DE OXYDORUM 

DENSITALIS CALCULO 
REPERIENDAE MODO: 
DISS. INAUG 

Hermann Kopp 



Digitized by Google 



Universe qnamvis cognihu sit modus calculandi pontlus spccificiiu) iitix- 
tarae^) qualiscanqae^ euiot donenfoniin data sunt pondcra ct absoluta et spe- 
dfieaj tmcB legn munmapief ad qms dirigahir metkodns spcciiicam eanjun- 
etioiiis eliemica« pondw eateulo mveuiendi) iiadam eonditmiibas qnac antca 
datity dauilate T«ro prooeMB dieauco mnlalay perqnaa faro indagaiae cut, 
qoae jMHieae dttqidritiaiua, atiamai Imid omaino ad inritan ceddarady propo- 
mtm laoMn non oonieciitae aunt. Hqnsaudi waea latiocuiatio gaa oonpoaito- 
ram genennn denritati calcolo stafncndae adfeme adhUbebatur^ qna jam din ■te> 
baatur l^liciuici , dcnsitntcni c volijiuinibus ponderilnisquc spcciflcis aerum com- 
penentiiim cl e voliiminc arrc foinposifo rrpleln i-oiisiifuciitcs. Solidornm flui- 
dcMUinque corporum densitates, eU-iiit-iita CheiuiiiUM) i[>sa procreaiilia respicien- 
tcty nadio ounns invcHligatae sunt; (lilTdU'cnLia, quae inter pondera spccifica vel 
aiperiBMiito vd calcolo ic|pea ntxlura facUe dcnsilatU scqnente repcrta est, om> 
no lacpe iicg%ei»alqr, ut in jneiallonun ialar se conpotitioailmS) alii diicri- 



*) Qnd ««riHUB, id, qao4 Msin k lingua j^ m t dkmdn km Gmaenft" tveaCur, ugM- 
Imm, mans gl vkeDtar,.iB mmm nwtto Bowmnralo et nCOBjaoctioais ehe- 
•nieae** noliaai •ppoifito, Mnjier liab di o. 



4 



■Ma taaguam ipoqiie ct lere est, his dwentb tpSfft BMjore inter ac aOuor 
Ute hand inttraetii. Gauralilar fto eefto patihahir, e^igmctioaftiM chcni- 
cU aa|m eHe poadni ^MM^Scnai qaam aditiiris, jpvihw ad ^pnuilitalMn at ^aa- 
Utalm OtriaiqiM daaealiRy d eoBtractioBeai igilv fali nizfana ia eo^[aa* 

cHiMMnt traaMBBteai. Qaam aealeatiaai natvoraa valaa esae, priauu aegni^ 
BoimAT^, qui plurlma jodeta ndaoris quam pro auhdara eonjeetari poaaet 

deiiisitatis esse, et dilatatiuncm igitur accipcre, demonstraviL Quo<l atliael 
ad poadem specific! iuunutationem proce^iiiu cheiuico provocatam, sulpliureta 
et chloreta quoqae vcrutata «ttnt; nnUins vero coajuacUoDuni ordinis norma 
data est, quam acqneaa de ooiporia eampoaili denaitate ooajeetuiaai 

fteere poaaia. 

Qnanmi dSiqakilioiiaBi pcqiaecae aidaUa caaa aajgeolo eeajmiela reqw* 
caaat, quia aofidamia ant Inidanua ana afirifiHnalhna eorpetibna coaapoattoaea 
aolidaediSdIehaefafionahnKeallgandae anal Hallo ftciBor ia eoii|nBetiaBnina 
aeqpiafihna deneatia proereatb aed eliam aCris aaodo oqpaaab eal senrtafioy caai 
lolidi aat ftndi cerpacia vice ipaiaa vapar ealeda iadaci ct hi mda gaa vcri 
liaberi pussit. 

IIerapatu primus fuit, qui animiim sanm ad oxydorum dcnsilatenj 
conaiderandam convcrUt ; quorum magni numeri poiidera spvcttlca liunc ad (ineiu 
experimentia oonslituit Quantum oxydi TolnniiBis ab oxygvnio rcpleatur, cal- 
cnk> iaveiUre atadabat, et, oauua aaetalla can mjgeaiit ia ponden aao apecifieo 
WTcna latioae ae eoajn^^aM, iifeai lepanaae opiaabafari qaaa lax pancb in 
exeaapBa hnreairi qddaai polaat, aed adlo aradoy eiqparicntia repafaante, vera 



*) Aunal(!!i tic Chimie et >le Phynique, ToDie XLIII, pi^. 966. lu epitome Pog- 
gendorffa Annalen, Btutd\W, pag. 107. 
**) l*hilo!(ophi<.'al Magazia, iome LXJV, pag. 321. 



Digitized by Google 



5 

■iumMqne kftberi p6l«at Tantai yoqiie ert wicttt oaqpJofi el liiMiiiiililwIp^ 
■t mJh f^eae wt lex, quae pmcw ■on cuiiMMrri jmOt ei c m y i h . Ul aemi 
enihna eorydii convwaenteia Td amloi^an •olnt ia iis cooalialwi veperifet, 
ftwln epcnm 4e^ BimaiLiirs iUiiM qui disquisilionet in epMoMcn 
git, «H«i—i !■ irrihrai redeetaie swi, temcii hae el lue m re Mnlfai mgnl 
momenti acqniri posse, conjicit, ct neglccto hujus viri dansaimi iupalsu tam 
pancos hanc (ractas.s« makTiam, miraH satis non potest 

Eventu majori Bocll ay '^'') non gaudebal, uallam in ovydorum, sulpkure* 
tomm siiuiltumque oeigmetionum coatFactionibus aoC dilataUonibiis MMlogien 

ovji^oiii ia ei^fdw eondMonii m aette ttfftouJmttSpm qaSAim neate iagi poseeCy 
eoadadflrett 

RABsnH*^ qaoqne dmriaAnu aenMAwtm knjee ici eegecMiiiM lasee- 
pit, nee ei eont^t, at fenaalaBi, que dadi ex deneatonMi dendtate 4e cem 

conjunclionis pendere speeMoe conjechna m ftoere poesenus, reperirat Pon- 
dus conjunctionis spcciiicuiii ct)nstitutum expiTimento calculo reperto mixturae 
iisdem olcmcnfis compositac comparavit, utriusqtH* elenienli rogntta densitate. 
Quae comparatio cfBci non potuit in oxydis, oxygenii Laud aeril'urmis densitale 
non perspecta. Qua metbodo utnmi eontndio an dilatatio accidcrot, cognovit. 
Tun calculo repentj fnaala denailas esjfcim aolidU ani laadi metaUu alieni ra* 
tioflibne eleedbioBMfiicii adaditi eaw dAeat, adxlani nt peedcat poaderis epeci- 
liei laali, qaaaftaai eel ia oo^melioae per aaaleglaai eoHpoaitae. Geajnaefioaw 



*) Jakrfsberichl, Jahrgim§ \\ pag. 9^ 
••) I.4(r»i supra cilalo. » 
***) ISchti rigger - Seidets Journal, Band LXV, pag. 304, in epUonw PharmacetUisches 
CentraUtlmU, Jmhrgtmg 8|jt. 



Digitized by Google 



0 



taim. douiUte alicujus a denaiUUe val miKturae vel calculo r«j|^U duicrepante, 
discrcfpaalitin intevpreUri posauwiM, ■IteriiM dawti eompAiienlM iamwtatwtt 
IwbeBtM poadM aguci&emay riteiiM tcvo aagHiitoB ani dwunocalcsy pmat oow' 
trMtio potlnbt aut d ii a fa iti». Quo ia ealcdk» vam allari d«iicalo MiMBi«ti» at* 
que Igitaur jwoemtio oognibi, mm 4abnt dcMilMy in iixjfdui mius taatnai da- 
SMUli, ox^fgaul, poadqa apeeifienai tale fcypodkclicm rqicrire potait; aatcria 
in conjoiietioniliiM, §a1plHireliBy ohlerelia, jodelia ete. afariiuqac elwenfi ilraai 
tateobk hypotheticaui quaesivit. Quibus e nnoaeri* Tero nibil efBci pote«K, o'vge- 
nii, t!.veiJi|)li cansii, dunsitale It v (xithctica hoc oiodo repcrta inter — 0,65 ct 4- .>,76 
variaate, nulla pro^ressionis Liijus lege probata. Ilypolliesin illam, iinliis tan- 
IWM elcBwnti densitatcaa ia conjunctioae aliqua mutari, jam prius a Chctuicis 
nonanllis ptoUlaaK, Bodllav refellU. Elementi foraaantis vel negativi 
utISm aratari pondna apedficm, alqaaato vevo faran«t« vd poaiiiTO eaiideiii 
aeaipar caae deMkataw» auiobatar. (^oaaa kypotbedv RAaavsH iputque fidsaak 
agnoaoeoa^ Ugb nt Teatlfpa iawniatt tuaen oa iititnr aaiplifieaia eliaiBy anilahi- 
leai anmeaa at poailin dcoMnti deoaitataai, jatBaatahiiBin aciprfm. JUgaai aofcn 
«t invanira^ laM pamm d cohtigil, ut « axwiain apcn anam fidleptf codcIh* 
ileret: 

1) Iiulividui i'ompositi anorgatiici qtialilales cl cbomic.i.s ol physicaSj impri> 
mis |i()n(]us specilicum, c cooipositionis elcmentis coUigi non ])u»>s(,*; 

ti) Corporis auorgauici (A + B), ex clemcntoruiu A et B atomis compoMli 
hypathaain nimiNBi ywJitaftbiia chcnwia et pbyaieia, potbainaBaa denaitati, repii* 
gnafe, quaat nt hjpetlieaia proMiilia eaae poaait; 

S) Oauii con corpori A eonfaractionia (aut dHatatiema) eomeniat ratio, qnae 
« eoDjimeto cnaa ali^io et tun gao^pM in constitata definitaqne cenjattctioiie 
(A. + B) ait aiofelam: vcri aiaiOe caae, apatii rqpleti majmitwdinfi (deoaitateni) 
a corperia fimna axtarioie pendere. 



Digitized by Go 



Qood attinet ad dogma tertium, KiirFFE* ciariMunuft jiua expiaaare 
DogauiU vcro anfecedeoiui dao maxini smit momcnti, tp»»y rtrm m 



Qnomin jaiida viranim mt^niiui mild Icgmli In eo|;itatioMai vnit^ Um- 



■f 

), in primis oxydoniMy demritate OMst: nt paucw dw » 

it ti U i alwujiis et oxTffCMl dotwihJihM etratieirihwi^tdatldaiiictticM, oxrfi 

puiMliut S|ic*eiiicuiu calcuiu iuvoniri vel conjectat-i tuuien jioss<*t. IJikj iu cuiijiiii- 
elionuni online ponderis specUici lege lii monstrala, in ordiauui t'l'tiTuniiu .s<rru- 
taadas legU>us via est patefacta. Satis i^fitiir sit, wLyd«raai iaaftum ttensitiUiii 
ei^nL A^ymratur tiinqiiMitin taatorum poadere Apt'cifieo oxydttnun 



«xperaMat» coaibtaU, ■» m le§t wpcr iaadla et 
ainty atqoe k ea aittUicada oburvatiaai fbrlnito eoanciiientia ealcdU 



toUabir; diffioilior awNnaUb nnllia 1^ adijicindia raUUpr, de qubnt uStm 
laquar. ' 

Quod atttaet ad legi« repcrieadae onn, niaiNHn Mm cat poatadandam , nec, 
amiH eonjunctionis dcnsitalem calenlatam cum obsi'rvata ttsqae ad ntinimnm con- 

griuTf, t'xspeciauduiu est. Obstant pondera specifii-u iujiMTlci li- t uiistituta, quae 
saepe inU'i* sc adeo (Uiserepnnt, ut vix idem evaminatum esse eorpus eredideris. 
Aggrc^gatiunis status magni in comititutionem deiuiilaUii nomeiiti est, el alieao- 
nHU coqiomm admixtiay praesertim in oxydw a mitura nobis datis, oudtaa inccr* 
tas reddit dcfiaitionea. Omnia igitaw pandcn qiediea obwrrala a verb phs 
dUvetaa babenda aunt; qnibw c dalb verited adptapinqnantiboa icpaf«> 



*) la appeadin KM: Pnbtchrift uber geitmm Mtumg 4tr HUM m MbfttaOmt, 



Digitized by Google 



8 



tea Mmam ipMua mipNUfkupaatam turtani cawy per m iatciQ|itar. Mirri— 
aenrfatiMiM rm Mt, kfii forman mam npenA b obnratiraa am alado 

lia, ilenoiutnbo. Legeni ren a aw xcporlraiy ^MMd Cuwmb^ Tetan ofle^ 
Infra coafinaabo. 

Prinsqnam ad distjuisitioncai ipMun tnnscamns , IHerae quaedam in iis, quae ' 
sequuntur, saepe nobis occurrentes, seniel ut fiat, hie oxplicoutur. Oxygnnii 
sit A nuiniYus stoechiometricus, S pondus Kpecilicam, V = -^ ; cadem -sint 
a, 8, r in aietallo qoalibeL Persaepe cum ataamr nnoicro v, qucm volumea 
apeeifican appailaaiai, ia dbamatia in examen rocatis caloolo praestitalMi 
aimaau tdbalae «eaaaali. «m ntionoa raddam ie MilMidiM. oaiba* iavailigaM 

daii caaty diMvqiuk) qai aubiy aaid IflkaKna wota^ ealealo apCwiad ^ride- 



uigiii^ed by Google 



9 



I 




, 1 




1 


^ 1 


.* 1 


f 


1 " 





x/XygCBWH « 9 * • • 


8,01 


itiHinfl, 

Biol t AvaM 






mUlUIUIIlHH 9 • • • « 


0,14 






< 1 1'- 


jiKgnimM • « • « • 


1^60 


1 






olUpilHr • * • I ■ • 


I6,li 




9.00 


806 


1 fljBMl « . , • . 


17,06 








1 Natrin • » • « • 




D»Ty ... 


0.04 


24.79 


Ff rruiD • • • ' 4 • 




Kftrstt^n • • 


7,70 


3,u0 


CitllTOIBllOtt • • • • * 


28.1i> 


ThftmHw • • 


^,00 


iUSi 


ratrfti— ■ • « * • 






w 

w 


S(.78 




34,20 










3i,ol 


BnsMD . 


7,10 ' 


4,40 

1 


Rftltim • • a • • 










Ktwinfitifil . - _ 


43,08 








■MVijwmcniuni • • • • 


47,06 


Riii*Kn1x 


8.80 






tiH Xi 










;>8,»i 


RafCw . « . 




8,08 


Gaproi . . ' . 


C3.41 


Haay ... 


8,S8 


7,S9 


1 AntimoniHi * . . • . 


04,02 


BriiWD . • . 


Q;ro 




Barj'um ..... 


68,(KI 








UiiataUium 


71,07 


Mobs . . . 


IMS 




WdfriaiM .... 


04,81 


BMhob . . 








ioa;rs 


RnpAp • • . 






Aitfralm « • • • . 




' DriitsoB . . . 


10,47 


1 10.54 


HyJmUJiM . » ■ • « 


1 miMi K^fiw. . . 




1 44,08 



Legem ul rcperiamus, qua oxydorum pondera specifics calculo praeslituere 

possinius, sumsi, conjunctionem rlieniicam e inixtiira nasci, cujus pondus specific 

A-\-a A+m 

cm C4) * ft*'— ^ — *q>wipoiMt Mixfan* in conjonctioiMfli 

transeuale, deusitas mutatur^ mutatioim cx oxygcaio ortam vim ponama8 = a', 

t 



Digitized by Google 



10 



e metallo s y. UtriaMfne dementi vim ipsius angmentatiooe aaetam, totnn Tero 
ia fliatnm effieacan suntL BCstnrM igitar densitas fd)^ nt oonjinielioiiif denii* 
UmCnj^ndtMf mnltiplietiidAMteiiBi (^±£±LJL^f ila at nmie faabemmu 



^^'^ I. A^m J '^'F^T* A-\-m " r+» • 
Neeesae igihir dod c«t| ■lizliirae |irimo deMifaitemi tan ex m 
■b ealonhriy sed poateffkiis pondM cpecificui direete (muMiit ^ a, 0 da- 
tia, ct jf mediodo atatn exponendo eognhis) rcpcriri pofeat. Si Tcro, mixta* 

ram aifris cnjuHdaui expanso in statu cum iiulidu vel fluidu curpure ctfici posse ^ 
suminiiis, et, tabnloin pracccdciiteai scqucntcs, 1^=^)601,39 poiiimus: r ad K 
miiiimum eat; v vero unua in formula est nuuierus pendens e metalii pondere spe- 
cifico, quod magni tamen in oxydi denaitatem momcnti caaej Mfsri MNi-poteat. 
Metalii aolidi praderea enm aSre nistiura ae cegitari quideai poteat. Suppeaea* 
tea fgitar, metalhua emn oxygenio aoGdo vcl floldo, ayoa pondya^ ait apeeMjewm 
z, BiBceri, aequalionem kabcmus ^ ^ " » J>^ eni tn» muaeri Ignoti, 

jf» *» inaunt Qnoe unmcroa expcrieniia noata« utenteaf et D, ipMnfaun ao- 
Imi dat obierratio, introdooeatea, eonatituinKiay et reperiaana «s 0^4^ jr a 1^ 
jp s II. Forainla igilar est ad ofxydonim deniitalea calenio definiendaa: 



Priusqaam exanaaenma, unm lex ita nperta 9ami ratioae rata aity OiOiiiial- 
lia in exemplia qna aanai axpeaaaaia. 

In oxydo avupeatioo %0l oxygmil partes cum 108,50 argonli partibus aaut 
coajaaciaej liabeaaia ylar ^^^j ^ m W -" 8jbi . iOS^O 



11 

ii mni» Smico conjunctae sont i%Oi oxjgcBU turn jl7,18 tem pnrtibiM, 

... « ^f>Of J- 4- ^7,/» y 

•t fcmob ifHiif art J>»^^— 

Legis taprft datac forma vera Q*od «t perapMam eritknMpe 
Sal, oxydonui qnalilalga qaoad pondcn ^eoifica fcnentiai ooaaidcNaMM, et, 
qnibM poshilatis reapadkre ]» 4d»eat, at ■ahrcna al aami valiaiio rate ba- 

beri positit , scrutcmur. 

Corponun diioriini, graviori* leviomquc , mixhirai' dcnsilas (Iiiobiis clf- 
finitur terminis, quonun aUer est grmvioris elenienti deoAttaa, qav teu^er 
«aC aHim, alter leviorw, quo Minper eat aujaa mixtnrae pondus specificiHB* 
Haaa natBMi n ceaiiMiclioaalw dwBMoia fnmqne pbriaiia Talet C^MMmqiiaB 
f«M awH, at tm^pmg&utm poadltta apaoiEenn mllo mqiia qaaai 
gw i f i wi a aiL Qnod ib in oaqwctioailMia praadpiie aeeidil, ^Mwnii 
piiBiagiia alBBiaata adfarakmlary nl aat ia Iwlio at nalrio tnyilalia. Qaae 
fla Mudbai aanl BMneoti in denaitete oxjdofun aoMidannda. Onwa ftra 
enim conjunctione.s, quud attioeaf ad dennlateBB, in mislaraa rednci posse, 
alteri elcmento dcnsilutt! hypothctica data, jam supra monui. Sic sulphurcti 
cuprici piiiidiis »peciluuin (= o,79) e inivtura 03,41 cupri ct 16,12 sulphuric 
partibtu (cmi hie densitafcru = 2,.>i adtribaimuK) cnatum eonaidcrari, sie 
Mjdi argeDUci denailas (=r 8,%) c 108,30 avycali partiboa, et 8^01 
fMuiy denaUale kypothetka mt %i.4i inalmeii, exorta anni poteat^ aia asfdi 
atananai daaailaa ^ 6^ a £»%9S atanni ct %0I oxjgcntt parliliiia» cqna 
denaitatem a d/M anpponinma, prodila. fjumt kjpodMaia aami mm point 
in ludio yA natrio. Nulla ad rationea a atoa«^nwinea nobia eonatitntu eon- 
poailn mixtani, oxygcnii denailala ad lil^incm pusita, poadus speeificnm ludii 
▼d natrii oxydoram procn;arc potest; nulhim enim corpus fanta est densitate 
^cet etiam intinita) instructuto, ut ipaius 8,01 partes kalii 39,^ vel natrii 25,31 



Digitized by Google 



partibus admixtac deDsiUteno proferant = ^66 vei 2,80, quae sunt isalii vel 
natrii oxydorum pondcra spcciGca. Anomnlia notabilis iOa oxydi metallo den* 
sioris qnibus in Mel«lli» m offemty iofiM iaTesUgahiniu. Amwliw w— Irtt 
fMii lii^rii, el iMldlmi, in qoftw no^ 

ctty wt fiwiMih, quae osjd» BfllaUo d levioiilMs at y t iw ilii tmmm 
Bodo ftlM Tol fofftaite tut poidL Qjaim igitav legit forma ym ait, 
nwneri nooimlli eKpcnenlui consfitoli mnfari poe^, ncai* iMbMU 
MeBillo vero pInrflMU h ntim^bw c«bi oxyfenio eoa|Bacto, el 

conjunctionum pondcre specifico uieLallo minore, pondcra spccifica aucto uxy 
genio an minora fieri debent? Quain qaao^tionem ailirinare ct per tbeoriam Hcetct 
pffiT experienti.-tm plnrimis in exemplw} ia noiUMiUis Tero contrarium quoqae obicr- 
vilar, metalii scilicet alioigai enin oxygenio midlo e — jn etioaem deoaioreDi eaeei 
ym metaiUi qnle i n e— oxyyenii p— Mo. Cujae — wKie ph— 
ph) fMe e tabda inlini eequento eognoect poaeat. Gam 



ais dcarilate cakalo leperta com abeervata five ooi^;niente. 

Oxydoraai poaden spedfiea seqanntor aliqnot formula supra data reperta, 

el experiijieiito olj(ier\ati» comparata. MuUa inter se discrcparc, mirari hand 
possiimus pa, quae Hupra monui, co{(itantes ; mihi tamcn pcrsuasum est, disqaiii- 
tionibtis scqneotibus obtingere, quod primae baud contigit: nomeros s, a via 
tarn aeeaialoa eoastitui, ut a^pdocam donilalea e fiwanda dedaelae «t 



Digitized by Google 



13 



I I. , 1 |l J!l .i.j!] l|' ..J! ' ., . !■ ' 



1 Ozygenii et 1 Natrii 



8 


5> 


>» 




5 






5 Ferri . . . 


S 




r» 


i Cobalti . . . 


1 


» 


» 


1 Zinc! .... 


1 




n 


1 lialu . . . 


9 


n 


«» 




1 


n 


tf 


1 C^dmii . • . 


1 


» 


w 


I ^laiim • * « 


t 


ff 




1 M • • • 


1 




» 


ICopri . . . 


fl 


» 




i ft . . • 


3 


H 


n 


S AatimoBa , . 


1 


f» 


>» 


IKandd . . 


8 


It 


» 




1 


» 


n 


1 1%nU . . . 


9 




» 


9 «<•••• 


1 


w 




1 Argent! . . . 


1 


w 


>» 


i Uydrargyri 


9 


w 


M 


1 »>•••• 



Kanlcn. 


• • * • 


ti,80 


Wfikhr 


« • • « 




Bonllagr, 


• • • • 




Mohs 


• 




llerapatk 


• • • a 




Boullky . 


• • ■ • 


8,60 


Itarslen 


• • « - 


8,75 


Kanlen 


• • « a 


%m 


BMUb 


• « ■ • 




Ranten 


« V ft # 


0,98 


Hcrapath 


• • • • 


6,06 


Bm1I«7 


• « * * 


e,90 


Bcrrelius 




6,64 


Herapatk 


• • * • 


6,05 


Royer f 1 




8,7S 


BouUay . 


• « • • 


8,30 


Karsten 




0,43 


Bonllay. 


a « a a 


0,15 


Bonllagr. 


• • • • 


8,78 


Mohs 




8,80 


Bouiky . 


• • • • 


8,97 


Royv ^ 




«.« 


KarstcQ 




8.17 


BcvmUiui 


• • • • 


6»U 


Rmtea 


• ■ • • 


w 


Royer ^ Dmmw . 


8,01 


Ikrapath 


• • • • 


9,«t 


Boollajr 


a • • a 


0,80 


Karsten 




0,31 


Ilerapalh 




0,09 


Karfllm . 


• a • • 


8,00 


BouUay 


• « * • 


7,38 


KantU-ii 




8,'2fl 


HerajMlb 

Rantca 


» • ■ • 


10,08 
11,19 


Hera pa til 


• • a • 


11,08 




• • • • 


11,00 



4,74 
8,10 

8,58 
8,45 
8,70 

(MM 

6,80 
0,31 

8,90 
«,j81 

8^88 

8,80 

7»I0 

MO 
rM 

10,84 
8,60 



Digitized by Google 



14 

DitenpintiM, qoaehMincoinpaMlioiiecoBspieiaBtnry imfapaitiiilMiaB^ 
nk Ugi» anctaitas kbefiustetor; ct, formani Tenai CMe, czpariortia ipo- 

Hrtia eonlinmlnH cicdo. Ift qmilio lalb pvte aantatioM ab onm pwls 
oonridcffeter, nihiio inlacto nfida, et ■! lex pmmn pn^otila atalmi oainili— 
0umifKk ad aiiniaiiini eamreniat, memo pattnlahil. 

Anhnim noffram nUu ad m iatoMbunasy quae wMb fimmdam sapn da- 
tam considcrauljbus occurninL 

Primo scrutemur, iium liccat, nutnerum z, aequatIon!<i soliittonc = 0,43 
constitutum, oxygenii noa acriionnis poadus specificum vcrum jbaberi? Quodsi 
licety Tiam kabenns nperiendae densitalis, qvae aCribiw adlme incoftrdbilibua 
m atatam non expuiwun raducHs aasa ddwi. AAnim noiuuillonun, qaonua qua* 
Btataa aliqao bmmIo cmn fN^ffenii aonftrri poaMut} Mam expanaaBi cam atate* 
flnido eamparaaAea, gemenHSm tepenmaa, fnidia eaae daaaitat f treecBfaet oelo- 
giea drca BMyovcB qoam aftnbaa; et llidda eoipoffia dcBsitateai ad aCrifbrais coan- 
parataai ninorein fieri aajore, majorem OBinoce gaa eolreeiidi ^fllonllate. Qiuub 
legem, incertam licet et labantem, oxygeniosi adlabenms, cajas expansi densi- 
tas est = 0,()0i45, fluidi dcnsitas esse deberet = (),001i3 . 380 = 0^4, qui 
niimerus luinuendus est magnum ob inco^rcibilitatem oxygenii, ila ut niimmis 
0,45, quern supra calculo praestitutmiu, bene coaveoiaL Cclari quidem bob po- 
test, pondus hoc oxygemi speeifienni nullo nnodo exachim baberi posse; nnOa 
vero alia oMthodo diracta cagnika, qaa im aCnun adhae ineo&rcibilMin dcnaita- 
lem eondadaiaaay Tiaaa indiealaai atqae pandas apeaficuoa id ea icpcrlnai nlili- 
tate laaieii nan canre, pato^ 

Qaiboa eanaia. o%jiiam BMtaib pnicrcaale graviaa sit ant levios, wuie expU- 
eeaMS. Cui quaesfioai sdieeve poasaaiaa aayationeai- ^^^^^ as^ solTeales, 

loco litterarum A, x, jf, z numeros supra indicatoa substitaieiiteS| variantem 



Digitized by Google 



15 

uuMmm a, ineognilaBi », ipod aMtMlli at pondnt speeifieom, lubtfiifM. Go> 
gMMannw, netalB densilaiai # >■ (4^ + 0^6 «) case coBdiUMiMi, qwi dite 
in i oxj^ipeiiB atonm eontiiMiililnit.Bulatll enn oxjdi congnnt detuitM; 

9 = (4,8 + 0)011 a) eandem loemn ten ere m oxydis y s = (i,8 + 0,008 a) 

in oxydis 2 oxygenii atomos complecteiililius. Parva ouni sit pars ab a pendens, 

metalU ciijuslibct nurncri sfoecliionu'lrici gcneratim r>,0 densitas haberi potest, 

fua metalU instructi et oxyili poiidera congniant spceificu. MeUdli igitur si den- 

•ttas namemm excedit, oxydum eo nunoris est densitatis; si niimero 5,0 

■^gnitiiidinc mpentiir, Myoris. Q/un pailitio el jam dk ilU a obcBida «d- 

optela mt/bMimm diatinctio in iDwUllo f ratiora et leviora Mem habent db> 

fameo* Dntinetio cpialHalilNia divcfeia olrinqae neCaUomiD oidinia erat jaaaa^ 

Sue a«tem dcfiuio eft eerie eonetilirto eanliat, discriniae eoMliliila denrilale 

s cwdtcTy qna dcneiora metaOa graTiera, ounns denaiova leriora ap> 

peDabanbir. Observatione veto aMido eommcmorata finis inter utraque evaete 

constituitur, et metalloruiu leTiomm nota nondum respecta oxydorum mctallis 

respectlvis densiorum nobis ostenditur. 

Formula nostra deniipie uti possumus, at pondns specificuin mctulli alicu- 

jpis hac ratione adhue non investigati ffoartitnanwiff^ ei^i densitate = D cognita. 

FonnlaBi habentea ^ J^^ i*ftginMffinif f ^"^^^I^A ' C***" 
IT "# * ' 

oxydi anhydrici denaitateBi RAaaxiR obaerTaril » 3^16, cni Boui>&at 
aaeenlit ferey eaa coaalilucM .s S^IA Caleii pondua apcdfioBm igilarf fer> 
■ndaaii aaodo datam acqneatee, s 1,15 reperinma. Bary i oxydo eat deoaHae 
SB 4,73 (Kakstbn itemm auctore); Baryi igitur esse debet pondus specffieiUi 

=: ^,G0. Quod metallam Clahke, Newman:«i machina uteus, c Burvi oxydo 
reduxit, et pondus ejus specificum = 4,0 circa observavit. Barjo vcro hue 
modo praeparato oxjdnin adhaeaiaae^ et denaitalen nctaili aouMe, oonjectaa- 



Digitized by Google 



duiB est; qua conj«ctura vrra, calculo repcrlum pontlus speclficum et ubserva- 
tum eadeni fcre sunt Motallurum aliquot dcnsitates hac iormula repertas com« 
poiianius. Si nuincm stoccbiomctricis supra datit* iideui habemus, omnia oxyda 
calculo adliibita uno metalli et uno oxygenii alomo sunt composita. 





oliscrrata ■ 




dnuiUtra meUlli 


calralo 
reprri 


Jiar}i 


Karsten . . . 


4,75 






Strontii .... 


eodem .... 


3.}>3 


Strontii .... 


4,37 




eo4lcia .... 


S.IO 




Mo 


Ma|;iui .... 

Yllrii 


codcm .... 


5,i0 


Magnii .... 


0,80 


Ekeberg . . . 


4,84 


Yitrii 


5,8i 


1 Alamlnii .... 


codcin .... 
Srhuburtli 


%m 

4,15 




0. 05 

1, ei j 


Aluminli .... 



Leges denique nonnuUas oxydonim pondcra specified respicientes demos. 



Metalli eujusdam oxydom eo est dcnsius, quo major est metalli et dcnsilas 
et numerus stoechiomefricus. Notandum vero est, diflerentias inter oxydurum 
densitates diversonim pondere metallurum specifico proercatas multo esse majo- 
res in melallis levioribus, quam ceteris paribus in gravioribus. Supposito enim 
numero stocchiomctrico constante «, diflerentiac inter -j- .... longc 

magnitudine soperant eas inter ~- , -y- .... , atquc igitiir majuris mo- 
menti in oxydi densilatem esse debent 

Ilaec sunt, quae mihi, quud attinet ad oxydonim pondcra spccifica, 
consideratu digna videbantur. Quamvis in iis, quae hyputbesi expositae ojiponi 
possint, nullo modo conniveam, tamen legis in oxydorutn dcnsitatibus 
formam, quae supra est data, veram esse, satis me confirroasse credo. 

i~iiinn> !■ — 



