  XXII  Blenn.  Gob.  p.  18. 

Hab.  Pa^otano;,  in  mari. 

503  »  melanocepbalus  Blkr,  Verh.  B.  Gen.  XXII  Blenn. 

Gob.  p.  18. 

Hab.  Karangbollong,  Pagotang,  in  mari. 

504  »  periophtbalmus  CV.,  N.  T.  N.  Ind.  IV  p.  267. 

Hab.  Prigi,  in  mari. 

505  »  quadripinnis  CV.  ^5  Salarias  histrionicus  K.  v.  II. 

Verb.  B.  Gen.  XXII  Blenn.  Gob.  p.  19. 

26* 


404 


Hab.  Prigi ,  in  mari. 

50G  Salarias  Oortii  Blkr,  Nat.  T.  Ned.  Ind.  I  p.  257,  Act.  Soc, 
Sc.  Ind.  Neerl.  Ill  6e  Bijdr.  Sumatra  p.  39. 

Hab.  Tjilankahan,  in  mari. 

507*  »  Raaltenii  Blkr,  N.  T.  N,  Ind.  I  p.  257. 

Hab.  Tjilankahan,  in  mari. 

508*  »  vermiculatus  CV.,  Poiss.  XI  p.  223. 

Hab.  Fretum  sundaicum. 

509  »  vermiculatoides  Blkr,  Act.  Soc.  Sc.  Ind.  Neerl.  Ill 

Ge  Bijdr.  Sumatr.  p.  40. 

Hab.  Karangbollong ,  in  mari. 

510  »  sumatranus  Blkr,  Nat.  T.  Ned.  Ind.  I  p.  25G. 

Hab.  Karangbollong ,  in  mari. 

511  Callionymus  melanotopterus  Blkr,  N.  T.  N.  Ind.  I  p.  31. 

Hab.  Batavia,  in  mari. 

512  »  sagitta  Pall.,  N.  T.  Ned.  Ind.  I  p.  31. 

Hab.  Batavia,  in  mari. 

513*  Petroskirtes  grammistes  Blkr  ^  Blennechis  grammistes  CV, 
Poiss.  XI  p.  210. 

Hab.  Java. 

514  »  polyodon  Blkr  prj  Blennechis  polyodon  Blkr,  N.  T. 

Ned.  Ind,  I  p.  254. 

Hab.  Batavia,  in  mari. 

515  Dinematichthys  iluocoeteoides  Blkr,  N.  T,  Ned.  Ind.  VI II 

p.  319, 

Hab,  Prigi,  in  mari. 

51G  Echeneis  neucrates  L.,  Verh.  B,  Gen.  XXIV  Chiroc.  p.  22, 
Demi  Mai.,  Degemi  Sund. 

Hab.  Batavia,  Anjer,  Tjiringin,  Samarang, 
Surabaja,  in  mari. 

517  Batrachus  diemensis  Bichds.,  N,  T.  N.  Ind.  Ill  p.  168. 

Habit.  Java. 

518  »  grunniens  CV.,  Nat.  T.  N.  Ind.  II  p.  487,  XodoJc  Mak 

Hab.  Batavia,  in  mari  et  ostiis  fluviorum. 

519  Antennarrus  notophthalmus  Blkr,  N.  T.  N.  Ind.  V  p.  544. 

Hab.  Djungkulon,  Tjilatjap,  in  mari  et  os¬ 
tiis  fluviorum. 

520  Fistularia  immaculata  Comm.,  Nat.  T.  N.  Ind.  Ill  p.  281, 


405 


521 


522 


523 


524 


525 


Hab.  Batavia,  Tjilatjap,  in  mari. 

Catopra  nandoides  Blkr,  Nat.  T.  Ned.  Ind,  II  p.  172,  Ka- 
toprah  Mai. 

Hab.  Batavia,  in  fluviis  et  paludibus. 

Plesiops  coeruleolineatus  Rupp,  a  Plesiops  melas  Blkr,  V. 

B.  Gen.  XXII  Ichth.  Bali  p.  9,  Nat.  T.  N.  Ind. 
IV  p.  116. 

Hab.  Prigi ,  in  mari. 

»  corallicola  Mus.  L.  B,  s  Cirriptera  corallicola  K.  v,' 
H.,  N.  T.  N.  Ind.  IV  p.  280. 

Hab.  Batavia,  in  mari. 

Premnas  biaculeatus  Blkr  ^  Premnas  semicinetus  CV.  ^ 
Premnas  trifasciatus  CV.,  V.  B.  Gen.  XXI  Labr. 
cten.  p.  7,  9,  N.  T.  N.  Ind.  VI  p.  105. 

Hab.  Batavia ,  Duizend-ins.,  in  mari. 

Amphiprion  ephippium  Blkr,  Schn.  N.  T.  Ned.  Ind.  VIII 
p.  321,  Bandera  Mai. 

Hab.  Batavia,  in  mari. 

»  percula  CV.,  Nat.  T.  N.  Ind.  Ill  p.  287. 

Hab,  Java. 

»  Sebae  Blkr,  Nat.  T,  Ned,  Ind.  IV  p,  478,  Polleng, 
Bandera  Mai. 

Hab.  Batavia,  in  mari. 

»  xantlmrus  Blkr,  N,  T,  N.  Ind.  IV  p.  410,  Polleng , 
Bandera  Mai. 

Hab.  Batavia,  Huizend-ins.,  in  mari, 

Pomacentrus  bankanensis  Blkr  ^  Pomacentrus  taeniops  Blkr , 
(nec  CV.),  N.  T.  N.  Ind.  Ill  p.  724. 

Hab.  Prigi,  Malang  australis,  in  mari. 

n  bracliialis  CV.  Poiss,  V  p.  314, 

Hab.  Batavia,  in  mari. 

»  clirysopoecilus  K.  v.  H.,  N.  T.  N.  Ind.  Ill  p.  284. 

Hab.  Batavia,  in  mari. 

»  cyanomos  Blkr,  N.  T.  N.  Ind.  XI  p.  89,  Simsiang  Mai. 

Hab.  Batavia,  in  mari. 

»  emarginatus  CV.,  Poiss,  V  p.  316. 

Hab.  Batavia,  in  mari. 

»  fasciatus  CV.,  N.  T.  N.  Ind.  IV  p.  482. 


535 

536 

537 

538 

539 

540 

541 

542 

543 

544 

545 

546 

'  *v 

547 


406 


Hab.  Batavia,  in  marl. 

Pomacentrus  littoralis  K,  v.  II.,  N.  T.  N.  Ind.  IV  p.  483,  Dje- 
ber  Mai. 

Ilab.  Batavia,  in  mari. 

»  moluccensis  Blkr,  N.  T.  N.  Ind.  IV  p.  118. 

Ilab.  Malang  australis,  in  mari. 

»  pavo  Lac.,  N.  T,  Ned.  Ind.  Ill  p.  247. 

Hab.  Batavia,  Malang  australis,  in  mari. 
»  prosopotaenia  Blkr,  N.  T.  N.  Ind.  Ill  p.  67. 

Hab.  Batavia,  in  mari. 

»  punctatus  CV.  Pomacentrus  prosopotaenioides  Blkr, 
£3  Pomacentrus  cyanospilos  Blkr,  N.  T.  N.  Ind. 
Ill  p.  286,  709. 

Hab.  Malang  australis,  in  mari. 

>i  simsiang  Blkr,  N.  T.  N.  Ind.  XI  p.  90,  Simsiang 
Mai. 


Hab.  Batavia,  in  mari. 

»  taeniometopon  Blkr,  N.  T.  N.  Ind.  Ill  p.  283. 

Hab.  Batavia,  in  mari. 

»  trimaculatus  CV.,  N.  T.  N.  Ind.  IV  p.  481. 

Hab.  Batavia,  Duizend-ins. ,  in  mari. 

»  katunko  Blkr,  N.  T.  N.  Ind.  Ill  p.  169. 

Hab.  Prigi,  in  mari. 

Dascyllus  trimaculatus  Rupp,  s  Lascyllus  niger  Blkr,  Verb. 
B.  Gen.  XXI  Labr.  cten.  p.  10. 

Hab,  Batavia,  in  mari. 

Glyphisodon  anabatoides  Blkr,  Verh.  Bat.  Gen.  XXI  Labr, 
cten.  p.  28,  Betoh  lawut ,  Gemutu  Mai. 

Hab.  Batavia,  in  mari. 

»  antjerius  K.  v.  H.  s  Glypliisodon  Rossii  Blkr  ^ 
Glypliisodon  biocellatus  CV.,V.  B.  G.  XXI  Labr. 
cten.  p.  28,  N.  T.  N,  Ind. 

VIII  p.  454. 

Hab.  Batavia,  Anjer 
gi,  in  mari. 

»  aureus  K.  v.  II.,  Verh.  Bat.  Gen.  XXI  Labr.  cten. 
p.  21,  BetoJc  lawut  Joining  Mai. 

Ilab.  Batavia,  in  mari. 


IV  p,  286,  VII  p.  48, 
,  Karangbollong,  Pri- 


407 


518  Glypliisodon  Bebnii  Blkr,  Verb.  B.  Gen.  XXI  Labr.  cten.  p.  25. 

Hal).  Batavia,  in  mari. 

549  »  bengalensis  CY.,  Verli.  B.  Gen.  XXI  Labr.  cten.  p. 

11,  Bonang -boiiang ,  Betok  Iclwut ,  Tepali-tepdh  Mai. 
Hab.  Batavia,  Bantam,  Karangbollong ,  in 
mari, 

550  »  bonang  Blkr,  N.  T.  N.  Ind.  Ill  p.  582. 

Hab.  Karangbollong ,  in  mari. 

551  »  coelestinus  CV.,  Verb.  B.  Gen.  XXI  Labr.  cten.  p. 

15,  Bonang -bonang  Mai. 

Hab.  Batavia,  Duizend-ins.,  Prigi,  in  mari. 

552  »  lacrymatns  QG.,  N.  T.  N.  Ind.  VIII  p.  303. 

Hab.  Karan ^boHoim,  in  mari. 

553  »  leucogaster  Blkr,  Verb.  B.  Gen.  XXI  Labr.  cten, 

p,  26,  Betok  lawut  blab 

Hab.  Batavia,  Duizend-ins.,  in  mari. 

554  »  melanopus  Blkr,  N.  T.  N.  Ind.  XI  p.  82. 

Hab.  Malang  australis,  in  mari. 

555  »  melas  K.  v.  II.,  Verb.  B.  Gen.  XXI  Labr.  cten.  p. 

23,  BetoJc  lawut  liitam  Mai. 

Hab.  Batavia,  in  mari. 

% 

556  »  modestus  Sold.  Miill.  ^  Glypliisodon  pbaiosoma  Blkr, 

Verb.  B.  Gen.  XXII  lclitb.  Bali  p.  9,  N.  T.  N. 
Ind.  IV  p.  285. 

Hab.  Karangbollong,  Prigi,  in  mari. 

557  »  plagiometopon  Blkr,  N.  T.  N.  Ind,  III  p.  67. 

Hab.  Batavia,  in  mari. 

558  )>  quadrifasciatus  Blkr  (an  spec,  propr?),  Verb.  Bat. 

Gen,  XXI  Labr.  cten.  p.  17,  Betok  lawut  Mai. 
Hab.  Batavia,  in  mari. 

559  »  rabti  CV.,  N.  T.  N.  Ind.  Ill  p.  287. 

Ilab.  Batavia,  Karangbollong,  Prigi,  Ma¬ 
lang  australis,  in  mari. 

560  »  septcmfasciatus  CV.,  N.  T.  N.  Ind.  Ill  p.  582. 

Ilab.  Batavia,  Karangbollong,  Prigi,  in 
mari. 

561  »  sordidus  CV.,  Verb.  B.  Gen.  XXI  Labr.  cten.  p.  16. 

Ilab.  Karangbollong,  Pagotang,  in  mari. 


408 


562  Glyphisodon  trifascialus  Blkr,  Verb.  B.  Gen.  XXI  Labr. 
Cten.  p.  19,  Bet  ok  latent ,  Gemutu  Mai, 

Hab.  Batavia,  in  mari. 

5G3  »  unimaculatus  CV.  s  Glyphisodon  balinensis  Blkr, 

Verh.  B.  G.  XXII  Ichth.  Bali  p.  9,  Nat.  T.  N. 
Ind.  IY  p.  284. 

Hab.  Prigi,  Malang  australis,  in  mari. 

5GI  »  uniocellatus  QG.,  N.  T.  N.  Ind  IY  p.  284. 

Hab.  Java. 

5G5  »  waigiensis  CY.,  Verh,  B.  Gen.  XXI  Labr.  cten,  p, 

13,  Nat.  T.  N.  Ind.  IV  p.  484,  Bonang-bonang , 
Gemutu  karang  Mai. 

Hab.  Batavia,  in  mari. 

566  Ileliases  cinerascens  CY.,  Verh.  B.  Gen.  XXI  Labr.  cten. 

p.  31,  Betok  lawut ,  Gemutu  Mai. 

Hab.  Batavia.  Huizend-ins.,  in  mari. 

567  »  fraenatus  CY.  ?  Nat.  T.  N.  Ind.  Ill  p.  710,  Gemu¬ 

tu  Mai. 

Hab.  Batavia,  in  mari. 

568*  Labrus  ephippium  CN.  Poiss.  XIII  p.  70. 

Hab.  Java? 

5G9*  Choerops  meleagris  Rupp.  Yerzeichn.  Mus.  Senckenb.  Fisch. 
p.  20  (an  Cossyphodes  ?) 

Hab.  Java. 

570  Cossyphodes  macrodon  Blkr  ^  Cossyphus  macrodon  Blkr,  ^ 

Labrus  clioirodon  K.  v.  H.,  Yerh.  B.  Gen,  XXII 
Gladsch.  Labr.  p.  10,  Kakatua  Mai. 

Hab.  Batavia,  in  mari. 

571  Cossyphus  mesothorax  CY.  ^  Crenilabrus  elegans  K.  v.  H. 

Yerh.  B.  G.  XXII  Gladsch.  Labr.  p.  13. 

Hab.  Batavia,  in  mari. 

572  »  Schoenleinii  A g.,  N.  T.  N,  Ind.  VIII  p.  252. 

Hab.  Java. 

573  Tautoga  fasciata  CY.,  N.  T.  N.  Ind.  IY  p.  484. 

^  „  Hab.  Batavia,  in  mari. 

574  »  melanopterus  CV.  s  Tautoga . ,sp?  Blkr  ^  Julis 

macroclieilus  K.  v.  II.,  Y.  B.  G.  XXII  Gladsch. 
Labr.  p.  16,  17. 


575 

57G 

577 

578 

579 

580 

581 

582 

5  S3 

584 

585 

58G 

587 

588 

589 

190 


409 


Hab.  Batavia,  Duizencl-ins. ,  in  marl. 
Tautoga  notoplithalmus  Blkr,  Act.  Soc.  Sc.  Ind.  Neerl.  I 
Visscb.  Man.  p.  53. 

Ilab.  Karangbollong,  in  marl. 

Gomphosus  melanotus  Blkr,  N.  T.  N.  Ind.  Y1II  p.  457. 

Hab.  Malang  australis,  in  mari. 

Labroides  paradiseu3  Blkr,  N.  T.  N.  Ind.  II  p.  249. 

Hab,  Malang  australis,  in  mari. 

Julis  (Julis)  amblycepbalus  Blkr,  N.  T.  N.  Ind.  XI  p.  83, 

Hab.  Malang  australis,  in  mari. 

»  (  »  )  celeb icus  Blkr,  N.  T.  N.  Ind.  IX  p.  313. 

Hab.  Prigi,  Malang  australis,  in  mari. 

»  (  »  )  cupido  T.  Schl. ,  Verb.  B.  G.  XXII  Gladsch. 

Labr.  p.  29. 

Hab.  Karangbollong,  Pagotang,  in  mari. 

»  (  »  )  dorsalis  QG.,  N.  T.  N.  Ind.  Ill  p.  564, 

Hab.  Batavia,  Prigi,  Malang  australis,  in 
mari. 

»  (  »  )  Jansenii  Blkr,  Act.  Soc.  Sc.  Ind.  Neerl.  I  Visscb, 

Manad.  p.  56. 

Hab.  Karangbollong,  in  mari. 

»  (  »  )  lunaris  CV.,  Verb.  B.  Gen.  XXII  Gladscb. 

Labr.  p.  28 ,  Nila-nila  Mai. ,  Mandela  Jav. 
Hab.  Batavia,  Duizend-ins.,  Prigi,  in  mari, 
»  (  »  )  javanicus  Blkr,  N.  T,  N.  Ind.  XIII  p.  341. 

Hab.  Karangbollong,  in  mari. 

»  (  »  )  Souleyeti  CV.,  N.  T.  N.  Ind,  VIII  p.  17G. 

Hab.  Karangbollong,  in  mari. 
j)  (  »  )  urostigma  Blkr,  N,  T.  N,  Ind,  IV  p.  287, 
Hab.  Malang  australis,  in  mari. 

»  (Halicboeres)  annularis  K.  v.  H.,  N.  T.  N.  Ind.  V  p.  513, 
Hab.  Karangbollong,  Prigi,  in  mari. 

»  (  »  )  balteatus  QG.,  N.  T.  N.  Ind.  II  p.  253, 

Hab,  Malang  australis,  in  mari. 

»  (  »  )  bandanensis  Blkr,  N.  T.  N.  Ind.  II  p.  254, 

Hab.  Karangbollong,  Malang  australis,  in 
mari. 

»  (  »  )  casturi  Blkr,  N.  T.  N.  Ind.  Ill  p.  768, 


410 


591 

592 

593 

594 


595 


Ilab.  Karangbollong,  Prigi,  in  mari. 

Julis  (Ilaliclioeres)  Cuvieri  Blkr,  Verb.  Bat.  Gen.  XXII 
Glaclscli.  Labr.  p.  24,  Kodja  Mai. 

Hab.  Batavia,  Duizend-ins.,  in  mari. 

»  (  »  )  cbrysotaenia  Blkr,  N.  T,  N.  Ind.  IV  p.  488, 

Kodja  Mai. 

Hab.  Batavia,  in  mari. 

»  (  »  )  cyanopleura  Blkr,  N.  T.  N.  Ind.  IV  p,  489, 

Kodja  Mai. 

Hab.  Batavia,  in  mari. 

»  (  »  )  elegans  K.  v.  H. ,  N.  T.  N.  Ind.  Ill  p.  289. 

Hab.  Batavia,  in  mari. 

»  (  »  )  Harloffii  Blkr,  Verh.  B.  Gen.  XXII  Gladscb. 

Labr.  p.  22. 


59G 


597 

598 

599 


GOO 


601 


G03 


Hab.  Pagotang,  in  mari. 

»  (  »  )  bortulanus  CV.,  N.  T.  N.  Ind.  IV  p.  486. 

Hab.  Batavia,  Prigi,  Malang  australis,  in 
mari. 

»  (  »  )  Hyrtlii  Blkr,  Act.  Soc,  Se.  Ind.  Neerl.  I  Viscb. 

Man.  p.  60.  Hab.  Karangbollong,  in  mari. 
»  (  »  )  leparensis  Blkr,  N.  T.  N.  Ind.  Ill  p.  739. 

Hab.  Prigi,  Malang  australis,  in  mari. 

»  (  »  )  margaritopborus  Blkr,  N.  T.  N.  Ind.  IV  p. 

487,  Kodja  Mai. 

Hab.  Batavia,  in  mari. 

»  (  »  )  miniatus  K.  v,  H. ,  V.  B.  Gen.  XXII  lcbth. 

Bali  p.  8,  Act.  Soc.  Sc.  Ind.  Neerl.  I  Visscb. 
Amb.  p.  60. 

Hab.  Prigi,  in  mari. 

»  (  »  )  mola  Cuv.  ;=}  Julis  (Halicboeres)  notopbtlialmus 

Blkr,  V.  B.  G.  XXII  Gladscb,  Labr.  p.  22, 

Kodja ,  Sepai  Mai. 

Hab.  Batavia,  Huizend-ins.,  in  mari. 

»  (  »  )  modestus  Blkr,  Verb.  B,  Gen.  XXII  Gladscb. 

Labr.  p.  26. 

Hab.  Batavia,  Duizend-ins.,  in  mari. 

»  (  »  )  notopsis  K.  v.  II.,  N.  T.  N.  Ind.  IV"  p.  290. 

Ilab.  Karangbollong,  Malang  australis,  in 


nmn. 


604 

605 

606 

607 

608 

609 

610 

611 

612 

613 

614 

615 

616 


411 


Julis  (Ilalichoeres)  phekadopleura  Blkr,  Verli.  B.  G.  XXII 
Ichth.  Bali  p.  8. 

Hat).  Karangbollong ,  Prigi,  in  mari. 

»  (  »  )  polyoplithalmus  Blkr,  N.  T.  N.  Ind.  Ill  p.  731. 

Hab.  Prigi,  in  mari. 

»  (  »  )  pseudominiatus  Blkr,  Act.  Soc,  Sc.  Ind. Neerl. 

I  Yisscb.  Amb.  p.  62. 

Hab.  Karangbollong ,  in  mari. 

»  (  »  )  pyrrhogrammatoides  Blkr,  N.  T.  N.  Ind.  IV 

p.  490,  Kodja  Mai. 

Hab.  Batavia,  in  mari, 

»  (  »  )  Reicliei  Blkr,  Act.  Soc.  Sc.  Ind.  Neerl.  HI  6e 

Bijdr.  Samatr.  p.  43. 

Hab.  Karangbollong,  in  mari. 

»  (  »  )  Temminckii  Blkr  ^  Julis  (Halichoeres)  kallo- 

pisos  Blkr,  N.  T.  N.  Ind.  IV  p.  491,  V  p. 
318 ,  Kodja  Mai. 

Hab.  Batavia,  in  mari. 

Cirrhilabrus  cyanopleura  Blkr  m  Cheilinoides  cyanopleura 
Blkr,  N.  T.  N.  Ind.  II  p.  70, 

Hab.  Batavia,  in  mari. 

Cheilinus  cblorurus  Blkr  :=}  Cheilinus  guttatus  Blkr  :=}  Spa¬ 
ms  chlornrus  Bl.,  V.  B.  G.  XX LI  Gladsch.  Labr. 
p.  36 ,  Nuri-nuri  Mai. 

Hab.  Batavia,  Bantam,  Duizend-ins.,  in  mari. 
»  fasciatus  C  V.,  Verh.  B.  G.  XXII  Gladscli.  Labr.  p.  31. 

Hab.  Batavia,  Duizend-ins.,  in  mari. 

9)  notophtlialmus  Blkr,  Nat.  T,  N.  Ind,  IV  p.  493, 
Kahatua .  Mai. 

Hab.  Batavia,  in  mari. 

n  radiatus  Blkr  ^  Cheilinus  diagrammus  CV. ,  Verh. 
B.  Gen.  XXII  Gladsch.  Labr.  p.  38,  Kahatua  Mai. 
Hab.  Batavia,  in  mari. 

99  trilobatus  CV..  Verh.  B.  Gen.  XXII  Gladsch.  Labr, 
p.  34.  Kahatua  Mai. 

Hub.  Batavia,  in  mari. 

))  undulatus  Rupp.,  N.  T.  N.  Ind.  IV  p.  493,  Kahatua  Mai. 
Hab.  Batavia,  in  mari, 


27 


41:2 


817  Epibulus  insidiator  CV.,  Verh.  B.  Gen.  XXII  Gladsch.  Labr. 
p.  40,  Kakatua  sampit  Mai. 

Hab.  Batavia,  Duizend-ins.,  in  mari. 

618  Scarus  aeruginosus  C V.,  Verb.  B.  Gen.  XXII  Gladscli.  Labr. 
p.  58,  Kakatua  Mai. 

Hab.  Batavia,  in  mari. 

619*  »  auritus  K.  v.  H.,  CV.,  Poiss.  XIY  p.  161,  Kakatua  Mai. 

Hab.  Java. 

620  »  bataviensis  Blkr,  N.  T.  N.  Ind,  XIII  p.  342,  Kakatua 

Mai. 


621  » 

622  » 

623  » 

624  » 

625  » 

626  » 

627  » 

628  » 

.  v 

X 

629  » 


Hab.  Batavia,  in  mari. 

Blocliii  CV.  s  Scarus  chrysopomus  Blkr,  V.  B.  G. 
XXII  Gladscli.  Labr.  p.  53,  Kakatua  Mai. 

Hab,  Batavia,  Duizend-ins.,  in  mari. 
capistratus  K.  v.  II.?  N.  T.  N,  Ind.  IV  p.  497,  Kakatua 
Mai. 

Hab.  Batavia,  in  mari. 

capistratoides  Blkr,  V.  B,  Gen.  XXII  Gladscli.  Labr. 
p.  50,  Kakatua  Mai. 

Hab,  Batavia,  in  mari. 

eyanognathos  Blkr,  Verh.  B.  Gen.  XXII  Gladsch. 
Labr.  p.  63,  Kakatua  Mai. 

Hab.  Batavia,  in  mari. 

cyanotaenia  Blkr,  N.  T.  N,  Ind.  VI  p.  197,  Kakatua  Mai. 
Hab.  Batavia,  in  mari. 

Dussumieri  C  V.,  N.  T.  N.  Ind.  IV  p.  494,  Kakatua  Mai. 
Hab,  Batavia,  in  mari. 

gymnognathos  Blkr,  N.  T.  N.  Ind.  IV  p.  498, 
Kakatua  Mai. 

Hab.  Batavia,  in  mari. 

haridoides  Blkr  a  Scarus  harid  Blkr  (nee  Forsk. 
CV.),  Verh.  B.  Gen.  XXII  Gladsch,  Labr.  p.  38, 
Kakatua  Mai. 

Hab.  Batavia,  Duizend-ins.,  in  mari. 
hypselopterus  Blkr,  N.  T,  N.  Ind.  IV  p.  496,  Kakatua 
Mah 


Hab.  Batavia  ,  in  mari. 

s)  janthochir  Blkr,  N.  T.  N.  Ind.  IV  p.  139,  Kakatua 
Mai. 


630 


631 

632 

633 

634 

635 

636 

637 

638 

639 

640 

641 

642 

643 


413 


llab.  Batavia,  in  mari. 

Scarus  javanicus  Blkr,  N.  T.  N,  Ind.  VI  p.  198,  Kcilcalua 
Mai. 

Hab.  Batavia,  in  raari. 

»  limbatus  CV.,  Verh.  B.  Gen.  XXII  Gladsch.  Labr, 
p.  60,  KaJcatua  Mai. 

Hab.  Batavia,  in  mari. 

»  mastax  Rupp.,  N.  T.  N.  Ind.  VI  p.  196,  KaJcatua 
Mai. 

Hab,  Batavia,  in  mari. 

»  micrognathos  Blkr,  V.  B,  G.  XXII  Gladsch.  Labr. 
p,  56,  KaJcatua  Mai. 

Hab.  Batavia,  in  mari. 

»  microrliinos  Blkr,  N.  T.  N.  Ind.  VI  p,  200,  VIII 
p.  438,  KaJcatua  Mai. 

Hab.  Batavia,  in  mari. 

»  muricatus  CV.  Scarus  gibbosns  K.  v.  H.,  V.  B. 
G.  XXII  Gladsch.  Labr.  p.  46,  KaJcatua  Mai. 

Hab.  Batavia,  in  mari. 

»  nnchipunctatus  CV.?  V.  B.  G.  XXII  Gladsch.  Labr. 
p.  62,  KaJcatua  Mai. 

Hab.  Batavia,  in  mari. 

»  psittacus  Forsk.  CV.,  Nat.  T.  N.  Ind.  IV  p.  495, 
KaJcatua  Mai. 

Hab,  Batavia,  in  mari. 

»  pulchellus  Iliipp.,  N.  T.  N,  Ind.  VII  p.  440,  KaJcatua 
Mai. 

Hab.  Batavia,  in  mari. 

»  rivulatus  CV.,  Poiss.  XIV  p.  165,  KaJcatua  Mai. 

Hab.  Java. 

»  rivulatoides  Blkr,  V.  B.  Gen.  XXII  Gladsch.  Labr. 
p,  55,  KaJcatua  Mai. 

Hab.  Batavia,  in  mari. 

»  rubroviolaceus  Blkr,  V.  B.  G.  XXII  Gladsch.  Labr. 
p.  52,  KaJcatua  Mai. 

Ilab.  Batavia,  in  mari. 

»  singaporensis  Blkr,  N.  T.  N.  Ind,  III  p.  69,  KaJca¬ 
tua  monjet  Mai. 

Hab.  Batavia,  in  mari. 


414 


614  Scarus  strongyloceplialus  Blkr,  N,  T.  N.  Ind.  VII  p.439, 
Kakatua  Mai. 

Hab.  Batavia,  in  mari. 

645  »  tricolor  Blkr,  V.  B.  G.  XXII  Gladscli.  Labr.  p,  59, 

Kakatua  Mai. 

Hab.  Batavia,  in  mari. 

646  »  Troschelii  Blkr,  N.  T.  N.  Ind.  IV  p.  498,  Kakatua 

Mai. 

Hab.  Batavia,  in  mari. 

647  s>  xanthopleura  Blkr,  N.  T.  N.  Ind.  IV  p.  499,  Kakatua 

Mai. 

Hab.  Batavia,  in  mari. 

648  Arius  arius  CV.  Arius  gagoroides  Blkr  Arius  an- 

gulatus  Blkr  ^  Arius  Heckelii  Blkr  a  Arius 
borneensis  Blkr,  Verh.  Bat.  Gen.  XXI  Sil.  bat. 
p.  42,  N.  T.  N.  Ind.  II  p.  67,  Ichth.  arch.  ind. 
Prodr.  I  p.  72  ,  Manjong  pidada  Mai,,  Djahan 
Jav. ,  Uteh  Mad. 

Hab.  Batavia,  Bantam,  Tjilatjap,  Suraba¬ 
ja,  Pasuruan,  in  maris  et  ostiis  fluviorum. 

649  »  pidada  Blkr  s=j  Arius  viviparus  Blkr,  Verh.  Bat. 

Gen.  XXI,  I  Sil.  bat.  p.  43,  44,  45,  Ichth.  Arch. 
Ind.  Prodr.  I  p.  74,  Manjong  pidada  Mai.,  Kedu - 
kan  Sund. 

Hab.  Batavia,  Bantam,  Surabaja,  in  mari 
et  ostiis  fluviorum. 

650*  »  argyropleuron  CV.,  Poiss.  XV  p.  78. 

Hab.  Java. 

651  Aiiodes  tonggol  Blkr  ;=}  Arius  tonggol  Blkr  :=5  Arius  cros- 

socheilos  Blkr,  Verh.  Bat.  Gen.  XXI,  I  Sil.  bat. 
p.  46,  48,  Ichth.  Arch,  Ind.  Prodr.  I  p.  83,  Man¬ 
jong  tonggol  Mai. 

Hab.  Batavia,  in  mari. 

652  »  acutus  Blkr  Arius  acutus  Blkr  Arius  Ilamil- 

tonis  Blkr,  Verh.  Bat.  Gen.  XXI,  1  Sil.  bat.  p.  41, 
47,  Ichth.  Arch.  Ind.  Prodr.  I  p.  8G,  Manjong  okeh 
Mai.,  Djahan  Jav. 

Hab.  Batavia,  Tegal,  Tjilatjap,  in  mari  et 
aquis  fiuvio-marinis. 


415 


653  Ariodes  leioceplialus  Blkr  s=j  Arias  leiotetocephalus  Blkr, 

Verh.  Bat.  Gen.  XXI,  1  Sil.  bat,  p.  48,  Ichth, 
Arch.  Ind.  Pr.  Ip.  88,  Manjong  tonggol  Mai. 

Hab.  Batavia,  Surabaja,  in  mari  et  aquis 
fluvio-marinis. 

654  n  macrocephalus  Blkr  a  Arius  macrocephalus  Blkr, 

Verh.  Bat.  Gen.  XXI,  I  Sil.  bat.  p.  40,  Ichth, 
Arch.  Ind.  Prodr,  I  p.  85,  Manjong-tonggol  Mai, 
Hab.  Batavia,  in  mari. 

655  *  polystaphylodon  Blkr  &  Arius  polystaphylodon  Blkr, 

Verh.  Bat.  Gen.  XXI,  I  Sil  bat.  p.  40,  Ichth, 
Arch.  Ind.  Pr.  Ip.  90,  Manjong  pidada  Mai. 
Hab.  Batavia,  in  mari, 

656  Netuma  nasuta  Blkr  Arius  nasutus  CV  ;=}  Bagrus  car- 

cliariorhynhcos  Blkr  ^  Bagrus  rhodonotus  Blkr, 
Verh.  Bat.  Gen,  XXI,  I  Sil.  bat.  p.  31,  Arch. 
Ind.  Ichth,  Prodr,  I  p.  95,  Manjong  utik ,  Man¬ 
jong  karbo  et  Manjong  tonggol  Mai.  et  Sund. 

Hab,  Batavia,  Bantam,  Tjiringin,  Pasuru- 
an,  Besuki,  in  mari. 

657  Ceplialocassis  coelatus  CV  ^  Arius  coelatus  Blkr  Arius 

micropgastropterygius  Blkr  ;=}  Arius  clypeaster 
Blkr  ^  Arius  clypeastroides  Blkr  ^  Arius  chon- 
dropterygius  BlkrS  Arius  melanopterygius  Blkr, 
Verh.  Bat.  Gen,  XXI,  I  Sil  bat,  p.  32,  33,  34, 
XXII  Ichth.  Mad.  p.  10,  Ichth.  Arch.  Ind.  Pr.  I 
p.  110,  Manjong pidada  Mai.,  Keteng  Jav.,  Uteh  Mad. 
Hab.  Batavia,  Surabaja,  Pasuruan,  in  mari 
et  aquis  fluvio-marinis. 

658  »  leptonotacanthus  Blkr  ^  Arius  leptonotacanthus  Blkr, 

Verh.  Bat.  Gen.  XXII  Ichth.  Mad.  p,  11,  Ichth, 
Arch.  Ind.  Pr,  I  p.  105,  Keteng  Mad. 

Hab.  Batavia,  in  aquis  fluvio-marinis. 

659  »  macronotacanthus  Blkr,  Verh.  Bat.  Gen.  XXI  Sil. 

bat.  p.  32,  Ichth.  Arch.  Ind.  Prodr.  I  p.  106, 
Keteng  Mad. 

Hab.  Surabaja,  in  aquis  fluvio-marinis. 

660  »t  runcatus  Blkr  ^  Arius  truncatus  CV. ,  Nat.  T.  N, 


41G 


Ind.  Ill  p.  426,  Iclith.  Arch.  Ind.  Prodr,  Ip.  108. 
Hab.  Java, 

661  Cephalocassls  utile  Blkr  ^  Arius  utik  Blkr,  Verb.  Bat.  G. 

XXI  Silur.  bat.  p.  40,  Iclith.  Arch.  Ind.  Prodr.  I 
p.  115,  Mdnjong  utik  Mai. 

Ilab.  Batavia,  in  marl. 

662  »  venosus  Blkr  Arias  venosus  CY  ^  Arius  laevi- 

ceps  Blkr  ^  Arias  micraropterygius  Blkr  ^ 
Arius  manjong  Blkr  ^  Arius  micronotacanthus  Blkr, 
Verb.  Bat.  Gen.  XXI,  I  Sil.  p.  36,  37,  38,  Ichth. 
Arch.  Ind.  Prodr.  1  p.  113,  Mdnjong  utik  Mai. 
Hab.  Batavia,  Surabaja,  in  mark 

663  Batrachocephalus  micropogon  Blkr  ^  Batrachocephalus  age- 

neiosus  Blkr,  Verh.  Bat.  Gen.  XXI  Sil.  bat.  p.  52, 
■Iclith.  Arch.  Ind.  Prodr,  p.  118,  Manjong  kodokh 
Mai. 

Hab.  Batavia,  in  mark 

664  Osteogeneiosus  macroceplialus  Blkr  a  Osteogeneiosus  lon- 

giceps  Blkr  ^  Osteogeneiosus  ingluvies  Blkr,  V 
Bat.  Gen,  XXI,  I  Sil  bat.  p.  49,  50,  Ichth.  Arch  * 
Ind.  Prodr,  I  p.  121,  Manjong  karbo  Mai. ,  Son- 
gop  Jav.  v.  Mad. 

Hab.  Batavia,  Samarang,  Surabaja,  Pasu- 
ruan,  in  mari  et  aquis  fluvio-marinis. 

665  Valenciennesii  Blkr  zi  Osteogeneiosus  gracilis  Blkr 

Osteogeneiosus  Blochii  Blkr,  Verh.  B.  G.  XXI ,  1 
Sil,  bat.  p.  51,  Ichth.  Arch.  Ind.  Prodr.  1  p.  121, 
Manjong  karbo  Mai. 

Hab.  Batavia,  Samarang,  Surabaja,  Pa- 
suruan,  in  mari  et  aquis  fluvio-marinis. 

666  Hexanematichtliys  sundaicus  Blkr  Bagrus  sondaicus  CY.  *=s 

Arius  sundaicus  Blkr  m  Bagrus  javensis  CY.,  Verh. 
B.  Gen.  XXI,  I  Sil.  bat.  p.  29,  Ichth.  Arch.  Ind. 
Prodr.  I  p.  127,  Kedukan  Mai.,  Petukan  Mad. 

Hab.  Batavia,  Bantam,  Surabaja,  Pasuru- 
an,  in  mari  et  ostiis  fluviorum. 

667  Leiocassis  poecilopterus  Blkrs  Bagrus  poecilopterus  K,  v.  II » 

Ichth.  Arch.  lad.  Prodr.  I  p.  140. 


417 


Hab.  Buitenzorg,  Lebak,  in  fluviis. 

668  Bagrus  gulio  CV.  ^  Bagrus  abbreviatus  CV,  s  Bagrus  gu- 

lioides  Blkr  ^  Bagrus  melas  Blkr  a  Bagrus  Sclile- 
gelii  Blkr  ^  Bagrus  rhodopterus  Blkr ,  V.  B.  G. 
XXI  Sil.  bat.  p.  24,  25,  XXY  Nal.  Icbth.  Beng. 
p.  116,  N.  T.  N.  Ind.  Yll  p,  163,  Ichth.  Arch. 
Ind.  Pr.  I  p.  163,  Lundu  Mai.,  Geting  Jav.,  Sen- 
Mr  an  Madur. 

Hab.  Batavia,  Bantam,  Perdana,  Cheri- 
bon,  Surabaja,  Pasuruan,  in  mari  et 
fluviis. 

669  »  Hoevenii  Blkr,  Verh.  B.  Gen.  XXI,  I  Sil.  bat.  p. 

26,  Arch.  Ind,  Ichth.  Prodr.  I  p.  153,  Bawon  Mai., 
Singed  Sund. 

Hab.  Batavia,  Tangerang,  Buitenzorg,  Tji- 
tjurup,  Lesti,  in  fluviis. 

670  »  macronema  Blkr  ^  Bagrus  singaringan  Blkr  ^  Ba¬ 

grus  heterurus  Blkr  s  Bagrus  nigriceps  CY.,  Yerli, 
B.  G.  XXI,  I  Sil,  bat.  p.  22,  23,  Arch.  Ind.  Ichth. 
Pr.  I  p.  157,  Singaringan  Mai.,  Sund.,  Keting , 
Karbuguran  Jav. 

Hab.  Batavia,  Tjikao,  Banjumas,  Sama- 
rang,  Surakarta,  Surabaja,  Pasuruan, 
Grati,  in  fluviis  et  lacubus. 

671  »  micracanthus  Blkr,  Yerli.  B.  Gen.  XXf,  I  Sil.  bat. 

p.  23,  Ichth.  Arch.  ind.  Prodr.  I  p.  161,  Singa¬ 
ringan  Mai. ,  Ririgi  Sund.,  Keting ,  Ratting  Jav. 

Hab.  Batavia,  Tjiringin,  Perdana,  Banju¬ 
mas,  Purworedjo,  Ambawara,  Kediri, 
Surabaja,  Pasuruan,  in  fluviis. 

672  »  planiceps  CY.  Bagrus  anisurus  CV.  ^  Bagrus  fla- 

vus  Blkr  j  V.  B.  G,  XXI,  I  Sil.  bat.  p.  26,  28, 
lclith.  Arch.  Ind.  Prodr.  1  p.  154,  Batvon  Joining 
Mai.,  Singal  Sund. 

Hab.  Batavia,  Buitenzorg,  Tjandjur,  Pa- 
rongkalong,  Garut,  in  fluviis. 

673*  »  stenomus  CY.,  Hist.  Poiss,  XI Y  p.  307, 

Hab.  Java. 


418 


/ 

C74  Bagrus  Wijckii  Blkr,  Ichth.  Arch.  Ind.  Prodr.  I  p.  156/ 
Jlinur  Sund. 

Hab,  Parongkalong ,  in  flumine  Tjitarum, 

675  »  nemnrus  CV.  5=3  Bagrus  Sieboldii  Blkr,  Verb.  B.  Gen. 

XXI,  1  Sil.  bat.  p.  27,  Ichth.  Arch.  Ind.  Prodr. 

1  p.  150,  Bawon  Mai.,  Senga,  JSmgal,  Sengcil  Sund. 
Tag  eh  Jav. 

Hab.  Batavia,  Serang,  Becassi,  Boitenzorg, 
Tjipanas,  Krawang,  Tjikao,  Lelies,  Tji- 
andjur,  Kuningan,  Tjibiliong,  Surakar¬ 
ta,  Surabaja,  Grati,  Gempol,  Malang,  in 
fhiviis,  lacubus  et  paludibus. 

676  Lais  hexanema  Blkr  Pangasius  hexaneraa  Blkr,  Nat.  T. 

N.  Ind.  Ill  p.  588,  Ichth.  Arch.  Ind.  Pr.  I  p.  171 , 
Lais  Sund. 

Hab.  Batavia,  Tjikao,  Parongkalong,  in 
fluviis. 

677  Pangasius  djambal  Blkr,  Verh.  B.  Gen.  XXI  Sil.  bat.  p. 

21,  Ichth.  Arch.  Ind.  Pr.  I  p.  181,  Djambal  Mai. 
Sund. 

Hab,  Batavia;  Krawang,  Tjikao,  Parong¬ 
kalong,  in  fluviis. 

678  »  micronema  Blkr,  V.  B.  Gen.  XXI  Nieuwe  Bijdr.  Sil. 

p.  8,  Ichth.  Arch.  Ind.  Prodr.  I  p.  185,  Walckal  Jav. 
Hab.  Surakarta,  Wonogiri,  Kediri,  Gem¬ 
pol,  Surabaja,  in  fluviis. 

679  Bagarius  Buchanani  Blkr  ^  Pimelodus  bagarius  Buck.,  V. 

B.  G.  XXI,  I  N.  Bijdr.  Sil.  p.  10,  XXY  Nal. 
Ichth.  Beng.  p.  121,  Ichth.  Arch.  ind.  Prodrom. 

I,  Lika  Sund.,  Relating  Jav. 

Hab.  Parongkalong,  Tjikao,  Trogon,  Su¬ 
rakarta,  in  fluviis. 

680  Glyplosternon  platypogon  Blkr  ^  Pimelodus  platypogon  K. 

v.  H.  Pimelodus  cyanochloros  Blkr,  Yerh.  Bat. 
Gen.  XXI,  I  N.  Bijdr.  Silur.  p.  11,  N.  T.  N. 
Ind.  Ill  p.  591,  Ichth.  Arch,  Ind.  Prodrom.  I, 
Djengal  Sund.,  Leleh  gunong  Mai.,  Pitang  Jav. 

Hab.  Batavia,  Lebak,  Buitenzorg,  Tjikpo- 


419 


po,  Tjampea,  Tjipanas,  Tjiandjur,  Pa¬ 
rongkalong,  Garut,  Surakarta,  Malang, 
Ngantang,  in  fluviis. 

681  Acrochordonichthys  ischnosoma  Blkr,  Ichth.  Arch.  ind.  Pr. 

I  Kekel  Sund. 

Hab.  Parongkalong ,  in  flumine  Tjitarum. 

682  »  rugosus  Blkr  Pimelodus  rugosus  Blkr ,  V.  B.  G. 

XXI  N.  Bijdr.  Sil.  p.  11,  Ichth.  Arch.  Ind.  Prodr. 
Djogoripo  Jav. 

Hab.  Tjiandjur,  Surakarta,  in  fluviis. 

683  »  pleurostigma  Blkr  Pimelodus  pleurostigma  Blkr, 

N.  T.  N.  Ind.  VII  p.  442,  Ichth.  Arch.  Ind.  Pr, 
I,  Bangon ,  Kekel  Sund.  Mai. 

Hab.  Batavia,  Parongkalong,  in  fluviis. 

684  ))  zonatus  Blkr  p=j  Pimelodus  zonatus  Blkr,  N.  T.  N. 

Ind.  VII  p.  444,  Ichth,  Arch.  Ind.  Pr.  I  Kekel 
Mai. 

Hab.  Batavia,  in  fluviis. 

685  Akysis  variegatus  Blkr  ^  Pimelodus  variegatus  Blkr,  V. 

B.  G.  XXI,  I  Sil.  bat,  p.  53,  N.  Bijdr.  Sil.  p.  10, 
Ichth.  Arch.  Ind.  Prodr.  I,  Kekel  Mai.,  Ba?igo?i 
Sund. 

Hab.  Batavia,  Parongkalong,  in  fluviis. 

686  Ketengus  typus  Blkr  Pimelodus  pectinidens  Cant.,  Verb. 

B.  G.  XXI,  I  N.  Bijdr.  Sil.  p.  91,  N.  T.  N.  Ind. 
I  p.  271,  lclith.  Arch.  ind.  Prodr.  I,  Keteng  Madur. 
Hab.  Surabaja,  in  aquis  fluvio-marinis. 
687*  Rliamdia?  javanica  Blkr  ^  Pimelodus  javus  K.  v.  H.  CV. 
Poiss.  XV  p.  139. 

Hab.  Java. 

688  Wallago  Russellii  Blkr  z3  Silurus  Miilleri  Blkr  jzj  Wallago 
Mulleri  Blkr  Silurus  wallago  CV. ,  V.  B.  G, 
XXI,  I  Sil.  bat.  p.  18,  XXV  Nal.  Ichth.  Beng. 
p.  108,  Ichth.  Arch.  Ind.  Prodr.  I,  Limpok  djambal, 
Tjaha ,  Tjangap  Mai. 

Hab.  Batavia,  Surakarta,  Surabaja,  Pa- 
suruan ,  in  fluviis. 


420 


689*  Silurichthys  Hasseltii  Ella*,  Ichtli.  Arch.  Inch  Prodr.  I. 

Hab,  Tjisekat,  in  fluviis. 

690  Silurodes  hypoplithalmus  Ella*  ^  Silurus  hypoplithalmus 

Ella*,  Verh.  Bat.  Gen.  XXI,  I  Sil.  bat.  p.  20 

% 

Iclith.  Arcli.  Ind.  Prodr.  I,  Limpoh  Mai. 

Hab.  Batavia,  Kediri,  in  fluviis. 

G91  Pseudosilurus  bimaculatus  Elkr  Silurus  bimaculatus 
CV  ^  Wallago  bimaculatus  Elkr,  Verh.  Eat.  Gen. 
XXI,  I  Sil.  bat.  p.  19,  Iclitli.  Arch.  Ind.  Prodr. 
I,  Limpoh  Mai.  Jav.  Sund. 

Hab.  Batavia,  Tjibitong,  Perdana,  Ran- 
kasbetong,  Kuningan,  Tjikao >  Gempol, 
in  fluviis. 

692  Kryptopterus  mononema  Elkr  ^  Silurus  mononema  Elkr, 

Verh.  Bat.  Gen.  XXI,  I  Nieuwe  Bijdr.  Silur.  p.  S, 
Arch.  Ind.  Iclith.  Prodr.  I,  Limpoh  Jav. 

Hab.  Surakarta,  in  fluviis. 

693  Kryptopterichthys  bicirrhis  Elkr  p=s  Silurus  bicirrliis  CV. , 

Verh.  Bat.  Gen.  XXI,  I  Sil.  bat.  p,  20,  Nat.  T. 
Ned.  Ind.  I  p.  271,  Ichtli.  Arch.  Ind.  Prodrom.  I, 
Limpoh  Mai. 

Hab.  Batavia,  Gempol,  in  fluviis. 

691  Micronema  typus  Elkr  ^  Silurus  micronemus  Blkr,  Verh. 

Bat.  Gen.  XXI,  I  Sil.  bat.  p.  18,  Ichtli.  Arch. 
Ind.  Prodr.  I,  Limpoh  Mai. 

Hab.  Batavia,  in  fluviis. 

695*  Phalacronotus  siluroides  Elkr  Ompock  siluroides  Lac. 
Poiss.  V  p.  49 ,  50,  tab.  I  p.  2. 

Hab.  Java? 

696  Plotosus  anguillaris  Lac.  ^  Plotosus  lineatus  CV.  ^  Plo- 

tosus  castaneoides  CV. ,  Verh.  Eat.  Gen.  XXI, 
Sil.  bat.  p.  57,  Nat.  T.  Ned.  Ind.  II  p.  491,  Iclith. 
Arch.  Ind.  Prodr.  I,  Sambilcuig  harang  Mai. 

Hab.  Batavia,  Bantam,  in  mari. 

697  »  canius  Bucli.  Plotosus  unicolor  K.  v.  II.  ^  Plo¬ 

tosus  viviparus  Elkr  ;=j  Plotosus  liorridus  Elkr  ^ 
Plotosus  multiradiatus  Elkr,  Verh.  Eat.  Gen.  XXI, 


421 


1  SIL  bat.  p.  58-60,  Iclith.  Arch.  Ind.  Prodr.  1 

Sambilang  Mai. 

Ilab.  Batavia,  Bantam,  Samarang,  Sura¬ 
baja,  Pasuruan,  in  marl  et  aquis  fluvio- 
rnarinis. 

698  Plotosus  albilabris  CY  ^  Plotosus  macrophthalmus  Blkr ,  V. 

Bat.  Gen,  XXr,  I  Sil.  bat.  p.  56,  Nat.  T.  Ned. 

Ind.  Ill  p.  70,  Iclith,  Arch.  Ind.  Prodr.  I,  iScim- 

bilang  Mai. 

Ilab.  Batavia,  in  mari. 

699  Clarias  batrachus  CV  ^  Clarias  punctatus  CY.  ^  Clarias 

margus  CV.,  Yerh.  Bat  XXI,  I  Sil.  bat.  p.  53, 

XX Y  Nal,  Iclith.  Beng.  p.  124,  Iclith.  Arch.  Ind. 

Prodr.  I,  Leleh  Mai.  Sund.  Jav. ,  Leleh- Banking 

Su  lid. 

Ilab.  Batavia,  Bekassi,  Tandjongoost,  Tjam- 
pea,  Buitenzorg,  Tjitjurup,  Tjikoppo, 
Serang,  Bantam,  Lebak,  Tjiringin,  Dano, 
Tjibiliong,  Perdana,  Tjipanas,  Tjiandjur, 
Bandong,  Lelies,  Cheribon,  Samarang, 
Ambarawa ,  Lesti ,  Ngantang ,  Bator  , 
Grati,  Banjuwangi,  in  fluviis,  lacubus 
et  paludibus. 

700  »  melanoderma  Blkr  ^  Clarias  melanosoma  Blkr,  Yerh. 

,  B.  Gen.  XXI,  I  Sil.  bat.  p.  54,  Nat.  T.  N,  Ind. 

Ill  p.  427,  Ichtli.  Arch.  Ind.  Prodr.  I,  Wiru  Mai. 

Ilab.  Batavia,  Kediri,  in  fluviis  et  paludibus. 

701  »  Teijsmanni  Blkr,  Nat.  T.  Ned.  Ind.  XI II  p.  314, 

Iclith.  Arch.  Ind.  Prodr.  I,  Leleh  Sund. 

Hab.  Tjikoppo,  Pondokgedeh,  in  fluviis. 

702  »  Nieuhofli  CY  ^  Clarias  pentapterus  Blkr,  Yerh.  B. 

Gen.  XXI,  I  Sil.  bat.  p.  55,  N.  T.  N.  Ind,  II  p. 

206,  Iclith.  Arch.  Ind.  Prodr.  I,  Lindi  Mai. 

Hab.  Batavia,  Bekassi,  in  fluviis  et  paludibus. 

703  Carassius  auratus  Nilss,  (Monstrositates),  Yerh.  B.  Gen. 

XX  Y  Nal.  Ichtli.  Jap.  p.  48. 

Hab.  Batavia,  Surakarta,  etc.  (culta). 


422 


704 


705 


706 


707 


708 


700 


Cyprinus  flavipinnis  K.  v.  H.  s  Cyprinus  vittatus  CV.,  N. 
T.  N.  Ind.  XIII  p.  345,  Tambrct-mcis  Mai. 

Hab.  Batavia,  Tjampea,  Buitenzorg,  Tji- 
panas,  Tjiandjur,  Lelies,  Bandong,  Tji- 
bulus,  Band j alia,  in  fluviis,  lacubus  et 
piscinis  (introducta  ?). 

Barbus  armatus  CV  a  Barbus  Valenciennesii  Blkr,  Verh. 

Bat.  Gen.  XXIII  Iclith,  M.  O,  Java.  p.  17,  Se¬ 
ven ,  Sakka  Sund.,  Wader  Jav. 

Hab.  Batavia,  Perdana,  Parongkalong ,  Su¬ 
rabaja,  in  fluviis. 

»  binotatus  Kuhl.  ^  Barbus  maculatus  K.  v.  H. ,  Nat, 
T.  Ned.  Ind.  IX  p.  408,  Bunter  Sund. 

Hab.  Serang,  Pandeglang,  Tjimanok,  Per¬ 
dana,  Tjibiliong,  Tjipanas,  Tjandjur, 

Garut,  Pandjallu,  Ambarawa,  Malang, 

Bator,  Ngantang,  Grati,  Bondowosso, 

in  fluviis  et  lacubus. 

»  bilitonensis  Blkr  Barbus  bilitonensis  Blkr,  Nat, 

T.  Ned.  Ind.  Ill  p.  96. 

Hab.  Batavia,  Perdana,  Buitenzorg,  Tji- 
andjur,  in  fluviis. 

»  bramoides  CV.  ^  Barbus  wadon  Blkr,  Verb.  B.  G. 
XXIII  Iclith.  M.  O.  Java  p,  14,  Wadon  Mai., 
Turup-hawu  Sund.,  Lukas,  Wader  Jav. 

Hab.  Batavia,  Tjibitong,  Tandjong-oost , 
Tjikao,  Parongkalong ,  Kuningan,  Ban- 
jumas,  Surabaja,  in  fluviis. 

»  bunter  Blkr,  N.  T.  N.  Ind.  XIII  p.  350,  Bunter 
Sund. 


Hab.  Tjampea,  in  flumine  Tjidani. 

710  n  douronensis  CV.,  N.  T.  N.  Ind.  VII  p.  91,  Wader, 

Soro  Sund. 

Hab.  Buitenzorg,  Tjitjurup,  Tjitarik,  in 
fluviis. 

711  »  enoplos  Blkr,  Verh.  B.  Gen.  XXIII  Ichth.  M.  O. 

Java  p.  16,  Wader,  Tjakkul  Jav. 

Hab.  Surabaja,  in  flumine  Kalimas. 


423 


712  Barbus  erytliroptcrus  Blkr,  Verb,  B.  Gen.  XXIII  Icbth. 

M.  O.  Java  p.  15,  Lalawalc ,  W cider  merah  Jav. 
Hab.  Batavia,  Kediri,  Surabaja,  in  fluviis. 

713  »  gonionotus  Blkr,  Verb.  Bat.  Gen.  XXIII  Icbth. 

M.  O.  Java.  p.  15,  Lalaivalc  Mai.,  Wader,  Beder , 
Luntjar ,  Tawes  Jav. 

Ilab.  Batavia,  Surabaja,  in  fluviis. 

714*  »  Ilasseltii  Blkr,  Nat.  T.  Ned.  Ind.  XIII  p.  355. 

Hab.  Sadingwetan,  in  fluviis. 

715  »  hypselonotus  K.  v.  H. ,  Nat.  T.  Ned.  Ind.  XIII  p, 

349,  Regis  Sund. 

Hab.  Tjampea,  in  flumine  Tjidani. 

716  »  javanicus  Blkr,  Nat.  T.  Ned.  Ind.  XIII  p,  403, 

Lawalc ,  Lalawalc  Mai.,  Turu-behaw  Sund. 

Hab.  Ostia  flum.  Tjitarum,  Bekassi,  Tji- 
andjur,  Parongkalong,  Gempol,  in  fluviis. 

717  »  koilometopon  Blkr,  Nat.  T.  Ned.  Ind,  XIII  p.  347, 

Law  ah ,  Kalawak  Mai. 

Hab,  Batavia,  in  flumine  Tjiliwong. 

718  »  kusanensis  Blkr,  Nat.  T,  Ned.  Ind.  Ill  p.  439. 

Hab.  Batavia,  Serang,  Buitenzorg,  in  fluviis. 

719  »  lateristriga  CV. ,  Nat.  T.  Ned.  Ind.  Ill  p.  95,  Dok- 

hum  Sund. 

Hab.  Batavia,  Buitenzorg,  Sadingwetan, 
Tjipanas,  in  fluviis. 

720  »  laevis  CV  ^  Barbus  bracliynemus  Blkr  73  Barbus 

nudiceplialus  V.  Hass.  Verb.  Bat.  Gen.  XX111 
Icbth.  M.  O.  Java  p.  18,  Nat.  T.  Ned.  Ind.  V 
p.  447 ,  Wadon-gunoiig  Mai, ,  Santran  Sund.,  Wader % 
Jav. 

Hab.  Batavia,  Tangerang,  Rankasbctong , 
Lebak,  Buitenzorg,  Parongkalong,  Su¬ 
rabaja,  Gempol,  in  fluviis. 

721  »  macrophthalmus  Blkr,  Nat.  T.  Ned.  Ind.  IX  p.  404, 

Lawah ,  Lalawalc  Mai. 

Hab.  Batavia,  Surabaja,  in  fluviis. 

722  »  marginatus  CV.,  Nat.  T.  Ned.  Ind,  V  p,  518,  La¬ 

wah  Mai.,  Regis ,  Gingehek  Sund. 


424 


Hab.  Batavia,  Tjampea,  Buitenzorg,  Tji- 
kaniki,  Sadjira,  Rankasbetong,  Lebak, 
Tjiandjur,  Kuningan,  Lelies,  Parongka- 
long,  Tjipanas,  Surakarta,  Pasuruan, 
Grati,  Malang,  Ngantang,  Lesti,  in  flu- 
viis  et  lacubus. 

723  Barbus  obtusirostris  CY. ,  Nat.  T.  Neel.  lnd.  XIII  p.  353, 
Bunter  Sund. 


721 


725* 


726 

727 


728 


729 


Ilab.  Tjampea,  in  flumine  Tjidani. 

»  oresigenes  Blkr,  Yerli.  Bat.  Gen.  XXIII  Iclith.  M. 
O.  Java,  p.  17,  W cider  Jav. 

Ilab.  Patengan,  Dieng,  Ambarawa,  in  la- 
cubus  montanis. 

»  orphoides  CY.  an  ead.  spec,  ac  Barbus  rubripinnis 
K.  v.  IT? 

Ilab.  Java. 

platysoma  Blkr,  N.  T.  N.  Ind.  IX  p.  404,  Wader  Jav. 
Hab.  Surakarta,  in  flumine  Pepeli. 

»  polyspilos  Blkr,  N.  T.  N.  Ind.  XIII  p.  351,  Bun¬ 
ter  Sund, 

Hab,  Perclana,  Tjibiliong,  Tjitjurup,  Bui¬ 
tenzorg,  in  fluviis. 

»  rubripinnis  K.  v.  IL,  N.  T,  N.  Ind.  IX  p,  406,  Ma- 
rotjo ,  Martjotja  Mai.,  Brek ,  Pekisseh  Jav.,  Ampa, 
Sisik-milik  Sund. 

Ilab.  Batavia,  Tjibitong,  Serang,  Rankas¬ 
betong,  Pasuruan,  Grati,  Ngantang,  in 
fluviis  et  lacubus. 

»  sarananella  Blkr,  Yerli.  Bat.  Gen.  XXIII  Icbtb.  M. 
O.  Java,  p.  16.  Lalawak  Mai.,  Wader ,  Lundjar 
Jav. 


Hab.  Batavia,  Serang,  Tjampea,  Banju- 
raas ,  Gombong,  Purworeeljo,  in  fluviis. 

730  »  soro  CY.,  Nat,  T.  Ned.  Ind.  YII  p.  90,  Sort)  Sund., 

Wader  Jav. 

Hab,  Sadingwetan,  Surakarta,  Harm  a,  Ga- 
rut,  Banjubiru,  in  fluviis  et  lacubus. 

731  Labeobarbus  tambra  Blkr  a  Barbus  tarn  bra  CY. ,  Nat. 


425 


T.  Ned.  Ind.  XIII  p.  355,  Tambra  Sund. 

Ilab.  Buitenzorg,  Lebak,  Parongkalong,  Ban- 
dong,  Petengan,  Kuningan,  Lelies,  Pan- 
djallu,  Banjubiru,  Bator,  Ngantang,  in 
fluviis  et  laeubus, 

732  Labeobarbns  tambroides  Blkr,  Nat.  T.  Ned.  Ind.  VII  p.  92 , 

Tambra ,  Ilampal  Sund. 

Ilab.  Buitenzorg,  Tjampea,  Banjubiru,  Ngan¬ 
tang,  in  fluviis. 

733  Luciosoma  setigerum  Blkr  Barbus  setigerus  CV  ^  Bar- 

bus  podoneraus  Blkr,  V.  B,  G.  XXIII  Ichth.  M. 
O.  Jav.  p.  18,  Nat.  T.  N.  Ind.  IX  p.  261. 

Hab.  Batavia,  Lebak,  Kediri,  Surabaja, 
Gempol,  in  fluviis. 

731  Capoeta  brevis  Blkr,  Verh.  B.  Gen.  XXIII  Ichth.  M.  O. 
Jav.  p.  20,  Lukas ,  Wader  Jav. 

Ilab.  Gombong,  Surabaja,  in  fluviis. 

735  »  Deventeri,  Blkr,  Nat.  T.  N.  Ind,  IX  p,  413. 

Hab.  Lacus  Grati. 

736  »  javanica  Blkr,  N.  T.  T,  Ind.  IX  p.  412. 

Hab.  Pasuruan ,  Grati,  in  fluviis  et  laeubus. 

737  »  macrolepidota  CY.,  V.  B.  Gen.  XXIII  Ichth.  M.  O* 

Java  p.  20,  II amp  along ,  Ilambal  Sund.,  Ampaloncj 
Mai.,  Sutjo ,  Wader  Jav. 

Hab.  Batavia,  Tjibiliong,  Tjampea,  Bui¬ 
tenzorg,  Pondokgedeh ,  Parongkalong,  Su¬ 
rabaja,  Pandjallu,  Grati,  Lesti,  in  flu¬ 
viis  et  laeubus. 

738  Systomus  apogon  Yal.  Barbus  apogon  Kahe  N.  T.  N.  Ind. 

Ill  p.  428,  Lawaky  Lalawak  Mai.,  Uedang  Sund. 
Hab,  Batavia,  Buitenzorg,  in  fluviis. 

739  »  apogonides  Blkr,  N.  T.  N.  Ind.  IX  p.  410,  Tjoren- 

djang  Sund. 

Hab.  Batavia,  Bekassi,  Pandjallu,  Sura¬ 
baja,  Pasuruan,  in  fluviis  et  laeubus. 

740  »  lawak  Blkr,  N.  T.  N.  Ind.  IX  p.  411,  Lawaky  La - 

lawak  Mai. 

Hab.  Batavia,  Surabaja,  in  fluviis. 


426 


741  Lcuciscus  argyrotaenia  Blkr,  V.  B.  G.  XXIII  Ichtli.  M. 

O.  Java  p.  21,  Tjetjerreh  Mai.,  Pared  Sund.,  Lun- 

djar-andong ,  Lundjar-pareh  Jav. 

Hab.  Batavia,  Perdana,  Tjiringin,  Parong- 
kalong,  Tjitjurup,  Banjumas,  Gombong, 
Purworedjo,  Patjitan,  Surabaja,  Pasu- 
ruan,  Grati,  in  fluviis  et  lacubus. 

742  v  cyanotaenia  Blkr,  Y.  B.  G,  XXIII  Icbth.  M.  O.  Jav. 

p.  21,  Tjetjerreh  Mai. ,  Parai  Sund;,  Wader  Jav. 

Hab.  Batavia,  Tandjong-oost,  Tjarapea,  Bui- 
tenzorg ,  Tj  ikoppo ,  Tj  ibiliong ,  Perdana , 
Tjiandjur,  Lelies,  Garut,  Banjumas, 
Gombong,  Patengan,  Purworedjo,  Am- 
barawa,  Malang,  Lesti,  Ngantang,  Gra¬ 
ti,  Pasuruan,  Surakarta,  Surabaja,  Bon- 
dowosso,  in  fluviis  et  lacubus. 

743  »  lateristriatus  K.  v.  H.,  Nat,  T,  Ned.  Ind.  YII  p,  94, 

Tjetjerreh  Mai.,  Parai,  Gallengang  Sund. 

Hab,  Perdana,  Tjiringin,  Tjampea,  Bui- 
tenzorg,  Tjipanas,  Pandjallu,  Banjumas, 
in  fluviis  et  lacubus. 

744*  »  macrocliirus  CY  a  Clupea  macrocliira  K.  v.  H.,  Poiss. 

XYII  p.  259. 

Hab.  Java. 

745  »  oxygaster  CY. ,  Nat.  T.  Ned.  Ind,  V  p.  453. 

Hab,  Batavia,  Kediri,  Surakarta,  Sura¬ 
baja,  Gempol,  in  fluviis. 

746  »  oxygastroides  Blkr,  Nat.  T.  Ned.  Ind.  Ill  p.  431. 

Hab.  Batavia,  in  fluviis. 

747  Dangila  Cuvieri  CY.,  Verli.  Bat.  Gen.  XXIII  Iclitli.  M. 

O.  Java.  p.  19,  Millem  Mai.  Jav.,  Wader  Jav. 

Tiworo  Sund, 

Hab.  Batavia,  Perdana,  Lebak,  Tjampea, 
Buitenzorg,  Tjikao,  Surabaja,  in  fluviis, 

718*  '  »  Kublii  CV.,  Poiss.  XVI  p,  175. 

Hab.  Java. 

749*  »  leptoclieila  CV.,  Poiss.  p  178. 

Hab.  Batavia. 


427 


g  0*  Dangila  lipoclieila  CV.,  Poiss.  XVI  p.  176. 

Hat>.  Java; 


751 


752 


753 

751 


755 


756* 


757 

758 

759 
760* 


Crossoclieilus  oblongus  Blkr  ^  Loboclieilos  cobitis  Blkr  pj 
Labeo  oblongas  CV.,  Nat.  T.  Ned.  Ind.  V  p,  522, 
525,  Djedjet  Sund. 

Hab.  Batavia,  Buitenzorg,  Tjampea,  Lc- 
bak,  Tjiandjur,  Parongkalong ,  Suraba* 
ja,  Ngantang,  in  fluviis. 

Roliita  cbrysopbekadion  Blkr,  Verb.  Bat.  Gen.  XXIII  Iclitli. 

M.  O.  Jav.  p.  20.  Arengan  Sund. 

Hab.  Batavia,  Tjikao,  Parongkalong,  Su¬ 
rabaja,  Gempol,  in  fluviis. 

»  erytlirurus  CV.,  Nat.  T.  N.  Ind.  V,  p.  452,  Millem  Mai. 

Hab.  Batavia,  Buitenzorg,  Surabaja,  in  fluviis. 
»  Ilasseltii  CV.  ^  Robita  leiorbynckos  Blkr,  V.  B. 
Gen.  XXIII  lcbtb.  M.  O.  Jav.  p.  19,  N.  T.  N. 
Ind.  V  p.  450,  Millem  Mai.,  Regis,  Lehat ,  Man- 
gut ,  Nillem  Sund. 

Hab.  Batavia,  Perdana,  Tjampea,  Kunin- 
gan,  Lelies,  Surabaja,  Gempol,  in  fluviis. 
»  koilogeneion  Blkr,  N.  T.  N.  Ind.  XIII  p.  359,  Mil¬ 
lem  Mai. 

Hab.  Batavia,  in  fluviis. 

»  microcepbalus  CV.  Poiss.  XVI  p.  210. 

Hab.  Bantam,  in  fluviis. 

»  polyporos  Blkr,  N.  T.  N.  Ind.  V  p.  520,  Millem  Mai, 
Hab.  Batavia,  in  fluviis. 

»  vittata  CV.  ^  Labeobarbus  vittatus  K.  v.  H.,  N.  T„ 

N.  Ind.  V  p.  451. 

Hab.  Batavia,  Lebak,  in  fluviis. 

»  Waandersii  Blkr,  N.  T.  N.  Ind.  Ill  p.  733. 

Hab.  Tjikao,  in  flumine  Tjitarum. 

Cirrbina  breviceps  CV.,  s  Labeobarbus  breviceps  K.  v, 
H.  CV.  Poiss.  XVI  p.  224. 


Hab.  Batavia,  in  fluviis. 

7G1  Gobio  javanicus  Blkr,  N.  T.  N.  Ind.  XIII  p,  358,  Wctclon 
gunong  blab 

Ilab.  Batavia,  in  fluviis. 


428 


762  Gobio  microceplialus  Blkr,  N.  T.  N.  Ind.  XIII  p.  357, 

Wadon  gunong  Mai, 

Iiab.  Batavia,  in  fluviis. 

763  Lobocheilos  falcifer  Y.  Hass,  Lobocbeilus  lebat  Blkrs  La- 

beo  falcifer  CV.,  N.  T.  N.  Ind.  Y  p.  521,  Zehat , 
Millang  Sund. 

Hab.  Batavia,  Rankasbetong,  Lebak,  Tjam- 
pea,  Tjiandjur,  Kuningan,  Parongkalong, 
No-antang,  in  fluviis. 

O  O  ’ 

764  »  lucas  Blkr,  N.  T,  N,  Ind.  XIII  p.  362,  Lukas,  Wa- 

dong-gunong  Mai. 

Hab.  Batavia,  in  fluviis. 

765  »  robitoides  Blkr,  N.  T.  N.  Ind.  XIII  p.  363,  Lukas 

Mai. 

Hab.  Batavia,  in  fluviis. 

766  »  Schwa nefeldii  Blkr,  N.  T.  N.  Ind.  V  p.  523,  Lehat 

Mai.  Sund. 

Hab.  Lebak,  in  fluviis. 

7  67  Labeo  ery thropterus  C  Y.  ^  Diplockeilos  ery thropterus  Y.  Hass. 
N.  T.  N.  Ind.  XIII  p.  360. 

Hab.  Lebak,  in  fluviis. 

768*  »  ?  hispidus  CY.,  Poiss.  XYII  p.  272. 

Hab.  Buitenzorg,  in  fluviis. 

769*  Chondrostoma?  lipocheilus  CY.,  Poiss,  XVII  p.  298, 

Hab.  Java. 

770  Cobitis  fasciata  CY.  ^  Cobitis  chrysolairaos  CY.  ^  Nema- 

cheilos  fasciatus  Y.  Hass.,  N.  T,  N.  Ind.  YII  p. 
96,  Djeler  Mai.,  Serewot  Sund. 

Hab,  Batavia,  Lebak,  Serang,  Tjampea, 
Buitenzorg,  Tjitjurup,  Tjikoppo,  Tjipa- 
nas,  Tjiandjur,  Bandong,  Lelies,  Kunin¬ 
gan,  Garut,  Ambarawa,  Malang,  Ngan- 
tang,  Lesti,  Pasuruan,  in  fluviis. 

771  »  Hasseltii  CY,  N.  T.  N.  Ind.  XIII  p.  365,  Djeler 

Serowot  Mai.  Sund.,  Sereni  Jav. 

Hab.  Batavia,  Tjilankalian,  Perdana,  Tjam¬ 
pea,  Buitenzorg,  Bandong,  Garut,  Ptir- 
woredjo,  in  fluviis. 


429 


772  Cobitis  Kulilii  CV.,N.  T.  N.  Ind.  XIII  p.  364,  Djeler,  Se* 

rowot  Mai.  Sund,,  Sereni ,  Sogo-itil,  Hutjing  Jav, 
Hab.  Batavia,  Buitenzorg,  Tjipanas,  Pe- 
nawangan,  Purworedjo,  Samarang,  Su¬ 
rakarta,  in  fluviis. 

773  »  macrocbir  Blkr ,  N.  T.  N.  Ind.  Y1I  p.  97,  Hutj'mg  Jav. 

Hab.  Surakarta,  in  fluviis. 

774  »  macrorhynchos  Blkr  Acantliopsisdialyzona  V.  Hass., 

Act.  Soc.  Sc.  Ind.  Neerl.  II  10e  Bijdr.  Born.  p.  20. 
Hab.  Batavia,  in  fluviis. 

775  »  oblonga  K.  v,  H.,  Act.  Soc.  Sc.  Ind.  Neerl,  III  6e 

Bijdr.  Sumatr.  p.  48,  Bolcalang  Sund. 

Hab.  Buitenzorg,  Tjampea,  Tjipanas,  Tji- 
andjur,  in  fluviis. 

776*  »  suborbitalis  CY,  Poiss.  XYIII  p.  19. 

Hab.  Java. 

777*  Homaloptera  erythrorliina  Blkr  a  Balitora  erythrorliina  CY. 
Poiss.  XYIII  p.  70, 

Hab.  Buitenzorg,  in  fluviis.  . 

778*  »  ocellata  Blkr  &  Balitora  ocellata  CV.,  Poiss.  XVIII 

p.  73. 

Hab.  Buitenzorg,  in  fluviis. 

779  »  ophiolepis  Blkr,  Nat.  T.  N,  Ind.  1Y  p.  160,  Sala - 

sur  Sund. 

Hab.  Buitenzorg,  Parongkalong,  Bandong, 
in  fluviis. 

780*  »  pavonin a  Blkr  Balitora  pavonina  CY.,  Poiss.  XYIII 

p.  74. 

Hab.  Java. 

781  »  polylepis  Nat.  T.  N.  Ind,  IV  p.  162,  Salusur  Sund. 

Hab.  Lebak,  Buitenzorg,  Tjipanas,  Ban¬ 
dong,  in  fluviis. 

782  »  salusur  Blkr,  Nat.  T.  N.  Ind.  IY  p.  161,  Salusur 

Sund. 

Hab.  Batavia,  Tjampea,  Lelies,  Ngantang, 
in  fluviis. 

783  »  Wassinkii  Blkr,  Nat.  T.  N.  Ind.  IV  p.  163,  Salu¬ 

sur  Sund. 


430 


784 


785 

786 


787 


788* 

789 


790 


791 


Hab.  Lebak,  Tjampea,  Buitenzorg,  Kedi- 
ri,  in  fluviis. 

Homaloptera  Zollingeri  Blkr,  Nat.  T.  N.  Ind,  IV  p.  159, 
JSalusur  Sund. 

Hab.  Batavia,  Tjiandjur,  Bandong,  in  flu- 
viis. 

Apiocheilus  javanicus  Blkr,  Nat.  T.  N.  Ind.  YI1  p.  323, 
Impun  Sund. 

Hab.  Perdana,  Tjiandjur,  in  fluviis. 

Panchax  Buclianani  CV.  ;z;  Panchax  melanotopterus  Blkr 

Pancbax  Kublii  CY.  ^  Homalopsis  javanicaK.  v.  II? 
V.  B,  G.  XXIII  Icbth.  M.  O.  Jav.  p.  22,'  XXIV 
Snoek.  p.  23,  XX  Y  Nal,  lchtb.  Beng.  p.  144,  Tju- 
pang  Mai.,  T umbras ,  Waclor-tjinnah  Sund. 

Hab.  Batavia,  Serang,  Buitcnzorg,  Tj  am- 
pea,  Pandjallu,  Surabaja,  Pasuruan,  Les- 
ti,  in  fluviis  et  lacubus. 

Belone  caudimacula  Cuv.,  Verb.  Bat.  Gen,  XXIV  Snoek. 

p.  12,  Tendroh ,  Djulong-djulong  Mai.,  Katjangan , 
Lontjong  Jav.,  Pintjar  Mad. 

Hab.  Batavia,  Samarang,  Surabaja,  Pasu¬ 
ruan,  in  mari  et  ostiis  fluviorum. 

»  crocodilus  Les.,  CV,  Poiss.  XVIII  p.  327  tab  549. 
Hab.  Samarang,  in  mari. 

»  gigantea  T.  Sclil  ^  Belone  cylindrica  Blkr  ^  Be- 
lone  melanurus  Blkr,  Verb.  Bat.  Gen.  XXII  Icbth. 
Madur.  p.  11,  XXIV  Snoek.  p.  13,  Act.  Soc.  Sc. 
Ind.  Neerl,  III  4e  Bijdr.  Japan,  p.  21,  Djulong- 
djulong  Mai.,  Lontjong  Jav.,  Kadjang  Sund. 

Hab.  Batavia,  Bantam,  Surabaja,  Banju- 
wangi,  in  mari. 

»  leiurus  Blkr,  Verb.  Bat.  Gen.  XXIV  Snoek.  p.  11,  Nat. 
T.  Ned.  Ind.  I  p.  94,  Djulong-djulong  Mai. ,  Ka-  j 
djang ,  Lctngsar  Sund. 

Hab  Batavia,  Bantam,  in  mari. 

»  leiuroides  Blkr,  Verb.  Bat.  Gen.  XXIV  Snoek.  p. 
25,  Nat.  T.  Ned.  Ind,  I  p.  479. 

Hab.  Batavia,  in  mari. 


792 

793 

794 

795 

79G 

797 

798 

799 

800 

801 

802 


431 


Belone  melanolus  Blkr,  Verli.  Bat.  Gen.  XXIV  Snoek.  p. 

14,  Nat,  T.  Ned,  Ind.  I  p.  94,  Djulong-djulong 

Mai. 

Hab.  Batavia,  in  mari. 

»  schismatorhynchos  Blkr,  Verh',  Bat.  Genootscli.  XXIV 
Snoek.  p,  15,  Nat.  T.  Ned.  Ind.  I  p.  19 ,  Djnlong- 
djulong  Mai, 

Hab.  Batavia,  in  mari. 

Hemiramphus  amblyurus  Blkr,  Verb.  Bat,  Gen,  XXII  Iclith, 
Mad.  p.  11,  XXIV  Snoek.  p.  16. 

Hab.  Surabaja,  in  fluviis  et  aquis  fluvio- 
rum. 

»>  Buffonis  CV,  Nat,  T,  Ned.  Ind.  Ill  p.  711, 

Hab.  Batavia,  in  mari  et  aquis  fluvio-marinis. 
u  Commersonii  CV.,  Verh.  Bat.  Gen.  XXIV  Snoek. 
p.  17,  Djulong-djulong  Mai.,  Tratjas  Jav. 

Hab.  Batavia,  Bantam,  Tjilatjap,  Sama- 
rang,  Pasuruan,  in  mari. 

»  dispar  CV.,  Nat.  T.  Ned.  Ind.  VI  p.  498,  Kadjan- 
gan  Sund, 

Hab.  Bantam,  in  aquis  fluvio-marinis. 

»  Dussumierii  CV.,  Verh.  Bat.  Gen,  XXIV  Snoek.  p.  18, 
Djulong-djulong  Mai. 

Hab.  Batavia ,  Prigi ,  in  mrai. 
n  fluviatilis  Blkr  Dermogenys  pusilla  K.  v.  H. ,  V. 
Bat.  Gen.  XXIV  Snoek.  p.  16,  Nat.  T.  Ned,  Ind; 
I  p,  95,  Djulong-djulong  Mai,,  Tjciratjci  Sund. 

Hab.  Batavia,  Perdana,  Tandjong-oost,  Tjam- 
pea,  Buitenzorg,  Tjipanas,  Tjandjur,  Lelies, 
Garut,  Grati,  in  fluviis. 

»  Gaimardi  CV. ,  Verh.  Bat.  Gen,  XXIV  Snoek.  p.  20  , 
Djulong-djulong  Mai, 

Hab  Batavia,  in  mari. 

„  Georgii  CV.,  Verh.  Bat.  Gen.  XXIV  Snoek.  p.  19, 
Djulong-djulong  Mai.,  Lutjulu  Mad. 

Hab.  Batavia,  Surabaja,  in  mari. 

»  melanurus  CV.,  Verh.  Bat.  Gen.  XXIV  Snoek.  p.  19,’ 
Djulong-djulong ,  Rodja-rodja  Mai. 


432 


Hab.  Batavia,  in  mari. 

803  Hemiramphus  Quoyi  CV.,  Yerh.  Bat.  Gen.  XXIV  Snoek. 

p.  26,  Nat.  T,  Ned.  Ind.  Ill  p.  491,  Djulong-dju- 
loncj  Mai. 

Hab.  Batavia,  Bantam,  in  aquis  ffuvio- 
marinis. 

804  v  Russelli  CV.,  Verb.  Bat.  Gen.  XXIV  Snoek.  p.  17, 

Djulong-djulong  Mai. 

Hab.  Batavia,  Bantam,  in  mari, 

805  Exocoetus  mento  CV.,  Verh.  Bat,  Gen.  XXIV  Snoek. 

p.  21,  T erlang  Mai. 

Hab.  Batavia,  in  mari. 

806  »  oxycephalns  Blkr,  Nat.  T,  Ned.  Ind.  Ill  p,  711 , 

Terlang  Mai, 

Hab.  Batavia,  in  mari. 

807  »  speculiger  CV.,  Nat,  T.  Ned.  Ind.  IX  p,  273? 

Hab.  Fretum  Sundaicum. 

808  v  unicolor  CV.,  Verb.  Bat,  Gen.  XXIV  Snoek.  p.  21, 

Terlang  Mai. 

Hab.  Batavia,  in  mari. 

809  Chirocentrus  dorab  CV. ,  Verh.  Bat.  Gen.  XXIV  Chiroc. 

p,  10,  Parang  Mai.,  Trah ,  Belideh ,  Balida  Sund. 
Hab.  Batavia,  Bantam,  Anjer,  Tjiringin, 
Cberibon,  Tegal,  Samarang,  Rembang, 
Surabaja,  Pasuruan,  in  mari 

810  n  hypselosoma  Blkr,  Verh.  Bat.  Gen.  XXIV  Chiroc. 

p.  25,  Nat.  T.  Ned.  Ind.  Ill  p.  fl,  Parang  Mai. , 
Ter  ale,  Trah  Jav. 

Hab,  Batavia,  Samarang,  Singapore,  in  mari, 

811  Chanos  orientalis  CV.,  Verh,  Bat.  Gen.  XXIV  Chiroc. 

p,  11,  Bandang  Mai.  Jav. 

Hab.  Batavia,  Bantam,  Cheribon,  Sama-> 
rang,  Surabaja,  Pasuruan,  Besuki,  in 
mari  et  piscinis. 

812  Albula  bananus  CV. ;  Verh.  Bat.  Gen,  XXI V  Chiroc.  p.  1 1 , 

Bandang  tjurorot  Mai. 

Hab.  Batavia,  Samarang,  Rembang,  Sura¬ 
baja,  in  mari. 


433 


813  Dussumieria  elopsoides  Blkr,  Verh;  Bat.  Gen.  XXII  Ichth. 

Mad.  p,  12,  XXIV  Chir.  p.  12 ,  Nat.  T,  Ned. 
Ind.  I  p,  421,  Djapo  Mai. 

Hab.  Batavia,  Cheribon,  Samarang,  Sura¬ 
baja,  in  mari. 

814  »  Hasseltii  Blkr  —i  Elops  javanicus  K.  v.  H. ,  Verb. 

Bat.  Gen.  XXIV  Cliiroc.  p.  13 ,  Nat.  T.  Ned. 
Ind.  I  p.  422,  Djapo  Mai. 

Hab.  Batavia,  Bantam,  Cheribon,  Sama¬ 
rang,  Surabaja,  in  mari. 

815  Elops  saurus  L.,  Verb.  Bat.  Gen.  XXIV  Chiroc.  p.  14, 

Bandang  lalaki  Mai. 

Hab.  Batavia ,  Bantam ,  Surabaja ,  Pasu- 
ruan,  in  mari. 

816  Megalops  indicus  CV.,  Verb.  Bat.  Gen.  XXIV  Cbir.  p.  15, 

Bulan-bulan  Mai,,  Seleh  Jav. 

Hab.  Batavia,  Perdana,  Tjiringin,  Sama¬ 
rang,  Surabaja,  Pasuruan,  in  mari  et 
fluviis, 

817  »  macropbtbalmus  Blkr,  Verh.  Bat.  Gen.  XXIV  Chir. 

p.  15,  Nat.  T,  Ned.  Ind.  I  p.  421,  Bulan-bulan 
Mai. 

Hab.  Batavia,  in  mari  et  ostiis  fluviorum. 

818  Pellona  amblyuropterus  Blkr,  Verh.  Bat.  Gen.  XXIV  Har. 

p.  21,  Mata  besar ,  Bulan-bulan  Mai. 

Hab.  Batavia,  in  mari. 

819  »  bracliysoma  Blkr,  Verb.  Bat.  Gen.  XXIV  Har,  p. 

22,  Mata-besar ,  Bulan-bulan  Mai, 

Hab.  Batavia,  in  mari. 

820  »  ditchoa  CV.,  Verb.  Bat.  Gen,  XXIV  Har.  p,  24, 

Mata-besar ,  Bulan-bulan  Mai. 

Hab.  Batavia,  Pasuruan,  in  mari. 

821  »  Grayana  CV.,  Verb.  Bat.  Gen.  XXIV  Har.  p.  25, 

Mata-besar ,  Bulan-bulan  Mai.,  Brunu  Sund. 

Hab.  Batavia ,  Bantam ,  Samarang ,  Pasu¬ 
ruan,  in  mari. 

822  »  Iloevenii  Blkr,  Verh.  Bat.  Gen.  XXIV  Har.  p.  26', 

Nat.  T.  Ned.  Ind.  IV  p.  712,  TabaJcong ,  Mata- 
besar  ,  Bidan-bulan  Mai.,  Brunu  Sund. 


434 


Hab.  Batavia,  Bantam,  Anjer,  Tj  iringin , 
in  mari. 

823  Pellona  pristigastroides  Blkr,  Verb,  Bat.  Gen.  XXIV  liar, 
p.  20,  Mata-besar  Mai, 

Hab.  Batavia,  in  mari. 

S24  »  Russellii  Blkr,  Verh.  Bat.  Gen.  XXIV  Har.  p.  23, 

Nat  T.  Ned.  Ind.  Ill  p.  72,  Mcita-bescir ,  Bulan - 
lulan  Mai.,  Blan  Jav.,  Mata-leber  Mad. 

Hab.  Batavia,  Samarang,  Surabaja,  Pa- 
suruan,  in  mari. 

825  Pristigaster  tartoor  CV.,  Verb.  Bat,  Gen.  XXIV  Har.  p 

25,  Matci-besar ,  Bulcin-bulan  Mai. 

Hab.  Batavia,  in  mari. 

826  Harengula  moluccensis  Blkr,  Nat.  T.  Ned.  Ind.  IV  p.609. 

Hab.  Bantam',  in  mari. 

827  Sardinella  brachysoma  Blkr,  Verb.  Bat.  Gen.  XXIV  liar. 

p,  19,  Tembang  Mai.,  Tanjan  Sund. 

Hab,  Batavia,  Tj  iringin,  in  mari. 

828  »  clupeoiides  Blkr,  Verb.  Bat.  Gen.  XXIV  Har,  p.  19, 

Nat.  T.  Ned.  Ind.  Ill  p.  773,  Bulan-bulan ,  Le¬ 
mur  u  Mai. 

Hab.  Batavia,  in  mari, 

829  »  leiogaster  CV.,  Verb.  Bat.  Gen.  XXIV  Har.  p.  18, 

Bulan-bulan  Mai, 

blab.  Batavia,  in  mari. 

830  »  lemuru  Blkr,  Nat.  T.  Ned.  Ind.  IV  p.  500,  Lemuru 

Mai. 

Hab.  Batavia,  in  mari. 

831  Spratella  fimbriata  CV.,  Verb.  Bat.  Gen.  XXIV  Har.  p. 

27,  Tembang  Mai.,  Tanjan  Sund. 

Hab,  Batavia,  Anjer ,  Djungkulon,  in  mari. 

832  »  kowala  Blkr,  Verh.  Bat.  Gen.  XXIV  Har.  p.  28, 

Nat.  T.  Ned.  Ind.  II  p.  492,  Tembang  Mai. 

Hab.  Batavia,  in  mari, 

833  ^  .  »  tembang  Blkr,  Verb.  Bat.  Gen.  XXIV  Har.  p.  28, 

Nat.  T.  Ned.  Ind.  Ill  p.  774,  Tembang  Mai. 
Tanjan  Sund. 

Hab.  Batavia,  Bantam,  Tj  iringin,  in  mari. 


435 


83  i  Rogenia  argyrotaenia  Blkr,  Yerh.  Bat.  Gen.  XXI Y  liar. 

p.  26,  Nat.  T.  Ned.  Ind,  III  p.  457,  Tembang 
putih  Mai.,  Kalapan  Sund. 

Hab.  Batavia,  Bantam,  in  mari. 

835  Clupalosa  bulan  Blkr,  Yerh,  Bat.  Gen.  XXII  Ichth.  Mad. 

p.  12,  XXIV  liar.  p.  30,  Bulan-bulan  Jav.,  Lintring 
Mad, 

Hab.  Surabaja,  in  aquis  fluvio-marinis. 

836  Alausa  ctenolepis  Blkr,  Verh.  Bat.  Gen.  XXIY  Har.  p.  32, 

Nat.  T,  Ned.  Ind,  III  p.  74,  Bulan-bulan,  Trubuk 
Mai. 

Hab.  Batavia,  Bantam,  in  mari. 

837  »  ilisha  Blkr  44  Clupanodon  ilisha  Buch.,  Verh.  Bat, 

Gen.  XXLV  Har.  p.  35,  Mata-belo  Mai. 

Hab.  Batavia,  Bantam,  Cheribon,  Suraba¬ 
ja,  Pasuruan,  in  mari. 

838  »  kanagurta  Blkr  44  Keelee  Buss.,  Yerh.  Bat.  Gen. 

XXIV  Har.  p,  34,  Mata-belo  Mai. 

Hab.  Batavia ,  Bantam ,  Pasuruan ,  in  mari. 

839  »  macrurus  Blkr  44  Clupea  macrura  K.  v.  H.,  Yerh. 

Bat.  Gen.  Har.  p.  31,  Trubuk  Mai, 

Hab.  Batavia,  Tjiringin,  in  mari. 

840  Engraulis  Brownii  CY.,  Verh.  Bat,  Gen.  XXIY  Har.  p.  39, 

Teri-nassi  Mai.,  Teri-glaga  Jav.  Mad. 

Hab.  Batavia,  Bantam,  Anjer,  Tjiringin, 
Djungkulon ,  Cheribon ,  Tegal ,  Samarang , 
Surabaja,  Pasuruan,  Besuki,  Banjuwan- 
gi,  in  mari. 

841  »  Dussumierii  CV.,  Yerh.  Bat.  Gen.  XXIV  Har.  p, 

43,  Bulu-hajam  Mai.,  Belts  Sund. 

Hab.  Batavia,  Bantam,  in  mari. 

842  »  encrasicholoides  Blkr,  Yerh.  Bat.  Gen.  XXIV  Har. 

p.  37,  Nat.  T.  Ned.  Ind,  III  p.  173,  Teri  Mai., 
Tjangkok  Sund.,  Kendui  Mad. 

Hab.  Batavia,  Bantam,  Tjiringin,  Hjung- 
kulon,  Surabaja,  Prigi,  in  mari, 

843  «  Grayi  Blkr  43  Thrissa  Hamiltonii  Gr.,  Verh,  Bat. 

Gen.  XXIY  liar.  p.  41.,  Nat.  T.  Ned.  Ind.  II 
p.  492,  Eulu  hajam  Mai.,  Bills  Sund. 


436 


Hab.  Batavia,  Bantam,  in  mari. 

844  Engraulis  melanocliir  Blkr,  VerK  Bat.  Gen.  XXII  Icbth. 

Mad.  p.  13,  XXIV  Har.  p.  36. 

Hab.  Surabaja,  in  fluviis  et  aquis  fluvio- 
marinis. 

845  »  my stax  CV,,  Verb.  Bat.  Gen.  XXIV  Har.  p.  43. 

Bulu-hajam  Mai. 

Hab.  Batavia,  in  mari. 

846  »  mystacoides  Blkr  Thryssa  porava  Blkr,  Verb. 

Bat.  Gen.  XXII  Icbtb.  Mad.,  p.  14,  XXIV  Har. 
p.  42,  Bulu-hajam  Mai.,  Blibircin ,  Bills ,  Teri-tras - 
sa  Jav.,  Sanglco ,  Sampen  Mad. 

Hab.  Batavia,  Bantam,  Tjilatjap,  Sama- 
rang,  Surabaja,  Pasuruan,  in  mari. 

847  »  rbinorliyncbos  Blkr  ^  Engraulis  kammalensis  Blkr , 

Verh,  Bat.  Gen.  XXII  Icbtb.  Mad.  p.  13,  XXIV. 
Har.  p.  41,  Nat.  T.  Ned.Ind.IVp.  434,  Tri  Mai. 
Jav.  Bulu-hajam  Mai. 

Hab.  Batavia,  Surabaja,  in  mari. 

848  »  Russellii  Blkr  ^  Nettoo  v,  Nettooli  Russ.  Verh. 

Bat.  Gen.  XXIV  p.  38 ,  Teri  Mai.,  Tengadak  Sund. 
Hab.  Batavia ,  Bantam ,  Samarang ,  in  mari. 

849  »  setirostris  Blkr^rj  Thryssa  macrognatb os  Blkr,  Verh. 

Bat.  Gen.  XXII  Icbth.  Mad.  p.  14 ,  XXIV  Har. 
p.  44,  Massan-massan ,  Grisseh  Mad.,  Bulu-hajam 
Mai.,  Mambang  Jav. 

Hab.  Batavia,  Surabaja,  in  mari, 

850  »  taty  CV  ^  Engraulis  telaroides  Blkr,  Verb.  Bat. 

Gen.  XXII  Icbtb.  Mad.  p.  13,  XXIV  Har.  p.  36, 
Bangko  Mad.,  Bulu-hajam  Mai. 

Hab.  Batavia,  Surabaja,  Pasuruan,  in  mari. 

851  »  tri  Blkr,  Verh.  Bat.  Gen,  XXIV  Har.  p.  40,  Nat. 

-  T.  Ned.  Ind.  Ill  p.  431,  Teri  Mai. 

Hab.  Batavia,  in  mari. 

852  Coilia  Dussumierii  CV.  jzj  Leptonurus  cbrysostigma  Blkr, 

Verh.  Bat.  Gen.  XXII  lchth.  Mad.  p.  41,  XXIV 
Har.  p.  45. 

Hab.  Surabaja,  in  aquis  fluvio-marinis. 


437 


853  Chatoessus  chacunda  CV  s  Anodontostoma  Hasseltii  Blkr  s 

Gonostoma  javanicum  K.  v.  H,,  Verh.  Bat.  Gen* 
XXII  Ichth.  Mad.  p.  15,  XXIV  Haring,  p.  47, 
Selangkat  Mai.,  Belo,  Sulangat  Sund.  Penden,  Sla- 
mat ,  Bandring  Jav.,  Djanjan  batu  Mad. 

Hab.  Batavia,  Bantam,  Tegal,  Samarang, 
Surabaja,  Pasuruan,  in  mari. 

854  »  selangkat  Blkr,  Verh.  Bat.  Gen.  XXIV  Har.  p. 

47,  Nat.  T.  Ned.  Ind.  Ill  p,  458,  Selangkat  Mai, 
Hab.  Batavia,  Prigi,  Pasuruan,  in  mari. 

855  Notopterus  kapirat  Blkr  ^  Notopterus  Bontianus  CV? 

Blkr,  Verh,  Bat.  Gen.  XXIV  Chiroc.  p.  17,  27, 
Nat.  T.  Ned.  Ind.  1  p.  423,  Nov.  Act.  Acad. 
Nat.  Cur.  N.  Soort.  Notopt.  tab.  Lopis ,  Kapirat 
Mai.  Sund. 

Hab.  Batavia,  Samarang,  Pasuruan,  Gem- 
pol,  in  fiuviis  et  paludibus. 

85 G  n  lopis  Blkr,  Verh.  Bat.  Gen.  XXIV  Chir.  p.  17 

Nat.  T.  Ned  Ind.  I  p.  923,  Nov.  Act.  Acad.  Nat. 
Cur.  N.  Soort.  Notopt.  tab.  Lopis  (junior),  Pang  ay  u 
(adult.)  Mai.,  Jav.,  Kapirat  Sund. 

Hab.  Batavia,  Tjibinong,  Bantam,  Sama¬ 
rang,  in  fiuviis  et  paludibus. 

857  Saurus  synodus  CV.,  Verh.  Bat.  Gen.  XXIV  Chir.  p.  28, 

Nat.  T.  Ned.  Ind.  II  p.  257. 

Hab.  Prigi,  Malang  australis,  in  mari. 

858  Saurida  nebulosa  CV.,  Verh.  Bat.  Gen.  XXIV  Chir,  p.  30, 

Nat.  T.  Ned.  Ind.  Ill  p.  292. 

Hab.  Prigi,  in  mari. 

859  »  tombil  CV.,  Verh.  Bat.  Gen.  XXIV  Chir.  p.  20, 

Bunlut-karbo ,  Lassulan  Mai.,  Kadil  Jav.,  Bobolosso 
Waridjun ,  Bangballak  Sund. 

Hab.  Batavia,  Bantam,  Tjiringin ,  Pasuru¬ 
an,  Besuki,  Banjuwangi,  in  mari. 

8G0  Sauridichthys  ophiodon  Blkr  Saurus  ophiodon  Cuv., 
Verh.  Bat.  Gen.  XXIV  Chir.  p.  18,  Aruan-tassilc 
Mai.  Malacc. 

Ilab.  Batavia,  Surabaja,  in  mari  et  aquis 
fluvio-marinis. 


43S 


801 


862 

863 

861 

865 

866 


867 


Hippoglossus  ernmei  Cuv.,  Yerli.  Bat.  Gen.  XXIV  Pleur. 

p.  13,  Kalankau ,  Mata-sabla  Mai.,  Betteh  Jav. 
Grobiat  Jav.  Mad. 

Hab.  Batavia,  Bantam,  Anjer,  Clieribon, 
Pekalongan,  Samarang,  Surabaja,  Pasu- 
rnan,  in  mari. 

Bbombus  aspilos  Blkr,  Verb.  Bat.  Gen.  XXIV  Pleur.  p.  16, 
Nat.  T.  Ned.  Ind.  I  p.  408,  Matci-sabla.  Mai. 

Hab.  Batavia,  in  mari. 

»  javanicus  Blkr,  Nat.  T.  Ned,  lnd.  IV  p.  502,  Ma- 
ta-sablci.  Mai. 

Hab.  Batavia,  in  mari. 

»  lentiginosus  Biclid3.,  Verb.  Bat.  Gen.  XXIV  Pleur. 
p.  15,  Tampar ,  Mata-sabla  Mai.,  Scibla  Sufid. 

Hab.  Batavia,  Bantam,  Pasuruan,  in  mari. 

»  polyspilos  Blkr,  Nat.  T.  Ned.  lnd.  IV  p.  503 ,  Mata- 
scibla  Mai. 

Hab.  Batavia,  in  mari. 

»  pantberinus  Biipp.  Bbombus  sumatranus  Blkr, 
Verb.  Bat.  Gen.  XXIV  Pleur.  p.  11,  Nat,  T. 
Ned.  Ind.  1  p,  409,  Vlll  p.  177. 

Hab.  Prigi,  in  mari. 

Solea  maculata  Cuv.,  Nat.  T,  Ned.  lnd.  1  p.  409,  Matct- 
sabla,  Lida  Mai. 

Hab.  Batavia,  Bantam,  Djungkulon,  in 
mari. 


868*  »  irrorata  Kubl,  ap.  Biipp.,  Verz.  Senck.  Mus.  Fisch. 


p.  19. 

Hab.  Mare  javanicum. 

869  Synaptura  Bussellii  Blkr  ^  Solea  Bussellii  Blkr  ;=j  Jerree 

potoo  A.  Buss.,  Verb.  Bat.  Gen.  XXIV  Pleur.  p. 
15,  Lida  Mai. 

Hab.  Batavia,  in  mari. 

870  »  zebra  Cant,  s  Solea  zebra  Cuv.,  Verb.  Bat.  Gen. 

XXIV  Pleur.  p.  16,  Lida  Mai. 

Hab.  Batavia,  in  mari. 

871  Aeliirus  pavoninus  Lac,,  Verh.  Bat.  Gen.  XXIV  Pleur. 

p.  18,  Mata-sabla  Mai. 


439 


872 

873 

871 


875 

876 

877 

878 

879* 

880 

881 


Hab.  Batavia,  Surabaja,  in  mari. 

Achirus  poropterus  Blkr,  Verb.  Bat.  Gen.  XXIVPIeur.  p. 

19,  Nat.  T.  Ned.  Ind.  Ip.  410,  Mata-scibla  Mai. 
Hab.  Batavia,  in  mari. 

Acbiroides  leucorhynchos  Blkr,  Verh.  Bat.  Gen.  XXIV 
Pleur.  p.  28,  Nat,  T.  Ned.  Ind.  I  p.  411,  Telum- 
pah  Jav. 

Hab,  Surakarta,  in  flumine  Pepeb. 

Plagusia  Blocbii  Blkr  Pleuronectes  bilineatus  Blkr,  Verb. 

Bat.  Gen.  XXIV  Pleur.  p.  21,  Nat.  T.  Ned.  Ind. 
1  p.  411,  Lida,  Lemper  Mai.,  Lattilat,  Lindro  Jav., 
Nila  Mad. 

Hab.  Batavia,  Cheribon,  Tegal,  Tjilatjap, 
Samarang,  Rembang,  Prigi,  Surabaja, 
Pasuruan,  in  mari. 

n  brachyrhynchos  Blkr,  Verb.  Bat.  Gen,  XXIV  Pleur. 
p,  24,  Nat,  T.  Ned.  Ind.  I  p.  414,  Lida  Mai. 
Hab.  Batavia,  Pasuruan,  in  mari. 

»  javanica  K.  v.  H.,  Verb.  Bat.  Gen.  XXIV  Pleur. 
p.  24,  Nat,  T.  Ned.  Ind.  I  p.  414,  Lemper ,  Lida 
Mad.,  Lattilat  Sund. 

Hab,  Batavia,  Bantam,  Anjer,  in  mari. 

»  lida  Blkr,  Verh.  Bat.  Gen.  XXIV  Pleur.  p.  23, 
Nat.  T.  Ned.  Ind.  I  p.  413,  Lida  Mai. 

Hab.  Batavia,  in  mari. 

»  macrolepidota  Blkr,  Verh.  Bat.  Gen.  XXIV  Pleur. 
p.  25,  Nat.  T.  Ned.  Ind.  I  p.  415,  Lida  Mai. 
Hab.  Batavia,  Anjer,  in  mari. 

»  maerorbyncbos  Blkr,  Verb.  Bat.  Gen.  XXIV  Pleur. 
p.  22,  Nat.  T.  Ned.  Ind.  I  p.  413. 

Hab.  Tjilangkahan ,  in  mari. 

»  marmorata  Blkr,  Verh.  Bat.  Gen.  XXIV  Pleur. 
p.  20,  Nat.  T.  Ned.  Ind.  I  p.  411,  Lida  Mai. 
Hab.  Batavia,  in  mari. 

»  melanopterus  Blkr  Plagusia  monopus  Blkr,  Verb. 
Bat.  Gen.  XXIV  Ichtli.  Bali  p.  11,  XXIV  Pleur. 
p.  25,  Nat.  T.  Ned.  Ind.  Ip.  415,  Lida  Mai.,  Lat¬ 
tilat  Sund. 


440 


Hab.  Batavia,  Bantam,  Tjiringin,  Sura¬ 
baja,  in  mari  et  aquis  fluvio-marinis, 

882  Plagusia  oligolepis  Blkr,  Nat.  T.  Ned.  Ind.  YII  p.  445, 

Lida  Mai. 

Hab.  Batavia,  in  mari, 

883  »  oxyrhynchos  Blkr,  Verb.  Bat.  Gen.  XXIV  Pleur, 

p.  2G,  Nat.  T.  Ned.  Ind.  I.  p.  416,  Lida  Mai. 

884  »  potous  CV.  Verh.  Bat.  Gen.  XXIV  Pleur  p.  23, 

Lida  passir  Mai.,  Lattilat  Sund.,  Latjileh  Mad. 

Hab.  Batavia,  Bantam,  Surabaja,  in  mari. 

885  »  quadrilineata  K.  v.  H.  Pi  Acbirus  bilineatus  Lac., 

V.  B.  Gen.  XXIV  Pleur.  p.  21,  N.  T.  N.  Ind.  I. 

p.  412,  Lida-lumpur  Mai.  Latjileh  lor  eh  Mad. 

Hab,  Batavia,  Cheribon,  Tjilatjap,  Sama- 
rang,  Rembang,  Surabaja,  Pasuruan,  in 
mari. 

886  Anguilla  marmorata  QG.  ;p  Anguilla  Elphinstonei  Syk. , 

V.  B.  Gen.  XXV  Muraen  p.  15,  65,  Nat.  T. 

N.  Ind.  IV  p.  504,  Mowa  Mai.,  Lubang  Sund. 

Hab.  Batavia,  Perdana,  Tjibiliong,  Kra- 
wang,  Buitenzorg,  Tjitjurup,  Tjitarik, 
Tjibulus,  Kuningan,  in  fluviis. 

887  »  mowa  Blkr  Pi  Anguilla  moa  Blkr,  V,  B.  G.  XXIII 

Ichth.  M.  O.  Jav.  p.  22,  XXV  Mur.  p.  16,  J/oa, 

Mowa  Mai.,  Sidat  Jav.,  Oiling  (jun.),  Lcirah  (adult.) 

Sund. 

Hab,  Batavia,  Tjikandi,  Perdana,  Tjibili¬ 
ong,  Banjumas,  Lelies,  Ambarawa,  in 
fluviis  et  paludibus. 

888  »  sidat  Blkr. ,  V.  B.  G.  XXV  Mur,  p,  17,  Sidat  Jav.,  Mo - 

tua  Mai.,  Oiling  (jun.),  Lardh  (adult.)  Sund. 

Hab.  Batavia,  Bantam,  Perdana,  Tjam pea, 
Ambarawa,  in  fluviis. 

880  Conger  bagio  Cant. ,  V.  B.  Gen.  XXV  Muraenoid.  p.  22 ,  N.  T, 

Ned.  Ind.  Ill  p.  77,  Putju-kanipa  Mai.  Bat.,  Kom - 

pah  Jav. 

Hab.  Batavia ,  Pasuruan ,  in  mari  et  aquis 
fluvio-marinis. 


441 


890  Conger  Noordziekii  Blkr,  Act,  Soc.  Scient.  Ind.  Neerl.  II, 

8e  Bijdr.  Amb.  p.  86. 

Hab.  Prigi,  in  mari. 

891  »  singaporensis  Blkr.,  Verb.  B.  Gen.  XXV  Mur.  p.  21, 

Hab.  Batavia  ,  in  mari. 

892  »  talabon  CV. ,  V.  B.  Gen.  XXV  p.  18,  Nat.  T.  Ned.  Ind. 

Ill  p.  77,  V  p.  456,  Putju-kanipa  Mai,  Batav., 
Remang  Jav.,  Tunang  Jav.  Mad. 

Hab.  Batavia,  Tegal,  Samarang,  Suraba¬ 
ja,  Pasuruan,  in  mari. 

893  »  talabonoides  Blkr,  V,  B,  Gen.  XXV  Mur.  p.  20, 

Patju-kanipa  Mai. 

Hab.  Batavia,  in  man, 

894*  Aphtlialmicbtbys  javanicus  Kp.,  (an  forte  Moringua  micro- 
cbir??)  Arcb.  Naturgescb.  XXII,  I  p.  68. 

Hab,  Java,  frequens  sec.  Kp. 

895  Moringua  microcbir  Blkr,  V.  B.  Gen.  XXV  Mur.  p. 

66,  N.  T.  Ned.  Ind.  IV  p.  124, 

Hab.  Prigi,  in  mari. 

896  Ophisurus  bangko  Blkr.,  V.  B,  Gen.  XXV  Mur.  p.  67, 

Bangko  Mai. 

Hab.  Batavia,  in  mari. 

897  »  boro  Buck.,  V.  B,  Gen.  XXV  Nal.  Icbtb.  Beng, 

p.  156. 

Hab,  Prigi,  in  mari. 

898  )>  lumbricoides  Blkr.,  V.  B,  Gen.  XXV  Mur.  p/32, 

Bangko  Mai. 

Hab.  Batavia,  in  mari. 

899  »  MacClellandi  Blkr,  V.  B.  Gen.  XXV  Mur.  p.  33, 

Bangko  Mai. 

Hab.  Batavia,  in  mari. 

900  »  macrocbir  Blkr,  V.  B.  Gen.  XXV  Mur.  p.  26,  N. 

T.  Ned.  Ind.  VII  p.  446,  Bangko  Mai. 

Hab.  Batavia,  in  mari, 

901  »  rutidoderma  Blkr,  Verb.  B.  Gen,  XXV  Mur.  p.  30, 

Bangko  Mai. 

Hab.  Batavia,  in  mari, 

902  »  rutidodermatoides  Blkr,  Verb,  B.  Gen.  XXV  Mur  p.  31, 

Bangko  Mai. 


442 


Hab.  Batavia,  in  mari. 

903  Muracnicbthys  gymnopterus  Blkr  ?=J  Muraena  gymnopterus 

Blkr ,  V.  B.  Gen.  XXY  Mur,  p.  52,  71,  N.  T. 
N,  Ind.  1Y  p.  506. 

Hab,  Batavia,  in  mari. 

904  »  Scliultzei  Blkr,  N.  T.  N.  Ind.  XIII  p.  366. 

Hab.  Karang-bollong ,  in  mari. 

905  Spliagebrancbus  polyopbtbalmus  Kp  ^  Anguisurus  punctu- 

latus  Kp.  7=1  Dalopbis  polyopbtbalmus  Blkr,  Y.  B. 
Gen.  XXY  Mur.  p,  69,  N.  T,  N.  Ind.  IV  p.  299. 
Hab.  Java  sec.  Kp. 

906  Muraenoblenna  tigrina  Kp.  Act.  Soc.  Sc.  Ind.  Neerl.  II 

8e  Bijdr.  Amb.  p.  93. 

Hab.  Prigi ,  in  mari. 

907  Muraena  batuensis  Blkr,  N.  T.  Ned.  Ind.  XII  p.  241. 

Hab.  Prigi,  in  mari. 

»  Blocbii  Blkr,  V.  B.  Gen.  XXY  Mur.  p.  49,  N.  T. 
Ned.  Ind.  YII  p,  102. 

Hab.  Karang-bollong  in  mari. 

»  buroensis  Blkr,  N.  T.  N.  Ind.  XIII  p,  79. 

Hab.  Prigi,  in  mari. 

»  bullata  Ricbds. ,  N.  T.  N.  Ind.  XI  p.  206. 

Hab.  Batavia,  Prigi,  in  mari. 

»  ceramensis  Blki%  Verb.  Bat.  Gen.  XXV  Mur.  p.  51, 
N.  T.  N.  Ind.  Ill  p.  927. 

Hab,  Prigi,  in  mari, 

»  cblorostigma  Blkr  Tliyrsoidea  cblorostigma  Kp. 
N,  T.  N.  Ind.  XV  p.  160. 

Hab.  Prigi,  in  mari. 

»  colubrina  Kicbds.  N.  T.  N.  Ind,  IV  p,  335. 

Hab.  Prigi,  in  mari. 

»  crudelis  Blkr  ^  Eurymyctera  crudelis  Kp,  Arch. 
Naturgescb,  XXII,  1  p.  59. 

Hab.  Java. 

»  isingteena  llicbds.  Blkr  ;zj  Muraena  isingleenoides 
Blkr,  Verb.  Bat.  Gen.  XXY  Muraen.  p.  48,  Nat. 
T.  Ned.  Ind.  IX  p.  277. 

Hab.  Prigi,  in  mari. 


908 

909 

910 

911 

912 

913 
914* 

915 


443 


916  Muraena  pantherina  Lac.  ^  Muraena  lita  Richds.  Blkr, 
Yerh.  Bat.  Gen.  XXV  Mur.  p.  47,  Nat.  T.  Ned. 
Ind.  Ill  p.  294,  X  p.  383. 

Hab.  Prigi,  in  mari. 

317  »  macrurus  Blkr,  Nat.  T.  Ned.  Ind,  VII  p.  324, 

P  amp  an ,  Pompa  Sund. 

Hab.  Batavia,  Anjer,  in  mari, 

918  »  Petellii  Blkr,  Nat.  T.  Ned.  Ind.  XI  p.  84,  Act.  Soc. 

Sc.  Ind.  Neerl,  II  8e  Bijdr.  Arab.  p.  92. 

Hab.  Prigi,  Malang  australis,  in  mari. 

919  »  tessellata  Richds.,  Verb.  Bat.  Gen.  XXV  Muraen. 

p,  74,  Nat.  T.  Ned.  Ind.  V  p.  530. 

Hab.  Duizend-ins. ,  Prigi,  in  mari. 

920  »  variegata  Richds.;  Verb.  Bat,  Gen,  XXV  Mur.  p. 

47,  Nat.  T.  Ned.  Ind.  Ill  p.  295. 

Hab.  Prigi,  Karangbollong,  in  mari. 

921  Ophisternon  bengalensis  Mcll.  ^  Symbranchus  immacula- 

tus  Cant.  Blkr  ^  Tetrabranchus  micro  phthal- 
mus  Blkr,  Verb.  Bat,  Gen.  XXV  Mur.  p.  57, 
XT  Nat.  T.  Ned.  Ind.  II  p.  69,  III  p.  438,  PutjuJc- 

Icirai  Sund. 

Hab.  Batavia,  Perdana,  in  fluviis. 

922  Monopterus  javanensis  Lac.  ^  Synbranchus  eurycbasma 

K.  v.  H.,  Verb.  Bat.  Gen.  XXIII  Ichtli.  M.  O. 
Jav.  p.  22,  XXV  blur.  p.  59,  Lindung  Mai, 
Welut,  Belut  Sund.  Jav. 

Hab.  Batavia,  Sevang,  Perdana,  Tjibiliong, 
Lebak,  Tjampea,  Buitenzorg,  Tjitjurup, 
Tjipanas,  Tjandjur,  Garut,  Kuningan, 
Gombong,  Purworedjo,  Banjumas,  Pa- 
tjitan,  Ambarawa,  Samarang,  Surabaja, 
Ngantang,  in  fluviis,  lacubua  et  paludi- 
bus. 

923  Diodon  punctatus  Cuv.,  Verh.  Bat.  Gen.  XXIV  Blootk.  p. 

19,  Buntak  duri  Mai. 

Hab.  Batavia,  in  mari. 

924  Anosmius  margaritatus  Blkr.  jrj  Tropidiebtbys  margarita- 

tus  Blkr  Ph  Tet-raodon  margaritatus  Rupp. ,  Verb. 

29 


444 


Bat,  Gen.  XXIV  Blootk.  p.  25,  Ned,  T.  N.  Ind. 
Ill  p.  302 ,  VI  p.  501. 

Hab.  Duizend  ins.  in  mari. 

925  Gastropbysus  argenteus  J.  Mull,  r=j  Tetraodon  argenteus 

Lac.,  N.  T.  N.  Ind.  Ill  p.  737,  Buntah  Mai. 

Hab.  Batavia,  Toasia,  Anjer,  in  mari. 

926  »  lunaris  J.  Mull.  ^  Tetraodon  lunaris  Cuv,  Blkr., 

Verb.  Bat.  Gen.  XXIV  Blootkak.  Vissch,  p.  13, 
Buntah  pisang  Mai.,  Buntah  gedang  Sund. 

Hab.  Batavia,  Bantam,  Anjer,  Pasuruan, 
in  mari, 

927  »  oblongus  J.  Mull.  ^  Tetraodon  oblongus  Blkr,  Verb. 

Bat.  Gen,  XXIV  Blootk.  p.  12,  Buntah  barih  Mai. 
Hab.  Batavia,  in  mari  et  ostiis  fluviorum, 

928  »  Ricbei  Blkr  ^  Chelonodon  Ricbei  Rupp.  Tetrad- 

don  Ricbei  Fremenv.,  Verb.  K.  Akad.  Wetenscb, 
Visscb.  Diemensl.  p. 

Hab.  Java. 

929  Arotbron  calamara  J.  Miill.  prj  Tetraodon  calamara  Iluss,, 

Verb,  Bat.  Gen,  XXIV  Blootkak.  p.  15,  Buntah 
halappa  Mai. 

Hab,  Batavia,  in  mari. 

930  »  calamaroides  Blkr  ;zj  Tetraodon  calamaroides  Blkr, 

Verb.  Bat.  Gen.  XXIV  Blootk.  p.  16,  Nat.  T. 
Ned,  Ind.  I  p.  96,  Buntah  halappa  Mai. 

Hab.  Batavia,  in  mari. 

931  »>  ?  kappa  Blkr  a  Tetraodon  kappa  Russ.  fig.  16,  V. 

Bat.  Gen.  XXIV  Blootk.  p.  13,  Nalez.  Ichtb. 
Beng.  p.  160,  Nat.  T.  Ned.  Ind.  Ill  p.  301 ,  Bun¬ 
tah  barih  Mai. 

Hab.  Batavia,  in  mari  et  ostiis  fluviorum. 

932  »  leiurus  Blkr  a  Tetraodon  leiurus  Blkr,  Verb.  Bat, 

Gen.  XXIV  Blootk,  p.  22,  Nat.  T.  Ned.  Ind.  1 
p.  97,  III  p.  440,  Buntah  Mai. 

^  Hab.  Batavia,  Buitenzorg,  Preanger,  in 
fluviis. 

933  »  potamopbilus  Blkr  a  Tetraodon  potamophilus  Blkr, 


445 


Verh.  Bat.  Gen.  XXII  Ichtli.  Madur.  p.  16,  XXIV 
Blootk.  p.  17,  Buntak  Mai. 

Hab,  Batavia,  Perdana,  Krawang,  Tji- 
kao,  Samarang,  Surabaja,  in  mari  et 
fluviis. 

934  Arothron  lineatus  Blkr  s  Tetraodon  lineatns  Blkr,  T.  Scbl.  zz 

Tetraodon  reticulatus  Blkr,  Y.  B.  Gen.  XXII 
Iclith.  Mad.  p.  16,  XXIY  Blootk.  p.  18,  Act.  Soc. 
Sc,  Ind.  Neerl.  1  Visscli.  Amb.  p.  67 ,  Buntak  Mai. 
Hab.  Surabaja,  in  aquis  fluvio-marinis. 

935  »  scaber  Blkr  ;rj  Tetraodon  scaber  Eyd.  Soul.  Te¬ 

traodon  aspilos  Blkr  t=i  Tetraodon  Kunhardtii  Blkr, 
Y.  Bat.  Gen.  XXIY  Blootk.  p.  17,  22,  23,  N.  T.  N. 
Ind.  II  p.  495, 1  p.  79,  III  p.  97,  Buntak  Mai.  Sund. 
Hab.  Batavia,  Serang,  in  mari. 

936  »  testudineus  J.  Mull.  ^  Tetraodon  testudineus  Bl., 

Y.  B.  G.  XXIV  Blootk.  p.  14,  Buntak  kalappa 
Mai. 

Hab.  Batavia,  in  mari. 

937  Balistes  aculeatus  Blkr,  Y.  B.  Gen.  XXIY  Balist.  p.  15, 

Hajam  Mai. 

Hab.  Batavia,  in  mari. 

938  »  cinctus  Lac.  &  Balistes  rectangulus  Bl.  Selin.,  Act. 

Soc.  Sc.  Ind.  Neerl.  II,  8°  Bijdr.  Amb.  p.  96. 
Hab.  Prigi,  in  mari. 

939  »  praslinus  Lac.,  Y.  B.  Gen.  XXIY  Balist.  p.  14. 

Hab.  Prigi,  in  mari. 

940  »  lineatus  Bl.  Schn,,  V,  B.  G.  XXIY  Balist.  p.  14. 

Hab.  Duizend-ins.  in  mari. 

941  »  stellatus  Lac.,  V.  B.  G.  XXIV  Balist.  p.  13,  Hajam 

Mai. 

Hab.  Batavia,  in  mari, 

942  »  viridescens  Lac.,  N.  T.  N.  Ind.  VII  p.  375. 

Hab.  Prigi,  Tjilatjap,  in  mari, 

943  Monacanthus  Cantoris  Blkr,  Y.  B.  G.  XXIV  Balist,  p.  17, 

N.  T.  N.  Ind.  Ill  p.  80,  Hajam  Mai. 

Hab.  Batavia,  in  mari. 


446 


9-14  Monacanthus  choirocephalus  Blkr,  V.  B.  G,  XXIV  Balist. 
p.  19,  Hajam  Mai. 

Hab.  Batavia,  in  mari. 

geographicus  Cuv.,  V.  B.  G.  XXIV  Balist.  p.  17, 
Ilcijam  Mai. 

Hab.  Batavia,  in  mari. 

hajam  Blkr,  Y.  B.  G,  XXIV  Balist.  p.  18,  Hajam  Mai. 
Hab.  Batavia,  in  mari. 

isogramma  Blkr,  N,  T,  N.  lnd.  XIII  p.  367, 
Hajam  Mai. 

Hab.  Batavia,  in  mari. 

nemurus  Blkr,  Y.  B.  Gen.  XX1Y  Balist.  p.  20, 
Hajam  Mai. 

Hab.  Batavia,  in  mari. 

tomentosus  Cuv.,  V,  B.  G.  XXIV  Balist.  p.  19, 
Hajam  Mai. 

Hab.  Batavia,  Bantam,  in  mari. 

950  Alutarius  amphacanthoides  Blkr,  Y.  B.  Gen.  XXIY  Balist. 

p.  23,  Hajam  Mai. 

Hab.  Batavia,  in  mari. 

951  »  laevis  Cuv.,  Y.  B.  G.  XXIY  Balist,  p.  21,  N.  T. 

N.  Ind.  II  p.  304,  Hajam  Mai.,  Mendut  Sund. 
Hab.  Batavia,  Tjiringin,  in  mari. 

952  »  macraeantkus  Blkr,  Y.  B.  G.  XXIY  Balist.  p.  22, 

Hajam  Mai. 

Hab.  Batavia,  in  mari. 

953  Triacanthus  brachysoma  Blkr,  X.  T.  N.  Ind,  1Y  p.  128. 

Hab,  Bantam ,  in  mari. 

954  »  brevirostris  Yal.  a  Triacanthus  Russellii  Blkr,  Y. 

B.  Gen.  XXIY  Balist.  p.  25,  Sokan  Mah,  Simjang 
engit  Jav.  Mad. 

Hab.  Batavia,  Bantam,  Samarang,  Sura¬ 
baja,  Pasuruan,  in  mari. 

955  »  oxyceplialus  Blkr,  Y.  B,  G.  XXIY  Balist.  p.  27, 

"  '  45T.  T.  N.  Ind,  III  p.  490,  Sokan  Mai. 

Hab.  Batavia,  Pasuruan,  in  mari. 

956  »  rhodopterus  Blkr,  Y.  B.  G,  XXIY  Balist.  p.  25, 

Sokan  Mah 


945  » 

946  » 

947  » 

948  » 

949  ' » 


Ilab.  Batavia,  in  raavi. 

957  Ostracion  cornutus  L,,  Y.  B.  G.  XXIV  Ostrac.  p.  32 ,  P<?- 

tih-duri  Mai. 

Hab.  Batavia,  Tjilatjap,  in  mari. 

958  »  nasus  Blkr,  V.  B.  G.  XX I V  Ostrac.  p.  33,  Petih 

Mai. 

Hab.  Batavia,  in  mari. 

959  »  rbinorbynclioms  Blkr,  V.  B.  G,  XXI V  Ostrac.  p.  34 

Petih  Mai. 

Hab.  Batavia,  Anjer,  in  mari. 

930  »  turritus  Forsk. ,  V.  B.  Gen.  XXIV  Ostrac.  p.  31, 

Petih  Mai. 

Ilab.  Batavia,  in  mari. 

961  Amphisile  scntata  Cuv,3  N.  T.  N  Ind.  II  p.  245,  Piso  Mai. 

Ilab.  Batavia ,  in  mari. 

962  Syngnatlius  bracliyurus  Blkr,  V.  B.  G.  XXV  Trosk.  p. 

16,  N.  T.  N.  Ind.  VII  p.  105,  Pankwere-boa- 
ja  Mai. 

Hab.  Batavia,  Perdana,  Lebak,  in  fluviis. 

963  »  carce  Buck.  ^  Icbtbyocampus  carce  Kp.  V.  B.  G. 

XXV  Nal.  Icbtli.  Beng.  p.  161. 

Ilab.  Java. 

964  »  dactyliopborus  Blkr,  V.  B.  G.  XXV  Trosk.  p.  16, 

N.  T.  N.  Ind.  IV  p.  506, 

Hab.  Batavia  ,  in  mari. 

965  »  djarong  Blkr,  V,  B.  G.  XXV  Trosk.  p.  22,  N.  T. 

N.  Ind.  VII  p,  325,  P  anger  eh  Sund. 

Hab.  Batavia,  Perdana,  in  fluviis. 

966  »  fluviatilis  V.  Hass.,  V.  B.  G.  XXV  Trosk.  p.  .18, 

(an  Doryichtkys  Hasseltii  Kp?) 

Hab.  Batavia,  in  fluviis. 

967  »  heptagonus  Blkr  n  Hippichtbys  beptagonus  Blkr, 

V.  B.  G.  XXII  Icbtb.  Mad.  p.  15,  XXV  Trosk. 
p.  23.,  Sogo-prono  Jav. 

Hab.  Patjitan,  Surabaja,  in  fluviis  et  aquis 
fluvio-marinis. 

968  »  leiaspis  Blkr,  V.  B.  Gen.  XXV  Trosk,  p,  20, 

Djarong  Mai. 


448 


Hab.  Batavia,  in  fluviis. 

969  Syngnathus  sundaicus  Blkr,  Y.  B.  G.  XXV  Trosk.  p.  2L 

Hab,  Anjer. 

970  »  tapeinosoma  Blkr,  N,  T.  N.  Ind.  VI  p.  376, 

Djarong  Mai. 

Hab.  Anjer,  in  mari. 


Species  Syngnathi  sequentes  Kaupianae  mihi  ignotae  forsan 
ex  parte  non  a  praeced.  diversae. 

971*  Syngnathus  argyrostictus  K.  v.  H.,  Kp,  Arch.  Naturgesch. 
XIX  I  p,  232. 

Hab.  Java. 

972*  »  Kuhlii  Kp,  Arch.  Natg.  XIX.  I  p.  232, 

Hab.  Java. 

973*  Corythoichthys  fasciculatus  Kp,  Arch.  Naturgesch.  XIX 
1  p.  231. 

Hab.  Java. 

974*  Doryichthys  spinosus  Kp,  Arch.  Naturgesch.  XIX,  Ip,  233. 

Hab.  Java. 

975*  »  Hasseltii  Kp,  Arch.  Naturgesch.  XIX,  I  p.  233. 

Hab.  Java. 

976*  Ilemimarsupium  Goudoti  Kp. ,  Arch.  Naturgesch.  XIX,  I 
p.  234. 

Hab.  Java. 


977  Gastrotokeus  biaculeatus  Heck.  *=*  Solenognathus  Blochii 

Blkr  Syngnathoides  Blochii  Blkr,  V.  B.  Gen. 
XXV  Trosk.  p.  24,  N.  T.  N.  Ind.  II  p.  259. 
Hab.  Batavia,  in  mari. 

978  Hippocampus  kuda  Blkr,  V,  B.  G.  XXV  Trosk.  p.  26, 

-  Kuda  Mai. 

Hab.  Tjilatjap  in  mari. 

979  Scyllium  maculatum  Gr.,  V.  B.  Gen.  XXIV  Plagiost.  p.  16, 

Tjutjot  Tcumlang  Mai. 


449 


Hab.  Batavia,  Bantam,  in  mari; 

980  CliiloscylHum  Hasseltii  Blkr,  V.  B.  G.  XXIV  Plag.  p.  191; 

T jut  jot  pisang  Mai. 

Hab,  Batavia,  in  mari. 

981  »  malayanum  MH.  Hemiscy Ilium  malayanum  MH., 

N.  T.  Ned.  Ind.  VII  p.  376. 

Hab.  Samarang,  in  mari. 

982  »  pbymatodes  Blkr.,  V.  B,  G.  XXIV  Plag.  p.  21, 

Tjutjot-tekeh  Jav. 

Hab.  Samarang,  in  mari. 

983  »  plagiosum  MIL,  V.  B.  G.  XXIV  Plag.  p.  17, 

Tjutjot  mcitjan  Mai. 

Hab.  Batavia,  Samarang,  in  mari. 

984  v  punctatum  MH.  t=i  Scyllium  pnnctatum  V.  Hass, 

V.  B.  G.  XXIV  Plag.  p.  22,  Tjutjot-pisang  Mai. 
Hab.  Batavia,  in  mari. 

985  »  tuberculatum  MH,  V.  B.  G.  XXIV  Plag.  p.  20, 

Tjutjot  kumbang  Mai. 

Hab.  Samarang,  in  mari, 

986  Stegostoma  fasciatum  MH.,  V.  B.  G.  XXIV  Plag.  p.  23, 

Tjutjot  matjcm  Mai. 

Hab.  Batavia,  Samarang,  in  mari. 

987  Ginglymostoma  Riippellii  Blkr  ^  Nebrius  'concolor  Rupp. , 

Verh.  B.  Gen.  XXIV  Plag.  p,  91,  Tjutjot  buta  Mai. 
Hab.  Batavia,  in  mari. 

988  Hemigaleus  macrostoma  Blkr,  V.  B.  G.  XXIV  Plag,  p.  46, 

Tjutjot ,  MaL 

Hab.  Batavia,  Samarang,  in  mari, 

989  »  microstoma  Blkr,  V,  B.  G.  XXIV  Plag.  p.  46, 

Tjutjot  Mai. 

Hab.  Batavia,  in  mari. 

990  Carcliarias  (Scoliodon)  acutus  Rupp. ,  V.  B.  G.  XXIV  Plag. 

p.  30,  Tjutjot  pisang  Mai. 

Hab.  Batavia,  Tegal,  Samarang,  in  mari. 

991  »  (»)  macrorliynchos  Blkr,  V.  B,  G.  XXIV  Plag.  p* 

31,  Tjutjot  pisang  Mai. 

Hab.  Batavia,  in  mari. 


450 


992  Carcharias  (Prionodon)  amblyrhynclios  Blkr. ,  N.  T.  N.  ltd. 

X,  p.  467. 

Hab.  Mare  javan.  prope  insul.  Solombo. 

993  »  (»)  brachyrhynchos  Blkr  ^  Carcbarias  (Prictio- 

don)  Henlei  Blkr  (nec  Val.),  N.  T.  N.  Ind. 

IV.  p.  510. 


/ 


Hab.  Batavia,  in  mari. 

994  »  (»)  brevipinna  Blkr  ^  Carcharias  (Aprion'1  bre- 

vipinna  ME,  N.  T.  N.  Ind.  1Y  p.  509  Tju¬ 
tjot  Mai. 

Hab.  Batavia,  in  mari. 

995  »  (»)  fasciatus  Blkr,  Y.  B.  Gen.  XXIY  Blag.  p. 

37,  N,  T.  N.  Ind.  IY  p.  510,  Tjutjot  Mai. 
Hab.  Batavia,  in  mari. 

996  »  (»)  javanicus  Blkr,  Y.  B.  G.  XXIV  Plag,  p. 

38,  Tjutjot  Mai. 

Hab.  Batavia,  Pasuruan,  in  mari. 

997  m  (»)  melanopterns  QG.,  Y.  B.  G,  XXIY  Plag.  p. 

33,  Tjutjot  Mai.,  Munsing  Jav. 

Hab.  Batavia,  Samarang,  Surabaja,  in  mari, 

998  »  (»)  menisorrah  Yak,  V.  B.  G.  XXIY  Plag.  p. 

35,  Tjutjot  Mai. 

Hab.  Batavia,  Samarang,  in  mari. 

999  »  (»)  munsing  Blkr,  Y.  B.  G,  XXII  Ichth.  Ma- 

dur.  p.  16,  XXIY  Plagiost.  p.  32,  Munsing  Jav. 
Hab.  Surabaja,  in  aquis  fluvio-marinis. 

1000  »  (»)  pleurotaenia  Blkr.,  Y.  B.  Gen.  XXIY  Plag. 

f  p,  40,  Tjutjot  Mai. 

Hab.  Batavia,  in  mari. 

1001  »  (»)  sorrah  Yak,  Y.  B.  G.  XXIY  Plag.  p.  39, 

Tjutjot  Mak,  Munsing  Jav. 

Hab.  Batavia,  Surabaja,  in  mari  et  aquis 
fluvio-marinis, 

1002  »  ^  (»)  tjutjot  Blkr,  V,  B.  G.  XXIY  Plag.  p.  36. 

Tjutjot  Mak 
Hab.  Batavia,  in  mari. 

1003  Sphyrna  Blochii  MIL ,  Y.  B.  Gen,  XXIV  Plag.  p,  41,  Tju¬ 

tjot  martely  Tjutjot  rongong  Mak 


451 


Ilab.  Batavia,  Tegal,  Samarang,  Surabaja 
in  mari. 

1001  Sphyrna  zygaena  l\af.,  Y.  B.  G.  XXIY  Flag.  p.  42,  Tju- 
tj'ot  martel  Mai. 

Ilab.  Batavia,  Anjer,  Samarang,  Suraba¬ 
ja,  in  mari. 

1005  Pristis  dubius  Blkr,  Verb.  Bat.  Gen.  XXIY  Plag.  p.  56, 

Nat.  T.  Ned.  Ind.  Y  p.  459. 

Hab.  Batavia,  in  mari. 

1006  »  microdon  Lath.,  Yerh.  Bat.  Gen.  XXIV  Plag.  p.  54, 

Pamprang  Jav. 

Hab.  Batavia,  Surakarta,  Gresik,  Sura¬ 
baja,  in  mari  et  in  fluviis. 

1007  »  semisagittatus  Lath.,  Verh.  Bat.  Gen.  XXIY  Plag. 

p.  53. 

Hab.  Batavia,  Samarang,  in  mari. 

1008  Rhynchobatus  djeddensis  Riipp.  ^  Rhynchobatus  laevis 

MIL,  Y.  B.  G.  XXIY  Plag.  p,  58,  Tjutjot  biolv 
Mai. ,  Kelceh  Jav. 

Hab.  Batavia,  Samarang,  in  mari. 

1009  Rliinobatus  (Rhiuobatus)  armatus  Gr. ,  Y.  B.  G.  XXIY 

Plag.  p.  60,  N.  T.  N.  Ind.  Ill  p.  85,  Kelceh  Jav. 
Hab.  Samarang,  in  mari. 

1010  »  (»)  ligonifer  Cant.,  V.  B.  G.  XXIY  Plag.  p.  59, 

Pareh  pandrong  Mai. ,  Kelceh  Jav. 

Hab.-  Batavia,  Samarang,  in  mari. 

1011  Rhina  ancylostomus  Bl.  Schn.,  Y.  B.  G.  XXIY  Plag.  p.  56. 

Hab.  Batavia,  in  mari. 

1012*  Narcine  maculata  A.  Dumer.,  Rev.  Magaz.  Zool.  1852  p.  176. 

Hab.  Java. 

1013  »  timlei  Ilenle,  N.  T.  Ned.  Ind.  1Y  p.  512. 

Hab.  Batavia,  in  mari. 

1014  Trygon  heterurus  Blkr,  Y.  B.  Gen.  XXIY  Plag,  p.  67, 

Pareh  Mai. 

Hab.  Batavia,  Pasuruan,  in  mari. 

1015*  »  imbricata  MH.,  Syst.  Beschr.  Plagiost.  p.  164. 

Hab.  Samarang,  Surabaja,  in  mari. 

»  Kuhlii  MH.  &  Trygon  glauconotus  K.  v.  H.  V.  B. 


1016 


452 


G.  XXIV  Plag.  p.  73,  Pareh  Mai.,  Kinjong  Jav. 
Hab.  Batavia,  Samarang,  in  mari. 


1017  Trygon  macrurus  Blkr,  Y.  B.  G.  XXIY  Plag.  p.  74, 


N.  T.  N.  Ind.  Ill  p.  607,  Pareh  Mai. 

Hab.  Batavia,  Samarang,  in  mari. 

1018 

pareh  Blkr  zl  Trygon  semirugosa  K.  v.  H.,  V.  B. 
G.  XXIY  Plag.  p.  71,  N.  T.  N.  Ind,  Y  p.  461, 

Pareh  passir  Mai. 

- 

Hab.  Batavia,  in  mari. 

1019 

» 

pastinacoides  Blkr ,  Y.  B.  G.  XXIY  Plag.  p.  75 , 
Pareh  Mai. 

Hab.  Batavia,  in  mari. 

1020 

» 

polylepis  Blkr,  V.  B.  G.  XXIY  Plag.  p.  73,  Pa¬ 
reh  pas  sir  Mai. 

Hab.  Batavia,  in  mari. 

1021 

» 

narnak  Rupp.  s  Trygon  maculata  K.  v.  H.,  Y. 
B.  G.  XXIY  Plag.  p.  69 ,  Pareh  humbang  Mai. 
Hab.  Batavia,  in  mari, 

1022 

narnakoides  Blkr,  V.  B.  G.  XXIY  Plag.  p,  72, 
N.  T.  N.  Ind.  Ill  p.  738,  Pareh  Mai. 

Hab.  Batavia,  Bantam,  Samarang,  in  mari. 

1023 

» 

undulata  Blkr,  Y.  B,  G.  XXIY  Plag.  p.  70,  N. 
T.  N.  Ind.  VIII  p.  167,  Pareh  kassi  Mai. 

Hab.  Batavia,  Samarang,  in  mari. 

1024 

» 

■vvalga  MII. ,  Y.  B.  G.  XXIV  Plag.  p.  67,  Pareh  Mai. 
Hab.  Batavia,  Samarang,  in  mari. 

1025 

» 

zugei  Burg.,  V.  B.  G,  XXIY  Plag.  p.  68,  Pa¬ 
reh  tokat-oka  Mai. 

Hab.  Batavia,  in  mari. 

1026* 

» 

shindrakee  Riipp.  S  Russ.  f.  5,  Verz.  Mus.  Senck, 
Fisch.  p.  38. 

Hab.  Mare  javanicunk 

1027  Rkacliinotus  africanns  Cant. ,  N.  T,  N.  Ind.  VI  p.  514 , 
Pareh  duri  Mai. 

Hab.  Batavia,  in  mari. 


1028  Pteroplatea  micrurus  MH. ,  Y.  B.  G.  XXIY  Plag.  p.  76, 
(excl.  syn.  Pteroplatea  japonica  T.  Schl.),  Pareh 
lumpur  Mai.,  Peh  Jav. 


453 


Ilab.  Batavia,  Samarang,  in  mari. 

1029  Hypolopbus  sepben  MH.,  V.  B.  G.  XXIV  Plag.  p.  77, 

Parch  dawon ,  Parch  bander  a ,  Parch  hcijam  Mai., 
Peh  tjcrroTc  Jav. 

Hab.  Batavia,  Samarang,  Surakarta,  Gre- 
sik,  Surabaja,  in  mari  et  fluviis. 

1030  Taeniura  lymma  MH. ,  V.  B.  G.  XXIV  Plag.  p.  78,  N. 

T.  N.  Ind.  Ill  p.  85 ,  Par  eh  Tcumbang ,  Petjun  Mai. 
Hab.  Batavia,  in  mari. 

1031  »  melanospilos  Blkr,  Nat.  T.  N,  lnd.  IV  p.  513, 

Pareh  Mai. 

Hab,  Batavia,  in  mari. 

1032  Aetoplatea  zonurus  Blkr.,  V.  B.  G.  XX1Y  Plag.  p.  79, 

Pareh  Mai. 

Hab.  Batavia,  in  mari. 

1033  Myliobatus  maculatus  Gr. ,  Verb.  Bat.  Gen.  XXIV  Plag.  p. 

79,  Pareh  burong ,  Pareh  gampret  Mai. 

Hab.  Batavia,  Samarang,  Pasuruan,  in  mari. 

1034  »  milvus  Val. ,  V.  B.  G.  XXIV  Plag.  p.  87,  Pareh 

burong ,  Pareh  gampret  Mai. 

Hab.  Batavia,  Samarang,  in  mari. 

1035  »  Nieubofii  MH ,  V.  B.  Gen.  XXIV  Plag.  p,  85, 

Pareh  burong ,  Pareh  gampret  Mai. 

Hab.  Batavia,  in  mari. 

1036  »  vespertilio  Blkr,  V.  B.  G.  XXIV  Plag.  p.  85, 

Pareh  burong  Mai.,  Peh  Jav. 

Hab.  Batavia,  Samarang,  Surabaja,  in  mari. 

1037  Rbinoptera  javanica  MH.  ^  Rbinoptera  truncata  v.  H.,  V. 

B.  Gen.  XXIV  Plag.  p.  89,  Pareh  burong ,  Pa¬ 
reh  panlcai  Mai. ,  Napeh  Jav. 

Hab.  Batavia,  Samarang,  Surabaja,  in  mari, 

1038  Cepbaloptera  Kulilii  Val.  MH. ,  Act.  Soc.  Sc.  Ind,  Neerl. 

Ill  9e  Bijdr.  Amb.  p.  6. 

Hab.  Batavia,  in  mari. 


In  de  bovenstaande  lijst  zijn  opgesomd  alle  soorten 
van  visschen,  aan  Java’s  kusten  of  in  zijne  zoete  water 


454 


teren  levende,  welke  mij,  hetzij  door  eigen  waarneming, 
hetzij  uit  waarnemingen  van  anderen  zijn  bekend  ge- 
worden. 

Zij  omvat  1039  soorten,  van  welke  evenwel  verschei-  ! 
dene  bij  latere  onderzoekingen  zullen  blijken  sleehts 
nominaal  te  zijn.  Zij  behooren  tot  niet  minder  dan 
269  geslachten ,  van  welke  52  door  mij  zijn  voorge- 
steld.  De  wezenlijke  soorten  der  bovengemelde  zullen 
echter  zeer  zeker  blijken  het  cijfer  van  1000  te  boven 
te  gaan. 

Sleehts  ongeveer  315  dier  soorten  waren  tot  op  mijne 
onderzoekingen  van  Java  bekend ,  met  inbegrip  zelfs 
van  die  soorten,  welke  in  Let  tijdvak  mijner  naspo- 
ringen  door  andere  schrijvers  van  Java  zijn  verm  eld. 

Uuim  700  soorten  alzoo  heb  ik  voor  het  eerst  als  be- 
woonsters  van  Java  aangeduid  en  bijkans  400  dier  soor¬ 
ten  waren,  tijdensikze  beschreef,  nieuw  voor  de  weten- 
schap. 

De  soorten,  in  bovenstaande  lijst  met  een*gemerkt, 
ten  getale  van  85,  bevinden  zich  niet  in  mijne  verza- 
zameling. 

Gedeeltelijk  is  het  voorkomen  dier  soorten  om  of  op 
Java  on  zeker. 

Welligt  zijn  verscheidene  dier  soorten  terug  te  bren- 
gen  tot  soorten  mijner  verzameling,  doch  niet  voldoen- 
de  uit  de  beschrijvingen  alleen  bepaalbaar;  sommige 
daarvan  zijn ,  zoo  verre  mij  bekend  is,  zelfs  niet  eens 
beschreven,  maar  sleehts  benoemd. 

Eenige  der  opgesomde  soorten  zijn  tijdens  mijne  reizen 
over  Java  sleehts  gezien,  zonder  dat  er  gelegenheid  be- 
stond  ze  te  be  waren. 

Enkele  andere  der  met  een  *  gemerkte  soorten  zijn  in 


455 


mijn  bezit  geweest,  dock  tijdens  mijne  reizen  of  door 
toevallige  omstandigheden  verloren  gegaan. 

Nog  andere  zijn  mij  sleclits  bekend  uit  de  afbeel- 
dingen,  nngelaten  door  Kidd  eti  Van  Hasselt.  Hier- 
toe  behooren  Gobi  us  anjerensis,  Gobi  us  elegans,  Gobi- 
us  Kuhlii,  Gobius  tjilankahanesis ,  Salarias  Raaltenii, 
Silurichthvs  Hasseltii,  Barbus  Hasseltii.  Plagusia  macro- 
rliynchos  en  Syngnathus  sundaicus. 

Het  is  mijne  overtuiging,  dat  hefc  totale  cijfer  der 
opgesomde  soorten  nog  op  verre  na  niet  uitdrukt  het 
cijfer  der  soorten  van  visschen,  tot  de  fauna  van  Java 
behooren  de. 

De  plants  waar  ik  voornamelijk  verzamelde,  was  Ba¬ 
tavia.  Talrijke  toezendingen  van  verschillende  gedeel- 
te  van  het  eiland  hebben  veel  bijgedragen  tot  de  uit- 
breiding  der  kennis  van  de  geographische  verbreiding 
der  visschen  om  en  over  Java.  Maar  zeer  talrijke  plaatsen 
zijn  nog  ononderzocht  gebleven  en  het  onderzoek  van 
vele  andere  plaatsen  is  sleclits  zeer  onvolkomen  ge- 
schied.  Mijne  ambtelijke  verhouding  heeft  mij  niet  toe- 
gelaten,  eigenlijke  ichthyologische  reizen  te  ondernemen 
en  meer  te  onderzoeken  dan  ik  gedaan  heb. 

Zoo  blijffc  zonder  twijfel  nog  een  ruim  veld  van  waar- 
nemingen  voor  mijne  opvolgers  over  en  ik  aarzel  niet 
als  mijne  overtuiging  uit  te  drukken,  dat  minstens  2000 
vischsoorten  de  zoete  en  zilte  wateren  van  Java  bewonen. 

Achter  de  namen  van  alle  door  mij  waargenomene 
soorten  heb  ik  aangehaald  de  beschrijvingen,  welke  ik 
er  van  heb  gepubliceerd  in  de  werken  der  Natuurkun- 
dio-e  Vereeniging  in  Nederlandsch  Indie  en  in  die  van 

O  O  O 

het  Bataviaasch  Genootschap  van  Kunsten  en  Weten- 
schappen.  Ook  zijn  claar  bijgevoegd  de  namen  in  het 


456 


Maleisch,  Soendaascli,  Javaansch  en  Madureesch  voor 
zoo  verre  ze  ter  mijner  kennis  zijn  gekomen. 

Ik  heb  ook  zorg  gedragen  onder  den  naam  van  elke 
soort  zooveel  mogelijk  de  plaats  te  bepalen ,  waar  zij  is 
waargenomen.  Voor  de  minder  met  de  geograpbie  van 
Java  bekende  zoologen  laat  ik  hier  eene  korte  aandui- 
ding  dier  plaatsen  volgen. 

Residentie  Bantam .  —  Serang,  Bantam,  Anjer,  Tjiringin,  Tjibiliong, 
Perdana,  D  jungk along,  Tjilangkalian,  Menes,  Lebalc, 
Rankasbetong,  Tjikandi,  Pandeglang,  Tjimanok. 
n  Batavia.  Batavia,  Toasia,  Tandjongoost,  Bekassi,  Tji- 
binong. 

»  Buitenzorg.  Buitenzorg,  Tjampea,  Tjikoppo. 

n  Preanger .  Tjipannas,  Tjandjioer,  Parongkalong,  Tjikao. 

Bandong,  Patengan,  Garoet. 

))  Krawang .  Palds,  Tjikao,  Pamanoekan. 

»  Cheribon ,  Cheribon,  Pandjalloe,  Darma,  Koeningan, 

■»  Tegal .  Tegal. 

)>  PeJcalongan .  Pekalongan. 

»  Banjoemas  Banjoemas.  Dieng,  Tjilatjap. 

)>  Bagelen.  Karangbollong,  Gombong,  Poerworedjo, 

»  Soerakarta.  Soerakarta,  Wonogiri,  Pagotang, 

»  Patjitan.  Patjitan. 

»  Samarang.  Samarang,  Penawangan ,  Ambarawa. 

»  Rembang .  Rembang. 

5>  Recliri.  Kediri,  Prigi. 

»  Soerabaja.  Soerabaja,  Gresik,  Modjokerto,  Gempol. 

”  Pasoeroean .  Pasoeroean ,  Grati ,  Ngantang ,  Lesti ,  Ban- 

joebiroe. 

w  Besoeki.  Besoeki,  Bondowosso. 

Pi  Banjoewangi.  Banjoewangi, 


Bcripsi  Batavia  Calendis  Januarii  1858. 


. 


r,  1  ' 


. 


r~  -  ~  , 


. 


. 


. 

■ 

■ 

■ 

■  -  -  ‘  -  *  ■  :  • 

..  ■  \  -  .  , 

■ 

' 

. 

...  -  y  ■  i  . 

■ 

. 


. 

- 

. 


_  ,  V  •  ■  •  '/ 

* 


. .  ;  -  - 

- .. 

. 

. 


■ 


. 


■ 1 


B  IJ  D  R  A  G  E 


TOT  DE  KENNIS  DER 

ICHTHYOLOGISCHE  FAUNA  VAN  SINGAPORE, 

DOOR 

IBr.  P.  ELUGliilB.' 


In  rnijne  Bijdrage  tot  dekennis  der  Iehthyologische  fauna  van 
Riouw  (Natuurkundig  Tijdschrift  voor  Ned.  Ind.  Jaarg.  II,  1851), 
gafikeene  opsomming  van  de  door  den  heer  Th.  Cantor  van 
Singapore  bekend  gemaakte  vischsoorten ,  ten  getale  van  122, 
Ik  vermoedde  toen  niet ,  dat  ik  spoedig  in  de  gelegenheid  zou 
zijn,  zelf  de  kennis  der  zeefauna  van  Singapore  aanmerkeiijk 
te  verrijken. 

In  November  en  December  1851  ontving  ik  belangrijke  ver- 
zamelingen  van  Singapore,  welke  ik  heb  te  danken  aan  den 
wetenschappelijken  ijver  van  den  heer  Dutronquoi  te  Singa¬ 
pore  ,  alsmede  aan  de  welwillendheid  van  den  heer  C.  G. 
Daum,  die  zich  wel  met  de  overbrenging  daarvan  heeft  willen 
belasten.  De  bedoelde  verzamelingen  bevatten  de  hieronder 
genoemde  soorten.  Van  de  reeds  door  mij  beschrevene  is  de 
plaats  van  beschrijving  achter  de  namen  gevoegd. 

1.  Labrax  waigiensis  CV.  Nat.  Tijdschr.  N.  I.  Jaarg.  IIp.  479. 

2.  Apogon  rhodopterus  Blkr.  nov.  spec. 

o,  „  glaga  Blkr.  Verb.  Bat.  Gen.  XXII  Percoid. 

4.  Serranus  crapao  CV.  ibid. 

4.  „  altwelis  CV.  ibid. 

6.  Plectropoma  maculatum  CV.  ibid. 

p 


7 .  Mesoprion  annularis  CV.  ibid. 

8.  „  chrysotaenia  Blkr.  Nat  Tijdschr.  N.  I.  II  p.  170. 

9.  Myriodon  scorpaenoides  Bris.  d.  Barnev.  ibid.  p.  480. 

40.  Ther apon  theraps  CV.  Verh.v  Bat.  Gen.  XXII  Percoi'd. 

14.  Ilelotes  sexlineatus  CV.  Nat.  Tijdschr.  N.  I.  II  p.  171. 

42.  Holocentrum  orientate  CV.  Verh.  Bat.  Gen.  XXII  Percoi'd. 

43.  Sphyraena  jello  CV.  ibid. 

14.  „  obtusata  CV.  ?  ibid. 

45.  Polynemus  tetradactylus  CV.  ibid. 

46.  Upeneoides  variegatus  Blkr.  ibid. 

47.  „  sulphureus  Blkr.  a  Vpeneus  sulphurous  CV. 

ibid. 

48.  „  vittatus  Blkr.  zn  Upeneus  viltatus  CV.  ibid. 

49.  Platycephalus  isacanthus  CV.?  Nat.  Tijdschr.  N.  I.  II  p. 

481. 

20.  Pristipoma  nageb  Biipp.  Verh.  Bat.  Gen.  XXIII  Sciaenoid. 

21.  Diagramma  punctatum  Ehr.  ibid. 

22.  „  plectorhynchus  CV.  ibid. 

23.  Scolop sides  Yosmeri  CV.  ibid. 

24.  „  margarilifer  CV.  ibid. 

25.  „  monogramma  K.  v.  H.  ibid. 

26.  Girella  sarissophorus  Blkr.  a  Crenidens  sarissophorus 

Cant. 

27.  Heterognathodon  bifasciatus  Blkr.  Verh.  Bat.  Gen.  XXIII 

Sciaenoid. 

28.  Dentex  tolu  CV.  ibid.  Sparoid. 

29.  Lethrinus  rhodopterus  Blkr.  nov.  spec. 

30.  Pentapus  setosus  CV.  Nat.  Tijdschr.  N.  I.  II  p.  175. 

34.  Caesio  coerulaureus  Lac.  Verh.  Bat.  Gen.  XXIII  Maenoid. 

32.  „  eriythrog aster  K.  v.  H.  ibid. 

33.  Scatophagus  argus  CV.  ibid.  Chaetodont. 

34.  Chelmon  rostratus  CV.  ibid. 

35.  Eolacanthus  annularis  CV.  ibid. 

38.  „  sexstriatus  K.  v.  H. 

37.  Platax  gampret  Blkr.  ibid. 

38.  „  teira  CV.  ibid. 


m 


39.  Psettus  rhombeus  CV.  ibid. 

40.  Cybium  guttatum  GV.  ibid.  XXIV  Makreel.  Vissch. 

41.  Chorinemus  sancti  Petri  CV.  ibid. 

42.  Trichiurus  savala  CV.  ibid. 

43.  „  haumela  CV.  ibid. 

44.  Megalaspis  Rottleri  BIkr.  =5  Carcmx  Rotleri  CV.  ibid. 
43.  Selar  Kuhlii  BIkr.  ibid. 

46.  Carangoides  atropus  BIkr.  s  Caranx  nigripes  CV.  ibid. 

47.  Stromateus  niger  BI.  CV.  zs  Apolectus  stromateus  CV. 

48.  Stromciteoides  cinereus  BIkr.  a  Stromateus  griseus  CV. 

49.  Equula  dacer  CV.  ibid. 

30.  Amphacanthus  guttatus  Bl.  Schn.  ibid.  XXIV  Teuthid. 


31. 

if 

virgatus  CV.  ibid. 

32. 

ft 

jams  CV.  ibid. 

33. 

'ft 

chrysospilos  BIkr.  nov.  spec. 

34.  Pomacentrus  prosopotaenia  BIkr.  nov.  spec. 

33,  Glyphisodon  bengalensis  CV.  Verh.  Bat.  Gen.  XXI  Labroid. 
Ctenoid. 

36.  „  coelestinus  CV.  ibid. 

37.  ,,  ‘  plagiometopon  BIkr.  nov.  spec. 

38.  Cossyphus  macrodon  BIkr.  Verh.  Bat.  Gen.  XXII  Gladsch. 

Labroid. 

39.  Tautoga  melapterus  CV.  ibid. 

60.  Crenilabrus  oligacanthus  BIkr.  Nat.  Tijdschr.  N.  I.  II  p. 

489. 

61.  Scarus  micrognathos  BIkr.  Verh.  Bat.  Gen.  XXII  Gladsch. 

Labroid. 

62.  „  rivulatoides  BIkr.  ibid. 

63.  „  aeruginosus  CV.  ibid. 

64.  „  harid  Forsk.  ibid. 

63.  „  singaporensis  BIkr.  nov.  spec. 

66.  Gobius  chlorostigma  BIkr.  Verh.  Bat.  Gen.  XXII  Gobioid. 

67.  Apocryptes  changua  CV.  ibid. 

68.  Batrachus  grunniens  CV.  Nat.  Tijdschr.  II  p.  487. 

69.  Echeneis  neucrates  L.  Verh.  Bat.  Gen.  XXIV  Chiroc.  Lutod. 

70.  Machaerium  nebxdatum  BIkr.  nov.  spec. 


u 

71.  Arms  leioletocephalus  Blkr.  Verh.  Bat.  Gen.  XXI,  Siluroid. 

batav. 

72.  „  macruropterygius  Blkr.  ibid. 

75.  Plotosus  unicolor  K.  v.  H.  ibid. 

74.  „  albilabris  CV. 

75.  Ckirocentrus  dorab  CV.  Verh.  Bat.  Gen.  XXIV,  Chiroc. 

Lutod. 

76.  „  hypselosoma  Blkr. 

77.  Belone  caudimacula  Cuv.  Verh.  Bat.  Gen.  XXIV.  Snoek. 

78.  „  melanotus  Blkr.  ibid. 

79.  „  leiuroides  Blkr.  Nat.  Tijdschr.  N.  I.  I.  p.  479. 

80.  Hemiramphus  Quoiji  CV.  ibid.  II  p.  491. 

81.  „  Dussumierii  CV.  Verh.  Bat.  Gen.  XXIV,  Snoek.  Vissch. 

82.  Pellona  Russellii  Blkr.  ibid.  Haring.  Vissch. 

So.  Alausa  ctenolepis  Blkr.  ibid. 

84.  Engraulis  Brownii  CV.  ibid. 

85.  „  Dussumierii  CV.  ibid. 

86.  Saurida  tornbil  CV.  ibid.  Chir.  Lutod. 

87.  Hippoglossus  erumei  Cuv.  ibid.  Pleuronect. 

88.  Synaptura  aspilos  Blkr.  nov.  spec. 

89.  „  zebra  Cant.  Verh.  Bat.  Gen.  XXIV,  Pleuronect. 

90.  Plagusia  hrachyrhynchos  Blkr.  ibid. 

91.  Conger  talabon  Cuv. 

92.  „  singaporensis  Blkr.  nov.  spec. 

95.  Balistes  stellatus  Lac.  Verh.  Bat.  Gen.  XXIV,  Balistin. 

94.  Monacanthus  Cantoris  Blkr.  ibid. 

95.  Triacanthus  Blochii  Blkr. 

96.  Tetr addon  Kunhardtii  Blkr.  Verh.  Bat.  Gen.  XXIV,  Blootk. 

Visschen. 

97.  „  testudineus  Bl.  ibid. 

98.  „  lunaris  Cuv.  ibid. 

99.  Hippocampus  kuda  Blkr.  nov.  spec. 

100 .  Ginglymostoma  Ruppellii  Blkr. 

101.  Rhinobatus  (Rhinobatus)  armatus  Gr.  Hardw.  Verh.  Bat* 

Gen.  XXIV  Plagiost. 

102.  Taeniura  lymma  MH.  ibid. 


Van  deze  soorten  zijn  slechts  29  vermeld  door  den  heer 

•> 

Cantor.  Het  geheele  aantal  mij  bekende  species  van  Sin¬ 
gapore  stijgt  daardoor  van  122  tot  195,  zoodat  ik  de  ken- 
nis  der  vischjfauna  van  dit  eiland ,  met  die  van  niet  minder 
dan  73  species  heb  kunnen  verrijken. 

Vergelijkt  men  voorts  de  van  Riouw  bekende  vischspecies 
met  die  van  Singapore,  dan  blijkt  het,  dat  van  de  75  bekende 
Riouwsche  soorten  38  of  ongeveer  de  helft  ook  te  Singapore 
zijn  aangetroflfen  en  dat  het  geheele  aantal  van  den  Archipel 
van  Riouw  en  Singapore  bekende  species  232  bedraagt. 

De  bedoelde  195  species  van  Singapore  zijn  de  volgende. 

1 .  Lates  nobilis  CV. 

2.  Labrax  waigiensis  CV. 

3.  Apogon  rhodopterus  Rlkr. 

4.  „  poeciUpterus  K.  v.  H. 

5.  „  quadrifasciatus  CV. 

6 .  „  9^aQa  Rlkr. 

7.  S err  anus  crapao  CV. 

8.  ,,  horridus  K.  v.  H. 

9.  „  suillus  CV.  ss  Serranus  coioides  Cant. 

10.  „  altivelis  CV. 

11.  Plectropoma  maculatum  CV. 

12.  Mesoprion  rangus  CV. 

13.  „  chrysotaenia  Rlkr.  * 

14.  „  annularis  CV. 

15.  Myriodon  scorpaenoides  Rris.  de  Rarnev. 

16.  Therapon  puta  CV.  ss  Therapon  trivittatus  Cant. 

17.  „  theraps  CV. 

18.  Helotes  sexlineatus  CV. 

19.  Holocentrum  orientate  CV. 

20.  Sillago  acuta  CV.  a  Sillago  malabarica  Cant. 

21.  Sphyraena  jello  CV. 

22.  „  obtusata  CV. 

23.  Polynemus  tetradactylus  Shaw. 

-  24.  „  uronemus  CV.  ss  Polynemus  indicus  Shaw. 


25.  Upeneoides  sulphurous  Blkr. 

26.  „  vittatus  Blkr. 

27.  ,,  variegatus  Blkr. 

28.  Plalycephalus  isacanthus  CV. 

29.  Apistus  trachino'ides  CV.  ~  Prosopodasijs  trachino'ides 

Cant. 

30.  Otolithus  biauritus  Cant. 

31.  „  ruber  CY. 

32.  „  argenteus  K.  v.  H. 

33.  „  maculatus  K.  v.  H. 

34.  Corvina  Dussumierii  CV. 

35.  „  Belong eri  CY. 

36.  „  catalea  CV. 

37.  Umbrina  Russellii  CY. 

38.  Pristipoma  kaakan  CY. 

39.  „  nageb  Riipp. 

40.  Diagramma  punctatum  Ehr.  a  P lector chynchus  balteatus 

Cant. 

•41.  „  plectorhynchos  CY. 

42.  Girella  sarissophorus  Blkr.  a  Crenidens  sarissophorus  Cant, 

43.  Lobotes  erate  CY. 

44.  Scolopsides  Vosmeri  CY. 

45.  „  margaritifer  CY. 

46.  „  monogramma  K.  v.  H. 

47.  Peter ognathodon  bifasciatus  Blkr. 

48.  Dentex  tolu  CV. 

49.  Lethrinus  rhodopterus  Blkr. 

50.  Pentapus  setosus  CY. 

51.  Caesio  coerulaureus  Lac. 

52.  „  erythrogcister  K.  y.  H. 

53.  Chelmon  rostratus  CY. 

54.  Peniochus  macrolepidotus  CY.  a  Piphreutes  macrolepido¬ 

tus  Cant. 

55.  Ephippus  or  bis  CY.  a  llarches  or  bis  Cant. 

56.  Prepane  longimana  CY.  a  Parpochirus  punctatus  Cant. 

57.  Scatophagus  argus  CY.  a  Cacodoxus  argus  Cant. 


58. 

59. 

60. 
61. 
62. 
65. 

64. 

65. 

66. 

67. 

68. 

69. 

70. 

71. 

72. 
75. 

74. 

75. 

76. 

77. 

78. 

79. 

80. 
81. 
82. 
85. 

84. 

85. 

86. 

87. 

88. 

89. 

90. 

91. 

92. 
95. 


?> 


>> 


Holacanthus  sexstriatus  K.  v.  H. 

„  annularis  CV. 

Platax  Blochii  CV.  zi  Platax  vespertilio  CV. 
teira  CV. 
gampret  Blkr. 
arthriticus  CV. 
ocellatus  CV. 

Psettus  rhombeus  CV.  zi  Monodactylus  rhombeus  Cant. 
Toxotes  jaculator  CV. 

Cybium  guttatum  CV. 

„  Commersonii  CV. 

„  lineolatum  CV. 

Trichiurus  haumela  CV. 

* 

„  savala  CV. 

Elacate  bivittata  CV. 

Chorinemus  sancti  Petri  CV. 

Commersonianus  CV. 
tol  CV. 

Stromateus  niger  Bl. 

Megalaspis  Rottleri  Blkr. 

Selar  Kuhlii  Blkr. 

Carangoides  talamparah  Blkr.  ~  Caranx  malabaricus  CV. 
atropus  Blkr.  s  Caranx  nxgripes  CV. 
citula  Blkr.  ~  Caranx  cilula  CV. 
gallichthys  Blkr.  a  Gallichthys  major  C  V . 
Selaro'ides  leptolepis  Blkr.  s  Caranx  leptolepis  K.  v.  H. 
Gnathanodon  speciosus  Blkr.  s  Caranx  speciosus  CV. 
Seriola  binolata  CV. 

Lactarius  delicalulus  CV. 

Stromateo'ides  atoukoia  Blkr.  S  Stromateus  atous  CV. 

„  cinereus  Blkr. 

Rurtus  indicus  Bl. 

Equula  caballa  CV. 
filigera  CV. 
dacer  CV. 
longimana  Cant, 


J5 


J) 


)> 


38 


94.  Equula  insidiatrix  CV. 

95.  Gazza  minula  Blkr. 

96.  Amphaccinthiis  javus  GV.  zz  Teuthis  javus  Cant. 


97. 

chrysospilos  Blkr.  nov.  sp. 

98. 

5> 

guttatus  Bl.  Schn. 

99. 

5> 

virgatus  CV. 

WO.  Mugil  cephalotus  CV. 

W1.  „  cunnesius  CV. 

402.  Gobius  chlorostigma  Blkr. 

103.  Apocryptes  changua  CV. 

W4.  Periophthahnus  Schlosseri  CV. 

105.  Petroskirtes  variabilis  Cant. 

( 

W6.  Echeneis  neucrates  L. 

W7.  Antennarius  hispidus  Cant,  zz  Chironectes  hispidus  CV. 
WS.  ,,  Commersonii  Cant,  zz  „  Commer'sonii  CV. 
W9 .  Batrachus  grunniens  CV. 
iW.  Glyphisodon  bengalensis  CV. 


111. 

rahti  CV. 

142. 

ff 

coelestinus  CV. 

113. 

plagiometopon  Blkr.  nov.  spec 

414.  Pomacentrus  prosopotaenia  Blkr.  nov.  spec. 

415.  Cossyphus  macrodon  Blkr. 

416 .  Crenilabrus  oligacanthus  Blkr. 

447.  Tautoga  melapterus  CV. 

448.  Scarus  micrognathos  Blkr. 

449 .  „  aeruginosus  CV. 

420 .  „  harid  Forsk. 

424.  ,,  rivulato'ides  Blkr. 

422.  „  singaporensis  Blkr. 

123.  Arias  arius  CV. 

124.  ,>  macruropterygius  Blkr. 

425.  ,,  leiotetocephalus  Blkr. 

426.  Osteogeneiosus  militaris  Blkr.  zz  Arius  militaris  CV. 

427.  Plotosus  lineatus  CV.  zz  Plot  os  us  anguillaris  Cant.. 

428.  „  unicolor  K.  v.  H. 

429.  „  albilabris  CV. 


39 


150.  Chirocentrus  dorab  CV. 

151.  „  hypselosoma  Blkr. 

152.  Dussumieria  acuta  CV. 

155 .  Belone  caudimacula  Cuv. 

155.  „  leiuro'ides  Blkr. 

155.  „  melanotus  Blkr. 

156 .  Hemiramphus  Dussumierii  CV. 

157.  „  Quoiji  CV. 

158.  Pellona  Russellii  Blkr. 

159 .  „  Gray  ana  CV.  s  Pellona  af finis  Cant. 

150.  Raconda  Russelliana  Gray. 

151.  Clupeonia  perforata  Cant. 

152.  Alausa  toll  CV. 

155.  „  ctenolepis  Blkr. 

155.  Co'ilia  Reijnaldi  CV. 

155.  Engraidis  Brownii  CV. 

156.  „  mystax  CV. 

157.  „  Dussumierii  CV. 

158.  Saurida  tombil  CV. 

159.  Saurus  ophiodon  CV. 

150.  Plates sa  Russellii  Gray. 

15J.  Eippoglossus  erumei  Cuv. 

152.  Sijnaptura  aspilos  Blkr.  nov.  spec. 

155.  „  zebra  Cant. 

155.  „  Commersoniana  Cant. 

155.  Plagusia  quadrilineata  K.  v.  ;H.  ~  Plagusia  bilineata  Cant 

156.  „  potous  Cuv. 

157.  „  brachyrhynchos  Blkr. 

158.  Machaerium  nebulatum  Blkr.  nov.  spec. 

159.  Conger  talabon  Blkr. 

160.  „  bagio  Cant. 

16 p  „  singaporensis  Blkr. 

162.  Ophiurus  baccidens  Cant. 

165.  Balistes  stellatus  Lacep. 

165.  „  conspicillum  BI.  Schn. 

165.  Monacanthus  geographicus  Cuv. 


GO 


166.  Monacanthus  Cantoris  BIkr. 

167.  „  penicilligerus  Cuv. 

168.  Pogonognathus  barbatus  BIkr.  zs  Alutarius  barbatus  Cant. 

169.  Triacanthus  Russellii  BIkr.  —  Triacanthus  biaculeatus  Cuv. 

170.  ,,  Blochii  BIkr.  s  Triacanthus  biaculeatus  Bl. 

171.  Tetraodon  Runhardtii  BIkr. 

172.  „  testudineus  Bl. 

175.  „  simulans  Cant. 

174.  „  lunaris  Cuv. 

176.  Ostracion  cornutus  L. 

176.  Syngnathoides  Blochii  BIkr.  zi  Syngnathus  biaculeatus  Bl. 

177.  Hippocampus  kuda  BIkr.  nov.  spec. 

178.  Scyllium  maculatum  MH. 

179.  Ginglymostoma  Ruppellii  BIkr. 

180.  Carcliarias  (Scoliodon)  acutus  MH. 

181.  Sphyrna  zygaena  Rafin. 

182.  „  Blochii  MH. 

185.  Pristis  semis agittatus  Lath. 

184 .  Rhynchobatus  laevis  MH. 

186.  Bhinobatus  (Rhinobatus)  armatus  Gr.  Hardw. 

186.  „  (  „  )  ligonifer  Cant. 

187 .  Platyrhina  sinensis  MH. 

188.  Astrape  dipterygia  MH. 

189.  Temera  Hardwickii  Gray. 

190.  Try g on  uarnak  Rupp. 

191.  „  imbricata  MH. 

192.  Pteroplatea  micrura  MH. 

195.  Hijpolophus  sephen  MH. 

194.  Taeniura  lymma  MH. 

195.  Aetobatis  narinari  MH.  zz  Stoasodon  narinari  Cant. 

Van  deze  195  species  zijn  28  door  mij  ontdekt  of  voor  het 
eerst  beschreven.  Meerderen  dier  nieuwe  soorten  heb  ik  ech- 
ter  reeds  vroeger  bekend  gemaakt  ,  zooals  Apogon  glaga , 
Mesoprion  chrysotaenia,  Upeneoides  variegatus ,  Platax  gam- 
prety  Selar  Kuhlii ,  Gobius  chlorostigma ,  Crenilabrus  oligacan - 


61 


thus,  Scarus  micrognathos ,  Scarus  rivulatotdes ,  Arius  leioleto- 
cephalus ,  Arius  macruropterygius  ,  Belone  leiur o'ides ,  Belone 
melanotus ,  Alausa  ctenolepis ,  Plagusia  brachyrhynchos ,  Te- 
traodon  Kunhardtii ,  Monacanthus  Cantoris. 

In  deze  bijdrage  worden  voor  het  eerst  beschreven  Apogon 
rhodopterus ,  Lethrinus  rhodopterus ,  Amphacanthus  chrysospilos , 
Glyphisodon  plagiometopon  ,  Pomacentrus  prosopptaenia  ,  Sca¬ 
rus  singaporensis ,  Chirocentrus  hypselosoma ,  Synaptura  a- 
spilos ,  Machaerium  nebulatum ,  Conger  singaporensis ,  Hippo¬ 
campus  huda .  De  beschrijvingen  van  enkele  soorten,  voorko- 
mende  in  het  nog  niet  in  het  licht  verschenen  24ste  deel  der 
Verhandelingen  van  het  Bataviaasch  Genootschap  van  Kunsten 
en  Wetenschappen ,  heb  ik  hier  teruggegeven ,  als  aan  het 
wetenschappelijk  publiek  nog  onbekend. 

Van  andere  reeds  min  of  meer  bekende  soorten  heb  ik  nieuwe 
beschrijvingen  ontworpen  en  daarbij  de  noodige  toelichtingen 
geYoegd. 


» 


DESCRIPTIONS  SPECIERUM  DIAGNOSTICAE. 


PERCOIDEL 

Apogon  I'hodopterus  Blkr. 

Apog.  corpore  oblongo  compresso ,  altitudine  3£  in  ejus  longitudine , 
latitudine  2  et  paulo  in  ejus  altitudine ;  capite  3*  in  longitudine  corpo¬ 
ris,  paulo  Iongiore  quam  alto;  oculis  diametro  3  et  paulo  in  longitudine 
capitis;  linea  rostro-frontali  declivi  rectiuscula;  praeoperculo  rotundato 
fortiter  dentato ;  maxilla  superiore  sub  oculi  limbo  posteriore  desinente  ; 
squamis  lateribus  25  p.  m.  in  serie  longitudinali ,  9  p.  m.  in  serie  yerti- 
cali;  linea  laterali  subarborescente ;  dorso  elevato;  pinna  dorsali  spinosa 
radiosa  multo  humiliore ,  spinis  validis,  spina  2*  ceteris  Iongiore;  dorsali 
radiosa  et  anali  rotundatis,'  dorsali  anali  altiore;  pectoralibus  et  ventrali- 
bus  longitudine  aequalibus,  analem  non  attingentibus,  5  circiter  in  longi¬ 
tudine  corporis;  caudali  emarginata  lobis  obtusis  4^.  in  longitudine  corpo¬ 
ris;  colore  corpore  aureo-viridi ;  dorso  fasciis  2  transversis,  la  sub  initio 
pinnae  dorsalis  spinosae ,  2a  sub  fine  pinnae  dorsalis  radiosae ;  cauda  ma¬ 
cula  rotunda  nigra;  pinna  dorsali  spinosa  fuscescente  nigro  marginata; 
pinnis  ceteris  rubris  et  aurantiacis;  caudali  membrana  fusca. 

B.  7.  D.  6-1/9  vel  1/10.  P.  2/12.  V.  1/5.  A.  2/8  vel  2/9.  C.  17  + 
spinul.  lateral,  sup.  5  infr.  4. 

Habit.  Singapore  ,  in  mari. 

Longitudo  speciminis  unici  132’”. 

Deze  soort  staat  in  verwantschap  tusschen  Apogon  trimacu- 
latus  CV.  van  Boeroe  en  China  en  Apogon  bifasciatus  Rupp, 
van  de  Roode  zee.  Aan  laatstgenoemde  beantwoordt  zij  zelfs  j 
ten  opzigle  van  de  plaatsing  en  gedaante  der  rugbanden  en 
staartvlek,  maar  zij  verschilt  er  van  door  ligte  wijzigingen  i 
in  de  overige  kleuren  en  voornamelijk  door  spitser,  niet  bol  ; 
profiel,  langwerpiger  ligchaam,  grootere  bekspleet,  een  doom  j 
minder  in  de  lste  rugvin,  die  aanmerkelijk  lager  is  dan  de  j 
2de  rugvin,  en  door  afgeronde  2de”rugvin  en  aarsvin. 

Van  de  18  mij  thans  bekende  soorten  van  Apogon  van  den  ; 
Indischen  Archipel  bevinden  er  zich  12  in  mijne  vej’zameling,  j 


63 


t.  w.  Apogon  hyalosoma  Blkr.  (Apogon  thermalis  Blkr.  nec 
CV.)  van  Java,  Sumatra,  Sumbawa ;  Apogon  quadrifasciatus 

i 

CV.  van  Java,  Singapore,  Pinang;  Apogon  novemfasciatus  CV. 
(Apogon  balinensis  Blkr.  olim)  van  Bali,  Sumatra;  Apogon  mul - 
titaeniatus  Ehr.  van  Sumbawa ;  Apogon  macropterus  Iv.  v.  H. 

van  Java,  Sumatra;  Apogon  glciga  Blkr.  van  Java,  Singapore; 

/ 

Apogon  chrysotaenia  Blkr.  van  Java;  Apogon  melcis  Blkr.  van 
Sumbawa;  Apogon  Cantoris  Blkr.  van  Biouw;  Apogon  rosei- 
pinnis  CV.  en  Apogon  Hartzfeldii  Blkr.  van  Amboina  en  de  bo- 
venbeschrevene.  De  overige  bekende  soorten  van  den  Archipel 
zijn  Apogon  nigripinnis  CV.  van  Java,  Celebes;  Apogon  fu- 
catus  Cant,  van  Pinang;  Apogon  poecilopteras  K.  v.  H.  van  Java, 
Singapore,  Pinang;  Apogon  orbicularis  K.  v.  H.  van  Java, 
Amboina ,  en  Apogon  trimaculatus  CV.  van  Boeroe. 

SCLEROPAREI. 

Platycephalus  isacanthus  CV.? 

Ik  beschreef  deze  soort  in  mijne  bijdrage  tot  de  kennis  der 
Ichthyologische  fauna  van  Biouw  naar  2  specimina  van  220"’ 

t 

en  230'”  lengte.  Mijn  specimen  van  Singapore  is  290”’  lang 
en  heeft  alle  Yinnen  fraai  met  geel  gemarmerd  en  de  meeste 
vinnen  tevens  met  bruine  of  zwartachtige  vlekjes  geteekend. 

SGIAENOIDEE 
Girella.  Blkr. 

Dentes  maxillares  pluriseriati  tricuspidati.  Apertura  bran- 
chialis  sub  angulo  praeopereuli  desinens.  Pori  mentales  plures 
conspicui.  Membrana  branchiostega  radiis  6.  Pinna  dorsalis 
unica.  Spina  dorsi  prima  procumbens. 

Aanm.  De  bovenstaande  diagnose  komt  in  de  hoofdkarak- 
ters  overeen  met  die  van  Girella  Gray ,  Richards.  De  heer 
Cantor  brengt  de  soort,  welke  mij  aanleiding  geeft  tot 
voorstelling  van  dit  geslacht,  tot  Crenidens  CV.  en  onder 
dit  geslacht  tot  het  subgenus  Girella ,  hetwelk  gekenmerkt 


64 


wordt  als  van  Crenidens  te  verschiilen  ,  doordien  alle  kaaktan- 
den  driepuntig  zijn.  Het  komt  mij  evenwel  voor,  dat  Girella 
tot  een  eigen  geslacht  behoort  verheven  te  worden,  verschil- 
lende  van  Crenidens  niet  alleen  door  de  afwezigheid  van  kor- 
relachtige  kaaktanden ,  maar  ook  door  zijne  zes  kieuwstralen, 
vertikale  spleetvormige  kieuwopening,  getand  praeoperkel, 
liggenden  doom  voor  de  eerste  rugvin  enz.  ‘Het  getand  zijn 
van  het  praeoperkel  doet  dit  geslacht  zelfs  uit  de  familie  der 
Sparoiden  verwijderen.  Blijkbaar  echter  is  dit  kenmerk  van 
zeer  ondergeschikte  waarde  ten  opzigte  van  de  onderscheiding 
van  familien,  gelijk  ik  zulks  reeds  in  eene  vroegere  bijdrage 
heb  aangemerkt.  Evenzeer  als  het  getand  zijn  des  praeoper- 
kels  de  groote  verwantschap  niet  verbreekt  tusschen  Girella  en 
Crenidens,  evenmin  verbreekt  zulks  de  groote  overeenkomst 
tusschen  Ileterognathodon  en  Pentapus ,  welke  evenzeer  volgens 
de  Cuviersche  diagnose  in  twee  verschillende  familien  zouden 
behooren  plaats  te  nemen. 

Ik  kan  den  heer  Richardson  niet  bijstemmen,  wanneer  hij 
de  Melanichthxjs  der  Fauna  japonica  tot  Crenidens  CV.  terug- 
brengt.  Het  geslacht  Melanichthys  verschilt  toch  niet  alleen 
van  Crenidens  door  algemeenen  habitus ,  maar  ook  door  zijn 
tandenstelsel  en  van  Girella  insgelijks  door  beide  momenten. 
Van  de  bekende  geslachten  van  Sciaenotden  heeft  Girella  het 
meest  van  Diagramma  en  Pristipoma . 

Girella  sarissophorus  Cant. 

Girell.  corpore  oblongo  compresso ,  altitudine  2|  ad  2.|  in  ejus  longi¬ 
tudine ,  latitudine  2^.  ad  2*.  in  ejus  altitudine;  capite  obtuso,  convexo,  4 
circiter  in  longitudine  corporis,  aeque  alto  circiter  ac  longo;  oculis  dia- 
metro  4|.  ad  in  longitudine  capitis;  rostro  convexo  oculo  longiore 
ante  os  prominente ;  osse  suborbitali  oculi  diametro  altiore;  maxillis  den-  i 
tibus  pluriseriatis  omnibus  tricuspidatis  serie  externa  majoribus;  mento 
poris  10  valde  conspicuis;  praeoperculo  obtusangulo  rotundato  postice  den- 
ticutatp;  operculo  medio  alepidoto;  dorso  elevato;  squamis  ctenoi'deis, 
lateribus  46  p.  m.  in  serie  longitudinali ;  spina  procumbente  ante  pinnam 
dorsalem;  pinna  dorsali  spinam  ultimam  et  penultimam  inter  usque  ad  basin 
fere  incisa,  spina  4a  maxime  elongata,  parte  radiosa  ut  et  pinna  anali 
squamulosa  antice  angulata  postice  rotundata ;  pinnis  pectoralibns  acutis 


6S 


4|-  ad  5  ,  caudali  subtrancata  non  emarginata ,  maxima  parte  squamosa'* 
5£  circiter  in  longitudine  corporis  5  ventralibus  acutis,  spina  valida,  radio 
l”  filigero  anurn  attingente;  colore  corpore  superne  pinnisque  verticalibus 
fuscescente-viridi,  inferne  argenteo  ,  pinnis  pectoralibns  ventralibusque  vi- 
ridi-aurantiaco. 

B.  6.  D.  1  procumb.  -f-  10/16.  P.  2/18*  Y.  1/5.  A.  3/15.  C.  17  et  lab 
brev. 

Synon.  Crenidens  sarissophorus  Cant.  Catal.  Mai.  Fish.  p.  52  tab.  1  fig* 

1-4. 

Habit.  Singapore ,  in  maid. 

Longitudo  2  speciminum  275’*’  et  325”’* 

Aanm.  De  heer  Cantor  ontdekte  deze  soort  op  Pinang  in 

1845  en  gaf  daarvan  eene  afbeelding  en  uitvoerige  beschrijving 

< 

in  zijne  „  Catalogue  of  Malaijan  Fishes.”  Ik  vind  er  echter  6 
kieuwstralen  en  niet  5,  zooals  de  heer  Cantor  aangeeft*  De 
soort  is  zeer  kenbaar  door  haren  zeer  verlengden  4°  rugdoorn. 

SPAROIDEL 

Lethrinus  rhodopterus  Blkr. 

Lethrin.  corpore  oblongo  compresso  ,  altitudine  3|.  in  ejus  longitudine  * 
jatitudine  2|.  circiter  in  ejus  altitudine;  capite  acuto,  3|-  circiter  in  longi¬ 
tudine  corporis ,  paulo  longiore  quam  alto ;  oculis  diametro  3|.  in  longi¬ 
tudine  capitis;  linea  rostro-frontali  concaviuscula;  fronte  convexa;  nucha 
nongibbosa;  rostro  acuto  oculo  duplo  circiter  longiore  ;  maxillis  aequalibus* 
superiore  ante  oculum  desinente;  dentibus  utraque  maxilla  serie  externa 
antice  caninis  4  magnis  curvatis,  lateribus  antice  conicis  postice  globosis  , 
seriebus  intends  minimis;  labiis  crassis;  osse  suborbitali  angulo  oris  oculi 
diametro  altiore;  praeoperculo  rotundato ;  operculo  postice  spina  unica 
plana;  linea  dorsali  rotundata;  squamis  ciliatis,  lateribus  48  p.  m.  in  se¬ 
rie  longitudinal!;  pinna  dorsali  spina  5*  spinis  ceteris  longiore,  parte  ra- 
diosa  rotundata  5  pinnis  pectoralibus  acutis  3|. ,  ventralibus  acutis  5a.  ,  cau¬ 
dali  emarginata  lobis  acutis  5  circiter  in  longitudine  corporis ;  anali  spina 
3»  spinis  ceteris  longiore;  parte  radiosa  postice  angulata  paulo  humiliore; 
colore  corpore  superne  olivaceo-viridi  inferne  argenteo ;  lateribus  sub  linea 
laterali  macula  diffusa  nigricante  magna;  pinnis  rubris  vel  aurantiacis. 

B.  6.  D.  10/9  vel  10/10.  F.  2/11.  V.  1/5.  A.  3/8.  vel  3/9.  C.  17  et 
lat.  brev. 

Habit.  Singapore,  in  mari. 

Longitudo  speciminis  unici  342’”. 

111. 


5 


66 


Aanm.  Deze  soort  heeft  groote  verwantschap  met  Lethrinus 
harak  Hupp,  welke  echter  korter  van  ligchaarn  is ,  stomperen 
kop  en  ander  profiei  ,  kortere  borstvinnen  en ,  de  staartvin 
uitgezonderd,  witachtige  vinnen  heeft.  Ik  kan  de  bovenstaande 
beschrijving  tot  geene  der  mij  bekende  terugbrengen.  De 
karakteristiek  der  soorten  van  Lethrinus  is  moeijelijk,  wegens 
de  groote  overeenkomst  van  vele  soorten  onderling  en  door 
het  onvoldoende  van  ineeste  bestaande  beschrijvingen. 

TEUTHIDES. 

Amphacanthus  chrysospilos  Blkr. 

Amphac.  corpore  oblongo  corapresso ,  altitudine  2£  in  ejus  longitudine, 
latitudine  3|.  in  ejus  altitudine;  capite  obtuso  5  in  longitudine  corporis, 
aeque  alto  circiter  ac  longo;  linea  rostro-frontali  declivi  rectiuscula  ante 
oculos  convexiuseula;  linea  rostro-pectorali  convexa;  oculis  diametro  S^- 
in  longitudine  capitis;  osse  suborbitali  supra  angulum  oris  altitudine  oculi 
diametrum  subaequante;  operculo ,  praeoperculo  et  osse  scapulari  valde 
striatis;  squamis  minimis;  pinna  dorsali  partem  spinosam  inter  et  radio- 
sam  vix  emarg’inata,  spinis  mediocribus,  mediis  «eteris  majoribus,  la  ce¬ 
teris  breviore ,  parte  radiosa  parte  spinosa  altiore  rotundata ;  pinnis  pecto- 
ralibus  obtusis  capite  brevioribus ;  ventralibus  pectoralibus  brevioribus; 
anali  spinis  validis  postica  ceteris  longiore,  parte  radiosa  parte  spinosa 
altiore  rotundata;  caudali  profunde  semilunariter  emarginata,  lobis  acutis 
4  circiter  in  longitudine  corporis;  colore  corpore  coeruleo ,  guttis  valde 
confertis  aureis  vel  aurantiacis;  pinnis  dorsali  et  anali  spinosis  nigricante 
nebulatis,  dorsali  et  anali  radiosis  nigricantibus ;  pectoralibus  radiis  viri- 
di-fuscescentibus;  ventralibus  violaceis ;  caudali  nigricante-viridi. 

B.  5.  D.  1  procumb.  +  13/10  vel  13/11.  P.  2/15.  Y.  1/3/1.  A.  7/9 
vel  7/10.  C.  17  et  lat.  brev. 

Habit.  Singapore ,  in  mari. 

Longitudo  speciminis  unici  292”’. 

Aanm.  Amphacanthus  chrysospilos  heeft  in  habitus  en  kleur- 
teekening  het  meest  van  Amphacanthus  guttatus  Bl.  Schn.  doch 
verschilt  daarvan  ten  duidelijkste  door  minder  bol  profiei  van 
den  kop,  sterk  gestreept  zijn  der  operkels,  hoogeren  nek, 
sterk  uitgeronde  tweekwabbige  staartvin ,  korteren  laatsten 
rugdoorn  en  zeer  digt  bijeenstaande  goud-  of  oranjekleurige 
vlekjes.  Deze  vlekjes  strekken  zich  bij  mijn  specimen  uit  tot 


67 


op  de  doornachtige  rugvin  en  de  basis  der  staartvin.  Bij  Am- 
pliacanthus  guttatus  Bl.  Schn.  zijn  de  vlekjes  grooter  en  ver- 
der  yaneenstaande. 

LABROIDEI  CTENOIBEL 
Glyphisodon  plagiometopon  Blkr. 

Glyphis.  corpore  oblongo  compresso,  altitudine  2|.  in  ejus  longitudine  , 
latitudine  ‘2|.  in  ejus  altitudine;  capite  4  in  longitudine  corporis,  aeque 
alto  circiter  ac  longo;  linea  rostro-dorsali  capite  yalde  obliqua  convexius- 
cula;  oculis  diametro  4  in  longitudine  capitis;  rostro  oculo  longiore ;  osse 
suborbitali  angulo  oris  altitudine  oculi  diametrum  aequante;  praeoperculo 
subrectangulo  angulo  rotundato ;  dentibus  maxillis  apice  vix  emarginatis , 
cuneiformibus ;  squamis  lateribns  26  p.  m.  in  serie  longitudinali ;  pinnis 
dorsali  et  anali  rotundatis,  dorsali  spina  ultima  spinis  ceteris  longiore; 
pectoralibus  obtusis  et  ventralibus  non  productis  capite  paulo  brevioribus, 
longitudine  aequalibus;  caudali  vix  emarginata  angulis  obtusa,  5  fere  in 
longitudine  corporis;  colore  toto  corpore  fusco;  capite  coeruleo  punctato  ; 
squamis  lateribus  vitta  transversa  coerulea;  pinnis  fuscis ,  dorsali  et  anali 
radiosis  basi  coeruleo  guttatis. 

B.  6.  D.  13/14  vel ^3/15.  P.  2/15.  V.  1/5.  A.  2/14  vel  2/15.  C.  15 
et  lat.  brev. 

Habit.  Singapore,  in  mari. 

Longitudo  speciminis  unici  164’”. 

Aanm.  Men  kan  deze  species  bij  den  eersten  oogopslag 

herkennen  door  haar  zeer  schuinsch  profiel  en  kleuren. 

* 

Pomacentrus  prosopotaenia  Blkr. 

Pomac.  corpore  oblongo  compresso ,  altitudine  3  in  ejus  longitudine , 
latitudine  2i  in  ejus  altitudine;  capite  obtuso  4 1.  in  longitudine  corporis, 
aeque  alto  circiter  ac  longo;  linea  rostro-dorsali  vertice  convexa,  rostro 
et  ante  oculos  declivi-rectiuscula^  oculis  diametro  4  circiter  in  longitudine 
capitis;  rostro  oculo  vix  longiore;  osse  suborbitali  angulo  oris  oculi  dia¬ 
metro  humiliore ,  postice  valde  dentato;  praeoperculo  rotundato  dentibus 
valde  conspicuis;  operculo  spina  unica  parva  plana;  squamis  lateribus  29 
p.  m.  in  serie  longitudinali ;  pinnis  dorsali  et  anali  angulatis  rotundatis , 
dorsali  spinis  gracilibus  postica  spinis  ceteris  longiore  ;  pinnis  pectoralibus 
obtusis  et  ventralibus  acutis  longitudine  subaequalibus  ,  capite  paulo  bre¬ 
vioribus;  caudali  emarginata  lobis  obtusis  rotundatis  4  et  paulo  in  longi¬ 
tudine  corporis;  colore  corpore  aureo-viridi  vel  fuscescente-viridi ;  vittis 


68 


interoculari  et  oculo-maxillaribus  gracilibus  coeruleis  ;  ossibus  opercularibus 
coeruleo  guttulatis  et  maculatis;  squamis  lateribus  plurimis  vittula  transversa 
coerulea;  pinnis  fuscesccnte-violaceis  vel  viridibus,  dorsali  et  anali  mar- 
ginem  versus  vitta  longitudinal!  coerulea,  basi  coeruleo  guttatis. 

B.  5.  D.  13/14  vel  13/15.  P.  2/16.  Y.  1/5,  A.  2/14  vel  2/15.  C,  15 
et  lat.  brev. 

Habit.  Singapore,  in  inari. 

Longitudo  speciminis  unici  140”’. 

Aanm.  In  habitus  heeft  deze  soort  veel  van  Pomacentrus 
irimaculatus  GV.  doch  verschilt  daarvan  door  andere  kleuren 
en  1  straal  minder  in  rug-  en  aarsvin. 

LABROiDEI  CIJGLOIDEI. 

Crenilahrus  oligacanthus  Blkr.  (descripfio  emendata). 

Crenil.  corpore  oblongo  compresso,  altitudine  3-|-  ad  3*.  in  ejus  longi- 
tudine,  latitudine  2  ad  2*  in  ejus  altitudine  ;  capite  obtuso  4  in  longitudine 
corporis,  vix  longiore  quam  alto;  linea  rostro-frontali  junioribus  con- 
vexiuscula,  adultis  convexa;  oculis  diametro  3A.  ad  5  et  paulo  in  longi¬ 
tudine  capitis;  rostro  convexo;  osse  suborbitali  junioribus  altitudine  oeu- 
lura  aequante,  adultis  oculi  diametro  duplo  altiore;  maxillis  subaequali- 
bus,  dentibus,  caninis  exceptis,  uniseriatis ,  ex  parte  graniformibus  ex 
parte  conicis  obtusis;  maxilla  superiore  angulo  oris  dentibus  angularibus 
2  conicis  prominentibus  ;  dentibus  caninis  magnis  curvatis  utraque  maxilla 
4;  caninis  intermaxillaribus  internis  caninis  ceteris  majoribus,  externis 
ceteris  minoribns;  caninis  inframaxillaribus  subaequalibus ,  externis  diver- 
gentibus,  internis  convergentibus ;  praeoperculo  rectangulo  angulo  rotun- 
dato,  margine  posteriore  denticulato;  dentibus  pbaryngealibus  graniformi- 
formibus;  osse  pharyngeali  inferiore  crista  dentibus  3  conicis  majoribus; 
squamis  lateribus  26  p.  m.  in  serie  longitudinali ;  linea  laterali  singulis 
squamis  arborescente;  pinna  dorsali  radiosa  dorsali  spinosa  altiore ,  rotun- 
data;  pinnis  pectoralibus  obtusiusculis  5  in  longitudine  corporis,  ventralibus 
adultis  radiis  2  anticis  productis  pinnam  analem  attingentibus ,  junioribus 
analem  non  attingentibus;  anali  junioribus  obtusa,  adultis  postice  angulata; 
caudali  truncata  6  circiter  in  longitudine  corporis;  colore  corpore  virides- 
cente  ;  marginibus  squamarum  aurantiacis;  linea  laterali  supra  pinnas  pec- 
torales  macula  magna  fusca;  lateribus  vittis  longitudinalibus  coerulescen- 
tibus;  capite  viridi  vittis  oculo-maxillaribus  et  opercularibus  coeruleis  et 
Tubris;  dentibus  viridibus;  pinnis  junioribus  aurantiacis;  dorsali  radiosa 
et  caudali  ocellis  flavescentibus ,  anali  vittis  obliquis  margaritaceis ;  adultis 
pinnis  dorsali  et  anali  coerulescentibus  maculis  numerosis  oblongis  et 


m 


rotundis  rubris;  pectoralibus  viridescente-rubris ;  vent raili bus  coerulescen- 
tibus  radio  1°  rubro-violaceo ;  caudal i  rubra  coerulescente  guttata. 

B.  6.  D.  13/7  vel  13/8.  P.  2/14.  Y.  1/5.  A.  3/10  vel  3/11.  C.  12  ct 
lat.  brev. 

Habit.  Singapore,  in  mari. 

Longitudo  5  speciminum  98”’  ad  260”’. 

Aanm.  Ik  gaf  van  deze  soort  eene  beschrijving  naar  k  jeug- 
dige  specimina  in  mijne  Bijdrage  tot  de  kennis  der  Ichthyolo- 
gische  fauna  van  Riouw  (Nat.  Tijdschr.  N.  Ind.  II  p.  489).  Se- 
dert  ontving  ik  van  Singapore  een  specimen  van  260’”  lengte, 
hetwelk  door  vormen  van  kop  en  door  kleuren  zoodanig  van 
de  jongere  specimina  verschilt,  dat  ik  gemeend  heb ,  eene 
nieuwe  beschrijving  der  soort  te  moeten  ontwerpen.  Bij  het 
oudere  specimen  is  de  kop  veel  stomper ,  het  onderoogkuils- 
been  betrekkelijk  veel  hooger ,  zijn  de  buikvinnen  veel  meer 
verlengd ,  de  aarsvin  hooger  en  hoekiger  en  de  kleuren  ,  vooraj 
die  der  vinnen  veel  fraaijer  en  duidelijker.  Het  volwassen 
specimen  heeft  in  habitus  veel  van  Cossyphus  macrodon  Blkr. 

Scarus  sincja'porerisis  Blkr. 

Scar,  corpore  oblongo  compresso,  altitudine  3  in  ejus  longitudine,  la- 
titudine  2 circiter  in  ejus  altitudine;  capite  4  in  longitudine  corporis, 
paulo  altiore  quam  longo  ;  vertice  elevato;  linea  rostro-dorsali  ante  oculos 
leviter  concava;  oeulis  diametro  7  circiter  in  longitudine  capitis;  rostro 
eonvexo  oculo  triplo  longiore;  maxillis  viridi-coeruleis ;  dentibus  2  angula- 
ribus  prominentibus  supramaxillaribus  exceptis,  externe  glabris,  xnargine  libero 
denticulatis ;  squamis  longitudinaliter  striatis  ,  lateribus  22  p.  m.  in  serie 
longitudinali ;  linea  laterali  ramosa;  pinna  dorsali  spinis  fiexilibus  ;  pinnis 
pectoralibus  ventralibusque  acutis,  pectoralibus  longitudine  caput  aequan- 
tibus ,  ventralibus  1|- in  longitudine  capitis;  caudali  postice  concava  radiis 
externis  valde  productis;  colore  corpore  rufescente  et  flavescente-fusco ; 
labiis  rubris;  squamis  lateribus  ex  parte  guttis  dilutioribus;  pinnis  radiis 
rubies  vel  aurantiacis  coeruleo?  marginatis. 

B.  5.  D.  9/10  vel  9/11.  P.  2/13.  Y.  1/5.  A.  3/9  vel  3/10.  C.  13  et 
lat.  brev. 

Habit.  Singapore  ,  in  mari. 

Longitudo  speciminis  unici  480’”. 


Aanm.  De  bepaling  der  shorten  van  Scarus  behoort  tot  de 


70 


moeijelijke  punten  der  Iclithyologie,  wegens  de  o  zekerheid 
der  kenmerken  ,  welke  men  als  soortelijke  geme  id  heeft  le 
moeten  bezigen.  Weinigen  dier  kenteekenen  z?  \  bruikbaar 
ter  bepaling  der  soorten,  en  hunne  aan- of  afwe:  gheid  afhan- 
kelijk  van  leeftijden  als  anderzins.  Zulks  is  van  toepassing  op 
de  hoektanden  der  kaken,  de  gedaanten  der  staartvin,  den  vorm 
des  kops  enz.  Meer  vertrouwen  verdienen  de  kleur  en  op- 
pervlakte  der  kaken  ,  het  aantal  schubben  op  eene  overlangsche 
rei ,  de  betrekkelijke  lengte  der  borst-  en  buikvinnen. 

Bovenbeschreven  specimen  heeft  groote  verwantschap  met 
Scarus  limbatus  C V.  en  Scarus  nuchipunetatus  CVr.  Het  be¬ 
ll  oort  tot  een  dier  van  zeer  gevorderden  leeftijd  ,  wat  in  re- 
kening  gebragt  moet  worden  bij  zijne  kleuren  (die  misschien 
aamnerkelijk  anders  zijn  dan  bij  de  jonge  specimina) ,  bij  zijne 

verlengde  staartvinstralen  en  hooge  kruin.  Ik  heb  het  voor- 

* 

loopig  een’  nieuwen  soortnaam  gegeven,  zonder  stellig  te  dnr- 
ven  beweren,  dat  het  niet  tot  eene  der  reeds  bekende  soorten 
terug  te  brengen  is. 

SILUROIDEI. 

Plotosus  albilahris  CV.  Poiss.  xv  p.  8i6. 

Plotos.  corpore  elongato  compresso,  altitudine  6|.  in  ejus  longitudine; 
capite  6  in  longitudine  corporis;  latitudine  capitis  1^-  circiter,  altitudine 
l-§-  ad  in  ejus  longitudine;  oculis  diametro  5£  circiter  in  longitudine 
capitis,  diametro  circiter  a  se  invicem  distantibus;  rostro  convexo 
oculo  duplo  longiore,  antice  acute  rotundato;  labiis  crassis;  dentibus 
maxillis  conicis  acutiusculis ,  vomerinis  subgraniformibus ;  cirris  crassis, 
nasalibus  spinam  dorsalem,  labialibus  opercula,  inframaxillaribus  externis 
basin  pinnae  pectoralis,  inframaxillaribus  internis  opercula  attingentibus ; 
spinis  dorsali  pectoralibusque  acutissimis  utrinque  serratis,  dorsali  pinna 
minus  duplo  humiliore  et  spinis  pectoralibus  paulo  longiore,  2  in  longi¬ 
tudine  capitis;  pinnis  ventralibus  rotundatis  pinnis  pectoralibus  rotundatis 
paulo  brevioribus;  caudali  rotundata;  appendice  anali  biloba  lobis  arbo- 
rescentibus  vel  digitatis ;  colore  corpore  pinnisque  nigro,  ventre  dilutiore; 
labiis  albis. 

B.  10  vel  11.  D.  1/4-104  p.  m.  P.  1/13.  V.  13.  A.  95  p.  m.  C.  9. 

Synon.  Plotose  a  levres  blanches  CV.  Poiss.  XV  p.  316. 

Habit.  Singapore,  in  mari. 

Longitudo  speciminis  unici  210’”. 


7) 


Ik  bezit  thans  5  soorten  van  Plolosus  van  den  Indischen 
Archipel  t.  w.  Plotosus  lineatus  CV. ,  Plolosus  macrophthalmus 
Blkr.,  Plotosus  unicolor  K.  y.  H. ,  Plolosus  castaneo’ides  Blkr. 
en  de  bovenbeschrevene.  In  mijne  bijdrage,  getiteld:  „  Silu- 
roideoram  bataviensiuin  conspectus  diagnosticus”  beschreef  ik 
nog  als  afzonderlijke  soorten  Plotosus  viviparus  Blkr.,  Ploto¬ 
sus  horridus  Blkr.  en  Plotosus  multiradiatus  Blkr. ,  doch 
latere  onderzoekingen  en  de  vergelijking  van  talrijke  specimina 
van  zeer  verschillenden  leeftijd  hebben  mij  overtuigd,  dat  de  in 
die  beschrijvingen  opgesomde  verschillen  niet  van  soortelijke 
waarde  zijn  en  dat  het  aantal  kieuw-  en  vinstralen  bij  ver- 
schillende  specimina  en  op  verschillenden  leeftijd  zelfs  vrij 
aanmerkelijk  kan  verschillen ,  dat  ook  de  lengte  der  cirri  niet 
standvastig  is  en  dat  de  kop  en  bekspleet  en  lippen  bij  toe- 
nemenden  leeftijd  steeds  betrekkelijk  breeder  worden.  Deze 
drie  laatstgenoemde  soorten  breng  ik  thans  alien  terug  tot 
Plotosus  unicolor  K.  v.  H. 

Plotosus  albilabris  CV.  is  het  eerst  bekend  geworden  van 
Batavia,  waar  ik  haar  echter  tot  nog  toe  niet  heb  aangetrof- 
fen.  De  heer  Cantor  vermeldt  haar  ook  als  bij  Poeloe  Fi- 
nang  voorkomende,  doch  het  zou  wel  kunnen  zijn,  dat  de 
door  dezen  verdienstelijken  ichthyoloog  als  PL  albilabris  CV. 
beschrevene  soort  tot  eene  andere  species  behoort ,  daar  hij 
als  borstvinstralen  opgeeft  1/9  en  als  kieuwstralen  12  en  de 
buitenste  onderkaakscirri  beschrijft  als  korter  dan  de  boven- 
kaakscirri  enz. 

CHIROCENTROIDEE 

.  * 

Chirocentrus  hypselosomct  Blkr. 

Chiroc.  corpore  elongato  compresso,  altitudine  6^.  circiter  in  ejns  Ion- 
gitudine,  latitudine  3  circiter  in  ejus  altitudine;  capite  6y  circiter  in  lon- 
gitudine  corporis;  altitudine  capitis  ly  circiter  in  ejus  longitudine;  oculis 
diametro  5  circiter  in  longitudine  capitis;  rostro  oculo  non  longiore; 
maxilla  superiore  sub  oculo  desinente ;  maxilla  inferiore  maxirne  adscen- 
dente  et  ante  maxillam  superiorem  prominente;  ore  simo;  maxilla  supe¬ 
riore  dentibus  conicis  mediocribus,  antice  caninis  2  longis  horizontalibus 
convergentibus;  maxilla  inferiore  dentibus  elongatis,  lateralibus  mediis 


maxim  is ;  dentibus  palatinis  et  pterygo'ideis  minimis  in  vittas  graciles 
dispositis ;  dentibus  hyoideis  valde  conspicuis;  squamis  parvis  deciduis; 
dorso  rotundatoj  ventre  cultrato;  axillis  squamis  elongatis;  pinna  dorsali 
parti  analis  anteriori  opposita,  corpore  plus  duplo  humiliorc  et  anali 
paulo  plus  duplo  breviore;  pectoralibus  acutis  1  p  circiter  in  longitudine 
capitis  ;  ventralibus  oculo  brevioribus;  anali  capite  vix  longiore  et  corpore 
plus  duplo  humiliore  ;  caudali  lobis  acutis  51  circiter  in  longitudine  cor¬ 
poris;  colore  corpore  dorso  coeruleo,  lateribus  inferneque  argenteo ;  pinnis 
hyalinis  vel  viridescentibus ;  caudali  nigro  marginata. 

B.  8.  D.  16  vel  17.  P.  14.  Y.  1/6.  A.  34.  C.  19  et  lat.  brev. 

Synon.  Wahlah  Russ.  Cor.  Pish.  II  p.  78  fig.  199. 

Ikan  Teralc  Indig.  Samar. 

Habit.  Singapore,  Samarang,  in  mari* 

Longitudo  speciminis  unici  415’”. 

Aanm.  Deze  soort  onderscheidt  zich  van  Chirocentrus  dorab 
CV.  voornamelijk  door  hooger  en  korter  ligchaam,  hoogeren  kop 
en  langere  borstvinnen  en  staartvin.  Bij  exemplaren  van  gelijke 
grootte  dezer  beide  soorten  vallen  deze  verschillen  terstond 
in  het  oog.  Bij  een  specimen  van  Chirocentrus  dorab  CV* 
van  dezelfde  lengte  als  het  bovenbeschrevene ,  gaat  de  hoogte 
des  ligchaams  meer  dan  8  maal  in  zijne  lengte ,  de  hoogte 
van  den  kop  1V3  maal  in  zijne  lengte  en  de  borstvinnen  l]/2 
maal  in  de  lengte  van  den  kop ,  terwijl  er  dej  kaakstanden 
aanmerkelijk  kleiner  zijn. 

c 

Het  komt  mij  voor ,  dat  de  Wahlah  van  Russell  (Corom* 
Fish.  fig.  199)  meer  te  brengen  is  tot  Chirocentrus  hypselo- 
soma  dan  tot  Chirocentrus  dorab  CV.  De  heer  Cantor  ,  in 
zijnen  Catalogue  of  Malaijan  Fishes  p.  277  ,  heeft  reeds  te 
regt  de  Wahlah  met  zekeren  twijfel  onder  de  synonymen  van 
Chirocentrus  dorab  CV.  opgebragt. 

CLUPEOiDEI. 

Pdlona  Russellii  Blkr.  Bijdr.  tot  de  kenn.  der  Har.  V* 
Verh.  Bat.  Gen.  xxiv  p.  23. 

Pellon.  corpore  oblongo  compresso ,  altitudine  31  ad  4  in  cjus  longitu¬ 
dine,  latitudine  3  in  ejus  altitudine;  capite  subrhombo'ideo ,  4*-  circiter 


in  longitudine  corporis,  longiore  quanx  alto;  linca  rostro-frontali  declivi 
rectiuscula;  oculis  diametro  3  ad  3£  in  longitudine  capitis;  rostro  oculo 
brcviore;  ore  sirno;  maxilla  superiore  sub  medio  oculo  desinente,  antice 
et  postice  denticulata;  maxilla  inferiore  valde  adscendente  et  ante  ros¬ 
trum  prominente;  dentibus  intermaxillaribus ,  supramaxillaribus ,  infra- 
maxillaribus ,  palatinis,  pterygoideis  et  lingualibus  bene  conspicuis;  ossi- 
bus  intermaxillaribus  antice  ligamento  cum  osse  supramaxillari  unitis;  praeo- 
perculo  subrectangulo  angulo  vix  rotundato;  operculis  et  ossibus  subor- 
bitalibus  striatis;  lineis  dorsali  et  ventrali  convexis,  ventrali  dorsali 
multo  convexiore;  ventre  cultrato  spinis  28  ad  30  serrato,  convexitate 
maxima  ante  pinnam  dorsalem;  squamis  vulgo  transversim  striatis,  late- 
ribus  45  ad  50  in  serie  longitudinali ;  axillis  inguinibusque  squamis 
clongatis ;  pinnis ,  doi'sali  maxima  parte  ante  pinnam  analem  sita,  i*adiis 
postieis  radiis  analibus  anticis  oppositis,  corpore  duplo  circiter  humiliore; 
pectoralibus  capite  brevioribus  sed  ventrales  attingentibus ;  ventralibus 
lateraliter  ante  initium  pinnae  dorsalis  insertis  ,  lineam  ventralem  maxima 
parte  superantibus,  oculo  vix  brevioribus;  anali  3|-  circiter,  caudali  lobis 
acutis  4£  circiter  in  longitudine  corporis;  colore  corpore  superne  griseo- 
flavescente  inferne  ai'genteo ;  rostro  nigro ;  pinnis  flavis ,  dorsali  et  caudali 
fusco  mai'ginatis. 

Synon.  Jangarloo  Russ.  Corom*  Fish.  II  p.  73  fig.  191. 

Pellona  Leschenaitltii  Blkr.  Ichth.  M.  0.  Java  p.  11. 

Ikan  Mala  besar  et  Ikan  Bulan  bulan  Mai.  Batav. 

i 

Ikan  Bulan  Indig.  Samarang. 

Ikan  Mata  leber  Indig.  Pasur. 

Habit.  Java,  Madura,  Pasuruan ,  Singapore,  in  mari. 

Longitudo  5  speciminum  143’”  ad  310’”. 

Aanm.  Deze  soort  beantwoordt  genoegzaam  volkomcn  aan 
de  afbeelding  en  beschrijving  der  Jangarloo  van  Russell. 
Eene  nadere  studie  dezer  soort  heeft  mij  overtuigd,  dat  zij 
niet  met  Pellona  Leschenaultii  CV.  Poiss.  XX  p.  226  mag 
vereenigd  worden.  De  heer  Valenciennes  toch  vermeldt  van 
zijne  Pellona  Leschenaultii  21  rugvinstralen  ,  ongestreepte  sclnib- 
ben,  waarvan  er  70  op  eend  overlangsche  rei  zich  bevinden , 
terwijl  de  buikvinnen  er  veel  verder  voor  de  rugvin  zouden 
liggen.  Clupea  melastoma  T.  Schl.  der  Fauna  japonica  is  eene 
gcheel  andere  soort  al£  Russell’s  Jangarloo ,  is  aanmerkelijk 
langwerpiger ,  heeft  langere  aarsvin ,  de  rugvin  gehecl  voor 
de  aarsvin  gelcgen ,  48  buikdoornen  cnz. 

III.  0 


74 


Alausa  ctenolepis  Blkr.  Bijdr.  t.  d.  kenn.  der  Haring. 
V.  van  den  lad.  Arch.  Verb.  Bat.  Gen.  vol.  xxiv. 

Alaus.  corpore  oblongo  compresso,  altitudine  4  ad  3*  in  ejus  longitu¬ 
dine,  latitudinc  .3  fere  in  ejus  altitudine  ;  capite  triangulari,  acuto,  5  in 
longitudine  corporis,  paulo  longiore  quam  alto;  vertice  convexo ;  linea 
rostro-frontali  rectiuscula;  oculis  diametro  4|.  ad  5  in  longitudine  capitis; 
rostro  oculo  non  breviore;  maxillis  denticulis  vel  asperitatibus  nullis,  su¬ 
perior  e  sympbijsi  valde  eraarginata,  sub  oculi  parte  posteriore  desinente ; 
maxilla  infcriore  symphysi  tuberculo  pracdita;  praeoperculo  rotundato ; 
lineis  dorsali  ct  ventrali  convexitate  subaequalibus;  ventre  cultrato,  den- 
tibus  28  vel  29  serrato ;  squamis  valde  ciliatis,  parte  basali  transversim 
striatis,  lateribus  40  p.  m.  in  serie  longitudinali ;  axillis  inguinibusque 
squainis  elongatis;  pinnis,  dorsali  acuta  corpore  plus  dnplo  liumiliore, 
emarginata,  antice  in  2«  tertia  parte  corporis  sita;  pectoralibus  acutis 
capite  brevioribus  ventrales  non  attingentibus ;  ventralibus  dorsali  mediae 
circiter  oppositis,  pectoralibus  duplo  circiter  brevioribus;  anali  humili 
paulo  emarginata,  pectoralibus  breviore;  caudali  lobis  acutis  inferiore  lon¬ 
giore  4  in  longitudine  corporis;  colore  corpore  superne  plumbeo,  inferne 
argenteo;  dorso  singulis  squamis  macula  diffusa  coerulea;  pinnis  flaves- 
centibus,  caudali  margine  posteriore  violascente. 

B.  6.  D.  17  vel  18.  P.  15  vel  16.  V.  1/7  vel  1/6.  A.  18  ad  20.  C.  19 
vel  21  et  lat.  brev. 

Synon.  Ilcan  Bulan  bulan  Mai.  Batav. 

Habit.  Batavia,  Muntok,  Singapore,  in  mari. 

Longitudo  3  speciminum  290’”  ad  420”’. 

PLEURONECTEOIDEI. 

Synaptura  aspilos  Blkr. 

Synapt.  corpore  oblongo-ovali,  altitudine  2£  circiter  in  ejus  longitudine; 
capite  obtuso ,  rotundato  54r  circiter  in  longitudine  corporis ,  altiorc  quam 
longo ;  oculis  dextris ,  diametro  1  circiter  approximatis ,  superiore  ante 
inferiorem  prominente,  diametro  V  circiter  in  longitudine  capitis;  rostro 
paulo  ante  os  prominente,  fimbriato;  ore  subantico,  rictu  curvato  sub 
oculi  inferioris  margine  anteriore  desinente;  labiis  mentoque  fimbriatis; 
denttbus  maxillaribus  pluriseriatis ,  parvis ,  •  subaequalibus ;  linea  laterali 
capite  liexura  valde  convexa,  corpore  ad  media  latera  decurrente;  squa¬ 
mis  ciliatis,  lateribus  115  p.  m.  in  serie  longitudinali  usque  ad  aperturam 
braucbialem;  pinnis  dorsali,  caudali  et  anali  non  distinetis,  radiis  fissis; 
caudali  obtusa  rotundata;  dorsali  ante  oculum  superiorem  incipiente;  pcc- 
torali  sinistra  pectorali  dextra  breviore,  dextra  4  circiter  in  longitudine 


capitis;  ventrali  <1  extra  ventral i  sinistra  majore  3  in  longitiuline  capitis; 
corpore  dextro  latere  nigro  immaculato,  sinistro  latere  albo;  pirmis  dex- 
tro  latere  nigris,  verticalibus  aurantiaco  marginatis. 

B.  G.  D.  70  +  C.  12  +  A.  55  =  D.  C.  A.  137.  P.  6.  V.  4. 

Habit.  Singapore  ,  in  mari. 

Longitndo  speciirtinis  unici  1G2”’. 

Aanrn.  Van  het  geslacht  Solea  Guv.  (Solea  et  Synapturci 
Cant)  bezit  ik  thans  6  soorten,  en  wel  5  van  de  afdeeling 
van  dit  genus  met  volkomen  vereenigde  vertikale  vinnen  (Sy¬ 
naptura  Cant.)  t.  w.  Synaptura  zebra  Cant. ,  Synaptura  pan 
Cant. ,  Synaptura  panoides  Blkr. ,  Synaptura  Russellii  Blkr.  en 
de  bovenbeschrevene ,  terwijl  Solea  maculata  Cuv,  de  eenige 
species  is  mijner  verzameling  van  Solea  in  engeren  zin  (met 
vrije  staartvin).  Synaptura  aspilos  is  gemakkelijk  te  onder- 
kennen;  van  Synaptura  zebra  Cant,  en  Synaptura  ommatura 
( Solea  ommatura  Richards.) ,  door  eenvoudige  zwarte  kleur  van 
de  regterzijde  des  ligehaams;  van  Synaptura  pan  Cant,  door 
ongevlekt  ligehaam  en  veel  kleinere  schubben ;  van  Synap¬ 
tura  ovalis  (Solea  ovalis  Richards.),  door  langwerpiger  on¬ 
gevlekt  ligehaam;  van  Synaptura  foliacea  (Solea  foliacea  Ri¬ 
chards.)  door  dezelfde  kenmerken;,  van  Synaptura  panoides 
Blkr.  door  breeder  en  ongevlekt  ligehaam  en  veel  minder  tal- 
rijke  vinstralen ;  van  Synaptura  Russellii  Blkr.  door  veel  bree¬ 
der  ligehaam ,  veel  minder  talrijke  schubben  op  eene  overlang- 
sche  rei  en  rood  gerande  vertikale  vinnen ;  van  Synaptura 
Commersoniana  Cant.  (Mai.  Fish.  p.  222)  door  grooteren  kop, 
veel  breeder  ligehaam ,  minder  talrijke  vinstralen  enz. ;  van 
Synaptura  plagiusa  (Pleuronectes  plagiusa  Lacep.)  door  bree¬ 
der  ligehaam  en  zwarte  kleur ;  en  van  Synaptura  argentea 
(Pleuronectes  argenteus  Lacep.)  door  breeder  ligehaam  en  zwarte 
regterhelft  des  ligehaams.  Beide  laatstgenoemde  soorten  zijn 
door  Lac£p£de  slechts  oppervlakkig  vermeld  en  zijn  nog  bij- 
kans  onbekend. 


Maghabrium  Richards.  Rlkr. 


Pinnae  dorsalis,  caudalis  et  analis  unitae,  anacanthae,  radiis 
fissis.  Dentes  intermaxillares  et  inframaxillares  uniseriati , 
conici,  aequales;  palatini  vel  vomerini  nulli.  Cirri  inframaxil¬ 
lares  nulli.  Membrana  branchiostega  radiis  6.  Squamae  cy- 
eloidcae  cutem  totam  tegentes. 

Machaerium  nehulatum  Blkr. 

Machaer.  corpore  elongato  compresso,  altitudine  10  in  ejus  longitudinc, 
latitudine  antico  2  fere,  postice  plus  quam  2  in  ejus  altitudine;  capite 
convexo  ,  8.§.  in  longitudine  corporis;  altitudine  capitis  1|.  in  ejus  longi- 
tudine;  oculis  diametro  6  circiter  in  longitudine  capitis,  minus  diamctro 
1  a  sc  invicem  distantibus ;  linea  rostro-frontali  convexa;  vostro  oculo 
longiore ;  labiis  carnosis ;  maxillis  superiove  et  inferiore  dontibus  medio- 
cribus  obtusis,  utroque  latere  p.  m.  25;  maxilla  superiorc  rictuque  sub 
oculo  desinente;  maxilla  inferiore  superiorc  longiore;  capite  genis  opcr- 
culisque  supernc  tantum  squamoso ;  squamis  lateribus  200  p.  m.  in  serie 
longitudinali ;  linea  laterali  anteriorc  Iaterum  parte  tantum  conspicua; 
pinnis  verticalibus  basi  radiorum  squamosis;  dorsali  supra  apicem  pccto- 
ralium  incipiente,  altitudine  maxima  1£  in  altitudine  corporis;  pectorali- 
bus  rotundatis  2i  in  longitudine  capitis ;  anali  postice  in  2a  sexta  corporis 
parte  incipiente ,  altitudine  maxima  2  in  altitudine  corporis ;  caudali  acuta 
rotundata;  corpore  pinisque  pulchre  viridibus,  fusco  et  nigricante  nebu- 
latis  et  maculatis. 

B.  6.  D.  77  +  C.  10  +  A.  65  =  D.  C.  A.  152.  P.  11. 

% 

Habit.  Singapore,  in  mari.  * 

Longitudo  speciminis  unici  370”’. 

Aanm.  Dit  geslacht  is  ontdekt  door  den  heer  Richardson.  Hij 
maakte  daarvan  voor  het  eerst  melding  in  Report  of  the  Brit. 
Assoc,  for  1842  p.  69;  later  in  het  12de  deel  van  de  Annals 
of  Nat.  Hist.  1843  p.  175  in  een  artikel  getiteld:  „  Description 
of  the  Lurking  Machete  (Machaerium  subducens)  from  the  nor¬ 
thern  coast  of  New  Holland’"  en  later  nog  in  de  zoblogie  van  de 
reis  der  schepen  Erebus  en  Terror  (Fish.  p.  72  tab.  44  fig. 
1-6).  Volgens  den  heer  Richardson  gaat  bij  Machaerium 
subducens  de  kop  slechls  7  inaal  in  de  geheele  lengte ,  is 


77 


de  snuitlijn  ccn  weinig  konkaaf,  slaat  hot  oog  verder  achter- 
waarts ,  gaat  do  bcksplect  niet  tot  ondcr  hot  oog,  zijn  do 
kaken  van  gelijko  lengte ,  de  vinstralen  =  B.  6.  D.  71.  G.  10o 
A.  60.  P.  10,  is  de  staartvin  stomper  en  het  ligchaam  niet 
gcvlekt ,  waarom  ik  de  bovenbeschrevene  soort  beschouw  als 
eene  verschillende. 

De  ingewanden  van  mijn  eenig  specimen  bevinden  zich  in 
geen*  voldoenden  toestand  van  bewaring  voor  een  naauwkeu- 
rig  anatomisch  onderzoek.  Wat  de  spijsbuis  betreft,  kan  ik 
mededeelen  ,  dat  de  maag  cylindervormig  is  en  het  grootstc  ge- 
deelte  van  de  lengte  der  buikholte  inneemt,  dat  zij  zonder  blinden 
zak  in  den  zeer  korten  dunnen  darm  overgaat  en  dat  de  dikke 
darm ,  hoezeer  een  weinig  langer  dan  de  dunne  darm ,  toch 
tweemaal  korter  is  dan  de  maag.  Lever  bestaandc  uit  twee 
kegelvormige  lange  kwabben.  Geene  poortieraanhangsels.  Geene 
zwemblaas.  Nieren  zich  langs  de  ruggegraat  ter  lengte  van 
bijkans  de  geheele  buikholte  uitstrekkende. 


MURAENOIDEI. 

Conger  talabon  Guv.  Regn.  anim. 

Cong,  corpore  valde  elongato,  compresso,  altitudinc  18  ad  23  in 
ejus  longitudine;  latitudine  l£  ad  1|  in  ejus  altitudine;  capitc  acuto  5£ 
ad  6£  in  longitudine  corporis  ;  rostro  acuto,  apice  carnoso,  clavato,  4  ad 
3£  in  longitudine  capitis;  linea  rostro-frontali,  apice  rostri  excepto,  rcc- 
tiuscula  vel  concaviuscula ;  oculis  diametro  9  ad  10  in  longitudine  capitis; 
naribus  anticis  tubulatis ;  maxilla  superiore  inferiore  longiorc;  dentibus 
nasalibus  pluribus  magnis;  dentibus  palatinis  biseriatis ,  serie  externa  subgra- 
niformibus,  serie  interna  conicis;  vomere  dentibus  triseriatis ,  serie  media 
magnis  compressis,  tricuspidatis  vel  simplicibus ,  seriebus  externis  co¬ 
nicis  brevibus;  maxilla  inferiore  antice  dentibus  aliquot  elongatis  ,  lateri- 
bus  dentibus  biseriatis ,  serie  externa  conicis  brevibus ,  serie  interna 
compressis  majoribus;  rictu  longitudine  2  circiter  in  longitudine  capitis, 
longe  post  oculum  desinente;  apertura  branchiali  lata;  cute  laevi ;  li¬ 
nea  laterali  tubulosa;  ano  antice  in  2s  tertia  corporis  parte  sito;  pinna 
dorsali  supra  aperturam  branchialem  incipientc,  antice  corpore  du- 
plo  vel  plus  duplo ,  postice  corpore  minus  duplo  humiliore;  pectoralibus 
2y  ad  3£  in  longitudine  capitis,  rotundatis;  anali  corpore  plus  duplo  hu— 
miliore;  caudali  processubus  2  osseis  inserta ;  colore  corpore  superne  oli 


vaceo-viridi  inferno  albo;  pinnis  flavesccntibus  vel  viridibus,  dorsal i  ana- 
liquc  nigro  marginatis. 

B.  19.  D.  232  ad  281.  P.  15  vcl  16.  A.  188  ad  210.  C.  10. 

Synon.  Meer  Ael  Nieuh.  Gedcnkw.  Zee  cn  Lantv.  fig. 

Anguilla  indica  Willoughb. 

Talabon  Russ.  Corom.  Fish  I  p.  27  fig.  38. 

Conger  longirostris  Benn.  Life  of  Raffl.  p.  692? 

Ikan  Putje  kanipa  Mai.  Batav, 

Ikan  Remang  Javan.  Samar. 

Habit.  Singapore,  in  mari. 

Batavia,  Samarang,  in  mari. 

Pamangkat,  Borneo  occidentalis,  in  mari  et  ost.  fluv. 

Longitudo  13  specimipum  270”’  ad  830”’. 

Aanrn.  De  heer  J,  Maccleland  (Apodal  Fishes  of  Bengal,  in 
Calcntt.  Journ.  of  Nat.  Hist.  vol.  V.)  noemt  de  Russellsche  soort 
van  zijnen  Muranesox,  M.  serradentata  en  kenmerkt  haar  met 
de  weinige  woorden  „  Vomerial  teeth  serrated.’'  Bij  geen  rnij- 
ner  specirnina  ontwaar  ik  echter  dat  getand  zijn  van  de  ploeg- 
beenstanden  en  Russell  spreekt  er  ook  niet  van  in  zijne  ove¬ 
rmens  onvolledige  beschrijving.  Het  schijnt  alzoo,  dat  Murae- 
nesox  serradentata  J.  M.  tot  eene  eigene  soort  van  Conger  behoort. 

Be  twijfelachtige  punten  omtrent  de  soorten  van  Conger  met 
groote  ploegbeenstanden  (Muraenesox  J.  M.)  zullen  eerstbehoor- 
lijk  kunnen  worden  opgehelderd ,  wanneer  voldoende  reijen  van 
exemplaren  der  tot  heden  opgestelde  soorten ,  mel  elkander 
zullen  kunnen  worden  vergeleken.  Conger  talabon  wordt  tot 
meer  dan  1500’”  lang  en  komt  te  Batavia  bijkans  dagelijks  ter 
markt.  Het  vlcesch  is  weinig  gewild  en  wordt  slechts  door 
Inlanders  en  Chinezen  genuttigd. 

GYMNODONTES. 

Tetraodon  testudineus  Bl.  Ausl.  Fish.  tab.  1S9. 

Tetraod.  corpore  oblongo  antice  circiter  aeque  alto  ac  lato,  altitudine 
4\  ad  4-|  in  ejiiS  longitudine;  capite  obtuso  3-§.  ad  3-|  in  longitudine  cor¬ 
poris;  linea  rostro-dorsali  convexa;  oculis  superis  ,  diametro  7  ad  8|.  in 
longitudine  capitis,  diametris  4a.  circiter  a  se  invicem  distantibus;  papillis 
nasalibus  utroque  latere  2  conicis  oblongis ;  maxilla  snperiore  prominente; 


79 


capite  corporeque  totis  spinulis  scabris;  rostro,  labiis  basibusque  pinna- 
rum  laevibus  ;  linea  latcrali  inconspicua ;  pinnis  dorsali  ct  anali  flabelli- 
formibus  rotundatis,  caudali  convexa;  corpore  superne  nigricante-viridi 
maculis  rotundis  numerosis  lutescentibus ,  inferne  argenteo;  regione  oculo- 
pectorali  fasciis  pluribus  nigricante-viridibus  curvatis  parallelis;  pinnis 
viridibus,  caudali  maculis  rotundis  lutescentibus. 

D.  2/9.  P.  2/16.  A.  1/9.  C.  8  et  lat.  brev. 

Synon.  Bonlvisch  Nieuli.  Gedenkw.  zee-  en  Lantr.  fig.  p.  278. 

,Sch il dkr d tenfis ch  Bloch.  Ausl.  Fiscli.  tab.  139. 

Toaclfish  Bloch,  ibid. 

Tctrodon  perroquzt  Lacep.  Poiss.  I  p.  477. 

Arotliron  testudmeus  J.  Mull. 

Noidin  plathi  Incol.  Pondic. 

Ikan  Buntak  kalappa  Mai.  Batav. 

Habit.  Singapore,  Batavia,  in  mari. 

Longitudo  5  speciminum  270”’  ad  420’”. 

Aanm.  De  afbeelding  van  Nieuhof  is  duidelijk  herkenbaar. 
Die  van  Bloch  is  Yrij  goed,  doch  daarop  zijn  2  neusgalen 
afgebeeld,  welke  niet  in  de  natuur  bestaan.  De  vinnen  zijn 
er  verkeerdelijk  rood  gekleurd ,  terwijl  er  van  de  Ylekken 
der  staartvin  niets  te  zien  is.  Deze  soort  is  langs  de  noord- 
kust  van  Java  als  giftig  bekend  en  mag  op  de  markten  niet 
verkocht  worden. 

Teir addon  Kunhardtii  Blkr.  (diagnosis  emendafa). 

Tetr.  corpore  oblongo  antice  cylindraceo  postice  compresso ,  altitudine 
4  ad  5  in  ejus  longitudine;  capite  4  circiter  in  longitudine  corporis;  linea 
rostro-frontali  convexa  vel  declivi  rectiuscula;  oculis  superis  diametro  3 
ad  6  in  longitudine  capitis,  diametris  1  ad  3  a  se  invicem  distantibus ; 
papillis  nasalibus  oblongis  utroque  latere  2  basi  unitis;  maxilla  superiore 
prominente;  vertice,  dorso  antice  ventreque  spinulis  scabris;  rostro  ct 
cauda  maxima  pai'te  vel  totis  glabris;  lateribus  junioribus  glabris  aetate 
provectioribus  spinulis  scabriusculis ;  linea  laterali  vix  conspic.ua;  pinnis 
dorsali  et  anali  altioribus  quam  latis,  caudali  convexa;  corpore  superne 
nigricante-viridi,  inferne  albo;  lateribus  junioribus  maculis  diffusis  viri- 
descentibus,  aetate  provectioribus  maculis  nullis;  pinnis  viridescentibus , 
caudali  postice  nigra. 

D.  2/8  vel  2/9.  P.  2/15.  A.  2/6  vel  2/7  vel  2/8  vel  1/8.  C.  8  vel  9 
et  lat.  brev. 

Habit.  Singapore  et  Padang,  in  mari. 

Longitudo  7  speciminum  60”’  ad  270”’. 


80 


Aanm.  Mijne  vroegerc  diagnose  dezcr  soort  kon  ik  slechts 
nemen  naar  zeer  jeugdige  individu’s.  Ilet  Singapoersche  spe¬ 
cimen  heeft  mij  sedert  doen  zien ,  dat  de  soort  veel  grooter 
wordt  en  dat  ook  hier  de  huiddoorntjes  zich  verder  over  het 
ligchaam  uitbreiden ,  naarmate  het  dier  ouder  wordt. 

BALISTINI. 

Monacanthus  Cantoris  Blkr.  Verh.  Bat.  Gen.  xxiv, 
Balist.  p.  17  tab.  1  fig.  2. 

Monac.  corpore  oblongo  compresso,  diametro  dorso-anali  2*.  ad  2^  in 
corporis  longitudinc,  latitudine  4  circiter  in  diametro  dorso-anali;  capite 
acuto  4  et  paulo  in  longitudino  corporis,  multo  altiore  quam  longo ;  ocu- 
lis  diametro  4  circiter  in  longitudine  capitis ;  linea  rostro-frontali  valde 
concava;  rostro  acuto  oculo  triplo  fere  longiore ;  dentibus  utraque  maxilla 
6  acutis  apice  obliquis  vel  emarginatis ,  dentibus  maxilla  superiore  exter- 
nis  autem  rotundatis;  apertura  branchiali  ante  pinnam  pectoralem  desi- 
nente ;  squamis  spinula  armatis ,  parvis  sed  bene  conspicuis,  caudalibus 
ceteris  majoribus;  cauda  spina  magna  nulla  sed  spinulis  parvis  omnibus 
postrorsum  spectantibus  tota  scabra;  dorso  elevato  valde  angulato;  spina 
dorsali  supra  oculum  inserta,  rostro  longiore,  postice  dentibus  magnis 
armata;  pinnis  dorsali  radiosa,  pectoralibus  et  anali  obtusis  angulatis  ra- 
diis  omnibus  simplicibus;  dorsali  radiosa  et  anali  diametro  dorso-anali 
quadruplo  fere  ad  quintuplo  humilioribus;  ventrali  flabelliformi ,  sulcosa, 
spina  la  scabra  apice  dentata,  radiis  numerosis  filiformibus ;  caudali  radiis 
divisis,  postice  convexa,  41.  circiter  in  longitudine  corporis;  corpore  fla- 
vescente-griseo  vel  flavescente-fusco  nebulato;  spina  dorsali  fusco  annulata; 
pinnis  pectoralibus  flavis;  dorsali  radiosa  et  anali  flavescentibus;  anali 
basi  leviter  fusco  reticulata;  ventrali  fusca  coeruleo  guttulata;  caudali 
viridescente  vittis  numerosis  transversis  fuscis  et  nigricantibus. 

D.  1-28  ad  1-30.  P.  12.  A.  28  vel  29.  C.  12. 

Synon.  Ikan  Ho  jam  Mai.  Batav. 

Habit.  Batavia,  Singapore,  in  mari. 

Longitudo  2  speciminum  135’”  et  140’”. 

Aanm.  Ik  beschreef  doze  soort,  hoezeer  naar  slechts  een 
enkel  specimen,  in  mijne  Bijdrage  tot  de  kennis  der  Balistini 
en  Oslraciones  van  den  Indischcn  Archipel.  Het  specimen  van 
Singapore  is  iets  langwerpiger  dan  liet  Bataviasche  en  heeft 
2  stralcn  meer  in  do  rug-  en  1  straal  nicer  in  de  aarsvin  en 


81 


vertoont  geene  drupvormige  bruine  vlekjes,  welke  het  I5aia- 
viasche  specimen  bezit.  Ik  heb  hiernaar  dc  diagnose  thans 
gewijzigd.  Ik  heb  deze  gemakkelijk  herkenbare  soort  gc- 
noemd  naar  den  beer  Dr.  Th.  Cantor  ,  die  zich  in  de  ichthy- 
ologie  verdienstelijk  heeft  gemaakt,  vooral  door  zijnen  „  Cata¬ 
logue  of  Malayan  Fishes.’' 

Triacanthus  Blochii  BIkr. 

Triacantk.  corpore  oblongo  compresso,  altitudine  3|-  in  ejus  longitudine, 
latitudine  2£  circiter  in  ejus  altitudine;  capite  acuto  4  circiter  in  longitu¬ 
dine  corporis,  aeque  alto  ac  longo;  oculis  diametro  3  circiter  in  longitu¬ 
dine  capitis;  linea  rostro-frontali  rostro  concava  fronte  convexa;  rostro 
acuto  oculo  duplo  circiter  longiore  vel  altiore;  parte  capitis  praeoculari 
fere  aeque  longa  ac  alta ;  maxillis  squamosis  dentibus  biseriatis ,  serie 
externa  8  vel  10  cuneiformibus ,  serie  interna  2  ad  6  granulosis;  apertura 
brancliiali  subverticali  ante  pinnam  pectoralem  desinente;  squamis  parvis 
sed  bene  conspicuis  ,  scabris ;  linea  laterali  conspicua  ante  spinam  dorsa- 
lcm  lm  cruciata;  pinnis  radiis,  anterioribus  exceptis,  divisis;  dorsali  la 
spinis  2  anterioribus  (abruptis)  ,  spinis  2  posterioribus  oculo  brevioribus  , 
membrana  liumili;  dorsali  radiosa  humili  obtusa  rotundata;  pectoralibus 
rotundatis;  anali  angulata  vix  emarginata;  spina  ven trail  utroque  latere 
unica  6  in  longitudine  corporis;  caudali  biloba,  lobis  acutiusculis  rotunda¬ 
tis  6  circiter  in  longitudine  corporis ;  colore  cojpore  superne  griseo  infernc 
flavescente  vel  argenteo;  pinnis  omnibus  flavescentibus. 

D.  4-22.  P.  13.  V.  1.  A.  16.  C.  12. 

Synon.  Balistes  biaculeatus  Bl.  Ausl.  Fiscb.  tab  148  fig.  2. 

Zweistachelichie  Uornfisch  Bl.  ibid. 

Batiste  a  deux  piquants  Bl.  ibid. 

Habit.  Singapore,  in  mari. 

Longitudo  speciminis  unici  130”. 

Aanm.  Thans  zijn  reeds  verschiliende  soorten  van  Triacan¬ 
thus  bekend.  Nog  slechts  weinige  jaren  geleden  bragten  do 
ichthyologen  de  soorten  van  Triacanthus ,  afgebeeld  bij  Nieuhof, 
Flock  en  Russell  ,  tot  eene  enkele  species ,  welke  zij  naar 
den  Blochschen  soortnaam  Triacanthus  biaculeatus  noemden. 
In  mijne  Bijdrage  tot  de  kennis  der  Balistini  en  Ostraciones 
van  den  Indischen  Archipel  heb  ik  aangetoond,  dat  de  af- 
beeldingen  dier  drie  schrijvers  tot  drie  verschiliende  soorten 
behooren  en  ik  noemde  daar  dc  soort  van  Nieuhof  Triacan- 
III. 


i 


82 


thus  NieuhofU  en  die  van  Russell  Triacanthus  Russellii,  ter- 
wijl  ik  2  nog  geheel  onbekende  soorten  Triacanthus  rhodo- 
pterus  en  Triacanthus  oxycephalus  heb  genoemd.  De  heer 
Cantor  beschreef  onlangs  als  eene  nieuwe  soort  Triacan¬ 
thus  strigilifer  en  de  heeren  Temminck  en  Schlegel  Tria¬ 
canthus  anomaluSy  zoodat  thans  7  soorten  van  dit  geslacht 
vrij  goed  bekend  zijn.  De  bovenbeschrevene  soort  is  onge- 
twijfeld  dezelfde  als  de  door  Rloch  als  Batistes  biaculeatus  af- 
gebeelde.  Hare  habitus  beantwoordt  volkomen  aan  die  afbeel- 
ding ,  hoezeer  de  eerste  rugvin  er  niet  zwart  is  en  ook  de 
zwarte  vlek  voor  de  buikdoornen  ontbreekt.  Ter  voorkoming 
van  verwarring,  heb  ik  gemeend  den  soortnaam  biaculeatus , 
welke  aan  verschillende  der  bovengenoemde  soorten  gegeven 
is,  te  moeten  veranderen  en  heb  daartoe  gekozen  den  naana 
van  den  ichthyoloog ,  aan  welke  men  hare  eerste  kennis  te 
danken  heeft. 

LOPHOBRAINGHIL 

Hippocampus  kuda  Blkr. 

Hippocamp.  corpore  heptagono,  altitudine  maxima  6*  ad  6|  in  totius 
piscis  longitudine,  latitudine  1|-  circiter  in  ejns  altitudine ;  cauda  tetra- 
gona;  capite  3.*.  in  longitudine  corporis  ab  occipite  usque  ad  apicem  cau- 
dae;  rostro  longitudine  capitis  partem  postocularem  aequante ,  altiore  quam 
lato,  inferne  cirris  parcis  brevibus,  ante  oculum  tuberculo  conico  brevi  $ 
oculis  diametro  7  in  longitudine  capitis  j  orbita  superne  tuberculo  conico 
unico  non  clavato;  occipite  in  processum  obtusum  quinquetuberculatum 
et  dmbriatum  exeunte ;  operculis  valde  striatis ;  pyxide  corporis  ex  an- 
nulis  11  formata,  cristis  longitudinalibus  tuberculatis  tuberculis  elevatis 
non  ramosis  sed  ex  parte  fimbriatisj  cauda  annulis  35,  carinis  tubercula¬ 
tis,  tuberculis  carinis  superioribus  majoribus  ex  parte  fimbriatis;  pinnis 
dorsali  pectoralibusque  rotundatis;  colore  toto  corpore  viridescente-fusco , 
pinnis  viridi. 

D.  17.  P.  1C.  A.  4. 

Synon.  Ikan  Kuda  Mai. 

Habit.  Singapore,  in  mari. 

Longitndo  2  speciminum  95”’  et  120’”. 

Aanrn.  Deze  soort  laat  zich  van  de  bekende  soorten  onder- 
kennen  door  in  een  5  knobbclig  op  een’  hals  staand  uitsteek- 


83 


sel  eindigend  achterhoofd,  door  even  langen  snuit  als  achter- 
oogsgedeelte  van  den  kop  ,  waaijervormig  gestreepte  operkels, 
sterk  knobbelachtige  en  hier  en  daar  met  franjes  bezette  lijf- 
kielen ,  groenachtig-bruine  ligcliaamsklear  en  16  sfcralen  in 
de  rugvin.  Zij  is  nog  het  naaste  verwant  aan  Sijngnathus 
hippocampus  Bl.  (Ausl.  Fisch  tab.  169  fig.  3),  alsmede  aan  Hip¬ 
pocampus  comes  Gant.  (Mai.  Fisch.  p.  389  tab.  11  fig.  2).  Deze 
laatste  species  laat  zich  echter  bij  den  eersten  oogopslag  van 
de  bovenbeschrevene  onderscheiden,  door  de  knodsvorrnige 
eitiden  der  oogkas-  en  achterhoofdknobbeis ,  terwijl  er  de  kop 
slechts  weinig  ianger  is  dan  */0  van  het  geheele  ligchaam. 

SGYLLIA. 

Gingly  mo  stoma  Ruppellii  Blkr. 

Ginglymost.  corpore  elongato  antice  cylindraceo  postice  compresso , 
altitudine  9  ad  10  in  ejus  longitudine,  vix  latiore  quam  alto;  capite  7 
circiter  in  longitudine  corporis,  multo  latiore  quam  alto;  oculis  diametro 
8  circiter  in  longitudine  rostri,  longioribus  quam  latis;  foramine  tempo- 
rali  diametro  oculi  longitudinali  1  ab  oculo  remoto,  vix  conspicuo;  rostro 
convexo  latiore  quam  longo ,  subtruncato-rotundato ,  plus  dimidia  capi¬ 
tis  longitudine  efficiente;  rictu  maxillari  semilunari,  labiali  vix  cur- 
vato  rostri  parte  praeorali  minus  duplo  longiore;  cirris  nasalibus  conicis 
labium  inferiorem  attingentibus ;  maxillis  dentibus  margine  libero  rotundato 
totis  denticulatis ,  denticulo  medio  ceteris  vix  majore;  spiraculis  2  posti- 
cis  supra  pinnam  pectoralem  sitis;  cute  toto  corpore  valde  porosa,  squa- 
mulis  graniformibus  postice  non  denticulatis;  dorso  non  carinato;  pinnis 
dorsalibus  minus  earum  longitudine  a  se  invicem  distantibus,  altioribus 
quam  longis,  acutis,  apice  rotundatis,  ieviter  emarginatis,  la  2*  majore, 
ventralibus  opposita,  2*  ante  analem  incipiente  et  ante  finem  analis  desi- 
nente,  minus  dimidio  ejus  longitudine  ab  initio  caudalis  remota ;  pinnis 
pectoralibus  capite  non  vel  vix  brevioribus,  multo  longioribus  quam  latis, 
acutis,  emarginatis;  ventralibus  subquadratis  paulo  longioribus  quam  la¬ 
tis;  anali  altitudine  dorsalem  2m  aequante,  caudali  valde  approximata, 
acuta,  vix  emarginata;  caudali  capite  plus  duplo  longiore,  2|  circiter  iu 
longitudine  corporis,  lobo  posteriore  subquadrato  postice  emarginato ,  lobo 
anteriore  lobo  posteriore  sextuplo  longiore,  antice  plus  triplo  humiliore 
quam  basi  longa,  emarginata;  appendicibus  genitalibus  conicis  sulcatis 
margine  ventralium  interno  multo  brevioribus;  colore  corpore  superne 
pinnisque  griseo-aurantiaco,  interne  griseo. 

Synon.  JSfebrius  concolor  Iliipp.  N.  W.  F.  Abyss.  F.  K.  M.  p.  02  tab.  17 
fig,  2. 


84 


Ginglymostoma  con'color  Cant,  (nee  MH.)  Mai.  Fisch.  p.  395. 

Habit.  Singapore,  in  mari. 

Longitudo  speciniinis  unici  raasculini  730’”. 

Aanm.  In  de  „Svstematische  Beschreibung  der  PIag^ostomen,, 
zijn  slechts  2  soorten  van  Ginglymostoma  beschreven,  t.  w. 
G .  concolor  MH.  en  G.  cirralum  MH. 

De  bovenbeschrevene  soort  heeffc  zeer  groote  verwantsebap 
met  Ginglymostoma  concolor  MH.  doch  kan  deze  met  zijn, 
vermits  hare  tanden  een  cirkelsegment  vertoonen,  hetwelk  aan 
den  vrijen  rand  met  6-10  tanden  van  nagenoeg  gelijke  groote 
gewapend  is  en  de  schubben  korrelachtig,  niet  gekield  en  niet 
gekerfd  zijn.  Bovendien  ook  zijn  de  snuit  en  staartvin  bij 
mijn  specimen  betrekkelijk  langer  dan  op  de  afbeelding  in 
genoemd  werk  van  G.  concolor  aangeduid  is,  en  is  de  alge- 
meene  omtrek  des  snuits  vierhoekig.  Mijn  specimen  beant- 
woordt  beter  aan  de  afbeciding  en  beschrijving  van  Nebrius 
concolor  Rupp.  en  van  Ginglymostoma  concolor  Cant.  (necMH.), 
welke  tot  dezelfde  species  behooren  en  van  Ginglymostoma 
concolor  MH.  soortelijk  verscbillen.  Ik  heb  daaroin  gemeend, 
aan  de  Riippelische  soort  een’  nieuwen  naam  te  moeten  geven, 
om  haar  te  onderscheiden  van  de  soort,  welke  de  heeren  J.  Mul¬ 
ler  en  Henle  verkeerdeiijk  voor  identisch  met  haar  houden 
en  Ginglymostoma  concolor  hebben  genoemd.  Ginglymostoma 
Riippellii  Blkr.  is  tot  heden  toe  aangetrotfen  in  de  Roode  zee 
in  Straat  Malakka  en  Straat  Singapore. 

Lever  tweekwabbig ,  de  kwabben  van  ongeveer  gelijke  lengte, 
de  halve  lengte  der  buikholte  innemende.  Eene  dikwandige 
vrij  groote  galblaas  is  in  de  zelfstandigheid  der  regterkwab 
gedeeltelijk  verborgen.  Galbuizen  zoowel  in  de  maag  als  dik- 
ken  darm  inmondende.  Milt  zeer  lang  en  slank,  het  achterste 
gedeelte  van  de  maag  omringende.  Pancreas  veel  kleiner  dan 
de  milt,  langwerpig  onregelmatig  van  gedaante.  Maag  cylin- 
dervormig,  zich  met  het  achterste  gedeelte  hoefijzervormig  om- 
buigende.  Dunne  darm  slechts  eenige  millimeters  lang,  maag 
en  dikken  darm  als  het  ware  slechts  door  een’  engen  hals  van 
een  scheidende.  Dikke  darm  korter  dan  de  maag.  Maag  ge- 


83 


vuld  met  resten  van  Loligo  en  andere  Cephalopoden ,  van 
Engraulis  en  van  Atherina.  Klapvlies  van  den  dikken  darm 
spiraalvormig  met  24  windingen.  Regte  darm  zonder  klapvlies. 

SQUATINOHAJAE. 

Rhinobatus  (Rhinohatus)  armatus  Gr.  Hardw.  Illustr. 
Ind.  Zool.  II  tab.  99.  MIL  PlagiosL  p.  119. 

Rliinob.  corpore  elongato  depresso,  latitudine  supra  pinnas  pectorales 
3  in  ejus  longitudine  ;  capite  acuto  4  fere  in  longitudine  corporis ;  rostro 
acuto  in  longitudine  corporis,  duplo  longiore  quam  medio  lato ,  pro- 
cessu  a  rostro  distincto  nullo ,  lateribus  membranaceo ,  carina  media  gra- 
cili  non  spinulosa,  latitudine  minima  15  in  ejus  longitudine,  non  sulcata, 
apice  clavata;  oculis  diametro  7 4.  circiter  in  longitudine  rostri,  diametris 
2  circiter  a  S3  invicem  distantibus;  foraminibus  temporalibus  oculis  ap- 
proximatis  et  iis  non  vel  vix  majoribus,  margine  posteriore  bitub erculato; 
naribus  minus  dimidia  earum  longitudine  a  se  invicem  distantibus,  pec- 
tine  radiis  plus  quam  90,  valvula  anteriore  gracili  marginem  narium  in- 
feriorem  vix  superante;  sulco  labiali  superiore  nulio,  inferiore  continuo; 
rictu  tota  fere  ejus  longitudine  a  margine  rostro-pectorali  remoto,  recti- 
usculo;  squamis  corpore  parvis  conspicuis ,  dorso  majoribus,  ex  parte 
spinula  brevi  armatis;  linea  dorsi  media  et  regione  humerali  spinulis  ma¬ 
joribus  armatis;  pinnis  dorsalibus  forma  subaequalibus ,  non  vel  vix  emar- 
ginatis,  acutis,  altioribus  quam  basi  longis ,  dupla  earum  longitudine  a 
se  invicem  distantibus,  posteriore  anteriore  paulo  altiore,  vix  tota  ejus 
longitudine  a  caudali  remota;  pectoralibus  latissimis  rotundatis,  ventrali- 
bus  subrhomboi'deis  antice  obtusis  rotundatis,  postice  acutis;  caudali  acu¬ 
ta,  margine  postero-inferiore  convexa,  5i  circiter  in  longitudine  corporis ; 
colore  corpore  superne  flavescente-fusco ,  inferne  albescente ;  rostro  parte 
membranacea  subpellucida;  pinnis  fuscescente-viridibus. 

Sjnon.  Indian  Rhinobatus  Gr.  Hardw.  Illustr.  Ind.  Zoolog.  IT  tab.  99, 
Rhinobatus  typus  Benn.  Life  of  Raffl  p.  694. 

Ilcan  KeJceh  Javan.  Samar. 

Habit.  Singapore,  Samarang,  in  mari. 

Longitudo  speciminis  unici  feminini  504”’. 

TRIJGONES. 

Taeniura  lymma  Mil.  Plagiost.  p.  171.  Gant.  Mai 
Fish.  p.  4-11. 

Taeniur.  corpore  disciformi,  disco  longiore  quam  lato,  antice  lateri- 


86 


busque  rotundato,  postice  apicibus  pinnarum  pectoralium  acutis;  capite 
longitudine  3  fere,  rostro  4|.  fere  ad  4i  in  latitudine  disci  maxima;  ocu- 
lis  diametro  2  ad  2|.  in  longitudine  rostri,  diametro  1  circiter  a  se  in- 
vicem  distantibus;  foramine  temporali  sub  oculo  desinente,  oculo  non 
vel  vix  breviore ;  rictu  flexuoso ;  dentibus  maxillaribus  acutis;  fundo  ca- 
vitatis  oris  bipapillato;  velo  postmaxillari  valvulisque  nasalibus  anteriori- 
bus  fimbriatis;  cute  toto  corpore  junioribus  tota  glabra,  aetate  provectio- 
ribus  linea  dorsi  media  spinis  brevibus  obsita;  cauda  disco  longiore, 
radice  depressa,  postica  parte  spinis  serratis  armata;  colore  corpore  super- 
ne  fuscescente-aurantiaco  maculis  numerosis  rotundis  pulchre  coeruleis ; 
cauda  superne  lateribns  coeruleo  longitudinaliter  vittata;  ventre  albescente 
vel  flavescente,  marginem  disci  versus  aurantiaco. 

Synon.  Raja  lymma  Forsk.  Descr.  anim.  17  N°.  15  L.  Gm.  Syst.  Nat. 

p.  1511.  Lacep.  Poiss.  I  p.  119  tab.  4  fig.  2,  3.  Bl.  Scbn, 
Syst.  posth.  p.  364.  Shaw  Gen.  Zool.  V,  p.  287. 

Raie  torpille  Lacep.  Poiss.  I  p.  82. 

Trygon  lymma  Cuv.  Regn.  anim.  Swains.  II  p.  319. 

Trigon  lymma  Rupp.  Atl.  R.  N.  Afr.  P,  R.  M.  p.  51  tab.  13  fig. 
1.  N.  Wirb.  F.  Ab.  F.  R.  M.  p.  69  tab,  19  fig.  4.  (dentes). 

Trygon  Halgani  Less.  Voyage  de  Duperrey,  Zool.  II  p.  100  tab. 

Rastenaque  de  Halgan  Less.  ibid. 

Trygon  ornatum  Gr.  Hardw.  Illustr.  Ind.  Zool.  I.  tab.  99. 

Lymma  Arab. 

Pharr  Indig.  Nov.  Hibern. 

IJcan  Par  eh  kumbang  et  Rcan  Peh  tjun  Mai.  Batav. 

Habit.  Singapore,  Batavia,  in  mari. 

Latitudo  3  speciminum  femin.  165’”  ad  215’”. 

Aanm.  Taeniura  lymma  MH.  is  met  alleen  bekend  van  Ja¬ 
va,  Celebes  en  Timor,  maar  ook  van  Singapore,  Malakka, 
Pinang,  de  Indische-  en  Roode  zee  en  Nieuw-Ierland.  De 
soort  is  te  Batavia  niet  zeldzaam  en  wordt  tot  meer'dan  twee 
voeten  breed. 

Scripsi  Batavia  Calendis  Decembris  mdggcu. 


TWEEDE  BIJDRAGE 


TOT  DE 

KENNIS  DER  V1SCHFAUNA 

VAX 

SINGAPORE, 


DOOR 

P.  SLEEKER. 


Thans  mini  zes  jaren  geleden  was  ik  in  de  gele- 
genheid,  door  van  Singapore  mij  toegezondene  vis- 
schen,  eene  bijdrage  te  geven  tot  de  kennis  der  visch- 
fauna  van  dit  eiland  (1).  J De  heer  Cantor  had  reeds 
een  paar  jaren  vroeger  den  grond  voor  die  kennis  ge- 
legd  door  zijne  //  Catalogue  of  Malayan  Fishes”  waarin 
122  vischsoorten  voor  het  eerst  van  Singapore  werden 
bekend  gemaakt.  In  mijne  genoemde  bijdrage  verhoog- 
de  ik  dat  aantal  195.  —  Sedert  ge werden  mij  geene 
verzameling  van  Singapore ,  tot  dat  onlangs  mijn  vriend 
de  heer  G.  F.  De  Bruijn  Kops ,  Singapore  zullende 
bezoeken,  zich  aanbood  tijdens  zijn  verblijf  aldaar  eene 


(1)  Bijdrage  tot  de  kennis  der  icTithyologische  fauna  van  Sin¬ 
gapore.  Natuurkundig  Tijdsclirift  voor  Nederlandscli  Indie  Dl, 
III  (1852)  p.  51  —  86. 


242 


verzameling  vissclien  voor  mij  daar  te  stellen.  Reeds 
voor  de  terugkomst  van  den  beer  De  Bruijn  Kops  van 
Singapore  had  hij  zorg  gedragen  dat  mij  eene  rijke 
verzameling  van  daar  gewierd  en  de  nitkomsten  van  bet 
onderzoek  daarvan  zijn  in  deze  korte  bijdrage  nedergelegd. 

De  bedoelde  verzameling  bevond  ik  te  bestaan  uit 
de  volgende  80  soorten. 


1  Serranus  crapao  CY.  26  Upeneoides  variegatus  Blkr. 

2*  »  polypodophilus  Blkr.  27*  Gerres  abbreviatus  Blkr. 

3  Mesoprlon  chryso  taenia  Blkr  28*  »  kapas  Blkr. 

4*  Letlirlrms  opercularis  CY.  29*  »  macrosoraa  Blkr. 

5  »  rhodopteru3  Blkr.  30*  »  oyena  CY. 

6  Myrlodon  scorpaenoidesBris.  31*  Chaetodon  oligacantlius 


7  Helotes  sexlineatus  CY. 

8*  rIherapon  Cuvieri  Blkr. 

9  Lobotes  erate  CY. 

10  Scolopsides  margarltifer  CY, 

11  Heteroofnatliodon  bifascia- 

O 

tus  Blkr. 

12  Sillago  malabarica  Cuv. 

13*  5)  maculata  CY. 

14*  Apogon  ceramensis  CY, 
15*  »  chrysopomus  Blkr. 

16*  »  margaritopliorus  Blkr. 

17*  »  melanorliynchos  Blkr. 

18*  j)  raelas  Blkr. 

19*  Ambassis  Kopsii  Blkr,  n.  sp. 

20  Sphyraena  jello  CY. 

21  »  obtusata  CY, 

22  Platycepbalus  isacantlius 

CY. 

23  Synanceia  horrida  Bl.  Selin, 

2  4  -Otolithus  maculatus  K.  v.  II. 

"*V- 

25*  »  macro  pb  tbalmus 

Blkr. 


Blkr. 

32*  Platax  batavianus  CY. 

33  »  vespertilio  Cuv. 

34*  Cybinm  konam  Blkr. 

35  Trichiurus  baumela  CY. 

36  Megalaspis  Rottleri  Blkr. 
37*  Selar  para  Blkr. 

38*  Carangoides  praeustus  Blkr. 

39  »  malabaricus  Blkr. 

40  Stromateoides  cinereus  Blkr. 
41*  Gazza  equulaeformis  Rupp. 
42*  Equula  ensifera  CY. 

43*  Ampliacanthus  dorsalis  BI. 
44  »  guttatus  Bl. 

45*  »  margaritiferus  CY. 

46  »  virgatus  CY. 

47*  Atheriua  duodecimal^  CY. 
48*  »  Yalenciennesii  Blkr. 

49  »  lacunosa  CY* 

50*  Gobius  caninus  CY. 

51*  »  puutangoides  Blkr. 

52*  »  stetbophthalmus  Blkr. 


243 


53  Batracbus  grunniens  CV. 
54*  Pomacentrus  emarginatns 
CV. 

55  Cossypbus  macrodon  Blkr. 

56  Plotosus  albilabris  CY. 

57*  Belone  gigantea  T.  Schl. 
58*  Ilemirampbus  Gaimardi  C  V. 
59*  Exocoetus  vmicolor  CY. 

GO  Cliirocentrns  dorab  CY. 
61*  Pristigaster  tartoor  CV, 
62*  Clupeoides  macassariensis 
Blkr. 

63*  Spratella  kowala  Blkr. 

61*  Chatoessus  cliacunda  CY. 

65  Saurida  tombil  CY. 

66  Synaptura  aspilos  Blkr. 

67*  »  pan  Cant. 


68*  A  cl  dm3  pavoninns  Lac. 

79  Conger  singaporensis  Blkr. 

70  Arotliron  scaber  Blkr. 

71  »  testudineus  J.  Mull, 

72*  Monacantlins  macrurus 

Blkr. 

73*  »  hajam  Blkr. 

71*  »  tomentosus  Cuv. 

75*  Gas tro tokens  biaculeatus 
Ileck. 

76  Scyllinm  maculatnm  MH. 

77  Carcharias  (Scoliodon)  acu- 

tus  Rupp. 

78*  »  (  »  )  macrorbyn- 

clios  Blkr. 

79  Rhinobatus  armatus  Gr. 

80  Taeniura  lymma  MIT. 


Allioewel  zicli  onder  de  bovengenoemde  soorten  sleclits 
een  enkele  bevindt ,  welke  ik  als  nieuw  bescbouw  voor 
de  wetenscbap,  t.  w.  Ambassis  Kopsii,  zijn  vele  daarvan 
met  vermeld  in  de  lijsten,  vroeger  van  de  fauna  van  Sin¬ 
gapore  gegeven.  Deze  soorten  zijn  bier  boven  met  een 
*  gemerkt  en  brengen  bet  gebeele  aantal  tbans  van 
Singapore  bekende  viscbsoorten  op  239  t.  w. 


Species  pischm  Sing  apor  crises  hucusque  cog  nil  ac. 

1  Holocentrum.  orientate  CY,  Verb.  Bat,  Gen.  XXII  Perc.  p.  53. 

2  Bates  nobilis  CV.,  ibid.  Perc.  p.  27. 

3  Psammoperca  waigiensis  Blkr  ^  Lab  rax  waigiensis  CY., 

Nat.  T.  Ned.  Ind.  II  p,  479. 

4  Myriodon  scorpacnoides  Bris.,  ibid.  II  p.  480. 

5  Serranus  crapao  CV.,  Verb.  Bat.  Gen.  XXII  Perc.  p.  37, 

6  »  horridus  K.  v.  II.,  ibid.  Perc.  p.  26. 

7  »  polypodopbilus  Blkr,  ibid.  Perc.  p.  37. 


244 


8  Serranus  suillus  CY.  t=:  Serranus  coioides  Cant. 

9  Plectropoma  maculatum  CY.,  Nat.  T.  Ned.  Ind.  Y1T  p.  418. 

10  Serraniclithys  altivells  Blkr  Serranus  aldvelis  CY.,  Yerli. 

Bat.  Gen,  XXII  Perc.  p.  33. 

11  Mesoprion  annularis  CV.,  ibid.  Perc.  p,  47. 

12  »  clirysotaenia  Blkr,  Act.  Soc.  Scient.  Ind.  Neerl. 

I  Yisscli.  Manad.  p.  40. 

13  »  rangus  CY. 

14  Dentex  tolu  CY.,  Yerli.  Bat.  Gen.  XXIII  Spar.  p.  13. 

15  Letlirinus  opercularis  CV.,  ibid.  Spar.  p.  14, 

16  »  rliodopterus  Blkr,  Nat.  T.  Ned.  Ind.  Ill  p.  95. 

17  Diagramma  punctatum  Elir.  ts  Plectorliynckus  balteatus  Cant, 

Yerli.  Bat.  Gen.  XXIII  Sciaen.  p.  25. 

18  »  plectorliynclios  CV.,  ibid,  Sciaen.  p.  20.  • 

19  Girella  sarissopkorus  Blkr  ts  Crenidens  sarissopkorus  Cant., 

Nat.  T.  Ned.  Ind.  Ill  p.  64. 

20  Lobotes  erate  CY.,  Yerli.  Bat.  Gen.  XXIII  Sciaen.  p.  26. 

21  Helotes  sexlineatus  CY.,  Nat.  T.  Ned.  Ind.  II  p.  171. 

22  Tkerapon  Cuvieri  Blkr,  ibid.  VI  p.  211. 

23  »  puta  CY.  ^  Tkerapon  trivittatus  Cant.  Verk.  Bat. 

Gen.  XXII  Perc.  p.  50.  51. 

24  »  tkeraps  CV„  ibid,  Perc.  p.  50. 

25  Pristipoma  kaakan  CY. 

26  »  nageb  Piipp.,  Yerli.  Bat.  Gen.  XXIII  Sciaen.  p.  21. 

27  Scolopsides  margaritifer  CY.,  ibid.  Sciaen.  p.  30. 

28  j)  monogramma  K.  v.  II.,  ibid.  Sciaen.  p.  29, 

29  »  Vosmeri  CY.,  ibid.  Sciaen.  p.  27, 

30  Heterognatliodon  bifasciatus  Blkr,  ibid.  XXII  Sciaen.  p.  30. 

31  Pentapus  setosus  CY,,  Nat.  T.  Ned.  Ind.  II  p.  175. 

32  Sillago  malabarica  Cuv.  ^  Sillago  acuta  CY.,  Yerli.  Bat. 

Gen.  XXII  Perc.  p.  61. 

33  »  maculata  CY.,  ibid.  Perc.  p.  62. 

34  Otolitkus  argenteus  K.  y.  H.,  ibid.  XXI11  Sciaen.  p.  15, 

Nat.  T.  Ned.  Ind.  I  p.  98, 

35  »  biauritus  Cant.  Act.  Soc.  Scient.  Ind,  Neerl.  Ill 

Elfde  Bijdr.  Borneo,  p,  3. 

»  niacropktkalmus  Blkr,  Yerli.  Bat.  Gen.  XXIII  Sciaen. 
p.  16,  Nat.  T.  Ned.  Ind.  1  p.  99. 


36 


37  Otolitlnis  maculatus  K.  v.  H.,  Verb.  Bat.  Gen.XXlll  Sciaen.  p.  15. 

38  Jolmius  Dussnmierii  Cant  i=:  Corvina  Dussumierii  CV. 

39  a  Beleno-eri  Cant.  Corvina  Beleno-eri  CV. 

O  O 

40  »  diacantbus  Cant.  Corvina  catalea  CV.,  Nat.  T. 

Ned.  Ind.  XIII  p.  326. 

41  Umbrina  Russelii  CV. 

42  Apogon  ceramensis  Blkr,  Nat.  T.  Ned,  Ind.  II  p.  256. 

43  »  cliryopomus  Blkr,  ibid.  VII  p.  239. 

44  »  raargaritophorus  Blkr,  ibid.  VII  p.  363. 

45  »  melanorhyncbos  Blkr,  Act.  Soc,  Scient.  Ind.  Neerl. 

I  Visscb.  Amb.  p.  26. 

46  »  melas  Blkr,  ibid,  I  Visscli.  Amb.  p.  27. 

47  »  poecilopterus  Iv.  v.  H. 

48  »  quadrifasciatus  CV.,  Verb.  Bat,  Gen.  XXII  Fere. 

p.  28. 

49  »  rbodopterus  Blkr,  Nat.  T.  Ned.  Ind,  111  p.  62. 

50  Apogoniclitbys  glaga  Blkr,  Verb.  Bat.  Gen.  XXVI  Nieuwe 

Nalez.  icbtb.  Jap.  p.  57. 

51  Ambassis  Kopsii  Blkr,  Nat.  T.  Ned.  Ind.  XV  p,  253. 

52  Spliyraena  jello  CV.,  ibid.  VII  p.  369. 

53  v  obtusata  CV.,  ibid.  VII  p.  364. 

54  Polynemus  indicus  Sbaw  {=!  Polynemus  uronemus  CV.,  Nat. 

T.  Ned.  Ind,  VII  p.  427. 

55  »  "tetradactylus  CV.,  Verb.  Bat.  Gen.  XXII  Perc.  p.  57. 

56  Upeneoides  sulpliureus  Blkr,  Act.  Soc.  Scient.  Ind.  Neerl. 

II  8e  Bijdr.  Amb.  p.  45. 

57  »  variegatus  Blkr,  ibid.  8e  Bijdr,  Amb.  p.  48. 

58  »  vittatus  Blkr,  ibid.  8e  Bijdr.  Amb.  p.  42. 

59  Apistus  traebinoides  CV.  ^  Prosopodasys  traebinoides  Cant. 

Verb.  Bat.  Gen,  XXII  Sclerop.  p.  8. 

60  Synanceia  borrida  Bl.  Scbn.,  ibid.  Sclerop,  p.  9. 

61  Platycephalus  isacantbus  CV.,  Nat.  T.  Ned.  Ind,  II  p.  481, 

III  p.  63. 

62  Caesio  coerulaureus  Lac.,  Verb.  Bat,  Gen.  XXIII  Maen.  p.  8. 

63  »  erytbrogaster  K.  v.  H.,  ibid.  Maen.  p.  9. 

61  Gerres  abbreviatus  Blkr,  ibid.  Maen.  p.  11,  Nat.  T.  Ned. 
Ind.  I  p.  103, 


246 


65  Gerres  kapas  Blkr,  Nat.  T.  Ned.  Ind.  II  p.  482. 

66  »  macrosoma  Blkr,  ibid.  VI  p.  56, 

67  »  oyena  CV.,  Verh.  Bat.  Gen.  XXIII  Maen.  p.  12. 

68  Chaetodon  oligacantkus  Blkr,  ibid.  XXIII  Chaet.  p.  16, 

Nat.  T.  Ned.  Ind.  1  p.  105. 

69  Chelmon  rostratus  CV.,  Verh.  Bat.  Gen.  XXIII  Chaet.  p.  20. 

70  Heniochus  macrolepidotus  CV.  ss  Diphreutes  maerolepido- 

tus  Cant.,  Verh.  Bat.  Gen.  XXIII  Chaet.  p.  21. 

71  Ephippus  orbis  CV.  i=s  Ilarches  orbis  Cant.,  ibid.  Chaet. 

p.  22. 

72  Drepane  punctata  CV  £3  Harpochirus  punctatus  Cant.,  ibid. 

Chaet,  p.  23. 

73  Scatophagus  argus  CV.  ts  Cacodoxus  argus  Cant.,  ibid.  Chaet. 

p.  24. 

74  Ilolacanthus  annularis  CV.,  ibid.  Chaet.  p.  26. 

75  »  sexstriatus  K.  v.  H.,  ibid.  Chaet.  p.  25. 

76  Platax  batavianus  CV.,  ibid.  Chaet.  p.  28. 

77  »  artliriticus  CV. 

78  »  gampret  Blkr,  Verh,  Bat.  Gen.  XXIII  Chaet.  p. 

29,  Nat.  T,  Ned.  Ind.  I  p,  105. 

79  »  ocellatus  CV. 

80  »  teira  CV.,  Verh.  Bat.  Gen.  XXIII  Chaet.  p.  28, 

Nat.  T.  N.  Ind.  I  p.  105. 

*  81  »  vespertilio  Cuv.  ts  Platax  Blocliii  CV.,  Verh.  Bat. 

Gen  XXIII  Chaet.  p.  27. 

82  Psettus  rliombeus  CV,  s=i  Monodactylus  rhombcus  Cant., 

ibid.  Chaet.  p.  29. 

83  Toxotes  jaculator  CV.,  ibid.  Chaet.  p.  31. 

84  Cybium  Commersonii  CV. 

85  »  konam  Blkr,  Verh.  Bat.  Gen.  XXIV  Makr.  p.  39, 

Nat,  T.  Ned.  Ind.  1  p.  357. 

86  »  guttatum  CV.,  Verh.  Bat.  Gen.  XXIV  Makr,  p.  38. 

87  »  lineolatum  CV.,  ibid.  Makr.  p.  40. 

88  Trichiurus  haumela  CV.,  Verh.  Bat.  Gen.  XXII  Makr,  p.  41. 

89  »  savala  CV.,  ibid.  Makr.  p.  42. 

90  Elacate  mottali  C V.  tz  Elacate  bivittata  CV.,  ibid.  Makr.  p.  42. 

91  Chorinemus  lyzan  CV  Chorinemus  Commersonianus  CV„ 

ibid.  Makr.  p.  44. 


92  Chorinemus  sancti  Petri  CV.,  ibid.  Makr.  p.  45. 

93  »  tol  CV.,  ibid.  Makr.  p.  43,  XXV  Nalez.  ichtb.  Jap. 

p.  36. 

94  Megalaspis  Rottleri  Blkr,  Verh.  Bat.  Gen.  XXIV  Makr.  p,  49. 

95  Selar  Kulilii  Blkr,  ibid.  Makr.  p.  54,  Nat.  T.  Ned.  Ind.  I 

p.  360. 

96  »  para  Blkr,  Verb.  Bat.  Gen.  XXIV  Makr.  p.  56. 

97  Carangoides  atropus  Blkr,  ibid.  Makr.  p.  66,  Nat.  T.  Ned. 

Ind.  1  p.  366. 

98  »  citula  Blkr,  Veab.  Bat.  Gen.  XXIV  Makr.  p.  65. 

99  »  galliclitys  Blkr,  ibid,  Makr.  p.  68. 

100  v  malabaricus  Blkr  ^  Carangoides  talamparali  Blkr, 

ibid.  Makr.  p.  64. 

101  »  praeustus  Blkr,  ibid.  Makr,  p.  60,  Nat.  T.  Ned. 

Ind.  I  p.  363. 

102  Selaroides  leptolepis  Blkr,  Verb.  Bat.  Gen.  XXIV  Makr. 

p.  71,  87. 

103  Gnatbanodon  speciosus  Blkr,  ibid.  Makr.  p.  72. 

104  Seriola  binotata  CV. 

105  Lactarius  delicatulus  CV.,  Verb.  Bat.  Gen.  XXIV  Makr. 

p.  74, 

106  Stromateus  niger  Bl.,  ibid,  Makr.  p.  77,  Nat.  T.  Ned. 

Ind.  I  p.  370. 

107  Stromateoides  atoukoia  Blkr,  ibid.  Makr,  p  76,  ibid.  I  p.  369. 

108  »  cinereus  Blkr,  ibid.  Makr.  p,  75,  ibid.  1  p.  368. 

109  Kurtus  indicus  Bl.,  Verb.  Bat.  Gen.  XXIV  Makr.  p.  78. 

110  Equula  caballa  CV. 

111  »  dacer  CV.,  Verb.  Bat,  Gen.  XXIV  Makr.  p.  81, 

112  »  ensifera  CV.,  ibid.  Makr,  p.  80. 

113  »  filigera  CV,,  ibid.  Makr.  p.  79,  Nat.  T.  Ind.  Ill 

p.  165. 

114  »  longimana  Cant. 

115  »  insidiatrix  CV.,  Verb.  Bat.  Gen.  XXIV  Makr.  p.  85. 

116  Gazza  equulaeformis  Riipp.,  Nat.  T.  Ned.  Ind.  IV  p.  261. 

117  »  minuta  Blkr,  ibid.  IV  p.  259. 

118  Ampbacantbus  chrysospilo3  Blkr,  ibid.  Ill  p.  66. 

119  »  dorsalis  Blkr  S3  Teutliis  dorsalis  Cant.,  Verb.  Bat. 

Gen.  XXIII  p.  9. 


248 


120  Ampliacantlius  gnttatus  BI.,  ibid.  Tenth,  p.  10. 

121  »  javus  CV.  s=s  Teuthis  javus  L.  Cant.,  ibid.  Teutli. 

p.  9. 

122  »  margaritiferus  CV.,  Nat.  T.  Ned.  Ind.  NUT  p.  331. 

123  »  virgatus  CV.,  Verb.  Bat.  Gen.  XXIII  Teuth.  p.  11 

124  Mugil  cephalotus  CV. 

125  »  cunnesius  CV.,  Nat.  T.  Ned.  Ind.  Ill  p.  451. 

126  Atherina  duodecimalis  CV.,  ibid.  II  p.  485. 

127  »  lacunosa  CV.,  ibid,  V  p.  504. 

128  »  Valenciennesii  Blkr,  ibid.  V  p.  507. 

129  Gobius  caninus  CV.,  Verb.  Bat.  Gen.  XXII  Blenn.  Gob. 

p.  27. 

130  »  chlorostigma  Blkr,  ibid.  Blenn.  Gob.,  p.  27. 

131  »  puntangoides  Blkr,  Nat.  T.  Ned  Ind.  V  p.  212. 

132  3)  stethophthalmus  Blkr,  ibid.  XV  p.  236. 

133  Apocryptes  changua  CV,,  Verb.  Bat.  Gen.  XXII  Blenn. 

Gob.  p.  36 

134  Periophthalmus  Scblosseri  CV.,  ibid,  Blenn.  Gob.  p.  39. 

135  Petroskirtes  variabilis  Cant. 

136  Eelieneis  neucrates  L.,  Verb.  Bat.  Gen.  XXIV  Cliiroc.  p.  22. 

137  Machaerium  nebulatum  Blkr,  ibid.  Cliiroc.  p.  31,  Nat.  T. 

Ned.  Ind,  III  p.  76. 

138  Antennarius  liispidus  Cant.,  Nat.  T.  Ned  Ind.  Ill  p.  280. 

139  )j  Commersonii  Cant. 

140  Batraclms  grunniens  CV.,  Nat.  T.  Ned.  Ind.  II  p.  487. 

Ill  Pomacentrus  emarginatus  CV. 

142  33  prosopotaenia  Blkr,  Nat.  T.  Ned,  Ind.  Ill  p.  67. 

143  Glypliisodon  bengalensis  CV.,  Verb,  Bat.  Gen.  XXI  Labr. 

cten.  p.  11. 

144  33  coelestinus  CV.,  ibid.  Labr.  cten.  p.  15. 

145  33  plagiometopon  Blkr,  Nat.  T.  Ned.  Ind.  Ill  p.  67. 

146  33  rathi  CV.,  ibid.  Ill  p.  287. 

147  Cossyphus  macrodon  Blkr,  ibid.  XXII  Gladsch.  Labr.  p.  10. 

148  Crenilabrus  oligacantbus  Blkr,  Nat.  T.  Ned.  Ind.  Up.  489, 

III  p,  68. 

119  'Tan toga  melanopterus  CV.,  Verb.  Bat.  Gen.  XXII  Gladscb, 
Labr,  p.  16,  17. 


249 


150 

151 


152 

153 

154 

155 

156 

157 

158 

159 

160 
161 
162 


163 


164 


165 

166 


167 

168 

169 

170 

171 

172 

173 

174 

175 


Scams  aemgiuosus  CV.,  ibid.  Gladscli.  Labi*,  p.  58. 

»  liaridoi’des  Blkr  tn  Scams  liarid  Blkr  ol.  nec 
Forsk.  ibid,  Gladscli.  Labr.  p.  48. 

»  micrognathos  Blkr,  ibid.  Gladscli.  Labr.  p.  56. 

»  rivulatoides  Blkr,  ibid.  Gladscli.  Labr.  p.  55. 

»  singaporensis  Blkr,  Nat.  T.  Ned.  Ind.  Ill  p.  69. 
Arias  arias  CV  f=2  Arias  gagoroides  Blkr,  etc.  Ichthyol. 
Ind.  Neerl.  Prodrom. 

Ariodes  leiocephalas  Blkr  ts  Arms  leiotetocepbalus  Blkr,  ibid. 
Cephalocassis  manjong  Blkr  1=2  Arias  macruropterygias 
Blkr,  ibid. 

Osteogeneiosas  militaris  Blkr  !=2  Arias  militaris  CV. ,  ibid. 
Plotosas  anguillaris  Lac  Plotosus  lineatus  CV.,  ibid. 

»  albilabris  CV.,  ibid, 

»  canius  Bacli.  t=i  Plotosas  unicolor  K.  v.  H.,  ibid. 
Belone  caudimacala  Cav.,  Verb.  Bat.  Gen.  XXIV  Snoek. 

p.  12. 

»  gigantea  T,  Scbl.  Belone  cylindrica  Blkr,  ibid. 
Snoek  p.  13. 

»  leiuroides  Blkr  ibid.  Snoek.  p.  25,  Nat.  T.  Ned.  Ind. 
I  p.  479. 

»  melanotus  Blkr,  ibid.  Snoek.  p.  14,  ibid.  I  p.  94. 
Hemiramphus  Dussumierii  CV.,  Verb.  Bat.  Gen.  XXIV 
Snoek.  p.  18, 

»  Gaimardi  CV.,  ibid.  Snoek.  p.  20. 

»  Quoyi  CV.,  ibid.  Snoek.  p.  26,  Nat.  T.  Ned.  Ind. 

Ill  p.  491. 

Exocoetus  anicolor  CV.,  Verb.  Bat.  Gen.  XXIV  Snoek.  p.  21. 
Chirocentrus  dorab  CV.,  ibid.  XXIV  Cbir.  p.  25,  Nat.  T. 
Ned.  Ind.  Ill  p.  10. 

»  hypselosoma  Blkr,  ibid,  Cbir,  p.  25,  Nat.  T.  Ned. 
Ind.  Ill  p.  71. 

Dnssumieria  acuta  CV, 

Clupeoides  macassariensis  Blkr,  Nat.  T.  Ned.  Ind.  Ill  p.772. 
Pellona  Grayana  CV.  Pellona  aflinis  Cant.,  Verb.  Bat, 
Gen.  XXIV  Har.  p.  25. 

»  Russellii  Blkr,  ibid.  XXIV  liar.  p.  23,  Nat.  T. 
Ned.  Ind.  Ill  p.  72. 

17 


176  Pristigaster  tartoor  CV.,  Verh.  Bat.  Gen.  XXIY  Har.  p.  25. 

177  Raconda  Russelliana  Gray. 

178  Clupeonia  perforata  Cant. 

179  Spratella  kowala  Blkr,  Verh,  Bat.  Gen.  XXIV  Har.  p. 

28,  Nat.  T,  Ned.  Ind.  II  p.  492. 

180  Alausa  ctenolepis  Blkr,  ibid.  Har.  p.  32,  ibid  III  p.  74. 

181  »  toli  CY. 

182  Coilia  Reynaldi  CY.,  Yerh.  Bat.  Gen.  XXV  Nalez.  Ichth. 

Beng.  p.  148. 

183  Engraulis  Brownii  CY.,  Yerh.  Bat.  Gen.  XXIY  Har.  p.  39. 

184  *  »  Dussumierii  CV.,  ibid.  Har.  p.  43. 

185  »  mystax  CV.,  ibid.  Har.  p.  43. 

186  Chatoesus  ehacunda  CY.,  ibid,  Har.  p.  47. 

187  Sauridichthys  opliiodon  Blkr  s=s  Saurus  ophiodon  Cuv., 

ibid.  XXIY  Chir.  etc.  p.  18. 

188  Saurida  tombil  CV.,  ibid,  Chir.  etc.  p.  20. 

189  Platessa  Russellii  Gray. 

190  Hippoglossus  erumei  Cuv.,  Yerh.  Bat.  Gen.  XXIV  Pleur.  p.  13. 

191  Synaptura  aspilos  Blkr,  ibid.  Pleur.  p,  29,  Nat.  T.  Ned. 

Ind.  Ill  p.  74. 

192  »  Commersoniana  Cant. 

193  3)  pan  Cant.,  Yerh.  Bat.  Gen.  XXIY  Pleur.  p.  30, 

Nat.  T.  Ned.  Ind.  I  p.  410. 

194  ))  zebra  Cant.,  Yerh.  Bat,  Gen.  XXIY  Pleur  p.  16. 

195  Achirus  pavoninus  Lac.,  ibid.  Pleur.  p.  18. 

196  Plagusia  brachyrhynchos  Blkr,  ibid,  Pleur.  p.  24,  Nat.  T. 

Ned.  Ind.  I  p.  414. 

197  3)  potous  Cuv.  !=s  Plagusia  lingua  Cant.,  Yerh.  Bat. 

Gen.  XXIV  Pleur.  p.  23. 

198  33  quadrilineata  K.  v.  H.  ti  Plagusia  bilineata  Cant. 

ibid.  Pleur.  p.  21,  Nat.  T.  Ned.  Ind.  I  p.  412. 

199  Conger  bagio  Cant.,  Yerh.  Bat.  Gen.  XXY  Muraen.  p.  22, 

Nat.  T.  Ned.  Ind.  Ill  p.  777. 

200  33  singaporensis  Blkr,  Yerh.  Bat.  Gen.  XXV  Mur.  p.  21. 

201  A  33  -talabon  Cuv.,  ibid.  Mur.  p.  18,  Nat.  T.  Ned.  Ind. 

V  p.  456. 

202  Ophisurus  baccidens  Cant. 

203  Balistes  conspicillum  Bl.  Schn.,  Nat.  T.  Ned.  Ind.  Ill  p.  710. 


204 

205 

206 

207 

208 
200 
210 
211 
212 

213 

214 

215 

216 

217 

218 

219 

220 
221 
222 

223 

224 

225 

226 

227 

228 
‘  229 


» 

j) 

» 

» 


Balls  tes  stellatus  Lac.,  Verli,  Bat.  Gen.  XXIV  Balist.  p.  13. 
Monacantlius  Cantoris  Blkr,  ibid.  Balist.  p.  17,  Nat.  T. 
Ned.  Ind.  Ill  p.  80. 

geograpbicus  Cuv.,  Verb.  Bat.  Gen.  XXIY  Balist.  p.  17. 
bajam  Blkr,  ibid.  Balist.  p.  18, 
macrurus  Blkr,  Nat.  T,  Ned.  Ind,  XII  p.  226, 
penicilligerus  Cnv. 

tomentosus  Cnv.,  Verb.  Bat.  Gen.  XXIY  Balist.  p.  19. 
Pogonognathus  barbatus  Blkr ,  ibid.  Balist.  p.  24. 
Triacantbus  brevirostris  Yalenc.  H  Triaeantbus  Russellii 
Blkr,  ibid,  Balist.  p.  25. 

»  biaculeatus  Blkr  t=s  Triacantbus  Blocbii  Blkr, 
Nat.  T.  Ned.  Ind.  II  p.  81. 

Ostracion  cornutus  L.,  Yerb.  Bat.  Gen.  XXIY  Ostrac.  p.  32. 
Arotbron  scaber  Blkr  ts  Tetraodon  Kunbardtii  Blkr,  etc. 
Nat.  T.  Ned.  Ind.  Ill  p.  79, 

»  testudineus  J.  Mull.  ibid,  III  p.  78,  Verb.  Bat.  Gen, 
XXIY  Blootk.  p.  14. 

»  ?  simulaus  Blkr  1=3  Tetraodon  simulans  Cant. 

Gastropbysus  lunaris  J.  MiilL,  Verb.  Bat.  Gen.  XXIV 
Blootk.  p,  12. 

Gastrotokeus  biaculeatus  Heck  f=3  Solenognatbus  Blocbii  Blkr, 
ibid.  XXY  Trosk.  p.  24, 

Hippocampus  kuda  Blkr,  ibid.  Trosk.  p.  26. 

Scyllium  maculatum  Gray ,  ibid.  XXIV  Plagiost.  p.  16. 
Ginglymostoma  Riippelii  Blkr,  ibid.  Plagiost.  p.  91,  Nat. 
T.  Ned.  Ind,  III  p.  83, 

Carcliarias  (Scoliodon)  acutus  Rupp.,  Verb.  Bat.  Gen.  XXI  Y 
Plagiost.  p.  30. 

»  (  »  )  macrorbyncbos  Blkr,  ibid.  Plagiost.  p.  3. 

Spbyrna  Blocbii  MIL,  ibid.  Plagiost.  p.  41.  m 

»  zygaena  Rafin.,  ibid.  Plagiost.  p.  42. 

Pristis  semisagitatus  Latb.,  ibid.  Plagiost.  p.  53. 
Rbyncliobatus  laevis  MIL,  ibid.  Plagiost.  p.  58. 

Rbinobatus  (Rliinobatus)  armatus  Gray,  ibid.  Plagiost,  p.  60, 
Nat.  T.  Ned.  Ind.  HI  p.  85. 

(  »  )  ligonifer  Cant.,  Yerb,  Bat.  Gen.  XXIY 

Plagiost.  p.  59. 


230 


252 


231  Platyrliina  sinensis  MH, 

232  Astrape  dipterygia  MIL 

233  Temera  Hardwickii  Gray. 

234  Trygon  imbricata  MIL 

235  »  uarnak  Rupp,,  Verb.  Bat.  Gen.  XXIV  Plagiost.  p.  69. 

236  Pteroplatea  micrurus  MH.,  ibid.  Plagiost.  p.  76, 

237  Hypolophus  sepben  MH.,  ibid.  Plagiost.  p,  77. 

238  Taeniura  lymma  MH.  ibid.  Plagiost.  p.  78,  Nat.  I.  Ned. 

Ind.  III.  p.  85. 

239  Aetobatis  narinari  MII.  &  Stoasodon  narinari  Cant,,  Verb. 

Rekent  men  de  wateren  van  Singapore  als  te  be- 
hooren  tot  den  Riouw-archipel  en  telt  men  bij  de  bo- 
vengenoemde  soorten  die,  welke  tot  dus  verre  van  de 
wateren  van  Bintang  zijn  bekend  geworden,  56  van 
welke  niet  in  de  bovenstaande  lijst  voorkomen,  dan  stijgt 
daardoor  liet  aantal  thans  van  den  Riouw-archipel  be- 
kende  vischsoorten  tot  295  of  nagenoeg  300  soorten. 

De  visschen  welke  van  Bintang  zijn  bekend  gewor¬ 
den  en  niet  voorkomen  op  de  lijst  der  visschen  van 
Singapore  zijn  de  volgende. 

1  Serranus  boenack  CV,  17  Scomber  loo  CV. 

2  Mesoprion  fulviflamma  Blkr.  18  S§lar  malam  Blkr. 

3  »  Jobnii  CV.  19  Gazza  tapeinosoma  Blkr. 

4  ))  monostigma  Blkr.  20  Ampbacantbus  Kopsii  Blkr. 

5  Pristipoma  basta  CV.  21  Mugil  borneensis  Blkr. 

6  Tlierapon  quadrilineatus  CV.  22  »  coeruleomaculatus  Lac. 

7  Cbrysopbrys  calamara  CV.  23  »  melanocbir  K.  v.  LI. 

8  Apogon  Cantoris  Blkr.  24  »  sundanensis  Blkr. 

9 *Diploprion bifasciatum  K.  v.II.  25  Gobius  puntang  Blkr. 

10  Ambassis  Dussumierii  CV.  26  Trypauchen  vagina  CV. 

11  Pterois  volitans  CV.  27  Butis  melanopterus  Blkr. 

12  Platycepbalus  bobossok  Blkr.  28  Pbilypnus  ocellicauda  Rds. 

13  »  insidiator  Bl.  Selin.  29  Macbaerium  reticulatum  Blkr, 

14  Umbrina  Kublii  CV.  30  Antennarius  uropbtbalm.  Blkr. 

15  Gerres  poeti  CV.  31  Netuma  nasuta  Blkr  t-  Arias 

16  Anabas  scandens  CV.  nasutus  CV. 


32  Ariodes  to-nggol  Blkr  £s  45  Arotliron  kappa  Blkr. 

Arius  tonggol  CV.  46  Gastropliysus  oblongus  J. 

33  Belone  lei urus  Blkr.  Mull. 

34  Hemiramplius  melanurus  CV.  47  Trlacantlius  Nieuliofii  Blkr. 

35  Megalops  indicus  CV.  48  »  oxycephalus  Blkr. 

3G  Dussumieria  elopsoides  Blkr.  49  Chiloscylliumpunctatum  MM. 

37  Sardinella  clupeoides  Blkr.  50  »  tuberculatum  MIL 

38  Alausa  macrurus  Blkr.  51  Carcharias  (Seoliodon)  Wal- 

39  Engraulis  Gray i  Blkr.  beehmi  Blkr. 

40  »  Russellii  Blkr.  52  Trygon  dadong  Blkr. 

41  Rhombus  lentiginosus  Riclids.  53  »  Kuhlii  MIL. 

42  Solea  maculata  Cuv.  54  »  Zugei  MIL. 

43  Plagusia  Kopsii  Blkr.  55  Myliobatus  Nieuliofii  MIL. 

44  Monopterus  javanensis  Lac,  56  »  maculatus  MIL. 


Ik  laat  liier  volgen  cle  beschrijving  van  de  eenige 
nieuwe  soort,  in  verzamel-ing  van  den  lieer  De  Bruijn 
Kops  aangetroffen. 

Ambassis  Kopsii  Blkr. 

Ambass.  corpore  oblongo  compresso,  altitudine  3  in  ejus  Ion- 
gitudine,  latitudine  2  et  paulo  in  ejus  altitudine;  capite  3-|  cir- 
citer  in  longitudine  corporis,  longiore  quam  alto;  linea  rostro- 
frontali  supra  oculos  concaviuscula ;  oculis  diametro  2V  ad  in 
longitudine  capitis;  orbita  inferne  denticulata  superne  postice  spi- 
nula  postrorsum  spectante;  rostro  oculo  plus  duplo  breviore,  spi- 
nulis  nullis;  dentibus  suborbitalibus  parum  conspicuis;  maxilla 
superiore  maxilla  inferiore  breviore,  sub  oculi  dimidio  anteriore 
desinente,  non  curvata,  2  circiter  in  longitudine  capitis ;  dentibus 
parvis,  maxillis  serie  externa  seriebus  internis  vix  majoribus, 
vomerinis  in  vittam  ^  formem,  palatinis  utroque  latere  in  vittam 
longitudinalem  gracilem  dispositis;  lingua  edentula;  praeoperculo 
subrectangulo  angulo  rotunda  to,  margine  posteriore  inferne,  an- 
gulo  et  margine  inferiore  toto  denticulato ,  crista  intramarginali 
inferne  tantam  denticulata  angulo  spinula  armata;  suboperculo 
edentulo;  interoperculo  margine  denticulis  pluribus  serrato;  squa- 


254 


mis  cycloideis,  frontem  inter  et  spinam  clorsalem  lm  8  vel  9, 
lateribus  27  vel  28  in  serie  longitudinali  qnarum  2  supra  lineam 
lateralem;  linea  laterali  non  interrupta,  valde  curvata ,  singulis 
squamis  tubulo  simplice  notata;  pinna  dorsali  parte  spinosa  et 
parte  radiosa  sat  alte  unitis,  spinosa  radiosa  multo  altiore ,  spina 
procumbente  acuta  subcutanea,  spinis  erectis  mediocribus  2a  ce¬ 
teris  longiore  et  crassiore  parum  curvata  5|  circiter  in  longitu- 
dine  corporis,  spina  la  spina  7a  multo  breviore,  dorsali  radiosa 
angulata  leviter  emarginata  spina  spina  dorsi  7a  minus  duplo  lon¬ 
giore;  pinnis  pectoralibus  acute  rotundatis  4|  circiter,  ventrali- 
bus  acutis  5|-  circiter,  caudali  profunde  incisa  lobis  acutis  4  fere 
in  longitudine  corporis;  anali  angulata  vix  emarginata  spinis  me¬ 
diocribus  spina  2a  spina  3a  vix  longiore  7  et  paulo  in  longitudi- 
dine  corporis;  colore  corpore  flavescente-liyalino ;  maxillis  antice 
fusco  tinctis;  squamis  dorso  lateribusque  plus  minusve  fusco  are- 
natis;  iride  flava,  superne  antice  macula  fusca;  pinnis  flavescen- 
te-hyalinis ,  dorsali  spinosa  superne  sat  late  nigra ;  ventralibus  ' 
et  anali  apicem  versus  antice  profunde  flavis;  pinnis  ceteris  fus¬ 
co  plus  minusve  arenatis. 

B,  G.  D.  1  proc.  +  7 — 1/10  vel  7 — 1/11.  P,  2/12,  Y.  1/5.  A. 

3/8  vel  3/9.  C.  1/15/1  et  lat.  brev. 

Habit.  Singapura,  in  mari. 

Longitudo  speciminis  unici  92"', 

Aanm.  De  hier  besclirevene  soort  is  het  naaste  ver- 
want  aan  Ambassis  urotaenia  Blkr,  wegens  algemeenen 
bouw  van  kop  en  vinneh  en  zijlijn.  Zij  verscliilt  er  echter 
van  door  hooger  ligchaam,  grooteren  kop,  getand  in- 
teroperkel ,  afvveziglieid  van  tongtanden  ,  kortere  staart- 
vinkwabben  ,  langeren  tweeden  dan  derden  aarsvindoorn, 
een  straal  meer  in  de  rugvin  en  een  minder  in  de  aars- 
vin  enz.  Ik  heb  haren  naam  ontleend  aan  haren  ont- 
dekker,  mijn’  vriend  den  beer  G.  F.  De  Bruijn  Kops. 

Scrijm  Batavia  Calendis  Januarii  1858. 


445 


paulo  producta  5%  circiter  in  longitudine  corporis;  colore  cor- 
pore  violaceo;  squamis  corpore  rubro  punctulatis;  pinnis  dor- 
sali,  anali  caudalique  yiolaceo-nigris,  caudali  postice  roseo  mar- 
ginata;  pinnis  pectoralibus  radiis  aurantiacis,  membrana  roseo- 
hyalinis,  basi  macula  magna  transversa  nigra;  pinnis  ventralibus 
purpureis  vittulis  transversis  pluribus  nigricantibus. 

B.  5.  D.  9/10  vel  9/11.  P.  2/11.  Y.  4/5.  A.  5/9  vel  5/10.  C.  1/11/1 
et  lat.  brev. 

Syn.  Callyodon  des  Carolines  Val.,  Poiss.  XIYp.  216?. 

Hab.  Atapupu,  in  mari. 

Longitudo  speciminis  unici  147.'" 

Aanm.  Mijn  voorwerp  wijkt  niet  noemenswaardig  af  van 
de  beschrijving ,  door  den  heer  Valenciennes  van  Callyo¬ 
don  carolinus  gegeven ,  weshalve  ik  geen1  grond  vind  haar 
als  eene  daarvan  verschillende  soort  te  beschouwen.  De 
bijzonderheden  van  de  kleuren  der  vinnen  zijn  ecliter  niet 
door  den  heer  Valenciennes  vermeld. 


Batavia ,  December  1859. 


DERDE  BIJDRAGE 


TOT  DE  KENNIS  DEE 

VISCHFAUNA  YAN  SINGAPOERA, 

DOOR 

P.  BLEEHEft. 


Deze  bijdrage  heeft  haar  ontstaan  te  danken  aan  mede- 
deelingen  van  den  Graaf  Francis  De  Castelnau.  Deze  be- 
roemde  reiziger  heeft  tijdens  zijn  verblijf  te  Singapoera  zich 
onledig  gehouden  met  de  studie  der  yisschen  aldaar  en 
van  alle  door  hem  waargenomen  soorten  schetsen  vervaar- 
digd,  welke  mij  welwillend  ter  inzage  en  bepaling  werden 
ter  hand  gesteld  en  welke,  met  groote  getrouwheid  ont- 
worpen,  de  soorten  bijkans  zonder  uitzondering  met  ge- 
mak  hebben  laten  herkennen.  Ik  heb  reeds  vroeger  kor- 
telijk  omtrent  die  schetsteekeningen  berigt  in  het  20e  deel 
van  het  Natuurkundig  Tijdschrift  voor  Nederlandsch  Indie 
(bladz.  216  en  256)  en  aangetoond,  hoe  talrijke  soorten 
daardoor  van  Singapoera  zijn  bekend  geworden,  van  daar 
vroeger  noch  door  den  heer  Cantor,  noch  door  mij  ver- 
meld.  Ik  vat  die  berigten  hier  te  zamen ,  onder  bijvoeging 
van  nog  eenige  namen  van  vroeger  niet  van  Singapoera 
vennelde  soorten,  in  eene  nieuwe  rei  teekeningen  van  den 
Graaf  De  Castelnau  afgebeeld  en  gedeeltelijk  tevens  in  na- 
tura  mij  aangeboden.  Ik  heb  van  eenige  met  zekerlieid 
als  nieuw  bepaalbare  soorten  de  korte  beschrijvingen  liier- 
onder  laten  volgen ,  onder  aanduiding  dat  ze  door  den 
heer  De  Castelnau  zijn  ontdekt.  Slechts  van  eene  enkele 


dier  meuwe  soorten,  Cheilodipterus  singapurensis  Custeln. 
is  de  beschrijving  naar  de  natuur  zelve  genomen.  Behalve 
de  kortelijk  beschrevene  nieuwe  soorten,  heb  ik  in  bet  al¬ 
bum  van  den  heer  De  Castelnau  nog  vrij  talrijke  soorten 
afgebeeld  gezien,  voornamelijk  van  Labroiclen  en  Gobio'i- 
den,  welke  zeker  insgelijks  nieuw  zijn  voor  de  wetenschap, 
dock  welker  beschrijving  naar  de  natuur  zelve  zal  dienen 
te  geschieden,  vermits  de  kenmerken  derzelve  op  de  schet- 
sen  niet  genoegzaam  in  bijzonderheden  zijn  aangegeven. 

De  soorten,  door  den  Graaf  De  Castelnau  te  Singapoera 
waargenomen  en  als  nieuw  voor  de  kennis  der  fauna  van 
Singapoera  te  beschouwen  zijn,  voor  zooverre  ze  reeds be- 
paald  zijn,  de  volgende: 

1  Chiloscyllium  phymatodes  Blkr. 

2  >»  punctatum  MH. 

5  Carcliarias  (Prionodon)  javanicus  Blkr. 

4  Trygon  heterurus  Blkr. 

5  »  Kuhlii  MH. 

6  »  macrurus  Blkr. 

7  Narcine  timlei  Henle. 

8  Arothron  lineatus  J.  Mull. 

9  »  potamophilus  Blkr. 

10  Gastrophysus  argenteus  J.  Mull. 

11  »  oblongus  J.  Miill. 

12  Monacanthus  choirocephalus  Blkr. 

15  »  nemurus  Blkr.  « 

14  Tri acanthus  Nieuhofi  Blkr. 

15  »  oxycephalus  Blkr. 

16  ’j  strigilifer  Cant. 

17  Pegasus  natans  L. 

18  Rhombus  lentiginosus  Riclids. 

19  Svnaptura  panoides  Blkr. 

20  Arelia  Kopsi  Blkr. 

21  Amphisile  scutata  Guv. 

22  Antennarius  nummifer  Blkr. 

25  »  urophthalmus  Blkr. 


448 


24  Scarus  Dussumieri  GV. 

23  »  psittacus  Forsk. 

26  Julis  (Julis)  lunaris  CV. 

27  »  (Halichoeres)  Cuvieri  Blkr. 

28  »  (  »  )  elegans  K.  v.  H. 

29  »  (  »  )  leparensis  Blkr- 

30  »  (  »  .  )  modestus  Blkr. 

31  »  {  »  )  mola  Cuv. 

32  Cheilinus  decacanthus  Blkr. 

33  »  fasciatus  Val. 

34  »  chlorurus  Blkr. 

33  Epibulus  insidiator  CV. 

36  Amphiprion  bifasciatus  Bl.Schn. 

37  »  melanopus  Blkr. 

38  »  percula  CV. 

39  Pomacentrus  chrysopoecilus  K.  v.  H. 

40  »  fasciatus  CV. 

41  »  triinaculatus  GV. 

42  Priacanthus  holocentrum  Blkr. 

43  Serranus  boenack  CV. 

44  »  formosus  CV. 

43  »  myriaster  GV. 

46  »  sexfasciatus  K.  v.  H. 

47  »  variolosus  CV. 

48  Therapon  servus  CV. 

49  Mesoprion  fulviflamma  Blkr. 

30  »  lutjanus  CV. 

31  »  vitta  Blkr. 

32  Diagramma  chrysotaenia  Blkr. 

33  »  crassispinum  Riipp. 

34  Chrysophrys  calamara  CV. 

33  Pimelepterus  lembus  CV. 

36  Diploprion  bifasciatum  K.  v.  H. 

37  Cheilbdipterus  lineatus  Lac. 

38  »  singapurensis  Casteln. 

39  Apogon  arenatus  Casteln. 


449 


60 

61 

62 

63 

64 
63 
66 

67 

68 

69 

70 

71 

72 

73 

74 
73 

76 

77 

78 

79 

80 
81 
82 

83 

84 
83 
86 

87 

88 

89 

90 

91 

92 

93 

94 
93 


Apogon  hyalosoma  Blkr. 

»  koilomatodon  Blkr. 

»  melanurus  Casteln. 

»  modestus  Blkr. 

»  monochrous  Blkr. 

»  orbicularis  K.  v.  H. 

»  singapurensis  Casteln. 

Apogonichthys  macrophthalmus  Casteln. 
»  taeniopterus  Casteln. 

Ambassis  urotaenia  Blkr. 

Pterois  Russelli  V.  Hass. 

Pelor  Cuvieri  Gr. 

Synanceia  elongata  CV. 

Johnius  microlepis  Blkr. 

»  plagiostoma  Blkr. 

Chaetodon  octofasciatus  Bl. 

Holacanthus  mesoleucos  CV. 

Pempheris  moluca  CV. 

Scomber  kanagurta  CV. 

Trachinotus  mookalee  CV. 

Selar  Hasseltii  Blkr. 

Leioglossus  carangoides  Blkr. 

Equula  gomorah  CV. 

Ophicephalus  striatus  Bl. 

Platycephalus  bobossok  Blkr. 

»  insidiator  Bl.  Schn. 

Callionymus  dactylopus  Benn. 

Percis  cylindrica  CV. 

»  xanthozona  Blkr. 

Petroskirtes  bankanensis  Blkr. 

»  Temmincki  Blkr. 

v  Thepassi  Blkr. 

Gobius  criniger  CV. 

»  cyanomos  Blkr. 

»  kokius  CV. 

»  melanopus  Casteln. 


dl.  xx 


2« 


450 


06  Gobius  melanostigma  Blkr. 

97  »  pavoninoides  Blkr. 

98  »  Voigti  Blkr. 

99  Oxyurichthys  belosso  Blkr. 

100  Apocryptes  macrolepis  Blkr. 

101  Boleophthalmus  Boddaerti  Val. 

102  Eleotris  opbicephalus  K.  v.  H. 

103  »  porocephalus  Val. 

104  Butis  gymopomus  Blkr. 

105  Eleotriodes  muralis  Blkr. 

106  Opistognathus  Castelnani  Blkr. 

107  Trypauchen  vagina  Val. 

108  Cepola  abbreviata  GV.  • 

109  Machaerium  reticulatum  Blkr. 

110  Ariodes  tonggol  Blkr. 

111  Hexanematichthys  sundaicns  Blkr. 

112  Clarias  batrachus  Val. 

113  Systomus  (Barbodes)  macnlatus  Blkr. 

114  Hemiramphus  melanurus  Val. 

115  Elops  saurus  L. 

116  Megalops  setipinnis  Richds. 

117  Harenguli  dispilonotus  Blkr. 

118  »  moluccensis  Blkr. 

119  Alausa  macrurns  Blkr. 

120  Coilia  Dussumieri  Val. 

121  Chatoessus  nasus  Val. 

122  Muraena  micropoecila  Richds. 

123  •  »  tessellata  Richds. 

De  bovengenoemde  123  soorten,  gevoegd  bij  de  239,  in 
mijne  Tweede  bijdrage  tot  de  kennis  der  vischfauna  van 
Singapoera  (Natuurk.  Tijdschr.  v.  Ned.  Ind.  Dl.  XV  p.  241- 
254)  opgesomd,  brengen  het  geheele  aantal  tlians  van  Sin¬ 
gapoera  bekend  gewordene  vischsoorten  op  362. 

De  ontd'ekkingen  van  den  graaf  De  Castelnau  hebben 
alzoo  de  bestaande  kennis  aan  soorten  van  Singapoera  met 
mini  de  helft  vermeerderd. 


451 


Ik  laat  de  beschrijvingen  van  eenige  soorten  hier  volgen. 
Die  van  Temera  Hardwicki  Gr.  en  Clieilodipterus  singa- 
purensis  Casteln.  zijn  naar  de  natuur,  de  overige  naar  de 
afbeeldingen  van  den  heer  De  Gastelnau  ontworpen. 

Temera  Hardwickii  Gray ,  Zool.  Misc.  p.  7 ,  Illustr.  Ind. 

Zool.  tab.  102  fig.  1;  Mull.  Henl.,  Plagiost.  p.  151; 

Cant.,  Cat.  Mai.  Fish.  p.  420,  tab.  12  fig.  1,  2. 

Temer.  corpore  oblongo  depresso  antice  disciformi ;  disco 
longitudine  1 5/6  circiter  in  longitudine  totius  corporis ,  cir- 
culari ,  non  multo  longiore  quam  lato ,  rotundato ,  antice 
truncatiusculo ;  capite  5  circiter  in  longitudine  corporis ; 
rostro  linea  anteriore  obtuse  rotundato,  longitudine  5  fere 
in  longitudine  disci ,  basi  plus  triplo  latiore  quam  longo , 
antice  non  emarginato;  oculis  diametro  5  circiter  in  lon¬ 
gitudine  rostri ,  diametris  4  circiter  distantibus ;  foramine 
temporali  oculo  plus  duplo  majore  eique  maxime  appro¬ 
ximate  ,  rotundiusculo ;  naribus  frenulo  tantum  a  se  invicem 
remotis ,  valvula  anteriore  paulo  prominente ;  rictu  rectius- 
culo  plus  duplo  ejus  longitudinis  a  margine  rostro-pecto- 
rali  remoto ,  laminis  dentalibus  sat  multo  longiore ;  denti- 
bus  maxillis  planis  juxtapositis  pluriseriatis ;  labiis  supe- 
riore  et  inferiore  bilobis  lobis  rotundatis;  aperturis  bran- 
chialibus  oblongis ,  aequidistantibus ,  in  seriem  rectam  dis- 
positis,  tota  serie  rostro  longiore;  ano  medio  rictum  inter 
et  apicem  caudae  sito;  pinnis  ventralibus  pinnis  pectora- 
libus  approximatis  oblique  quadratis  angulis  acutiuscule 
rotundatis,  ab  angulo  anteriore  usque  ad  angulum  poste- 
riorein  2  circiter  in  longitudine  disci;  appendicibus  geni- 
talibus  angulum  ventralium  posteriorem  longe  superantibus , 
conico-planiusculis  postice  (superne)  longitudinaliter  profun- 
de  bisulcatis ;  caudali  extensa  triangulari  angulo  superiore 
acutiuscule  angulo  inferiore  valde  obtuse  rotundata ,  mar¬ 
gine  posteriore  truncato-convexiusculo  vel  convexo ;  colore 


452 


corpore  superne  olivaceo,  striis  diffusis  irregularibus  ni- 
gricantibus ,  inferne  albido ;  pinna  caudali  tota  olivacea. 

Syn.  Hardwicke  s  Temera  Gray,  Zool.  Misc.  p.  7. 

Pareh  kubas  lintjin  Mai.  Fret.  Mai. 

Hab.  Singapura ,  in  mari. 

Longitudo  2  speciminum  (mas  et  fem.)  86”'  et  104”'. 

Aanm.  Het  geslacht  Temera  en  de  onderwerpelijke  soort 
werden  het  eerst  bekend  gemaakt  in  een  artikel  van  Gray 
getiteld:  Description  of  twelve  new  Genera  of  Fish,  disco- 
vered  by  Gen.  Hardwicke,  en  opgenomen  in  de  Zoological 
Miscellany,  terwijl  de  eerste  afbeelding  der  soort  werd 
gegeven  in  de  Illustrations  of  Indian  Zoology.  In  de  Sys- 
tematische  Beschreibung  der  Plagiostomen  is  de  soort  eenig- 
zins  nader  toegelicht.  De  heer  Cantor  gaf  eene  nadere  be- 
schrijving  en  afbeelding  van  het  elektrisch  orgaan  der  soort, 
wat  in  wezenlijkheid  niet  verschilt  van  dat  bij  Narcine 
timlei  Henl.  De  soort  is  tot  dusverre  slecbts  bekend  van 
Malakka,  Pinang  en  Singapoera. 

Cheilodipterus  singapurensis  Casteln. 

Cheilod.  corpore  oblongo  compresso,  altitudine  4  in  ejus 
longitudine,  latitndine  2  in  ejus  altitudine;  capite  acuto 
52/5  ad  o1/2  in  longitudine  corporis;  altitudine  capitis  1 2/5 
circiter  in  ejus  longitudine;  oculis  diametro  53/s  circiter 
in  longitudine  capitis,  diametro  1/2  circiter  distantibus;  linea 
rostro-frontali  rostro  convexa,  fronte  concaviuscula ;  orbita, 
osse  subortitali,  crista  praeoperculi  intramarginali,  suboper- 
culo  interoperculoque  edentulis;  maxilla  superiore  maxilla 
inferiore  non  longiore ,  postice  convexa ,  sub  oculi  margine 
posteriore  desinente,  l4/5  circiter  in  longitudine  capitis; 
dentibus  maxillis  pluriseriatis ,  maxilla  superiore  utroque 
latere  antice  caninis  2  elongatis ,  maxilla  inferiore  utroque 
latere  caninis  pluribus  (5  ad  6)  inaequalibus ,  antico  cete¬ 
ris  longiore ;  dentibus  vomerinis  et  palatinis  pluriseriatis 
parvis,  vomerinis  in  vittam  A  formem,  palatinis  utroque 


453 


latere  in  vittam  gracilem  longitudinalen  dispositis ;  lingua 
edentula ;  praeoperculo  obtuse  rotundato ,  margine  inferiore 
edentulo ,  margine  posteriore  leviter  denticulato ;  operculo 
spina  nulla;  osse  suprascapulari  edentulo;  squamis  capite 
cycloideis,  corpore  ctenoideis,  lateribus  27  yel  28  in  serie 
longitudinali ,  10  vel  11  in  serie  transversali ;  linea  laterali 
valde  curvata,  singulis  squamis  tubulo  simplice  vel  sub- 
simplice  notata;  pinna  dorsali  spinosa  pinna  dorsali  radio- 
sa  sat  multo  humiliore,  spinis  sat  validis  2a  et  oa  ceteris 
longioribus  corpore  minus  duplo  humilioribus ;  dorsali  ra- 
diosa  obtusa  rotundata  1^  circiter  in  altitudine  corporis, 
spina  spina  dorsali  2a  breviore;  pinnis  pectoralibus  obtu- 
sis  rotundatis  ventralibus  acutiusculis  paulo  longioribus  53/5 
circiter,  caudali  parum  emarginata  lobis  obtusiusculis  con- 
vexis  43/5  circiter  in  longitudine  corporis;  anali  obtusa 
convexa,  angulata,  non  emarginata,  dorsali  radiosa  paulo 
humiliore,  spina  2a  radio  1°  multo  sed  minus  duplo  bre¬ 
viore;  colore  corpore  hyalino  roseo-viridi ,  fasciis  utroque 
latere  5  vel  6  longitudinalibus  fuscescentibus  diffusis;  cauda 
macula  parva  rotundiuscula  nigra  in  linea  laterali  ad  ba¬ 
sin  pinnae  caudalis ;  iride  flava;  pinnis  roseo-hyalinis ,  dor¬ 
sali  spinosa  superne  sat  dense  nigricante  arenata,  caudali 
superne  et  inferne  nigricante  diffuse  marginata. 

B.  7.  D.  6—1/9  vel  6—1/10.  P.  2/10.  Y.  1/5.  A  2/8  vel 

2/9.  C.  1/15  /I  et  lat.  brev. 

Hab.  Singapura ,  in  mari. 

Longitudo  speciminis  unici  149"'. 

Aanm.  De  heer  Fr.  Graaf  De  Castelnau  lieeft  mij  bet 
bier  beschreven  voorwerp  toegezonden,  met  de  aanduiding, 
dat  de  soort  niet  dezelfde  kan  zijn  als  Cheilodipterus 
octovittatus  GV.  Inderdaad  verschilt  zij  daarvan  ook  we- 
zenlijk  door  lageren  (slankeren)  kop,  kleinere  oogen,  be- 
trekkelijk  langere,  geheel  tot  onder  den  acbterrand  des  oogs 
zich  uitstrekkende  van  achteren  bolle  bovenkaak,  sterker  ont- 
wikkelde  rugvindoornen ,  bolle  straalachtige  rugvin  en  aars- 


454 


yin,  minder  diep  ingesneden  staartvin  en  eenige  bijzon- 
derlieden  in  de  kleurteekening.  Deze  yerschillen  vallen 
vooral  goed  in  het  oog  bij  vergelijking  van  voorwerpen 
van  beide  soorten  van  gelijke  grootte.  Ik  bezit  nog  een 
kleiner  voorwerp  van  Gheilodipterus  singapurensis ,  van 
1 1 97//  lengte,  hetwelk  zich  in  een  minder  goeden  toestand 
van  bewaring  bevindt  en  lang  bij  mijne  voorwerpen  van 
Cheilodipterus  octovittatus  CY.  is  bewaard  geweest.  De 
plaats,  van  waar  dit  voorwerp  afkomstig  is ,  kan  ik  niet 
meer  bepalen. 

In  het  schetsboek  van  visschen  van  Singapoera  van  den 
Graaf  Fr.  De  Castelnau  zie  ik  nog  eene  andere  soort  van 
Cheilodipterus  afgebeeld,  welke  insgelijks  nieuw  is  voor 
de  wetenscliap.  Deze  soort  is 

Cheilodipterus  polysligma  Cast. 

Naar  de  afbeelding  te  oordeelen  gaat  hare  hoogte  on- 
geveer  5  malen  in  de  lengte  des  geheelen  ligchaams,  ein- 
digt  de  bovenkaak  er  onder  den  achterrand  van  het  oog, 
en  is  de  staartvin  afgerond  in  stede  van  uitgerand.  Het  ge- 
heele  ligchaam  en  ook  de  vertikale  vinnen  zijn  er  met 
kleine  violetbruine  vlekjes  geteekend ,  welke  vlekjes  op  den 
rug  in  overlangsche  reijen  zijn  geplaatst  en  gedeeltelijk  tot 
overlangsche  bandjes  met  elkander  vereenigd.  De  staart 
is  er  overigens  met  eene  groote  zwarte  vlek  geteekend  en 
de  staartvin  donker  violet  gekleurd. 

Apogon  singapurensis  Casteln. 

Apog.  corpore  oblongo  compresso ,  altitudine  plus  cpiam 
3  in  ejus  longitudine;  capite  acutiusculo;  pinna  caudali 
lobis  acutis;  pinna  dorsali  spinosa  elevata  dorsali  radiosa 
non  vel  vix  humiliore;  colore  corpore  roseo ;  cauda  ma¬ 
cula  rotunda  nigra;  vittis  utroque  latere  cephalo-caudali- 
bus  4  aureis;  pinnis,  dorsali  spinosa  albida  excepta,  rubris. 

Hab.  Singapura. 

Apogon  melanurus  Cast. 

Apog.  corpore  oblongo  compresso,  altitudine  plus  quam 


455 


4  in  ejus  longitudine;  capite  acuto;  pinna  caudali  valde 
emarginata  lobis  acute  rotundatis;  pinnis  dorsali  radiosa 
et  anali  acutangulis;  colore  corpore  superne  violaceo,  infer- 
ne  violascente-viridi;  corpore  maculis  parvis  purpureo- 
violaceis  numerosis,  in  series  7  longitudinales  dispositis; 
pinnis  dorsali  spinosa  et  ventralibus  violascentibus,  ceteris 
pulchre  rubris ;  caudali  basi  fascia  nigra  lata  transversa  se- 
milunari  convexitate  antrorsum  spectante  et  postice  nigro 
marginata;  pinna  anali  late  nigro  marginata. 

Hab.  Singapura. 

Apogon  arenatus  Cast. 

Apog.  corpore  oblongo  compresso ,  altitudine  plus  quam 

5  in  ejus  longitudine;  linea  rostro-dorsali  convexa;  rictu 
valde  obliquo;  pinnis  dorsali  radiosa  et  anali  acutangulis; 
caudali  prof  unde  incisa  lobis  acutis;  colore  corpore  superne 
roseo-hyalino ,  inferne  hyalino;  capite  corporeque  superne 
lateribusque  punctis  valde  conspicuis  rubris  sparse  arena- 
tis;  pinnis  roseis. 

Hab.  Singapura. 

Apogoniclilhys  macrophthalmus  Cast. 

Apogon.  corpore  oblongo  compresso,  altitudine  plus  quam 
5  in  ejus  longitudine;  capite  obtuso;  oculis  diametro  2 
vel  minus  quam  2  in  longitudine  capitis;  pinnis  dorsali 
radiosa,  anali  et  caudali  convexis;  colore  corpore  superne 
violascente-roseo,  inferne  dilutiore;  corpore  fasciis  5  vel  6 
longitudinalibus  carmosinis ,  latitudine  inaequalibus ;  pinnis 
pulchre  carmosinis. 

Hab.  Singapura. 

Apogonichthys  laeniopterus  Cast. 

Ap.  corpore  oblongo  compresso,  altitudine  plus  quam  4 
in  ejus  longitudine;  linea  rostro-dorsali  convexa;  pinna 
caudali  integra;  pinnis  dorsalibus  sat  longe  distantibus; 
colore  corpore  viridi-roseo  hyalino,  capite  antice  et  super- 


456 


ne  punctis  purpureis;  pinnis  hyalinis,  dorsalibus  cau- 
dalique  late  nigro  marginatis,  dorsali  radios  a  et  anali  media 
altitudine  fascia  longitudinali  fusca;  caudali  medio  fascia 
trans versa  fusca. 

Hab.  Singapura. 

Gobius  melanopus  Cast. 

Gob.  corpore  elongato,  altitudine  l1/^  ad  8  in  ejus  lon- 
gitudine;  capite  obtuso,  convexo;  pinna  caudali  obtusa  ro- 
tundata;  colore  corpore  viridi;  capite  maculis  sparsis  ru- 
bro-violaceis ;  corpore  fasciis  6  latis  transversis  obliquis 
rubro-violaceis ;  pinnis  dorsalibus  viridibus  ocellis  rubro- 
violaceis  coeruleo  limbatis;  pinnis  pectoralibus  aurantiacis; 
ventrali  viridi  vittulis  rubro-violaceis,  apice  nigra;  anali 
tota  violaceo-nigra ;  caudali  aurantiaca  ocellis  rubro-violaceis. 

Hab.  Singapura. 

Scripsi  Bataviae  Calendis  Oclobris  1859. 


2  h 


O  V  E  E 


V  AN 

JAVA, 

DOOR 

ff®.  BLBSCIUSEc 


Toen  ik,  thans  ruim  een  jaar  geleden ,  eene  lijst  open- 
baar  maakte  (1)  van  alle  mij  toen  van  Java  bekende  viscli* 
soorten ,  drukte  ik  mijne  overtuiging  uit,  dat  die  lijst ,  of- 
sclioon  zij  niet  minder  dan  1038  soorten  vermeldde,  op  verre 
na  niet  teruggaf  liet  wezenlijk  aantal  op  en  om  Java  leven- 
de  visclisoorten. 

Deze  overtuiging  werd  weldra  versterkt  door  eene  ver- 
zameling  visschen  van  Anjer  (2)  en  door  eene  andere  van 
liet  in  een  geographisch  opzigt  tot  Java  behoorende  eiland 
Bawean.  Meerdere  soorten  ,  tot  die  verzamelingen  belioo- 
rende,  komen  niet  voor  op  de  aangehaalde  lijst,  zoodat  liet 
daarin  voorkomende  cijfer  van  1038,  in  mijn  artikel  over 
Bawean  (3)  reeds  tot  10G8  gestegen  was. 


(1)  Enumeratio  specierum  piscium  Javanensium  kuettsque  cogtiitarum,  in  Nat. 
Tijdschr.  voor  Nederl.  Indie  Dl.  XV  p.  359 — 456. 

(2)  Visclisoorten  van  Anjer,  1.  c.  XVI  p.  424. 

(3)  Bijdrage  tot  de  kennis  dcr  visclifauna  van  Bawean,  1.  c.  XVIII  p,  351 — 358. 

.25 


DE.  XIX. 


330 


Sedert  ontving  ik  nog  twee  verzamelingen  visschen  van 
Java's  zuidkust,  welker  onderzoek  op  nieuw  een  niet  onaan- 
merkelijk  aantal  soorten  lieeft  doen  kennen ,  welke  nog  niet 
als  Javasclie  waren  ingeschreven. 

Een  dezer  verzamelingen  bevatte  soorten  van  Patjitan. 
Ik  had  haar  te  danken  aan  den  heer  D.  C.  Noordziek , 
adsistent-resident  van  Patjitan,  dezelfde  verdienstelijke  hoofd- 
ambtenaar  aan  wien  de  wetenschap  reeds  de  kennis  van 
talrijke  soorten  van  de  zuidkust  van  Java,  uit  de  omstreken 
van  Prigi  (residentie  Kediri)  verschuldigd  is.  Deze  kollek- 
tie  was  zeer  belangrijk  en  bestond  uit  niet  minder  dan 
115  soorten  t.  w. 


Vischsoorten  van  Patjitan  (Verzamelincj  van  den 

heer  JVoordziek). 


1*  Holocentrum  melanoto- 
pterus  Blkr. 

2  „  orientale  CY. 

3  „  punctatissimum  CY. 

4  Myripristis  hexagonus  CY. 

5  Grammistes  orientalis  Bl, 

Schn. 

6  Apogon  hypselonotus  Blkr. 

7*  „  Noordzieki  Blkr. 

8  „  novemfasciatus  CY. 

9*  Cirrhites  pantherinus  CY. 
10  Serranus  hexagonatus  CY. 


11 

it 

marginalis  CY. 

12 

microprion  Blkr. 

13 

V 

myriaster  CV. 

14 

>) 

nebulosus  CY. 

15  - 

pardalis  Blkr. 

16 

J) 

urodelus  CY. 

17*  Mesoprion  bottonensis 
Blkr. 

18  „  decussatus  CY. 

19  „  erythropterus  CY. 

20  „  lutjanus  CY. 

21  „  marginatus  Blkr. 

22  „  monostigma  CY. 

23*  „  quadriguttatus  Blkr. 

24*  Diagramma  orientale  CY. 

25  Therapon  servus  CY. 

26  Pristipoma  paikeeli  CY. 

27  Upeneus  Russelli  CV. 
28*  Mulloides  flavolineatus 

Blkr. 

29  Upeneoides  vittatus  Blkr. 

30  Pterois  volitans  CY. 

31  Scorpaena  bandanensis 

Blkr. 


331 


32  Scorpaena  polyprion  Blkr.  60*Antennarius  nummifer 

33  Scorpaenopsisdiabolus  Clkr  Blkr. 


34 


a 


polylepis  Blkr. 


35  Chaetodon  auriga  Forsk. 


36 

37 

38 
39* 


» 


a 


a 


D 


biocellatus  CY. 
citrinellus  Brouss. 
decussatus  CY. 
lunatus  CY. 


vagabundus  Bl. 


40  „ 

41  Zanclus  cornutus  CY. 

42  Holacanthus  semicircula-  66 


61  Pseudocliromis  fuscusMiill. 

Trosch. 

62  Plesiops  coeruleolineatus. 

Rupp. 

63  Glyphisodon  antjerius  K. 

v.  H. 

64  „  modestus  Schl.MulL 

65  „  raliti  CY. 


a 


tus  CY. 

43  Equula  bindoides  Blkr. 

44  Arapliacanthus  marmora- 

tus  QG. 

45  Acanthurus  lineatus  Lac.  70  Julis  (Julis)  cupidoT.Sclil, 


unimaculatus  CY. 

67  Labroides  paradiseus  Blkr. 

68  Cheilio  hemichrysos  CY. 
69*Anampses  coeruleopunc- 

tatus  Rupp. 


a 


1 1 


matoides  CV. 
melanurus  CY. 


triostegus  CY. 


71 

72 

73 

74 


46 

47 

48  „ 

49*Naseus  annulatus  Blkr, 

50  Mugil  waigiensis  QG.  75* 

51*Percis  cancellata  CY. 

52  „  tetracanthus  Blkr.  76 

53*Salarias  arenatus  Blkr.  77 
(var.  pinna  anali  nigro  78 
marginata,  caudali  et  mem- 
brana  nigro  maculata).  79* 
lineatus  CV. 
melanocephalus  Blkr.  80 
56*  Gobius  padangensis  Blkr.  81 

57  „  petrophilus  Blkr.  82 

58  Culius  niger  Blkr.  8o 

59  Echencis  nc aerates  L. 


54 

55 


if 


a 


a 


a 


a 


a 


a 


a 


a 


a 


i) 


a 


)) 


( 


( 

( 

( 

( 

( 

( 


a 


a 


a 


a 


a 


a 


a 


)  dorsalis  QG. 

)  Jansenii  Blkr. 
)  javanicus  Blkr, 
)  lunaris  CY. 

)  quadricolor 
Less. 

)  Souleyeti  CY. 
)  urostigmaBlkr. 
(Halichoeres)  annu¬ 
laris  K.  v.  H. 

)  binotopsis 
Blkr. 

)  casturi  Blkr, 
)  HarloffiBlkr. 
)  Hyrtli  Blkr. 
)  leparensis 


a 


f) 


>> 


( 


Blkr. 


84  Julis  (Halicboeres)  minia-  99* 
tus  K.  v.  II.  100 
S5  „  (  „  )  notopsis  K.  101 

v.  H.  102* 

86*  tt  (  s>  )  pardaleoce-  103 

plialus  Blkr.  104 

87  „  (  „  )  pseudomini- 105* 

atus  Blkr.  106* 

88  „  (  }f  )  pkekadopleu-107 

ra  Blkr. 

89*  „  (  „  )  kallosoma  108* 

Blkr.  109* 

90  „  (  „  )  ReiclieiBlkr.110 

91  Cheilinus  decacanthus  Blkr. 

92  Scar  us  Dussumieri  CY.  Ill* 

93  Moringua  microchir  Blkr.  112* 

94  Conger  Noordzieki  Blkr. 

95*  „  vulgaris  Cuv.  113* 

96*  Leiuranus  Lacepedii  Blkr.  114 
97*  Ophisurus  celubrinus 

Riclids.  115 


('  Muraena  Agassizi  Blkr. 


>} 


tt 


tt 


98* 


tt 


maculosus  Lac. 


buroensis  Blkr. 
bullata  Riclids. 
cancellata  Riclids. 
colubrina  Riclids. 

„  isingteena  Riclids. 
„  javanica  Blkr. 

„  micropoecilusRiclids. 
„  pantherina  McCl.  ^ 
Mur.  iita  Riclids. 

„  polyzona  Richds. 

„  prosopeion  Blkr. 

„  variegata  J.  R. 
Forst. 

„  zebra  Cuv. 
Uropterygius  xanthopte- 
rus  Blkr. 

Balistes  lineal  us  Bl. 

„  verrucosus  L.^;  Ba¬ 
listes  praslinus  Lac. 
Monacanthus  pardalis 
Rilpp. 


Alle  deze  soorten  zijn  nieuw  voor  de  kennis  cler  plaat- 
selijke  fauna  van  Patjitan,  dock  niet  minder  dan  30  daarvan, 
de  in  de  lijst  met  een  *  gemerkte,  zijn  tevens  nieuw  voor 
de  kennis  cler  fauna  van  Java,  en  daaronder  tevens  nieuw 
voor  de  wetenscbap  Apogon  Noordzieki ,  Muraena  javanica 
en  Uropterygius  xantliopterus ,  terwijl  Anampses  coeruleo- 
punctatus  Rupp.  vroeger  niet  van  den  Indischen  archipol 
bekend  was  en  ook  nieuw  is  voor  mijn  kabinet. 

De'tweede  verzameling  bestond  uit  soorten  van  Karang- 
bollongj  eene  plaats,  van  waar  reeds  vroeger  een  aantal 


333 


soorten  ziju  bekend  gemaakt  naar  vissclicn,  aangeboden 
door  den  lieer  E.  J.  Schultze  en  wijlen  den  verdienstelijken 
entomoloog  Dr.  C.  L.  Doleschall,  van  wiens  te  vroeg  ver- 
scheiden  de  nieuwsbladen  dezer  dagen  hefc  treurige  berigt 
liebben  gebragt.  De  laatstelijk  van  Karangbollong  ontvan- 
gene  soorten  ben  ik  insgelijks  verschuldigd  aan  den  lieer 
F.  J.  Schultze,  adsistent-resident  van  Arabal  en  zijn  do 
hier  onder  genoemde, 


Vischsoorlen  van  Karangbollong  (verzameling  van 

den  heer  Schultze). 


1  Holocentrum  orientale  CV.  18  Chaetodon  vagabundus  Bl. 

2  „  punctatissmum  CV.  19  Ilolacanthus  semicircula- 

3  Grammistes  orientalis  Bl.  tus  CV. 

Schn.  20*  Amphacantlms  guttatus 

4  Apogon  novemfasciatus  Bl  Schn. 

CV.  21  „  marmoratus  QG. 

5  Dules  taeniurus  CV.  22  Acanthurus  lineatus  Lac. 

6*  Serranus  hexagonatusCV.  23*  „  matoides  CV. 

7  „  Hoevenii  Blkr.  24  „  triostegus  CV. 

8*  „  microprion  Blkr.  25*  Mugil  axillaris  CV  ? 

9*  „  Sebae  Blkr.  26*  Platyceplialus  malayanus 

10  Mesoprion  monostigma  CV.  Blkr. 

ll*Upeneus  Russelli  CV.  27*  Gobius  petrophilus  Blkr. 
12*  Mulloides  flavolineatus  28*  Salarias  epalzeocheilos 
Blkr.  Blkr. 

13  Scorpaena  polyprion  Blkr.  29*  „  lineatus  CV. 

14  Scorpaenopsis  polylepis  30 

Blkr.  31* 

l5*Pterois  volitans  CV.  32* 

16  Chaetodon  biocellatus  CV.  33 


„  melanocephalus  Blkr. 
Oortii  Blkr. 


V 


17 


» 


decussatus  CV.  34 


„  Schultzei  Blkr. 

„  sumatranus  Blkr. 
yermiculatoidesBlkr 


V 


334 


35  Glyphisodon  antjerius  Iv.  47  Julis  (Halichoeres)  Hyrtli 


v.  H. 

Blkr. 

36 

„  bengalensis  CY.  48*  „ 

(  „  )  kallosoma  Blkr. 

37* 

„  leucozona  Blkr.  49*  „ 

(  „  )  leparensis  Blkr. 

38 

„  modestusSchl.  Mull.  50  „ 

(  „  )  notopsis  K.v.H. 

39 

„  rahti  CY.  51  „ 

(  „  )  phekadopleura 

40 

„  septemfasciatus  CY. 

Blkr. 

41 

„  sordidus  CY.  52*  „ 

(  „  )  polyoplithalmus 

42* 

„  unimaculatus  CV. 

Blkr. 

43*  Julis  (Julis)  celebicus  53*  Cheilio  hemichrysos  CY. 

Blkr.  54*  Scarichthys  naeviusBlkr. 

44  „  (  „  )  Souleyeti  CY.  55*  Conger  vulgaris  Cuv. 

45  n  (Halichoeres)  banda-  56*  Muraena  bullata  Richds. 

nensis  Blkr.  57*  „  prosopeion  Blkr. 

-b*  „  (  „  )  Harloffi  Blkr.  58*  „  xanthospilos  Blkr. 

Ook  van  deze  soorten  zijn  meerdere  nieuw ,  hetzij  voor 
de  kennis  der  plaatselijke  fauna  van  Karangbollong,  hetzij 
voor  die  van  Java ,  hetzij  voor  de  wetenschap. 

Be  soorten ,  nieuw  voor  Karangbollong,  zijn  met  een  * 
gemerkt  en  ten  getale  van  niet  minder  dan  28.  Daarvan 
zijn  nieuw  voor  Java,  voor  zooverre  ze  niet  reeds  in  de 
hier  boven  gegevene  lijst  van  Patjitan  zijn  vermeld,  9  soor¬ 
ten,  t.  w.  Serranus  SebaeBlkr,  Mulloides  flavolineatus  Blkr, 
Platycephalus  malayanus  Blkr ,  Salarias  epalzeoeheilos  Blkr , 
Salarias  Schultzei  Blkr,  Glyphisodon  leucozona  Blkr,  Julis 
(Halichoeres)  kallosoma  Blkr,  Scarichthys  naevius  Blkr  en 
Muraena  xanthospilos  Blkr.  Yan  deze  9  soorten  zijn  die 
van  Salarias ,  Glyphisodon  en  Muraena  tevens  nieuw  voor 
de  wetenschap. 

Door  beide  verzamelingen  is  alzoo  de  kennis  van  Java’s 
vischfa'una  met  die  van  niet  minder  dan  39  soorten  verrijkt 
geworden,  zoodat  het  aantal  van  Java  bekende  soorten  de- 


335 


zer  klasse  er  door  gebragt  wordt  tot  1107.  Van  dJt  cijfer 
echter  moeten  eenige  soorten  worden  afgetrokken ,  welke  mij 
in  den  jongsten  tijd  gebleken  zijn  in  mijne  Enumeratio  twee 
of  meermalen  te  zijn  aangebaald ,  t.  w.  Systomus  (Barbodes) 
maculatus  Blkr,  aldaar  als  Barbus  binotatus  Kubl  vermeld, 
welke  soort  meerdere  varieteiteu  aanbiedt,  welke  er  als 
eigene  soorten  zijn  opgebragt  onder  de  namen  Barbus  bili- 
tonensis,  Barbus  kusanensis,  Barbus  oresigenes  en  Barbus 
polyspilos ,  terwijl  voorts  ook  Barbus  sarananella  Blkr  en 
Barbus  orplioides  CY.  tot  Systomus  (Barbodes)  rubripinnis 
(Barbus  rubripinnis)  zijn  terug  te  brengen ,  evenals  Leucis- 
cus  cyanotaenia  tot  Rasbora  argyrotaenia  Blkr  (Leuciscus 
argyrotaenia  Blkr),  Dangila  leptocheila  CY.  tot  Dangila 
Cuvieri  CY.,  Rohita  erythrurus  CY.  tot  Roliita  vittata  CY., 
Roliita  Waandersii  Blkr  (nomen  tantum  Enumerat.  nec  des¬ 
cript.  alibi)  tot  Roliita  microcephalus  CY.,  Roliita  cliryso- 
phekadion  Blkr  en  Roliita  koilogeneion  Blkr  tot  Clirysophe- 
kadion  polyporos  Blkr  (Roliita  polyporos  Blkr) ,  en  Cobitis 
suborbitalis  CV.  tot  Cobitis  fasciata  CY. 

In  plaats  van  deze  13  nominate ,  moeten  daarentegen 
nog  op  de  lijst  der  Javasclie  vissclien  gebragt  worden  Sil- 
lago  macrolepis  Blkr,Sillago  japonica  T  Schl.,  Systomus  (Sys¬ 
tomus)  Waandersi  Blkr,  Crossoclieilos  (Crossoclieiliclithys)  co¬ 
bitis  Blkr  (in  de  Enumeratio  onder  den  naam  van  Lobo- 
clieilos  cobitis  ten  onregte  als  synoniem  van  Crossoclieilos  ob- 
longus  V.  Hass,  opgebragt)  en  Hymenophysa  MacClellandi 
Blkr,  te  zamen  5  soorten,  zoodat,  naar  den  tegenwoordigen 
stand  der  kennis ,  voor  Java  zouden  overblijven  1099  of  na- 
genoeg  1100  soorten. 

Yan  de  soorten  van  Patjitan  en  Ivarangbollong ,  nieuw 
voor  mijn  kabinet  of  nieuw  voor  de  wetenschap ,  laat  ik  de 
hesclirijvingen  bier  volgen. 


DESCKIPTIONES  SPECIERUM  DIAGNOSTIC  A  E. 


CHEILOPirTEROIDEI. 

Apcgon  Noordzieki  Blkr. 

Apog.  corpore  oblongo  compresso,  altitudine  circiter  in 
ejus  longitudine,  latitudine  2  circiter  in  ejos  altitudine;  ca- 
pite  4  fere  in  longitudine  corporis,  paulo  longiore  quam  alto; 
oculis  diametro  3  circiter  in  longitudine  capitis,  diametro  1 
fere  distantibus ;  orbita  edentula  lineam  rostro-frontalem  de- 
clivem  concaviusculam  superante;  osse  suborbitali  edentulo; 
maxillis  aequalibus,  superiore  sub  oculi  parte  posteriore  de- 
sinente;  dentibus  mijiimis,  vomerinis  in  vittam  ^  forraem  , 
palatinis  utroque  latere  in  vittam  gracilem  dispositis;  praeo- 
perculo  rotundato,  margine  posteriore  et  inferiore  leviter 
denticulato,  crista  intramarginali  edentulo;  operculo  spina 
plana  bene  conspicua;  osse  suprascapular!  edentulo;  squa- 
mis  lateribus  37  vel  38  in  serie  longitudinali ,  15  vel  16 
in  serie  transversali ;  linea  laterali  subarborescente;  linea 
dorsali  linea  ventrali  multo  convexiore ;  pinna  dorsali  spino- 
sa  dorsali  radiosa  multo  humiliore  spinis  mediocribus  pun- 
gentibus  3°  ceteris  longiore  corpore  plus  duplo  humiliore; 


337 


dorsali  radiosa  acutiuscula  convexa,  corpora  multo  humilio- 
re ,  spina  radio  1°  minus  duplo  breviore;  pinnis  pectoralibus 
obtusiusculis  rotundatis  et  ventralibus  acutis  5}  ad  5^  in 
iongitndine  corporis,  caudali  emarginata  lobis  obtusiuscule 
rotundatis  4^  circiter  in  longitudine  corporis;  anali  acutius¬ 
cula  convexa  dorsali  radiosa  vix  humiliore  ;  colore  corpore 
roseo,  pinnis  miniato;  vittis  utroque  latere  p.  m.  13  longi- 
tudinalibus  fuscis,  latitudine  aequalibus,  iis  supra  lineam  la- 
teralem  lineae  dorsali  parallelis;  rostro  capiteque  superne 
violascentibus ;  iride  flavescente  fusco  cincta;  pinna  dorsali 
spinosa  superne  late  nigra;  dorsali  radiosa  basi  vitta  longi¬ 
tudinal  fusca, 

B.  7.  D.  7—1/9  vel  7—1/10.  P.  2/13,  V.  1/5.  A.  2/8 
vel  2/9.  C.  1/15/1  et  lat.  brev. 

Hab.  Patjitan,  in  mari. 

Longitudo  speciminis  unici  115"'. 

Aanm.  De  diagnose,  in  de  groote  Histoire  naturelle  des 
Poissons  van  Apogon  multitaeniatus  Ehr.  gegeven  en  ook 
die  van  mij  zelven,  van  dezelfde  soort,  voorkomende  in 
mijne  Bijdrage  tot  de  kennis  van  de  Percoiden  van  den 
Malayo-Molukschen  Arcbipel  (1848),  zouden  zeer  goed  op 
het  boven  beschreven  voomverp  passen ,  niettegenstaande 
dit  tot  eene  geheel  andere  soort  beboort.  Een  nieuw  bewijs 
van  de  noodzakelijkheid  van  meer  uitvoerige  diagnosen  der 
soorten. 

Apogon  multitaeniatus  Ehr.  (volgens  mijne  voorwerpen) 
verschilt  van  Apogon  Noordzieki,  doordien  de  overlangsche 
bandjes  des  ligcliaams  er  afwisselcnd  dunner  en  dikker  zijn 
en  alle  regtlijnig  verloopen ,  terwijl  er  bovendien  twee  dun- 
ne  overlangsche  lichtblaauwe  bandjes  op  den  kop  zich  be- 
vinden,  van  welke  de  bovenste  van  den  achterrand  des  oogs 


338 


naar  bet  operkel  en  de  onderste  van  onder  het  oog  naar 
liet  onderste  gedeelte  der  borstvinbasis  verloopt.  De  scliub- 
ben  zijn  er  bovendien  aanmerkelijk  minder  talrijk  (slechts 
24  of  25  op  eene  overlangsche  rei). 

POMACENTROIDEI. 

Glyphisodon  leucozona  Blkr. 

Glyphis.  corpore  oblongo  compresso,  altitudine  2|-  ad  21- 
in  ejus  longitudine,  latitudine  2j-  ad  2\  in  ejus  altitudine; 
capite  obtuso  convexo ,  4  J-ad  4^.  in  longitudine  corporis  ,  non 
vel  vix  altiore  quam  longo;  oculis  diametro  2|  ad  3  in  lon¬ 
gitudine  capitis;  linea  rostro - dorsali  convexa;  rostro  oculo 
multo  minus  duplo  breviore;  ossibus  suborbitalibus  anteri- 
oribus  alepidotis  porosis  angulo  oris  oculi  diametro  plus  du¬ 
plo  ad  duplo  humilioribus ,  posterioribus  squamosis ;  naribus 
rotundis  oculi  margini  antero-inferiori  approximatis ;  ma- 
xillis  aequalibus ,  superiore  sub  oculi  margine  anteriore  desi- 
nente;  dentibus  utraque  maxilla  p.  m.  32  truncatis;  praeo- 
perculo  subrectangulo,  angulo  rotundato ;  squamis  lateribus 
medio  corpore  28  p.  m.  in  serie  longitudinali ;  linea  laterali 
sub  pinnae  dorsalis  radiosae  dimidio  posteriore  interrupta ; 
pinnis  dorsali  et  anali  valde  squamosis,  angulatis,  elevatis, 
dorsali  anali  paulo  ad  non  altiore  altitudine  2  circiter  in  al¬ 
titudine  corporis;  dorsali  spinosa  dorsali  radiosa  humiliore 
spinis  mediis  et  posterioribus  longitudine  subaequalibus  2,} 
ad  3  in  altitudine  corporis ,  membrana  inter  singulos  spinas 
parum  incisa;  pinnis  pectoralibus  obtusiuscule  rotundatis  5 
circiter,  ventralibus  acutis  radio  1°  producto  4|  ad  4|-, 
caudali  sat  profunde  emarginata  lobis  acutiuscule  rotundatis 
4  ad  4 1  in  longitudine  corporis;  colore  corpore  olivascen- 
te-violaceo;-  fascia  corpore  transversa  diffusa  flavida;  dorso 


339 


sub  spinis  6a  et  7a  incipiente  et  ante  anurn  desinente;  iride 
coeruleo  et  aureo  annulata;  squamis  capite,  ventre  basibus- 
que  pinnarum  singulis  guttula  vel  puncto  margaritaceis ,  squa¬ 
mis  cetero  corpore  singulis  macula  oblonga  transversa  mar- 
garitacea;  pinnis  fuscescentibus,  pectoralibus  basi  superiie  ma¬ 
cula  trigona  profundiore ;  cauda  dorso  prope  radium  dorsalem 
posticum  macula  nigra. 

R  6.  D.  12/15  vel  12/16  vel  12/17.  P.  2/18.  Y.  1/5. 
A.  2/12  vel  2/13.  0.  1/13/1  et  lat.  brev. 

Hab.  Ivarangbollong,  in  mari. 

Longitude  5  speciminum  56"'  ad  71'". 

Aanm.  De  onderwerpelijke  Glypliisodon  is  kenbaar  aan 
haar  lioog,  midden  over  de  zijden  met  eeid  lichten  band 
geteekend  ligchaam,  zwarte  vlek  op  den  rug  van  den  staart 
en  voorts  aan  de  formulen  der  tanden  en  vinstralen ,  enz. 

Zij  is  de  32e  soort  van  het  geslacht,  welke  mij  van  den 
Indischen  Arcliipel  naar  de  natuur  is  bekend  geworden. 

Men  kan  zicli  een  denkbeeld  vormen  van  den  rijkdom  van 
dezen  Archipel  aan  Pomacentroiden ,  wanneer  men  nagaat 
dat  in  de  registers  der  wetenschap  reeds  meer  dan  90  ar- 
cbipelagisclie  soorten  dezer  familie  zijn  opgeteekend ,  dat  is , 
ruim  20  meer,  dan  Cuvier  op  het  einde  zijns  levens  van 
de  geheele  aarde  kende. 

Labroidei. 

Julis  ( Julis )  quadricolor  Less.,  Zo5l.  Voyage  Coquill.  II 
p.  139  Atl.  Poiss.  tab.  35  fig.  1 ,  CV.  Poissons  XIII 
p.  324,  Blkr,  Act.  Soe.  Ind.  Need.  I  Visscli.  Menado 
p.  55  (varietas). 


340 


Julis  (Julis)  corpora  oblongo  compresso,  altitudine  3| 
ad  4  in  ejus  longitudine ,  latitudine  2\  circiter  in  ejus  al¬ 
titudine;  capite  obtuso  convexo  4|  ad  4 \  in  longitudine  cor¬ 
poris,  vix  longiore  quam  alto;  oculis  diametro  4  J  ad  5  et  pau- 
io  in  longitudine  capitis;  linea  rostro-dorsali  convexa;  denti- 
bus  maxillis  mediocribus  anticis  2  caninis  mediocribus  curva- 
tis,  intermaxillaribus  inframaxillares  recipientibus ;  angulo  oris 
dente  prominente  nullo  ,*  labiis  valde  carnosis ;  naribus  parvis 
valvatis  ante  medium  oculum  perforatis;  regione  suboculari  et 
region e  interoperculari  tubulis  transversis  pluribus ,  operculo 
tubulis  3  longitudinalibus  aequidistantibus  notatis ;  squamis  la- 
teribus  28  p.  m.  in  serie  longitudinali ;  squamis  thoracicis  squa¬ 
mis  lateribus  multo  minoribus ;  linea  laterali  ramosa;  pinnis  ira- 
paribus  basi  squamosis ;  pinna  dorsali  spinis  pungentibus  postror- 
sum  magnitudine  sensim  accrescentibus  posteriore  corpore  plus 
triplo  humiliore ,  membrana  interspinali  vix  emarginata ;  dorsali 
radiosa  dorsali  spinosa  paulo  altiore  postice  quam  antice  humilio¬ 
re  angulata;  pinnis  pectoralibus  acute  rotundatis  53  ad  5  et  pau¬ 
lo  ,  ventralibus  acutis  7J-  ad  8| ,  caudali  extensa  medio  postice 
convexa  angulos  versus  le viter  emarginata  angulis  acuta  5 f  ad  54- 
in  longitudine  corporis;  anali  dorsali  non  altiore  postice  quam 
antice  humiliore  angulata;  capite  dorsoque  violaceo-viridibus 
vel  violaceis ,  lateribus  pulchre  rubris,  vel  fasciis  3  longitu¬ 
dinalibus  rubris  notatis;  corpore  inferne  roseo;  iride  rosea; 
capite  vittis  vel  fasciis  conspicuis  nullis  vel  vitta  postocula- 
ri  rubro-violacea  curvata  postice  bifida  operculo  et  suboper- 
culo  desinente  vel  usque  sub  basi  pinnae  pectoralis  producta; 
rostro  medio  interdum  fascia  lata  transversa  post  angulum  oris 
desinente;  lateribus  mediis  maculis  oblongo-tetragonis  trans¬ 
versis  magnis  pulchre  viridibus  ornatis ,  maculis  longitudina- 
liter  biseriatis  seriebus  fascia  rubra  separatis  utraque  serie  p.  m. 
25  approximates  vittula  transversa  rubra  separatis ,  iis  serie  su- 


341 


periore  ex  parte  usque  ad  lineam  clorsalem  productis;  pinna 
dorsali  spinosa  violascente-rubra  flavo  marginata ,  antice  ma¬ 
cula  magna  nigra;  dorsali  radiosa  maxima  parte  violascente- 
rubra  margine  lato  triplice,  rubro,  flavo  et  coerulescente; 
pinnis  pectoralibus  dimidio  basali  aurantiaco-flavis ,  dimidio  api- 
cali  margine  superiore  vittaque  basali  transversa  nigro-vio- 
laceis ;  pinnis  ventralibus  flavescente  -  roseis ;  pinna  anali  dimi¬ 
dio  basali  violascente-rubra,  dimidio  libero  flava,  medio  vit- 
ta  longitudinali  coerulescente;  pinna  caudali  maxima  parte  vio- 
lascente- rubra  superne  et  inferne  flavo  marginata,  postice  ma* 
culis  trigonis  elongatis  longitudinalibus  apice  antrorsum  spec- 
tantibus  flavis  hinc  inde  coerulescentibus. 

B.  6.  D.  8/13  vel  8/14.  P.  2/14.  V.  1/5.  A.  3/11  vel  3/12. 
C.  1/12  /I  et  lat  brev. 

Syn.  Girelle  pao  Less.  Zool.  Yoy.  Coq.  II  p.  139  Atl.  tab.  24. 

35  fig.  1 ,  CY  Poiss.  XIII  p.  324, 

Scams  Georgii  J.  W.  Bennett,  Ceyl.  Fish.  p.  24  tab.  24. 

Scams ?  \ [qninquevittatus  Lay  Benn,  Zool.  Yoy. 

Blossom  p.  66  tab.  19  fig.  3. 

Lena  Girawa  Cingal. 

Pao  Otait. 

Ilab  Patjitan ,  in  mari. 

Longitudo  4  speciminum  182'"  ad  225"'. 

Aanm.  Een  mijner  voorwerpen  beantwoordt ,  wat  kleurtee- 
kening  van  kop  en  ligchaam  aangaat ,  zeer  goed  aan  de  aan- 
gehaalde  afbeelding  van  Lesson ,  doch  de  overige  drie  mis- 
sen  alle  vlek-  of  bandteekening  op  den  kop,  hoezeer  zij  zonder 
twijfel  tot  dezelfde  soort  behooren. 

Onder  den  naam  van  Julis  (Julis)  quadricolor  ,  dock  als 
varieteit  daarvan ,  heb  ik  vroeger ,  ter  boven  aangehaalde 
plaatse,  een  paar  kleinere  voorwerpen  beschrcven,  wclke 


312 


eenige  verschillen  aanbieden  ten  opzigte  tier  plaatsing  van 
de  kopbanden  en  de  kleurteekening  van  ligchaarn  en  vinnen  , 
dock  overigens  geheel  aan  de  grootere,  hierboven  beschre- 
vene  voorvverpen  beantwoorden. 

Anampses  coeruleopunctatus  Rupp.  Atl.  Reis.  N.  Afric.  F. 
Roth.  M.  p.  42  tab.  10  fig.  1,  N.  Wirbelth.  F.  Abyss. 
F,  Roth.  M-  p.  20 ,  CV.  Poiss.  XIV.  p.  4.  Regii. 
an.  eel.  de  luxe,  Atl.  Poiss.  tab.  87  fig.  2. 


Anamps.  corpore  oblongo  compresso,  altitudine  31  ad  3t 
in  ejus  longltudine,  latitucline  2}  circiter  in  ejus  altitudine ; 
capite  obtusiusculo  4  et  paulo  in  longitudine  corporis,  vix  lon- 
giore  quam  alto;  oculis  diametro  5|  circiter  in  longitudine 
capitis,  plus  diametro  \  a  linea  frontali  remotis,  diametris  2 
fere  distantibus ;  linea  rostro-frontali  declivi  rectiuscula ,  an¬ 
te  oculos  concaviuscula ;  naribus  parvis,  posterioribus  patulis, 
anterioribus  brevitubulatis ;  dentibus  maxilla  superiore  com- 
pressis,  margine  externo  angulatis  angulo  rotunclatis,  margi- 
ne  interno  concaviusculis ;  dentibus  maxilla  inferiore  antrorsum 
et  deorsum  curvatis,  basi  conicis  apicem  acutiusculum  versus 
depressiusculis ;  labiis  carnosis ;  operculo  radiatim  et  suboperculo 
transversim  valde  striatis;  squamis  lateribus  26  vel  27  in  serie 
longitudinali ;  linea  laterali  singulis  squamis  tubulo  simplice  no- 
tata ,  sub  pinnae  dorsalis  radiosae  parte  posteriore  angulatim 
deflexa;  pinnis  clorsali  et  anali  basi  alepidotis,  clorsali  spinis  me- 
diocribus  pungentibus  postrorsum  longitudine  sensim  accres- 
centibus  ,  parte  radiosa  parte  spinosa  paulo  altiore  convexa  pos¬ 
tice  angulata;  pinnis  pectoralibus  acutis  5J  circiter,  ventralibus 
acutis  71  circiter,  caudali  extensa  convexa  angulis  acutiuscula 


7  circiter  in  longitudine  corporis ;  anali  clorsali  radiosa  non  vel 
vix  httmiliorej  convexa,  postice  angulata,*  colore  corpore  su- 


318 


perne  lateribusque  violascente-fusco,  inferne  fuscescente-ru' 
bro;  iride  margaritaceo  et  fusco  tincta;  capite  vittis  numero 
sis  dilate  coeruleis  violaceo  limbatis  ornato ,  vitta  unica  trans- 
versa  ceteris  ex  parte  transversis  ex  parte  longitudinalibus , 
ex  parte  curvatis;  squamis  corpore  singulis  guttula  dilute 
coerulea  annulo  nigricante-violaceo  cincta;  guttulis  regione 
thoracica  ex  parte  in  vittulas  confluentibus ;  pinnis  pectoralibus 
radiis  aurantiacis  membrana  coerulescente-hyalinis  basi  fascia 
transversa  fusca  vittula  dilute  coerulea  cincta;  pinnis  ceteris 
coffeis,  anali  ceteris  profundiore,  dilute  coeruleo  marginata, 
caudali  superne  et  inferne  dilute  coeruleo  ,  postice  albo  mar¬ 
ginata;  dorsali  et  caudali  ocellis  dilute  coeruleis  nigricante- 
violaceo  annulatis,  dorsali  irregulariter  longitudinaliter  4-  ad 
6-seriatis,  caudali  ocellis  iis  pinna  dorsali  paulo  majoribus 
irregulariter  transversim  5-seriatis;  anali  maculis  vel  vit- 
tulis  longitudinalibus  brevissimis  in  series  2  longitudinales 
dispositis. 

B.  6.  D.  9/12  vel  9/13.  P.  2/11.  Y.  1/5.  A.  3/12  vel 
3/13.  C.  1/12  /I  et  lat.  brev. 

Syn.  Anampses  aux  points  Ileus  CV.  Poiss.  XIY  p.  4. 
Anampses  chlorostigma  Elir.  CY.  1.  c.  p.  7. 

Hab.  Patjitan  in  mari. 

Longitudo  speciminis  unici  206'". 


V 


Aanm.  Yolgens  den  heer  Valenciennes  ontdekte  Peron  de- 
ze  soort  bij  Mauritius.  Later  werd  zij  teruggevonden  in  de 
Roode  zee  en  door  de  lieeren  Ruppell  en  Valenciennes  be- 
schreven  en  afgebeeld. 

De  afbeelding  van  den  beer  Ruppell  is  beter  dan  die  in 
de  prachtiiitgave  van  de  Regnc  animal. 


oU 


Blensioidei. 


Salarias  epcilzeocheilos  Blkr. 

Salar.  corpore  elongato  compresso,  altitudine  vix  plus  quani 
6  in  ejus  longitudine,  latitudine  antice  vix  plus  quam  1  in 
ejus  altitudine;  capite  truncato-convexo  5^  circiter  in  longi¬ 
tudine  corporis;  altitudine  et  latitudine  capitis  1  et  paulo 
in  ejus  longitudine ;  fronte  convexa ;  rostro  obtuso  truncato- 
convexo  ,  paulo  ante  frontem  prominente;  oculis  diametoo: 
circiter  in  longitudine  capitis ;  vertice  cristis  vel  cirris  nullis  sed 
poris  valde  conspicuis  longitudinaliter  seriatis ;  nucha  utroque 
latere  cirro  membranaceo  plurifimbriato  oculo  breviore;  or- 
bita  cirro  membranaceo  simplice  oculo  multo  longiore ;  na- 
ribus  anterioribus  cirro  membranaceo  plurifimbriato  oculo 
multo  breviore ;  labio  superiore  valde  conspicue  multicrenu- 
lato;  maxilla  inferiore  caninis  2  bene  conspicuis;  regione 
suboculari  et  operculari  poris  valde  conspicuis  verticaliter 
bi-ad  tri-seriatis ;  cute  laevi ,  dorso  striis  numerosis  oblique 
postrorsum  descendentibus  parum  conspicuis;  linea  laterali 
antice  e  tubulis  simplicibus  contiguis  composita ,  post  apicem 
pinnae  pectoralis  valde  curvata,  post  anum  recta  poris  distan- 
tibus  ex  parte  parum  conspicuis  composita ;  pinna  dorsali  par¬ 
tem  spinosam  inter  et  radiosam  profunde  incisa ,  parte  spinosa 
parte  radiosa  bumiliore  radio  producto  nullo ,  parte  radiosa 
corpore  sat  multo  bumiliore  postice  obtuse  rotundata  non 
cum  pinna  caudali  unita ;  pinnis  pectoralibus  obtusis  rotun- 
datis  5  fere ,  caudali  extensa  convexa  6  et  paulo ,  ventrali- 
bus  acutis  8  circiter  in  longitudine  corporis;  anali  dorsali 
radiosa  bumiliore ,  membrana  inter  singulos  radios  valde 
incisa;  colore  corpore  superne  violascente-olivaceo ,  inferne 
roseo-margaritaceo ;  iride  aurantiaca ;  capite  et  corpore  guttulis 
et  vittulis  brevibus  longitudinalibus  aurantiacis;  mento  fasciis 


345 


8  longitudinalibus  viridi-violaceis,  internis  2  postrorsum  uni- 
tis;  lateribus  insuper  fasciis  12  p.  m.  transversis  diffusis  vi- 
olascentibus ;  pinnis  roseis  vel  attrantiacis ,  dorsali  spinosa 
maculis  irregularibus  violascentibus ,  dorsali  radiosa  vittis 
obliquis  violascente-fuscis  postrorsum  adscendentibus ,  pec- 
toralibus  basi  olivaceis  aurantiaco  guttulatis,  anali  dimidio 
libero  fuscescente ,  caudali  radiis  maculis  diffusis  fuscescen- 
tibus  in  series  5  transversas  dipositis. 

B.  6  D.  12/16.  P.  14.  Y.  2.  A.  18  vel  19  C.  8  simpl. 

+  9  fiss.  +  6  simpl.  (rad.  brev.  incl.) 

Ilab.  Karangbollong ,  in  mari. 

Longitudo  speciminis  unici  85*". 

Aanm.  De  onderwerpelijke  soort  is  gemakkelijk  herkenbaar 
aan  hare  gekartelde  bovenlip,  hondstanden ,  porienreijen  op 
kruin  wangen  en  operkels,  nekdraadjes,  diep  ingesnedene 
rugvin,  eigenaardige  kleurteekening  des  ligchaams  en  de  for- 
mulen  der  vinstralen. 

Salanas  Schnitzel  Blkr. 


Salar.  corpore  elongate  compresso,  altifcudine  7  fere  in  ejus 
longitudine,  latitudine  1-|  ad  1|  in  ejus  latitudine;  capite 
truncato-convexo ,  6  et  paulo  in  longitudine  corporis;  altitu- 
dine  capitis  1}  ad  1|,  latitudine  1|  fere  in  ejus  longitudine; 
fi-onte  convexa ;  rostro  obtuso ,  truncato ,  non  ante  frontem  pro- 
minente;  oculis  diametro  o  circiter  in  longitudine  capitis;  ver- 
tice  nuchaque  cristis  vel  cirris  nullis;  orbita  cirro  membi’a- 
naceo  simplice  oculo  breviore ;  naribus  anterioribus  cirro  qua- 
drifimbriato  oculo  breviore ;  labio  superiore  nec  crenulato  nec 
fimbriato;  maxilla  inferiore'  caninis  2  bene  coiispicuis;  cute 
laevi ;  dorso  striis  numerosis  oblique  postrorsum  descendenti- 
bus  parum  coiispicuis;  linea  laterali  paulo  post  apicem  pin- 
dl,  xix,  2d 


246 


nae  pectoralis  deorsum  curvata ,  post  anum  inconspicua ;  pinna 
dorsali  partem  spinosam  inter  et  radiosam  profunde  incisa, 
parte  spinosa  parte  radiosa  humiliore  radio  producto  nullo ,  par¬ 
te  radiosa  corpora  sat  multo  humiliore ,  postice  obtuse  rotun- 
data ,  non  cum  pinna  caudali  unita ;  pinnis  pectoralibus  ob- 
tusis  rotundatis  et  caudali  obtusa  convexa  5|  circiter,  ventra- 
libus  acutis  9  circiter  in  longitudine  corporis;  anali  dorsali 
radiosa  humiliore,  membrana  inter  singulos  radios  mediocriter 
incisa:  colore  corpore  superne  lateribusque  violascente-roseo, 
ventre  roseo-margaritaceo;  iride  rubra  fusco  annulata;  rostro 
capiteque  inferne  profunde  violaceis ;  vertice ,  genis  operculis- 
que  guttulis  majoribus  et  minoribus  sat  numerosis  miniatis; 
operculo  superne  macula  oblonga  verticali  profunde  coerulea 
rubro  annulata;  dorso  lateribusque  maculis  numerosis  majori¬ 
bus  et  minoribus  rotundis  et  oblongis  miniatis;  lateribus  ma¬ 
culis  oblongis  longitudinalibus  dilute  coeruleis  violaceo  cin- 
ctis,  in  series  2  longitudinales  distantes  dispositis;  lateribus 
postice  caudaque  insuper  punctis  sparsis  nigris  vel  fuscis ; 
pinna  dorsali  spinosa  roseo-hyalina  maculis  parvis  irregula- 
ribus  rubro-fuscis  ex  parte  coalescentibus  variegata;  dorsali 
radiosa  rosea  arena  fusca  plus  minusve  variegata ;  pinnis  pec¬ 
toralibus  aurantiaco-rubris ,  inferne  fuscescentibus ;  ventrali- 
bus,  anali  caudalique  aurantiacis,  anali  inferne,  caudali  su¬ 
perne  et  inferne  fusco  diffuse  marginatis. 

B.  6.  D.  12/20.  P.  14.  Y.  2.  A.  20  vel  21.  C.  5  simpl. 

+  9  fiss.  +  6  simpl.  (rad.  brev.  incl.) 

Hab.  Karangbollong,  in  mari. 

Longitudo  speciminis  unici  98"'. 

Aanm.  Van  de  mij  bekende  soorten  van  Salarias  is  de 
onderwerpelijke ,  door  haren  habitus  en  kleurteekening,  het 
naaste-  verwaut  aan  Salarias  periopbthalmus  CY.  en  Salarias 


347 


cyanostigma  Blkr;  ondersclieidende  zij  zicli  daarvan  voor- 
namelijk  door  eenige  bijzonderheden  in  de  kleurteekening  van 
ligchaam  en  yinnen  en  lagere  doornachtige  rugvin.  Ik  heb 
haar  genoemd  ter  eere  van  den  heer  F.  J.  Schultze,  adsistent. 
resident  van  Ambal ,  aan  wien  de  visclifauna  der  zuidkust  van 
Java  de  kennis  van  meerdere  nieuwe  soorten  te  danken  heeft 
en  aan  wien  men  ook  de  kennis  dezer  soort  is  verpligt. 

Muraenoidex. 

Muraena  javanica  Blkr. 

Muraen.  corpore  elongato  eompresso,  altitudine  16^  cir- 
citer  in  ejus  longitudine;  capite  acuto  8|-  ad  8A  in  longitu- 
dine  corporis,  duplo  fere  longiore  quamalto;  oculis  diametro 
11  ad  12  in  longitudine  capitis;  linea  rostro-dorsali  fronte 
concava;  naribus  posterioribus  non  tubulatis  marginibus  non 
elevatis,  anterioribus  brevitubulatis ;  poris  regione  supramaxil- 
lari  tantum  conspicuis ,  parvis,  uniseriatis;  rostro  valde  con- 
vexo,  oculo  duplo  fere  longiore,  elevato,  non  ante  maxil- 
lam  inferiorem  prominente;  rictu  post  oculum  producto,  2J 
circiter  in  longitudine  capitis ;  maxillis  ore  clauso  hiantibus ; 
dentibus  acutis;  dentibus  palatinis  uniseriatis  compressiusculis 
utroque  latere  p.  m.  14;  dentibus  nasalibus  periphericis  uni¬ 
seriatis  p.  m.  14  plurimis  subulatis  dentibus  palatinis  longi- 
oribus,  mediis  2  elongatis  subulatis  mobilibus  posteriore  den¬ 
tibus  ceteris  omnibus  longiore;  dentibus  vomerinis  conicis 
brevibus  aequalibus  p.  m.  18  anterioribus  biseriatis  seriebus 
antrorsum  divergentibus ,  posterioribus  4  vel  5  uniseriatis ; 
dentibus  inframaxillaribus  anterioribus  biseriatis,  lateralibus 
uniseriatis,  lateralibus  compressiusculis,  anterioribus  conicis, 
serie  externa  utroque  latere  p.  m.  21,  serie  interna  utroque 
latere  3  vel  4  tantum  dentibus  inframaxillaribus  ceteris  longi- 


oribiis ;  apertura  branchiali  oculo  majore,  pa ulo  infra  mediam 
altitudinem.  corporis  perforata;  cute  laevi;  linea  laterali  in- 
conspicua;  pinna  dorsali  ante  aperturam  branchialem  incipiente 
eorpore  duplo  circiter  humiliore ;  anali  in  media  longitudine 
corporis  incipiente  dorsali  plus  duplo  humiliore;  eorpore  pin- 
nisque  fuscescente-umbrinis;  capite  maculis  nigris  majoribus  et 
minoribus  rostro,  fronte,  vertieeque  plerisque  confluentibus 
variegato;  regione  postmaxillari  macula  majore  trigona  nigra ; 
apertura  branchiali  macula  magna  rotunda  nigra  cinctajdor- 
so ,  lateribus  superne ,  cauda  tota  pinnisque  maculis  nigris  mag- 
nis  oblongis  et  quadratiusculis  polymorphis  spatiis  intermediis 
maculis  ipsis  valde  multo  gracilioribus ;  lateribus  inferne  ven- 
treque  maculis  nigris  parvis  rotundiusculis  et  angulatis  spai> 
sis  numerosis  hinc  inde  confertis  et  ex  parte  coalescentibus ; 
iride  flavicante  vel  coerulescente. 

D.  333  p.  m.  C.  10  p.  m.  A.  215  p.  m. 

Hab.  Patjitan  ,  in  mari. 

Longitudo  speciminis  unici  730*b 

Aanm.  De  bovenhelft  des  ligehaams  en  de  staart  dezer  soort 
is  bijkans  op  dezelfde  wijze  gevlekt  als  die  bij  Muraena  can- 
cellata  Kichds.  en  Muraena  tessellata  Kichds.  doch  de  kleur- 
teekening  van  kop,  benedenhelft  der  zijden  en  buik  wijkt  aan- 
merkelijk  af  van  die  bij  beide  genoemde  soorten,  zoodat  hetniet 
moeijelijk  is  haar  daarvan  bij  den  eersten  oogopslag  te  onder- 
kennen.  Zij  is  overigens  herkenbaar  aan  hare  in  twee  naar 
voren  vaneenwijkende  reijen  geplaatste  ploegbeenstanden , 
eenreijige  gehemeltetanden ,  tweereijige  voorste  onderkaakstan- 
den ,  de  lengte  der  bekspleet ,  enz. 

Muraena  xanihospilos  Blkr. 

sc 

Muraen.  copore  elongato  compresso,  altitudine  13-j  ad  14J- 


349 


in  ejas  longitudinc ;  capite  acuto  7i  ad  7-}  in  longitndine  cor¬ 
poris,  duplo  fere  longiore  qiiam  alto;  oculis  diametro  13  ad  15 
in  longitndine  capitis;  linea  rostro-dorsali  fronte  concava;  nari- 
bus  posterioribns  non  tubulatis  sed  marginibus  elevatis ,  ante- 
rioribns  brevitubulatis ;  poris  rostro ,  regione  postoculari  et  re- 
gionibus  snpramaxillari  et  inframaxillari  conspicnis  seriatis;  ros¬ 
tro  valde  convexo,  oculo  dnplo  circiter  longiore ,  elevato,non 
ante  maxillam  inferiorem  prominente ;  rictu  post  oculos  produc¬ 
ts  3^  circiter  in  longitndine  capitis;  maxillis  ore  clauso  non 
hiantibus;  dentibus  conicis  obtusis;  dentibus  palatinis  junioribus 
biseriatis  serie  externa  7  ad  9,  serie  interna  2  ad  4  ,  aetate  pro- 
vectioribus  nnisenatis  7  vel  8  mediis  quam  anticis  et  posticis 
paulo  majoribus;  dentibus  nasalibus  triseriatis  dentibus  palatinis 
et  vomerinis  majoribus  11  ad  13  in  thurmam  oblongam  antice 
rotundatam  dispositis;  dentibus  vomerinis  p.  m.  23  ad  25 
anticis  subtriseriatis,  mediis  biseriatis  vel  subbiseriatis ,  posticis 
uniseriatis;  dentibus  inframaxillaribus  p.  m.  24  ad  28  biseriatis 
serie  externa  quam  serie  interna  minoribus,  anterioribus  utraque 
serie  conicis  posterioribus  graniformibus ,  anterioribus  serie  in¬ 
terna  ceteris  conspicue  majoribus;  apetrura  branchiali  oculo  vix 
vel  non  majore,  paulo  infra  mediam  altitudinem  corporis  perfo¬ 
rata  ;  cute  rugosula ;  linea  laterali  stria  parum  conspicua  nota- 
ta;  pinna  dorsali  longe  ante  aperturam  branchialem  incipiente, 
crassa ,  corpore  plus  duplo  humiliore ;  anali  antice  in  dimidio 
corporis  posteriore  incipiente  dorsali  sat  multo  humiliore ;  cor¬ 
pore  pinnisque  pulchre  fusco-violaceis ,  maculis  aurantiaco-fla- 
vis  rotundis  et  oblongis  et  vittulis  aurantiaco-flavis  transversis 
ornatis ;  maculis  in  series  4  longitudinales  dispositis ,  serie  su- 
periore  in  pinna  dorsali ,  serie  inferiore  gulo-ventrali  et  post 
anum  in  pinna  anali;  maculis  distantibus  aetate  provectiori- 
bus  quam  junioribus  crebrioribus,  cephalicis  ventralibusque  ex 
parte  elongatis  et  coalescentibus  et  interdum  etiam  maciilam 
nigricantem  cingentibus;  iride  flavicante. 


S50 


D.  290  p.  m.  C.  10  p.  m.  A.  186  p.  m. 

Hab.  Karangbollong,  in  mari. 

Longitude)  2  speciminum  225"'  et  334"'. 

Aanm.  De  vinstralen  heb  ik  slecbts  bij  bet  kleinste  der 
beide  voorwerpen  geteld,  om  het  grootere  niet  te  beschadi- 
gen.  De  vinnen  zijn  zeer  dik  wegens  het  tussclien  de  huid  en 
de  stralen  liggende  vetcelweefsel ,  even  als  bij  Muraena  zebra 
de  stralen  eerst  door  wegneming  der  luiid  zigtbaar  worden. 

Alhoewel  mijne  beide  voorwerpen  zonder  den  geringsten 
twijfel  tot  dezelfde  soort  behooren  en  zelfs  in  grootte  niet 
aanmerkelijk  verschillen,  heeft  het  grootere  stellig  slechts  een- 
reijige  en  het  kleinere  duidelijk  tweereijige  gehemelte-tanden , 
terwijl  ook  de  schikking  der  tanden  op  de  neusplaat  bij  het 
kleinere  meer  langwerpig-eirond  en  bij  het  grootere  meer 
zuiver  driereijig  is.  Hoezeer  deze  verschillen  in  de  dentitie 
naar  den  leeftijd  des  diers  niets  wegnemen  van  het  gewigt 
van  het  tandenstelsel  voor  de  bepaling  der  soorten ,  leeren 
zij ,  evenzeer  als  dergelijke  verschillen ,  bij  vele  andere  soor¬ 
ten  reeds  waargenomen ,  dat  eene  splitsing  van  het  geslacht 
Muraena  in  verschillende  geslachten ,  naar  de  verschillen  in 
het  tandenstelsel  alleen ,  niet  dan  met  de  uiterste  omzigtig- 
heid  zal  mogen  plaats  hebben. 

Kleuren  en  vlekteekening  van  onderwerpelijke  soort  her- 
inneren  die  van  jonge  voorwerpen  van  Varanus  bivitta- 
tus  DB. 

Uropterygius  xanthopterus  Blkr. 

Uropter.  corpore  elongato  compresso,  altitudine22  circiter 
in  ejus  longitudine ;  capite  acuto  9J-  circiter  in  longitudine  cor¬ 
poris,  paulo  plus  duplo  longiore  quam  alto;  oculis  diametro  10 
circiter  in  longitudine  capitis;  linea  rostro-dorsali  fronte  conca- 


/ 


351 

va  naribus  posterioribus  non  tubulatis  marginibus  non  elevatis , 
anterioribus  tubulatis  tubulo  oculo  breviore ;  poris  regione  su- 
pramaxillari  et  regione  inframaxillari  bene  conspicuis  longi- 
tudinaliter  uniseriatis ;  rostro  convexo ,  sat  elevato ,  oculo  minus 
duplo  longiore,  non  ante  maxillam  inferiorem  prominente; 
rictu  post  oculum  producto  2t-  circiter  in  longitudine  capi¬ 
tis;  maxillis  ore  clauso  non  biantibus;  dentibus  acutis,  pa- 
latinis,  nasalibus  periphericis  et  inframaxillaribus  biseriatis  , 
serie  externa  brevibus  serie  interna  elongatis  subulatis  mobi- 
libus;  dentibus  palatinis  utroque  latere  serie  externa  20  p, 
m.  serie  interna  7  vel  8  p.  m;  dentibus  nasalibus  peripheri¬ 
cis  serie  externa  p.  m.  20  confertis  serie  interna  p.  m.  8, 
mediis  2  vel  3  subulatis  mobilibus  posteriore  dentibus  ceteris 
omnibus  longiore;  dentibus  inframaxillaribus  utroque  latere 
serie  externa  p.  m.  28,  serie  interna  7  ad  9  p.  m. ;  dentibus 
vomerinis  uniseriatis  conicis  leviter  curvatis  p.  m,  8 ;  apertu- 
ra  branchiali  oculo  non  majore,  paulo  infra  mediam  altitu- 
dinem  corporis  perforata ;  cute  laevi ;  linea  lateral!  inconspi- 
cua ;  ano  postice  in  dimidio  corporis  anteriore  perforata ;  pinna 
dorsali  capite  duplo  circiter  breviore  cum  pinna  caudali  et  pinna 
anali  capite  triplo  circiter  breviore  caudae  partem  posetriorem 
tantum  cingentibus  ,  dorsali  et  anali  corpore  multoties  humilio- 
ribus;  corpore  violascente-fusco  nigricante  dense  arenato  ;  iri- 
de  coerulescente ;  pinnis  pulcbre  flavis ;  poris  regione  maxil- 
lari  albicantibus. 

D.  30  p.  m.  conspic.  A.  20  p.  m.  conspic.  C.  10  vel  12. 

Hab.  Patjitan,  in  mari. 

Longitudo  speciminis  unici  275v'. 

Aanm.  Deze  soort  is  de  tweede  van  bet  geslacbt  Uropte- 
rygius,  welke  mij  onder  de  oogen  gekomen  is.  Zij  verscbilt 
van  Uropterygius  micropterus  Blkr  (Muraena  micropterus 


352 


Blkr  ol.)  door  slankeren  kop  *  grootere  bekspleet ,  minder 
talrijke  tan  den  der  buitenreijen  en  grootere  tanden  van  de 
binnenreijen ,  donkerbruin  ligchaam,  fraai  gele  vinnen  met 
nog  goed  herkenbare  stralen  *  enz. 

Ik  moet  bier  nog  aanteekenen,  dat  de  beer  Kaup  in  zijn 
„Uebersicbt  der  Aale”  geheel  ten  onregte  mijne  Muraena 
micropterus  voor  dezelfde  soort  hotidt  als  Uropterygius  con- 
color  Eiipp.  De  afbeelding  dier  soort  van  den  heer  Kiippell, 
tenzij  zij  zeer  onjuist  mogt  wezen,  wat  niet  aannemelijk  is, 
geeft  het  beeld  van  een1  zeer  verscliillenden  viscb  met  veel 
spitser  profiel  van  den  kop  en  veel  slankeren  staart,  terwijl 
bij  Uropterygius  concolor  ook  volstrekt  gemist  wordt  bet 
fraaije  netvormig  gemarmerde  des  ligcbaams. 

Ook  de  hier  beschrevene  soort  kan  niet  dezelfde  zijn  als 
Uropterygius  concolor ,  biedende  zij  dezelfde  verschillen  in 
liabitus  aan ,  terwijl  bovendien  bare  grootere  bekspleet ,  wel- 
ker  acbteroogsgedeelte  langer  is  dan  de  snuit ,  en  bare  fraai 
gele  vinnen,  haar  gemakkelijk  doen  onderkennen. 

Scripsi  Batavia  Calendis  Martii  1859.  * 


1... .  . 


OYER 


DE  REPTIUEN-FAUNA  VAN  VAN  CERAM, 

DOOR 

P.  SLEEKER. 


Van  het  groote  eiland  Ceram  zijn  eenige  soorten  van 
Reptilien  het  eerst  door  mijne  nasporingen  bekend  gewor- 
den.  Die  soorten  waren  echter  alle  afkomstig  van  de  noord- 
kust  des  eilands,  uit  de  omstreken  van  Wahaai. 

Van  zuidelijk  Ceram  echter  kende  men  tot  dusverre  nog 
geene  enkele  soort  dezer  klasse.  Eenige  soorten  van  krui- 
pende  dieren,  door  den  heer  H.  Von  Rosenberg,  thans  amb- 
tenaar  te  Paulohi,  werden  aan  de  zuidkust  van  Ceram  ver- 
zameld  en  mij  met  de  meeste  welwillendheid  afgestaan.  Ik 
heb  daarin  aanleiding  gevonden  tot  bet  opstellen  dezer 
kleine  bijdrage.  De  soorten  van  den  heer  Von  Rosenberg 
heb  ik  bevonden  te  zijn  de  volgende : 

1  Platydactylus  vittatus  Cuv. 

2  Gymnodactylus  marmoratus  Cuv. 

3.  Rronchocela  cristatella  Kp. 

4.  Draco  lineatus  Daud. 

3.  »  fimbriatus  Kuhl? 

6.  Lygosoma  smaragdinum  DB. 

7.  Heteropus  leucotaenia  Blkr. 

8.  Python  reticulatus  Gr. 

9.  Liasis  amethystinus  Gr. 

10.  Tropidonotus  semicinctus  DB. 

11.  Coronella  Rosenbergii  Bikr. 

12  Chrysopelea  rhodopleuron  DB. 


56 


15  Triglyphodon  irregulare  DB. 
14  Acanthophis  cerastinus  Daud. 


In  mijne  Reis  door  de  Minahassa  en  den  Molukschen 
Archipel  (2  deel  bladz.  205)  heb  ik  een  overzigt  gegeven  van 
de  toenmaals  (1856)  van  Wahaai  ter  mijner  kennis  geko- 
mene  reptilien.  Haar  aantal  bedroeg  55.  Van  die  soorten 
zijn  door  den  beer  Yon  Rosenberg  op  de  zuidkust  des  eilands 
teruggevonden  Platydactylus  vittatus ,  Gymnodactylus  mar- 
rnoratus,  Bronchocela  cristatella,  Lygosoma  smaragdinum, 
Python  reticulatus,  Liasis  amethystinus,  Draco  lineatus, 
Chrysopelea  rhodopleuron,  Triglyphodon  irregulare  DB.  en 
Acanthophis  cerastinus.  De  overige  soorten  van  den  heer 
Von  Rosenberg  zijn  nieuw  voor  de  kennis  der  fauna  van 
Ceram  t.  w.  Heteropus  leucotaenia,  Draco  fimbriatus  Kuhl?, 
Tropidonotus  semicinctus,  Coronella  Rosenbergii  en  Hyla 
cyanea,  zoodat  thans  de  volgcnde  58  soorten  van  reptilien 
van  Ceram  te  vermelden  zijn.  . 


1  Chelonia  viridis  Schw.  .  .  van 

2  Grocodelus  biporcatus  Cuv.  .  » 

5  Platydactylus  guttatus  Cuv.  » 

4  »  vittatus  Cuv.  ...  » 

5  Hemidactylus  variegatus  Cuv.  » 

6  Gymnodactylus  marmoratus  Guv.  » 

7  Varanus  bivittatus  DB.  .  .  » 

8  »  chlorostigma  DB.  .  .  *» 

9  Istiurus  amboinensis  Cuv.  .  » 

10  Bronchocela  cristatella  Kp.  .  » 

1  1  Draco  lineatus  Daud.  ...  » 

1 2  »  fimbriatus  Kp .  » 

15  Eumeces  Oppelii  DB.  ...  » 

14  Euprepes  ceramensis  Blkr.  .  » 

15  »  \Sebae  DB .  » 

16  Lygosoma  smaragdinum  DB.  .  » 

17  Cyclodus  Boddaertii  DB.  .  .  » 

18  Heteropus  leucotaenia  Blkr.  .  » 


Wahaai. 

Wahaai. 

Wahaai. 

Wahaai ,  Paulolii. 
Wahaai. 

Wahaai ,  Paulohi. 
Wahaai. 

Wahaai. 

Wahaai. 

Wahaai ,  Paulohi. 
Wahaai,  Paulohi. 
Wahaai ,  Paulohi. 
Wahaai. 

Wahaai. 

Wahaai. 

Wahaai,  Paulohi. 
Wahaai. 

Paulohi. 


19 

20 

21 

9  9 

— < 

25 

24 

e>v; 

26 

27 

28 
29 

50 

51 

52 
oo 

54 

55 

56 

57 

58 


Oplulialmidion  crassum  A.  Dura, 
»  fuscum  A.  Dura. 

Python  retie nlatus  Gr. 

Liasis  amethystinus  Gr.  . 
Enygrus  carinatus  Wagl, 
Calamaria  Linnaei  Boie.  . 
Coryphodon  korros  DB. 
Dendrophis  picta  Boie. 
Brachyorrhos  alb  ns  Kill.  . 
Tropidonotus  semicinctus  DB 
Goronella  Rosenbergii  Blkr. 
Amphiesma  subminiatum  DB 
Hemiodontus  leucobalia  DB 
Opetiodon  cynodon  DB. 
Eurostus  plumbeus  DB.  '  . 
Cerberus  boaeformis  DB.  . 
Chrysopelea  rhodopleuron  Boie. 
Triglyphodon  irregulare  DB. 
Acanthophis  cerastinus  Daud. 
Hyla  cyanea  Daud.  .  . 


van  Wahaai. 

»  Wahaai. 

»  Wahaai,  Pauloh.i 
»  Wahaai,  Paulohi. 
»  Wahaai. 

»  Wahaai. 

/ 

»  Wahaai. 

»  Wahaai. 

»  Wahaai. 

»  Paulohi. 

»  Paulohi. 

»  Wahaai. 

»  Wahaai. 

»  Wahaai. 

»  Wahaai. 

»  Wahaai. 

»  Wahaai ,  Paulohi. 
»  Wahaai,  Paulobi. 
»  Wahaai ,  Paulohi. 
»  Paulohi. 


Onder  de  in  mijn  bovenaangehaald  werk  opgesomde  soor- 
ten  bevindt  zich  eene  voor  de  wetenschap  nieuwe,  t.  w.  Eupre- 
pes  ceramensis,  welker  kenmerken  nog  niet  zijn  openbaar 
gemaakt.  Daar  mijn  kabinet  reeds .  ingepakt  is  om  naar 
Europa  te  worden  verzonden ,  kan  ik  thans  niets  naders 
omtrent  die  soort  mededeelen,  dan  dat  zij  eene  der  sierlijkste 
is  van  haar  geslacht  en  op  de  voorbovenhelft  des  ligehaams 
aan  beide  zij  den  met  eeii’  fraaijen  geelachtigen  breeden 
scherp  begrensden  overlangschen  band  geteekend. 

Van  de  door  den  heer  Yon  Rosenberg  gezondene  soorten 
zijn  nieuw  voor  de  wetenschap  Goronella  Rosenbergii,  dus 
genoemd  ter  eere  van  den  ontdekker,  en  Heteropus  leuco- 
taenia  Blkr. 

Van  Coronella  Rosenbergii  Blkr  zijn  de  voornaamste  ken¬ 
merken  de  volgende :  aarsschild  enkel ;  snuitplaat  niet  over 


38 


den  snuit  teruggebogen;  bovenhelft  des  ligchaams  bruin- 
achtig-olijfkleurig,  onderhelft  geelachtig-wit ;  een  flaauwe 
gele  dwarsche  nekband ;  overigens  vlek-  noch  band-teeke- 
ning;  7  bovenlipsplaten  van  welke  de  3e  en  4e  tot  aan 
het  oog  reiken ;  1  vooroogs-  en  2  achteroogsplaten ;  schub- 
ben  ongekield,  ruitvormig;  de  lengte  van  den  staart  bij- 
kans  een  vierde  van  de  lengte  des  geheelen  ligchaams  uit- 
makende. 

Heteropus  leucolaenia  Blkr  onderscheidt  zich  door  volgen- 
de  kenmerken :  schubben  van  nek,  hals,  buik ,  voorste  ge- 
deelte  van  den  rug  en  achterhelft  van  den  staart  glad, 
ongekield,  die  van  de  achterhelft  van  den  rug  en  van  het 
voorbovenste  gedeelte  van  den  staart  overal  zeer  zwak  twee- 
tot  drie-kielig;  de  voorpooten  naar  voren  uitgestrekt  reiken 
met  de  nagels  tot  aan  de  snuitspits;  twee  toomplaten;  staart 
niet  zamengedrukt,  niet  ver  van  zijn  grondgedeelte  plotse- 
ling  dunner  wordende  en  verder  zeer  slank,  2/3  der  lengte 
van  het  geheele  ligchaam  uitmakende;  ligchaam  aan  de 
bovenhelft  bruinachtig-olijfkleurig,  van  onderen  wit;  rug 
van  den  romp  en  den  staart  met  witachtig-gele  kleine  rond- 
achtige  vlekjes  geteekend;  aan  elke  zijde  van  rug  een  smal 
wit  of  geelachtig-wit  overlangsch  bandje,  dat  zich  van  het 
oog  tot  op  den  staart  uitstrekt;  zijden  van  den  hals  met 
olijfbruine  overlangsche  streepjes;  eene  gele  overlangsche 
streep  onder  het  oog. 


Batavia  April  i860. 


. 


■  .  / 


A 


B  IJ  D  II  A  G  E 


TOT  DE  KENNIS  DER  VISCIIFAUNA 

VAN 

B  A  W  E  A  N 

DOOR 

P.  BLEEMEE. 


Het  eiland  Bawean  kan  gezegd  worden  tot  het  geographisch 
gebied  van  Java  te  behooren ,  even  als  het  in  een  administratief 
opzigt  daaronder  gebragt  is,  t.  w.  onder  de  residentie  Soera- 
baja,  ten  noorden  van  welke  het  is  gelegen. 

In  een  ichthyologisch  opzigt  was  dit  eiland  tot  nog  toe 
volkomen  onbekend,  en  het  verheugt  mij  alzoo,  mij  in  staat 
gesteld  te  zien,  eene  eerste  bijdrage  ten  deze  te  knnnen  aan- 
bieden. 

11c  ben  daartoe  in  de  gelegenheid  gesteld,  door  eene  belang- 
rijke  verzameling,  der  Natuurkundige  Yereeniging  in  Neder- 
landsch  Indio  aangeboden  door  den  beer  C.  L.  Schroder, 
kapitein  der  infanterie  bij  het  indische  leger,  die,  tijdens  eene 
militaire  expeditie ,  derwaarts  ondernomen  ter  beteugeling  van 
den  zceroof,  de  belangen  der  wetenschap  dnarbij  niet  heeft  nit 
liet  oog  verloren  en,  behalve  andere  naturalion  ,  ook  een  aanzien- 
lijk  aantal  visclisoorten  van  daar  heeft  medegebragf. 

Deze  vischsoorten  zijn  de  hieronder  genocmde. 


352 


Fam.  Holocentroidei. 

1  Holocentrum  orientale  CV.,  Verb.  Bat.  Gen.  XXII  Perc.  p.  53. 

2  »  punctatissimum  CV.,  Nat.  T.  Ned.  Ind.  IV  p.  248- 

Fam.  Cheilodipteroidei. 

3  Cheilodipterus  lineatus  Lac.  a  Cheilodipterus  octovit talus  CV., 

Verb.  Bat.  Gen.  XXII  Perc.  p.  29. 

\ 

4*  Apogon  ambolnensis  Blkr ,  Nat.  T.  Ned.  Ind.  V  p.  329. 

5*  >?  bandanensis  Blkr,  Nat.  T.  Ned.  Ind.  VI  p.  95. 

6*  i)  ceramensis  Blkr,  Nat.  T.  Ned.  Ind.  II  p.  256. 

7  )>  macropterus  K.  v,  II.,  Nat.  T.  Ned.  Ind.  II  p.  168; 

8  novemfasciatus  CV.,  Nat.  T.  Ned.  Ind.  Ill  p.  113. 

Fam.  Serraxoidei. 

9  Serranus  borridus  K.  v.  II.,  Verb.  Bat  Gen.  XXII  Perc.  p.  36. 

10  >7  microprion  Blkr ,  Nat.  T.  Ned.  Ind.  Ill  p.  552. 

Fam.  Centropristeqidei. 

11  Myriodon  scorpaenoides  Bris.,  Nat.  T.  Ned.  Ind.  II  p.  480. 

12  Mesoprion  coeruleopnnctatus  Blkr  ,  Nat,  T.  Ned.  Ind.  IT  p.  169. 

13  »)  fulviflamma  Blkr  3  Nat.  T.  Ned,  Ind.  Ill  p.  554. 

14  ))  lu tj anus  CV.,  a  Mesoprion  madras  Blkr  ,  Verb. 

Bat.  Gen.  XXII  Perc.  p.  44. 

15  7)  octolineatus  Blkr,  Verb.  Bat.  Gen.  XXII  Perc.  p.  40. 

16  Letbrinus  barak  Riipp,  Verb.  Bat.  Gen.  XXIII  Spar.  p.  15. 

17  7)  opercularis  CV.,  Verb.  Bat.  Gem  XXIII  Spar.  p.  14. 

18  Hcterognathodon  xantlioplenra  Blkr,  Verb.  Bat.  Gen. XXIII 

Sciaen.  p.  31,  Nat.  T,  Ned.  Ind,  I  p.  101. 

19  Scolopsides  bilineatus  CV.,  Verb.  Bat.  Gen.  XXIII  Sciaen.  p.  28. 

20  77  lycogenis  C  V.,  Verb.  Bat.  Gen.  XXIII  Sciaen.  p.  36. 

21  Diagramma  punctatiim  Ehr,,  Verb.  Bat.  Gen.  XXIII  Sciaen. 

p.  25. 

Fam.  Datnioidei. 

22  TberapoiT  gervus  CV.,  Verb.  Bat,  Gen.  XXII  Perc,  p.  49. 

23  Pristipoma  caripa  CV.,  Verb.  Bat.  Gen.  XXIII  Sciaen.  p.  21, 


353 


Fam.  Caesioidei. 

24  Caesio  clirysozonus  K.  v.  H.,  Yerh.  Bat.  Gen.  XXIII  Maen.  p.  9. 

25  »  erythrogaster  K.  v.  II.,  V.  Bat,  Gen.  XXIII  Maen.p.  9. 

Fam.  Gerreoidei. 

26  Gerres  filamentosus  C  V.,  Yerh.  Bat.  Gen.  XXIII  Maen.  p,  10. 

Fam.  Mulloidei, 

27  Upeneoides  vittatus  Blkr,  Act.  Soc.  Scient.  Ind.  Neerl.  II, 

8e  Bijdr.  visclif.  Amb.  p.  42. 

Fam.  Scorpaesoidei. 

28*  Scorpaena  bandanensis  Bikr,  Nat.  T.  Ned.  Ind.  II  p.  237, 
III  p.  698. 

29  Scorpaenopsis  oxyceplialus  Blkr  Scorpaena  oxyceplialus. 

Blkr,  Yerh.  Bat.  Gen.  XXII  Scler.  p.  7. 

30  a  polylepis  Blkr  ?=j  Scorpaena  polylepis  Blkr ,  Nat.  T. 

Ned.  Ind.  II  p.  173. 

31  Pterois  volitans  CV.,  Yerh.  Bat.  Gen.  XXII  Scler.  p.  7. 

Fam.  Chaetodontoidei, 

32  Chaetodon  auriga  Forsk.,  Nat.  T.  Ned.  Ind.  V.  p.  164. 

33  a  biocellatus  CY.  m  Chaetodon  ocellatus  Blkr  (hand  Bl.). 

Nat.  T.  N.  Ind.  VI  p.  213,  XI  p.  403. 

34  »  octofasciatus  Bl.,  Yerh.  Bat.  Gen.  XXIII  Chaet.  p.  16. 

35  »  princeps  CV.,  Verh.  Bat.  Gen.  XX1I1  Chaet.  p.  19. 

36  »  speculum  K.  v.  H.,  Nat.  T.  Ned.  Ind.  II  p.  242. 

37  a  'vagabundus  BL,  Yerh.  Bat.  Gen.  XXIII  Chaet.  p.  18. 

Fam.  Psettoidei. 


38  Platax  vespertilio  Cuv.  Platax  Blochii  C  V.,  Yerh,  Bat.  Gen. 

XX1I1  Chaet,  p.  27. 

Fam.  Equuloidei. 

39  Gazza  tapeinosoma  Blkr ,  Nat.  T.  Ned.  Ind.  IV  p.  260. 

40  Equula  gomorah  CV.,  Verh.  Bat.  Gen.  XXIV  Makr.  p.  82. 

27 


DL.  XVIII. 


854 


Fam.  Caeangoidei. 

41*  Carangichthys  typns  Blkr ,  Nat.  T.  Ned.  Ind.  Ill  p.  760. 

42  Carangoides  armatus  Blkr  {=;  Carangoides  citula  Blkr,  Verh. 

Bat.  Gen.  XX1Y  Makr.  p,  65 

Fam.  Teuthyoidei. 

43  Amphacantlius  dorsalis  CV.,  Yerh.  Bat.  Gen.  XXIII  Tenth,  p.  9. 

,44  »  virgatus  CV.3  Yerh.  Bat,  Gen.  XXIII  Teuth.  p.  11. 

45  Acantlmrus  matoides  CY.,  Yerh.  Bat.  Gen.  XXIII  Tenth,  p.  12. 

46  Naseus  amhoinensis  Blkr  Keris  arahoinensis  Blkr,  Nat.  T. 

Ned.  Ind.  HI  p.  275. 

47  »  Ylamingii  CV.,  Nat.  T.  Ned.  Ind,  1Y  p.  472. 

Fam.  Atheeinoidet. 

48  Atherina  duodecimalis  CY,  Nat,  T.  Ned.  Ind.  II  p.  485. 

49  »  laeunosa  F'orst.,  Nat.  T.  Ned.  Ind.  Y.  p.  504. 

Fam.  Pseudocheomomidoidei. 

50*  Pseudochromis  fnsens  Miilk  Trosch.,  Nat,  T.  Ned.  Ind.  III. 
p.  708,  XI  p.  69. 

51  Plesiops  coernleolineatus  Riipp.,  Nat.  T.  Ned,  Ind.  IY  p.  116, 

Fam.  Pomacenteoidei. 

52  Premnas  biaculeatus  Blkr,  Nat.  T.  Ned.  Ind,  VI  p.  105. 

53  Pomacentrus  hankanensis  Blkr  Pomacentrns  taeniops  CV  ? 

Blkr  (nee  CY),  Nat.  T.  Ned.  Ind,  III  p.  729. 

54  »  ehrysopoecilus  K.  v.  H.,  Nat,  T.  Ned.  Ind.  Ill  p.  284. 

55*  katanko  Blkr,  Nat.  T.  Ned.  Ind.  Ill  p.  169. 

56*  »  melanopterus  Blkr,  Nat.  T.  Ned.  Ind.  Ill  p.  562’ 

75  »  moluccensis  Blkr,  Nat.  T.  Ned.  Ind,  IY  p.  118. 

58  »  pavo  Lac.,  Nat.  T.  Ned,  Ind.  IIp.  247. 

59  »  prosopotaenia  Blkr,  Nat,  T.  Ned.  Ind.  Ill  p.  67. 

60  5>  taeniometopon  Blkr,  Nat.  T.  Ned.  Ind.  Ill  p.  283. 

61*  Dascyllus  aruanns  CY,,  Nat.  T.  Ned.  Ind.  YI  p.  108. 

62  Glyph  iso  don  anahatoides  Blkr,  Yerh.  Bat.  Gen.  XXI  Lahr. 
cten.  p.  28. 


G3  Glypliisodon  coelestinus  CV.,  Verli.  Bat.  Gon.  XXI  Labr, 
cten.  p.  15. 

G  1*  »  nemuras  Blkr.,  Nat.  T.  Ned.  Ind.  XIII  p.  73. 

65  »  rahfci  CV.,  Nat.  T.  Ned.  Ind,  III  p.  287. 

66*  »  xanthonotus  Blkr,  Nat.  T.  Ned.  Ind.  XVIII  p.  357. 

G7  Heliases  frenatus  CV.,  Nat.  T.  Ned.  Ind.  Ill  p.  710. 

Fam.  Labroidei. 

68  Julis  (Jnlis)  celebicus  Blkr,  Nat.  T.  Ned.  ind.  IX  p.  313. 

69  »  (  »  )  lanaris  CV.,  Verh.  Bat.  Gen.  XXII  Gladsch. 

Labr.  p.  28. 

70  »  (Halichoeres)  casturi  Blkr,  Nat.  T.  Ned.  Ind.  Ill  p.  768. 

71*  »  (  »  )  dieschismenacanthoides  Blkr,  Nat.  T.  Ned.  Ind. 

IV  p,  181 

72  »  (  ”  )  elegans  K.  v.  II.,  Nat.  T.  Ned  Ind.  Ill  p.  289. 

73*  »  (  »  )  Huevenii  Blkr,  Nat.  T.  Ned.  Ind.  IIIp.  252. 

71  j>  (  »  )  leparensis  Blkr,  Nat.  T.  Ned.  Ind.  Ill  p.  730. 

75  »  (  )>  )  Ilarloffi  Blkr,  Verh.  Bat.  Gen.  XXII  Gladsch. 

Labr.  p.  22. 

76*  '■>  (  »  )  mehinurns  Blkr,  Nat.  T.  Ned.  Ind.  Ill  p.  251, 

V  p.  87. 

77  »  (  »  )  miuiatus  K.  v.  II..  Act,  Soc.  Sciut.  Ind.  Neerl. 

I  Vissch.  Amb.  p,  60. 

78  »  (  »  )  polyopthalmus  Blk,  Nat.  T.  Ned.  Ind.  Ill  p.  731. 

79  »  (  »  )  Temmincki  Blkr,  Nat.  T.  Ned.  Ind.  IV  p. 

491,  V  p.  318. 

80*  Cheilio  hemichrysos  CV..  Nat.  T.  Ned  Ind.  II  p.  255. 

81  Clieilinus  decacantlius  Blkr,  Nat.  T.  Ned.  Ind.  II  p.  256. 

Fam.  Scaroidei. 

82  Scarus  micrognatlios  Blkr,  Verh.  Bat.  Gen.  XXII  Gladsch. 

Labr.  p.  56. 

Fam.  Eleotrioidei. 

83*  Eleotriodes  sexguttatus  Blkr  ^  Eleotris  sexguttatus  CV., 
Act.  Soc.  Sc.  Ind,  Neerl.  Ill  Ge  By  dr,  Sumatr.  p,  42. 


356 


Fam  Gobioidei. 

84*  Gobius  periophtbalmoides  Blkr,  Nat.  T,  Ned.  Ind.  I  p.  249. 
85*  »  phalaena  CV.,  Nat.  T.  Ned.  Ind.  II  p.  244. 

86  »  stethophthalmus  Blkr,  Nat,  T.  Ned.  Ind.  XV  p.  236. 

87*  »  Voigtii  Blkr  j=s  Gobius  xantbotaenia  Blkr,  Nat.  T. 

Ned.  Ind.  YII  p.  83,  IX  p.  308. 

88  Apocryptes  glypbisodon  Blkr,  Verh.  Bat.  Gen.  XXII  Blenn. 

Gob.  p.  36. 

Fam.  Batrachoidei. 

89  Batracbus  grunniens  CV.,  Nat  T.  Ned.  Ind.  II  p.  487, 

Fam,  Blennioidei. 

90  Salarias  quadripinnis  CV.,  Verb.  Bat.  Gen.  XXII  Blenn. 

Gob,  p.  19. 

Fam.  Silukoidei. 

91  Plotosus  angullaris  Lae,,  Iclitb.  Arcli.  ind.  Prodr.  I  p.  314. 

Fam.  Clupeoidei, 

92*  Harengula  dispilonotus  Blkr,  Verh.  Bat.  Gen,  XXIV  Har. 
p.  49,  Nat.  T.  Ned.  Ind.  Ill  p.  456, 

93  Engraulis  Russelli  Blkr,  Verb.  Bat.  Gen.  XXIV  Har.  p.  38. 

Fam.  Scombresocioidei. 

94  Belone  gigantea  T.  Schl.  ?=}  Belone  cylindrica  Blkr,  Verb. 

Bat,  Gen.  XXIV  Snoek  p.  13. 

95  Hemiramphus  Dussumierii  CV.,  Verh.  Bat.  Gen.  XXIV 

Snoek.  p.  18, 

Fam.  Saupjdoidei. 

96  Saurida  tumbil  CV.,  Verb.  Bat.  Gen.  XXIV  Cbiroc.  p.  20. 

Fam.  Muraenoidei. 

. 

97*  Muraena'  amblyodon  Blkr,  Act.  Soc.  Scient.  Ind.  Neerl.  I 
Visscb.  Manado  p.  72. 


357 


Fam.  Tetraodovtoidei. 

98  Arothron  testudineus  J,  Mull.,  Yerh.  Bat-  Gen.  XXIV 
Blootkak.  p.  14,  Nat.  T.  Ned.  Ind,  III  p,  78. 

Fam.  Balisteoidei. 

99*  Batistes  flavomarginatus  Rupp,  Nat.  T.  Ned.  Ind.  Ill  p.  303. 

100  »  viridescens  Lac,,  Nat.  T.  Ned.  Ind.  VII  p.  375. 

101*  Monacan  thus  chrysospilos  Blkr,  Nat-  T.  Ned-  Ind.  IV  p.  126, 

102*  »  pardalis  Rupp.  £2  Monacanthus  Houttuyni  Blkr, 

Nat.  T.  Ned.  Ind-  V  p.  351. 

Fam.  Svngxathoidei. 

103  Gastrotokeus  biaculeatus  Heck.  Syngnathoides  Blochii 
Blkr,  Nat.  T.  Ned.  Ind-  II  p.  299,  Verh.  Bat- 
Gen.  XXV  Trosk.  p.  24. 

Alle  deze  soorten  zijn  gevangen  in  de  baai  van  Sankapoera, 
de  hoofdplaats  des  eilands. 

Brengt  men  de  fauna  van  Bawean  in  een  geographisch  op- 
zigt  tot  die  van  Java,  wat  althans  voor  de  zeefauna  geene 
bezwaren  heeft ,  vermits  Bawean  gelegen  is  op  ongeveer  de 
lengte  van  Soerabaja  en  de  breedte  van  Bantam ,  dan  zijn  van 
de  bovengenoemde  soorten  vrij  talrijke  nieuw  voor  de  fauna 
van  Java.  Deze  soorten  zijn  in  de  bovenstaande  lijst  met 
een  *  gemerkt  en  ten  getale  van  niet  minder  dan  24,  en  bren- 
gen  het  aantal  thans  van  Java  bekende  vischsoorten  op  onge¬ 
veer  1068.  Alle  echter  waren  reeds  bekend  als  bewoonsters 
van  den  Indischen  archipel ,  met  uitzondering  slechts  van 
Glyphisoden  xanthonotus,  welke  tevens  nieuw  is  voor  de  we- 
tenschap. 

Glyphisodon  xanthonotus  Blkr. 

Glyphis.  corpore  oblongo  compresso,  altitudine  2’/2  circiter  in  ejus 
iongitudine,  latitudine  3  circiter  in  ejus  altitudine;  capite  4  7*  circiter 


in  longitudine  corporis ,  acque  alto  circiter  ac  longo ;  oculis  diametro  3 
fere  in  longitudine  capitis;  linea  rostro-dorsali  convexa;  rostro  oculo  duplo 
circiter  breviore;  ossibus  suborbitalibus  alepidotis  ,  rugosis ,  angulo  oris 
oculi  diametro  duplo  circiter  liumilioribus;  maxillis  aequalibus,  superiore  sub 
oculi  margine  anteriore  desinente;  dentibus  maxilla  superiore  p.  m.  60, 
maxilla  inferiore  p.  m.  50;  praeoperculo  subrectangulo,  angulo  rotundato; 
squamis  lateribus  medio  corpore  28  p.  m.  in  serie  longitudinali ;  linea  laterali 
sub  pinnae  dorsalis  radiosae  parte  anteriore  interrupta ;  pinnis  dorsali  ra- 
diosa  et  anali  angulatis  elevatis,  dorsali  anali  altiore  altitudine  l3/5  cir¬ 
citer  in  altitudine  corporis;  dorsali  spinosa  spinis  postrorsum  magnitudine 
sensim  accrescentibus ,  posteriore  corpore  plus  duplo  humiliore ;  pinnis 
pectoralibus  obtusiuscule  rotundatis,  ventralibus  acutis  et^caudali  leviter 
emarginata  lobis  acutiusculis  4  et  paulo  in  longitudine  corporis;  colore 
corpore  roseo-violaceo ,  nucha  dorsoque  antice  sub  tota  pinna  dorsali  spi- 
nosa  pulclire  flava;  iride.  coeruleo  et  violascente  tincta ;  pinna  dorsali 
parte  spinosa  tota  et  parte  radiosa  antice  pulclire  flava,  parte  radiosa 
postice  dilute  violacea;  pinnis  pectoralibus  dilute  violaceis ;  pbanis  ven¬ 
tralibus  nigris ,  postice  albidis ;  anali  nigricante- violacea  postice  dilutiore  ; 
caudali  medio  roseo-violacea ,  superne  et  inferne  pulclire  flava. 

B.  6.  D.  13/14  vel  13/15.  P.  2/16.  V.  1/5.  A.  2/13  vel  2/14.  C.  1/13/1 
et  lat.  brev. 

Hab.  Sankapura,  in  mari. 

Longitudo  speciminis  unici  SO’”. 

Aanin.  Glypliisodon  xantlionotus  is  zeer  geraakkelijk  herken- 
baar  aan  haren  fraai  gelen  nek,  rug  en  rugvin  en  zwart-vio- 
lette  buikvinnen  en  aarsvin.  Zij  koint  mij  overigens  voor  in 
bouw  het  naaste  verwant  te  zijn  aan  Glypliisodon  melanopus 
Blkr  van  Java’s  Zuidkust. 

Scripsi  Batavia  Calendis  Januarii  1859. 


TWEEDE  BIJDRAGE 


TOT  DE  ICENNIS  DER  V1SCHEAUNA  VAN 

B  A  W  E  A  N, 


DOOR 

I®  BLEESKKR. 


De  beeren  G.  L.  en  T.  W.  Schroder,  kapiteins  der  in- 
fanterie  hebben  de  goedheid  gehad  inij  eene  fraaije  verza- 
rneling  van  vischsoorten  van  Bawean  te  doen  geworden. 
Heeds  vroeger  had  ik  105  soorten  van  daar  ontvangen  door 
den  lieer  G.  L.  Schroder,  welke  soorten  opgesomd  zijninmijne 
Bijdrage  tot  de  kennis  der  vischfauna  van  Bawean,  opgenomen 
in  het  18e  deel  van  bet  Natuurkundig  Tijdschrift  voor  Neder- 
landsch  Indie  (bladz.  551 — 558).  De  nieuwe  verzameling 
was  weder  rijk  aan  voor  de  kennis  der  fauna  van  Bawean 
nieuwe  vormen.  Zij  bevatte  de  hieronder  genoemde  soorten. 


i  *  Monacanthus  hajam  Blkr  Hah. 

2*Arothron?  kappa  Blkr.  » 

5  *  Seams  Blochii  Yal.  » 

4  *  Cheilinus  tetrazona  Blkr.  » 

o  *  Julis  (Julis)  dorsalis  QG.  » 

(*,  »  (  »  )  lunaris  Yal.  » 

7  »  (Ilalichoeres)  argus  Benn,  » 

8  *  »  (  »  )  binotopsis  Blkr.  » 

9  »  (  )»  )  casturi  Blkr.  » 


Batoesendi Tambelang. 2) 
Batoesendi. 

Batoesendi. 

Batoesendi. 

Batoesendi. 

Batoesendi,  Tambelang. 
Batoesendi,  Tambelang. 
Tambelang. 

Batoesendi. 


1j  Noordoostkust.  2)  Oostkust. 


244 


10  Julis  (Halichoeres)  Cuvieri  Blkr.  Hab.  Bafoesendi. 


11 

»  (  » 

)  deschismenacan- 

tlioides  Blkr. 

»  Batoesendi ,  Tambel a ug. 

12 

n  ^  » 

)  elegans  K.  y.  H. 

»  Batoesendi,  Tambelang* 

15 

)>  (  n 

1  Harloffi  Blkr. 

/ 

»  Batoesendi,  Tambelang. 

14* 

»  !  » 

V 

)  kallosoma  Blkr. 

»  Batoesendi,  Tambelang. 

15 

»  (  n 

)  leparensis  Blkr. 

»  Batoesendi ,  Tambelang. 

46 

V  i  )> 

)  melanurus  Blkr. 

»  B at  oe  s  en  di ,  T  amb  e  I  an  g . 

17* 

»  » 

)  modestus  Blkr. 

»  Batoesendi,  Tambelang. 

48 

»  ^  » 

)  miniatus  K.  v.  If. 

/ 

»  Batoesendi. 

19* 

»  (  » 

)  notopsis  K.  v.  IT. 

»  Batoesendi. 

20* 

»  {  » 

)  phekadopleura  Blkr. 

Tambelang. 

21  * 

»  f  » 

)  pseudominiatus  Blkr. 

Tambelang. 

22* 

»  .  (  » 

)  Reichei  Blkr. 

»  Tambelang. 

25* 

»  ^  » 

)  Renardi  Blkr. 

»  Batoesendi,  Tambelang 

24* 

»  [  » 

)  strigiv enter  Benn. 

»  Batoesendi,  Tambelang. 

25* 

»  [  » 

}  Vroliki  Blkr. 

»  Tambelang. 

26*' 

Cossyphodes  macrodon  Blkr. 

Batoesendi ,  Tambelang. 

27 

Pomacentrus  bankanensis  Blkr. 

»  Tambelang. 

28* 

» 

bifasciatus  Blkr. 

»  Batoesendi. 

29 

)) 

chrysopoecilus  K.  t.  H. 

»  Batoesendi ,  T a mbelang. 

50* 

y > 

fascia tus  GV. 

>»  Batoesendi  ,  Tambelang. 

51 

)) 

katunko  Blkr. 

»  Batoesendi,  Tambelang. 

52* 

» 

nematopterus  Blkr. 

»  Batoesendi,  Tambelang. 

Jt) 

Glyphisodon  coelestinus  CV. 

»  T  ambelang. 

54* 

» 

oxyodon  Blkr. 

»  Tambelang. 

55 

rahti  GY. 

»  Tambelang. 

56  * 

» 

unimaculatus  GY. 

»  Ba toesen di ,  Tam bela ug. 

57* 

DascylJns  melanurus  Blkr. 

»  Tambelang. 

58 

Pseudochromis  fuscus  M.  Trosch. 

»  Batoesendi,  Tambelang. 

59  * 

» 

xanthochir  Blkr. 

»  Batoesendi,  Tambelang. 

40 

Plesiops 

coeruleoiineatus  Rupp. 

»  Batoesendi .  Tambelang. 

41 

42  * 

43 

44  * 

45 
40  * 
47* 
48* 
49 


Holocentrum  albo-rubrum  Blkr. 
Ser  ranus  Hoevenii  Blkr. 
Therapon  servus  CV. 
Heterognathodon  bifasciatus  Blkr 
>*  v  x  ant  ho  pleura  Blkr. 
Scolopsides  cancellatus  GV. 
Scorpaenopsis  diabolus  Blkr. 
Scorpaena  polyprion  Blkr. 

Apogon  bandanensis  Blkr. 


Batoesendi. 

Batoesendi. 

Batoesendi. 

Tambelang. 

Batoesendi,  Tambelang. 
Batoesendi. 

Tambelang. 

Tambelang. 

Tambelang. 


Mo 


50* 

Apogon 

chrysopomus  Blkr. 

Ilab.  Batoesendi. 

51  * 

)) 

endekateania  Blkr. 

»  Batoesendi. 

52* 

» 

m  el  an  o  r  by  n  c  ho  s  Blkr. 

»  Batoesendi. 

55  * 

)) 

margaritophorus  Blkr. 

»  Batoesendi 

54* 

)) 

monochrous  Blkr. 

»  Batoesendi. 

55 

)) 

novemfasciatus  GV. 

»  Tambelang, 

56  *  Upeneus  barberinus  Guv. 

57  *  Upeneoicles  variegatus  Blkr. 

58  *  Chaetodon  nesogallicus  C\ . 

59 .  »  vagabundus  Blkr. 

60*  Clielmon  rostratus  Gv. 

61  Platax  vespertliio  Guv. 

62  *  Ampkacanthus  marmoratus  QG. 

65  »  virgatus  GV. 

64*  Acanthurus  triostegus  GV. 

65  *  Gobius  intertinctus  Richds. 

66  »  phalaena  GV. 

67  »  periophthaimoides  Blkr. 

68  »  stethophthalmus  Blkr. 

69  *  Eleotriodes  muralis  Blkr. 

70  ’  Salarias  lineatus  GV. 

71  *  »  melanoceplialus  Blkr. 

72  *  »  Oortii  Blkr. 

75  »  quadripinnis  GV. 

74  *  »  sumatranus  Blkr. 


Tambelang. 

Batoesendi ,  Tambelang. 
Batoesendi ,  Tambelang. 
Batoesendi,  Tambelang. 
Tambelang. 

Batoesendi. 

Batoesendi, 

Batoesendi ,  T ambel  ang. 
Batoesendi. 

Tambelang. 

Batoesendi. 

Batoesendi. 

Batoesendi ,  Tambelang. 
Batoesendi. 

Batoesendi. 

Batoesendi ,  Tambelang. 
Batoesendi. 

Batoesendi ,  Tambelang. 
Batoesendi. 


.Aile  deze  soorten  zijn  nieuw  voor  de  kennis  der  achter 
ze  genoemde  vindplaatsen. —  25  er  van  waren  wel  reeds  van 
het  eiland  bekend,  doch  aangetroffen  in  de  baai  van  Sang- 
kapoera,  de  hoofdplaats  des  eilands.  De  overige  49,  de 
met  een  *  gemerkte  zijn  ook  nieuw  voor  de  kennis  der  fau¬ 
na  van  het  eiland,  en  brengen  lie t  aantal  thans  van  Ba- 
wean  te  registreren  vischsoorten  op  152. 

Bawean  beschouwende  als  geographisch  tot  Java  te  be- 
Imoren ,  zijn  eenige  der  bovengenoemde  soorten  ook  nieuw 
voor  de  kennis  der  fauna  van  Java  t.  w.  Julis  (Halichoe- 
res)  strigiventer ,  Julis  (Halichoeres)  Renardi ,  Julis  (Hali- 
oboeres)  Vroliki,  Pomacentrus  nematopterus ,  Pomacentrus 
bifasciatus,  Glyph  iso  don  oxyodon ,  Pseudochromis  xantho- 


246 


chir ,  Dascyllus  melanurus,  Heterognathodon  bifasciatus 
Apogon  endekataenia,  Apogon  monochrous,  Apogon  chrvso- 
pomus,  Apogon  melanorhynchus ,  Apogon  margaritopho- 
rus ,  Gobius  intertinctus  en  Eleotriodes  muralis,  te  zamen 
16  soorten. 

Ik  teeken  bier  nog  aan,  dat  zicli  onder  de  van  Bawean 
gezondene  visschen  nog  bevonden  2  soorten  van  Salarias 
en  1  van  Julis  (Halichoeres)  nvelker  voorwerpen  veel  te 
wenschen  overlaten  wat  hunnen  toestand  van  bewaring 
betreft.  Die  soorten  zijn  vermoedelijk  nieuw  voor  de  we- 
tenschap  doch  tot  dusverre  met  nader  bepaald. 

Batavia,  .Tuny  1860. 


r. 


J 


285 


Men  moet  der  Regering  erkentelijk  zijn  voor  die  pogin- 
gen,  waarvan  niemand  meenen  moet,  dat  zij  nit  eenig  an- 
der  oogmerk  gedaan  worden,  dan  om  der  geneeskunst  ten 
dienste  te  wezen. 

M. 


* 


OYER 


DE  REPTILIEN-FAUNA 

VAN 

SUMATRA, 

DOOR 

P.  B  LEE  HER. 


Sedert  ik  in  liet  Natuurkundig  Tijdschrift  voor  Neder- 
landsch  Indie  (Dl.  XV  p.  260 — 265)  eene  opsomming  gaf 
van  de  tot  dien  tijd  (November  1857)  van  Sumatra  bekend 
gewordene  reptilien,  zyn  meerdere  verzamelingen  van  die- 
ren  dezer  klasse  de  kennis  ten  dezen  komen  verrijken. 

Vrij  talrijke  soorten  zijn  mij  ge worden  uit  bet  Agamsche 
en  de  omstreken  van  Fort  de  Kock,  door  den  beer  G.  W. 
E.  Ludeking. 

Andere  soorten  gewierden  mij  uit  de  omstreken  van 
Tandjong  aan  de  Samangka-baai,  aan  straat  Soenda,  door 
den  lieer  G.  F.  W.  Hunnius. 

Nog  andere  soorten  ontving  ik  van  den  beer  J.  J.  W. 
E.  Van  Riemsdijk  uit  Siak  en  van  het  tot  bet  gebied  van 
Siak  belioorende  eiland  Bankalis. 

Die  soorten  zijn  alle  vermeld  in  de* aanteekeningen,  ge- 
houden  van  de  Vergaderingen  der  Natuurkundige  Vereeni- 
ging  in  Nederlandsch  Indie  en  openbaar  gemaakt  in  bet 
Tijdschrift  dier  Vereeniging. 

r  Dezer  dagen  werden  mij  op  nieuw  eenige  soorten  van 
reptilien  aangeboden  door  den  beer  II.  J.  Aiken,  die  ze 


285 


verzameldc  in  Ampat-lawang,  in  de  bovenlanden  van  Pa- 
lembang,  alsmede  nog  een  aantal  andere,  uit  de  omstreken 
van  Fort  de  Kock,  door  den  heer  Ludeking.  De  soorten 
van  Ampat-lawang  zijn  de  volgende. 

1  Platydactylus  borneensis  Blkr. 

2  Bronchocela  cristatella  Kp. 

5  Draco  fuscus  Daud. 

4  Elaps  Tliepassi  Blkr. 

5  Pilidion  dimidiatum  Blkr,  n.  sp. 

6  Calamaria  Alkeni  Blkr,  n.  sp. 

7  »  margaritophorus  Blkr. 

8  j)  leucogaster  Blkr,  n.  sp. 

9  »  melanorhynchos  Blkr,  n.  sp. 

De  soorten  van  Fort  de  Kock  van  den  beer  Ludeking 
zijn  de  hieronder  genoemde. 

1  Varanus  bivittatus  DB. 

2  Hemidactylus  frenatus  Guv. 

5  »  platurus  Blkr. 

4  »  Ludekingi  Blkr. 

5  Gymnodactylus  agamensis  Blkr. 

6  Hemiphyllodactylus  typus  Blkr. 

7  Chelomeles  sumatrensis  Blkr. 

8  Typhlina  Ludekingi  Blkr,  n.  sp. 

9  Calamaria  monochrous  Blkr,  n.  sp. 

10  Coryphodon  korros  DB. 

11  Enicognatbus  javanicus  Blkr. 

12  Elaphis  sumatranus  Blkr,  n.  sp. 

15  Tropidonotus  trianguligerus  Schl. 

1 4  Dendroplns  picta  Boie. 

15  Bothrops  viridis  Wagl. 

16  Polypedates  leucomystax  Tschudi. 

17  Megaloplirys  montana  Boie. 

18  Epicrium  glutinosum  Wagl. 

Door  de  bovengenoemde  verzamelingen  zijn  niet  minder 
dan  28  soorten  te  voegen  bij  de  lijst ,  vroeger  door  mij 
gegeven,  terwijl  talrijke  vindplaatsen  zijn  aan  teteekenen. 


286 


van  welke  vroeger  nog  geene  soorten  waren  bekend  ge- 
worden. 

Thans  zij  daardoor  in  de  registers  der  wetenschap  als 


Sumatrasche  soorten  te  schrij 

1  Testudo  emys  S.  Mull. 

2  Emys  crassicollis  Bell. 

5  »  platynota  Gr. 

4  »  Spengleri  Schw. 

5  »  spinosa  Bell. 

6  Cistudo  amboinensis  Gr. 

7  »  Diardi  DB. 

8  Gymnopus  subplanus  DB. 

9  »  javanicus  DB. 

1 0  Clielonia  imbricata  Schw. 

11  »  viridis  Schw. 

12  Sphargis  coriacea  Merr. 

1 5  Crocodilus  biporcatus  Cuv. 

14  »  vulgaris  Cuv. 

15  Platydactylus  borneen- 

sis  Blkr. 

16  »  monorchus  Schl. 

17  »  homalocephalus  Cuv. 

13  »  vittatus  Guv. 

19  »  guttatus  Cuv. 

20  Hemidactylus  frenatus Schl. 

21  »  Ludekingi  Blkr. 

22  »  marginatus  Guv. 

25  »  platurus  Blkr. 

24  »  variegatus  Cuv. 

25  »  zosterophorus  Blkr. 

26  Gymnodactylus  marmo- 

X  ratus  Cuv. 

27  »  agamensts  Blkr. 

28  Hemiphyllodactylus  ty- 

pus  Blkr. 


ven,  de  hieronder  genoemde. 

Plaatsen  van  voorkomen. 

Aneh. 


Siboga. 

Padang. 

Padang,  Palembang. 

Ampat-lawang. 

Again. 

Palembang. 

Agam,  FortdeKock. 

Agam. 

Palembang. 

Padang,  Agam,  FortdeKock. 
Pad.,  Paleinb.,  Agam. 
Padang. 

Padang. 

Agam,  Fort  de  Kock. 

Agam,  Fort  de  Kock. 


287 


Plaatscn  van  voorkomen. 


29 

Varanus  bivittatus  DB. 

Pad.,  Sibog.,  Fort  de  Kock,  Pal. 

5  0  Broncho  cela  crista tella  Kp. 

Pad.,  Again, Sibog.,  Ampatlaw. 

51 

Calotes  Ludekingi  Blkr. 

Agam. 

52 

Lophyrus  megalepis  Blkr. 

Agam. 

rr 

00 

»  tigrinus  DB. 

Padang. 

54 

»  sumatranus  Schl. 

Palembang. 

55 

»  Kuhli  Boie. 

56 

Leiolepis  guttatus  Cuv. 

57 

Draco  fuscus  Daud. 

Pad,  Palemb.,  Amp. law.,  Siak. 

58 

»  viridis  Daud. 

Padang. 

59 

»  fimbriatus  Kuhl. 

40 

»  haematopogon  Boie. 

41 

Tachydromus  sexlinea- 

tus  Daud. 

Palemb.,  Tandjong. 

42  Eumeces  punctatus  wregm. 

45 

Euprepes  Ernesti  DB. 

Palembang. 

44 

»  Sebae  DB. 

Padang,  Tandjong. 

45  Tropidolepisma  polyleu- 

cozona  Blkr. 

Radjabassa. 

46 

»  macrurus  Blkr. 

Agam. 

47  Chelomeles sumatrensis Blkr.  Agam,  Fort  de  Kock, 

48  Typhlina  Ludekingi  Blkr.  Fort  de  Kock. 

49  »  leucurus  Blkr.  Asam. 

50  Dibamus  Novae  Gnineae 


a 


DB. 


Agam. 


51 

52 
55 

54 

55 

56 

57 

58 

59 


Tandjong. 


Tandjong. 

Padang. 


Pilidion  dimidiatum  Blkr.  Ampat  Lawang. 

»  lineatum  DB. 

Ophthalmidion  crassum 
DB. 

Typhlops  Miilleri  Schl. 

»  nigro-albus  DB. 

Python  reticulatus  Gr. 

»  molurus  Gr. 

Xenopeltis  unicolor  DB.  Padang,  Rau,  Agam. 
Chersydrus  fasciatus  Cuv. 


Palembang,  Siak. 


288 


Plaatsen  van  voorkomen. 

60  Cylindropbis  rufa  Gr.  Padang,  Siak. 

61  Oligodon  subquadratum 

DB.  Radjabassa,  Tandjong. 

62  Calamaria  Alkeni  Blkr.  Ampat-lawang. 

65  »  margaritophora 

Blkr.  Ampat-lawang 

64  »  leucogaster  Blkr.  Ampat-lawang, 

65  »  melanorhynchos 

Blkr.  Ampat-lawang. 

66  »  Linnei  Boie.  Tandjong. 

67  »  agamensis  Blkr.  Agam. 

68  »  Ternminckii  DB. 

69  »  monochrous  Blkr  Fort  de  Kock. 

70  Bracbyorrbos  albus  Kuhl.  Pad.,  Agam. 

71  Coryphodon  korros  DB.  Pad.,  Fort  de  Kock,  Palemb. 

72  Dendrophis  formosa  Schl.  Tandjong. 

75  »  sumatrana  Blkr.  Palemb. 

74  »  octolineata  DB.  Tandj.,  Pal.,  Siak. 

75  »  picta  Boie.  Radjab.,  Tandj.,  Pad.,  Ag.,  Ft 

de  Kock,  Pal.,  Siak. 

76  Gonyosoma  oxycephalus 

DB.  Singkel,  Pal.,  Siak. 

7  7  Compsosoma  melanurus 

DB.  Pad.,  Ag.,  F.  de  Kock,  Siak. 

78  Compsosoma  radiatum 

DB.  Pad.,  Ag.,  Siboga. 

79  Enicognatbus  javanicus 

Blkr.  Fort  de  Kock. 

80  Ablabes  baliodeiroides 

Blkr.  Padang. 

81  Elaphis  sumatranus  Blkr.  Fort  de  Kock. 

82  Lycodon  aulicum  Boie  Singkel. 

85  Sphecodes  albofnscus  DB. 

84  Ophites  subcinctus  Wagl.  Pad.,  Rau,  Ag.,  F.  de  Kock. 

85  Odontomus  subannulatus 

DB. 


289 


/ 


86  Tropidonotus  sundanen- 

sis  Blkr. 

87  »  trianguligerus 

Schl. 

88  »  vittatus  Sclil. 

89  Amphiesma  chrysargum 

DB. 

90  »  rhodomelas  DB. 

91  »  Lindmani  DB. 

92  »  subminiatum 


Siboga. 

Tandj.,  Pad.,  Ag.,  Fort  de 
Kock,  Rau. 
Palembang. 

Padang,  Agam.  • 

Tandjong. 

Palembang. 


DB.  Palemb.,  Padang. 

95  Simotes  octolineatus  DB.  Singkel. 

94  »  purpurascensBlkr.  Palembang. 


95  Tragops  prasinus  Wagl. 

96  Dryinus  nasutus  Merr. 

97  Psammophis  floresianus 

Blkr. 

98  »  pulverulentus 

Boie. 

99  Hypsirhina  enhydris  DB. 

100  Euros tus  plumbeus  DB. 

101  Homalopsis  albomacula- 

tus  DB. 

102  Cerberus  boaeformis  DB. 

103  Chrysopelea  ornata  Boie. 

104  »  rhodopleuron  DB. 

105  Dipsadomorus  indicus  DB. 

106  Triglyphodon  dendropbi- 

lum  DB. 

107  »  gemmicinctum 

DB. 

108  Elaps  bivirgatus  Schl. 

109  »  melanotaeniaBlk 

110  »  trilineatus  DB. 

111  »  furcatus  Schl. 


Tandj.,  Pad.,  Rau,  Agam,  Pa¬ 
lembang. 

Tandjong. 

Radjab.,  Palemb. 

Padang. 

Palembang. 

Padang. 

Padang. 

Palembang. 

Palemb.,  Siak. 

Radjabassa. 

Agam,  Siak. 

\  Siboga. 

Pad.,  Agam. 


I)L.  XXI 


19 


290 


112  Elaps  Thepassi  Blkr. 

115  Dimeresurus  Boiei  Blkr. 

114  Bungarus  semifasciatus 

Kuhl. 

115  »  annularis  Baud. 

116  Naja  tripudians  Wagl. 

117  Trimeresums  ophiopha- 

gus  BB. 

118  Hydropis  gracilis  Schl. 

119  »  schistosa  Schl. 

120  »  striatus  Schl. 

121  Platnrns  fasciatus  Baud. 

122  Pelamis  bicolor  Baud. 
125  Trigonocephalus  rhodo- 

' stoma  Rwdt. 

124  Tropidolaemus  Wagleri 
BB. 


Ampatlaw.,  Siak. 
Westkust. 

Singk.,  Falemb. 

Paleinbang. 


Pad.,  Oostkust. 

Padang. 

Tandj.,  Siboga. 


Siboga. 


125  Bothrops  formosus  Blkr. 

126  »  viridis  Wagl. 

127  liana  tigrina  Baud. 

128  Megalopbrys  montana 

Kulil. 

129  »  rostrata  S.  Mull. 
150  Rbacopborus  Reinwardti 

BB. 


Padang. 

Fort  de  Kock. 

Pad.,  Troessan,  Ag.,  Palemb! 
Batang-singalang. ,  Fort  de 
Kock. 

Westkust. 


151  Hyla  cyanea  Baud.  Padang. 

152  Polypedates  erytbraeus 

Blkr.  Padang,  Agam. 

155  »  chalconotus  Blkr.  Again. 

154  »  ?  leprosus  tzz  Hy¬ 

la  leprosa  S.  Mull.  Padang. 

155  »  Junghubni  Blkr. 

156  leucomystax 

Tscbudi.  Fort  de  Keck. 

157  Micrhyla  aebatina  Tscbu¬ 

di. 


Agam. 


291 


138  Kalophrynus  pleurostigma 

Tschudi.  Again. 

139  Hylaedactylus  baleatus 

Tschudi.  Agam. 

140  Bufo  asper  Sclil. 

141  »  scaber  Daud. 

142  Epicrium  glutinosum  Wagl.  Fort  de  Kock. 

Men  kent  thans  alzoo  van  Sumatra. 

Schildpadden  12  soorten.  i 

Hagedissen  38  » 

Slangen  76  » 

Kikvorschen  17  » 

Van  de  slangen  behooren  tot  de 
Niet  vergiftige  44  soorten. 

Valscbe  giftslangen  13  » 

Ecbte  giftslangen  19  »  (waaronder  5  Zeeslangen). 

Onder  de  door  den  heer  H.  J.  Aiken  aangebodene  slan¬ 
gen,  zijn  3  nog  onbeschrevene  soorten  van  Calamaria  en 
een  nieuwe  soort  van  Pilidion.  De  Pilidion  is  eene  fraaije 
soort,  zonder  bandteekening,  met  de  staarthelft  dikker  dan 
de  kophelft  des  ligchaams ,  en  de  bovenhelft  des  ligchaams 
donker  zwartviolet  en  de  onderhelft  zuiver  wit.  Zwart  en 
wit  zijn  er  scherp  van  elkander  gescheiden.  Ik  heb  deze 
soort  genoemd  Pilidion  dimidiatum.  Ik  bezit  er  twee  voor- 
werpen  van  van  285///  tot  3057//  lengte.  De  dikte  des  lig¬ 
chaams  gaat  er  28  tot  38  malen  in  zijne  lengte. 

De  nieuwe  soorten  van  Calamaria  van  de  bovengenoem- 
de  verzamelingen  liebben  mij  aanleiding  gegeven ,  de  soor¬ 
ten  van  Calamaria  mijner  verzameling  aan  een  nader  on- 
derzoek  te  onderwerpen. 

Ik  bezit  thans  14  archipelagische  soorten  van  dit  ge- 
slacht.  Ik  heb  ze  alle  naauwkeurig  met  de  beschrijvingen 
der  soorten  van  Calamaria  in  de  Erpetologie  generate  ver- 
geleken  en  ben  tot  de  uitkomst  geraakt,  dat  van  mijne  14 


292 


soorten  sleclits  een  iu  gezegd  werk  beschreven  is  t.  w.  Ga- 
lamaria  Linnei. 

De  kenmerken  dier  soorten  laten  zicli  naar  volg end  sche¬ 
ma  bepalen. 

I.  Scuta  supralabialia  5. 

A.  Scuta  infralabialia  primi  pans  post  scutum  mentale  eon- 
tigua. 

a.  Scuta  intermaxillaria  posteriora  non  contigua,  squamis 
2  vel  1  intermediis. 

-f*  Squamae  intermediae  2. 

§  Scutum  frontale  latius  quam  Ion  gum,  angulis  ante- 
riore  valde  obtuso,  posteriore  valde  acuto. 

Calamaria  agamensis  BIk  r. 

Color  superne  violaceo-niger,  interne  llavescens  vel  albescens. 
Caput  superne  postice  vitta  transversa  Hava  cinctum.  Scuta 
ventralia  medio  nebula  violascente,  angulis  vulgo  macula 
violascente.  Scuta  caudalia  fuscescentia  flayescente  margin  a- 
ta ;  cauda  inferne  vitta  longitudinali  mediana  fusca.  Cauda 
1 1 1  /2  ad  17  in  longitudine  totius  corporis. 

Hab.  Sumatra  (Fort  de  Kock),  Borneo  (Sinkawang). 

Longitudo  2  speciminum  525//;  et  530"7. 

§’  Scutum  frontale  aeque  longnm  ac  latum,  angulis 
anteriore  et  posteriore  acutis. 

Calamaria  Dumerili  Blkr. 

Colores  ut  in  Calamaria  agamensi,  sed  vitta  nucbali  minus 
conspicua.  Cauda  7  circiter  in  longitudine  totius  corporis. 
Hab.  Borneo  (Sinkawang). 

Longitudo  speciminis  unici  290"'. 

f  Squama  intermedia  unica. 

Scutum  frontale  vix  latius  quam  longum,  angulis 
anteriore  et  posteriore  obtusis. 

'vs 

Calamaria  -sinkawang ensis  Blkr. 

Coioresut  supra  sed  nebulis  mediis  scutis  ventralibus  nnllis. 
Cauda  7y2  fere  in  longitudine  totius  corporis. 


295 


Hab.  Borneo  (Sinkawang). 

Longitudo  speciminis  unici  265"'. 

b.  Scuta  intermaxillaria  posteriora  contigua,  squama  inter¬ 
media  nulla. 

f  Scutum  frontale  longius  quam  latum,  angulis  ante- 
riore  obtuso,  posteriore  acuto. 

§  Cauda  11  ad  17  in  longitudine  totius  corporis. 
Nucha  vitta  transversa  alba  vel  Hava. 

Calamaria  leucogaster  Blkr, 

Color  sup  erne  violaceo-niger,  interne  albus;  maculis  dorso, 
lateribus,  cauda  ventreque  nullis.  Yitta  nuchalis  sat  longe 
post  scuta  parietalia  sita.  Cauda  interne  vitta  nulla. 

Hab.  Sumatra  (Ampat-lawang). 

Longitudo  2  speciminum  140"'  et  225'". 

§§  Cauda  7  fere  in  longitudine  totius  corporis?  Nucha 
vitta  transversa  nulla. 

Calamaria  Rebentischi  Blkr. 

Color  superne  yiolaceo-niger,  interne  albus.  Latera interne 
serie  ocellorum  ilavescentium,  ocello  singulis  squamis  unico. 
Cauda  interne  vestigio  vittae  longitudinalis  medianae. 

Hab.  Borneo  (Sinkawang). 

Longitudo  speciminis  unici  280"'. 

§§’  Cauda  9  in  longitudine  corporis.  Yitta  nuchalis 
nulla.  Scutum  rostrale  superne  reflexum. 

-Calamaria  monochrous  Blkr. 

Color  toto  corpore  violaceo-niger.  Scuta  ventralia  et  cauda- 
lia  postice  stria  tlavida  marginata. 

Hab.  Sumatra  (Fort  de  Kock). 

Longitudo  speciminis  unici  500"'. 


f”  Scutum  frontale  latius  quam  longum. 


294 


§§  Angulis  anteriore  obtusiusculo ,  posteriore  valde 
acuto.  Cauda  10  ad  11  in  longitudine  totius  corporis. 

Calamaria  Roelandti  Blkr. 

Corpus  superne  violaceo-nigrum,  inferne  albidum;  immacu- 
latum.  Cauda  inferne  vitta  longitudinali  mediana  nigra. 

Hab.  Borneo  (Sinkawang). 

Longitudo  speciminis  unici  544"'. 

§§’  Scutum  frontale  vix  latius  quam  longum,  angu¬ 
lis  anteriore  et  posteriore  obtusis.  Cauda  9  in  lon¬ 
gitudine  totius  corporis. 

Calamaria  macrurus  Blkr. 

Corpus  superne  violaceo-nigrum,  capite  nigrum,  inferne  al¬ 
bidum.  Squamae  laterales  serie  inferiore  singulae  basi  vulgo 
macula  nigricante.  Cauda  inferne  maculis  sparsis  parcissimis 
nigricantibus. 

Hab.  Java. 

Longitudo  speciminis  unici  460"'. 

B.  Scuta  infralabialia  1*  paris  post  scutum  mentale  non  con- 
tigua. 

a.  Tenter  albidus  immaculatus.  Cauda  inferne  vitta  medi¬ 
ana  nulla.  Scutum  frontale  longius  quam  latum. 

-|~j-  Scuta  intermaxillaria  posteriora  non  contigua,  squa- 
mis  2  intermediis.  Cauda  25*/2  ad  50  in  longitudine 
totius  corporis.  Scutum  rostrale  superne  reflexum. 

Calamaria  margaritophora  Blkr. 

Corpus  superne  aurantiaco-fuscescens,  maculis  fuscis  vel  ni- 
gris  parvis  capite  numerosissimis ,  dorso  oblongis  ex  parte 
longitudinaliter  seriatis;  latera  inferne  maculis  rotundis  fla- 
vescentibus  inter  vittas  2  nigras  uniseriatis.  Cauda  basi  utro- 
queK latere  macula  majore  flavescente  vel  albida  faciei  cau- 
dae  inferiore  coalescente. 

Hab.  Java,  Sumatra  (Ampat-lawang). 

Longitudo  2  speciminum  284’"  et  297”\ 


295 


++’  Scuta  intermaxillaria  posterior  a  contigua ,  squama 
intermedia  nulla.  Cauda  18  circiter  in  longitudine 
totius  corporis.  Scutum  rostrale  superne  non  reflexum. 

Galdmaria  dimidiata  Blkr  =  Calamaria  lumbricoides  Blkr  ol.  (nec 
Boie). 

Corpus  superne  violaceo-nigrum ,  inferne  albidum.  Vertex 
llavescens.  Scutum  rostrale  macula  nigra  profundiore.  Dor¬ 
sum,  venter  caudaque  maculis  vel  vittis  nuliis. 

Hab.  Java. 

Longitudo  speciminis  unici  190’”. 

b.  Venter  et  cauda  inferne  maculis  magnis  quadratis  vio- 
laceo-nigris.  ( 

■ff  Scuta  intermaxillaria  posteriora  contigua ,  squama  in¬ 
termedia  nulla.  Scutum  frontale  longius  quam  la¬ 
tum  angulis,  anteriore  obtuso,  posteriore  acuto.  Cor¬ 
pus  superne  violaceo-nigrum  inferne  albidum.  Scutum 
rostrale  superne  non  vel  vix  reflexum. 

§  Caput  postice  superne  totum  albidum  vel  flavidum, 
rostro  et  fronte  tan  turn  nigrum.  Cauda  1472  ad  18 
in  longitudine  totius  corporis. 

Calamaria  melanorhynchos  Blkr. 

Maculae  ventre  nigrae  dimidio  corporis  posteriore  praesertim 
plurimae  conlluentes. 

Hab.  Sumatra  (Ampat-lawang). 

Longitudo  2  speciminum  162”’  et  190’”. 

§’  Caput  superne  totum  nigro-violaceum.  Cauda  1772  cir¬ 
citer  in  longitudine  totius  corporis. 


Calamaria  Alkeni  Blkr. 

Maculae  ventre  nigrae  non  vel  parcissime  conlluentes,  sin- 
gulae  scutis  immaculatis  1  vel  2  intermediis. 

Hab.  Sumatra  (Ampat-lawang). 

Longitudo  speciminis  unici  318”’. 


296 


II  Scuta  supralabialia  4.  Scuta  infralabiaiia  paris  V  post  scu¬ 
tum  mentale  non  contigua.  Scutum  rostrale  superne  reflexurn. 

A.  Scutum  frontale  longius  quam  latum,  angulis  anteriore 
obtuso  posteriore  acuto.  Scutum  rostrale  superne  parum 
reflexurn. 

Calamaria  Linnei  Boie  =  Calamaria  quadrimaculata  Blkr  ol. 
nec  DB. 

Corpus  superne  oliyaceo-fuscescens,  maeulis  multis  nigris 
parvis  polymorphis  variegatum,  inferne  maeulis  nigris  qua- 
dratis  vel  angulatis  irregulariter  dispositis.  Cauda  9  ad  20 
in  longitudine  totius  corporis. 

Hab.  Java  (Gadok,  Wonosobo),  Ceram  (Wahai),  Sumatra 
(Tandjong). 

Longitudo  8  speciminum  116’”  ad  515’'’. 

B.  Scutum  frontale  aeque  latum  ac  longum,  angulis  anterio¬ 
re  obtuso  posteriore  acuto.  Scutum  rostrale  superne  valde  re- 
flexum. 

Calamaria  borneensis  Blkr. 

Corpus  superne  violaceo-nigrum,  inferne  medio  tan  turn  flaves- 
cens  vel  albidum.  Scuta  ventralia  angulis  vitta  nigra  longi- 
tudinali  tecta.  Cauda  utroque  latere  maeulis  2  rubris  vel 
flavis  longe  distantibns.  Cauda  I2V2  cireiter  in  longitudine 
totius  corporis. 

Hab.  Borneo  (Sintang). 

Longitudo  speciminis  unici  220’”. 

Behalve  de  15  boven  *  gekenmerkte  soorten  van  Calama¬ 
ria  zijn  van  den  Indischen  archipel  nog  bekend  de  vol- 
gende  soorten,  welke  zich  niet  in  mijne  verzameling  be- 
vinden. 

Soorten  met  5  bovenlipsplaten. 

Calamaria  modesta  DB.,  van  Java. 

»  X  Gervaisii  DB.,  van  Java. 

»  bicolor  "Schl.,  van  Borneo. 

»  Schlegeli  DB.,  van  Borneo. 

»  vermiformis  DB.,  van  Java. 


4 


297 


Ca  la  maria  Temmincki  DB.,  van  Sumatra  of  Borneo. 

»  lumbricoidea  Boie,  van  Java  en  Celebes. 

»  Grayi  Giinth.,  van  de  Philippijnen. 

Soorten  met  4  bovenlipsplaten. 

Calamaria  versicolor  Ranz.,  van  Java.  • 

»  pavimentata  DB.,  van  Java. 

»  quadrimaculata  DB.,  van  Java. 

In  bet  geheel  zijn  tbans  alzoo  reeds  25  archipelagische 
soorten  van  bet  geslacht  Calamaria  bekend. 

Zeer  opmerkelijk  moet  bet  voorkomen,  dat  van  zoovele 
vroeger  reeds  bekend  gemaakte  archipelagische  soorten 
slechts  Calamaria  Linnei  in  mijne  verzameling  voorkomt, 
terwijl  de  overige  soorten  dier  verzameling  alle  nog  onbe- 
scbrevene  zijn.  Men  scbijnt  er  uit  te  mogen  opmaken  eeiE 
veel  grooteren  rijkdom  aan  soorten  van  dit  geslacht,  dan 
door  de  gedane  nasporingen  reeds  aangetoond  is. 

Belial  ve  Calamaria  monochrous  be  vat  de  verzameling 
van  den  heer  Ludeking  nog  een  paar  onbeschrevene  soor¬ 
ten  t.  w.  Typhlina  Ludekingi  en  Elapbis  sumatranus. 

Typhlina  Ludekingi  Blkr  heeft,  even  als  Typhlina  Cu- 
vieri  Wiegm.  de  onderkaaksscheede  uit  eene  enkele  plaat 
bestaande  en  niet  uit  drie,  zooals  Typhlina  leucurus  Blkr. 
Daarentegen  heeft  zij  22  of  24  overlangsche  schubreijen, 
even  als  Typhlina  leucurus ,  terwijl  Typhlina  Cuvieri  slechts 
14  overlangsche  schubreijen  heeft.  De  kleur  is  lichtbruin,  met 
een  donkerder  vlekje  op  elk  schubje.  De  staart  heeft  er  on- 
geveer  Yio  van  de  lengte  des  geheelen  ligcbaams  en  is 
slechts  witachtig  geei  aan  de  spits.  Bij  Typhlina  leu- 
curus  maakt  de  staart  slechts  Yis  tot  Y17  van  c^e  geheele 
ligchaamslengte  uit  en  is  voor  een  groot  gedeelte  geelwit. 

Elaphis  sumatranus  Blkr  is  kenbaar  aan  enkele  vooroogs- 
plaat,  enkele  achteroogsplaat ,  onverdeeld  aarsschild,  zwar- 
ten  band  midden  over  de  lengte  van  den  rug,  en  eene  over¬ 
langsche  rei  rondacbtige  zwarte  vlekken  aan  elke  zijde  van 


298 


den  rugband.  De  voorhoofdsplaat  is  er  breeder  dan  lang. 
De  schubben  van  rug  en  zijden  zijn  sterk  gekield. 

Batavia  February  1860. 


